**Archibaldo de la Cruz'un Suçlu Yaşamı**, (Ensayo de un crimen / The Criminal Life of Archibald de la Cruz) İspanyol yönetmen Luis Buñuel' in yönettiği, 1955 yapımı bir Meksika filmidir. Filmde çeşitli kereler cinayet işlemeye niyetlenen; fakat amacına bir türlü ulaşamayan Archibaldo de la Cruz' un hikâyesi anlatılmaktadır.

Bu film, Buñuel' in amacına ulaşamayan bir burjuvanın absürt hikâyesini anlattığı filmlerinden biridir. *Basit bir isteğe ulaşmanın olanaksızlığı ve bunun anlaşılmazlığı* konusu Bunuel' in 1930 tarihli L'Âge d'or' (sevgililer kavuşamaz) filminden başlayarak, Burjuvazinin Gizli Çekiciliği (yemek yiyemezler), Yokedici Melek (evlerine gidemezler) ve Arzunun Şu Belirsiz Nesnesi (sevişemezler) gibi filmlerde daha ustalaşmış bir şekilde tekrar yer alacak ve burjuvaziyi esprili ve iğneli bir dille eleştirmekte kullanılacaktır.

Konu
----

  

Archibaldo , zengin bir ailenin tek çocuğudur. Meksika devrimi sırasında henüz küçük bir çocuk olan Archibaldo, bir gün annesinden hediye olarak bir müzik kutusu alır. Güzel dadısı ona bu kutunun eskiden bir krala ait olduğunu ve kralın bu kutu ile düşmanlarını öldürebildiğini anlatan bir hikâye uydurur. O sırada gücünü sınamak isteyen Archibaldo, kutuyu açıp dadısının ölmesini ister. Sokaktaki çatışmayı pencereden izleyen genç dadı, o sırada bi kaza kurşunu ile ölünce Archibald onu kendisinin öldürdüğünü sanır ve cinayet fikri onda dadısına karşı henüz gelişmekte olan cinsel hislerinin de etkisiyle bir tutkulu bir fikir halini alır.

Archibaldo yıllar sonra, yattığı bir hastanede bir rahibeyi ustura ile öldürmeye çalışır. Hemşire kaçarken apartman boşluğuna düşüp ölür. Archibald polise giderek bunu ve işlediğini düşündüğü diğer cinayetleri anlatmaya başlar.

Bir seferinde kocası ile sürekli tartışan hafif bir kadınla tanışmış ve onunla birlikte kadının evine gitmiştir. Tam kadının boğazını ustura ile kesmeye niyetlenmişken kadının kocası gelmiş ve o da gitmek zorunda kalmıştır. Ertesi gün polislerin onu sorgulamaya gelmesi ile kadının tam da onun yapmak istediği şekilde kendi boğazını ustura ile kesip intihar ettiğini öğrenir.

Carlota adlı bir genç kızı seven Archibaldo, onun gibi masum ve iffetli biriyle evlenirse cinayete yatkın mizacından kurtulacağına inanmaktadır. Bu nedenle içini rahatlıkla açabildiği bu güzel kıza evlenme teklif eder. Carlota düşünmek için zaman ister. 
O günlerde Lavinia adlı mankenlik ve rehberlik yapan bir kadınla tanışır ve onu öldürmek niyetiyle kendi evine çağırır. *Jean D'Arc*a benzettiği bu güzel kadının Jean D'Arc gibi yanarak ölmesini fikri onu çok cezbettiği için Lavinia'yı öldürüp yakmak için evinde hazırlıklar yapar. Lavina geldiğinde amacına çok yaklaşan Archibaldo, Lavinia'nın rehberlik yaptığı grubun aniden oraya gelmesi ile yine hayal kırıklığına uğrar. Lavinia bir daha görüşemeyeceklerini çünkü evlenmek üzere olduğunu söyleyip gider. Archibaldo da Lavinia yerine onun manken taklidini yakmak zorunda kalır.

Archibaldo, evlenme teklifini kabul eden Carlota' nın göründüğü kadar masum olmadığını, evli ve çocuklu bir mimarla ilişkisinin olduğunu fark eder. Ondan öç almak için onunla evlenmeyi, evlendikleri gece de Carlota'yı vurarak öldürmeyi planlar. Kendisine zevk veren bu plana göre Carlota' ya beyaz gelinliği içinde zorla dua ettirecek ve o sırada onu karnından vurup öldürecektir. Ancak Carlota eski sevgilisi tarafından düğün günü karnından vurularak öldürülür.

Bütün bunları dinleyen polis şefi, Archibaldo' ya cinayete yatkın bir kişiliği olduğunu; ancak birini öldürmediği sürece onu tutuklayamayacağını anlatır; hemşirenin ölümünün de bir kaza olduğunu söyleyip onu yollar. Kendisini bir katil olarak gören ancak pratikte suçsuz olduğunu fark eden Archibaldo rahatlar. Evdeki müzik kutusunu parktaki havuza atar ve suçlarından arınır. Bu sırada Lavinia'ya rastlar. Lavinia evlenmemiştir. Parkta birlikte yürümeye başlarlar ve film sonlanır.

Oyuncular
---------

| Aktör / Aktris | Karakter |
| --- | --- |
| Ernesto Alonso | Archibaldo de la Cruz |
| Miroslava Stern | Lavinia |
| Rita Macedo | Patricia Terrazas |
| Ariadna Welter | Carlota Cervantes, Archibaldo'nun sevgilisi |
| Eva Calvo | Señora de la Cruz, Archibaldo'nun annesi |
| Enrique Díaz 'Indiano' | Señor de la Cruz, Archibaldo'nun babası |
| Carlos Riquelme | Polis Şefi |
| Chabela Durán | Rahibe Trinidad |
| Carlos Martínez Baena | Rahip |
| Manuel Dondé | Düğündeki Asker |
| Rodolfo Landa | Alejandro Rivas |
| Andrea Palma | Mrs. Cervantes |
| Leonor Llausás | Archibaldo'nun Dadısı |

Dış bağlantılar
---------------

* Archibald de la Cruz'un Suçlu Yaşamı, IMDB22 Ocak 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

| * g
* t
* d
Luis Buñuel'in Yönettiği Filmler |
| --- |
| 1940 öncesi |  *Bir Endülüs Köpeği* •  *Altın Çağ* •  *Ekmeksiz Toprak* •  *España 1936* |
| 1940 - 1950 |  *Gran Casino* •  *El Gran Calavera (film, 1949)* •  *Los Olvidados* •  *Susana (film, 1951)* •  *La Hija del Engaño* •  *Subida al Cielo* •  *Una Mujer Sin Amor* •  *El Bruto (film, 1953)* •  *Él* •  *La Ilusión Viaja en Tranvía* • *Abismos de pasión* •  *Robinson Crusoe* • *Archibaldo de la Cruz'un Suçlu Yaşamı* •  *El río y la muerte* •  *Cela s'Appelle l'Aurore* •  *La Mort en ce Jardin* •  *Nazarín (film, 1959)* •  *La fièvre monte à El Pao (film, 1959)* |
| 1960 - 1970 |  *The Young One* •  *Viridiana* •  *Yokedici Melek* •  *Oda Hizmetçisinin Günlüğü*  •  *Simón del desierto (film, 1965)* •  *Gündüz Güzeli* •  *La voie lactée* (*Samanyolu*) •  *Tristana* •  *Burjuvazinin Gizli Çekiciliği* •  *Le Fantôme de la liberté* •  *Arzunun O Belirsiz Nesnesi*  |