Mordvin yerli inanç sembolü. Logo aynı zamanda Erzyan Mastor derneği tarafından da kullanılmaktadır.
**Mordvin yerli dini**, **Erzyan yerli dini** veya **Mordvin neopaganizmi**, Mordvinler arasında yaygın olan çağdaş paganizmin etkilerinin görüldüğü etnik din. Mordovya'da etkin olarak inanılır. Din sıklıkla toprak ana anlamına gelen "Mastorava" olarak isimlendirilir. Bu dindeki tanrının adı İnşkipaz'dir.

Yerli inancın beslendiği pagan gelenekleri 17. yüzyılda Rus Ortodoks Kilisesi'nin misyonerlik faaliyetlerine kadar korudu, ancak Mordvinler Kiev Knezliği döneminden beri yun olarak Hıristiyanlaştırılmaya tabi tutuldu. Neopagan canlanması Sovyetler Birliği'nin dağılması'na yakın dönemde 1990'da başladı.

Tarihçi Victor Schnirelmann'a göre, Mordvinlerin %2'si bu yerel inanca bağlıdır. Joshua Project'e göre bu oran %5 civarındadır. *Erzyan Mastor* örgütü dua etkinliği düzenlemektedir.

Mordvinlerin yerel dinin yeniden canlanması Sovyerler Birliği'nin dağılmasından hemen önceki döneme tekabül etti. Bu dönemde artan Mordvin milliyetçiliğinin yanında dini argümanlar kullanıldı. Mordvinlerin ulusal bilincinin canlanması azınlık olmalarından ve komünizm döneminde dinlere karşı olunmasından kaynaklı zor oldu. Rus demokratlar ve komünistler Mordvin milliyetçilerine karşı düşmanca davrandılar.

Perestroyka başlangıcında, Mordvin ulusal entelijensiyası, "işgal dini" olarak tarif edilen Rus Ortodoksluğuna karşı güçlü bir kampanya başlattı. Daha sonra Saransk Kültür Bakanlığı, Mordvin kültürünün ve paganizminin yeniden canlanmasını onayladı. Bu dönemde çalışmalar yeniden başladı ve pagan gelenekler yeniden inşa edildi. Yerel şair Raisa Kemaikina liderliğindeki *Mastorava* örgütü ilk neopagan eserleri üretti.

Kuruluşlar
----------

*Mastorava* organizasyonu 1990'da "Mokşa ve Erzya etnik topluluklarını yeniden inşa etmek" amacıyla kurulan ve paganizmin yeniden canlanmasını teşvik etmek amacıyla kuruldu. Dernek 2002'den beri Moskova'da resmen temsil edildi. Şu anki liderleri Nikolaj Vasilevich Butilov'dur.

*Erzyan Mastor* (Türkçe: Erzyan Ülkesi) derneği ise, kökeni *Mastorava* derneğinden gelen bir kuruluştur. İlk dönemde Raisa Kemaikina tarafından yönetildi. Grup, Mokşa halkından ziyade genellikle Erzya halkına odaklanmıştır. Mordvin-Erzya Paganizminin yayılması için politik amaçları vardır ve Hıristiyanlığa karşıt radikal görüşlere sahiptir. 1992'de Kemaikina Hristiyanlığa yönelik tutumu hakkındaki bir soruya cevap vererek Çuvaşistan gazetesi *Atlas'*a şu açıklamaları yaptı;

|  |  |
| --- | --- |
|  | **«** Buna şiddetle karşıyım. Rusya'nın resmi devlet dini rolündeki Hıristiyanlık, diğer ulusların dinlerini boğarak onları istemsiz manevi kölelere dönüştürdü. [...] Bir hapishaneden daha kötü. Er ya da geç insanlar cezaevinden çıkar ve yeniden kendi kaderlerinin efendisi olurlar. Bir mahkûm, özgürlüğünü geçici olarak kaybeden kişidir. Fakat bir köle bir mahkûm değildir - özgürlüğü bile istemez. Yüzyıllar boyunca Hıristiyanlık, halklarımızı, kölelere indirgemiş, düşünce özgürlüğünden mahrum bırakmış ve onları boyun eğen sığır seviyesine indirgemiştir. Erzya dininde Tanrı ile insan arasındaki ilişki Hıristiyanlıktaki ilişkiden farklıdır. Daha derin, daha insancıl, daha güzel. [...] Dinimizde bir insanın değeri öldürülmez veya bastırılmaz, ama kazanılır. **»** |
|  | (Raisa Kemaikina, 1992.) |

1992'de Kemaikina, Mordovyalı işadamlarının sponsorluğuyla uzun tarihsel zamandan sonra ilk Pagan ulusal ritüelini düzenledi. Komşu köyler uzun zamandır unutulan Pagan dualarını öğrendi ve Kemaikina, Erzya halkının ilk rahibesi ilan edildi. Buna ilişkin medya raporları ve ardından yapılan ulusal ibadet törenleri coşku yarattı ve üniversitelerde "Pagan sorunu" konuları tartışıldı.

Kaynakça
--------

1. ↑  Filatov, Sergei; Shchipkov, Aleksandr. "Volga Ülkeleri Arasında Rusya Federasyonu İçin Bir Model Olarak Dini Gelişmeler" 20 Mayıs 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. *Din, Devlet ve Toplum* , Vol. 23, No. 3, 1995. s. 234.
2. 1 2  Schnirelmann, Victor: *"Hristiyanlar! Eve gidin ": Baltık Denizi ve Transkafkasya arasında Neo-Paganizmin canlanması*. Çağdaş Din Dergisi, Vol. 17, No. 2, 2002. s. 206.
3. ↑  Schnirelmann, Victor: *"Hristiyanlar! Eve gidin ": Baltık Denizi ve Transkafkasya arasında Neo-Paganizmin canlanması*. Çağdaş Din Dergisi, Vol. 17, No. 2, 2002. **s. 208**
4. ↑  Joshua Projesi. Rusya'dan Mordvin-Erzya 20 Ekim 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. .
5. ↑  Mordovya Cumhuriyeti. В селе Чукалы прошел эрзянский праздник "Раськень Озкс" 26 Aralık 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. .
6. ↑  Uralistica Haberler. Daha fazla bilgi «Önceki Sayfa« «« «« Раськень Озкс »[*ölü/kırık bağlantı*]
7. ↑  2013-це иень «Раськень озкс» 16 Mart 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. vaigel.ru.
8. 1 2 3 4 5 6 7 8  Filatov, Shchipkov. **s. 236** .
9. ↑  Rus kuruluşları veritabanı: Mastorava 1 Ağustos 2013 tarihinde Archive.is sitesinde arşivlendi
10. ↑  Erzyan Mastor web sitesi: Hristiyanlaşma 4 Temmuz 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
11. 1 2 3  Filatov, Shchipkov. **s. 237** .

Dış bağlantılar
---------------

* Erzyan Mastor16 Haziran 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. resmi web sitesi