recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Text being turned into nonsense, then gets converted back to original En yaygın kullanılan şifreleme biçimlerinden biri olan açık anahtarlı şifrelemenin basit bir anlatımı
Kriptografide **şifreleme** bilgiyi kodlama işlemidir. Bu işlem düz metin olarak bilinen bilginin orijinal temsilini şifreli metin olarak bilinen alternatif bir forma dönüştürür. İdeal olarak yalnızca yetkili taraf bir şifreli metni düz metne deşifre edebilir ve orijinal bilgilere erişebilir.

Teknik nedenlerden dolayı şifreleme şeması genellikle bir algoritma tarafından oluşturulan sözde rastgele bir şifreleme anahtarı kullanır. Anahtara sahip olmadan mesajın şifresini çözmek mümkündür ancak iyi tasarlanmış bir şifreleme şeması için önemli ölçüde hesaplama kaynakları ve becerileri gerektirir. Yetkili bir alıcı, gönderen tarafından alıcılara sağlanan anahtarla mesajın şifresini kolayca çözebilir ancak yetkisiz kullanıcılara izin verilmez.

Tarihsel olarak kriptografiye yardımcı olmak için çeşitli şifreleme biçimleri kullanılmıştır. İlk şifreleme teknikleri genellikle askeri mesajlaşmada kullanılıyordu. O zamandan beri yeni teknikler ortaya çıktı ve modern bilgi işlemenin tüm alanlarında yaygınlaştı. Modern şifreleme şemaları ortak anahtar ve simetrik anahtar kavramlarını kullanır.

|  |
| --- |
|  Makale serilerinden |
| **Bilgi güvenliği** |
| Güvenlik kategorileri
* İnternet güvenliği
* Siber savaş
* Bilgisayar güvenliği
* Mobil güvenlik
* Ağ güvenliği
 |
| Tehditler
* Gelişmiş Sürekli Tehdit
* Arka kapı
* Bilişim suçları
* Güvenlik açığı
* Eavesdropping
* Exploit
* Truva atı
* Virüs ve solucan
* Fidye virüsü
* Mantık bombası
* Denial-of-service attack
* Malware
* Payload
* Yemleme
* Veri kazıma
* Casus yazılım
* Rootkit
* Keylogger
 |
| Korunma
* Bilgisayar Erişim Denetimi
* Uygulama güvenliği
	+ Antivirüs yazılımı
	+ Güvenli kodlama
	+ Güvenlik odaklı işletim sistemi
* Kimlik doğrulama
	+ Çok faktörlü kimlik doğrulaması
* Veri merkezli güvenlik
* Yetkilendirme
* Şifreleme
* Güvenlik duvarı
* Saldırı tespit sistemleri
* Mobil güvenli ağ geçidi
 |
| * g
* t
* d
 |

Ayrıca bakınız
--------------

* Siber Uzay Elektronik Güvenlik Yasası (ABD)
* Disk şifreleme
* Anahtar yönetimi
* Gökkuşağı tablosu
* Rotor makinesi

Kaynakça
--------

1. 1 2  Kessler, Gary (17 Kasım 2006). "An Overview of Cryptography". *Princeton University*. 12 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb12467539g (data)
* GND: 4352893-4
* LCCN: sh94001524
* NDL: 00560252
* NKC: ph127801
* NLI: 987007563687305171

 |
2002 Kabil- Afganistan doğumlu **Fatima Sultani,** Noshaq zirvesine tırmanan en genç dağcı kadın olarak kabul edilir.

Biyografi
---------

Çocukluğunu Taliban rejimi yönetimi altındaki ülkesi Afganistan'da geçirmiştir.

Afganistan'da halihazırda zor şartlar altında yaşayan kız çocuklarına dağcılığı sevdirmek için 2019 yılında amatör olarak tırmanma sporuna başladı. Sultani 6 Ağustos 2020'de, Afganistan'ın kuzeyindeki Badakhshan eyaletinde bulunan en yüksek dağ Noshaq'ın zirvesine 18 yaşında tırmanarak dağcılık tarihine geçti. Noshaq , deniz seviyesinden 7492 metre yükseklikte bulunan Tirich Mir'den sonra Hindukuş sıradağlarının ikinci en yüksek zirvesidir.

Üç Afgan kadın ve altı erkekten oluşan tırmanış ekibiyle 6 Ağustos'ta bu zirveye ulaşmayı başardı. Başarısı, kendisini taçlandıran seçkin dağcılar grubuna girmesine izin verdi. Ayrıca BBC'nin yaptıklarıyla ilham kaynağı olan ve etki yaratan kadınlara dikkat çekmek amacıyla hazırladığı '100 Kadın' listesinde, 2021 yılı için seçtiği isimler arasında yerini almıştır.

Fatima Sultani sadece dağcılık ile ilgilenmekle kalmayıp, yedi yıldır boks, tekvando ve jiu jitsu dallarında Afgan Milli Takımı'nın üyesidir.

BBC "100 Kadın" Listesi
-----------------------

BBC'nin 2021'in 100 Kadınından biri olarak, hikâyesiyle milyonlara ilham oldu.

Kaynakça
--------

1. ↑  Young Afghan female mountaineer plans next summit to 'show the world what we can do'"Arşivlenmiş kopya". *Reuters* (İngilizce). 30 Eylül 2020. 11 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mayıs 2023.
2. ↑  "After climbing Afghanistan's highest peak, Fatima Sultani plans next summit". wionews.com. 30 Eylül 2020. 24 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2022.
3. 1 2 3  BBC 100 Women 2021: Who is on the list this year?"Arşivlenmiş kopya". *BBC News* (İngilizce). 7 Aralık 2021. 11 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mayıs 2023.
4. ↑  "Two Afghan women climb country's highest peak". southasiamonitor.org. 18 Ağustos 2020. 24 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2022.
5. ↑  "Grant winners summit highest Afghanistan peak". 10 Ağustos 2011. 24 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2022.
Bir referans düzlemine göre bakıldığında bir yörünge düzlemi.
 Bir yörünge düzlemi, yörünge yolunun bir düzlem ve bir koni arasındaki kesişme noktası olarak tanımlandığı konik bölümlere göre de görülebilir. Parabolik (1) ve hiperbolik (3) yörüngeler kaçış yörüngeleri iken, eliptik ve dairesel yörüngeler (2) tutsaktır.
**Yörünge düzlemi**, dönen bir cismin yörüngesinin içinde bulunduğu geometrik bir düzlemdir. Bir yörünge düzlemini belirlemek için üç doğrusal nokta yeterlidir. Büyük bir cismin yörüngesinde hareket etmekte olan bir gökcisminin iki farklı zaman veya noktası bu ölçüme bir referans olabilir.

Yörünge düzleminin referans düzlemiyle olan ilişkisi eğim ve çıkış düğümü boylamı parametrelerine bağlı olarak tanımlanmaktadır.

Tanım gereği, Güneş sisteminin referans noktası genellikle Dünya'nın yörünge düzlemi olarak kabul edilir. Bu düzlem ekliptiktir ve gökkürenin dairesel yörüngesi boyunca bir yılda Güneş'in çevresinde tam tur döner.

Diğer durumlarda, örneğin başka bir gezegenin yörüngesinde dönen bir doğal veya yapay uydu, Ay'ın yörüngesinin eğimini, yörünge düzlemi ile gezegenin ekvator düzlemi arasındaki açı olarak tanımlanmaktadır.

Düzlem olarak yörünge düzlemini kullanan tanımlanan koordinat sistemi, perifokal koordinat sistemi olarak da bilinir.

Dünyanın etrafındaki yapay uydular
----------------------------------

Fırlatma araçları ve yapay uydular için yörünge düzlemi, bir yörüngenin belirleyici bir parametresidir; genel olarak olduğu gibi, bir nesnenin yörünge düzlemini değiştirmek çok büyük miktarda itici gaz kullanılması gerekmektedir. Yörünge periyodu, yörüngenin eksantrikliği ve yörüngenin fazları gibi diğer parametreler tahrik sistemleri tarafından daha kolay değiştirilebilir.

Uyduların yörünge düzlemleri, Dünya'nın yerçekiminin küresel olmayan doğası tarafından bozulur. Bu durum, uydunun yörüngesinin yörünge düzleminin, uçağın Dünya ekvatoruyla yaptığı açıya bağlı olarak Dünya etrafında yavaşça dönmesine neden olur. Kritik bir açıda olan araçlar için bu durum, aracın Dünya etrafında Güneş'i takip ederek Güneş eşzamanlı bir yörünge oluşturacağı anlamına gelebilir.

Bir fırlatma aracının fırlatma penceresi, genellikle hedef yörünge düzleminin fırlatma sahasıyla kesiştiği zamanlara göre belirlenir.

Ayrıca bakınız
--------------

* Değişmeyen düzlem, bir sistemdeki tüm yörünge düzlemlerinin ağırlıklı ortalaması
* Yörünge öğeleri
* Yörünge durumu vektörleri
* Perifokal koordinat sistemi
* Temel düzlem
* Referans düzlemi

Kaynakça
--------

* *Fundamentals of Astrodynamics*. Dover Books on Astronomy and Astrophysics. New York: Dover Publications. 1971. s. 21. ISBN 0486600610.
**Halyna Lvivna Levytska** (Ukraynaca:Галина Львiвна Левицька, 23 Ocak 1901 - 13 Temmuz 1949, **Halyna Levytska-Krushelnytska** ve **Olena Piatyhorska** olarak da bilinir) Ukraynalı bir piyano sanatçısı ve müzik öğretmenidir. Lviv Konservatuvarı profesörü ve konservatuvara bağlı müzik okulunun ilk müdürüydü.

Levytska, Avusturya-Macaristan'ın Pruchnik şehrinde (şu anda Polonya) Ukraynalı bir ailede doğdu. Babası Lev Levytskyi bir avukattı. Piyanoyu ilk olarak amatör bir piyanist olan annesinden öğrendi, Przemyśl'de bir kız yatılı okuluna devam etti ve 1920'de Viyana Müzik ve Sahne Sanatları Akademisi'nden mezun oldu. Ardından Doğu Avrupa başta olmak üzere Ukraynalı bestecilerin eserlerini seslendirerek konserler verdi.

1927'de şair ve ressam Ivan Krushelnytskyi ile evlendi. Geleceğin tarihçisi Larysa Krushelnytska olan kızları 1928'de doğdu. Levytska, 1926'dan beri Mykola Lysenko Müzik Enstitüsü'nde ve 1926 ile 1932 arasında enstitünün Stryi şubesinde ders veriyordu. 1932'de kocası ve ailesi, kızları da dahil olmak üzere, ulusal kültürel canlanma için yeni fırsatların açıldığını düşündükleri Sovyetler Birliği'ne gittiler. Levytska hastaydı ve Lviv'de kaldı. 1934'te kocası tutuklandı ve ardından idam edildi. Kızıl Haç'ın yardımıyla kızını Lviv'e geri götürmeyi başardı.

Ağustos 1939'da Levytska, Sidney Müzik Konservatuvarı'nı ziyaret etmeye davet edildi. Hastalık nedeniyle seyahatini ertelemek zorunda kaldı ve 2. Dünya Savaşı başladığından beri Sidney'e hiç gidemedi.

Doğu Galiçya ve Volhynia'nın 1939'da Sovyet ilhakından sonra Levytska, Lysenko Enstitüsü de dahil olmak üzere birçok kurumun birleşmesiyle kurulan Lviv Ulusal Müzik Akademisi'ne profesör olarak atandı ve 1940'ta konservatuvara bağlı bir müzik okulunun kurulmasına yardım etti ve okulun müdürü olarak atandı. Savaştan sonra Levytska, Lviv'de solo ve kız kardeşleri Mariia (çello) ve Stefaniia (keman) ile birlikte konserler vermeye devam etti. 1949'da Lviv'de öldü. Yaşadığı evde bir anma plaketi bulunmaktadır.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4  "Левицька (Левицька-Крушельницька) Галина Львiвна" (Ukraynaca). Encyclopaedia of History of Ukraine. 16 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi.
2. 1 2 3  "Education and Culture: Who Was Lucky? Halyna Levytska". Інтерактивний Львів. [*ölü/kırık bağlantı*]

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 104818658X
* LCCN: n98004740
* NKC: js2012725695
* VIAF: 271321928
* WorldCat: lccn-n98004740

 |
**Gairaigo** (Japonca: 外来語), Japoncada "ödünç kelime" anlamına gelen ve Japoncaya bir transkripsiyonu gösteren bir terimdir. Özellikle, genellikle eski zamanlarda Klasik Çince'den ziyade modern zamanlarda, öncelikle İngilizce, Portekizce, Felemenkçe ve Mandarince ve Kantonca gibi modern Çin lehçelerinden ödünç alınan yabancı kökenli bir Japonca kelimeyi tanımlamaktadır. Bunlar, ateji olarak bilinen kanji ile yazılmış birkaç eski terimle birlikte, öncelikle katakana fonetik yazısıyla yazılmıştır.

Japonca, dilin önemli bir bölümünü oluşturan Çinceden ödünç alınan birçok kelimeye sahiptir. Bu kelimeler eski zamanlarda ödünç alınmış ve kanji ile yazılmıştır. Modern Çince alıntılar genellikle gairaigo olarak kabul edilir ve katakana veya bazen kanji ile yazılır. Modern Çince kelimelerin telaffuzu genellikle Japonca karakterlerin karşılık gelen olağan telaffuzundan farklıdır.

Ek okuma
--------

* Olah, Ben. "English Loanwords in Japanese: Effects, Attitudes and Usage as a Means of Improving Spoken English Ability 19 Mart 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ". Journal of Humanities, Bunkyo Gakuin Daigaku (文京学院大学人間学部研究紀要) Vol.9, No.1, pp. 177–188, December 2007.
* "*Gairaigo towa* (外来語とは)",  (日本国語大辞典, 世界大百科事典内言及,ブリタニカ国際大百科事典 小項目事典, デジタル大辞泉, 百科事典マイペディア, 世界大百科事典 第２版, 日本大百科全書(ニッポニカ), 精選版). *Kotobank 27 Ocak 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.*, Asahi Shimbun.
* Miller, Laura. "Wasei eigo: English "loanwords" coined in Japan". *Papers in Linguistics in Honor of William Bright* (İngilizce). academia.edu. ss. 123-139. 27 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ocak 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* NDL: 00562144

 |
**Tirmit mantarı** (*Lactarius volemus*), *Russulaceae* familyasından yenebilen bir mantar türü. Şapkası 5–15 cm kadar büyüklükte, kuru ve et gibidir, hiçbir zaman yapışkan olmaz. Gençken yarım küre şeklinde tümsek olup olgunlaşınca açılır ve derin olmayan huni şekline dönüşür, üst tarafı düzensiz, dalgalı gibi bir hal alır. Kenarı başlangıçta içeri kıvrıktır, daha sonra düzensiz olarak dalgalı olur. Gençken sarımtırak kahverengi olgunlaşınca kırmızımsı kahverengi olan mantarın iki formu vardır. Kırmızı kahverengi tipi iğne yapraklı ağaç ve kayın ormanlarında yosunlar arasında gelişir, ateş sarısı tipi yalnızca kayın ve meşe ormanlarında bulunur.

Lameller, gençken sarımsı beyaz turuncu, olgunlaşınca sarı açık kahverengidir, dokunulduğunda kahverengi olur. Bol miktarda beyaz sıvıya sahiptir. Oldukça sık olup sap üzerinde az olarak aşağı devam eder. Sapı 12 cm kadar uzunlukta ve oldukça kalın, sağlamdır. Mum gibi bir örtüsü vardır. Şapka ile aynı renkte veya birazcık daha açık, şapka tarafındaki birkaç santimetrelik kısımda sarımsı, diğer kısımlarında kırmızımtırak kahverenktedir. Etli kısmı gençken yumuşak, beyaz, olgunlukta sünger gibi, katı ve açık sarıdır, daha sonra yavaş yavaş kahverengi lekelilik kazanır. Spor izi çok açık kırmızımtırak sarıdır.

Temmuz ve Eylül arasında yapraklı ağaç meşçerelerinde bilhassa kayın ormanlarında ve sınırlarında, bazen çam meşçerelerinde gelişir. Badem gibi hoş bir tadı, balık gibi kokusu vardır. Kolay tanınabilen bir mantardır, bol miktarda çıkarılan beyaz sıvısı ile iyi ayırt edilebilir, renk değiştirmez ve balık kokusundadır. Taze mantar kesildiği zaman bol miktarda beyaz sıvısı akar, kuru ve yaşlı örneklerde bu özellik yoktur. Salamura edilmiş balık gibi olan kokusu, mantar yaşlandıkça artar.

Yenilebilen iyi bir mantardır, hatta çiğ olarak bile emniyetle yenebilir. Çiğ halde hoş olmayan bir kokuya sahip olmasına rağmen eti oldukça lezzetli olan değerli bir mantardır. Kızartılırken lamelleri yukarı gelecek şekilde tavaya konulmalıdır. Çorbalar için de iyidir. Bununla beraber, tadı çok acı olan ve şapkasının ortasında konik bir çıkıntı bulunan *Lactarius rufus* ile karıştırılmamalıdır, bu mantar zehirli değildir fakat yenmesi lezzet bakımından tavsiye edilmez. Bir lezzet denemesi yapmak için küçük bir parça çiğ olarak tadılabilir. Tirmit mantarı ile karıştırılabilen bir diğer tür, lactifluus hygrophoroides’tir. Görünüş olarak tirmit mantarına benzeyen bu mantarın lamelleri daha geniş aralıklıdır ve sütünün rengi değişmemektedir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Tirmit mantarının özellikleri nelerdir?". *Uplifers*. 20 Mart 2024. 20 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mart 2024.
**Kırım Seferi**, 576 yılında Göktürk Kağanlığı tarafından Bizans İmparatorluğu'na karşı başlatılmış bir askerî harekâttır. Sefer 581 yılında sona ermiş olup, Kırım'ın büyük çoğunluğu Göktürk hakimiyetine girmiştir.

Savaş Öncesi
------------

575 yılı sonunda, yahut 576 yılı başında İstemi Yabgu öldü. Bunun üzerine 576 baharında İmparator II. Tiberius Göktürk ülkesine bir elçilik heyeti gönderdi. Bu elçilik heyeti uzun bir yolculuğun ardından muhtemelen Sır Derya yakınlarında bir yerde bulunan İstemi Kağan'ın oğlu Türk Şad'ın savaş karargahına vardı. Bu elçilik heyeti, Göktürkler'in Sasaniler'e karşı tekrardan sefere çıkmasını ve askerî ittifakın yenilenmesi için yola çıkmıştı. Roma elçisi Türk Şad'a büyük bir nezaket göstermiş, ancak şad Romalıların yalancı olduklarını, "Göktürkler'in kölesi olan" Varhonitleri (Avarlar) kabul ederek Pannonia'ya yerleştirdiklerini, ittifağın asla gerçekleşmeyeceğini, Avarlar'ın da en sonunda Göktürklerin atlarının altında çiğneneceklerini, doğudan batıya bütün kavimlerin efendilerinin Türkler olduğunu belirtti. Bundan sonra Göktürkler 576'da Utrigurlar'ın da desteğini alarak Bospor'u (Kerç) zaptettiler. Bu, Türkler'in batıda ulaştığı en son noktadır. Kerç'in zaptedilmesinden sonra bir Utrigur beyi olan Anagay'ın komutasındaki bir diğer Göktürk ordusu, kaleyi korumak için burada bir karargah kurdu. 580 yılında bu ordu tekrardan harekete geçerek Khersonesos'u tehdit etmeye başladı. Yine aynı yıl bu ordu Khersonesos sahillerine vardıysa da, Türk ordusu bir anda geri çekildi. Kırım seferinin Göktürkler lehine karşı konulamaz bir zafer vadettiği anda Türk ordusunun geri çekilmesinin nedeninin taht kavgaları olduğu açıktır. Nitekim 581 yılında Taspar ölmüştü ve Taspar Kağan annesi Türk olmayan Ta-lo-pien'in tahta geçmesini vasiyet etmişti. Ancak millet, annesi Türk olmadığı için onu kağanlığa kabul etmedi. Dolayısıyla Göktürkler, devlet içindeki bu karışık durumda sefere devam edemeyeceklerinden dolayı geri çekilmişlerdi.

Kaynakça
--------

1. ↑  *Ahmet Taşağıl, Göktürkler, s. 40*.
2. ↑  Menander Protector, Continatio Historiae Agathiae, s. 244-245
3. ↑  M. Grignaschi, Sabirler, Hazarlar ve Göktürkler, ss. 241-244
4. ↑  Menander the Guardsman, ss. 171-173
5. 1 2 3 4  Ahmet Taşağıl, Göktürkler, s. 41
6. ↑  Altay Tayfun Özcan, Hazar Kağanlığı ve Etrafındaki Dünya, s. 22
7. ↑  Altay Tayfun Özcan, Hazar Kağanlığı ve Etrafındaki Dünya, ss. 22-23
8. ↑  Lev Gumilev, Eski Türkler, s. 69
9. ↑  Lev Gumilev, Eski Türkler, s. 70
10. ↑  Menandr, s. 423
11. ↑  Edouard Chavannes, Çin Kaynaklarına Göre Batı Türkler, s. 226
12. ↑  Rene Grousset, Bozkır İmparatorluğu, s. 97
13. ↑  İbrahim Kafesoğlu, Türk Milli Kültürü, s. 98
14. ↑  M. Grignaschi, Sabirler, Hazarlar ve Göktürkler, ss. 236-237
15. ↑  Menander Protector, Continatio Historiae Agathiae, s. 247
16. ↑  Menander the Guardsman, s. 277
17. ↑  Menandr, s. 462
18. ↑  Lev Gumilev, Eski Türkler, s. 141
19. ↑  Altay Tayfun Özcan, Hazar Kağanlığı ve Etrafındaki Dünya, s. 26
20. ↑  Altay Tayfun Özcan, Hazar Kağanlığı ve Etrafındaki Dünya, ss. 26-27
**Türkçe hikâye** (Farsça: داستان‌عاشیقی, Türkçe: Hikâye), nesir ve şiirin karışımından oluşan bir anlatı türüdür. Nesir, ağırlıklı olarak bir âşık tarafından anlatılır ve aynı sanatçının saz eşliğinde söylediği şiirlerle serpiştirilir.

Hikâye, "masal" anlamına gelen Arapça bir kelimedir. Modern Türkçede bu kelime âşıkların hikâyelerine atıfta bulunur ve "halk romanı" olarak tercüme edilebilir. Hikâye, bir aşığın aşk serüvenleri etrafında dönüyor. Aşığın ana anlatı boyunca aşkından ayrılması, sevgilisinin nazlı ya da acımasız iradesinden değil, daha çok işgüzar ebeveynler ve rakipler gibi dış koşullardan kaynaklanır. Hikâye, Orta Asya'da Destan olarak bilinen daha genel türe benzer. Nitekim Azerice "destan" kelimesi kelimenin tam anlamıyla hikâye ile eşdeğerdir ve Türkçe kökenli "destan" da bu türe atıfta bulunmak için kullanılır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Sinor, Denis (1997). *Aspects of Altaic Civilization III: Proceedings of the Thirtieth Meeting of*. Surrey: Curzon Press. ss. 27-58.
2. ↑  Reichl, Karl (2012). *Medieval Oral Literature*. Walter de Gruyter GmbH. ss. 695-697.
3. ↑  Gallagher, Amelia. "The Transformation of Shah Ismail Safevi in the Turkish Hikaye". *Journal of Folklore Research*. **46** (2). ss. 173-196. doi:10.2979/jfr.2009.46.2.173.
4. ↑  Oldfield Senarsla, Anna (2008). *Women Aşiqs of Azerbaijan: Tradition and Transformation*. Ann Arbor: Proquest LLC. s. 18.
**Çilanzar**, Taşkent şehrinin güneybatısındaki bir ilçedir. Resmi olarak 1963 yılında kurulmuştur. Alanı. Uchtepa, Shaikhontokhur, Yakkasaray, Sirgali ilçeleriyle komşudur. 1956'dan beri Taşkent'in eteklerindeki Çilanzar'da modern binalar inşa edildi. 1966 depreminden sonra ilçede büyük çapta inşaat çalışmaları başlanmıştır. Şu anda, Çilanzar altyapısı en gelişmiş bölgelerden biri olarak bilinir.

 Çilanzar'un ilk tuğla evlerinden biri (Arnasoy ve Mukimi caddelerinin kesiştiği yer). Eylül, 2007.
Çilanzar ilçesi, Taşkent'te idari-bölgesel bir birimdir. 1963 yılında kurulmuştur. Yer adlarına göre semtin adı çilon (iğde) bitkisinden gelmektedir. Taşkent depreminden (1966) sonra ilçede inşaat çalışmaları yoğunlaştı. İlçe, Taşkent'in güneybatısında yer almaktadır. Kuzeyde Aktepa Kanalı, doğuda Börücar Kanalı, güneybatıda Orta Asya Demiryolu ve Taşkent Otoyolu Çevre Yolu Babur Caddesine kadar devam etmiştir. Alan, 1.334 bin hektarı yeşil alan olmak üzere 2.994 hektardır. Nüfus (2004 verilerine göre) 217.100 kişidir. Sokak sayısı 262'dir. 45 mahalle var. İlçedeki bazı yerler Taşkent'in tarihi ile bağlantılıdır. Çilanzar Aktepasi arkeolojik anıtı (IV-VIII yüzyıllar, X-XI yüzyıllar), Abulkasim Şeyh medresesi, Khairabad Eshon mimari kompleksi gibi mimari anıtlar bu ilçende bulunmaktadır.

Ana otoyollar — Halklar Dostluğu, Mukimi, Çoponota, Farhad, Gavhar, Çilanzar, Katortol, Al-Khorazmi caddeleridir. Ortak girişimler (Özbekistan-İtalya ortak girişimi "Sovplastital", ortak girişim "Uzbekiminterneshnl", vb.), 24 sanayi kuruluşu (3 ayakkabı üretim birliği, körler derneğinin üretim birliği, "Rele va automatika", "Algoritm" dahil); 8 bilimsel araştırma enstitüsü, 8 tasarım enstitüsü, inşaat bürosu, Taşkent Devlet Ekonomi Üniversitesi, 38 genel eğitim okulu, 20 akademik lise, 65 okul öncesi çocuk kurumu; 9 hastane ve 31 poliklinik bulunmaktadır. Nüfusa 152 gıda mağazası, 64 endüstriyel eşya mağazası, 121 catering işletmesi, 96 ev hizmet mağazası, Çilanzar mal pazarı hizmet vermektedir. Mukimi Müzik ve Drama Tiyatrosu, Devlet Müzikal Komedi (Operet) Tiyatrosu, 2 sinema, Navoi Milli Parkı, Gafur Ghulam Kültür ve Dinlenme Parkı, Halkların Dostluk Sarayı faaliyet göstermektedir. 4 stadyum, 101 spor salonu, 166 spor sahası, 6 su su kütlesi ve binicilik kompleksi bulunmaktadır. Konut fonunun toplam kullanım alanı 3178 binm²'dir.

Kaynakça
--------

1. ↑  *O'zbekiston milliy ensiklopediyasi Ch harfi* (Özbekçe). Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi Davlat ilmiy nashriyoti. 10 Eylül 2005. ss. 20-21. 21 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Kasım 2016.
André de Montbard'ın arması
**André de Montbard** (5 Kasım y. 1097 – 17 Ocak 1156) Tapınak Şövalyeleri'nin beşinci Büyük Üstadı ve aynı zamanda Tarikat'ın kurucularından birisidir.

Montbard ailesi Burgonya'daki yüksek soylulardan gelmektedir ve André, Bernard'ın annesi Aleth de Montbard'ın üvey kardeşi olan Clairvauxlı Bernard'ın amcasıdır. Aleth, Bernard'ın babası şövalye Tescelin Sorus ile evlendi. 1129'da Tarikat'a girmiş ve Filistin'e gitmiş; burada hızla Büyük Üstad'ın vekili ve ikinci komutanı olan seneschal rütbesine yükselmiştir. 22 Ağustos 1153'teki Aşkelon Kuşatması'ndan sonra André, 16 Ağustos'ta şehre düzenlenen bir saldırı sırasında öldürülen Bernard de Tremelay'in yerine Büyük Üstat seçilmiştir.

17 Ocak 1156'da Kudüs'te ölmüş ve yerine Bertrand de Blanchefort geçmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Read, Piers Paul (1999). *The Templars*. s. 101.
2. ↑  Bouchard, Constance Brittain (1987), *Sword, Miter, and Cloister: Nobility and the Church in Burgundy, 980-1198*, Cornell University Press, ss. 336-, ISBN 0-8014-1974-3

| Dini unvanlar |
| --- |
|
| Önce gelen:**Bernard de Tremelay** | **Tapınak Şövalyeleri büyük üstadı**1153–1156 | Sonra gelen:**Bertrand de Blanchefort** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: n2010015615
* VIAF: 107946473
* WorldCat: lccn-n2010015615

 |
**Hamid İnayet** (1932 Tahran - 1982 Londra), İranlı siyaset bilimci, akademisyen, yazar ve tercümandır.

Hamid İnayet 1932 yılında İran'ın Tahran şehrinde doğdu. Tahran'daki öğrenim yıllarında Fransızca, Arapça ve İngilizce dillerini ileri bir şekilde öğrendi. Tahran Üniversitesinde Hukuk ve Siyasal Bilimler fakültelerini kazanarak burada eğitim aldı. İlk olarak Japonya'nın Tahran Büyükelçiliğinde tercüman olarak çalışmaya başladı. İlk çevirilerini yapma fırsatını tercümanlık yaptığı zamanlarda buldu. 1956 yılında İngiltere'ye giden Hamid İnayet burada London School of Economics'te yüksek lisans tezi ile *The Impact of the West on Arab Nationalism* adlı doktora tezini tamamladı. İngiltere merkezli yayın yapan televizyon kanalı BBC World’un Farsça servisinde bir süre çalıştı. Akademik kariyerine ilk defa Sudan'da bulunan Hartum Üniversitesi'nde 1965-1966 yılları arasında İslâmi siyaset düşüncesi derslerine akademisyen olarak katılmasıyla başladı. Tahran Üniversitesi tarafından kendisine siyaset bilimi doçentliği ve profesörlük unvanları verildi. 1973 yılında Oxford Üniversitesi'ne misafir profesör olarak giden İnayet, Oriental Institute'te modern Fars edebiyatı konusunda dersler verdi.

Çağdaş İslami Siyaset Düşüncesi akımının öncülerinden biri olarak kabul edilen İnayet, Sünnî ve Şiî siyaset düşüncesini mukayese ettiği kitaplarında İslam Modernizminin bu iki mezhebi ileride daha da yakınlaştıracağına vurgu yapmaktadır. Modern Farsçaya yaptığı katkılardan ötürü 1976 yılında Forough Edebiyat Ödülü'ne lâyık görüldükten sonra 1980 senesinde Oxford Üniversitesi St. Antony's College'de daha önce hocalığını Albert Habib'in yaptığı modern Ortadoğu tarihi hocalığına getirildi ve okulun daimi akademisyenlerinden biri olarak seçildi.

Kaynakça
--------

1. ↑  "İNÂYET, Hamîd". *TDV İslâm Ansiklopedisi*. 7 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2022.
2. ↑  "İslam ve Siyaset - Hamid İnayet". *HAKSÖZ OKULU*. 1 Temmuz 1994. 5 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb120251141 (data)
* GND: 1026739764
* ISNI: 0000 0001 2126 6586
* LCCN: n82130545
* NLI: 987007602316505171
* NTA: 068709900
* SUDOC: 028410882
* TDVİA: inayet-hamid
* Trove: 1286835
* VIAF: 32009871
* WorldCat: lccn-n82130545

 |
*Genji'nin Hikâyesi*
**Yamato-e** (Japonca: 大和絵), Tang Hanedanı resimlerinden esinlenen ve tamamen Heian döneminin sonlarında geliştirilmiş bir Japon resim tarzıdır. Klasik Japon tarzı olarak kabul edilir. Muromachi döneminden (15. yüzyıl) itibaren Yamato-e terimi, çalışmaları Song ve Yuan dönemi lavi resimlerinden esinlenen çağdaş Çin tarzı kara-e resimlerinden ayırmak için kullanılmıştır.

Yamato-enin karakteristik özellikleri arasında birçok küçük figür ve binaların ve diğer nesnelerin ayrıntılarının dikkatli tasvirleri, tam olarak tasvir edilecek bir sahnenin yalnızca bazı öğelerinin seçilmesi, geri kalanların yok sayılması veya yüzen bir bulutla kaplanması, bBinaların içlerini kesik bir çatıdan geçmiş gibi gösteren yukarıdan eğik bir görünüm ve çok stilize bir manzara tasviri yer almaktadır.

Yamato-e genellikle metinli veya metinsiz anlatı hikâyelerini tasvir eder, ancak aynı zamanda ünlü yerler meisho-e veya dört mevsim shiki-e ile doğanın güzellikleri de tasvir etmektedir. Resimler genellikle duvara asılabilen tomarlar (kakemono), sağdan sola okunan el kaydırmaları (emakimono) veya katlanır ekran (byōbu) veya panel (shōji) üzerindedir. Adını Yamato döneminden almalarına rağmen, ne bu döneme ait ne de sonraki yüzyıllara ait hiçbir Yamato-e tablosu günümüze kadar ulaşmamıştır. Yamato-e resimleri daha çok bir stili temsil etmektedir ve belirli bir dönemle sınırlı değildir.

15. yüzyılda Tosa okulu tarafından anlatı konularına geri dönüş de dahil olmak üzere Yamato-e stilinde bir canlanma vardı ve rakip Kanō okulu alternatif Çin tarzı eserler geleneğinden doğmasına rağmen, geliştirdiği stil Japon kalelerini süsleyen büyük resimler için 16. yüzyılın sonlarında Yamato-e stilinin bazı öğelerini içeriyordu. 17. yüzyılda, Yamato-edeki manzara arka planlarının basitleştirilmiş ve stilize edilmiş tasviri, Rinpa okulu tarafından büyük peyzaj çalışmaları için bir stil olarak yeniden canlandırıldı. Daha sonra Yamato-enin anlatı unsuru, günlük yaşamın tasvirine olan ilgi ve bir kompozisyonda eğik ve kısmi görünümlerin seçimi, ukiyo-enin yanı sıra Nihonga stilini de büyük ölçüde etkiledi.

Kaynakça
--------

* Okudaira, Hideo, "Narrative picture scrolls", in *Arts of Japan* Volume 5, 1973, Weatherhill 978-0-8348-2710-3
* Paine, Robert Treat, in: Paine, R. T. & Soper A, "The Art and Architecture of Japan", Pelican History of Art, 3rd ed 1981, Penguin (now Yale History of Art), 0140561080
* A History of Japan, R. H. P. Mason, J. G. Caiger, Tuttle Publishing; Revised edition (November 1, 1997), 0-8048-2097-X

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Yamato-e*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Willmann, Anna. "Yamato-e Painting". In Heilbrunn Timeline of Art History. New York: The Metropolitan Museum of Art, last revised April 2012 19 Ekim 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Britannica | Yamato-e 23 Ocak 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: sh85148967
* NDL: 00574229
* NLI: 987007529607005171

 |
**Gülsüm Niyazi**, Osmanlı’nın son zamanlarında ve Cumhuriyet’in ilk yıllarında eser vermiş bir yazardır.

Modern Türk edebiyatının ilk kadın yazarlarındandır. Niyazi, Tanzimat dönemiyle birlikte edebiyat dünyasında sesini duyurmaya başlayan diğer kadın yazarlar gibi kadının toplumdaki yerini, ev-aile ilişkilerini ve evlilik kurumunu konu alan hikâyeleriyle bilinir.

Edebi Katkıları
---------------

1925 yılında Orhaniye Matbaası’nda basılan *Son Basamak* adlı öykü kitabının yazardır. Unutulan eser, günümüz Türkçesine çevrilerek 2018 yılında yeniden basılmıştır.

Eserde kadın, aile ve evlilik kurumu konuları işlenir. Yazar, Türkiye'de Tanzimat sonrası dönemde hak ve özgürlük talebi mücadelelerinde boy göstermeye başlayan kadınların seslerini duyurmalarında öncülük etmiştir. Eser, diğer bir yönüyle Osmanlı İmparatorluğu döneminden ulus devlet anlayışına sahip Türkiye devletine geçiş aşamasında aile ilişkilerine ve evlilik kurumuna ait izlerin sürülmesi ve Cumhuriyet ile birlikte getirilen yeniliklerin ikili ilişkiler odağında ortaya koyduğu farkların incelenmesi bakımından önemli bir örnek teşkil etmektedir.

Gülsüm Niyazi'nin yazılarına aralarında Fatma Aliye ve Makbule Leman gibi isimlerin de bulunduğu; 1896-1925 yılları arasında kadın erkek ilişkilerine ve evliliğe yönelik eserler veren sekiz farklı kadın yazarı bir araya getiren *İzdivaçlar, İttifaklar ve İhtilaflar* adlı derleme kitapta yer verilmiştir.

### Son Basamak

Toplamda yedi farklı öyküden oluşan bu eser hikâye içinde hikâye anlatma tekniği kullanılarak meydana getirilmiştir. Yazar, kaleme aldığı metinlerde özellikle İstanbul’un üst sınıflarına mensup çiftlerinin ilişkilerine odaklanmış ve evlilik kurumuna kadın ve erkek olmak üzere iki farklı cinsiyet perspektifinden yaklaşmıştır. *Son Basamak*, bu özelliği ile çoğunlukla kadınların tecrübelerini temel alan ve tek bir cinsiyetin odağında işlenerek ilerleyen evlilik hikayelerinden farkını ortaya koymuştur.

Son Basamak’ta *Yer Alan Hikayeler:*
* Tereddüt: Dürnev’den Beria’ya
* Güzel Fahire Hanım
* Beyaz Gölge
* Daüssirka
* Naciye’nin Kabul Günleri
* Ölüye Aşık
* Çengel

Eserde yer verilen hikayelerin büyük bir kısmı; ikili ilişkiler, aldatmalar, aldanışlar, saplantılar ve bireyin ait olduğu sınıfsal konumun ilişkilere yansıması gibi konulara değinirken ‘Çengel’, dönemi daha geniş bir çerçeveden ele almış; topluma sosyal ve tarihsel açıdan yaklaşmıştır. Çocukluğu ve kent tecrübelerini de içinde bulundurması bakımından ‘Çengel’, diğer hikâyelerden ayrılır.

Dış bağlantılar
---------------

* Son Basamak Orijinal Metni (Osmanlı Türkçesi ile) 2 Haziran 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Son Basamak". *IDEFIX*. 25 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2021.
2. ↑  "İzdivaçlar İttifaklar ve İhtilaflar - Kadınların Hafızası". *IDEFIX*. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2021.
**Ahund Molla Hüseyin Dahil Marağeyi** (Azerice: Axund Molla Hüseyn Dahil Marağayi; 19. yüzyıl), Azerbaycanlı şair ve ahunddu.

Hayatı
------

Ahund Molla Hüseyin Dahil Marağeyi, 19. yüzyılda Kaçar Hanedanı'nın hükmettiği Meraga şehrinde doğmuştur ve tüm hayatı boyunca orada yaşamıştır. Zamanının ahundlarından biridir.

Dahil Marağeyi, esas olarak Kerbelâ Savaşı ve İmam Hüseyin'in ölümü ve ayrıca Şiiler için diğer önemli kişiler (Ali ibn Ebu Talib, Zeyneb bint Ali) konulu eserler yazmıştır. Kerbelâ Olayı hakkında yedi ciltlik bir kitap yayınlamıştır. Şairin divanı Tebriz'de birkaç defa basılmıştır. Dahil kitabı özellikle mersiye okuyanlar için önemlidir. Şairin Fuzûlî gibi nesir yazmadaki üstün yeteneği ve yeteneği de bilinmektedir.

Kaynakça
--------

1. ↑  H. Javadi and K. Burrill. "AZERBAIJAN x. Azeri Turkish Literature". 3 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi.  Bilinmeyen parametre `|deadlink=` görmezden gelindi (`|dead-url=` kullanımı öneriliyor) (yardım)
2. 1 2  "Azərbaycan ədəbiyyatı (F.Köçərli, II cild)/Axund Molla Hüseyn Marağalı "Dəxil" - Vikimənbə" (Azerice). 3 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.  Bilinmeyen parametre `|deadlink=` görmezden gelindi (`|dead-url=` kullanımı öneriliyor) (yardım)
3. ↑  Ҹавад Һејәт, «Азәрбајҹан әдәбијјатына бир бахыш», с. 102
**Mustafa Nusa'nın Hikâyesi Bir Gipriyodi Masalı**, Altıkırkbeş Yayın Bahama Kuşkusu serisinden yayımlanan Kaan Çaydamlı'nın yazdığı kitap.

Hakkında
--------

"Bir Gipriyodi Masalı" alt başlığıyla "Mustafa Nusa'nın Hikayesi" adıyla yayımlanan kitap, Kıbrıs'ın Evdim bölgesinde geçen, "Çiçek Mustafa" lakaplı Mustafa Nusa'nın gizemli hikâyesini anlatmaktadır.

Yayın yönetmenleri Kaan Çaydamlı olan kitabın kapak fotoğrafı Kaan Çaydamlı'ya, kitap tasarımı ise Erol Egemen'e aittir. Kitap, Kaan Çaydamlı'nın dedesi Mustafa Nusa Çaydamlı anısına yazılmıştır. Bir ağıtın uzun, bir coğrafyanın kısa tarihidir.

Kitabın okuması Kaan Çaydamlı tarafından Standart FM'de yapılmış, ayrıca 18 Kasım 2014’te Kadıköy Fil’de yapılan okuma gecesinde Kaan Çaydamlı’nın kendi sesinden dinlenebilmiş, geceye Mehmet Ada Öztekin, ve müzikleriyle Can Gox da eşlik etmiştir.

Hikâye, Kaan Çaydamlı'nın hayatını konu alan Kaybedenler Kulübü filmi serisinden Kaybedenler Kulübü Yolda isimli ikinci film boyunca filmin konusuyla paralel bir örgüde Nejat İşler'in okumalarıyla anlatılmaktadır..

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| "Çünkü ancak en masum olduğu anda vurabilirsiniz bir erkeği." | "|

Ayrıntılar
----------

### 1. Baskı (2014)

ISBN : 9786055150952   

Basım tarihi : 2014   

Sayfa Sayısı : 80
Cilt Tipi: Karton kapak
Kağıt Cinsi: Kitap kağıdı   

Ebat : 13.5 x 21.5;cm

Kaynakça
--------

1. ↑  Radikal Kitap, Usturanın keskin yüzü gibi 5 Ekim 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Çeşitli omamoriler
**Omamori** (Japonca: 御守/お守り), genellikle Şinto ve Budist tapınaklarında satılan, belirli Şinto kamilerine ve Budist figürlerine adanmış olan ve çeşitli şans ve koruma sağladığı söylenen Japon muskalarıdır.

Omamori daha sonra ritüellerin kullanılması yoluyla kutsallaştırılır ve Şinto bağlamında busshin ("ruhsal dallar") veya Budist bağlamında kesshin ("tezahürler") içerdiği söylenir.

Omamori genellikle brokar ipekle kaplanır ve belirli durumlarda, görevlerde veya çetin sınavlarda taşıyıcıya iyi şans getireceğine inanılan, üzerlerinde duaların yazılı olduğu kağıt veya tahta parçaları içine alınır. Omamori aynı zamanda kötü şanstan korunmak için de kullanılır ve sıklıkla çantalarda, cep telefonu askılarına asılırken, arabalarda vb. görülür.

Kaynakça
--------

1. ↑  Reader, Ian; Tanabe, George J. (1998). *Practically Religious: Worldly Benefits and the Common Religion of Japan*. Honolulu: University of Hawai'i Press. s. 46. ISBN 0824820908.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Omamori*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Omamori.com
**IUPAC adlandırma sistemi**, kimyasal bileşiklerin adlandırması ve genelde kimya bilimini tanımlamakta kullanılan bir sistemdir. Uluslararası Temel ve Uygulamalı Kimya Birliği (İngilizce *International Union of Pure and Applied Chemistry* veya IUPAC) tarafından oluşturulmuştur ve bakılmaktadır.

Organik ve inorganik bileşiklerin adlandırılmasına dair kurallar Mavi Kitap (*Blue Book* ) ve Kırmızı Kitap (*Red Book*) olarak bilinen iki yayında bulunur. Yeşil Kitap (*Green Book*) olarak bilinen üçüncü bir yayın (IUPAP'ın ortaklığıyla) fiziksel nicelikler için kullanılacak sembolleri tarif eder. Altın Kitap (*Gold Book*,) adlı bir dördüncüsü ise kimyada geçen çok sayıda teknik terimin tanımlarını içerir. Bunlara benzer özetlemeler biyokimya (IUBMB ortaklığıyla), analitik kimya  ve makromoleküler kimya  için de hazırlanmıştır. Özel durumlar için bu kitaplara zaman zaman *Pure and Applied Chemistry* adlı bilimsel dergide yayımlanan daha kısa önerilerle ilaveler yapılır.

Notlar
------

1. **^** *Nomenclature of Organic Chemistry*, Oxford:Pergamon Press, 1979; *A Guide to IUPAC Nomenclature of Organic Compounds, Recommendations 1993*, Oxford:Blackwell Scientific Publications, 1993. (ISBN 3-540-41138-0)
2. **^** *Nomenclature of Inorganic Chemistry, Recommendations 1990*, Oxford:Blackwell Scientific Publications. (1990) (ISBN 0-85404-487-6, 2nd ed)
3. **^** *Quantities, Units and Symbols in Physical Chemistry (2nd Edn.)*, Oxford:Blackwell Scientific Publications. (1993)
4. **^** *Compendium of Chemical Terminology, IUPAC Recommendations (2nd Edn.)*, Oxford:Blackwell Scientific Publications. (1997)
5. **^** *Biochemical Nomenclature and Related Documents*, London:Portland Press, 1992.
6. **^** *Compendium of Analytical Nomenclature, Definitive Rules 1997 (3rd Edn.)*, Oxford:Blackwell Scientific Publications, 1998.
7. **^** *Compendium of Macromolecular Nomenclature*, Oxford:Blackwell Scientific Publications, 1991.
Hannibal ve Scipio'nun Elhafen Savaşı
**Publius Cornelius Scipio** (ö. MÖ 211), Roma Cumhuriyeti'nin bir general ve devlet adamı idi.

Cornelia ailesinin bir üyesidir. Scipio, MÖ 218'de İkinci Pön Savaşı'nın ilk yılında konsül olarak hizmet etti ve kendisine verilen bir orduyu İtalya, Pisa'dan Fransa, Marsilya'ya doğru Hannibal'ın İtalya içinde ilerleyişini durdurmak üzere deniz yolundan taşıdı. Düşmanı ile karşılaşmakta başarısız olunca deniz yoluyla Cisalpine Gaul'e döndü ve ordusunu kardeşi Gnaeus Cornelius Scipio Calvus'un komutasında o yönden gelebilecek Kartacalıları orada kontrol altında tutması talimatıyla Hispania'ya gönderdi.

İtalya’ya dönüş yolunda, Hannibal'la karşılaşmak için derhal ilerledi. Ticinus yakınında süvari birlikleri arasında keskin bir çarpışma yaşandı, Po ırmağına kuzeyden dökülen kollardan biri olan Ticinus ırmağı yakınında Hannibal'a yenildi ve ağır derecede yaralandı. Aynı yılın aralık ayında kendisi gibi aynı yılın konsülü olan Sempronius'un ordusu, kendisinin ona savaşa girişmemesi yönündeki tavsiyesine rağmen başlattığı Trebia ırmağı yakınındaki muharebede büyük bir yenilgi yaşadı.

Askeri yenilgilere rağmen, Roma halkı hâlâ Scipio'ya güveniyordu, kumandanlık süresi uzatıldı ve ertesi yıl kardeşi Calvus'la birlikte Hispania'ya gönderildi. Burada Kartacalılara karşı zaferler kazandı ve İber yarımadasında Roma'yı güçlendirdi. İberya savaşlarına ordusu ile birlikte yenilerek öldürüldüğü, Kartacalılar ve İndibiris ve Mandonius kabilelerine karşı yapılan Yukarı Baetis Irmağı savaşının yapıldığı MÖ 211'e kadar devam etti. Aynı yıl kardeşi Calvus ve ordusu, Ilorci yakınlarındaki Yeni Kartaca'da (Kartaca Nova) yok edildi. Bu savaşların ayrıntıları bilinmemektedir ama Hannibal'ın kardeşi Hasdrubal Barca tarafından rüşvetle ikna edilen Keltiberyan'ların kendilerini terk etmesi sonucu iki Scipio kardeşin büyük bir yenilgiye uğradıkları görünmektedir.

Lucius Cornelius Scipio'nun oğludur. Publius Cornelius Scipio Africanus ve Lucius Cornelius Scipio Asiaticus'un babasıdır.

Kaynakça
--------



|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 118760246
* LCCN: no2020095424
* ULAN: 500354655
* VIAF: 10641601
* WorldCat: lccn-no2020095424

 |
Stella Artois birası
**Stella Artois**, 1926'dan beri üretilmekte olan bir lager biradır. Belçika'nın Leuven kentinde AB InBev tarafından üretilmektedir.

Vergi kayıtlarına göre Leuven kentinde ilk bira 1366 yılında Den Hoorn adlı birahanede üretilmiştir. 1708 yılında Sebastianus Artois tarafından devralınmıştır ve birahane 1717 yılından itibaren Artois olarak anılmaya başlanmıştır. 1926 yılında birahane mevsimlik olarak pazarda satılmak üzere Stella Artois ismi ile bir bira üretmeye başlamıştır. Büyük bir ticari başarı elde eden Stella Artois bu tarihten itibaren kesintisiz olarak üretilmeye başlanmıştır. 1930 yılında ilk kez avrupa pazarına açılmış ve 1960 yılında üretimi yıllık 100 milyon litreyi geçmiştir.

1993 yılında InBev tamamen otomatize bir fabrika kurmuş ve 2006 yılı itibarı ile yıllık üretimi bir milyar litreyi geçmiştir. 

Stella Artois fabrikası, Leuven

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* MusicBrainz: 15d5729e-891b-483a-badc-2d4999808ac9

 |
**Rob Roy**, 1894'te Manhattan, New York'taki Waldorf Astoria Oteli'nde bir barmen tarafından yapılan, esas olarak viski ve vermuttan oluşan bir kokteyldir. Kokteylin ismi, besteci Reginald De Koven ve söz yazarı Harry B. Smith'in İskoç halk kahramanı Rob Roy MacGregor'a dayanan bir operet olan *Rob Roy*'un galasının onuruna verildi.

Rob Roy, Manhattan'a benzer, ancak özel olarak İskoç viskisi ile yapılır; Manhattan geleneksel olarak çavdarla yapılır ve bugün de genellikle bourbon veya Kanada viskisi ile yapılır. Manhattan'ın bu versiyonu ilk olarak 1894'te Rob Roy olarak adlandırılmış olsa da, İskoç viski ile yapılan Manhattan ilk olarak on yıl önce Charlie Paul'ün bir Londra bar rehberinde yapılmıştır.

Manhattan gibi, Rob Roy da "tatlı", "kuru" veya "mükemmel" yapılabilir. Standart Rob Roy, tatlı vermut ile yapılan tatlı versiyonudur, bu nedenle sipariş verirken "tatlı" bir Rob Roy belirtmeye gerek yoktur. "Kuru" bir Rob Roy, tatlı vermutun kuru vermutla değiştirilmesiyle yapılır. "Mükemmel" bir Rob Roy, eşit miktarda tatlı ve kuru vermut ile yapılır.

Rob Roy, bir tutam Angostura bitters (çoğunlukla renk için) içerir ve genellikle bir şiş üzerinde iki maraschino kirazı ile süslenmiş bir kokteyl bardağında (standart versiyon için) veya bir limon bükümünde (mükemmel ve kuru versiyonlar) bulunur.

Ayrıca bakınız
--------------

* Kokteyller listesi

Kaynakça
--------

1. 1 2  Sudhir (2008). *Textbook of Food & Beverage Management*. Tata McGraw-Hill. s. 248. ISBN 978-0-07-065573-7.
2. ↑  "'Rob Roy' a Good Operetta" 15 Aralık 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. *The New York Times* (30 Ekim 1894)
3. ↑  "Rob Roy Recipe" 1 Mayıs 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Real Restaurant Recipes websitesinde (2006). Erişim tarihi: 19 Mayıs 2011.
4. 1 2  Graham, Colleen. "Rob Roy" 18 Şubat 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. on About.com Accessed: May 19, 2011.
5. 1 2 3  Wondrich, David. "Rob Roy" 10 Şubat 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. *Esquire* (5 Kasım 2007). Erişim tarihi: 19 Mayıs 2011.
6. ↑  Charlie (1884). *American and other Drinks*. T. F. Shaw and Company. s. 32.
7. 1 2  Jacobo. "How To Prepare a Rob Roy Cocktail" 23 Şubat 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. *Videojug* Erişim tarihi: 19 Mayıs 2011.
**1969 Sudan darbesi,** Albay Cafer Numeyri liderliğinde ve Başkan İsmail el-Ezhari hükümetine karşı gerçekleştirilen başarılı bir darbeydi. Darbe, Sudan'ın ikinci demokratik döneminin sonu ve Numeyri'nin 16 yıllık iktidarının başlangı idi.

Numeyri hükümeti, radikal Arap milliyetçisi ve solcu bir yönetim izliyordu ve sosyal ve ekonomik kalkınma için sosyalist bir program getirmişti. Ayrıca özel mülkiyet yaygın şekilde millileştiriliyordu. Hükümet ayrıca, yaklaşık 14 yıldır devam eden Birinci Sudan İç Savaşı'nın sona ermesi için de baskı uyguluyordu. Barışın sağlanması amacıyla hareket eden hükümet, aflar uyguladı ve 9 Haziran 1969'da güney Sudan için bölgesel özerklik ilan etti.

Arka plan
---------

1 Ocak 1956'da bağımsızlığın kazanılmasının ardından Demokratik Birlik Partisi'nden (NUP) İsmail el-Ezheri Başbakan oldu. Ancak siyasi istikrarsızlık sonucu Temmuz 1956'da Ezheri'nin yerine Ümmet Partisi'nden (UP) Abdullah Halil başa geçti. Bu yıllarda güç dinamiklerinde ve yasama seçimlerinde değişimler yaşandı.

Kasım 1958'de Korgeneral İbrahim Abboud ve Abdullah Halil birlikte askeri bir öz darbe düzenledi. Anayasayı askıya aldı, parlamentoyu dağıttı ve *Silahlı Kuvvetler Yüksek Konseyi*'ni (SCAF) kurdu. Bu durum olağanüstü hal ilan edilmesine neden oldu.

Abboud'un yönetimine karşı protestoların patlak vermesiyle birlikte Ekim 1964 Devrimi yaşandı. Devrim, Wad Medani şehrinde ve öğrencilerin önderlik ettiği gösterilerle başladı. Protestolar hızla Sudan'ın başkenti Hartum dahil diğer şehirlere de yayıldı. Devrim sonucu Abboud 16 Kasım 1964'te istifa etti.

Abboud'un istifasının ardından geçici bir hükümet kuruldu. Zorluklara rağmen Muhammed Ahmad Mahgoub Haziran 1968'de Sovyet askeri yardımıyla bir koalisyon hükümeti kurdu.

Darbe
-----

Albay Cafer Numeyri liderliğindeki darbe, 25 Mayıs 1969 sabahı erken saatlerde başladı ve sabah saat 4:00'te Hartum - Bahri - Omdurman bölgesindeki önemli tesisler işgal edildi ve Sudan Ordusu'nun önde gelen generalleri tutuklandı.

Kaynakça
--------

1. ↑  *Historical Dictionary of the Sudan*. 3rd. Scarecrow Press. 2002. s. xlviii. ISBN 0-8108-4100-2.
2. 1 2  "69. Republic of the Sudan (1956-present)". *uca.edu* (İngilizce). 20 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2023.
3. ↑  Mahmoud.Munir. [Sudanese Stories from the Thirties] `|çeviri-başlık=` kullanmak için `|başlık=` gerekiyor (yardım). *Alaraby* (Arapça)  `|url=` eksik başlık (yardım). 12 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Aralık 2022.
4. ↑  "Queen Elizabeth II and Africa: In pictures". *BBC News* (İngilizce). 9 Eylül 2022. 28 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2023.
5. ↑  Hasan, Yusuf Fadl (1967). "The Sudanese Revolution of October 1964". *The Journal of Modern African Studies*. **5** (4): 491-509. ISSN 0022-278X. 24 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mart 2024.
François Delmas
**François Delmas** (d. 24 Ağustos 1913, Montpellier - ö. 3 Mart 2002, Montpellier) Fransız siyasetçi.

Paris Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni bitirmiştir aynı zamanda edebiyat lisansını da tamamlamıştır. 1930'lu yıllarında Hür Siyasal Bilgiler Okulu'na kayıt yaptırmış ve buradan mezun olmuştur. 1938'den itibaren avukatlık yapmaya başlamıştır. Sağ çizgide siyaset yapmıştır. 1951-1979 ve 1982-1988 yıllarında Hérault genel konseyi üyesi, 1959-1977 yıllarında Montpellier belediye başkanı olmuş, 1977 yılında sosyalist Georges Frêche karşısında belediye başkanlığını kaybetmiş ancak 1978'deki milletvekili seçimlerinde Georges Frêche'i yenilgiye uğratarak milletvekili seçilmiş, 3. Raymond Barre Hükûmeti'nde çevreden sorumlu devlet sekreterliği yapmış, 1981 milletvekili seçimlerinde ise Georges Frêche karşısında milletvekili seçimlerini kaybetmiştir. 1976 yılında Montpellier barosu başkanı seçilmiştir. 80 yaşına kadar avukatlık yapmış, 1993 yılında Kutsal Cuma ayini için gittiği kilisede inme geçirmiş ve daha sonra toparlanamaması üzerine avukatlıktan emekliye ayrılmıştır.

Görevleri
---------

**Yerel Yönetimler**

* 26 Ekim 1947 - 19 Mart 1959 : Montpellier belediye meclisi üyesi
* 14 Ekim 1951 - 25 Mart 1979 / 21 Mart 1982 - 2 Ekim 1988 : Hérault genel konseyi üyesi
* 19 Mart 1959 - 25 Mart 1977 : Montpellier belediye başkanı
* Şubat 1965 - Nisan 1977 : Montpellier district başkanı
* 1987 : Languedoc-Roussillon bölgesel konseyi başkan yardımcısı

**Meclis**

* 3 Nisan 1978 - 6 Mayıs 1978 : Hérault 1. seçim çevresi milletvekili

**Hükümet**

* 6 Nisan 1978 - 13 Mayıs 1981 : Çevre ve Yaşam Alanı Bakanı nezdinde, Çevreden sorumlu Devlet Sekreteri

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb11500047t (data)
* GND: 1154700046
* ISNI: 0000 0000 0446 3329
* SUDOC: 135342384
* VIAF: 5339
* WorldCat: viaf-5339

 |