**Marcus Aurelius Valerius Maximianus Herculius** *(d. 250 - ö. Temmuz 310)*, **Maximian** olarak da bilinen, 1 Mart 286'dan 305 yılına kadar İmparator Diokletian'la müşterek imparator olarak görev yapmış Roma İmparatoru.

Hayatı
------

### Yükselişi

Sirmium'da (Pannonia eyaletinde bir şehir) doğan Maximian, kariyerini Aurelian ve Probus dönemlerinde orduda yapmıştır. Maximian'ın 283 deki Mezopotamya seferinde Carus'a eşlik etmiş olma olasılığı yüksektir çünkü arkadaşı Diokletian 284'te Nicomedia'da imparator seçildiğinde onun yanındaydı.

### Saltanatı

285 yılında Diokletian, tek bir imparatorun yönetmesi için çok büyük olduğu gerekçesi ile bölmeye karar verdi. Diocletian imparatorluğun doğusunda, Maximian ise batısında hüküm sürecekti.
Diokletian, Maximian'ı Augustus olarak atadı. Her ne kadar müşterek imparator olsalar da işin aslında Diocletian daha üstteydi. 293 yılında Diocletian Tetrarşi'ye geçtiğinde, Constantius Chlorus Maximian'ın Sezar'ı oldu ve ardından Maximian'ın üvey kızı Flavia Maximiana Theodora ile evlendi.

Saltanatı sırasında Maximian, Kuzey Germanya'da Alemanni ve Burgundianler'e karşı, Tuna cephesinde Carpi'ye karşı ve Britanya'da isyan ederek imparatorluğunu ilan eden Carausius'a karşı Britanya'da çeşitle askeri başarılar elde etti. Aynı zamanda Afrika sınırlarındaki savunmayı güçlendirdi.

Maximian Germen kabilelerle uğraştığı sırada, Carausius'a, korsanları ortadan kaldırtmak maksadıyla kuzey donanmasını emanet etti. Bilindiği kadarıyla Carausius'un yönetiminde bir takım mali düzensizlikler olmuştu, bu yüzden cezalandırılma korkusuyla Britanya ve Galya'da etkin olmak üzere kendini imparator ilan etmiştir. Hala Germen tehdidi ile uğraşmakta olan Maximian, yeni atanmış Sezar'ı ve damadı Constantius'u Carausius tehlikesi ile ilgilenmeye gönderdi. Constantius, ilk olarak Carausius'u yenerek Galya'yı geri aldı, ardından da 296 yılında Carausi'un halefi Allectus'u Britanya'da yenerek isyanı kesin olarak sona erdirdi.

297-299 yılları arasında, Maximinian önce Hispania'daki Moor'lara saldırdı, ardından da Kuzey Afrika'daki yerel kabilelere karşı sefere düzenledi. Bu seferden sonra Maximian, *Sezar*ı Constantius'u Germen kabilelerle uğraşmak için görevlendirerek Milano ve Aquileia'da emekliye ayrıldı.

Politika hususunda, Maximian senato ile olan ilişkilerinde Constantius'tan daha saldırgandı çünkü Hristiyanların cezalandırılması konusunda Doğudaki diğer imparatorlar Diokletian ve Galerius'un yürüttüğü kampanyada aktif olarak iş birliği yapmıyordu.

### Emekliliği

1 Mayıs 305'te Diocletian ve Maximian birlikte emekli oldular. Maximian çok gönüllü değildi; Diokletian emekli olmaya zorlamıştı çünkü Maximian Jupiter Capitoline tapınağında arkadaşının emekliliğini takip edeceğine dair yemin etmişti. Galerius (doğuda) ve Constantius Chlorus (batıda) yeni imparatorlar oldular. Sezarlar olarak, Augustus konumu için uygun adaylardılar. Ardından Augustus unvanını aldılar ve kendi Sezarları Flavius Valerius Severus ve Maximinus Daia'yı atadılar. Maximian, emekliliğini kendi toprakları Lucania ya da Campania'da geçirdi.

### İkinci ve üçüncü kez Augustus olması

Ertesi yıl Constantius'un ölmesi üzerine Maximian'ın oğlu Maxentius batı imparatorluğunun yönetimini üstlendi (28 Ekim 306). Resmi olarak yetkili olabilmek için Maximian Augustus adını aldı. Maximian, Severus ve Galerius'u savaşta yendi ve Constantius'un oğlu Konstantin'i kızı Fausta ile evlendirerek kendi tarafına çekti.

Ancak, Maximian'ın rolü Maxentius'un gerçek gücü için bir engeldi ve 308 yılında yaşlı augustus kendi oğluna karşı ayaklanarak Roma üzerine yürüdü ancak mağlup oldu. Carnuntum'daki buluşmanın ardından Diokletian'ın imparatorluğa geri dönmeyi reddetmesi üzerine Maximian, Konstantin ile birlikte Galya'ya sığınmak zorunda kaldı.

İmparatorluğu geri alabilmek için bir dahaki deneme 310 yılındaydı ve Konstantin, Franklar'ı bir isyana kışkırtmak için ordusunu bir kısmıyla ayrılmıştı. Maximian, *donativum* verdiği birliklerin sadakatine güvenerek üçüncü kez kendini imparator ilan etti ancak kendini hızlı bir şekilde Arelate'ye hareket ederek kuşatan Konstantin'e karşı savunacak durumda değildi. Maximian, Massilia 'ya kaçmaya çalıştı ancak yeniden yakalandı, esir edildi ve görevden alındı.

### Ölümü

Her ne kadar imparatorluk haklarından mahrum bırakılmış olsa da, Maximian, Konstantin'e karşı isyanı için bir özür aldı ve kendi sarayında oturma izni verildi. Maximian, Konstantin'e karşı düzenlenen bir komplo sonucu öldü. Kızı Fausta'yı komplonun içine sokmaya çalıştıysa da, Fausta kocasına karşı planlananları açığa çıkarmaya karar verdi ve böylece komplo ortaya çıkarıldı. Maximian suikastla suçlanınca aynı yılın Temmuz ayında kendini asarak intihar etti.

Şeref payeleri
--------------

Hem kendisinin hem de diğer imparatorların kazandığı zaferler nedeniyle Maximian,*Germanicus Maximus V* (287 ve 288, 293 ve 301 olmak üzere iki kez), *Sarmaticus Maximus III* (289, 294 ve 300), *Armeniacus Maximus* (298), *Medicus Maximus* (298), *Adiabenicus Maximus* (298), *Persicus Maximus II* (295 and 298), *Carpicus Maximus* (297), *Britannicus Maximus* (297), unvanlarını aldı.

Maximian, aynı zamanda 287, 288, 290, 293, 297, 299, 303, 304 ve 307 yıllarında olmak üzere dokuz kez Konsül seçilmiştir.

Soyu
----

Maximian, Eutropia ile evlendi ve birlikteliklerinden Maxentius (Batı Sezar'ı ve sonradan isyancı) ve Fausta (I. Konstantin'in karısı) doğdular. Maximian'ın aynı zamanda Theodora adında (Constantius Chlorus'un karısı) bir üvey kızı vardı.

Dış bağlantılar
---------------

* DiMaio, Michael, "Maximianus Herculius (286-305 A.D)" *De Imperatoribus Romanis*25 Ağustos 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
* 

|
|  |
| Resmî unvanlar |
|
| Önce gelen:**Diokletian** |  **Roma İmparatoru**286 - 305 | Sonra gelen:**Konstantius Chlorus ve Galerius** |
|

| * g
* t
* d
Roma ve Bizans imparatorları |
| --- |
| PrincipatusMÖ 27-MS 235 | 
* Augustus
* Tiberius
* Caligula
* Claudius
* Neron
* Galba
* Otho
* Vitellius
* Vespasianus
* Titus
* Domitianus
* Nerva
* Trajan
* Hadrianus
* Antoninus Pius
* Marcus Aurelius *ile* Lucius Verus
* Commodus
* Pertinax
* Didius Julianus
* (*Pescennius Niger*)
* (*Clodius Albinus*)
* Septimius Severus
* Caracalla
* Geta
* Macrinus *ile Diadumenianus*
* Elagabalus
* Alexander Severus

 |
| Kriz235-284 | 
* I. Maximinus
* I. Gordianus *ile* II. Gordianus
* Pupienus *ile* Balbinus
* III. Gordianus
* Philippus
* Decius *ile Herennius Etruscus*
* Hostilianus
* Trebonianus Gallus *ile Volusianus*
* Aemilianus
* Valerianus
* Gallienus *ile Saloninus ve II. Valerianus*
* II. Claudius
* Quintillus
* Aurelianus
* Tacitus
* Florianus
* Probus
* Carus
* Carinus *ile Numerianus*
* *Galyalı imparatorlar*: Postumus
* *(Laelianus)*
* Marius
* Victorinus
* *(II. Domitianus)*
* I. Tetricus *ile II. Tetricus*

 |
| Dominatus284-395 | 
* Diocletianus
* Diocletianus (Doğu) *ile* Maximianus (Batı)
* Diocletianus (Doğu) *ile* Maximianus (Batı) *ile Galerius (Doğu) ve I. Constantius (Batı)*
* Galerius (Doğu) *ile* I. Constantius (Batı) *ve II. Severus (Batı) ile II. Maximinus (Doğu)*
* Galerius (Doğu) *ile* II. Severus (Batı) *ve I. Konstantin (Batı) ile II. Maximinus (Doğu)*
* Galerius (Doğu) *ile* Maxentius (Batı) *ve I. Konstantin (Batı) ile II. Maximinus (Doğu)*
* Galerius (Doğu) *ile* Licinius (Batı) *ve I. Konstantin (Batı) ile II. Maximinus (Doğu)*
* *Maxentius*
* Licinius (Batı) *ile* II. Maximinus (Doğu) *ve I. Konstantin (augustus) ile Valerius Valens*
* Licinius (Doğu) *ile* I. Konstantin (Batı) *ve Licinius, II. Constantinus ile Crispus*
* (*Martinianus*)
* I. Konstantin *ile Crispus*
* II. Constantinus
* I. Konstans
* *Magnentius* *ile Decentius*
* II. Constantius *ile Vetranio*
* Julianus
* Jovianus
* I. Valentinianus
* Valens
* Gratianus
* II. Valentinianus
* Magnus Maximus *ile Flavius Victor*
* I. Theodosius
* (*Eugenius*)

 |
| Batı Roma395-476 | 
* Honorius
	+ III. Constantius *ile II. Constans*
* III. Constantius
* *Ravenna'daki gaspçı olarak* Joannes
* III. Valentinianus
* Petronius Maximus *ile Palladius*
* Avitus
* Majorianus *sonrası* Libius Severus *sonrası* Anthemius *sonrası* Olybrius
* Glycerius
* Julius Nepos (de jure)
* *Romulus Augustus (gaspçı)*

 |
| Bizans395-1204 | 
* Arcadius
* II. Theodosius
* Pulcheria
* Marcianus
* I. Leo
* II. Leo
* Zeno
* Basiliscus *ile Marcus*
* Zeno
* I. Anastasius
* I. Justinus
* I. Justinianus
* II. Justinus
* II. Tiberius
* Mauricius *ile Theodosius*
* Phocas
* Herakleios\*
* III. Konstantinos
* Heraklonas
* II. Konstans
* IV. Konstantinos *ile Herakleios ile Tiberios ile II. Justinianos*
* II. Justinianos
* Leontios
* III. Tiberios
* II. Justinianos *ile Tiberios*
* Filippikos
* II. Anastasios
* III. Theodosios
* III. Leon
* V. Konstantinos
* Artabasdos
* IV. Leon
* VI. Konstantinos
* İrini
* I. Nikiforos
* Stavrakios
* I. Mihail *ile Theofilaktos*
* V. Leon *ile Konstantinos*
* II. Mihail
* Theofilos
* III. Mihail
* I. Basileios
* VI. Leon
* Aleksandros
* VII. Konstantinos
* I. Romanos *ile Hristoforos ile Stefanos ile Konstantinos*
* II. Romanos
* II. Nikiforos
* I. İoannis
* II. Basileios
* VIII. Konstantinos
* Zoi *ile III. Romanos*
* Zoi *ile IV. Mihail*
* V. Mihail
* IX. Konstantinos
* Theodora
* VI. Mihail
* I. İsaakios
* X. Konstantinos
* Romen Diyojen
* VII. Mihail *ile Andronikos ile Konstantios ile Konstantinos*
* III. Nikiforos
* I. Aleksios
* II. İoannis *ile Aleksios*
* I. Manuil
* II. Aleksios
* I. Andronikos
* II. İsaakios
* III. Aleksios
* IV. Aleksios
* *Senato tarafından seçilen gaspçı* Nikolaos
* V. Aleksios

 |
| İznik1204-1261 | 
* Konstantinos
* I. Theodoros
* III. İoannis
* II. Theodoros
* IV. İoannis

 |
| Bizans1261-1453 | 
* VIII. Mihail
* II. Andronikos *ile IX. Mihail*
* III. Andronikos
* V. İoannis
* VI. İoannis *ile V. İoannis ile Matheos*
* V. İoannis
* IV. Andronikos
* VII. İoannis
* V. Andronikos
* II. Manuil
* VIII. İoannis
* XI. Konstantinos

 |
| 
* *Eğik* yazılanlar gaspçı ya da ortak imparatordur.
* \*Herakleios döneminden itibaren Grekçe resmî dil olmuş, bu tarihten itibaren imparatorların Latince yerine Grekçe adları yazılmıştır.

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb16491048s (data)
* CANTIC: a20329234
* GND: 118641026
* ISNI: 0000 0000 9739 8019
* LCCN: n78022482
* NKC: mzk2012713425
* NLI: 987007378209905171
* NTA: 070659834
* SUDOC: 134010442
* VIAF: 50478873
* WorldCat: lccn-n78022482

 |