**Pan-pan**, telsiz dilinde *aciliyet* (urgency) anlamına gelen, bir teknede, gemide, uçakta veya başka bir araçta bulunan birinin acil bir durum olduğunu beyan etmek için kullandığı uluslararası standart acil durum sinyalidir lakin kimsenin hayatı veya geminin kendisi için acil bir tehlike oluşturmadığında kullanılır. *Mayday* şeklindeki *tehlike* (distress) sinyalinin bir alt kademesindeki çağrıdır ve farkı Mayday, hayati veya aracın kendisinin sürekliliği için bir tehlike olduğu anlamına gelir.

PAN-PAN’ın Mors kodunda tam olarak gösterilmesi, ilk olarak 1927 Uluslararası Radyotelograf Sözleşmesi ile tanımlanmış olup **XXX**'tir ve mors kodu ile "**`-..- -..- -..-`**" şeklinde ifade edilir.

Etimoloji
---------

*Mayday* çağrısında olduğu gibi (from venez m'aider, "bana yardım etmeye gelin"), pan-pan de 1920'lerde Fransızca'dan türemiştir. Fransızcada *panne* (Fransızca telaffuz: [pan] — İngilizce telaffuz: [pɑːn], "*pahn*"), mekanik bir arıza demektir. İngilizcede, bazen İngilizce telaffuz: [pæn] ("*pan*") olarak da telaffuz edilir.

Üç harfli bir backronym, "Pay Attention Now" ("şimdi dikkat et") ve "Possible Assistance Need" ("olası yardım gereği") ifadelerinin ilk harfleri "PAN"dan türetilmiştir. Denizcilik ve havacılık radyo iletişim kurslarında mayday ve pan-pan arasındaki önemli farkı iletmek için bu cümleler anımsatıcı olarak kullanılmaktadır.

Kullanımı
---------

Pan-pan'i doğru şekilde bildirmek için arayan kişi üç kez tekrar eder: "Pan-pan, pan-pan, pan-pan" sonra istenen alıcıyı "tüm istasyonlar, tüm istasyonlar, tüm istasyonlar" veya belirli bir istasyonu belirtir. Örneğin "Victoria Sahil Güvenlik Radyosu, Victoria Sahil Güvenlik Radyosu, Victoria Sahil Güvenlik Radyosu." Ardından arayan kişi, teknelerinin kimliğini, konumunu, problemin yapısını ve varsa ihtiyaç duydukları yardım veya tavsiyeyi belirtir. Eşdeğer bir Mors kodu sinyali "X X X" idir ve her harf ayrı ayrı gönderilir. Bir "mayday" çağrısı ile iletişim kurmaya çalıştıkları istasyonun kapsama alanı dışında olan başka bir istasyondan aktarılması durumunda, "pan-pan"i önsöz olarak kullanmak da doğrudur. Bu, havacılık VHF iletişiminde yaygındır ancak deniz VHF iletişiminde yaygın değildir.

### Denizcilikte

Denizdeki bir birimde bulunan veya oradan görülen kişi ya da kişilerin güvenliğini tehdit eden bir etkenin ortaya çıkması durumunda, denizde kazazedelerin görülmesi, bir tekne veya insanın kaybolması, gemide bir hastanın ya da yaralının bulunması gibi durumlarda telsiz çağrısı yaparken yayın "pan-pan" sözü ile başlatılır.

#### Denizcilik örnekleri

Bir tekneden veya gemiden gelen bir "pan-pan" çağrısının doğru kullanımına örnekler, kaptan veya ustanın durumu idare edebileceğinden emin olmaları ve herhangi bir kişinin yaşamı için veya geminin güvenliğinde mevcut bir tehlike olmaması koşuluyla aşağıdaki durumları içerebilir. Pan-pan yayınına yol açan acil durum çözüldüğü zaman, konvansiyonel uygulama, acil durumun artık mevcut olmadığını ilan etmektir.

"Pan-pan" olarak başlayan bir çağrı, durumun "ciddi ve yakın tehlike" noktasına kadar kötüleşmesi durumunda bir *Mayday* tehlike sinyali ile devam edilebilir.

##### Kirlenmiş pervane, motor arızası veya yakıtsızlık

Geminin demirlenmesi ya da yelken altında olması ve herhangi bir çarpışma ya da boğulma tehlikesi durumunda pan-pan çağrısı yapılır. Mürettebat, pervaneyi temizlemeyi, başka bir tekneden yakıt almayı, yelken açmayı veya alternatif tahrik sistemini kullanmayı planlayabilir. Alternatif olarak, pan-pan aramasının bir parçası olarak, mümkünse uygun bir gemiden çekme talep edebilir.

##### Gemide küçük yangın - şimdi sönmüş

Yangın gerçekleşmiş ancak küçükse veya tamamen söndürülmüşse ve insanlara zarar vermediyse bir "pan-pan" çağrısı yapılması uygundur.

##### Konumundan emin değil

Bariz veya kayaya çarpma tehlikesi olmadığı sürece, bir pan-pan çağrısı yakındaki sahil istasyonuna ve belki de diğer gemilere yapılabilir.

##### Denize adam düştü

Gemiden biri düşerse bir pan-pan çağrısı yapılır, böylece yakındaki diğer gemileri durumun farkına varmasını sağlanır ve çok fazla yaklaşmalarının veya başka türlü müdahaleleri önlenmelerini sağlar. Daha kritik bir durumda -kurtarma gemisi düşen kişiyi görme yeteneğini kaybetti, denize düşen kişi bilinçsiz, hipotermi tehlikesi veya hayati tehlike söz konusu- bir mayday çağrısı daha uygundur.

##### Gecikmiş gemi

Kanada ve ABD Sahil Korumaları (ve muhtemelen diğer ülkelerdeki benzer deniz güvenliği kurumları[*kaynak belirtilmeli*]), gecikmiş olarak bildirilen gemilerle ilgili "acil deniz bilgi yayını" yayınlarlar. Mesajın içeriği, geminin tanımı, bilinen son konumu, en son duyurulan tarih veya saat ve geminin sözde rota veya geçiş planı. Pan-pan, "tüm istasyonlara" yöneliktir. İsmini verilen geminin nerede olduğu hakkında bilgi sahibi olan herhangi bir istasyondan en yakın sahil güvenlik istasyonuna haber vermesi ve rapor vermesi istenir.

##### Yakında çarpışma uyarısı

Tehlike altında olabilecek veya çarpışma riskini doğurabilecek tehlikeli bir duruma yaklaşan veya yaklaşmakta olan bir gemi ile acil telsiz temasına geçerken pan-pan kullanılır.

##### Tıbbi yardım

Bir "pan-pan medico" çağrısı eskimiştir, ancak buna rağmen bazen birinin denizde tıbbi yardıma ihtiyacı olduğu durumlarda kullanılır. Hayati risk bulunması "mayday" çağrısı yapmayı daha uygun hale getirir. Eğer gemi sahile gidiyorsa ve iskelede bir ambulans ekibi istiyorsa, yerel Sahil Güvenlik istasyonunu arayabilir.

### Havacılıkta

Kullanımını gerektiren durumlara örnek olarak şunlar verilebilir:

* Seyrüsefer güçlükleri (konumundan emin olmama vs.)
* Acil tıbbî yardıma ihtiyaç duyan bir yolcu bulunması
* Anormal şekilde sarsıntılı çalışan motor, elektrik arızası vb. arızalar
* Havanın kararmaya başlaması veya hava durumunun kötüleşmesi (pilotun ilgili reytingi yoksa)
* Acil yardıma ihtiyaç duyan bir gemi veya uçak görülmesi
* Kontrollü hava sahasında acil durum nedeniyle seviye değişimi yapma (şartlar IMC ise mayday gerektirebilir)

#### Havacılık örnekleri

1998 yılının Eylül ayında, Swissair'ın 111 sefer sayılı uçuşu, uçağı tahrip eden elektrikli bir yangının ardından acil iniş talebi sırasında bu çağrıyı kullandı. Ayrıca, Avianca'nın 52 sefer sayılı uçuşu'nun ardından, belirli koşullarda yakıtın azaldığı, ancak kritik bir acil durumda henüz olmadığından dolayı kullanılmıştır. Qantas Flight QF-74, San Francisco'dan kalktıktan kısa bir süre sonra dördüncü motorunda motor arızası olduğunda "pan pan pan" çağrısını kullandı. Qantas'ın 72 sefer sayılı uçuşunda (QF-72) uçak, uçuş ekibinden talimat almadan birkaç yüz metre alçaldığı ve uçağın hızlı ve kontrolsüz hareketler yaptığı için bir pan pan çağrısı yaptı. Birkaç yolcu ve mürettebat büyük ve küçük yaralanmalara maruz kaldı ve bu nedenle çağrı "mayday"e yükseltildi.

Qantas'ın 32 Sefer Sayılı Uçuşu, dört motorundan biri Singapur'dan Sidney'e yapılan bir uçuşa başladıktan kısa bir süre sonra motor arızası yaşadığında pan-pan çağrısı yaptı.

Ayrıca bakınız
--------------

* Tehlike sinyali
* SOS
* Mayday
* NATO fonetik alfabesi

Kaynakça
--------

* Godwin, Peter, David Robson. *The Air Pilot's Manual 6: Human Factors & Pilot Performance.* 3. baskı. Cranfield. Aviation Theory Centre, 2006. ISBN 1-84336-070-5

1. 1 2  "Safety and Distress Radiotelephone Procedures". Transport Canada. 28 Haziran 2013. 5 Ağustos 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ağustos 2013.
2. ↑  District Eleven Response (dr). "Search and Rescue: Calling the Coast Guard". United States Coast Guard. 18 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ağustos 2013.
3. ↑  1st Coast Guard District (6 Eylül 2001). "Special Notice To Mariners" (PDF). United States Coast Guard. 15 Ekim 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 13 Ağustos 2013.
4. 1 2  "RIC-22 — General Radiotelephone Operating Procedures". *ic.gc.ca*. 11 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2019.
5. 1 2 3 4 5 6 7  Godwin 139
6. ↑  "Safety of Life at Sea" (PDF). *LOC.gov*. 27 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 8 Aralık 2018.
7. ↑  "pan-pan." *Oxford Dictionary of English 2e*, Oxford University Press, 2003.
8. ↑  *Transport Canada*: "3 Şubat 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 3 Şubat 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 3 Şubat 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 3 Şubat 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 3 Şubat 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 3 Şubat 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 3 Şubat 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 3 Şubat 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 3 Şubat 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Şablon:Sc 3 Şubat 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi."
9. ↑  "Air Traffic Organization Policy, Order JO7110.65W" (PDF). U.S. Department of Transportation, Federal Aviation Administration. 7 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 24 Ağustos 2019.
10. ↑  Admiralty List Of Radio Signals, 2012 Vol.5 page 88 B3
11. ↑  Tim Bartlett (2009). *VHF handbook*. Southampton: The Royal Yachting Association. s. 53. ISBN 978-1-905104-03-1.
12. ↑  "Transportation Safety Board of Canada - Aviation Investigation Report A98H0003". *tsb.gc.ca*. 31 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2019.
13. ↑  "NTSB Accident Report" (PDF). 1 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 24 Ağustos 2019.
14. ↑  "Nocookies". *The Australian*.

| * g
* t
* d
Havacılık |
| --- |
| Hava araçları | Askerî uçak  • Balon  • Cayrokopter  • Hafif hava aracı  • Helikopter  • Paraşüt  • Paramotor  • Planör  • Uçak  • Yamaç paraşütü  • Yelken kanat  • Yolcu uçağı  • Zeplin |
| Uçuş türleri ve safhaları | Alet uçuşu  • Aerobasi  • Bekleme  • Gece uçuşu  • Görerek uçuş  • İniş  • Kalkış  • Kol uçuşu  • Meydan turu  • Rule  • SFVR  • Yaklaşma |
| Kurum ve kuruluşlar | IATA  • ICAO  • EASA  • EUROCONTROL  • JAA |
| Mürettebat | Hostes  • Kaptan pilot  • Kontrol pilotu  • Loadmaster  • Pilot  • Seyrüseferci  • Silah sistem subayı  • Sorumlu pilot • Uçak komutanı  • Uçuş öğretmeni  • Uçuş teknisyeni |
| Lisans ve derecelendirmeler | ATPL  • JAR-FCL  • NR  • Pilot lisansı  • CPL  • PPL |
| Havacılık tıbbı | Barotravma  • Dekompresyon hastalığı  • g kuvveti  • Hipoksi/Anoksi  • İrtifâ rahatsızlığı  • Jet lag  • Kinetozis  • Uçuş muayenesi |
| Hava sahaları | Kontrollü  • Kontrolsüz  • ATZ  • CTA  • CTR  • Uçuşa yasak bölge  • FIR  • Havayolu  • MATZ  • Sınıflar  • TMA/TCA |
| Hizmetler ve birimler | ACC  • AFIS  • A/G radio  • ALRS  • AMS  • ATAS  • ATC  • ATIS  • ATS  • ATSOCAS  • FIS  • LARS |
| Belge ve yayınlar | AIP  • NOTAM  • Uçuş planı  • Uçuşa Elverişlilik Yönergesi |
| Sürat | CAS  • EAS  • IAS  • Mach sayısı  • RAS  • TAS  • V süratleri  • GS |
| Yükseklik | AAL  • AGL  • AMSL  • DA  • Geçiş irtifası  • Geçiş katmanı  • Geçiş seviyesi  • İrtifâ  • Maximum elevation figure  • Minimum Safe Altitude  • Minimum Sector Altitude  • Rakım  • Uçuş seviyesi (FL) |
| Atmosfer | DA  • ISA  • PA  • QFE  • QNE  • QNH |
| Seyrüsefer yardımcıları | ACAS/TCAS  • ADF  • DF  • DME  • EGPWS  • GPS  • IFF  • ILS  • NDB  • Nirengi  • Radar  • RNAV  • TACAN  • Transponder  • VDF  • VOR |
| Hava tahmin ve raporları | Meteoroloji kodları  • AIRMET  • ATIS  • METAR  • SIGMET  • SPECI  • TAF  • TREND  • VOLMET |
| Acil durum ve kazalar | CFIT  • Ditching  • Mayday  • Pan-pan  • SOS  • Tehlike sinyali  • Zorunlu iniş |
| Kategori Kategori  • Commons sayfası Commons  • VikiProje Vikiproje |