**Mahovljani Havalimanı** olarak da bilinen **Banja Luka Uluslararası Havalimanı** (IATA: **BNX**, ICAO: **LQBK**), Sırp Cumhuriyeti'nin en büyük kenti, Bosna-Hersek'in ise en büyük ikinci kenti Banja Luka'da yer alan bir havalimanıdır. Adını, aynı adı taşıyan yakındaki bir köyden almıştır. Havalimanı şehirdeki tren istasyonunun 18 km (11 mi) kuzeydoğusunda yer alır ve devlete ait "Aerodromi Republike Srpske" şirketi tarafından yönetilir.

Tarihçe
-------

Banja Luka Uluslararası Havalimanı'nın inşası 1976'da başladı. Bosna Savaşı'ndan sonra, Sırp Cumhuriyeti fiili başkenti Banja Luka ile kuruldu. Bu da Banja Luka Havalimanı'na yeni bir önem ve bambaşka bir rol kazandırdı. Banja Luka Uluslararası Havalimanı 18 Kasım 1997 tarihinde sivil hava trafiğine açıldı. 1999'dan 2003'e kadar, havalimanı Sırp Cumhuriyeti'nin resmî bayrak taşıyıcısı Air Srpska'nın ana merkezi olarak hizmet verdi. Şirket, Jat Airways ve Sırp Cumhuriyeti Hükümeti tarafından kuruldu. Şirket, borçlarının artması ve Jat Airways'in ortaklıktan çekilmesinden sonra 2003 yılında tüm operasyonlarını durdurdu. 2007 yılında kurulan ve devlete ait bir havayolu olan Sky Srpska'nın uçuşlara başlamak için planları vardı, ancak hiç uçağı olmayan havayolu 2013'te kapatıldı. Havalimanı tesisleri 2002 ve 2003 yıllarında Papa II. Ioannes Paulus'un Haziran 2003'te Banja Luka'ya yaptığı ziyaret öncesinde büyük ölçüde iyileştirildi.

15 Aralık 2010'da, Schengen Bölgesi ülkelerine seyahat eden Bosnalı vatandaşlara yönelik vize şartlarının kaldırılmasını kutlamak amacıyla, Banja Luka'dan Brüksel'e sembolik bir charter uçuşu düzenlendi. 2011 yılında Banja Luka Havalimanı, 2010 yılına kıyasla % 74'lük bir artışla 8 bin 367 yolcuyu ağırladı. Havalimanında yıllar içerisinde, kısmen bu havalimanını merkez olarak kullanan Air Srpska sayesinde, Banja Luka'yı Atina, Belgrad, Kopenhag, Frankfurt, Ljubljana, Salzburg, Tivat ve Viyana'ya bağlayan uçuşlar düzenlendi. Austrian Airlines ve Montenegro Airlines 1990'ların sonunda ve 2000'lerin başında, Viyana ve Tivat merkezli olarak Banja Luka'ya hizmet verdiler. Air Srpska'nın operasyonlarını durdurmasının ardından, Sırp Cumhuriyeti Hükûmeti çeşitli sübvansiyonlarla Banja Luka'ya uçacak yeni havayolları çekmeye çalıştı. Sübvansiyonlu uçuşlar arasında, Kasım 2007 ile Aralık 2009 tarihleri arasında Belgrad'a yapılan Jat Airways uçuşları, ATR 72 ile çalışan Austrojet'in Temmuz ve Aralık 2008 arasında Salzburg ve Tivat'a uçuşları ve Adria Airways'ın Dash 8-100 ile haftada 3 kez, CRJ 200 ile haftada 4 kez Temmuz 2010 ile Kasım 2011 arasında Ljubljana'ya uçuşları mevcuttur. B&H Hava Yolları, Haziran 2015'te şirket iflas edene kadar uzun yıllar Zürih'e uçuşlar gerçekleştirdi. BH Hava Yolları, Karadağ'ın Tivat şehrine sezonluk charter seferler düzenledi.

Air Serbia'nın Belgrad'a uçuşlarını yeniden başlatması, 2015 yılında BH Havayolları'nın iflası ve Zürih güzergahının askıya alınması nedeniyle 2015 yılında yolcu sayısı iki kattan fazla arttı. Banja Luka Havalimanı'nın sahibi olan SC Hükûmeti, Air Serbia'nın Belgrad uçuşlarını sübvanse etmektedir. Ryanair Nisan 2018'de, Banja Luka'dan (ve bir bütün olarak Bosna) Brüksel Charleroi ve Memmingen'in her birine haftada iki kez hizmet vermeye başlayacağını açıklarken, Mayıs ayında Stockholm Skavsta ve Aralık ayında Berlin Schönefeld'i yeni rotalar listesine ekledi. Uçuşlar Ekim 2018'de başladı. 2019 yılında havalimanını toplamda 100 bin yolcunun kullanması bekleniyordu.

Havayolları ve destinasyonlar
-----------------------------

Aşağıdaki havayolları Banja Luka'ya düzenli seferler gerçekleştirmektedir:

| Hava yolları | Uçuş noktaları |
| --- | --- |
| Air Serbia | Belgrad (14 Nisan 2020'ye kadar askıya alındı)
 |
| Aviolet | **Sezonluk charter:** Antalya, Atina |
| Lauda | Viyana (1 Mayıs 2020'de başlayacak) |
| Ryanair | Bergamo (26 Ekim 2020'de başlayacak), Berlin-Schönefeld (3 Mayıs 2020'ye kadar askıya alındı), Brüksel-Charleroi (1 Mayıs 2020'ye kadar askıya alındı), Hahn (1 Mayıs 2020'ye kadar askıya alındı), Memmingen (2 Mayıs 2020'ye kadar askıya alındı) |

İstatistikler
-------------

Yolcu istatistikleri| Yıl/Ay | Oca | Şub | Mar | Nis | May | Haz | Tem | Ağu | Eyl | Eki | Kas | Ara | Yıl toplamı | Değişim |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2010 | - | - | - | - | - | - | - | - | 497 | 432 | 602 | - | **4.798** |  |
| 2011 | 560 | 422 | 640 | 719 | 680 | 536 | 1.209 | 942 | 707 | 830 | 545 | 577 | **8.367** | artış%74.4 |
| 2012 | 791 | 424 | 178 | 408 | 402 | 377 | 589 | 688 | 610 | 642 | 550 | 765 | **6.424** | azalış%23.2 |
| 2013 | 518 | 448 | 400 | 431 | 601 | 530 | 844 | 893 | 713 | 824 | 434 | 2.201 | **8.837** | artış%37.6 |
| 2014 | 1.522 | 1.352 | 1.566 | 1.942 | 2.201 | 2.797 | 3.457 | 4.011 | 2.633 | 2.503 | 1.661 | 1.991 | **27.636** | artış%212.7 |
| 2015 | 1.830 | 1.154 | 1.327 | 2.090 | 2.353 | 2.085 | 2.554 | 2.591 | 2.185 | 1.782 | 1.078 | 1.771 | **22.800** | azalış%17.5 |
| 2016 | 1.484 | 875 | 1.368 | 1.581 | 2.298 | 2.094 | 2.835 | 2.807 | 1.905 | 1.905 | n/a | n/a | **21,694** | azalış04.9% |
| 2017 | 1.484 | 875 | 1.171 | 2.013 | 2.033 | 2.023 | 2.533 | 2.613 | 2.048 | 1.934 | 997 | 1.143 | **20.867** | azalış0%3.8 |
| 2018 | 1.203 | 717 | 1.144 | 1.806 | 1.671 | 2.294 | 3.109 | 3.295 | 2.528 | 1.876 | 8.272 | 8.265 | **36.180** | artış%73.3 |
| 2019 | 8.838 | 7,805 | 9.962 | 12.460 | 12.780 | 14.190 | 17.073 | 14.976 | 12.485 | 13.174 | 12.354 | 13.596 | **149.693** | artış% 313.74 |
| 2020 | 11.538 | 14.079 | - | - | - | - | - | - | - | - | - | - | **25.617** | artış% 30.5 |
|

**Yolcular (/bin) 2010-2020**|  |
| Güncelleme: 16 Mart 2020 |

Yer taşımacılığı
----------------

Havaalanı, Vrbas'ın geniş bir vadisinde Lijevče'ye doğru genişleyen, Laktaši ve Gradiška belediyelerinin sınırları içerisinde inşa edildi. Yeni Banja Luka Gradiška otoyoluna bağlıdır.

Ayrıca bakınız
--------------

* Bosna-Hersek'teki havalimanları listesi

Kaynakça
--------

1. ↑  Airports 30 Ekim 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Bhdca.gov.ba.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 14 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2020.
3. ↑  EAD Basic 23 Ağustos 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Ead.eurocontrol.int.
4. ↑  "Banja Luka extends Air Serbia subsidy deal". *www.exyuaviation.com*. 18 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2020.
5. ↑  "New Banja Luka Route To Stockholm Skavsta - Ryanair's Corporate Website". *corporate.ryanair.com*. 26 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2020.
6. ↑  Prevoznici i destinacije 5 Haziran 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 16 Ekim 2019 tarihinde erişildi.
7. ↑  "Lauda to commence Banja Luka, Dubrovnik flights". *exyuaviation.com*. 27 Eylül 2019. 27 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2020.
8. ↑  "Do 1. maja otkazani letovi na relaciji Beč-Banjaluka". *nezavisne.com*. 14 Mart 2020. 29 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2020.
9. ↑  "Ryanair launching new Banja Luka service". *exyuaviation.com*. 14 Şubat 2020. 16 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2020.
10. ↑  "Ryanair suspends Banja Luka flights until May". *exyuaviation.com*. 19 Mart 2020. 29 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2020.
11. ↑  Statistical data for Bosnia and Herzegovina airports:Banja Luka Int. Airport 13 Mayıs 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Bhdca.gov.ba.

Dış bağlantılar
---------------

 Wikimedia Commons'ta **Banja Luka Uluslararası Havalimanı** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur

* Resmî internet sitesi13 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.