|  |
| --- |
|  Makale serilerinden |
| **Bâtınîlik** - **İsmaililik** |
| sembol:ismaili arslan |
| İmân *(Bâtınîlik-İsmaililik)*
* Tevhit
* Kur'an
* Melekler
* Peygamber
* Peygamberler
* Kur'an'da adı geçen peygamberler
* Kitaplar
* Kader
* Mahşer
* Ahiret
* Kıyamet
* Kıyâm-ı Kıyâmet
* Gadir-i Hum
 |
| İsmâ‘ilî İmâmet dizgeleri
* Nur (İslam)
* Bâtın (İslam)
* Zâhir (İslam)
* Yedicilik
* Pir
* Dâî
* Dâvah
* Kutsî-Dûa
* Takiye
* Reenkarnasyon
* Panenteizm
 |
| İsmaililik - i'tikadı yapıtaşları
* İmamet
* İmamiye (Şiilik öğretisi)
* Dört Sadık Sahabe
* İsmet
* Gayba
* Nizârî i'tikadı
* Mustâ‘lî i'tikadı
* Veçh-i Din
 |
| Yedi Esâs
* Velâyet
* Tahâret
* Namaz
* Oruç
* Zekât
* Hac (İslam)
* Cihad
 |
| Ehl-i Abâ ve İmâmet nesli
* Şablon:Kureyş soyağacı
* Muhammed
* Muhammed'in soyu
* Ali
* Fatıma
* Hasan bin Ali
* Hüseyin bin Ali
* Zeynelâbidîn
* Muhammed el-Bakır
* Ca'fer es-Sâdık
 |
| İsmaililik Tarihi
* Ebû’l-Hattâb el-Esedî
* Hattâbiyye
* Yediciler
* İsmail bin Ca‘fer es-Sâdık
* Karmatîlik
* Meymûn el-Kaddâh
* Muhammed bin İsmâil eş-Şâkir
* Vâfî Ahmed
* Muhammed et-Taki
* Razi Abdullah
* ‘Ubayd Allâh el-Medhî
* El-Kâ'im
* El-Mansûr
* El-Mu'izz
* El-Azîz
* Târik'ûl-Hâkim
* Ez-Zâhir
* Üniter Çağrı
* Hamza ibn Ali
* Neştekin ed-Derezî
* Bahâeddîn el-Mu'tenâ
* Dûrz’îyye
* Hikmet Risaleleri
* Seyyîd el-Tenukhî
* Mûstensir (Fatımi)
* Bedr el-Cemâli
* El-Melik el-Efdâl
* Nizâr el-Mustafâ
* Ahmed el-Mustâ‘lî
* Mansûr el-Âmir
* El-Hâfız
* Et-Tâyyîb
* Nizârî İmâmiyyesi Temsil Heyeti
 |
| Önemli Dâîler
* Ahmed bin el-Keyyâl el-Hasibi
* Abd’ûl-Melik bin Attaş
* Nâsır-ı Hüsrev
* Raşidüddin Sinan el-İsmaili
* Sabbah’îyye
* Hasan Sabbah
* Kiyâ Büzürgümmîd
* Muhammed bin Kiya Buzrug Ummid
* Pir Sadr'ed-Dîn
* Satpanth
* Tâyyîbî-Davûdî Dâ’î ve Me’zûnları
 |
| Nizârî-İsmaili Devleti ve Elemût – Belde’t-ûl’İkbâl
* El-Hâdî
* El-Môhtadî
* El-Kahir
* II. Hasan (Haşhaşi)
* II. Muhammed (Haşhaşi)
* III. Hasan (Haşhaşi)
* III. Muhammed (Haşhaşi)
* Rükneddin Hür Şah
* I. Ağa Han
* II. Ağa Han
* III. Ağa Han
* IV. Ağa Han
 |
| Şi‘î Mezhepler
* **Zeydilik**
* **İmamiye**
	+ **İsnâaşeriyye** *(Câferîler  **·**  Galiyye (Hurûfî-Bektaşî  **·**  Nusayrî-Alavîyyeh)  **·**  Kızılbaş -Alevilik)*
	+ **Bâtınî - İsmâil’îyye** *(Türkistan Aleviliği  **·**  Yedicilik* (el-İsmâʿîliyyet’ûl-Hâlisa  **·**  Karmat’îyye) ***·**  Galiyye* (Keyyâl’îyye  **·**  Dûrz’îyye  **·**  Haşhaşiler) ***·**  Nizârî-İsmâ‘îlîler  **·**  Mustâ‘li-Tâyyîbîler)*
 |
| * g
* t
* d
 |

**İsmâilîlik** (Arapça: **الإسماعيليون**, *el-İsmā'īliyyūn*), adını İsmail bin Ca'fer es-Sâdık'tan alan Şii mezhebi.

Şiîlik'te Ca'fer es-Sâdık öldüğünde, yedinci Şiî imâmı olarak Musa el-Kâzım'ın yerine Ca'fer es-Sâdık'tan önce ölmüş olan oğlu İsmâil bin Ca'fer es-Sâdık'ın oğlu Muhammed bin İsmâil eş-Şâkir'i yedinci imâm olarak kabul eden mezhep.

Tarihçe
-------

İlk İsmailî topluluk tarihte 765 yılında İmâm Câ’fer es-Sâdık'ın vefatından sonra ortaya çıkmıştır. Bu dönemde Abbâsîler, Emevî Hanedanı'nı yıkıp kendi halifelerini tahta geçirmiş ve İmamiye Şiası ilk dönem İsmailîlerini de içine alan farklı gruplara bölünmüştü.

İsmailîler kurdukları gizli topluluklarla kendi gözlerinde Ali ve soyuna ait halifelik hakkını gaspettiklerini düşündükleri Abbâsîler'e karşı mücadele vermeye yine bu dönemde başlamışlardır. İlk dönem İsmailîleri tarafından Dâvah *(el-Dava)* veya "*al-dawa al-hadiya*" yani hak olarak yönlendirilen dava adlandırılan bu hareket yaklaşık olarak Hicrî 3/Milâdî 9. yüzyılda başlamış ve Dava'nın propaganda veya misyonunu sürdüren Dâ’îler eylemlerini Irak, Pers, doğu Arabistan ve Yemen topraklarına yaymaya başlamışlardı. Dâ’îler Müslümanları onları kurulu düzenin adaletsizliklerinden kurtaracak ve Ehl-i Beyte yeniden hilafeti kazandıracağını söyledikleri İsmailî İmam Mehdi ile dayanışma yapmaya davet ediyorlardı.

Yediciler ve Yedicilik i'tikadı
-------------------------------

İlk defa ortaya çıktığında mensupları içinde sadece Yedi imama inanan bir grup *(Yediciler/Yedi İmamcılık)* olarak adlandırılmıştı. Daha sonraları ise Yediden daha fazla imâmlara sahip olan İsmâilîyye mensuplarının da bazen Yediciler olarak adlandırıldığı olmaktadır. Ayrıca, İsmâilîyye İmâmet (İsmâilî i'tikadı) içerisinde bir de *"Yedili-Döngü Nazâriyesi"* bulunmasından dolayıdır ki, İsmâilîyye i'tikadı *"Yedicilik"* olarak adlandırılmaktadır. Bu mezhebin i'tikadî temelleri yedinci *"Nâtık–Sâmet"* olan Muhammed bin İsmâ‘îl eş-Şâkir ile *"ʿAbd Allâh İbn-i Meymûn ve Oğulları"* tarafından tesis edilmiştir.

Ayrıca bakınız: Yediciler ve Yedicilik
### İ'tikatları

"Dünya" hiçbir zaman imâmsız kalamaz ve kalmayacaktır. Cenâb-ı Hakk her peygamber arasında tamamlayıcı olarak yedi imâm gönderilmiştir. Peygamber Muhammed'dan sonra birincisi Ali el-Mûrtezâ olmak üzere yedi imâm daha gönderilmiştir. İsmâ‘îl bin Câ’fer el-Mûbarek’in yedinci imâm olduğu söylenir. Yedi imâmın birer de yardımcısı olduğu ve bunların dini yaymakla ve yüceltmekle görevlendirildikleri anlatılır.

#### "Nâtık" ve "Sâmet İmâm" silsileleri

Peygamberlere "Nâtık" ve yardımcılarına da "Sâmet İmâm" unvanı verildiği söylenir. Her yedi "Sâmet" silsilesinin sonunda bir "Nâtık" gönderildiği ve böylece dinin sürekli olarak geliştirildiği söylenir. Âdem’den ve oğlu Şit’ten itibaren altı *"Nâtık–Sâmet"* silsilesinden sonra (Nûh–Sam), (İbrahim–İsmâ‘il), (Mûsâ–Hârun), (İsâ–Şem’ûn), (Muhammed bin ʿAbd Allâh–Ali bin Ebâ Tâlib), (Muhammed bin İsmâ‘il (Meymun el-Kaddah)–ʿAbd Allâh İbn-i Meymûn ve Oğulları) ile hitam bulan *"Nâtıklar ve Sâmetler silsilesi"* ile sürmektedir. Gözle görülen eşyanın tasavvufî mânalarını kaldıran İbn-i Meymûn’dur ve herkes ona itaatle yükümlüdür.

Ayrıca bakınız: İmâmet

Kollar
------

Ana maddeler: Nizarîlik ve Mustâlîlik
İsmail'i Dâîlerin bu daveti başarıya ulaşmış ve Hicri 2. yüzyılda ilk Şiî devleti olan Fatımi Devletini kurmuşlar ve Nizarî ve Mustâlî kollarına ayrıldıktan ve Fatımîler yıkıldıktan sonra Nizarî önderleri İran'ın doğusundan Suriye'ye kadar olan çeşitli bölgelere dağılmış, birbirlerine sıkı bağlarla bağlı toplulukları yönetmeye devam etmişlerdir.

1830'ların sonunda İran'daki politik gelişmelerden ötürü Nizarîler'in 46. İmâmı ve ilk Ağa Han unvanını taşıyan Ağa Hasan Ali Şah, İran'dan Hindistan'a göç etmiş ve 1848'de Bombay'a yerleşerek mezhebin yönetim yerini buraya taşımıştır.

19. yüzyılın ikinci yarısı ve 20. yüzyılın başlarında İsmailîler önemlice bir kısmı Hint alt kıtasından Doğu Afrika'ya göç etmiştir.

Öğretileri
----------

İsmâîli i'tikadına göre Kur'an iki ayrı manaya haizdir. Bunlar, *görünen* (zâhir) ve *gizli* (bâtın) manalarıdır.
Fatımî Devleti döneminde genişleyecek olan İsmâîliğin temelleri devletin kuruluşundan çok daha önce ilk dönem İsmâîliler tarafından atılmıştı. İsmâîliler kutsal metin ve dini emirlerde zahir *(dışrak/exoteric)* ve bâtın *(içrek/ezoterik)* şeklinde iki temel yapı olduğunu ve harfî (sözcüğü sözcüğüne) anlamın batıni yani gizli ve içsel gerçekliğe işaret ettiğini kabul etmişler ve Kur'an'da bulunan bu söz konusu değişmez ve içrek hakikatleri ortaya çıkarmak için agnostik bir düşünce sistemi geliştirmişlerdi. Bu ilk dönem İsmailîler aynı zamanda peygamberler veya söz sahipleri (*Nutaqa*) tarafından izah edilen dini yasaların dönem dönem değişiklik geçirmesine karşın hakikatin sonsuza kadar baki kaldığını ifade etmekteydiler. Peygamberlerin halifeleri olan Evliya veya İmamlar ise her devirde te'vil veya ezoterik yorum yoluyla vahiylerdeki gizli anlamları açıklamaktaydılar.

İsmailîliğin İmam Silsilesi
---------------------------

İsmâîliler On iki İmam Şiîliği olan Caferiye mezhebinin İmam silsilesinden farklı olarak Cafer-i Sadık'ın oğlu Musa (745–799), (Musa el-Kâzım olarak da bilinir) yerine İsmail'e tabi olmuşlardır. Cafer-i Sadık'a kadar olan İmamları ise Şiiliğin her iki mezhebi de kabul etmektedir. İsmâîlik içinde de Mustaali ve Nizari kollarının İmam listesinde bazı farklılıklar bulunmaktadır.

Aşağıda İsmâîliğin kabul ettiği İmam silsilesi Mustâ'li ve Nizârî kolları da dahil olmak üzere yer almaktadır.

0/1. Ali *(Mustâlî İmâm olarak sıralandırır fakat numaralandırmaz; Nizarîlik'te Birinci'dir.)*  

1/-. Hasan bin Ali *(Mustâlî Birinci İmâm olarak sıralandırır, Nizarîlik'te ise İmâm değildir, çünkü İmâmet (Nizârî i'tikadı)'na göre İmâmet babadan oğula geçer, bu nedenle de onun imâmlığı kabul değildir.)*  

2. Hüseyin bin Ali  

3. Zeynelâbidîn  

4. Muhammed el-Bakır  

5. Ca'fer es-Sâdık  

6. İsmail bin Ca‘fer es-Sâdık  

7. Muhammed bin İsmâ‘îl eş-Şâkir  

8. Vâfî Ahmed (Daftari'ye göre)/Wafī Ahmad (Nizari kolunun resmi listesine göre)  

9. Muhammed et-Taki (Daftari'ye göre)/Takī Muhammad (Nizari kolunun resmi listesine göre)  

10. Razî ʿAbd Allâh *(Hüseyin bin ʿAhmed)* (Daftari'ye göre)/Radiyu-d-Dīn Abdullāh (Nizari kolunun resmi listesine göre)  

11. Birinci Fâtımî Hâlife/İmâmı Ebû Muhammed ‘Ubayd Allâh ibn el-Huseyn el-Medhî  

12. İkinci Fâtımî Hâlife/İmâmı Kaim *(Muhammed el-Kaim bi-Emrillah)*  

13. Üçüncü Fâtımî Hâlife/İmâmı Mansur *(İsmail Mansur bi-Nasrillah)*  

14. Dördüncü Fâtımî Hâlife/İmâmı Mu‘izz *(Ebu Tamim el-Mu‘izz Li-Dinillah)*  

15. Beşinci Fâtımî Hâlife/İmâmı Ebu Mansur Nizar el-Aziz Billah  

16. Altıncı Fâtımî Hâlife/İmâmı EbûʿAlî el-Mansûr el-Hâkim bi-EmrʿAllâh *(Dürzîler'in ortaya çıkışı)*  

17. Yedinci Fâtımî Hâlife/İmâmı ʿAlī az-Zāhir li-Iʿzāz Dīnillāh  

18. Sekizinci Fâtımî Hâlife/İmâmı Ebû Tamîm Ma’add el-Mûstensir bil-Lâh

İsmâilîliğin **Mustâlî** Kolunun İmâmları:  

19. Dokuzuncu Fâtımî Hâlife/İmâmı ʿAhmed el-Mustâ‘lî  

20. Onuncu Fâtımî Hâlife/İmâmı El-Âmir bi'Ahkâmi’l-Lâh *(Hâfızîlik kolu oluştu)*  

21. Et-Tâyyîb Ebû’l-Kâsım *(Mustâlî Gayba halinde Gizlenen-İmâmı)*  

Kahire'deki Altıncı Fatımî Halifesi El-Hâkim bi-Emrillah Camii.
İsmâilîliğin **Nizârîyye** Kolunun İmâmları:  

19. Ebû Mansûr Nizâr el-Mustafâ li-Dîn’il-Lâh ibn el-Mûstensir bil-Lâh  

20. Elemûtlar "Birinci Gizlenen-İmâmı" El-Hâdî bin el-Nizâr *(Ebû Mansûr Nizâr el-Mustafâ li-Dîn’il-Lâh'ın öz oğlu olarak tanıtılan)*  

21. Elemûtlar "İkinci Gizlenen-İmâmı" El-Môhtadî bin el-Hâdî *(Ebû Mansûr Nizâr el-Mustafâ li-Dîn’il-Lâh'ın öz torunu olduğu iddia edilen - I. Muhammed)*  

22. Elemûtlar "Üçüncü Gizlenen-İmâmı" El-Kahir bin el-Môhtadî bi-Kuvvet’ûl-Lâh / bi-Ahkâmî’l-Lâh bin el-Hâdî bin el-Nizâr *( I. Hasan - Hasan bin el-Muhammed bin Ali )*  

23. Elemûtlar "Birinci Gözüken-İmâmı" Hasan-ı Sâni Alâ Zikrihi’s-Selâm *(II. Hasan - Nasıl ki İslâm inancına göre Muhammed'in adı her zikredildiğinde veya işitildiğinde sallallahu aleyhi ve sellem ibâresinin söylenmesi dînî bir mükellefiyyet hâlini almışsa, Nizâr’îyye Mezhebi'nin âkidesine göre de Alâ Zikrihi’s-Selâm Hasan Sâni'nin adının duyulması veya söylenmesi hâlinde sâmimî bir Nizârî'nin* "Alâ Zikrihi’s-Selâm" *ibâresini onun peygamberliğini kalben ikrâr etmek maksadıyla tekrarlaması şarttır.)*  

24. Elemûtlar "İkinci Gözüken-İmâmı" Nûr’ûd-Dîn Muhammed Sâni  

25. Elemûtlar "Üçüncü Gözüken-İmâmı" Celâl’ed-Dîn Hasan-ı Sâlis
26. Elemûtlar "Dördüncü Gözüken-İmâmı" Alâ’ed-Dîn Muhammed bin Hasan-ı Sâlis  

27. Elemûtlar "Beşinci ve Son Gözüken-İmâmı" Rûkn’ed-Dîn Hûr-Şâh  

*(**Bağımsız Elemût Nizârî Devleti 1256 yılında Hülagû tarafından sona erdirildi. 1256 yılından sonra Nizârîler inançlarını Sûfilik şemsiyesi altında devam ettirdiler.**)*  

28. Şems’ed-Dîn Muhammed  

29. Kâsım Şâh  

30. İslâm Şâh  

31. Muhammad ibn İslâm Şâh  

32. II. Mûstensir bil-Lâh  

33. Abd’ûs-Selâm Şâh  

34. Gârib Mîrzâ / III. Mûstensir bil-Lâh  

35. Ebû Zer ʿAli Nûr’ûd-Dîn  

36. Murâd Mîrzâ  

37. Z’ûl-Fikâr ʿAli I. Halîl’ûl-Lâh  

38. Nûr’ûd-Dahr (Nûr’ûd-Dîn) ʿAli  

39. ʿAli II. Halîl’ûl-Lâh  

40. Şâh II. Nizâr  

41. Seyyid ʿAli  

42. Hasan ʿAli  

43. Kâsım ʿAli *(Seyyid Câʿfer)*  

44. Ebû’l-Hasan ʿAli *(Bekir Şâh)*  

45. Şâh II. Halîl’ûl-Lâh  

46. Hasan ʿAli Şâh Mahallâtî *(I. Ağa Han)*  

47. ʿAli Şâh Ni'metullâhî *(II. Ağa Han)* (Şâh ʿAli Şâh resmi Nizârî listesine göre)  

48. Sultân Muhammad Şâh *(III. Ağa Han)*  

49. Şâh Kerîm’ûl-Hûseynî *(VI. Ağa Han)*  

Ayrıca bakınız: İmâmet i'tikadı, İmâmîlik, İmâmet (Şia i'tikadı), İsmâ‘îl’îyye, İmâmet (İsmâilî i'tikadı), Nizâr’îyye, İmâmet (Nizârî i'tikadı), Mustâ‘lîyye, İmâmet (Mustâ‘lî i'tikadı), İsnâ‘aşer’îyye ve İmâmet (İsnâ'aşerîyye i'tikadı)

Alt Şubeleri
------------

İsmailîliğin alt şubleri:

* Mustâlîlik
	+ Hâfızî (Fâtımîler Hâlifeliği) *(Günümüzde takipçisi kalmamış olan bir koldur.)*
	+ Tâyyibî
		- Davudi Buhra
		- Süleymani Buhra
		- Alevî Buhra
		- Kutbî Buhra
* Nizarîlik, günümüzdeki en büyük İsmailî gruptur. Ruhânî liderleri Şah Kerîm El-Hüseyinî IV. Ağa Han'dır.
	+ Hoca (İsmâîlilik)
	+ Sabbah’îler (Haşhaşiler-Bâtınîlik)
	+ Türkistan Aleviliği (Veçh-i Din)
* Dürzîlik: Dürzilik, inançsal (itikadi) olarak İsmâîlilik'ten ayrılmış olmasına rağmen, bu mezhepten köken aldığı için İsmâîli mezhebinin kollarından biri olarak da kabul edilebilmektedir.
* Karmatîlik, Şiîliğin İsmâilîyye mezhebinin Fâtımîler'in imâmlığını kabul etmeyen ve "Yediciler" olarak da bilinen koluna ait olan köktenci (gulat) bir mezhep. Günümüzde çok az olarak da olsa Suriye, Irak, İran ve Bahreyn'in belli bölgelerinde varlığını sürdürmektedir.

İsmailîlik soyağacı
-------------------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|
| **2. İmâm Hüseyin** |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|
| **3. İmâm Ali Zeyn el-Âb’ı-Dîn** |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|
| **4. İmâm Muhammed el-Bakır** |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|
| **İmamet** |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|
| **5. İmâm Câ'fer-i Sâdık** |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | **6. İmâm İsmâil bin Câ'fer el-Mûbarek** |   | Musa el-Kâzım |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | **8. İmâm ʿAhmed el-Vâfî** *(ʿAbadullâh‘bin’Muhammed)* |   | **7. İmâm Muhammed bin İsmâ‘îl eş-Şâkir** |   | Ali er-Rızâ |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | **9. İmâm Takî Muhammed** *(ʿAhmed bin ʿAbadullâh)* |   | **İsmaililik/Yedicilik***(Bâtınîlik İsmaililik)* |   | Muhammed el-Cevâd |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | **10. İmâm Razî/Zekî ʿAbd Allâh** *(Hüseyin bin ʿAhmed)* |   |   | **Kufeli Hamdan Karmat** |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   | **11. İmâm Ebû Muhammed ‘Ubayd Allâh el-Medhî** |   | Ebû’Saʿid‘Hasan bin Behrâm Jennâbî |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|
|   |   |   |   | *Sâbiîlik* |   |   |   | *Fâtımî Devleti* |   | **Karmatîlik** *(Yediciler/elʿBakl’îyye)* |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|
|   |   |   |   | Üniter Çağrı |   |   |   | **16. Dâ’î-Â’zam Târik’ûl-Hâkim bi-EmrʿAllâh** |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|
|   |   |   |   | **Hamza** |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|
|   |   |   |   | **El-Mu'tenâ** |   |   |   | **18. Dâ’î-Â’zam Ebû Tamîm Ma’add el-Mûstensir** |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|   |   |   |   |   |
|   |   |   |   | *Hikmet Risaleleri* |   |   |   | **19. İmâm Ebû’l-Kâsım ʿAhmed el-Mustâ‘lî** |   | **19. Ebû Mansûr Nizâr el-Mustafâ** |   |   |   |   | **Nâsır-ı Hüsrev** |   |   |   |   |   |   |  |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|
|   |   |   |   | **Dürzîlik** |   |   |   | **Mustalilik** |   | **Nizarîlik** |   |   |   |   |   | **Türkistan Aleviliği** |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   | *Hafızilik* |   | *Tâyyîb’îyye* |   | *Alamut Kalesi* |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   | *Süleymanî Buhra* |   | *Davudî Buhra* |   | *Haşhaşiler* |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   | *Hebtiahs Buhra* |   |   | Etbe-î Melek Buhra |   | Sünnî Buhra |   | İleri Davudî Buhra |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |
|   |   |   |   |   |   |   |   | *Alavî Buhra* |   | *Câferî Buhra* |   | *Patanî Buhra* |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |  |
|

Ayrıca bakınız
--------------

* Şiîlik
* Bâtınîlik
* Sabbahiyye
* Karmatîlik
* Mustâlîlik
* Dürzîlik

Kaynakça
--------

1. ↑  **Not:** Altıncı İsmâ‘îlî İmâmı olarak kabul edilen ve İsmâ‘îl’iyye Mezhebi'nin isim babası olan İsmâil bin Câ'fer babasından evvel Milâdî 762 yılında vefat ettiğinden aktif olarak bu mezhebin imâmlığını yürütememiştir. İsmâil bin Câ'fer'in babası Câ'fer es-Sâdık Hicrî 148 / Milâdî 765 yılında vefat etmişti.
2. ↑  Öz, Mustafa, *Mezhepler Tarihi ve Terimleri Sözlüğü,* Ensar Yayıncılık, İstanbul, 2011. (Muhammed bin İsmâ‘il bin Câ’fer’in eğitmeni olan kişinin adıdır. Daha sonra oluşan Bâtınîlik Mezhebi’nin i'tikadî ilkelerini tespit etmiştir.)
3. ↑  Öztürk, Yaşar Nuri, *En-el Hak İsyanı – Hallâc-ı Mansûr (Darağacında Miraç),* Cilt 1, Sayfa 61, Yeni Boyut, 2011. [Bâtınîliğin kurucusu olan Muhammed bin İsmâ‘il’in gizli kod adı olan bu isim aynı zamanda pek çok kişi için de kullanılmıştır.]
4. ↑  Balcıoğlu, Tahir Harimî, *Türk tarihinde mezhep cereyanları – Şîʿa-i Bâtın’îyye’nin menşe’ ve akideleri,* Sayfa: 233, Ahmet Sait tab’ı.

Notlar
------

* Wikipedia İsmâîlik maddesi 26 Ağustos 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* 1 **^** Farhad Daftary, Introduction: Isma'ilis and Isma'ili studies 19 Eylül 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* 2 **^**The Institute of Ismaili Studies16 Temmuz 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* 3 **^**Farhad Daftary, Introduction: Isma'ilis and Isma'ili studies 19 Eylül 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* 4 **^** Farhad Daftary. *The Ismāīlīs: Their history and doctrines.* Cambridge, England: Cambridge University Press, 1990, pp. 551–553.

Dış bağlantılar
---------------

* Graphical illustration of the sects of Shi'a Islam
* History of Imams from the Nizarī point of view. 13 Ağustos 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Institute of Ismaili Studies16 Temmuz 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Dawoodi Bohras18 Mart 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Aga Khan Development Network15 Kasım 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* First Ismaili Electronic Library and Database 10 Mart 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Alavi Bohra: The Smallest Sect of Ismā'īlī Mustaˤlī Faith
* Ismā'īlī Connect: Ismā'īlī Information / Discussion / Community Site 25 Ocak 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* 21st Century Peoples Guide.
* Isma'ilism4 Ekim 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. in the Encyclopedia of the Orient

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb119553049 (data)
* GND: 4027757-4
* LCCN: sh85068625
* NKC: ph417913
* NLI: 987007562940105171
* TDVİA: ismailiyye

 |