**Kalemegdan Parkı**, Türkçe söylenişiyle **Kalemeydan Parkı** veya kısaca **Kalemegdan** (Sırpça: Калемегдан), Belgrad’ın en büyük parkı ve en önemli tarihi yapısıdır. Belgrad'ın Stari Grad ilçesinde, Sava ile Tuna Nehirlerinin kesişiminde, 125 metrelik bir tepede yer alır.

Etimoloji
---------

Kalemegdan’ın İstanbul Kapısı
*Kalemegdan* adı Türkçe *kale* ve *meydan* kelimelerinin birleşiminden oluşur. *Meydan* kelimesi zamanla Sırpçanın fonetiğine uyum sağlayarak *megdan* halini almıştır. Adını Osmanlıların koyduğu Kalemeydan, Osmanlı İmparatorluğu egemenliğindeyken Sava'dan Tuna'ya kadar uzanan geniş bir meydandı. Osmanlı ordusu bu meydanı talim, teftiş ve toplanma alanı olarak kullanıyordu.

Yer
---

Kalemegdan, Şumadiya’nın bitişinde yer alır. Uçurum gibi sırt bir konumda, Tuna’ya Sava nehrinin karıştığı alandadır. Burası Belgrad’ın en güzel, görülmeye değer bölgelerin başında gelir. Büyük Savaş Adası’nın da bulunduğu yer burasıdır.

Kalemegdan, Dorçol (kuzeyde ve kuzeydoğuda); Eski Şehir (*Стари Град*) (doğuda), ve Kosançiçev Venats’ın sınırlarını oluşturur.

Tarih
-----

### Antik Dönem

Kalemegdan, çekirdek ve şehir nüfusunun bulunduğu alan olma özelliğine sahiptir. İstihkâm yeri olarak burası, yakın tarihe kadar yalnızca istihkâmın duvarlarının içinde yerleşilen bir kale olmuştur. Belgrad’ın da en eski bölgesidir ve Kalemegdan’ın tarihi Belgrad’ın tarihine denktir.

İlk yerleşim, Kelt Scordisci kabilesi tarafından MÖ 3’üncü yüzyılda kurulmuştur. Şehir sonra, Romenler tarafından fethedildi, "Singidunum" olarak bilinir oldu. Roma İmparatorluğu'nun zamanında şehir "Avrupa’nın Barbar kesimi" ile "Roma ülkesi"ni ayıran sınır olmuştur. Singidunum, nehirlerin iki akıntının karışmasında bir tepede güçlendirilen bir kampı Tuna ve Sava'ya inşa eden Romen lejyonu IV Flaviae tarafından savunmuştur.

### Türk ve Slav Kabileleri Akınları

MS 378 ve 441'in arasındaki dönemde Roma kampı, Got ve Hunlar tarafından defalarca istilalara maruz kalmıştır. Efsaneye göre, Sava ve Tuna’nın birleştiği bölgede, kalenin altında Attila'nın mezarı vardır.

476’da Belgrad yeniden, imparatorlukların arasında sınır çizgisi oldu. Bu sefer Batı Roma İmparatorluğu ve Doğu Roma İmparatorluğu… Ayrıca kuzeyden de Slav-Avar sınırını oluşturdu.

535 yılı civarında, Doğu Roma imparatoru Justinian I, kaleyi yeniden yapmıştır. Bu yılları takip eden dönemde kale, Avar kuşatmaları ile karşılaştı. Avar ve Slav (Sırplar) kabilelerinin Belgrad’ın kuzeyinde birleşik devleti var olmuştur. 7. yüzyılda Slav kabileleri Belgrad’a yerleşmeye başlamıştır. 878 yılında Bulgarlar tarafından Slavca "beyaz şehir" anlamındaki *Belgrad* (veya *Beograd*) sözü kullanılmıştır.

### Osmanlı Türk Egemenliği

Kale, 1521 tarihinde Osmanlı İmparatorluğu sınırlarına katılmıştır. Belgrad’ın Osmanlı sultanı I. Süleyman ve 250.000 askeri tarafından alınması 28 Ağustos 1521'den önce olmadı, şehir bu vesileyle yerle bir oldu ve neredeyse bütün Hristiyan nüfus (Sırplar, Macarlar, Yunanlar, Ermeniler vb.) İstanbul'a bugün *Belgrad ormanları* olarak bilinen bölgeye gönderildi. Belgrad bu dönemde Osmanlı Avrupa’sında İstanbul ile birlikte 100.000 nüfusu aşan 2 şehirden biriydi ve bir sancak hâline getirildi.

Tuna’dan Kalemegdan panoroması

Kalemegdan'dan Tuna panoroması

Resimler
--------

* Defterdar KapısıDefterdar Kapısı
* Zindan KapısıZindan Kapısı
* Kalemegdan’ın içindeki Damat Ali Paşa TürbesiKalemegdan’ın içindeki Damat Ali Paşa Türbesi
* Despot Stefan KulesiDespot Stefan Kulesi
* Kalemegdan'da bahçeKalemegdan'da bahçe

Kaynakça
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Kalemegdan*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

1. ↑  "The Rough Guide to Turkey: Belgrade Forest". Rough Guides. 9 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2009.
2. ↑  "How to Conquer Belgrade - History". Beligrad.com. 16 Aralık 1934. 21 Mayıs 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Temmuz 2009.
3. ↑  "The History of Belgrade". Belgradenet.com. 24 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Temmuz 2009.

| * g
* t
* d
 Belgrad |
| --- |
| Belediyeler | 
* Barajevo
* Čukarica
* Groçka
* Lazarevac
* Mladenovac
* Novi Beograd
* Obrenovac
* Palilula
* Rakovica
* Savski Venac
* Sopot
* Stari Grad
* Surčin
* Voždovac
* Vračar
* Zemun
* Zvezdara

 |
| Landmarklar | 
* Avala Kulesi
* Cumhuriyet Meydanı
* Pobednik
* Knez Mihailova Caddesi
* Kalemegdan
* Nikola Pašić Meydanı
* Çiçekler evi
* Belgrad'ın kapıları
* Slavija Meydanı
* Öğrenciler Meydanı
* İsimsiz Kahraman Anıtı
* Beograđanka
* Topčider
* Belgrad Sinagogu
* Bayraklı Camii
* Novo groblje
* Tašmajdan

 |
| Saraylar ve kaleler | 
* Kraliyet Kompleksi
	+ Beyaz Saray
	+ Kraliyet Sarayı
* Eski Saray
* Prenses Ljubica'nın Konağı
* Prens Miloš'un Konağı
* Despot Stefan Kulesi
* Kaptan Miša'nın Konağı

 |
| Kiliseler | 
* Aziz Sava
* Aziz Mihail Katedrali
* Aziz Mark Kilisesi
* Fenek manastırı
* Zemun manastırı
* Ostrog Aziz Basil

 |
| Kültür | 
* Belgrad Ulusal Tiyatrosu
* Sava Centar
* Belgrad Filarmoni Orkestrası
* Belgrad Drama Tiyatrosu
* Yugoslav Drama Tiyatrosu
* Madlenianum Opera ve Tiyatrosu
* Atelje 212
* Boško Buha Tiyatrosu
* Belgrad Kitap Fuarı
* Sırbistan Millî Kütüphanesi

 |
| Müzeler | 
* Belgrad Şehir Müzesi
* Etnografya Müzesi
* Vuk ve Dositej Müzesi
* Afrika Sanatı Müzesi
* Ivo Andrić Müzesi
* Uygulamalı Sanatlar Müzesi
* Çağdaş Sanat Müzesi
* Askerî Müze
* Sırbistan Tiyatro Sanatları Müzesi
* Havacılık Müzesi
* Doğal Tarih Müzesi
* Yugoslav Tarihi Müzesi
* Sırbistan Ulusal Müzesi
* Tarihi Yahudi Müzesi
* Nikola Tesla Müzesi
* Demiryolu Müzesi

 |
| Eğitim | 
* Sırp Bilim ve Sanat Akademisi
* Belgrad Üniversitesi
* Belgrad Sanat Üniversitesi
* Megatrend Üniversitesi
* Singidunum Üniversitesi
* Birlik Üniversitesi
* Kolarac Üniversitesi

 |
| Spor merkezleri | 
* Hala Pinki
* Hala sportova
* Štark Arena
* Obilić Stadyum
* Omladinski Stadyumu
* Partizan Stadyumu
* Pionir Salonu
* Rajko Mitić Stadyumu
* Kral I. Petar Stadyumu
* Tašmajdan Spor Merkezi
* Zemun Stadyumu

 |
| Ulaşım | 
* Belgrad Nikola Tesla Havalimanı
* Belgrad bypass
* Beovoz
* Belgrad metrosu
* Belgrad tramvay hattı

 |
| İnsanlar | 
* Belgradlı insanlar listesi

 |