**Alexander Emmanuel Rodolphe Agassiz** (17 Aralık 1835 – 27 Mart 1910), Louis Agassiz'in oğlu ve Elizabeth Cabot Agassiz’in üvey oğlu, Amerikalı bir bilim adamı ve mühendisti.

Biyografi
---------

Agassiz, İsviçre'nin Neuchâtel kentinde doğdu ve 1846'da ailesi Louis ve Cecile (Braun) Agassiz ile Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etti. 1855'te Harvard Üniversitesi'nden mezun oldu, ardından mühendislik ve kimya okudu ve 1857'de aynı kurumun Lawrence Scientific School'da Bachelor of Science derecesini aldı; 1859'da Amerika Birleşik Devletleri Sahil Araştırmasında asistan oldu. Bundan sonra deniz ihtiyolojisi uzmanı oldu. Agassiz, 1862'de Amerikan Sanat ve Bilim Akademisi üyeliğine seçildi. Agassiz, 1866 yazına kadar babasının Harvard'da kurduğu doğa tarihi müzesinde küratör yardımcısı olarak çalıştı. 

 1860 yılında Agassiz
Agassiz'in eşinin erkek kardeşi Quincy Adams Shaw'ın bir arkadaşı olan EJ Hulbert, Michigan'daki Keweenaw Yarımadası'nda Calumet Holdingi olarak bilinen zengin bir bakır damarı keşfetmişti. Hulbert, onları bir grup arkadaşıyla birlikte, daha sonra Calumet, Michigan merkezli Calumet ve Hecla Madencilik Şirketi olarak bilinen madenlerin kontrol hissesini satın almaya ikna etti. O yaz madenleri kendi gözleriyle görmek için bir geziye çıktı ve ardından işletmenin saymanı oldu.

1866 kışında ve 1867'nin başlarında, konglomeradan bakır çıkarmanın zorluğu nedeniyle madencilik faaliyetleri aksamaya başladı. Hulbert madenlerdeki hisselerini satmış ve başka girişimlere yönelmişti. Ancak Agassiz, mayınlardan umudunu kesmeyi reddetti. Mart 1867'de karısı ve küçük oğluyla birlikte madenlere döndü. O zamanlar Calumet, kışın neredeyse erişilemeyen ve yazın bile medeniyetten çok uzak olan uzak bir yerleşim yeriydi. Madenlerde yetersiz erzak bulunan Agassiz, düzeni sağlamak için mücadele ederken, Boston'a döndüğünde Shaw borç ve çıkarlarının çöküşüyle karşı karşıya kaldı. Shaw, işletmenin faaliyetlerine devam etmesi için satış temsilcisi John Simpkins'ten mali yardım aldı.

Agassiz, Calumet'te yaşamaya devam etti ve maden operasyonlarını istikrara kavuşturmada kademeli ilerleme kaydetti; öyle ki, madenleri bir genel müdürün kontrolü altında bırakıp 1868'de kış gemileri kapatılmadan önce Boston'a dönebildi. Madenler gelişmeye devam etti ve Mayıs 1871'de, Shaw'un ilk başkanı olduğu Calumet ve Hecla Madencilik Şirketi'ni oluşturmak için birkaç maden birleştirildi. Ağustos 1871'de Shaw, yönetim kurulundan "emekli oldu" ve Agassiz, ölümüne kadar elinde tuttuğu bir görev olan başkan oldu. Yüzyılın başına kadar, bu şirket Amerika Birleşik Devletleri'ndeki açık ara en büyük bakır üreticisiydi ve uzun yıllar toplamın yarısından fazlasını üretiyordu.

Agassiz, madenin devam eden başarısında önemli bir faktördü ve madenleri yılda iki kez ziyaret etti. Üstün olarak bilinen ve 24 ton kayayı 1,200 metre (3,94 ft) derinlikten kaldırabilen dev bir motor kurarak yenilik yaptı. Ayrıca bir demiryolu inşa etti ve gezilebilir sulara bir kanal taradı. Ancak, bir süre sonra madenler onun tüm yıl boyunca tam zamanlı olarak ilgilenmesini gerektirmedi ve Harvard'da doğa tarihine olan ilgisine geri döndü. Bakır servetinden, karşılaştırmalı zooloji müzesi ve diğer amaçlar için Harvard'a yaklaşık 500.000 ABD dolar bağışladı. 

1873'te babasının ölümünden kısa bir süre sonra Agassiz, Newport, Rhode Island'da Narragansett Körfezi manzaralı küçük bir yarımada satın aldı. Burada yazlık konutu olarak kullanmak üzere önemli bir ev ve bir laboratuvar inşa etti. Ev 1875 yılında tamamlandı ve bugün Inn at Castle Hill olarak biliniyor.

1875'te Peru ve Şili'deki bakır madenlerini teftiş ettiği ve Titicaca Gölü'nün kapsamlı araştırmalarını yaptığı Güney Amerika'ya yapılan bilimsel keşif gezisinin bir üyesiydi ve Peru'ya ait paha biçilmez antikaları toplamanın yanı sıra Müzesi'ne verdi. İlk olarak 1874'ten 1885'e kadar küratörü ve ardından 1910'daki ölümüne kadar direktörü olduğu Karşılaştırmalı Zooloji (MCZ), kişisel sekreteri Elizabeth Hodges Clark, işi onu yurt dışına götürdüğünde MCZ'nin günlük yönetimini yürütüyordu. 1872 *Challenger* Expedition koleksiyonlarının incelenmesi ve sınıflandırılmasında Charles Wyville Thomson'a yardım etti ve raporlarda *Review of the Echini'yi* (2 cilt, 1872–1874) yazdı. 1877 ile 1880 arasında, *Blake* of the Coast Survey vapurunun üç tarama gezisine katıldı ve iki ciltte (1888) bunların tam bir açıklamasını sundu. Ayrıca 1875'te Amerikan Felsefe Derneği üyeliğine seçildi.

1896'da Agassiz, Fiji ve Queensland'i ziyaret etti ve Great Barrier Reef'i inceledi ve 1898'de konuyla ilgili bir makale yayınladı.

Agassiz'in deniz zoolojisi üzerine diğer yazılarının çoğu, karşılaştırmalı zooloji müzesinin bültenlerinde ve anılarında yer almaktadır. Bununla birlikte, 1865'te üvey annesi Elizabeth Cary Agassiz ile birlikte hem doğru hem de ilham verici bir çalışma olan *Seaside Studies in Natural History'yi* yayınladı. Ayrıca 1871'de *Massachusetts Körfezi Deniz Hayvanları'nı* yayınladılar.

Ağustos 1902'de Alman Bilim ve Sanat için Pour le Mérite aldı.

Agassiz, 1913'ten beri anısına Alexander Agassiz Madalyası veren Ulusal Bilimler Akademisi'nin başkanı olarak görev yaptı. 1910'da Southampton'dan New York'a giderken RMS <i id="mwaA">Adriatic'te</i> öldü.

O ve eşi Anna Russell (1840-1873) üç oğlunun ebeveynleriydi - George Russell Agassiz (1861–1951), Maximilian Agassiz (1866–1943) ve Rodolphe Louis Agassiz (1871–1933).

Miras
-----

Alexander Agassiz, bir kertenkele türü olan *Anolis agassizi* ve bir balık olan *Leptochilichthys agassizii'nin* bilimsel adıyla anılır.

Alexander Agassiz'in 1923 yılında dikilen bir heykeli, Calumet ve Hecla Madencilik Şirketi'nin Başkanlığı görevlerini yerine getirirken kaldığı yazlık evinin bitişiğinde, Calumet, Michigan'da bulunuyor. Şirket Genel Merkezi, Agassiz'in heykeli ve şu anda feshedilmiş şirketin diğer birçok binası ve simgesel yapısı bugün, genel merkezi Agassiz'in heykeline bakan Keweenaw Ulusal Tarih Parkı tarafından yönetilmekte ve korunmaktadır.

Kaynakça
--------

1. ↑  *The Guide to Nature*. 1910. Alexander Emmanuel Rudolph Agassiz, better known to the world as Alexander Agassiz, simply, was for nearly half a century, in portions of the 19th and 20th, one of the most remarkable scientists of his time, but, unlike nearly all others who have devoted their lives to original research, he was a man of wealth which counted among the millions.
2. ↑  "Book of Members, 1780–2010: Chapter A" (PDF). American Academy of Arts and Sciences. 10 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Nisan 2011.
3. ↑  Chisholm 1911.
4. ↑  Museum of Comparative Zoology Harvard University Annual Report 2017-2018 -  23 Kasım 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
5. ↑  Fossil Histories: Behind the Scenes in Harvard's Paleontology Collections -  23 Kasım 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
6. ↑  "APS Member History". *search.amphilsoc.org*. 5 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2021.
7. ↑  "Court Circular". *The Times* (İngilizce). Londra. 19 Ağustos 1902.
8. ↑  Staff writers (30 Mart 1910). "Prof. Agassiz Dies on Liner at Sea". *The New York Times*. 14 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2022.
9. ↑  Beolens, Bo; Watkins, Michael; Grayson, Michael (2011). *The Eponym Dictionary of Reptiles*. Baltimore: Johns Hopkins University Press. xiii + 296 pp. 978-1-4214-0135-5. ("Agassiz, A.E.", p. 2).
10. ↑  "Reports on an exploration off the west coasts of Mexico, Central and South America, and off the Galapagos Islands, in charge of Alexander Agassiz, by the U.S. Fish Commission Steamer Albatross, during 1891, Lieut. Commander Z.L. Tanner, U.S.N. commanding. 26. The fishes". *Memoirs of the Museum of Comparative Zoölogy, at Harvard College, Cambridge, Mass*. **24**: 1-431. 6 Eylül 1899. doi:10.5962/bhl.part.27494. 23 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2022.  Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
11. ↑  "Alexander Agassiz Statue". *The Alexander Agassiz Statue*. Keweenaw National Historical Park. 5 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Şubat 2021.

| * g
* t
* d
ABD Ulusal Bilimler Akademisi Başkanları |
| --- |
| 
* Alexander Bache (1863)
* Joseph Henry (1868)
* William Rogers (1879)
* Othniel Marsh (1883)
* Wolcott Gibbs (1895)
* Alexander Agassiz (1901)
* Ira Remsen (1907)
* William H. Welch (1913)
* Charles Walcott (1917)
* Albert A. Michelson (1923)
* Thomas Morgan (1927)
* William Campbell (1931)
* Frank Lillie (1935)
* Frank B. Jewett (1939)
* Alfred Richards (1947)
* Detlev Bronk (1950)
* Frederick Seitz (1962)
* Philip Handler (1969)
* Frank Press (1981)
* Bruce Alberts (1993)
* Ralph J. Cicerone (2005)
* Marcia McNutt (2016)

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 90584317
* BNF: cb12401334h (data)
* CiNii: DA14115510
* DSI: 120
* GND: 116256605
* HDS: 028769
* ISNI: 0000 0001 0864 9160
* LCCN: n87149270
* NKC: mub2018990830
* NLA: 35001690
* NLI: 987007298378905171
* NTA: 070225842
* PIC: 309265
* RERO: 02-A002910702
* SNAC: w6sb477z
* SUDOC: 033114099
* Trove: 785076
* VIAF: 5016739
* WorldCat: lccn-n87149270

 |