recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Rupen Manas**, Osmanlı Ermenisi ressam, diplomat, Manas ailesi mensubu.

Hayatı
------

Zenop Manas’ın en büyük oğlu Rupen Manas’ın doğum ve ölüm tarihleri bilinmemektedir. Kevork Pamukciyan’ın tahminlerine göre 1810-1815 yılları arasında doğmuş; ölümü ise 1875 yılından sonra gerçekleşmiştir. Rupen Manas’ın Sultan II. Mahmud’un devlet dairelerine asılan portrelerini yaptığından ve resim eğitimi için padişah tarafından Avrupa’ya gönderildiğinden -kaynak gösterilmeden- bahsedilir. Söz konusu yıllarda, eğitim için Avrupa’ya gönderilen öğrenciler askeri okullardan seçilmiştir. Dolayısıyla Tanzimat’a kadar mühendislik, tıp, sanat gibi çeşitli konularda eğitim görmek üzere Müslüman olmayanlar Avrupa merkezlerine gönderilememiştir. Bu nedenle Rupen Manas’ın Avrupa’da resim eğitimi alması, Sultan II. Mahmud tarafından Paris elçiliğinde görevlendirilmesiyle sağlanmıştır.

Rupen Manas, Sultan II. Mahmud döneminde, 1834 yılından sonra Paris Osmanlı Elçiliği’nde Süleyman Paşa’nın tercümanı olarak çalışmıştır. 1846 tarihli bir belgeye göre de Paris elçiliğinden istifa eden bir kişinin yerine önerilmiştir. Rupen’in yabancı dil bildiği için söz konusu görev için en doğru kişi olduğu ve daha önce Paris’te uzun yıllar kaldığı, resim konusunda eğitim gördüğü belirtilmiştir. Ayrıca eğer atanırsa resim tahsiline de Paris’te devam edebileceği öngörülmüştür. Bu bilgilere göre Rupen Manas, Paris’te Sultan II. Mahmud döneminde de kalmış ve resim eğitimi almıştır. Ayrıca söz konusu öneriye olumlu cevap verilmesi, Sultan II. Mahmud’un sanat eğitimine verdiği desteği göstermektedir. Padişahın desteği, 1848 tarihli belgeden anlaşılmaktadır: Rupen Manas kendi yazısıyla tercümanlık görevinin sona erdiğini belirtmiş ve yağlıboya resim konusunda aldığı eğitimi tamamlamak için bir yıl daha kalma isteğini belirtmiştir. Nurten Küçükhasköylü'ye göre muhtemelen bu isteğe de olumlu yanıt verilmiştir, zira Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nde konuyla ilgili 1849 tarihli belge İstanbul’a geri dönüşü için harcırah verilmesine dairdir. 1850 tarihli bir belgede de Tercüme Odası’nda memur olduğundan bahsedilir. Kaynakların çıkarımına göre 1849 yılında Paris’ten dönmüş ve 1850 yılında tercüme odasında çalışmaya başlamıştır. 1869 yılında Milano’daki Osmanlı Konsolosluğu’na başkonsolos atanmıştır. 1 Temmuz 1875’te Darülfünun’da Şeker Ahmed Paşa tarafından düzenlenen resim sergisine katılmıştır. Görev yaptığı sırada saraydan gelen siparişler doğrultusunda gerek büyük boyutlu tuvaller gerekse küçük madalyon portreler/tasvir-i hümâyûn nişanları yapan Rupen Manas, Avrupai tarzda padişah portreleri yapan öncü ressamlar arasında yerini almıştır.

Kaynakça
--------

* Nurten, Küçükhasköylü (Haziran 2011). "Osmanlı Sarayında Ermeni Ressamlar: Manas Ailesi". *Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi*. **28** (1). ss. 165-182. [*ölü/kırık bağlantı*] *Metin genel olarak kaynaktan alınmış olup, kaynak CC-BY 4.0 lisansıyla lisanslanmıştır9 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..*
**İPAQ 514** Windows Mobile sistemini temel alan melez PDA ve telefonun başlangıç modelidir. iPAQ ailesine ait Hewlett-Packard ürünü idi. İşletme kullanıcıları için akıllı bir telefon olarak konumlandırıldı. Windows Mobile 6.0 mobil işletim sistemini temel alır. Ekran 2 inç çapraz ve 220 x 176 piksel çözünürlüğe sahiptir.

IPAQ 514, GSM / GPRS / EDGE hücresel şebekelerini desteklemenin yanı sıra iyi iletişim yeteneklerine sahiptir; kablosuz Wi-Fi şebekelerinde (802.11 b / g 2.4 GHz) ve Bluetooth ile çalışmak mümkündür. Ön panelde, 65.000 renge kadar görüntüleme kapasitesine sahip 176x220 piksel çözünürlüğe sahip 2 "TFT ekran var.

Yeniliği ilerletirken, şirket VoIP yetenekleri, ses kontrolü ve kurumsal işlevler üzerine daha fazla önem verdi. Model 1,3 MP kamera ile donatılmıştır. Aşağıdaki çözünürlükle fotoğraf çekmek mümkündür: 176x144, 352x288, 320x240, 640x480 ve 1280x1024. Buna ek olarak, beyaz dengesini ayarlamak ve pozlama ayarlamak mümkündür. Ayrıca 3x dijital yakınlaştırma da vardır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 13 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ekim 2017.
2. ↑  Lewis, Frank. "HP iPAQ 514 Voice Messenger review: HP iPAQ 514 Voice Messenger". *CNET*. 13 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2024.

Dış bağlantılar
---------------

* HP İPAQ 51422 Eylül 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Ayrıca bakınız
--------------

* HP iPAQ hx4700
* HP iPAQ hx2490
**İnsan Hakları Okulu** SBF İnsan Hakları Merkezi'nin Ankara Üniversitesi Rektörlüğü tarafından fiilen kapatılması ve İnsan Hakları Yüksek Lisans Programı’nda yer alan akademisyenlerin önemli bir kısmının 2016 ve 2017 yıllarında çıkarılan KHK’lerle üniversiteden ihraç edilmelerinin ardından alternatif bir kurumsal akademik ortam sağlamak amacıyla ortaya çıkmış platformdur.

İnsan Hakları Okulu alternatif bir uzaktan eğitim modeli yürütmektedir. 2019 yılının Şubat ayından bu yana toplam 20 farklı çevrimiçi insan hakları atölyesi katılımcılara açılmıştır. Bu atölyeler Ahmet Murat Aytaç, Aydın Ördek, Bülent Duru, Dinçer Demirkent, Elçin Aktoprak, Ertuğrul Uzun, Feray Salman, Gülseren Adaklı, Handan Çağlayan, İnan Özdemir Taştan, Kasım Akbaş, Kerem Altıparmak, Murat Sevinç, Nail Dertli, Ozan Değer, Osman İşçi, Sevilay Çelenk ve Ülkü Doğanay tarafından sürdürülmektedir. Çevrimiçi insan hakları atölyelerinin yanında yaz/kış okulları, tematik atölyeler, seminerler, konferanslar ve çalışma metinleri İnsan Hakları Okulu'nun eğitim programının parçasıdır.

İnsan Hakları Okulu Türkiye’de akademik özgürlük ihlallerinin ve insan hakları çalışmalarının mevcut durumunun tespiti amacıyla araştırmalar yürütmektedir. İnsan Hakları Okulu tarafından yürütülen araştırmaların dışında insan hakları alanının güncel sorunlarına ilişkin araştırmaların teşvik edilmesi amacıyla Bahri Savcı İnsan Hakları Araştırmaları Destek Programı kapsamında araştırmacılar desteklenmektedir.

26 Mayıs 2021 tarihinde İnsan Hakları Okulu Derneği adı ile tüzel kişiliğe kavuşmuştur.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 1 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2021.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 23 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2021.
3. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 23 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2021.
4. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 25 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2021.
5. ↑  "İnsan Hakları Yaz Okulu'nda Üniversite'den Akademiye…". *bianet.org*. 13 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2024.
6. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 23 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2021.
7. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 23 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2021.
8. ↑  ""Akademik özgürlük temel bir insan hakkı mıdır?"". *bianet.org*. 13 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2024.
9. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 23 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2021.
10. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 23 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2021.
11. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 23 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2021.
12. ↑  "İnsan Hakları Okulu, Araştırmacıları Çağırıyor". *bianet.org*. 13 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2024.
**Faktöriyel**, matematikte, sağına ünlem işareti konulmuş sayıya verilen isim, daha genel olan Gama fonksiyonunun tam sayılarla sınırlanmış özel bir durumudur. Bu sınırlamanın nedeni gerçek veya reel sayılarda bu hesabın imkansız oluşudur. 1'den başlayarak belirli bir sayma sayısına kadar olan sayıların çarpımına o sayının faktöriyeli denir. Basit bir şekilde faktöriyel, n tane ayrık elemanın kaç farklı şekilde sıralanabileceğidir.

Faktöriyel dizisinden seçilmiş elementler (OEIS'de A000142 dizisi); bilimsel notasyonla verilmiş değerler, gösterildiği hassasiyete yuvarlanmıştır.| *n* | *n*! |
| --- | --- |
| 0 | 1 |
| 1 | 1 |
| 2 | 2 |
| 3 | 6 |
| 4 | 24 |
| 5 | 120 |
| 6 | 720 |
| 7 | 5040 |
| 8 | 40320 |
| 9 | 362880 |
| 10 | 3628800 |
| 11 | 39916800 |
| 12 | 479001600 |
| 13 | 6227020800 |
| 14 | 87178291200 |
| 15 | 1307674368000 |
| 16 | 20922789888000 |
| 17 | 355687428096000 |
| 18 | 6402373705728000 |
| 19 | 121645100408832000 |
| 20 | 2432902008176640000 |
| 25 | 1,551121004×1025 |
| 50 | 3,041409320×1064 |
| 70 | 1,197857167×10100 |
| 100 | 9,332621544×10157 |
| 450 | 1,733368733×101000 |
| 1000 | 4,023872601×102567 |
| 3249 | 6,412337688×1010000 |
| 10000 | 2,846259681×1035659 |
| 25206 | 1,205703438×10100000 |
| 100000 | 2,824229408×10456573 |
| 205023 | 2,503898932×101000004 |
| 1000000 | 8,263931688×105565708 |
| 10100 | 109,956570552×10101 |

Fonksiyon
---------

Faktöriyel fonksiyonu verilen pozitif tam sayının kendisinden önceki bütün tam sayılarla 1'e inilinceye kadar çarpılması sonucunda elde edilen çarpımı gösterir.

Örnek olarak şunları gösterebiliriz:

* {\displaystyle 1!=1\cdot 1=1\,}
* {\displaystyle 2!=2\cdot 1=2\,}
* {\displaystyle 3!=3\cdot 2\cdot 1=6\,}
* {\displaystyle 4!=4\cdot 3\cdot 2\cdot 1=24\,}
* {\displaystyle 5!=5\cdot 4\cdot 3\cdot 2\cdot 1=120\,}

Sıfır pozitif bir sayı olmamasına rağmen faktöriyeli tanım olarak bire eşittir: 0!=1

Çünkü 0 ayrık eleman **hiçbir şekilde** sıralanamaz yani sonuç tektir.

### Problem çözümünde kullanımı

#### Örnekler

**Sual:** Ali'nin üç çeşit gömleği, dört çeşit pantolonu, iki çeşit ayakkabısı vardır. Bir gömlek, bir pantolon ve bir ayakkabıyı kaç farklı şekilde giyer?

**Cevap:** {\displaystyle 4!=4\cdot 3\cdot 2=24} farklı şekilde giyer.

Kodla çözümü
------------

Programlama dillerinde de sıklıkla karşılaşılan bir kavram olan faktöriyel, özyineli (kendi kendini çağıran) ya da tekrarlamalı (iteratif) fonksiyonlarla hesaplanabilir.

Java programlama dilinde yazılmış özyineli ve tekrarlamalı fonksiyonlara birer örnek verecek olursak:

### // n! hesabi - Ozyineli

```
   Public Function Faktoriyel_Oz(n) {
       IF n <= 1 Then
           Faktoriyel_Oz = 1
       Else
           Faktoriyel_Oz = n*Faktoriyel_Oz(n - 1)
       End IF
   End Function
```

### // n! hesabi - tekrarlamali

```
   static double faktoriyelIt(double n) {
       double f = 1;
       for (double i = n; i >= 1; --i) {
           f *= i; 
       }
       return f;
   }
```

Kaynakça
--------

Ayrıca bakınız
--------------

* Primoriyel

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4153607-1

 |
**Lerzan Tuncer** (2 Ocak 1985, Diyarbakır), Marimba vibrafon sanatçısı.

Lerzan Tuncer, 1985 yılında doğdu. 1998 yılında Çukurova Üniversitesi Devlet Konservatuvarı'nda eğitimine başladı. Lisans eğitimine Dokuz Eylül Üniversitesi Devlet Konservatuvarında İzmir Devlet Opera ve Balesi sanatçısı Kaya Demircan ile devam etti.

2007 yılında tamamladığı lisans eğitiminden hemen sonra Dokuz Eylül Üniversitesi Devlet Konservatuvarında, yüksek lisans eğitimine başladı. Sanatçı bu dönemde Borusan İstanbul Filarmoni Orkestrası Solo timpanisti Torino Tudorache ile timpani ve masterclass, Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası Grup Şefi Dinçer Özer ile klavyeli çalgılar ve multi perküsyon dallarında çalışmalar yaptı. 2010 yılında yüksek lisans eğitimini tamamladı.

Sanatçı; yurt içi ve yurt dışında vurmalı çalgılar alanında birçok konser, masterclass, festival ve uluslararası projelerde görev aldı. 2003 yılından itibaren Mersin Devlet Opera ve Balesi, Antalya Devlet Senfoni Orkestrası, Çukurova Devlet Senfoni Orkestrası, Bursa Bölge Devlet Senfoni Orkestrası, Bilkent Senfoni Orkestrası, Dokuz Eylül Üniversitesi Senfoni Orkestrası ve İzmir Devlet Tiyatrosunda sözleşmeli konuk orkestra sanatçısı olarak çalıştı.

2011 yılında İsviçre'nin başkenti Bern'de "The Tonhalle Symphonie Orchestra" timpanisti Christian Hartmann ile masterclass ve Zurich operası perküsyonisti Michael Meinen ile düet çalışmaları gerçekleştirdi. Ayrıca; Zurich University of Arts ve The Luzerne Conservatoryde marimba profesörü Raphael Christen ile marimba, Jeannine Maddox ve Amerikalı sanatçı Morgan Maddox ile perküsyon ve oda müziği çalıştı. 2012 yılında tekrar İsviçre'ye davet edilen sanatçı, Jeannine Maddox ve Morgan Maddox ile oluşturdukları "Three Friends Drumming" adlı uluslararası toplulukla İsviçre'de konserler verdi.

2013 yılı Ocak ayında, Türkiye'de ilk kez ayrı bir branş olarak eğitim verilmesi için Yaşar Üniversitesinde "Marimba ve Vibrafon Bölümü" açılması konusunda girişimlerde bulundu. Böylece Türkiye'de ilk kez bir üniversitede marimba ve vibrafon bölümü açılmış oldu.

Sanatçı, İzmir'de bulunan Yaşar Üniversitesi ve Dokuz Eylül Üniversitesinde öğretmenlik yapmaya, çeşitli projelerle yurt içi ve yurt dışında konserler vermeye devam etmektedir.

Çalıştığı sanatçılar
--------------------

* Raphael Christen
* Takayoshi Yoshioka

Kaynakça
--------

* Master Class İzmir'de 3 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Arthur Lipner geliyor 12 Nisan 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Arthur Lipner geliyor 4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* İtalya'ya Özel Davet 7 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Dış bağlantılar
---------------

* Zurich Marimba Duo - Youtube
* Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi - Etkinlik Bilgileri - Lerzan Tuncer
* Ahmed Adnan Saygun Sanat Merkezi - Etkinlik Ayrıntıları
* Öğr.Gör.Lerzan Tuncer | Yaşar Üniversitesi | Müzik Bölümü
**Nakkaş Mustafa Paşa** (ö. 1653), Osmanlı nakkaş ve devlet adamı.

Hayatının ilk yılları hakkında bilgi yoktur. Hacı Bayram Camii içindeki ahşaplar üzerinde boyama nakışların kendisince yapıldığı bilinmektedir.

Boşnak kökenli olan Mustafa Paşa, Bostancıbaşı görevindeyken 29 Ağustos 1640'ta Mısır Eyaleti beylerbeyi görevine getirildi. 3 Ekim 1642'de görevinden alınınca İstanbul'a döndü. Göreviyle ilgili suçlamalar nedeniyle hapis yattıktan sonra affedilerek serbest bırakıldı. Bir süre sonra kubbe veziri olan Mustafa Paşa, 1643'te I. Ahmed'in kızı Hanzade Sultan ile evlendi. Diyarbakır Eyaleti beylerbeyi görevi de bulunan Mustafa Paşa, 10 Ağustos (ya da 14 Ağustos) 1645 yılında Budin Eyaleti'nin beylerbeyi oldu. 9/10 Eylül 1646 yılında bu görevinden alındı. 1653 yılında öldü.

Kaynakça
--------

1. 1 2  Kılıç, Orhan (2019). "Budin ve Tımışvar Eyaletlerinin Paşaları: Karşılaştırmalı Bir Analiz". *OTAM*, *49*. DergiPark. s. 215. 15 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ekim 2022.
2. 1 2  Gévay, Antal (1841). *A' budai pasák*. 24 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ekim 2022.
3. ↑  Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), *Sicill-i Osmani*, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.IV s.261
4. ↑  "HANZÂDE SULTAN SARAYI (BAYRAM PAŞA SARAYI)". 3 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Şubat 2017.
**Saplantı** (özgün adı:**Fear**) James Foley tarafından yönetilen ve Christopher Crowe tarafından yazılan 1996 yapımı bir Amerikan psikolojik gerilim filmidir. Başrollerde Mark Wahlberg, Reese Witherspoon, William Petersen, Alyssa Milano ve Amy Brenneman yer alıyor. Film, görünüşte mükemmel olan hayatları, genç kızlarının çekici ve gizemli bir genç adamla çıkmaya başlamasıyla tehdit altına giren varlıklı bir ailenin etrafında dönüyor.

Film gösterime girdiğinde eleştirmenler tarafından büyük ölçüde alaya alındı, ancak 1996 baharında ABD gişelerinde 20 milyon dolar hasılat elde ederek sleeper hit oldu. O zamandan beri bir kült film haline geldi.Wahlberg En İyi Kötü Karakter MTV Film Ödülü'ne aday gösterildi.
Filmin kendi yapımcısı Brian Grazer, filmi "*Fatal Attraction* for teens" olarak tanımladı.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Mark Wahlberg movies, ranked from worst to best". *boston.com*. 13 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Şubat 2024.
2. ↑  "5 Portrayals of Obsessive Lovers in Film". *hollywoodreporter.com*. 21 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Şubat 2024.

Dış bağlantılar
---------------

* IMDb'de *Saplantı*
Rudolf Nureyev
**Rudolf Hamit oğlu Nuriyev** (Tatarca: **Rudolf Xämät ulı Nuriev**, Rusça: **Рудольф Хаметович Нуриев**, 17 Mart 1938 - 6 Ocak 1993), SSCB'li balet (1961'de iltica etti ve 1982'de Avusturya vatandaşı oldu).

Uzun sıçramaları ve hızlı dönüşleri Vaclav Nijinski'nin efsaneleşmiş gösterilerine benzetilmiş, SSCB'den ayrılmasından sonra Margot Fonteyn'in gözde partneri ve büyüklü küçüklü birçok bale topluluğunun konuk sanatçısı olarak ünlenmiştir. Tatar asıllıdır.

Bale çalışmalarına 11 yaşında başladı. 17 yaşında girdiği *Leningrad Koreografi Okulu*nda çok başarılı bir öğrenci oldu. *Komsomol*a (Genç Komünistler Birliği) girmeyi reddetti. 1958'deki mezuniyetinden sonra Leningrad Kirov Balesi'nde solist oldu ve bu balenin gezici topluluğunda başrollere çıktı. Haziran 1961'de *Kirov Balesi* ile birlikte Paris'e gittiğinde Fransa'dan sığınma hakkı istedi. SSCB'yi terk ettikten sonra, ilk kez ABD'de seyirci karşısına çıktı. Aynı yıl sürekli konuk sanatçı olarak Londra'da *İngiliz Kraliyet Balesi'*ne katıldı.

Nureyev *Giselle* 'deki Albrecht, *Marguerite and Armand* 'daki Armand ve *Kuğu Gölü* ndeki Prens Siegfried gibi rollerle Margot Fonteyn'e eşlik etti. Koreograf olarak erkek dansçıyı öne çıkaran bir *Kuğu Gölü* düzenlemesi yaptı. 1977'de *Londra Festival Balesi*nin sahnelediği Prokofiev'in *Romeo ve Juliette* 'inin ve 1978'de *Paris Opera Balesi*nin sahnelediği *Manfred* in koreografisini yaptı. 1980'de *Berlin Balesi* için *Fındıkkıran* ı sahneye koydu. Ertesi yıl La Scala'da sahnelediği *Kuğu Gölü* düzenlemesinde Lady Capulet rolünü Dame Margot Fonteyn üstlendi.

Yeteneklerini modern repertuvarlarda da gösteren Nureyev, *Martha Graham*ın, *Murray Louis*in ve *Paul Taylor*ın yapıtlarında dans etti. 1975'te Martha Graham'ın onun için yarattığı *Lucifer* (iblis) rolünde, 1978'de de Murray Louis'in onun için yaptığı koreografiyle ABD'de ilk kez sahnelenen *Canarsie Venus ve Vivace*  'de sahneye çıktı.

Nureyev 1973'te *Robert Helpmann*la birlikte *Don Quijote*den (Don Kişot) uyarlanan bir bale filmini yönetti. 1977'de *Valentino* filmiyle sinemada ilk oyunculuk denemesini yaptı.

1982'de Avusturya uyruğuna geçen Nureyev, 1983-89 arasında Paris Opera Balesi'nin dans yönetmenliğini yaptı. Kasım 1989'da, Batı'ya sığındığından beri ilk kez SSCB'de, Kirov Balesi'yle dans etti. Nureyev yıllarca mücadele ettiği AIDS hastalığının yol açtığı kalp yetmezliği sonucu Paris'te öldü. Ölümünden birkaç ay önce kendisine Legion d'honneur nişanı verildi.

Dış bağlantılar
---------------

* IMDb'de  Rudolf Nureyev

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 90214086
* BNE: XX1514328
* BNF: cb13166908p (data)
* CANTIC: a11518674
* CiNii: DA04655056
* GND: 118589024
* ISNI: 0000 0001 2275 5891
* LCCN: n79063858
* LNB: 000101918
* MusicBrainz: 0c7c124e-a107-4fd7-aea7-7a40f5952600
* NARA: 10580598
* NDL: 00621222
* NKC: jn19992000797
* NLA: 35393173
* NLG: 98962
* NLI: 987007304179405171
* NLK: KAC2020N4151
* NSK: 000482733
* NTA: 069560366
* RERO: 02-A000123019
* SELIBR: 196251
* SNAC: w63j3fg2
* SUDOC: 080878695
* Trove: 724092
* VIAF: 148483
* WorldCat: lccn-n79063858

 |
**Mikâil Şervaşidze** veya **Hamudbey Çaçba**, Abhazya Prensliği'nin son hükümranı. Seferbey Çaçba ve Tamara Dadiani'nin oğlu. 1823-1864 yılları arasında hüküm sürdü.

1823'te Giorgi Şervaşidze ve Tamara Dadiani'nin oğlu olarak Lıhnı'da dünyaya geldi.

Kardeşi Ömerbey Çaçba'nın (Dmitri Şervaşidze) ölümüyle Rus İmparatoru tarafında Abhazya hükümranı ilan edildi. Küçük yaşta tahta oturan Hamudbey, amcası Aslanbey Çaçba'ya karşı, 1810'da babası Seferbey'in (II. Giorgi) babasına suikast düzenleyip Rusya ve Megrelya tarafından Abhazya Prensliği tahtına getirilmeye çalışmasından beri devam eden taht mücadelesini ve Rusya'nın Çerkes-Abhazlara karşı olan savaşına yardımı devam ettirdi. Bu yardımlarından dolayı tümgeneral rütbesine ve yaver general ünvanına layık görüldü.

Tahta çıktığında hâli hazırda oldukça genişlemiş olan Rus destekli darbeci Abhaz hükûmetinin kontrol alanını genişleterek tüm Abhazya Prensliği sınırlarını kontrol altına aldı. 1830'da Aslanbey'in son isyanının da bastırılmasıyla taht kavgası son bulmuş oldu.

Kırım Savaşı sırasında Osmanlıların Sohum'a çıkartma yapıp Abhazya'yı kontrol altına almasıyla ülkeden ayrıldı. 1856'da Rus ordusunun Osmanlı ordusu geri püskürtmesiyle geri döndü.

İktidarının ilerleyen dönemlerinde bu hırslı tutumunu değiştirerek Çerkes-Abhazların Rusya'ya karşı olan mücadelesini desteklemeye başladı. Çerkeslere yardım amacıyla halktan zorunlu erzak vergisi toplamıştı. Osmanlı'nın Kafkasya'da Rusya'ya karşı olan mücadelesini yürüten Ömer Paşa ile temas kurmaya başladı. Rusya'nın Kırım Savaş'ında yenilmesiyle Osmanlı ordusunu desteklemekle suçlanmaya başladı. Rusya'nın Kafkasya genel valiliği, Çar'dan Mikâil'in görevden alınarak Abhazya Prensliğinin ilga edilmesini istedi ancak bu teklif Çar tarafından, Mikâil'in 1810'da meşru taht varisi olarak tanınmış olmasını gerekçe göstererek reddedildi

1864'te Kbaada'da son direnişçi Abhazların da yenilerek Çerkesya'nın tamamen kontrol altına alınmasından hemen sonra, hasta olmasına rağmen kasım ayında Stavropol'e, ordan da Rostov'a sürüldü. 17 Ağustos 1864'te gönderildiği Voronej'de 16 Nisan 1866 günü öldü. Abhazya'da Mokva katedraline gömüldü. 1865'te Abhazya, Rusya'ya özerk bölge olarak ilhal edildi.

Prenslerinin ölümü ve prensliklerinin ilhakı Abhaz halkını öfkelendirdi. 1866'da ayaklanarak Mikâil'in oğlu III. Giorgi'yi prens ilân ettiler.

Kaynakça
--------

1. ↑  Лакоба С. З. Бгажба О. Х. История Абхазии с древнейших времен до наших дней. Сухум, 2007.
EH Gombrich tarafından yazılan ***Sanatın Öyküsü***, antik çağlardan modern çağa kadar uzanan sanat tarihini üzerine bir incelemedir.

İlk olarak 1950'de Phaidon tarafından yayınlanan kitap, hem ufuk açıcı bir eleştiri çalışması hem de görsel sanatlara giriş için en erişilebilir kaynaklardan biri olarak kabul ediliyor. Başlangıçta daha genç okuyucular için tasarlanan kitabın yedi milyondan fazla kopya satıldı ve tüm zamanların en çok satan sanat kitabı oldu. Şu anda 16. baskısında ve yaklaşık 30 dile çevrildi. Ayrıca kitap, Time'ın kurgusal olmayan tüm zamanların en iyi 100 kitabı listesindedir.

Özet
----

Kitap, bir giriş, bir veya birkaç kültürel / coğrafi bağlamda tanımlanmış bir sanat tarihi dönemini ele alan 27 bölüm ve görsel sanatlardaki en son gelişmeleri özetleyen bir sonuç bölümünden oluşmaktadır. İlk bölüm tarih öncesi sanatı ve yerel kültürleri incelemeye başlıyor. Sonraki dört bölüm, özellikle Yunanistan ve Roma olmak üzere daha eski kültürlere ayrılmış.

8. bölümden itibaren Gombrich, Orta Avrupa sanatına odaklanmaya başlıyor ve 24. bölümde İngiltere, Fransa ve Amerika'da 18. yüzyılın sonları ve 19. yüzyılın başlarının sanatını ele alan daha küresel bir görüşe geri dönüyor.

*Sanatın Öyküsü'nün* çarpıcı bir özelliği, kitabın sayfalarının % 50'sinden fazlasının resim, çizim, mimari ve heykellerin fotoğraflarına ayrılmış olması nedeniyle içerdiği illüstrasyon miktarıdır. Zaten önsözde Gombrich, niyetinin örnek olarak ekleyemeyeceği herhangi bir sanat eserinden bahsetmemek olduğunu açıklıyor.

Kitabın oldukça popüler olan ilk iki cümlesi: ″Sanat diye bir şey yoktur aslında. Yalnızca sanatçılar vardır.″ Gombrich daha sonra "sanatı" Latin kökü, yani "beceri" anlamında tanımladığını ve "bedensiz bir beceri" olmadığını söyleyerek bu ifadeyi detaylandırmıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  E. H. Gombrich (2006), *The Story of Art*, London: Phaidon Press, 978-0-7148-324-70
2. ↑  Picture perfect. 17 Mayıs 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. William Skidelsky, *The Observer*, 17 May 2009. theguardian.com Retrieved 5 November 2014.
3. ↑  Lacayo (18 Ağustos 2011). "Is The Story of Art one of the All-TIME 100 Best Nonfiction Books? TIME thinks so. Check it out". *Time* (İngilizce). ISSN 0040-781X. 12 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2020.
4. ↑  *The Story of Art*. 14th. Englewood Cliffs, New Jersey: Prentice-Hall, Inc. 1984. s. 4. ISBN 0-13-850066-5.
5. ↑  Carrier (Yaz 1996). "Gombrich and Danto on Defining Art". *The Journal of Aesthetics and Art Criticism*. **54** (3): 279.

Dış bağlantılar
---------------

İnternet Arşivinde *Sanatın Öyküsü*

*Gombrich'in Sanatın Öyküsü* üzerine röportajı
Genellikle **L-1011** ('El-ten-eleven' olarak telaffuz edilir) veya **TriStar** olarak adlandırılan **Lockheed L-1011 TriStar**, Lockheed Corporation tarafından inşa edilen bir Amerikan orta-uzun menzilli, geniş gövdeli trijet uçağıdır. Boeing 747 ve McDonnell Douglas DC-10'dan sonra ticari operasyonlara giren üçüncü geniş gövdeli uçaktı. Uçak, 400 yolcuya kadar oturma kapasitesine ve 4.000 deniz milinin (7.410 km) üzerinde bir menzile sahiptir. Trijet konfigürasyonunda, her kanadın altında bir motor bulunan üç Rolls-Royce RB211 motorunun yanı sıra, kuyruğa ve üst gövdeye gömülü bir S-kanalı hava girişi ile merkeze monte edilmiş üçüncü bir motor bulunur. Uçakta otomatik iniş kabiliyeti, otomatik iniş kontrol sistemi ve mevcut alt güverte mutfak ve dinlenme tesisleri bulunmaktadır.

L-1011 TriStar, iki gövde uzunluğunda üretildi. Orijinal L-1011-1 ilk olarak Kasım 1970'te uçtu ve 1972'de Eastern Air Lines ile hizmete girdi. Kısaltılmış, daha uzun menzilli L-1011-500 ilk olarak 1978'de uçtu ve bir yıl sonra British Airways ile hizmete girdi. Orijinal uzunluktaki TriStar ayrıca yüksek brüt ağırlık L-1011-100, yükseltilmiş motor L-1011-200 ve daha da yükseltilmiş L-1011-250 olarak üretildi. Arttırılmış kalkış ağırlıkları ile L-1011-1 için üretim sonrası dönüşümler, L-1011-50 ve L-1011-150'yi içeriyordu.

L-1011 TriStar'ın satışları, uçak motorlarının tek üreticisi olan Rolls-Royce'daki gelişimsel ve finansal sorunlar nedeniyle iki yıllık gecikmeler nedeniyle sekteye uğradı. 1968 ve 1984 yılları arasında Lockheed, Los Angeles'ın kuzeyindeki güney Kaliforniya'daki Palmdale Bölge Havaalanı'nda bulunan Lockheed fabrikasında bir araya getirilen toplam 250 TriStar üretti. L-1011 üretimi sona erdikten sonra Lockheed, hedeflenenin altındaki satışlar nedeniyle ticari uçak işinden çekildi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4310401-0
* LCCN: sh85137925
* NLI: 987007551115905171

 |
Başlığın diğer anlamları için Merkezefendi (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Merkez Efendi'nin adını taşıyan türbesi içerisindeki kabri, İstanbul
**Merkez Efendi**, 1463'te Denizli’de doğmuştur. Asıl adı *Musa Muslihuddin* olan Merkez Efendi, ilk öğrenimini Manisa'da tamamlamış, daha sonra İstanbul’a gelerek Hızır Velüyiddin Efendi ve Mevlana Ahmet Paşa’dan dersler almıştır. Müderrislik için Bursa, Karaman ve Amasya’ya gitmiştir ve bu dönemde "Halvetiye Tarikati" icazetini almıştır. Sonrasında İstanbul’a döndüğünde Etyemez Tekkesine devam eden Merkez Efendi, "Sümbül Efendi" lâkaplı Şeyh Yusuf Sinaneddin Efendi’nin öğrencisi olmuş, döneminin ileri gelen sûfîlerinden ve hekimlerinden olmuştur.

1514 yılında Merkez Efendi, mensubu olduğu tarikatın (halvetilik) halvet geleneğine uygun olarak bir tekke kurmak için Merkezefendi Mahalllesine (Osmanlı dönemindeki adıyla "Mevlevihane Yenikapısı") Mevlanakapı surları dışındaki bu tenha yere yerleşmiştir.

Mesir Macunu
------------

Ana madde: Mesir macunu
Merkez Efendi’nin Manisa’daki Hafsa Sultan Külliyesi'nin darüşşifasında tabip olarak vazife yaptığı ve burada çeşitli baharatlardan *nevrûziye* de denilen mesir macununu hazırlayıp her yıl nevruzda şifa için halka dağıttırdığına dair bilgiler aktarılmaktadır. Lâkin Osmanlı tarihçisi Prof. Dr. Feridun Mustafa Emecen; Merkez Efendi’nin muasırı olan müelliflerin bundan söz etmemesine ve dârüşşifânın onun Manisa’dan ayrılmasından çok sonra (1539-40) tamamlandığının bilinmesine dayanarak bu bilginin doğru olmadığını yazmıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑   6 Ekim 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. www.turbeler.org.tr "Merkez Efendi"
2. ↑  Ömer Menekşe: "İstanbul Camileri" As Kitap syf.126-128
3. ↑   17 Kasım 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Haber Kültür, 12 Mayıs 2011 "Merkez Efendi deyip geçmeyin" - erişim 05.05.2012
4. ↑   10 Mart 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Zeytinburnu Müftülüğü: "Merkez Efendi Camii"
5. ↑  Bayat, Ali Haydar, Manisa Mesir Bayramı ve Darüşşifası, Manisa 1981, s. 26.
6. ↑  Emecen, Feridun Mustafa, XVI. Asırda Manisa Kazâsı, Ankara 1989, s. 96.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 119144352
* ISNI: 0000 0000 5463 1685
* LCCN: nr99022299
* NLI: 987007373211005171
* VIAF: 25406274
* WorldCat: lccn-nr99022299

 |
**Cinci Hoca** veya **Karabaşzade Hüseyin Efendi** 17. yüzyılda yaşamış Osmanlı sarayının ünlü üfürükçüsüdür. Osmanlı Padişahı İbrahim'i tedavi etmesiyle ün kazanmıştır. Sultan İbrahim'i etkisi altına alan Cinci Hoca, büyük bir maddi kazanç elde etmişti.

Karabaşzade Hüseyin Efendi Safranbolu'da doğdu. Cinlerle iletişim kurduğu gerekçesiyle ünü her yere yayıldı. 1642 yılında Kösem Sultan tarafından, Padişah İbrahim'i tedavi etmesi için saraya davet edildi. Tedavisinin başarılı olması üzerine sadece büyük bir şöhret ve servet sahibi olmakla kalmadı, sarayda devlet işlerinde söz sahibi de oldu. Cinci Hoca için dayalı döşeli bir saray da inşa ettirildi. Kendisine Sultan İbrahim tarafından Galata kadılığı görevi verildi. Asıl amacı maddi kazanç elde etmek olan Cinci Hoca, sorumluluğu altındaki ilmiye kadrolarını rüşvetle satarak çok büyük bir servetin sahibi olmuştu.

1645'te memleketi olan Safranbolu'da halen otel olarak kullanılmakta olan, mimarlığını büyük ihtimalle Koca Mimar Kasım Ağa'nın yaptığı Cinci Han'ı yaptırdı.

Kaynakça
--------

1. 1 2  Özcan, Abdülkadir (1998). "Hüseyin Efendi, Cinci Hoca". *TDV İslâm Ansiklopedisi*. **18**. Türkiye Diyanet Vakfı. ss. 541-543. 28 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2021.

Konuyla ilgili yayınlar
-----------------------

* Cinci Han Otelinin Web sayfası
* *Osmanlı Rasputin'i Cinci Hoca*, M. Turhan Tan, Oğlak Yayınları, 2002, ISBN 975-329-379-8
Prof. Dr. **Tuncer Karpuzoğlu** (d. 6 Ekim 1938, Çankırı - ö. 24 Eylül 2020, Antalya) Akdeniz Üniversitesi'nin eski rektörü. Türk genel cerrah ve transplantasyon uzmanı

1962 yılında İstanbul Üniversitesi'nden mezun olmuş, 1967'de Hacettepe Üniversitesi'nde genel cerrahi alanında ihtisasını tamamlamıştır. 1969-1972 yıllarında Columbia Üniversitesi'nde "Disiplinlerarası Kanser Tedavisi" konusunda çalışmıştır. 1974'te Amerika Birleşik Devletleri'nde bağımsız hekimlik yapma yetkisi kazanmış, 1976'da Türkiye’ye dönmüştür.

1977'de Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde genel cerrahi kliniği transplantasyon servisini kurma çalışmalarına başlamış, 1978'de Ankara Üniversitesi'nde doçent olmuş, 1980 yılında Ankara'dan ayrılmıştır. 1985'te Gazi Üniversitesi'nde profesör olmuş, 1982-1985 yılları arasında kısmi zamanlı öğretim üyeliğine devam etmiştir. 2004 yılında Akdeniz Üniversitesi'nden emekli olmuştur.

İdari Görevleri
---------------

1980 yılında Ankara Üniversitesi'nin Antalya Tıp Fakültesi Genel Cerrahi Kliniği'ni kurmak üzere tayin edilmiştir. 1980-1982 senelerinde Cerrahi Kliniği Başkanlığı görevini üstlenmiş, 1981'den itibaren Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi'nin diyaliz ve transplantasyon birimi başkanlığını ve aynı üniversitede hastane genel yöneticiliğini üstlenmiştir. 1985-1987 yıllarında Akdeniz Üniversitesi Tıp Fakültesi Dekanı olmuştur. 1987-1996 yıllarında iki dönem Akdeniz Üniversitesi rektörü olmuş, 1988 yılında Genel Cerrahi Anabilim Dalı Başkanlığı görevinde de bulunmuştur.

Özel yaşamı ve ölümü
--------------------

Prof. Dr. Gülten Karpuzoğlu ile evli olup bir kız babasıdır. 24 Eylül 2020'de kanser tedavisi görürken ölmüştür.

Kaynakça
--------

1. ↑  Ayşe Yıldız (24 Eylül 2020). "Prof. Dr. Tuncer Karpuzoğlu vefat etti". 6 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2021.
2. ↑  Akdeniz Üniversitesi’nin Acı Günü
8 Temmuz 1921'de Stockholm'deki İngiliz ve İsveç hükûmetleri arasında, İsveç vatandaşları ile Mısır'daki mahkeme sistemi arasındaki yasal ilişkileri düzenlemek amacıyla bir anlaşma imzalandı. Kanun hükümleri gerektirmediğinden dolayı bu anlaşma için onaylar değiştirilmedi ve 19 Temmuz 1921'de Birleşmiş Milletler Antlaşması ile yürürlüğe girdi.

Arkaplanı
---------

Kapitülasyonlar sistemi, Batı baskısı sonucunda Osmanlı İmparatorluğu'nun ve diğer bazı Orta Doğu ülkelerinin hukuk sistemine dahil edilmiştir. Bu sistem, bir yabancı vatandaşın bir suçla itham edilmesi halinde, yerel hukuk sistemi tarafından yargılanmamasını, ancak ülkesinin yasalarına uygun olarak yabancı hakimlerden oluşan özel bir mahkeme tarafından yargılanmasını öngörmektedir.

Kapitülasyonlar sistemi, 1882'den itibaren İngiliz yönetimi altında olan Mısır'da da hüküm sürdü. Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra, Mısır'daki İngiliz makamlarına kendi yasal sistemi üzerinde kontrol konularında, Mısır hükûmetine daha fazla hareket özgürlüğü verilmesi yönünde baskı uygulandı. Böylece, İngiliz hükûmeti bazı yasal düzenlemeleri değiştirmeyi kabul etti.

Antlaşma Şartları
-----------------

Madde 1'de, İsveç hükûmeti, İngiliz sistemi altındaki korumaları karşılığında Mısır vatandaşlarına tüm ayrıcalıklarından vazgeçti. Madde 2'de Mısır'daki İsveç konsolosluk mahkemelerinin kaldırılması için şart koşuldu. Madde 3'te Mısır'daki İsveç vatandaşlarının İngiliz vatandaşlarıyla aynı ayrıcalıklara sahip olmaları şart koşuldu. Madde 4'te İsveç konsolosluk temsilcilerinin diplomatik ayrıcalıklarını eskisi gibi korunması öngörüldü. Madde 5'te ise Yeni düzenlemeler kapsamında hangi İngiliz-İsveç antlaşmalarının geçerli kalacağı belirlenmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  *League of Nations Treaty Series, vol. 5, pp. 330-333*.
2. ↑  "League of Nations Treaty Series". 10 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi.

| * g
* t
* d
I. Dünya Savaşı antlaşmaları |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Savaş sırası | 
* Boğazlar
* Sykes-Picot
* Saint-Jean-de-Maurienne
* Fransız-Ermeni
* Şam
* Londra
* Brest-Litovsk
* Batum

 |

 |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Paris Barış Konferansı | 
* Versay Barış Antlaşması
* Saint-Germain-en-Laye
* Neuilly-sur-Seine
* Trianon
* Sevr

 |

 |
| Savaş sonrası | 

|  |
| --- |
| 
* Rapallo (1920)
* Tartu (Estonya-Rusya)
* Varşova
* Riga (1920)
* Suwałki
* Tartu (Finlandiya-Rusya)
* Gümrü
* Moskova
* Riga (1921)
* Kilikya
* Ankara
* Kars
* Lozan
* ABD-Avusturya
* Rapallo (1922)

 |
| Montrö | 
* Montrö Boğazlar Sözleşmesi
* Montrö Kapitülasyonlar Sözleşmesi

 |
| İngiliz (Mısır) | 
* Danimarka
* İsveç
* Norveç
* Portekiz
* Yunanistan

 |

 |
| 
* Wilson İlkeleri
* Osmanlı İmparatorluğu'nun parçalanması

 |
14 Temmuz 1921'de Kopenhag'daki İngiliz ve Danimarka hükûmetleri arasında, Danimarka vatandaşları ile Mısır'daki mahkeme sistemi arasındaki yasal ilişkileri düzenlemek amacıyla bir anlaşma imzalandı. Kanun hükümleri gerektirmediğinden dolayı bu anlaşma için onaylar değiştirilmedi ve 20 Ağustos 1921'de Birleşmiş Milletler Antlaşması ile yürürlüğe girdi.

Arkaplanı
---------

Kapitülasyonlar sistemi, Batı baskısı sonucunda Osmanlı İmparatorluğu'nun ve diğer bazı Orta Doğu ülkelerinin hukuk sistemine dahil edilmiştir. Bu sistem, bir yabancı vatandaşın bir suçla itham edilmesi halinde, yerel hukuk sistemi tarafından yargılanmamasını, ancak ülkesinin yasalarına uygun olarak yabancı hakimlerden oluşan özel bir mahkeme tarafından yargılanmasını öngörmektedir.

Kapitülasyonlar sistemi, 1882'den itibaren İngiliz yönetimi altında olan Mısır'da da hüküm sürdü. Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra, Mısır'daki İngiliz makamlarına kendi yasal sistemi üzerinde kontrol konularında, Mısır hükûmetine daha fazla hareket özgürlüğü verilmesi yönünde baskı uygulandı. Böylece, İngiliz hükûmeti bazı yasal düzenlemeleri değiştirmeyi kabul etti.

Antlaşma Şartları
-----------------

Madde 1'de Danimarka Hükûmeti, İngiliz sistemi altındaki korumaları karşılığında Mısır vatandaşlarına tüm ayrıcalıklarından vazgeçti. Madde 2'de Mısır'daki Danimarka konsolosluk mahkemelerinin kaldırılması için şart koşuldu. Madde 3'te Mısır'daki Danimarka vatandaşlarının İngiliz vatandaşlarıyla aynı ayrıcalıklara sahip olmaları şart koşuldu. Madde 4'te Danimarka konsolosluk temsilcilerinin diplomatik ayrıcalıklarını eskisi gibi korunması hakkında düzenlemeler yapıldı. Madde 5'te ise yeni düzenlemeler kapsamında hangi İngiliz-Danimarka antlaşmalarının geçerli kalacağı belirlenmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  *League of Nations Treaty Series, vol. 5, s. 34-37*.
2. ↑  "League of Nations Treaty Series". 10 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi.

| * g
* t
* d
I. Dünya Savaşı antlaşmaları |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Savaş sırası | 
* Boğazlar
* Sykes-Picot
* Saint-Jean-de-Maurienne
* Fransız-Ermeni
* Şam
* Londra
* Brest-Litovsk
* Batum

 |

 |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Paris Barış Konferansı | 
* Versay Barış Antlaşması
* Saint-Germain-en-Laye
* Neuilly-sur-Seine
* Trianon
* Sevr

 |

 |
| Savaş sonrası | 

|  |
| --- |
| 
* Rapallo (1920)
* Tartu (Estonya-Rusya)
* Varşova
* Riga (1920)
* Suwałki
* Tartu (Finlandiya-Rusya)
* Gümrü
* Moskova
* Riga (1921)
* Kilikya
* Ankara
* Kars
* Lozan
* ABD-Avusturya
* Rapallo (1922)

 |
| Montrö | 
* Montrö Boğazlar Sözleşmesi
* Montrö Kapitülasyonlar Sözleşmesi

 |
| İngiliz (Mısır) | 
* Danimarka
* İsveç
* Norveç
* Portekiz
* Yunanistan

 |

 |
| 
* Wilson İlkeleri
* Osmanlı İmparatorluğu'nun parçalanması

 |
Büyük Britanya ve Portekiz arasında Mısır'daki Kapitülasyonların Bastırılmasına İlişkin Anlaşma, Portekiz vatandaşları ile Mısır'daki mahkeme sistemi arasındaki yasal ilişkileri düzenlemek amacıyla 9 Aralık 1920'de Lizbon'daki İngiliz ve Portekiz hükûmetleri arasında imzalanan bir anlaşmadır. Onaylamalar 29 Eylül 1921'de Lizbon'da değiştirildi ve anlaşma yürürlüğe girdi. 12 Aralık 1921'de Birleşmiş Milletler tarafından tescil edildi.

Arkaplanı
---------

Kapitülasyonlar sistemi, Batı baskısı sonucunda Osmanlı İmparatorluğu'nun ve diğer bazı Orta Doğu ülkelerinin hukuk sistemine dahil edilmiştir. Bu sistem, bir yabancı vatandaşın bir suçla itham edilmesi halinde, yerel hukuk sistemi tarafından yargılanmamasını, ancak ülkesinin yasalarına uygun olarak yabancı hakimlerden oluşan özel bir mahkeme tarafından yargılanmasını öngörmektedir.

Kapitülasyonlar sistemi, 1882'den itibaren İngiliz yönetimi altında olan Mısır'da da hüküm sürdü. Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra, Mısır'daki İngiliz makamlarına kendi yasal sistemi üzerinde kontrol konularında, Mısır hükûmetine daha fazla hareket özgürlüğü verilmesi yönünde baskı uygulandı. Böylece, İngiliz hükûmeti bazı yasal düzenlemeleri değiştirmeyi kabul etti.

Antlaşma Şartları
-----------------

Madde 1, Portekiz hükûmetinin Kapitülasyonlar sistemi kapsamındaki ayrıcalıklarından feragat edilmesi şart koştu. Madde 2'de, mevcut davalarla ilgilenenler dışında tüm Portekiz konsolosluk mahkemelerinin kaldırılması şart koşuldu. Madde 3'te Mısır'daki Portekiz vatandaşlarının İngiliz vatandaşlarıyla aynı ayrıcalıklara sahip olmaları şart koşuldu. Madde 4'te Portekiz konsolosluk temsilcilerinin diplomatik ayrıcalıkları eskisi gibi korunması şart koşuldu. Madde 5'te ise yeni düzenlemeler kapsamında hangi İngiliz-Portekiz antlaşmalarının geçerli kalacağı belirlenmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  *League of Nations Treaty Series, vol. 5, s. 34-37*.
2. ↑  "League of Nations Treaty Series". 10 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi.

| * g
* t
* d
I. Dünya Savaşı antlaşmaları |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Savaş sırası | 
* Boğazlar
* Sykes-Picot
* Saint-Jean-de-Maurienne
* Fransız-Ermeni
* Şam
* Londra
* Brest-Litovsk
* Batum

 |

 |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Paris Barış Konferansı | 
* Versay Barış Antlaşması
* Saint-Germain-en-Laye
* Neuilly-sur-Seine
* Trianon
* Sevr

 |

 |
| Savaş sonrası | 

|  |
| --- |
| 
* Rapallo (1920)
* Tartu (Estonya-Rusya)
* Varşova
* Riga (1920)
* Suwałki
* Tartu (Finlandiya-Rusya)
* Gümrü
* Moskova
* Riga (1921)
* Kilikya
* Ankara
* Kars
* Lozan
* ABD-Avusturya
* Rapallo (1922)

 |
| Montrö | 
* Montrö Boğazlar Sözleşmesi
* Montrö Kapitülasyonlar Sözleşmesi

 |
| İngiliz (Mısır) | 
* Danimarka
* İsveç
* Norveç
* Portekiz
* Yunanistan

 |

 |
| 
* Wilson İlkeleri
* Osmanlı İmparatorluğu'nun parçalanması

 |
**Automobiles Darracq France**, Paris yakınlarındaki Suresnes'de motorlu taşıtların ve uçak motorlarının üreticisiydi. İlk başta A Darracq et Cie olarak bilinen işletme, 1896'da bir iş adamı olan Alexandre Darracq tarafından kuruldu. 1902'de yeni işletmesini A Darracq ve Company Limited adlı özel bir İngiliz şirketine sattı, önemli bir hissedarlık ve direktörlük görevi aldı. İşlerini Paris'ten yürütmeye devam etti, ancak çok zorlu finansal koşulların içinde işletmesini bu seviyeye getirdi ve yıllar süren zorlukların ardından 1913'te emekli olmak zorunda kaldı. 1911'de kanıtlanmamış alışılmışın dışında bir motor tanıttı, bu da başarısızlığı kanıtladı, ancak Suresnes'in popüler geleneksel ürünlerini ihmal etti. Fransa daha sonra I. Dünya Savaşı'na girdi.

1916'da Suresnes işletmenin mülkiyeti Darracq S.A'ya devredildi. 1922'de Darracq'ın adından, ürünlerinden vazgeçildi ve işletmenin adı Talbot S.A olarak değiştirildi. Londra ana şirketi, büyük buhran sırasında finansal bir çöküş yaşadı ve 1935'te Talbot S.A. yönetici direktörü Antonio Lago tarafından yönetilen yatırımcılar tarafından satın alındı.

Kaynakça
--------

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Darracq*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* YouTube videoları17 Şubat 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* The Darracq site of the British Sunbeam-Talbot-Darracq register29 Ekim 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* The Darracq V-8 world record car history and restoration
**TempleOS** (**J İşletim Sistemi**, **SparrowOs** ve **LoseThos** isimleri ile de bilinir) Terry A. Davis tarafından yazılmış bir işletim sistemidir. Amerikalı bir programcı olan Terry A. Davis işletim sistemini yaklaşık 10 yıl içerisinde tamamlamış, bu süre zarfında kendisi şizofreni hastası olduğu için manik ataklar geçirmiştir. Kendisi de bu yüzden yaptığı bu işletim sisteminin Tanrı'nın kendisine indirilen vahiyler sonucunda İncil'de bahsedilen Üçüncü Tapınak olması amacıyla yazmış olduğunu açıklamıştır.

İşletim sisteminin arayüzü DOS'a benzemektedir. Terry Davis, TempleOS'un desteklediği tek çözünürlüğün 640x480 olması ve sadece 16 renk gösterebilmesi gibi özelliklerini Tanrı'nın kendisine öyle yapmasını vahyettiği için yaptığını söylemiştir. C'nin bir benzeri olan HolyC adında bir programlama dili ile yazılmıştır ve yüklendiği zaman içerisinde bir uçuş simülatörü ve bir derleyici de bulunabilir.

TempleOS 2013'te yayımlanmış ve son güncellemesini 2017'de almıştır. Teknoloji forumlarından çok iyi yorumlar almış ve Davis, işletim sistemini takip eden küçük bir topluluk elde etmiştir.

Geçmişi
-------

Terry A. Davis (1969-2018) 1996'da manik ataklar geçirmeye başladı, bu da onun defalarca hastaneye yatırılmasına sebep oldu. İlk olarak bipolar bozukluk teşhisi kondu, sonradan şizofren olduğu söylendi ve hayatının geri kalanında işsiz kaldı. Bu ataklar yüzünden uzaylıların var olduğu ve gizli devlet ajanlarının onu hastaneye soktuğu gibi şeylere inandı. Kendi tabiriyle "vahiy aldıktan sonra", Tanrı'yla direkt olarak iletişime geçtiğini ve Tanrı'nın ona bu işletim sisteminin Tanrı'nın Üçüncü Tapınağı için olduğunu söylediğini söyledi.

Davis 2003 yılları civarında TempleOS'u yazmaya başladı. İlk isimlerinden biri "J İşletim Sistemi" idi, sonradan 1986 yapımı olan *Platoon* filmine bir gönderme olarak "LoseThos" olarak değiştirdi. Terry, LoseThos'un temel kullanım amacının "oyun yapmak" olduğunu söyledi. "İnternete veya başka bir ağa bağlanma gibi bir özelliği yok, bana kalırsa bu tekerleği yeniden icat etmek olurdu." "TempleOS" ismine geçmeden önce kullandığı başka bir isim de "SparrowOS"'dur. 2013 yılının ortasında, internet sitesine şunu yazdı: "Tanrı'nın tapınağının yapımı bitti. Şimdi, Tanrı işletim sistemi popüler olana kadar CIA'yi öldürecek.". Davis 11 Ağustos 2018'de bir tren çarpması sonucu hayatını kaybetti.

Kaynakça
--------

1. ↑  Hicks, Jesse (November 25, 2014). "God's Lonely Programmer". VICE Motherboard. Retrieved 2015-04-21.

| * g
* t
* d
Hobi amaçlı işletim sistemleri |
| --- |
| 
* AROS
* AtheOS
* BareMetal
* DSPnano RTOS
* EmuTOS
* FiwixOS
* GeckOS
* Ghost
* HelenOS
* KolibriOS
* LUnix
* MenuetOS
* Phantom OS
* Redox
* SerenityOS
* SharpOS
* SkyOS
* Syllable Desktop
* SymbOS
* TempleOS
* ToaruOS

 |
| 
* Kategori Kategori
* Liste Liste

 |
**Erol Üyepazarcı** (1938, İstanbul), Türk kitabiyâtçı, polisiye roman eleştirmeni ve koleksiyoncusu. Fatih'teki Pertevniyal Lisesi'nden mezun olmasını takiben İstanbul Teknik Üniversitesi Makina Fakültesi’nde eğitim gördü. Türkiye Sınai Kalkınma Bankası’nda ilk olarak kurucu mühendis ardından da üst düzey yöneticilik görevlerinde bulundu. Osmanlı devletinin inkıraz döneminden İstanbul kent tarihine kadar muhtelif konularda yazılar yayımladı. *II. Mahmut’un İstanbul’u - Bostancıbaşı Sicilleri* (1992), *Kandilli, Vaniköy, Çengelköy - Mekânlar ve Zamanlar* (1993), *Türkiye Sınai Kalkınma Bankası’nın Öyküsü* (1995) ve *Korkmayınız Mister Sherlock Holmes - Türkiye’de Polisiye Romanın Öyküsü 1881-1928* (1997) gibi eserler yayımladı ve birçok konuda tercümeleri yayınlandı. Raif Nezihi’nin *İzmir’in Tarihi* (2001) ile Ebüssüreyya Sami’nin *Türklerin Sherlock Holmes’ü Amanvermez Avni’nin Maceraları* Cilt: I - II (2006) gibi eserleri de yayıma hazırladı.

*Korkmayınız Mr. Sherlock Holmes* adlı eseri Türkiye'de Cumhuriyet öncesi polisiye roman üzerine yapılmış ilk araştırmaydı. Üyepazarcı bu eserinde 1823'ten 1928'e kadar olan eski harfli polisiye romanları, tefrika ve çevirileri tanıtarak literatür hakkında bilgi verdi. Üyepazarcı bu eseriyle 2009'da Memet Fuat Ödülleri'nde "Eleştiri/inceleme" kategorisinde ödüle layık görüldü.

Üyepazarcı Türkiye'de en geniş polisiye roman koleksiyonuna sahip kişilerin başında gelmektedir. Bu koleksiyona sahip olmasında Türk sahaflarla olan ikili ilişkileri başat bir rol oynamıştır. Birçok makalesi de sahaf Lütfü Seymen'in kitabiyât dergisi *Müteferrika*'da yayımlanmıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Erol Üyepazarcı". Oğlak. 27 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2020.
2. ↑  Ayşe Altıntaş Balcı, "Türklerin Sherlock Holmes'ü Amanvermez Avni", Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Ankara: Bilkent Üniversitesi Ekonomi ve Sosyal Bilimler Enstitüsü, 2005: 4.
3. ↑  "Dört daldaki Memet Fuat Ödülleri cumartesi günü törenle verildi". Hürriyet. 8 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2020.
4. ↑  "Polisiye roman hafiyesi". Hürriyet. 12 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2020.
**Toptable**, 2000 yılında kurulan ve 2010 yılında OpenTable tarafından satın alınan İngiltere'nin yanı sıra Avrupa ve New York City'deki büyük şehirleri kapsayan bir çevrimiçi restoran rezervasyoncusudur.[*kaynak belirtilmeli*]

Tarihçe
-------

Toptable, restoran sahipleri hem mekanlarının reklamını hem de müşterilerine rezervasyon hizmeti sunabilsin diye girişimci Karen Hanton tarafından 2000 yılında kurulmuştur. TopTable 2006 yılı tamamlandığında 1,5 milyon kullanıcıya ulaşmıştır.

Birleşik Krallık'taki 5.000'den fazla restoranın yanı sıra Paris, Dublin ve New York City'yi listeler ve her restoranın çevrimiçi menülerini, incelemelerini ve 360 ° görüntülerini sağlamaktadır. Bugün, 2.3 milyon ziyaretçi her ay Toptable web sitesini görüntülüyor ve Şubat 2010'da Toptable iPhone uygulaması kullanıma sunulmuştur.

Android uygulaması ise Eylül 2013'te kullanıma sunulmuştur.

2006'da toptable, açıklanmayan bir meblağ karşılığında London Eating ile birlikte City Eating'i satın aldı.

Toptable'daki yatırımcılar arasında teknik direktör Sir Alex Ferguson, ünlü şef Gary Rhodes ve Diageo yer alıyor. Eylül 2010'da, toptable rakip OpenTable tarafından yaklaşık 55 milyon ABD Doları karşılığında satın alındı.

Kaynakça
--------

1. ↑  peoplepill.com. "About Karen Hanton: British businesswoman | Biography, Facts, Career, Wiki, Life". *peoplepill.com*. 2 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Şubat 2021.
2. ↑  "OpenTable - Book Restaurants - Android app on AppBrain". *AppBrain* (İngilizce). 12 Ağustos 2013. 10 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Şubat 2021.
3. ↑  "OpenTable Acquires European Competitor TopTable for $55 Million". *web.archive.org*. 19 Mart 2018. 19 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Şubat 2021.

Dış bağlantılar
---------------

* OpenTable (ex. Toptable) official website 24 Şubat 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.