Maria Aleksandrovna Spiridonova
**Maria Aleksandrovna Spiridonova** (Rusçası: Мария Александровна Спиридонова) (16 Ekim 1884 – 11 Eylül 1941), Rus devrimci. Ekim Devrimi döneminde Sol SR’ların lideri konumundaydı.

Gençliği
--------

Hemşirelik yüksek okulunda öğrenciyken SR’lara katıldı. 1905 Devriminin sürmekte olduğu dönemde Ocak 1906’da Polis Müdürü General G.N. Luzhenovsky’yi öldürdü. Polis müdürü özellikle bastırılan devrimci girişim döneminde köylülere yaptığı eziyetlerle tanınmıştı. Spiridonova, polis müdürünü Borisoglebsk tren istasyonunda çok yakın mesafeden doğrudan suratına ateş ederek öldürdü. Suikastten sonra yakalandı ve tutuklu kaldığı dönemde çok ağır işkence ve cinsel tacize uğradı. Yapılan ağır işkenceler o kadar tepki çekti ki Çarlık rejimine bağlı bazı çevreler müdahale ederek uygulamalara son verilmesini talep etti. Bu tepkilerin sonucunda idam cezası o dönemin genel uygulaması olan sürgün cezasına çevrildi.

Sürgün
------

Cezasını çekmeye Sibirya’ya gönderildi. Buradaki Maltzevskaya Hapishanesine kondu. O dönem siyasi suçlulara davranışta adet olmamasına rağmen hapse kondu ve sürekli işkence gördü.

1917 yılı
---------

1917 yılındaki Şubat Devrimi sonucu özgürlüğüne kavuştu. SR üyeleri onun kaldığı hapishaneyi dinamitlerle yıkacak ve bir daha kullanılamayacak hale getirdi. Derhal Sankt-Peterburg’a dönerek siyasetin içine katıldı.

Sol SR lideri
-------------

Siyasete yeniden döndüğünde SR’lardan ayrılan ve Bolşeviklere daha yakın duran Sol SR’ların lideri konumuna geldi. Ekim Devriminin başarılmasından sonra Bolşeviklerle birlikte ilk Sovyet Hükûmetinde Sol SR’ların yer almasını sağladı. Yapılan seçimlerin ardından 1918 Ocak ayında toplanan Kurucu Meclise SR vekil olarak katıldı ve Bolşevikler tarafından Meclis başkanlığına aday gösterilse de kazanamaz. Kurucu Meclis’in Bolşevikler tarafından kapatılmasını onayladı. Bolşeviklerle olan ortaklık 1918 yılı başında Almanya İmparatorluğu ile imzalanan Brest Litovsk Antlaşmasına kadar sürdü. Bu antlaşmaya karşı çıkan Sol SR’lar hükûmetten çekileceklerdir. Ayrıca Bolşeviklerin kırdaki uygulamalarına da karşı çıkmaktadır.

Ayaklanma
---------

Ana madde: Bolşeviklere karşı sol ayaklanmalar
Ana madde: Lenin'in vurulması
Almanya ile imzaladığı antlaşmanın bozulması için Sol SR yönetimiyle beraber Bolşeviklere karşı ayaklanma kararı alınma sürecinin içindeydi. Temmuz 1918’de Alman Elçisi von Mirbach’ın öldürülmesi, Lenin dahil olmak üzere önde gelen Bolşevik liderlere suikast ve iktidarı alma girişimi başlatıldı. Alman elçisi ölecek, Lenin suikastten ağır yaralı olarak kurtulacak ve Sol SR ayaklanması ise Bolşevik yanlısı askerler ve Çeka tarafından bastırılacaktır. Spiridonova tutuklandı. Mahkeme sürecinde idam cezası savcılık tarafından talep edilse de hiçbir Sol SR üyesi idam edilmeyecektir. Cezasını çekmek için yeniden sürgüne gönderildi.

Stalin dönemi
-------------

Stalin dönemindeki Büyük Temizlik adıyla anılan tasfiye hareketi sırasında sürgünde yaşadığı Ufa’da 12 diğer Sol SR liderle beraber yeniden tutuklandı. Köylüleri isyana kışkırtmak suçuyla itham edildi ve 8 Mart 1937 tarihinde 25 yıl hapse mahkûm edildi.

Ölümü
-----

II. Dünya Savaşı sırasında 1941 yılında Nazi Almanyasının Sovyetler Birliğine saldırmasından sonra Oryol’da 11 Eylül 1941 tarihinde 157 Sol SR üyesi ile birlikte (içlerinden biri sürgünde evlendiği eşi) NKVD tarafından Medvedev ormanında kurşuna dizildi.

Ayrıca bakınız
--------------

* Sol SR
* Bolşeviklere karşı sol ayaklanmalar

| * g
* t
* d
Rus Devrimi / Rus İç Savaşı |
| --- |
| 

| Olaylar |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Devrim | 
* Şubat Devrimi
* Mühürlü Tren
* Nisan tezleri
* Temmuz Günleri
* Lavr Kornilov
* Ekim Devrimi
	+ Barış Kararnamesi
	+ Toprak Kararnamesi
* Kerenski-Krasnov ayaklanması

 |
| İç Savaş | 
* Rus İç Savaşı
* Dirgen ayaklanması
* Kiev Bolşevik Ayaklanması
* Ukrayna Bağımsızlık Savaşı
* Fin İç Savaşı
* Heimosodat
* Polonya-Ukrayna Savaşı
* Sovyet-Polonya Savaşı
* Estonya Bağımsızlık Savaşı
* Letonya Bağımsızlık Savaşı
* Litvanya Bağımsızlık Savaşı
* Gürcistan Olayı
* Gürcistan-Güney Osetya çatışması
* Azerbaycan-Ermenistan Savaşı
* Bolşeviklere karşı sol ayaklanmalar
	+ Sol SR ayaklanması
	+ Tambov Ayaklanması
	+ Kronstadt Ayaklanması
	+ Yakut İsyanı
* Rus İç Savaşı'nda Müttefiklerin müdahalesi
	+ Kutup Ayısı Seferi
	+ Sibirya Müdahalesi
* Basmacı Hareketi
* Savaş komünizmi
* Yeni Ekonomi Politikası
* 10. Kongre
* Beyaz Terör

 |

 |

 |
| 

| Gruplar |
| --- |
| 
* Devlet Duması Geçici Komitesi
* Devrimci Askeri Konsey
* Rus Geçici Hükümeti
* Beyaz Ordu
* Bağımsızlık yanlısı hareketler
* Petrograd Sovyeti
* Halk Komiserleri Konseyi
* Devrimci Askerî Komite
* Rusya Kurucu Meclisi
	+ seçimler
* Kara Muhafızlar
* Kızıl Muhafızlar
* Ukrayna Merkez Konseyi
	+ Ukrayna Halk Cumhuriyeti
* Mahnovşçina
* Karayüzler
* Tüm Rusya Merkezî Yürütme Komitesi
* Komuç
* Çekoslovak Lejyonu
* İtilaf Devletleri

 |

 |
| 

| Partiler |
| --- |
| 
* Anayasal Demokrat Parti
* Rusya Sosyal Demokrat İşçi Partisi
	+ Bolşevikler
	+ Menşevikler
		- Mejrayontsi
* Sosyalist Devrimci Parti
	+ Sol SRler
* 17 Ekim Birliği

 |

 |
| 

| Figürler |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Monarşistler | 
* II. Nikolay
* Lavr Kornilov

 |
| Geçici Hükûmet | 
* Georgi Lvov
* Pavel Milyukov
* Aleksandr Guçkov

 |
| Beyaz Ordu | 
* Pyotr Nikolayeviç Vrangel
* Aleksandr Kolçak
* Anton Denikin
* Pyotr Krasnov
* Nikolay Yudeniç
* Roman Ungern von Sternberg
* Grigori Semyonov
* Radola Gajda

 |
| Bolşevikler | 
* Vladimir Lenin
* Lev Kamenev
* Grigori Zinoviyev
* Lev Troçki
* Mihail Frunze
* Josef Stalin
* Semyon Budyonni
* Mihail Tuhaçevski

 |
| SRlar | 
* Aleksandr Kerenski
* Stepan Maksimoviç Petriçenko
* Boris Savinkov
* Viktor Çernov

 |
| Sol SRlar | 
* Maria Spiridonova

 |
| Anarşistler | 
* Nestor Mahno

 |
| Polonya | 
* Józef Piłsudski

 |
| Finlandiya | 
* Carl Gustaf Emil Mannerheim

 |
| Ukrayna | 
* Symon Petlyura

 |

 |

 |
| 

| Uluslararası |
| --- |
| 
* Brest Litovsk Barış Antlaşması
* 1917-23 Devrimleri
* 1918-1919 Alman Devrimi
* Bavyera Sovyet Cumhuriyeti
* Macaristan Sovyet Cumhuriyeti
* Macaristan-Romanya Savaşı
* Polonya-Ukrayna Savaşı
* Sovyet-Polonya Savaşı
* Slovak Sovyet Cumhuriyeti
* Fin İç Savaşı
* Finlandiya Sosyalist İşçi Cumhuriyeti
* Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 119558491
* ISNI: 0000 0000 6676 0839
* LCCN: no94001979
* NKC: js2005303624
* NLI: 987007301019005171
* NTA: 137666640
* SNAC: w6v12r4k
* SUDOC: 230613381
* VIAF: 27884279
* WorldCat: lccn-no94001979

 |