Başlığın diğer anlamları için Ajda Pekkan (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.

**Ayşe Ajda Pekkan** (d. 12 Şubat 1946, İstanbul), Türk şarkıcı. 1970'lerden bu yana "Süperstar" lakabıyla anılan Pekkan, güçlü bir kadın figürü çizdiği şarkılarıyla Türk pop müziğinin öne çıkan isimlerinden biri hâline geldi. Güncel tuttuğu müzikal tarzı sayesinde 50 yılı aşkın bir süre popülerliğini korudu ve kendisinden sonra gelen birçok şarkıcıyı etkiledi.

Beyoğlu, İstanbul'da doğan Pekkan'ın müzik kariyeri, 1960'ların hemen başında Los Çatikos grubunun parçası olarak bir gece kulübünde sahneye çıkmasıyla başladı. Ancak 1963'te *Ses* dergisinin sinema artisti yarışmasını kazanınca oyuncu olarak tanındı ve birkaç yıl boyunca sanat yaşamını şarkıcılık yerine oyunculuk odaklı bir şekilde ilerletti. Aynı yıl *Adanalı Tayfur* adlı ilk filminin başrolünü oynayarak Yeşilçam sinemasına giriş yaptı. Takip eden altı yıl içinde başrolünde olduğu *Şıpsevdi* (1963), *Hızır Dede* (1964) ve *Şaka ile Karışık* (1965) dâhil olmak üzere yaklaşık 50 siyah beyaz filmde rol aldıktan sonra oyunculuğu bırakarak tamamıyla şarkıcılığa odaklandı.

Pekkan, kariyerinin ilk yirmi yılı boyunca ithal besteler üzerine Türkçe söz yazılarak oluşturulan onlarca aranjman şarkıyı seslendirerek geçirdi. Genellikle Fikret Şeneş'in sözlerini yazdığı "Kimler Geldi Kimler Geçti", "Palavra Palavra", "Sana Neler Edeceğim", "Hoş Gör Sen", "Sana Ne Kime Ne", "Bambaşka Biri", "Uykusuz Her Gece" ve "O Benim Dünyam" gibi şarkılar hem Pekkan'ın hem de Türk pop müziğinin en bilinen şarkılarına dönüştü. 1990'lardan itibaren kariyerinin aranjmanlar sonrasındaki döneminde ise Şehrazat ve Sezen Aksu başta olmak üzere değişken bir şarkı yazarı kadrosuyla çalıştı. Bu dönemde "Yaz Yaz Yaz", "Sarıl Bana", "Eğlen Güzelim", "Vitrin", "Aynen Öyle" ve "Yakar Geçerim" dâhil birçok şarkısı listelerin üst sıralarına çıktı.

Şarkıcının şöhreti 1970'ler boyunca başta Avrupa olmak üzere ülkesi dışında giderek arttı ve farklı ülkelerde verdiği konserlerle pekişti. Bununla beraber 1978'de Fransızca bir albüm kaydetti. Popülerliğinin giderek artmasıyla şarkıcının üzerinde 1980 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Türkiye'yi temsil etmesi için bir baskı oluştu ve Pekkan yarışmaya katılmayı isteksizce kabul etti. Ülke sınırları içinde beğeni kazanan "Pet'r Oil" şarkısının yarışmada on beşinci olması sebebiyle hayal kırıklığı yaşayınca bir süre dinlenmeye çekildi.

Kayıtları 15 milyonun üzerinde satan Ajda Pekkan, ülkesinde tüm zamanların en çok satan şarkıcılarından biridir. Hem sanatı hem de imajıyla ülkesinde batılılaşmanın önde gelen figürleri arasında gösterilmektedir. Devlet Sanatçısı unvanına ve Sanat ve Edebiyat Nişanı'na sahiptir. *Hürriyet* gazetesinin hazırladığı Türkiye'nin En İyi 100 Albümü listesinde üç albümüyle birden yer almaktadır. 2016'da *The Hollywood Reporter* dergisinin Gösteri Dünyasının En Güçlü 100 Kadını listesinde yer almıştır. Kendisini bir feminist olarak tanımlamasa da güçlü kadın hikâyeleri anlatan birçok şarkısı birer feminist marş olarak kullanılmıştır.

Hayatı ve kariyeri
------------------

### 1946-1960: Çocukluk ve ilk yılları

Ayşe Ajda Pekkan, 12 Şubat 1946'da İstanbul'da dünyaya geldi. Ailesi Boşnak kökenlidir. Babası Rıdvan Pekkan deniz binbaşısı, annesi Nevin Dobruca (1922-1999) ise ev hanımı olan Ajda Pekkan'ın çocukluğu babasının mesleği nedeniyle Gölcük, Kocaeli'de geçmiştir. Tek hayalinin bir çocuk sahibi olmak olduğunu belirten Pekkan, iki evlilik yapmış ve evlendiği erkeklerin her defasında sanat hayatını bırakmasını istemesi üzerine en büyük fedakârlığının çocuk yapmamak olduğunu söylemiştir. Pekkan'ın kişisel yaşamına yönelik Sezen Aksu "Bizlere bu yolu o açmıştır, onun sayesinde ben de buralardayım. Ajda'nın lakabı Angela'dır. Sık sık evde buluşuruz. Gizli saklımız yoktur. Birine beddua ettiğimizde Allah bize jübilesine gitmeyi nasip etsin deriz. Ajda ne yer ne içerse ben de aynısını yer içerim." demiştir.

### 1963-1976: Kariyer başlangıcı, sinema oyunculuğu ve ilk kırkbeşlikler

Kendisi gibi ses sanatçısı kardeşi Semiramis Pekkan'ın desteğiyle 1961 yılında gece kulübü "Çatı"nın sahibi olan şarkıcı İlham Gencer'e ulaşan Ajda Pekkan, seslendirdiği Mina'nın "Il Cielo In Una Stanza" şarkısıyla müzik çalışmalarına başlamış, Los Çatikos müzik topluluğu eşliğinde bir müddet sahne çalışması yapmıştır. Yine 1963 yılında Ses dergisinin açtığı "Ses Sinema Artisti Yarışması"na katılan Ajda Pekkan, Ediz Hun'un erkekler dalında birinci, Hülya Koçyiğit'in ikinci olduğu yarışmanın kadınlar kategorisinde birinci olmuştur. Ses dergisinin yarışmasında birinci olması, yenilikçi ve dikkat çeken fiziği ile ilgi toplamıştır. Aynı yıl Öztürk Serengil ile başrolde oynadığı Adanalı Tayfur ilk sinema filmidir. *Adanalı Tayfur'*da seslendirdiği "Göz Göz Değdi Bana" şarkısı, arka yüzünde Öztürk Serengil'in seslendirdiği *Abidik Gubidik Twist* şarkısıyla birlikte 45'lik olarak yayınlandı.

Sanat kariyerine sinema oyunculuğuyla giriş yapan Ajda Pekkan, 1964'te B-yüzü olarak yayınlanan ilk kaydı *Göz Göz Değdi Bana*'nın ardından ilk 45'liği *Her Yerde Kar Var*'ın beğenilmesi üzerine müzik hayatına atıldı.

Sinemaya adım atmadan önce tanıştığı Fecri Ebcioğlu, sinema yıllarında da Pekkan'a yardımcı olmuş ve 1965 yılında, Pekkan'a ait ilk plağı olan *Her Yerde Kar Var* plağında Ebcioğlu'nun aranjmanlarını seslendirmiştir. Ajda Pekkan, Ebcioğlu'nun yabancı şarkılar üzerine Türkçe sözler yazarak Türk müziğine kazandırdığı "aranjman" tarzı şarkılar söyleyen, Salvatore Adamo'nun şarkısını Fransız aksanıyla söyleyerek ilgiyle karşılanmış Ajda Pekkan'ın peş peşe yayınlanan plaklarının ardından 1967 yılında çıkardığı *İki Yabancı* 45'liği ile aranjman dalında satış rekoru kırdı. *Dünya Dönüyor*, *Saklanbaç*, *Boş Sokak*, *Boşvermişim Dünyaya* ve *Üç Kalp* gibi üst üste plaklar yapan sanatçı, 1968'de Atina'da düzenlenen Uluslararası Apollonia Müzik Festivali'nde "Özleyiş", sonraki sene aynı festivalde "Perhaps One Day" şarkılarını seslendirmiştir. "Ve Ben Şimdi" şarkısıyla Barselona'daki "Akdeniz Şarkıları Festivali"nde Türkiye'yi temsil etmiş, şarkıları pek çok filmde fon müziği olarak kullanılmıştır. Zeki Müren ile gazino programları yapmıştır.

Ajda Pekkan'ın seslendirdiği şarkıların kayıtları Philips firmasının desteği ile Fransa'daki stüdyolarda gerçekleştirilmiş, Fikret Şeneş'in sözlerini yazdığı şarkılarla kariyerini sürdürmüştür. 1970 yılında yayınlanan *Sensiz Yıllarda* ve *Yağmur* plaklarıyla Ajda Pekkan başarılı bir çıkış yaparken, 45'likler iyi bir satış yakalamış ve yıl sonu listelerinde yer almıştır.[*kaynak belirtilmeli*] Üst üste gelen hit plakları ve giyimi ile Ajda Pekkan ilgi görmüştür.[*kaynak belirtilmeli*]

İstanbul Plak'a 1972 yılında geçiş yapan sanatçı, bu firmadan ilk plağıyla beklenen başarıyı yakalayamazken,[*kaynak belirtilmeli*] arabesk şarkılar içeren ikinci plağı *Dert Bende Derman Sende* ile satış rekorları kırmıştır. Ajda Pekkan, "Dert Bende Derman Sende" adlı şarkısını 1993'teki eski şarkılarından derlediği toplama albümü *Hoşgör Sen*'de yayınlamıştır. Aynı şarkıyı 1996'daki stüdyo albümü *Ajda Pekkan 1996*'da da yeniden seslendirmiş, 1973 yılına gelindiğinde ise Ajda Pekkan söyleme seslendirme taraftarı olmamasına karşın Fikret Şeneş'in ısrarıyla *Kimler Geldi Kimler Geçti* 45'liğini piyasaya sürmüş, bu plağında *Kaderimin Oyunu'*nun B yüzünde yer alan "Kimler Geldi Kimler Geçti" ile ses getirmiş, plak 65 bin satmıştır. Aynı yıl *Tanrı Misafiri* ve ertesi yıl *Sana Neler Edeceğim*'i yayınlamıştır. Ancak sanatçı büyük başarısını aranjörlüğünü Norayr Demirci'nin yaptığı ve 1975'te yayınlanan *Hoşgör Sen* ile yakalamıştır.

Ajda Pekkan, 1972'de İstanbul Plak'tan çıkan 45'likleri hariç diğer tüm 45'liklerinde yer alan şarkılarını Temmuz 1975'te yayınlanan ilk derleme albümü *Ajda*'da topladı. Albümde "Erkek Adın" adında yeni bir şarkı da bulunmaktadır. Albüm ilgi görmüştür. Albümde yer alan "Palavra Palavra" adlı şarkıya Cüneyt Türel düet yapmıştır.

### 1977-1988: *Süperstar* serisi ve Eurovision

Ajda Pekkan 1976 yılında Olympia, Paris müzikholünde pek çok şarkısının Türkçe versiyonlarını seslendirdiği Fransız şarkıcı Enrico Macias ile seri konserler vermiştir. 1977'de çıkan 45'liği *Viens Dans Ma Vie* ile Türkiye'de satış rekorları kırmış,[*kaynak belirtilmeli*] A-yüzündeki "Viens Dans Ma Vie" dilden dile dolaşan bir şarkı olmuş ve Türkiye'nin yabancı dilde en çok satan plağı unvanını kazanmıştır.[*kaynak belirtilmeli*] Hürriyet gazetesinin o yıldaki sahibi Erol Simavi'nin "Ajda Pekkan'a star demek yetmez, ancak süperstar dersek yerini bulur." sözüyle birlikte önce sanat çevrelerinde, sonra hayranlarının arasında, daha sonra da tüm ülkede "Süperstar" unvanıyla anılır olmuştur.

1977 yılında "Süperstar" adı ile bahsedilen Ajda Pekkan farklı kapak tasarımı ve prodüksiyonla piyasaya sunulan *Süperstar*'ı yayınladı. Aynı yıl Tokyo'daki "Yamaha Müzik Festivali"nde "A Mes Amours" şarkısıyla elde ettiği başarılı netice sonucunda 70'lerin başında Almanca ve daha sonra Fransızca, Japonca ve Yunanca 45'lik plakları satışa sunuldu. Ajda Pekkan yine o dönemlerde Tahran'da konser verdi ve daha sonra televizyondan da yayınlanan bu konser Türk izleyicisi tarafından da ilgi gördü. Ajda Pekkan'ın Fransa'da ses getiren 45'lik çalışmaları yapmasına ve sonunda *Pour Lui* isimli Fransızca albümünü hazırlamasına önayak oldu.

Halk konserleri, sahne çalışmaları ve konuk sanatçı olarak katıldığı uluslararası organizasyonlar ile kariyerini sürdüren Ajda Pekkan, 1979 yılında "Süperstar" albümü serisinin ikinci albümü *Süperstar 2*'yi yayınlamıştır. O yıllarda birçok defa "Yılın Sanatçısı" seçildiği gibi şarkıları da liste başı olmuştur.

1977'de yayınladığı *Süperstar* albümünün getirdiği başarı ile de Türkiye'de "Süperstar" olarak anılmaya başladı. Albümün ardından günümüze dek Süperstar adıyla yayınladığı 3 albüm daha yayınladı.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Yaptığım işten, bugüne kadar getirdiğim Ajda Pekkan markasından çok mutluyum. Ama arkasında ben durduğum için, ben durmasaydım olamazdı. Çünkü sistem yoktu ki. O sistemi tek başına bir kadın olarak yaratmak, buraya kadar getirmek 50 seneye yakın, hakikaten yürek ister, hakikaten çok zor.
  | "|
| —"Söz ve Müzik" belgeseli, 2014 |

1980 Eurovision Şarkı Yarışması'nın kartpostal çekimlerinde Ajda Pekkan (*solda*) ve ekibi. Şarkıcının yarışmada yaşadığı hayal kırıklığı sonraki birkaç yıl piyasadaki görünürlüğünü azaltmasına neden oldu.
Şarkıcının başta Avrupa olmak üzere ülkesi dışındaki popülerliğinin giderek artması, 1980 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Türkiye'yi temsil etmesi ve ülkenin geçmiş yıllarda düşük sıralamalarla dolu olan imajını düzeltmesi için üzerinde bir baskı oluşturdu. Başta "amatör" bulduğu yarışmaya katılmayacağını açıklasa da sonunda TRT tarafından yapılan teklifi kabul etmek durumunda kaldı. "Pet'r Oil" şarkısıyla katıldığı yarışmayı 15. sırada bitirince hayal kırıklığına uğradı; sıralama yalnızca kendisi için değil, onun yüksek bir derece alacağından emin olan çevreler için de şok etkisi yarattı. Yarışmanın ardından Pekkan, İstanbul'u terk ederek aylarca Londra ve Los Angeles'ta yaşadı. Bu süreçte, kariyerinde ve özel hayatında yaşadığı sorunlar yüzünden ortaya çıkan psikolojik sorunlarının üstesinden gelmeye çalıştı. Los Angeles'ta sarılığa yakalandıktan sonra iki aylık bir nekahet dönemi yaşadı. Toparlanması ve ülkesine kesin geri dönüş yapması Temmuz 1982'yi buldu.

Şarkıcı, "Pet'r Oil" sonrasında Philips Records ile anlaşmasını bitirerek Yaşar Kekeva Plak ile iki plaklık bir sözleşme imzaladı ve yurt dışı çalışmalarına son vererek sadece Türkiye'de şarkılar çıkarmaya başladı. İyiden iyiye yükselen arabesk müzik akımına uyarak Eylül 1981'de bu şirketten arabesk ağırlıklı *Sen Mutlu Ol* adlı uzunçaları çıkardı. Ancak çalışmadan tatmin olmayınca ikinci bir albüm için aynı şirketle çalışmak istemedi. İkinci plağı kaydetmekteki isteksizliği üzerine Yaşar Kekeva ile mahkemelik oldu. Bu süreçte Kekeva, önceki plak için kaydedilip yayımlanmayan yedi şarkıyı *Sevdim Seni* (1982) adıyla şarkıcıdan izinsiz piyasaya sürdü. Yine de sözleşme gereği Pekkan'ın şirkete üç şarkı daha borcu kaldı ve bu şarkıların tamamlanmaması sebebiyle yeni bir plak çıkarması ya da yeni bir şirketle anlaşması hukuken mümkün olmadı. Sonunda stüdyoya girerek üç yeni şarkı kaydetti ve *Sevdim Seni* albümü düzenlenerek Mart 1983'te yeniden basılınca Yaşar Kekeva Plak ile anlaşması sonlanmış oldu.

Ajda Pekkan, Ağustos 1982'de Metin Akpınar ve Zeki Alasya ile İstanbul Açıkhava Tiyatrosu'nda *Büyük Kabare* adlı bir kabareye girişerek yaklaşık 2,5 yıl aradan sonra ilk kez sahneye çıkmış oldu. Bu müzikalde Fikret Şeneş ile yeniden iş birliğine gitti; Şeneş müzikal için daha sonradan Pekkan'ın sıradaki albümüne girecek bazı parçalarının da dâhil olduğu altı şarkı hazırladı. Şarkıcının dokuzuncu stüdyo albümü *Süperstar '83*, Mart 1983'te Balet Plak tarafından piyasaya sürüldü. Albüm *Hey* dergisinin Yerli Pop Müzik/Yabancı Pop Müzik listesinde beş hafta boyunca zirveye oturdu. İstanbul'daki Şan Müzikholü'nde gerçekleşen *Süperstar Ajda '83* adlı müzikalle albümün tanıtımlarını gerçekleştirdi. Albümden çıkan "Uykusuz Her Gece", "Bir Günah Gibi", "Son Yolcu" ve "Düşünme Hiç" şarkıları uzun dönemde hem Pekkan'ın kariyerinin hem de Türk pop müziğinin en bilinen şarkıları hâline dönüştü. *Hey* dergisi tarafından dağıtılan 1983'ün Müzik Oskarları töreninde albüm Yılın Hafif Müzik LP'si Ödülü'nü kazandı. 1984 Altın Kelebek Ödülleri'nde ise çalışmanın başarısı münasebetiyle Pekkan'a Yılın Hafif Müzik Sanatçısı ödülleri takdim edildi. Şarkıcı aynı yıl Alo reklamlarında oynadı.

1984 yılının sonlarında Beş Yıl Önce On Yıl Sonra ile bir müzik albümü hazırladı. "O Benim Dünyam" şarkısıyla iyi çıkış yakalayan Ajda Pekkan, bu şarkıyla büyük başarılara imza atarken yeni ekibiyle beraber birçok konser verdi.[*kaynak belirtilmeli*] 1987 yılında Ülkü Aker ve Fikret Şeneş'in sözlerini yazdığı "Kim Olsa Anlatır", "Yalnızlık Yolcusu" gibi şarkılarla özel hayranları için eşsiz olarak nitelenen ve o dönemin gençleri için unutulmaz bir albüm olmasına rağmen *Süperstar 83* adlı albümün gölgesinde kalan *Süperstar 4* albümünü hazırladı.[*kaynak belirtilmeli*] Sonrasında yaptığı evlilik nedeniyle aldığı müziği bırakma kararı tüm müzikseverleri üzse de,[*kaynak belirtilmeli*] daha sonra müziğe yeniden dönüş kararı verdiği sıralarda, 1989 yılının sonunda evliliği de sona erdi.

### 1989-2002: *Ajda 1990* ve *The Best of Ajda*

Pop müziğinin çıkmaza girdiği günlerde[*kaynak belirtilmeli*] Aralık 1989'da tanıtım partisi düzenlediği *Ajda 90* albümünü Şubat 1990'da piyasaya sürdü. Popta yeni arayışlar ve sanatçılar ortaya çıkarken "Yaz Yaz Yaz" ile ortalığı kasıp kavurdu. Yarısı yerli beste yarısı aranjman olan bu albüm Ajda Pekkan'ın iyi dönüşünün göstergesiydi.[*kaynak belirtilmeli*] "Sana Bana Yeter", "Resmin Yok Bende", "Her Yaşın Bir Güzelliği Var" ve "Olur Ya" gibi şarkılar da albümdeki diğer hitlerdi. Peşi sıra başlayan Rumelihisarı konserleriyle Ajda Pekkan sevenleriyle buluşmaya devam etti. Aynı yılın sonlarına doğru Ajda Pekkan'ın isteği dışında yayınlanan, ancak hayranlarını memnun eden "Unutulmayanlar" adlı toplama albümü yayınlandı. Bu albümde Ajda Pekkan'ın "Sen Mutlu Ol" albümündeki sevilen parçalar yer almaktadır.

Ertesi yıl *Seni Seçtim* albümünü yayınlayan Ajda Pekkan bu albümünde Şehrazat, Garo Mafyan ve Mustafa Sandal ile çalıştı. Önceki albüme göre daha az ilgi gören bu albüm,[*kaynak belirtilmeli*] yine de beğenildi. "Sevgide Seni Seçtim, "Oyun Etti Gözlerim" ve "Vazgeçme" şarkıları albümdeki sivrilen şarkılardı. Ajda Pekkan bu albümle birlikte iki yıl daha sürdüreceği ünlü İstanbul konserlerine başladı. Konserler sonraki albüm *Ajda 93* kapsamında da yapılırken en önemli ayakları Rumelihisarı ve Bostancı Gösteri Merkezi konserleriydi.[*kaynak belirtilmeli*]

Ajda Pekkan, 1992 yılının ikinci yarısında yeni albüm hazırlıklarına başladı. İsviçre, ABD ve Türkiye'de kaydedilen albümdeki şarkıların neredeyse hepsinin yerli bestecilerden alındığı *Ajda 93* albümü, Mayıs 1993'te piyasaya sürüldü. Müzik kliplerinde görselliğe önem veren Ajda Pekkan, albümdeki neredeyse tüm şarkılara farklı temalarda klip çekti. "Sarıl Bana", "Oyalama Beni" ve "Yok"; sözleri Sezen Aksu'ya ait olan "Ağlama Anne" ve "Eyvah" gibi parçalar 1993'ün hitleri oldu.[*kaynak belirtilmeli*] Aynı yıl kendi rızası dışında yayınlanan ve hayranlarının oldukça ilgi gösterdiği[*kaynak belirtilmeli*] toplama albümü "Hoşgör Sen" yayınlandı. Yine bu yapımlar haricinde 1993 yılında çeşitli sanatçıların katılımıyla hazırlanan *Sevgiyle 93* albümünde farklı sanatçılarla birlikte "Sev Dünyayı" ve solo olarak Turhan Yükseler'in düzenlemesiyle "Sensiz Yıllarda" adlı şarkılarını seslendirmiştir. 1995 yılında, Yapı Kredi Bankası'nın özel müşterileri için hazırlatmış olduğu *Altın Yıllar Altın Şarkılar* albümünde Selçuk Başar'ın düzenlemesiyle "Kimler Geldi Kimler Geçti" şarkısını yeniden seslendirmiştir.

1996 yılında *Ajda Pekkan* albümünü yayınlayan sanatçı olumsuz eleştiriler aldı. Albüm en az satılan albümler arasındaydı.[*kaynak belirtilmeli*] Sahne çalışmalarına devam eden Ajda Pekkan 1998 yılında, eski şarkılarının yeni düzenlemelerini seslendirdiği *The Best of Ajda* albümüyle iki yıllık bir aranın ardından bir kez daha izleyici ve dinleyicileriyle buluştu. Yüksek satış grafiği yakalayan bu albümle,[*kaynak belirtilmeli*] geçmişten bugüne değin iz bırakmayı başarmış onlarca Ajda Pekkan klasiğini genç kuşaklarla buluşturdu. Sanatçı, 1998 yılında profesyonel sanat yaşamının 35. yılında 33. Türkiye Hükûmeti'nde Kültür ve Turizm Bakanlığının tavsiyesiyle verilmeye başlanan Devlet Sanatçısı unvanına layık görülmüştür.

### 2003-10: *Cool Kadın* ve *Aynen Öyle*

Ajda Pekkan'ın 2009 yılında *Anadolu Gösteri Merkezi* konserinden görünüm
Yüksek satış grafiği yakalayan 1998 tarihli *The Best of Ajda* albümünü takiben, 2000 yılında çift CD&MC formatındaki *Diva* albümü piyasaya çıktı. Bu albümde Ajda Pekkan'ın eski şarkılarının yeni yorumlarının yanı sıra, "Mutlu Bütün Şarkılar" ve "Aşka İnanma" gibi iki yeni şarkı ve kardeşi Semiramis Pekkan'ın eski şarkılarından "Dert Ortağım Benim" ile "Bu Ne Biçim Hayat"ın da Ajda Pekkan yorumları yer aldı. Başarı elde eden bu albümden çıkan "Bir Günah Gibi" şarkısı Claude Challe'nin "Buddha Bar" serisinde yer aldı.

2000 yılında Monako'da düzenlenen Monte Carlo Sporting D'été Müzikholü'nde çeşitli sanatçılarla birlikte sahne alan Ajda Pekkan için Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı'nca "Prestige de la Turquie avec Ajda Pekkan" üst başlıklı Türkiye'yi tanıtıcı kısa film hazırlatıldı. 1960 ve 1980'li yıllar arasında pek çok filmde fon müziği olarak kullanılan Ajda Pekkan'ın seslendirdiği şarkılarından sonra Ajda Pekkan'ın sesi, 2001 yılı içerisinde sinemalarda gösterime giren Ferzan Özpetek'in yönetmenliğini yaptığı Cahil Periler filminde "Bambaşka Biri" ve Meksika'da yayınlanan bir pembe dizide de "Bir Günah Gibi" şarkıları ile yer aldığı filmlerin soundtrack olmuştur. Sadece şarkı söyleyerek kendini istediği kadar ifade edemediğini düşünen ve 60'lardaki beyaz perde macerasını yeniden tatmak isteyen Ajda Pekkan 2002 yılında Şöhret Sandalı adlı sinema filminde Ediz Hun ve Halil Ergün'le başrolleri paylaşmıştır. Oya Demirtok'un yapımcılığını yaptığı, Ayşe Ersayın'ın yönetmenliğini üstlendiği bu film hâlen sinemalarda gösterime girmemiştir.

2003 yazında üç yıllık bir aranın ardından *Sen İste* ile yeniden sevenleriyle buluşmuştur.

2005 yazında Kanal D ekranlarında çok beğenilen "Superstar Show" adlı bir televizyon programı yapmaya başladı. 11 Haziran 2006'da "Cool Kadın" adlı albüm piyasaya çıktı ve göstermiş olduğu başarıdan ötürü, MÜYAP tarafından Altın Plak ödülü ile ödüllendirildi. 2007 yılı içerisinde, "Ajda Disco'da" adıyla, birden fazla DJ ile bir dizi konser gerçekleştirdi. 2008'in Haziran ayında Polisan sponsorluğunda İstanbul, Ankara ve İzmir'de konserler veren sanatçı, konserlerde seyircilerden büyük beğeni toplayan iki yeni şarkısını, "Flu Gibi" ve "Gerisi Hikâye"yi seslendirdi. Ünlü sanatçı bu konserleri takiben, yepyeni albümü *Aynen Öyle*'yi 24 Temmuz 2008 itibarıyla izleyici ve dinleyicileriyle buluşturdu.

### 2011-günümüz: *Farkın Bu* ve single'lar

Pekkan, Temmuz 2012'deki Kuruçeşme Arena konserinde bir vinç üzerinde şarkı söylüyor.
2009 baharında Serdar Ortaç'tan "Resim" adlı bir beste alan Pekkan, 21 Mayıs tarihinde bu şarkıyı single olarak yayınladı ve 22 Mayıs'ta Beyaz Show'da ilk kez seslendirdi. 2011 Haziran tarihinde *Yakar Geçerim* adlı single albümü yayınlandı. Bu çalışmasını sırasıyla *Farkın Bu*, *Yakarım Canını*, Klasik Türk müziği şarkılarından oluşan Muazzez Abacı ile düet yaptığı *Ajda Pekkan & Muazzez Abacı* ve *Ara Sıcak* albümleri izledi. Resim şarkısı Altın Kelebek ödülü almıştır. Farkın Bu albümü 150 binden fazla satarak 5 dalda birden Altın Kelebek ödülüne layık görülmüştür. 1. Elle Stil Ödülleri'nde yılın moda ikonu seçilmiştir. 2011 yılında ise Hairfest tarafından yılın pop müzik kraliçesi ödülüne layık görüldü. 2013 yılında Azerbaycan tarafından "Sanata, kültüre ve insanlığa hizmet ödülü", Fransa kültür bakanlığı tarafından "Ordre des Arts et des Lettres" nişanı ile ödüllendirilmiştir. Türk Patent Enstitüsü tarafından Pekkan'a tüm zamanların değişmeyen sanat markası ödülü verilmiştir. Bahadır Tatlıöz ile düet yaptıkları Düşman mısın Aşık mı bestesi single olarak listelerde yer almıştır.

Ajda Pekkan 9 Haziran 2020 tarihinde Cumhurbaşkanlığı'nın himayelerinde İletişim Başkanlığı öncülüğünde Poll Production tarafından gerçekleştirilen İstanbul Yeditepe Konserleri’nde sahne almıştır. Pandemi nedeniyle seyircisiz olarak gerçekleştirilen ve internetten dijital kanallardan yayınlanan konserde sanatçı, sözleri Pir Sultan Abdal'a, müziği Ali Sultan'a ait *Dostum Dostum* adlı eseri Kivanch K'nın yeni düzenlemesiyle doğu-batı sentezinde yorumlamıştır. Gazeteci Olcay Ünal Sert'e konuşan Ajda Pekkan, hayranlarından gelen yoğun istek üzerine "Dostum Dostum'u repertuvarına aldığını belirterek türkü formatında yeni şarkılardan oluşan bir albüm hazırlığında olduğunu açıklamıştır. Ajda Pekkan pandemi dönemine denk gelen 2021 yılında hız kesmeden konserlerine devam etti. Bodrum, Çeşme, İstanbul ve Belarus'un Minsk şehrinde konserler veren sanatçı 15 Ekim 2021 tarihinde Ajda adlı 19. stüdyo albümünü müzikseverlerle buluşturdu. Ozan Çolakoğlu'nun prodüktörlüğünü yaptığı ve Ozinga Müzik ve DMC'den yayınlanan albümde 7 şarkı yer almaktadır. Süperstar, pandemi nedeniyle 1,5 yıl aradan sonra 27 Ağustos 2021'de İstanbul Kazlıçeşme'de Fişekhane'de sahne aldı. Sanatçı hemen ardından 31 Ağustos 2021'de Kuruçeşme Açıkhava Sahnesi'nde ve 18 Eylül 2021'de Maçka'da KüçükÇiftlik Park'ta konserler verdi. Maçka'da locaların pandemi kurallarına uygun olarak oluşturulduğu konserde Pekkan, 'Dünyadan Uzak' adlı şarkıyla dikkatleri üzerine çekti. Ajda Pekkan, pandemi dönemine gelen ilk yurt dışı konserini Belarus'un başkenti Minsk'te Double Tree by Hilton Oteli'nde verdi.,,,,,

Ajda Pekkan 2 yıl aradan sonra Harbiye Cemil Topuzlu Açıkhava Tiyatrosu'nda konser verdi. 25 Mayıs 2022'de gerçekleşen konserin ilk bölümünde beyaz bir kostüm giyen sanatçı başında tacıyla dikkat çekti. Sahneye yıllar önce Dalida'nın seslendirdiği "Sahnede Ölmek İstiyorum"un Fransızcası "Mourir sur scène" ile konserin startını veren Süperstar 3 saat boyunca 36 şarkı seslendirdi. Ajda Pekkan sahnede yaptığı konuşmada: 
"Fikret Şeneş olmasaydı ben olmazdım, bu şarkılar ile biz olmazdık. Sayın Şenes için büyük bir alkış istiyorum" diyerek seyircilerin önünde saygıyla eğilerek ustasını andı. Ayrıca başarılı bir moda ikonu olan Ajda Pekkan konserin ikinci yarısında: "Şov bir illüzyondur! Yoksa radyodan da dinlersiniz, CD'den de dinlersiniz. O yüzden görsellik önemli. Bu tarz kostümleri giyme sebebim sizlere olan saygımdandır." demiştir.

2023 yılında 60. Sanat yılını kutlayan Ajda Pekkan 'Her dönemin ikonu' seçilerek 'Yaşam Boyu İkon' ödülünü aldı. Harper's Bazaar dergisinin gerçekleştirdiği "Women of the Year Awards" (Yılın Kadınları Ödülleri) törenininde 'Lifetime Icon'seçilen sanatçı ödülünü Kenan İmirzalıoğlu'nun elinden aldı. Pekkan yaptığı konuşmada Gazze de yaşanan drama dikkat çekerek "Kalbimin ve kalbimizin Gazze ile attığını biliyorum, dünyada savaşın bitmesini barışın gelmesini diliyorum" dedi.

İmajı
-----

1960'larda birçok sinema filminde oynayan Ajda Pekkan yenilikçi fiziği, dönemin Türkiye şartlarına yeni tarzı, çekiciliği yüzünden dönemin erkek egemen dergileri tarafından eleştirilmiş, sinema kariyerinin henüz ikinci yılında "Bikini" adlı dergide kendi el yazısıyla yayımlanan "Putları Yıkıyorum" manşetli sansasyonel haber yayınlamıştır.

Şarkılarıyla ve yenilikçi tarzıyla adından söz ettiren sanatçı giyim tarzı ve uğraşlarıyla çok konuşulmuştur. Bir röportajında "Tesettür giysileri tasarlar mısınız?" sorusuna "Bugüne kadar nasıl göründüysem, onu yaparım. Asker kızı olarak tarzımdan farklı bir şey yapamam. Ben Türkiye'yim, polemiklere girmem." demiş, Ajda Pekkan'ın feminist duruşu biyografisinin anlatıldığı Hür Doğdum Hür Yaşarım kitabında da irdelenmiştir. Yine başka bir röportajında da feminizm üzerine şöyle demiştir:

|  |  |
| --- | --- |
|  | ‘‘Bir zamanlar kadınlar benimle hop oturup hop kalkıyordu. Yaşasın, erkeklere ölüm, hepsine ölüm, arkanı dön çık, küt, tekme falan... Seveceğim gezeceğim, ne istersem onu yapacağım, sen çocukları hafta sonu bana gönder, ev bende kalsın, arsa sende kalsın gibisinden bir tavır vardı o şarkılarda. Hoş Gör Sen ile hafif bir erime durumları var. Neticede artık dedim ki 'Biraz da geyşa kadın ruhunu taşıyayım ki insanlar biraz rahatlasınlar!' Aslında klibi de geyşa kılığında yapmalıydık.’’ |
|  |  |

Aile içi şiddet, kadın düşmanlığı, okuma yazma, ayrımcılık gibi toplumsal konularda söylemleri ve aktiviteleri olan Ajda Pekkan; "kadına şiddet"i konu edinen bir projenin de şarkısını seslendirmiştir. Hürriyet gazetesinin 2013 yılında hazırladığı özgürlük temalı televizyon reklamı "Hürriyet Benim"in reklam şarkısını seslendirmiştir.

Aile İçi Şiddet Acil Yardım Hattı'na gelir elde etme amacıyla çeşitli sanatçıların yer aldığı albüm *Güldünya Şarkıları*'nda "Kadın Dediğin" şarkısını seslendirmiş, albüm tanıtımı konserinde sanatçı Aynur ile 2005 yılında mahkeme kararıyla yasaklanan "Keçe Kurdan" şarkısını seslendirerek 60. Türkiye Hükûmeti tarafından başlatılan demokratik açılıma ilk desteğini vermiştir.

Türk pop müziğinin saygıdeğer isimlerinden görülen Ajda Pekkan'ın bu sıfatla birlikte sanat dünyasındaki pek çok isimle de hatırı sayılır ilişkileri vardır. *Güldünya Şarkıları* projesi kapsamında Bakırköy Kadın Tutukevi'ni ziyaret eden Pekkan, orada tutuklu bulunan Deniz Seki'ye destek vermiştir.

Sezen Aksu'yla da gönül dostluğu bulunan Pekkan, çok sık olmasa da Nilüfer ve Nükhet Duru'yla arkadaşlıkları bilinmektedir. Sertab Erener, Funda Arar ve Bengü gibi isimleri beğenen,[*kaynak belirtilmeli*] Hande Yener ve İzel gibi isimlerin eski şarkılarına benzer tarzda şarkılar okuyan Ajda Pekkan, dönemin korsan ve repertuvar sıkıntısına rağmen yeni isimlerle çalışmıştır.

Ajda Pekkan, Türkiye'de LGBT topluluk tarafından popüler kültürde gey ikonlarından biri olarak kabul edilir. Ayrıca Kaos GL takipçileri tarafından 2007'de yapılan ankette 2. sırada 'Türkiye'nin gey ikonu' seçilmiştir.

Hayvan haklarıyla ilgili projelere de destek veren ve dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan'ın hayvanseverler ile Şubat 2011'de yaptığı toplantıya da katılan Ajda Pekkan'ın *Beyaz* isimli bir kedisi ve *Apple* isimli bir köpeği ile bakımını üstlendiği birçok sokak hayvanı da vardır. Yine Ajda Pekkan 7 Mayıs 2013 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisine ziyarette bulunarak hayvan haklarına dikkat çekmiştir.

Pekkan, Ağustos 2011'de Başbakan Recep Tayyip Erdoğan ve bir grup sanatçı ile Somali'yi ziyaret etti. Aynı yılın Ekim ayında İstanbul'da Somalililer için bir yardım konseri verdi. Nisan 2018'de Cumhurbaşkanı Erdoğan ve sanatçılarla birlikte Zeytin Dalı Harekâtı'nda görev alan Türk askerlerini Hatay'da ziyaret etti. 29 Ekim 2022'de Kuruçeşme Arena'da verdiği konserden iki gün sonra evinde düşerek kalça kemiğini kıran Pekkan, 21 Aralık 2022 tarihine kadar ekranlardan ve sahnelerden uzak kalarak evinde dinlenmeye çekilmiştir. 21 Aralık 2022 tarihinde ise Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü'ne Müzik alanında layık görülmüştür. Sanatçıya ödülü Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından takdim edilmiştir. 31 Aralık 2022 gecesi 2 ay sonra ilk kez konser veren Ajda Pekkan, 2023 yılına rekor bir ücret alarak hayranlarıyla beraber sahnede girmiştir.

Özel hayatı
-----------

Ajda Pekkan ve grubu 1980 Eurovision Şarkı Yarışması için fotoğraf çekimi sırasında
17 Kasım 1973 tarihinde Coşkun Sapmaz'la 6 gün süren bir evlilik yapan Ajda Pekkan ikinci nişanlılığını 1979'da İzmir Fuarı'nda gazeteci Erol Yaraş ile birlikte yapmıştır. Çiftin nişan yüzüklerini Metin Akpınar ile Zeki Alasya takmıştır. 1984 yılında, Ali Bars ile 6 yıl süren bir evlilik yaptı. Pekkan, çocuk sahibi olmama kararından en büyük pişmanlığı olarak bahsediyor. Kariyerine odaklanmak istediği için, hamileliklerinden altısı kürtajla sonuçlandı. Uluslararası pek çok ülkede konserler veren Ajda Pekkan, Türkçenin yanı sıra İngilizce, Fransızca, İtalyanca, Arapça ve Japonca olmak üzere pek çok dilde şarkılar söylemiştir.

Çamlıca Kız Lisesinden eğitimini tamamlamadan ayrılan Ajda Pekkan erken müzik ve sinema kariyerinde müzik üzerine sonraları Leyla Demiriş'ten şan dersleri almıştır.

Diskografi
----------

Ana madde: Ajda Pekkan diskografisi

* 1968: Ajda Pekkan
* 1969: Fecri Ebcioğlu Sunar: Ajda Pekkan
* 1972: Ajda Pekkan Vol. 3
* 1977: Süper Star
* 1978: Pour Lui
* 1979: Süper Star 2
* 1981: Sen Mutlu Ol
* 1982: Sevdim Seni
* 1983: Süperstar '83
* 1985: Ajda Pekkan ve Beş Yıl Önce On Yıl Sonra
* 1987: Süperstar 4
* 1990: Ajda 1990
* 1991: Seni Seçtim
* 1993: Ajda '93
* 1996: Ajda Pekkan
* 2006: Cool Kadın
* 2008: Aynen Öyle
* 2011: Farkın Bu
* 2014: Ajda Pekkan & Muazzez Abacı
* 2021: Ajda

Filmografisi
------------

Ana madde: Ajda Pekkan filmografisi

* 1963: Adanalı Tayfur
* 1963: Şıpsevdi
* 1963: Kendini Arayan Adam
* 1963: Şaşkın Baba
* 1963: Öpüşmek Yasak
* 1964: Abidik Gubidik
* 1964: Çanakkale Aslanları
* 1964: Plajda Sevişelim
* 1964: Kaynana Zırıltısı
* 1964: Avare
* 1964: Hızır Dede
* 1964: Koçum Benim
* 1964: Sokakların Kanunu
* 1965: Artık Düşman Değiliz
* 1965: Cici Kızlar
* 1965: Kart Horoz
* 1965: Kolla Kendini Bebek
* 1965: Şaka ile Karışık
* 1965: Şepkemin Altındayım
* 1965: Yabancı Olduk Şimdi
* 1965: Bir Caniye Gönül Verdim
* 1965: Şehvetin Esiriyiz
* 1965: Babamız Evleniyor
* 1965: Sevdalı Kabadayı
* 1965: Taçsız Kral
* 1965: Dalgacı Mahmut
* 1965: Berduş Milyoner
* 1965: Bir Gönül Oyun]
* 1965: Lafını Balla Kestim
* 1965: Sevinç Gözyaşları
* 1965: Pantolon Bankası
* 1966: Avare Kız
* 1966: Kara Tren
* 1966: Şoför Deyip Geçmeyin
* 1966: Seher Vakti
* 1966: Ümit Sokağı
* 1966: Düğün Gecesi
* 1966: Dişi Düşman
* 1966: Dağda Silah Konuşur
* 1966: Günah Çocuğu
* 1966: Affet Sevgilim
* 1966: Ayrılık Şarkısı
* 1966: Erkek Severse
* 1967: Harun Reşid'in Gözdesi
* 1969: Tatlı Günler
* 2001: Şöhret Sandalı
* 2023: Kızılcık Şerbeti

Ödüller
-------

| Yıl | Kategori | Ödül Töreni |
| --- | --- | --- |
| 2007 | En Fazla Satış Altın (Cool Kadın) | MÜYAP Müzik Endüstrisi Ödülleri |
| 2012 | En İyi Kadın Şarkıcı | 18. Kral Müzik Ödülleri |
| 2012 | En İyi Şarkı | 18. Kral Müzik Ödülleri |
| 2012 | En İyi Albüm | 18. Kral Müzik Ödülleri |
| 1990 | En İyi Kadın Sanatçı |  |
| 1990 | En İyi Şarkı |  |

Devlet nişanları

| Nişan | Ödül ya da nişan | Ülke | Tarih | Şehir | Not | Kaynak |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Sanata, kültüre ve insanlığa hizmet ödülü | Azerbaycan | 7007200200000000000 2013 | Bakü | Sanata, kültüre ve insanlığa hizmetlerinden dolayı verilmiştir. |  |
|  | Sanat ve Edebiyat Nişanı (Fransızca: Ordre des Arts et des Lettres) | Fransa | 7007200200000000000 2013 | İstanbul | Sanatın ve edebiyatın yükselişine katkılarından dolayı verilmiştir. |  |

Diğer
* 2013: "Tüm Zamanların Değişmeyen Markası Ödülü", Ankara

Ayrıca bakınız
--------------

* Türk pop müziği kronolojisi

Kaynakça
--------

1. ↑  "Aslı adım Ajda değil Ayşe". *Saklambaç*. 21 Nisan 1971.
2. ↑  "Gazinocular Kralı Ajda'yı kızdıracak". *Hürriyet*. 23 Aralık 2002. 3 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Kasım 2015.
3. ↑  Gence, Hakan (5 Temmuz 2012). "Ajda'nın Sepeti". Hürriyet Kelebek. 24 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ocak 2022.
4. ↑  "Ajda Pekkan kaç yaşında kaç doğumlu". *Haber Form*. 19 Ocak 2013. 23 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2014.
5. ↑  "Ajda Pekkan sevenlerini üzüntüye boğdu! Ajda kaç yaşında?". *A Haber*. 19 Mayıs 2014. 9 Haziran 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2014.
6. ↑  "Her şöhretin bedeli var". *Haber 7*. 2 Temmuz 2010.
7. ↑  Servet Yılmaz (19 Kasım 2009). "Sen ruj sürmedin mi". *Hürriyet*. Erişim tarihi: 9 Haziran 2014.
8. ↑  "Hiç Yaşlanmayan Star: Ajda". *Haber 50*. 15 Haziran 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2010.
9. ↑  "O şimdi feminist geyşa Ajda Pekkan". *Hürriyet*. 23 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Haziran 2010.
10. ↑  "Türkiye'nin şarkıcı fabrikatörü: İlham Gencer". *Türk Nostalji*. 8 Aralık 2013. 4 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Haziran 2014.
11. 1 2 3  "Sahnedeki ilk günleri (7) Ajda Pekkan". *Türk Nostalji*. 8 Mart 2014. 10 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Haziran 2014.
12. ↑  "Ajda tarihe geçti". Sacit Aslan. 8 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Haziran 2010.
13. ↑  "Zamana karşı bir fotoğraf: Ajda". *Sabah*. 25 Nisan 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Haziran 2010.
14. ↑  "Bu da müzikseverlerin seçimi". *Hürriyet*. 28 Nisan 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2010.
15. ↑  "Ajda Pekkan". *Turkcell*. 9 Temmuz 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2010.
16. ↑  "Sanatçılar". *İstanbul Plak*. 19 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2010.
17. ↑  "Sanatçı Biyografileri: Ajda Pekkan". *Kral Fm*. Erişim tarihi: 8 Temmuz 2010. [*ölü/kırık bağlantı*]
18. ↑  Söz ve Müzik, 1. Bölüm: Ajda Pekkan 24 Kasım 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. *12:00'dan itibaren*, Youtube
19. ↑  "Türk tiyatrosunun acı kaybı". *Hürriyet*. 8 Temmuz 2012. 25 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2012.
20. ↑  "Türk Pop Müzik". 14 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Temmuz 2010.
21. ↑  Söz ve Müzik, 1. Bölüm: Ajda Pekkan 24 Kasım 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. *3:00'dan itibaren*, Youtube
22. ↑  Abakan, Ayça; Pekkan, Ajda (2015) [İlk olarak 1996'da yayınlanmıştır]. *"ARŞİV ODASI: Ajda Pekkan, 1996"*. BBC Türkçe. YouTube. Etkinlik zamanı: 3:06. 1 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ocak 2020. O kadar itildim ki ben bu konuda. [Eurovision'a katılmasam] Neredeyse 'Türk değil.' ilan edilecektim. Aslında o endişelerden dolayı, birazcık da bir şeyleri ispat etmek için 'Peki.' dedim.
23. ↑  Dilmener 2007, s. 192.
24. ↑  "Ajda Pekkan'ın Eurovision finalinde ülkemizi temsil etmesi çok kişiyi sevindirdi ama...". *Kelebek*. 7 Aralık 1979.
25. ↑  Dilmener 2007, ss. 203-205.
26. 1 2  Dallı, Erol (13 Temmuz 1982). "'Şarkı söylemeyi özledim'". *Milliyet*. s. 3.
27. ↑  "Ajda, halk konseri verecek". *Milliyet*. 18 Temmuz 1982. s. 14.
28. ↑  Dilmener 2007, ss. 207-212.
29. ↑  Tok, Yavuz Hakan (16 Ekim 2011). "Ajda Pekkan Yaşar Plak'a Karşı". yavuzhakantok.com. 27 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ocak 2020.
30. ↑  Tuna, Gündüz (3 Kasım 1982). "Müzik". *Milliyet*. s. 10.
31. ↑  Tuna, Gündüz (9 Mart 1983). "Plak dünyamız hareketli bir hafta geçirdi". *Milliyet*. s. 11.
32. ↑  "Ajda, ilk kez müzikal deneyecek". *Milliyet*. 4 Ağustos 1982. s. 3.
33. ↑  Dilmener 2007, s. 217.
34. ↑  *Büyük Kabare* (VHS). Ajda Pekkan, Metin Akpınar, Zeki Alasya. Ulusal Videotek. 1991. 1991 34-Ü-004.
35. ↑  "Türkiye'de ilk şeffaf long-play". *Hürriyet*. 20 Mart 1983. s. 16.
36. ↑  *Süperstar '83* albümünün *Hey* Yerli Pop Müzik/Yabancı Pop Müzik listesindeki sıralamaları:

	* 1 numara: "Yerli Pop Müzik/Yabancı Pop Müzik". *Hey*. **2** (26). 2 Mayıs 1983. s. 12.
	* 1 numara: "Yerli Pop Müzik/Yabancı Pop Müzik". *Hey*. **2** (27). 9 Mayıs 1983. s. 12.
	* 1 numara: "Yerli Pop Müzik/Yabancı Pop Müzik". *Hey*. **2** (28). 16 Mayıs 1983. s. 12.
	* 1 numara: "Yerli Pop Müzik/Yabancı Pop Müzik". *Hey*. **2** (29). 23 Mayıs 1983. s. 12.
	* 1 numara: "Yerli Pop Müzik/Yabancı Pop Müzik". *Hey*. **2** (30). 30 Mayıs 1983. s. 12.
37. ↑  Çınar, Yalçın (19 Mart 1983). "Süperstar Ajda-83 Gösterileri Başladı". *Milliyet*. s. 3.
38. ↑  "Ajda Pekkan 'Süperstar-83'e İzmir'de başlayacak". *Hey*. **2** (29). 23 Mayıs 1983. s. 8.
39. ↑  Kuyucu, Michael (Nisan 2018). "Ajda Pekkan" (PDF). *45'lik*, *2*. ss. 6-7. 26 Ocak 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Şubat 2020.
40. ↑  "Haydi dev şölene". *Renk*. 25 Ocak 1983. s. 1.
41. ↑  "Yılın Sanatçıları ödülleri dağıtıldı". *Milliyet*. 11 Mart 1984. s. 1.
42. ↑  Evin Doğu (19 Temmuz 2000). "Sanatçılar unvansız kaldı". *NTV-MSNBC*. 12 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Aralık 2013.
43. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 11 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2016.
44. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 25 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2016.
45. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 16 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Kasım 2020.
46. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 12 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Kasım 2020.
47. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 3 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Kasım 2020.
48. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 30 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2021.
49. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 23 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2021.
50. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 1 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2021.
51. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 20 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2021.
52. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 23 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2021.
53. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 23 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2021.
54. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 23 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2021.
55. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 23 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2021.
56. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 23 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2021.
57. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 23 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2021.
58. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 27 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Haziran 2022.
59. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 1 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Haziran 2022.
60. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 1 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Haziran 2022.
61. ↑  "Süperstar Ajda Pekkan'a Yaşam Boyu İkon Ödülü Verildi". *MagazinSortie.com*. 14 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Aralık 2023.
62. ↑  "Ajda Pekkan: Kalbimiz Gazze ile atıyor". *MagazinSortie.com*. 14 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Aralık 2023.
63. ↑  "Harper's Bazaar ödül töreninde konuşan Ajda Pekkan: Kalbimiz Gazze ile atıyor". *Sabah*. 14 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Aralık 2023.
64. ↑  "'Yaşam boyu ikon' Ajda Pekkan: "Kalbim Gazze için atıyor"". *aksam.com.tr*. 13 Aralık 2023. 14 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Aralık 2023.
65. ↑  Agah Özgüç (5 Eylül 2011). "O Unutmak istiyor Ama". *Milliyet, Cadde*. Erişim tarihi: 12 Haziran 2014. [*ölü/kırık bağlantı*]
66. 1 2  "Ajda Pekkan'dan feminizm dersleri". *Meydan*. Zamantika. 1991. 20 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2014.
67. ↑  Agah Özgüç (2 Mayıs 2013). "Ajda Pekkan: Asker kızıyım, reformistim tesettür kıyafetleri tasarlamam. Ben Türkiye'yim!". *Pufterem*. 23 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2014.
68. ↑  Ayten Serin (28 Haziran 2003). "O şimdi feminist geyşa Ajda Pekkan". *Hürriyet*. Erişim tarihi: 12 Haziran 2014. [*ölü/kırık bağlantı*]
69. ↑  Kadına Şiddeti Reddet! 24 Kasım 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Hürriyet, 2012
70. ↑  Hürriyet Benim - Hürriyet Gazetesi Reklamı 16 Haziran 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Youtube, 2013
71. ↑  "Ajda Pekkan'dan Kürtçe parça..." 10 Mart 2009. 5 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2014.
72. ↑  "Ünlülerden Kürt Açılımı yorumu". 26 Eylül 2009. 5 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2014.
73. ↑  "Deniz Seki'nin ünlü ziyaretçisi". *İnternet Haber*. 30 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2009.
74. ↑  "Keşke diva olmasaydım". *Hürriyet*. 10 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2009.
75. ↑  "Ankara, Ankara Olalı Böyle Bir Gece Gördü Mü?". 12 Haziran 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Eylül 2012.
76. ↑  "Hiç korkmadı çelişkiden". *Radikal*. 10 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2009.
77. ↑  Murat Hocaoğlu (söyleşi) (Şubat 2012). "Ayşe Kulin: Gizli Anların Yolcusu". *OkurYazar.tv*. 20 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2013.
78. ↑  "Türkiye'nin 'gay ikonu' Hande Yener". *Kaos GL*. 14 Kasım 2007. 23 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2013.
79. ↑  Ajda Pekkan'dan hayvanlar için imza kampanyasına destek 27 Şubat 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Hürriyet, 29 Eylül 2010
80. ↑  Hayvanseverler Başbakan'dan ne istedi? 4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. CNNTÜRK, 20 Şubat 2011
81. ↑  Rol Model Dostlarımızla Farkındalık Çalışmaları[*ölü/kırık bağlantı*], HAYTAP, 12 Mayıs 2011
82. ↑  Ajda Pekkan ile kızı Apple Pekkan 26 Aralık 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Hürriyet, 22 Aralık 2012
83. ↑  Başbakan, Hayvansever sanatçılarla buluştu 27 Şubat 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Milliyet, 21 Şubat 2011
84. ↑  "Ajda Pekkan, TBMM'yi Ziyaret Etti" (PDF). TBMM. 2013. 23 Kasım 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Haziran 2014.
85. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 2 Nisan 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2018.
86. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 3 Nisan 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2018.
87. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 2 Nisan 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2018.
88. ↑  "İşte Ajda Pekkan'ın 6 günlük kocası". *Türk Nostalji*. 5 Nisan 2012. 25 Haziran 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Haziran 2014.
89. ↑  Uğur Güneri (29 Temmuz 2007). "Dünden Bugüne Ajda Pekkan". *Grafik Saati*. 14 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Haziran 2014.
90. ↑  "En büyük pişmanlığım". *Hürriyet*. 6 Temmuz 2009. 18 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2020.
91. ↑  "Ajda Pekkan 6 kez çocuk aldırdığını itiraf etti". *Sözcü*. 26 Nisan 2020. 1 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2020.
92. ↑  "Herkesin Ajda'sı farklı herkesin Ajda'sı özel". *İstanbul FM Haberler*. 24 Eylül 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2011.
93. ↑  "Ajda Japonca Söylemiş". Hürriyet. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2019. [*ölü/kırık bağlantı*]
94. ↑  "Ünlülerin diploma merakı". *Hürriyet*. 3 Ağustos 2000. Erişim tarihi: 12 Haziran 2014. [*ölü/kırık bağlantı*]
95. ↑  Tuba Akyol (11 Eylül 2004). "'Evde rüküşlük muskası gibiyim'". *Milliyet*. 6 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2014.
96. ↑  "MÜ-YAP 2007 Müzik Ödülleri Dağıtıldı". *MÜ-YAP*. 4 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2014.
97. ↑  "Azerbaycan'dan Ajda Pekkana ödül". Yeni Şafak. 4 Temmuz 2013. 14 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Haziran 2014.
98. ↑  "Ajda Pekkan şövalye ilan edildi". T24. 1 Kasım 2013. 6 Haziran 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2014.
99. ↑  "Ajda Pekkan'a İlginç Bir Ödül". *Aktifhaber.com*. 26 Şubat 2013. 14 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2014.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX4604631
* BNF: cb14772273m (data)
* GND: 134170865
* ISNI: 0000 0001 1943 0770
* LCCN: n2006204882
* MusicBrainz: 838bdef5-4fb9-4465-82c6-e716e6590564
* VIAF: 162082547
* WorldCat: lccn-n2006204882

 |

Konuyla ilgili yayınlar
-----------------------

* Dilmener, Naim (2007). *Hür Doğdum Hür Yaşarım - Ajda Pekkan Kitabı*. Everest Yayınları. ISBN 9752893678. 13 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2020.
* Çekirge, Pınar; Köklü, Nuh (1998). *Profili Olmayan Kadın: Bir Süperstar'ın Yaşamından*. Cep Kitapları. ISBN 9754801061.
* Selen, Eser (2007). "The Work of Sacrifice: Gender Politics, Racialization and the Significance of Islam in the Lives of Ajda Pekkan and Konca Kuriş" [Fedakarlık Çalışması: Ajda Pekkan ve Konca Kuriş'in Hayatında Cinsiyet Politikaları, Irksallaşma ve İslam'ın Önemi]. *Women & Performance: A Journal of Feminist Performance*. **17** (3). ss. 347-368.
* Uygunkan, Sanem Bengü (2007). *Yıldız Sistemi ve Popüler Kültür Arasındaki İlişki: Türkiye'nin ‘Süperstarı’ Ajda Pekkan Örneği* (PDF) (Yüksek Lisans). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi. ss. 56-126. 13 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.

Dış bağlantılar
---------------

|  |
| --- |
| Vikipedi'nin kardeş projelerinden**Ajda Pekkan**hakkında daha fazla bilgi edinin  |
|
| Commons'ta ara | Commons'ta dosyalar |
|
| Vikisöz'de ara | Vikisöz'de alıntılar |
|
|
|
|
|
|
|
|
|

* Resmî site
* Discogs'ta Ajda Pekkan diskografisi
* SinemaTürk'te Ajda Pekkan
* Beyazperde'de Ajda Pekkan
* Sinemalar.com'da Ajda Pekkan
* IMDb'de Ajda Pekkan


| Ödüller ve başarılar |
| --- |
| Önce gelenGrup Nazar ve Nilüfer"Sevince" | **Eurovision Şarkı Yarışması'nda Türkiye**1980 | Sonra gelenAyşegül Aldinç ve Modern Folk Üçlüsü"Dönme Dolap" |
| Önce gelenTamer Yiğit | ***Ses* Dergisi Sinema Artisti Yarışması birincisi**(Ediz Hun ile birlikte)1963 | Sonra gelenKâmuran Akkor |

| * g
* t
* d
Ajda Pekkan |
| --- |
| Diskografi **·**  Filmografi |
| Stüdyo albümleri | 
* *Ajda Pekkan*
* *Fecri Ebcioğlu Sunar: Ajda Pekkan*
* *Ajda Pekkan Vol. 3*
* *Süperstar*
* *Pour Lui*
* *Süperstar 2*
* *Sen Mutlu Ol*
* *Sevdim Seni*
* *Süperstar '83*
* *Ajda Pekkan ve Beş Yıl Önce On Yıl Sonra*
* *Süperstar 4*
* *Ajda 1990*
* *Seni Seçtim*
* *Ajda '93*
* *Ajda Pekkan*
* *Cool Kadın*
* *Aynen Öyle*
* *Farkın Bu*
* *Ajda Pekkan & Muazzez Abacı*
* *Ajda*

 |
| Single'lar | "Sen İste" **·**  "Resim" **·**  "Ara Sıcak" **·**  "Yakarım Canını" **·**  "Ayrılık Ateşi" **·**  "Düşman mısın Aşık mı?" **·**  "Canın Sağ Olsun" |
| Derleme albümler | *Ajda*  **·**  *Unutulmayanlar*  **·**  *Hoş Gör Sen*  **·**  *The Best of Ajda*  **·**  *Diva* |
| Konser albümleri | *La Fête à L'Olympia* |
| Müzikalleri | *Büyük Kabare* |
|  **Commons** **·**  **Kategori Kategori** **·**   **Şablon** |

| * g
* t
* d
Ajda Pekkan şarkıları |
| --- |
| *Ajda* | "Sana Neler Edeceğim" **·**  "İnanmam" **·**  "Tanrı Misafiri" **·**  "Sana Ne Kime Ne" **·**  "Palavra Palavra" **·**  "Hoşgör Sen" **·**  "Kimler Geldi Kimler Geçti |
| *Ajda Pekkan* | "Dünya Dönüyor" **·**  "Boşvermişim Dünyaya" **·**  "Oyalama Beni Sen" **·**  "İki Yabancı" **·**  "Üç Kalp" **·**  "Sevdiğim Adam" |
| *Fecri Ebcioğlu Sunar: Ajda Pekkan* | "Boş Sokak" **·**  "Erkekleri Tanıyın" **·**  "Mutlu Ol Sen" |
| *Ajda Pekkan Vol. III* | "Moda Yolunda" **·**  "Sen Bir Yana Dünya Bir Yana" **·**  "Seviyorum" **·**  "Sev Sen de Gönlünce" |
| *Süperstar* | "Baksana Talihe" **·**  "Anlamadım Gitti" **·**  "Hancı" **·**  "Daha Neler" **·**  "Veda Etmem" |
| *Pour Lui* | "Combien Je T'aime" **·**  "Et Je Voyage" |
| *Süper Star 2* | "Bambaşka Biri" **·**  "Dile Kolay" **·**  "Ya Sonra" **·**  "Olsun Varsın" **·**  "Haykıracak Nefesim Kalmasa Bile" **·**  "Yeniden Başlasın" |
| *Sen Mutlu Ol* | "Sen Mutlu Ol" **·**  "Felek" **·**  "Affetmem Asla Seni" **·**  "Mihrabım Diyerek" **·**  "Bir Garip Yolcuyum" |
| *Sevdim Seni* | "Sevdim Seni Bir Kere" **·**  "Alışmak Sevmekten Daha Zor Geliyor" **·**  "Gerçek ve Düş" **·**  "Bir Anda" |
| *Süperstar '83* | "Uykusuz Her Gece" **·**  "Düşünme Hiç" **·**  "Bir Günah Gibi" **·**  "Son Yolcu" **·**  "Sana Doğru" **·**  "Kader Rüzgârı" |
| *Ajda Pekkan ve Beş Yıl Önce On Yıl Sonra* | "O Benim Dünyam" |
| *Superstar IV* | "Yalnızlık Yolcusu" |
| *Unutulmayanlar* | "Bir Garip Yolcuyum" **·**  "Dertliyim Arkadaş" |
| *Ajda 1990* | "Yaz Yaz Yaz" **·**  "Hayırdır İnşallah" **·**  "Her Yaşın Bir Güzelliği Var" **·**  "Olur Ya **·**  "Resmin Yok Bende **·**  "Bir Yabancı Gibi **·**  "Dinlemelisin Beni" |
| *Seni Seçtim* | "Sevgide Seni Seçtim" **·**  "Yalnızlığa Hüküm Giydim" **·**  "Oyun Etti Gözlerim **·**  "Yalancı Dünya" |
| *Hoşgör Sen* | "İçme Sakın" **·**  "Çapkın Satıcı" |
| *Ajda 93* | "Sarıl Bana" **·**  "Ağlama Anne **·**  "Oyalama Beni **·**  "365 Gün **·**  "Düşme Sakın" |
| *Ajda Pekkan* | "Eğlen Güzelim" **·**  "Dert Bende Derman Sende" |
| *The Best of Ajda* | "Bambaşka Biri" **·**  "Boş Sokak" **·**  "Uykusuz Her Gece" **·** "Her Yerde Kar Var" |
| *Cool Kadın* | "Cool Kadın" **·**  "Vitrin" **·**  "Sevdalı Başım" **·**  "Mucize **·**  "Senden Sonra Tufan **·**  "Amazon **·**  "Kaderimin Oyunu **·**  "Olanlar Oldu Bana" |
| *Aynen Öyle* | "Aynen Öyle" **·**  "Flu Gibi" **·**  "Yan" **·**  "Can Gidiyor" |
| *Farkın Bu* | "Yakar Geçerim" **·**  "Heves" **·**  "Yine Tek" **·**  "Arada Sırada **·**  "Hadi Gel" |
| 45likler | "Abidik Gubidik Twist" **·**  "Gözünaydın" **·**  "Kimler Geldi Kimler Geçti" |
| Diğer şarkıları | "Aşklayalım" **·**  "Pet'r Oil" **·**  "Resim" **·**  "Viens dans ma vie" |
| Kategori **Kategori** **·**   **Şablon** |

| * g
* t
* d
Eurovision Şarkı Yarışması'nda Türkiye Türkiye |
| --- |
| 

| Yıllar |
| --- |
| 1975  **·**  ~~1976~~  **·**  ~~1977~~  **·**  1978  **·**  ~~1979~~  **·**  1980  **·**  1981  **·**  1982  **·**  1983  **·**  1984  **·**  1985  **·**  1986  **·**  1987  **·**  1988  **·**  1989  **·**  1990  **·**  1991  **·**  1992  **·**  1993  **·**  ~~1994~~  **·**  1995  **·**  1996  **·**  1997  **·**  1998  **·**  1999  **·**  2000  **·**  2001  **·**  2002  **·**  **2003**  **·**  2004  **·**  2005  **·**  2006  **·**  2007  **·**  2008  **·**  2009  **·**  2010  **·**  2011  **·**  2012 |

 |
| 

| Sanatçılar |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| 1970'ler | Semiha Yankı  **·**  ~~1976~~  **·**  ~~1977~~  **·**  Nilüfer & Grup Nazar  **·**  ~~Maria Rita Epik & 21. Peron~~ |
| 1980'ler | Ajda Pekkan  **·**  Modern Folk Üçlüsü & Ayşegül Aldinç  **·**  Neco **·**  Çetin Alp & Kısa Dalga  **·**  Beş Yıl Önce On Yıl Sonra **·**  MFÖ  **·**  Klips ve Onlar  **·**  Seyyal Taner & Grup Lokomotif  **·**  MFÖ **·**  Grup Pan |
| 1990'lar | Kayahan  **·**  İzel, Reyhan Karaca & Can Uğurluer **·**  Aylin Vatankoş **·**  Burak Aydos  **·**  ~~1994~~ **·**  Arzu Ece  **·**  Şebnem Paker **·**  Şebnem Paker & Grup Etnik  **·**  Tüzmen  **·**  Tuba Önal & Grup Mistik |
| 2000'ler | Pınar Ayhan & Orkun Yazgan  **·**  Sedat Yüce  **·**  Buket Bengisu & Grup Safir **·**  **Sertab Erener**  **·**  Athena  **·**  Gülseren  **·**  Sibel Tüzün  **·**  Kenan Doğulu  **·**  Mor ve Ötesi  **·**  Hadise |
| 2010'lar | maNga  **·**  Yüksek Sadakat  **·**  Can Bonomo |

 |

 |
| 

| Şarkılar |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| 1970'ler | "Seninle Bir Dakika"  **·**  ~~1976~~ **·**  ~~1977~~  **·**  "Sevince" **·**  ~~"Seviyorum"~~ |
| 1980'ler | "Petrol"  **·**  "Dönme Dolap"  **·**  "Hani?"  **·**  "Opera"  **·**  "Halay"  **·**  "Diday diday day"  **·**  "Halley"  **·**  "Şarkım Sevgi Üstüne"  **·**  "Sufi"  **·**  "Bana Bana" |
| 1990'lar | "Gözlerinin Hapsindeyim"  **·**  "İki Dakika"  **·**  "Yaz Bitti"  **·**  "Esmer Yarim"  **·**  ~~1994~~  **·**  "Sev"  **·**  "Beşinci Mevsim"  **·**  "Dinle" **·**  "Unutamazsın" **·**  "Dön Artık" |
| 2000'ler | "Yorgunum Anla"  **·**  "Sevgiliye Son"  **·**  "Leylaklar Soldu Kalbinde" **·**  **Everyway That I Can**  **·**  "For Real"  **·**  "Rimi Rimi Ley"  **·**  "Süper Star"  **·**  "Shake It Up Şekerim"  **·**  "Deli"  **·**  "Düm Tek Tek" |
| 2010'lar | "We Could Be the Same"  **·**  "Live It Up"  **·**  "Love Me Back" |

 |

 |
| (Not: Üstü çizili yıllarda Türkiye yarışmaya katılmamıştır) |


| * g
* t
* d
 1980 Eurovision Şarkı Yarışması |
| --- |
| 

| Ülkeler |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Ülkeler | 
* 1. İrlanda
* 2. Almanya
* 3. Birleşik Krallık
* 4. İsviçre
* 5. Hollanda
* 6. İtalya
* 7. Portekiz
* 8. Avusturya
* 9. Lüksemburg
* 10. İsveç
* 11. Fransa
* 12. İspanya
* 13. Yunanistan
* 14. Danimarka
* 15. Türkiye
* 16. Norveç
* 17. Belçika
* 18. Fas
* 19. Finlandiya

 |

 |

 |
| 

| Sanatçılar |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Final | 
* 1. Johnny Logan
* 2. Katja Ebstein
* 3. Prima Donna
* 4. Paola del Medico
* 5. Maggie MacNeal
* 6. Alan Sorrenti
* 7. José Cid
* 8. Blue Danube
* 9. Sophie & Magaly
* 10. Tomas Ledin
* 11. Profil
* 12. Trigo Limpio
* 13. Anna Vissi
* 14. Bamses Venner
* 15. Ajda Pekkan
* 16. Sverre Kjelsberg & Mattis Hætta
* 17. Telex
* 18. Samira Said
* 19. Vesa-Matti Loiri

 |

 |

 |
| 

| Şarkılar |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Final | 
* 1. "What's Another Year?"
* 2. "Theater"
* 3. "Love Enough for Two"
* 4. "Cinéma"
* 5. "Amsterdam"
* 6. "Non so che darei"
* 7. "Um grande, grande amor"
* 8. "Du bist Musik"
* 9. "Papa Pingouin"
* 10. "Just nu!"
* 11. "Hé, hé M'sieurs dames"
* 12. "Quédate esta noche"
* 13. "Autostop"
* 14. "Tænker altid på dig"
* 15. "Petrol"
* 16. "Sámiid Ædnan"
* 17. "Euro-Vision"
* 18. "Bitakat Hab"
* 19. "Huilumies"

 |

 |

 |


| * g
* t
* d
Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı devlet sanatçıları |
| --- |
| 1970–1979 | 
* Adnan Saygun
* Necil Akses
* Ulvi Cemal Erkin
* Mithat Fenmen
* İlhan Usmanbaş
* Gülay Uğurata
* İdil Biret
* Suna Kan
* Ayla Erduran
* Ayşegül Sarıca
* Verda Erman (1971)

 |
| 1980–1989 | 
* Nevit Kodallı
* Cemal Reşit Rey
* Hikmet Şimşek
* Gürer Aykal
* İsmail Aşan
* Tunç Ünver
* Cüneyt Gökçer
* Yıldız Kenter
* Meriç Sümen
* Suna Korat (1981)
* Nevzad Atlığ
* Ayhan Baran
* Vasfi Rıza Zobu
* Bedia Muvahhit
* Mükerrem Berk
* Gülsin Onay
* Ayten Gökçer (1987)
* Aydın Gün
* Leyla Gencer (1988)

 |
| 1990-1999 | 
* Necdet Yaşar
* İsmail Baha Sürelsan
* Alâeddin Yavaşca
* Zeki Müren
* Teoman Önaldı
* Yesari Asım Arsoy
* Sâdi Yâver Ataman
* Nida Tüfekçi
* Mustafa Geceyatmaz
* Mustafa Turan
* Barış Manço
* Hüseyin Sermet
* Güher Pekinel
* Süher Pekinel
* Okan Demiriş
* Mete Uğur
* Macide Tanır
* Bozkurt Kuruç
* Osman F. Seden
* Türkan Şoray
* Hülya Koçyiğit
* Orhan Şaik Gökyay
* Tarık Buğra
* Attilâ İlhan
* Ali Avni Çelebi
* Sabri Berkel
* Turan Erol
* Devrim Erbil
* Hüseyin Anka Özkan
* Sadi Diren (1991)
* Müzeyyen Senar
* Mehveş Emeç
* Şefika Kutluer
* Tekin Akmansoy
* Muazzez Abacı
* Metin Akpınar
* İzzet Altınmeşe
* Selmi Andak
* Avni Anıl
* Nezihe Araz
* Muzaffer Arıkan
* Orhan Asena
* Semih Balcıoğlu
* Recep Bilginer
* Ali Can
* Koral Çalgan
* İnci Çayırlı
* Merih Çimenciler
* Ali Doğan
* Haldun Dormen
* Armağan Elçi
* Erol Erdinç
* Özdemir Erdoğan
* Musa Eroğlu
* Muazzez Ersoy
* Semiha Berksoy
* Zeki Alasya
* Mengü Ertel
* Orhan Gencebay
* Nurşen Girginkoç
* Rengim Gökmen
* Ruşen Güneş
* Fahrettin Güven
* Nedret Güvenç
* Fikret Hakan
* Selahattin İçli
* Selim İleri
* Çolpan İlhan
* Yekta Kara
* Cemil Karababa
* Müşfik Kenter
* Kayıhan Keskinok
* Levent Kırca
* Atilla Manizade
* Yusuf Nalkesen
* Tankut Öktem
* Gazanfer Özcan
* Ahmet Özhan
* Münir Özkul
* Sezen Cumhur Önal
* Kutlu Payaslı
* Ajda Pekkan
* Ali Poyrazoğlu
* Ozan Sağdıç
* Mustafa Sağyaşar
* Samime Sanay
* Emel Sayın
* Timur Selçuk
* Nedret Selçuker
* Nesrin Sipahi
* Ferit Sıdal
* Kâmil Sönmez
* Muammer Sun
* Gülriz Sururi
* Dinçer Sümer
* Şener Şen
* Ziya Taşkent
* Orhan Taylan
* Okay Temiz
* Zekai Tunca
* Neriman Altındağ Tüfekçi
* Dilek Türker
* Nejat Uygur
* Necdet Varol
* Gönül Yazar
* Jale Yılmabaşar
* Nilüfer Yumlu
* Metin Yurdanur
* Gülşen Tatu (1999)

 |

| * g
* t
* d
Türkiye Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü sahipleri |
| --- |
| 1995-2009 | 
* Adalet Ağaoğlu, Burhan Doğançay, Şefika Kutluer (1995)
* Yekta Kara, Cahit Külebi, Arif Sağ (1996)
* Lütfi Ömer Akad, Hayrettin Karaca, Turhan Selçuk (1997)
* İstanbul Kültür Sanat Vakfı, Yıldız Kenter, Fikret Otyam (1998)
* Nevzad Atlığ, Turgut Özakman, Rengim Gökmen (1999)
* Halil İnalcık, Oktay Akbal, Ferruh Başağa, Ara Güler, Sevda - Cenap And Müzik Vakfı (2005)
* Turgut Cansever, Yaşar Kemal, Alâeddin Yavaşca (2008)
* Uğur Derman, Nuri Bilge Ceylan, Sakıp Sabancı Müzesi (2009)

 | Türkiye Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülleri |
| 2010-2014 | 
* Cemal Kafadar, Ergin İnan & İstanbul Modern Sanat Müzesi (2010)
* Semavi Eyice, Sezai Karakoç, Doğan Hızlan, Hasan Çelebi (2011)
* Zeugma Antik Kenti ve Zeugma Mozaik Müzesi, Selim İleri, Şükrü Hanioğlu, Ahmet Hatipoğlu (2012)
* Fuat Sezgin, Daron Acemoğlu, İskender Pala, Bekir Karlığa, Tarihi Kentler Birliği, Ahmet Kaya (2013)
* Hülya Koçyiğit, Niyazi Sayın, Alev Alatlı, Engin Akarlı, TDV İslâm Ansiklopedisi (2014)

 |
| 2015-2020 | 
* Münir Özkul, Rasim Özdenören, Orhan Gencebay, Mehmet Genç, Hüseyin Kutlu, Cemil Meriç (2015)
* Mustafa Kutlu, Kemal Karpat, Erol Parlak, Şener Şen, Feridun Özgören, Süheyl Ünver (2016)
* İlber Ortaylı, Göksel Baktagir, Yavuz Turgul, Ali Toy, Selahattin Kara, Nurettin Topçu (2017)
* Mehmet İpşirli, Türker İnanoğlu, Erol Sayan, İzzet Keribar, Mehmet Âkif Ersoy (2018)
* Nuri Pakdil, MFÖ, Mesut Uçakan, Devrim Erbil, Fuat Başar, Doğan Kuban, Ahmet Yaşar Ocak, Ahmet Halûk Dursun (2019)
* Mehmet Çebi, Necmeddin Okyay, Sadettin Ökten, İsmail Kara, İbrahim Tenekeci, Derviş Zaim, Özdemir Erdoğan (2020)

 |
| 2021-günümüz | 
* Teoman Duralı, İdil Biret, Alev Ebuzziya, Cüneyt Arkın, Gürbüz Azak, Etem Çalışkan, İbrahim Manav, Kemal Tahir (2021)
* Âşık Veysel, Ajda Pekkan, Süleyman Saim Tekcan, Yılmaz Erdoğan, Ayla Algan, Hayrettin Karaman, Yavuz Bülent Bâkiler, Varol Yaşaroğlu, Ömür & Yunus Emre Akkor, Tan Sağtürk, Hilmi Şenalp, Sevan Bıçakçı, Gülbün Mesara (2022)
* Süleyman Uludağ, Ali Birinci, Emel Sayın, İlhami Atalay, Hasan Aycın, Sami Şekeroğlu, Refik Anadol, Sinan Genim, Nazan Bekiroğlu, Attilâ İlhan, Sâmiha Ayverdi, Barış Manço, İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Muhsin Ertuğrul (2023)

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX4604631
* BNF: cb14772273m (data)
* GND: 134170865
* ISNI: 0000 0001 1943 0770
* LCCN: n2006204882
* MusicBrainz: 838bdef5-4fb9-4465-82c6-e716e6590564
* VIAF: 162082547
* WorldCat: lccn-n2006204882

 |