Zeynep Sultan Camii
**Zeynep Sultan Camii** 1769 yılında III. Ahmed'in kızı Zeynep Sultan tarafından Ayazma Camii'nin de mîmarı olan Mehmed Tahir Ağa'ya yaptırılmış barok tarzındaki câmidir. Mîmârî tarzına bulunduğu mekân göz önüne alınarak karar verilmiştir. Bu özel tarzı ve yapımında kullanılan malzemeler nedeniyle Bizans kiliselerini anımsatır.

Yapının duvarları kesme taş ve tuğla karışımı olan almaşık şekilde örülmüştür. Caminin tek kubbesi taşıyıcı duvarlar tarafından taşınır. Kubbe kasnağında pencereler bulunur. Cami kubbesi 12.20 metre çapındadır. Merkezi kubbe dört duvar tarafından taşınmaktadır. Kubbenin oturduğu duvarlar dışındaki köşeler küçük yarım kubbeler konmuştur. Klasik tüm camilerde olduğu gibi alt pencereler dikdörtgen, üst pencereler ise sivri kemerlidir. Bu pencerelerin tam üstünde birer tane dairesel pencere bulunmaktadır. Kubbe kasnağında da 16 adet yuvarlak kemerli pencere konmuştur. Kubbe üstü kurşunla örtülmüştür. Caminin mimari planı kare formunda olup, mihrabı dış cepheye çıkıntılıdır. Son cemaat yeri altı porfir sütunla taşınmış olup sadece bir kubbe bulunur. Sütunlar arasında da beş sivri kemer bulunur. Bu sivri kemerler tamamen tuğladır. Sütunların diğer araları tonozla geçilmiştir. Caminin ana mekanına girildiğinde, girişin hemen üstünde altı mermer sütunun taşıdığı kadınlar mahfili bulunur. Bu mahfil ahşaptandır. Sol üstte de hünkar mahfili vardır. Üst kata, yani mahfile çıkış, cami girişinin yanındaki merdivenle sağlanmaktadır. Mihrap kırmızı mermerden, minber ise ahşaptandır. Cami içi kalem işi bezemelerle süslenmiştir. Bu süslemeler 1983 yılında onarım görmüştür. Caminin batı tarafında bulunan tek minaresi, kürsüsü kesme taştan, yuvarlak gövdesi tuğla ile örülmüştür. Minarenin tek şerefesi olup demir korkulukludur.

Gülhâne'nin karşısında bulunan câminin arka tarafında bugün de ilkokul olarak kullanılan mektep vardır. Eskiden sebil olarak kullanılan kısmı ise şu anda vakıflar tarafından kiraya verilmiş, büfe olarak işletilmektedir. Câminin hemen önünde I. Abdülhamit'in külliyesinden, 1920'lerde Eminönü'den 4. Vakıf Han'ın yapımı nedeniyle buraya taşınmış olan çeşme artık istimlak çalışmaları sırasında Taya Hatun Sokak'taki bugünkü yerine taşınmıştır. Hemen üst tarafında ise Osmanlı Araştırmaları Vakfı bulunmaktadır.

Hazîresinde Alemdar Mustafa Paşa'nın mezarı bulunmaktadır. Yeniçeri isyânını bastırmak için İstanbul'a gelen Alemdar Mustafa Paşa tahta II. Mahmut'u çıkarmış, kendisi de sadrâzamı olmuştur. Ancak bir süre sonra yeniçeriler tekrar ayaklanıp Alemdar Mustafa Paşa'nın evini kuşatmış, paşa da kendisiyle birlikte evini havaya uçurmuştur. Cesedi yeniçeriler tarafından Yedikule Zindanları'na atılmıştır. 1900 yılında İstanbul'da ilk istimlâk çalışması sırasında naaşı bir tören düzenlenerek Zeynep Sultan Camii'nin avlusuna defnedilmiştir. Câminin bahçesine bir sıbyan mektebi yapılmış ve Alemdar Mustafa Paşa'nın ismi verilmiştir.

Ayrıca 1912 yılında yapılan istimlâk çalışmaları neticesinde türbesi yıkılan Zeynep Sultan'ın naaşı, câminin bodrumunda 1950 yılına kadar kalmıştır. 1950'de dönemin vakıflar idâresi tarafından Zeynep Sultan'ın naaşı bugünkü yerine defnedilmiştir. Câminin bodrumu ise 1983 yılında restore edilmiş, şu an hâlen ibâdete açık durumdadır. III. Selim'in sadrâzamlarından Zeynep Sultan ile evli olan Melek Mehmed Paşa'nın kabri de câminin hazîresinde yer almaktadır.

Zeynep Sultan Camii 1958 yılında Vakıflar İdâresi tarafından, 1983 yılındaysa câmii cemaati tarafından restore edilmiştir.

Zeynep Sultan Camii 2014 yılı yaz aylarından beridir İl Özel idaresi tarafından yaptırılan restorasyon çalışmaları sebebiyle kapalıdır.

Galeri
------

* Camiinin Alemdar Caddesinden görünümü (Mart 2013)Camiinin *Alemdar Caddesi*nden görünümü (Mart 2013)
* Camiinin dış kapısı (Mart 2013)Camiinin dış kapısı (Mart 2013)
* Camiinin kapısındaki tanıtıcı levhası (Mart 2013)Camiinin kapısındaki tanıtıcı levhası (Mart 2013)
* Camiinin iç kapısındaki bilgi (Mart 2013)Camiinin iç kapısındaki bilgi (Mart 2013)
* Camiinin minaresi (Mart 2013)Camiinin minaresi (Mart 2013)
* Camiinin avlusundan bir görünüm (Mart 2013)Camiinin avlusundan bir görünüm (Mart 2013)

Kaynakça
--------

1. 1 2  "GÜLHANE ZEYNEP SULTAN CAMII". 31 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2023.
2. ↑  **sebil**: Genellikle câmilere bitişik özel bir biçimde yapılmış, karşılık beklemeden hayır için içme suyu dağıtılan taş yapı, sebilhanetdk[*ölü/kırık bağlantı*]
3. ↑  **külliye**: Bir caminin çevresinde cami ile birlikte kurulmuş medrese, imâret, sebil, kitaplık, hastâne vb. yapıların bütünütdk[*ölü/kırık bağlantı*]
4. ↑  **hazîre**: Cami, türbe, tekke vb. yerlerde çevresi parmaklıklarla çevrili mezar yeritdk[*ölü/kırık bağlantı*]

| * g
* t
* d
Fatih'teki camiler |
| --- |
| 
* Abdi Çelebi Camii
* Ahi Çelebi Camii
* Ahmediye Camii
* Akbaba Mehmed Efendi Camii
* Akşemseddin Camii
* Arakiyeci Mehmed Ağa Camii
* Arpa Emini Mescidi
* Atik Mustafa Paşa Camii
* Ayasofya
* Bali Paşa Camii
* Bayezid Ağa Camii
* Bayezid Camii
* Beşir Ağa Külliyesi
* Bezmialem Valide Camii
* Bodrum Camii
* Burmalı Mescid Camii
* Cerrah Mehmed Paşa Camii
* Ceylani Camii
* Cezeri Kasım Paşa Camii
* Çivizade Camii
* Davud Paşa Camii
* Draman Yunus Camii
* Dülgerzade Camii
* Emir Buhari Camii
* Ese Kapı Camii
* Eski İmaret Camii
* Fatih Camii
* Fatma Sultan Camii
* Fenari İsa Camii
* Ferruh Kethüda Camii
* Fethiye Camii
* Firuz Ağa Camii
* Fuad Paşa Camii
* Gazi Ahmed Paşa Camii
* Gazi Atik Ali Paşa Camii
* Gül Camii
* Hacı Evhadüddin Camii
* Hacı İlyas Yatağan Camii
* Hacı İsa Camii
* Hadım İbrahim Paşa Camii
* Haraççı Kara Mehmet Camii
* Harbi Mescidi
* Haseki Sultan Camii
* Hazreti Kaab Camii
* Hekimoğlu Ali Paşa Camii
* Hırka-i Şerif Camii
* Hızır Çavuş Camii
* Hidayet Camii
* Hoca Ali Camii
* Hürrem Çavuş Camii
* İbrahim Paşa Camii
* İmrahor Camii
* İskenderpaşa Camii
* İsmailağa Camii
* İvaz Efendi Camii
* Kalenderhane Camii
* Kaptan-ı Derya Basmacızade İbrahim Paşa Camii
* Kariye Camii
* Kasımağa Mescidi
* Katip Muslihiddin Camii
* Katip Sinan Camii
* Katip Şemseddin Camii
* Keçeci Piri Camii
* Kefeli Camii
* Kemalpaşa Camii
* Kızıl Minare Camii
* Kocamustafapaşa Sümbül Efendi Camii
* Küçük Ayasofya Camii
* Kürkçübaşı Ahmet Şemsettin Camii
* Kürkçübaşı Camii
* Laleli Camii
* Mahmutpaşa Camii
* Manastır Mescidi
* Mehmed Ağa Camii
* Mesih Mehmed Paşa Camii
* Mihrimah Sultan Camii
* Mimar Acem Camii
* Mimar Hayreddin Cami
* Mimar Sinan Mescidi
* Molla Hüsrev Camii
* Molla Hüsrev Camii (Küçükmustafapaşa)
* Muhtesib Karagöz Mescidi
* Murat Paşa Camii
* Nakilbend Camii
* Nişancı Mehmet Paşa Camii
* Nuruosmaniye Camii
* Odabaşı Camii
* Odalar Camii
* Öküz Mehmed Paşa Camii
* Pertevniyal Valide Sultan Camii
* Pîrî Mehmed Paşa Camii
* Ramazan Efendi Camii
* Rüstem Paşa Camii
* Sancaktar Hayrettin Camii
* Sanki Yedim Camii
* Sekbanbaşı Camii
* Softa Hatip Camii
* Sokollu Mehmed Paşa Külliyesi
* Sultanahmet Camii
* Süleymaniye Camii
* Şehzade Camii
* Şepsafa Camii
* Şeyh Ebul Vefa Camii
* Şeyh Süleyman Mescidi
* Toklu Dede Mescidi
* Üç Mihraplı Camii
* Üsküplü Çakır Ağa Camii
* Vasat Atik Ali Paşa Camii
* Vefa Kilise Camii
* Yavuz Selim Camii
* Yeni Cami
* Yusuf Şucaeddin Camii
* Zeynep Sultan Camii
* Zeyrek Camii
* Zihgiri Kemal Mescidi

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* kulturenvanteri.com: 7642
* VIAF: 3867156374132307710007

 |