**Polonya 1. Zırhlı Tümeni** (Lehçe: *1 Dywizja Pancerna*), II. Dünya Savaşı sırasında Batı'daki Polonya Silahlı Kuvvetlerinin zırhlı bir tümenidir. Şubat 1942'de İskoçya'daki Duns içinde oluşturuldu, Tümgeneral Stanislaw MACZEK komutasında görevde bulundu ve yaklaşık 18.000 asker görevlendirildi. Tümen, Totalize Operasyonu ve Chambois Muharebesi sırasında ve Ağustos 1944'te Normandiya Savaşı'nın son aşamalarında görev yaptı ve daha sonra Kuzey Avrupa'da, başta 1. Kanada Ordusu'nun parçası olarak Batı Cephesi boyunca savaşmaya devam etti.

Tarihi
------

 Tümen tarafından İkinci Dünya Savaşı sırasında alınan rotanın haritası.
 Tümenin Falaise Savaşı'na katılımının haritası. 
 Haddington 1943 yakınlarındaki 1. Zırhlı Tümen'in Crusader tankı. 
Polonya'nın ve ardından 1940'ta Fransa'nın düşmesinden sonra, her iki muharebede de savaşan ve geriye kalan Polonyalılar İngiliz Ordusu ile İngiltere'ye beraber geri çekildi.

### Formasyon

İskoçya'da kurulan Polonya 1. Zırhlı Tümeni, 1940-1941'de İngiliz sahilinin yaklaşık 200 kilometresini koruyan Wladyslaw Sikorski yönetiminde Polonya I Kolordu'nun bir parçası olarak kuruldu. Tümenin komutanı General Stanislaw Maczek'di, Polonya'nın önde gelen mekanize komutanıydı ve 1939'da komuta ettiği tümenden biri olan 10'uncu Mekanize Tugay, onun yanına İngiltere'ye doğru yol almıştı. İngiliz üniformaları, silahları ve tanklarıyla donatılmış, İngiliz Zırhlı Tümeni modelinde düzenlendiler. Başlangıçta Crusader tankları ile donatılmış ve eğitilmişlerdi, ancak 1943'ün sonlarında ve 1944'ün başlarında bunların yerine Sherman tankları ve Cromwell tankları ile değiştirildi. Daha sonra 4. Kanada (Zırhlı) Bölümü ile birlikte savaşlara katıldılar.

### Normandiya

Temmuz 1944'ün sonunda, 1. Zırhlı'nın, son unsurları 1 Ağustos'ta Normandiya'ya transfer edildi. Tümen, 21. Ordu Grubu'nun bir parçası olarak Birinci Kanada Ordusuna bağlandı. Bu, iletişimde yardımcı olmak için yapılmış olabilir, çünkü Polonyalıların büyük çoğunluğu 1940'tan itibaren Birleşik Krallık'a vardıklarında İngilizce konuşmadılar. Tümen, Operasyon Toplamı sırasında 8 Ağustos'ta savaşa katıldı. İki kez Müttefik uçaklarının "dost ateşi" nedeniyle ciddi kayıplar verdi, ancak Mont Ormel, ve Chambois kasabası savaşlarında Wehrmacht'a karşı zafer kazandı. Bu saldırı ve savunma operasyonları serisi, Falaise Cebi Muharebesinde çok sayıda Alman Ordusu ve SS bölümünün mahsur kaldığı ve daha sonrasında yok edildiği Falaise Savaşı olarak biliniyordu. Maczek'in bölünmesi, hapsolmuş Alman bölümlerinin kaçış yolunda çevrelemeyi kapatmanın çok önemli bir role sahipti, bu nedenle savaş umutsuzdu ve 8. ve 9. Piyade Taburları tarafından desteklenen 2. Polonya Zırhlı Alayı, 24. Polonya Lancerleri ve 10. Ejderhalar cebinden kurtulmaya çalışan tümenler tarafından yapılan Alman saldırıları sayesinde çevrelemeden kaçmalarını sağladı. Etrafı çevrili ve mühimmatları tükeniyordu, rahatlayana kadar 48 saat boyunca birden fazla saldıran panzer tümenlerinden gelen sürekli saldırılarına karşı direndiler (General Kitching'in tartışması hakkında daha fazla bilgi için). 22 Ağustos'ta Falaise savaşının sonuna kadar savaşa girdiğinde 7 Ağustos'tan beri tümenin toplam kayıpları, yaklaşık iki hafta süren savaşta toplam 446 ölü, 1501 yaralı ve 150 kayıptı toplamda 2097 asker.

### Belçika ve Hollanda

Müttefik ordular Normandiya'dan ayrıldıktan sonra, Polonya 1. Zırhlı Tümeni, Alman Manş deniziı kıyılarında Almanları takip etti. Diğerlerinin yanı sıra Saint-Omer, Ypres, Oostnieuwkerke, Roeselare, Tielt, Ruislede ve Ghent kasabalarını kurtardı. Sülün Operasyonu sırasında General Maczek tarafından planlanan ve gerçekleştirilen başarılı bir dışa yarma manevrası ile herhangi bir sivil kayıp olmadan Breda şehrinin kurtarılmasına izin verdi (29 Ekim 1944). Tümen, 1944-1945 kışını, Hollanda'nın Moerdijk bölgesinde bir sektörü koruyarak Ren nehrinin güney kıyısında geçirdi. 1945'in başlarında Overijssel eyaletine transfer edildi ve Emmen, Coevorden ve Stadskanaal kasabaları da dahil olmak üzere Drenthe ve Groningen illerinin doğu kısımlarını özgürleştirerek Hollanda-Alman sınırı boyunca Müttefikler ile Mihverleri itmeye başladı. 

Alman POW'ları, Sülün Operasyonu sırasında 1. Polonya Zırhlı Birimi'nin bir Teğmen tarafından sorguya çekildi, Ekim 1944
Nisan 1945'te 1. Zırhlı Emsland bölgesinde Almanya'ya girdi. Bölüm 6 Mayıs'ta Wilhelmshaven'daki General Maczek'in kale, deniz üssü, Doğu Frizya Filosu ve 10'dan fazla piyade biriminin teslim alınmasını kabul ettiği Kriegsmarine deniz üssünü ele geçirdi. Tümen için savaş orada sona erdirdi ve Polonya 1. Bağımsız Paraşüt Tugayı'nın katılımıyla 1947'de dağıtılana kadar işgal görevlerini üstlendi;Batıda birçok Polonyalı insanlar ile birlikte işgal topraklarına, bir Polonyalı enklavını kurdu Haren "Maczków" olarak bilinen Almanya içindeki işgal yerleri. Askerlerinin çoğu Sovyet işgali altındaki Polonya'ya dönmemeyi tercih etti, bunun yerine sürgünde kalmayı tercih etti. Maczek ve 1. Polonya Zırhlı Tümeni'ne ait birçok eser ve hatıra Londra'daki Polonya Enstitüsü ve Sikorski Müzesi'nde sergileniyor.

1944–45 döneminde organizasyon
------------------------------

**1. Zırhlı Tümen** - General Stanisław Maczek - oluşan birlikler : -

10. Zırhlı Süvari Tugayı (*10 Brygada Kawalerii Pancernej*) - Col. T. Majewski

* 1. Zırhlı Alay (*1 pułk pankreas*) - Teğmen Col. Aleksander Stefanowicz
* 2. Zırhlı Alay (*2 pułk pancerny*) - Teğmen Col. S. Koszustki
* 24. Polonya Uhlan Alayı (Zırhlı ; *24 pułk ułanów im.* *Hetmana Żółkiewskiego*) - Teğmen Col. J. Kański
* 10. *Ejderha* Alayı (*10 pułk dragonów zmotoryzowanych*) - Teğmen Col. Władysław Zgorzelski

3. Piyade Tugayı (*3 Brygada Piechoty*) - Col. Marian Wieroński

* 1. Podhale Rifles Taburu (*1 tabur Strzelców Podhalańskich*) - Teğmen Col. K. Complak
* 8. Tüfek Taburu (*8 tabur strzelców*) - Teğmen Col. Aleksander Nowaczyński
* 9. Tüfek Taburu (*9 tabur strzelców flandryjskich*) - Teğmen Col. Zygmunt Szydłowski
* 1. Polonya Bağımsız HMG Filosu ( *samodzielna kompania ckm.*7 Ağustos 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ) - Maj.7 Ağustos 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. M. Kochanowski7 Ağustos 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Topçu Tümeni (*Artyleria dywizyjna*) - Col. B. Noel

* 1. Motorlu Topçu Alayı (*1 pułk artylerii motorowej*) - Teğmen Col. J. Krautwald de Annau
* Motorlu Topçu Alayı (*2 pułk artylerii motorowej*) - Teğmen Col. K. Maresch
* 1. Tanksavar Alayı (daha küçük birimlerden 1945 yılında kuruldu) (*1 pułk artylerii przeciwpancernej*) - Binbaşı R. Dowbór
* 1. Uçaksavar Alayı (*1 pułk artylerii przeciwlotniczej*) - Teğmen Col. O. Eminowicz, sonra Maj. W. Berendt

Diğer Birimler

* 10. Atlı Tüfek Alayı (*10 pułk strzelców konnych*) (Cromwell tanklarıyla donatılmış zırhlı keşif ) - Maj. J. Maciejowski
* Genel Merkez, Askeri Polis,
* Mühendisler (Lehçe: saperzy dywizyjni ) - Binbaşı Col. J. Dorantt
* Sinyaller (Lehçe: 1 batalion łączności ) - Binbaşı Col. J. Grajkowski
* İdare,askeri,mahkeme,çapkınlık,yedek filolar,sağlık hizmetleri.

### Sayılar

* 885 - Subaylar ve Astsubaylar
* 15.210 - diğer rütbeliler(askere alınanlar)
* 381 - tanklar (çoğunlukla M4A4 Shermans ve Sherman Fireflys), daha sonra Tümen21. Ordu Grubunda daha büyük bir tarette 76 mm top M1 ile Sherman M4A1 (76) w, geç model Shermans verilen tek birim oldu.
* 473 - topçu parçaları (çoğunlukla motorlu) [*kaynak belirtilmeli*]
* 4,050 - motorlu arabalar, kamyonlar, ticari araçlar, topçu gemileri.

* Polonya 1. Zırhlı Tümeni Aziz Omer AnıtıPolonya 1. Zırhlı Tümeni Aziz Omer Anıtı
* Tielt de Polonyalı Sherman Firefly AnıtıTielt de Polonyalı Sherman Firefly Anıtı

Ayrıca bakınız
--------------

* Askeri birliklerin listesi
* Batı ihaneti
* II. Dünya Savaşı Kapalı Kapıların Arkasında: Stalin, Naziler ve Batı
* Polonya'nın Birleşik Krallık'a göçü
* Polonyalı Kanadalılar
* Büyük Polonya Haritası İskoçya

Notlar
------

1. ↑  "The 1st Polish Armoured Division in Normandy". *Canadian Military History, Volume 15, Issue 2*. 8 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ekim 2020.

Kaynakça
--------

* "History of the division". memorial-montormel.org. 24 Ekim 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Temmuz 2020.

Bibliyografya
-------------

* Stephen E. Ambrose, *Vatandaş Askerler: Normandiya Plajlarından Amerikan Ordusu'nun Almanya'nın Teslimi'ne kadar.* Simon ve Schuster, 1998 (0-684-84801-5 ).
* John D. Buckley, *Normandiya seferinde İngiliz zırhı, 1944*, Routledge, 2004 (978-0-7146-5323-5 )
* Terry Copp, *Ateş Alanları: Normandiya'daki Kanadalılar*, Toronto Üniversitesi Yayınları, 2003 (0-8020-3780-1 )
* McGilvray, Evan. *Kara Şeytanlar Yürüyüşü: Mahkum Bir Odyssey: 1. Polonya Zırhlı Tümeni 1939-1945*. Solihull, West Midlands, İngiltere: Helion, 2005 (1-874622-42-6 )
* Roman Johann Jarymowycz, *Tank taktikleri: Normandiya'dan Lorraine'e*, Lynne Riener Publishers, 2001 (978-1-55587-950-1 )
* John Keegan, *Normandiya'da Altı Ordu*, Penguen Kitapları, 1982 (0-14-005293-3 )
* Willy Vallaey, Roeselare 1944-45, de Bevrijding: euforie en ontgoocheling, Roeselare, 303 s.

Dış bağlantılar
---------------

* Breda'daki Maczek Müzesi'nin internet sitesi6 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Batıdaki Polonya kuvvetleri web sitesi
* Özgür Breda
* Tümeni açıklayan web sitesi1 Eylül 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Kıdemli onbaşı Waldemar Czyz
* Polonyalı Asker Jan Pirog'un Hayatı ve Zamanları26 Ağustos 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Kaptan Kazimierz Duda - 1. Polonya Zırhlı Tümeni - CKM
* İskoçya'daki Polonya ordusu - Link artık çalışmıyor
* Perspektifte Kanada'nın Askeri Tarihi
* Galuba Leon9 Mayıs 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

### Film

* Stanislaw Maczek'in Lehçe dilindeki filmi.