Başlığın diğer anlamları için Modigliani sayfasına bakınız.

**Amedeo Clemente Modigliani** (12 Temmuz 1884, Livorno - 24 Ocak 1920, Paris), Yahudi kökenli İtalyan ressam ve heykeltıraş.

Hayatı ve Kariyeri
------------------

Ressamın Yahudi kökenli ailesi, 18. yüzyılın başlarında göçmen olarak gelip Livorno'ya yerleşmişti. Amadeo, ailenin dördüncü ve son çocuğuydu. 1895 yılında geçirdiği veremin ardından 1898 yılında tifoya yakalanınca lise eğitimini bırakmak zorunda kaldı. Bu yüzden sanata yönelerek resim dersleri almaya başladı. 1901'de ikinci kez verem geçiren Amadeo, annesi tarafından Napoli'ye götürüldü, tedavisine bu şehirde devam edildi.

Ders aldığı Guglielmo Micheli, onun akademik eğitim alması gerektiğini söyleyince Modigliani, 1902'de Floransa'daki Güzel Sanatlar Okulu'na başladı ve bir yıl sonra da Venedik'teki Güzel Sanatlar Akademisi'ne kaydoldu. Ayrıca Venedik'te uyuşturucuyla tanıştı. 1906'da Paris'e gitti ve Montmartre'deki beş parasız sanatçıların toplandığı Le Bateau-Lavoir'a yerleşti. Orada komşuluk yaptığı ressamlardan biri de Pablo Picasso idi. Paris'in bohem yaşamına ayak uydurarak alkol ve içki bağımlısı oldu. Bitkin düştüğü için ailesinin yanına Livorno’ya döndü. Tekrar sağlığına kavuştuğunda Paris’e dönüp Montparnasse'da bir stüdyo kiraladı. Romanyalı heykeltıraş Constantin Brancusi ile tanışınca resmi bırakıp heykeltıraşlık yapmaya başladı ve bu alanda da başarılı oldu. 1912 yılında Salon d'Automne'da sergilediği yapıtları ilgi görmesine rağmen 1914'te heykel çalışmalarını tümüyle bitirip tekrar resme döndü. I. Dünya Savaşı çıkınca orduya katılmak istese de sağlık sorunları nedeniyle kabul edilmedi. 1916 yılında Polonyalı şair Leopold Zborovski ve eşi Anna ile tanıştı. Modigliani çiftin birçok tablosunu yaptı. 1917 yılında Academie Colarossi'de çizim çalışmaları yaparken ve yapmayı düşündüğü bir tablosu için model ararken arkadaşı olan Rus heykeltıraş Chana Orloff, onu 19 yaşındaki güzel sanatlar öğrencisi Jeanne Hébuterne ile tanıştırdı. Jeanne Hébuterne'in tablosunu bitirdikten sonra çiftin aralarındaki ilişki bitmedi ve beraber yaşamaya başladılar. Koyu Katolik bir aileden gelen Jeanne'nin, bir Yahudi olan Modigliani ile olan ilişkisine ailesi karşı çıkmasına rağmen birliktelikleri sürdü.

Ressam, arkadaşı Leopold Zborovski'nin de cesaretlendirmesiyle 3 Aralık 1917'de Paris'te Berthe Weill Galeri'de 32 tablodan oluşan ilk kişisel sergisini açsa da sergi, çok sayıda çıplak kadın çalışması barındırdığı gerekçesiyle Paris polisi tarafından kapatıldı.

Ölümü
-----

Amedeo Modigliani ve Jeanne Hébuterne çiftinin Père Lachaise Mezarlığı'ndaki mezar taşı
Bir ressam olan alt kat komşuları Manuel Ortiz de Zárate, bir akşam Modigliani'yi ziyarete geldiğinde onu baş ağrıları içerisinde bularak doktor çağırdı. Gelen doktor hastanın tüberküloz ve menenjit nedeniyle umutsuz bir durumda olduğunu söyledi. 24 Temmuz 1920'de öldükten sonra düzenlenen törenle toprağa verilişinden 2 gün sonra ikinci çocuğuna hamile olan karısı Jeanne, kendini beşinci kattaki odasının penceresinden atarak intihar etti. Jeanne ve Modigliani ayrı mezarlıklarda toprağa verilse de 1930 yılında Jeanne'in ailesi, onun Modigliani'nin yanına gömülmesine razı oldu. Her ikisi de ölünce 15 aylık kızlarını Modigliani'nin kız kardeşi Florence evlatlık alarak yetiştirdi.

Kaynakça
--------

1. ↑  Fifield, William (19 Haz 1978). *Modigliani: A Biography*. W.H. Allen. ss. s.316.
2. ↑  Werner, Alfred (1967). *Amedeo Modigliani*. Londra: Thames and Hudson. ss. s. 17.
3. ↑  Klein, Mason, et al. *Modigliani: Beyond the Myth*, s. 197. The Jewish Museum and Yale University Press, 2004.
4. ↑  Diehl, Gaston (Haziran 1989). *Modigliani* (yeniden bas.). Crown Pub. s. 96.
5. ↑  Soby, James Thrall (Eyl 1977). *Amedeo Modigliani*. New York: Arno P. ss. s.85.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Amedeo Modigliani*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* www.modigliani-foundation.org 6 Kasım 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Amedeo Modigliani'nin 316 tablosu
* www.claudiobarontini.com arşivlerindeki fotoğraflar
* Hecht Müzesi
* Modigliani: Beyond the Myth, Yahudi Müzesi, New York 2004
* Modigliani ve modelleri, Kraliyet Sanat Akademisi, Londra 2006
* Sergiyle ilgili yorumlar 10 Eylül 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Modigliani Kraliyet Sanat Akademisi'nde, Londra
* Mick Davis tarafından yazılıp yönetilmiş biyografi filmi 14 Mayıs 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Galeri
------

* Maude Abrantes'in Portresi, 1907*Maude Abrantes'in Portresi*, 1907
* Madame Pompadour, yak. 1914*Madame Pompadour,* yak. 1914
* Jaques ve Berthe Lipchitz'in Portresi, 1916*Jaques ve Berthe Lipchitz'in Portresi*, 1916
* Kırmızı Nü, 1917*Kırmızı Nü*, 1917
* Jeanne Hébuterne Kırmızı Eşarplı, 1917*Jeanne Hébuterne Kırmızı Eşarplı*, 1917
* Oturan Nü, 1918, Honolulu Academy of Arts*Oturan Nü*, 1918, Honolulu Academy of Arts
* Otoportre 1919, tüval üzerine yağlı boya, Museum of Contemporary Art, Sao Paulo, Brezilya*Otoportre* 1919, tüval üzerine yağlı boya, Museum of Contemporary Art, Sao Paulo, Brezilya

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 90578454
* BNC: 000042461
* BNE: XX984805
* BNF: cb11997616f (data)
* CANTIC: a10125073
* CiNii: DA02217739
* GND: 118582941
* ISNI: 0000 0001 2276 9863
* KulturNav: e7df5ead-7bb0-4c97-8b07-9c1c41c0b3f9
* LCCN: n79059541
* LNB: 000115004
* NDL: 00450248
* NGV: 1119
* NKC: jn20000701247
* NLA: 35357248
* NLG: 75649
* NLI: 987007265571305171
* NLK: KAC199619078
* NSK: 000054945
* NTA: 069161283
* RERO: 02-A003600604
* RKD: 56464
* SELIBR: 230692
* SNAC: w6qf8tkd
* SUDOC: 027329682
* TePapa: 44936
* Trove: 924112
* ULAN: 500026509
* VIAF: 17232808
* WorldCat: lccn-n79059541

 |