**Bağımsızlık Meleği** (İspanyolca: Ángel de la Independencia), resmî adıyla **Bağımsızlık Anıtı** (İspanyolca: Monumento a la Independencia) veya kısa kullanımıyla **Melek** (İspanyolca: El Ángel), Meksiko'nun Cuauhtémoc beldesinde, Paseo de la Reforma'daki bir dönel kavşakta yer alan anıtsal sütun ve anıt mezar.

1910'da, Porfirio Díaz'ın devlet başkanlığı döneminde, ülkenin bağımsızlığını kazanmasıyla sonuçlanan Meksika Bağımsızlık Savaşı'nın başlangıcının 100. yılı anısına inşa edildi. İlerleyen yıllarda anıtın altında, Meksika tarihinde önemli rol oynamış askerler ve devlet adamlarının mezarlarının eklenmesiyle bir anıt mezara dönüştü. Toplam yüksekliği 45 m (147 ft 7+1⁄2 in) olan anıtın üst kısmında; 6 m yüksekliğinde, Enrique Alciati tarafından bronzdan yapılan ve 24 ayar altın kaplama Nike heykeli yer alır.

Tarihi
------

Anıtın yapım emri 1900'da, Devlet Başkanı Porfirio Díaz tarafından verildi. Mimar Antonio Rivas Mercado önderliğinde anıtın inşası için çalışmalara başlandı ve temel taşı 2 Ocak 1902'de atıldı. Temel taşı, altın bir sandığa, bağımsızlığın kaydı olan bir belge ve bu dönemde basılan bir dizi sikkeyle birlikte konulmuştu. Mayıs 1906'da, temeli tamamlanmış ve 2.400 kadar taş konularak 25 m'ye ulaşmış anıtın yan kısımları yıkıldı. Bunun üzerine Díaz, Guillermo Beltran y Puga, Manuel Marroquín y Rivera ve Gonzalo Garita'nın bulunduğu bir komisyon oluşturdu. Komisyonun, temelin uygun bir şekilde planlanmadığı kanısına varması sonrasında yapının yıkılmasına karar verildi. Mühendisler Guillermo Beltran y Puga ve Manuel Marroquin y Rivera ile birlikte mimar Manuel Gorozpe'nin yer aldığı idare komitesinin denetimi altında anıtın inşasına bir kez daha başlandı. Yapının sanatsal kısmıyla ise mimar Antonio Rivas Mercado ilgilenecekti. Anıtta yer alan heykellerin tamamı İtalyan sanatçı Enrique Alciati tarafından yapıldı. İnşası, Meksika Bağımsızlık Savaşı'nın başlangıcının 100. yıldönümü olan 1910 yılında tamamlandı. Díaz ve çeşitli yabancı makam sahiplerinin katıldığı açılış töreni, aynı zamanda savaşın da başlangıç tarihi olan 16 Eylül günü gerçekleştirildi. Törendeki ana konuşmacı ise Salvador Díaz Mirón'du.

İlerleyen dönemde, anıtın altında bulunan kısıma, ülke tarihinde önemli yer edinen kişilerin naaşları nakledildi. 1929'da, Devlet Başkanı Emilio Portes Gil'in emriyle, bu kişileri onurlandırmak adına anıta bir ebedi alev (*Lámpara Votiva*) yerleştirildi.

28 Temmuz 1957 günü gerçekleşen depremde hasar gören yapılar arasında anıt da bulunuyordu. Anıtın tepesindeki heykel, deprem sırasında yere düşerek kırıldı. Haykeltıraş José Fernández Urbina, bu kısmın restorasyonunu üstlendi ve yapılan çalışmalar sonrasında, 16 Eylül 1958'de anıt tekrar açıldı. 1985'teki depremde ise anıtın merdivenleri ile rölyeflerinde küçük çaplı hasarlar meydana geldi.

2006'da genel bir bakımdan geçen anıt, yaklaşık bir yıl boyunca ziyarete kapalı kaldı. 30 Mayıs 2010'da, Meksika'nın bağımsızlığının 200. yılı ve ile Meksika Devrimi'nin 100. yılı kutlamaları öncesinde, anıttaki kül dolu vazolar, restore edilmeleri, sonrasında ise 2010 ve 2011 yıllarında sergilenmeleri amacıyla yerlerinden alındı.

Anıt mezar
----------

1925'te, Plutarco Elías Calles'in devlet başkanlığı döneminde, Meksika Bağımsızlık Savaşı'nda önemli rol oynamış olan bazı kişilerin mezarları, anıtın altındaki anıt mezar bölümüne taşındı. Anıt mezar kısmının girişinde, Yeni İspanya'nın bağımsızlığını kazanması yolundaki çabalarının açığa çıkması sonrasında, 17. yüzyıl ortalarında Meksika Engizisyonu tarafından yargılanan ve suçlu bulunarak 1659'da idam edilen İrlandalı William Lamport'un bir heykeli yer alır. Lamport'un cenazesinin toprağa gömülmesine ise izin verilmemiştir.

Anıt mezarda defnedilmiş olan kişiler ve savaştaki rolleri şu şekildedir:

* Miguel Hidalgo: Bağımsızlık fikrini 1810'da ilk olarak ortaya atan ve "Milletin Babası" olarak da bilinen kişi
* José María Morelos: Hidalgo'nun idam edilmesi sonrasında bağımsızlık hareketinin liderliğini üstlenen general
* Ignacio Allende: İsyanı başlatan orduda korgeneral olarak görev yapan ve sonraları ayaklanmaya liderlik eden asker
* Juan Aldama: İsyancı kuvvetlerde yer alan bir yüzbaşı
* José Mariano Jiménez: Hidalgo'nun liderliğindeki kuvvetlerde yer alan bir yarbay
* Guadalupe Victoria: İsyancı kuvvetlerin bir generali ve Meksika'nın ilk devlet başkanı
* Vicente Guerrero: Morelos'un ölümü sonrasında isyancı kuvvetlerin liderliğini üstlenen kişi ve Meksika'nın ikinci devlet başkanı
* Nicolás Bravo: İsyancı kuvvetlerde yer alan bir komutan ve üç farklı dönemde görev yapan Meksika devlet başkanı
* Mariano Matamoros: Morelos'un liderliğindeki kuvvetlerde yarbay olarak görev yapan bir rahip
* Andrés Quintana Roo: Bağımsızlık mücadelesi sırasında görev yapan bir hukukçu
* Leona Vicario: Bağımsızlık hareketinin aktif destekçisi ve Andrés Quintana Roo'nun karısı
* Martín Javier Mina y Larrea: VII. Fernando'nun hükümdarlığındaki mutlak monarşiye karşı olması sebebiyle isyancı birliklere katılan İspanyol bir subay
* Pedro Moreno: İsyancı
* Víctor Rosales: İsyancı

Galeri
------

* Anıtın tepesinde bulunan Nike heykeliAnıtın tepesinde bulunan Nike heykeli
* Anıtın alt kısmının görünümüAnıtın alt kısmının görünümü
* Anıt ve çevresinin görünümüAnıt ve çevresinin görünümü

Kaynakça
--------

Genel
* Martínez Assad, Carlos (2005). *La patria en el Paseo de la Reforma* (İspanyolca). Dirección General de Publicaciones y Fomento Editorial. ISBN 9789681674557.

Özel

1. 1 2  Legorreta, Jorge (18 Eylül 2002). "El Angel de la Independencia no es el más antiguo; hay dos anteriores" (İspanyolca). *La Jornada*. 29 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Şubat 2016.
2. ↑  "Trasladan restos de héroes a Chapultepec". *El Universal* (İspanyolca). 30 Mayıs 2010. 14 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Şubat 2016.
3. ↑  Bolaño Sanchez, Angel (15 Temmuz 2006). "Recibe el Angel la restauración más completa en sus casi cien años". *La Jornada* (İspanyolca). 7 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2023.
4. ↑  Jiménez, Horacio (31 Mayıs 2010). "Exhuman restos de héroes insurgentes con honores". *El Universal* (İspanyolca). 7 Temmuz 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2023.

Konuyla ilgili yayınlar
-----------------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Bağımsızlık Meleği*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Loaeza, Guadalupe (1998). *El Ángel de nuestras nostalgias* (İspanyolca). Plaza y Janés. ISBN 9681103149.
* Blair, Kathryn Skidmore (2001). *In The Shadow of The Angel* (İngilizce). First Books. ISBN 0759606315.