Başlığın diğer anlamları için Charlie'nin Çikolata Fabrikası (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.

***Charlie'nin Çikolata Fabrikası***, Roald Dahl'ın 1964 romanından uyarlanan, Tim Burton tarafından yönetilen ve John August tarafından yazılan 2005 çıkışlı müzikal fantezi filmidir. Johnny Depp'in Willy Wonka ve Freddie Highmore'ın Charlie Bucket olarak başrolde yer aldığı filmde ayrıca David Kelly, Helena Bonham Carter, Noah Taylor, Missi Pyle, James Fox, Deep Roy ve Christopher Lee gibi oyuncular yer almaktadır.

*Charlie ve Çikolata Fabrikası*'nın ikinci bir uyarlaması için geliştirme süreci 1991'de başladı. Warner Bros. Dahl hanesinin tüm sanatsal denetimi almalarını sağladı. Burton'ın katılımından önce Gary Ross, Rob Minkoff, Martin Scorsese ve Tom Shadyac gibi yönetmenler; Bill Murray, Nicolas Cage, Jim Carrey, Michael Keaton, Brad Pitt, Will Smith, Adam Sandler ve diğer birçok oyuncu Warner Bros. tarafından Wonka rolü için düşünüldü. Burton ile Depp ve Danny Elfman gibi düzenli işbirlikçileri projeye dahil oldu. Bu film, Burton'ın yönettiği ilk müzikal film ve Elfman'ın şarkı sözlerini yazıp seslendirerek bir film müziği oluşturduğu *Noel Gecesi Kabusu*'ndan bu yana ilk filmdir.

Çekimler Haziran'dan Aralık 2004'e kadar Birleşik Krallık'ta Pinewood Stüdyoları'nda gerçekleştirildi. Burton, bilgisayar tabanlı ortamlar yerine inşa edilmiş setler ve pratik efektler kullanmayı tercih etti. Wonka'nın Çikolata Odası, Pinewood'un 007 Sahnesi'nde inşa edildi ve sahte bir çikolata şelalesi ve nehirle dolduruldu. Sincaplar Veruca Salt'ın elendiği sahneyi gerçekleştirebilmek için doğumlarından itibaren eğitildi. Aktör Deep Roy, dijital olarak kopyalanan bir performans yerine her bir Oompa-Loompa'yı ayrı ayrı canlandırdı. Burton, stop-motion animasyon filmi *Ölü Gelin* ile filmi eşzamanlı olarak çekti.

Film için Willy Wonka temalı çikolata barları satıldı ve bir Altın Bilet yarışması, pazarlama kampanyasının bir parçası olarak başlatıldı. Filmi Broadway müzikaliyle tanıtmaya yönelik ilk planlar gerçekleşmedi. Galası 10 Temmuz 2005'te yapılan ve 15 Temmuz'da ABD'de gösterime giren film, görselliği ve karanlık tonunu öven eleştirmenlerden olumlu eleştiriler aldı. 475 milyon dolar hasılat elde ederek 2005'in dünya çapında en yüksek hasılat elde eden sekizinci filmi oldu. 78. Akademi Ödülleri'nde En İyi Kostüm Tasarımı adaylığı elde etti. Depp'in performansı Müzikal veya Komedi dalında En İyi Erkek Oyuncu Altın Küre Ödülü'ne aday gösterildi. Bu film, Dahl'ın romanına dayalı en yüksek hasılat elde eden ikinci film uyarlamasıdır ve Burton'ın şimdiye kadar ikinci en yüksek hasılat elde eden filmidir.

Konusu
------

Charlie Bucket, nazik ve sevgi dolu bir çocuktur ve dünyaca ünlü çikolataları üreten Wonka Fabrikası'na yakın bir evde ailesiyle fakirlik içinde yaşar. Fabrikanın sahibi Willy Wonka, sanayi casusluğuyla ilgili sorunlar nedeniyle fabrikasını uzun süre kamuya kapatmış, bu durum Charlie'nin büyükbabası Joe dahil olmak üzere tüm çalışanlarını işsiz bırakmıştır. Bu arada Charlie'nin babası da yakın zamanda bir diş macunu fabrikasındaki işinden çıkarılmıştır, ancak bunu Charlie'ye itiraf etmez.

Bir gün Wonka, dünya çapında rastgele beş Wonka Bar'a Altın Biletlerin yerleştirildiği ve kazananların fabrikada bir günlük bir turun yanı sıra ömür boyu çikolata tedariki alacağı ve turun sonunda bir kişinin ek bir ödül alacağı bir yarışma duyurur. Bunun üzerine Wonka'nın satışları hızla artar ve ilk dört bilet açgözlü Augustus Gloop, şımarık Veruca Salt, kibirli Violet Beauregarde ve kötü huylu Mike Teavee tarafından bulunur. Charlie iki kez bilet bulmaya çalışır, ancak her iki çikolata da boş gelir. Son biletin Rusya'da olduğunu duyan Charlie bir banknot bulur ve üçüncü bir Wonka Bar satın alır. Charlie ambalajın içindeki gerçek bileti keşfettiği sırada Rusya biletinin sahte olduğu ortaya çıkar. Bilet için para teklifleri alır, ancak kasiyer ne olursa olsun bileti takas etmemesi konusunda onu uyarır ve Charlie eve geri koşar. Başlangıçta ailesinin refahı için bileti parayla takas etmek isteyen Charlie, Büyükbaba George'un moral verici konuşmasından sonra bileti saklamaya karar verir ve turda kendisine eşlik etmesi için Büyükbaba Joe'yu getirir.

Charlie ve diğer bilet sahipleri fabrikanın dışında Wonka tarafından karşılanır ve Wonka onları fabrikanın içine götürür. Bireysel karakter kusurları, diğer dört çocuğun yaramazlık yapmasına neden olarak turdan elenmelerine yol açarken, Wonka'nın çalışanları Umpa Lumpalar her birinin ardından bir şarkı söyler. Bu arada Wonka sorunlu geçmişini ve diş hekimi babası Wilbur'un ona şeker yemeyi nasıl yasakladığını anımsar. Bir parça şekeri gizlice yedikten sonra Wonka anında bağımlısı olmuş ve hayallerinin peşinden gitmek için evden kaçmıştır. Ancak geri döndüğünde hem babası hem de evleri gitmiştir.

Turdan sonra elenen dört çocuk, yaptıklarının sonucu olarak değişmiş bir şekilde ebeveynleriyle fabrikadan ayrılırken, Charlie artık emekliliği yaklaşan Wonka'nın değerli bir varis bulma niyetinde olduğunu öğrenir. Wonka, beş kişi arasında yaramazlık yapmadığı için Charlie'yi ailesini geride bırakması koşuluyla fabrikada kendisiyle birlikte yaşamaya ve çalışmaya davet eder. Charlie, hayatındaki en önemli şey ailesi olduğu için bu teklifi reddeder.

Charlie ve ailesinin yaşamı düzelir fakat Wonka umutsuzluğa kapılınca şirketinin ve çikolata satışlarının düşmesine neden olur. Wonka, Charlie'den babası Wilbur ile olan uzak ilişkisini düzeltmesine yardımcı olmasını ister. Yeniden bir araya gelme sırasında Charlie, Wilbur'un topladığı Wonka'nın başarısıyla ilgili gazete kupürlerini fark eder, Wonka ise Wilbur ile nihayet barışırken ailenin değerini anlar. Daha sonra Wonka, Charlie ve ailesinin birlikte fabrikaya taşınmasına izin verir.

Oyuncular
---------

* **Johnny Depp** .... **Willy Wonka (Sungun Babacan)**
* **Freddie Highmore** .... **Charlie Bucket (Burak Urans)**
* **David Kelly** .... Büyükbaba Joe **(Erol Günaydın)**
* **Helena Bonham Carter** .... **Bayan Bucket**
* **Noah Taylor** .... **Bay Bucket (Sefa Zengin)**
* **Julia Winter** .... **Veruca Salt (Ece Tunacı)**
* **AnnaSophia Robb** .... **Violet Beauregarde (Hazal Erdal)**
* **Jordan Fry** .... **Mike Teavee (Ömer Can Duna)**
* **Philip Wiegratz** .... **Augustus Gloop**
* **James Fox** .... Bay Salt (Nüvit Candaner)
* **Missi Pyle** .... **Bayan Beauregarde (Zeynep Özden Ayyıldız)**
* **Deep Roy** .... **Oompa-Loompa**
* **Christopher Lee** .... **Dr. Wilbur Wonka** (Willy Wonka'nın Babası)
* **Adam Godley** .... **Bay Teavee (Ali Ekber Diribaş)**
* **Franziska Troegner** .... **Bayan Gloop**
* **Francesca Hunt** .... **Bayan Salt**
* **Liz Smith** .... **Büyükanne Georgina**
* **Eileen Essell** ....**Büyükanne Josephine**
* **David Morris** .... **Büyükbaba George (Erhan Abir)**
* **Geoffrey Holder** .... Anlatıcı (Mazlum Kiper)

Soundtrack
----------

1. "Wonka's Welcome Song" – 1:01
2. "Augustus Gloop" – 3:10
3. "Violet Beauregarde" – 2:08
4. "Veruca Salt" – 2:13
5. "Mike Teavee" – 1:32
6. "Main Titles" – 5:00
7. "Wonka's First Shop" – 1:42
8. "The Indian Palace" – 3:16
9. "Wheels in Motion" – 3:17
10. "Charlie's Birthday Bar" – 1:53
11. "The Golden Ticket/Factory" – 3:03
12. "Chocolate Explorers" – 2:14
13. "Loompa Land" – 1:42
14. "The Boat Arrives" – 1:15
15. "The River Cruise" – 1:54
16. "First Candy" – 1:21
17. "Up and Out" – 3:11
18. "The River Cruise, Pt. 2" – 1:56
19. "Charlie Declines" – 1:32
20. "Finale" – 3:46
21. "End Credits Suite" – 7:01

Kaynakça
--------

1. ↑  "*Charlie and the Chocolate Factory*". *British Board of Film Classification*. 17 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Kasım 2021.
2. ↑  "*Charlie and the Chocolate Factory*". *European Audiovisual Observatory*. 1 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Kasım 2021.
3. ↑  "*Charlie and the Chocolate Factory* (2005)". *British Film Institute*. 5 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Kasım 2021.
4. ↑  Nashawaty, Chris (8 Temmuz 2005). "The Truth About '*Charlie*'". *Entertainment Weekly*. Dotdash Meredith. Erişim tarihi: 11 Eylül 2022 – Internet Archive vasıtasıyla.
5. ↑  "Charlie and the Chocolate Factory (2005) - Financial Information". *The Numbers*. 6 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Aralık 2023.
6. ↑  "*Charlie and the Chocolate Factory (2005)*". *Box Office Mojo*. IMDb. 12 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Charlie and the Chocolate Factory (film)*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Resmî site
* AllMovie'de *Charlie and the Chocolate Factory*
* IMDb'de *Charlie and the Chocolate Factory*
* TCM Movie Database'de *Charlie and the Chocolate Factory*
* Rotten Tomatoes'ta *Charlie and the Chocolate Factory*
* Box Office Mojo'da *Charlie and the Chocolate Factory*
* A Golden Ticket 26 Mayıs 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

| * g
* t
* d
*Charlie'nin Çikolata Fabrikası* |
| --- |
| Kitaplar | 
* *Charlie'nin Çikolata Fabrikası*
* *Charlie'nin Büyük Cam Asansörü*

 |
| Filmler | 
* *Willy Wonka & the Chocolate Factory*
* *Charlie'nin Çikolata Fabrikası*

 |
| Diğer | 
* Charlie'nin Çikolata Fabrikası
* Charlie'nin Büyük Cam Asansörü karakterleri
	+ Willy Wonka
	+ Mike Teavee
	+ Veruca Salt
	+ Charlie Bucket
	+ Augustus Gloop
	+ Violet Beauregarde
	+ Büyükbaba Joe
* Wonka Bar
* Wonka's Chocolate Factory
* Roald Dahl
* *The Candy Man*
* Müzikal
* Ride
* Video oyunları

 |

| * g
* t
* d
Tim Burton |
| --- |
| Yönetmenlikçalışmaları | 

|  |  |
| --- | --- |
| Uzun metraj filmler | 
* *Pee-wee'nin Büyük Macerası* (1985)
* *Beterböcek* (1988)
* *Batman* (1989)
* *Makas Eller* (1990)
* *Batman Dönüyor* (1992)
* *Ed Wood* (1994)
* *Çılgın Marslılar* (1996)
* *Hayalet Süvari* (1999)
* *Maymunlar Gezegeni* (2001)
* *Büyük Balık* (2003)
* *Charlie'nin Çikolata Fabrikası* (2005)
* *Ölü Gelin* (2005)
* *Sweeney Todd: Fleet Sokağı'nın Şeytani Berberi* (2007)
* *Alis Harikalar Diyarında* (2010)
* *Karanlık Gölgeler* (2012)
* *Frankenweenie* (2012)
* *Büyük Gözler* (2014)
* *Bayan Peregrine'in Tuhaf Çocukları* (2016)

 |
| Kısa filmler | 
* *The Island of Doctor Agor* (1971)
* *Stalk of the Celery Monster* (1979)
* *Hansel and Gretel* (1982)
* *Vincent* (1982)
* *Frankenweenie* (1984)
* *Stainboy* (2000)

 |
| Video klipler | 
* "Bones"
* "Here with Me"

 |

 |
| Yapımcılıklar | 
* *Noel Gecesi Kabusu* (1993)
* *Cabin Boy* (1994)
* *Batman Daima* (1995)
* *Dev Şeftali* (1996)
* *The World of Stainboy* (2000)
* *9* (2009)
* *Abraham Lincoln: Vampir Avcısı* (2012)
* *Alis Harikalar Diyarında: Aynanın İçinden* (2016)

 |
| Edebiyat | 
* *The Melancholy Death of Oyster Boy & Other Stories* (1997)

 |
| Televizyon dizileri | 
* *Beetlejuice* (1989–91)
* *Family Dog* (1993)

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX4827519
* BNF: cb169038594 (data)
* GND: 7678460-5
* LCCN: no2005109285
* NLI: 987009950573805171
* VIAF: 225729138
* WorldCat (LCCN): no2005-109285

 |