Burgu Türbini ile karıştırılmamalıdır.
Üç tam dönüş yapmış bir Arşimet spirali
**Arşimet spirali** ya da **aritmetik spiral**; iki boyutlu düzlemde, orijinden çıkan ve sabit açısal hızla dönmekte olan bir doğru üzerinde, sabit hızla dışarıya doğru ilerleyen bir noktanın izleyeceği eğridir. İsmini, M.Ö. 3. yüzyılda yaşamış ve *Spiraller Üzerine* adlı kitabında bu eğrileri incelemiş olan Yunan matematikçi Arşimet'ten alır.

Kutupsal koordinat sisteminde, Arşimet spirali şu denklemle ifade edilir:

{\displaystyle \,r=a+b\theta .}
Burada *a* ve *b* gerçel sayılardır. *a'*nın değerini değiştirmek, spirali döndürecek, 
*b'*nin değerini değiştirmek ise spiralin kolları arasındaki mesafeyi azaltıp artıracaktır.

Orijinden dışarıya doğru herhangi bir yönde çıkan bir doğrunun spirali keseceği noktalar, birbirine eşit uzaklıktadır. (*θ* radyan cinsinden ölçülürse bu uzaklık 2π*b'*ye eşittir.) Logaritmik spiralde ise bu noktaların aralarındaki mesafeler, dışarıya doğru gidildikçe bir geometrik dizi halinde artar. Doğada rastlanan durağan spirallerin hepsi (notilus kabuğu, sarmal galaksi, örümcek ağı, vs) logaritmik spirallerdir. Güneş'in manyetik alanı gibi pek çok dinamik spiral ise Arşimet spiralidir.

*θ* < 0 ve *θ* > 0 hallerinde, birbirinin *y* ekseni üzerinden yansıması olan iki ayrı spiral elde edilir. Yandaki resimde *θ*, 0 ve 6*π* arasında değişmektedir.

Bazı kaynaklarda Arşimet spirali şu denklemle tanımlanır:

{\displaystyle \,r=a+b\theta ^{1/c}.}
Burada *c* yine bir bir reel parametredir. *c* 1 alınırsa yukarıda anlatılan standart Arşimet spirali elde edilir. *c* için 1'den farklı değerler alındığında hiperbolik spiral, Fermat spirali ve lituus gibi çeşitli eğriler oluşur.

Uygulamalar
-----------

Temelde iki Arşimet spiralinden oluşan sarmal kompresörün çalışma ilkesi.
Arşimet spiralinin gerçek dünyada pek çok uygulaması vardır.

Örneğin, Arşimet spirali şekilli ve birbirinin içine geçmiş aynı büyüklükteki iki sarmal, sıvı ya da gaz gibi akışkanları pompalamak ya da sıkıştırmak için kullanılan sarmal kompresörlerin temelini oluşturur. Sarmallardan biri sabit dururken, diğeri kendi çevresinde dönmemek üzere merkez dışı (eksantrik) bir dönüş hareketi yapar ve akışkanı iki sarmalın duvarları arasında sıkıştırarak ilerletir.

Gramofon plakların çok erken dönemlerinde, plak üzerindeki oluklar bir Arşimet spirali oluşturacak şekilde açılır ve bu şekilde, olukların birbirlerinden eş uzaklıkta durmaları sağlanarak, bir plağın üstüne en çok miktarda müzik kaydedilmeye çalışılırdı. Ancak sonraları, daha iyi ses kalitesi elde edebilmek için bu uygulamadan vazgeçilmiştir.

Ayrıca bakınız
--------------

* Logaritmik spiral
* Hiperbolik spiral

Kaynakça
--------

1. ↑  "Fluid compressing device having coaxial spiral members". 11 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Temmuz 2007.
2. ↑  "Early Development of the LP". 4 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Temmuz 2007.

Dış bağlantılar
---------------

* MathWorld'den Arşimet Spirali18 Haziran 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. sayfası (İngilizce)

| * g
* t
* d
Spiraller, eğriler ve helezon |
| --- |
| Eğriler | 
* Cebirsel eğri
* Eğrilik
* Eğriler Galerisi
* Eğrilerin listesi
* Eğri ile ilgili konular listesi

 |  |
| Helezonlar | 
* Helezon açısı
* Helezonal anten
* Boerdijk–Coxeter helezonu
* Yarıhelezon
* Helezonal simetri
* Üçlü helezon

 |
| Spiraller (Sarmallar) | 
* Arşimet sarmalı
* Cotes spirali
	+ Epispiral
	+ Hiperbolik spiral
	+ Poinsot spiralleri
* Doyle spirali
* Euler spirali
* Fermat spirali
* Altın sarmal
* İkili sarmal
* İçeri kıvrık (İnvolut)
* Spiraller listesi
* Logaritmik spiral
* *Spiraller Üzerine (Arşimet)*
* Theodorus sarmalı

 |

| Arşimet |
| --- |
| Yazılı eserler | *Measurement of a Circle* (Bir Dairenin Ölçümü)  • *The Sand Reckoner* (Kum Sayacı)  • *On the Equilibrium of Planes* (Düzlemlerin Dengesi Üzerine)  • *Quadrature of the Parabola* (Parabolün Dördüllemesi)  • *On the Sphere and Cylinder* (Küre ve Silindir Üzerine)  • *On Spirals* (Sarmallar Üzerine)  • *On Conoids and Spheroids* (Konoidler ve Sferoidler Üzerine)
 • *On Floating Bodies* (Yüzen Cisimler Üzerine)  • *Ostomachion*  • *The Method of Mechanical Theorems* (Mekanik Teoremler Yöntemi)  • *Book of Lemmas* (Lemmalar Kitabı) (apokrif) |  |
| Keşifler ve icatlar | Arşimet cismi  • Arşimet'in sığır problemi  • Arşimet prensibi  • Arşimet'in vidası  • Arşimet pençesi  • Arşimet spirali  • Arşimet noktası  • Arşimet sayısı |
| Çeşitli | Arşimet'in ısı ışını  • Arşimet Palimpsesti  • Arşimet'in adını taşıyan şeylerin listesi  • Sözde-Arşimet |
| İlgili kişiler | Öklid  •Knidoslu Eudoksos  •Pergeli Apollonios  •İskenderiyeli Heron  •Askalonlu Eutokios |
| Kategori Kategori |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb122113122 (data)
* LCCN: sh85006546
* NLI: 987007294833405171

 |