recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
***Miki***, 1962-1965 yılları arasında Pulhan Yayınları tarafından Türkiye'de yayımlanmış çizgi roman ve çocuk dergisidir.

Amerikalı Walt Disney'in çizgi romanlarının yer aldığı haftalık dergi büyük boy ve yarı renkli olarak yayımlanıyordu, yani 2 sayfası siyah beyaz iki sayfası da renkli idi. Standart sayıların dışında bu sayıların 5'er fasikül halinde bir araya getirilmesiyle oluşturulmuş ciltleri de vardı. Fasiküllerin fiyatı 1 lira iken ciltlerin üzerinde 500 kuruş yazmaktadır. 1964 yılından sonra baskı kalitesinde belirgin bir düşüş başladı, gitgide donuklaşan ve soluklaşan renkler sıklıkla kayma gösteriyor bazen de hiç renk kullanılmıyordu, hatta masraftan kısmak için sayfa sayısı bile azaltılmıştı. Ama bütün bunlara rağmen yayımlanan çizgiler lisanslı idi. Oysa Pulhan'dan önce de Türkiye'de birçok Walt Disney yayını kopya çizgilerle ve lisanssız olarak yayımlanmıştı. İlk başlarda dolgu malzemesi olarak Türk çizerlerin de eserlerine yer verilmiştir. Bunlardan bazıları "Mıstık" adıyla tanınan Türk karikatür sanatçısı Mustafa Eremektar'ın çizdiği "Nasrettin Hoca" ve "Dörtgöz Ali" idi. Miki dergisinde yayımlanan maceralar ABD'deki orijinal Disney ürünleri değil İtalya'da Almanacco Topolino dergisinde İtalyan sanatçılar tarafından üretilmiş maceralardı.
1965 yılında Pulhan Yayınlarının bıraktığı Miki'nin lisans hakkını 1966 yılında Arkın Kitabevi devraldı ve derginin adını Renkli Miki olarak değiştirdi, dergi yine yarı renkli olarak çıkıyordu ama boyu küçülmüştü. Ancak bu dergi de uzun ömürlü olmadı ve 1 yıl içinde yayımına son verdi.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 29 Ağustos 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Haziran 2008.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 24 Haziran 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Haziran 2008.

Dış bağlantılar
---------------

* Serüven.org'da "Türkiye'de Yayımlanan Disney Çizgi Romanlarının Tarihçesi" 24 Haziran 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Disney Comics sitesinde "Türkiye'deki tüm Disney dergileri"

Dergiye ismini veren Walt Disney kahramanı Mickey Mouse.
**Karalahana** ya da **yaprak lahana** (*Brassica oleracea* Acephala), turpgillerden (Brassicaceae), geniş ve kalınca kat kat yaprakları olan, kış sebzesi olarak yetiştirilen ve yaprakları koyu yeşil olan bir lahana çeşididir. Karadeniz (Artvin, Bartın, Kastamonu, Zonguldak, Karabük, Samsun, Giresun, Ordu, Rize, Trabzon) halkının temel besin maddesidir. Yaz-kış yenilen bu sebzenin adı Eski Yunanca'daki lahana "yenilebilen sebze" kelimesinden gelmekte ve bölgede (Lazca); Lu farklı yörelerdeki adlarıyla Kelem, Pancar, Pezük (Gürcüce); Şaviphali, (Zonguldak, Bartın, Kastamonu); Kara Mancar (Ayrıca Mancar-Manca çeşitli yörelerde Kara Lahana dışında çeşitli otlardan yapılan yiyecek anlamınıda taşır yani Kara Lahana dışındaki Yeşilliklerede Mancar-Manca denmektedir. Manca veya Mancar Kelimesinin kökeninin İtalyanca; Mangia, Latin dillerinde ve Rumence'de ki Mangiare kelimesinden geldiği sanılır.) olarak da bilinmektedir.

İçeriği
-------

100 gram taze karalahana ortalama şunları içerir:

|  | g |  | mg |  | mg |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Karbonhidrat | 4 | B1 vitamini | 0,02 | Demir | 1,0 |
| Protein | 4 | B2 vitamini | 0,20 | Kalsiyum | 200 |
| Yağ | 0,9 | C vitamini | 100 | Karoten | 5,3 |
| **Enerji değeri** | **167 kJ** |

Kaynakça
--------

1. ↑  Özhan Öztürk. Karadeniz Ansiklopedik Sözlük 27 Mayıs 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. İstanbul, 2005. s. 625
2. ↑  Öztürk. Age. 624-624
3. ↑  "Türk Dil Kurumuna Göre Manca". 10 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi.

Dış bağlantılar
---------------

* Karalahananın mucizevî faydaları 19 Haziran 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Kırmızı (KARA) Lahana Nedir?

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4257572-2
* LCCN: sh85071337
* LNB: 000328868
* NDL: 001123146
* NKC: ph182420
* NLI: 987007538690405171

 |
Başlığın diğer anlamları için Postacı Kapıyı İki Kere Çalar (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.

***Postacı Kapıyı İki Defa Çalar***, Amerikalı gazeteci ve romancı James M. Cain'in 1934 yılında yazmış olduğu suç romanıdır. Özgün adı ***The Postman Always Rings Twice*** olan roman Türkçeye ilk kez Semih Yazıcıoğlu'nun çevirisiye Nebioğlu Yayınevi tarafından 1949 yılında aktarılmıştır. Kitap 1995 yılında Parantez Yayınevi tarafından bir kez daha basılmıştır.

Nebioğlu Yayınevi'nin 1949 baskısının içinde *Postacı Kapıyı İki Defa Çalar* romanının yayınevivin "En güzel dünya romanları" serisinden olduğu belirtilmiş ve serinin devam edeceğini işaret eden şu cümleye yer verilmiş:

|  |  |
| --- | --- |
|  | **«** *Bu seriyi Takip Ediniz. Bu Romanlar Modern Bir Evin Ziynetidir. Ayrıca "Bu romanın filmi Lana Turner ve John Garfield tarafından oynanmıştır.* **»** |
|  |  |

Roman ABD'de yayımlandığı zaman bu 1946 tarihli film henüz çekilmemişti, ancak kitap Türkiye'de 1949'da yayımlandığına göre filmin şöhreti çoktan duyulmuş olmalı. Belli ki kitabın yayımcıları filmin ve filmin oyuncularının da kitabın popülerliğine bir katkı sağlıyacağını düşünmüşler.

Roman ABD'de yayımlandığı yıllarda içerdiği şiddet ve cinselliğin alışılmadık oranlardaki dozu yüzünden oldukça fazla sansasyon yaratmış, okuyucuları tedirgin ederek derinden etkilemişti. Başıboş bir serserinin tesadüfen uğradığı, aynı zamanda hem bir lokanta hem de bir ev olarak kullanılan benzin istasyonunda geçici olarak çalışmaya başlaması, sonra da istasyon sahibinin karısıyla birlikte nefret ettiği kocasını ortadan kaldırmak için yaptıkları şeytanca planların konu edildiği bu çok satan roman 20. yüzyılın en önemli polisiye romanlarından biri olarak kabul edilmektedir. Romanın konusu Kaliforniya'da geçmektedir.

Sinema uyarlamaları
-------------------

Kısa zamanda bütün Dünyada popüler olan kitap, 1939 ila 1998 yılları arasında tam 5 kez sinemaya da aktarılmıştı. Romanın sinema uyarlamaları şunlardır:

* 1939 - Le Dernier Tournant (Son Dönemeç), Fransa.
* 1943 - Tutku (film, 1943), İtalya. Yönetmen: Luchino Visconti
* 1946 - The Postman Always Rings Twice (film, 1946) ABD. Yöneten: Tay Garnett. Başrolünde: Lana Turner
* 1981 - The Postman Always Rings Twice (film, 1981) (Postacı Kapıyı İki Kere Çalar) ABD. Yönetmen: Bob Rafelson. Oyuncular: Jack Nicholson ve Jessica Lange.
* 1985 - Sarı Bela - Türkiye Yönetmen: Şahin Gök, Oyuncular: Banu Alkan, Hakan Balamir, Reha Yurdakul
* 1998 - Szenvedély Macaristan. Siyah beyaz çekilmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2009.
2. ↑  "Sarı Bela (35 mm)". T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2009. [*ölü/kırık bağlantı*]
3. ↑   [*yalın URL*]
Tahir Sakman
**Tahir Sakman** (d. 1957; Konya), şair ve yazar. Babası Konya türkülerinin kaynak kişilerinden Mazhar Sakman, ortanca ağabeyi müzisyen Vedat Sakman’dır. Öğrenimini Konya’da tamamlayan Sakman, birçok gazete ve dergilerde yazılar yazdı, şiirler yayımladı. Konya türküleri ve geleneği üzerine araştırma, inceleme ve derlemeleri birçok basın yayın organında yayımlandı.
Konularını çoğunlukla sevgiden, sevginin hayatın iniş-çıkışlarına yansıyan derin etkilerinden alan *Bir Hayat Yetmez*, *Hasret Sevgiden Öte*, *Söylesem Güç Yetmez Sussam İşkence*, *Yasadışı Aşk*, *Kırmızı Yazılar*, *Aşk Gittiği Yere Kadar*, *Soğuk Ülkenin Sıcak Kızı Maria*, *Aşk Yoksa Yaşam Yok* ve *Leyla'dan Mevla'ya Cennete Yürüyüş* isimli şiir, öykü, deneme ve roman kitaplarının yanı sıra Sakman, araştırma içerikli yapıtlarında, özellikle kaynak kişi Mazhar Sakman’ın bant kayıtlarını deşifre ederek, Konya türkü kültürü alanındaki en kapsamlı çalışmaları ortaya koymuştur.
Yaşadığı şehrin sosyal ve kültürel sorunlarını şiirlerine yansıtmış, genellikle yalın bir dil kullanmasının yanında zaman zaman anlaşılması güç imgelerle kendi sesini oluşturmuştur. Halen şiir çalışmalarının yanı sıra öykü, roman, araştırma, inceleme ve derleme çalışmalarını da devam ettiren Sakman Türk edebiyatında, Ramazan manileri üzerine derleme dışında telif edilen ilk kitaba da imza atmıştır.

Yapıtları
---------

* ***Konyalı Mazhar Sakman'dan Türküler** / T.C. Konya Valiliği İl Kültür Müdürlüğü*
* ***Bir Hayat Yetmez***
* ***Hasret Sevgiden Öte***
* ***Aşk Gittiği Yere Kadar** / Nüve Kültür Merkezi Yayınları*
* ***Aşk Yoksa Yaşam Yok** / Nüve Kültür Merkezi Yayınları*
* ***Dünden Bugüne Konya Oturakları** / Milenyum Yayınları*
* ***Kırmızı Yazılar** / Nüve Kültür Merkezi Yayınları*
* **Söylesem Güç Yetmez Sussam İşkence**
* **Yasadışı Aşk**
* ***Ramazan Manileri** / Karatay Belediyesi Kültür Yayınları, Konya*
* ***Soğuk Ülkenin Sıcak Kızı Maria** / Nüve Kültür Merkezi Yayınları*
* ***Leyla'dan Mevla'ya Cennete Yürüyüş** / Tuna Yayınları*

Notlar
------

1. ↑  Tahir Sakman, Kırmızı Yazılar s.4
**Mikko Viljami Lindström** (d. 12 Ağustos 1976), Fin HIM grubunun gitaristidir. Lindström, sıklıkla lakabı olan **Linde** ile tanınır.

Hayatı
------

Lindström, Finlandiya'nın başkenti Klaukkala'de doğdu. Babası Olli mühendis, annesi Riita ise Finnair'de hostesti. Kendinden küçük Jude adında bir erkek kardeşi de olan Linde kardeşinden dört yaş büyüktür. Çocukluğunda oldukça içe dönük olan Linde, çocukluğunda kısa sarı saçları ve gözlükleriyle bilinmekteydi. Bu yıllarda müziğe ilgi duymaya başlayan Lindström'ün babası da Elvis Presley hayranıydı. On yaşında Noel'de akustik mini Landola'ya sahip olan Linde, bu gitarıyla sürekli çalıştı.

Vücudunda heartagram dövmesi barındırmayan Linde, 6 Mart 2003 tarihinde karısı Mariam "Manna" Jäntti'den bir kız çocuğu sahibi oldu.

Örnek aldıkları
---------------

Lindström, Jimi Hendrix ve Iggy Pop'a özel hayranlık duymakta olup onlarla bir ödül gecesinde tanıştığını da beyan etti. Bunların dışında Lindström, Steve Vai, John Lee Hooker, Tony Iommi, Philip McClean ve Elvis Presley gibi isimleri örnek almaktadır.

Lakapları
---------

Lindström, farklı lakaplarla bilinmektedir. Bunlar;

* Linde
* Lily Lazer
* Daniel Lioneye
* Dope Danny
* Ramses 200

Kaynakça
--------

1. 1 2  Juho K. Juntunen (2002). "HIM - Synnin viemää", sayfa 41. WSOY
2. ↑  "YouTube". 18 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Haziran 2009.
3. ↑  "himforfans". 7 Mart 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Haziran 2009.

* IMDb'de  Mikko Lindström

Dış bağlantılar
---------------

* HIMzone666 & HIMzone666.forum
* Daniel Lioneye resmî MySpace sayfası 12 Nisan 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* MusicBrainz: 9a58c72b-47df-46c8-ac9c-5661e7812400
* NKC: ola2002152794
* VIAF: 84965810
* WorldCat: viaf-84965810

 |
**Havuz Başı**, Türk yazar Sait Faik Abasıyanık'ın 1952 yılında yayınlanan hikâye kitabı. Bu kitapta yazarın eski ve yeni yirmi üç öyküsü yer alır. Sait Faik *Havuz Başı*'nda okuyucuya kendisini anlatır, içini döker gibidir. Son kitaplarında yer almayan Adapazarı'nda geçirdiği çocukluk günlerine ait anılar bu kitapta kendine yer bulur.

Ayrıca, kitaptaki bazı hikâyeler yarım, bazıları ise gözlem düzeyinde kalmış gibidir.

Analiz
------

Kitaba ismini veren *Havuz Başı*, temiz ve saf insanları konu edinmiş, anlatana yaşama sevinci ve neşe veren bir öyküdür. Sait Faik, *Kumarbaz Hayri Efendi* isimli hikâyesinde ise farklı bir anlatım tekniği denedi, bu hikâyede anlatıcı birinci tekil ile üçüncü tekil arasında sürekli değişmektedir.

*Sur Dışında Hayat* topluma yönelik bir öyküdür. *Su Basması*'nda ise anlatıcı bir köylüdür ve Sait Faik ilk kez bir şive taklidi yazmıştır. Yazar, onu ölüme götüren hastalığından (siroz) ilk kez *Cezayir Mahallesi* isimli öyküsünde bahseder. ("Körolası! Benim de karaciğerim hasta.") *Cezayir Mahallesi* ayrıca "Bir Nedim yaşamış, (...) güzel çocuklar sevmiş bilirdik." cümlesi ile ilgi çeker. Bu cümle Sait Faik'in ileriki günlerde yazacağı eşcinsel öykülerin habercisi gibidir.

Kitapta bulunan yirmi üç öyküden yedi tanesi deneme tarzında gibidir. *Sur Dışındaki Hayat* ise röportaj tarzında bir öyküdür. Geriye kalan on beş öykünün on biri kentte, biri adada, biri köyde, biri kasabada, biri ise yolda geçer. Abasıyanık, hikâyelerin on ikisini şimdiki zamanla, ikisini geçmiş zamanla, bir tanesini ise geçmiş ve şimdiki zaman iç içe yazdı. On hikâyede anlatıcı birinci tekil şahısken, üç hikâyede üçüncü tekil şahıs, iki hikâyede ise hem birinci tekil hem de üçüncü tekil şahıstır.

Sait Faik'in hiçbir hikâyesinde gelecek günlerden bahsetmemesi dikkat çeker.

Kaynakça
--------

* Naci, Fethi (Mayıs 2003), *Sait Faik'in Hikâyeciliği*, Yapı Kredi Yayınları, ISBN 975-08-0534-8
* Sönmez, Sevengül (Şubat 2007), *A'dan Z'ye Sait Faik*, Yapı Kredi Yayınları, ISBN 978-975-08-1198-2
* Uyguner, Muzaffer (1991), *Sait Faik*, Bilgi Yayınevi, ISBN 975-494-232-3

### Notlar

1. ↑  Sönmez 2007, s. 97
2. 1 2 3  Uyguner 1991, s. 42
3. ↑  Naci 2003, s. 43
4. ↑  Naci 2003, s. 45
5. 1 2  Naci 2003, s. 47

| * g
* t
* d
Sait Faik Abasıyanık |
| --- |
| Hikâye | *Semaver* • *Sarnıç* • *Şahmerdan* • *Lüzumsuz Adam* • *Mahalle Kahvesi* • *Havada Bulut* • *Kumpanya* • *Havuz Başı* • *Son Kuşlar •* Alemdağ'da Var Bir Yılan *•* Az Şekerli *•* Tüneldeki Çocuk |
| Roman | *Medarı Maişet Motoru* • *Kayıp Aranıyor* |
| Şiir | *Şimdi Sevişme Vakti* |
| Röportaj | *Mahkeme Kapısı* |
Rus çarı IV. İvan'ın fil dişinden yapılmış tahtı.
Napolyon'un tahtı
Kral Chulalongkorn tahtında otururken
**Taht**; hükümdarların oturduğu, büyük ve gösterişli koltuk. Geniş manasıyla devletin başını ve yönetim merkezini simgeler. Monarkların yanı sıra, özellikle Hristiyanlıkta en yüksek kademelerdeki din adamları tarafından da kullanılır. Türkçeye Farsça تخت (taht) sözcüğünden geçmiştir.

Tarihçe
-------

Yunan mitolojisinde tanrıların tahtlarda oturdukları görülür. Tarihte özellikle Doğu medeniyetlerinde tahtların ihtişamı sembolize ettiği görülür. Halen ayakta olan en eski taht, Knossos duvarlarına bitişik olarak MÖ 1800'lü yıllarda inşa edilen, Girit Uygarlığı'ndan kalma bir tahttır. Bilinen en gösterişli taht, mücevherlerle bezeli ve gümüş basamaklarla çıkılan bir platform üzerinde bulunan ve Delhi hükümdarlarına ait olan Taht-ı Tavus'dur.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4  "Taht." *Encyclopædia Britannica. Encyclopædia Britannica Online.* Encyclopædia Britannica Inc.
2. ↑  "taht." 14 Şubat 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Google Translate. Erişim: 27 Kasım 2011.
3. ↑  "taht." 20 Aralık 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Güncel Türkçe Sözlük. Türk Dil Kurumu. Erişim: 27 Kasım 2011.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4059971-1

 |
**Kadir Doğulu** ya da doğum adıyla **Abdulkadir Doğulu** (d. 19 Nisan 1982, Mersin), Türk oyuncu ve mankendir.

İlk yılları ve kariyeri
-----------------------

Kadir Doğulu, 19 Nisan 1982'de Mersin'de doğdu. Okan Üniversitesi gastronomi bölümündeki kaydını oyunculuk nedeniyle dondurdu. İlk olarak, 2010 yılında Kanal D'de yayımlanmaya başlayan ve ardından Star TV'de yayınlanmaya devam eden *Küçük Sırlar* dizisinin başrollerinden birini oynadı. Eylül 2011'de sona eren dizi ile oyunculuğa tam anlamıyla adım atmış oldu. Bundan önce Hande Yener'in Romeo şarkısının klibinde rol almıştır. Ardından sonraki televizyon sezonunda Show TV'de yayınlanan, Gani Müjde'nin yazmış olduğu *Pis Yedili* adlı dizide yine başrol oynadı. Ancak diziden ayrıldı ve 2013 yılında FOX'ta yayınlanmaya başlayan ve ardından Show TV'de yayınlanmaya devam eden *Fatih Harbiye* adlı dizide Macit rolünü canlandırdı. 2015 yılında atv'de yayımlanan *Sevdam Alabora* dizisinde Gökhan rolünü canlandırdı. Kasım 2015'te Star TV'de yayınlanmaya başlayan Muhteşem Yüzyıl Kösem adlı dizide Mehmet Giray Han'ı canlandırdı. 2016-2017 yılları arasında FOX'ta yayınlanan *Bana Sevmeyi Anlat* adlı dizide "Alper" rolüne hayat vermiştir. Dizi, 30 Ocak 2017'de sona ermiştir. Müzisyen ve modacı olan Kemal Doğulu'nun kardeşidir. Neslihan Atagül ile evlidir. Son olarak ise, 2022-2023 yılları arasında Star TV'de yayımlanan *Gecenin Ucunda* adlı dizide "Kazım Işık" karakterini canlandırdı.

Filmografisi
------------

| Televizyon |
| --- |
| Yıl | Yapım | Rol | Notlar | Kanal |
| 2010-2011 | *Küçük Sırlar* | Ali Erarslan | Başrol oyuncusu | Kanal D / Star TV |
| 2011-2013 | *Pis Yedili* | Güney Samyeli (Bayrampaşalı) | Show TV |
| 2013-2014 | *Fatih Harbiye* | Macit Arcaoğlu | FOX / Show TV |
| 2015 | *Sevdam Alabora* | Gökhan | atv |
| 2015-2016 | *Muhteşem Yüzyıl Kösem* | III. Mehmed Giray | Yardımcı oyuncu | Star TV |
| 2016-2017 | *Bana Sevmeyi Anlat* | Alper Eren | Başrol oyuncusu | FOX |
| 2019-2020 | *Vuslat* | Aziz Korkmazer | TRT 1 |
| 2020 | *Jet Sosyete* | Kenan | Konuk oyuncu | Star TV |
| 2021 | *Aşkın Tarifi* | Fırat Karasu | Başrol oyuncusu | Kanal D |
| 2022-2023 | *Gecenin Ucunda* | Kazım Işık | Başrol oyuncusu /Ortak yapımcı | Star TV |
| 2022 | *O Ses Türkiye Yılbaşı Özel* | Kendisi | Konuk | TV8 |
| Sinema |
| Yıl | Yapım | Rol | Notlar |
| 2013 | *Bir Hikayem Var* | Mert | Başrol oyuncusu |
| 2023 | *Mitat* | Mitat Karaman | Başrol oyuncusu, Yapımcı |

Kaynakça
--------

1. ↑  "Hande Yener ve Kadir Doğulu neden ayrıldı?". medyafaresi. 12 Mayıs 2013. 17 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2013. Doğum tarihine bakayım dedim, internette farklı tarihlerle karşılaştım. Hangisi doğru? Kadir Doğulu : 19 Nisan 1982 doğumluyum.
2. ↑  Müge Bayramoğlu (15 Mart 2014). "Biri ağlayınca içim acıyor". Habertürk. 18 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi.

Dış bağlantılar
---------------

* Resmî site
* IMDb'de  Kadir Doğulu
|  |
| --- |
| 
**Antik Roma ordusu**İÖ 753 – İÖ 476
**Yapısal tarih**
Roma ordusu (*birim türleri*, *lejyonlar*, *Auxilia*, *generaller*)
Roma donanması (*filolar*, *amiraller*)
**Mücadele tarihi**
Savaşların ve muharebelerin listeleri
Nişanlar ve cezalar
**Teknolojik tarih**
Askeri mühendislik (*castra*, *kuşatma makineleri*, *taklar*, *yollar*)
**Siyasi tarih**
**Strateji ve taktikler**
Piyade taktikleri
Cepheler ve tahkimatlar (*limes*, *Hadrian Duvarı*) |

Roma auxilia'sına bağlı piyadeler imparator Trajan'ın Daçya savaşları (101-106) sırasında Tuna olması muhtemel nehri duba bir köprü ile geçiyorlar. Lejyonerlerin taşıdığı dikdörtgen *scutum*lardan farklı olarak taşıdıkları oval kalkanları *clipeus* sayesinde onlardan ayırt edilebiliniyorlar. Roma'da bulunan Trajan sütunundan alınma bir panel.
***Auxilia*** (Latince: *auxilia* = "destek"), Principatus dönemi (MÖ 30–MS 284) Roma ordusununda görev yapan yurttaş lejyonların yanında bulunan ve yurttaş olmayan eyaletlerden toplanan askerlerden oluşturulmuş destek birlikleri. İkinci yüzyıldan itibaren *auxilia*'larda bulunan piyade sayısı lejyonlarda bulunan piyade sayısına ulaşmış ve ilave olarak süvariler, hafif süvariler ve atlı okçular ile desteklenmiş ve böylece *auxilia*, Romanın düzenli sahra birliklerinin beşte üçü bir büyüklüğe ulaşmıştır. Tıpkı lejyonerler gibi mevcutları askere alınanlardan ziyade gönüllülerden oluşmaktaydı.

*Auxilia* birliklerinin mevcutları çoğunlukla *peregrinus* olarak adlandırılan ve İmparatorluğun Roma yurttaşlığına geçmemiş eyaletlerinden gelen askerlerden oluşuyordu. *Auxilia* mevcutları içerisinde Roma yurttaşları ve imparatorluğun sınırları dışında kaldığı için *barbari* olarak adlandırılan halklardan da askerler bulunurdu. Bu durum sadece Roma yurttaşlarından oluşturulan lejyonlara göre bir tezat oluşturmaktaydı.

*Auxilia* birlikleri, romanizasyon ve eyaletlerin tek bir imparatorluk altında birleştirilmesi işlemi için genellikle askere alındıkları eyaletten farklı bir eyalete konuşlandırılırdı. Pek çok *auxilia* birliğinin adı 4. yüzyıla kadar varlığını korumayı başardı ancak bu yüzyıldan sonra birliklerin boyutları, yapıları ve kaliteleri öncüllerinden farklı olacak biçimde değiştirildi.

Kaynakça
--------

1. ↑  Barchiesi, Alessandro (2010). *The Oxford handbook of Roman studies*. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0198856009.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4143727-5

 |
**Assab** (veya **Aseb**, eski adı **Avalites**; (Tigrinya dili: ዓሰብ, *ʿAsäb*; Arapça: عصب) Kızıldenizin batı sahilinde, Eritre devletinin Kuzey Kızıldeniz bölgesinde bulunan bir liman şehridir.

Genel görünüm
-------------

Büyük market, plaj ve gece hayatı ile tanınan şehirde bölgeye hizmet eden Assab Uluslararası Havalimanı bulunur. Yaz aylarında oldukça sıcak olan şehirde Temmuz ve Ağustos aylarında hava sıcaklığı 54 °C (129 °F) sınırına kadar çıkar.

Şehrin 1989 yılında 39600 nüfusu vardı. 1997'de ekonomik sebeplerden dolayı kapanana kadar burada bir petrol rafinerisi vardı. Arsinoe şehrinin yakınındadır.

Tarihi
------

1869'da Sultan burayı *Rubattino Gemi Şirketi*ne sattı, 1882'de İtalya'nın eline geçti. İtalya Assab'ı gemiler için bir kömür istasyonu olarak kullandı. Daha sonra Sovyet Birliği burada bir petrol rafinerisi kurdu. 20. yüzyıl'da Assab Etiyopya'nın ana limanı oldu. 1980'lerdeki Eritre Bağımsızlık Savaşı ve kıtlık zamanlarında Eritre'ye yapılan gıda yardımında Etiyopya'nın Tigray ilindeki limandan yapılıyordu.

1990'larda yeni terminalin yapılmasıyla liman olanakları aşırı derecede çoğaldı fakat 1998'de ise Etiyopya terminal inşa ettikten sonra popülaritesi tekrar azalmaya başladı *(bakınız Eritre-Etiyopya Savaşı)*. Assab büyük marketleri, sahilleri ve gece yaşamıyla bilinir ve bir de hava meydanı vardır.

Eritre ile Etiyopya arasında halen Assab'daki bu limanın işletilmesiyle ilgili devam eden bir tartışma vardır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Edward Ullendorff, *The Ethiopians: An Introduction to Country and People*, ikinci baskı (Londra: Oxford Üniversitesi Baskısı, 1965), p. 90. ISBN 0-19-285061-X.

Ayrıca bakınız
--------------

* Eritre-Etiyopya Savaşı

Dış bağlantılar
---------------

* Assab tarihi hakkında bilgi (İngilizce)27 Ekim 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* VIAF: 236590054
* WorldCat: viaf-236590054

 |
Başlığın diğer anlamları için Su (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
**Ağır su** (D2O), nükleer reaktörlerde kullanılan, hidrojen yerine ağır hidrojen (döteryum) izotopuna sahip, yoğunluğu yüksek sudur.

1932'de ilk kez suyun elektrolizi yolu ile Hugh Taylor bulmuştur. Su moleküllerinin çoğu atom ağırlığı 1 olan hidrojen ile 16 olan oksijenden meydana gelmiştir. Fakat suyu oluşturan elementlerden yani hidrojen ve oksijen izotopları düşünülürse farklı molekül yapısı olduğu görülür. Hidrojenin döteryumla trityum, oksijenin O18, O17 gibi ağır izotoplarını içeren sulara ağır su denmektedir. Ancak ağır su diyerek bahsedilen döteryum oksittir. Ağır su, tatlı sularda ve yeraltı sularında eser miktarda; kar, deniz ve göl sularındaysa daha bol bulunur. Organizmalar için zehirlidir.

Ağır suyun nötron yavaşlatma gücünün normal sudan daha yüksek olması ve soğurma özelliğinin daha az olması ile reaktörlerde yakıt olarak doğal uranyumun kullanılmasına olanak verir.

Ağır su, II. Dünya Savaşı'nda Naziler tarafından, atom bombasını geliştirmek amacıyla da kullanılmıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 7 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2022.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 2 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2022.
3. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 30 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2022.
4. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 30 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2022.

| * g
* t
* d
Su |
| --- |
| Genel | 
* Veri
* Model
* Özellikler

 |
| Biçimler | 
* Döteryumu tükenmiş
* Yarı ağır
* Ağır
* Tritiye
* Hidronyum

 |
| Yeryüzünde | 
* Döngü
* Dağıtım
* Hidrosfer
	+ Hidroloji
	+ Hidrobiyoloji
* Kökeni
* Kirlilik
* Kaynaklar
	+ yönetimi
	+ politikası
* Tedarik

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb12152774m (data)
* GND: 4149228-6
* LCCN: sh85037319
* NLI: 987007550419805171

 |
**Jamie Hamilton** (15 Kasım 1900 - 24 Mayıs 1988), 1928 Yaz Olimpiyatları'nda Büyük Britanya adına yarışmış, yarı Amerikalı yarı İskoç kürekçi ve Hamish Hamilton yayınevinin kurucusu.

Hamilton, Cambridge'deki Caius College'da hukuk okudu. Thames Rowing Club'a (Thames Kürek Kulübü) katılmasının ardından 1927 yılında Henley Royal Regatta'da Grand Challenge Cup kazandılar. 1928 yılında aynı kupayı tekrar kazanmalarının ardından yaz olimpiyatlarında Büyük Britanya'yı temsil etmeleri istendi. Takım olimpiyatlardan gümüş madalya ile döndü.

Kendi yayınevi Hamish Hamilton'ı 1931 yılında kurmadan önce Harrod's mağazasının kitap bölümünde çalıştı. Hamish Hamilton'da birçoğu yakın arkadaşı da olan, umut vadeden Britanyalı ve Amerikalı yazarların kitaplarını bastı. 1965 yılında yayınevini Thomson Organisation'a sattı. Yayınevi 1986 yılında ise Penguin Grubu'na satıldı. Jamie Hamilton sahip olduğu yayınevi yüzünden Hamish Hamilton olarak da anılır. Keltçe *Hamish* kelimesi İngilizce James kelimesinin karşılığıdır ve James de Jamie Hamilton'ın doğum adıdır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Sports Reference Olympic Sports - James Hamilton". 24 Ekim 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Kasım 2012.
2. ↑  "Hamish Hamilton'ın tarihçesi". 2 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Kasım 2012.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 1211508722
* NTA: 393768171
* VIAF: 317290943
* WorldCat: viaf-317290943

 |
Avast'ın kurucuları Eduard Kučera (solda) ve Pavel Baudiš (sağda) 2016 yılında, kar amacı gütmeyen Avast Toplum Geliştirme Vakfı'nı yöneten eşleriyle birlikte
**Avast Software**, merkezi Prag, Çek Cumhuriyeti'nde bulunan ve bilgisayar güvenliği, makine öğrenimi ve yapay zeka alanlarında çalışan çok uluslu bir siber güvenlik yazılımı şirketidir. Avast, aylık 435 milyondan fazla aktif kullanıcıya ve Nisan 2020 itibarıyla dünya çapında kötü amaçlı yazılımdan koruma uygulamaları satıcıları arasında ikinci en büyük pazar payına sahiptir. Şirketin dünya çapındaki 25 ofisinde yaklaşık 1.700 çalışanı bulunmaktadır.

Avast, 1988 yılında Pavel Baudiš ve Eduard Kučera tarafından bir kooperatif olarak kuruldu. 2010'dan beri özel şirket statüsünde bulunmaktadır ve halka arzını Mayıs 2018'de yapmıştır. Temmuz 2016'da Avast, rakip AVG Technologies'i 1,3 milyar dolara satın aldı. O zamanlar AVG piyasada üçüncü sıradaki antivirüs ürünüydü. Prag Menkul Kıymetler Borsası ve Londra Menkul Kıymetler Borsası'nda çift listelenmiş ve FTSE 100 Endeksinin bir bileşenidir.

Şirketin ana ürünü, Avast Güvenli Tarayıcı ve Avast SecureLine VPN gibi araçlarla birlikte Avast Antivirus'tür.

2020'nin başlarında, Avast'ın ürünlerinin kullanıcılarından tarama geçmişi ve diğer kişisel verileri topladığı ve bunları bir yan kuruluş olan Jumpshot aracılığıyla sattığı keşfedildi. Şirket daha sonra Jumpshot'ın operasyonları durduracağını duyurdu.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3  "Annual Results 2020" (PDF). Avast. 3 Mart 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2021.
2. ↑  "At a glance". *Avast*. 23 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2021.
3. ↑  "Market share held by the leading Windows anti-malware application vendors worldwide, as of April 2020". *Statista*. 26 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2020.
4. ↑  "Avast Buys Piriform, the Company Behind CCleaner and Recuva". *BleepingComputer* (İngilizce). 20 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Haziran 2021.
5. ↑  "FTSE UK Index Series: Quarterly Review June 2020". 3 Haziran 2020. 3 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2020.
6. ↑  "The Cost of Avast's Free Antivirus: Companies Can Spy on Your Clicks". *PCMAG* (İngilizce). 27 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2020.
7. ↑  "Leaked Documents Expose the Secretive Market for Your Web Browsing Data". *Vice*. 27 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ocak 2020.
Başlığın diğer anlamları için Sedan sayfasına bakınız.
1893'te Osmanlı Devleti'nde kullanılan bir tahtırevan
Kore'de üst katmandaki soylu kişilerin ulaşım için kullandıkları *gama* adı verilen tahtırevanın takriben 1890 yılında yapılmış sulu boya resmi.
**Tahtırevan** ya da **sedan**, genelde insanların omuzlarında, bazen de deve, fil, at gibi hayvanlara yüklenerek götürülen, üstü örtülü, insan taşınan, tekerleksiz araçtır.

Tahterevalli adı tahtırevan adından bozmadır.

Kaynakça
--------

Dış bağlantılar
---------------

 Wikimedia Commons'ta **Tahtırevan** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.


| * g
* t
* d
Araba |
| --- |
| İnsan gücü ile | Çekçek  **·**  El arabası  **·**  Bebek arabası  **·**  Alışveriş arabası  **·**  Bagaj arabası  **·**  El takası  **·**  Düz yatak arabası  **·**  Sedye |
| Hayvan gücü ile | Atlı tramvay  **·**  At arabası  **·**  Posta arabası  **·**  Savaş arabası
 **·**  Fayton  **·**  Troyka  **·**  Kağnı  **·**  Kızak |
| Motor gücü ile | Otomobil  **·**  Otobüs  **·**  Kamyon  **·**  Kamyonet  **·**  Panelvan  **·**  Minibüs  **·**  Traktör |
Galya merkezli Equites Honoriani Taifali iuniores birliği simgesi ejderha ve inci işli arma
**Taifallar** veya **Tayfallar** (Latince: Taifali*,* Taifalae *veya* Theifali) Cermen ve Sarmat kökenli bir tarihî topluluktur. İlk olarak Aşağı Tuna’nın kuzeyinde, MS 3. yüzyıl ortasında kayıtlarda geçmişlerdir.

Taifal grupları, yerleşik olmaya parçalanmış bir yaşam formunu sürdürmüşlerdir. Bu hayat içinde çoklukla Got kabileleri ile beraber yaşamış ve Romalılara karşı savaşmışlardır. Bunun dışında, MS 4. yüzyılda bazı Taifal kabileleri, Roma İmparatorluğu sınırları içinde yerleşmişlerdir. İmparatorluk topraklarında çoklukla Batı Galya kesiminde yer edinmişlerdir. Roma hayatı içinde atlı ve ek bir ordu parçası olarak Roma ordusunda yer almışlardır. 8. yüzyılda yaşadıkları bölge *Thifalia* adıyla anılmaya başlanmıştır.

Yerleşimleri
------------

Taifallar hakkında söz eden en eski kaynaklardan birisi Got kralı Cniva, Daçya ve Moesia bölgesinde 250 yılı civarlarında yerleştiği döneme rastlar. Bunlar, bazen Cermen asıllı bir kabile olarak belirtilirken bazen de Cermen olmayan, Orta Asya’dan göç etmiş olabileceği söylenen Sarmat kabileleri ile ilişkili olarak belirtilmişlerdir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Herwig Wolfram, History of the Goths, Çeviren: Thomas J. Dunlap, Berkeley: University of California Press, 1988, s. 45. (İngilizce)
2. ↑  Maenchen-Helfen, 26 n50, Diyor ki: "no evidence they were Germans". Dalton, I, 172 n7, calls them "probably of Asiatic descent." Wolfram, 92, mentions hypothesised Vandalic origin which equates the Taifals with the Lacringi and considers "Taifali" to be a Celtic "cult name". (İngilizce)
**Karataş-Semayük**, Antalya İl merkezinin batısında, Elmalı İlçesi'nin yaklaşık 6 km. doğusunda yer alan bir höyüktür. Henüz sadece yüzey araştırması yapılmış olan Semayük Höyük'le karışmaması için Karataş-Semayük Höyük denilmektedir. Deniz seviyesinden 1.200 metre yükseklikteki ve Toroslar'la çevrili Elmalı Ovası'ndaki höyük 100 metre çapında ve 3-4 metre yüksekliktedir.

Kazılar
-------

Höyükte 1949 (S. Hood) ve 1951-52 (James Mellaart) yılları arasında incelemeler yapılmıştır. Kazılar ise 1963-74 yılları arasında Machteld J. Mellink başkanlığında yürütülmüştür.

Tabakalanma
-----------

Höyükte tümü Erken tunç çağı'na tarihlenen altı tabaka saptanmıştır.

Buluntular
----------

Merkezdeki tepede 10,75 x 7,20 metre ölçülerinde büyük bir yapı ortaya çıkarılmıştır. Duvarlar, taş temel üzerine kerpiç olup 80 cm. kalınlıktadır ve tabanıyla duvarları sıvalıdır. Oval bir çevirme duvarı yapıyı çevreler ve bir avlu oluşturur. İki kez genişletilen bu duvar 4-5 metre kalınlıkta bir savunma duvarı haline getirilmiştir. Söz konusu yapının Erken Tunç Çağı II. evreye tarihlendiği ve yönetici bir zümreye hizmet ettiği düşünülmektedir. Anadolu'nun batı kesiminde yönetici zümrenin varlığının mimaride kendini ortaya koymasıyla ilgili ilk örneklerden biri olarak kabul edilmektedir. Diğer erken örnek Küllüoba Höyüğü'nde ortaya çıkmaktadır. Rampalı bir girişi ve depolama birimleri olan bu yapılar Miken saraylarıyla benzerlikler göstermektedir.

Değerlendirme
-------------

Karataş-Semayük, Güneybatı Anadolu bölgesinde kapsamlı kazısı yapılmış en önemli Erken Tunç Çağı yerleşimlerinden biridir. Höyükle ilgili olarak çok sayıda yayın yapılmış olmasına karşın fazla ayrıntı yoktur. Yerleşimin I. – V. tabakaları Troya I, VI. tabakası ise Troya II ile çağdaş görülmektedir. II. tabaka ile ilgili Radyokarbon tarihleme yöntemi, MÖ 2.900 - 2.600 tarihlerini vermektedir.

Dış bağlantılar
---------------

* Yakın plan kroki 4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Fotoğraflar 4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Mehmet Ozan Özbudak, *İlk Tunç Çağı'nda Batı Anadolu* 28 Aralık 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Erişim tarihi 17.04.2012

Kaynakça
--------

1. ↑  "TAY – Yerleşme Ayrıntıları". 28 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2012.
2. 1 2 3 4 5  "TAY – Yerleşme Dönem Ayrıntıları". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2012.
3. ↑  Mehmet Ozan Özbudak, *İlk Tunç Çağı'nda Batı Anadolu* 28 Aralık 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
**Ankuva** (Asurca: Amkuva) ya da **Hanikkuil**, antik Hitit kenti. Zippalanda'nın güneyinde yer alan kent ile Zippalanda arasında, tanrı Taha ile ilişkili törensel yürüyüşler yapılmaktaydı.

Ankuva, tanrıça Kattaha ya da Hannikkun'a adanmış kutsal bir şehirdi. Kültepe'de bulunan bir Asur metnine göre Ankuva kenti, Sinḫuttum ve Kapitra ile birleşip Hattilere karşı isyan etmiştir.

Bu şehrin nerede bulunduğu tartışmalıdır. R.L. Gorny, Ankuva'nın Alişar Höyük olduğunu iddia etmiş, M. Popko ise Alaca Höyük'ün 10 km güneybatısındaki Eskiyapar olduğunu öne sürmüştür. Çadır Höyük kazılarında elde edilen eserlerin incelenmesi sonrasında ise burada olduğu iddia edilmiştir.

Kaynakça
--------

1. 1 2  Ronald L. Gorny, Hittite Imperialism and anti-imperial resistance as viewed from Alişar Höyük. Bulletin of the American Schools of Oriental Research 299/300, 1995, 71 Bulletin of the American Schools of Oriental Research 299/300, 1995, 71
2. ↑  Maciej Popko, Zippalanda and Ankuwa once more. Journal of the American Oriental Society 120/3, 2000, 445-448. Journal of the American Oriental Society 120 / 3, 2000, 445-448.
Strizh basınç giysisi
**Strizh**, (Rusça: Стриж, *"Hızlı (kuş)"* anlamında), aslen SSCB'nin uzay mekiği Buran mürettebatı için geliştirilen bir uzay giysisidir. Soyuz mürettebatı tarafından giyilen Sokol uzay giysisine benziyordu. 3 Mach hızından yukarı hızlara ve 30 km'den yukarı irtifalarda uzay aracından fırlatılma esnasında kozmonotları korumak için dizayn edildi. Buran'da Columbia ve diğer uzay mekiklerininkine benzer fırlatma koltukları için tasarlandı (STS-4 görevinden sonra kaldırıldı).

Strizh giysileri, elektrik konektörleri ile donatılmış, zeytin yeşili renkli naylon branda ile gümüş aparatlar ve lastik kumaş ile kaplı, hava ve soğutucu öbekli imal edilmişti. Anodize alüminyum flanş tutturulmuş bir menteşeli vizörlü ekli basınçlı bir başlığı vardı. Kolluklarında, üst kola monte edilebilen ayarlanabilir mafsallı kablolar vardı. Bir metal demet ve dokuma kemeri aracılığıyla göğüsten arkaya sarılmış bir destek askısı vardı. Kauçuk parmak ve avuç içi deri ile donatılmış sökülebilir eldivenlere sahipti. Giyside ayrıca pileli diz bölümleri vardı. Dizlikleri, eşyayı koymak için tasarlandı. Mesela katlanabilir bıçak veya bir tabanca ve diğer numuneler gibi. Sol koluna bir basınç ölçer ve göğsüne bir subap takıldı. Strizh uzay giysisi ve Buran fırlatma koltuğu Soyuz'un fırlatılışı esnasında test edildi.

Bir tür basınç giysisi olan Strizh, ABD Hava Kuvvetleri'nde yüksek hızlı roket uçak X-15'in mürettebat giysisi ve Gemini uzay aracının benzer Gemini uzay giysisi gibi NASA'nın kullandığı gelişmiş mürettebat çıkış elbisesinin temelini oluşturmaktadır. Kabin basıncının düşük olduğu bütün Rus yörüngealtı uçuşlarında kullanılan yüksek irtifa uçakları için halen kullanımdadır.

Giysi özellikleri
-----------------

3 Mach üstü hızlara ve 30.000 metreden (100.000 ft.) yüksek irtifalara izin vermekteydi.

**Adı:** Strizh kurtarma uzay giysisi.

**Türemesi/Öncülü:** Baklan tam basınçlı giysi.

**Üretici:** NPP Zvezda

**Görevi:** Buran uzay mekiği görevlerinde kullanıldı.

**İşlevi:** EVA ve fırlatma anında

**Kullanım basıncı:** 5.8 psi (400 hPa)

**Giysi ağırlığı:** 40 lb (18 kg)

Kaynakça
--------
**Takiyettin Mengüşoğlu** (1905 - 1984), felsefi antropoloji ve değerler üzerine çalışmalar yapmış Türk filozoftur.

1905 yılında Malatya'nın Hekimhan ilçesine bağlı Ağılbaşı mahallesinde doğdu. Orta öğrenimini Sivas'ta tamamladı. İnsan dünyasında ortaya çıkan somut problemlere yaklaşan özgün bir felsefi antropoloji geliştirmiştir. Almanya'da Maarif Vekaleti'nin bursu ve referansıyla Felsefe okudu, doktorasını da bu ülkede Almanca olarak verdi. İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümü'nde profesör olarak görev yaptı. En önemli kitabı *Felsefeye Giriş* adlı kitabıdır.

Felsefesi
---------

İnsan felsefesi olarak bilinen alanın Türkiye'deki temsilcisidir. "İnsan nedir?" sorusu üzerine sorgulamalar yürüten bu felsefe Antik Çağ'da başlar, Immanuel Kant ile temelleri oluşturulur. Felsefi antropoloji olarak da anılan etkinlik 1930'larda Max Scheler ve Ernst Cassirer ile devam eder. Aynı dönemde, 20. yüzyılın ilk yarısında, Takiyettin Mengüşoğlu insanın kendi kendisini özel bir felsefe dalının araştırma konusu yapar. İnsanın dünyadaki yerini açıklığa kavuşturmaya
çalışırken, onun hayat durumlarına odaklanmıştır. Kendisi çalıştığı alanı şöyle tanımlar: *İnsanın kendisinin ne olduğunu, onun başka varlık alanlarıyla olan bağlarını; insanla birlikte varlık dünyasına katılan anlam boyutlarıyla yeni varlık seferlerinin ne olduğunu ve bunlarla insan arasındaki ilişki gibi problemlerle insanın kosmostaki yeri problemini incelemeye, anlamaya yine hiçbir bilim girişmemektedir. Doğal varlık ve tarihsel varlık alanında olduğu gibi, burada da bu problemleri incelemek felsefenin bir işidir. Biz bu problemleri inceleyen felsefe dalına "insan felsefesi", "felsefi antropoloji", ya da aynı anlama gelmek koşuluyla "insan ontolojisi" adını veriyoruz.* Ontolojik temelli felsefi antropoloji yaptığı İonna Kuçuradi tarafından belirtilmiş *Ontolojik bakış, nesne edinilenin varlık yapısını, neliğini, bağlantılarını, diğer şeylerle ilgisini ve onlardan farkını görmeye çalışan bir bakıştır* şeklinde açıklanmıştır. Mengüşoğlu insanın kendisinin ne olduğu mercek altına alacak, insanın diğer varlık alanlarıyla olan ilişkileri ortaya koyacak ve insan ekseninde ortaya çıkan, yeni varlık seferlerinin neler olduğu ve onlarla insan arasındaki ilişkiler ele alacaktır.

Kitapları
---------

* Kant'ın Felsefesi
* Kant ve Scheler'de İnsan Problemi
* İnsan Felsefesi
* Felsefeye Giriş
* Değişmez Değerler, Değişen Davranışlar

Kaynakça
--------

1. ↑  Takiyettin Mengüşoğlu'yla Konuşma, Arslan Kaynardağ, Yazko Felsefe, Sayı 6, sy.5-9
2. ↑  Kuçuradi, İ. Çağın Olayları Arasında. Ankara: Şiir-Tiyatro Yayınları, s.173
3. ↑  Takiyettin Mengüşoğlu'nun Eğitim Anlayışı, Gökçe Özer, Yüksek Lisans Tezi

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikisöz'de ***Takiyettin Mengüşoğlu*** ile ilgili sözleri bulabilirsiniz. |
**Paul Lester Wiener** (d. 1895, Leipzig, Almanya – ö. 1967), Alman kökenli Amerikalı mimar ve şehir plancısı.

Eğitimine Almanya’nın Berlin şehrindeki Kraliyet Akademisi’nde başlayan Wiener, eğitimine Viyana ve Paris şehirlerinde devam etti. 1913 yılında ABD’ye gelen mimar 1919 yılında Amerikan vatandaşı oldu. Daha sonra tekrar Avrupa’da eğitim ve çalışmalarına devam eden Wiener, 1927 yılında ABD’ye geri döndü. 1934 yılında New York'ta tasarlamış olduğu "Contempora Evi" 29 Nisan 2009 tarihinde, tarihi yerlerin haftalık ulusal kaydı tutulan "National Register of Historic Places" adlı listede sergilenmiştir.

Paul Lester Wiener, Le Corbusier ile birlikte çalışmalar yürüttü. Josep Lluís Sert ile başta başkent Bogota olmak üzere Kolombiya’daki birçok şehrin master planını hazırladı.

1958 yılında kendisinin hayatı boyunca yapacağı en büyük çalışmalardan birine ABD'de başlama fırsatı elde etti. Kendisi bu çalışmada New York şehrinin Manhattan bölgesinde yer alan Washington Meydanı’nda altı blok genişliğindeki bir alanda, apartman dairelerinin düzenlenmesi üzerine çalışma fırsatı elde etti.

Kaynakça
--------

1. ↑  "National Register of Historic Places 2009 Weekly Lists" (PDF). *nps.gov*. 29 Nisan 2009. 28 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 30 Kasım 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 104730211X
* ISNI: 0000 0000 6706 8975
* LCCN: no2005085942
* SNAC: w6m45bfn
* ULAN: 500117696
* VIAF: 51427318
* WorldCat: lccn-no2005085942

 |
**Aras İskender oğlu Ağalarov** (Azerice: Araz İskəndər oğlu Ağalarov, 8 Kasım 1955, Bakü), iktisat bilimleri doktoru, Ümumrusiya Azerbaycan Kongresi Başkan Yardımcısı, iş insanı.Forbes dergisine göre 1,6 milyar$ mal varlığıyla dünyanın en zengin 804. kişisidir.

Hayatı
------

Aras Ağalarov, 1955'te Bakü'de doğdu. 1982 yılında Azerbaycan Politeknik Enstitüsü'nü bitirdi. Aynı yıl Moskova'ya giderek doktoraya başladı. Sendikalar Birliği Merkezi Konseyi'nde çalışmaya başladı. 1988 yılında kooperatif hareketi başladığında küçük işletme yaratarak sergi faaliyeti oldu.

Faaliyetleri
------------

1990 yılında ilk kez Rusya'da Amerikalı ortakları ile Comtech denilen bilgisayar teknolojileri fuarı düzenledi. 5 yıl sonra sergisi Comdex Las Vegas ve CeBIT Hannover sergilerinden statüsüne göre dünyada üçüncü yer bulabildi.
Ayrıca, 1991 yılında ilk özel ayakkabı mağazasını açtı. Daha sonra inşaat işi ile uğraşmaya başladı ve 1992 yılında Moskova'nın merkezinde şimdi de en gözde, pahalı ev olan "Ağalarov Evi" nin yapımını tamamladı. Yine aynı yıl Rusya'da 66 bin m2 alanı olan ilk hipermarketi inşa etti.

Aras Ağalarov iktisat bilimleri doktorudur. "Krokus International" Şirketler Grubu'nun Başkanı, "Krokus-Bank" Yönetim Kurulu Başkanı, Rusya üreticiler Birliğinin Başkanı, Moskova Uluslararası İşadamları Birliği'nin ve "Opora Rossi" sosyal örgütünün Başkan Yardımcısı, "Kurumsal-i Vistavkı" dergisinin baş editörüdür.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 24 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Haziran 2012.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Haziran 2012.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Aras Ağalarov*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 171791657
* LCCN: n99275208
* VIAF: 116779229
* WorldCat (LCCN): n99-275208

 |
Nash'in tahta oyması bir portresi.
**Paul Nash** (11 Mayıs 1889 - 11 Temmuz 1946) bir İngiliz manzara ressamı, sürrealist ve savaş sanatçısı; ve John Nash'in abisidir. Yirminci yüzyılın ilk yarısının en önemli İngiliz sanatçılarından biri kabul edilir.

Çocukluk ve gençlik
-------------------

Nash 11 Mayıs 1889 tarihinde Londra'da doğdu. Başarılı bir avukat ve 1910 yılında bir akıl hastanesinde ölen bir zihinsel açıdan hastalıklı bir annenin oğluydu. Londra'da bulunan *St Paul Okulu'nda* öğrenim gördü ve ilk başta anne tarafından büyükbabası gibi denizcilikte kariyer sahibi olmak istiyordu. Ancak, sınavlarında başarısız oldu ve kariyer yapmak için sanat dalını seçti. İlk olarak *Chelsea Polytechnic*de öğrenim görmeye başladı, daha sonra çalışmalarının Selwyn Image tarafından saptandığı ve övüldüğü *London County Council School of Photo-engraving and Lithography* isminde bir bölüme girdi. Şair arkadaşı Gordon Bottomley'in ve diğer sanatçı arkadaşı William Rothenstein'ın tavsiyeleri üzerine University College London'ın Slade School of Art bölümüne girdi. Oraya Ekim 1910'da kaydolmasına rağmen; çizim profesörü Henry Tonks ile ilk görüşmesi hakkında şöyle demiştir: "Üniversiteye kaydolmamın ne benim, ne de üniversite için çok da faydası olmayacağını düşündüğü çok açıktı."

Kişisel hayatı
--------------

Nash, 1914'te kadın hakları savunucusu Oxford mezunu Margaret Odeh ile evlendi; hiç çocukları olmadı. 1934 ile 1936 arasında Paul Nash Swanage, Dorset civarında yaşadı ve resim ve fotoğrafçılık gibi sanatlarla uğraştı.
Nash kalp yetmezliğinden 11 Temmuz 1946'da Boscaombe, Dorset'da öldü ve 17 Temmuz'da *Azize Meryem Kilisesi*nde gömüldü.

Kaynakça
--------

1. ↑  Haycock, *A Crisis of Brilliance* (2009), chapter 5
2. ↑  Haycock, A Crisis of Brilliance (2009), p. 72

Bibliyografya
-------------

* Causey, Andrew (1980). *Paul Nash*, Oxford University Press. ISBN 978-1-85437-436-3.
* Gough, Paul J. (2010) *‘A Terrible Beauty’: British Artists in the First World War*, Bristol, Sansom and Company. ISBN 1906593000.
* Haycock, David Boyd (2002). *Paul Nash*. London, Tate Publishing. ISBN 1-85437-436-2.
* Haycock, David Boyd (2009). *A Crisis of Brilliance: Five Young British Artists and the Great War*. London, Old Street Publishing. ISBN 978-1-905847-84-6.
* Jenkins, David Fraser (ed.) (2010). *Paul Nash: The Elements*. London: Dulwich Picture Gallery.

Dış bağlantılar
---------------

* Blue Plaque to Nash on his Oxford home 18 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Paul Nash's Work - Tate Collection 6 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Paul Nash's Work - Imperial War Museum

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* AAG: 2373
* AGSA: 3465
* BNF: cb12038703z (data)
* CANTIC: a10388795
* GND: 118785699
* ISNI: 0000 0001 1068 2154
* LCCN: n50047335
* NGV: 1137
* NKC: jx20090525007
* NLI: 987007265850405171
* NTA: 070833044
* PIC: 27245
* RKD: 58874
* SNAC: w6xs5v3q
* SUDOC: 050706853
* TePapa: 1662
* Trove: 929917
* ULAN: 500032079
* VIAF: 66484321
* WorldCat: lccn-n50047335

 |