**Thomas Cranmer** (d. 2 Temmuz 1489 - ö. 21 Mart 1556), Henry VIII, Edward VI ve kısa bir süre için Mary I döneminde İngiliz Reformasyonunun ve Canterbury Başpiskoposluğunun lideriydi.

Hayatı
------

### İlk yıllar

Cranmer, 1489'da İngiltere'nin Nottinghamshire kentindeki Aslockton'da doğdu. Thomas Cranmer ve Agnes Hatfield'in oğluydu. Thomas Cranmer mütevazı bir servete sahipti, ancak adını Lincolnshire'daki Cranmer malikanesinden alan köklü ve silahlı seçkin bir aileden geliyordu.  Aslockton yakınlarındaki Whatton, Beverley St John Kilisesi'ndeki akrabalarından birine ait bir defter taşında şu yazılıdır: *Hic jacet Thomas Cranmer, Armiger, qui obiit vicesimo septimo die mensis Maii, anno d(omi)ni.* *MD centesimo primo, cui(us) a(n)i(ma)ep(ro)p(i)cietur Deus Amen ("Efendimizin yılı* Mayıs ayının 27. günü ölen Thomas Cranmer, Esquire burada yatıyor, 1501, Tanrı ruhuna merhamet etsin"). Bu taşta Cranmer ve Aslockton ailelerinin kolları sergilenir. Figür, uçuşan saçları ve cüppesiyle, sağ tarafında bir cüzdanı olan bir adamdır.  En büyük oğulları John Cranmer, aile mülkünü miras alırken, Thomas ve küçük erkek kardeşi Edmund, rahiplik kariyerine giden yola yerleştirildi.

### Canterbury Başpiskoposu olan Cranmer

Cranmer'ın Canterbury Başpiskoposu olarak görev yaptığı sürede, Henry'nin Aragonlu Catherine ile evliliğinin iptali davasının oluşturulmasına yardım etti. Thomas Cromwell ile birlikte, kralın kendi krallığı içindeki Kilise üzerinde egemen olduğunu kabul eden kraliyet üstünlüğü ilkesini destekledi.

### Ölümü

Katolik I. Mary'den sonra, Cranmer vatana ihanet ve sapkınlık nedeniyle yargılandı. İki yılı aşkın bir süre tutuklu kalması ve Kilise yetkililerinin baskısı altında birkaç kez sözünü geri aldı ve Katolik Kilisesi ile barıştı. Bu normalde onu affettirecek olsa da Mary idam edilmesini istedi. İdam edildiği gün, Katolikler için bir sapkın ve İngiliz Reformu ilkeleri için bir şehit olarak ölmek üzere tekrar sözlerini geri çekti. Cranmer'ın ölümü *Foxe'un Şehitler Kitabı'nda* ölümsüzleştirildi ve mirası*, Ortak Dua Kitabı* ve çalışmasından türetilen bir Anglikan inanç beyanı olan *Otuz Dokuz Makale* aracılığıyla İngiltere Kilisesi'nde yaşatıldı.

Anglikan Kilisesi'nin kurucusu
------------------------------

Reformdan geçirilen İngiltere Kilisesi'nin ilk doktrinsel ve ayinsel yapılarını kurmaktan sorumluydu. Henry'nin yönetimi altında, dindar muhafazakarlar ve reformcular arasındaki güç mücadeleleri nedeniyle Kilise'de radikal değişiklikler yapmadı. Resmi olarak yetkilendirilmiş ilk yerel hizmet olan *Exhortation and Litany'yi* 1545'te yayınladı.

İngiliz Kilisesi için eksiksiz bir ayin olan *Book of Common Prayer'ın* ilk iki baskısını yazdı ve derledi. Sığındığı birkaç Kıta reformcusunun yardımıyla, Efkaristiya, ruhban bekârlığı, ibadet yerlerinde resimlerin rolü ve azizlere hürmet gibi alanlarda disiplinleri değiştirdi. Yeni doktrinleri Dua Kitabı, *Vaazlar* ve diğer yayınlar aracılığıyla duyurdu.

Cranmer'ın baba tarafından amblemi: *Argent, masmavi üç leylek arasında bir şerit*

Kaynakça
--------

1. ↑  Matthew & Harrison 2004; MacCulloch 1996, s. 340; Ridley 1962, s. frontispiece
2. ↑  Ridley 1962, s. 70; MacCulloch 1996, s. 106
3. ↑  Ridley 1962
4. ↑  Hirst 1934.
5. ↑  Brown 1891.
6. ↑  MacCulloch 1996
7. 1 2  *Hıristiyanlık Tarihi*. *James Atkinson*. Yeni Yaşam Yayınları. 2004. s. 393. ISBN 975 8318 86 1.
8. ↑  Strype 1840.

Dış bağlantılar
---------------

* Açık Kütüphane'de Thomas Cranmer çalışmaları
* Thomas Cranmer ile ilgili Ulusal Portre Galerisi (Londra)'ndeki portreler Bunu Vikiveri'de düzenleyin
* The execution of Archbishop Thomas Cranmer (1556) 10 Mart 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. at EnglishHistory.net
* Thomas Cranmer biography 24 Mart 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. at the BBC
* Letter from Cranmer on Henry VIII's divorce 14 Ağustos 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. at the Center for Medieval Studies at Fordham University
* Thirty-Nine Articles 24 Mart 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Anglican Communion official website
* Mathematics Genealogy Project'te Thomas Cranmer

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 90771321
* BNE: XX1234932
* BNF: cb12031278s (data)
* BPN: 08303944
* CiNii: DA10536969
* GND: 118670468
* ISNI: 0000 0001 1585 8147
* LCCN: n50017150
* MGP: 141571
* NKC: jn20011211227
* NLA: 36522154
* NLI: 987007260078505171
* NSK: 000291142
* NTA: 07040657X
* RERO: 02-A005738599
* SELIBR: 182921
* SNAC: w64m9q5m
* SUDOC: 028486382
* Trove: 1270755
* VIAF: 2485707
* WorldCat: lccn-n50017150

 |