**ADATS** (**A**ir **D**efense **A**nti-**T**ank **S**ystem; Hava Savunma Tank-Savar Sistemi), İsviçreli Oerlikon ve Amerikalı Martin Marietta tarafından geliştirilmiş olan M113 aracı üzerine monte edilen, etkili bir tanksavar sistemidir. Proje ticari bir başarısızlık olarak kabul edilebilir, Oerlikon henüz çok az 1 milyar İsviçre frankı yatırımı olan satış güvencesindeydi.

8 fırlatıcısı vardır, lazer güdüm sistemli harp başlığına sahiptir. Uçaklar için tespit menzili 24 km, helikopter için 8 km`dir. ADATS füzesi TV ve İleriye Yönelik Kızılötesi (FLIR - Forward Looking Infrared) olan bir elektro-optik sensör ile 10 kilometre menzile sahip bir lazer güdümlü süpersonik füzeden oluşmaktadır. Taşıyıcı araç ayrıca 25 kilometreyi aşkın etkili bir dizi geleneksel iki boyutlu radardan oluşur.

Tarihçe
-------

### Kanada

ADATS gibi bir taşınabilir, M113 tabanlı sistem (1989 içinde) Kanada Ordusu için hizmete girdi. İlk sistemler Batı-Almanya'ya Kanada'nın NATO katkısının bir parçası olarak konuşlandırıldı. 36 sistem 1994'te teslim edildi. Sistemin maliyeti başlangıçta 650 milyon Amerikan doları oldu. Proje ömrü boyunca, toplam maliyet 1,1 milyar dolara ulaştı.

Almanya'dan döndükten sonra, Kanada ADATS sistemleri sadece operasyonel olarak bir kez görevlendirilmiştir: 2002 yılının Haziran ayında, onlar Kananaskis, Alberta'da düzenlenen G8 zirvesinin hava sahasını savunmak için kullanıldı. 2012 geç dönemi itibarıyla, Kanada ADATS'ları öngörülmüş değiştirilme ile hizmetten çekilmiştir.

ADATS sisteminin Kanada kazanımı, sistemin montajının gerçekleşecek olan arazinin satın alınması ile ilgili bir skandalla gölgelendi.

### ABD Ordusu değerlendirmesi

ADATS bu MIM-146 füzesi için atama altında İleri Alan Hava Savunması (FAAD - Forward Area Air-Defense) ABD Ordusunun [8] programı tarafından seçildiği sırada kapsamlı bir rekabet işi kadar kısıtlanmıştı. ABD Ordusu 387 sistem satın almayı planlanmıştı. Test sonuçları sistemin sert havalarda iyi performans elde etmediğini belirtti. Sonuçta FAAD sözleşmesi Soğuk Savaş'ın sona ermesinden sonra 1990'ların başlarında iptal edildi.

### Tayland

Tayland Kraliyet Hava Kuvvetleri bir Skyguard yangın kontrol sistemine bağlı Oerlikon Kanada statik barınak tabanlı sistemi satın aldı.

### Yunanistan

1990'ların sonlarında, Kanada, Alçak İrtifa Hava Savunma programının bir parçası olarak Yunannistan'a askeri dış fazlalık olarak ADATS sistemini sundu. Teklif kabul edilmedi. Yunanistan sonunda Rus SA-15 satın aldı.

### Yenileştirme programı

Ana madde: MMEV
2005 yılının Eylül ayında, Kanada Hükümeti ve Kanada Kuvvetleri bir Çoklu Görev Etki Aracı (MMEV - Multi-Mission Effects Vehicle) için ADATS ve ilgili komuta, kontrol ve iletişim sistemlerinin dönüştürülmesiyle ilgili bir yenileştirme programını açıkladı. MMEV, koruma ve yeni tehditleri karşılamak için ADATS uçaksavar ve zırh koruma yeteneğini (% 85 ya da daha iyi nişan başarı oranı) arttırmak, kara birliklerine dolaylı ateş desteği sağlamak için ve LAV III tekerlekli zırhlı araca monte edilecek şekilde geliştirildi.

Bir 3D radarı olmayan görüş hattında füze ile donatılmış olması yanı sıra (8+ km mesafeden doğrudan hedef üzerine ateşlenebilir) ve düşük maliyetli hassas imha (LCPK) füzesi (8 km veya daha fazla bir mesafeden gerekli istihbarat ve hedef konumu toplamak için) insansız hava araçları (İHA kullanarak)), 2.75-inç roketlere dayalı ve İstihbarat, Gözetleme, Hedef Toplama ve Keşif (ISTAR - Intelligence, Surveillance, Target Acquisition, and Reconnaissance) temin etmek, Muharebe Yönetimi Komuta ve Link 11/16 dahil Muharebe Yönetimi Bilgisayar Haberleşme Kontrol ve Bilgi (BMC4I - Battle Management Command and Control Communication Computer and Information) çerçevesinde geliştirilmiş oldu. 2006 yılının Temmuz ayında, Kanada Kuvvetleri Kara Personeli için Çoklu Görev Etki Aracı (MMEV - Multi-Mission Effects Vehicle) Projesinin iptal edilmesini önerdi. Program, 2007 yılında iptal edildi.

Füze
----

* Uzunluk: 2.05 m
* Çap: 152 mm
* Fırlatma ağırlığı: yakl. 51 kg
* Hız: Mach 3+
* Menzil: 10 km
* Tavan: 7.000 m
* Savaş başlığı: 12.5 kg yüksek patlayıcı (HE) parçalanma/şekilli şarj, darbe ve yakınlık fünyesi
* Nüfuz etme: 900 mm türdeş haddelenmiş zırh (RHA - Rolled Homogeneous Armour)
* Kılavuz: Sayısal kodlu lazer ışını sürücü

Kullanan ülkeler
----------------

* Kanada
* Tayland

Kaynakça
--------

1. ↑  Hug, Peter; Meier, Ruedi (1993). *La reconversion: transformer en emplois civils les postes de travail liés à l'armée*. Lausanne, İsviçre: Editions d'en bas. s. 15. ISBN 2-8290-0198-2.
2. ↑   5 Mart 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. www.fas.org (as of 9 July 2013)
3. 1 2  "ADATS Short Range Air Defence System, Canada". *Army-technology.com*. Kable Intelligence Limited. 25 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2015.
4. 1 2 3  Castonguay, Alec (5 Ekim 2009). "Défense: un milliard jeté à l'eau". *Le Devoir* (Fransızca). 10 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Haziran 2015.
5. ↑  Lert, Frédéric (18 Nisan 2012). "ADATS : une fin sans gloire…". *Forces Operations Blog* (Fransızca). Forces Operations Blog. 10 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2015.
6. ↑  3 Ağustos 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. MIM-72 / M48 Chaparral Forward Area Air-Defense System [FAADS], Federation of American Scientists Web site. Erişim: 2 Ocak 2007.
7. ↑  Epps, Kenneth. "Spotlight on Canadian Military Exports: Canadian ADATS Offered to Greece". *Ploughshares.ca/*. Project Ploughshares. 22 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2015.
8. ↑  "39th PARLIAMENT, 1st SESSION - Standing Committee on National Defence". Canadian Parliament. 22 Şubat 2007. 13 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Temmuz 2009.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***ADATS*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* FAS.org sitesinde ADATS 16 Eylül 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Army Technology sitesinde ADATS 6 Aralık 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Designation-systems.net sitesinde Oerlikon/Lockheed Martin MIM-146 ADATS 4 Haziran 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ABD Askeri roketlerinin ve füzelerin rehberi