Ölçü sinyali;   
Üst:Giriş, Orta:Çıkış, Alt:Yüksek geçiren filtre çıkışıTelevizyon yayıncılığında **Diferansiyel kazanç** video (görüntü) sinyal bandının yüksek frekans bölgesindeki doğrusallık sorununa verilen addır. Bu sorun özellikle renk taşıyıcı frekansı için kritiktir.

Video sinyal
------------

Video sinyal üç bileşenden oluşur

* Senkron darbesi vb. yardımcı sinyaller
* Renksiz görüntü sinyali
* Renksiz sinyal üzerine eklenen renk sinyali

Renk sinyali renk taşıyıcısını aralarında Türkiye'nin de bulundugu birçok ulkede kullanılan PAL ve kimi ülkelerde kullanılan NTSC sisteminde karesel genlik modülasyonu, diğer bazı ülkelerde kullanılan SECAM sisteminde ise frekans modülasyonu tekniği ile modüle eder. Renk taşıyıcısı Türkiye'de kullanılan B/G sistemlerinde 4.43 MHz. dir. Diğer sistemlerde de renk taşıyıcısı 4 MHz dolaylarındadır. Bu sebepten video bandının 4 MHz. bölgesinde diferansiyel kazanç bozukluğu önemli bir sorundur.

Şayet {\displaystyle SB} yardımcı sinyallerle birlikte renksiz (siyah beyaz) sinyal, {\displaystyle Renk} renk sinyali ve {\displaystyle K} kazanç ise ideal durumda

{\displaystyle K\cdot (SB+Renk)=K\cdot (SB)+K\cdot (Renk)}
olmalıdır. Bunun olmaması diferansiyel kazanç bozukluğuna işaret eder. Diferansiyel kazanç bozukluğu PAL ve NTSC sistemlerinde renk doyumunun (rengin parlaklık veya solukluğu) değişmesine yol açar. Kazancın düşük olması renklerin daha soluk olmasına, kazancın yüksek olması ise aşırı parlak olmasına yol açar. PAL sisteminde diferansiyel faz sorunu adını alan bir başka sorun diferansiyel kazanç bozukluğuna dönüştürülerek çözülür. Bu sebepten PAL sistemi diferansiyel kazanç bozukluğuna NTSC ye göre daha duyarlıdır.

Diferansiyel kazanç ölçümü
--------------------------

Diferansiyel kazanç ölçümü için özel ölçü aletleri kullanılabilir. Fakat genellikle kullanılan standart yöntem girişe üzerine renk taşıyıcısı eklenmiş testere dişi sinyal uygulamaktır. Çıkışta bu sinyal bir yüksek geçiren filtreden geçirilir. Böylelikle sinyaldeki renksiz görüntü sinyali ve yardımcı sinyal bileşenleri süzülür. Geriye sadece renk sinyali kalır. Bir osiloskopta sinyaldeki kazanç bozukluğu ölçülür. Avrupa standartlarına göre renk sinyalinin maksimum ve minimum düzeyleri arasındaki fark % 10 dan az olmalıdır. Şayet {\displaystyle {\mbox{DK}}} Diferansiyel kazanç bozukluğu, {\displaystyle a} maksimum, {\displaystyle b} minimum düzeyse;

{\displaystyle {\mbox{DK}}={\frac {a-b}{a}}\leq \%{\mbox{10}}}
Bozukluk ölçü ayar çalışmaları sırasında düzeltilir.

Kaynakça
--------

1. ↑  V.F. Samoylov-B.P. Khromoy: *Television* (İngilizce çeviri: Boris Kuznetsov) Mir Publishers, Moscow (1977), p.375

| * g
* t
* d
Televizyon teknolojisi |
| --- |
| Ses sinyali | Ses sinyali •  Stereofoni  • Önvurgu |
| Görüntü siyali | Görüntü sinyali **·** Renk sinyali (NTSC • PAL • SECAM)  • Burst • Senkron darbesi • Diferansiyel kazanç • Diferansiyel faz • Hannover çizgileri |
| Modülasyon | Frekans modülasyonu • Genlik modülasyonu • Artık yan bant  • Karesel genlik modülasyonu |
| Birimler | Renk öldürücü • Mikser • Beyaz sınırlayıcı |
| Verici ve alıcı cihazlar | Televizyon vericisi • Aktarıcı • Televizyon alıcısı • Radyolink |
| Ölçü cihazları | Sofometre • Distorsiyonmetre • Osiloskop • Vektörskop |
| Taşıyıcı frekans ve anten çıkışı | Ara frekans • Radyo frekans • VHF • UHF • Dipol anten • Yapay yük • Etkin yayın gücü |