recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Tuncer Baytok** (1938 Ayvalık-1999 Ankara) TRT'nin ilk yönetmenlerindendir.

Hayatı
------

Ayvalık'ta dünyaya geldi. Kırşehir'de lise eğitimini tamamladı.Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesine devam etse de bitirmez. 1960 yılında Hindistan'a güzel sanatlar lisans eğitimi görmek için gitti. Yurda dönüşünde TRT'nin açtığı sınavlarda başarılı olarak yönetmen olarak görev yapmaya başladı.

Ressamlığı
----------

Yönetmenliğin yanı sıra aynı zamanda ressam olan Baytok'un çok sayıda eseri bulunmaktadır.

Ressamın *Meksikalı kadınlar pazara giderken* adlı eseri

Ailesi
------

Eşi Füsun Baytok, TRT'de muhabir ve denetçi olarak görev yapmıştır. İki kızı bulunmaktadır. Büyükelçi Taner Baytok'un kardeşidir.

Eserleri
--------

* Kumpanya (1975), Sait Faik Abasıyanık'ın Kumpanya adlı eserinden uyarlanmıştır.
* Geyikler, Annem ve Almanya (1987), Nursel Duruer'in Geyikler, Annem ve Almanya adlı eserden uyarlanmıştır
* Yalnızlar (1991) (TV dizisi)

Kaynakça
--------

1. ↑  "*Sabah gazetesi yazarı [[Hıncal Uluç]]'un 17 Nisan 2004 tarihindeki köşesinden*". 28 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ağustos 2009.
2. ↑  Hindistan'a yolculuğu sırasında aynı dönemde 27 Mayıs Darbesini gerçekleştiren Milli Birlik Komitesi üyesiyken tasfiye edilerek Yeni Delhi Elçiliğine atanan Alparslan Türkeş ile birlikte seyahat edecektir.

Dış bağlantılar
---------------

* IMDb'de  Tuncer Baytok
**Alexandre Benmakhlouf** (d. 9 Eylül 1939, Vahran, Cezayir) Fransız savcı.

Paris Siyasal Bilgiler Enstitüsü'nü bitirmiş, özel hukuk alanında diploma sahibi olmuştur. 1967 yılında mesleğe başlamış, 1974-1984 yılları arasında Adalet Bakanlığı'nda hakimlik yapmıştır. 1984-1986 yılları arasında Nanterre Mahkemesi Başkan yardımcısı olmuş ayrıca aynı yıllarda sağ çizgideki meslek örgütü olan Yargıçlar Mesleki Derneği (APM) genel sekreter yardımcılığı görevinde bulunmuştur. 1986-1988 yılları arasında Başbakan Jacques Chirac'ın teknik danışmanı olmuştur. 1990-1991 yılları arasında Paris belediye başkanı Chirac'ın hukuk danışmanı olarak görev yapmış, 1991-1993 yılları arasında Versay İstinaf Mahkemesi Daire Başkanlığı görevini yürütmüş, 1993-1995 yıllarında Adalet Bakanlığı Mühür ve Hukuk İşleri Müdürü olmuştur. 1995-1996 yılları arasında Adalet Bakanı Jacques Toubon'un kabine direktörü, 1996-2000 yılları arasında ise Paris İstinaf Mahkemesi nezdinde Başsavcı olmuştur. 2001-2004 yılları arasında Yargıtay Savcısı (genel avukat) olmuş 2004 yılında yaş haddinden emekli olmasına karşın 3 yıl daha bu görevi sürdürerek 2007 yılında bu görevinden ayrılmıştır.

Ayrıca Yargıçlar Mesleki Derneği başkanlığı da yapmıştır.
**Cengiz Gök** (d. 23 Aralık 1985), Türk buz hokeyi savunma oyuncusu ve eski bir kayakçı. Türkiye Buz Hokeyi Süper Ligi'nde Zeytinburnu BS için oynamaktadır. Boyu 1,72 m (5 ft 7+1⁄2 in), ağırlığı 80 kg (180 lb) olan Gök solaktır. Aynı zamanda Türkiye Millî Buz Hokeyi Takımının koçluğunu yapmaktadır.

Spor kariyer
------------

Gök yirmi yaşında kış sporları yapmaya başladı, uluslararası düzeyde kayak yapmakta ve buz hokeyi oynamaktadır.

### Kulüp

Zeytinburnu Belediyespor buz hokeyi takımının veteran oyuncularındandır. Türkiye Buz Hokeyi Süper Ligi iki kez olarak 2014-15 ve 2015-16 sezonlarında kazandı. 2015-16 IIHF Kontinental Kupasının Belgrad, Sırbistan'da  ve 2016-17 IIHF Kontinental Kupasının Sofya, Bulgaristan'da oynan ilk tur maçlarında takımıyla birlikte mücadele etti. Takımı 2016-17 Kupasında grubunu lider bitirip ikinci tura yükseldi.

Koçluk kariyeri
---------------

Gök, Türkiye erkek millî buz hokeyi takımı ve İstanbul büyük şehir buz hokeyi takımında koç olarak hizmet vermektedir.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3  "Cengiz Gok" 11 Ekim 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..
2. ↑  "Zeytinburnu Belediyesi Buz Hokeyi Takımı Şampiyon Oldu" 9 Ekim 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..
3. ↑  "Buz hokeyinde şampiyon Zeytinburnu Belediyesi" 10 Ekim 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..
4. ↑  "Zeytinburnu Belediyesi SK" 14 Mart 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..
Hanefilik ile karıştırılmamalıdır.

Bir isim olan **Hanife**, Hanif isminin "-e" eki getirilerek dişil hale getirilmiş olup İbrahim dinine mensup kişi anlamına gelmektedir.

Kürt ve Arap toplumlarında isimlerin "-e" dişil takısıyla inşa edilmesi benimsenmemektedir. Bu nedenle isim daha çok Tirkiye'de kullanılmaktadır. Nişanyan Adlar'a göre Hanife Türkiye'de en sık kullanılan 57. isimdir. Aynı kaynağa göre, Türkiye'de 264.672 kişinin isminin Hanife olduğu ve Z Kuşağı'nda kullanımının yüzde 85 azaldığı not edilmiştir.

İsim, daha çok Orta ve Batı Karadeniz bölgelerinde yaygın olup en yaygın olduğu il, 7.369 kişi ile Samsun'dur. 1950 ile 1980 yılları arasında kullanımı zirve noktalara ulaşmış, sonrasında azalmıştır. Aynı kaynak tarafından sıklık sırasına göre Hanefi, Henife, Hanifenur, Hanifegül, Hanifa ve daha fazlası ismin farklı yazılışı olarak değerlendirilmiştir.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3  "Hanife". *Nişanyan Adlar*. 18 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Aralık 2023.
**Görice Muharebesi**, Yunan-İtalyan Savaşı sırasında Arnavutluk'un güneyindeki Görice (Yunanca: Korytsa) kasabasında, savunan İtalyan 9. Ordusu ile saldıran Yunan 3. Kolordusu arasında gerçekleşti.

28 Ekim'de başlayan ilk İtalyan işgalinin durdurulmasının ardından Yunan kuvvetleri Kasım ayı başlarında karşı saldırı başlattı. Görice Muharebesi, İtalyanlara karşı operasyonun ilk bölümünü oluşturdu ve Morava-İvan Savaşı'nın Yaşandığı bölgede Yunan nüfuzunun son aşamasını oluşturdu.

İtalyan 9. Ordusu kasabanın çevresine yerleşmişti, ancak iki gün boyunca süren şiddetli çatışmalar, İtalyan savunma hattının Yunanlılar tarafından yarılmasına ve ele geçirilmesine yol açtı. 9. Ordu'nun kalıntıları, muhalif Yunan kuvvetlerinin motor donanımının zayıf olması ve geri çekilen İtalyanları takip edememesi nedeniyle yakalanmaktan kaçındı.

Kaynakça
--------

1. ↑  *Η επίθεση εναντίον της Ελλάδας όπως την είδαν οι Ιταλοί, Συλλογικό έργο, Εκδόσεις Παπαδήμα* (Yunanca). s. 86.
**Carlos Pedro Zilli** (7 Ekim 1954 - 31 Mart 2021) Brezilya doğumlu bir Gine-Bissau Roma Katolik Kilise'sinin piskoposuydu.

Hayatı
------

Zilli, São Paulo Eyaleti'nin Santa Cruz do Rio Pardobölgesinde doğdu. 6 Temmuz 1984'te Papalık Yabancı Misyonlar Enstitüsü'ne (PIME) üye oldu. 5 Ocak 1985'te bir Roma Katolik rahibi olarak atandı. Kısa bir süre sonra, düşüncelerinde uyuşmazlık olduğu gerekçesiyle misyonunda papaz olduğu Gine-Bissau'ya gönderildi. Ayrıca Cacheu bölgesinin de piskoposunun yardımcılığını yaptı. 1986'dan 1998'e kadar önemli seminerlerin oluşum komisyonunun başkanı ve 1993'ten 1997'ye kadar Gine-Bissau'daki Papalık Yabancı Misyonlar Enstitüsü'nün bölgesel amiri olarak görev yaptı.

13 Mart 2001'de Zilli, Gine-Bissau Piskoposluğu kurulduğunda Bafatá Piskoposluğunun ilk piskoposu olarak atandı. 30 Haziran 2001'de atandı.

Zilli, görevinin yirminci yılındayken COVID-19 nedeniyle 31 Mart 2021'de 66 yaşında Prabis'te öldü.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Nova Diocese na Guin :: Paroquias.org - Notcias". *www.paroquias.org* (Portekizce). 20 Haziran 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2018.
2. ↑  "Morreu o bispo Carlos Zilli, líder da Igreja Católica no leste e sul da Guiné-Bissau" [Bishop Carlos Zilli, leader of the Catholic Church in eastern and southern Guinea-Bissau, died] (Portekizce). Rádio e Televisão de Portugal. 31 Mart 2021. 31 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Nisan 2021.

Dış bağlantılar
---------------

* Bafatá Piskoposluğu, Gine-Bissau 2 Nisan 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
**Bu Nasıl Sarışın 2** (özgün adı:**Legally Blonde 2: Red, White & Blonde**) Charles Herman-Wurmfeld tarafından yönetilen ve Kate Kondell tarafından yazılan 2003 yapımı bir Amerikan komedi filmi. Film, 2001 yapımı *Legally Blonde* filminin devamı ve *Legally Blonde'* serisinin ikinci filmidir. Filmin başrollerinde Reese Witherspoon (aynı zamanda filmin yönetici yapımcısı olarak görev yapmıştır) ve Sally Field, Regina King, Jennifer Coolidge, Bruce McGill'in yer aldığı ensemble cast bulunmaktadır, Dana Ivey, Mary Lynn Rajskub, Bob Newhart, Luke Wilson ve Bruce Thomas, Coolidge, Wilson ve Thomas ilk filmdeki rollerini tekrarlıyorlar.Hikaye Washington, D.C.'de geçmesine rağmen, film Salt Lake City, Utah'daki Delta Center ve Utah State Capitol ofislerinde ve Springfield, Illinois'deki Illinois State Capitol'de çekildi. Washington'daki binaların sözde "havadan görünümleri" ekip tarafından inşa edilen Maketlerdir. Film 2 Temmuz 2003'te gösterime girdiğinde eleştirmenlerden genellikle olumsuz yorumlar aldı. Bununla birlikte, dünya çapında 125 milyon dolar hasılat elde ederek gişede başarılı oldu. Bunu, başrollerinde Jennifer Hall'un oynadığı 2003 yapımı ve başrollerinde Camilla ve Rebecca Rosso'nun oynadığı 2009 yapımı spin-off, *Legally Blondes* izledi; Witherspoon, Coolidge, Wilson ve Thomas'ın rollerini yeniden canlandıracağı bir devam filmi ise geliştirme aşamasındadır.

Kaynakça
--------

1. 1 2  "*Legally Blonde 2 - Red White & Blonde* (PG)". *British Board of Film Classification*. 27 Haziran 2003. 10 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ekim 2016.
2. 1 2  "Legally Blonde 2:Red, White and Blonde". *Box Office Mojo*. 16 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Temmuz 2015.
3. ↑  "Legally Blonde 2: Red, White & Blonde Production Notes | 2003 Movie Releases" (İngilizce). 17 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2022.
4. ↑  "Reese Witherspoon in Talks to Return for 'Legally Blonde 3'". *variety.com*. 26 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Şubat 2024.

Dış bağlantılar
---------------

* IMDb'de *Bu Nasıl Sarışın 2*
***Adı: Aylin,*** Ayşe Kulin'in kaleme aldığı, 1997 yılında yayımlanan biyografik roman.

Gerçekte yaşamış bir kişi ve yazarın hısımlarından biri olan 'Aylin' adlı başkişinin Türkiye, Fransa, Hindistan, ABD gibi farklı ülkelerde şekillenen sıra dışı yaşamını konu alır.

Kulin'in ilk romanı olan eser, ilk baskısının Remzi Kitabevi tarafından yapılmasından itibaren büyük beğeni kazanmış; 2004 yılında 85. baskısı yapılmıştır. Eserin yayın hakları 2005'te Everest Yayınlarına geçmiş ve 2005-2020 arasında 35 baskı daha yapmıştır.

Yazar, bu kitabıyla Nokta dergisi "Doruktakiler Edebiyat Ödülü" ve İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi "Roman Dalında Yılın En Başarılı Yazarı Ödülü"'ne değer görülmüştür.

23 bölümden oluşan eserin "Merhaba Ölüm" başlıklı ilk bölümü, başkişisi olan Aylin Radomisli’nin cenaze töreni ile başlar. Sonraki 20 bölümde kronolojik bir sırayla Aylin Radomisli’nin dedesi, babası, annesi ve teyzeleri, Aylin’in doğumu, yetişmesi, evlilikleri, sevgilileri, meslek yaşamı, başarıları anlatılır. 13. 16. ve 18. bölümler Radomisli'nin tedavi ettiği hastaların öyküsüne ayrılmıştır. "Telefon" başlıklı 22. bölüm, Aylin'in aldığı tehdit telefonlarına odaklanılan bölümdür. 23. bölüm ise Aylin’i esrarengiz ölümünden önce son kez gören kişilerin ölüm haberi karşısındaki halleri aktarılır.

Kaynakça
--------

1. 1 2  Çan, Vasfiye (2021). "Biyografi ve kurmaca ilişkisi bağlamında Ayşe Kulin'in romanları". *Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü yüksek lisans tezi*. 5 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi.
2. ↑  İslam, Ayşenur (1 Ocak 2001). "Biyografiyle Roman Arasında: Adı Aylin". *Türkbilig*. **2** (65): 65-75. ISSN 1302-6011. 5 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2023.
1909'da S.V. İvanov tarafından çizilen "Baskaki" tablosu. Moskova Şehri Tarihi Müzesi, Moskova
**Baskak**, Moğol hanının fethedilen topraklardaki temsilcisi, vergi tahsildarı ve icra memurudur. "Baskak" terimi Türkçe'den gelme bir kelimedir. "Baskak"ın Moğolca karşılığı ise "darugaçi"dir.

Etimoloji (Baskak/darugaçi)
---------------------------

Bas- fiilinin şu anlamları vardır: 1. basmak; 2. baskı; 3. bastırmak, üstesinden gelmek; 4. saldırı. Baskak, Moğolca aydınger kağıdı, "belgeleri mühürleyen bir memur" anlamına gelir. A. A. Semyonov, Juvaini'nin Buhara Baskakları hakkındaki raporuna dayanarak, terimin anlamının "koruyucu", "Han valisi" olduğunu savundu.

Rusya'da Baskak
---------------

Altın Orda'da Mengü Timur dönemi dışında "Baskak" terimi kullanılmadı. "Baskak"ın yerine kelimenin Moğolca karşılığı olan "daruga" adı verildi. I.I. Sreznevsky, Plano Carpini'ye atıfta bulunarak, Baskakların fethedilen topraklarda Moğol şefleri olarak adlandırıldığını söylüyor.

Rusya'da Baskizm 1250-1260'larda kuruldu. Her prensliğe özel bir Baskak atandı. "Büyük Baskak"ın Vladimir'de bir ikametgâhı vardı. Baskaklar yerel makamları kontrol etti, XIII-XIV yüzyıllarda Rus topraklarından Altın Orda için haraç topladılar. Baskaklar ayrıca fethedilen topraklardaki nüfusun kayıtlarını da tutarlardı. Baskaklar, haraçların zamanında toplanmasını sağlamak için ellerinde büyük silahlı müfrezelere sahip olabilir.

1262'de Suzdal, Yaroslavl ve Rostov'da haraç ödenmesine karşı ayaklanmalar oldu. 1327'de Tver ayaklanması gerçekleşti. Daha sonra, Baskaklar Altın Orda'nın büyükelçileri gibi oldular. XIV. yüzyılın Rus belgelerinde (Kiev ve Tüm Rusya metropollerinin mektupları), Baskaklar, prens yönetiminin diğer temsilcileriyle birlikte aynı listede listelenmeye başlanmıştır. Bu durum prenslerin yavaş yavaş Moğol yetkililerinin işlevlerini elinden aldıklarını gösterir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Баскаков, Николай Александрович (24 Şub 1993). "Русские фамилии тюркского происхождения". Мишель. 24 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2024 – Google Books vasıtasıyla.
2. 1 2  "Arşivlenmiş kopya". 19 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2022.
3. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 30 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2022.
4. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 24 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2022.
**Attention Is All You Need**, Google tarafından 2017 yılında yayımlanan bir bilimsel makaledir. Sekiz bilim insanı tarafından kaleme alınan makale, ChatGPT, Midjourney, Stable Diffusion, GitHub Copilot gibi üretken yapay zeka uygulamalarının doğmasına vesile olduğu için modern yapay zekanın kurucu belgesi olarak kabul edilmektedir.

Makalenin yazarlarından Llion Jones'a göre, başlık The Beatles şarkısı All You Need Is Love'a bir göndermedir. Ayrıca o sırada yeni vizyona giren *Geliş* filmindeki uzaylıların iletişim şekli, bir bilim kurgu hayranı olan, makalenin yazarlarından Illia Polosukhin için geliştirdikleri fikrin ilham kaynaklarından biri olmuştur.

2024 itibari ile makaleye 100.000'den fazla atıf yapılmıştır ve sekiz yazarı da artık Google'da çalışmamaktadır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Toews, Rob. "Transformers Revolutionized AI. What Will Replace Them?". *Forbes*. 2 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Şubat 2024.
2. ↑  "Meet the $4 Billion AI Superstars That Google Lost". 13 Tem 2023. 20 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Şubat 2024 – www.bloomberg.com vasıtasıyla.
3. ↑  "Transformers: the Google scientists who pioneered an AI revolution". *www.ft.com*. 23 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Şubat 2024.
**Kayın** (*Fagus*), kayıngiller (Fagaceae) familyasının *Fagus* cinsinden değerli orman ağaçlarına verilen ad.

Morfolojik özellikleri
----------------------

100 yaşındaki bir Kayın ağacı 1 saatte 40 insanın çıkardığı karbondioksiti tüketir. 300-700 yıl kadar yaşayabilir. Kışın yaprağını döken orman ağaçlarıdır. Sürgünler pseudoterminal tomurcukludur ve yan tomurcuklar iki sıralı sarmal dizilirler. Çok sayıda pullarla örtülmüş bulunan iğ biçimindeki sivri uçlu ve büyük tomurcuklar sürgünlere yatık değil, onlarla açı yapacak şekilde dizilmiştir.
Yaprak ayası dişli veya düzdür; nispeten kısa bir sapı, zamanla dökülen şerit halinde kulakçıkları vardır.
Açık gri veya koyu gri renkli kabukları ağaçların hayatı boyunca çatlamadan düz ve pürüzsüz kalır.
Üç köşeli kızılkestane renkli, sert kabuklu meyve nus büyüktür. Olgulaşınca kupula 4 parçaya ayrılır. İçindeki 2 adet nus meyve dökülür. Meyvelerin tohumu yağlıdır.

Kullanımı
---------

Mobilya, kontrplak, araba, parke, ayakkabı kalıbı, ambalaj sandığı, oyuncak, sandal ve fırın kürekleri, alet sapları, iş ve marangoz tezgâhları, maden direği, yakacak odun gibi.

Türkiye'de doğal olarak 2 türü bulunur. Bunlar doğu kayını ve Avrupa kayını'dır.

Kayın tomruğundan elde edilen kereste mamulleri çatlamaya çok müsait olduğundan dolayı sert hava alan yerde ve güneş ışığına maruz bırakılmaması gerekir.İmkanlar müsait ise tam reaksiyon almak için kereste fırınlarına sokularak 15 gün ile 6 ay arasında fırınlanması gerekmektedir. Ağaç içerisindeki nem ile işleme yapıldığında ağaç şekil değiştirip yamulmalar çarpılmalar olabilir.

Türleri
-------

* Japon kayını (*Fagus crenata*)
* Çin kayını (*Fagus engleriana*)
* Amerika kayını (*Fagus grandifolia*)
* Tayvan kayını (*Fagus hayatae*)
* Mavi japon kayını (*Fagus japonica*)
* Güney Çin kayını (*Fagus longipetiolata*)
* Parıltılı kayın (*Fagus lucida*)
* Meksika kayını (*Fagus mexicana*)
* Doğu kayını (*Fagus orientalis*) Türkiye.
* Avrupa kayını (*Fagus sylvatica* ) Türkiye.

### Melezler

* *Fagus x moesiaca*
* Kırım kayını (*Fagus* x *taurica*) (*Fagus orientalis* x *Fagus sylvatica*)

Galeri
------

* Amerika KayınıAmerika Kayını
* Avrupa KayınıAvrupa Kayını
* Doğu KayınıDoğu Kayını

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". *www.ogm.gov.tr*. 18 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2023.
2. ↑  "Kayın Ağacı Nasıl Yetişir? Kayın Ağacı Türkiye'de En Çok Ve En İyi Nerede Yetişir Ve Nasıl Yetiştirilir?". *www.hurriyet.com.tr*. 18 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2023.

Dış bağlantılar
---------------

* Kayın el kitabı 17 Eylül 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb11955473d (data)
* GND: 4146805-3
* LCCN: sh85012802
* NLI: 987007282429505171

 |
Akatizi
**Akatizi**, hareketsizce oturamama ile birlikte öznel bir iç huzursuzluk hissi ile karakterize bir hareket bozukluğudur. Genellikle, bacaklar en belirgin şekilde etkilenir. Etkilenen vücut bölgeleri kıpırdayabilir, ileri geri sallanabilir veya hızlanabilir, bazı kişiler ise sadece vücutlarında huzursuzluk hissedebilir. En şiddetli vakalar saldırganlık, şiddet veya intihar düşünceleriyle sonuçlanabilir.

Antipsikotik ilaçlar, özellikle birinci nesil antipsikotikler, yaygın bir nedendir. Bu yan etkiden sorumlu diğer ajanlar arasında seçici serotonin geri alım inhibitörleri, metoklopramid ve reserpin de yer alabilir. Antipsikotiklerin kesilmesiyle de ortaya çıkabilir. Altta yatan mekanizmanın dopamin içerdiğine inanılmaktadır. Teşhis semptomlara dayanır. Huzursuz bacak sendromundan farkı, akatizinin uyku ile ilişkili olmamasıdır.

Tedavi, durum için daha düşük risk taşıyan bir antipsikotik tedavisine geçişi içerebilir. Antidepresan mirtazapin fayda göstermiştir, ve difenhidramin, trazodon, benzatropin ve beta blokerlerin yararına dair kesin olmayan kanıtlar vardır.

Terim ilk olarak 1901'de fenomeni tanımlayan Çek nöropsikiyatrist Ladislav Haškovec tarafından kullanılmıştır. Yunanca "değil" anlamına gelen *a-* ve Grekçe: καθίζειν *kathízein*, "oturmak" veya başka bir deyişle "oturamama" anlamına gelir.

Kaynakça
--------

1. 1 2  "Treatment of Antipsychotic-Induced Akathisia: Role of Serotonin 5-HT2a Receptor Antagonists". *Drugs*. **80** (9): 871-882. June 2020. doi:10.1007/s40265-020-01312-0. PMID 32385739.
2. ↑  Forcen (February 2016). "Antipsychotic-induced akathisia in delirium: A systematic review". *Palliative & Supportive Care*. **14** (1): 77-84. doi:10.1017/S1478951515000784. PMC 5516628 $2. PMID 26087817.
3. 1 2 3  Laoutidis (May 2014). "5-HT2A receptor antagonists for the treatment of neuroleptic-induced akathisia: a systematic review and meta-analysis". *The International Journal of Neuropsychopharmacology*. **17** (5): 823-32. doi:10.1017/S1461145713001417. PMID 24286228.
4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Lohr (December 2015). "The clinical challenges of akathisia". *CNS Spectrums*. 20 Suppl 1: 1-14; quiz 15-6. doi:10.1017/S1092852915000838. PMID 26683525.
5. 1 2  Thomas (2015). "The Incidence of Akathisia in the Treatment of Schizophrenia with Aripiprazole, Asenapine and Lurasidone: A Meta-Analysis". *Current Neuropharmacology*. **13** (5): 681-91. doi:10.2174/1570159x13666150115220221. PMC 4761637 $2. PMID 26467415.
6. ↑  "Revisiting Antipsychotic-induced Akathisia: Current Issues and Prospective Challenges". *Curr Neuropharmacol*. **15** (5): 789-798. 2017. doi:10.2174/1570159X14666161208153644. PMC 5771055 $2. PMID 27928948.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* NKC: ph360306

 |
**Kayıp ve İstismara Uğrayan Çocukların Ulusal Merkezi** (KİUÇUM) (İngilizce: **National Center for Missing and Exploited Children**) (NCMEC) 13 Haziran 1984'te Amerika Birleşik Devletleri Kongresi tarafından kurulmuş kar amacı gütmeyen bir kuruluştur. NCMEC bebeklikten genç yetişkinlere kadar kayıpları inceler.

Faaliyeti
---------

NCMEC, ebeveynlere, çocuklara, kolluk kuvvetlerine, okullara ve halka kayıp çocukların yerini belirlenmesine yardımcı olmak ve çocukların cinsel istismarını önleme yolları konusunda kamuoyunu bilinçlendirmek için hem bilgi merkezi hemde kaynak görevi görür. NCMEC kayıp çocukların tespiti için bilgi sağlar, fiziksel ve/veya cinsel istismara uğramış çocuklara yardım eder.

Uluslararası
------------

1988'de NCMEC ayrı ve uluslararası bir kuruluşun kuruluşunu onayladı, bu kuruluşa International Centre for Missing & Exploited Children (ICMEC) denir. ICMEC uluslararası bir şekilde çocuk cinsel istismarını ve çocuk kaçırılışı ile mücadele eder.

CyberTipline
------------

Çocuğun istismarı (Çocuğun cinsel istismarı, çocuğu çevrimiçi ayartma *(?)*, çocuğun tacizi ...) gibi durumları ihbar etmek için kurulan ihbar sitesidir, NCMEC'e bu site üzerinden ihbarda bulunulabilir. NCMEC gelen ihbarları inceler ve ihbarları gerekli yetkililere paylaşır. Herkes ihbarda bulunabilir. 2020'de CyberTipline'a 32.7 milyon ihbar gelmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Missing Children | AMBER Alert Information | Office of Justice Programs". *www.ojp.gov* (İngilizce). 31 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Aralık 2023.
2. ↑  "NCMEC Data". *National Center for Missing & Exploited Children* (İngilizce). 31 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ocak 2024.

Dış bağlantılar
---------------

* NCMEC websitesi.
* ICMEC websitesi

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 

	+ ISNI: 0000 0001 2190 2968
	+ LCCN: n85328495
	+ NLI: 987007364340105171
	+ Trove: 1049194
	+ VIAF: 155487643
	+ WorldCat: lccn-n85328495
 |
***Satyrium spini***, *Satyrium* cinsine bağlı kuzey yarımkürenin ılıman, arktik altı ve subtropikal bölgelerinde bulunan bir hayvan türüdür.

Dağılım ve habitat
------------------

*Satyrium spini* yaklaşık 54. kuzey enlemine kadar Güney ile Güneydoğu Avrupa ve Orta Avrupa'da yayılış gösterir. Portekiz, İspanya, Fransa, İtalya'nın kuzeydoğusu, İsviçre, Avusturya, Almanya, Polonya, Macaristan, Hırvatistan, Yunanistan, Türkiye ve doğuda Irak ve İran bulunduğu ülkeler arasında yer alır. Fransa'nın kuzeybatısı, Hollanda, İskandinavya, Estonya veya Letonya'nın kuzeybatısında ise bulunmazken, İtalya'nın geniş bir kesiminde ve Akdeniz'deki adalarda da yaşam alanları bulunmamaktadır. Bu tür esas olarak ormanlık açıklıklar, meralar, hafif ağaçlıklı dağ yamaçları ve gür çayırlar dahil olmak üzere sıcak, kuru, çalılık habitatlarda bulunur. Genellikle deniz seviyesi ile 1500m arasındaki rakımlarda bulunmasına rağmen, Yunanistan'da 2000 metreye kadar olan yüksekliklerde kolonilere rastlanmıştır. Türkiye'de meşeliklerde, kuru vadilerde, söğüt ve kavaklıklarda, terk edilmiş tarım alanlarında ve dere kenarlarında gözlenmiştir. Kanatlarının altındaki düz beyaz çizgileriyle tanınan *Satyrium spini*, Ege Bölgesi dışında tüm bölgelerde bahar aylarında gözlemlenir.

Yaşam döngüsü
-------------

Tek kuluçkalı olan *Satyrium spini*, bölgeye ve rakıma bağlı olarak mayıs sonundan ağustos başına kadar uçar. Yumurtalar, genellikle bir çatala yakın olarak bitkilerin odunsu dalları üzerine genellikle 3-5 kişilik gruplar halinde serilir. Belirgin bir mikropil ile kirli beyazımsı bir renktedirler ve ince bir ağ olan poligonal çöküntüleriyle kaplıdırlar. Tırtıl ağaç biti şeklindedir ancak iyi tanımlanmış segmentlere sahiptir. Yeşil, hafif tüylü ve sırt boyunca bir çift kırık krem şeritle işaretlenmiştir.

Galeri
------

* Satyrium spini ♂*Satyrium spini* ♂
* Satyrium spini ♂  △*Satyrium spini* ♂ △

Dış bağlantılar
---------------

* Paolo Mazzei, Daniel Morel, Raniero Panfili Moths and Butterflies of Europe and North Africa
* Lepiforum
* Schmetterling-raupe.de
* Lepidoptera Caucasi
* Wikimedia Commons'ta **Satyrium spini** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
* Vikitür'de ***Satyrium spini*** ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.

Kaynakça
--------

1. ↑  "GBIF". 8 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Şubat 2024.
2. 1 2  "Blue-spot Hairstreak Satyrium spini". Learnaboutbutterflies. 5 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Eylül 2021.
3. ↑  "Türkiye'nin Kelebekleri" (PDF). *Bilim ve Teknik*, *522*. TÜBİTAK. Mayıs 2011. 1 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 1 Eylül 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Takson belirleyicileri | 
* Vikiveri: Q1755912
* BioLib: 51401
* BOLD: 141728
* EoL: 265234
* EUNIS: 90424
* Fauna Europaea: 441170
* Fauna Europaea (new): 9069dc0b-0dce-40ac-b5d2-33d9099a3e14
* GBIF: 7391741
* iNaturalist: 208988
* LoB: 4706
* NCBI: 876076

 |
**TOPIO 3.0** Tokyo'da Uluslararası Robot Fuarı'nda (IREX) 2009
**TOPIO** ("**TO**SY **Pi**ng Pong Playing Rob**o**t") *(Türkçe: Ping Pong Oynayan Robot)* iki ayaklı insansı bir robottur. İnsanlara karşı masa tenisi oynayabilecek şekilde tasarlanmıştır. Vietnam'da TOSY adlı bir robotik firması tarafından 2005 yılından bu yana geliştirilmiştir. Halka 28 Kasım 2007 tarihinde Tokyo Uluslararası Robot Fuarı'nda (IREX) gösterilmiştir. TOPIO 3.0 (TOPIO'nun son versiyonu) yaklaşık 1.88 m. boyunda ve 120 kg. ağırlığındadır. Her TOPIO oyun oynarken, kendi beceri düzeyini artırmak ve sürekli olarak iyileştirmek için gelişmiş bir yapay zeka sistemi kullanır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "*TOSY TOPIO - Table Tennis Playing Robot*, DigInfo News". 21 Mayıs 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Kasım 2011.
2. ↑  "*TOPIO 3.0 at Tokyo International Robot Exhibition 2009*. Reuters". 11 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Kasım 2011.
3. ↑  TOSY TOPIO - Table Tennis Playing Robot 20 Temmuz 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. DigInfo TV, 5 Aralık 2007

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***TOPIO*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Resmî site
* TOPIO video20 Temmuz 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. - YouTube
**SMSC** (İngilizce *Short Message Service Center*; Kısa Mesaj Servisi Merkezi) mobil telefon ağındaki bir ağ elemanıdır. amacı, SMS mesajlarını depolama, iletme ve dönüştürme işlemlerini gerçekleştirmektir.

3GPP'ye göre SMSC'nin tam olarak tanımı *Kısa Mesaj Servisi - Servis Merkezi (SMS-SC)'*dir.

SMS'in izlediği yönergeler:

* Mobil cihazdan diğer mobil cihaza: bu yönerge MO-MT (İngilizce *Mobile Originated - Mobile Terminated*; Mobil Kaynaklı - Mobilde Sonlandırmalı) olarak adlandırılır.
* Mobil cihazdan içerik sağlayıcısına (ayrıca Large Account / ESME de denilir): bu yönerge MO-AT (İngilizce *Mobile Originated - Application Terminated*; Mobil Kaynaklı - Uygulamada Sonlandırmalı) olarak adlandırılır.
* Uygulamadan mobil cihaza: bu yönerge AO-MT (İngilizce *Application Originated - Mobile Terminated*; Uygulama Kaynaklı - Mobilde Sonlandırmalı) olarak adlandırılır.

İşleyişi
--------

SMSC'nin görevleri aşağıdaki şekillerde tanımlanabilir:

* Kablosuz ağ kullanıcılarından gelen metin mesajlarını (SMS) almak.
* Metin mesajlarını depolamak.
* Metin mesajlarını nakletmek.
* Metin mesajlarını kablosuz ağ kullanıcılarına teslim etmek.
* Metin mesajlarına eşsiz zaman damgalarını basarak muhafaza etmek.

Kullanıcı bir metin mesajını (SMS mesajı) başka bir kullanıcıya gönderdiğinde, kullanıcı uygun olduğunda mesajın teslimatını sağlayan SMSC tarafından depolanmış olur. Bu depola ve ilet işlemidir.

Bir SMS merkezi (SMSC), kablosuz ağ işlemlerinde şu görevleri üstlenmekle yükümlüdür:

* Mobil telefondan bir SMS gönderildiğinde, önce SMS merkezine ulaşır.
* Devamında SMS merkezi, mesaja zaman damgası basarak alıcıya bu mesajı gönderir.
* SMS merkezinin ana görevi, SMS mesajlarını yönlendirmek ve bu süreci düzenlemektir. Eğer alıcı mesajı almak için uygun değilse (örneğin, telefonu kapalıysa), SMS merkezi bu mesajı bünyesinde depolar.
* Kullanıcı uygun olduğunda veya mesajın geçerlilik süresi dolduğunda (mesajın üzerindeki zaman damgasına bakılarak karar verilir) mesajı alıcıya teslim eder.

### SMS mesajlarının geçerlilik süresi

Eğer alıcı uygun değilse SMS merkezi SMS mesajını geçici olarak saklar. SMS merkezinden silinecek SMS mesajının geçerlilik süresinin belirlenmesi hemen hemen her mobil telefonda mevcut olan bir özelliktir. SMS mesajı merkezden silinmişse, artık alıcının telefonu açılsa bile SMS mesajı var olmadığı için alıcıya gönderilemez. SMS mesajının geçerlilik süresi, kullanıcı telefonu tarafından istek olarak gönderilmelidir (1 saat, 6 saat, 24 saat, 3 gün, 1 hafta veya maksimum süre şeklinde). Aksi takdirde, SMS merkezi mesajı reddeder veya mesaj için başka bir mesaj geçerlilik süresi belirler. 

### Mesaj durum raporları

SMS mesajını gönderen taraf, SMS merkezinden bu mesaj gönderimi hakkında durum raporunu almak için mesajdaki bayrağı işaretlemek zorundadır. Bu durum raporu, SMS mesajını gönderen tarafa bir SMS şeklinde iletilir.

Ayrıca bakınız
--------------

* SMPP

Dış bağlantılar
---------------

* Çanakkale OnSekiz Mart Üniversitesi 11 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Çanakkale OnSekiz Mart Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği22 Ekim 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
**Ike & Tina Turner**, karı koca Ike Turner ve Tina Turner'dan oluşan bir Amerikan müzik ikilisiydi. 1960'tan 1976'ya kadar, Ike Turner'ın grubu the Kings of Rhythm ve Ikettes adlı yardımcı vokalistler tarafından desteklenen Ike & Tina Turner Revue olarak canlı performans sergilediler. Ike & Tina Turner Revue, "R&B devresindeki en güçlü canlı performanslardan biri" olarak kabul edildi.

İkili, ilk kayıtları olan "A Fool In Love", "It's Gonna Work Out Fine", "Idolize You", "Poor Fool" ve "Tra La La La La" ile bir dizi R&B hiti elde etti. 1966'da "River Deep - Mountain High" ın piyasaya sürülmesi ve ardından The Rolling Stones ile İngiltere turu Avrupa'daki popülaritelerini artırdı. Daha sonraki çalışmaları, "Come Together", "Honky Tonk Woman" ve "Proud Mary" gibi rock şarkılarının yorumlayıcı soul ile aşılanmış yeniden düzenlemeleriyle tanınır ve ikincisi onlara 1972'de Grammy Ödülü kazandırdı. Ike ve Tina Turner, 1974'te uluslararası hitleri "Nutbush City Limits" ile ilk Altın Avrupa Rekor Ödülü'nü aldılar. Onlarca albüm çıkardılar; en başarılıları Carnegie Hall'da Workin' Together. Pitchfork, River Deep - Mountain High albümlerini döneminin en iyileri arasında listeledi.

Ike ve Tina Turner, 1991'de Rock & Roll Hall of Fame'e alındı. Grammy Hall of Fame'e giren iki single'ları var, "River Deep – Mountain High" ve "Proud Mary". Rolling Stone, Tüm Zamanların En Büyük 20 İkilisi listesinde onları 2. sıraya yerleştirdi.

Kaynakça
--------

1. ↑  Steve Huey. "Ike & Tina Turner Biography". *allmusic.com*. 19 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi.
2. ↑  "Ike & Tina Turner". *Recording Academy Grammy Awards* (İngilizce). 23 Kasım 2020. 7 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
3. ↑  "Golden First For The Turner's" (PDF). *Cash Box*: 116. 28 Aralık 1974.
4. ↑  "Ike and Tina Turner: inducted in 1991 | The Rock and Roll Hall of Fame and Museum". Rockhall.com. 4 Nisan 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Ekim 2011.
5. ↑  "Grammy Hall of Fame". *Recording Academy Grammy Awards*. 18 Ekim 2010. 4 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi.
6. ↑  "20 Greatest Duos of All Time". *Rolling Stone*. 17 Aralık 2015. 2 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb13904083m (data)
* ISNI: 0000 0001 2149 364X
* LCCN: no2003083441
* MusicBrainz: 1c7b3786-b99a-40ab-81e4-f3056da19e13
* NLI: 987007506101905171
* SUDOC: 083048758
* VIAF: 121150202
* WorldCat: lccn-no2003083441

 |
**Piroksen pallasit küçük grubu**, pallasit meteoritlerinin (taşsı-demirler) bir alt bölümüdür. Piroksen içeren tek pallasit oldukları için bu şekilde adlandırılmıştır.

Bu grup 1995 yılında önerildi. Şu anda sadece üç üyesi bulunmaktadır: Vermillion, Yamato 8451 ve Choteau meteoriti. Her üç meteorit de piroksen içerir ve piroksen bileşimi, nadir toprak element konsantrasyonları ve oksijen izotop oranları gibi bir dizi diğer benzerliğe sahiptir. Bununla birlikte, örneğin Vermillion meteoritindeki kohenit'in dokusu ve oluşumu ve farklı siderofil eser element konsantrasyonları gibi, bu üç meteoritin gruplandırılmasının tersine işaretler de vardır.

Grup başlangıçta yalnızca hacimce %1 – 3 civarında az miktarda piroksen içeren Vermilion ve Yamato 8451 için oluşturuldu. Oksijen izotop değerleri de diğer pallasitlerden farklıdır. Choteau, 2011 yılında ABD'de keşfedilip gruba eklendi. Her üçü de olivin kristallerinde kapanımlar halinde oluşan az miktarda klinopiroksen içerir. Ayrıca nikel-demir matrisinde kalın taneler halinde veya olivin sınırında mineral taneleri olarak da bulunabilirler. Grubun tüm üyeleri piroksen, kromit ve merilit içerir. Yalnızca olivinin mevcut olduğu ana grubun aksine olivin ile bir arada bulunan piroksenin varlığı üç meteoritin de benzer kondritik eriyiklerden kaynaklandığı varsayılırsa, piroksen pallasitleri için daha düşük bir kristal birikim sıcaklığına işaret edebilir.

Ayrıca bakınız
--------------

* Göktaşı bilimi sözlüğü

Kaynakça
--------

1. ↑  M. K. Weisberg; T. J. McCoy, A. N. Krot (2006). "Systematics and Evaluation of Meteorite Classification" (PDF). D. S. Lauretta; H. Y. McSween, Jr. (Ed.). *Meteorites and the early solar system II*. Tucson: University of Arizona Press. ss. 19-52. ISBN 978-0816525621. Erişim tarihi: 15 Aralık 2012.
2. ↑  Boesenberg, Joseph S.; Davis, Andrew M.; Prinz, Martin; Weisberg, Michael K.; Clayton, Robert N.; Mayeda, Toshiko K. (1 Temmuz 2000). "The pyroxene pallasites, Vermillion and Yamato 8451: Not quite a couple". *Meteoritics & Planetary Science*. **35** (4): 757-769. doi:10.1111/j.1945-5100.2000.tb01460.x.
3. ↑  C. B. Agee, K. Ziegler, N. Muttik 78th Annual Meeting of the Meteoritical Society (2015) 2 Ekim 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. *New Unique Pyroxene Pallasite: Northwest Africa 10019*
4. ↑  Boesenberg, J. S.; Prinz, M. ; Weisberg, M. K.; Davis, A. M.; Clayton, R. N.; Mayeda, T. K.; Wasson, J. T. Pyroxene Pallasites: A New Pallasite Grouplet 2 Ekim 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
**Ali Haydar Gürbüzler** (1870, Ahıska - 1 Ağustos 1960, İstanbul), **Ahıskalı Ali Haydar Efendi** adı ile tanınan Türk hukukçu, dersiam, müderris, din adamı, mutasavvıf ve İstanbul ilinin Fatih İlçesi Çarşamba semtinde bulunan İsmet Efendi Dergâhı’nın son şeyhi. Nakşibend tarikatı, Halidiye kolunun son halkalarından olup Yahyalı İsmet Efendi silsilesinden gelen Nakşi şeyhi, İsmailağa Cemaati'nin lideri ve şeyhi olan Mahmut Ustaosmanoğlu'nun mürşididir.

Yaşamı
------

Ahıskalı Ali Haydar'nin babası Mehmed Şerif'dir. 1870 (H.1288) yılında Batum’un Ahıska ilçesinde doğmuştur. Ahıska’da başladığı tahsiline daha sonra döneminin ilim merkezlerinden olan Erzurum Bakırcı Medreselerinde devam etmiştir. Daha sonra İstanbul ilinde bulunan Fatih Medreselerine girdi. 1901 yılında Nakşibend tarikatı, Halidiye kolunun hocalarından Çarşambalı Ahmed Hamdi’den onay alarak 1902’de dersiam olarak ders vermeye başlamıştır. Hukuk eğitimi almış ve 1906’da Medreset’ül-Kuzat’dan, diğer adıyla Mekteb-i Nüvvâb'dan mezun olmuştur. Sonraki dönemde Fetvahâne Fıkıh Müsevvidliği ve Sahn Medresesi Fıkıh Müderrisliği vazifelerinde bulunmuştur. Huzur Dersleri baş muhatablığı gibi devrinin en mümtaz ilim meclislerinde bulunan Ahıskalı Ali Haydar Efendi, son olarak fetvahânede Telif-i Mesâil Heyeti reisliği de yapmıştır.

Cumhuriyet’in ilânından sonraki dönemi hapiste ve göz altında geçiren Haydar Efendi, İskilipli Âtıf Hoca ile birlikte İstiklâl Mahkemesi’nde yargılanmıştır. 1960 yılında İstanbul’da vefat etmiş, İstanbul-Edirnekapı Sakızağacı kabristanlığına defnedilmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Şenocak, İhsan. İki Devrin Ulu Hocası Ali Haydar Efendi. 2. baskı. İstanbul: Hüküm Kitap, Temmuz 2016. s. 153.
2. ↑  Şenocak, İhsan. İki Devrin Ulu Hocası Ali Haydar Efendi. 2. baskı. İstanbul: Hüküm Kitap, Temmuz 2016. s. 174.
3. ↑  "Ali Haydar Efendi Vefatı". 19 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Haziran 2016.
4. ↑  Şenocak, İhsan. İki Devrin Ulu Hocası Ali Haydar Efendi. 2. baskı. İstanbul: Hüküm Kitap, Temmuz 2016. s. 106.
5. 1 2 3 4  Bayak, Cemal (1998). "HAYDAR EFENDİ, Ahıskalı". *TDV İslâm Ansiklopedisi*. **17**. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı. ss. 27-28. 10 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Kasım 2021.
6. ↑  "Ahıskalı Ali Haydar Efendi Kimdir?". 8 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Aralık 2015.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: nr97032865
* NLI: 987007436788005171
* NTA: 226478998
* SUDOC: 128866853
* TDVİA: haydar-efendi-ahiskali
* VIAF: 58989181
* WorldCat: lccn-nr97032865

 |
**Üçüncü Yüzyıl Krizi** ("Askerî Anarşi veya "İmparatorluk Krizi" olarak da adlandırılır), 235 ve 284 yılları arasında Roma İmparatorluğu'nun aynı anda gerçekleşen üç krizin sonucunda harap olduğu ve neredeyse yıkılmanın eşiğine geldiği döneme verilen addır. Bu krizler dış istilalar, iç savaş ve ekonomik çöküştür. Kurumlar, toplum, ekonomik hayat ve en son olarak da dinde yaşanan değişimler o kadar derin ve temeldendi ki "Üçüncü Yüzyıl Krizi" giderek klasik antikite ile Orta Çağ ya da Geç Antik Çağı birbirinden ayıran dönem olarak görülmektedir.

Kriz 235 yılında İmparator Alexander Severus'un kendi birlikleri tarafından öldürülmesiyle başladı. Takip eden 50 yıl boyunca İmparatorluk, Barbar istilalarını, iç savaşları, köylü isyanlarını ile siyasi istikrarsızlığı birlikte gördü ve bu karmaşayı fırsat bilen onlarca kişi devletin başına geçmek için amansız bir rekabete girdi. Tağşiş yapılaması para birimini değerinin düşmesine ve ekonomik çöküşe yol açtı. Sahadaki Romalı komutanlar, bu kriz ortamından yararlanarak başına buyruk hareket etmeye başlamışlardır.

Yaklaşık yarım yüzyıllık bu dönemde her biri tek başına imparatorluk için bir tehdit oluşturan üç kriz bir araya geldi: dış istilalar, iç savaşlar ve kontrolden çıkmış hiper enflasyon yaşayan bir ekonomi. Normal şartlarda sona ermesi gereken imparatorluk bir dizi sıkı asker imparator, Diocletianus'un 284 yılında imparatorluğu ikiye ayırma girişimi ve diğer reformlar sayesinde varlığını sürdürmüştür.

Bu dönemde imparatorluğun başına kabaca 20-25 kişi gelmiştir ancak gerçek sayı bir tartışma konusudur zira birçok kimse aynı anda tahta talip olmuştur. Bunların çoğu ortalama yalnızca iki, üç sene hüküm süren imparatorluğun tümünde ya da bir bölümünde iktidarı ele geçiren ve savaş yenilgisi, suikast veya ölüm sonucu iktidarı kaybeden öne çıkmış generallerdi. Daha sonra Aurelianus (MS 270–275) imparatorluğu askeri olarak yeniden birleştirdi. Kriz, Diocletianus'un 284'te Roma imparatorluk hükûmetini yeniden yapılandırmasıyla sona erdi. Bu, Roma'nın ekonomik ve askeri olarak 150 yıl daha istikrara kavuşmasını sağladı.

Kaynakça
--------



|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: sh85115153
* NLI: 987007543880705171

 |
**Atilla Altıkat** (d. 1937, İstanbul – ö. 27 Ağustos 1982, Ottava), Kanada'nın başkenti, Ottava'da uğradığı suikast sonucu yaşamını yitiren askerî ataşe.

Yaşamı
------

1937 yılında İstanbul'da doğdu. Harp Akademisini bitirdikten sonra çeşitli askeri görevlerde bulundu. 1981 yılında Ottava'ya atandı. Atilla Altıkat, burada yalnızca Hava Kuvvetleri Komutanlığını değil Deniz ve Kara Kuvvetleri ile birlikte tüm Genelkurmay'ı temsil etmekteydi. Ottawa'ya atanmadan önce Türk Hava Kuvvetleri'nde görev yaptı.

Öldürülmesi
-----------

Ana madde: 1982 Ottawa saldırısı
27 Ağustos 1982 günü, sabah saatlerinde aracıyla yolda olan Albay Altıkat, kırmızı ışıkta durduğu esnada, yanına yaklaşan bir araçta bulunan iki kişiden biri arabadan inerek Altıkat'a aracının sağ ön penceresinden ateş etti. 11 merminin isabet ettiği Altıkat olay yerinde öldü. Saldırganlar arabayla uzaklaştılar.

Suikastin sorumluluğunu Ermeni örgütü ESAK üstlenmiştir. Bu olay, böylesine şiddet olaylarına hiç alışık olmayan Kanadalıları derinden sarsmış ve Başbakanlık tarafından şiddetle kınanmıştır. Vefatından sonra yürüttüğü göreve atanan Coşkun Kırca da 1985'te Ottawa Büyükelçiliği saldırısına maruz kaldı.

Hatırası
--------

Ayrıca bakınız: Atilla Altıkat Köprüsü
Öldürüldüğü sırada Ayla Altıkat ile evli olan Altıkat'ın, 17 yaşında Zeynep ve 4 yaşında Göker adlarında iki çocuğu vardı.

Adana'nın Seyhan ilçesinde 1984 yılında açılan köprüye adı verildi. Köprü 2011 yılında yıkıldı. Buna rağmen halkın köprü mevkisini ve o çevrede bulunan otobüs yazıhanelerinin yerini tanımlamak için kullandığı "Atilla Altıkat" adlandırması değişmedi. Turhan Cemal Beriker Bulvarına 2013'te köprülü kavşak çalışmaları yapıldı. Atilla Altıkat'ın adı, köprünün olduğu yerde bulunan köprülü kavşağa verildi.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4   [*ölü/kırık bağlantı*]
2. ↑  "Turks honour memory of assassinated diplomat: Killer still at large 20 years after slaying of Col. Atilla Altikat;" Susan Burgess. *The Ottawa Citizen.* Aug 28, 2002. pg. B.9

* Şimşir, Bilal (2000). *Şehit Diplomatlarımız (1973-1994)* (2015 bas.). Ankara: Bilgi Yayınevi. ISBN 975-494-924-7.
* "Şehit Edilen Diplomatlarımız/Görevlilerimiz ve Aile Bireyleri". T.C. Dışişleri Bakanlığı. 24 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2020.

Ayrıca bakınız
--------------

* Türk diplomatlara düzenlenen suikastlar listesi
* Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı
PaulaRego'nun stüdyosu, 2007
**Dame Maria Paula Figueiroa Rego** (26 Ocak 1935, Lizbon, Portekiz - 8 Haziran 2022, Londra, İngiltere), Portekizli ressam ve desinatör.

Yaşamı
------

1935 yılında Lizbon'da dünyaya geldi. Portekiz'de St Julian's School ve Carcavelos'da temel eğitim aldıktan sonra Londra Üniversitesi'ne bağlı güzel sanatlar fakültesi Slade School of Art'ta sanat eğitimi gördü. Burada tanıştığı sanatçı Victor Willing ile hayatını birleştirdi. Portekiz ile İngiltere arasında gidip gelen çift, 1975'ten itibaren İngiltere'ye yerleşmeye karar verdi. 1989'da Turner Ödülü'ne aday gösterildi. 2005 Haziran'ında ise Oxford Üniversitesi'nden fahri doktora unvanı aldı.

Eserleri
--------

Sanatçılığının ilk evresinde, 1960'lı ve 1970'li yıllarda daha çok neo-dadaist bir üslup benimsedi. Aralarında David Hockney ve R. B. Kitaj'ın da bulunduğu London Group adlı çevrenin üyesi oldu. Beatrix Potter'in etkisi altında kaldı. Çalışmalarında karikatür etkileri de gözlenen sanatçı, son eserlerinde daha gerçekçi bir üsluba yöneldi. Londra Ulusal Portre Galerisi'nde sergilenen Germaine Greer portresini ve Jorge Sampaio'nun resmî başkanlık portresini hazırladı.

Özel yaşamı
-----------

1959 yılında Victor Willing evlenmiştir. 1998 de kocası ölene kadar evlilikleri devam etmiştir ve ölümü sonrası bir daha evlenmemiştir. Bu evlilikten üç çocuğu olmuştur. Ayrıca dedesi Benfica kulübünün kurucularındandır.

Ölümü
-----

Ömrünün uzun bir bölümünü Londra'da geçiren Rego, 8 Haziran 2022 tarihinde kısa süredir mücadele ettiği hastalık nedeniyle 87 yaşında hayatını kaybetti. Ölümü üzerine Portekiz hükûmeti ülke genelinde ulusal yas ilan etti.

Kaynakça
--------

1. ↑  Tate Gallery, *Paula Rego* (London: Tate Publishing, 1997), p.141
2. ↑  "Portekiz asıllı İngiliz ressam Paula Rego hayatını kaybetti". 8 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Haziran 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 90967639
* BNE: XX1084668
* BNF: cb123190699 (data)
* CiNii: DA05790159
* GND: 119242354
* ISNI: 0000 0000 7823 1336
* LCCN: n92045837
* NDL: 00473623
* NGV: 9550
* NKC: xx0012829
* NLA: 35758826
* NLI: 987007444956105171
* NSK: 000148644
* NTA: 093747314
* RERO: 02-A011616472
* RKD: 66004
* SELIBR: 238307
* SNAC: w6d884qd
* SUDOC: 032094140
* Trove: 1074324
* ULAN: 500110093
* VIAF: 85382368
* WorldCat: lccn-n92045837

 |
***Hatchet*** (Türkçe: *Balta*), Adam Green'in yönettiği 2006 yapımı korku filmidir.

Film
----

Sampson, oğlu Ainsley ile bataklıkda timsah avlarlar. Ainsley bir tuvalet molasından geri geldiğinde babası Sampson'ı ölü bulur. Birden Victor Crowley, Ainsley'nin arkasından gelip aynı şekilde onu da öldürür.

Filmdeki katil Victor Crowley dünyaya şekilsiz gelmiş ve babası tarafından bataklıkta bir kulübede saklanmıştır. Bazı gençler onu o evden çıkarmak için eve fişek atmışlardır. Ev alev alınca Victor'un babası evin kapısını balta ile kırmak istemiştir. Victor'un kapının arkasında olduğunu bilmemiştir ve balta yanlışlıkla Victor'un kafasına girmiştir. Üzüntü ve yalnızlık ile geçen on yıl sonra baba ölmüştür.

Ben'in kız arkadaşı onu terk eder. Bunun acısını gidermek için arkadaşları ile New Orleans'a gider. Arkadaşlarının ona önerdiği "Perili Bataklık Turu"na katılmak ister ve katılır da. Arkadaşı Marcus ona eşlik eder. O kasabada korkutucu geziler yapan Shawn'a giderler. Katılımcılar bir otobüse binip bataklığa giderler. Orada inip bir feribota binip sulu bir alana giderler.

Botun bir kayaya çarpıp bozulması pek uzun sürmez. Tüm katılımcılar kıyıya ulaşmayı başarırlar fakat birisi bir timsah tarafından yakalanır. Marybeth adlı bir kadın o timsahı vurur. Daha sonra öldürülmüş babası Sampson ve erkek kardeşi Ainsley'i aradığını herkese itiraf edip Victor Crowley'nin hikayesini anlatır. Hikayeden sonra grup Victor Crowley'nin evine gider. Victor Crowley'nin o hikayesine inanmayan yaşlı bir çift evin girişine giderken Viktor Crowley birden elinde bir balta ile birden bire girişten fırlayıp onları vahşice öldürür. Marybeth onu, Victor Crowley'yi vurur ve grubun geri kalanı ile kaçar.

Ben, Marcus ve Marybeth hariç grubun diğer üyeleri teker teker öldürülür. Üçlü Victor Crowley'nin üstüne benzin döküp onu ateşe vermek isterler ve Victor Crowley'nin mermiler ile durdurulamayacağını anlarlar. Tam üstüne benzin döküp ateşe vermişken yağmur başlar. Victor Crowley bununla da durmayıp bu sefer de Marcus'u yakalar. Ben, Merybeth ile Victor Crowley'ye bir demir çubuk sokup kaçarlar. İkili Sampson ve oğlu Ainsley'nin teknesini bulur ve kürek çekmeye başlarlar. Victor Crowley onları takip ediyordur. Aniden Merybeth suya çekilir ve kendini kurtardığında Ben'i teknede ölü bulur. Sonrasında Victor Crowley'nin görünüşüyle film biter.

Başrol Oyuncuları
-----------------

| Oyuncu | Rolü |
| --- | --- |
| Robert Englund | Sampson |
| Joshua Leonard | Ainsley |
| Kane Hodder | Victor Crowley |
| Parry Shen | Shawn |
| Joleigh Fioreavanti | Jenna |
| Joel David Moore | Ben |
| Tamara Feldman | Marybeth |
| Deon Richmond | Marcus |
| Mercedes McNab | Misty |
| Joel Murray | Shapiro |
| Richard Riehle | Bay Permatteo |
| Patrica Darbo | Bayan Permatteo |
| Tony Todd | Clive Washington (Zombi) |

Devam filmleri
--------------

| Devam filmleri |
| --- |
| Balta (Hatchet) | Hatchet II | Hatchet III | Hatchet: Victor Crowley |