Minnesota Geen Line Metrosu'nda polis şiddetine karşı yapılan protesto.
**Black Lives Matter** (Türkçe: Siyahların Yaşamları Değerlidir; kısaca **BLM**), ABD'de yaşayan Afro Amerikan kökenli halka karşı özellikle polis tarafından uygulanan şiddete ve ırkçılığa karşı kurulmuş sivil toplum hareketidir. BLM, Birleşik Devletler genelinde öldürülen siyahlar ve ABD yasalarındaki ırk ayrımı yapan ceza hukukuna karşı düzenleme talep ederek gösteriler düzenler.

2013 yılında sosyal medya üzerinden **#BlackLivesMatter** etiketi ile yayılan hareket, Afro-Amerikan kökenli Trayvon Martin'i öldüren George Zimmerman'in tutuklanması ardından ilk gösterisini düzenledi. 2014 yılında Michael Brown ve Eric Garner'ın New York'ta polis tarafından öldürülmesinin ardından 2014 Ferguson Protestoları ile eylemlerini tüm ülkeye yaydı.

Mayıs 2020'de de Minneapolis kentinde George Floyd'un polis tarafından boğazına basılmasının ardından hayatını kaybetmesi üzerine bir kez daha protesto gösterileri düzenlenmeye başlandı. Hareketin kurucuları olarak bilinen Alicia Garza, Patrisse Cullors ile Opal Tometi,100 Kadın 2020 dönemi kapsamında internet üzerinden düzenlenen bir etkinliğe konuşmacı olarak katıldı. Garza bu etkinlikte yaptığı konuşmada, "Siyahlar, kendilerini destekleyenlerle birlikte tarihin gidişatını değiştirmek için ayaklandı ve kazanan biz olduk" dedi. Opal Tometi ise "Başlattığımız bu hareketlerin, bambaşka bir hayatın mümkün olduğunu gösterdiğini düşünüyorum ve böylesine bir dönemde yaşadığım için hem çok duygulanıyorum hem de minnet duyuyorum" dedi.

2020 yılındaki BLM protestolarına tahminen 15 ila 26 milyon arasında kişinin katıldığı belirtilirken, bu durum BLM'yi ABD tarihinin en geniş çaplı hareketlerinden biri haline getirmiştir.

Yapı ve Organizasyon
--------------------

### Taban Hareketi

BLM sloganı, başlangıçta bir internet hashtagi olarak ortaya çıktı ve devamında bu etikette üretilen mesajlar ve tepkilerle, merkezi olmayan bir taban hareketi olarak ilerledi. 1950'li yılların sonlarından itibaren ABD'deki siyahlara yönelik negatif ayrımcılığı aşmaya yönelik gelişen Sivil Haklar Hareketi'nden yer yer farkları olduğu belirtilen BLM'nin gevşek yapısı ve yerel önderleri, zamanla bir ağ etrafında daha koordineli bir yapıya evrilmiştir.

2013'te Patrisse Cullors, Alicia Garza ve Opal Tometi, hareketi BLM Ağı adı altında ileri bir noktaya taşıdı. Bu yapının eylemleri ile birlikte daha geniş yapıda bir hareket örgütlendi. Eylemler ve açıklamalar genel olarak siyahların ülke çapında yaşadığı ayrımcılık, haksızlık ve ekonomik sorunlara karşı işbirliği ve gündem yaratma hedefiyle ilerledi.

### Ulusal Hareket

2015 yılından itibaren BLM özellikle yerel sorunlara ve mahkemeye taşınan konulardan öte talepleri ifade etmeye başlamıştır. Hareketin liderleri özellikle polislerin olaylara müdahalesi ile ilgili yasal ve pratik değişlikler hedefiyle açıklamalar yaptı. 10 maddelik reform taleplerinde, cam kırma gibi aşırı güç kullanımının durdurulması ve polis merkezlerine yönelik gözlemlerin artırılması yönünde talepler ifade edildi. Hareket daha geniş çapta ırksal ve ekonomik adalet talebiyle LGBT grupları gibi ayrımcılığa uğrayan diğer kesimlerle dayanışma faaliyetleri sürdürmeye başladı. The Movement for Black Lives adıyla siyahi toplulukların haklarına dair mücadele eden 50'den fazla grubun bir araya gelerek oluşturduğu koalisyon bu sürecin ulaştığı en genel birlikteliktir.

Ayrıca BLM'nin gelişimiyle ilgili çeşitli dergilerde hazırlanan dosya konuları kadar, belgesel filmler de çekilmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Black Lives Matter". *blacklivesmatter.com*. 8 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi.
2. 1 2  "Black Lives Matter: How the events in Ferguson sparked a movement in America". CBS News. 7 Ağustos 2015. 24 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2016.
3. ↑  "BBC - Homepage". *www.bbc.com*. 2 Aralık 1998 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mayıs 2021.
4. ↑  "Patrisse Khan-Cullors". *medium.com*. 30 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2021.
5. ↑  "Black Lives Matter May Be The Largest Movement in US History". *nytimes.com*. 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2021.
6. ↑  "What Kind of Movement is Black Lives Matter? The View from Twitter". *cambridge.org*. 17 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2021.
7. ↑  "Jesse Williams". *essence.com*. 18 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.

| * g
* t
* d
 ABD konuları |
| --- |
| Tarih | 

|  |  |
| --- | --- |
| Kronoloji | 
* Kolomb öncesi
* On Üç Koloni
* Amerikan Devrimi
	+ Bağımsızlık Savaşı
* Vahşi Batı
* 1812 Savaşı
* Meksika-Amerika Savaşı
* Amerikan İç Savaşı
	+ Konfedere Devletleri
* Kızılderili savaşları
* Yaldızlı Çağ
* İspanya-Amerika Savaşı
* I. Dünya Savaşı
* Büyük Buhran
* II. Dünya Savaşı
* Soğuk Savaş
	+ Kore Savaşı
	+ Afroamerikan sivil haklar hareketi
	+ Vietnam Savaşı
	+ Uzay Yarışı
* Terörizmle Savaş
	+ 11 Eylül saldırıları
	+ Afganistan Savaşı
	+ Irak Savaşı

 |
| Konular | 
* Askeri
* Ekonomik

 |

 | Amerika Birleşik Devletleri arması |
| Siyaset | 
* Anayasa
* Federal hükûmet
* Başkan
	+ Yürütme Ofisi
* Başkan yardımcısı
* Bakanlar Kurulu
	+ Bakanlıklar
* Kongre
	+ Temsilciler Meclisi
	+ Senato
* Sam Amca
* Dış ilişkiler
* Hukuk
* İnsan hakları
	+ LGBT hakları
* Ordu
* Seçimler
* Siyasi partiler
	+ Demokratlar
	+ Cumhuriyetçiler
* İdari bölümleri
	+ Eyaletler
	+ Federal bölge
	+ Dış topraklar

 |
| Coğrafya | 
* Adalar
* Göller
* Dağlar
* Nehirler
* Millî parklar
* Depremler
* Bölgeler
* Şehirler

 |
| Ekonomi | 
* Federal Rezerv Sistemi
* Enerji
* Sanayi
* Bilim ve teknoloji
* Wall Street
* Telekomünikasyon
* Tarım
* Turizm
* Ulaşım
* Para birimi

 |
| Toplum | 

|  |  |
| --- | --- |
| Demografi | 
* Amerikalılar
* Dil
	+ İngilizce
* Eğitim
* Etnik gruplar
* Göçmenlik

 |
| Kültür | 
* Americana
* Amerikan Rüyası
* Din
* Edebiyat
* Medya
* Mimari
* Mutfak
* Müzik
* Sanat
* Sinema
	+ Hollywood
* Tiyatro
* Resmi tatiller
* Posta tarihi
* Spor
* Bayrak
* Arma
* Milli Marş
* In God We Trust

 |
| Diğer Konular | 
* Amerika'da polis şiddeti
* Amerika Birleşik Devletleri'nde ırk ayrımcılığı
* George Floyd'un öldürülmesi
* George Floyd protestoları
* Black Lives Matter
* Blackout Tuesday

 |

 |
| 
* **Portal**
* **VikiProje**
* **Kategori**

 |

| * g
* t
* d
Sidney Barış Ödülü sahipleri |
| --- |
| 
* Muhammed Yunus (1998)
* Desmond Tutu (1999)
* Xanana Gusmão (2000)
* William Deane (2001)
* Mary Robinson (2002)
* Hanan Aşravi (2003)
* Arundhati Roy (2004)
* Olara Otunnu (2005)
* Irene Khan (2006)
* Hans Blix (2007)
* Pat Dodson (2008)
* John Pilger (2009)
* Vandana Shiva (2010)
* Noam Chomsky (2011)
* Sekai Holland (2012)
* Cynthia Maung (2013)
* Julian Burnside (2014)
* George Gittoes (2015)
* Naomi Klein (2016)
* Black Lives Matter (2017)
* Joseph Stiglitz (2018)
* #MeToo Movement (2019)
* Midnight Oil (2020)
* *Uluru Statement from the Heart* (2021–22)
* Nazanin Boniadi (2023)

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 1190845202
* LCCN: sh2016001442
* LNB: 000311040
* NLI: 987007396292505171
* VIAF: 28152079058807111043
* WorldCat: viaf-33160060117035601650

 |