***Prangalı Mahkûm,*** (Orijinal adı: *The Last Wagon*) Richard Widmark'ın başrol oynadığı, 1956 yapımı bir Amerikan Sinemaskop western filmidir. Delmer Daves'in birlikte yazdığı ve yönettiği film, Amerikan Kızılderili Savaşları sırasında geçen bir hikâyeyi anlatır: Bir Kızılderili katliamından sağ kalanlar, kendilerini tehlikeden kurtarmak için birçok cinayetten aranan bir adama güvenmek zorundadır.

Olaylar dizisi
--------------

Şerif Bull Harper (George Mathews), hayatının çoğunu Komançi Kızılderilileri arasında geçirmiş beyaz bir adam olan "Comanche" Todd'u (Richard Widmark) yakalar ve onu Harper'ın üç erkek kardeşini öldürmekten yargılanmaya götürür. İkili, Albay Normand'ın (Douglas Kennedy) liderliğindeki bir araba konvoyna katılır. Ancak Harper'ın Todd'a karşı acımasız muamelesi, konvoyun bazı üyeleri arasında sürtüşmeye neden olur.

Jenny'nin (Felicia Farr) küçük kardeşi Billy (Tommy Rettig), çocuğun iyi davranışlarını takdir eden Todd'un ilgisini çeker. Şerif, Todd'a sigara içmesi için bir pipo verince Billy'i döver. Bunun üzerine konvoy sakinleriyle Şerif arasında bir kargaşa çıkar. Bu kargaşa sırasında Todd, yere düşen bir baltayla Şerif'i ödürür.

O gece, gençlerden altısı geç saatlerde yüzmek için gizlice kamptan ayrılır. Bu sırada Apaçiler kampa bir baskın düzenleyerek herkesi öldürürler. Todd, kelepçelendiği araba ile uçurumdan itilir ancak mucizevi bir şekilde hayatta kalır. Gençler kampa dönünce vahşeti görürler ve bir iple aşağı inerek Todd'u kurtarırlar.

Apaçiler, yüzden fazla kadın ve çocuğunun beyazlar tarafından katledilmesinin intikamını almak için kampa saldırmışlardır ve bölgeden henüz ayrılmamışlardır. Kurtarıldığı için minnettar olan Todd, gençlerden bazılarının güvensizliğine ve nefretine rağmen hayatta kalanları güvenli bir yere götürmeye karar verir. Yolda o ve Jenny birbirlerine aşık olurlar. Jenny, kendisi ve Billy'nin ebeveynleri öldüğü için kabul ettiği evlenme teklifinden bahseder. Todd, Jenny'ye Kızılderililer tarafından nasıl yetiştirildiğini anlatır. Babası, Todd'un birlikte seyahat ettiği gezici bir vaizdir. Sekiz yaşındayken babası herhangi bir kasabadan uzakta öldüğünde, Todd üç gün boyunca babasının cesedinin yanında kalmış ve ölmek üzereyken Komançiler tarafından bulunmuştur. Komançiler, Todd'u kurtarmış ve onu kendilerinden biri gibi evlat edinip, büyütmüşlerdir.

Grup, yakındaki büyük bir Apaçi savaş grubundan kaçınarak beş gün boyunca güvenli bir şekilde seyahat etmeyi başarır. Todd daha sonra küçük bir ABD süvari müfrezesinin ortaya çıktığını ve Kızılderililerin kendilerini gizleyerek kampı dağıttıklarını fark eder. Todd herkesi pusudan kurtarır, ancak ordu tarafından tanınır ve mahkemeye çıkarılır. Harper'ların çiftliğine saldırdıktan sonra Kızılderili karısını ve iki küçük oğlunu öldürdüğünü anlatır. Jenny ve diğerlerinden Todd'un hepsini Apaçilerden nasıl kurtardığını duyduktan sonra General Howard ona acır ve onu Jenny ve Billy'nin kalıcı "gözetimine" verir.

Oyuncu kadrosu
--------------

* Richard Widmark - Comanche Jonathan Todd
* Felicia Farr - Jenny
* Susan Kohner - Jolie Normand
* Tommy Rettig -Billy
* Stephanie Griffin - Valinda Normand
* Ray Stricklyn - Clint
* Nick Adams - Ridge
* Carl Benton Reid - General Howard
* Douglas Kennedy - Albay Normand
* George Mathews - Şerif Bull Harper
* James Drury - Teğmen Kelly
* Ken Clark - Çavuş

Yapım
-----

Film renkli ve Sinemaskop olarak Sedona, Arizona'da, Oak Creek Kanyonu'nun ağzında ve çoğunlukla Schnebly Hill Yolu üzerinde çekildi. Yönetmen Delmer Daves, önceki western filmi Broken Arrow (1950) bölgeyi popüler hale getirdiğinden, film için bozulmamış bir yer bulmanın zorluğunu anlatır.

Filmde bazı sarsıcı devamlılık hataları vardır. Filmin son üçte birlik kısmında, Tommy Rettig'in saçları uzun ve açık renkten, arkası ve yanları kısa, koyu renkli ve arkaya doğru taranmış şekle arka arkaya 2 kez değişir.

Rettig daha önce hem 1950 yapımı kara film Panic in the Streets'te hem de 1955 yapımı The Cobweb filminde Richard Widmark'ın oğlunu canlandırmıştı.

Tepkiler
--------

### Eleştirisel tepkiler

The New York Times'tan Bosley Crowther filmi "Batı klişelerinden oluşan bir platoda bildik ve heyecansız bir yolculuk" olarak görmezden gelmiş, ancak George Mathews'un şerif tasvirini "filmdeki dikkate değer tek karakter" olarak övmüştür.

Galeri
------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Kaynakça
--------

1. ↑  Solomon, Aubrey. *Twentieth Century Fox: A Corporate and Financial History (The Scarecrow Filmmakers Series)*. Lanham, Maryland: Scarecrow Press, 1989. 978-0-8108-4244-1. s.250
2. ↑  'The Top Box-Office Hits of 1956', *Variety Weekly*, 2 Ocak 1957
3. ↑  Crowther, Bosley (22 Eylül 1956). "'The Last Wagon' Has Debut at the Globe". *The New York Times*. s. 14.

Dış bağlantılar
---------------

* IMDb'de *Prangalı Mahkûm*
* *The Last Wagon*; Amerikan Film Enstitüsü kataloğu
* TCM Movie Database'de *The Last Wagon*
* AllMovie'de *The Last Wagon*
* Rotten Tomatoes'ta *The Last Wagon*
* Sinemalar.com'da *The Last Wagon*