***Şişede Bulunan Not***, özgün adı ***MS. Found in a Bottle*** olan, ilk kez 19 Ekim 1833'te Baltimore Saturday Visitor'da yayımlanan Edgar Allan Poe öyküsüdür. Gazete tarafından düzenlenen bir yarışmada bu öykü birincilik kazanmıştır.

Özet
----

Ailesinden ve ülkesinden uzakta olan isimsiz bir anlatıcı, bir kargo gemisinde yolcu olarak Batavia'dan (şimdiki adıyla Cakarta) yola çıkar. Yolculuğun başlamasından birkaç gün sonra rüzgâr kesildiği için, gemi bir süre yoluna devam edemez. Ardından gemiye çarpan devasa bir dalga, anlatıcı ile yaşlı bir İsveçli dışında herkesi denize sürükler. Tayfun tarafından güneye doğru sürüklenen gemi büyük siyah bir kalyon ile çarpışır. Gemi batarken, sadece anlatıcı kalyona tırmanarak kurtulmayı başarır. Kalyonda, anlatıcıyı göremeyen oldukça yaşlı adamlardan oluşan bir mürettebat vardır. Anlatıcı kaptanın kamarasından yazı malzemesi çalar ve sonunda denize atacağı günlüğünü yazmaya başlar. Bu kalyon da yine güneye doğru sürüklenmektedir ve mürettebat geminin Antarktika'ya ulaşıp buzullara çarparak batması ihtimalini umutla beklemektedir. Sonunda gemi buzların arasındaki bir açıklıkta bulunan büyük bir anafora kapılır ve batmaya başlar.

Temalar
-------

*Şişede Bulunan Not* Poe'nun, *Girdaba İniş* ve *Nantucketlı Arthur Gordon Pym'in Öyküsü* gibi deniz öykülerinden biridir. Öyküdeki korku unsuru insan keşfinin uzağındaki bir dünyanın fiziksel tasvirinden kaynaklanır. Öykünün başındaki açılış kısmında anlatıcı gerçeklere sonuna kadar bağlı kalacağından bahseder. Ancak bu gerçekçilik, gemi anaforda alçaldıkça kaybolur.

Yayınlanma geçmişi
------------------

Baltimore Saturday Visiter  
19 Ekim 1833
*Baltimore Saturday Visiter*'ın 15 Haziran 1833 tarihli sayısında, gazetenin yayıncıları olan Charles F. Cloud ve William L. Pouder, 1 Ekim 1833'e kadar gönderilecek öykülerin en iyisine 50 dolar, yüz dizeyi geçmeyen şiirlerin en iyisine ise 25 dolar ödül verileceğini açıkladı. Poe yarışma için *Şişede Bulunan Not* da dahil olmak üzere altı öykü gönderdi. Jüri üyeleri olan John Pendleton Kennedy, Dr. James Henry Miller ve John H. B. Latrobe, Latrobe'un evinde ekim ayında toplandı ve yazarın adını görmeksizin inceledikleri öyküler arasından Poe'nun bu öyküsünü birinci seçti. Ödül gazetenin 12 Ekim tarihli sayısında açıklanırken öykü de ilk defa 19 Ekim tarihli sayıda şu notla yayınlandı: "Komitenin 50 dolarlık ödüle layık gördüğü öykü aşağıdadır. Öykünün anlatım tarzının oldukça görsel bulunacağını düşünüyoruz."

Poe'nun şiir yarışması için gönderdiği *Coliseum* ise ödül kazanamadı ancak öyküden birkaç gün sonra aynı gazetede yayımlandı. *Şişede Bulunan Not*'nın ikinci basımı 26 Ekim'de *Newburyport People's Advocate*'ta yer aldı.

Öykünün, diğer öykülerle birlikte *Tales of the Folio Club (Folyo Kulübü'nün Öyküleri)* başlığı altında bir kitapta yer alması planlanmıştı. *Folyo Kulübü*, yazarın deyişiyle "edebiyatı yok etmek isteyen bir grup mankafa'dan" oluşan kurmaca bir edebi cemiyetti. Kitap fikri, bazı yönlerden Geoffrey Chaucer'ın Canterbury Hikayeleri'ne benziyordu. Cemiyetin her aylık toplantısında bir üye bir öykü sunacaktı. *Saturday Visiter* gazetesi öykü başına 1 dolar ücret karşılığında abonelik için reklam yapmaya başladı. Ancak gazete bir hafta sonra, yazarın Philadelphia, Pennsylvania'da yayımlanacağını söyleyerek öykülerini geri çektiğini duyurdu.

Kaynakça
--------

1. ↑  Öykünün Türkçe isminin alındığı çeviri: Poe, Edgar Allan. Bütün Hikâyeleri, çeviren: Dost Körpe, İthaki Yayınları, 2002. s. 35 - 43
2. ↑  *Tales and Sketches: 1831-1842*, Edgar Allan Poe, editör: Thomas Ollive Mabbott, s.30-31. University of Illinois Press, 2000, ISBN 0-252-06923-4
3. ↑  Sova, Dawn B. *Edgar Allan Poe: A to Z*. Checkmark Books, 2001.
4. ↑  *The Short Fiction of Edgar Allan Poe: An annotated edition*, Edgar Allan Poe, editörler: Stuart Levine ve Susan Levine, s.630. University of Illinois Press, 1990, ISBN 0-252-06125-X
5. ↑  *Edgar A. Poe: Mournful and Never-ending Remembrance*, Kenneth Silverman, s.90-93. Harper Perennial, 1991

| * g
* t
* d
Edgar Allan Poe (eserleri) |
| --- |
| Şiir | 
* "Timurlenk" (1827)
* "Âraf" (1829)
* "Sone - Bilim'e" (1829)
* "Helen'e" (1831)
* "Denizdeki Kent" (1831)
* "Tekinsiz Saray" (1839)
* "Fatih Kurtçuk" (1843)
* "Lenore" (1843)
* "Eulalie" (1843)
* "Kuzgun" (1845)
* "Ulalume" (1847)
* "Bir Düşün İçinde Bir Düş" (1849)
* "Eldorado" (1849)
* "Çanlar" (1849)
* "Annabel Lee" (1849)"

 |
| Hikâye | 
* "Metzengerstein" (1832)
* "Dük De L'Omelette" (1832)
* "Bon-Bon" (1832)
* "Şişede Bulunan Not" (1833)
* "Berenice" (1835)
* "Morella" (1835)
* "Hans Pfaall Diye Birinin Benzeri Görülmemiş Serüveni" (1835)
* "Ligeia" (1838)
* "Kötü Bir Durum" (1838)
* "Çan Kulesindeki Şeytan" (1839)
* "Bitmiş Adam" (1839)
* "Usher Evi'nin Çöküşü" (1839)
* "William Wilson" (1839)
* "Eiros'la Charmion'un Konuşması" (1839)
* "The Business Man" (1840)
* "Kalabalıkların Adamı" (1840)
* "Morgue Sokağı Cinayetleri" (1841)
* "Girdaba İniş" (1841)
* "Şeytan'la Asla Kafan Üstüne Bahse Girme" (1841)
* "Eleonora" (1841)
* "Oval Portre" (1842)
* "Kızıl Ölümün Maskesi" (1842)
* "Marie Rogêt'nin Sırrı" (1842)
* "Kuyu ve Sarkaç" (1842)
* "Gammaz Yürek" (1843)
* "Altın Böcek" (1843)
* "Kara Kedi" (1843)
* "Gözlük" (1844)
* "Bir Engebeli Dağlar Öyküsü" (1844)
* "Diri Diri Gömülüş" (1844)
* "Uzun Sandık" (1844)
* "Tuhaflık Meleği" (1844)
* ""Sen Yaptın"" (1844)
* "Çalınan Mektup" (1844)
* "Mumyayla Konuşma" (1845)
* "Şehrazat'ın 1002. Masalı" (1845)
* "Zıtlık Şeytanı" (1845)
* "Dr. Katran ile Prof. Telek'in Sistemi" (1845)
* "Bay Valdemar Vakasındaki Gerçekler" (1845)
* "Amontillado Fıçısı" (1846)
* "Aksak Kurbağa" (1849)

 |
| Deneme | 
* "Maelzel'in Satranç Oyuncusu" (1836)
* "Eşya Felsefesi" (1840)
* "Wissahiccon'da Bir Sabah" (1844)
* "Yazmanın Felsefesi" (1846)
* "The Poetic Principle" (1846)
* *Eureka: A Prose Poem* (1848)

 |
| Roman | 
* *Nantucketlı Arthur Gordon Pym'in Öyküsü* (1837)
* *Julius Rodman'in Günlüğü* (1840)

 |
| Koleksiyon | 
* *Tamerlane and Other Poems* (1827)
* *Olağandışı Öyküler* (1840)

 |
| Oyun | 
* *Politian* (1835)

 |
| Diğer | 
* *The Conchologist's First Book* (1839)
* *Balon Şakası* (1844)
* "Deniz Feneri" (1849)

 |
| İlgili maddeler | 
* Virginia Eliza Clemm Poe (eşi)
* Eliza Poe (annesi)
* David Poe Jr. (babası)
* William Henry Poe (kardeşi)
* Edgar Allan Poe Müzesi
* Poe Cottage
* Edgar Allan Poe Evi ve Müzesi
* National Historic Site
* *The Penn* dergisi
* Ölümü
* Edgar Ödülü
* Popüler kültürdeki yeri
	+ sinema ve televizyonda
	+ müzik
* Poe Toaster
* *Tales of Mystery & Imagination*

 |
| Betimlenişleri | 
* *Edgar Allan Poe* (1909 tarihli film)
* *The Raven* (1915 tarihli film)
* *The Loves of Edgar Allan Poe* (1942 tarihli film)
* *Edgar Allan Poe: Once Upon a Midnight* (2004 tarihli oyun)

 |