Jacopo Bassano'nun 'Nuh'un Gemisinin İnşası*, Nuh'un karısı ve üç oğlunun eşleri de dahil olmak üzere gemide olduğu söylenen sekiz kişinin tamamını tasvir ediyor.*
İncil'de yer alan Tufan anlatımında Nuh'un Gemisindeki eşler Tufan'dan sağ kurtulan ailenin bir parçasıydı. Bu eşler Nuh'un karısı ve onun üç oğlunun her birinin karısıdır. Her ne kadar İncil sadece bu kadınların varlığından söz etse de, onlardan ve isimlerinden İncil dışında da bahsedilmektedir.

İncil'de
--------

Yaratılış 6:18'de Tanrı Nuh'a şöyle der: "Ama seninle antlaşmamı sürdüreceğim ve sen, oğulların, karın ve oğullarının eşleri seninle birlikte gemiye geleceksin" (İncili'in İngilizce Standart Versiyonu).

Deuterokanonik Tobit Kitabı (M.Ö. 225-175 yılları arasında yazılmıştır) Nuh'un Gemisindeki eşlerden hiçbirinin adını vermez, ancak Nuh'un karısının "kendi akrabalarından" biri olduğunu belirtir (Tobit 4:12).

1 Petrus 3:20 (MS 1. yüzyılın sonlarında yazılmıştır) Gemide sekiz kişinin bulunduğunu belirtir.

İslam'da
--------

Erken dönem İslam tarih yazarlarından Taberi (y. 915), Yafes'in karısının, Kabil'in oğlu Enoch'un oğlu Mehujael'in oğlu Darmasil'in oğlu Marazil'in kızı Arbasisah olduğunu anlatır; Ham'ın karısının, Darmasil'in diğer oğlu Marib'in kızı Naḥlab olduğunu ve Sam'in karısının, Mehujael'in diğer oğlu Batavil'in kızı Ṣalib olduğunu yazar. Nuh'un karısının Mehujael'in diğer oğlu Barakil'in kızı Amzurah olduğunu söylüyor.

George Sale'in Kuran Şerhi'ne (1734) göre, bazı Müslüman yorumcular Nuh'un Vaile adında kâfir bir karısı olduğunu, onun tufanda telef olduğunu ve bu nedenle gemide olmadığını ileri sürdüler.

Diğer yazılar
-------------

### Ölü Deniz Parşömenleri

Ölü Deniz Parşömenlerinin bir parçası olan Yaratılış Apocryphon'da Nuh'un karısının adı Emzara'dır.

### Jubilees Kitabı

Etiyopya Ortodoks Kilisesi ve Beta İsrail tarafından kanon olarak kabul edilen Jubilees Kitabı'nda (MÖ 160-150), eşlerin isimleri Nuh'un karısı Emzara olarak verilmektedir; Sam'in karısı Sedeketelebab; Ham'ın karısı Na'eltama'uk; ve Yafes'in karısı Adataneses. Üç oğlunun da eşlerinin adını taşıyan birer şehir inşa ettiklerini ekliyor.

### Sibylline Kahinleri

Sibylline Kahinleri'ne göre, Sam, Ham ve Yafes'in eşleri, gelip gittiklerini gördükleri her nesle kehanet anlatır, yüzyıllarca yaşayarak olağanüstü uzun ömürlere sahipti. Kehanetler kitabının önsözüne göre, Sibyl'in yazarı Nuh'un geliniydi: Tufandan 900 yıl sonra iddialara göre Yunanistan'a taşınan ve Kahinler'i yazmaya başlayan "Babil Sibyli" Sambethe. Ona atfedilen yazılar (III. Kitabın sonunda) aynı zamanda Tufan'dan önce yaşamış olabilecek ailesinin olası isimlerine de işaret ediyor: baba Gnostos, anne Circe; başka bir yerde (V. kitapta) İsis'e kız kardeşi diyor. Diğer eski kaynaklar da benzer şekilde Sibyllerden birini Sabba olarak adlandırır (bkz. Yahudi Ansiklopedisi'ndeki Sibyl).

### Comte de Gabalis

1670 yılında ortaya çıkan ve Comte de Gabalis olarak bilinen kabalistik bir eserde Nuh'un karısının adının Vesta olduğu ileri sürülmektedir.

Nuh'un karısı için bu isim daha önce Pedro Sarmiento de Gamboa'nın İnkaların Tarihi'nde (y. 1550) bulunmuştu; burada Prusia veya Persia, Cataflua ve Funda isimleri sırasıyla Sam, Ham ve Yafes'in eşleri için de veriliyordu.

Diğer gelenekler
----------------

### Hıristiyan gelenekleri

İlk Hıristiyan yazar St. Hippolytus (ö. MS 235), görünüşe göre Sam ve Ham'ın eşlerinin isimlerini değiştirse de, Jubilees'e benzeyen Süryanice Targum'a göre adlarının verildiği bir geleneği anlattı. Şöyle yazar: "Nuh'un oğullarının eşlerinin isimleri şunlardır: Sam'in karısının adı Nahalath Mahnuk; Ham'ın karısının adı Zedkat Nabu; ve Yafes'in karısının adı Arathka ". Ayrıca Ham'ın karısıyla ilgili ilginç bir efsaneyi de anlatıyor: Tanrı, Nuh'a tufanın başladığını bildiren ilk kişiyi yok etmesi talimatını vermişti. O sırada Ham'ın karısı ekmek pişiriyordu, birden fırından su fışkırdı ve ekmeği mahvetti. Tufanın başladığını haykırdığında Tanrı, Nuh'un kurtarılması gereken gelinini yok etmesin diye emrini aniden iptal etti.

Kitab al-Magall veya Book of Rolls (Clementine edebiyatının bir parçası) olarak bilinen erken dönem Arapça eserler, Süryanice Hazineler Mağarası Kitabı (c. 350) ve İskenderiye Patriği Eutychius (c. 930) bu isimlendirmede hemfikirdir. Nuh'un karısı "Methuşelah'ın kardeşi Hanok'un kızı Namûs'un (veya Namousa) kızı Haykêl"; Bu kaynaklardan ilki başka yerlerde Haikal'i "Hanok'un oğlu Maşamos'un kızı" olarak adlandırırken, Şem'in karısına "Nasih'in kızı Leah" dendiğini belirtir.

Ayrıca Epiphanius'un Panarion'u (y. 375) Nuh'un karısını Barthenos olarak adlandırırken, y. 5. yüzyıldan kalma Ge'ez çalışması Adem ve Havva'nın Şeytan ile Çatışması, Nuh'un karısına "Enos'un oğullarının kızlarından Abaraz'ın kızı Haikal" adını verir - bazı yazarlar bunu Epiphanius'un Barthenos'uyla ilişkilendirir. (yani Bath-Enos Enos'un kızı). Ancak Jubilees, Nuh'un annesinin adını "Betenos" yapar. Haykal kelimesi Süryanice'de "tapınak" veya "kilise" anlamına gelir; Hazine Mağarası'nın Gürcüce kopyasında bunun yerine Gürcücede aynı anlama gelen T'ajar adını görüyoruz.

Ermeni geleneğinde Nuh'un karısının adı Nemzar, Noyemzar veya Noyanzar olarak verilmektedir.

Arapça yazan İskenderiye Patriği Eutychius da , Methuselah'ın kızları Sam'in karısının Salit, Ham'ın Nahlat ve Yafes'in Arisisah olduğunu belirtir. İlahiyatçı John Gill (1697-1771) bu geleneğe ilişkin Exposition of the Bible adlı eserinde "Sam'in karısının adının Zalbeth veya diğer kopyalar gibi Zalith veya Salit olduğunu; Ham'ın Nahalath ve Yafes'in Aresisia adının olduğunu" yazmıştır."

Kopyaları İsviçre'deki St. Gall Manastırı'nda ve Fransa'nın güneybatısındaki Albi'deki bir kütüphanede bulunan 8. yüzyıl Latince eseri Inventiones Nominum'un bir el yazması, Nuh'un karısı Set, Sam'in karısı Nora olarak listeleniyor. Ham'ın karısı Sare ve Yafes'in karısı Serac.

Macar folklorunda, Japheth ve Eneh adlı karısı hakkında, bu bilgiyi 14. yüzyıl Képes Krónika'daki Antakya Piskoposu Sigilbert Chronicles'a atfeden birkaç hikaye vardır.

### Yahudi Rabbinik literatürü

Yaratılış Rabba midraşında, Lamek'in kızı ve Tubal-Kain'in kız kardeşi Naamah, Nuh'un karısı olarak listelenir, tıpkı 11. yüzyıl Yahudi yorumcusu Raşi'nin Yaratılış 4:22 hakkındaki yorumunda yaptığı gibi.

Ortaçağ'ın Midraş Kitabı'nda Nuh'un karısının adının Hanok'un kızı Naamah olduğu söylenir.

### Gnostik gelenekler

MS ilk birkaç yüzyıla ait gnostik literatür, Epiphanius tarafından bildirildiği üzere ona atfedilen metinler de dahil olmak üzere Nuh'un karısı Norea'yı çağırır ve modern zamanlarda Nag Hammadi'deki metinlerin keşfiyle doğrulanır.

Tarihi belirsiz Mandaean literatürü, Nuh'un (veya Şem'in) karısından Nuraita (veya Nhuraitha, Anhuraita, diğer çeşitli yazımlar) adıyla söz eder. Hangi patriğin Nuraita ile evli olduğu konusunda metinler arasında bazı çelişkiler ve bazı metinsel belirsizlikler vardır; ayrıca Anhuraita, Nuh ve Şem'in eşleri Nuraita ve Anhar'ın bir portmantosu gibi görünmektedir.

### İrlanda ve Anglo-Sakson gelenekleri

İrlanda folkloru, üç oğul ve eşleriyle ilgili gelenekler ve efsaneler bakımından zengindir. Burada eşler genellikle Olla, Olliva ve Ollivani (veya bunların varyasyonları) olarak adlandırılır; bu isimler muhtemelen Anglo-Sakson Kodeksi Junius'tan türetilmiştir (y. 700 MS), Cermen destanları tarzında yazılmış ve sıklıkla şair Cædmon'a atfedilen bir İncil yorumudur. Nuh'un karısı Codex Junius'ta Percoba olarak verilmektedir.

Anglo-Sakson "Solomon ve Satürn" diyalogu, Nuh'un karısı Dalila'yı, Ham'ınki için Jaitarecta'yı ve Yafes'in Catafluvia'sı için verir; alternatif olarak Olla, Ollina ve Ollibana'yı verir. Sam'in karısının adı eksitir. Gal Lebor Gabala'nın bazı versiyonları ayrıca Sam'in, Ham'ın ve Yafes'in eşlerini sırasıyla Cata Rechta, Cata Flauia ve Cata Chasta olarak adlandırır. Benzer geleneklerin bir şekilde birkaç yüzyıl boyunca devam ettiği görülüyor; çünkü Petrus Comestor'da Nuh, Sam, Ham ve Yafes'in eşlerinin sırasıyla Phuarpara, Pharphia, Cataflua ve Fliva olduğunu okuyoruz ve 15. yüzyıl Orta Çağ'ında İngiliz ilmihalinde "What hicht Noes wyf?" yazılı buluyoruz. "Dalida; ve Sem'in karısı Cateslinna; ve Cam'ın karısı Laterecta; ve Japheth'in karısı Aurca. Ve diğer 3 isim, Ollia, Olina ve Olybana."

Eynsham'lı Ælfric'in Heptateuch'un Anglo-Sakson tercümesi (y. 1000), başlıklarda eşlerin adlarının kayıtlı olduğu resimler içeriyordu. Böyle bir örnekte (cilt 17) Nuh'un karısının Fiapphara, Şem'in karısının Parsia, Ham'ın karısının Cataphua ve Yafes'in karısının Fura olduğu belirtiliyor. Bir diğerinde (cilt 14) Sphiarphara adında, muhtemelen Nuh'un karısı olan bir eş yer alıyor. Genesis'in 13. yüzyıla tarihlenen Orta İngilizce resimli versiyonu da Puarphara'nın Nuh'un karısı olduğunu gösteriyor.

### Sözde Berossus

15. yüzyıl keşişi Annio da Viterbo'ya göre Helenistik Babil yazarı Berossus, Nuh'un oğullarının eşlerinin Pandora, Noela ve Noegla olduğunu, Nuh'un karısının ise Tytea olduğunu belirtmişti. Ancak Annio'nun el yazmasının bugün yaygın olarak sahte olduğu kabul edilmektedir.

Bununla birlikte, daha sonraki yazarlar bu "bilgiden" yararlanmış, hatta bazen onu diğer geleneklerle birleştirmişlerdir. Portekizli rahip Gaspar Rodriguez de S. Bernardino, 1842'de Itinerario da India por terra ate a ilha de Chypre'de Nuh, Sam, Ham ve Yafes'in eşlerinin Tytea veya Phuarphara, Pandora veya Parphia, Noela veya Cataflua olarak adlandırıldığını ve Noegla, Eliua veya Arca. Robert Southey'nin yaklaşık aynı zamanlara ait Ortak Yer Kitabında, "Comte de Mora Toledo"ya atfedilen bilgilerle benzer isimler verilmektedir: Titea Magna; Pandora; Noala veya Kataflua; ve sırasıyla Noegla, Funda veya Afia.

Kaynaklar
---------

1. ↑  Schuller, Eileen (2009). "Women in the Dead Sea Scrolls: Some Observations from a Dictionary". *Revue de Qumrân*. **24** (1 (93)): 49-59. ISSN 0035-1725.
2. ↑  United States. Congress. Joint Committee on Internal Revenue Taxation (1969). *Digest of statements submitted to Committee on Ways and Means by October 15, 1965, with respect to Treasury report on private foundations*. University of California. Washington : U.S. Govt. Print. Off.