**İran Gürcüleri** veya **Fereydan Gürcüleri** Gürcü kökenli İran vatandaşlarıdır. Bugünkü Gürcistan, eski zamanlarda Ahameniş ve Sasani imparatorluklarına zaman zaman bağlı olarak yönetildi ve 16. yüzyıldan 19. yüzyılın başlarına kadar Safeviler ve daha sonra Kaçarlar olmak üzere İran'a bağlı krallıklara sahipti. Şah Abbas, selefleri ve halefleri, Kızılbaşların gücünü azaltmak, endüstriyel ekonomiyi geliştirmek, orduyu güçlendirmek ve çeşitli bölgelerde İsfahan, Mazandaran ve Huzistan eyaletleri de dahil olmak üzere İran'da yeni inşa edilen şehirleri doldurmak amacıyla yüzbinlerce Hristiyan ve Yahudi Gürcüyü zorla bu topraklara sürgün etti. Aralarında soyluların da bulunduğu bir kısmı da yüzyıllar boyunca gönüllü olarak göç etti ve bazıları da 19. yüzyılda Rusya'nın Kafkasya'yı ele geçirmesinden sonra muhacir olarak İran'a göç etti.  Feridunşehr'in Gürcü topluluğu, Fars dili ve Oniki İmamcı Şii İslam gibi İran kültürünün belirli yönlerini benimsemek zorunda kalmalarına rağmen bugüne kadar Gürcü kimliklerini korudular.

Ünlü İran Gürcüleri
-------------------

Birçok İran askeri komutanı ve yöneticisi (Müslüman olmuş) Gürcüydü. Safevi ve Kaçar hanedanlarının ve soylularının pek çok üyesi Gürcü kanı taşıyordu. Aslında oldukça karışık Safevi hanedanı (1501-1736) en başından beri kısmen Gürcü kökenliydi.

### İranlı Gürcülerin listesi

**Askeri:** Allahverdi Han, Otar Beg Orbeliani, Rüstem Han Sipahslar, İmam-Kuli Han, Yusef Han-e Gorji, Grigor Mikeladze, Konstantin Mikeladze, Daud Han Undiladze, Rüstem Han Kullar-aqasi, Eskandar Mirza (ö. 1711), Kahetili Bektaş, Kartlili Kaihosro, Shah-Quli Khan (Kartlili Levan), Eskandar Mirza (Gürcistan Prensi Aleksandre), Kartli Prensi Rostom, Vsevolod Starosselsky

**Sanat:** Aliquli Jabbadar, Antoin Sevruguin, Nima Yooshij, Siyâvash, Ahmad Beg Gorji Aktar (fl. 1819) ve kardeşi Mohammad-Baqer Beg "Nasati",

**Kraliyet ailesi/soylular**  Bijan Beg Saakadze, Semayun Khan (Kartli'li Simon II), Otar Beg Orbeliani, Abd-ol-Ghaffar Amilakhori, I. Sohrab, Araghvi Dükü (Zurab), Pishkinid hanedanı, Haydar Mirza Safavi, Safi of Persia, Dowlatshah, Gurgin Khan (Kartli'li George XI), Imām Qulī Khan (Kakheti'li David II), Bagrat Khan (Bagrat VII), Constantine Khan (I. Konstantin), Mahmād Qulī Khan (Kakheti II. Konstantin), Ivan Aleksandrovich Bagration, Nazar Alī Khan (Kakheti'li I. Herakleios), Isa Khan Gorji (Kakheti Prensi Jesse), Isa Khan (Kakheti'li Jesse), Kakheti Prensesi Ketevan, Shah-Quli Khan (Kartli Levan), Manuchar II Jaqeli, Eskandar Mirza (Gürcistan Prensi Aleksandre), Shah Nawaz (Kartli'den Vakhtang V), Mustafa, I. Tahmasp'ın dördüncü oğlu, Haydar Ali, I. Tahmasp'ın üçüncü oğlu.

**Akademisyenler:** Parsadan Gorgijanidze, Jamshid Giunashvili, Mohammad-Taqi Bahar, Profesör Leila Karimi 12 Ocak 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

**Politikacılar/yetkililer:** Shahverdi Khan (Gürcü), Manouchehr Khan Gorji (*Motamed-od-dowleh*), Amin al-Sultan, Bahram Aryana, Vakhushti Khan Orbeliani, Ahmad ibn Nizam al-Mulk, Ishaq Beg (Alexander of Kartli, ö. 1773) ), Bijan Beg (*sipahsalar* Rüstem Han'ın oğlu), 'Isa Khan Gorji, Otar Beg Orbeliani,

**Diğerleri:** Undiladze, Mahmoud Karimi Sibaki

Aktörler Cyrus Gorjestani ve Sima Gorjestani'nin yanı sıra merhum Nematullah Gorji'nin isimleri, onların (en azından baba tarafından) Gürcü kökenli olduklarını/olduklarını gösteriyor. Rıza Şah Pehlevi'nin annesi Gürcü bir muhacirdi, büyük ihtimalle İran, Rıza Şah'ın doğumundan birkaç on yıl önce Rus-İran Savaşları'nın ardından Kafkasya'daki tüm topraklarını terk etmek zorunda kaldıktan sonra İran'a geldi. .

Notlar
------

1. ↑  Most of the nobility and royalty of Georgian descent held numerous functions as officials and/or in the military, but are, for the sake of coherence and simplicity, virtually only included here in the list of "Royalty/nobility".

Kaynakça
--------

1. ↑  Matthee, Rudolph P. (1999), *The Politics of Trade in Safavid Iran: Silk for Silver, 1600-1730 18 Ocak 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.*.
2. ↑  Roger Savory.
3. ↑  Rezvani (2009). "Iranian Georgians: Prerequisites for a Research". *Iran and the Caucasus*. **13**: 197-204. doi:10.1163/160984909X12476379008287.
4. ↑  "Caucasus Survey". 15 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2015.
5. ↑  Fisher et al. 1991.
6. ↑  Muliani, S. (2001) Jaygah-e Gorjiha dar Tarikh va Farhang va Tammadon-e Iran.
7. ↑  Rahimi, M.M. (2001) Gorjiha-ye Iran; Fereydunshahr.
8. ↑  Sepiani, M. (1980) Iranian-e Gorji.
9. 1 2  Babak Rezvani.
10. ↑  Aptin Khanbaghi (2006)The Fire, the Star and the Cross: Minority Religions in Medieval and Early.
11. ↑  "Aḵtar, Aḥmad Beg Gorjī". *Encyclopædia Iranica, Vol. I, Fasc. 7*. 1984. ss. 730-731. 28 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2015.
12. ↑  Juan de Persia, *Don Juan of Persia*, (Routledge, 2004), 129.
13. ↑  Savory, Roger, *Iran Under the Safavids*, (Cambridge University Press, 2007), 68.
14. ↑  *The Life and Times of the Shah*. 12 Ocak 2009. ISBN 9780520942165. Erişim tarihi: 22 Nisan 2015.
15. ↑  *The Pahlavi Dynasty: An Entry from Encyclopaedia of the World of Islam*. 31 Ağustos 2012. ISBN 9781908433015. Erişim tarihi: 22 Nisan 2015.

Dış bağlantılar
---------------

* Pierre Oberling, İran'daki Gürcü toplulukları. *Encyclopædia Iranica*
* (Gürcüce) Fereydan - *Küçük Gürcistan* 29 Aralık 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* (Gürcüce) İran Gürcü Radyosu 3 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.