recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ksantos Steli (2019)
**Ksantos Yazıtı**, günümüzde Türkiye'nin Kınık kasabası yakınlarında yer alan tarihi Likya şehri Ksantos'un akropolisinde ele geçirilmiş üç dilli bir stel. Stel, Likya bölgesi Pers Ahameniş İmparatorluğu kontrolü altındayken, bir İmparatorluk satrapının (Kherei veya Kheriga) mezarı için yaklaşık MÖ 400 civarında oluşturulmuştur. Yazıtta yer alan üç dili Grekçe, Likçe (Likçe A) ve Milyan dili (Likçe B) oluşturur. Yazıtın eskiden sadece 2 dilli olduğu düşünülmüşse de, Milyan dili ve Likçenin farklı diller olduğunun anlaşılması ile üç dilli olduğu kabul görmüştür.

Kaynakça
--------

1. ↑  Keen, Antony G. (1998). *Dynastic Lycia: A Political of History of the Lycians and Their Relations with Foreign Powers : C. 545-362 B.C.* (İngilizce). BRILL. s. 130. ISBN 9004109560. 5 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2020.
2. 1 2  Dusinberre 2013, s. 192.

* Dusinberre, Elspeth R.M. (2013). *Empire, Authority, and Autonomy in Achaemenid Anatolia*. Cambridge University Press. ISBN 978-1107018266.
**Toybadım Irmağı** – Türk ve Altay mitolojisinde ve efsanelerde adı geçen Yeraltı Nehri. Toybodım da denir. Anlamı "Doymadım" demektir. Açgözlülük ve Hırs Irmağıdır. İnsanın gözü doymazlığını simgeler. İnsanın dokuz hırsını simgeleyen dokuz yer altı nehrinin kavuşarak Toybodım Irmağı’na dönüştüğü yerde Erlik Han’ın Demir Sarayı vardır. Bu ırmak insanların gözyaşlarından oluşmuştur. Üzerinde at kılından yapılmış bir köprü vardır. Bu ırmağın içinde su ejderleri yaşar ve kaçmak isteyen ruhları tekrar yeraltına gönderir.

Türk kültüründe Açgözlülük
--------------------------

Türk efsane ve hikâye kahramanları olağanüstü bir biçimde ve aşırı yerler. Ve bu durum övünülecek bir özelliktir. Bu, mitolojik kahramanlar için bir ayncalıktır. Bir Azerbaycan hikâyesinde, tılsıma düşmüş bir kahramanın ne kadar yerse yesin doymadığı yazılıdır. Bu kahramanın açlığı sadece tılsımın etkisinden kurtulunca sona erer. Örneğin Köroğlu çok yer ama geç doyar. Freydenberg'e göre, açgözlülük, mecazi anlamda ölümü ifade eder. Karaçay-Balkar dilinde Açgöz, "geleceği gören ve bilen" mitolojik oburun adıdır. Bu yaratık, Başkurd ve diğer Türk halklarının mitolojilerinde de yer alır. Altay inancında, diğer dünyada akmakta olan ırmağın adının "Doymadım" (Toymadım) olması da bu durumun en güzel örneğidir.

Kan Irmağı
----------

**Kanırmağı** – Türk ve Altay mitolojileriyle halk inancında Yeraltı Nehri. Yeraltında akar. İçindeki sıvı su değil kandır. Kan ölümü, ateşi, öfkeyi simgelediği gibi aslında yaşamın da sembolüdür, bu nedenle yaşam ve ölüm arasındaki sınırı simgeler. Bu ırmak masallarda bazen uçan atlarla geçilir.

Kaynakça
--------

* Türk Mitolojisi Ansiklopedik Sözlük, Celal Beydili, Yurt Yayınevi
* Çoban, Ramazan Volkan. *Türk Mitolojisinde Kötülük Tanrısı Erlik’in İnanıştaki Yeri, Tasviri ve Kökeni 12 Eylül 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.*
Kanada eyalet ve toprakları
**Kızılderili Kütüğü** (İngilizce *Indian Register*, Fransızca *Registre des Indiens*), Kanada'da **Kayıtlı Kızılderililer** ya da **Kızılderili statüsü olan Kızılderililer** (*Status Indians, Registered Indians*) denen Kanada Kızılderililerinin resmî kaydının/sicilinin bulunduğu kütük. Bu kütüğe kaydolmayan/kaydedilmeyen Kızılderililere **Kayıtsız Kızılderililer** ya da **Kızılderili statüsü olmayan Kızılderililer** (*Non-status Indians, Unregistered Indians*) adı verilir. Kayıtlılara tanınan Kızılderili rezervleri ve bunlarla ilgili haklar, uzun bir av sezonu ve daha az silah taşıma kısıtlaması, federal ve eyalet vergilerinden muafiyet, devlet müdahalesi ile vergisi daha az olan oyun ve tütün bayiliklerinde daha fazla özgürlük gibi haklar Kayıtsızlara tanınmamıştır. Kızılderili statüsü alanlarla almayanlar arasındaki hak farklılığı ayrımcılık olarak nitelendirilmekte ve Kanada'da insan hakları ihlâli olarak görülmektedir.

Kızılderililerin kaydı 1850 lerde Britanya Kuzey Amerikası'nın sömürge hükûmetleri tarafından tutulmaya başlanmış ve antlaşmaların kapsamında *band* denen kabilelere bazı haklar verilmiştir. 100 yıl boyunca Kızılderili ajanları her *band* üyesinin kaydını tutup listelemiştir. 1951'de Indian Act yasası gereği birçok grup tek bir listede toplanmıştır. 1985'te *Indian Act* yasasına uymadığı için kaydedilmeyen ve hakları da verilmeyen Kızılderililer ve onların çocuklarını yeniden kazanmak için yasada değişiklik yapılmıştır. Bu durumdaki yaklaşık 100.000 kayıtsız kişi kayıtlı hâle getirilmiştir.

Kanada federal hükûmeti 1956 yılından beri *Indian Act* yasası kapsamında Kayıtlı Kızılderililere (ya da diğer bir adıyla Kızılderili statüsü almış Kızılderililere) nüfus cüzdanı vermektedir ve bu belgeler ABD ile Kanada arasındaki sınır geçişlerinde geleneksel olarak kullanılmaktadır.

Kızılderili Kütüğü'ne kaydı olmayan Kızılderililer (diğer adlarıyla Kızılderili statüsü olmayan Kızılderililer), kayıtlı Kızılderililerinin haklarına sahip değildir. Ayrıca, kayıtlıların bu hakları ırkçı ve ayrımcı maddelerle ellerinden alınabilmektedir: Kızılderili statüsü alan Kızılderili erkekleri Kızılderili statüsü almayan Kızılderili kadınla evlenirse statüsüz duruma düşer ve hakları gaspedilir; statülü bir anneyle statüsüz babanın çocuğu haklardan mahrum edilir; evlilik öncesi statüsüz bir anne ya da baba tarafından büyükanneye sahip kişilerin hakları gaspedilir; seçme ve seçilme hakkı (1960 yılına kadar, federal seçimlerde genel oy hakkı gereği oy kullanabilmek için Kızılderili statüsünü reddetmesi gerekiyordu).

Ayrıca bakınız
--------------

* Kanada Kızılderili ajanı
* Kanada'da insan hakları

Kaynakça
--------

1. ↑  Aboriginal Affairs and Northern Development Canada, Frequently Asked Questions - Secure Certificate of Indian Status 28 Aralık 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 2012-04-24
**Kâğıthane İçmesuyu Arıtma Tesisleri**, İstanbul'un Avrupa Yakası'na Eyüpsultan ve Kâğıthane ilçe sınırlarında yer alan bir musluk suyu sağlayan İSKİ'ye bağlı büyük arıtma tesisidir.

Günlük kapasitesi 700.000 m³'tür. Kâğıthane, Şişli, Beyoğlu, Beşiktaş, Sarıyer, Eyüpsultan ilçelerinin tümüne ve Zeytinburnu, Fatih, Gaziosmanpaşa, Bayrampaşa ve Esenler ilçelerinin ise bazı bölge ve mahallelerine su sağlar.

Tesisin suyu Alibeyköy Barajı ve Durusu Gölü'nden 2.200 mm çapında borularla getirilmektedir. Başlıca altı kısımdan oluşur:

* Havalandırma ve Ön Ozonlama Üniteleri
* Çelebi Mehmet Han Arıtma Tesisi
* Yıldırım Bayezid Han Arıtma Tesisi
* Terfi Merkezi ve Temizsu Hazneleri.
* Çamur Susuzlaştırma Ünitesi
* Enerji santrali

Tesiste arıtılan sular, 55.000 m³ hacimli havuzlarda toplandıktan sonra İstanbul su şebekesine verilir. Şebekeye verilen suyun yarısı cazibeye bırakılmakta, yarısı ise terfili olarak basılmaktadır. Bunun için tesiste her biri 2.750 m³/sa. kapasiteli 6 terfi pompası bulunmaktadır.

İSKİ, tesisin arıttığı suyun Dünya Sağlık Teşkilatı ve Avrupa Birliği standartlarına uygun olduğunu ve içilebileceğini belirtmektedir.

Notlar
------

1. 1 2 3 4  İSKİ web sitesi, erişim tarihi: 2 Şubat 2009

Kaynakça
--------

İSKİ web sitesi, Kağıthane İçmesuyu Arıtma Tesisleri sayfası 24 Kasım 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 2 Şubat 2009'da erişildi.
Karaca toynağı
Deve toynağı
At toynağı
Kuzey Tayland toynak yemeği: *yam tin khwai* (ยำตีนควาย)
Mancur, Maskat, Beytü'l-Berende Müzesi, Umman
**Toynak**, toynaklılar denen memeli grubunda, at, eşek, zebra gibi **tek toynaklı** (Perissodactyla) hayvanlar ile koyun, keçi, geyik, sığır, domuz gibi **çift toynaklı** (Artiodactyla) hayvanlarda tırnak. Tırnak gibi bunların da temel bileşeni keratindir ve sürekli büyür, fakat üstüne basılarak kullanıldığı için zamanla aşınır.

Kullanımı
---------

### Yiyecek olarak kullanımı

Türkiye, İran ve Kafkasya'da koyun, keçi, sığır ve manda gibi hayvanların toynaklı bacaklarından paça çorbası ile kelle paça adlı yemek yapılır. Aynı yemeğe Afganistan'da siri paya denir.

Kuzey Tayland'da manda toynağı ile tendonundan *yam tin khwai* (ยำตีนควาย) adı verilen çorba gibi sulu yemeği yapılır.

Kanada'da Han Kızılderilileri (*Tr’ondëk Hwëch’in*) rengeyiği toynaklarını haşlarlar ve oluşan jölemsi sıvıyı kurutarak daha sonra yemek için saklarlar.

### Yiyecek dışı kullanımı

Umman'da keçi toynağından mancur (لمنجور) adlı müzik aleti yapılır.

Brulé Lakotaları (*Sičháŋǧu Oyáte*) Amerika bizonunun toynaklarından çıngırak yaparlar.

Toynaklar yapıştırıcı tutkal yapımında kullanılır. Kayovalar (*Kiowa*) Amerika bizonu toynaklarından tutkal yaparlar.

Toynaklar Neolitik dönemde defin törenlerinde kullanılmıştır.

Alaska'da yaşayan Eskimo halkı İnyupikler yöredeki rengeyiği ya da Dall yaban koyununun toynağını sıcak suda yumuşatarak kar gözlüğü yapımında kullanırlar.

Ayrıca bakınız
--------------

* At toynağı

Kaynakça
--------

1. ↑  "Nothing wasted: traditional uses of caribou" (PDF). 16 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Kasım 2012.
2. ↑  "KUL WICASA OYATE - Lower Brule Sioux Tribe". 28 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Kasım 2012.
3. ↑  "Texas State Historical Association : Kiowa Indians". 28 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Kasım 2012.
4. ↑  M. E. Robertson-Mackay (1980). "A head and hooves burial beneath a round barrow, with other Neolithic and Bronze Age sites on Hemp Knoll, near Avebury, Wiltshire". Proceedings of the Prehistoric Society. 22 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Kasım 2012.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Toynak*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4026103-7
* LCCN: sh85061898
* NKC: ph272089
* NLI: 987007565419405171

 |
**Bhutan Yayın Servisi** (kısaca *BBS*, Dzongka: འབྲུག་རྒྱང་བསྒྲགས་ལས་འཛིན), Bhutan'ın ulusal radyo ve televizyon servisidir. Devlete ait olan televizyon, ülke sınırları içinden yayın yapan tek televizyon ve ülkeye hem radyo hem de televizyon servisi birden sunan tek kuruluştur.

Tarihçe
-------

Bhutan yıllarca çağdaş iletişimden mahrum kaldı. Radyo yayını Bhutan Ulusal Gençlik Birliği'nin (NYAB) 1973 yılında "Radio NYAB" adı altında her pazar haber ve müzik yayını yapmasıyla başladı. Verici başkent Thimphu'daki bir telgraf ofisinden kiralanmıştı. Hükûmet 1979 yılında Radio NYAB'ı aldı ve 1986 yılında Bhutan Yayın Servisi olarak yeniden adlandırdı. Bunun ardından yayın akışı geliştirildi ve 1991 yılında çağdaş bir yayın tesisi yapıldı.

Bhutan'da bu süre içinde televizyon yasaklanmıştı ve Bhutan dünyada televizyonu yasaklayan tek ülkeydi. İlk televizyon yayını 2 Haziran 1999'da, kral Jigme Singye Wangchuck'un tahta çıkışının 25. yıldönümünde gerçekleşti. İlk zamanlarda sadece başkent Thimphu ile sınırlı olan yayınlar 2006 yılının şubat ayında uydu aracılığıyla tüm ülkeye yayıldı.

Yayınlar 18:00-23:00 saatleri arasında yapılır, 6:00-11:00 saatleri arasında önceki gecenin tekrarı yayınlanır. Cumartesi ve pazar günleri 15:00-18:00 saatleri arasında eğlence ve müzik programları da yayınlanır. Radyo yayınları ise günde 15 saat yapılır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Logan, Stephen (2008). *Asian communication handbook 2008.* AMIC. sf. 134.
2. ↑  Sterling, Christopher (2004). *The Museum of Broadcast Communications encyclopedia of radio.* Fitzroy Dearborn. sf. 104.
3. 1 2  Drost, Harry (1991). *The World's news media: a comprehensive reference guide.* Longman. sf. 53.
4. ↑  Bhutan to enter TV age 8 Ocak 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. BBC News. 26 Nisan 1999.
5. ↑  Larsson, Tomas (2001). *The race to the top: the real story of globalization.* Cato Institute. sf. 126.

Dış bağlantılar
---------------

* Resmî site (İngilizce)

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: n2009210585
* VIAF: 128076997
* WorldCat: lccn-n2009210585

 |
**Ulusal Grip Merkezleri** (**National Influenza Centers**), Dünya Sağlık Örgütü (WHO) tarafından tanınmış grip tanısında uzmanlaşmış kurumlardır.

> "Dünya Sağlık Örgütü Küresel Grip Takip Ağı (*WHO Global Influenza Surveillance Network*) 1952'de kuruldu. Ağ 4 Dünya Sağlık Örgütü merkezi ve WHO tarafından WHO Ulusal Grip Merkezleri olan tanınan 83 ülkeden 112 kurumu içermektedir. Bu merkezler ülkelerinden örnek toplayıp, primer virus izolasyonu yapmakta ve ön antijenik karakteri tespit etmektedirler. Yeni izole edilmis suşları, ileri antijenik ve genetik analiz için WHO Grip Merkezleri'ne göndermektedirler. Bu bilgiler daha sonra Kuzey ve Güney yarımküre için üretilecek grip aşısının içeriğini belirlemekte kullanılmaktadır.
> 
>

Notlar
------

1. ↑  WHO 30 Nisan 2003 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. article *Global influenza surveillance*

Dış bağlantılar
---------------

* WHO Collaborating Centres and Reference Laboratories26 Aralık 2003 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Ulusal Grip Merkezleri Listesi 16 Haziran 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* World Health Organization's Guide on How to become a National Influenza center24 Mart 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Uşak yakınlarında bulunan Karun hazinelerinden bir sürahi
**Karun Hazinesi**, çoğu MÖ 560-546 yılları arasında Lidya ülkesini yöneten Kroisos veya Krezüs (*Karun*) dönemine ait olan ve Uşak'ın 25 km batısında ve İzmir Karayolu üzerinde bulunan Güre Kasabası yakınlarındaki tümülüslerden 1960'lı yıllarda çıkarılarak ABD'ye kaçırılan ve 1993 yılında uzun bir hukukî süreç sonucunda geri alınan eserlerin toplu adı. Bazı kaynaklarda *Lidya Hazinesi* olarak da anılır. Hazinenin ele geçirilen kısmında yaklaşık 450 parça bulunur.

Eserlerin yurtdışına kaçırılması
--------------------------------

Lidya döneminin en görkemli eserleri arasında yer alan bu hazine 1965-66-68 yıllarında Türkiye'den kaçırılmıştır. İlk soygun 1965 yılında Toptepe tümülüsünde gerçekleşti. 5 kişilik grup tünel kazarak mezar odasına ulaşarak, buradaki buldukları eserleri dönemin parasıyla 65,000 TL'ye sattılar. Daha sonra, 1966'da, İkiztepe tümülüsü 11 kişi tarafından soyuldu ve oda içerisindeki 150 parça önce saklanıp daha sonra 160,000 TL'ye satıldı. Güre'deki üçüncü soygun 1968 yılında Aktepe tümülüsünde yapıldı ve bulunan resim ve kabartmalar 40,000 TL'ye satıldı. Hazinenin tamamı New York'taki Metropolitan Müzesi'nde 1985 yılında bir sergide gazeteci Özgen Acar tarafından görülmeleriyle bulundu. Dönemin Kültür bakanlığının uyarılması sonucu müzenin depolarında saklanan eserleri almak için 1987’de dava açıldı ve yaklaşık 40 milyon dolarlık masrafa yol açan hukuki süreçler sonunda 1993'te Türkiye'ye geri getirildi. İade, müze yetkililerinin eserlerin çalıntı olduğunu bildikleri halde satın aldıklarını kabul etmeleri ve 6 yıl süren davayı kaybedeceklerini anlamalarıyla gerçekleşti.

İlgisizlik iddiaları
--------------------

1996'dan beri Uşak Arkeoloji Müzesi’nde sergilenen Karun Hazineleri’ni son beş yılda 769 yabancı turistin ziyaret ettiği ortaya çıktı. Yer sıkıntısından dolayı onlarca eserin üst üste istiflendiği müzede, 35 bin 573 tarihî eser bulunuyor. Bu eserlerin yüzde 10’u sergileniyor. Müzede Karun Hazineleri’ne ait 450 adet eserden 300’ü sergileniyor.

Kanatlı denizatı broşu
----------------------

Uşak Arkeoloji Müzesinde sergilenen parçalardan en önemlilerinden biri sayılan Kanatlı Denizatı Broşu, 2006 yılında sahtesiyle değiştirildi. Mahkeme 8 kişiye 10 ay ile 12 yıl arasında değişen cezalar verdi. Eser 2012'de Almanya'da ortaya çıktı ve Interpol aracılığı ile Türkiye'ye iade edilmesi için çalışma başlatıldı ve Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğüne teslim edildi.

Karun Hazinesi'nden kanatlı denizatı broşu

Ayrıca bakınız
--------------

* Kârûn
* Lidya
* Lidyalılar

Dış bağlantılar
---------------

* karun Hazinesinden resimler

Kaynakça
--------

1. ↑  Denizatı’nda eski müdüre 12 yıl ceza haberi, Milliyet gazetesi, 22 Kasım 2012'de erişildi.
2. ↑  Kanatlı Denizatı eve dönüyor 27 Kasım 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Radikal gazetesi, 22 Kasım 2012'de erişildi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* VIAF: 42156495280317560083

 |
**Bodil Joensen** veya **Bodil Jørgensen** (25 Eylül 1944 – 3 Ocak 1985), Danimarkalı pornografik film oyuncusu. Kopenhag yakınlarındaki *Hundige* köyünde doğdu. Bir hayvanseverdi. Küçük bir çiftlik işletmesi vardı ve hayvan yetiştiriciliği yapıyordu. Hayvanlarla yaptığı çeşitli pornografilerle dünya üzerinde büyük bir üne sahip oldu.

O bir simge oldu ve bir sürelik şöhreti yakaladı. Başarılı bir iş yaşamı vardı, ancak bu durum Joensen'in aşırı alkol kullanımı sonucu değişti. Video marketlerdeki satışları azaldı, hayvanlarıyla ilgilenememeye başladı. Birkaç yıl sonra da öldü. Köpeği onun hayatının bir parçasıydı, ama diğer hayvanlarıyla olan ilişkisi konusunda arkadaşlarının bir yorumu olmadı. Yaşamının son yıllarında hayvanlarıyla eskisi kadar samimi olmadığı bilinmekteydi.

Yaşamdaki ilk adımları
----------------------

Dindar Hristiyan bir anne ve asker bir babanın kızıydı. Kopenhag yakınlarındaki *Hundige* kentinde büyüdü. Annesi sık sık kaba kuvvete başvuran biriydi ve bazen annesi onu dövüyordu. 12 yaşındayken tren istasyonunda bir yabancı tarafından tecavüze uğradı. 1980'lerdeki bir röportajında o kişinin yalnızca konuştuğunu söyledi ama "Az kalsın tecavüz edecekti," dedi; ancak annesi hep kızının tecavüze uğradığını düşündü. Olay günü eve gelince annesi tarafından dövüldü ve suçlandı. Annesinden öç almaya söz verdi, hızlı ve özgür yaşamaya başladı. Bir keresinde annesi ona, "Beni şaşırtıyorsun, bazen Şeytan'la işbirliği yaptığını düşünüyorum!" demiştir. Hayvanlara duyduğu yakınlık, onun köpeğiyle olan yakın arkadaşlığı, hayvan sevgisi, kişisel yaşamı...

Başlangıçta 15 yaşındayken evden kaçtı, *Danimarka Doğa Koruma Vakfı* çiftliğinde çalıştı. Nielsen adlı bir çiftliğin üyesi oldu. Bu durum için bir demecinde, "Hayvanlarla olmak benim için bir tutku," demişti. "Insemination Central" adındaki kendi damızlık çiftliğini kurdu, sinirli hayvanlarla olan iletişiminin güçlülüğü ile kısa zamanda ün yaptı. Yaşadığı yerin küçük bir taşra olması, *yalnız ve bekar bir bayan*ın erkeklerin egemenliğindeki çiftliklerde çalışmasını zorlaştırıyordu. Bu onun hakkında dedikodular çıkmasına neden oldu. Arkadaşları bu durumu, "Ona büyük ölçüde bir şans hiç verilmedi," diye yorumladı. Çalıştığı 10 erkekten 9'uyla adı çıktı. Bu durumdan sonra çiftçi eşleri onu istememeye başladı.

Yetişkin iş yaşamı
------------------

Hayvancılık ve aile yaşamındaki başarısız girişimlerinden sonra, yetişkin iş yaşamına başladı. 17 yaşındayken ilk *hafif fetiş* pornografiler yaptı. 25 yaşından itibaren daha fazla türde yapımla izleyenlerinin karşısına çıktı. *Color Climax* adlı yapım şirketiyle anlaştı ve başrolde oynadığı birçok porno filmi çekti. Fotoğrafçı Ole Ege'nin önderliğinde hayvan pornosunun örneklerini verdi. 1969'dan 1972'ye kadar 40'a yakın hayvansal pornoda oynadı.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4 5  Porno öncesi kariyeri: Channel 4 belgesi *Dark Side of Porn*, öğrenciliğinde hayvan çiftliği
2. ↑  "Bio". 16 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Eylül 2009.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* NKC: js20060616006
* VIAF: 84251195
* WorldCat: viaf-84251195

 |
Bodrum Antik TiyatroBodrum Antik Tiyatro
**Bodrum Antik Tiyatrosu** veya kısaca **Antik Tiyatro**, Klasik Antik Çağ'da, Satrap Mausolos'un hüküm sürdüğü MÖ 4. yüzyılda inşa ettirilmiş ve Türkiye'nin Bodrum şehrinde yer alan bir tiyatro binasıdır. Bodrum şehir merkezinin kuzeyinde bulunan tiyatro, Anadolu'nun en eski tiyatroları arasında yer almaktadır. 1970'lerda bir grup Türk tarafından restore edilmiş tiyatronun en son restorasyonu Bodrum Belediyesi, Ericsson ve Turkcell iş birliği ile gerçekleştirilmiştir. Yapı günümüzde Bodrum'da gerçekleştirilen pek çok kültürel etkinliğe ev sahipliği yapmaktadır.

Tiyatronun ilginç nitelikleri arasında, oyunlardan önce Dionysos uğruna kurbanların kesildiği sunağı ve bazı koltukların arasındaki, belki de gölgelik olarak kullanılmış olabilecek delikler vardır. Cavea bölümünde her koltuk arasında 40 santimetrelik bir mesafe bırakılmış olan tiyatro 13.000 kişi kapasiteli olup, altta 30 ile üstte 25 olmak üzere toplamda 55 sıraya sahiptir. Tiyatroda yer alan oturma sıraları dikine 11 merdivenle 12 bölüme ayrılmıştır.

Galeri
------

* 2015'te tiyatro.2015'te tiyatro.
* 2015'te tiyatro.2015'te tiyatro.
* 2005'te tiyatro.2005'te tiyatro.

Kaynakça
--------

1. 1 2  "Bodrum Antik Tiyatro". *mugla.ktb.gov.tr*. 15 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2020.
Bichon Bolognese
**Bichon Bolognese**, bir köpek türüdür.

Kökeni
------

11. yüzyılda İtalya'da ortaya çıkmıştır. Havanese ve Bichon Frise ırkları ile yakından ilişkilidir. Belçika asillerine hediye olarak sunulan ırk, asillerin ortadan kalkması sonucu neslinin tükenmesi tehlikesi ile karşı karşıya kalmıştır. Gian Franco Giannelli tarafından yenilenmiş ve dirilmiştir.

Fiziksel Özellikleri
--------------------

İçe doğru bir karın, güçlü dişler ve sağlam bir vücut yapısına sahiptir. Genellikle beyaz renklidir. Bichon Bolognese köpeklerinin yüksekliği erkeklerde ortalama 26–30 cm dişilerde ise ortalama 23–28 cm arasındadır, ağırlıkları ise erkeklerde ortalama 3–5 kg dişilerde ise ortalama 2–4 kg arasında değişmektedir. Keskin görüş alanı ve çok iyi işiten kulakları vardır. Uzun, gür, dalgalı tüyleri ve siyah iri gözleri ile oldukça güzel, küçük bir türdür.

Kişiliği ve özellikleri
-----------------------

Duygusal, sevgi dolu, oyuncu, canlı, sahibine oldukça düşkün ve neşelidir. Çok akıllıdır. İlgi ister. Çocuklarla çok iyi anlaşır. Eğer diğer hayvanlardan uzak tutularak izole bir yaşam sürmediyse onlarla da gayet iyi anlaşır. Dışlanır veya sahipleri tarafından terkedilirse huzursuz, endişeli ve mutsuz olur. Yabancılara karşı utangaç ve şüphecidir. Yaşlandığında bile oyunculuğundan bir şey kaybetmez. Türlü oyunları, hareketli yapısı ve sevimli görüntüsü ile kendini sevdirmeyi başarır. Kendini veya sahibini güvende hissetmezse bulunduğu bölgeye giren yabancılara havlama huyu geliştirebilir. Erken zamanda sosyalleştirmek gerekir. Genel olarak uyumlu ve uysaldır. Sevgi ve sabırla eğitilmelidir. Yüksek sesle bağırılması, sık sık azarlanması veya şiddet gösterilmesi uygun davranışlar değildir, hassas yapılı Bolognese küsebilir ve içine kapanabilir. Ancak fazla şımartmakta emir almamasına yol açabilir, bu nedenle denge çok iyi sağlanmalıdır. Çok çabuk öğrenir. Apartman hayatı için uygundur. Evde beslenmelidir. Kulübe veya bahçede barındırılmamalıdır. Irka bağlı genetik sağlık sorunları yoktur.

Gereksinimi
-----------

Tüylerindeki düğümlenmeyi önlemek için her gün fırçalamak ve tüylerine düzenli olarak bakım yaptırmak gerekir. Günde 2-3 kez dışarı çıkarmak yeterlidir. Kısa yürüyüşler sağlığı açısından önemlidir.

Ayrıca bakınız
--------------

* Süs köpeği
* Malta köpeği
* Köpek ırkları listesi

Galeri
------

* 
* 
* 
* Bolognese puppyBolognese puppy

Kaynakça
--------

1. ↑  "Bolognese Dog Breed". 1 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2021.
2. ↑  "Bolognese Eğitimi ve Özellikleri". 1 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb162140711 (data)
* GND: 4679320-3
* LCCN: sh2006002654
* NKC: ph171340
* NLI: 987007551942105171
* SUDOC: 145909492

 |
Biftek

**Biftek** (ingilizce *beef steak* ve fransızcalaştırılmış muadili *bifteck*ten), dana etinden dilim şeklinde kesilmiş, genellikle ızgara veya kızartma amacıyla hazırlanan et parçalarına verilen isimdir.

Biftek başta ABD ve Avrupa ülkeleri olmak üzere Türkiye'nin de dahil olduğu birçok ülkelerde yaygındır. Bonfile veya antrikot gibi dana etinin yumuşak kısımlarından yapılan biftekler tercih edilir. Biftek kolay yenebilmesi için genellikle etin liflerine dik açıda kesilerek hazırlanır. Pişirildikten sonra soğumasına fırsat vermeden haşlanmış, kızartılmış veya püre edilmiş patatesle birlikte servis edilir.

Çeşitli ülkelerde hazırlanışı
-----------------------------

ABD'de **steakhouse** adı verilen lokantalar tamamen biftek üzerinde ihtisaslaşmışlardır. ABD'de biftek genellikle 2–3 cm kalınlığında hazırlanır. Türkiye'de ise biftek genellikle 1 cm veya daha ince olarak kesilir. Etin pişirilmeden önce dövülmemesi gerekmektedir. Fransa'da bifteğin üzerine çeşitli soslar konur. Örneğin **Chateaubriand** dana etinin bonfile kısmından yapılmış üzerine şarap ve sote edilmiş soğandan yapılmış bir sosla servis edilen bir çeşit biftektir. **Steak au poivre** ise Fransız mutfağında karabiberli bir sosla hazırlanan bir biftek çeşididir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 23 Aralık 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2020.
**Kerbelayı Sefihan Karabaği** (Azerice: Kərbəlayı Səfixan Sultanhüseyn oğlu Qarabaği; (d. 1817, Şuşa – ö. 1910, Şuşa), Azerbaycanlı mimar. O zaman Rus İmparatorluğu'nun bir parçası olan Azerbaycan'ın Karabağ bölgesinde Şuşa kentinde dünyaya gelmiştir ve orada da ölmüştür. Kerbelayı Sefihan Karabaği, özellikle Karabağ’daki mimari eserleriyle ün kazanmışır.

Kerbelayı Sefihan Karabaği'nin Karabağ mimarlığının gelişmesinde önemli katkısı olmuştur. Onun inşa ettiği binalarda, özellikle camilerde İslami mimarisinin özgün yapısal öğeleri ile yerel Azeri mimari gelenekleri bir araya getirilmiştir. Karabağ bölgesinde ayrıca önemli kamu binaların da mimarıdır.

Azerbaycan'da, Berde'de "İmamzade Camii" (1868), Ağdam'da "Ağdam Ulu Camii" (1870), Şuşa'da "Yukarı Gövher Ağa Camii" (1884) ve "Aşağı Gövher Ağa Camii" (1874-75), yurt dışında, Odessa'da "Tatar Camii" (1870), Aşkabat'ta "Karabağlılar Camii" (1880), Kerbelayi Sefihan Karabaği'nin başlıca eserleridir.

Fakat Karabağ bölgesi Ermenistan tarafından işgal edilince, oradaki eserlerinin çoğu çatışmalardan, talanlardan ve bakımsızlıktan dolayı, harabeye dönüşmüştür.

Fotoğraf galerisi
-----------------

* Aşağı Gövhar Ağa Camii, AğdamAşağı Gövhar Ağa Camii, Ağdam
* Yukarı Gövhar Ağa Camii, AğdamYukarı Gövhar Ağa Camii, Ağdam
* Gövherağa Camii, ŞuşaGövherağa Camii, Şuşa

Kaynakça
--------

1. ↑  "XIX əsrdə memarlığın inkişafı". Azerbaijan Tourism Portal. 27 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Aralık 2012.  (Azerice)
2. ↑  Rustamov, Intiqam. "Bərdə İmamzadəsi". ihq.az. 14 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Aralık 2012.  (Azerice)
3. ↑  Salimova, A,T. "ВЛИЯНИЕ ХРИСТИАНСТВА НА АРХИТЕКТУРУ АЗЕРБАЙДЖАНА". *Azerbaycan Mimarlık ve Yapı Üniversitesi*. bakililar.az. 17 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Aralık 2012.  (Rusça)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Kerbelayı Sefihan Karabaği*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |
Kasım Emin
Mısır Ulusal Hareketi ve Kahire Üniversitesi'nin kurucularından, Mısırlı yargıç **Kasım Emin** (1863 - 1908) aristokratik bir Osmanlı ailesinin ferdi olarak Mısır'da doğdu. Çoğu kimse tarafından ilk Arap feminist olarak kabul edilmektedir. Bir kızı vardır adı Fehime Hanım. Babası Kürt, annesi Arap'tır.

Kasım Emin, aristokrat Mısır kadının "*kendi evinde mahpus ve bir köleden bile daha kötü*" durumda tutulduğunu öne sürmüştür. Emin, bu durumu İslami ilimler temelinde eleştirmiştir.

Emin, İslam ülkelerindeki kadın hareketinde önemli bir yere sahip olan eseri "Tahrir al-Mara"'yi (Kadınların Özgürleşmesi) cahil, tembel ve eğitime ihtiyacı olduğu düşünülen aristokratik Mısır kadınının koşullarını dile getirmek için kaleme aldı.

Kasım Emin'in "**Abudiat al-Mara**" (Kadınların Köleliği) adlı eserinden;

"*Şüphesiz ki erkeklerin karılarını hapsetme kararı kadınların doğal hakları olan özgürlükle çelişki arz etmektedir*...

*Bir hizmetçinin görevleri haricinde kendini eğitmesi yasaklanan veya eğitim arzusu sınırlanmış kadın kesinlikle bir köledir çünkü doğal içgüdüleri ve Tanrı vergisi yetenekleri, ahlaki köleleştirmeye eşdeğer olarak ikincil plana atılmıştır. Tamamiyle -kolları, bacakları, bedeni- örtülü olduğundan zorunluluk haricinde yürüyemez, bineğe binemez, nefes alamaz, göremez olmak köle olmak hükmündedir*."

Kaynakça
--------

1. ↑  Nelson, Cynthia (1996), Doria Shafik, Egyptian feminist: a woman apart, American Univ in Cairo Press, p. 27, ISBN 977-424-413-3

Ayrıca bakınız
--------------

* İslamcı feminizm

Dış bağlantılar
---------------

* Qasim Amin
* A Century After Qasim Amin

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX1473630
* BNF: cb144325822 (data)
* GND: 118894587
* ISNI: 0000 0001 1606 3119
* LCCN: n81071671
* NKC: osa2016916612
* NLA: 35468521
* NLI: 987007266843005171
* NTA: 073980552
* RERO: 02-A023257220
* SELIBR: 197328
* SUDOC: 085824143
* TDVİA: kasim-emin
* Trove: 964143
* VIAF: 22360467
* WorldCat: lccn-n81071671

 |
***Beşinci Dağ***, Paulo Coelho'nun bir romanı.
Orijinal ismi *O Monte Cinco* olan kitap 1996 yılında basılmıştır. Yahudiler, Hristiyanlar ve Müslümanlar tarafından peygamber olarak kabul edilen İlyas'ın hayatını anlatır.

Roman, Yahudi ve Hristiyan kaynakları, özellikle de İncilin 1 Krallar 17. ve 19. bölümlerini temel alarak İlyas'ın hayatını anlatır. Romanda Coelho İncil'deki İlyas hikâyesine birçok ekleme yapmıştır; Baal'ın oturduğu yer olduğuna inanılan Beşinci Dağ'a çıkışı, bir dul kadına âşık olması gibi.

Birçok kişi tarafından dindar olarak kabul edilse de, hikâyede *Tanrı'ya isyan*ı konu alan birçok motif bulunur. Romanda; bireyin Tanrı ile olan ilişkisi, özellikle yetkeyi (otoriteyi) sorgulaması, isyan etmesi gibi açılardan ele alınır.

Aykut Derman tarafından Türkçeye çevrilmiş, ilk baskısı 1998 yılında Can Yayınları tarafından basılmıştır.

Argüman özeti
-------------

Hikâyenin önemli bir bölümünde İlyas, Tanrı'nın meleklerinin ona söylediklerine uysal ve itaatkardır. Sonunda kaderinin kendisi tarafından değil, Tanrı tarafından seçildiğini keşfeder. Sonunda kendi arzuları ve iradesi tarafından yönlendirilmeye karar verir. Bu şekilde Coelho, İlyas'ın daha yüksek bir ruhsal bilgi düzeyine ulaşabildiğini ve böylece Tanrı ile daha güçlü bir ilişkiye sahip olduğunu öne sürer.

Çeviriler
---------

*Beşinci Dağ* 34 farklı dilde yayınlandı: Arnavutça, Almanca, Arapça, Bulgarca, Katalanca, Korece, Hırvatça, Çekçe, Danca, Slovakça, Slovence, İspanyolca, Estonca, Farsça, Fransızca, Yunanca, Macarca, Endonezyaca, İngilizce, İtalyanca, Japonca, Litvanca, Makedonca, Malayalam dili, Marathi dili, Felemenkçe, Norveççe, Lehçe, Portekizce, Rumence, Rusça, Sırpça, Tamilce ve Türkçe.

Kaynakça
--------

1. ↑  {{url= Dağ}}

| * g
* t
* d
Brezilya Paulo Coelho'nun eserleri |
| --- |
| Roman | 
* *Hac* (1987)
* *Simyacı* (1988)
* *Brida* (1990)
* *Piedra Irmağının Kıyısında Oturdum ve Ağladım* (1994)
* *Beşinci Dağ* (1996)
* *Işığın Savaşçısının Elkitabı* (1997)
* *Veronika Ölmek İstiyor* (1998)
* *Şeytan ve Genç Kadın* (2000)
* *On Bir Dakika* (2003)
* *Zahir* (2005)
* *Portobello Cadısı* (2006)
* *Kazanan Yalnızdır* (2008)
* *Elif* (2010)
* *Akra'da Bulunan Elyazması* (2012)
* *Aldatmak* (2014)
* *Casus* (2016)
* *Hippi* (2018)
* *Okçunun Yolu* (2020)

 |
**Ksenia Vladimirovna Sukhinova** (Rusça: Ксе́ния Влади́мировна Сухи́нова; d. 26 Ağustos 1987) Miss Russia'yı kazanmış ve 2008 yılında gerçekleşen Miss World Dünya Güzellik Yarışması'nda Dünya güzeli seçilmiştir. Ayrıca 2009 Eurovision Şarkı Yarışmasında ülkeler şarkılarını söylemeden önce verilen arada Sukhinova sanki ülkenin kızıymış gibi göründü ve bu yolda ülkelerin tanıtımlarında rol oynamıştır.

Hayatı
------

Ksenia Sukhinova 1987'de Nizhnevartovsk doğdu. Ksenia, Sibirya'da bulunan Tümen şehrinde Tümen Petrol ve Gaz Üniversitesi'nde sibernetik okumaktadır. Üniversite yetkilisi Veronika Yefremova'ya göre Ksenia Sukhinova çok çalışkan bir öğrencidir. "

Ksenia 1.78 boyunda, mavi gözlü, sarı saçlı ve spor hayranıdır. Çocukluğundan beri jimnastik, yüzme sporu ve biatlon sporuyla uğraşmaktadır. En sevdiği kitap Mihail Afanasyeviç Bulgakov tarafından yazılan Usta ile Margarita'dır. Özel hayatıyla bir soru üzerine Sukhinova kalbinin hala boş olduğunu söyledi.

Kaynakça
--------

### Dipnotlar

1. ↑  ""Ksenia Sukhinova of Russia is Miss World 2008"". 13 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Kasım 2009.
2. 1 2  ""Russian Miss World praised by tutors at jubilant university"". 3 Şubat 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Kasım 2009.
3. ↑  ""Siberian beauty crowned Miss World"". 19 Mart 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Kasım 2009.
4. ↑  ""World's most beautiful girl from Russia does not know how to spend her prize money"". 3 Eylül 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Kasım 2009.
5. ↑  ""Sukhinova happy to be home after winning Miss World crown"". 3 Şubat 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Kasım 2009.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 1147716625
* VIAF: 6972151304672149460001

 |
***Bomba Kemal***, yönetmenliğini Nazif Kurthan'in üstlendiği başrolünde ise Yılmaz Güney'in oynadığı 1967 yapımı bir sinema filmidir.

Konusu
------

Kemal kabadayı olarak nam salmıştır. Gayri meşru çocuk yapıp kaçar. Bu kaçışta pis işlere bulaşan Kemal tutuklanır. Üç aylık çocukla (Küçük Kemal) ortada kalan kadın intihar etmeye kalkışır. Fıstıkçı diye birisi kurtarır. Zaman içinde fıstıkçı kadına ilgi duymaya başlar. Küçük Kemal büyür yedi yaşına basar. Bu sırada Baba Kemal hapisten çıkar karısını bulur. Fakat Fıstıkçıyla kadın evlenmiş mutlu bir hayat sürmektedirler. Baba Kemal haraç istediği Fıstıkçıdan vermeyince öldürür. Küçük Kemal çok sevdiği Fıstıkçının öcünü almak ister.

Oyuncu kadrosu
--------------

* Yılmaz Güney, Kemal
* Figen Say
* Tuncer Necmioğlu, Fıstıkçı

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 28 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2011.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 29 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2011.
***Köstebek***, Necip Hablemitoğlu'nun Gülen Hareketi'nin (Kitapta *Fethullahçılar* olarak ifade edilmektedir.) yapılanmasını, hedeflerini, söylemlerini ve eylemlerini konu alan kitabıdır.

Necip Hablemitoğlu, evinin önünde uğradığı suikast sonucu 18 Aralık 2002 tarihinde ölmüştür. Bu suikastın failleri hâlen bulunamamıştır. Ancak Ergenekon iddianamesinde bu cinayet Danıştay saldırısı hükümlüsü de olan Osman Yıldırım’ın ifadelerine dayandırılarak Ergenekon örgütü ile ilişkilendirilmektedir. Kitabı, ölümünden sonra yayımlanmıştır.

Ayrıca bakınız
--------------

* Necip Hablemitoğlu
* Ergenekon örgütü

Kaynakça
--------

1. ↑  "İddianameye göre Ergenekon'un eylemleri". NTVMSNBC. 27 Temmuz 2008. 6 Şubat 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Kasım 2008.
2. ↑  "Ergenekon iddianamesi". Milliyet. s. 579. 18 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2008.
3. ↑  
Hablemitoğlu, Necip (2003). *Köstebek*. İstanbul: Toplumsal Dönüşüm. ISBN 975-677-494-0.
**Beşköylü Adem**, (asıl adı Adem Ekiz) (d. 1980; Beşköy) Karadeniz ezgilerini icra eden Türk halk müziği sanatçısıdır.

1 Mart 1980'de Trabzon'un Köprübaşı ilçesinin Beşköy beldesine bağlı Konuklu (Kalis) köyünde köyünde dünyaya geldi. İlk ve orta öğrenimini Konuklu'da, lise öğrenimini Köprübaşı lisesinde tamamladı. Müzik hayatına daha küçük yaşta başladı. İlkokul yıllarında kemençe ile tanıştı ve lise bitiminde hayatınını tamamen müziğe adayarak, profesyonel anlamda müzik çalışmalarına başladı.

2000 yılında Yanarım Ateşine adlı albümünü piyasaya çıkardı. Ardından, askerlik dolayısıyla bir süre müzikten ayrı kaldı. Müzik çalışmalarını Yunanistan'da tamamladığı ikinci kasetini 2005 yılında *Romaika Tragodias'*ı (Rumca şarkılar) piyasaya çıkararak sürdürdü. Üçüncü kasetini ise 2007'de Kavalcı Kerim Aydın'la birlikte "Gülüm Demedim mi Sana" adıyla çıkardı. Sanatsal adını doğduğu ve büyüdüğü yer olan Beşköy'ün 1998 yılında bir sel felaketiyle haritadan silinmesi nedeniyle, hem bu yöre insanının yasına ortak olmak, hem de Beşköy adının yaşatılması icin Beşköylü Adem olarak sanat piyasasında kullanmaktadır.

Albümleri
---------

1. Yanarım Ateşine (2000)
2. Romaika Tragodias (2005)
3. Gülüm demedim mi sana (2007)
4. Trabzon'dan Selaniğe (2010)
5. Anemo / Rüzgar (2012)
6. Selanik'ten Trabzon'a Köprü (2012)
7. Parhar (2015)

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 22 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Şubat 2016.

Dış bağlantılar
---------------

* Beşköylü Adem fb sayfası 24 Mayıs 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Başlığın diğer anlamları için Buldog (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
**Buldog**, asırlar önce İngiltere'de boğa ve ayı dövüşleri için üretilmiş bir köpek ırkı. Buldog adı, İngilizce *bull* (boğa) ve *dog* (köpek) sözcüklerinin bir araya gelmesiyle türetilmiştir.
İngiltere'de 1835'te kan sporları yasaklanınca, buldoğun işlevinin sona erdiği düşünüldüyse de, buldog yetiştiricileri ırkı korumaya karar verdiler ve bu kavgacı köpeği sakin, sessiz bir ev köpeğine dönüştürdüler. Bu ırk 1890 senesinde Amerikan Kennel Kulübüne ırk olarak kabul edilmiştir.

İngiliz buldoğunun, bedeninin geri kalan bölümüne oranla çok iri olan kafası, doğumlarının sezaryenle yapılmasını gerektirir. Yassı yüzü nedeniyle solunum bozukluklarına karşı oldukça duyarlıdır ve sıcaktan çok etkilenir. Ayrıca kulaklarından da sıkça rahatsızlanır. Görünümüne rağmen, hem sevgi dolu, hem güvenilirdir. Diğer ev hayvanlarıyla ilişkisinde de güvenilir, ama yabancı köpeklerden hoşlanmayan, saldırgan davranabilen bir köpektir. Çocukları sever ama, hoşlanmadığı insanlara karşı sert davranabilir. Mutlu olabilmesi için insanlardan ilgi görmesi yeterlidir. Horlaması ve salyasının akmasıyla ünlüdür. Apartmanda rahatlıkla yaşayabilir. Çünkü ev içerisinde fazla hareketli değildir.

Erişkin bir buldoğun yüksekliği erkeklerde ortalama 31–40 cm dişilerde ise ortalama 31–40 cm arasındadır, ağırlıkları ise erkeklerde ortalama 24–25 kg dişilerde ise ortalama 22–23 kg arasında değişmektedir.

Karakteri
---------

Tehlike anında korkusuz şekilde harekete geçen ve kendisini savunan İngiliz Bulldog, normal zamanlarda sessiz ve sevecen tavırlar sergilemektedir.

Sağlık
------

İngiliz buldoglarının kafataslarının gelişimi.
Aşırı sıcaklıklara karşı dayanıksız olan bu ırkta sık görülen hastalıklardan biri de cilt enfeksiyonu, kalça ve diz problemleridir. Bu ırk doğum sırasında da bir hayli zorluk çekmektedirler. Bu nedenle genellikle doğumlarında sezaryen tercih edilmektedir. Ortalama yaşam süreleri 8 yıldır.

Resim galerisi
--------------

* 
* 
*

Ayrıca bakınız
--------------

* Köpek ırkları listesi

Kaynakça
--------

1. ↑  "Bulldog." *Oxford Dictionary of English 2e*, Oxford University Press, 2003.
2. ↑  "İngiliz Bulldog Eğitimi ve Özellikleri". 1 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
3. ↑  "İNGİLİZ BULLDOGU ÖZELLİKLERİ". 11 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
4. ↑  "Karakter Özellikler". 15 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
5. ↑  "İngiliz Bulldog sağlık". 12 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
6. ↑  "İngiliz bulldog yaşam öyküsü". 12 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Buldog*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |


|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4359657-5
* NDL: 01234721
* NKC: ph117520

 |
Bomonti Fabrikası (2023)
**Bomonti Bira Fabrikası**, adını İstanbul'un en eski semtlerinden biri olan Bomonti'ye adını vermiş olup Osmanlı İmparatorluğu'nda modern bira üretim tekniği ile imalata başlamış olan ilk bira üretim tesisidir. Sahibi, Efes Pilsen'dir.

1839 senesi sonrasında Batı'ya açılma sürecinde, bira Osmanlı'ya üretim safhasında dahil olmuştur. Biranın 1840'ların öncesinde tüketildiği ve üretildiği söylenebilir. 1840'lı yıllarda ise, birahaneler açılmaya başladı. Osmanlı'da bira üretimi 1896 yılında 12.000 hl idi (1.2 milyon litre). Bu oran hızla artmıştır ve 1913-1914 yılları arası 9.9 milyon litreye ulaşmıştır. Türkiye Cumhuriyeti'nde bu rakama ancak 1940'lı yıllarda ulaşılmıştır.

İsviçreli Adolf ve Walter Bomonti Kardeşler tarafından 1890 senesinde Feriköy'de kurulan fabrika, 1934 yılında TEKEL'e geçmiştir.

1902 yılında işletmelerini bu gün İstanbul Tekel Bira Fabrikası, eski adıyla Bomonti Bira Fabrikası'nın bulunduğu yere naklettiler. 1912'de Bomonti ve rakipleri olan Nektar Şirketleri birleşerek Bomonti-Nektar Birleşik Bira Fabrikaları şirketini kurdular.

Bomonti Bira Fabrikası ana binasına zaman içinde yeni üniteler eklenmiştir. Eklenen bu ünitelerle fabrika bugün 40 dönümlük bir arazi üzerinde yer almaktadır. Bu ünitelerden biri olan Bomonti Bira Bahçesi 1930’lu yıllarda İstanbulluların hizmetine açılmış, bu hizmeti 1950'li yıllara kadar sürdürmüştür. Fabrika 1938 yılında Tekel yönetimine girmiş, uzun bir süre sonra Efes Pilsen tarafından satın alınmıştır. 1976 yılında 37 milyon litre üretime ulaşmış fabrikada 1991 yılında üretim durdurulmuş ve boşaltılmıştır. Binayı ve arsasını alan "IC İçtaş İnşaat", 2010 yılında bu alan üzerinde yeni bir otel projesine başlamıştır. 2015 yılından itibaren bina eğlence merkezi olarak kullanılmaktadır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Tarihe Meydan Okuyan Bira ve Türkiye'deki Macerası". 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Aralık 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* kulturenvanteri.com: 15090

 |
**Bilge Tegin** (? - 975), 966-975 yılları arasında hüküm süren Gazne Devleti sultanıdır.

12 Kasım 966'da ölen Ebu İshak İbrahim'in yerini alacak bir oğlu yoktu. Türk emir ve kumandanlar, Alp Tigin'in kölesi, hâcibi ve muhafız kuvvetlerinin kumandanı olan Bilge Tegin'i hükümdar olarak seçtiler. Bilge Tegin, bunun üzerine Samanîlerin merkezi Buhara'ya elçi göndererek bağlılığını bildirdi ve Türklerin oyu ile seçilmiş olduğunu ifade etti. Ancak, Buhara'daki Samanî komutanlarından Fâik, Gazne'de bağımsız bırakılmış bu Türk topluluğuna karşı olduğundan dolayı Gazne'yi ele geçirmek için ordu gönderdi. Bilge Tegin, bu Samanî ordusunu mağlup ettikten sonra Buhara'dan Gazne üzerine bir daha ordu gönderilmedi.

On yıllık bir saltanattan sonra Bilge Tegin, 975'te Gerdîz Kalesi'ni kuşatırken ölmesi üzerine tahta Alp Tegin'in diğer bir kölesi olan Böri Tegin geçti.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3  Erdoğan Merçil (1989). *Gazneliler Devleti Tarihi*, TTK Yayınevi, Ankara, ISBN 975-16-0189-4, s.6

|
|  |
|
| Önce gelen:**Ebu İshak İbrahim** | **Gazne Sultanı**966 - 975 | Sonra gelen:**Böri Tegin** |
|

| * g
* t
* d
Gazne Sultanları |
| --- |
| 
* Alp Tigin
* Ebu İshak İbrahim
* Bilge Tegin
* Böri Tegin
* Sebük Tegin
* İsmail
* Mahmut
* Muhammet
* I. Mesut
* Mevdud
* II. Mesut
* Ali
* Abdürreşit
* Tuğrul Bozan
* Ferruhzad
* İbrahim
* III. Mesut
* Şirzad
* Arslanşah
* Behramşah
* Hüsrevşah
* Hüsrev Melik

 |
Bitkisel üretimi sınırlayan hastalık, zararlı ve yabancı otların zararından bitkileri korumak, bu yolla tarımsal üretimi artırmak ve kalitesini yükseltmek amacıyla yapılan tüm işlemlere **bitki koruma** ya da **tarımsal mücadele** denir. Tarımsal mücadele, üretimi sınırlayan unsurların belirmesi anında uygulanması gereken bir yöntem değildir. Üretimi sınırlayan unsurlar ilk aşamada doğal denge düzeyinde ise mücadele başlatmak yerine ilgili unsurların takibi yapılmalıdır. Mücadelenin başlatılacağı anı ise **Ekonomik zarar eşiği** ismi verilen nokta belirlemektedir. Ekonomik zarar eşiğinden evvel yapılan müdahalelerde mücadele maliyeti, zararların gerçekleştirebileceği kaybın maliyetinden daha yüksek olmaktadır. Diğer bir ifade ile Ekonomik zarar eşiği; zararın maliyeti ile mücadele maliyetinin eşit olduğu noktayı belirten bir kavramdır.

Tarımsal mücadele yöntemleri
----------------------------

Tarımsal mücadele yöntemleri sırasıyla,

1. Kültürel mücadele,
2. Karantina,
3. Fiziksel mücadele,
4. Biyolojik mücadele,
5. Biyoteknik mücadele,
6. Kimyasal mücadele,
7. Entegre mücadele,

şeklindedir. Bu yöntemlerin kullanımında yukarıdaki sıralama doğrultusunda öncelik verilmeli, yöntemin başarısı hakkında ciddi kuşkular olmadığı sürece bir alt yönteme başvurulmamalıdır. Bu yöntemlerin kullanımında yukarıdan aşağıya doğru inildikçe maliyetleri ve çevreye vermiş olduğu zararları artmaktadır. Özellikle mücadele yöntemlerinden olan kimyasal mücadelenin çevreye, doğal yaşam döngüsüne, ürüne ve ürünü tüketenlere verdiği zararlar nedeniyle kullanılması kaçınılmaz olduğu noktada bile dikkat edilerek kullanılması gerekmektedir. Bu yöntemde doz miktarı, hasat sonrası bekleme süresi ve kullanım alanları konusunda çok dikkat edilmesi gerekmektedir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Zirai mücadelenin tanımı". İstanbul il tarım müdürlüğü. Erişim tarihi: 2 Nisan 2008. [*ölü/kırık bağlantı*]

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb12220780m (data)
* GND: 4051952-1
* LCCN: sh85100295
* NARA: 10641214
* NKC: ph237400
* NLI: 987007538614205171

 |
**Bahadır Baruter** (d. 1963, Ankara), Türk karikatürist ve ressam.

Lombak karikatür köşesinin çizeri, L-manyak, Penguen, Lombak dergilerinin kurucularındandır. Yazar Mine Söğüt'ün eşidir.

Yaşamı
------

İstanbul Erkek Lisesi'ni bitirdikten sonra devam ettiği İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi'ndeki eğitimini tamamlamadı, Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Resim Bölümü'nden mezun oldu.

1990 yılında profesyonel çizerliğe başladığı Pişmiş Kelle Dergisinde üç ay çalıştıktan sonra Limon Dergisine geçti ve Lombak Köşesini çizmeye başladı. Altı aylık bir dönem boyunca aynı zamanda Avni dergisinde de çizen Baruter, Leman'ın kurulmasıyla birlikte bu dergide yaklaşık 12 yıl süresince, Fatih Solmaz ile birlikte hazırladıkları Lombak'ı çizmeye devam etti. Lombak köşesi yayınlanmaya başladığı zamandan itibaren dönemin en beğenilen köşelerinden biri olmuştur.

1996 yılında Leman Dergisi bünyesinde, Selçuk Erdem'le birlikte L-manyak Dergisini çıkardı ve ilk bir yılı Selçuk Erdem ile birlikte olmak üzere yaklaşık 5 yıl süresince bu derginin editörlüğünü yaptı. 1997 yılında Orhan Acar ile birlikte *Komik Şeyler Yayıncılık* isimli şirketi kurdu ve L-Manyak çizerlerinin çizgi romanlarını kitaplaştırmaya başladı. 2001 yılında L-Manyak çizerlerinin büyük bir bölümü ile birlikte Leman bünyesinden ayrılarak Komik Şeyler Yayıncılık bünyesinde L-Manyak'la aynı format ve içerikte, yine Lombak ismini verdiği aylık dergiyi çıkardı. Hemen ardından başlangıçta Lombak'ın eki olan Kemik dergisini bağımsız bir dergi olarak yayınladı. 2002 yılında Leman'dan ayrılan Metin Üstündağ, Erdil Yaşaroğlu ve Selçuk Erdem ile birlikte haftalık Penguen dergisini kurdu. Ortak kurdukları yayınevinden Hayvan edebiyat dergisi ve çizerlerin karikatür albümleri yayınlandı.

Satışların düşmesi ve çizerlerin ayrılıp başka dergiler kurmaları sonucunda 2009'a kadar Hayvan, Kemik ve Lombak dergileri kapandı. Baruter daha sonra Metin Üstündağ, Erdil Yaşaroğlu ve Selçuk Erdem ile birlikte Penguen dergisini çıkarttı.

Penguen dergisinde çizdiği bir karikatürden dolayı "halkın bir kesiminin benimsediği dinî değerleri alenen aşağıladığı" gerekçesiyle 1 yıla kadar hapis istemiyle yargılanılması talep edildi.

2012 yılında "Senin Ailen Bir Yalan Yavrum", 2014 yılında "Evim Güzel Evim" adlı iki resim sergisi ve 2015'te "Mukadderat" adlı bir heykel sergisi açtı.

Şu anda Gümüşlük'teki atölyesinde heykel yapmaya devam ediyor.

Kitapları
---------

* Lombak (Komik Şeyler Yayıncılık-1999)
* Lombak - Paso Lezzet (Komik Şeyler Yayıncılık-1999)
* Lombak - Üçüncü Kitap (Komik Şeyler Yayıncılık-2000)
* Lombak - Dördüncü Kitap (Parantez Yayınları-2007)
* Ruhaltı (Yapı Kredi Yayınları-2012)

Kaynakça
--------

1. ↑  Karikatürist Baruter'e 1 yıl hapis istemi 1 Ekim 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Radikal, 28 Eylül 2011 tarihinde erişildi.
2. ↑  Şikayet Dilekçesi 1 Ekim 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ifadeozgurlugu.org, 28 Eylül 2011 tarihinde erişildi.