**Prusya** (Almanca: Preußen), tarihin değişik dönemlerinde değişik anlamlarda kullanılmış bir isim olmakla birlikte en çok 1713-1867 yılları arasında kendine Prusya Krallığı adını veren ve Orta Avrupa'da hüküm süren Alman devletinin ismidir.

Tarihçe
-------

Baltık Denizi kıyısında bir bölge olan Prusya başlangıçta, Brandenburg Dükalığı olarak Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu'nun bir parçasıydı ve başkenti Königsberg (Kaliningrad) idi. İspanya Veraset Savaşı (1701-1713) sırasında İngiltere, Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu, Hollanda; Portekiz ve Savoya Dükalığı ittifakında savaşa katılmıştır. İttifakın Fransa karşısında zafer kazanmasıyla imzalanan Utrecht Barışı'yla Brandenburg Dükalığına krallık statüsü tanınmıştır. Bu tarihten sonra Prusya Krallığı olarak bilinecektir, başkenti ise Berlin olacaktır.

1806 yılında krallık, Napolyon Bonapart önderliğindeki Fransız ordusuna yenilince topraklarının büyük bir kısmını kaybeder ve Fransa ile ittifak kurmak zorunda kalır. Napolyon'un 1812'deki Rusya seferinde başarısız olup büyük güç kaybetmesini fırsat bilen Prusya, Fransa'yla olan ittifakını bozar ve koalisyon güçleriyle birlikte 1813 Leipzig ve 1815 Waterloo savaşlarında Fransızları mağlup ederler. 1815'teki Viyana Kongresi'nde Prusya, sınırlarını batıdaki Saar nehrinden doğudaki Neman nehrine kadar genişletir. Ancak krallık toprakları hâlâ ikiye bölünmüş durumdadır. Çünkü Hannover, Braunschweig, Hamburg ve Bremen gibi bağımsız prenslikler ve şehir devletleri ülkeyi coğrafi olarak ikiye bölmektedir.

1867 yılında Prusya kralı I. Wilhelm, Otto von Bismarck'ı başbakanlığa atadı. Bismarck, Danimarka, Avusturya ve Fransa'ya açtığı savaşlarla Alman bölgelerini bir bayrak altında topladı ve Alman İmparatorluğu'nu kurdu. Bu birleşmedeki anahtar unsur Otto von Bismarck'tır. Kendisi (Almanca) Blut und Eisen politik düşüncesiyle birlikte bu birleşimi sağlamıştır. Bu sayede Prusya kralı I. Wilhelm de artık Almanya'nın Kayzer Wilhelm'i oldu. Bu tarihten sonra Prusya Alman İmparatorluğu'nun en büyük parçası olarak kaldı. 1934 yılında Naziler Prusya tanımını tamamen ortadan kaldırdılar.

II. Dünya Savaşı sonrasında Prusya toprakları Polonya ile Rusya arasında paylaşıldı. Günümüzde Litvanya ile Polonya arasında kalan Rusya'ya ait Kaliningrad şehri eskiden Königsberg adıyla Doğu Prusya'nın başkenti idi. Prusya, Avusturya ile birlikte "Alman düalizminin" (Alman ikiliğinin) temeli olarak bilinir.

Demografi
---------

### Nüfus

1871 yılında Prusya'nın nüfusu 24.69 milyon olarak ölçüldü-ki bu Alman İmparatorluğunun nüfusunun %60'ıydı-. 1910 yılında nüfus 40.17 milyona yükseldi (Alman İmparatorluğunun nüfusunun %62'si). 1914'te Prusya 354,490 km² alana sahipti. Mayıs 1939'da Prusya 297,007 km² alana ve 41,915,040 kişilik nüfusa sahipti.

Ayrıca bakınız
--------------

* Utrecht Barışı
* Veraset Savaşları

Kaynakça
--------

1. 1 2  "Population of Germany". *tacitus.nu*. 28 Haziran 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi.
2. ↑  Büsch, Otto; Ilja Mieck; Wolfgang Neugebauer (1992). Otto Büsch (Ed.). *Handbuch der preussischen Geschichte* (Almanca). **2**. Berlin: de Gruyter. s. 42. ISBN 978-3-11-008322-4.

| * g
* t
* d
Prusya hükümdarları |
| --- |
| Soyağacı |
|  Prusya Dükalığı (1525–1701) | 
* Albrecht
* Albrecht Friedrich
* John Sigismund1
* George William1
* Friedrich Wilhelm1
* I. Friedrich1

 | Prusya Krallığı arması |
|  Prusya Krallığı (1701–1918) | 
* I. Friedrich1
* I. Friedrich Wilhelm1
* II. Friedrich1
* II. Friedrich Wilhelm1
* III. Friedrich Wilhelm1
* IV. Friedrich Wilhelm
* I. Wilhelm2
* III. Friedrich2
* II. Wilhelm2

 |
| 1aynı zamanda Brandenburg Elektörü; 2aynı zamanda Alman İmparatoru |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX452959
* BNF: cb119344356 (data)
* CiNii: DA01440188
* HDS: 006637
* ISNI: 0000 0001 1198 8585
* LCCN: n83069272
* NARA: 10046237
* NDL: 00569231
* NKC: ge130540
* NLA: 36750449
* NLI: 987007555099105171
* SUDOC: 027264580
* TDVİA: prusya
* VIAF: 137143200
* WorldCat: viaf-137143200

 |