recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ali Cengiz Çelenk** (d. 1936, Ayvalık) - 1978, Ankara) Türk tiyatro oyuncusu, tiyatro yönetmeni.

Bursa Devlet Tiyatrosu, yerleşik düzen kurucu müdürüdür. 1971-1978 yılları arasında Bursa Devlet Tiyatrosu müdürü olarak görev yapmıştır.1978 yılında ölmüştür.

Yaşamı
------

1936 yılında Ayvalık'ta doğdu. İstanbul Belediyesi Konservatuvarı sonrası 1959 yılında Ankara Devlet Güzel Sanatlar Akademisi Tiyatro Bölümünde tiyatro eğitimi aldı. Devlet Tiyatroları Genel Müdürü Cüneyt Gökçer'in asistanlığını yaptı. Viyana Burg Tiyatrosu'nda Avusturya hükûmetinin bursuyla eğitim alırken, Fritz Kortner'in asistanlığını üstlendi. Almanya, Çek Cumhuriyet, Fransa, İngiltere ve Macaristan'da incelemelerde bulundu. 1963 yılında Devlet Tiyatrosu sanatçısı Feyha Çelenk ile evlendi. Bu evlilikten Fatma Çelenk isimli kızı bulunmaktadır. 1971 yılında atandığı Bursa Devlet Tiyatrosu'nda yerleşik düzen kurucu müdür olarak, 1978 yılındaki vefatına kadar görev yaptı. Aynı yıl Bursa Devlet Tiyatrosu'nda Feraizcizade Mehmet Şakir Efendi kurslarını oluşturdu. Bu kurslar ile aralarında Ahmet Uğurlu, Mustafa Uğurlu, Metin Belgin, Halil Kumova, Özer Tunca, Erkan Can, Zafer Algöz ve Ali Sürmeli gibi sanatçılar yetişmiştir. 1978 yılında Bursa Devlet Tiyatrosu ile Anadolu Turnesi esnasında ölmüştür. Şinasi Tiyatro ödülünü kazanmıştır.

Rol aldığı ve yönettiği eserler
-------------------------------


|  |
| --- |
| 
Rol aldığı oyunlar
* 1959 Kral Odipus
* 1960 Babamızın Evinde Hayat
* 1960 Büyük Jüstinyen
* 1960 Hacıyatmaz
* 1960 Köroğlu
* 1960 Midas'ın Kulakları
* 1961 Göç
* 1961 Kocaoğlan
* 1961 Lütfen Dokunmayın
* 1961 Macun Hokkası
* 1962 Dumanlı'da Telaki Var
* 1963 Dereye Vuran Gölge
* 1963 Fizikçiler
* 1963 Julius Caesar
* 1963 Merdiven
* 1964 Dünyanın Düzeni
* 1965 Babayiğit
* 1965 Philip Hot'un Büyük Öfkesi
* 1966 Gişe
* 1966 Küskünler Kahvesi

Kaynakça

1. ↑  "Bursa Devlet Tiyatrosu tarihinin unutulan sayfaları". *YeniDönem Gazetesi*. 1 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ağustos 2021.
2. ↑  "ÇELENK, Âli Cengiz | bgc.org.tr". *bgc.org.tr*. 18 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ağustos 2021.
3. ↑  "Minicik tiyatroda büyük başarılar..." *Bursa Hakimiyet*. 18 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ağustos 2021.
4. ↑  "Cumhuriyet Gazetes Tiyatromuz önemli değişimler yaşadı". 1 Ocak 1979. 8 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ağustos 2021.

 |
**Jan Ingenhousz** ya da **Ingen-Housz** (d. 8 Aralık 1730 - ö. 7 Eylül 1799) Hollandalı fizikçi, fizyolog, biyolog ve kimyagerdir. Fotosentez için ışığın gerekli olduğunu, böylece de fotosentez işlemini bulmuştur. Ayrıca "Hücresel Solunum" konusunda önemli adımlar atmıştır. Yaşadığı dönemde, Avrupa ve özellikle Avusturya'nın önemli ailelerinden olan "Habsburg" ailesini (Viyana'da) çiçek hastalığına karşı başarılı bir şekilde aşılamasıyla ve Habsburg hanedanında özel danışman ve fizikçi olmasıyla bilinirdi.

1779'da Ingenhousz, ortamda ışık olduğunda bitkilerin yeşil bölümlerinden hava baloncuklarının çıktığını, ortamda ışık olmayınca da bu işlemin durduğunu fark etti. Ayrıca bu baloncuklardaki gazın oksijen olduğunu belirtti. Ayrıca karanlıkta bitkilerin dışarıya karbondioksit verdiğini saptadı. Aynı şekilde, ışıklı ortamda dışarı verilen oksijenin karanlık ortamda dışarı verilen karbondioksitten fazla olduğunu da buldu. Bu bilgiler aslında bitkilerin ağırlığının sadece topraktan değil havadan da geldiğini kanıtlamış oldu.

Hollanda ve Viyana dışında Fransa, İngiltere, İskoçya, İsviçre arasında da vakit geçirdi. Elektrik, ısı iletimi ve kimya alanlarında araştırmalar yaptı. Ayrıca kendisi Benjamin Franklin ve Henry Cavendish ile tanıştı. 1785'te, kömür tozlarının alkol üstündeki düzensiz hareketini açıkladı ve bu yüzden Brown Hareketi'nin kâşifi olduğu iddia edilir. 1779'da, "Royal Society" bilim topluluğuna akademi üyesi olarak seçildi.

1799'da İngiltere'nin Calne şehrinde öldü ve oraya gömüldü. Karısı da bir yıl sonra hayatını kaybetti.

Konuyla ilgili yayınlar
-----------------------

* Beaudreau, Sherry Ann (2006). "Medical electricity and madness in the 18th century: the legacies of Benjamin Franklin and Jan Ingenhousz". *Perspect. Biol. Med*. **49** (3). Birleşik Devletler. ss. 330-45. doi:10.1353/pbm.2006.0036. ISSN 0031-5982. PMID 16960304.
* Smit, P. (1980). "Jan Ingen-Housz (1730-1799): some new evidence about his life and work". *Janus; revue internationale de l'histoire des sciences, de la médecine, de la pharmacie, et de la technique*. **67** (1-2-3). Hollanda. ss. 125-39. ISSN 0021-4264. PMID 11610754.
* Smith, Edgar F. (1926). "Forgotten Chemists". *Journal of Chemical Education*. Cilt 3. ss. 29 - 40. doi:10.1021/ed003p29. 30 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Haziran 2010.
* Van Klooster, H. S. (1952). "Jan Ingenhousz". *Journal of Chemical Education*. Cilt 29. ss. 353 - 355. doi:10.1021/ed029p353. 12 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Haziran 2010.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 12050
* BPN: 99659621
* CiNii: DA02657323
* GND: 100362710
* ISNI: 0000 0000 9967 8778
* LCCN: n86842785
* MGP: 119443
* NKC: nlk20000090256
* NLG: 238294
* NLI: 987007263084505171
* NSK: 000109538
* NTA: 070093911
* RERO: 02-A012732435
* SELIBR: 309375
* SNAC: w61269wg
* SUDOC: 071564942
* VIAF: 37260075
* WorldCat: lccn-n86842785

 |
Sithonia Hotel'in dışarıdan görünümü.
Meliton Hotel
***Porto Carras***, (Yunanca: Πόρτο Καρράς) Yunanistan'ın kuzeyinde, Chalkidiki yarım adasında bulunan ve Porto Carras Grand Resort olarak bilinen, aynı zamandada çok ünlü [*kaynak belirtilmeli*] ve büyük bir tatil köyüdür. Yunanistan'ın en büyük ikinci şehri olan Selanik'e yaklaşık 120 km uzaklıktadır.

Porto Carras, Yunan iş adamı ve armatör Yannis Carras tarafından kurulmuştur. Aslen ünlü mimar Walter Gropius ile planlanan tatil köyünün inşaatına ancak ölümünden sonra 1973 yılında başlanılmıştır. Proje Halkidiki yarımadasının turizminde devrim yarattı.[*kaynak belirtilmeli*] Porto Carras Grand Resort bünyesinde iki büyük otel barındırmaktadır, beş yıldızlı Meliton ve Sithonia ayrıca bir de bungalovlardan oluşan Village Inn. Bunun yanı sıra 45,000 zeytin ağacı, basket ve futbol sahası, tenis kortu, golf sahası, binicilik kulübü ve 475,000 m²'lik alanı kaplayan bir bağ bulunmaktadır. Porto Carras kuzey Yunanistan'ın en büyük özel marinasına ve bir Spa Center'a ev sahipliği yapmaktadır. Aynı zamanda restoranlar, barlar ve sinema salonu barındırmaktadır. Porto Carras'ın şu andaki sahibi merkezi Atina'da olan *Olympiaki Techniki AE'*dir.

Porto Carras tatil köyü geleneksel Yunanistan köyü olan Neos Marmaras'a yakındır. Neos Marmaras çok sayıda restoranları, kafeteryaları ve dükkanları ile yaz döneminde yoğun olan turistik bir köydür.

Dış bağlantılar
---------------

* Porto Carras Grand Tatil köyü - Websitesi  11 Mart 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.


|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: n91101835
* NLI: 987007567759005171
* VIAF: 149062501
* WorldCat (LCCN): n91-101835

 |
P.J.(sağda) ve Max'in Goof troop adlı çizgi dizisizden bir görüntüsü
**Peter Pete Junior** (**P.J.**) Walt Disney'in çizgi film ve çizgi roman karakterlerinden birisidir. İlk olarak Goof Troop adlı Disney çizgi dizisinde görülen bir karakterdir. Pete'nin tek oğludur.

Max Goof'un yakın arkadaşıdır. Sinirli ve emniyetsiz gösterilir ve çoğunlukla babası Pete'dan cezadan korkar. Babasına; Max ve Goofy olan samimiyetinden daha saygılı yaklaşır ve babasına devamlı efendim der. Çok zeki görünmemekle birlikte genel özellikleri yardımcı, nazik, hassas, dürüst ve çalışkan olarak gösterilir. Fiziksel olarak kuvvetli, sert ve yeteneklidir. Motosiklet, binicilik ve kaykay yapar. Video oyunları oynar ve tv izlemeyi sever fakat babası onun daha erkekçe olan faaliyetler yapması için zorlar.

Goof Troop dizisinde annesi Peg, daha genç bir kız kardeşi ise Pistol'dur. Daha geç yayınlanan dizilerde bu iki karakter yer almamaktadır.

Dış bağlantılar
---------------

* Disney'in P.J. sayfası25 Mart 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

| * g
* t
* d
Disney karakterleri |
| --- |
| Karakterler | Miki Fare **·**  Mini Fare **·**  Donald Duck **·**  Daisy Duck **·**  Gufi **·**  Pluto **·**  Pete **·**  Clarabelle Cow **·**  Horace Horsecollar **·**  Varyemez Amca **·**  Cin, Can ve Cem **·**  Ludwig Von Drake **·**  Chip 'n' Dale **·**  Max Goof **·**  PJ **·**  Gyro Gearloose **·**  Magica De Spell **·**  The Beagle Boys **·**  Mortimer Mouse **·**  The Phantom Blot **·**  Flintheart Glomgold **·**  Figaro **·**  Ayı Humphrey **·**  José Carioca **·**  Panchito Pistoles **·**  John D. Rockerduck **·**  Bucky Bug **·**  Şanslı Tavşan Oswald |
| Gruplar | Fare ailesi **·**  Ördek ailesi **·**  McDuck Klanı **·**  Miki Fare dünyası karakterleri **·**  Ördek dünyası karakterleri |
**Yıldız Eklentili Büyük Demir Haç** (Almanca: Stern zum Großkreuz des Eisernen Kreuzes), Prusya Krallığı'nın ve Alman İmparatorluğu'nun en yüksek dereceli askerî nişanıydı. Büyük Demir Haç'ın bir üst sınıfı olması düşünülmüştür.   

Yıldız Eklentili Büyük Demir Haç, Prusya İmparatorluğu'na ve sonraki Alman devletlerinin yararına yönelik en olağanüstü askerî liderlik becerisi gösteren generallere ödül olarak verilirdi. Biri 1815'te Napolyon Savaşları'nda Napolyon'a karşı elde edilen Waterloo Muharebesi zaferindeki payından ötürü Generalfeldmarschall Gebhard von Blücher'ya, diğeri de bir asır arayla 25 Mart 1918'de 1. Dünya Savaşı'nda 1918 Alman bahar taarruzunu komuta etmesinden ötürü Generalfeldmarschall Paul von Hindenburg'a taltif edilmiş olmak üzere toplam yalnızca iki defa taltif edilmiştir. Hindenburg, 9 Aralık 1916'da Büyük Demir Haçla taltif edilmişti.   

Ödül, bu ödülle ilk taltif edilen komutana ithafen yaygın olarak "Blücher'nın Yıldızı" (Blücherstern) olarak da bilinir.   

Yıldız'ın 2. Dünya Savaşı versiyonu da tasarlanmıştır fakat hiçbir zaman resmi olarak kurulmamış veya taltif edilmemiştir. Mayıs 1945'te Müttefik zaferini takiben Amerikan Birleşik Devletleri Ordusu, bir sığınakta muhafaza edilmiş bilinen tek prototipi ele geçirmiştir. Bilinen tek prototip, günümüzde West Point, New York'ta bulunan Birleşik Devletler Askerî Akademisi Müzesi'nin koleksiyonunun bir parçasıdır. 

* 1813 Yıldız Eklentili Büyük Demir Haç1813 Yıldız Eklentili Büyük Demir Haç
* 1914 Yıldız Eklentili Büyük Demir Haç1914 Yıldız Eklentili Büyük Demir Haç
* 1939 Yıldız Eklentili Büyük Demir Haç Prototipi1939 Yıldız Eklentili Büyük Demir Haç Prototipi

Ayrıca Bakınız
--------------

* Demir Haç
* Büyük Demir Haç

Kaynaklar
---------

### Alıntılar

1. ↑  Price 2011, ss. 136–137.
2. ↑  Zabecki 2014, s. 1628.
3. ↑  Littlejohn & Dodkins 1968, s. 120.
4. ↑  Price 2011, s. 137.

### Bibliyografya

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Yıldız Eklentili Büyük Demir Haç*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Littlejohn, David; Dodkins, Colonel C. M. (1968). *Orders, Decorations, Medals and Badges of the Third Reich*. R. James Bender Publishing, California. ISBN 978-0854200801.
* Price, Judith (2011). *Lest We Forget: Masterpieces of Patriotic Jewelry and Military Decorations*. Lanham: Taylor Trade Pub. ISBN 9781589796867.
* Zabecki, David T. (Ed.) (2014). *Germany at War: 400 Years of Military History*. Santa Barbara: ABC-CLIO. ISBN 9781598849813.
**Arif Akın** (d. 1984, Kocaeli), Türk başpehlivan.

Kariyeri
--------

Alt boylardan, başpehlivanlığa kadar tüm boylarda dereceleri olan Arif Akın, Kırkpınar Yağlı Güreşlerinde 2009 yılında 648. Kırkpınar Yağlı Güreşlerinde başaltı boyunda üçüncü olarak başpehlivanlığa yükseldi. 2016 yılında 110. Fevziye Yağlı Güreşlerinde üçüncü olarak kürsüye çıktı.

2023 yılında 662. Domaniç Yağlı Güreşlerinde üçüncü olarak kürsüye çıktı.

Performansı
-----------

| Yıl | Katılım | Birincilik | İkincilik | Üçüncülük | Kırkpınar | YGL |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **2009** | ? | - | 1 | - | Başaltı 3. | - |
| **2010** | ? | - | - | - | - | - |
| **2011** | ? | - | - | - | 1.Tur | - |
| **2012** | ? | - | - | 4 | 4. Tur | - |
| **2013** | ? | - | - | - | 1.Tur | - |
| **2014** | ? | - | - | - | 1.Tur | - |
| **2015** | ? | - | - | 2 | 1.Tur | - |
| **2016** | ? | - | - | 1 | 1.Tur | - |
| **2017** | ? | - | - | 4 | 2.Tur | - |
| **2018** | ? | - | - | 3 | 1.Tur | - |
| **2019** | ? | - | - | 1 | 1.Tur | - |
| **2021** | ? | - | - | - | 1.Tur | - |
| **2022** | 53 | - | - | 3 | 1.Tur | - |
| **2023** | 40 | - | - | 1 | 1.Tur | 55./77 |

Kaynakça
--------

1. ↑  "Karamürsel'in Yiğit Çocukları".
2. ↑  "Domaniç Yağlı Pehlivan Güreşleri'nde başpehlivan Nedim Gürel oldu".
Ahi Çelebi Camisi
**Ahi Mehmet Çelebi**, (1432, Tebriz – 1524, İstanbul), Osmanlı hekim ve yazar.

II. Bayezid ve I. Selim devrinde yaşadı ve iki defa hekimbaşılık yaptı. Böbrek ve idrar kesesindeki taş oluşumunun nedenlerini ve tedavisini incelediği eseriyle tanınır. Adı kaynaklarda Ahmed ve Mahmud olarak da geçer. Ahi Çelebi olarak ün yapmıştır. Babası Tabib Mevlana Kemal ile birlikte 1463’te İstanbul’a yerleşti. Mevlana Kemal, devrin ünlü hekimlerindendir. Tebriz ya da Şirvan asıllı olduğu çeşitli kaynaklarda belirtilir. Ahi Mehmet Çelebi, hekimliği daha çok babasından öğrendi. Onun ölümünden sonra devrin önemli hekimleri Kutbüddin ile Altunîzâde’den ders alıp kısa zamanda mesleğini ilerletti. Hekimlik becerisinin yanı sıra kuramsal bilgisiyle de kendisini kabul ettirerek önce Fâtih Darüşşifasına hekim, sonra da başhekim oldu. II. Bayezid’in güvenini kazanarak mutfak eminliğine, ardından da Hekimbaşı'lığa getirildi. Dört buçuk yıl bu görevde kalan Ahî Çelebi, II. Bayezid’in ölümü üzerine geleneğe uyularak azledildi. Bir müddet sonra Yavuz Sultan Selim onu tekrar Hekimbaşılık makamına getirdi ve Mısır seferine beraberinde götürdü. I. Selim'in ölümünden sonra Hekimbaşılık'tan tekrar azledildi. Kaynakların belirttiğine göre, yaşı doksanı geçmiş olduğu halde, hacdan dönerken Kahire’de ölmüş ve İmam Şafi'nin kabri civarına defnedilmiştir.

Ahî Çelebi’nin en önemli eseri, II. Bayezid devrinde Türkçe olarak kaleme aldığı, böbrek ve mesane taşlarına ait on bölüm halindeki *"Risâle-i hasâtü’l-kilye ve’l-mesâne"*’dir. Farsça yazdığı *"el-Fevâdü’s-sultâniyye fi’l-kavâidi’t-tıbbiyye"* ile *"Risâle fi’t-tıb"* ve *"Mesnevî fi’t-tıb"* adlı iki Türkçe eseri daha tespit edilmiştir. Böbrek ve mesane taşlarıyla ilgili eseri büyük ilgi görmüş, uzun süre hekimlerin başvuru kitabı olmuştur. İbn-i Sina’nın *"el-kanun fi’t-Tıb"* adlı eserine İbnü’n-Nefis’in *"Mucez’ül-Kanun"* adıyla yazdığı şerhi Türkçeye çeviren de yine Ahî Çelebidir.

Fatih ilçesinin Eminönü semtinde bulunan Ahi Çelebi Camii’yi o yaptırmıştır. Buradaki caminin dışında İstanbul ve Edirne’de de pek çok cami, okul ve hamam yaptırmıştır. İstanbul’da bir mahalleye, Edirne’de bir köye ve Bulgaristan’da bir yöreye (Eskiden Paşmaklı, şimdi Smolyan) Ahi Çelebi’nin adı verilmiştir.

Kaynakça
--------

* Bayat, Ali Haydar, AHÎ ÇELEBİ, Mehmed. TDV İslam Ansiklopedisi, c.1; s.528, İstanbul, 1988
* Bilime Yön Veren İslam Alimleri, Cilt:1, S. 44-45, Baskı: Dergah Ofset
* Erseyrek, İbrahim, Ahi Çelebi Cami. 13 Kasım 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. earsiv.sehir.edu.tr. Erişim Tarihi: 12.11.2016
* Ahi Çelebi Camii. ibb.gov.tr. Erişim Tarihi: 12.11.2016
* Cambaz, Mustafa, Ahi Çelebi Cami, 16 Kasım 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Erişim Tarihi: 15.11.2016

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* TDVİA: ahi-celebi-mehmed

 |




1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 28 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Eylül 2019.
**Andrew Yang** (d. 13 Ocak 1975), 2020 Amerika Birleşik Devletleri başkanlık adayı, girişimci ve ABD şehirlerinde iş yaratmak için kurulmuş Venture For America (VFA)'nın kurucusu. Yang 2000'den 2009'a kadar çeşitli Girişim şirketleri'nde ve risk sermayesi finansmanlıklarında yönetici olarak görev yapmıştır. 2011'de VFA'yı kurduktan sonra, 2012 yılında Barack Obama yönetimi 2012 yılında Yang'ı "Değişim Şampiyonu", 2015'te ise "Küresel Girişimcilik Başkanlık Büyükelçisi" olarak seçmiştir. 2014 yılında "Smart People Should Build Things", 2018 yılında ise "The War on Normal People" adlı kitapların yazarlığını yapmıştır.

6 Kasım 2017'de Yang, 2020 ABD başkanlık seçimleri için Demokrat Parti üzerinden adaylığını başlatmıştır. Başlarda düşük olasılıklı bir başkan adayı gözükmesine karşın, 2019'un erken aylarında çeşitli popüler showlar ve podcast'lara çıkarak ivme kazanmaya başlamıştır. Adaylığı çevrimiçi platformda popülerliği ile bilinir ve  *The New York Times*  Yang'ı "İnternetin En Sevdiği Adayı" olarak adlandırmıştır.

Yang'ın temel politikası, 18 yaşını geçmiş her ABD vatandaşına her ay "Özgürlük Payı" adı verilen ve Evrensel Temel gelir formunda $1,000 dolar sağlamaktır. Yang, evrensel temel gelirin hızla gelişen ve birçok iş gücünü yerinden edecek otomasyon unsuruna karşı gerekli önlem olarak görmekte, Donald Trump'ın 2016'da kazanmasını teknolojik işsizliğin yarattığı bu etkiye bağlamaktadır. Diğer iki önemli politikaları ise "Herkes için Sağlık Sigortası" ve "İnsan Merkezli Kapitalizm"dir. Kendi websitesinde 160'tan fazla politika önerisi hakkında bilgi vermiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Our Policies". *Andrew Yang for President*. 17 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 1573630756597
* GND: 1059490919
* ISNI: 0000 0004 3381 8327
* LCCN: no2014051214
* NLI: 987008729446505171
* NLK: KAC201901904
* NTA: 427809789
* VIAF: 308240142
* WorldCat: lccn-no2014051214

 |
**Minör Gam:** Belirli kurallara göre oluşturulan Batı müziğindeki temel nota dizilerinden biridir. Genelde, majörün tersine duygusaldır. Minör gamın temel özelliği, 3. derecesiyle 1. derecesinin minör 3'lü aralığına sahip olmasıdır.

Minör gam çeşitleri
-------------------

Natürel Minör
1 tam, 1 yarım, 2 tam, 1 yarım, 2 tam sesten oluşur. Majör bir gamın 6. derecesinden (notadan) başlanarak yazılmasıyla oluşturulabilir.

Örnek:

```
Do majör: Do Re Mi Fa Sol **La** Si Do
La natürel minör: La   Si   Do   Re   Mi   Fa   Sol   La
                     1   1/2   1    1   1/2   1     1
```

Armonik Minör
1 tam 1 yarım 2 tam 1 yarım 1 birbuçuk 1 yarım sesten oluşur. Natürel minör gamın 7.derecesinin yarım ses tizleştirilmesiyle bulunabilir.
Örnek:

```
La Armonik minör: La   Si   Do   Re   Mi   Fa   **Sol#**  La
                     1   1/2   1    1   1/2   3/2   1/2         
```

Melodik Minör
1 tam 1 yarım 4 tam 1 yarım sesten oluşur. Naturel minör gamın 6. ve 7. derecelerinin yarım ses tizleştirilmesiyle bulunabilir.

Örnek:

```
La Melodik minör: La   Si   Do   Re   Mi   **Fa#**   **Sol#**   La
                     1   1/2   1    1    1     1     1/2
```

İlgili Minör
------------

Majör bir gamın 6.derecesi (notası) o gamın ilgili minörünü verir. Majör gam ve ilgili minörün natürel minör gamı aynı notalardan oluşur.
Partisyon
**Partisyon** orkestra, oda müziği topluluğu, koro, bando gibi topluluklar için yazılan eserlerin bir bütün halinde görülmesini sağlayan notadır.

Partisyonda bulunan bir çalgının tek bir çalgının ya da grup olarak çalınan bir enstrümanın notasına **parti** denir. Örneğin:Flüt partisi ya da birinci keman partisi gibi. Partiler alt alta sıralanmış olarak belli bir düzen içinde yazılıdır. Böylece, çalmakta olan her grubun aynı anda ne çaldığı görülebilir. Orkestra şefi ya da müziği yöneten kişi bu nota sayesinde müziğin sorunsuz ve düzenli bir biçimde seslendirilmesini sağlar. Aynı zamanda bu tür eserler incelenirken de eserin partisyonuna bakılır. Senfonik ya da koral bir eserde enstrümanlar partisyonda sırası ile aşağıdaki gibi yazılır:

**Nefesli Çalgılar**  

Küçük flüt (Piccolo)  

Flüt  

Obua  

Korangle (İngiliz kornosu)  

Mi-bemol klarinet  

Klarinet  

Bas klarinet  

Fagot  

Kontrafagot  

Korno  

Trompet  

Kornet  

Trombon  

Euphonium  

Wagner tuba  

Tuba

**Vurmalı çalgılar**  

Timpani  

Büyük davul ve zil  

**Klavyeli ya da telli çalgılar**  

Piyano  

Arp  

Çelesta  

**Vokal**  

Koro  

Solist partisi

**Yaylı çalgılar**  

I. Keman  

II Keman  

Viyola  

Viyolonsel  

Kontrabas

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4173447-6
* NARA: 10634636
* NDL: 00562195
* NKC: ph759856

 |
**Vitrifikasyon,** bir sıvının soğuma sırasında moleküler düzenlemede veya termodinamik durum değişkenlerinde herhangi bir önemli değişiklik olmaksızın katı gibi davranmaya başladığı bir süreçtir.

Sıvı maddelerin vitrifikasyonu, sıvının kinetik viskozitesi, yüzey gerilimi ve sıcaklık gibi faktörlerin kullanımını gerektirir. Kinetik viskozite, moleküllerin hareketliliği ve akışkanlığı hakkında bir ölçüdür. Yüzey gerilimi, bir sıvının yüzeyindeki moleküllerin birbirine nasıl bağlandığına ve yüzeyin gerilimine bağlıdır. Sıcaklık ise, moleküllerin hareketliliği ve enerji seviyeleri hakkında bilgi verir.

Vitrifikasyon süreci, sıvı maddenin donma noktasının altına düşürülmesiyle başlar. Bu, sıvı maddeyi daha yoğun hale getirir ve kristalleşme eğilimini azaltır. Daha sonra, sıvı madde çok hızlı bir şekilde soğutulur, böylece moleküller kristalleşmeye fırsat bulamazlar ve sıvı cam haline gelir.

Sıvı maddenin vitrifikasyonu, genellikle çabuk soğutma yöntemleri kullanılarak gerçekleştirilir. Bu yöntemler arasında sıvıyı çok hızlı bir şekilde soğutan sıvı nitrojen veya helyum kullanmak, lazer ışınları ile ısıyı hızlıca almak, elektron ışınları ile soğutmak, ya da sıvı maddeyi ince film şeklinde yayarak hızlı bir şekilde soğutmak gibi yöntemler bulunur.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Vitrification - an overview | ScienceDirect Topics". *www.sciencedirect.com*. 7 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Nisan 2023.
2. ↑  Wowk, Brian (Şubat 2010). "Thermodynamic aspects of vitrification". *Cryobiology*. **60** (1): 11-22. doi:10.1016/j.cryobiol.2009.05.007. ISSN 1090-2392. PMID 19538955. 7 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Nisan 2023.
|  |
| --- |
| Makale serilerinden |
| Tanrı |
| Genel kavramlar
* Agnostisizm
* Apateizm
* Ateizm
* Deizm
* Düalizm
* Henoteizm
* İetsizm
* İgnostisizm
* Katenoteizm
* Monoteizm
* Monizm
* Monolatrizm
* Omnizm
* Pandeizm
* Panenteizm
* Panteizm
* Politeizm
* Teizm
* Transteizm
 |
| Özel kavramlar
* Ana
* Baba
* Bütün
* Deus
* Diteizm
* Faal akıl
* İyi ideası
* Kişileştirilmiş
* Monad
* Monizm
* Rab
* Rızık veren
* Teslis
* Tevhit
* *Summum bonum*
* Ulu Mimar
* Üniteryenizm
* Yaratıcı
 |
| Belirli dinlerde

| İbrahimî |
| --- |
| * Bahâîlik
* Hristiyanlık
* İslam
* Mormonluk
* Yahudilik
 |
| Hint-İranî |
| * Budizm
* Hinduizm
* Jainizm
* Sihizm
* Zerdüştçülük
 |
| Çin |
| * Tian
* Shangdi
* Hongjun Laozu
 |

 |
| Nitelikleri
* Adları
* Cinsiyeti
* Sonsuzluk
* Varlığı
* Her şeye gücü yeten
* Her şeyi bilen
* Mekândan münezzeh
* Sonsuz rahmet sahibi
 |
| Uygulamalar
* Dua
* Ezoterizm
* İbadet
* İman
* İmancılık
* Gnosis
* Hermetizm
* Metafizik
* Mistisizm
* Vahiy
 |
| İlgili maddeler
* Euthyphron ikilemi
* İlahiyat
* Tanrı kompleksi
* Tanrı geni
* Kötülük problemi (teodise)
* Din
	+ felsefe
	+ metinler
* Popüler medyada Tanrı tasviri
 |
| * g
* t
* d
 |

**Akl-ı Faal** ya da **Demiurgos**, birçok kültürde görülen Dünya’yı oluşturan ilaha eski Yunan geleneğinde verilen addır. Bu ad, "insanlar" anlamındaki "demos" sözcüğü ile "iş" anlamındaki "ergon" sözcüğünden türetilmiş olup "insanlar için imal eden, şekil veren, mimar" anlamına gelmektedir. Fakat bu ilahın Yaratıcı olmadığı da belirtilir. Akl-ı Faal’in en belirgin özelliği bir şeyi yoktan var etmemesidir; yaratmaz, yoktan bir şey var etmez, fakat yaratılmış olana biçim vererek bir şeyler meydana getirir, yaratılmış olanı düzenleyerek yeni yeni şeyler meydana getirir. Dünya’yı da böyle, biçimlendirerek ve unsurlarını düzenleyerek oluşturmuştur. Bu ilah sembolünün, özellikle Platoncular ve Gnostiklerce kullanılmış olduğu görülmektedir.

Platon’un Timaeus’u Akl-ı Faal’i sınırsızca hayırsever olarak anlatmaktadır. Bu sebeple Akl-ı Faal mümkün olduğunca iyi bir dünya var etmek istemektedir, ancak Akl-ı Faal dünyayı kaotik ve belirsiz bir olmama halinden oluşturduğu için dünya asla mükemmel olamamaktadır.

Kaynakça
--------

* İnanç Sözlüğü, Orhan Hançerlioğlu
* Dictionary of Mysticism Nevill Drury

Kategori
**Almaşık seri testi** (**Leibniz testi**, **Leibniz kriteri** veya **alterne seri testi**), matematikte sonsuz bir serinin yakınsaklığını göstermek için kullanılan bir yöntemdir. Gottfried Leibniz tarafından keşfedildiği için Leibniz ismiyle de atfedilir.

{\displaystyle \sum \_{n=1}^{\infty }a\_{n}(-1)^{n}\!}
biçimindeki, bütün *a**n* 'lerin pozitif veya 0 olduğu bir seriye almaşık seri denilir. *a**n* dizisi 0'a yakınsarsa ve her *a**n*, *a**n-1* 'den küçükse (yani *a**n* dizisi monoton azalan ise), o zaman seri yakınsar. Eğer *L*, serinin toplamıysa yani

{\displaystyle \sum \_{n=1}^{\infty }a\_{n}(-1)^{n}=L\!}
ise, o zaman

{\displaystyle S\_{k}=\sum \_{n=1}^{k}a\_{n}(-1)^{n}\!}
kısmi toplamı *L* 'ye

{\displaystyle \left|S\_{k}-L\right\vert \leq \left|S\_{k}-S\_{k-1}\right\vert =a\_{k}\!}
hatasıyla yaklaşır.

Bir serinin kısmi toplamları olan *S**k* 'lerin bu son koşulu seri almaşık olmadan da sağlaması gayet de mümkündür. Apaçık bir örnek için

{\displaystyle \sum \_{n=1}^{\infty }\left({\frac {1}{3}}\right)^{n}={\frac {1}{2}}\!}
serisi ele alınabilir.

Kaynakça
--------

* Knopp, Konrad, "Infinite Sequences and Series", Dover publications, Inc. New York, 1956. (§ 3.4) ISBN 0-486-60153-6
* Whittaker, E. T. and Watson, G. N. *A Course in Modern Analysis*, 4. baskı, Cambridge University Press, 1963. (& 2.3) ISBN 0-521-58807-3
"Casus" buraya yönlendirilmektedir. Diğer kullanımlar için Casus (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.Fransa-Prusya Savaşı sırasında yakalanmış bir Fransız casusunun resmi
**Casusluk** veya **çaşıtlık**, bilginin sahibinin izni olmaksızın gizli veya gizli olarak kabul edilen bilgilerin edinilmesidir. Casusluk, bir hükûmet veya şirketin hizmetinde olan ya da bağımsız olarak faaliyet gösteren bir kişi ya da bir casus ağı (iş birliği yapan bir casus grubu) tarafından gerçekleştirilmektedir. Tanım gereği istenmeyen ve birçok durumda yasadışı ve kanun tarafından cezalandırılacağı için uygulama doğal olarak gizlidir. Casusluk, istihbarat toplamanın bir alt kümesidir ve casusluk ve kamu kaynaklı bilgi toplamayı içermektedir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "TDK Sözlük". 29 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.

Ayrıca bakınız
--------------

* Gönüllü ajan

Dış bağlantılar
---------------

* Interactive Rosenberg Timeline 5 Temmuz 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX4576233
* BNF: cb119522645 (data)
* GND: 4056287-6
* LCCN: sh85044893
* LNB: 000060274
* NDL: 00571691
* NKC: ph127874
* NLI: 987007553175405171
* TDVİA: tecessus

 |
**Siyasi intihar,** bir siyasetçinin veya siyasi partinin, geniş çapta destek ve güven kaybederek, oylayan halk tarafından olumsuz olarak görülen veya statükoyu tehdit edebilecek eylemler önererek yaygın destekten düşmesi kavramıdır. Politik intihar işlemi gerçekleştiren bir siyasetçi, dışarıdan gelen halk baskısı (sivil huzursuzluk tehdidi gibi) veya üstlerinden veya meslektaşlarından gelen iç baskılar nedeniyle istifa etmek zorunda kalabilir.

Bir siyasi parti olarak bütün, kurulduğu temel değerlerden ve politikalardan büyük ölçüde saparak genel destek kaybedebilir. Örneğin, "tarihteki en uzun intihar notu" ifadesi, Birleşik Krallık İşçi Partisi milletvekili Gerald Kaufman tarafından, parti programı olarak sunulan solcu manifesto olan 1983 tarihli belgeyi tanımlamak için kullanılan bir tabirdir.

Siyasetin doğal olarak ilerlediği, demografik değişikliklerin yaşandığı ve yeni zorlukların ortaya çıktığı bir süreçte politika sapmaları beklenir, ancak temel değerlerden beklenmedik bir şekilde aşırı sapma, temel destekçiler için kabul edilemez olabilir ve ciddi bir kamu güveni kaybına yol açabilir. "Politicide" adlı bir kelime oyunu da bazen kullanılır. Örneğin, 23 Şubat 1996 tarihli The Kansas City Star gazetesinde şöyle denilmektedir: "James, açılış konuşmasını bile tamamlamadan politikasını tamamen yok etti."

Ayrıca bakınız
--------------

* Tabu

Kaynakça
--------

1. ↑  Mann, Nyta (14 Temmuz 2003). "Foot's message of hope to left". BBC News. 2 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Eylül 2008.
2. ↑  *The Kansas City Star* quote is the second example of the use politicide as political suicide by the Oxford English Dictionary
**Şizâz ed-Dabbî** (Arapça: شظاظ الضبي; ö. 67/686), Emevîler döneminde yaşamış meşhur bir eşkıya ve Arap şairdir.

Hayatı
------

Şizâz ed-Dabbî, Emevî döneminde faaliyet göstermiş *eşkıya şairler* veya *sa‘âlik* arasında sınıflandırılmaktadır. Dönemin şairlerinden Mâlik b. er-Reyb'in arkadaşıdır. İkisinin birlikte eşkıyalık yaptığı bilinmektedir. Şizâz çok fazla soygun yaptığı için, *"Elessu min Şizâz"* yani *"Şizâz'dan daha hırsız"* şeklinde bir darbımesel ortaya çıkmıştır.

Konuyla ilgili yayınlar
-----------------------

Ayyıldız, Esat. "Emevî Dönemi Şairi Mâlik b. er-Reyb’in Bir Suikast Girişimi Atlatması Hakkında Nazmettiği İki Kasidesinin İncelemesi". *Taras Shevchenko 7th International Conference on Social Sciences: Proceedings Book*. ed. Zekeriya Nas - Zhanuzak Alimgerey. 1-9. Ankara: IKSAD Global, 2021. s. 3.

Kaynaklar
---------


1. 1 2  Ayyıldız, Esat. "Emevî Dönemi Şairi Mâlik b. er-Reyb’in Bir Suikast Girişimi Atlatması Hakkında Nazmettiği İki Kasidesinin İncelemesi". *Taras Shevchenko 7th International Conference on Social Sciences: Proceedings Book*. ed. Zekeriya Nas - Zhanuzak Alimgerey. 1-9. Ankara: IKSAD Global, 2021. s. 3.
|  |
| --- |
|  Makale serilerinden |
| **Türk mitolojisi** |
|  |
| İnanç sistemi
* Tengricilik
* Şamanizm
 |
| Tanrı ve tanrıçalar
* Tengri
* Kayra Han
* Ülgen
* Erlik
* Umay
* Ak Ana
* Bayanay
* Mergen
 |
| Destan ve kahramanlar
* Ergenekon
* Mete Han
* Oğuz Kağan
* Köroğlu
* Keloğlan
* Asena
* Attila
* Törüngey
* Eje
* Irkıl
* Alp Er Tunga
* Dede Korkut Kitabı
 |
| Başlıca kavramlar
* Yer-Su
* Gök-Kal
* Yeraltı
* Ulukayın
* Çike
* İye
* Göğün göbeği
* Bozkurt
* Alasığın
* Kut
* Denizler
* Uçmag
 |
| Diğer Karakterler
* Huban Arığ
* Basat
* Maaday-Kara
* Al Karısı
* Tuğrul
* Deli Dumrul
 |
| Kategori Kategori
Commons sayfası Dosya |
| * g
* t
* d
 |

Hacim olarak en büyüğü olan **Maaday-Kara**, 7738 dizeden oluşan bir Altay kahramanlık destanıdır. Şiir biçimindedir. "Maaday-Kara" metinlerinden birinin, 1963'te A.G. Galkin'den S.S. Surazakov tarafından yazılan bir varyant olduğu düşünülüyor. İki bölümden oluşan destanın ilk bölümü - giriş, yaşlı adam Maaday-Kara'nın Kara-Gula Han tarafından işgalini ve yakalanmasını anlatır. İkinci - ana bölüm, yaşlı büyükannesi tarafından dağlarda büyütülen Maaday-Kara'nın oğlu Kögüdey-Mergen'in kahramanlıklarını anlatıyor. Ana karakter Kögüdey-Mergen olmasına rağmen destan, yaşlı babanın adıyla ortaya çıkmıştır. Olay örgüsünün yapısına ve içeriğine göre böyle bir ad, Türk halklarının kahramanlık destanlarında genetik-tipolojik bir özellik olarak karşımıza çıkar. Bunun nedeni ise Ural-Altay halklarının kadim ortak inanışlarına göre atalar kültü kavramının Tanrı algısından sonra en kutsal düzeyde tutulmasıdır. "Maaday-Kara"da olay örgüsü, şiirsel özellikler, motifler, şaman mitolojisinin unsurları ve eski Türk destanlarına özgü kültlere sıklıkla rastlanır. Bahsedilen ortak özellikler sonucunda 19. yüzyılın ortalarında V.V. Radlov tarafından yazılan "Khan Pudey" ile A.G. Galkin tarafından yazılan "Maaday-Kara" arasında pek çok benzerlik vardır.

Kögüdey Mergen illüstrasyonu (Türk Mitolojisi Atlası, Bartu Bölükbaşı)

Kaynakça
--------

«Маадай-кара». Алтайский героический эпос, Москва, «Наука», 1973
Dört yapraklı yonca temsili resim
**Kaydırma** (*İngilizce*: skew) yayıncılıkta VHF veya UHF frekanslarında yayın yapan verici istasyon antenlerinin anten kulesine asimetrik yerleştirilmesine verilen addır.

Şayet istasyon tek bir noktaya değil de geniş bir alana yayın yapıyorsa, anten kulesinde, antenler kulenin dört tarafına 900 açı farkıyla yerleştirilir. Böylelikle istasyon dört yöne de yayın yapar. İstasyon çevresinde ölçüm yapıldığında her yönde antenin karşısında maksimum alan şiddeti ölçülür. Ne var ki ara yönlerde, yani antenin baktığı yönden 450 farklı yönde alan şiddeti ana yöne göre 6 dB kadar daha düşük olur. Yöne göre alan şiddeti abağı çizilirse bu abak dört yapraklı yoncayı andırır. Ara yönde bulunan alıcılar verici istasyona yakın bile olsalar, yayını iyi alamazlar.
Bu sorunun çözümü için antenler baktıkları yön değiştirilmeksizin, kule üzerinde yana doğru kaydırılırlar. Bu işleme kaydırma (skew) denilir. Kaydırma miktarı yayın frekansına bağlıdır. En iyi sonuç λ dalga boyu olmak üzere λ/4 kaydırmada alınır.

Ancak bu çözüm verici antenleri birden fazla yayın için kullanılması halinde bazı ek sorunlara yol açar. Çünkü tek bir yayın frekansı için hesaplanan kaydırma diğer yayınlar için uygun olmayabilir.

Örnek
-----

8.kanal televizyon yayınında yayın frekansı 195-202 MHz arasındadır. 200 MHz esas alınacak olursa, kaydırma miktarı:

{\displaystyle \lambda ={\frac {c}{f}}={\frac {3\cdot 10^{8}}{2\cdot 10^{8}}}=1.5\quad m.}
{\displaystyle {\frac {\lambda }{4}}={\frac {1.5}{4}}=0.375\quad {m.}}

Kaynakça
--------

1. ↑  R.Busi: *High altitude VHF and UHF Broadcasting stations*, EBU technical center, Brussels, 1967 sf. 25

| * g
* t
* d
Anten |
| --- |
| Anten türleri | 
* İzotropik anten
* Dipol anten
* Monopol anten
* Yagi anten
* Parabolik anten
* Döngü anten
* Yapay yük

 |
| Anten bağlantıları | 
* Koaksiyel kablo
* Çift hat
* Dalga kılavuzu
* İletim hattı
* BNC konnektör
* Balun
* LNB

 |
| Anten kavramları | 
* Anten faktörü
* Anten kazancı
* Başarım ölçüsü
* Boşluğun empedansı
* Elektromanyetik alan
* Friis denklemi
* Gürültü katsayısı
* Kaydırma (yayıncılık)
* Telekomünikasyonda alan şiddeti
* Yol kaybı

 |
**Karıştıran Savaşı**, 3 Ağustos 1511 tarihinde I. Selim ile II. Bayezid arasında yapılan savaş.

Sebep
-----

II. Bayezid'in oğullarından olan Ahmed Amasya'da, Korkut Manisa'da, Şehinşah Konya'da, Selim ise Trabzon sancakbeyi görevini üstleniyordu.

II. Bayezid ise kendisinden sonra tahta oğlu Ahmed'in geçmesini arzuluyordu. Bunu bilen Selim, şehzadeler arasında en dezavantajlı konumda olandı, çünkü eğer II. Bayezid ani bir şekilde hayatını kaybederse tahta yetişme mümkün olmayacaktı. Bunun üzerinde Selim, henüz 14 yaşında olan oğlu Süleyman'ı hızlı bir şekilde Bolu sancağına atanmasını sağladı, Ahmed bu durumdan rahatsız oldu.

Ahmed müdahale ederek Süleyman'ı Bolu sancağından aldı, bunun üzerine Selim, oğlu için Kefe sancağını talep etti. Selim'in bu hamleyi yapmasındaki amacı ise Kefe'de bulunan kayınbabası Mengli Giray'ın desteğini alabilecekti.

1511 tarihinde Selim, Kırım üzerinden geçerek kendisine Rumeli sancakbeyliğini talep etti, baskılardan ötürü Semendire ile Vidin sancakbeyliği verilmek zorunda kalındı.

1511'in temmuzunda Edirne üzerinden geçip Çorlu'ya ayak basan Selim, Uğraşdere'de babası ile karşı karşıya kaldığı Karıştıran Savaşı'nı kaybetmiştir.

Gelişmeler
----------

Savaş sonrası Selim, Kefe'ye kaçtı. Savaştan sonra II. Bayezid, oğlu Ahmed'i İstanbul'a davet etti ve bu davet kabul edildi, fakat yeniçeriler ayaklandı ve Ahmed İstanbul'a giriş yapamadı ve Konya'ya geçerek padişahlığını ilan etti.

Sonuç
-----

Her ne kadar Selim, savaşı kaybetmiş olsa bile daha sonradan yeniçerilerin desteği sayesinde 24 Nisan 1512 tarihinde taht kavgasını kazanarak tahta çıkmıştır. Selim'in tahta çıkmasından sonra II. Bayezid, Dimetoka'ya gitmek istediğini belirtti, II. Bayezid'in bu isteği kabul edildi ve II. Bayezid, yolda iken hayata gözlerini yumdu. Bu savaşın bir diğer özelliği ise Yavuz Sultan Selim'in yenildiği ilk ve son savaştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Emecen, Feridun. "Selim I". *islamansiklopedisi.org.tr/*. İslam Ansiklopedisi. 23 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ağustos 2023.
Başlığın diğer anlamları için Beslenme sayfasına bakınız.
Şeftalide çürüme - Yeşil alanlar küf mantarı tarafından çürütülmüş, meyve tuhaf bir görünüm kazanmış.
**Çürükçül** ya da **saprotrof** organizmalar gıdalarını cansız maddelerden elde eder, genelde ölmüş veya çürümekte olan bitki ve hayvanların içerdiği organik bileşikleri kullanır. Saprotroflar kendi gıdalarını yapamadıkları için bir tip heterotrof sayılırlar. Aralarında mantarların çoğu (kalanlar parazit, kommensal veya mutualistik simbiont gruplarındadır), bakteriler ve protozoalar bulunur. Bazı hayvanlar (örneğin gübre böcekleri ve leş akbabaları) ve fotosentez yapmayan bazı ender bitkilere de saprotrof olarak değinilebilir ama bunlara daha sık olarak saprofaj terimi kullanılır.

Eski bir terim olan **saprofit** artık geçersiz sayılmaktadır, çünkü **-fit** eki "bitki" demektir. Oysa embriyolu bitkiler arasında gerçek anlamda saprotrof canlılar yoktur, mantar ve bakteriler ise artık Bitkiler Alemi'nde yer almamaktadır. Fotosentez yapmayan orkideler ve monotroplar gibi, bir zamanlar saprofit sayılan bitkilerin artık başka bitkilerin parazitleri olduğu gösterilmiştir. Bu bitkiler için "miko-heterotrof" terimi kullanılır, çünkü parazit bitkiyi konak bitkiye köklerinden mikoriza (mycorrhiza) mantarlar ile bağlıdırlar.

Ekmek, peynir ve bunun gibi besin maddeleri üzerinde küf yaparak gelişen *Penicillium* ve *Aspergillus* saprofit mantarlardandır. Bunlar hayatlarını sürdürmek için hayvan ve bitki ölüleri ya da canlıların boşaltım maddelerinden yararlanırlar. Vücutlarında enzimler meydana getirerek üzerinde yaşadıkları bileşikleri hücrelerine alabilecekleri ufak moleküllere çevirirler veya bu çevirmelerden meydana gelen enerjiyi kullanırlar. Bu canlılar devamlı olarak ölü organizmaları kokuşturular ve ayrıştırırlar.

Bazı saprotrof organizmalar atık su tesislerinde ve çöplüklerde yaşayarak organik maddeleri çürüterek bunların yeşil bitkilerce kullanılabilir hale gelmesine yararlar.

Dış bağlantılar
---------------

* Hershey DR. 1999. Myco-heterophytes and parasitic plants in food chains. American Biology Teacher 61:575-578.
* Leake JR. 2005. Plants parasitic on fungi: unearthing the fungi in myco-heterotrophs and debunking the ‘saprophytic’ plant myth. Mycologist 19:113-122. 27 Aralık 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Werner PG. 2006. Myco-heterotrophs: Hacking the mycorrhizal network. Mycena News 57:1,8. Available from:  (PDF)

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4179104-6

 |
**Necmeddin Kerim** (Kürtçe: نەجمەدین کەریم; Arapça: نجم الدين كريم, d. 1949 - ö.31 Ekim 2020), Iraklı Kürt siyasetçi, doktor, eski Kerkük valisi.

Hayatı
------

1949'da Kerkük'te doğdu ve ortaokul eğitimini tamamlayana dek Kerkük'te yaşadı. Musul Tıp Kolejinde tıp okumak için Musul'a taşındı. 1971'de Kürt Öğrenci Birliği liderliğine seçilen ve daha sonra 1972'de Peşmerge'ye katılarak üniversitede siyasete girdi. Necmettin Kerim 1975'te Irak'tan ayrıldı. Daha sonra George Washington Üniversitesi'nde nöroşirurji eğitimini tamamladı ve Washington bölgesinde kendi tıp alanında çalışmaya başladı. Amerikan vatandaşı oldu ve Kerkük'e döndüğü 2009 yılına kadar Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşıyordu.

Kerim, parlamento seçimlerinde Kürdistan İttifakı için 2009 yılında Irak'a döndü ve Kerkük'ün vilayet meclisine seçildi. Daha sonra 29 Mart 2011'de Kerkük Valiliği'ne seçildi ve 3 Nisan 2011'de yemin etti. 15-20 Ekim 2017 tarihlerinde, Irak ordusunun Kerkük'ün kontrolünü almasıyla sonuçlanan çatışmaların ardından Irak'ı terk etti ve ABD'ye gitti.

31 Ekim 2020 tarihinde ABD'de öldü.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Eski Kerkük Valisi Kerim hayatını kaybetti". Sputnik Türkiye. 31 Ekim 2020. 1 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ekim 2020.
**Víctor Batista Falla** (21 Ocak 1933 - 12 Nisan 2020), Kübalı editör ve yayıncı.

Batista'nın babası Agustín Batista y González de Mendoza, Küba Devrimi'nden önceki en güçlü Küba bankası olan Küba'nın Güven Şirketi'nin kurucusuydu. Annesi María Teresa Falla Bonet, güçlü bir şeker kralı olan Laureano Falla Gutiérrez'in kızıydı. Ayrıca Lüksemburg Büyük Düşesi Maria Teresa'nın amcasıydı.

Batista Küba Devrimi'nin ardından Küba'dan kaçtı ve New York'a yerleşti. Amerika Birleşik Devletleri'nde sürgünde genç yazarların yayınlanması amaçlanan *Exilio* dergisinin oluşturulmasını finanse etti. Daha sonra Jesús Díaz'un teklifi üzerine Madrid'de Colibrí yayınevini kurdu. Hayatının geri kalanında orada yaşıyordu.

Sürgünden 60 yıl sonra Batista Nisan 2020'de Küba'ya döndü ve COVID-19 nedeniyle Havana'da 87 yaşında öldü.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Mort à La Havane de Victor Batista Falla, mécène de la littérature cubaine". *ActuaLitté* (Fransızca). 14 Nisan 2020. 23 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2020.
Yüri Brejnev 1942'deyken
**Yuriy Leonidoviç Brejnev** (Rusça: Юрий Леонидович Брежнев; d. 31 Mart 1933 - ö. 3 Ağustos 2013), Sovyetler Birliği Komünist Partisi genel sekreteri Leonid Brejnev'in oğlu.

Yuri Brejnev Sovyetler Birliği Komünist Partisi Merkez Komitesi'nde yer aldı ve Sovyetler Birliği Dış Ticaret Bakanlığı Birinci Bakan Yardımcısı olarak çalıştı. Hakkındaki yolsuzluk iddialarını takiben zorla emekli edildi. Emekli olduktan kısa süre sonra tutuklandı ve tüm mal varlığına el konuldu.

Kız kardeşi Galina Brezhneva'nın aksine öfkesi ve kendini beğenmişliği ile tanınan Yuri Brejnev kamuoyunda beğenilmeyen figürdü. Arkadaşları ve meslektaşları, yalnızca Rusya Federasyonu Dışişleri Bakanlığı Diplomasi Akademisi'ndeki arkadaşlarıyla olan ilişkilerini sürdürdüğünü iddia etti. 1991'de Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından siyasette aktif olmadı.

Sovyetler Birliği'nin dağılmasından sonra halka açık görünmeyi bıraktı ve Rus hükümetinin işbirliği teklifini reddetti. 2000 yılında Durgunluk Dönemi ile ilgili ayrıntılı bir belgeselde rol alması teklifini reddetti. Yuri Brejnev babasının Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla ilgisi olmadığını her zaman savundu.

Ludmila Vladimirovna ile evlendi ve bu evlilikten iki oğlu oldu.

Andrey Brejnev
--------------

Çocuklarından biri olan Andrey Brejnev (15 Mart 1961-10 Temmuz 2018) Rusya Federasyonu Komünist Partisi'ni komünist ideolojiden sapmakla suçladı ve 1990'ların sonunda Tüm-Rusya Komünist Hareketi'ni başlattı. 1998'de Tüm-Rusya komünist hareketinin Genel Sekreteri idi. 2004 yılında tekrar Rusya Federasyonu Komünist Partisi'ne üye oldu.

Kaynakça
--------

1. 1 2  Medvedev, Roy. Галина Леонидовна Брежнева [Galina Leonidovna Brezhneva] (Rusça). pseudology.org. 5 Aralık 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2010.
2. ↑  Nikolaevna Vasilʹeva, Larisa (1994). *Kremlin wives*. Arcade Publishing. s. 221. ISBN 1-55970-260-5. 8 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2019.
3. 1 2  Как живут дети, внуки и правнуки брежневского Политбюро [Brezhnev is in office, and Suslov, beats the drum]. *Komsomolskaya Pravda* (Rusça). 21 Ekim 2004. Erişim tarihi: 16 Aralık 2010. [*ölü/kırık bağlantı*]
4. ↑  Kasatkin, Oksana (1 Nisan 2005). Брежнев и другие [Brezhnev, and others]. *Rossiyskaya Gazeta* (Rusça). 5 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2010.
5. ↑  Без портфеля. [Without portfolio. L.I. Brezhnev] (Rusça). gazeta.aif.ru. 4 Kasım 2002. 20 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2010.
6. ↑  Myers, Steven Lee (10 Ağustos 2002). "The Saturday Profile; A Different Kind of Brezhnev in the Making". *The New York Times*. 10 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2010.
**Ayşe Savaşır**, (d.1934, Ankara) Türk piyanist ve klavsenci.

İlk Türk klavsencidir. Ankara’da piyano eğitimini tamamladıktan sonra ABD’ye giderek ünlü klavsen virtüözlerinin öğretmeni Wanda Landowska’nın yanında yetişti. Yurda döndüğünde Ankara Devlet Konservatuvarı’nda kurulan klavsen bölümünün başına geçen Ayşe Savaşır, 7 Ocak 1961’de ülkenin ilk klavsen konserini vermiştir.

Yaşamı
------

1934 yılında Ankara'da dünyaya geldi. Ankara Devlet Konservatuvarı Piyano Bölümü'nde Fuat Turkay’ın öğrencisi oldu. 1955 yılında mezun oldu ve aynı yıl klavsen yorumculuğu sanatını öğrenmek üzere Amerika Birleşik Devletleri’ne giderek Juilliard Müzik Okulu’na girdi. Burada piyanonun yanı sıra ünlü klavsenci Wanda Landowska’yla klavsen çalıştı. 1959’da Juilliard Müzik Okulu’ndan Joseff Raiefe’nin öğrencisi olarak mezun oldu.

1960’ta Landowska’yla yaptığı çalışmaları tamamlayıp Türkiye’ye döndü. Ankara Devlet Konservatvuarı’nda piyano öğretmenliğine ve konservatuvarda yeni kurulmuş olan Klavsen Bölümü’nün başına getirildi.

Yurda döndükten sonra 7 Ocak 1961 tarihinde Devlet Konservatuvarı salonunda ilk klavsen konserini veren sanatçı; bu tarihten itibaren yurt içinde ve dışında çok sayıda resital, orkestra konseri, TV ve radyo konserleri verdi ve festivallere katıldı. 1967 -1969 arasında Amsterdam'da oda müziği deneyimini artırdı.

Ankara Devlet Konservatuvarı’nda 1980 yılında doçent, 1987’de profesör unvanını aldı. 1988-1999 arasında Bilkent Üniversitesi Müzik Fakültesi’nde Yönetim Kurulu Üyeliği ve Piyano öğretim üyeliği yaptı. 2001 yılında emekli oldu.

Kaynakça
--------

1. ↑  Altar, Cevad Memduh. "Devlet Konservatuvarı'nda İlk Klavsen Sınıfı". *cevadmemduhaltar.com*. Altar’ın, Ankara Devlet Konservatuvarı’nın 25. yıldönümü vesilesiyle 14 Mayıs 1961 günü düzenlenen klavsen-keman ve yaylı sazlar orkestrası konseri programı çerçevesinde yaptığı konuşma. 28 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mart 2016.
2. 1 2  Altar, Cevad Memduh. "Ayşe Savaşır Kimdir?". *cevadmemduhaltar.com*. Cevadmemduhaltar.com sitesi. 28 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mart 2016.
**Salih Boğaç Güldere** (d. 9 Ocak 1966, Ankara) Türk büyükelçi.

Eğitimi
-------

Galatasaray Lisesi 1983 yılı ve Boğaziçi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümü 1987 yılı mezunudur. Collège d'Europe'da yüksek lisansını 1991'de tamamlamıştır.

Mesleki Kariyeri
----------------

1987 yılında Dışişleri Bakanlığı'na girmiştir. Çeşitli görevlerde bulunmuştur. 1998-2002 yılları arasında Washington Büyükelçiliği'nde başkatip ve müsteşar olmuş, 2002-2004 yılları arasında İnsan Kaynakları daire başkanı, 2004-2008 yılları arasında Frankfurt Başkonsolosu, 2008-2011 yıllarında Uluslararası Siyasi Kuruluşlar Genel Müdür Yardımcılığı'nda daire başkanı, 2011-2013 yıllarında Uluslararası Siyasi Kuruluşlar Genel Müdür Yardımcısı, 2013-2018 yılları arasında AGİT nezdinde Türkiye Daimi Temsilci Yardımcısı ve 2016 yılında AGİT nezdinde Türkiye Daimi Temsilciliği geçici maslahatgüzarı olarak görev yapmış, 1 Mayıs 2018 - 15 Nisan 2021 tarihleri arasında Demokratik Kongo Cumhuriyeti nezdinde Türkiye Büyükelçisi olarak görev yürütmüştür.

Özel Yaşamı
-----------

Eski Dış Ticaret Genel Sekreteri Güzay Güldere'nin oğlu, Büyükelçi Yağmur Ahmet Güldere'nin abisidir. Evli ve iki çocuk babası olup, İngilizce ve Fransızca bilmektedir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Uğur ERGAN (25 Ekim 2005). "Başkonsolos 'Oradaydım'". 26 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2018.
2. ↑  "Yazık! Bu çağda bu kafa". 16 Nisan 2008. 24 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2018.
3. ↑  "'AGİT Konsey Toplantısı' düzenledi". 13 Ocak 2017. 16 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2018.
4. ↑  "Türkiye'nin Kinşasa Büyükelçiliği internet sitesindeki özgeçmişi". 24 Nisan 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mayıs 2018.

| * g
* t
* d
Türkiye Türkiye'nin Kongo DC büyükelçileri Kongo Demokratik Cumhuriyeti |
| --- |
| 
* Behçet Türemen (1976-1980)
* Tahir Şentürk (1980-1983)
* Salih Diler (1983-1988)
* Verşan Şentürker (1988-1993)
* Hikmet Şengenç (1993-1996)
* Deniz Uzmen (1996-1999)
* Can Altan (1999-2001)
* Ali Köprülü (2001-2004)
* Ali Engin Oba (2004-2007)
* Hasan Mehmet Özyıldız (2008-2010)
* Nihat Civaner (2010-2012)
* Bekir Uysal (2012-2018)
* Salih Boğaç Güldere (2018-2021)
* Mehmet Munis Dirik (2021-2022)
* Hüsnü Murat Ülkü (2022-)

 |