|  |
| --- |
| Makale serilerinden |
| **Parti siyaseti** |
| Siyasi yelpaze

| Sol |
| --- |
| * + Aşırı sol
	+ Merkez sol
 |
| Merkez |
| * + Merkez sol
	+ Radikal merkez
	+ Merkez sağ
 |
| Sağ |
| * + Merkez sağ
	+ Aşırı sağ
 |

 |
| Platform/İdeolojiler
* Anarşist
* Bölgeselci
* Çevreci
* Cumhuriyetçi
* Demokrat
* Enternasyonalci
* Faşist
* Hristiyan demokrat
* İlerici
* Komünist
* Köktendinci
* Küreselci
* Liberal
* Liberteryen
* Milliyetçi
* Muhafazakâr
* Popülist
* Siyasal İslamcı
* Sosyal demokrat
* Sosyalist
* Senkretik
* Yeşil
 |
| Türler
* Büyük çadır
* Seçkin parti
* Kişi partisi
* İktidar partisi
* Kartel parti
* Kitle partisi
* Muhalefet partisi
* Resmi parti statüsü
* Tabela partisi
* Tek sorun partisi
 |
| Parti organizasyonu
* Arka sıra
* Ön sıra
* Gölge kabine
* Müesses nizam
* Baş aday
* Çoğunluk lideri
* Ana muhalefet partisi lideri
* Parlamento grubu
* Grup başkanı
* Gensoru
* Parti lideri
* Parti sözcüsü
* Sekreterlik
* Caucus
* Meclis soruşturması
* Andiçme
* Yasama bağışıklığı (Dokunulmazlık)
 |
| Parti içi demokrasi
* Serbest oylama
* Liderlik seçimi
* Parti kongresi
* Parti disiplini
* Parti çizgisi
* Parti çizgisi oylaması
* Parti değiştirme
* Açık liste
 |
| Siyasi parti sistemi
* Tek parti
* Baskın parti
* İki partili
* Çok partili
* Partisiz
 |
| Partilerle koalisyonlar
* Güvenoyu
* Büyük koalisyon
* Asılı parlamento
* Çoğunluk hükûmeti
* Azınlık hükûmeti
* Ulusal birlik hükûmeti
* Dönüşümlü hükûmet
 |
| Siyasi partiler listesi
* Ülkelere göre iktidardaki siyasi partiler listesi
* Türkiye'deki siyasi partiler listesi
* Siyasi ideolojiler
 |
| * Siyaset (tartışma · geçmiş · izle)
 |
| * g
* t
* d
 |

**Andiçme,** birçok parlamento sisteminde kullanılan, bir siyasi parti liderinin veya bir parti adayının, bir yasama organına seçilmesi durumunda, lider veya aday olarak görev yapacak kişinin anayasaya bağlılığını teyit etmek için kullanılan bir terimdir. Genellikle, başbakanlık gibi hükümetin başı olma pozisyonuna aday olan parti lideri, seçildiğinde genellikle milletvekili olur. Hükümet kurulduğunda, siyasi partilerin milletvekilleri andiçme için kürsüye davet edilir.

Türkiye'de uygulanış biçimi
---------------------------

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde Haziran 2015 Türkiye genel seçimleri sonrası milletvekilleri yemin töreni
Cumhurbaşkanı yardımcıları, bakanlar ve milletvekillerinin Anayasa'nın 81'inci maddesinde yer alan metni kürsüden yüksek sesle okumasıdır. TBMM Genel Kurulunun, milletvekili genel seçimi kesin sonuçlarının Yüksek Seçim Kurulunca TRT kanallarında ilanını takip eden üçüncü gün saat 14.00'te çağrısız olarak yapılan ilk toplantısında milletvekillerinin andiçme töreni yapılır. Andiçme töreninde bulunmayan milletvekilleri ve ara seçimde milletvekili seçilenler, katıldıkları ilk birleşimin başında andiçerler. Andiçme; milletvekillerinin seçim çevresi, soyadı ve adlarının alfabetik sırasına göre yapılır (İçt. m. 3). Ayrıca, Cumhurbaşkanı (Any. md. 103) ve Kamu Başdenetçisi (6328 sayılı Kn. m. 13) de göreve başlarken TBMM Genel Kurulunda andiçerler.

### Milletvekili andiçmesi

Andiçme 1982 anayasası 3. Kısım I. Bölümde yer almaktadır:

> *"Devletin varlığı ve bağımsızlığını, vatanın ve milletin bölünmez bütünlüğünü, milletin kayıtsız ve şartsız egemenliğini koruyacağıma; hukukun üstünlüğüne, demokratik ve laik Cumhuriyete ve Atatürk ilke ve inkılâplarına bağlı kalacağıma; toplumun huzur ve refahı, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde herkesin insan haklarından ve temel hürriyetlerden yararlanması ülküsünden ve Anayasaya sadakattan ayrılmayacağıma; büyük Türk milleti önünde namusum ve şerefim üzerine andiçerim."*
> 
> 

### Cumhurbaşkanı andiçmesi

Anayasa Madde 103, Cumhurbaşkanı, görevine başlarken Türkiye Büyük Millet Meclisi önünde aşağıdaki şekilde andiçer:

> *"Cumhurbaşkanı sıfatıyla, Devletin varlığı ve bağımsızlığını, vatanın ve milletin bölünmez bütünlüğünü, milletin kayıtsız ve şartsız egemenliğini koruyacağıma, Anayasaya, hukukun üstünlüğüne, demokrasiye, Atatürk ilke ve inkılaplarına ve laik Cumhuriyet ilkesine bağlı kalacağıma, milletin huzur ve refahı, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde herkesin insan haklarından ve temel hürriyetlerinden yararlanması ülküsünden ayrılmayacağıma, Türkiye Cumhuriyetinin şan ve şerefini korumak, yüceltmek ve üzerime aldığım görevi tarafsızlıkla yerine getirmek için bütün gücümle çalışacağıma Büyük Türk Milleti ve tarih huzurunda, namusum ve şerefim üzerine andiçerim."*
> 
>

Kaynakça
--------

1. ↑  "TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ". *tbmm.gov.tr*. 1 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2023.