Bilgisayar sistemlerinde, **`CHKDSK`** ("check disk"in kısaltması) DOS, Digital Research FlexOS, IBM / Toshiba 4690 OS, IBM OS/2, Microsoft Windows ve ilgili işletim sistemlerinde bir sistem aracı ve komutudur. Bir birimin dosya sistemi bütünlüğünü doğrular ve mantıksal dosya sistemi hatalarını düzeltmeye çalışır. Unix'teki `fsck` komutuna ve Windows 9x ve MS-DOS 6.x'te `CHKDSK` ile birlikte var olan Microsoft ScanDisk'e benzer.

Uygulamalar
-----------

'CheckDisk'in erken bir uygulaması, Digital Equipment Corporation donanımının teşhislerinin bir parçası olan ve 1970'lerin başında *TENEX* ve TOPS-20 üzerinde çalışan CHECKDSK idi.

### MS-DOS / IBM PC DOS

 `CHKDSK.` `COM` (birkaç diğer COM dosyası arasında) IBM PC DOS 1.0'da.
Komut, MS-DOS sürüm 1 ve sonraki sürümlerinde kullanılabilir. `CHKDSK`, harici bir komut olarak uygulanır. MS-DOS sürümleri 2.x - 4.x, yürütülebilir dosya olarak `chkdsk.com` kullanır. MS-DOS sürüm 5.x ve sonraki sürümleri, yürütülebilir dosya olarak `chkdsk.exe` dosyasını kullanır.

`CHKDSK` ayrıca bellek kullanımını da gösterebilir, bu `MEM.` `EXE`, bellek kullanımını göstermek için MS-DOS 4.0'da tanıtıldı. DR DOS'ta `/A` parametresi çıkışı yalnızca bellek kullanımını gösterecek şekilde sınırladı.

#### MS-DOS 5.0 yazılım hatası

MS-DOS 5.0'daki `CHKDSK` ve `UNDELETE`, verileri bozabilecek bir hataya sahiptir: Bir diskin dosya ayırma tablosu 256 sektör kullanıyorsa, `CHKDSK /F` çalıştırmak veri kaybına neden olabilir ve `UNDELETE` çalıştırmak öngörülemeyen sonuçlara neden olabilir. Bu normalde, kapasitesi yaklaşık olarak 128 MB'nin katları olan diskleri etkiler. Bu, `CHKDSK.` `EXE` ve `UNDELETE.` 9 Nisan 1991 tarih damgasını taşıyan `EXE`. Bu hata, MS-DOS 5.0a'da düzeltildi.

### Microsoft Windows

 Windows XP'de `​chkdsk​` komutu
`CHKDSK`, DOS istemi, Windows Gezgini, Windows Komut İstemi, Windows PowerShell veya Kurtarma Konsolu'ndan çalıştırılabilir.

Windows NT işletim sistemlerinde, `CHKDSK` ayrıca disk yüzeyinde bozuk kesimler olup olmadığını kontrol edebilir ve bunları işaretleyebilir ( MS-DOS 6.x ve Windows 9x'te bu, Microsoft ScanDisk tarafından yapılan bir görevdir). `CHKDSK` Windows Server sürümü RAID ile uyumludur ve kümedeki diğer diskler sağlamsa, RAID-1 veya RAID-5 dizisindeki bir diskin bozuk kesimlerindeki verileri tamamen kurtarabilir.

Örneğin, yazarken elektrik kesintileri, dosya adının aşırı uzunluğu ve/veya dosya adındaki geçersiz karakterler gibi nedenlerle bozuk olarak kabul edilen dosya ve dizin parçaları, bölümün kökü altındaki `found.000` adlı bir dizine taşınır ve sırasıyla `file00000000.chk` ve `dir_00000000.chk` ile başlayan genel onaltılık olarak numaralandırılmış dosyalar ve dizinler olarak yeniden adlandırılır.

Windows NT ailesinde, standart bir `CHKDSK` taraması, dosya meta verilerini test etmenin üç aşamasından oluşur. Hataları arar, ancak açıkça emredilmediği sürece bunları düzeltmez. Aynısı yüzey taraması için de geçerlidir; büyük veya düşük performanslı disklerde son derece zaman alıcı olabilen bu test, açıkça istenmedikçe gerçekleştirilmez. `CHKDSK`, onarımları gerçekleştirmek için birime özel yazma erişimi gerektirir.

Sürücüye tekelleştirilmiş erişim gereksinimi nedeniyle, `CHKDSK`, normal sistem modunda sistem diskini kontrol edemez. Bunun yerine, sistem disk birimine kirli bir bit ayarlar ve ardından bilgisayarı yeniden başlatır. Windows başlatma sırasında, SMSS tarafından `Autochk` ( yerel mod uygulaması) adlı özel bir `CHKDSK` sürümü başlatılır. EXE ve kirli bit ayarlanmışsa dosya sistemini kontrol eder ve onarmaya çalışır.

Özel erişim gereksinimi ve `CHKDSK` işleminin zaman alıcı doğası nedeniyle Windows Vista, işletim sisteminin birimlerdeki hataları karşılaştığı anda düzelttiği yeni bir dosya sistemi modeli uyguladı. Sorunun ciddi olması ve tam bir taramanın gerekli olması durumunda, Eylem Merkezi kullanıcıya ilk fırsatta birimi çevrimdışına alması gerektiğini bildirir.

Windows Vista ve Windows Server 2008, `CHKDSK` komutunu sağlamanın yanı sıra varsayılan olarak açık olan kendi kendini iyileştirme özelliğini ekledi. Fiziksel dosya sistemi hatalarını algılar ve bunları anında sessizce düzeltir. Bu nedenle, daha önce `CHKDSK` çalıştırılırken keşfedilen birçok sorun hiçbir zaman görünmez. `fsutil repair` komutu ile yönetilir.

#### Windows 7'deki yazılım hatası

Windows 7'nin piyasaya sürülmesinden önce *InfoWorld*, `CHKDSK` komutunda bir bellek sızıntısı olduğu iddiasını bildirdi; rapora göre `chkdsk /r` komutu bellek tüketiminin maksimuma ulaşmasına ve sistemin çökmesine neden olacaktı. *InfoWorld'den* Randall C. Kennedy, orijinal raporu "çeşitli Web kaynaklarına "bağladı ve testlerinde, bir çökme yaşamamasına rağmen bellek tüketiminin % 90'ın üzerine çıktığını söyledi. Microsoft'tan Steven Sinofsky de Microsoft'un bir çökme oluşturamayacağını, ancak büyük bellek tüketiminin tasarım gereği, performansı artırmak için olduğunu ve bir sızıntı olmadığını söyledi. *ZDNet'ten* Ed Bott da kendi testleriyle iddiayı gözden geçirdi ve herhangi bir çökme olmayacağını gözlemledi. `chkdsk /r` 'nin tasarım gereği Windows çevrimiçiyken sistem sürücüsünde çalışmadığına dikkat çeken Bott, "tartışmasız bir özellik, bir hata değil ve bir sistemi bu şekilde çökertme olasılığınız çok, çok küçük ve tamamen önlenebilir" sonucuna varıyor.

### ReactOS

 ReactOS'ta `​chkdsk​` komutu
ReactOS uygulaması, 1998 yılında Sysinternals için Mark Russinovich tarafından geliştirilen ücretsiz bir klona dayanmaktadır. 1999 yılında Emanuele Aliberti tarafından ReactOS'a uyarlanmıştır ve FAT32 dosya sistemini kullanan birimleri destekler. Komut, Btrfs dosya sistemini kullanan birimleri desteklemez, ancak ReactOS onu 0.4.1 sürümünden beri destekler.

Ayrıca bakınız
--------------

* Bbirleştirme
* Veri temizleme
* Dosya sistemlerinin listesi

Kaynakça
--------

1. ↑  "FlexOS User's Guide" (PDF). *www.bitsavers.org*. 1986. 8 Ağustos 2010 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Eylül 2020.
2. ↑  "Archived copy". 14 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Temmuz 2019.
3. ↑  "134-TENEX JOBZRO.MAC". *BitSavers*. 16 Eylül 1979. 27 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ağustos 2020.
4. ↑  "Xerox Palo Alto Research Center" (PDF). 4 Ekim 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Under Tenex .. Hardware Maintenance Procedures .. Recovery from Checkdsk Errors
5. ↑  *Running MS-DOS Version 6.22 (20th Anniversary Edition), 6th Revised edition*. Microsoft Press. 2003. ISBN 0-7356-1812-7.  Bilinmeyen parametre `|yazarurl=` görmezden gelindi (yardım)
6. ↑  "MS-DOS and Windows command line chkdsk command". *www.computerhope.com*. 21 Ağustos 1999 tarihinde kaynağından arşivlendi.
7. ↑  "When Not to Use MS-DOS 5.0 `CHKDSK` and `UNDELETE` Commands". *Support*. 1.1. Microsoft. 16 Kasım 2006. 12 Mart 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi.
8. ↑  "Description of the Windows XP Recovery Console for advanced users". *Support*. 8.0. Microsoft. 11 Temmuz 2013. 19 Ekim 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Eylül 2014.
9. ↑  "11-3: Maintaining Disk Storage Volumes". *Managing and Maintaining a Microsoft Windows Server 2003 Environment*. Microsoft Press. 2003. s. 11.25. ISBN 9780735614376.
10. ↑  "What Are the FOUND.000 Folder and FILE0000.CHK File in Windows?". 5 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.
11. ↑  "Delete File when Path Too Long or Name Ends with Dots or Space". 13 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.
12. ↑  "An explanation of the new /C and /I Switches that are available to use with Chkdsk.exe". *Microsoft Support*. Microsoft. 1 Aralık 2007. 24 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ocak 2019.
13. ↑  "Troubleshooting Disks and File Systems". *Windows XP Professional Resource Kit*. Microsoft. 3 Kasım 2005. 13 Haziran 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Eylül 2014.
14. ↑  Sinofsky, Steven, (Ed.) (10 Mayıs 2012). "Redesigning chkdsk and the new NTFS health model". *Building Windows 8*. Microsoft. 12 Mayıs 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi.  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
15. ↑  "NTFS Self-Healing is An Overlooked but Useful Feature in Windows 7". *Next of Windows*. 4 Ağustos 2014. 29 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi.
16. ↑  "Self-healing NTFS in Windows Server 2008 and Windows Vista". *Amit Pawar - Infrastructure blog*. Microsoft. 13 Şubat 2008. 18 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi.
17. ↑  "A killer Windows 7 bug? Sorry, no". *ZDNet*. CBS Interactive. 5 Ağustos 2009. 23 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi.
18. ↑  "reactos/reactos". *GitHub*. 3 Ocak 2022. 11 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi.