recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
| * g
* t
* d
Bizans-Selçuklu savaşları |
| --- |
| 
* Gence
* Vaspuragan
* Pasinler
* Birinci Malazgirt
* Kayseri
* Ani Kuşatması (1064)
* Konya
* İkinci Malazgirt
* Ege
* Birinci İznik
* İkinci İznik
* Akşehir
* Bolvadin
* II. İoannis'in seferleri
	+ Laodikya
	+ Sozopolis
* Miryokefalon
* Hyelion-Leimocheir
* Bolu
* Birinci Trabzon
* Antalya
* Alaşehir
* Sinop
* İkinci Trabzon
* Sudak

 |

**Sozopolis Kuşatması** 1120'de Selçuklu Türklerinin elindeki Sozopolis kasabasının Bizans tarafından fethi ve Attaleia şehri ile Bizans iletişimini geliştirdi.

Arka plan
---------

1119'da 700 kişilik bir Selçuklu Türk garnizonundan Laodikya şehrini geri aldıktan sonra, Bizans imparatoru II. İoannis, Konstantinopolis'te kısa bir süre kaldıktan sonra 1120'de Türklere karşı seferlerine devam etti. 1120 seferinin hedefi, Attaleia ile iletişim hatlarını kontrol eden Pisidya'daki Sozopolis kasabasıydı.

Kuşatma
-------

Sozopolis, silahlı bir garnizon ve sarp tepeler tarafından korunuyordu. Bu nedenle geniş çaplı bir kuşatma saldırısı imkansızdı. Kasabaya ancak küçük kuvvetler saldırabilirdi. İoannis başlangıçta nasıl devam edeceğini bilemezken daha sonra bir plan yaptı. Paktiarios ve Dekanos komutasındaki bir oklu süvari kuvvetine kasaba kapılarına saldırmalarını ve surlarda görevli Türk askerlerine ateş etmelerini emretti. Türkler yemi yutup kapıdan çıktılar. Bizans kuvveti daha sonra planlı bir geri çekilme gerçekleştirerek Türkleri şehrin çok ötesine çektiler. Bizans ordusunun geri kalanı kalın çalılıkların arasında gizlenmiş ve Türkler onları geçtikten sonra savunmasız kasabaya saldırmıştı. Kaçan Bizanslılar arkalarını döndüler ve kendilerini takip eden Türklerle karşılaştılar. Türkler, önlerinde Bizans süvarileri ve arkalarında ordu arasında sıkışıp kaldılar ve büyük ölçüde öldürüldüler veya yakalandılar, ancak bir avuç kuşatmadan kaçabildi.

Neticesi
--------

Daha sonra, Hierakokoryphitis kalesi, Attaleia yakınlarındaki diğer birçok kasaba ve tahkimatla birlikte savaşmadan İoannis'e teslim oldu, ardından İoannis Konstantinopolis'e döndü.

Sozopolis'teki muharebe, panik yapmadan kaçıyormuş numarası yapabilen Bizans birliklerinin disiplinini gösterdi. Bizans süvarileri hem ok hem de yakın muharebe silahlarıyla etkin bir şekilde savaşabiliyordu. İoannis, hükümdarlığının en başında karmaşık bir taktik manevra gerçekleştiren yetkin bir general olduğunu gösterdi.

Kaynakça
--------

Özel

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Magoulias 1984, s. 9.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Birkenmeier 2002, s. 89.
3. ↑  Magoulias 1984, ss. 9-10.
4. ↑  Birkenmeier 2002, s. 90.

Genel
### Birincil

* Magoulias, Harry J. (Ed.) (1984). *O City of Byzantium: Annals of Niketas Choniatēs*. Detroit: Wayne State University Press. ISBN 978-0-8143-1764-8. 25 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Kasım 2022.

### İkincil

* Birkenmeier, John W. (2002). *The Development of the Komnenian Army: 1081-1180*. Boston, Massachusetts: Brill. ISBN 90-04-11710-5.
**Kutsal Vaçnadziani** (Gürcüce: ვაჩნაძიანის ყველაწმინდა, *Watschnadsianis Qwelazminda*), veya **Vaçnadziani Manastırı**, Doğu Gürcistan'ın Gurcaani belediyesindeki Vaçnadziani (Sovyetler dönemindeki adı *Sçroma*) köyünün yanında konumlanmış eski bir Gürcü Ortodoks manastırıdır. Ana Kilise, Bütün Azizler (Georgian Qwelazminda) manastırından sonra adlandırılmıştır. Ayrıca 9. yüzyılda piskoposluk bölgesinin ana kilisesiydi.

Tasarımı
--------

Yapının karmaşık "barok" mimarisi, üç kiliseli bir bazilika ile yüksek kubbeli merkezi bir yapıyı birleştirmektedir. Mimari açıdan önemli olan bina, Gürcistan'daki ilk pendantif kubbe örneğidir. Kilise, 11. yüzyılda klasik Gürcü kilise mimarisinin ortaya çıkmasındaki önemli bir başlangıç noktası olarak kabul edilir.

Tarihi
------

Manastırda, 6 ve 7. yüzyıllarda, batı kısmı heyelan nedeniyle tahrip olmuş üç nefli bir bazilika vardı. Binanın parçaları günümüzde görülebilmektedir. Daha sonra, 8. yüzyılın sonunda ve 9. yüzyılın başlarında, Kvelazminda (Bütün Azizler) kilisesinin kubbesi inşa edildi. Kilise taş ve tuğlalarla inşa edildi. Kvelazminda, Gürcü mimarisinin değişim döneminde (8-10. yüzyıllar) yapılmıştır ve bölgedeki en önemli ve sanatsal eserlerden biridir.

Manastırın batı tarafında bir kapısı olan yüksek bir çit vardı. Mimari açıdan önem taşıyan bina, Gürcistan'a pendatif kubbe tarzını getirmiştir ve on birinci yüzyılın klasik Gürcü kilisesi mimarisinin ortaya çıkmasındaki temel bir başlangıç noktası olarak görülmektedir.

Diğer yapılar
-------------

Kilisenin yaklaşık 50 metre batısında, 6-7. yüzyıllarda tarihlenen üç nefli bir bazilikanın kalıntıları bulunmaktadır. Doğu duvarı ve restore edilmiş kenarlardan birkaç metre stabilizasyon için korunmuştur. At nalı şeklindeki orta apsisin büyük kemerli bir penceresi vardır; iki dar pencere açıklığı, yan odalara az da olsa ışık girmesini sağlamaktadır. Pencereler, kapıdan apsise bağlı değildir.

Meryem Ana Kilisesi'nin güney cephesine bakan, manastır okulu ve keşiş biriminin yontulmuş tuğla katmanları görülmektedir. Bir söylentiye göre, şair Tsçaçruçadze (Çahruhadze) 19. yüzyılda eğitimini burada almıştır. Kraliçe Tamar'ın şerefine yaptığı koleksiyon *Tamariani hagiografisi* ile anılmaktadır.

Yakınlarda ayrıca 10. yüzyıldan kalma iki katlı büyük bir sarayın kalıntıları vardır. Orijinal çatı, düz ahşap bir çatıdan oluşmaktadır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Badstübner, S. 50
2. ↑  Adriano Alpago-Novello, Vahtang Beridze, Jaqueline Lafontaine-Dosogne: *Art and Architecture in Medieval Georgia.* Éditions de l'Institut Supérieur d'Archéologie et d'Histoire de l'Art, Lourain-La-Neuve 1980, S. 462
3. ↑  "Kakheti Region. Architecture". [*ölü/kırık bağlantı*]
4. ↑  Mepisaschwili, Zinzadse, S. 49; Beridse, Neubauer, S. 83

Literatür
---------

* Chubinashvili, GN, Arquitectura de Kakheti, TB. 1959
**Raška mimari okulu** (Sırpça: Рашка школа архитeктуре), **Raška stili** ya da kısaca **Raška okulu** olarak da bilinir, 1170-1300 yılları arasında Orta Çağ Sırbistan'ında Nemanjić hanedanı döneminde ortaya çıkıp gelişen ve çoğunlukla dini mimaride kendini gösteren okuldur.

Bu okulda mimari yapı gerek Batı'nın romanesk unsurları gerekse Doğu'nun Bizans elementleri ile bir kaynaşma içerisine girmiştir. Raška okuluna, 9. yüzyılda Rotunda olarak inşa edilen Petrova crkva dışında Sırbistan'ın en eski kilise yapıları dâhildir. Raška okulunun merkezi olarak Raška ve özellikle de eski Sırbistan başkenti olan Stari Ras sayılabilir.

Raška okuluna özellikle Studenica, Žiča, Mileševa, Sopoćani ve Gradac manastırlarının katholikonları örnek olarak gösterilebilir. Bu kiliseler üzerleri kubbe ile örtülmüş Yunan haçı planlı bazilikalardır. İlk ve dolayısıyla diğer yapılar içinde örnek teşkil eden mimari yapı Studenica manastır kilisesidir. Kubbe dışında, yapı romanesk stilde inşa edilmiştir. Yapının stili ise Dalmaçya kıyılarından (özellikle Dubrovnik ve Kotor) Sırbistan'a aktarılmıştır.

Raška okuluna ait kiliselerde bulunan Freskler tamamen Bizans tipinde yapılmış çalışmalardır. Bunun da ötesinde ortaya konan freskler ve bu fresklerin kalite seviyesi Bizans sanatının Balkan coğrafyasındaki yüksek evresini teşkil etmektedir. Karakteristik olarak örneğin Studenica'da mavi ya da altın rengi arka plan kullanılırken Mileševo'da İsa'nın mezarında tasvir edilen melekler ve Sopoćani'de erken rönesansa işaret eden anıtsal fresklerde yeşil arka plan tercih edilmiştir.

Örnekler
--------

* Aziz George Kilisesi (*Đurđevi stupovi*), bani: Stefan Nemanja (1166–1196)
* Studenica manastırı, bani: Stefan Nemanja
* Hilandar manastırı, bani: Stefan Nemanja
* Žiča manastırı, bani: Kral Stefan Nemanjic (1196–1228)
* Sopoćani manastırı, bani: Kral I. Stefan Uroš
* Gradac Manastırı, bani: Kraliçe Helen (1245–1276)
* Aziz Achillius kilisesi, bani: Kral Stefan Dragutin (1276–1282)
* Visoki Dečani manastırı, bani: Kral III Stefan Uroš III (1322–1331).
* Morača Manastırı, bani: Stefan Vukanović, 1252.

Galeri
------

* Đurđevi stupoviĐurđevi stupovi
* StudenicaStudenica
* ŽičaŽiča
* SopoćaniSopoćani
* GradacGradac
* AriljeArilje

Ayrıca bakınız
--------------

* Orta Çap Sırp mimarisi
Dosya:Augustine Sackett.jpgAugustine Sackett
**Augustine Sackett** (d. 1862 - ö. 1914), kartonlu alçı levhaların mucidi, Amerikalı mühendis.

Hayatı
------

Augustine Sackett, 1862 yılında doğmuştur. Sackett ve arkadaşı Fred L. Kane, 1880 yılında duvar kaplama levhaları üretmeyi ve bunları üretecek bir bir makine yapmayı düşünmüşlerdir. İlk denemeleri olan saman kağıdı ve kömür katranı kullanarak yaptıkları levha, kolay tutuşabilirliği ve yanıcılığı nedeni ile başarısız olmuştur.

1888 yılında, kâğıt tabakaları arasına alçı döküp dondurmak sureti ile yapmayı başardıkları "Sackett Board" adını verdikleri ürünün 1894 yılında patentini almışlar ve üretimine başlamışlardır.

0,6-0,7 mm kalınlıkta olan ilk ürün yaklaşık 230 cm² alana sahipti ve açık kenarlıydı. Türkiye'de Alçıpan olarak anılan ve günümüzde yaygın olarak kullanılan malzemenin atası olan bu ürün kısa sürede yaygın olarak kullanılmaya başlanmış ve o zamanki klasik duvar kaplamalarının yerini almıştır.

Ölümü
-----

Sacket 1914 yılında ölmüştür.

Kaynakça
--------

* Gypsum Association
* wconline
Italo Selvelli
**Italo Selvelli** (10 Kasım 1863 – 11 Mayıs 1918), Osmanlı İmparatorluğu'nun son on yıllarında Konstantinopolis'te (İstanbul) yaşayan ve çalışan İtalyan besteci, piyanist ve orkestra yönetmeniydi.

Biyografi
---------

**Italo Giovanni Selvelli**, 1863 yılında Konstantinopolis'te doğdu. Ailesi Michele Selvelli (Fano, İtalya, 1825 - Konstantinopolis, 1895) ve Maria Sigalla (Syros, Yunanistan, 1838 - Konstantinopolis, 1904) idi. Italo Selvelli, 1876-1881 yılları arasında Palermo Kraliyet Müzik Koleji'ne katıldı.

1887'den beri Konstantinopolis'in Nouveau Tiyatrosu ve Concordia Tiyatrosu'nda opera, operet ve bale yönetmenliği yaptı. Hayatı boyunca Osmanlı aristokrasisinin çeşitli mensuplarına müzik öğretmenliği yaptı.

16 Haziran 1889'da kendisine iki oğlu ve iki kızı veren Anna Maria Pussich (1866-1954) ile evlendi.

1891'de Italo Selvelli, Zeki Paşa tarafından kurulan Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk askeri olmayan grubu Tophane'nin orkestra ve müzik okulunun müdürlüğüne getirildi.

1909'da Sultan Reşad, V.Mehmed adıyla İmparatorluk tahtına çıktığında, Sultan'ın yeni resmi marşına karar vermek için açık bir yarışma çağrısı yapıldı. Seçilecek olan eser ise, o zamandan beri "Reşadiye Marşı "olarak bilinen Italo Selvelli'nin çok sesli bestesiydi. Bu marş, Osmanlı İmparatorluğu tarihinde bir padişahın son resmi kişisel marşıydı, çünkü 1918'de zor bir siyasi durumda tahta çıkan Sultan VI. Mehmed Vahdettin, kişisel bir marş edinmeyi reddetmişti.

Italo Selvelli, 11 Mayıs 1918'de büyük olasılıkla bir şarbon enfeksiyonundan öldü. İstanbul Osmanbey Hristiyan Mezarlığı'nda toprağa verildi.

Kaynakça
--------

* Aksoy Bülent, *Avrupalı Gezginlerin Gözüyle Osmanlılarda Musıki*, Pan Yayıncılık, İstanbul 2003
* Gazimihal Mahmud Ragıp, *Musıki Sözlüğü*, Millî Eğitim Basımevi, İstanbul 1961
* Feldman Walter, *Osmanlı Mahkemesi Müziği*, Verlag für Wissenschaft und Bildung, Berlin 1996
* Özalp Mehmet Nazmi, *Türk Mûsikîsi Tarihi I-II*, Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, İstanbul 2000
* Uçan Ali, *Türk Müzik Kültürü*, Evrensel Müzikevi, Ankara 2005
* "Osmanlı Marsları-78 Devirlik Kayıtlarda Osmanlı Askeri Müziği" CD Kitapçığı, Kalan 1999
* Booklet of CD "An Album of Turkish History for the Piano" performed by Aydin Karlibel, Kalan 2002
* 19 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Levantine Musicians in Music Culture of Ottoman Empire

Diğer kaynaklar
---------------

* İstanbul Osmanbey Mezarlığı Arşivi

* 
* 

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* MusicBrainz: 8f1cdaf8-a380-4691-8a0d-72252169b99c

 |
**Kibele** (Yunanca: Κυβέλη) (13 Temmuz 1888 - 26 Mayıs 1978) ünlü Yunan aktris **Kibele Andrianu'**nun (Yunanca: Κυβέλη Ανδριανού) sahne adıdır.

13 Temmuz 1888'de günümüzde İzmir sınırları içinde yer alan Smirni'de evli olmayan bir çiftin çocuğu olarak dünyaya geldi ve hayatının ilk iki yılını bir Atina yetimhanesinde geçirdi. İki buçuk yaşındayken Anastasis ve Maria Andrianou tarafından evlat edinildi. Yakın zamanda tek çocuklarını kaybetmiş olan dönemin ünlü bir Atinalı avukatının ailesi, Kibele'nin evlat edinen ailesine maddi yardımda bulunmuştur. 1901'de 13 yaşında sahne performansıyla ilk ödülünü aldı.

Kariyeri
--------

Kibele, 1901'den 1906'ya kadar Nea Skini'nin ana aktrislerinden biriydi. Orada, antik Yunan trajedisine dayanan hayatının yegane rollerini oynama şansı buldu: Euripides'in Alcestis'i ve Sophocles'in Antigone'u. Daha sonra Leo Tolstoy, Carlo Goldoni ve Henrik Ibsen'in oyunlarındaki performanslarıyla tanındı. 1908'de ilk kez, aynı adlı kısa romanından yola çıkarak The Red Rock (Ο Κόκκινος Βράχος) adlı tiyatro oyununu yazan Gregorios Xenopoulos ile çalıştı. Oyun büyük bir başarı elde etti ve Kibele'nin tiyatro grubu tarafından uzun yıllar tekrarlandı. Xenopoulos, 1925'e kadar yılda en az bir oyun yazmaya devam etti. Kibele ayrıca 1910'dan 1934'e kadar Pantelis Horn (Dimitris Horn'un babası) ile çalıştı. 1932'de "sahne düşmanı" Marika Kotopuli ile yeni kurulan Yunanistan Ulusal Tiyatrosu ile rekabet edebilmek için güçlerini birleştirdi. Alman işgalinden sonra, kocası Yorgo Papandreu, Yunan hükümeti ve kraliyet ailesiyle birlikte Orta Doğu'ya kaçtı. Savaştan sonra Yunanistan'a dönerek Ulusal Tiyatro'da Ellie Lambeti, Dimitris Horn, Mitsos Myrat ve diğer ünlü oyuncular eşliğinde çeşitli roller oynadı. 1951 yazında, antik bir Yunan komedisinde Aristofanes'in Lysistrata'sındaki tek görünümünü yaptı. Kibele, kariyeri boyunca 1933 ve 1956'da sadece iki filmde rol aldı.

Kişisel yaşamı
--------------

Kibele'nin ilk kocası, boşandıktan sonra sahnede çalışmaya devam ettiği Mitsos Myrat'tır. İki çocukları oldu: bir oğlu Aleksandros "Alekos" ve bir kızı Miranda (Miranta olarak da bilinir, 1906-1994). Daha sonra önde gelen bir iş adamı olan Kostas Teodoridis ile evlendi. Aliki adında bir kızları oldu. Üçüncü kocası, daha sonra Başbakan olan Yorgo Papandreu idi. Georgios adında bir oğulları oldu. Kibele 1978'de 89 yaşında öldüğünde 4 çocuğu, 3 torunu, 6 torunu ve 5 torunu vardı. Miranda'nın kızı Kyveli Theohari de bir aktrisir. Aktris Rita Myrat, oğlu Alekos'un karısı olan geliniydi.

Kaynaklar
---------

1. ↑  "Κυβέλη - Kiveli". 29 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2023.
2. ↑  Δρίβας, Νίκος (27 Mayıs 2015). "Η θρυλική Κυβέλη Ανδριανού που άφησε εποχή". 29 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2023.
3. ↑  "An extended theatre family – Kyveli Institute". *kyveli.eu*. 9 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Temmuz 2021.
Benjamin Jekhowsky

Keşfettiği Asteroitler| 953 Painleva | 29 Nisan 1921 | MPC |
| 976 Benjamina | 27 Mart 1922 | MPC |
| 977 Philippa | 6 Nisan 1922 | MPC |
| 988 Appella | 10 Kasım 1922 | MPC |
| 1013 Tombecka | 17 Ocak 1924 | MPC |
| 1017 Jacqueline | 4 Şubat 1924 | MPC |
| 1037 Davidweilla | 29 Ekim 1924 | MPC |
| 1040 Klumpkea | 20 Ocak 1925 | MPC |
| 1093 Freda | 15 Haziran 1925 | MPC |
| 1181 Lilith | 11 Şubat 1927 | MPC |
| 1328 Devota | 21 Ekim 1925 | MPC |
| 3881 Doumergua | 15 Kasım 1925 | MPC |

**Benjamin Jekhowsky** (Rusça: Вениамин Павлович Жеховский), 1881'de Rusya'da Sankt-Peterburg'da bir Rus demiryolu görevlisi soylu birinin oğlu olarak doğmuş, 1975'te Fransa'da Encausse-les-Thermes'de ölmüştür. Rus-Fransız astronomdur.

Moskova Devlet Üniversitesi'ne girdikten sonra, 1912'den itibaren Paris Gözlemevi'nde çalıştı. Daha sonra, gök mekaniği uzmanı olarak tanındığı Cezayir Gözlemevinde (o zamanlar Cezayir Fransa'nın bir kolonisiydi) çalıştı. 1934'ten sonra **Benjamin de Jekhowsky** olarak bilimsel makaleler imzalamaya başladığı görülüyor. Minor Planet Center, keşiflerini "**B. Jekhovsky** "(*v* ile) adı altında vermektedir. Modern İngilizce transliterasyonda adı Zhekhovskii veya Zhekhovsky olarak yazılmaktadır.

12 tane numarandırılmış küçük gezegen keşfetmiştir. 190'dan fazla bilimsel yayın yaptı ve asteroit 1606 Jekhovsky'ye onun adı verilmiştir.

Kaynakça
--------

1. 1 2  "Minor Planet Discoverers (by number)". *Minor Planet Center*. 20 Haziran 2016. 30 Ocak 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ağustos 2016.
2. ↑  Schmadel, Lutz D. (2007). "(1606) Jekhovsky". *Dictionary of Minor Planet Names – (1606) Jekhovsky*. Springer Berlin Heidelberg. s. 127. doi:10.1007/978-3-540-29925-7\_1607. ISBN 978-3-540-00238-3.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* ISNI: 0000 0004 3358 8808
* LCCN: no2020034762
* MGP: 293047
* SUDOC: 132047535
* VIAF: 196716212
* WorldCat (LCCN): no2020-034762

 |
**Mathieu Joseph Bonaventure Orfila**, (d. 24 Nisan 1787; Maó, Minorka Adası, İspanya - ö. 12 Mart 1853 Paris), İspanyol asıllı Fransız toksikolog ve kimyager.

Adli toksikoloji biliminin kurucusu olup, Fransa’da tıp eğitimcisi olarak görev yapmıştır. 1814 yılında "*Zehirler ve Zehirlerin Hayvanlar Üzerindeki Etkileri*" konulu ilk bilimsel incelemeyi gerçekleştirmiştir.

Orfila'nın yaşadığı dönemde, en çok kullanılan zehir türü arsenikti, fakat varlığını tespit etmenin güvenilir bir yolu yoktu. Orfila, ilk tezinde, zehirlenmelerin tespitinde yeni teknikler yarattı ve mevcut teknikleri geliştirerek, doğruluklarını büyük ölçüde arttırdı. Bu çalışmalar, Adli Toksikoloji konusunda bilimsel olan ve aynı zamanda yasalara uygulanabilecek özellikteki çalışmalardır.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 2054705
* BNE: XX1016747
* BNF: cb12191078n (data)
* CANTIC: a10620084
* CiNii: DA14090806
* GND: 118965999
* ISNI: 0000 0000 8078 911X
* LCCN: n85808764
* Léonore tanımlayıcısı LH//2021/6 geçerli değil.
* NKC: nlk20010096050
* NLG: 247692
* NLI: 987007278621205171
* NTA: 070462984
* RERO: 02-A003658002
* SNAC: w6zk5f4f
* SUDOC: 068530846
* VIAF: 56145
* WorldCat: lccn-n85808764

 |
Vuk Stefanović Karadžić
Vuk Stefanović Karadžić'in yaptığı Sırp Kiril Alfabesi
**Vuk Stefanović Karadžić** (Kiril: Вук Стефанобић Караџић) (7 Kasım 1787, Tršič, Osmanlı İmparatorluğu - 7 Şubat 1864, Viyana, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu) Sırp yazar. Sırbistanlı bir aileden gelir. Kara Yorgi İsyanında devlette çalışıyordu. Bu olaydan ötürü Viyana'ya taşınmıştır. Orada Sloven Jerej Kopitar'a sığınmış ve onunla arkadaş olmuştur.

Kopitar Karadžić'in dilbilim ve Sırp edebiyatında bilgilenmesini ve gelişmesini istiyordu. Halk şiirleri yazdı ve pek çok kitap bastırdı.

Yazdığı Kitaplar
----------------

Mala prostonarodna slaveno-serbska pesnarica, Viyana, 1814
Pismenica serbskoga jezika, Viyana, 1814
Narodna srbska pjesnarica, II deo, Viyana, 1815
O Vidakovićevom romanu, 1817
Srpski rječnik istolkovan njemačkim i latinskim rječima, Viyana, 1818
O Ljubibratovićevim prevodima, 1820
Narodne srpske pripovjetke, Viyana, 1821, dopunjeno izdanje, 1853
Narodne srpske pjesme III, Leipzig, 1823
Narodne srpske pjesme II, Viyana, 1823
Luke Milovanova Opit nastavlenja k Srbskoj sličnorečnosti i slogomjerju ili prosodii, Beč, 1823
Narodne srpske pjesme I, Viyana, 1824
Mala srpska gramatika, Leipzig, 1824
Žizni i podvigi Knjaza Miloša Obrenovića, Petrograd, 1825
Danica I, Beč, 1826
Danica II, Beč, 1827
O staroj istoriji, turskoj vladavini, hajudima, 1827
Žitije Djordja Arsenijevića, Emanuela, Budim, 1827
Danica III, Viyana, 1828
Prva godina srpskog vojevanja na daije, 1828
Miloš Obrenović, knjaz Srbije ili gradja za srpsku istoriju našega vremena, Budim, 1828
Danica IV, Viyana, 1829

Sırp konuşma dilini yazı diline uyarlamaya çalıştı ve Sırp Kiril Alfabesi'ni icat etti. Ayrı olarak alfabeye *Љ* ve *Њ* harflerini ekledi. İncil'i daha uygun bir dile çevirdi. Sırp devrimini anlatan kitaplar yazdı.

Vuk Stefanović Karadžić'in evi
Vuk Stefanović Karadžić'in mezarı

Ayrıca bakınız
--------------

* Vuk ve Dositej Müzesi

Kaynakça
--------

* Büyük Larousse Sözlük ve Ansiklopedi, Cilt 12, s. 6375

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 90117682
* BNE: XX1195018
* BNF: cb12023016z (data)
* CiNii: DA05188819
* GND: 118559907
* ISNI: 0000 0001 1020 5649
* LCCN: n80040254
* LNB: 000171126
* MusicBrainz: 542d4d43-a3bf-476f-bbdb-ba8567923723
* NKC: jn20000700849
* NLA: 35714260
* NLG: 170473
* NLI: 987007263399205171
* NSK: 000099981
* NTA: 068132751
* SELIBR: 192628
* SNAC: w68x12cr
* SUDOC: 028384113
* Trove: 1054186
* VIAF: 7403617
* WorldCat: lccn-n80040254

 |
Alexander Hahanov
**Aleksandr Solomonoviç Hahanov** (Rusça: Александр Соломонович Хаханов; Gürcüce: **Aleksandre Hahanaşvili**, ალექსანდრე ხახანაშვილი) (3 Ocak 1864, Gori - 25 Mayıs 1912), Gürcü-Rus tarihçi ve arkeologdur. Gürcü edebiyatında geniş ölçüde takdir edilen akademisyenlerden biriydi.

Hayatı
------

Hahanov, 3 Ocak 1864'te Gori şehrinde doğdu. Liseyi Tiflis Lisesi'nde, üniversiteyi Moskova Üniversitesinde okudu. 1889'da Lazarev Oryantal Dilleri Enstitüsü'nde, 1900'de Moskova Üniversitesi'nde Gürcü dili ve edebiyatı dersleri vermeye başladı. 1895-1907 yılları arasında Gürcü tarihi ve edebiyatı konulu *Очерки по истории грузинской словесности* ("Gürcü Edebiyatı Tarihinde Çalışmalar") da dahil olmak üzere çok sayıda eser yazdı. Hahanov, Gürcüce yazılı ve sözlü literatürdeki birkaç eseri Rusçaya çevirdi ve eski Gürcü el yazmalarını ortaya çıkarmak için Gürcistan, İtalya, Fransa ve İngiltere'de kapsamlı araştırmalar yaptı. 1900'de *Histoire de Géorgie* ("Gürcistan Tarihi") adlı eseri Fransızca yayımlandı. Hahanov, Moskova İmparatorluk Arkeoloji Derneği (1901) ve Gürcistan Tarih ve Etnografya Topluluğu (1907) üyesiydi.

Kaynakça
--------

1. ↑  (Rusça) Хаханов (Александр Соломонович) 13 Şubat 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Russian Biographic Lexicon. Accessed on April 7, 2007.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 1157835929
* ISNI: 0000 0003 7991 2557
* LCCN: n92002249
* NKC: js2017961369
* SUDOC: 190652497
* VIAF: 190739884
* WorldCat: lccn-n92002249

 |
**Akalan**, İstanbul'un Çatalca ilçesine bağlı bir mahalledir.

İlçeye 15 km. uzaklıkta Gökçe ali, Subaşı köyleri geçilerek tamamı asfalt yoldan gidilir. 320 Hane bulunan mahallede evler tek katlı, bahçeli olmasına karşın, beş kata kadar olanlar da mevcuttur. Binaların %50'si betonarme, %50'si yığma cinstendir.

Kasım 1997 Nüfus tespitinde 1062 Nüfusa sahip mahallede nüfus oranlandığında
0  25 Yaş % 40 25  50 yaş % 40 Elli yaş üstü ise %20 olan genç nüfusa sahiptir.

İlçeden Mahalleye saat tarifeli Minibüslerin yanı sıra sabah akşam Binkılıç  İstanbul seferleri yapan Otobüslerde mahallenin içine girip çıkarak ulaşımı sağlamaktadır.

Coğrafya
--------

Köy alanı geniş bir Çanak biçiminde olup etrafı tepelerle çevrilidir. Yerleşim Kuzey yamacı kaplamaktadır. Mahallenin alt kısmından Viran değirmen deresi diye anılıp yazları kuruyan ufak bir dere geçmekte. Balık yaşamıyor.

Tarihçe
-------

Köy eski bir Rum yerleşimidir. Bu anda yaşayan mahallenin halkı Yunanistan,ın Serez ili Ihlamur mahallesinden göç eden Türklerdir. Deniz yoluyla Mimarsinana gelip burada temizlik ve sağlık konturolun dan geçtikten sonra Kara yoluyla da buraya gelip yerleşilmiş. Yunanistan ın Ihlamur mahallesi Çok geniş ve kalabalık bir yerleşim imiş Tamamı Türkiye ye göç edince Üçe bölünmüş bir kısmı Çiftlik köye bir kısmı İhsaniye ye bir kısmı da bu köye taksim edilerek iskan edilmiş.

Bundan dolayı bu üç yerleşimdeki halkın geniş bir akrabalık bağları da mevcuttur. 1924 Mübadele anlaşmasından sonra buraya gelen halkla burada yaşayan Rum halkı göç hazırlığı safhasında olduğu için bir müddet beraber yaşamak mecburiyetinde kalınmıştır. Rum halkı gidince mahallenin tamamı iskan olmuştur.

Dış bağlantılar
---------------

* YerelNET[*ölü/kırık bağlantı*]

| * g
* t
* d
Çatalca, İstanbul |
| --- |
| Mahalleler | 
* Akalan
* Atatürk
* Aydınlar
* Bahşayiş
* Başak
* Belgrat
* Celepköy
* Çakıl
* Çanakça
* Çiftikköy
* Dağyenice
* Elbasan
* Fatih
* Ferhatpaşa
* Gökçeali
* Gümüşpınar
* Hallaçlı
* Hisarbeyli
* İhsaniye
* İnceğiz
* İzzettin
* Kabakça
* Kaleiçi
* Kalfa
* Karacaköy
* Karamandere
* Kestanelik
* Kızılcaali
* Muratbey
* Nakkaş
* Oklalı
* Ormanlı
* Ovayenice
* Örcünlü
* Örencik
* Subaşı
* Yalıköy
* Yaylacık
* Yazlık

 |
**Ettore Ferrari** (1848–1929) İtalyan heykeltıraş.

Giordano Bruno'yu gösteren bir kabartma.
Roma'da güzel sanatlarla ilgilenen bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Babası bir ressam idi. Ferrari, Risorgimento'nun ardından doğan seküler devletteki sanatçı üyelerden biriydi. Accademia di San Luca'da uzun bir dönem profesör olarak görev aldı. Parlamentoda bakanlık yapan Ferrari, aynı zamanda İtalyan masonluğunun ana kolu olarak kabul edilen İtalyan Büyük Maşrıkı'nın da Büyük Üstadı idi.

1887 senesinde Romanya'da Latin edebiyatının önemli şairlerinden biri olan Ovidius'un heykelini yaptı ve daha sonra 1925'te heykelin Ovid'in doğum yeri olan Sulmona'da kopyası yapıldı. Bir diğer önemli çalışması ise, 1892'de Pisa'da aynı adı taşıyan meydana Giuseppe Garibaldi'nin bronz bir heykelini yapması oldu.

Bunun yanı sıra Roma'daki Campo de'Fiori meydanına yaptığı Giordano Bruno heykeli de büyük bir öneme sahiptir.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb15077087w (data)
* GND: 119129221
* ISNI: 0000 0001 1664 3287
* LCCN: n93096511
* NLI: 987007448809505171
* NTA: 318754029
* RKD: 261065
* SUDOC: 186092539
* ULAN: 500011411
* VIAF: 68146726
* WorldCat: lccn-n93096511

 |
***Homeward*** (Kırım Tatarca:*Evge*), (Ukraynaca :*Dodomu*) 2019 yılı Ukrayna yapımı bir drama filmdir. Film, Nariman Aliev tarafından yönetilmiştir. Film, Un Certain Regard bölümünde 2019 Cannes Film Festivali'nde gösterilmiştir. Film, 92. Akademi Ödülleri'nde Ukrayna'nın en iyi uluslararası film dalında başvurusu oldu, ancak ödüle aday gösterilmedi.

Konu
----

Kırım Tatarları'ndan Mustafa ve oğlu Alim, Rus-Ukrayna Savaşı'nın bir kurbanı olan büyük oğulları Nazim'in cesedini topladıktan sonra kavgaya tutuşur. Hükûmetin zorunlu göç politikası, Mustafa'yı İslam geleneğine göre cenaze yapmak için bir hac yolculuğuna zorlar. Hikâye, morgda başlar, ardından Kiev'den bir cip ile hareket ederek tehlike dolu Kırım Yarımadası'na yolculuk yaparlar. Yaşadıkları uykusuzluk ve stres nedeniyle, cip bir hendekte hasar alır. Yakındaki bir tamirciye aracı götüreren Alim, tamircinin torunu olan, genç bir Ukraynalı kızla tanışır ve onunla nehir kenarına gider. Bu sırada seyahat eden grup, cüzdanlarını kaybeder. Alim ve Mustafa, yolculuk sırasında kendilerini korumayı ve kaybettikleri eşyalarını geri kazanmayı öğrenirken birbirlerine daha da yakınlaşırlar. Mustafa'nın hastalığı da ortaya çıkar ve baba ve oğul, amcası Vasya'nın evine vardıklarında kötüleşir. Ev, ailenin orijinal Kırım vatanından pek uzakta değildir ve Mustafa, kalan yolculuklarını tamamlamak için Vasya'dan bir sandal ödünç almasına ikna eder.

Alımlama
--------

*Collider* ve *The Guardian* filmi, Ukrayna sinemasının en iyi eserleri arasında göstermiştir.

Oyuncular
---------

* Akhtem Seitablaev - Mustafa
* Remzi Bilyalov - Alim

Kaynakça
--------

1. ↑  "The Screenings Guide 2019". 9 Mayıs 2019. 9 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mayıs 2019.
2. ↑  "Cannes festival 2019: full list of films". *The Guardian*. 8 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2019.
3. ↑  "Фільм "Додому" офіційно став претендентом на "Оскар" від України". *Ukrainian State Film Agency*. 23 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2019.
4. ↑  "Ukrainian film Homeward about annexed Crimea goes for Oscar". *Opinion UA*. 23 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2019.
5. ↑  Dalton, Stephen (29 Mayıs 2019). "'Homeward' ('Evge'): Film Review". *Variety*. 22 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2019.
6. ↑  Shomer, Jason (12 Mart 2022). "Best of Ukrainian Cinema, Like 'Homeward' and 'Bitter Harvest'". *Collider* (İngilizce). 16 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Eylül 2022.
7. ↑  Lodge, Guy (5 Mart 2022). "Streaming: the best Ukrainian films past and present". *the Guardian* (İngilizce). 12 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Eylül 2022.

Dış bağlantılar
---------------

IMDB Sayfası  16 Nisan 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Habakkuk ve Melek
***Habakkuk ve Melek***, Gian Lorenzo Bernini tarafından 1656–1661 yılları arasında yapılan ve Roma'daki Santa Maria del Popolo Bazilikası'ndaki Chigi Şapeli'ndeki bir niş içinde bulunan heykeldir. Habakkuk Peygamberi Tanrı'nın meleği ile birlikte göstermektedir. Çapraz olarak karşısındaki Daniel ve Aslan heykeli ile daha büyük bir kompozisyonun bir parçasını oluşturur.

Tanım
-----

Dar nişe rağmen Bernini canlı ve dramatik bir kompozisyon üretmiştir. Habakkuk, yanında öğle yemeği sepetiyle bir kayanın üzerine oturmuş ve gitmek istediği yönü işaret ederken, genç ve güzel melek nişten dışarı doğru eğilmiş, Habakkuk'un başını saçından tutup şapelin diğer tarafındaki Daniel'i işaret etmektedir. Habakkuk sakallı, yaşlı ama yine de güçlü bir adam olarak tasvir edilmiştir.

Bernini, Peygamber Habakkuk'un aslanların ininde mucizevi bir şekilde ortaya çıkması aracılığıyla Tanrı'nın Daniel'i açlıktan ölmekten nasıl kurtardığını anlatan Daniel Kitabından bir hikâyeyi tasvir eder (Daniel 14:33-36):

> "Peygamber Habakkuk Yahudiye'deydi; bir yahni yapmış, ekmeği bir kaseye bölmüştü ve orakçılara götürmek için tarlaya gidiyordu. Ama Rab'bin meleği Habakkuk'a, "Senin yiyeceğini Babil'e, aslan inindeki Daniel'e götür" dedi. Habakkuk, "Efendim, Babil'i hiç görmedim ve mağara hakkında hiçbir şey bilmiyorum" dedi. Sonra Rab'bin meleği onu başının tepesinden ve saçından tuttu, rüzgar hızıyla onu Babil'de, mağaranın hemen üzerine indirdi."
> 
> 

Minnettar Daniel yemeğini yedikten sonra, Rab'bin meleği Habakkuk'u evine geri götürdü. Bu hikâye, Vulgate'deki 14. bölümü içeren Daniel'e Yunanca İlaveler'in bir parçasıdır. İkonografik olarak Habakkuk heykelinin aynı zamanda Rab'bin meleği tarafından açlıktan kurtarılan bir peygamberi gösteren Raphaelesk İlyas heykelinde şapelde karşılığı vardır.

Bernini'nin muhtemelen bu bölümü resmetmeyi seçmesinin bir başka nedeni de Chigi Kitaplığı'nın, hikâyenin alındığı Daniel Kitabı'nın bilinen tek Septuagint metnini, Codex Chisianus 45. içermesidir. Bazilikanın ilk iki rehberi, Alberici (1600) ve Landucci (1646), şapelin o zamanlar var olan heykellerinin gerçek konuları olan Jonah ve Elijah yerine Jonah ve Habakkuk olarak tanımladılar. Buradaki hata, bir Habakkuk heykelinin erken bir aşamada şapelin ikonografik programının parçası olduğunun bir göstergesi olabilir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Howard Hibbard: Bernini, Penguin Books, Baltimore, 1965, pp. 187-191
2. ↑  Christina Strunck: Bellori und Bernini rezipieren Raffael. Unbekannte Dokumente zur Cappella Chigi in Santa Maria del Popolo, Marburger Jahrbuch für Kunstwissenschaft 30. Bd. (2003), p. 133

Dış bağlantılar
---------------

* Wikimedia Commons'ta **Habakkuk ve Melek (Bernini)** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Lucretia Mott'un fotoğrafı, yakl. 1870-1880 (Yaşları kabaca 77-87)
**Lucretia Mott** (*kızlık* **soyadı Coffin** ; 3 Ocak 1793 - 11 Kasım 1880) Amerikalı bir Quaker, kölelik karşıtı, kadın hakları aktivisti ve sosyal reformcuydu. 1840'ta Londra'da düzenlenen Dünya Kölelik Karşıtı Sözleşme'den dışlanan kadınlar arasında yer aldığında, kadının toplumdaki konumunu düzeltme fikrini oluşturmuştu. 1848'de Jane Hunt tarafından kadın haklarıyla ilgili ilk halka açık toplantı olan Seneca Falls Convention'a yol açan bir toplantıya davet edildi ve bu sırada Mott, ünlü Bildirge'yi yazdı.

Konuşma yeteneği onu önemli bir kölelik karşıtı, feminist ve reformcu yaptı; yetişkinliğinin başlarında bir Quaker vaizi olmuştu. Amerika Birleşik Devletleri 1865'te köleliği yasakladığında, hem erkek hem de kadın eski kölelere oy hakkı (oy hakkı) verilmesini savundu. 1880'deki ölümüne kadar reform hareketlerinde merkezi bir figür olarak kaldı. Cheltenham Kasabasında uzun süredir ikamet ettiği bölge, onun onuruna artık La Mott olarak biliniyor.

Özel hayatı
-----------

Mott, 11 Kasım 1880'de, günümüz La Mott, Cheltenham, Pensilvanya olarak bilinen bölgede, Roadside'daki evinde zatürreden öldü. Kuzey Philadelphia'daki bir Quaker mezarlığı olan Fair Hill Burial Ground'un en yüksek noktasına yakın bir yere gömüldü.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 11074911
* BNF: cb11953592g (data)
* CiNii: DA1440704X
* GND: 124383661
* ISNI: 0000 0000 8110 8013
* LCCN: n50016853
* NKC: jx20140617001
* NLA: 36167142
* NLI: 987007426913605171
* NTA: 069431531
* SNAC: w6wx86s1
* SUDOC: 083042644
* Trove: 1223024
* VIAF: 32004830
* WorldCat: lccn-n50016853

 |
**Colter Wall** (27 Haziran 1995 doğumlu), Kanadalı şarkıcı, söz yazarı ve müzisyendir. Derin, boğuk bariton ve anlatısal şarkı yazımı ile tanınan Wall'un müziği country, folk ve western tarzlarını kapsar. Haziran 2015'te "Imaginary Appalachia" adlı bir EP yayınladı. Kendi adını taşıyan ilk albümü Mayıs 2017'de, ikinci albümü Songs of the Plains ise Ekim 2018'de yayınlandı. Üçüncü albümü Western Swing & Waltzes and Other Punchy Songs ise Ağustos 2020'de yayınlandı. Dördüncü albümü Little Songs 14 Temmuz 2023'te çıktı.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Colter Wall Announces New Album Little Songs With The Release Of New Single "Evangelina"". *RCA Records* (İngilizce). Erişim tarihi: 11 Haziran 2023. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: no2017024539
* MusicBrainz: cf07ed57-2ec4-45dd-97ec-7c3eff721315
* VIAF: 11148874630349622065
* WorldCat (LCCN): no2017-024539

 |
**Henri Fernand Dentz** (16 Aralık 1881 – 13 Aralık 1945), ilk olarak Fransa Ordusu'nda general iken, Fransa'nın teslim olmasıyla kurulan Vichy Fransası ordusunda görev almıştır.

Doğumu
------

Henri Dentz 16 Aralık 1881 tarihinde Fransa'nın Roanne kentinde doğdu.

Askeri kariyeri
---------------

Henri Dentz, Vichy Fransası'nın kontrolündeki Suriye ve Lübnan topraklarında 45.000 kişilik bir ordunun başına geçti.

Anglo-Irak Savaşı sırasında Almanya Hava Kuvvetleri'nin (Luftwaffe) Suriye'den Irak topraklarına geçmesine, İtalyan Hava Kuvvetleri'ne (Regia Aeronautica) ise yakıt ikmali yapmasına izin verdi. Bunun üzerine Müttefikler Suriye ve Lübnan topraklarına müdhale etmeye karar verdi.

8 Haziran 1941 tarihinde, Sir Henry M. Wilson, komutasındaki Özgür Fransa Ordusu ve İngilizler'in komutasındaki Avustralya, Hint ve Filistin'den oluşan yaklaşık 20.000 kuvvetle Irak üzerinden harekete geçti. Suriye ve Lübnan'ı işgal etmeye başlayan bu Müttefik Devletleri, 13 günlük şiddetli çatışmalar sonucunda Şam'ı ele geçirdi. Henri Dentz ve Vichy Fransası güçleri 21 Haziran 1941 yılında Şam'ı terk etti

Savaş Lübnan'da devam etti. Ancak sonuç değişmedi ve Vichy Fransası güçleri kaybetmeye devam etti. Temmuz ayları itibarıyla, Avustralyalılar Beyrut'un kapısına geldi. Lübnan'nın başkentini kuşatan Avustralya 21. Tugayı Beyrut girme eşiğinde olduğu sırada 10 Temmuz 1941 tarihinde, Dentz mütareke istedi. 12 Temmuz 1941 tarihinde gece yarısı ateşkes yürürlüğe girdi. Daha sonra gözaltına alındı.

Sonrası ve ölümü
----------------

Ocak 1945 yılında Dentz, Mihver güçleri'ne yardım ettiği gerekçesiyle ölüm cezasına çarptırıldı. Ama Fransa'nın Cumhurbaşkanı Gaulle Dentz'in cezasını hafifletildi müebbet hapis cezasına çevirdi. Ancak Aralık 1945 tarihinde öldü.

Kaynakça
--------

* Anthony Mockler: *Our Enemies the French: Being an Account of the War Fought between the French and the British: Syria, 1941*. L. Cooper, London 1976

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb11276042g (data)
* GND: 123493048
* ISNI: 0000 0000 8152 7891
* LCCN: no2013017406
* Léonore: 19800035/138/17468
* NLI: 987007455798305171
* SNAC: w6ht69b7
* SUDOC: 147322642
* VIAF: 72302529
* WorldCat: lccn-no2013017406

 |
**Jumbo Wilson** olarak da bilinen Mareşal **Henry Maitland Wilson, 1. Baron Wilson**, (5 Eylül 1881 - 31 Aralık 1964), 20. yüzyılın kıdemli bir İngiliz Ordusu subayıydı. İkinci Boer Savaşı'nda ve ardından Birinci Dünya Savaşı sırasında Somme ve Passchendaele'de aktif hizmet gördü. İkinci Dünya Savaşı sırasında Mısır'da İngiliz Birliklerinde Başkomutan (GOC-in-C) olarak görev yaptı ve Aralık 1940'ta İtalyan kuvvetlerine önemli bir başarıyla saldıran Pusula Operasyonunu başlattı. Şubat 1941'de Sirenayka Askeri Valisi oldu. Nisan 1941'de Yunanistan'a giden İngiliz Milletler Topluluğu sefer kuvvetine ve Mayıs 1941'de Filistin ve Trans-Ürdün'deki İngiliz Kuvvetleri Komutanı (GOC) Genel Komutanlığına komuta etti.

Wilson, Ekim 1941'de Suriye ve Filistin'de GOC Dokuzuncu Ordusu, Ağustos 1942'de GOC İran ve Irak Komutanlığı ve Şubat 1943'te GOC Orta Doğu Komutanlığı oldu. Ocak 1944'ten itibaren Akdeniz'deki Müttefik Yüksek Komutanı ve Ocak 1945'ten 1947'ye kadar Washington D.C.'deki İngiliz Müşterek Kurmay Misyonu Başkanıydı.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb12364699q (data)
* GND: 1050531604
* ISNI: 0000 0001 1624 7997
* LCCN: n89643044
* NARA: 10572454
* NLI: 987007339259005171
* SNAC: w6w16krd
* SUDOC: 103562478
* VIAF: 39455914
* WorldCat: lccn-n89643044

 |
**Harry Dember** (11 Temmuz 1882 Leimbach; †22 Mart 1943, New Brunswick, New Jersey) yirminci yüzyılda yaşamış Alman fizikçi.

Hayatı
------

Dember, *Realgymnasium Mansfeld* isimli liseden mezun olduktan sonra, Berlin Üniversitesi'nde fizik üzerine lisansını tamamladı ve Dresden Teknik Üniversitesi'nde asistanlık ile akademik hayatına başladı. Doktorasını 1906'da Berlin'de tamamlayan Dember, habilitasyonunu da 1909 yılında Dresden'de Wilhelm Hallwachs danışmanlığında tamamladı. 1914 yılında bir araştırma gezisi için Tenerife'ye giden Dember, I. Dünya Savaşı'nın patlak vermesi sonucu 1918 yılına kadar adayı terk edemedi.

1923 yılında Dresden Teknik Üniversitesi'ne fizik profesörü olarak atanan Dember; Yahudi asıllı olmasından dolayı 1933 gibi erken bir tarihte Nazi partisi taraftarlarınca üniversiteden ayrılmak için baskı görmeye başladı.

Bu baskılardan ötürü, Dember ailesi ile birlikte Türkiye'ye göç etti ve İstanbul Üniversitesi'nde fizik profesörü olarak çalışmaya başladı. 1942 yılında Türkiye'den ABD'ye ayrılan Dember, Brunswick Üniversitesi'nde öğretim görevlisi olarak çalışmalarına devam ettiyse de 1943 senesinde Brunswick'te vefat etti.

Çalışmaları
-----------

Dember, Foto-Dember etkisi ve Dember etkisi olarak adlandırılan günümüzde en bilinen uygulaması güneş pili olan kristal fotoğraf efektini keşfetmiştir. Yanı sıra, 1916 senesinde Loschmidt sayısını, dönemine göre çok yüksek bir kesinlik payı olduğu düşünülen %7'lik bir hata ile belirleyebilmiştir.

Dış bağlantılar
---------------

* judentum.de: Rolle der Juden in Wirtschaft und Kultur Sachsens 21 Ekim 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* judentum.net: Harry Dember vor 120 Jahren geboren 4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Kaynakça
--------

1. ↑  Dember, Dember (1916). "Über die Bestimmung der Loschmidtschen Zahl aus Extinktionskoeffizienten des kurzwelligen Sonnenlichts mit Hilfe eines lichtelektrischen Spektralphotometers". *Annalen der Physik*. **354** (5). ss. 599-610. doi:10.1002/andp.19163540507.
***My Führer – The Really Truest Truth about Adolf Hitler*** (Almanca: Mein Führer – Die wirklich wahrste Wahrheit über Adolf Hitler), Dani Levy'nin yönettiği 2007 Alman komedi-drama filmidir.

Olay örgüsü, 1945'in Yeni Yılı civarında, İkinci Dünya Savaşı'dır. Film, Adolf Hitler'in hikâyesini ve büyük bir Yeni Yıl konuşması için hazırlığını anlatıyor. Hitler konuşamayacak kadar depresiftir, bu yüzden ona ders vermesi için bir Yahudi oyunculuk koçu çağrılır.

Prömiyer 9 Ocak 2007'de Essen'de yapıldı. Geniş Alman sürümü, 11 Ocak'ta ve sırasıyla 18 ve 19 Ocak'ta İsviçre ve Avusturya sürümlerinde yayınlandı. 29. Moskova Uluslararası Film Festivali'ne girdi.

Oyuncu kadrosu
--------------

* Adolf Hitler rolünde Helge Schneider
* Adolf Grünbaum rolünde Ulrich Mühe
* Joseph Goebbels rolünde Sylvester Groth
* Elsa Grünbaum rolünde Adriana Altaras
* Albert Speer rolünde Stefan Kurt
* Heinrich Himmler rolünde Ulrich Noethen
* Obergruppenführer Rattenhuber rolünde Lambert Hamel
* Martin Bormann rolünde Udo Kroschwald
* SS-Wachmann Moltke rolünde Torsten Michaelis
* Erich Kempka rolünde Axel Werner
Rus ruletinde kullanılan bir altıpatlar.
**Rus ruleti** (Rusçası **Ру́сская руле́тка**), altıpatlarla oynanan ölümcül bir şans oyunu. Tabancaya tek bir kurşun yerleştirilir ve kurşunun yeri belli olmayacak şekilde top çevrilir. Oyuncular sırayla tabancayı şakaklarına dayarlar ve tetiği çekmek suretiyle şanslarını denerler. Rus ifadesi oyunun doğduğu ülkeye işaret etmektedir.

Matematiksel model
------------------

Olasılık biliminin genel yasaları Rus ruleti için de geçerlidir.
Eğer tabancanın topu 6 mermi alıyorsa ve her denemeden sonra top yeniden çevrilmiyorsa silahın ateş alma olasılığı artan bir oranda büyür:

|  |  |
| --- | --- |
| **Patlama** | **olasılığının seyri** |
| 1
  | 1/6 = 0,1(6) = 16, (6)%
  |
| 2
  | 1/5 = 0,2 = 20%
  |
| 3
  | 1/4 = 0,25 = 25%
  |
| 4
  | 1/3 = 0, (3) = 33, (3)%
  |
| 5
  | 1/2 = 0,5 = 50%
  |
| 6
  | 1/1 = 1 = 100% |

Eğer top her denemeden sonra cevrilecek olursa yaşama olasılığı şu şekilde olacaktır:

|  |  |
| --- | --- |
| **Yaşama** | **olasılığı** |
| 1
  | 5/6
  |
| 2
  | (5/6)^2
  |
| 3
  | (5/6)^3
  |
| 4
  | (5/6)^4
  |
| 5
  | (5/6)^5
  |
| 6
  | (5/6)^6 |

vs.

Edebiyatta Rus ruleti
---------------------

Yazar Kosta Kortidis'in "Rulet" adlı oyunu.
II. Dünya Savaşı sırasında, Alman savaş esirleri kafatası tümeninde esir tutulurken, Rus askerleri tarafından rulet oynamaya zorlanır. Psikolojik gerilim türündeki tiyatro oyun Devlet Tiyatroları tarafından ilk kez 6 Ekim 2014 tarihinde sahnelenmiştir. Bence Kitap yayınları tarafından kitap olarak basılan eser, Lehçe, Almanca, Boşnakça, Yunanca, Rusça, Farsça dahil birçok dile çevrilmiştir. Yazar Kosta Kortidis, Rulet adlı eseriyle, 2015 yılında Türkiye'nin en başarılı oyun yazarı seçilmiştir.

* Mihail Lermontov'un Zamanımızın Bir Kahramanı romanında bir kışlada askerler Rus ruletinin bir çeşidini oynamaktadır.

Ayrıca bakınız
--------------

* İntihar yöntemleri
**Kırmızı çekirdek** (*nucleus ruber*), rostral mesencephalon'da bulunan motor koordinasyon ile ilişkili bir yapıdır. Taze kesitlerinde görülen kırmızımsı renk, içindeki damarlardan ve nöronların çoğunun sitoplazmasında bulunan demir içeren pigmentlerden dolayıdır. Bu yapı mesencephalon'un tegmentumunda substantia nigra ve aquaductus cerebri (*aquaductus sylvii*) arasında lokalizedir. Formatio reticularis'in bir parçası olarak kabul edilir. Colliculus superior'un kaudal seviyelerinden diencephalonun kaudal seviyelerine kadar uzanan nucleus ruber'in rostralde yer alan *pars parvocelularis* ve kaudalde yer alan *pars magnocelularis* olmak üzere iki bölümü vardır. Kırmızı çekirdek ve substantia nigra ekstrapiramidal motor sistemin subkortikal merkezleridir.

Götürücü (Efferent-Motor) ve Getirici (Afferent-Duyum) Lifleri
--------------------------------------------------------------

Nucleus ruber'e afferent lifler nuclei cerebelli ve cortex cerebri'den gelir. Cortex cerebriden nucleus ruber'e gelen lifler fibrae corticorubrales'i oluşturur. Nucleus ruber'den inen efferent lifler ise decussatio tegmentalis anterior'da karşı tarafa geçtikten sonra cerebellum'a, beyin sapındaki çeşitli nükleuslara ve medulla spinalise giderler. Medulla spinalise giden lifler tractus rubrospinalis adını alır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Richard S. Snell. *Snell Klinik Nöroanatomi*. Nobel Tıp Kitabevi. s. 83.
2. ↑  *Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Dönem 2 Ders Notları*. s. 83.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* TA98: A14.1.06.323

 |
Joseph Stilwell
**Joseph Warren Stilwell** (19 Mart 1883, Palatka, Florida-12 Ekim 1946, San Francisco, ABD), Amerikalı general. II. Dünya Savaşı'nda, komutasındaki ABD ve milliyetçi Çin birlikleriyle Uzak Doğu'daki Japon ilerlemesini durdurmaya çalışmıştır.

1904'te New York'taki West Point Askeri Akademisi'ni bitirdikten sonra Filipinler'de, I. Dünya Savaşı sırasında da Avrupa'daki Amerikan Çıkartma Kuvveti'nde görev aldı. Ardından West Point'te ders vermeye başladı. Bu arada Çince öğrenen Stilwell, 1925-29 arasında Tianjin'de, 1935-39 arasında da Pekin'de askerî ataşe olarak bulundu. 1944'te generalliğe yükseltildi.

II. Dünya Savaşı başladıktan sonra, General Çan Kay-şek'in isteğini kabul ederek milliyetçi Çin kuvvetlerinin kurmay başkanlığını ve Birmanya'daki (bugün Myanmar) 5. ve 6. Çin ordularının komutanlığını üstlendi. 1942'de sayı ve donanım açısından üstün Japon kuvvetleri karşısında ağır bir yenilgiye uğradı. Cangıldaki zorlu ve uzun bir yürüyüşün sonunda hayatta kalan askerleriyle birlikte Hindistan'a ulaşmayı başardı. Savaş boyunca Çin, Birmanya ve Hindistan'daki ABD kuvvetlerine komuta etmeyi sürdürdü. Müttefiklerin ikmal yolu olarak kullandıkları Birmanya Karayolu'na bağlı Ledo Yolu'nun adı, 1945 başlarında Stilwell Yolu olarak değiştirildi. Daha sonra ABD'nin Pasifik bölgesindeki 10. Ordu'sunun komutanlığına atanan Stilwell, Ağustos 1945'te Ryukyu Adalarında 100 binden fazla Japon askerini teslim aldı. Mart 1946'da ölünceye değin San Francisco'daki 6. Ordu'nun komutanlığını sürdürdü.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb15542134m (data)
* CiNii: DA0196168X
* GND: 118830821
* ISNI: 0000 0001 0956 2649
* LCCN: n81127226
* NARA: 10570152
* NDL: 00526504
* NLI: 987007268564105171
* NTA: 07132318X
* SELIBR: 236478
* SNAC: w6107tkb
* SUDOC: 056244223
* VIAF: 15083666
* WorldCat: lccn-n81127226

 |
**Hüseyin Pektaş** (d. 1884, Rumelihisarı, Sarıyer, İstanbul) - (ö. 13 Kasım 1970, İstanbul), Türk eğitimci.

Yeniköy Belediyesi Vergi Katibi Yusuf Bey ile Şehitlik Dergahı Şeyhi Nafi Baba'nın kızı Hayriye Hanım'ın en büyük oğludur. Robert Kolej'i 1903 yılında bitirmiştir. Mezun olan ilk Türk öğrencilerinden biridir. Sorbonne Üniversitesi tarih bölümünde üç yıl okumuştur. 1905 yılında Robert Kolej'e dönerek Tarih, Türkçe ve Edebiyat; Yüksek Ticaret ve Mülkiye mekteplerinde ise İngilizce öğretmenlikleri yapmıştır. Tevfik Fikret'den edebiyat, Arapça ve Farsça dersleri almış ve onun hastalanıp gelemediği günler Robert Kolej'de yerine derslerine girmişir. TBMM V. VI. ve VII. Dönem Malatya Milletvekilliği yapmış Mihri Pektaş ile 1927 yılında evlenmiştir. Necla (1918) ve Süveyda (1919) adlı iki kız babasıdır. Kızları, Atatürk'ün genel sekreteri ve TBMM V. Dönem Burdur Milletvekilliği yapmış Hasan Rıza Soyak'ın oğulları (Enver ve Sungu Soyak) ile evlenmişlerdir. Lozan Barış Konferansı her iki döneminde, Türk Heyeti'ne tercüman katip sıfatı ile katılmıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Dr. Fethi Tevetoğlu (1 Kasım 2007). "Cilt: IV, Kasım 1987". atam.gov.tr. 12 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2013.