**Arthur Aikin**, FLS, FGS (19 Mayıs 1773 - 15 Nisan 1854), İngiliz kimyager, mineralog ve bilim yazarıdır. Kimya Derneği'nin (şimdiki Kraliyet Kimya Topluluğu) kurucu üyesiydi. İlk olarak 1841'de sayman oldu ve daha sonra derneğin ikinci başkanı oldu.

Hayatı
------

Warrington, Lancashire'da, önde gelen Üniteryenlerden oluşan seçkin bir edebi ailede doğdu. Bunların en bilineni, erken dönem çocuk edebiyatının yanı sıra şiir ve denemeler de yazan bir entelektüel olan teyzesi Anna Laetitia Barbauld idi. Babası Dr John Aikin, tıp doktoru, tarihçi ve yazardı. John (1713-1780) olarak da adlandırılan büyükbabası, Warrington Akademisi ile yakından ilişkili bir Üniteryen bilgin ve teolojik öğretmendi. Kız kardeşi Lucy (1781-1864) tarihi bir yazardı. Kardeşleri Charles, ünlü teyzeleri tarafından evlat edinildi ve kuzenleri olarak yetiştirildi.

Arthur Aikin, Hackney'deki New College'da Joseph Priestley'den kimya okudu ve bilimin pratik uygulamalarına dikkat etti. Erken yaşlarındayken kısa bir süre için Üniteryen bir vaizdi. Aikin, Guy's Hospital'da otuz iki yıl kimya dersi verdi. 1801'den 1806'da Askesian Cemiyeti ile birleşinceye kadar beş yıl süreyle İngiliz Mineraloji Derneği'nin Başkanı oldu.
1803'ten 1808'e kadar Yıllık İnceleme'nin editörlüğünü yaptı. 1805'te Aiken, resmi olarak 1806'da kurulan Londra Enstitüsü'nün de işletme sahibi oldu. 1807'de Londra Jeoloji Topluluğu'nun kurucularından biriydi ve 1812-1817'de onursal sekreteriydi. Ayrıca 1813 ve 1814'te dersler verdi. Diğerlerinin yanı sıra Wrekin ve Shropshire kömür sahası hakkındaki makalelere bu toplumun işlemlerine katkıda bulundu. *Mineraloji Elkitabı* 1814'te yayımlandı. Daha sonra Sanat Topluluğu'nun ücretli Sekreteri oldu ve daha sonra üye olarak seçildi. 1841'de Londra Kimya Derneği'nin kurucusu, ilk saymanı ve 1843 ile 1845 arasında ikinci başkanıydı.

İngiliz Mineraloji Derneği, Londra Enstitüsü ve Jeoloji Derneği ile yaptığı çalışmaların dışında kendini desteklemek için Aiken, Guy's Hastanesi'nde halka ve tıp öğrencilerine yazar, çevirmen ve öğretim görevlisi olarak çalıştı. Yazıları ve gazeteciliği, yabancı bilimsel haberleri daha geniş İngiliz kamuoyuna duyurmak için faydalıydı. Aynı zamanda Londra Linne Derneği'nin bir üyesiydi ve 1820'de İnşaat Mühendisleri Enstitüsü'ne katıldı.

Sağlam muhakeme ve geniş bilgi sahibi bir adam olarak son derece saygındı. Aikin hiç evlenmedi ve 1854'te Londra'da Hoxton'da öldü.

Yayınları
---------

* *Journal of a Tour through North Wales and Part of Shropshire with Observations in Mineralogy and Other Branches of Natural History* (London, 1797)
* *A Manual of Mineralogy* (1814; ed. 2, 1815)
* *A Dictionary of Chemistry and Mineralogy* (with his brother C. R. Aikin), 2 vols. (London, 1807, 1814).

*Rees's Cyclopædia* için Kimya, Jeoloji ve Mineraloji hakkında maddeler yazdı, ancak hangileri olduğu bilinmemektedir.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4  Knight, David (2009). "Chemists get down to earth" (PDF). *Geological Society, London, Special Publications*. **317** (1): 93-103. Bibcode:2009GSLSP.317...93K. doi:10.1144/SP317.3. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 8 Ağustos 2022.
2. ↑  "Arthur Aiken". *Grace's Guide*. 21 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ocak 2015.
3. 1 2 3   Önceki cümlelerden bir veya daha fazlası artık kamu malı olan bir yayından alınan metni içeriyor: Chisholm, Hugh, (Ed.) (1911). "Aikin, Arthur". *Encyclopædia Britannica*. **1** (11. bas.). Cambridge University Press. s. 437.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikikaynak, 1885–1900 *Dictionary of National Biography*'nin ***Arthur Aikin*** metnine (İngilizce) sahiptir. |

* Wikisource logo Vikikaynak'ta Arthur Aikin tarafından ya da onun hakkında yazılmış çalışmalar
* Wikimedia Commons'ta Arthur Aikin ile ilgili çoklu ortam kategorisi bulunur.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX1593869
* BNF: cb16296121w (data)
* GND: 129086479
* ISNI: 0000 0000 6324 5532
* LCCN: n84140083
* NLI: 987007279367005171
* SNAC: w6891447
* SUDOC: 183350774
* Trove: 1091366
* VIAF: 69999076
* WorldCat: lccn-n84140083

 |