**1972 UEFA Kupa Galipleri Kupası finali** 1971-72 UEFA Kupa Galipleri Kupası sezonunun şampiyonunu belirleyen, kupa tarihindeki 12. final. Mücadele 24 Mayıs 1972'de, Sovyetler Birliği'nin Dinamo Moskva takımıyla, İskoçya'dan Rangers arasında, İspanya'nın Barselona kentindeki Camp Nou'da oynandı. Karşılaşmayı Rangers 3-2 kazandı. Mücadele bir ilk kez bir Sovyet takımının Avrupa kupası finali görmesi anlamına geliyordu. Futbolcular, Barselona'da galip gelmeleri halinde, büyük anlam taşıyan *Spor Uzmanı* unvanı ile ödüllendirilebilecekti. Maç öncesi Rus taraftarlarla İspanyol polisi arasında yaşanabilecek muhtemel olaylara ilişkin kaygılar dile getirilmişti. İspanya'da dönemin politik koşullarının etkisiyle, Francisco Franco'nın sağ görüşlüğü diktatörlüğünün son yıllarıyla birlikte, Rus oyuncu ve taraftarları tatsız bir ortamın beklediği açıktı.

Finale giden yol
----------------

Rangers turnuvaya Rennes'i iki maç sonunda 2-1'le geçerek başladı. İlk maç 1-1 berabere tamamlanırken, Rangers rövanşı Alex MacDonald'ın golüyle 1-0 kazanmıştı. İkinci turda rakipleri Portekiz'in Sporting takımı oldu. İlk maçın 45 dakikalık bölümünü 3-0 önde geçen takım, ikinci yarıda skorun 3-2'ye gelişine engel olamadı. Sporting ikinci maçı 3-2 kazanınca, 5-5'lik eşitlik oluştu. Uzatma bölümlerinde Rangers Willie Henderson'la öne geçti ancak Portekiz ekibi, bitime altı dakika kala skoru 6-6'ya getirmeyi başardı. Daha sonra tüm Avrupa kupaları tarihinin en garip olaylardan biri yaşandı. Hollandalı hakem Laurens van Raavens'in, deplasmanlarda Rangers'ın üç, Sporting'in ise iki gol attığını bilmesi; dolayısıyla Rangers'ın turu geçmiş olduğuna karar vermesi gerekiyordu. Ama maçın hakemi seri penaltı atışlarına geçilmesine hükmetti ve Rangers penlatılarda kaybetti. Rangers teknik direktörü Willie Waddell'in UEFA'ya deplasman golü kuralı için başvurması üzerine, hakemin kararı yeniden değerlendirilerek değiştirildi ve Rangers'ın turu geçtiği açıklandı. Bir sonraki mücadele, İtalyan'da dönemin lig lideri, Torino ile oldu; Rangers 2-1'le tur atladı. Yarı finalde de Bayern München'i 3-1'le geçen Rangers tarihinde üçüncü kez bir Avrupa kupası finaline yükseldi.

Dinamo Moskva ise turnuvaya Yunanistan'dan Olimpiyakos'u 3-1'le saf dışı bırakarak başladı. Sonrasında Türk ekibi Eskişehirspor'u 3-0 yenen takım çeyrek finalde, bir önceki sezonun Şampiyon Kulüpler Kupası yarı finalisti, Yugoslav Kızılyıldız'la eşleşti. Moskova iki maç sonunda 3-1'le turu geçerek, yarı finalde Dinamo Berlin'in rakibi oldu. İki maçın da 1-1 berabere tamamlanması üzerine yapılan penaltı atışlarında galip gelen taraf olan Dinamo Moskva, Avrupa kupası finali oynayacak ilk Rusya kulübü oldu.

Maç özeti
---------

### İlk devre

Rangers maçın ilk bölümünde iki farklı öne geçmişti. İlk gol forvet oyuncusu Colin Stein'den gelirken, David Smith'in pasında kafayı vuran Willie Johnston ikinci golü kaydetti.

### İkinci devre

Rangers ikinci yarının ilk dakikalarında, yine Willie Johnston'ın attığı golle, skro 3-0'a taşıdı. Dinamo Moskva maçın son yarım saatine girilirken Eştrekov'la bir gol buldu. Baskıya devam eden takım, bitime üç dakika kala, Makhovikov'in ayağından farkı bire indirdi. Rangers tarihindeki ilk Avrupa kupası şampiyonluğunu korumak için savunmaya çekildi.

### Saha olayları

Ana madde: 1972 UEFA Kupa Galipleri Kupası finali olayları
Maçın son anları, yüzlerce Rangers taraftarının sahaya girmesiyle gölgede kaldı; maç olaylar sebebiyle kesintiye uğradı. 60'lı ve 70'li yıllarda, Avrupa kupası finalleri de dahil olmak üzere, sahaya atlamalar sıkça görülüyordu. Her ne kadar, sahaya girenlerin yanlış bir bitiş düdüğü algısıyla, hoyrat bir kutlama yapmakta olabileceği iddia edilse de Dinamo Moskva oyuncuları ve bazı gözlemcilerin de dahil olduğu diğer kişiler, olayların Sovyet takımının konsantresini dağıtmak, hızını kesmek, amacıyla taraftarlar tarafından planlanarak gerçekleştirildiğini belirtti. Son dakikalarda Dinamo skoru eşitlemek için büyük baskı kurmuş, ancak sahaya giren taraftarlar Rangers defansının rahat bir nefes almasını sağlamış ve Sovyet oyuncuların havasının dağılmasına yol açmıştı.

Dinamo Moskva ve Sovyet Futbol Federasyonu, olayın Rangers taraftarının skorun eşitlenmesini engellemek için yaptığı bilinçli bir eylem olduğunu gerekçe göstererek, maçın tekrar edilmesini istedi. UEFA'nın başlangıçta buna sıcak bakmasına ve bazı tarafsız yorumcular da maçın tekrar edilmesi gerektiğini söylemesine rağmen tekrar maçı için bir gelişme yaşanmadı ve Rangers'ın kupayı almasına izin verildi. Şampiyonluğu alınmasa da, İskoç ekibine taraftarlarının davranışı sebebiyle iki yıl Avrupa turnuvalarından men cezası verildi; bu ceza daha sonra bir yıla indirildi.

Maç detayı
----------

Rangers İskoçya v Sovyetler Birliği Dinamo Moskva

|  |
| --- |
| 24 Mayıs 1972 |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Rangers İskoçya | 3 - 2 | Sovyetler Birliği Dinamo Moskva |
| Stein Gol 23'Johnston Gol 40' Gol 49' |  | Eştrekov Gol 60' Makhovikov Gol 87' |

|  |
| --- |
| Camp Nou, Barselona**Seyirci**: 24.701**Hakem**: José María Ortiz de Mendíbil (İspanya) |


|  |  |
| --- | --- |
| 




**Rangers**
 | 




**Dinamo Moskva**
 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
| **RANGERS:** |
|  |  |
| GK | **1** | İskoçya Peter McCloy |
| DF | **2** | İskoçya Sandy Jardine |
| DF | **3** | İskoçya Willie Mathieson |
| DF | **4** | İskoçya John Greig (K) |
| DF | **5** | İskoçya Derek Johnstone |
| MF | **6** | İskoçya David Smith |
| MF | **7** | İskoçya Tommy McLean |
| MF | **8** | İskoçya Alfie Conn |
| FW | **9** | İskoçya Colin Stein |
| MF | **10** | İskoçya Alex MacDonald |
| FW | **11** | İskoçya Willie Johnston |
| **Oyuncu değişiklikleri:** |
| GK |  | Batı Almanya Gerry Neef |
| DF |  | İskoçya Alex Miller |
| FW |  | İskoçya Derek Parlane |
| **Teknik direktör:** |
| İskoçya William Waddell |
|

 | 

|  |
| --- |
| **DİNAMO MOSKOVA:** |
|  |  |
| GK | **1** | Sovyetler Birliği Vladimir Pilguy |
| DF | **2** | Sovyetler Birliği Vladimir Basalayev |
| DF | **3** | Sovyetler Birliği Yozhef Sabo (K) |
| DF | **4** | Sovyetler Birliği Valeri Zykov |
| DF | **5** | Sovyetler Birliği Vladimir Dolbonosov |  | 69. dakikada oyundan çıktı 69' |
| MF | **6** | Sovyetler Birliği Yevgeni Zhukov |
| MF | **7** | Sovyetler Birliği Oleg Dolmatov |
| MF | **8** | Sovyetler Birliği Aleksandr Makhovikov |
| MF | **9** | Sovyetler Birliği Anatoly Baidachny |
| FW | **10** | Sovyetler Birliği Andrei Yakubik |  | 56. dakikada oyundan çıktı 56' |
| FW | **11** | Sovyetler Birliği Gennady Yevriuzhikin |
| **Oyuncu değişiklikleri:** |
| MF | **12** | Sovyetler Birliği Vladimir Eştrekov |  | 56. dakikada oyuna girdi 56' |
| FW | **13** | Sovyetler Birliği Mikhail Gershkoviç |  | 69. dakikada oyuna girdi 69' |
| **Teknik direktör:** |
| Sovyetler Birliği Konstantin Beskov |

 |

Ayrıca bakınız
--------------

* 1971-72 UEFA Kupa Galipleri Kupası
* 1972 Şampiyon Kulüpler Kupası finali
* 1972 UEFA Kupası finali

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4  "Rangers triumph in Europe 1972". BBC Sport. 7 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2007.
2. 1 2 3 4  "'The behaviour of the Scottish fans was shocking and ugly'". 14 Aralık 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2011.
3. ↑  "Rangers memories". BBC. 5 Kasım 2007. 10 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Nisan 2011.
4. 1 2  Russia's woes weigh on CSKA 3 Aralık 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. UEFA.com, 18 Mayıs 2005

Dış bağlantılar
---------------

* Rsssf.com UEFA Kupa Galipleri Kupası16 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* UEFA.com 1972 UEFA Kupa Galipleri Kupası finali

| * g
* t
* d
UEFA Kupa Galipleri Kupası |
| --- |
| Sezonlar | 
* 1960-61
* 1961-62
* 1962-63
* 1963-64
* 1964-65
* 1965-66
* 1966-67
* 1967-68
* 1968-69
* 1969-70
* 1970-71
* 1971-72
* 1972-73
* 1973-74
* 1974-75
* 1975-76
* 1976-77
* 1977-78
* 1978-79
* 1979-80
* 1980-81
* 1981-82
* 1982-83
* 1983-84
* 1984-85
* 1985-86
* 1986-87
* 1987-88
* 1988-89
* 1989-90
* 1990-91
* 1991-92
* 1992-93
* 1993-94
* 1994-95
* 1995-96
* 1996-97
* 1997-98
* 1998-99

 |
| Finaller | 
* 1961
* 1962
* 1963
* 1964
* 1965
* 1966
* 1967
* 1968
* 1969
* 1970
* 1971
* 1972
* 1973
* 1974
* 1975
* 1976
* 1977
* 1978
* 1979
* 1980
* 1981
* 1982
* 1983
* 1984
* 1985
* 1986
* 1987
* 1988
* 1989
* 1990
* 1991
* 1992
* 1993
* 1994
* 1995
* 1996
* 1997
* 1998
* 1999

 |
| 
* İstatistikler ve rekorlar
* Gol kralları
* Ödül
* Kazanan teknik direktörler
* Şampiyonlar

 |

| * g
* t
* d
Rangers FC maçları |
| --- |
| İskoçya Kupası finalleri | 
* 1877
* 1879
* 1894
* 1897
* 1898
* 1899
* 1903
* 1904
* 1905
* 1921
* 1922
* 1928
* 1929
* 1930
* 1932
* 1934
* 1935
* 1936
* 1948
* 1949
* 1950
* 1953
* 1960
* 1962
* 1963
* 1964
* 1966
* 1969
* 1971
* 1973
* 1976
* 1977
* 1978
* 1979
* 1980
* 1981
* 1982
* 1983
* 1989
* 1992
* 1993
* 1994
* 1996
* 1998
* 1999
* 2000
* 2002
* 2003
* 2008
* 2009

 |
| İskoçya Lig Kupası finalleri | 
* 1947 (Nisan)
* 1949 (Mart)
* 1951
* 1958
* 1960
* 1961
* 1963
* 1964
* 1965
* 1966
* 1967
* 1970
* 1976
* 1978
* 1979 (Mart)
* 1981
* 1982
* 1984 (Mart)
* 1984 (Ekim)
* 1986
* 1987
* 1988
* 1989
* 1990
* 1992
* 1993
* 1996
* 1998
* 2002
* 2003
* 2005
* 2008
* 2009
* 2010
* 2011

 |
| Kupa Galipleri Kupası finalleri | 
* 1961
* 1967
* 1972

 |
| UEFA Avrupa Ligi finalleri | 
* 2008
* 2022

 |
| Diğer maçlar | 
* Berwick Rangers 1-0 Rangers (1967)

 |