| İtalya tarihi |
| --- |
|  |
| Erken
* Tarih öncesi İtalya
* Etrüskler (12th–6th c. BC)
* Magna Graecia (8th–3rd c. BC)
 |
| Antik Roma
* Krallık (753 BC–509 BC)
* Cumhuriyet (509 BC–27 AD)
* İmparatorluk (27 AD–286 AD)
	+ Roma İtalyası
* Batı İmparatorluğu (286 AD–476 AD)
	+ İtalya praetoria idaresi
 |
| Roma sonrası krallıkları

|  |  |
| --- | --- |
| Odoacer |  476-493
  |
| Ostrogotlar |  493-553
  |
| Vandallar |  435-534
  |
| Lombardlar (bağımsız) |  565-774
 |

 |
| Orta Çağ
Sicilya Emirliği
Papalık
Lombard
Napoli
Sardinya Krallığı
Floransa
Denizci cumhuriyetler
Amalfi (958-1037)  **·**  Ancona (1000-1532)  **·**  Cenova (1005-1815)  **·**  Pisa (1016-1406)  **·**  Ragusa (1358-1808)  **·**  Venedik (697-1797) |
| Yeni Çağ
Rönesans
İtalya Savaşları
Cumhuriyet  **·**  Krallık
Risorgimento |
| 20. Yüzyıl
İtalya Krallığı
Faşist İtalya
İtalyan Sosyal Cumhuriyeti
İtalyan Cumhuriyeti |
| Özel Konular
İtalya'nın askeri tarihi
İtalya'nın kültürel tarihi
İtalya'nın ekonomik tarihi
İtalya'nın sosyal tarihi |
| * g
* t
* d
 |

**Floransa Dükalığı** (İtalyanca: *Ducato di Firenze*), Floransa, Toskana, İtalya merkezli olarak kurulmuş 1532–1569 döneminde hüküm sürmüş kalıtımsal monarşi ile idare edilen bir devlettir. Bu Dükalık 1530'de Floransa'yı kuşatarak eline geçiren Kutsal Roma Germen İmparatoru V. Karl (Şarlken) Floransa Cumhuriyeti'ne son verip bu cumhuriyetin büyük bir döneminde hükûmet süren Mediciler sülalesini bir kalıtımsal hükümdar hanedanı olarak ilan etmesi sonucu ortaya çıkmıştır. Floransa'da bu şekilde bir monarşik devlet kurulmasında o dönemde papa olan ve Medici sülalesine mensup olan Papa VII. Clemens başrol oynamıştır. Papa yakın akrabası olan Alessandro de Medici'yi Floransa Dükü olarak ilan edip bu dükalığın Medici hanedan mensuplarına kalıtsal olarak geçmesini sağlamıştır.

1537'de 26 yaşında olan birinci dük Alessandro de Medici bir suikaste uğrayarak öldürülünce doğrudan doğruya varisi olacak meşru olan bir oğlu bulunmadığından düklük Medici sülalesinin başka bir koluna geçti. O zamanlar Floransa'da ünlü bir paralı askerler komutanı olan "Giovanni dalle Bande Nere"'nin oğlu Floransa'nın ileri gelenleri tarafından I. Cosimo de Medici unvanı ile dük olarak seçildi. Bu yeni dük seçimi İtalya Savaşları'nda Floransa'nın desteğini sağlamak isteyen Kutsal Roma Germen İmparatoru V. Karl (Şarlken) tarafından da kabul edildi.

I. Cosimo Floransa için güçlü bir donanma kurdu. Düklüğün sınırlarını genişletti. Elba Adası'nin satın alarak düklük arazilerine kattı. Siena'yı savaş açarak bu şehri Floransa Düklüğü'ne katarak Siena Cumhuriyeti'ne son verdi. 1569'da Papa V. Pius, I. Cosimo'yu Toskana Büyük Dükü olarak ilan etti. Böylece "Floransa Düklüğü" devleti sona ermiş oldu ve yeni Toskana Büyük Dükalığı kurulmuş oldu.

Yeni Toskana Büyük Dükası unvan değiştiren I. Cosimo de Medici oldu. Mediciler sülalesi Toskana Büyük Dükalığı hükümdarlığı 1739'a kadar, bir erkek çocuk varisi bulunmayan III. Cosimo de Medici'nin 1737'de ölmesi ve dükalığın Habsburg-Lorraine hanedanına geçmesine kadar devam etti.

Kuruluşu ve esas yapılanması
----------------------------

1434'ten itibaren Floransa Cumhuriyeti gayriresmî olarak gerçekte Mediciler oidare ve kontrolü altında idi. Cognac Ligi Savaşı sırasında İppolito de' Medici tarafından temsil edilmekte olan Medici idaresine karşı Floransa halkı ayaklandı ve Floransa Cumhuriyeti yeniden gerçek bağımsızlığa kavuşturuldu.

Floransa Cumhuriyeti Floransa Kuşatması sonunda teslim olduktan sonra Kutsal Roma İmparatoru V. Karl (Şarlken) bir bildiri yayınlayarak gayet kesin bir ifade ile kendisinin ve yalnız kendisinin Floransa'nın hükûmetinin nasıl olacağına şahsen karar vereceğini açıkladı. 12 Ağustos 1529'da İmparator V. Karl Mediciler sülalesinin Floransa *Cumhuriyeti* irşi hükümdarlar (*capo*) olduğuna karar verdiğini ilan etti.

Papa VII. Clemens akrabası olan Allessandro de' Medici'nin Floransa'nın gerçek idarecisi olmasını istemekteydi. Ama Papa aynı zamanda Floransalılara bu hükümdar seçiminin halkın isteğiyle ortaya çıktığını ve Allessendro'yu halkın demokratik olarak seçtiğini sanısını vermek istemekteydi. Bu nedenle Medici irsi hükümdarının "Floransa Dükü" unvanını almasına ve böylece Toskana bölgesinde Madici iktidar gücü ve imajının daha da kuvvetlendirilmesine karar verdi. Nisan 1532'de Papa Clemens Floransa'nın idareci kurulu olan *Balia*yi yeni bir "esas kanun" hazırlamaya ikna etti. Hazırlanan bu "Esas Kanun" ile Floransa hükümdarlığı resmen bir irsi monarşi olarak Medici'lere verildiği bildirilmekte idi. Ayrica bu "Esas Kanun"la cok eskiden beri Floransa Cumhuriyetinin en yüksek idare konseyi olan ve seçimle gelen "signoria" kurumunu ve (her iki ayda bir değişen) ve sadece unvan olarak devlet başkanı olan "gönfaloniere" kurumunu lağvedildi. Bu kurumların yerine devlet idaresi üç ana kuruma verildi.

* *Consigliere*: Üç ay süreli olarak seçilmiş dört kişiden oluşan devlet idare konseyi. Bu konseyin başkanı "Floransa Cumhuriyeti Dükü".
* *Senato*: "Balia" tarafından seçilmiş olan 46 kişilik bir meclis. Senato Floransa'nın maliye, güvenlik ve dışişlerini idare ile sorumlu devlet organı. Bundan başka Senato devletin kamu güvenliği yetkileri ve savaş ilan etme yetkileri ile donatılmıştı. Floransa'ya bağlı olan Pisa, Prato, Volterra ve Cortona valileri ve Floransa devleti tarafından yabancı ülkelere gönderilen elçileri de seçmek Senato yetkileri arasındaydı.
* *İki Yüzler Konseyi*: Halkın ve kişilerin verecekleri istidaları inceleyip onlara hakkında hüküm verme organı. Bu konseye üyelik hayat boyu olmakta.

Allessandro de Medici'nin saltanatı
-----------------------------------

Alessandro de Medici
Allessandro de Medici Floransa Dükü olarak göreve başladıktan sonra bile Kutsal Roma İmparatorluğu askerleri Floransa'daki garnizonlarından çekilmediler. 1535'te Floransa'da bazı ilerigelen aileler, bu arada Pazzi Komplosu adı verilen bir komplo ile Lorezenzo de Medici'ye suikast tertip eden) Pszzi ailesi dahil, İppolito de' Medici'ye bir heyet gönderdiler ve ondan İmparator V. Karl'in huzuruna çıkıp Allessandro'yu Dükalığı tahtından indirmesini sağlamak bu heyetin hedefi idi. Fakat Floransalıları yeise boğacak bir şekilde bu talebi İmparator V. Karl kabul etmedi. V. Karl'in kızı "Margaret Parma'lı" Allessandro ile evli idi ve imparator kızının kocasını tahtından indirmekten sakınmakta idi. Bundan sonra Allessandro iki yıl daha Floransa Dükü olarak hüküm sürdü. 1 Ocak 1537'de uzaktan Lorenzo de' Medici'ye bir akraba olan Lorenzino de' Medici tarafından suikasta kurban gidip öldürüldü.

I. Cosimo de Medici'nin düklüğe geçmesi ve saltanatı
----------------------------------------------------

I. Cosimo de Medici Ressam:Angelo Bronzino
Allessandro meşru bir varış bırakmamıştı. Kimin yeni Floransa Dükü olacağı bir pürüzlü sorun olarak ortaya çıktı. Floransa'daki devlet idaresi, en üst rütbelerde olanlar dahil, I. Cosimo de Medici'nin yeni Floransa Dükü olmasını istemekteydiler. Bu haber ortaya yayılınca Flornsa'dan sürgünde bulunan Strozzi sülalesi üyeleri Floransa'yı ele geçirip Cosimo'yu düklükten atmaya çalıştılar ama bunda başarı kazanamadılar.

İdareyi tümüyle eline geçiren I. Cosimo De' Medici, önce devlet memurları bürokrasisini ve devlet erkanını kendine uygun olarak taradı ve kendine aleyhtar olanları elemine etti.

1542'de Floransa'da garnizonlarinda bulunan İmparatorluk askerleri tamamen şehirden çekildiler.

1548'de Cosimo Cenova Cumhuriyeti'ne bağlı olan Elba adasını onlardan satın aldı. Yeni geliştirmekte olduğu Floransa donanması'nı orada inşa etmeye başladı. Sonra Cosimo ana karada bir liman şehri olarak yeni Livorno şehrini kurdurdu, Bu yeni şehre gelip yerleşenlere istedikleri dini takip etmelerine izin verip bu sehre yerleşenlere din hüriyeti imtiyazları tanıdı,

Fransa ile bir ittifak anlaşması yapan Siena Cumhuriyeti aleyhinde İspanya Krallığı ve Kutsal Roma İmparatorluğu ile ittifak yaparak 2 Ağustos 1554'te Marcianao Muharebesi'nde Sienalıları mağlup etti. 17 Nisan 1566'da Floransa ve İspanya orduları Sienna arazilerinin tümünü işgal ettiler. Temmuz 1557'de bu araziler İspanya Kralı II. Felipe tarafından Cosimo'ya bir Orta Çağ malikane haklarına uygun arazi olarak verildi.

Cosimo 15609'da ailesini Pitti Sarayı'na nakledip bu sarayı Dükalık sarayı olarak kullanmaya başladı. 
Mimar Vasari'ye Uffizi binasını Medici Bankası'nın idare merkezi olarak inşa etmesi için sipariş verdi. Bu şaşalı yeni bina ile Medici'lerin güzel sanatları teşvik etme geleneklerini sürdürmüş oldu.

Cosimo Floransa Dükü unvanını küçük görmekte idi. 1569'da buna çare olarak Floransa Devleti'ne yeni bir şekil vermeye karar verdi. Papa V. Pius'a verdiği borçtan sonra, Papa V. Pius kendisine "Toskana Büyük Dükü" unvanını vermeyi kabul etti. Floransa devleti bundan sonra Napolyon döneminde bir aralıktan sonra da 19. yüzyılda İtalya'nın birleştirilinceye kadar "Toskana Büyük Dükalığı" ismini taşıdı. Böylece I. Cosimo De' Medici 1569 ile 1584 arasındaki dönemde "Toskana Büyük Dükü" unvanını taşıyıp "Toskana Büyük Dükalığı" devletini idare etti. Bu Büyük Dükalık üzerinde Medici hanedanı idaresi 1732'de son Medici Toskana Büyük Dükü'nün doğrudan doğruya bir erkek evlat varisi olmadan ölmesine kadar devan etti.

Ayrıca bakınız
--------------

* Floransa
* Floransa Cumhuriyeti
* Toskana Büyük Dükalığı

Kaynakça
--------

1. ↑  Strathern, Paul (2007 Yeni baskı) *Medici: Godfathers of the Renaissance* Londra:Vintage Publishers, ISBN 978-0-099-52297-3 (İngilizce)
2. 1 2  Frieda, Leonie, p. 29
3. 1 2 3  "Historyworld.net". 2 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2014.
4. ↑  Hale, J.R.: *Florence and the Medici*, Londra:Orion books, ISBN 1-84212-456-0, s.118.
5. 1 2  Hale, 119
6. ↑  Genellikle Allessandro de' Medici'nin Urbino Dükü'nin gayrimeşru oğlu olduğu kabul edilmektedir. Fakat bazı tarihçiler onun asıl babasının Papa VII. Clemens olduğunu iddia etmektedirler.
7. ↑  Frieda, Leonie, ( ) *Catherine de Medici* (Phoenix) ISBN 0-7538-2039-0
8. ↑  Hale, s.121
9. ↑  Strathern, Paul, s. 327
10. ↑  Strathern, Paul, s.329-330.
11. ↑  Strathern, Paul s. 332
12. ↑  Strathern, Paul, s.334.
13. ↑  Strathern, Paul, s. 335
14. ↑  Strathern, Paul, s. 339–342

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Floransa Dükalığı*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* I. Cosimo de Medici hakkinda bilgiler3 Mayıs 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
* Strathern, Paul (2007 Yeni baskı), *Medici: Godfathers of the Renaissance*, Londra: Vintage Publishers, ISBN 978-0-099-52297-3 (İngilizce)
* Hibert, Christopher (1979 Yeni baskı), *The Rise and Fall of the House of Medici* Penguin, ISBN 014005090-6 (İngilizce)
* Hale, J.R. (2001 Yeni ed.): *Florence and the Medici: The Pattern of Control*, Londra: Orion books, ISBN 1-84212-456-0, (İngilizce)

| * g
* t
* d
İtalya Yarımadası'ndaki eski devletler |
| --- |
| Kavimler Göçü dönemi (4.–8. yüzyıl.) | 
* Antik Romalılar İtalyası
* Batı Roma İmparatorluğu (285–476)
	+ Korsika ve Sardinya (MÖ 238 – MS 455)
	+ Sicilya (Roma eyaleti) (MÖ 241–MS 476)
* İtalya praetoria idaresi (337–584)
	+ Odoacer yönetimi (476–493)
	+ Ostrogot Krallığı (493–553)
	+ Vandal Krallığı (435–534)
* Lombardlar Krallığı (568-774)
	+ Benevento Dükalığı
	+ Friuli Dükalığı
	+ İvrea Dükalığı
	+ Spoleto Dükalığı
	+ Tridentum Dükalığı
* Ravenna Eksarhlığı (584–751)
* Afrika Eksarhlığı (585–698)

 |
| Venedik Cumhuriyeti (697–1797) | 
* Domini di Terraferma
* Stato da Màr
* Ragusa Cumhuriyeti

 |
| Güney İtalya(774-1139) | 

|  |  |
| --- | --- |
| Bizans | 
* Amalfi Cumhuriyeti
* Gaeta Dükalığı
* İtalya Katepanlığı
* Longobardiya
* Lucania Theması
* Napoli Dükalığı
* Sicilya (thema) ve Bizans Sicilyası
* Sorrento Dükalığı

 |
| Arap | 
* Bari Emirliği
* Sicilya Emirliği

 |
| Lombard | 
* Benevento Prensliği
* Salerno Prensliği
* Capua Prensliği

 |
| Normanlar | 
* Puglia ve Calabria Düklüğü
* Aversa Kontluğu
* Sicilya Prensliği
* Taranto Prensliği

 |

 |
| Sardinya ve Korsika(9. yüzyıl-1420) | 
* Hakimlikler
	+ Agugliastra
	+ Arborea
	+ Cagliari
	+ Gallura
	+ Logudoro
* Oristano
* Sardinya Krallığı ve Korsika Krallığı
* Korsika Cumhuriyeti (1755–1769)

 |
| Ortaçağlar "İtalya Krallığı içindeki devletler", Akdeniz sahili devletleriİtalya Krallığı,Kutsal Roma İmparatorları,ve Papalık Devleti | 
* Ancona Markizliği
* Aosta Dükalığı
* Aquileia Patrikliği (devlet)
* Brixen Piskoposluğu
* Castro Dükalığı
* Ceneviz Cumhuriyeti
* Ceva Markizliği
* Ferrara Dükalığı
* Finale Markizliği
* Floransa Cumhuriyeti
* Floransa Dükalığı
* Friuli Markizliği
* Gorizia Kontluğu
* Gorizia ve Gradisca
* Noli Cumhuriyeti
* Guastalla Kontluğu
* Guastalla Dükalığı
* İstriya Markizliği
* İvrea Dükalığı
* Lucca Cumhuriyeti
* Mantova Dükalığı
* Mantua Dükalığı
* Massa ve Carrara Dükalığı
* Merania Dükalığı
* Milano Dükalığı
* Mirandola Dükalığı
* Modena ve Reggio Dükalığı
* Montferrat Markizliği
* Parma Dükalığı
* Piedmonte Prensliği
* Piombino Prensliği
* Pisa Cumhuriyeti
* Reggio Dükalığı
* Saluzzo Markizliği
* Savoie Dükalığı
* Siena Cumhuriyeti
* Spoleto Dükalığı
* Terra Sancti Benedicti
* Trento Piskoposluğu
* Turino Markizliği
* Toskana Markizliği
* Toskana Büyük Dükalığı
* Urbino Dükalığı
* Verona Markizliği

 |
| Sicilya Krallığı (1130–1816) veNapoli Krallığı (1282-1860) | 
* Presidi Devleti
* San Donato Dükalığı
* Sora Dükalığı
* Taranto Prensliği

 |
| Fransa Devrimi ve Napolyon Bonapart dönemi (1792-1815) | 

|  |  |
| --- | --- |
| Cumhuriyetler | 
* Bologna Cumhuriyeti
* Cisalpin Cumhuriyeti
* Cispadaniya Cumhuriyeti
* İtalya Cumhuriyeti
* Ligurya Cumhuriyeti
* Lucca Cumhuriyeti
* Partenopea Cumhuriyeti
* Roma
* Transpadan Cumhuriyeti

 |
| Krallıklar | 
* Birinci Fransız İmparatorluğu
* Etrurya Krallığı
* Lucca ve Piombino
* İtalya Krallığı
* Napoli
* Anglo-Korsika Krallığı

 |

 |
| Napolyon dönemi sonrası devletleri | 
* Lucca Dükalığı (1815-1847)
* Massa ve Carrara Dükalığı (1814-1829)
* Modena ve Reggio Dükalığı (1814–1859)
* Parma Dükalığı (1814–1859)
* Toskana Büyük Dükalığı (1815–1859)
* Merkezî İtalya Birleşik Vilayetleri (1859-1860)
* Sardinya Krallığı (1814-1860)
* Sicilyateyn Kraliyeti (1816–1861)
* Lombardiya-Venedik Krallığı (1815–1866)
* Papalık Devleti (1814-1870)
* İtalyan Sosyal Cumhuriyeti (1943-1945)
* İtalya Krallığı (1861–1946)

 |