**Toskana** (İtalyanca: *Toscana*) İtalya'nın 1934 Anayasası ile kısmi bölgesel özerklik verilmiş 20 bölgesinden birisidir.

Toskana'nın yüzölçümü 22,990 km² ve nüfusu yaklaşık 3.8 milyondur. Toskana, merkezi İtalya'da bir bölge'dir. Bölgesel başkenti ve idare merkezi Floransa (*Firenze*) 'dır.

Toskana, manzaraları, tarihi, sanatsal mirası ve yüksek kültür üzerindeki etkisi ile bilinir. İtalyan Rönesansı'nın doğum yeri olarak kabul edilir ve sanat ve bilim tarihinde etkili birçok şahsiyete ev sahipliği yapmış olup Uffizi ve Palazzo Pitti gibi tanınmış müzeleri vardır.

Toskana Chianti, Vino Nobile di Montepulciano, Morellino di Scansano, Brunello di Montalcino ve beyaz Vernaccia di San Gimignano dahil olmak üzere çeşitli şaraplarıyla da bilinir.

Güçlü dilsel ve kültürel kimliği olması nedeniyle bazen "ulus içinde ulus" olarak kabul edilir.

Toskana, İtalya içindeki gezginler için ikinci en popüler İtalyan bölgesi‘dir. Başlıca turistik yerler Floransa, Pisa, Castiglione della Pescaia, Grosseto ve Siena'dır.
Castiglione della Pescaia kasabası, bölgedeki en çok ziyaret edilen sahil destinasyonudur, deniz kenarı turizmi gelen turistlerin yaklaşık %40'ını oluşturur.

Maremma bölgesi, Siena, Lucca, Chianti bölgesi, Versilia ve Val d'Orcia ayrıca gezginler arasında uluslararası ünlü ve özellikle popüler yerlerdir.

Yedi Toskana bölgesi UNESCO koruması altındadır ve Dünya Mirası Alanı olarak belirlenmiştir: Floransa'nın tarihi merkezi (1982); Pisa Katedrali meydanı (1987); San Gimignano'nun tarihi merkezi(1990); Siena'nın tarihi merkezi(1995); Pienza'nın tarihi merkezi(1996); Val d'Orcia (2004) ve Medici Villaları ve Bahçeleri (2013).

Toskana'nın 120'den fazla korunan doğa rezervi vardır bu da Toskana'yı ve başkenti Floransa‘yı her yıl milyonlarca turisti çeken popüler turistik yerlerden yapar. 2018'de Floransa, 5 milyondan fazla gelenle dünyanın en çok ziyaret edilen şehirlerinden 51.’si oldu. Toskana'nın en büyük kenti Floransa İtalyan Rönesans'ının merkezi sayılır.

Dünyaca ünlü Pisa Kulesi Toskana'nın Pisa kentindedir.

Coğrafya
--------

Kabaca üçgen şeklinde olan **Toskana** İtalya'nın merkez bölgesi olup, batıda Tiren Denizi, kuzeybatıda Ligurya, kuzeyde Emilia-Romagna, kuzeydoğuda Marche, doğuda Umbria ve güneydoğuda Lazio ile sınırdır. Topraklarının üçte ikisi tepelik ve dörtte biri dağlıkdır. Geri kalan kısımlar ise Arno Nehri'nin şekillendirdiği vadideki düz ovalardır. Toskana'da Arezzo ili Badia Tedalda'nın komünü (belediyesi), Emilia-Romagna'da Ca' Raffaello adında bir dış mahalleye sahiptir.

Toskana'nın Ligurya Denizi ve Tiren Denizi'nde batı kıyı şeridi vardır; aralarında en büyük adası Elba olan Toskana Takımadaları bulunur. Toskana yaklaşık 22.993 kilometrekare (8.878 sq mi) alana sahiptir. Büyük dağ silsileleri ile çevrili ve çaprazlanmış ve az sayıda ama verimli ovaya sahip olan bölge, tarım için kullanılan engebeli arazinin hakim olduğu bir kabartmaya sahiptir. Tepeler, 15.292 kilometrekare (5.904 sq mi) ile bölgenin toplam alanının yaklaşık üçte ikisini (%66,5) ve dağlar (en yüksekleri Apeninlerdir), %25 ‘ini veya 5.770 kilometrekare (2.230 sq mi) oluşturur. Ovalar toplam alanın %8,4'ünü kaplar—1.930 kilometrekare (750 sq mi)—çoğunlukla Arno vadisinin çevresindedir. Başkent Floransa, Empoli ve Pisa dahil olmak üzere Toskana'nın en büyük şehirlerinin çoğu Arno'nun kıyısındadır.

İklim, kıyı bölgelerinde oldukça ılıman ve iç kesimlerde ise daha sert ve yağışlıdır, kış ve yaz arasındaki sıcaklıkta önemli dalgalanmalar vardır, bölgeye toprak yapıcı aktif bir donma-çözülme döngüsü verir bu da kısmen bölgenin iklim değişikliğini hesaba katar ki bir zamanlar antik Roma'nın temel ekmek sepeti olarak hizmet etmişti.

* Castiglione della Pescaia’daki ayçiçeği tarlası, MaremmaCastiglione della Pescaia’daki ayçiçeği tarlası, Maremma
* Siena yakınındaki Toskana manzarasıSiena yakınındaki Toskana manzarası
* Val d'Orcia’daki tepelik manzaraVal d'Orcia’daki tepelik manzara
* Radicofani çevresindeki tepelerRadicofani çevresindeki tepeler
* Toskana üzüm bağıToskana üzüm bağı
* San Gimignano’daki vadiSan Gimignano’daki vadi

Bölgenin illeri ve beldeleri
----------------------------

Toskana'nin illeri
Toskana bolgesindeki 10 il şunlardir:

| İl adı | Yüzölçümü (km²) | Nüfus | Yoğunluk (kişi/km²) |
| --- | --- | --- | --- |
| Arezzo ili | 3.232 | 345.547 | 106,9 |
| Floransa ili | 3.514 | 983.073 | 279,8 |
| Grosseto ili | 4.504 | 225.142 | 50,0 |
| Livorno ili | 1.218 | 340.387 | 279,5 |
| Lucca ili | 1.773 | 389.495 | 219,7 |
| Massa ve Carrara ili | 1.157 | 203.449 | 175,8 |
| Pisa ili | 2.448 | 409.251 | 167,2 |
| Pistoia ili | 965 | 289.886 | 300,4 |
| Prato ili | 365 | 246.307 | 674,8 |
| Siena ili | 3.281 | 268.706 | 81,9 |

Toskana bölgesinde bulunan önemli beldelerin listesi şudur:

| Arma | Belde | İl | Nüfus (kişi) | Yüzölçümü (km²) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Floransa | Floransa ili | 370.702 | 102.41 |
|  | Prato | Prato ili | 187.994 | 97,45 |
|  | Livorno | Livorno ili | 161.084 | 104.79 |
|  | Arezzo | Arezzo ili | 100.140 | 386,25 |
|  | Pistoia | Pistoia ili | 90.226 | 236 |
|  | Pisa | Pisa ili | 88.332 | 185 |
|  | Lucca | Lucca ili | 84.928 | 185 |
|  | Grosseto | Grosseto ili | 82.284 | 474,46 |
|  | Massa | Massa ve Carrara ili | 71.006 | 94 |
|  | Carrara | Massa ve Carrara ili | 65.612 | 71 |
|  | Viareggio | Lucca ili | 64.427 | 31,88 |
|  | Siena | Siena ili | 54.561 | 118 |
|  | Scandicci | Floransa ili | 50.304 | 59,59 |
|  | Empoli | Floransa ili | 48.070 | 62 |
|  | Sesto Fiorentino | Floransa ili | 47.641 | 49 |
|  | Capannori | Lucca ili | 46.231 | 156,59 |
|  | Cascina | Pisa ili | 44.180 | 79,23 |
|  | Campi Bisenzio | Floransa ili | 43.855 | 28 |
|  | Piombino | Livorno ili | 35.079 | 129 |
|  | Camaiore | Lucca ili | 32.614 | 84 |
|  | Rosignano Marittimo | Livorno ili | 32.493 | 120 |
|  | San Giuliano Terme | Pisa ili | 31.782 | 91,71 |

### Mutfak

Ana madde: Toskana mutfağı
Ayrıca bakınız: Toskana şarabı
Çeşitli Toskana yemekleri: çeşitli şarap ve peynirler ve farklı türde salamlar ve jambonlar
Toskana mutfağı'nın merkezinde sadelik vardır. Bakliyatlar, ekmek, peynir, sebze, mantar ve taze meyve kullanılır. Zeytinyağı, Moraiolo, Leccino ve Frantoiano zeytinlerinden yapılır. San Miniato'dan beyaz trüf'ler Ekim ve Kasım aylarında görünür. En yüksek kalitede sığır eti Chiana Valley'den gelir özellikle Chianina olarak bilinen ve Floransalı bifteği için kullanılan bir cins. domuz'un yerli Cinta Senese cinsi de üretilir.

Şarap, Toskana'nın ünlü ve yaygın bir ürünüdür. Chianti tartışmasız uluslararası alanda en iyi bilinenidir. Chianti şarabının üretildiği bölgeye o kadar çok İngiliz turist gelir ki bu bölgeye "Chiantishire" lakabı takılmıştır.

Resimler
--------

**Toskana**

* Pisa - Pisa KulesiPisa - Pisa Kulesi
* CastiglioncelloCastiglioncello
* FloransaFloransa
* PisaPisa
* GrossetoGrosseto
* ArezzoArezzo
* SienaSiena
* LivornoLivorno
* LuccaLucca
* Prato Prato
* PistoiaPistoia
* CortonaCortona
* VolterraVolterra
* Colle Val d'Elsa Colle Val d'Elsa
* San GimignanoSan Gimignano
* PienzaPienza
* Monte Argentario'dan manzaraMonte Argentario'dan manzara

Ekonomi
-------

Bölgenin Gayri Safi Yurtiçi Hasıla (GSYİH) 2018'de 117.5 milyar avroydu ve İtalya'nın ekonomik üretiminin %6,7'sini oluşturuyordu. Satın alma gücüne göre ayarlanan kişi başına GSYİH, aynı yıl 31,400 Euro veya AB27 ortalamasının %104'ü idi. Çalışan başına GSYİH, AB ortalamasının %106'sıydı.

### İşsizlik oranı

İşsizlik oranı 2018'de %7,3 olarak gerçekleşti ve ülke ortalamasının biraz altında kaldı.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Statistiche demografiche ISTAT". *demo.istat.it*. 18 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ekim 2020.
2. ↑  Burke, P. *The European Renaissance: Centre and Peripheries* (1998).
3. ↑  Hewlett, Maurice Henry (1904). "The road in Tuscany: a commentary,". *Macmillan Publishers*. 6 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Haziran 2021.
4. ↑  "Le sei regioni italiane più visitate. La top 20 europea". *www.rainews.it* (İtalyanca). 9 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Aralık 2020.
5. 1 2  "La Maremma regina del turismo. Solo le città d'arte la superano. Castiglione presenze record". 8 Ekim 2015. 11 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi.
6. ↑  Florence receives an average of 10 million tourists a year, making the city one of the most visited in the world.
7. ↑  "Top 100 City Destinations: 2019 Edition". *Euromonitor International*. 3 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2020.
8. ↑  "TOSCANA - Geography and history". 21 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2011.  Text finalised in March 2004 - Eurostat.
9. ↑  Military Channel (Discovery Network) documentary series *Rome: Power and Glory*, episode "The Grasp of an Empire", copyright unknown, rebroadcast 11-12:00 hrs EDST, 2009-06-29.
10. ↑  30.11.2010 tarihine göre (ISTAT) veri rakamları
11. ↑  Piras, 221-239.[*kaynak belirtilmeli*]
12. ↑  "Regional GDP per capita ranged from 30% to 263% of the EU average in 2018". *Eurostat*. 17 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Toskana*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Toskana Bölgesi resmi websitesi 4 Ekim 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İtalyanca) (Erişme:28.1.2009)
* Curlie'de Toskana (DMOZ tabanlı)


| * g
* t
* d
İtalya'nın bölgeleri |
| --- |
| 
* Abruzzo
* Aosta Vadisi\*
* Basilicata
* Calabria
* Campania
* Emilia-Romagna
* Friuli-Venezia Giulia\*
* Lazio
* Ligurya
* Lombardiya
* Marche
* Molise
* Piyemonte
* Puglia
* Sardinya\*
* Sicilya\*
* Toskana
* Trentino-Alto Adige/Südtirol\*
* Umbria
* Veneto

 |  |
| \* Özerk bölgeler |

| * g
* t
* d
Toskana  |
| --- |
| İller | Arezzo · Firenze · Grosseto · Livorno · Lucca · Massa ve Carrara · Pisa · Pistoia · Prato · Siena |  |


|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX129035
* BNF: cb119361811 (data)
* CiNii: DA14378735
* GND: 4060485-8
* LCCN: n81041919
* MusicBrainz: 759d90ac-bc28-4f4a-97d5-f26cd751cc5f
* NDL: 00651835
* NKC: ge131099
* NLI: 987007261870305171
* RERO: 02-A003906600
* Trove: 1259030
* VIAF: 128956370
* WorldCat: lccn-n81041919

 |