**Artvin Muharebesi**, Gürcistan Demokratik Cumhuriyeti ile Osmanlı İmparatorluğu arasında, Türk Kurtuluş Savaşı sırasında 20 Nisan 1919'da Artvin'de meydana gelen askeri çatışmadır. Savaş Gürcülerin zaferi ve Artvin ile Ardahan'ın Gürcistan'a devredilmesiyle sonuçlandı.

Arkaplan
--------

Birinci Artvin Muharebesi, 1918'de Türk birliklerinin, I. Dünya Savaşı'nın sonundan bu yana Gürcü kontrolü altında olan Artvin'i işgal etmesiyle gerçekleşti. Türkler ayrıca, savaştan önce Rus İmparatorluğu'nun bir parçası olan yakındaki Ardahan kasabasını da ele geçirdi. Gürcüler Türk işgalini protesto ettiler ve yardım için Milletler Cemiyeti'ne başvurdular. Lig, her iki tarafı da statükoya saygı göstermeye ve barışçıl bir çözüm için müzakere etmeye çağırdı.

Bu arada General Giorgi Kvinitadze komutasındaki Gürcü ordusu da Artvin ve Ardahan'ı geri almak için karşı saldırı başlattı. Kvinitadze daha önce 20 Nisan 1919'da eski Rusya ili Kars'ın Ahıska ve Ahılkelek kasabalarını işgal etmişti.

Muharebe
--------

20 Nisan 1920'de Kvinitadze'nin Kuvvetleri Artvin'e ulaştı ve kasabadaki Türk kuvvetleriyle bir çatışmaya girdi. Gürcüler sürpriz saldırdıkları için ve sayı olarak üstünlük kurdukları için avantajlı taraf oldular ve Türk mevzilerini hızla aştılar. Türkler Artvin'den çekilerek Ardahan'a doğru yola çıktılar ve burada yeniden toplanıp Gürcü ilerlemesine direnmeyi umdular. Ancak Gürcüler onların peşine düşerek Ardahan'ı da ele geçirdiler.

Muharebe sonrası
----------------

İkinci Artvin Muharebesi, Artvin ve Ardahan'ı kontrol altına alan Gürcüler için kesin bir zaferdi. Türkler bölgeden çekilmeyi ve eski Rus toprakları üzerindeki Gürcü egemenliğini tanımayı kabul etti. Gürcüler, Türklerin daha önce tarafsız ilan ettiği Batum Limanı'na da her iki ülkenin ekonomik çıkarlarını güvence altına almak şartıyla erişim sağladı.

Savaş, kısa süre sonra kuzeyden gelen Kızıl Ordu işgali tehdidiyle karşı karşıya kalan Gürcü ordusunun az sayıdaki başarısından biriydi. Kızıl Ordu'nun Gürcistan'ı işgali Şubat 1921'de patlak verdi ve Gürcistan'ın Sovyetler tarafından işgal edilmesi ve Gürcistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla sona erdi. Artvin ve Ardahan, Ekim 1921'de Kars Antlaşması ile Türkiye'ye Verilerek bölgedeki Gürcü varlığına son verildi.

Kaynakça
--------

1. 1 2  "Askeri Tarih Belgeleri Dergisi" (PDF). 1999. ss. 3-4. 23 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 9 Şubat 2024.
2. ↑  ""Giorgi Kvinitadze"" (İngilizce). 10 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Şubat 2024.
3. ↑  ""ტაო-კლარჯეთის მხარის ისტორია"" (ge). 4 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Şubat 2024. KB1 bakım: Tanımlanamayan dil (link)
4. ↑  ""93 Harbi ve Sonrasında Artvin"". 27 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Şubat 2024.
5. ↑  "Milli Mucadele doneminde artvin". 27 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Şubat 2024.
6. ↑  ""Surveys in Ardahan on the Turkish-Georgian Borderline in 2013 and 2014"" (İngilizce). 21 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
7. ↑  Hille, C. *State Building and Conflict Resolution in the Caucasus* (İngilizce). ISBN 978-90-474-4136-6. 7 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Şubat 2024.
8. ↑  Badem, Candan. *"Forty Years of Black Days"? The Russian Administration of Kars, Ardahan and Batum"* (İngilizce).