|  |
| --- |
| Makale serilerinden |
| Çerkesler |
| Çerkes bayrağındaki oklar |
| Diaspora**Farklı kimliğini sürdüren Çerkes toplumları**
* Türkiye
* Ürdün
* İsrail
* Suriye
* Almanya
* Amerika
* Suudi Arabistan
* Bulgaristan (tarihi)
* Kosova (tarihi)

**Tamamen asimile olmuş Çerkes toplumları**
* Libya
* Irak
* İran
* Mısır
* Kıbrıs
* Romanya (tarihi)
 |
| DinÇerkeslerin dini
* Çerkes paganizmi
* Doğu Ortodoks Kilisesi
* Sünni İslam
 |
| Kültür
* Adige Habze
* Nart destanları
* Çerkes Yas Günü
* Çerkes atı
* Çerkes bayrağı
* Çerkes edebiyatı
* Çerkes güzeli
* Çerkes milliyetçiliği
* Çerkes mutfağı
* Çerkes müziği
* Çerkesçe
* Jigit
* Şaşka
 |
| Tarih**Antik**
* Mahoşkuşha petroglifleri
* Maykop kültürü
* Zygii
* Meotlar
* Sindika

**Ortaçağ**
* Zihya
* Zihler
* Kasoglar
* İnal (Çerkesya kralı)
* Çerkesya'nın Moğollar tarafından istilası

**Modern**
* Çerkesya
* Rus-Çerkes Savaşı
* Çerkes Meclisi
* **Çerkes Soykırımı**
* Kuzey Kafkasya Cumhuriyeti
* Çerkes İttihat ve Teavün Cemiyeti
* Şapsığ Ulusal rayonu

**Günümüz**
* Adigey
* Kabardino-Balkarya
* Karaçay-Çerkesya
 |
| Çerkes boyları**Hala var olanlar**
* Abzeh
* Besleney
* Bjeduğ
* Çemguy
* Hatukay
* Kabardey
* Şapsığ
* Ubıh

**Rus istilası sırasında yok olanlar:**
* Ademıy
* Çebsin
* Çerçenay
* Guaye
* Hakuç
* Hatuq
* Hegayk
* Mehoş
* Mamhığ
* Natuhay
* Yecerukay
* Jane

**Antik ve ortaçağ boyları:**
* Arrechi
* Agri
* Aspurgiani
* Cercetae
* Dandarii
* Dosci
* Gruvun
* Meotlar
* Obidiaceni
* Sittaceni
* Tarpetes
* Toreatae
* Zygii
 |
| Kuruluşlar
* KAFFED
* Dünya Çerkes Birliği
* Birleşik Çerkesya Konseyi
 |
| Alakalı etnik gruplar
* Abhazlar-Abazalar
* Çeçenler
* Dağıstanlılar
 |
| * g
* t
* d
 |

**Almanya Çerkesleri** (Çerkesçe: Джэрмэныем ис Адыгэхэр; Almanca: Tscherkessen in Deutschland), Almanya'da bulunan Çerkes topluluğu. Bu topluluk Almanya'da doğan veya Almanya'da ikamet eden Çerkes kökenli kişileri içerir. Almanya'da 40.000 civarında Çerkes yaşamaktadır.

Tarih
-----

Çerkes soykırımından sonra Çerkesler Osmanlı topraklarına sürgün edilmişler ve başlangıçta ağır bedeller ödemişlerdir. Çok sayıda kişi yeni evlerine giderken hastalık ve kötü koşullar nedeniyle öldü. Çerkeslerin çoğu Anadolu'ya yerleşti. Sonuç olarak Türkiye dünyadaki en büyük Çerkes nüfusuna sahiptir. Batı Almanya, 30 Ekim 1961'de Türkiye Cumhuriyeti ile işçi alımı anlaşması imzalayarak Türkiye halkını resmen ülkeye göç etmeye davet etti. Bunun sonucunda Türkiye'den işçiler 1960'lı yıllarda Almanya'ya ve Avrupa'nın diğer bölgelerine göç etmeye başladı. Buna Çerkesler de dahildi. Batı Almanya'ya göç edenlerin çoğu, geçici olarak orada yaşamayı ve daha sonra kazandıkları parayla yeni bir hayat kurmak için Türkiye'ye dönmeyi düşünüyordu. Ancak sonuçta Türkiye'ye dönen göçmenlerin sayısı, Almanya'ya gelen göçmenlerin sayısına kıyasla nispeten az kaldı. Bunun nedeni kısmen 1974'te getirilen ve göçmen işçilerin ailelerini Almanya'ya getirmelerine olanak tanıyan aile birleşimi haklarıydı. Çerkesler Almanya'nın yanı sıra Hollanda, Belçika, Fransa, İsviçre ve Avusturya'ya da göç ettiler.

Organizasyonlar ve aktiviteler
------------------------------

Münih'teki Çerkesler, 22 Eylül 1968'de Avrupa'nın ilk "Kafkas kültür derneği"ni kurdular. Bunu kısa süre sonra Almanya ve komşu ülkelerdeki diğer kültürel organizasyonlar takip etti. 2004 yılında Almanya, Hollanda ve Belçika'nın Çerkes kültür dernekleri "Avrupa'daki Çerkes Kültür Dernekleri Federasyonu"nu kurdu. Avrupa'daki Çerkeslerin yalnızca %18'i ana dillerini akıcı bir şekilde konuşabildiklerini beyan etti.

Kültür
------

Almanya'ya göç eden Çerkesler, dillerini, dinlerini, yemeklerini ve sanatlarını da içeren kültürlerini de beraberlerinde getirdiler.

### Mutfak

Çerkes mutfağı, Çerkeslerin yemek pişirme tarzı ve geleneklerine dayanan etnik bir mutfaktır. Çerkes mutfağı mevsimlere göre değişen birçok farklı geleneksel yemekten oluşur. Yaz aylarının geleneksel yemekleri ağırlıklı olarak süt ürünleri ve sebzelerdir. Kış ve bahar aylarında geleneksel yemekler çoğunlukla un ve etten oluşur. Geleneksel yemekler arasında ficcin, soslu terbiyeli tavuk veya hindi, haşlanmış koyun eti ve dana eti, ekşi sütle birlikte tuz ve ezilmiş sarımsakla tatlandırılır. Almanya'da Türkiye'den göç eden Çerkesler de geleneksel olarak Türk mutfağını tüketiyorlar.

### Dil

Almanya'daki Çerkeslerin çoğu ana dili olarak Türkçeyi konuşuyor, ancak bazıları Kuzeybatı Kafkas dil ailesinin bir alt bölümü olan Çerkes dilini de konuşuyor. Almanya'daki Çerkesler çoğunlukla Almanca dilini ana dilleri olan Türkçe ve Çerkes dillerinden daha akıcı konuşuyorlar.

### Din

Almanya'daki Çerkes halkının çoğunluğu Müslümandır. Almanya'daki Çerkesler kendilerini çoğunlukla Hanefi mezhebine mensup Sünni Müslümanlar olarak tanımlıyorlar.

Önemli kişiler
--------------

* Cem Özdemir – siyasetçi, Alman Yeşiller Partisi eşbaşkanı.
* Asuman Krause – 1998 yılında Miss Turkey seçilen oyuncu, şarkıcı, model ve TV sunucusu.
* Şamil Çinaz – profesyonel futbolcu .
* Hakan Albayrak – gazeteci ve aktivist.
* Sinan Albayrak – Televizyon ve sinema oyuncusu.
* Fahriye Evcen – oyuncu ve model.
* Uğur İnceman – orta saha oyuncusu olarak oynayan eski profesyonel futbolcu.

Kaynakça
--------

1. 1 2  Lopes, Tiago André Ferreira. "The Offspring of the Arab Spring" (PDF). *Strategic Outlook*. Observatory for Human Security (OSH). 16 Nisan 2014 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Haziran 2013.
2. 1 2  Zhemukhov, Sufian (2008). "Circassian World Responses to the New Challenges" (PDF). *PONARS Eurasia Policy Memo No. 54*: 2. 19 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 8 Mayıs 2016.
3. ↑  Rogan 1999.
4. ↑  Nathans 2004.
5. ↑  Lucassen 2005.
6. ↑  Findley 2005.
7. 1 2  Hoppe, Hans-Joachim. "Die Tscherkessen – ein unbekanntes Volk erwacht". *Eurasisches Magazin*. 4 Aralık 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ocak 2022.
8. ↑  "*Circassian cuisine*". 28 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Eylül 2023.
9. ↑  *www.circassianworld.com/AdygheCuisine.pdf*
10. ↑  "Circassian Cuisine" (PDF). *www.circassianworld.com*. 6 Mart 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ocak 2022.
11. ↑  "UĞUR İNCEMAN". TFF. 6 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2009.