recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Hekzametilen triperoksit diamin
**Hekzametilen triperoksit diamin (HMTD)**, patlayıcı organik bir bileşiktir ve amatör patlatma başlıklarında yaygın olarak kullanılmaktadır.

HTMD organik peroksittir, heterosiklik bir bileşiktir ve kafes benzeri bir yapıya sahiptir. Çoğunlukla yüksek başlatma gücü (cıva fülminattan daha yüksek) ve ucuz üretimi nedeniyle, 20. yüzyılın başlarında patlatma kapakları için başlatıcı bir patlayıcı olarak kabul edilmiştir. Bu nedenle, madencilik uygulamalarında hızla birincil patlayıcı olarak kullanılmaya başlandı. Bununla birlikte, o zamandan beri, dekstrine edilmiş kurşun azid ve DDNP (kurşun veya cıva içermeyen) gibi daha (kimyasal olarak) kararlı bileşiklerin yerini almıştır.

Üretimi
-------

Hidrojen peroksit ve hekzaminin tepkimesiyle üretilir.

* *4NH3 + 6CH2O → **C6H12N4**+6H2O*
* *C6H12N4 + **3**H2O2 → **C6H12N2O6** + 2NH3*

Kaynakça
--------

1. ↑  *Hexamethylene Triperoxide Diamine: Indicators of Acquisition, Manufacture, and Considerations for Response* (PDF). *First Responder's Toolbox* (İngilizce). U.S. National Counterterrorism Center. Erişim tarihi: 10 Mart 2024.
Nuseyrat Mülteci Kampı
**Nuseyrat Mülteci Kampı** Gazze Şeridi'nin orta kısmında yer alan bir Filistin mülteci kampı.

Magazi Mülteci Kampı, Deyr El Balah valiliği sınırları içerisinde yer almaktadır. Kamp Deyr El Balah şehrinin 5 km Kuzeydoğusunda Gazze şehrinin ise 8 km güneyindedir. Kamp ismini yerel bir bedevi kabilesinden almaktadır. Kamp 1948 Arap-İsrail Savaşından sonra, Filistin'in güney bölgelerinden kaçan mültecilerin buraya yerleştirilmesi ile kuruldu. Filistin Merkezi İstatistik Bürosunun rakamlarına göre kampta 2006 yılında 64.423 kişi yaşıyordu. UNRWA kaynaklarına göre günümüzde kampta 80.194 kayıtlı mülteci yaşamaktadır. İsrail Gazze sınırı kapatılmadan önce buradaki mültecilerin çoğu İsrail'de işçi olarak çalışıyordu.

Kampta 2 sağlık merkezi, Bureyc Mülteci kampı ile ortak kullanılan bir yiyecek dağıtım merkezi ve 15 okul mültecilere hizmet vermektedir. Kampta her pazartesi halk pazarı kurulmaktadır. Elektrik kesintileri, yüksek işsizlik, nüfus yoğunluğu, yapı malzemelerinin eksikliği kampın başlıca sorunlarıdır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 19 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2019.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 16 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2019.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* VIAF: 401146461605027731790

 |
**Şeyh Hasanlılar**, bir Alevi Türkmen aşiretidir,.

Göçleri
-------

Şeyh Hasanlı sülalesinin ecdatları Moğol baskınından dolayı Bağdat'tan Anadolu'ya göç etmiş olan Şeyh ailelerindendir. Büyük ataları Hazreti Ali el-Mûrtezâ soyundan ve Seyyîd Ebû'l Vefâ Tâcûl Ârifîn evlâdından Sarı Sultân lakabı meşhur olmuş Seyyîd Şeyh Ahmed Dede ile kardeşi Seyyîd Şeyh Hasan Dede'dir. Buna dair Şeyh Hasanlı sülalesine mensup Seyyîd Ocakzade ailelerinin elinde birçok belge mevcuttur.

Din
---

Şeyh Hasanlılar genel olarak Alevîyyul Mezheb bir sülale olmakla beraber bazı bölgelerde Ehli Sünnet olarak hayatını devam ettirenler de mevcuttur.

Kabileler
---------

Şeyh Hasanlılar, Ocak (Manevi Önderler) ve aşiret olarak iki bölüme ayrılılar. Şeyh Hasanlıların Ocak mensupları başta Şeyh Hasan Köyü olmak üzere Elazığ, Malatya, Tunceli, Erzincan, Sivas, Tokat, Samsun gibi yerlerde mevcutlardır. Aşiretleşme ise Tunceli’de başlamış ve zamanla Türkiye’nin çeşitli bölgelerine yayılmıştır.

Şeyh Hasanlıların Aşiret Kolları:

* Şeyh Hasanlı Kolu

1. Abbasuşağı
2. Karabaliuşağı
3. Ferhatuşağı
4. Kırganlı

* Seyyid Kolu

1. Kaluşağı
2. Koçuşağı
3. Kevuşağı/Maksutuşağı

Ve bu ana kolların kendi alt kolları da mevcuttur. Hepsine birden genel olarak Şeyh Hasanlı adı verilmektedir.

Kaynakça
--------

* Şeyh Hasan Ocağı Mensupları
* Şecere
* Berat ve Fermanlar
* Eski Çalışmalar

1. ↑  *Anadolu'da aşiretler, cemaatler, oymaklar, 1453-1650:*. Yusuf Halaçoğlu. 2009. ss. 1314,1317.
2. ↑  *Şeyh Hasan Ocağı ve Aşireti*. İsmail Onarlı. 2013. ss. 26,26.
3. ↑  "Ali Rıza Özdemir yazdı: Şeyh Hasan Ocağı/ Aşireti bize ne anlatıyor?". *VeryansınTV*. 20 Eylül 2022. 16 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2023.
**Jezzine Savaşı** (13 Haziran 1941), Suriye ve Lübnan'daki Vichy Fransız kuvvetlerine karşı yapılan beş haftalık Suriye-Lübnan Savaşı sırasında Avustralya 7. Birim'in Beyrut'a ilerlemesinin için yapılan savaşların parçasıydı.

Bu savaş, Avustralya'nın Filistin'den Beyrut'a ilerlemesi sırasında karşılaşmış olduğu sert direnişlerden bir tanesidir. Avustralya birlikleri 13 Haziran 1941'de Jezzine'e saldırdı. 11 Haziran 1941'de Müttefiklerin geçici olarak ele geçirdiği Merdjayoun'ya yapılan karşı saldırıdan dolayı Avustralya 7. Bölümü, Binbaşı General John Lavarack, burayı tutmak için burada bir kuvvet bıraktı.

Jezzine Savaşının başlangıcında Vichy Fransası'nın yoğun makine ateşinin ardından özel kuvvetler, Vichy pozisyonunu tüfek ve süngü ile etkisiz hale getirdi.

Jezzine'nin doğu bölümünde, Avustralya 21. Tugayı Damour'a girmek için 13-15 Haziran tarihleri arasında Sidon'a saldırdı. Sidon'un düşmesinden bir gün sonra Avustralyalılar Sidon ve Jezzine arasındaki yolu kesti.

Kaynakça
--------
**Samagaltay** Tuva Türkçesi: Самагалта́й — Tıva Cumhuriyeti Tes-Hem İli'nin idari merkezi. Nüfus 3,5 bin kişidir. Tıva Devleti eski başkentidir.

Coğrafya
--------

Köy bulunduğu konum itibarıyla М-54 «Yenisey» adındaki federasyon yolu üzerinde yer alır. Başşehir Kızıl'ın 164 km güney-doğusund yer alır.

Tarih ve Turizm Çekicilikleri
-----------------------------

17. yüzyılda Samagaltay dini merkez olmuş bir yerleşimdir. Lama dini önderi Kambı Lama burada ikamet ederdi. 1921 yılına dek Tuva'nın başkenti olmuştur. 
Burada bir yer Teve Haya (Deve Kaya) (Tuvaca: Теве-Хая) olarak adlandırılmıştır. Ülke hududu içinde geyik-taş görülmez ve bu mimari üslup Moğollar ile Türk kökenli Tuva Türklerinin büyük bir farkıdır. 
Eski zamanlarda bu bölgede Moğolistan'dan gelen dini önderler olduğu için bu bölge halkı Moğolcayı da öğrenmiş fakat ata dili Tuva Türkçesini unutmamıştır.
Tıva Cumhuriyetinin güneyinde bulunan Samagaltay dolayında rüzgâr erozyonu ile oluşmuş şekiller (mantarkaya) de turizm değerleridir.

Nüfus
-----

| Sayım |
| --- |
| 1959 | 1970 | 1979 | 1989 | 2002 | 2010 |
| 1542 | 2078 | 2712 | 3648 | 3507 |  |

İletişim
--------

Samagaltay dolayında 3 telefon operatörü işler. Beeline, MTs, Megafon.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2015.
2. ↑  "Rusya Federasyonu Sayım İstatistikleri 1.01.2010 г". 1 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ekim 2020.

Dış bağlantılar
---------------

* Samgaltay arması1 Ekim 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Tuva şarkıcısı Yat-Kha'nın Teve-Khaya (deve kaya) şarkısı
* Deve Kaya fotoğrafı[*ölü/kırık bağlantı*]

| * g
* t
* d
Tes Hem kojuunu idari birimleri

 |
| --- |
| İdari bölge merkezi | 
* Samagalday

 |
| Bağlı sumular (Kırsal yerleşimler) | 
* Samagalday sumuzu: merkezi Samagalday

* Kızıl Çıraa sumuzu: merkezi Ak-Erik

* Bert Dağ sumuzu: merkezi Bert-Dag

* Orukku Şınaa sumuzu: merkezi Orukku Şınaa

* Üstüü Şınaa sumuzu: merkezi Höl-Ojuu

* Çırgalandı sumuzu: merkezi Beldir-Arıg

* Şuurmak sumuzu: merkezi Şuurmak. Kuran arbanı ise Şuurmak sumuzu içindedir.

 |
**Yakub Kolas** (ayrıca **Jakub Kołas**, Belarusça: Яку́б Ко́лас, 3 Kasım [E.U. 22 Ekim] 1882 - 13 Ağustos 1956), gerçek adı Kanstancin Mickievič (Канстанці́н Міха́йлавіч Міцке́віч) Belaruslu bir yazar, Belarus SSC Halk Şairi (1926) ve Belarus Ulusal Bilimler Akademisi (1929) üyesi ve başkan yardımcısı (1929) idi.

Yakub Kolas, eserlerinde sıradan Belarus köylü sınıfına sempati duymasıyla biliniyordu. Bu, Belarusçada 'tahıl başağı' anlamına gelen 'Kolas' takma adında da belirgindi. *Esaret Şarkıları* (1908) ve *Keder Şarkıları* (Belarusça:Песьні-жальбы, 1910) adında şiir koleksiyonları yazdı; şiirleri *Yeni Bir Yer* (Belarusça: Новая зямля, 1923) ve *Müzisyen Simon* (Belarusça: Сымон-музыка, 1925); bunların yanı sıra yazdığı hikâyeler ve oyunlar da vardır. Şiiri *Balıkçının Kulübesi* (Belarusça: Рыбакова хата, 1947) Belarus'un Sovyet devleti ile birleşmesinden sonraki savaş hakkındadır. Üçlemesi *Dönüm Noktalarında* (1954) eseri ise, Belarus köylü sınıfının ve demokratik aydınların Devrim öncesi yaşamı hakkındadır. 1946 ve 1949'da Stalin Ödülü'ne layık görüldü. Yakub Kolas onuruna, bir meydan ve Minsk'in merkezindeki bir sokağa adı verilmiştir.

Dış bağlantılar
---------------

* Wikimedia Commons'ta **Yakub Kolas** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 90156741
* BNF: cb11955701c (data)
* CiNii: DA03957311
* GND: 118640216
* ISNI: 0000 0001 0892 6711
* LCCN: n81024777
* LNB: 000090738
* NKC: jn20000603461
* NLA: 35843547
* NLI: 987007301133705171
* NTA: 07061668X
* RERO: 02-A006022854
* RSL: 000024768
* SELIBR: 67866
* SUDOC: 02753779X
* Trove: 1112287
* VIAF: 44307278
* WorldCat: lccn-n81024777

 |
Bülent Somay (2006)
**Bülent Somay** (1956, Bakırköy, İstanbul), Türk yazar.

Hayatı
------

1972'de girdiği Boğaziçi Üniversitesi'nden 1981 yılında, İngiliz Edebiyatı dalında lisansüstü derecesiyle ayrıldı. 1982 ve 1983 yıllarında Montreal McGill Üniversitesi'nde bilimkurgu alanında doktora çalışması yaptı, ancak doktora derecesini almadan İstanbul'a döndü. 2013'te Londra Üniversitesi Birkbeck College'dan Psikososyal Çalışmalar dalında PhD derecesi aldı. 1983'ten bu yana Akıntıya Karşı, Zemin, Birikim, Demokrat, Defter ve Suret dergilerinde deneme ve makaleleri yayımlandı. 1984 ve 1995 yılları arasında Mozaik müzik grubunun bir üyesi olarak, 1995'ten sonra ise bağımsız olarak müzik çalışmalarını sürdürdü. Metis Yayınları'nda fantazi ve bilimkurgu dizilerinin editörlüğünü yaptı. Ütopya, distopya ve bilimkurgu hakkındaki yazılarını derlediği The View from the Masthead: Journey through Dystopia towards an Open-Ended Utopia kitabı 2010'da İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları tarafından, The Psychopolitics of the Oriental Father: Between Omnipotence and Emasculation kitabı ise 2014'te Palgrave Macmillan tarafından yayımlandı. 2021 yılında Something is Missing ve The End of Truth kitapları Transnational Press London tarafından, 2023’te Beyond Family kitabı Sublation Press tarafından yayımlandı. Türkçedeki son kitapları Tufan Göründü (Metis 2022) ve Ailenin Ötesi’dir (Metis 2024). 2002-2017 yılları arasında Bilgi Üniversitesi Karşılaştırmalı Edebiyat bölümünde ve Kültürel İncelemeler Yüksek Lisans Programında öğretim görevlisi olarak çalıştı; 2008-2017 arasında Kültürel İncelemeler Yüksek Lisans Programı direktörlüğü yaptı. 2017-2021 yılları arasında sırasıyla Universite Libre de Bruxelles, University of Oslo ve Freie Universität, Berlin’de ararştımscı olarak bulundu. 2021-2023 yıllarında Off-University, Berlin’de çalıştı.

Kitapları
---------

* Geriye Kalan Devrimdir (Metis, 1997)
* Şarkı Okuma Kitabı (Metis, 2000)
* Tarihin Bilinçdışı (Metis, 2004)
* Bir Şeyler Eksik (Metis, 2007)
* Çokbilmiş Özne (Metis, 2008)
* Cinselliğe Dair Vazgeçmemiz Gereken 100 Efsane (Ağaçkakan, 2015)
* Tufan Göründü (Metis, 2022)
* Ailenin Ötesi (Metis, 2024)
* The View from the Masthead: Journey through Dystopia towards an Open-Ended Utopia (İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları, 2010)
* Psychopolitics of the Oriental Father: Between Omnipotence and Emasculation (Palgrave Macmillan, 2014)
* Something is Missing (Transnational Press London, 2021)
* The End of Truth (Transnational Press London, 2021)
* Beyond Family (Sublation Press, 2023)
**Artvin akrebi** (*Calchas nordmanni*), Iuridae familyasından Türkiye'ye özgü endemik bir akrep türüdür.

İlk kez 1899’da Ardanuç’ta bulunarak bilim dünyasına tanıtılmıştır. Önceleri Ege adalarıyla Anadolu'nun diğer bölümlerinde bulunan *Calchas* popülasyonları *C. nordmanni* adı altında monotipik tek türde toplanıyordu. 2009 yılında František Kovařík ve arkadaşlarınca yayımlanan çalışmayla cins revize edildi ve nominant *C. nordmanni* türü yalnızca Kuzeydoğu Anadolu (Artvin ve Erzurum) popülasyonları için korundu. Güneydoğu Anadolu ve Kuzey Irak popülasyonları *Calchas birulai* adıyla, Güney Anadolu ve Yunanistan'ın Ege adalarındaki popülasyonlar ise *Calchas gruberi* adlarıyla yeni türler olarak kaydedildi.

Morfoloji
---------

Orta boy akrepler olup 45 – 52 mm uzubluğundadır. Tarak dişleri, erkeklerde 7, dişilerde 6 - 7. Renklenmesi değişkenlik gösterir. Sırtı kızıl kahverengi ya da koyu kahverengi, pedipalp ve metasoma karinası siyaha yakın koyuluktadır. Bacaklar ile telson parlak, sarı, sarı kahverengi ya da kahverengidir. Telson vezikülü uzun olup iğne kısa ve kıvrıktır. İç dentikül (ID) sayısı 5 - 6, medyan dentikül (MD) sayısı ise 6 - 7 dentiküldür. Kuyruk segmentlerinde bütün karinalar iyi gelişmiş granüllü, pedipalp tibiasının ventralinde 1, pedipalp chelasının ventralinde 5 trichobothri bulunmasıyla tanınır.

Biyoloji
--------

Biyolojisi hakkında fazla bilgi yoktur. Taş altlarında, evlerde ve tabakalaşmış kayaların çatlaklarında görülür.

Yayılımı
--------

Türkiye'ye özgü endemik tür olup en kuzeyde, Artvin ve Erzurum illerinde yayılım gösterir.

Tehlikesi
---------

Ender olduğu için tıbbi önemi bilinmemekle birlikte, aynı familyadan *Iurus* türleri gibi zararsız oldukları sanılmaktadır. Zehirleme vakalarına dair bir rapor yoktur.

Kaynakça
--------

* Victor Fet, Michael E. Soleglad and František Kovařík (2009) 25 Temmuz 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. .*Etudes on iurids, II. Revision of genus Calchas Birula, 1899, with the description of two new species (Scorpiones: Iuridae)*, Euscorpius — Occasional Publications in Scorpiology. 2009, No. 82
* Özcan Özkan ve K. Zafer Karaer (2003), Türkiye Akrepleri
**Adigeni Belediyesi** (Gürcüce: ადიგენის მუნიციპალიტეტი; *okunuşu*: "adıgenin munitsip'alit'et'i"), Gürcistan'ın Samtshe-Cavaheti bölgesinde bulunan bir belediyedir. Merkezi Adigeni kasabasıdır. Yüzölçümü 799.6 km² olan belediyenin nüfusu 2014 yılı itibarı ile 16.462'dir.

Tarihçe
-------

Adigeni Belediyesi'nin kapsadığı topraklar ve yerleşim yerleri erken ve geç Orta Çağ'da Gürcü devletleri sınırları içinde bulunuyordu. Bu bölgeyi 16. yüzyılın ikinci yarısında Osmanlılar ele geçirdi. Bölge Çıldır Eyaleti'ne bağlı Ahısha livasında yer alıyordu. Bölgenin merkezi olan Adigeni köyü, bu livanın Altunkala nahiyesinin köylerinden biriydi. Köyde 25 hane yaşıyordu.

Bölge, 1917 yılında Tiflis guberniasının Ahaltsihe mezrasına bağlıydı. 1917–1930 arasında Ahaltsihe mezrasının içinde yer alıyordu. 1930 yılından itibaren ayrı bir ilçedir (raioni).

Zarzma köyünde bulunan Zarzma Kilisesi.
Adigeni Belediyesi sınırları içindeki en önemli tarihsel yapılardan biri Zarzma Kilisesi'dir. 8. yüzyılda inşa edilmiş olan kilise, bu belediyenin sınırları içinde bulunan Zarzma köyündedir.

Nüfus
-----

Adigeni Belediyesi’nin nüfusu 16.462 kişiden oluşmaktadır. Bu nüfusun 1.720 kentsel yerleşimde, 14.742 köylerde yaşamaktadır. Bu nüfusun % 97,1’i Gürcülerden, % 2,3’ü Ermenilerden oluşmaktadır. Belediye sınırları içinde az sayıda Rus, Azeri, Ukraynalı ve Oset de yaşamaktadır.

Meshilerin 1944 yılı sürgününde Sovyet yönetimi tarafından Adigeni Belediyesi sınırları içinden 28.000 kişi sürülmüştür. Sürgün edilenlerin yerine İmereti (% 36), Raça (% 7) ve Acara (% 20) bölgesinden insanlar yerleştirilmiştir. Meshiler bugün nüfusun % 32’sini oluşturmaktadır.

### Yıllara göre nüfus

| Yıl | Kişi sayısı |
| --- | --- |
| 1989 | 21.284 |
| 2002 | 21.171 |
| 2014 | 16.462 |

Kaynakça
--------

1. ↑  "*Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan* (Osmanlıca ve Gürcüce), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1941-1958, 3 cilt; I. cilt (1947), s. 116, II. cilt (1941), s. 118". 22 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ocak 2021.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Adigeni Belediyesi*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Resmî site

| * g
* t
* d
Gürcistan'ın belediyeleri |
| --- |
| 
* Abaşa
* Adigeni
* Ahalgori2
* Ahılkelek
* Ahıska
* Ahmeta
* Ambrolauri
* Aspindza
* Bağdati
* **Batum**
* Bolnisi
* Borcomi
* Cava2
* Çhorotsku
* Çiatura
* Çohatauri
* Dedoplistskaro
* Dmanisi
* Duşeti
* Gagra1
* Gali1
* Gardabani
* Gori
* Gudauta1
* Gulripş1
* Gurcaani
* Haragauli
* Haşuri
* Helvaçavur
* Hobi
* Honi
* Hulo
* Kareli2
* Kaspi
* Kazbek
* Keda
* Kobuleti
* **Kutaisi**
* Kvareli
* Lagodehi
* Lançhuti
* Lentehi
* Marneuli
* Martvili
* Mestia
* Mtsheta
* Ninotsminda
* Oçamçıra1
* Oni
* Ozurgeti
* **Poti**
* **Rustavi**
* Saçhere
* Sagareco
* Samtredia
* Senaki
* Siğnaği
* Sohum1
* Şuahevi
* Telavi
* Tercola
* Tetritskaro
* Tianeti
* **Tiflis**
* Tkibuli
* Tsageri
* Tsalenciha
* Tsalka
* Tskaltubo
* Vani
* Zestafoni
* Zugdidi

 |  |
| **Kalın** yazılı belediyeler şehir statüsüne sahiptir.1 Tamamen de facto Abhazya Cumhuriyeti'nin kontrolündedir. 2 Tamamen veya kısmen de facto Güney Osetya'nın kontrolündedir. |
Borçka Asma Köprü ile karıştırılmamalıdır.
Köprünün yandan görünümü
Köprünün önden görünümü
**Borçka Köprüsü**, **Borçka Kırmızı Demir Köprü**, **Borçka Çelik Köprüsü**, **Borçka Demir Köprü**, **Perçinli Kemer Köprü**, **Borçka Merkez Asma Demir Köprü** veya **Borçka Merkez Asma Çelik Köprü**, Artvin'in Borçka ilçesinde konumlanmış bir demir asma köprüdür.

Tarihçe
-------

Köprü, eskiden Rusların yaptığı ve bir taşkın sırasında köprünün olduğu yere, 1933 yılında yapılmaya başlandı. Temel atılırken önceki köprünün yıkılmamış iki kenar ayağından faydalanıldı. Köprünün yapımından Alman mühendisler çalıştı. Köprü, 23 Temmuz 1935 tarihinde dönemin başbakanı İsmet İnönü'nün katılımıyla açıldıysa da, köprüye yapılan eklemeler 1936 tarihine kadar devam etti. Köprü, Skoda fabrikasında 68.400 liraya yaptırıldı. Köprü ayakların sağlamlaştırılması ve ahşap döşemeler için ekstradan 7.200 lira harcandı.

Özellikleri
-----------

Çoruh'un üzerindeki köprü 113.89 metre açıklığındadır. Yapıldığı tarihte Türkiye'de açıklığı en fazla olan köprüydü. Köprünün kemeri 15.75 metre yüksekliğindedir. 240 ton demirden yapılan köprünün döşemesinde ise ahşap malzeme kullanılmıştır. Köprünün genişliği ise 4.5 metredir. Köprünün yapımında Langer kirişi sistemi uygulanmıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Gülşen Makar (4 Haziran 2023). "87 Yıllık Demir Köprü". artvingazeteleri.com. 5 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Şubat 2024.
2. ↑  "Borçka Merkez Asma Demir Köprü". artvinden.com. 7 Ekim 2017. 4 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Şubat 2024.
3. ↑  "Borçka Merkez Asma Çelik Köprü - Artvin". kulturportali.gov.tr. 4 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Şubat 2024.
4. ↑  "Tarihi Borçka Çelik Köprüsü" (PDF). uab.gov.tr. 2023. 4 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 4 Şubat 2024.
**Ağulu mantar** (*Omphalotus olearius*), Omphalotaceae familyasından zehirli bir mantar türü. Türkiye'de yetişen "Cüce kız, Meşe mantarı, Horoz mantarı" gibi isimlerle de tanınan *Cantharellus cibarus* ile karıştırılabilir. Fakat bu tür daha yumurta sarısı renkli, üzeri yağlımsı gibi, lamellerinin çatallı ve aralarının birleşmiş olmasıyla ayırt edilir.

Şapkası, 7–10 cm, konveks (dış bükey), sonra huni biçimli, üst yüzeyi portakal sarısı, ipek gibi parlak, dalgalı, yaşlılarda portakalımsı-kahverenklidir. Lameller, değişik uzunluklarda, eşit değil, sık, yaklaşık 5–6 mm. eninde, ince, sapa dekurrent olarak bağlanır. Sarımsı turuncu renkli, parlak, kenarları akut, genellikle diğer kısımlara rağmen daha koyudur. Taze mantarlarda lameller üzerinde biriken spor tozları, çoğu kez karanlıkta parlar, mantarın İngilizcesi o yüzden *Jack-o Lantern'*dir. Sapı 7-15 x 1–2 cm. olup, silindirik, dibe doğru biraz incelerek devam eder, şapkaya doğru çoğu kez eksantrik (Dışa doğru genişleyen) olarak bağlı, sıkı yapılı, içi dolu, lifsi, lamellerle aynı renktedir. Bu mantar, yaz başından sonbahar sonlarına kadar özellikle yapraklı ağaçların kütükleri üzerinde gruplar halinde ortaya çıkar. Özellikle zeytin ağaçları üzerinde bu mantarı görmek mümkündür.

Bu mantar nedeniyle oluşan zehirlenme olaylarında belirtiler, sindirimden sonra 30 dakika ile 3 saat arasında ortaya çıkar. Ağır ve şiddetli mide bulantısı, kusma, ishal ve karın ağrıları tipik belirtilerdir. Bunun yanı sıra, terleme, tükürük, gözyaşı ve bronş salgılarında artma, bronkospazm, miyozis, görme bulanıklığı, hipotansiyon ve bradikardi gibi belirtiler görülür. Bu mantar, İzmir, Manisa, Bursa, Çanakkale, Balıkesir, Elazığ gibi illerde yetişen yaygın bir türdür. Zehirlenmesi genelde ölümcül değildir.

Galeri
------

* 
* 
* 
* 
*

Dış bağlantılar
---------------

* Wikimedia Commons'ta **Ağulu mantar** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
* Vikitür'de ***Ağulu mantar*** ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.

| * g
* t
* d
Takson belirleyicileri |
| --- |
| *Omphalotus olearius* | 
* Vikiveri: Q1043730
* AusFungi: 60024492
* BioLib: 60208
* EPPO: OMPLOL
* Fungorum: 288943
* GBIF: 2538088
* iNaturalist: 64021
* IRMNG: 11197807
* MycoBank: 288943
* NBN: NHMSYS0001491346
* NCBI: 72120
* NZOR: afaa099f-293b-497d-b121-81e4e0e0914e
* uBio: 1602552

 |
| *Agaricus olearius* | 
* Vikiveri: Q61831717
* Fungorum: 184812
* GBIF: 5243895
* IRMNG: 10501171
* MycoBank: 184812

 |
**Artsah Krallığı** (Ermenice: Արցախի թագավորություն), Syunik, Artsah (bugünkü Dağlık Karabağ), Gardman ve Geğarkunik topraklarında Orta Çağ'da kurulmuş bir vassal Ermeni krallığıdır. Çağdaş kaynaklar buna *Haçın Melikliği* adını vermiştir. Kraliyet'in Haçın hanedanı, eski Syunid hanedanının bir koluydu ve ana kalesinden sonra Haçın olarak adlandırıldı. Krallık Hovhannes-Senekerim 1000 yılında kraliyet unvanını kazandığında ortaya çıktı.

Krallık, Ermenistan'ın Bagratuni krallarının koruması altındaydı.

Artsah bu şekilde egemenliğini sürdürmüş, ancak 13. yüzyılın başlarında Gürcü, ardından Moğol istilasına boyun eğmişlerdir. İlhanlılar tarafından gerçekleştirilen Hasan-Celal'in (1214-1261) suikastından sonra kraliyet unvanını kaybettiler, ancak 16. yüzyıldan itibaren Syunik'i, beş Ermeni melikliğinden ve Syunik melikliğinden oluşan Syunik Prensliği olarak 19. yüzyıla kadar yönetmeye devam ettiler. Syunik krallarının torunları, 20. yüzyıla kadar Syunik tarihinde önemli bir rol oynamıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Hewsen, Robert H (2001). *Armenia: A Historical Atlas*. Chicago: University of Chicago Press. s. 118–121. ISBN 0-226-33228-4
2. ↑  Hewsen, Robert H. "The Meliks of Eastern Armenia: A Preliminary Study." *Revue des Études Arméniennes*. NS: IX, 1972, s. 255-329.

Bibliyografya
-------------

* Robert H. Hewsen. *Ortaçağ Ermeni Kültüründe* "Arc'ax Krallığı" *(Pennsylvania Üniversitesi Ermeni Metinleri ve Çalışmaları)*. Thomas J. Samuelian ve Michael E. Stone (ed.) Chico, California: Scholars Press, 1984. 0-89130-642-0 ISBN   0-89130-642-0 .
| * g
* t
* d
Yüzük Savaşı |
| --- |
| 1. Isen Sığlıkları - 2. Isen Sığlıkları - Isengard - Borukent - Lothlórien - Kuyutorman - Pelennor Çayırları - Vadi - Kara Kapı - Subaşı - diğer savaşlar |

**Borukent Savaşı**, J. R. R. Tolkien'in kurgusal Orta Dünya evreninde, Saruman komutasındaki Isengard ordusu ile Théoden komutasındaki Rohirrim ordusu arasında yaşanan bir savaştır.

Yüzüklerin Efendisi: İki Kule filminin senaryosuna göre Saruman, uzun zamandır Isengard ile Rohan arasında kalan, Rohan hakimiyetindeki Miğfer Dibi'ni almak istiyordu. Bunun için sayısı on bini geçen Uruk-Hai ordusunu Miğfer Dibi önüne yollar.

Theoden bu savaş öncesi askerlerini ve halkını, geçmişte onları düşmanlarından korumuş olan ve yine onları yüzüstü bırakmayacağını düşündüğü bu kaleye getirir. Aragorn, Gimli ve Legolas da yardım için buraya gelmiştir. Savaş hazırlıkları yapılırken Gandalf, kral kendinde değilken, Saruman'ın büyüsü altındayken bir daha gözünün görmek istemediğini belirttiği Eomer önderliğindeki Rohirim ordusunu çağırmaya gider. Gandalf'ın kentten ayrılışından bir süre sonra Haldir önderliğindeki sayısı üç yüzü bulan bir Elf taburu da eski müttefikleri olan Rohan'ın yanında savaşa katılırlar. Savaş çetindir ve uzun sürer. Rohan ve elf askerleri kalenin iç surlarına geri çekilmek zorunda kalırlar. Fakat bu da savaşın gidişatını Rohan'ın lehine çevirmeye yetmez. Asker günlerce süren savaştan yorulur, artık umut kalmaz. Kendilerini kaçınılmaz olan sona hazırlarlar. İşte bu esnada Theoden kalan askerlerinin kendisiyle birlikte son kez eyer üstünde düşmana hücum etmelerini emreder. Tam bu sırada da Rohirrim ordusu Gandalf'ın önderliğinde halkına yardım etmek için geri döner ve bir anda savaştaki güç üstünlüğü Rohan'a geçer. Bu şekilde Saruman'ın ordusu, Miğfer Dibi önünde yenilir.

Eşzamanlı olarak Merry ve Pippin'in Ağaçsakal'ı savaşa katılmaya ikna etmesiyle ve Ağaçsakal'ın diğer Fangorn Entleri'ni toplamasıyla, Fangorn Entleri Isengard'a saldırır ve Saruman'a ikinci bir cephede bozgun yaşattırır. Savaş bittiğinde Saruman'ın bütün askerî gücü sona erer ve kendini kulesine hapsolmuş bir şekilde bulur.

Kaynakça
--------

1. ↑  Kocher, Paul H. (1980). *A reader's guide to The Silmarillion*. Boston: Houghton Mifflin. ISBN 0-395-28950-5.
2. ↑  Bates, Brian (2002). *The real Middle-Earth: magic and mystery in the Dark Ages*. Londra: Sidgwick & Jackson. ISBN 0-283-07353-5.
**Avçala Kalesi** (Gürcüce: ავჭალას ციხე), **Parnaki Kalesi** veya **Pernek Kız Kalesi** olarak da bilir, Erzurum ilinin Oltu ilçesine bağlı ve eski adı Avçala olan Dağdibi köyünde Orta Çağ'dan kalma bir kaledir. Halk arasında Kız Kalesi olarak adlandırılmaktadır.

Tarihçe
-------

Avçala Kalesi'nin bulunduğu Avçala köyü, Orta Çağ'da Gürcistan'ı oluşturan bölgelerden biri olan Tao'da yer alır. Osmanlılar bu bölgeyi ve kaleyi, 16. yüzyılın ortalarında Gürcülerden ele geçirmiştir. Kale içindeki kilisenin varlığı da Avçala Kalesi'nin Osmanlı döneminden önce inşa edildiğini göstermektedir. Avçala Kalesi 2018 yılında koruma alına alınmıştır. Lihsor Deresi'nin Oltu Çayı'na katıldığı noktada, Oltu Çayı'nın sağ kıyısındaki Avçala Kalesi ile hemen yakınında, Oltu Çayı'nın sol kıyısındaki Parnaki Kalesi'nin Orta Çağ'da önemli ulaşım yolunda yer alan vadiyi savunma amaçlı inşa edildiği tahmin edilmektedir.

Mimari
------

Çala Kalesi, Dağdibiköyünün 1,5 kilometre kuzeyinde, Oltu Çayı'nın sağ kıyısında, dik bir kayanın üzerine inşa edilmişti. Kalenin inşasında kaba yonu taşlar ve kireç harcı kullanılmıştır. Kalenin duvarı kayanın kıyısı boyunca uzanır. Üst bölümde kalenin kulesi yer alır. Kale birkaç teras üzerine yayılmıştır. Alt bölümde bina, hamam ve tek nefli bir kilisenin kalıntıları bulunmaktadır. Çala Kalesi'nin günümüze kalan duvarlarının yüksekliği 8 metreyi bulur.

Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili 1907 yılında Oltu bölgesine gerçekleştirdiği araştırma gezisinde oldukça sağlan olan kalede evlerin, kiliselerin ve hamamların bulunduğunu yazmıştır. Köylülerin verdiği bilgiye göre kaleden Oltu Çayı'na uzanan bir tünel bulunuyordu.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3  *2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları* (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 250. 17 Nisan 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-9470-8-7
2. ↑  *Tao-Klarceti - Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu* (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, Tiflis, 2018, s. 278, ISBN 9789941478178.
3. ↑  ""Kaleler ve Kuleler" - Erzurum İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü". 21 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2023.
4. ↑  ""Kızkalesi Castle"". 25 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2023.
5. ↑  "Ekvtime Takaişvili, *1907 Yılı Kola-Oltisi ve Çangli'de Arkeolojik Araştırmalar Gezisi* (არქეოლოგიური ექსპედიცია კოლა-ოლთისში და ჩანგლში 1907 წელს), Paris, 1938, s. 53". 29 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2023.
**Ai** (Çince: 漢元帝; pinyin: *Hàn Āidì*; MÖ 27-15 Ağustos MÖ 1), Çin'in Han Hanedanı'nın 12. imparatorudur. Saltanatı MÖ 7'den MÖ 1 yılında ölümüne kadar sürmüştür.

Aş, halk ve yetkililer tarafından zeki, açık sözlü ve yetenekli olarak görüldüğü için yükselişi konusunda başlangıçta heyecanlandılar. Ancak, İmparator Ai döneminde yolsuzluk daha da yaygınlaştı ve halktan ağır vergiler alındı. Aynı zamanda çoğunlukla büyükannesi Fu tarafından kontrol edilmekteydi. İmparator Ai'nin eksiklikleri hızla halkın hükûmete karşı moralinin bozulmasına ve Wang Mang'ın iktidarı ele geçirmesine yol açtı.

İmparator Ai, Han Hanedanı'nın en coşkulu eşcinsel imparatoru olmasıyla da ünlüydü.

Kaynakça
--------

1. ↑  Hinsch, Bret. (1990). *Passions of the Cut Sleeve*. University of California Press.

Konuyla ilgili yayınlar
-----------------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Ai (Han)*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* *Han Kitabı*, vols. 11, 80, 99, part 1.
* *Zizhi Tongjian*, vols. 32, 33, 34, 35.
* Stern, Keith (2009), "Ai Ti", *Queers in History*, BenBella Books, Inc.; Dallas, Texas, ISBN 978-1-933771-87-8

|
|  |
| Ai (Han) **Han Hanedanı** |
| Resmî unvanlar |
|
| Önce gelen:**Cheng** | **Çin imparatoru**MÖ 7 – MÖ 1 | Sonra gelen:**Ping** |
|
**Ağalık sistemi**, Osmanlı'dan bu yana değişerek süregelmiş feodal bir sistemdir. Yöneticisine "Ağa" veya "Bey" denir.

Osmanlı'da Ağa ve Ağalık
------------------------

Ağa sözcüğü başlangıçta askeri ve idari makam adlarıyla birleştirilerek yeniçeri ve sipahilerdeki belli rütbeleri (örn: Kapıkulu Ağası, Yeniçeri Ağası, Çarşı Ağası vb.), padişah ailesine mensup kimi kişileri ve padişahın haremini denetleyen görevlileri (örn: Harem Ağası, Kızlar Ağası, vb.) belirtmek için kullanılırdı. Sonra daha alt rütbelerdeki subaylara ve saygı belirtisi olarak aile reislerine, köy yöneticilerine, büyük toprak sahiplerine verilen bir ad olmuştur.

Türkiye'de Ağa ve Ağalık
------------------------

Türkiye döneminde Soyadı Kanunu'nun çıkmasının ardından bu unvanın herhangi bir resmiyeti kalmamıştır.

Genel Olarak Ağalık ve Tarihçe
------------------------------

Orta Çağ'dan kalma feodal sistemin, Türkiye'de de sık karşılaşılan bir uzantısıdır ‘Ağa’lık. Toprak sahibi olmakla üzerinde yaşayan insan toplulukları üzerinde de hak sahibi olmayı, içerisinde yaşanan ülke demokratik bir yapıyla yönetilse bile sahip olunan toprak parçası üzerinde kurulan monarşik bir düzeni ifade eder. 21. yüzyılla birlikte ağalık sistemi yaygınlığını yitirse de varlığını halen sürdürmektedir.

Anlaşılacağı üzere geçmişte bölgede yaşanan ‘Ağa’lık sistemi esasen kaynağında despot bir yaklaşımın gizlendiği halk üzerindeki monarşik ve baskıcı yapılanmadan başka bir şey değildir. Halklar arasında kaba kuvvetle kendiliğinden gelişen Ağalık sistemi daha sonraları devlet’in eliyle oralardaki idari yapılanmayı sözü geçer şahsiyetler olarak tabir edilen, esasen despot yaklaşımlarla fakir ve muhtaç halk üzerinde baskı kurmak suretiyle egemenliğini inşa edenleri işbaşına getirmesinden ibarettir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Dyneley Prince, John (1931). *Surviving Turkish Elements In Serbo-Croatian*. American Oriental Society.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 24 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2017.
***Antonio ve Davit*** (Gürcüce: ანტონიო და დავითი; *translit*.: *ant'onio da daviti*), Cemal Karçhadze’nin 1987 yılında yayımlanan romandır. Yazarın iki başyapıtından biridir (diğeri *Zebulon'*). 2020'de Türkçe yayımlanmıştır. Roman Türkçe dışında Rusça, Çekçe, Arapça ve İsveççeye de çevrilmiştir.

Kitap üzerine
-------------

*Antonio ve Davit*’in konusu Orta Çağda Gürcistan'da geçmektedir. Roman, bir grup Avrupalı misyonerle birlikte ülkeyi ziyaret eden bir İtalyan gezgin tarafından anlatılmaktadır. *Antonio ve Davit*, dinsel ve tarihsel söylemin arka planında bir tür ruhsal mücadeleyi anlatan gerilimli bir romandır. Kitap, güçlü bir yazar olan Cemal Karçadze'nin başyapıtı sayılmaktadır.

Konusu
------

Olay 1600’lerde geçer. Bir İtalyan site devleti, genç seyyah ve tüccar Bartolomeo ile birlikte bir heyeti, Kolheti’ye (Kolhis), Gürcistan’ın batısına görevli olarak gönderir. Kolheti’ye giden yolcular arasında, üç arkadaşıyla birlikte şeytana ibadet suçlamasıyla engizisyon tarafından ateşte yakılma cezasına çarptırılan Rahip Antonio da vardır. Üç arkadaşının cezası infaz edilmiş, Antonio ise, araya tanıdıklarının girmesiyle kurtulmuştur. Bartolomeo ile bu itibarı zedelenmiş olan rahip Antonio iyi arkadaş olurlar. Bu ikisinin kaderi, Gürcistan’da, bir eşkıya olan Davit ile kesişir. *Antonio ve Davit*, bu karla kaplı dağlar, yemyeşil vadiler ve gür ormanlar ülkesinde köle tüccarları, haydutlar, ödül avcıları, soylu prensler ile rahipler arasında geçen ilginç öyküyü, mistik bir atmosfer içinde aktarmaktadır.

Roman kişileri
--------------

* **Bartolomeo** – Romanın anlatıcısı, İtalyan gezgin ve tacir.
* **Antonio** – Bartolomeo'nun yol arkadaşı, heretik olarak takdim edilen bir keşiş.
* **Davit** – Gürcü bir çocuk olarak İstanbul köle pazarında satılmış, ama kısa bir süre sonra bir haydut olarak ülkesine geri dönmüş.
* **Eprem** – Gürcü rahip, Davit’in destekçisi.
* **Peder Sebastian** – rahip; Gürcistan’a giden misyonerlerin amiri.
* **Bebe** – Davit'in Zenci kölesi, İstanbul'dan Gürcistan’a götürülmüş.

Kaynakça
--------

1. ↑  ""Antonio och David av Jemal Karchkhadze" (Cemal Karçhadze – Antonio ve Davit) (İsveççe)". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Aralık 2013.
2. ↑  ""Antonio ve Davit" (Gürcüce) - Cemal Karçhadze". 16 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Haziran 2020.
**Alain Jehan Marie Xavier Bacquet** (d. 22 Eylül 1931, Le Mans) Fransız bürokrat ve Danıştay üyesi.

Eğitimi
-------

Paris Siyasal Bilgiler Enstitüsü'nü 1952 yılında bitirmiş, kamu hukuku alanında yükseköğrenim görmüştür. Ulusal İdare Okulu'nu ise 1958 yılında bitirmiştir.

Kariyeri
--------

1958 yılında Danıştay denetçisi, 1963 yılında ise tetkik hakim olmuştur. 1962-1965 yılları arasında Cezayir Büyükelçiliği'nde hukuk müşaviri olmuştur. Bu dönemde büyükelçilik görevini yürüten isimler Jean-Marcel Jeanneney ve ardından Georges Gorse'dur.

Donanım Bakanlığı'nda 1967-1971 yıllarında şehircilik daire başkanı olmuştur. Kasım 1971-Ocak 1977 tarihleri arasında Kültürel İşler Bakanlığı'nda mimari müdürü olmuştur.

1977'de Danıştay'a dönmüş ve 1982 yılında Danıştay üyesi olmuştur. 1983-1986 yılları arasında Adalet Bakanı Robert Badinter'in kabine direktörü olarak görev yapmış, Robert Badinter'in Anayasa Konseyi Başkanı olması ardından Michel Crépeau'nun bakanlığında da bu görevi sürdürmüş, 1986 Fransa genel seçimlerinde sağın iktidara gelmesiyle Danıştay'a dönmüş ardından Danıştay davalar dairesi 1. altbölüm başkanı olmuştur. 1991 yılında Danıştay sosyal dairesi başkanı olarak atanmış ve bu görevinden 1997 yılında emekli olmuştur. 1996-2002 yılları arasında Fransa Yüksek Tahkim Mahkemesi Başkanı ve 2000-2002 yıllarında Ulusal İnsan Hakları Danışma Komisyonu Başkanı olmuş, 2002 yılında Danıştay tarafından 4 yıllığına Yüksek Yargı Kurulu üyeliğine seçilmiştir. Ayrıca 1997-2005 yılları arasında Göçmenlere Sosyal Yardım Hizmeti Başkanı olarak da görev ifa etmiştir.
Bu madde Baharat hakkındadır.  Yenibahar bitkisi için Pimenta racemosa sayfasına bakınız.
Bir tabak YenibaharBir tabak Yenibahar
**Yenibahar**, Büyük Antiller, Meksika'nın güneyi ve Orta Amerika'ya özgü, *Pimenta dioica* ağacının kurutulmuş meyvesinden elde edilen bir baharattır. Günümüzde dünyanın sıcak bölgelerinde kültivasyonu yapılır.

Bitkinin olgunlaştıktan sonra kurutulup baharat olarak kullanılması için, bitkinin küçük ve kokulu meyveleri kullanılır. Meyveler yeşilken toplanır ve güneşte kurutulur, rengi kahverengiye döndüğünde kullanmaya hazırdır. Çok aromalı bir baharat türüdür. Genel olarak kokusu ile karanfili andıran Yenibahar; tarçın, Hindistan cevizi, kakule, karabiber ve zencefile kadar pek çok sayıda baharat çeşitlerinin tadını içerir. Özellikle birçok aromanın tadını vermesi ile yenibahar, yemeklere baskın bir aroma ekler. Kokulu ve hafif acı bir baharattır. Yemeklere özel bir tat katar, özellikle köfte yapımında kullanılır. Turşulara çeşni katmak amacıyla da kullanılır. Yenibahar istilacı bir yabani ot olarak bilinir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "USDA PLANTS Profile". 6 Şubat 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ağustos 2020.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 6 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ağustos 2020.

Şablon:Baharatlar-taslak
**BarlowGirl**, Amerikan Christian rock-CCM grubudur. Grup kız kardeşler Alyssa Barlow (vokal, bas, klavye), Becca Barlow (arka vokaller, gitar) ve Lauren Barlow (vokal, davul)’dan oluşmuştur. Grup, kendi tarzlarında birkaç ödül kazandı; "Never Alone" şarkısı Christian Hit Radio ve Christian Rock listelerinde 2004 yılının en çok çalınan şarkısı oldu. Ve iki listede de yılın şarkısı oldu. BarlowGirl 2004 yılının en çok satan Christian sanatçısı oldu.

"I Need You To Love Me" şarkısı 2005 yılının sonlarına doğru çıktı. Tekli Christian Radio & Retail’s Weekly’de 13 hafta birinci sırada kalarak rekor kırdı. BarlowGirl 2005’te CHR’de en çok çalınan ikinci şarkıcı oldu.

### BarlowGirl

BarlowGirl, ilk albümü olan BarlowGirl’ü 24 Şubat 2004’te yayınladı. "Never Alone" şarkısı Christian Hit Radio listelerinde en çok çalınan şarkı oldu ve bu listelerce yılın şarkısı seçildi. CD Nisan 2005 tarihine kadar 250,000 adet kopya satmayı başardı. Ayrıca üçlü, 2004 yılının en çok satan yeni Christian Rock grubuydu.

### Another Journal Entry

İkinci albüm, Another Journal Entry, 27 Eylül 2005’te yayınlandı. Albüm, Soundscan’ın Christian albüm listelerinde üç numaraya yükseldi ve 10 Ekim 2005 tarihiyle Billboard 200’de 85. numaraya yükseldi. Üçlü ayrıca 2006 GMA ödülleri için aday gösterildi – Yılın Grubu, Yılın Çağdaş/Rock Albümü ve "Yılın Şarkısı için Kaydedilmiş Rock şarkısı Let Go.

### How Can We Be Silent

BarlowGirl yapımcı Otto Price ile tekrar stüdyoya girdi ve üçüncü albümü How Can We Be Silent kaydetti. Albüm 24 Temmuz 2007’de yayınlandı. Albüm Billboard’s Christian Listelerinde ilk numaraya yükseldi ve Billboard’ın en iyi 40. Albümü oldu. 
Albümün ilk teklisi "Here’s My Life" 2007 Haziran’da yayınlandı. İkinci tekli "Million Voices birkaç hafta sonra bir rock radyosunda yayınlandı. Üçüncü tekli "I Believe In Love" 8 Ekim 2007’de yayınlandı.

### Home For Christmas

BarlowGirl 2008 yılı ortasında bir Noel albümü için stüdyoya gireceğini açıkladı. Home For Christmas 26 Eylül 2008 tarihinde yayınlandı. "Carol of the Bells/Sing We Now of Christmas" şarkısı iTunes’te en çok indirilen 20 Noel şarkısından biri oldu.

### Love & War

BarlowGirl’ün en son albümü. 8 Eylül 2009’da yayınlandı. İlk tekli "Beautiful Ending" Kasım 2009 tarihi ile Billboard Christian şarkıları listesinde 28. numaraya yükseldi. İkinci şarkı "Stay With Me" 2010 yılının başlarında çıktı.

### Diskografi

*BarlowGirl (2004)*

*Another Journal Entry (2005)*

*How Can We Be Silent (2007)*

*Home for Christmas (2008)*

*Love & War (2009)*

*Our Journey… So Far (2010)*

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* ISNI: 0000 0000 9362 4445
* LCCN: no2005052298
* MusicBrainz: 30e5f6c5-089c-4378-9805-0dbd0e4d0ee3
* VIAF: 137565231
* WorldCat: lccn-no2005052298

 |
Dalmaçya Hinterland'ının yaklaşık alanı.
Dalmaçya hinterlandı (Hırvatistan; İtalyanca veya İtalyanca: Zagora dalmata), Hırvatistan'ın tarihi Dalmaçya bölgesinin güney hinterlandıdır. Zagora adı, "tepelerin arkası" anlamına gelir ve Dalmaçya'nın açık deniz kısmına ve tepelerin kıyıya paralel uzandığı ahenkli bir kıyı şeridinin varlığına atıfta bulunur.

Coğrafya
--------

 Dalmaçya hinterlandına özgü yüksek bir karst alanı
Dalmaçyalı Zagora, tam anlamıyla, Šibenik'in doğusundaki hinterlandından Bosna-Hersek sınırına kadar uzanır ve güneyde, Neum koridorunun hemen kuzeyindeki Vrgorac'a kadar devam eder. Sınırları iki ilçede bulunur: Split-Dalmaçya ve Šibenik-Knin .

Zagora'nın manzarası oldukça engebelidir: doğrudan kıyı sınırındaki alanda, çoğunlukla düzdür, ancak kurudur ve çoğunlukla maki ile kaplıdır. İklim ve rakımlar değiştikçe daha yeşil otlaklar daha iç kesimlerde de görülebilir. Peyzaj, karst topografyasının hakimiyetindedir. Manzara, Krka, Čikola, Cetina ve diğer nehirlerin kanyonlarını sunar.

Yukarıda belirtilen coğrafi ve iklimsel koşullar, tarihsel olarak önemli çobanların yaşam tarzını etkiledi: Kışın birçok sürülerini dağlardan kıyıya çıkardılar. Zagora'nın tarihsel nüfusu İliryalılar ve Ulahları içerir.

Yerleşmeler
-----------

Trilj
Bölge son birkaç yüzyılda azalan insan yerleşimine sahip olsa da, birçok küçük ve büyük köy Zagora'nın her yerine dağılmış durumda. Daha büyük şehirler Knin, Drniš, Vrlika, Sinj, Vrgorac, Trilj ve Imotski'dir. Köyler arasında Biskupija, Kistanje, Kijevo, Unešić, Oklaj, Ružić, Aržano, Dicmo, Muć, Cista Provo, Prgomet, Hrvace, Lovreć, Šestanovac, Zmijavci vb.

Altyapı
-------

İki ana yol Zagora ile kesişir - Zagreb'den gelen D1 devlet yolu, Lika'dan Knin ve Sinj üzerinden Split'e kadar kesişir ve yakın zamanda inşa edilen, Zadar ve Benkovac yakınlarında kıvrılarak Dugopolje çıkışı üzerinden Zagora'dan geçen A1 otoyolu (Split'e) ve Ploče'ye .

Ayrıca bakınız
--------------

* Hırvatistan Coğrafyası
* Morlach'lar

Kaynaklar
---------

* Dalmatinska zagora 19 Şubat 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Hırvatça)
* 
* Dalmatinska Zagora (arşivlendi)
* Dalmatinska zagora – nepoznata zemlja (arşivlendi)

Şablon:Geographical regions of Croatia43°42′42″N 16°17′02″E﻿ / ﻿43.7117987°K 16.28400123°D﻿ / 43.7117987; 16.28400123

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* NKC: ge445269
* VIAF: 245029767

 |
**Nizam**, İstanbul ilinin güneyindeki Prens Adaları'nı kapsayan Adalar ilçesinin 5 mahallesinden biridir. Takımadanın en büyük üyesi olan Büyükada üzerindeki iki muhtarlıktan biri olan Nizam mahallesi, adanın batısında bulunur ve Maden mahallesinden Çarkıfelek Sokağı ve Orman Yolu ile ayrılır. Büyükada İskelesi, Adalar Kaymakamlığı, Adalar Devlet Hastanesi ve Adalar İlçe Emniyet Müdürlüğü, Nizam mahallesi sınırları içinde yer almaktadır.

Nüfus
-----

- 2.010 (2007)
 - 2.891 (2008)
 - 2.963 (2009)
 - 2.962 (2010)
 - 2.914 (2011)
 - 3.060 (2012)
 - 2.994 (2013)
 - 3.036 (2014)
 - 2.999 (2015)
 - 3.059 (2016)
 - 3.150 (2017)
 - 3.776 (2018)
 - 3.470 (2019)
 - 3.636 (2020)
 - 3.725 (2021)
 - 3.783 (2022)

Galeri
------

* Büyükada Nizam CamiiBüyükada Nizam Camii

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17  "Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi". Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 11 Kasım 2023. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)

| * g
* t
* d
Adalar, İstanbul |
| --- |
| Mahalleler | 
* Burgazada
* Heybeliada
* Kınalıada
* Maden
* Nizam

 |
**Bugles**, General Mills tarafından üretilen bir mısır cipsidir. Bugles hindistan cevizi yağında kızartılır, bu da doymuş yağda, tipik olarak soya fasulyesi veya diğer bitkisel yağlarda kızartılan benzer atıştırmalık yiyeceklerden önemli ölçüde daha yüksek olmalarına katkıda bulunur. Bunlar hidrojene yağ içermez.

Tom's Snacks etiketi altında üretilen Bugles artık hindistancevizi yağı değil, "bitkisel yağ" kullanır.

Aşağıdaki tatlar mevcuttur: Orijinal, Nacho Peyniri, Tuz ve Sirke, Ekşi Krem ve Soğan, Ahır, Şili Peyniri, Salsa, Smokin 'Barbekü, Churros, Güneybatı Çiftliği, Tatlı ve Tuzlu Çikolata Fıstık Ezmesi, Tatlı ve Tuzlu Karamel, Cheddar, Ketçap, Kişniş, Acı Bufalo, Karides, Jalapeño Cheddar ve Sıcak ve Baharatlı Barbekü (Sadece Tom's tarafından üretilmiştir).

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 17 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2019.

Dış bağlantılar
---------------

* Resmi Sayfası 30 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Ayrıca bakınız
--------------

* Pizza Pops
* Pizza Rolls
* Bisquick
* Hamburger Helper
**Alain Dejammet** (d. 1936) Fransız büyükelçi.

Hayatı
------

Kamu Hukuku alanında eğitim görmüş, Paris Siyasal Bilgiler Enstitüsü ve Ulusal İdare Okulu'nu bitirmiştir. Dışişleri Bakanlığı'na girip çeşitli kademelerde görev yapmış, 1981-1986 yıllarında Dışişleri Bakanlığı Basın ve Enformasyon Müdürü olmuş, 1986-1989 yıllarında Kuzey Afrika ve Ortadoğu Müdürü olarak görev üstlenmiş, 1989-1991 yıllarında Mısır Büyükelçisi, 1991-1995 yılları arasında Dışişleri Bakanlığı Siyasi İşler Müdürü, 1995-2000 yıllarında Birleşmiş Milletler Daimi Temsilcisi, 2000 yılından emekli olduğu 2002 yılına dek ise Vatikan Büyükelçisi olmuştur. 2005 yılından itibaren Diplomatik Arşiv Komisyonu üyeliğinde de bulunmuştur. Ayrıca Jean-Pierre Chevènement'ın kurduğu Res Publica Vakfı'nın Bilim Kurulu başkanıdır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Res Publica Vakfı Bilim Kurulu". 27 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mart 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb145296375 (data)
* ISNI: 0000 0000 3526 9078
* LCCN: n2004150777
* SUDOC: 077159268
* VIAF: 24837388
* WorldCat (LCCN): n2004-150777

 |
**Turan** (توران) — 1917 yılında Cedidcilik Hareketi'nin temsilcilerinden Abdulla Avlani desteği ile Türkistan ülkesi içindeki şehirlerden Taşkent şehrinde haftalık üç kez yayınlanan edebi, ulusal ve sosyo-politik bir gazetedir.
Mirmuhsin Şermuhamedov, gazetenin 2.sayısındaki makalesinde Buhara ulemalarını eleştirince ve **Yaşasın Halk Cumhuriyeti** sloganını yazınca 1917 Temmuz ayında Buhara Emirliği'nin baskısı ile yayını durdurulmuştur. 15 Ekim 1917 tarihinden itibaren Nizameddin İsamiddinoğlu ve Muhammed Amin Efendizadeler'in muharrirliğinde bir kaç dönem daha yayımlanır. Daha sonra Rusya tarafından kapattırılır. "Turan" sayfalarında Nizomiddinqori, Muhammad Amin Afandizoda, Munavvarqori Abdurashidhonov, Abdulla Avloniy, Şokirjon Rahimiy gibi kişilerin makaleleri yer almıştır. Gazetenin 15 tane sayısı Özbekistan Milli Kütüphanesi'nin eşsiz kitaplar bölümünde saklanmaktadır.

Ayrıca bakınız
--------------

* Rus Türkistanı

Dış bağlantılar
---------------

* Турон (газета) / Национальная энциклопедия Узбекистана (Özbekistan Milli Ansiklopedisi)/ 2000—2005
* Социально-политические изменения в Туркестане в 1917 году