**Hürriyet** (İngilizce: Deliverance), kelime anlamıyla "bağımsızlık"tır. Teslimiyetin, kulluğun ve belirlenmenin olmadığını gösterir. Bağımsızlık anlamında, hiçbir baskının bulunmadığını ifâde ederek olumsuzlukların bulunmadığını belirtir. Bu çerçevede, kişinin kendisi olduğu anlatılmak istenir. Kişi kendisi olarak hareket ettiğine göre irâdeli bir şekilde davranıyor demektir. Buna göre de, hürriyetle irâde arasında bir ilişki vardır. İnsânî varlık ve irâdenin mevcut olduğu fikri ortaya çıkar. Yâni kişinin doğallığını gösterir. Bu bakış açısına göre, hürriyet kavramı, aynı zamanda değerlerin varlığını, bu değerlere uygun davranışı ve gerçekliği içerir.

Hürriyet kavramı, doğada insanın mevkiini ilgilendirdiği ölçüde metafizik bir meseledir. Burada hürriyet kavramı, insanın fiziksel dünyâ ile ilişkisi açısından ele alınır.

Hürriyet her türlü belirlenmişliğe, yani zorlama düşünceye, kaderci anlayışa ve cüz-î irâdenin söz konusu olmadığı her anlayışa karşıdır. Metafizik görüş, ahlâkî hürriyet olarak ele alınmalıdır. Sosyolojik açıdan da, insan haklarıyla ilgili olarak ele alınmalıdır.

Dini ıstılahta Hürriyet, insanın sadece Allah'a kulluğu kabul ederek Allah'tan başka şeylere bağımlı kalmaktan kurtulmasıdır. Mesela insan rızkı veren kişiyi Allah olarak tanırsa, bir tek şahsın (Allah'ın) kulluğu altına girer fakat binlerce kişinin (işverenin) kulluğundan kurtulur, onları sadece birer sebep olarak görür. Dinde "Oruç tutmak" gibi bazı ibadetler, kişinin bağımlı olduğu isteklere karşı koyarak veya onlara bağımlılığını azaltarak bağımsızlığını kazanmasına yardımcı olan ibadetlerdir. İnsanoğlu yapı itibari ile zayıf ve muhtaç olduğu için ya Allah'a kulluğu kabul edip diğer sebepleri sadece bir sebep olarak görür ve Allah'ın kendisine bu sebepler aracılığı ile yardımda bulunduğunu bilir veya Allah'ı tanımaz ve binlerce sebebe kulluk eder. 

İnsanın kendisini nefis ve hevesatına bakan yanlarına karşı kapaması, diğer bir ifade ile kalbi dünyadan, dünyayı da kalbten uzaklaştırması en büyük bir ihsan-ı ilahidir. Bu ise gerçek hürriyete taşıyan manevi bir köprüdür.

Hürriyet, bâzen hiçbir engele rastlamadan istediğini yapmak olarak anlaşılmış ve düzensizliğin kaynağı olmuştur. Hâlbuki bir tanıma göre hürriyet, herkesin istediğini yapabileceği bir alanda kimsenin bütün isteklerini yerine getiremeyeceğini, başkasının hürriyetini engelleyemeyecek ve hakkını kısıtlayamayacağını ifâde eder.

Maddî hürriyet ve psikolojik (iç) hürriyet gibi iki yönlü ele alınabilecek olan hürriyet, akılla irâdenin berâberce şekil kazanması olarak tanımlanabilir.

Politikada hürriyet, bağımsızlık demektir.

Ayrıca bakınız
--------------

* Bağımsızlık
* Azatlık
* Özgürlük
* Hürriyetçilik

| * g
* t
* d
Felsefe konuları |
| --- |
| Genel | Felsefe tarihi (Antik Çağ  **·**  Orta Çağ  **·**  Rönesans  **·**  17. yüzyıl  **·**  Aydınlanma  **·**  19. yüzyıl  **·**  20. yüzyıl)  **·**  Batı felsefesi (Kıta felsefesi)  **·**  Doğu felsefesi (Afrika  **·**  Çin  **·**  Hint  **·**  İran  **·**  İslam  **·**  Japon  **·**  Kore) |
| Dallar | Estetik  **·**  Etik  **·**  Epistemoloji  **·**  Mantık  **·**  Metafizik  **·**  Felsefe tarihi  **·**  Bilim felsefesi (Coğrafya  **·**  Tarih  **·**  Matematik  **·**  Fizik  **·**  Biyoloji  **·**  Tıp)  **·**  Felsefe ve edebiyat  **·**  Eğitim felsefesi  **·**  Felsefi antropoloji  **·**  Dil felsefesi  **·**  Hukuk felsefesi  **·**  Zihin felsefesi  **·**  Meta-felsefe  **·**  Siyaset felsefesi  **·**  Din felsefesi  **·**  Postmodern felsefe  **·**  Teknoloji felsefesi  **·**  Savaş felsefesi  **·**  Çevre felsefesi  **·**  Yaşam felsefesi |
| Ekoller (Akımlar) | Ampirizm  **·**  Ateizm  **·**  Atomculuk  **·**  Aristotelesçilik  **·**  Analitik felsefe  **·**  Anarşizm  **·**  Antagonizm  **·**  Determinizm  **·**  Deizm  **·**  Dogmatizm  **·**  Eleştiri  **·**  Egoizm  **·**  Fenomenoloji  **·**  Yeni Platonculuk  **·**  Anakronizm  **·**  Rölativizm  **·**  Fatalizm  **·**  Hedonizm  **·**  İndeterminizm  **·**  İdealizm  **·**  Kuşkuculuk  **·**  Liberteryanizm  **·**  Monoteizm  **·**  Nihilizm  **·**  Otodeterminizm  **·**  Pozitivizm  **·**  Pragmatizm  **·**  Politeizm  **·**  Panteizm  **·**  Panenteizm  **·**  Platonculuk  **·**  Realizm  **·**  Rasyonalizm  **·**  Senkretizm  **·**  Taoizm  **·**  Klerikalizm  **·**  Sansüalizm  **·**  Neopozitivizm  **·**  Sofizm  **·**  Septisizm  **·**  Redüksiyonizm  **·**  İmmoralizm  **·**  Doğrulamacılık  **·**  Düalizm  **·**  Teizm  **·**  Agnostisizm  **·**  Stoacılık  **·**  Hümanizm  **·**  Atomizm  **·**  Paternalizm  **·**  Sezgicilik  **·**  Skolastisizm  **·**  İzolasyonizm  **·**  Nedencilik  **·**  Varoluşçuluk  **·**  Yararcılık  **·**  Yeni Platonculuk  **·**  Desizyonizm  **·**  Evrimcilik  **·**  Kapitalizm  **·**  Gestalt psikolojisi  **·**  Davranışçılık |

1. ↑  Çağlayan 2024 Ocak, Fethullah Gülen, Hürriyet