**Mahmut Cahit Külebi** (20 Aralık 1917, Tokat - 20 Haziran 1997, Ankara), Türk şairdir.

Halk şiirinden, türkülerden yararlanarak çağdaş bir şiir oluşturmuş, konu olarak yurt, insan ve doğa sevgisini işlemiştir. Şiirlerinde tema olarak çocukluğunun ve gençlik yıllarının geçtiği yörelerden izlenimlerini yansıtmıştır.

Hayatı
------

Ankara'da bulunan Millî Kütüphane önündeki heykeli
20 Aralık 1917'de Tokat'ın Zile ilçesinde doğdu. Ailesi soyadı yasası çıktıktan sonra Erencan soyadını almış, şair ise takma Külebi soyadını sonradan tescil ettirmiştir. İlk ve ortaokulu Tokat'ta tamamlayan Cahit Külebi, Sivas Lisesinden mezun oldu. İstanbul Yüksek Öğretmen Okulu Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünü bitirdi. Öğretmen okulundayken Reşit Rahmeti Arat desteğiyle Almanya'ya ve Fransa'ya gidip dil eğitimleri almıştır. Öğretmen okulundayken Behçet Necatigil ile aynı sınıfta okumuşlardır. Antalya Lisesinde stajyer Edebiyat öğretmenliği; Ankara Devlet Konservatuvarında, Ankara Gazi Lisesinde ise edebiyat öğretmenliği yaptı. Sonraki yıllarda Millî Eğitim müfettişi oldu.

Öğretmen okulunda öğrenim görürken Müdür Fuat Köprülü'nün kendisine şiir yazdığı için kızacağını düşündüğünden Külebi mahlasını ilk kez bu yıllarda kullanmaya başlamıştır. Okulda Ahmet Hamdi Tanpınar da hocalığını yapmıştır.

İsviçre’ye kültür ataşesi ve öğrenci müfettişi olarak atandı. Yurda dönünce Millî Eğitim Bakanlığı Başmüfettişliği ve Kültür müsteşar yardımcılığı görevlerinde bulundu. 1973'te kendi isteğiyle emekliye ayrıldı. 1983 yılına kadar Türk Dil Kurumunda çalıştı. 1976'dan sonraki dönemde Türk Dil Kurumu Genel Yazmanı’ydı.

İlk şiirleri "Nazmi Cahit" takma ismiyle 1938'de Gençlik dergisinde yayımlandı. Daha sonra Varlık dergisinde yayımlanan şiirlerinde de aynı imzayı kullandı. 1950-1954 arasında Sokak, İnsan, Türk Dili, Yaratış, Kültür Dünyası gibi dergilerde çıkan şiirleriyle ünlendi. İlk şiir kitabı "Adamın Biri" 1946'da yayımlandı. 1949'da çıkan ikinci kitabı "Rüzgâr"da Orhan Veli şiirine yaklaştığı dikkat çekti. "Atatürk Kurtuluş Savaşı'nda" adlı eseri, Nevit Kodallı'nın "Atatürk Oratoryosu"na temel oluşturdu. 1940 sonrasında başlayan şiirimizin yenileşmesi hareketinde kendine özgü bir yeri vardır.

Beşiktaş'taki Şairler Sofası'nda bulunan heykeli (Mayıs 2022)
Orhan Veli Ülkü dergisine yazdığı bir yazıda "Şiirden her şeyi attım ama Külebi'nin şiirlerine bayılıyorum. Çünkü o halkın teşbihleri ile çok değişik bir havada yazıyor" demiştir.

80'lerde TRT'ye verdiği bir röportajda "Benim şiirim sanıyorum bir tür gerçekçi şiirdir bir yönden ise bir tür yeni romantik şiir ile tepki şiiridir." demiştir. Şiirleri İngilizce, Fransızca dahil olmak üzere toplamda 21 dile tercüme edilmiştir.

Diğer şiir toplulukları ile ilgili görüşleri Millî Edebiyat, Beş Hececiler batıya tam bir uyum sağlanmadığı. Batının görüşünde değiller de geleneksel halk şiirine de fazla uyum sağlayamadığını, İkinci Yeni'nin ise tavırlarını bozup şiiri çetrefilleştirdiklerini düşünür. Külebi 90'larda İtalya'da yapılan geniş kapsamlı bir şiir yarışmasına tek onur konuğu olarak çağrılmıştır.

Verdiği bir röportajda en sevdiği şairin Ahmet Muhip Dıranas olduğunu söyler. Divan edebiyatı da ise en çok Baki'yi sonra Fuzûlî kısmen de Nef'i ve Şeyh Galip sevdiğini dile getirir. Aynı röportajda politika ile hemen hemen niçin hiç aktif olmadığı sorulması üzerine *'' Ben böyle şeylerden hoşlanmıyorum, bir şair yurttaşlık görevini yerine getirebilir ancak şairin hiçbir bağlantısı olmamalı.''* demiştir.

Türk Kurtuluş Savaşı ve Mustafa Kemal Atatürk üzerine yazdığı *Atatürk Kurtuluş Savaşında* adlı manzum yapıtı sonrasında Atatürk Oratoryosu'na temel oluşturdu.

Ankara'da toprağa verilen şairin naaşı 2010 yılında ailesinin istediği üzerine Niksara taşınarak şair Erzurumlu Emrah Türbesi'nin yanına defnedildi.

Eserleri
--------

### Şiirleri

* *Atatürk Kurtuluş Savaşında* (1952)
* *Yeşeren Otlar (1954), 1955 Türk Dil Kurumu Edebiyat Ödülü aldı .*
* *Süt (1965)*
* *Şiirler (1969)*
* *Türk Mavisi (1973)*
* *Sıkıntı ve Umut (1977)*
* *Yangın (1980)*
* *Bütün Şiirleri (1982)*
* *Güz Türküleri (1991)*
* *Bütün Şiirleri (1997)*
* *Güzel Yurdum (1996)*
* *Zerdali ağacı(1990)*
* *Rüzgâr (1949)*
* *Kamyonlar Kavun Taşır*
* *Biz Biliriz Bizim İşlerimizi*
* *Herkesin Bir Derdi Var*
* *Ekin'in Göz Yaşları*
* *Sana Borçluyuz*
* *Alacakaranlıkta*
* *Çürüyen Otlar*
* *Özgürlük*
* *Uçak Yolculuğu*

Anı
* İçi Sevda Dolu Yolculuk (1986)

Düz yazı;
* Şiir Her Zaman (1985)

Ödüller
-------

* 1955: Türk Dil Kurumu Sanat Ödülü (Yeşeren Otlar)
* 1981: Yeditepe Şiir Ödülü (Yangın)
* 1996: Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü

Ayrıca bakınız
--------------

* MEB 100 Türk Edebiyatçısı

Kaynakça
--------

1. ↑  "Cahit Külebi kimdir?". 22 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2017.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 7 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Nisan 2019.
3. ↑  *Atatürk Kurtuluş Savaşında* (Milliyet bas.). Büyük Larousse Sözlük ve Ansiklopedisi c.2. t.y. s. 962.
4. 1 2  Onaran, Mustafa Şerif (haz.) (2004). *A'dan Z'ye Cahit Külebi*. İstanbul: YKY. s. 34. OCLC 470601244.

Dış bağlantılar
---------------

* Vikisöz'de **Cahit Külebi** ile ilgili sözler mevcuttur.

| * g
* t
* d
Türkiye Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü sahipleri |
| --- |
| 1995-2009 | 
* Adalet Ağaoğlu, Burhan Doğançay, Şefika Kutluer (1995)
* Yekta Kara, Cahit Külebi, Arif Sağ (1996)
* Lütfi Ömer Akad, Hayrettin Karaca, Turhan Selçuk (1997)
* İstanbul Kültür Sanat Vakfı, Yıldız Kenter, Fikret Otyam (1998)
* Nevzad Atlığ, Turgut Özakman, Rengim Gökmen (1999)
* Halil İnalcık, Oktay Akbal, Ferruh Başağa, Ara Güler, Sevda - Cenap And Müzik Vakfı (2005)
* Turgut Cansever, Yaşar Kemal, Alâeddin Yavaşca (2008)
* Uğur Derman, Nuri Bilge Ceylan, Sakıp Sabancı Müzesi (2009)

 | Türkiye Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülleri |
| 2010-2014 | 
* Cemal Kafadar, Ergin İnan & İstanbul Modern Sanat Müzesi (2010)
* Semavi Eyice, Sezai Karakoç, Doğan Hızlan, Hasan Çelebi (2011)
* Zeugma Antik Kenti ve Zeugma Mozaik Müzesi, Selim İleri, Şükrü Hanioğlu, Ahmet Hatipoğlu (2012)
* Fuat Sezgin, Daron Acemoğlu, İskender Pala, Bekir Karlığa, Tarihi Kentler Birliği, Ahmet Kaya (2013)
* Hülya Koçyiğit, Niyazi Sayın, Alev Alatlı, Engin Akarlı, TDV İslâm Ansiklopedisi (2014)

 |
| 2015-2020 | 
* Münir Özkul, Rasim Özdenören, Orhan Gencebay, Mehmet Genç, Hüseyin Kutlu, Cemil Meriç (2015)
* Mustafa Kutlu, Kemal Karpat, Erol Parlak, Şener Şen, Feridun Özgören, Süheyl Ünver (2016)
* İlber Ortaylı, Göksel Baktagir, Yavuz Turgul, Ali Toy, Selahattin Kara, Nurettin Topçu (2017)
* Mehmet İpşirli, Türker İnanoğlu, Erol Sayan, İzzet Keribar, Mehmet Âkif Ersoy (2018)
* Nuri Pakdil, MFÖ, Mesut Uçakan, Devrim Erbil, Fuat Başar, Doğan Kuban, Ahmet Yaşar Ocak, Ahmet Halûk Dursun (2019)
* Mehmet Çebi, Necmeddin Okyay, Sadettin Ökten, İsmail Kara, İbrahim Tenekeci, Derviş Zaim, Özdemir Erdoğan (2020)

 |
| 2021-günümüz | 
* Teoman Duralı, İdil Biret, Alev Ebuzziya, Cüneyt Arkın, Gürbüz Azak, Etem Çalışkan, İbrahim Manav, Kemal Tahir (2021)
* Âşık Veysel, Ajda Pekkan, Süleyman Saim Tekcan, Yılmaz Erdoğan, Ayla Algan, Hayrettin Karaman, Yavuz Bülent Bâkiler, Varol Yaşaroğlu, Ömür & Yunus Emre Akkor, Tan Sağtürk, Hilmi Şenalp, Sevan Bıçakçı, Gülbün Mesara (2022)
* Süleyman Uludağ, Ali Birinci, Emel Sayın, İlhami Atalay, Hasan Aycın, Sami Şekeroğlu, Refik Anadol, Sinan Genim, Nazan Bekiroğlu, Attilâ İlhan, Sâmiha Ayverdi, Barış Manço, İsmail Hakkı Uzunçarşılı, Muhsin Ertuğrul (2023)

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb12055393b (data)
* GND: 119382342
* ISNI: 0000 0000 5509 7584
* LCCN: n88615739
* NKC: jn20011210275
* NTA: 06891749X
* SUDOC: 079367976
* TEİS: kulebi-cahit
* VIAF: 14790142
* WorldCat: lccn-n88615739

 |