**Volodimir Mihailoviç Litvin** (Ukraynaca: Володи́мир Миха́йлович Литви́н, Ukraynaca telaffuz: [woloˈdɪmɪr mɪˈxɑjlowɪtʃ lɪtˈwɪn]; d. 28 Nisan 1956), Ukrayna parlamentosu Verhovna Rada'nın başkanı olarak tanınan Ukraynalı bir politikacı. Daha önce 2002'den 2006'ya kadar bu pozisyonda görev yapmış, partisinin Yulia Timoşenko'nun eski koalisyonuna katılmayı kabul etmesi üzerine Aralık 2008'de yeniden seçildi ve Aralık 2012'ye kadar görevde kaldı. 1994'ten 1999'a kadar Litvin, Başkan Leonid Kuçma'nın yardımcısı ve daha sonra ofisinin başkanıydı.

Hayatı
------

Litvin, Jıtomır Oblastı'nın Novohrad -Volynskyi Rayon'undaki Sloboda-Romanivska köyünde doğdu. Litvin, 1978'de Kiev Üniversitesi'nden (Tarih Fakültesi) mezun oldu. 1984'te "Ukrayna Komünist Partisi'nin öğretmenlerin sosyal disiplinlere hazırlanmasını iyileştirme çabaları" tezini savundu.

Litvin, kariyerine Kiev Devlet Üniversitesi'nde (1978-86) başladı, ardından Ukrayna SSC Yüksek ve Orta Mesleki Eğitim Bakanlığı'nda (1986-89) Müdür olarak çalıştı. 1989 ve 1991 yılları arasında SBKP'nin Ukrayna şubesi olan Ukrayna Komünist Partisi Merkez Komitesi'nde siyasi analist olarak çalıştı.

Litvin, Ukrayna Ulusal Bilimler Akademisi, Ukrayna Bilim ve Teknoloji Onursal Çalışanı muhabir üyesidir. Bununla birlikte, 2002'de, Dzerkalo Tyzhnia gazetesine makalesini yazarken Batılı bir bilim adamını intihal etmekle kamuoyu önünde suçlandı.

Bir ekonomist olan Tetyana Kostyantynivna (1960 doğumlu) ile evlidir. Kızları Olena (1982 doğumlu) bir güzellik endüstrisi girişimcisi ve oğulları İvan (1989 doğumlu) bir öğrenci.

Litvin'in hobileri arasında kitap okumak, futbol oynamak ve dalmaçyalı köpeklere bakmak yer alır.

Siyasi kariyeri
---------------

### Cumhurbaşkanlığı idaresi başkanı

1994 yılında Litvin, yeni seçilen Başkan Leonid Kuçma'nın yardımcısı oldu. 1999 yılında Cumhurbaşkanlığı İdaresi Başkanlığına atandı.

#### Gongadze cinayeti

Kaset Skandalı sırasında Kuçma, Litvin ve diğer üst düzey yönetim yetkililerinin üst düzey yolsuzlukla ilgili çevrimiçi haberleri nedeniyle Georgiy Gongadze'yi susturma gereğini tartıştıkları iddia edilen ses kasetleri yayınlandı. Gongadze'nin kafası kesilmiş cesedi, Kasım 2000'de Kiev'in banliyölerinde bulundu. 2000 yılında, Mykola Melnychenko, Kuçma ve Litvin arasında, ikisinin Gongadze'den kurtulmayı tartıştığı bir konuşmanın iddiaya göre gizlice kaydedilmiş bir kaydını yayınladı. Litvin'in, Kuçma'nın Gongadze hakkında "Alternatif yöntemler kullanması için [İçişleri Bakanı] Kravchenko'yu serbest bırakması" gerektiğini söylediği iddia ediliyor. Litvin, kasetin bir uydurma olduğunu söyleyerek iddiayı yalanladı. Kasetleri analiz eden bağımsız uzmanlar, özgünlükleri konusunda ikiye bölünmüş durumda. Gongadze, 2000 yılında sığ bir mezarda başı kesilmiş halde bulundu. 2005 yılında Kravçenko, kafasına iki kurşun sıkılmış halde ölü bulundu. Resmi soruşturmalar, intihar ettiği ve Gongadze'nin öldürülmesi emrini verdiği sonucuna vardı. Litvin, "Soruşturma, bu davadaki masumiyetimi doğruladı, ancak beni fiilen asıl suçlanan kişi yapmak için çaba sarf edilmesine rağmen" dedi.

Oleksiy Pukaç'ın 2011-2013 davası sırasında Pukaç, (eski) Ukrayna Devlet Başkanı Leonid Kuçma ve Litvin'in (cinayet sırasında Kuçma'nın cumhurbaşkanlık idaresi başkanı) Gongadze'nin öldürülmesi emrini verdiğini iddia etti.

### Parlamenter kariyeri

 Litvin, Aralık 2008'de Rusya Devlet Başkanı Dmitri Medvedev ile görüştü.
2002 yılında Litvin, Birleşik Ukrayna İçin parti bloğunun ("Za edynu Ukrainu") başkanı olarak Verhovna Rada'ya seçildi. Parlamento grupları arasında uzlaşmacı bir figür olarak yasama meclisinin Verkhovna Rada'nın Bbaşkanı oldu.

Litvin, önemli siyasi etkisine rağmen 2004 cumhurbaşkanlığı seçimlerine katılmayı reddetti.

Litvin'in kardeşi Mikola Litvin, Ukrayna Sınır Muhafızları'nın şefiydi.

Litvin, ironik politik ifadeleriyle tanınır. En iyi bilinen cümlelerinden biri "Parlamentomuzda yapay bir çoğunluk oluşturulmasını protesto etmiyorum. Ama bu çoğunluğun her milletvekilini içermesini istiyorum."

30 Eylül 2007'de yapılan erken parlamento seçimlerinde, Litvin Bloku (Litvin'in Halk Bloku olarak yeniden adlandırıldı) Halk Partisi ve İşçi Partisi'nden oluşuyordu. Blok, 450 koltuktan 20'sini alarak beşinci sırada yer aldı.

### 2010 cumhurbaşkanlığı seçimleri ve 2012-14 parlamento seçimleri

6 Aralık 2009'da, Kuçma'nın eski koruması Mykola Melnychenko, Litvin'i 2000 yılında gazeteci Georgiy Gongadze'nin öldürülmesi emrini vermekle suçladı. Litvin'in bir sözcüsü, 2010 Ukrayna cumhurbaşkanlığı seçim kampanyasının bir parçası olarak iddiaları reddetti. Seçim sırasında Litvin oyların% 2,35'ini aldı.

Lytvyn, 2012 Ukrayna parlamento seçimlerinde Narodychi Rayon'da bulunan 65 numaralı tek üyeli ilçelerinde Halk Partisi adayı olarak katıldı. Bu seçim bölgesini kazanarak mecliste sandalye kazandı. Litvin, koltuğunu kazandıktan sonra herhangi bir parlamento grubuna katılmadı.

2014 parlamento seçimlerinde Litvin, Novohrad-Volynskyi'de bulunan 65. seçim bölgesinde oyların %41,48'ini alarak bağımsız aday olarak yeniden parlamentoya seçildi. Parlamentoda, 19 Ekim 2017'de ayrılması isteninceye kadar meclis grubu Halkın İradesi'ne katıldı.

### 2019 parlamento seçimleri ve siyasi kariyerinin sonu

2019 Ukrayna parlamento seçimlerinde Litvin, seçim bölgesini kaybettikten sonra meclis koltuğunu kaybetti. Oyların %25,65'ini alırken, Halkın Hizmetkarı partisinin kazananı Dmytro Kostiuk %35,73 oy aldı.

Mart 2021'de Litvin , Kiev Taras Şevçenko Ulusal Üniversitesi rektörü seçimlerinde seçimi kaybetti ve yaklaşık %4 oy oranıyla dördüncü sırada yer aldı. Ertesi gün bu üniversitenin Denetleme Kurulu başkanlığından istifa etti.

Kaynakça
--------

1. ↑  Ukraine parliament elects speaker after brawls 29 Nisan 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Reuters (13 December 2012)
2. ↑  Şablon:Cite Ukrainian law
3. ↑  "Order of Verkhovna Rada on appointment of Chairman" (Ukraynaca). 5 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Nisan 2022.
4. ↑  "photoservice UNIAN". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Nisan 2022.
5. ↑  (Ukraynaca) Biography 10 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. People's Party
6. ↑  Rada Elects Volodymyr Lytvyn[*ölü/kırık bağlantı*], Ukrainian News Agency (December 9, 2008)
7. ↑   [*ölü/kırık bağlantı*]
8. ↑  Lytvyn manages to keep foothold in power despite his close ties to Kuchma, questions about his past 3 Haziran 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Kyiv Post (January 14, 2010)
9. 1 2  "Key suspect in Gongadze murder arrested; Pukach allegedly strangled journalist, but who gave the order?". 22 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Nisan 2022.
10. ↑  *Ukraine: don’t ask who killed Georgiy Gongadze* 22 Şubat 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Opendemocracy.net
11. ↑  Court sentences Pukach to life for murdering Gongadze, disregards claims against Kuchma, Lytvyn 9 Ocak 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Kyiv Post (29 January 2013)  
Ukraine police officer accuses ex-president after being jailed for life 2 Mart 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Reuters (29 January 2013)  
Gongadze killer pointed on Kuchma and Lytvyn 16 Mart 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..
12. ↑  Former policeman 'carried out Georgiy Gongadze murder on behalf of Leonid Kuchma' 14 Ekim 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Telegraph.co.uk (1 September 2011)
13. ↑  
"Parties (blocs of parties), who get three (3%) and more percents of votes of voters". *Central Election Commission of Ukraine*. 11 Ekim 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi.
14. ↑  Former guard accuses parliament speaker of Gongadze murder 12 Aralık 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Kyiv Post (December 8, 2009)
15. ↑  (Ukraynaca) ЦВК оприлюднила офіційні результати 1-го туру виборів 21 Ekim 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Gazeta.ua (January 25, 2010)
16. ↑  (Ukraynaca) Одномандатний виборчий округ №65 *Single-mandate constituency № 65* 26 Ağustos 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Central Election Commission of Ukraine
17. ↑  Strange Familiar Faces 24 Mart 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. The Ukrainian Week (15 September 2012)
18. ↑  (Ukraynaca) Proportional votes Webarşiv şablonunda hata: `|url=` value. Boş. & Constituency seats Webarşiv şablonunda hata: `|url=` value. Boş. Central Election Commission of Ukraine
19. ↑  (Rusça)**/(website has automatic Google Translate option)** Short biography of Volodymyr Lytvyn 25 Eylül 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. LIGA
20. ↑  Data on vote counting at precincts within single-mandate districts Extraordinary parliamentary election on 26.10.2014 Webarşiv şablonunda hata: `|url=` value. Boş. Central Election Commission of Ukraine  
  
(Ukraynaca) Candidates and winners for the seat of the constituencies in the 2014 Ukrainian parliamentary election Webarşiv şablonunda hata: `|url=` value. Boş. RBK Ukraine
21. ↑  "Arşivlenmiş kopya". *Ukrayinska Pravda* (Ukraynaca). 20 Ekim 2017. 5 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Nisan 2022.
22. ↑  "На Житомирщине проигрывают Литвин и Пашинский" [In the Zhytomyr region, Lytvyn and Pashynskyi lose]. *Ukrayinska Pravda* (Rusça). 22 Temmuz 2019. 21 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Kasım 2019.
23. ↑  "Електоральна пам'ять". *ukr.vote*. 29 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Nisan 2022.
24. ↑  (Ukraynaca) Lytvyn lost the election of rector at Shevchenko University 29 Nisan 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Ukrayinska Pravda (17 March 2021)
25. ↑  (Ukraynaca) After losing the election of the rector of the Kyiv National University, Lytvyn decided to resign from the supervisory board 29 Nisan 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Ukrayinska Pravda (18 March 2021)

Dış bağlantılar
---------------

* Wikimedia Commons'ta **Volodymyr Lytvyn** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
* Resmî site (Ukraynaca)

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 122977939
* ISNI: 0000 0001 1060 3372
* LCCN: n95047350
* NKC: js2012688154
* NTA: 204264189
* SUDOC: 074351834
* VIAF: 45196930
* WorldCat: lccn-n95047350

 |