**Vladimir Vasilyeviç Markovnikov** (Rusça: Влади́мир Васи́льевич Марко́вников) aynı zamanda **Markownikoff** olarak da yazılır. (25 Aralık [ E.U. 13 Aralık] 1837 - 11 Şubat 1904), Rus kimyager ve Markovnikov kuralı'nı bulan bilim insanıdır.

Hayatının erken dönemi ve eğitimi
---------------------------------

Markovnikov, 1870
Vladimir Markovnikov, 22 Aralık 1837'de Rusya İmparatorluğu'nun (şimdiki Dzerjinsk, Nijni Novgorod Oblastı, Rusya Federasyonu) Nijni Novgorod yakınlarındaki Chernorechye'de doğdu. Doğumundan kısa bir süre sonra babası emekli oldu ve aile, Markovnikov'un erken çocukluğunu geçirdiği Nijni Novgorod eyaletinin Knyagininsky bölgesindeki Ivanovo köyüne, evlilik sırasında karısının ailesinden çeyiz olarak aldığı bir aile mülküne yerleştiler.

Markovnikov, 1856 yılında Kazan İmparatorluk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Kameral Bölümü'ne katıldı. Kısa süre sonra Akeksandr Butlerov'un ders verdiği bölüme geçti. 1860 yılında üniversitedeki bir takım dersi tamamladıktan sonra profesörlüğe hazırlanmak için bir kimya laboratuvarına laboratuvar asistanı olarak atandı. 1864 yılında yüksek lisans tezini; 1869 baharında doktora tezini savundu.

Kişisel hayatı
--------------

Markovnikov, Lyubov Dmitrievna Rychkova ile evlendi. Çiftin ilk oğlu Vladimir politikacı; Nikolai adındaki oğlu ise mimar oldu.

Kariyeri
--------

Rus Kimya Derneği'nin kurucuları 1868 (4 Ocak 1868'de kurulmasına karar veren 1. Rus Doğa Bilimciler ve Doktorlar Kongresi üyeleri). Ayaktakiler, soldan sağa: F.R. Vreden, Dmitry Lachinov (fizikçi), Georgia Schmidt, A.R. Shulyachenko, Aleksandr Borodin (besteci), Nikolai Menshutkin (kimyager), Victor Sokovnin (müzik öğretmeni), F.F. Beilstein, Trofim Lısenko, Dmitri Mendeleyev, F.N. Savchenkov; oturanlar: V. Richter, S. I. Kovalevskay, N.P. Nechaev, Markovnikov, Aleksandr Voskresensky (kimyager), Pensilvanya İlyenkov, P.P. Alekseev, Alexander Engelgardt (Mendeleyev tarafından imzalanmıştır)
Markovnikov, Kazan Üniversitesi ile yaşadığı bir anlaşmazlığın ardından 1871'de Odesa Üniversitesi'ne ve iki yıl sonra kariyerinin geri kalanını geçirdiği Moskova Üniversitesi'ne profesör olarak atandı. 1901'de Amerikan Felsefe Derneği'ne üye seçildi

### Çalışmaları

Markovnikov en çok, 1869'da HX'in (burada 'X' bir halojeni temsil eder) alkenlere katılma reaksiyonlarını açıklamak üzere belirlenen Markovnikov kuralıyla tanınır. Bu kurala göre nükleofilik X-, daha az hidrojen atomuna sahip karbon (C) atomuna bağlanırken proton, daha fazla hidrojen atomu bağlı olan karbon atomuna bağlanır. Dolayısıyla, hidrojen klorür (HCl) propen (CH3–CH=CH2) ile reaksiyona girerek izomerik 1-kloropropan (CH3CH2CH2Cl) yerine 2-kloropropan (CH3CHClCH3) üretir. Kural, katılma reaksiyonlarındaki ürünlerin moleküler yapılarını tahmin etmede faydalıdır. Hidrojen bromürün neden hem Markovnikov kuralına uygun hem de ters sıra veya anti-Markovnikov ilavesi gösterdiği, ancak Morris S. Kharasch 1933'te bir açıklama sunana kadar anlaşılmadı. Bu olaya bazen Peroksit etkisi de denir.

Hughes, Markovnikov'un yaşamı boyunca tanınmamasının nedenlerini tartışmıştır. Çoğunlukla Batı Avrupalı kimyacıların çoğunun anlamadığı Rusça yayın yapmasına rağmen, kuralını ilk kez belirttiği 1870 tarihli makale Almanca yazılmıştı. Ancak Markovnikov'un kural, izomerik bütirik asitlerle ilgili 26 sayfalık bir makaledeki 4 sayfalık bir ekte yer alıyordu ve o zamanın standartlarına göre bile çok zayıf deneysel kanıtlara dayanmaktaydı. Hughes, kuralın ilham verici bir tahmin olduğu, zamanın kanıtlarıyla gerekçelendirilmediği, ancak daha sonra (çoğu durumda) doğru olduğu ortaya çıktığı sonucuna varmıştır. Markovnikov'un Magistr Khimii ve Doktor Khimii tezlerinin okunmasına dayanan daha yeni bir değerlendirme, bu görüşle çelişiyor ve Markovnikov Kuralının mantıksal olarak tezlerinden kaynaklandığına işaret ediyor.

Markovnikov ayrıca altıdan fazla karbon atomlu karbon halkaları, 1879'da dört karbon atomlu bir halka ve 1889'da yedi karbon atomlu bir halka keşfederek organik kimyaya katkıda bulunmuştur.

Markovnikov ayrıca Bütirik ve izobütirik asitlerin aynı kimyasal formüle (C4H8O2) ancak farklı yapılara sahip ve izomer yapıda olduğunu gösterdi.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikisöz'de ***Vladimir Markovnikov*** ile ilgili sözleri bulabilirsiniz. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Vladimir Vasilyevich Markovnikov*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* "Vladimir Vasilevich MARKOVNIKOV". Institute of Chemistry, Skopje, Macedonia. 18 Şubat 1997. 16 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Aralık 2021.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Markovnikov Rule and Anti-Markovnikov Rule". *Comprehensive Organic Name Reactions and Reagents*. **411**: 1833-1837. 2010. doi:10.1002/9780470638859.conrr411. ISBN 9780470638859.  Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
2. ↑  "Markovnikov, Vladimir Vasiliyevich". *Encyclopedia Krugosvet*. 4 Nisan 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi.
3. ↑  "APS Member History". *search.amphilsoc.org*. 19 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mayıs 2021.
4. ↑  Markownikoff, W. (1870). "Ueber die Abhängigkeit der verschiedenen Vertretbarkeit des Radicalwasserstoffs in den isomeren Buttersäuren". *Annalen der Pharmacie* (Almanca). **153** (1): 228-259. doi:10.1002/jlac.18701530204. 18 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Eylül 2023.
5. ↑  Hughes, Peter (2006). "Was Markovnikov's Rule an Inspired Guess?". *The Journal of Chemical Education*. **83** (8): 1152–1154. doi:10.1021/ed083p1152.
6. ↑  Lewis, David E. (2021). "The Logic Behind Markovnikov's Rule: Was It an Inspired Guess? …No!". *Angewandte Chemie International Edition* (İngilizce). **60** (9): 4412–4421. doi:10.1002/anie.202008228.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 116783281
* ISNI: 0000 0004 3959 0466
* LCCN: nb2007010483
* NKC: nlk20010097212
* RSL: 000147475
* SNAC: w6007snh
* VIAF: 43825596
* WorldCat: lccn-nb2007010483

 |