**XML** (**Extensible Markup Language** ya da Türkçesiyle **Genişletilebilir İşaretleme Dili**), hem insanlar hem bilgi işlem sistemleri tarafından kolayca okunabilecek dokümanlar oluşturmaya yarayan bir işaretleme dilidir. W3C tarafından tanımlanmış bir standarttır. Bu özelliği ile veri saklamanın yanında farklı sistemler arasında veri alışverişi yapmaya yarayan bir ara format görevi de görür. SGML'in basitleştirilmiş bir alt kümesidir.

Gelişimi
--------

XML'in tasarımcısı, HTML'i de tasarlamış olan Tim Berners Lee'dir. Dilin düzenlenmesi de W3C'nin sorumluluğundadır. Karmaşık kod yazımı şeklinde görünen dizin, aslında bir grafiktir.

Kullanımı
---------

Günümüzde birçok yazılım, diğer yazılımlarla veri alışverişini XML formatı üzerinden yapmaktadır. Ayrıca XML'i esas format olarak kullanan uygulamalara rastlamak mümkündür. Rastgele veri erişimine uygun olmadığından veri tabanı amaçlı kullanılmamaktadır.

Microsoft'un geliştirdiği .NET teknolojisinde kullanılan DataSet nesneleri XML formatındadır. Ayrıca XML, ofis uygulamalarının altyapısı haline getirilmiştir.

İçeriğin, doküman yapısının ve şeklin birbirinden ayrı ele alınması XML'i İçerik yönetim sistemlerinin ideal formatı haline getirmiştir.

XML dosyalarını işleme
----------------------

### SAX

Olay tabanlı, sözcüksel işleme. Dosyada içerisindeki her düğüm bir geri-besleme (*callback*) fonksiyonu aracılığı ile istemci koda yansıtılır. Bu yapısı nedeniyle oldukça hızlı ve etkilidir, ancak XML dosyasından rastgele düğüm ulaşımı oldukça zordur; Hedef düğüme ulaşmak için, her defasında dosyayı en başından işlemek zorundasınız.

### DOM

Bu teknik tamamen arayüz yönelimlidir. Her düğüm ve parçalarına arayüz aracılığıyla ulaşılır. Rastgele ulaşımda etkili olmasına rağmen, büyük boyutlu dosyalar söz konusu olduğunda oldukça hantaldır ve hafıza tüketiminde fazla talepkârdır.

Örnek
-----

XML dokumanları ağaç veri yapısında olurlar. Bağımsız imler yapıyı oluştururken, içerik ya imin özelliği olarak ya da iki im arasında gösterilir (bkz. örnek). Yapıyla ilgili ayrıntılar DTD (Document Type Definition) ya da XML Schema adı verilen harici dokümanlar ile tanımlanır. Aşağıdaki örnek bir XML dokümanında verinin nasıl belirtildiğini göstermektedir.

```
<kullanicilar>
  <kullanici id="1">
      <ad>A</ad>
      <soyad>B</soyad>
  </kullanici>
  <kullanici id="2">
      <ad>C</ad>
      <soyad>D</soyad>
  </kullanici>
  <kullanici id="5">
      <ad>E</ad>
      <soyad>F</soyad>
  </kullanici>
  <kullanici id="8">
      <ad>G</ad>
      <soyad>H</soyad>
  </kullanici>
</kullanicilar>
```

İlgili başlıklar
----------------

* XSL ve XSLT
* XLink
* XPath
* XQuery
* XPointer
* DTD
* XSD

Dış bağlantılar
---------------

* Resmî site

| * g
* t
* d
World Wide Web Consortium |
| --- |
| Ürünler ve standartlar | 

|  |  |
| --- | --- |
| Tavsiyeler | Canonical XML • CDF • CSS • DOM • Geolocation API • HTML • ITS • MathML • OWL • P3P • PLS • RDF • RDF Schema • SISR • SKOS • SMIL • SOAP • SRGS • SSML• SVG • SPARQL • Timed Text • VoiceXML • WSDL • XForms • XHTML • XHTML+RDFa • XInclude • XLink • XML • XML Base • XML Encryption • XML Events • XML Information Set • XML namespace • XML Schema • XML Signature • XPath 1.0, 2.0 • XPointer • XProc • XQuery • XSL • XSL-FO • XSLT (elements) |
| Notlar | XAdES • XHTML+SMIL • XUP |
| Taslaklar | CCXML • CURIE • HTML5 • InkML • RIF • SCXML • SMIL Timesheets • sXBL • WICD • XFDL • XFrames • XBL • XHTML+MathML+SVG • XMLHttpRequest |
| Yönergeler | Web Content Accessibility Guidelines |
| İnsiyatif | Multimodal Interaction Activity • Markup Validation Service • Web Accessibility Initiative |
| Kullanım dışı | C-HTML • HDML • JSSS • PGML • VML |

 |
| Organizasyonlar | World Wide Web Foundation • SVG Working Group • WebOnt • W3C Device Description Working Group • WHATWG |
| Yazılım | Agora • Argo • Arena • Amaya • CERN httpd • Libwww • Line Mode Browser |
| Konferanslar | IW3C2 • World Wide Web Conference • WWW1 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX546216
* BNF: cb131774360 (data)
* GND: 4501553-3
* LCCN: sh97007825
* NKC: ph118225
* NLI: 987007549204605171

 |

1. ↑  "XML Media Types, RFC 7303". Internet Engineering Task Force. Temmuz 2014. 14 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi.