***İç Savaş*** (İngilizce özgün adıyla *Civil War*), Mark Miller tarafından kaleme alınmış ve Steve McNiven tarafından çizilmiş 2006 yazında sınırlı sayıda tasarlanmış, bir yol kesişimi öyküsüdür. "Avengers Disassembled" ve "House of M" gibi önceki Marvel hikâyelerindeki öyküler üzerine kurulmuştur. Dizinin sloganı ise *"Hangi taraftasınız?*"

Olaylar
-------

"The New Warriors" adlı süper grubun bir TV şovunu seri olarak çekmesiyle başlar. Süper kötülerle canlı yayında kapışmaları sırasında Nitro isimli süper kötü, gerçekleştirdiği patlamayla yerel bir ilkokulun havaya uçmasına neden olur. Trajedinin şokunun geçmesiyle Birleşik Devletler hükûmeti süperlerin sicil kayıt yasasını tasarlar.

Bu yasaya göre artık süperkahramanlar bir gizli kimliğe sahip olamayacaklardır ve bir nevi devlet için çalışan personel sayılacaklardır. Amerikan Hükûmeti her eyalete bir süperkahraman atayacaktır. Beri yandan olaylar toplum içerisinde süper kahramanlara olan temkinli bakışı hızla olumsuz yöne çevirmektedir. Olaylar kalabalık bir grubun "Human Torch"a saldırmasıyla başlar. S.H.I.E.L.D başkanı Maria Hill, Kaptan Amerika’ya yasanın yaptırımlarının uygulayıcısı olması direktifini verir. Bunun özel haklara yapılan bir tecavüz olduğunu söyleyen Kaptan Amerika Görevi reddeder ve kendisi gibi düşünen süper kahramanlarla birlikte yeraltına iner.

Süperler durum değerlendirmesi için bir araya geldiklerinde Gözcü Uatu belirir. Bunun tarihteki ciddi bir kırılma olduğunun açık bir göstergesidir. Gizli bir toplantıyla bir araya gelen Devlet Başkanı’na Demir Adam, Captain America’ya gün ışığına çıkarana kadar kararlılıkla uygulamasını tavsiye eder. Yasa tasarısı senatodan geçer ve yasalaşır.

Bu arada ülkedeki süper kahramanlarda taraflarını belirlerler. Captain Amerika, Luke Cage, Falcon, Danny Rand gibi tasarıya karşı olan karakterler yeraltına inip "Secret Avengers" adlı yeraltı örgütünü kurarlar. Öte yandan Fantastik Dörtlü, Dişi Hulk (She-Hulk) ve Black Panther tasarıyı destekleyen tarafa geçerler. Dr. Strange tasarıya karşı olduğunu şiddetle belirttikten sonra Demir Adam'a ve Reed Richard'a (Mr. Fantastic) bir daha kendisini asla aramamalarını söyler.

Başkent Washington’daki bir basın açıklamasında geçmişini değerlendiren Örümcek Adam, basın mensuplarının karşısında maskesini çıkarır ve gizli kimliğini açıklar. X-Men savaşta tarafsız kalacaklarını ilan ederler. Emma Frost ile görüşen Iron Man, Frost’tan olumlu bir yanıt alamaz fakat Frost, yasanın X-Men’a uygulanmaması koşuluyla Kaptan Amerika’nın da yanına katılmayacaklarını söyler. Ancak Demir Adam, Bishop’tan bağlılık yemini alır.

Olaylar Thor’un Demir Adam’ın yanında yer alıp Kaptan Amerika’ya saldırmasıyla bir savaşa dönüşür. Daha ilk çatışma sırasında gerçek olmadığı aslında Bay Fantastik tarafından yapılan bir robot olduğu belli olan Thor, Kaptan Amerika'nın tarafındakilerden Bill Foster'ı (Goliath) öldürür. Şaşkına dönen Kaptan ve arkadaşları savaş alanını terk ederler. Kocasının ne tür bir canavar yarattığını görüp, Kaptan'ın mücadelesinin daha onurlu olduğuna karar veren Sue Richards (Görünmez Kadın) ve Human Torch (Johnny Storm) Kaptan'ın tarafına geçerler.Demirr Adam Thor'un DNA'sından onun bir klonunu yaratmayı dener.(Gerçek Thor'sa o sırada Yggdrasill'in parçalanması sonrası olan olaylarla Asgard'ı dünyada yeniden yaratma ve dünyaya düşen Asgardlı ailesi ve arkadaşlarını aramakla meşgul olduğu için İç Savaş olaylarına karışmaz.Ama daha sonra Asgardlıları bir araya getirdikten sonra Demir Adam ve Bay Fantastik'ten bu yaptıklarının hesabını sorar.)

Demir Adam, Kaptan ve ekibini yakalamak için eski süper kötüleri de işe almaya başlar.

Bu arada Demir Adam ve Bay Fantastik, yakaladıkları tasarı karşıtı süper kahramanları "42" adı verilen Negatif Bölge'de bulunan bir boyutlar arası hapishaneye göndermektedirler. Örümcek Adam, bu hapishaneyi (bazılarının deyişi ile "Marvel'in Guantanamo'su") görünce yanlış tarafta olduğunu anlar ve Kaptan'ın tarafına geçmek ister ama Demir Adam tarafından fark edilir. Örümcek Adam, fikrini değiştirmeyince Demir Adam'ın işe aldığı eski suçlulardan Jester ve Jack O'lantern tarafından yakalanır ve öldüresiye dövülür. Punisher son anda ortaya çıkıp iki kötüyü öldürdükten sonra Örümcek Adam'ı Secret Avengers'ın gizli üssüne götürür. Kaptan Amerika istemeden de olsa Punisher'ın katılma isteğini kabul eder.

Punisher, "42"nin planlarını ele geçirmek için Baxter Binasına (Fantastik Dörtlünün New York'taki karargahı) sızarken, Sue Richards'ta Namor'dan yardım istemek üzere Atlantis'e gider. Namor savaşa katılmayı reddederken, Kaptan'ın tarafına geçmek isteyen eski suçlular Goldbug ve Plunderer Secret Avengers üssüne gelirler. Punisherda aynı anda üsse döner ve ikisini saldırmaya geldiklerini sandığı için öldürür. Öfkeden deliye dönen Kaptan Amerika, Punisher'a yumruk atarak ("You murderous piece of Trash!!!")onu katillikle suçlar ve gruptan atar.

Son çarpışma New York'ta gerçekleşir. Namor'un önderliğindeki Atlantisliler Secret Avengers'ın tarafına geçerken, Kaptan Marvel, The Order (diğer adlarıyla "The Champions") ve Thor'un kopyası olan robot Demir Adam'ın tarafına geçerler.

Demir Adam ile Kaptan Amerika teke tek bir düelloya girişirler. Kaptan Amerika, Demir Adam'dan ardı ardına darbe alır ve tam Demir Adam bitirici darbeyi indirecekken bir EMP (Elektro Manyetik Dalga) cihazı Demir Adam'ın zırhının tüm gücünü kapatır. Kaptan büyük bir öfkeyle Demir Adama saldırır ve tam öldürmek üzereyken, birkaç polis memuru, itfaiyeci ve sağlık teknisyeni onu engellerler. Kaptan Amerika, kendi kişisel haklarını ve özgürlüklerini korurken bilmeden korumaya yemin ettikleri insanlara zarar verdiklerini söyleyerek teslim olur ve arkadaşlarına savaşı bırakmalarını emreder. Luke Cage ve diğerlerinin ısrarlarına rağmen, Kaptan maskesini çıkarır ve Steve Rogers olarak teslim olur.

**Tasarıya Karşı Kahramanlar**
Ant-Man,
Aegis,
American Eagle,
Archangel, 
B.A.D. Girls, Inc. - Asp, Black Mamba, Diamondback, 
Battlestar, 
Basri Blackbird A.B.K. (güçlerini kaybetti),
Big Wheel, 
Black Crow, 
Black Panther, 
Bloodshed (tutuklandı),
Blue Streak, 
Cable, 
Captain America (suikasta kurban gitti), 
Captain Rectitude (tutuklandı), 
Sharon Carter, 
Cloak, 
Coldblood, 
Neil Crawford, 
Cybermancer (sınırdışı edildi), 
Dagger, 
Daredevil (Matthew Murdock), 
Demolition Man, 
Digitek (güvenilmez durumda), 
Equinox,
Ferocia,
Firebrand, 
Firestar (çekildi), 
Flag-Smasher (tutuklandı), 
Flame, 
Sally Floyd, 
Jane Foster, 
Nick Fury,
Ghost Maker (tutuklandı), 
Gladiatrix (bağışlandı), 
Goldbug (öldü), 
Goliath (öldü), 
Grindhouse (tutuklandı), 
Herkül, 
Howard the Duck, 
Human Torch (bağışlandı), 
Invisible Woman (bağışlandı), 
Iron Maiden (tutuklandı), 
Jack Flag (tutuklandı), 
Johnny Justice (tutuklandı), 
Jessica Jones, 
King Size, 
Kruzado (tutuklandı), 
Lectronn, 
Lightbright (tutuklandı), 
Living Mummy, 
Mandarin's Avatars - Ancestor (tutuklandı), Foundry (tutuklandı), Lich (tutuklandı), Sickle (tutuklandı), Warfist (tutuklandı), 
Marvel Boy, 
Mastermind Excello, 
Ms. Marvel (Sharon Ventura) (tutuklandı), 
Natural(tutuklandı), 
Night Nurse (Linda Carter), 
Night Nurse (açığa vurulmamış), 
Plunderer (öldü), 
Prodigy, 
Prowler (tutuklandı), 
Punisher, 
Quicksilver, 
Monica Rambeau, 
Celia Ricadonna, 
Scorecard, 
Secret Avengers - Luke Cage, Doctor Strange, Iron Fist, Ronin, Spider-Man, Spider-Woman, Wolverine,
Shadowoman, 
Shockwave (tutuklandı), 
Shroud (tutuklandı), 
Silhouette, 
Solo (bağışlandı), 
Aaron Stack, 
Staten Island Star (tutuklandı), 
Steel Spider, 
Storm,
Sub-Mariner, Thor
Thunderclap
Timeslip, 
Typeface (öldü), 
Ben Urich,
U.S. Annie (tutuklandı), 
Veil, 
Wildstreak, 
Winter Soldier, 
Wong, 
Yancy Street Gang, 
X-Factor Investigations - M (Monet St. Croix), Layla Miller, Multiple Man, Rictor, Siryn, Strong Guy, Wolfsbane, 
X-Force - Caliban, Domino, Shatterstar, 
Zapster (tutuklandı)

**Tasarıyı kabul eden kahramanlar**

Bantam (öldü), 
Baron Blitzschlag, 
Beast, 
Bishop, 
Blade, 
George Washington Bridge, 
Brother Voodoo, 
Captain Marvel, 
Champions - Aphrodite (CSA), Herkül (CSA), Hermes (CSA), Poseidon (CSA) 
Comet Man, 
Commission - Valerie Cooper, Henry Gyrich, Dallas Riordan, Yellowjacket, 
Deadpool, 
Falcon, 
Force Works - TBC, 
Gauntlet, 
Great Lakes Champions - Big Bertha, Doorman, Flatman, Mister Immortal, Squirrel Girl, 
Hellcat, 
Heroes For Hire - Black Cat, Humbug, Misty Knight, Orka, Shang-Chi, Tarantula, Colleen Wing, 
Harold "Happy" Hogan, 
Initiative Training Program - Araña, Armory, Bengal, Cloud 9, Constrictor, Debrii, Gargoyle, Hardball, Komodo, MVP (öldü), Network, Puma, Rage, Red Wolf, Rocket Racer, Shooting Star, Slapstick, Stingray, Texas Twister, Thor Girl, Trauma, Triathlon, Ultra-Girl, Young Avengers, Zero-G,
J. Jonah Jameson, 
Justice, 
Living Lightning, 
Micromax (hastanelik edildi), 
Mighty Avengers - Ares, Black Widow, Iron Man, Ms. Marvel (Carol Danvers), Sentry, Wasp, Wonder Man, 
Mister Fantastic, 
Molten Man, 
Danielle Moonstar, 
Morbius, 
Nighthawk, 
Omega Flight - Arachne,Beta Ray Bill, Agent Jeff Brown, Guardian (Michael Pointer), Sasquatch, Talisman, U.S.Agent, 
Paladin, 
Phone Ranger,
Penance, 
Rangers - Armadillo, Firebird, Phantom Rider, Red Wolf, Shooting Star, Texas Twister, Yellowjacket, 
James Rhodes, 
S.H.I.E.L.D. - Black Widow, Mitch Carson, Doc Samson, Thaddeus Dugan, Maria Hill, Gabriel Jones, Jamie Madrox (kopyalandı), Eric Marshall, Clay Quartermain, She-Hulk, Cape-Killers, 
Sabra, 
Scorpion (Carmilla Black),
Miriam Sharpe, 
Silverclaw, 
Skyhawk, 
Sprite (öldü), 
Stargod (John Jameson), 
Stilt-Man (öldü), 
Beverly Switzler, 
Terminizer, 
Thor (CSA klonu) (yok edildi), 
Thunderbolts - Atlas (hastanelik edildi), Baron Zemo, Blizzard (güçlerini kaybetti), Fixer, Joystick (tutuklandı), MACH-IV (güçlerini kaybetti), Radioactive Man, Smuggler (güçlerini kaybetti), Songbird, Swordsman, 
Thunderbolts Army - Ajaxill, Unicorn, 
Vulture (hastanelik edildi)

Sonuç
-----

Civil War, Marvel evreninde o ana kadar görülmemiş sonuçlara sebep olur:

* Kaptan Amerika, vatana ihanetten yargılanmak üzere mahkemeye götürülürken CrossBones tarafından suikasta uğrar ve öldürülür.
* Amerika Başkanı, tasarıya karşı olup da teslim olan tüm süper kahramanlara genel af ilan eder. Bazı karakterler bunu kabul edip tasarıyı kabul ederken, bazıları ülkeyi terk etmeye karar veriler. (Çoğu Kanada'ya kaçar.) Bazıları ise yeraltına inerler. (Bkz. aşağısı)
* Tasarının meclisten geçmesi ile birlikte her eyalete bir süper kahraman takımı görevlendirilir.
* J.Jonah Jameson Peter Parker'ı "sahtekarlık"tan mahkemeye verir ve Daily Bugle'daki işine son verir.
* Kingpin'ın kiraladığı bir suikastçı Peter Parker yerine May Hala'yı öldürür. (İleride Marvel hikâyede değişiklik yaparak May Hala'nın ölümünü engellemiştir Bkz. "One More Day".)
* Bay Fantastik ve Sue Richards, evliliklerini gözden geçirmek üzere Fantastik Dörtlüden kısa süreliğine ayrılırlar. Yerlerine Storm ve Kara Panter (Black Panther) geçer.
* Tony Stark, S.H.I.E.L.D.in başına geçerken, Maria Hill'in rütbesi indirilerek ikinci komutan olur. (Hill'in bundan hiç hoşnut olmadığı hikâyede görülür.)
* Luke Cage, Secret Avengers'ın yeni lideri olur. Örümcek Adam, Örümcek Kadın gibi karakterlerle birlikte yeraltına inerek mücadeleye devam ederler.
* Kaptan Amerika'nın ölümünden çok etkilenen Punisher, Kaptan'ın teslim olduğu zaman bıraktığı maskesini giyerek kostümünü değiştirir ve kendi başına suçlularla mücadeleye devam eder.
* Thor Demir Adam'la kendi klonunu yaratmayı denediği ve diğer kahramanlara zarar verdiği için dövüşür ve zırhını parçalar.

Dış bağlantılar
---------------

* İç Savaş | Civil War | Devlet Memuru Olursun Ya da Tutuklanırsın! 26 Haziran 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

| İç Savaş |
| --- |
| 

| * g
* t
* d
Mark Millar |
| --- |
| 2000 Öncesi | 
* *Big Dave*
* *Canon Fodder*
* *Red Razors*

 |
| DC Comics | 
* *Aztek*
* *Superman Adventures*
* *Superman: Red Son*
* Zauriel

 |
| Marvel Comics | 
* *Civil War*
* *Marvel Knights Spider-Man*
* *Marvel 1985*
* *Skrull Kill Krew*
* *Trouble*
* *Ultimate Comics: Avengers*
* *Ultimate Fantastic Four*
* *Ultimate X-Men*
* *Ultimates*
	+ *The Ultimates*
	+ *The Ultimates 2*
* *Wolverine*
	+ "Old Man Logan"

 |
| Diğer çizgi romanlar | 
* *The Authority*
* *CLiNT*
* *Jenny Sparks: The Secret History of the Authority*
* *Kick-Ass*
* *Hit-Girl*
* *Kick-Ass 2*
* *Kick-Ass 3*
* *Nemesis*
* *Saviour*
* *Superior*
* *The Unfunnies*
* *Wanted*
* *War Heroes*

 |
| Filmleri | 
* *Wanted*
* *Kick-Ass*
* *Kick-Ass 2*

 |

| * g
* t
* d
Örümcek Adam yayınları |
| --- |
| Güncel seriler | 
* *The Amazing Spider-Man*
	+ sayıları
* *The Amazing Mary Jane*
* *Miles Morales: Spider-Man*
* *Spider-Gwen: Ghost Spider*
* *Venom*

 |
| Eski seriler | 
* *Amazing Fantasy*
* *Amazing Spider-Man: Renew Your Vows*
* *Avenging Spider-Man*
* *Ben Reilly: The Scarlet Spider*
* *Friendly Neighborhood Spider-Man*
* *Marvel Team-Up*
* *Peter Parker, the Spectacular Spider-Man*
* *Peter Parker: Spider-Man*
* *The Sensational Spider-Man*
* *Marvel Knights Spider-Man/The Sensational Spider-Man* (vol. 2)
* *Spider-Man/Deadpool*
* *Spider-Man and Zoids*
* *Spider-Man Family/The Amazing Spider-Man Family*
* *Spider-Man's Tangled Web*
* *Spider-Man Unlimited*
* *Spidey*
* *The Superior Foes of Spider-Man*
* *The Superior Spider-Man*
* *Superior Spider-Man*
* *Superior Spider-Man Team-Up*
* *Untold Tales of Spider-Man*
* *Web of Spider-Man*
* *Webspinners: Tales of Spider-Man*

 |
| Sınırlı sayıda basılmış seriler | 
* *Planet of the Symbiotes* (1995)
* *Spider-Man: Blue* (2002)
* *Spider-Man/Black Cat: The Evil that Men Do* (2002)
* *Venom vs. Carnage* (2004)
* *Spider-Man: House of M* (2005)
* *Spider-Man and the Fantastic Four* (2007)
* *Spider-Man: With Great Power* (2008)
* *Astonishing Spider-Man & Wolverine* (2010)
* *Spider-Man and the X-Men* (2014)

 |
| Haricidevamlılıklar | 
* *Marvel Adventures Spider-Man*
* *Spider-Gwen*
* *Spider-Man 2099*
* *Spider-Man: Chapter One*
* *Spider-Man Noir*
* *Spider-Man: India*
* *Spider-Man: The Manga*
* *Spider-Man J*
* *Spider-Girl*
* *Peter Porker, the Spectacular Spider-Ham*
* *Spider-Man Loves Mary Jane*
* *Spider-Man: Reign*
* *Ultimate Spider-Man*
* *Ultimate Comics: Spider-Man*

 |
| Almaşık kurgular | 
* *Superman vs. The Amazing Spider-Man* (1976)
* *Superman and Spider-Man* (1981)
* *Spider-Man and Batman: Disordered Minds* (1995)
* *Batman & Spider-Man: New Age Dawning*
* *Spider-Men* (2012)
* *Spider-Verse* (2014)

 |
| Olay örgüleri | 
* "If This Be My Destiny...!" (1965)
* "Green Goblin Reborn!" (1971)
* "The Six Arms Saga" (1971)
* "The Night Gwen Stacy Died" (1973)
* "Nothing Can Stop the Juggernaut!" (1982)
* "The Kid Who Collects Spider-Man" (1984)
* "Secret Wars" (1984)
* "Alien Costume Saga" (1984)
* "The Death of Jean DeWolff" (1985)
* "The Wedding!" (1987)
* "Fearful Symmetry: Kraven's Last Hunt" (1987)
* "Torment" (1990)
* "Invasion of the Spider-Slayers" (1992)
* "Maximum Carnage" (1993)
* "The Clone Saga" (1994-1996)
* "Identity Crisis" (1998)
* "The Gathering of Five" and "The Final Chapter" (1998)
* "Flowers for Rhino" (2001)
* "The Other" (2005)
* "İç Savaş" (2006-2007)
* "Back in Black" (2007)
* "One More Day" (2007)
* "Brand New Day" (2008)
* "New Ways to Die" (2008)
* "Spidey Meets the President!" (2009)"
* "The Gauntlet" and "Grim Hunt" (2009)
* "One Moment in Time" (2010)
* "Big Time" (2010)
* "Spider-Island" (2011)
* "Ends of the Earth" (2012)
* "Dying Wish" (2012)
* "Spider-Verse" (2014)
* "Dead No More: The Clone Conspiracy" (2016)
* "Go Down Swinging" (2018)
* "Spider-Geddon" (2018)
* "Hunted" (2019)
* "Absolute Carnage" (2019)
* "Sins Rising" (2020)
* "King in Black (2020)
* "Last Remains" (2020)

 |
| Yeniden basımlar | 
* *Marvel Tales*
* *Ultimate Spider-Man and X-Men*
* *Astonishing Spider-Man*

 |
| Diğer | 
* *Ultimate Spider-Man* olay örgüleri
* *Ultimate Comics: Spider-Man* olay örgüleri

 |
| Ayırca bakınız | 
* *The Amazing Spider-Man* #129
* Edebiyatta Örümcek Adam
* Örümcek Adam eserlerinin bibliyografyası

 |

 |