DjVu formatındaki bir kartpostal (diğer sayfayı görmek için üzerine tıklayınız)
**DjVu**, öncelikle taranan belgeleri, özellikle de metin, çizgi çizimleri, dizine alınmış renkli görüntüler ve fotoğrafları depolamak için tasarlanmış bir bilgisayar dosya formatıdır. Metin ve arka plan / görüntülerin görüntü katmanı ayrımı, aşamalı yükleme, aritmetik kodlama ve çift tonlu (tek renkli) görüntüler için kayıplı sıkıştırma gibi teknolojileri kullanır. Bu, yüksek kaliteli, okunabilir görüntülerin minimum alanda depolanmasına ve böylece web'de kullanılabilir hale gelmelerine olanak tanır.

DjVu, taranan belgelerin çoğu için PDF'den formatındaki belgelere kıyasla daha az yer kaplıyor olmasıyla tanındı. DjVu geliştiricilerine göre, renkli dergi sayfalarının 40-70 kB'ye, siyah-beyaz teknik kağıtların 15-40 kB'ye ve eski el yazmalarının yaklaşık 100 kB'ye kadar sıkıştırılır; tatmin edici bir JPEG görüntüsününse genellikle 500 kB gerektirir. PDF gibi, DjVu da bir OCR metin katmanı içerebilir, bu da kopyalama ve yapıştırma ve metin arama işlemlerini gerçekleştirmeyi kolaylaştırır.

Ücretsiz içerik oluşturucular, manipülatörler, dönüştürücüler, Web tarayıcısı eklentileri ve masaüstü görüntüleyicileri mevcuttur. DjVu, Linux (Okular, Evince), Windows (Okular, SumatraPDF), Android (EBookDroid, PocketBook) üzerinde bir dizi çok formatlı belge görüntüleyici ve e-kitap okuyucu yazılımı tarafından desteklenmektedir.

Gelişimi
--------

DjVu'nun ikonu
DjVu teknolojisi ilk olarak Yann LeCun, Léon Bottou, Patrick Haffner ve Paul G. Howard tarafından 1996'dan 2001'e kadar AT&T Labs'ta geliştirilmiştir.

PDF'nin 2008'de standartlaştırılmasından önce DjVu, o zamanki PDF'nin tescilli yapısının aksine açık bir dosya formatı olması nedeniyle üstün olarak değerlendiriliyordu. Bildirilen daha yüksek sıkıştırma oranı (ve dolayısıyla daha küçük dosya boyutu) ve büyük hacimli metinleri DjVu formatına dönüştürmenin kolaylığı, DjVu'nun 2004 yılının teknoloji ortamında PDF'ye göre üstünlüğünün diğer argümanlarıydı. Bağımsız teknoloji uzmanı Brewster Kahle 2004 konuşmasında IT Conversations'ta DjVu dosyalarına daha kolay erişime izin vermenin faydalarını tartıştı.

Açık kaynak paketi DjVuLibre'nin bir parçası olarak dağıtılan DjVu kitaplığı, DjVu formatı için referans uygulaması haline geldi. DjVuLibre, 2002'den beri DjVu'nun orijinal geliştiricileri tarafından korunmakta ve güncellenmektedir.

Sıkıştırma
----------

DjVu, tek bir görüntüyü birçok farklı görüntüye böler ve ardından bunları ayrı ayrı sıkıştırır. Bir DjVu dosyası oluşturmak için, ilk görüntü ilk olarak üç görüntüye ayrılır: bir arka plan görüntüsü, bir ön plan görüntüsü ve bir maske görüntüsü. Arka plan ve ön plan görüntüleri tipik olarak daha düşük çözünürlüklü renkli görüntülerdir (örneğin, 100 dpi); maske görüntüsü, yüksek çözünürlüklü iki düzeyli bir görüntüdür (örneğin, 300 dpi) ve tipik olarak metnin depolandığı yerdir. Arka plan ve ön plan görüntüleri daha sonra IW44 adlı dalgacık tabanlı bir sıkıştırma algoritması kullanılarak sıkıştırılır. Maske görüntüsü, JB2 adı verilen (JBIG2'ye benzer) bir yöntem kullanılarak sıkıştırılır. JB2 kodlama yöntemi, belirli bir karakterin belirli bir yazı tipi, stil ve boyutta birden çok kez tekrarlanması gibi sayfadaki neredeyse aynı şekilleri tanımlar. Her benzersiz şeklin bit eşlemini ayrı ayrı sıkıştırır ve ardından her şeklin sayfada göründüğü konumları kodlar. Böylece, belirli bir yazı tipindeki "m" harfini birden çok kez sıkıştırmak yerine, "m" harfini bir kez sıkıştırır (sıkıştırılmış bir bit görüntüsü olarak) ve ardından sayfadaki her yeri kaydeder.

İsteğe bağlı olarak, bu şekiller UTF-8 kodlarına (elle veya muhtemelen bir metin tanıma sistemi ile) eşlenebilir ve DjVu dosyasında saklanabilir. Bu eşleştirme varsa, metni seçmek ve kopyalamak mümkündür.

| * g
* t
* d
Çoklu ortam sıkıştırma biçimleri |
| --- |
| Görüntü çözücü | 

|  |  |
| --- | --- |
| ISO/IEC | 
* MJPEG
* Motion JPEG 2000
* MPEG-1
* MPEG-2
	+ Part 2
* MPEG-4
	+ Part 2/ASP
	+ Part 10/AVC
* MPEG-H
	+ MPEG-H Part 2/HEVC
* MPEG-I Part 3/VVC
* MPEG-5 Part: 1(EVC) + 2(LC EVC)

 |
| ITU-T | 
* H.120
* H.261
* H.262
* H.263
* H.264
* H.265
* H.266

 |
| Diğer | 
* Apple Video
* AVS
* Bink
* CineForm
* Cinepak
* Daala
* Dirac
* DV
* DVI
* FFV1
* HuffYUV
* Indeo
* Microsoft Video 1
* MSU Lossless
* Lagarith
* OMS Video
* Pixlet
* ProRes 422
* ProRes 4444
* QuickTime
	+ Animation
	+ Graphics
* RealVideo
* RTVideo
* SheerVideo
* Smacker
* Sorenson Video, Spark
* Theora
* VC-1
* VC-2
* VC-3
* VP3
* VP6
* VP7
* VP8
* VP9
* WMV
* XEB
* YULS

 |

 |
| Ses çözücü | 

|  |  |
| --- | --- |
| ISO/IEC | 
* MPEG-1 Layer III (MP3)
* MPEG-1 Layer II
	+ Multichannel
* MPEG-1 Layer I
* AAC
	+ HE-AAC
	+ AAC-LD
* MPEG Surround
* MPEG-4 ALS
* MPEG-4 SLS
* MPEG-4 DST
* MPEG-4 HVXC
* MPEG-4 CELP
* MPEG-D USAC

 |
| ITU-T | 
* G.711
* G.718
* G.719
* G.722
* G.722.1
* G.722.2
* G.723
* G.723.1
* G.726
* G.728
* G.729
* G.729.1

 |
| Diğer | 
* ACELP
* AC-3
* AMR
* AMR-WB
* AMR-WB+
* ALAC
* Asao
* ATRAC
* CELT
* Codec2
* DRA
* DTS
* EVRC
* EVRC-B
* FLAC
* GSM-HR
* GSM-FR
* GSM-EFR
* iLBC
* iSAC
* Monkey's Audio
* TTA
	+ True Audio
* MT9
* A-law
* µ-law
* Musepack
* OptimFROG
* Opus
* OSQ
* QCELP
* RCELP
* RealAudio
* RTAudio
* SD2
* SHN
* SILK
* Siren
* SMV
* Speex
* SVOPC
* TwinVQ
* VMR-WB
* Vorbis
* VSELP
* WavPack
* WMA

 |

 |
| Resim sıkıştırma | 

|  |  |
| --- | --- |
| IEC, ISO, ITU-T | 
* CCITT Group 4
* JPEG
* JPEG 2000
* JPEG XR
* Lossless JPEG
* JBIG
* JBIG2
* PNG
* TIFF/EP
* TIFF/IT
* HEVC

 |
| Diğer | 
* APNG
* DjVu
* EXR
* GIF
* ICER
* MNG
* PGF
* QTVR
* TIFF
* WBMP
* WebP

 |

 |
| İçerik biçimi | 

|  |  |
| --- | --- |
| ISO/IEC | 
* MPEG-PS
* MPEG-TS
* ISO base media file format
* MP4
* Motion JPEG 2000
* MPEG-21 Part 9
* MPEG media transport

 |
| ITU-T | 
* H.222.0
* T.802

 |
| Diğer | 
* 3GP and 3G2
* AMV
* ASF
* AIFF
* AVI
* AU
* BPG
* Bink
	+ Smacker
* BMP
* DivX Media Format
* EVO
* Flash Video
* GXF
* IFF
* M2TS
* Matroska
	+ WebM
* MXF
* Ogg
* QuickTime File Format
* RatDVD
* RealMedia
* REDCODE
* RIFF
	+ WAV
* MOD and TOD
* VOB, IFO and BUP

 |

 |

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 21 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2020.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 28 Kasım 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2020.
3. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 29 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2013.
4. ↑  Léon Bottou; Patrick Haffner; Paul G. Howard; Patrice Simard; Yoshua Bengio; Yann Le Cun (1998). "High Quality Document Image Compression with DjVu, 7(3):410–425" (PDF). Journal of Electronic Imaging.