**Şamil Esgerov** (Kürtçe: Şamil Eskerov; 1928, Ağcakent köyü, Kelbecer - 20 Mayıs 2005,) Sovyet Kürdü yazar, edebiyatçı ve tarihçi.

Hayatı
------

Şamil Esgerov 1928 yılında Kızıl Kürdistan'ın Kelbecer şehrinin Ağcakent Köyünde doğmuştur. İlk ve orta öğrenimini bitirdikten sonra sırasıyla Azerbaycan Devlet Öğretmen Yüksek Okulu ve Azerbaycan Pedagoji Üniversitesini bitirdi. Kelbecer'de gazete editörlüğü, Komsomol Gençlik Örgütü Başkanlığı, ICRA Komitesi Başkanlığı, İl Eğitim Müdürlüğü ve Tarih Müzesi Başkanlığı gibi görevlerde bulundu.
Ermeni ordularının 1993 yılında kızıl Kürdistan'ı işgali üzerine Şamil Esgerov Kelbecer'den Bakü'ye göç etmek zorunda kaldı.
Bundan Sonraki hayatını Bakü'de sürdüren Esgerov, Kürçe ve Azerice şiir, edebiyat, etnografya, tarih ve estetik sanatları üzerine kırka yakın kitaba imza atmıştır.
Doktorasını Cigerxwîn'in edebi çalışmaları üzerine yapan Esgerov, Feqiyê Teyran, Molla Ahmed-i Cezirî, Abdurrahman Hejar, Abdulla Goran ve daha birçok Kürt şairinin şiirlerini Azerice seslendirmiştir. Azerice-Kürtçe ve Kürtçe-Azerice bir sözlük hazırlayarak Azerbaycan Kürtlerinin ana dillerini öğrenmesi için çabalayan Şamil Esgerov'un eserleri arasında Kürtçe ve Azerice ilk kafiye sözlüğü ve Lal Kız isminde yirmi bin satırlık şiirsel destanı da vardır.
Azerbaycan Kürtlerinden gazeteci-yazar Ehmede Hepo, Şamil Esgerov için şunları söylemiştir. "*O Azerbaycan'da hem kÜrt halkını sevindirmiş, hem de ülkedeki Kürdolojiye önemli katkılar sunmuştur. Gerçekte halkların kardeşliğini savunuyordu; lakin Kürdistan'a bir kardeş olarak haksızlık yapıldığını farkında olup haksız bir savaşa karşıydı*."
Moskova'daki Drujba dergisi ise Şamil Esgerov için şunları yazmıştı: "*20 Mayıs 2005'te büyük Kürt Edebiyatçı, şair, Kürdolog, etnograf, tercüman ve Azerbaycan Kürtlerinin tek savaşçısı Şamil Esgerov Selim oğlu, 77 yaşında ölmüştür. Evet ünlü Kürt edebiyatçısı Şamil Esgerov sanatıyla eserleriyle ölümsüzlüğe erişebilen ender sanatçılardan biridir.*"

### Eğitimi

İlk ve orta öğrenimini bitirdikten sonra sırasıyla Azerbaycan Devlet Öğretmen Yüksek Okulu, Bakû Yüksek Parti Okulu ve Azerbaycan Pedagoji Üniversitesini bitirmiştir.

### Düşünceleri

Esgerov’un Azerbaycan gibi Kürtleri stratejik düşman gören bir ülkede kendi halkının yanında yaşamını halkına bir şeyler vermeye ve halkların kardeşliğini korumaya çalışması önemlidir. O, bu yolda büyük baskılar görse de bu yaşam biçiminden bir an bile taviz vermemişti.

1978 yılının Şubat ayında tutuklandı. Tutuklanmasının nedeni "Kürtçülük" tü. Eski Sovyetler Birliği'nde "Siyasi tutuklu" yoktu, Öyle Bir kavramı kullanmaya dahi müsaade edilmezdi. Bütün Siyasi tutuklular farklı gerekçelerle tutuklanırdı.

Kendisini Kürt yurtsever olarak tanimlardi. Yakin arkadaslari onun anisina ‘Delidağın kendisi gibi" (2006 Bakû) adinda bir kitap basmistir.

Özel hayatı
-----------

Eşi, yani Nazile Hanım, Aslen Dağıstanlı bir kadindi. Onların, Xalid (Kanada), Berzani. (Bakû), Tehmine (Bakû), Hejar (Bişkek),  Zulfiye (Bakû) isimlerinde 5 çocukları olmustur.

Eserleri
--------

* sözcuk:Azerbaycani / Azerbaycani - Kurdi(1990)
* kitap: ISBN 9786055053345 Exmede Xaninin mem u zin eserinin Azericeye cevirisi
* Lal Kızisminde yirmi bin satırlık şiirsel destanı da vardır

Çalışmaları
-----------

Kendisi matematikçi olmasına rağmen, Kürtçe ve Azerice şiir, edebiyat, etnograf, tarih ve estetik sanatlar üzerine 40’a yakın kitap yazdı. Esgerov, ilk doktora tezi Kürt şiirinin klasiği olarak bilinen Cigerxwin’in edebi çalışmaları üzerineydi.

Ayrıca bakınız
--------------

Kalıt
-----

Kaynakça
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Şamil Esgerov*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |



| * g
* t
* d
İslam Astronomları |
| --- |
| 8. yüzyıl | 
* Ahmed en-Nihâvendî
* Fadl bin Nubaht
* İbrahim el-Fezârî
* Muhammed el-Fezârî
* Maşallah bin Athari
* Ziryab

 |
| 9. yüzyıl | 
* Dineverî
* Ebû Maşer el-Belhî
* Fergânî
* Kindî
* Mâhânî
* Hacac bin Yusuf bin Matar
* El Marvazi
* Ali bin İsa
* Ahmed bin Musa
* İranşahri
* Ebu Said Gürgani
* Halid bin Abdülmelik
* Hârizmî
* Sahl bin Bişr
* Sâbit bin Kurre
* Yakub bin Tarık

 |
| 10. yüzyıl | 
* Abdurrahman es-Sufî
* Meryem el-İcliyye
* Siczi
* Hucendi
* Ebu Ca'fer el-Hazin
* Hemdani
* Kûhî
* Ebu'l-Vefâ el-Bûzcânî
* Ahmed bin Yusuf
* Battanî
* Neyrizî
* El Sacânî
* İbn-i Yunus
* İbrahim bin Sinan
* Ma Yize

 |
| 11. yüzyıl | 
* Ebu Nasr Mansur
* Birûni
* Zerkâlî
* İbn-i Sina
* İbn el Saffar
* Kûşyâr bin Lebbân
* Said el-Endülüsî
* Ali bin Rıdvan
* Fatıma el-Mecritiyye

 |
| 12. yüzyıl | 
* Nureddin Batrucî
* Haraki
* Hazini
* Yahya el Mağribi
* Enveri
* İbn el Kammad
* Cabir bin Eflah
* Ömer Hayyam
* Şerafeddin el-Tusî
* İbn Bacce
* Kemaleddin bin Yunus

 |
| 13. yüzyıl | 
* İbn el Benna el Marrakuşi
* İbn el Haim el İşbilî
* Cemaleddin
* Muhyiddin el-Mağribî
* Nasîrüddin Tûsî
* Kutbeddin Şirazî
* Şemseddin Semerkandi
* Zekeriya el-Kazvinî
* Fahreddin Ahlatî
* Esireddin el-Ebherî
* Necmeddin Kazvini

 |
| 14. yüzyıl | 
* İbn eş-Şatir
* Kemaleddin el-Farisi
* Şemseddin Halîlî
* Ahmed Eflâkî
* Kadızâde-i Rûmî

 |
| 15. yüzyıl | 
* Ali Kuşçu
* Gıyaseddin Cemşid
* Bursalı Kadızade Rumi
* Uluğ Bey
* Molla Abdülvacid
* İbn Gazi el-Miknasi
* Bahaüddin Amilî
* Molla Abdülvacid

 |
| 16. yüzyıl | 
* Bircendî
* Bahaüddin Amilî
* Pîrî Reis
* Takiyüddin
* Mirim Çelebi

 |
| 17. yüzyıl | 
* Ahmed-i Hani
* Muhammed Salih Tahtavi
* Muhammed Rudani

 |

| * g
* t
* d
Kürt edebiyatı |
| --- |
| 1000'ler | 
* Abdussamed Babek
* Ali Hariri
* Baba Raxî Hanedanî
* Mele Perişan
* Melayê Bateyî

 |
| 1500'ler-1600'ler | 
* Melayê Cizîrî
* Ali Teremahi
* Feqiyê Teyran
* Mustafa Besarani
* Ahmed-i Hani
* Şeyh Şemseddin Ahlati
* İsmail Beyazidi
* Muradhan Beyazidi
* Mensûr Girgaşî

 |
| 1700'ler | 
* Hana Kubadi
* Serheng Elmas Han
* Molla Halil Siirdî
* Molla Yunus Helkatini
* Nûdehî
* Hâlid Bağdâdî

 |
| 1800'ler | 
* Mahmud Beyazidi
* Nalî
* Mesture Erdelan
* Abdurrahim Mevlevi
* Şeyda Hevrami
* Salim
* Haci Kadir Koyi
* Mahvi
* Rıza Talabani
* Vefayi
* Abdullah Mishabeddin
* Herik
* Veli Divane

 |
| Çağdaş dönem | 
* Abdurrahman Aktepe
* Pîremêrd
* Celadet Ali Bedirhan
* Erebê Şemo
* Heciyê Cindî
* Ferik Polatbekov
* Cigerxwîn
* Abdullah Goran
* Osman Sebrî
* Emînê Evdal
* Kanate Kurdo
* Kadri Can
* İbrahim Ahmed
* Dildar
* Abdurrahman Şerefkendi
* Hemin Mukriyani
* Ahmed Hardi
* Cemal Nebez
* Suvare İlhanizade
* Şêrko Bêkes
* Latif Helmet
* Abdulla Paşev
* Refik Sabir
* Mehmed Uzun
* Bahtiyar Ali
* Fırat Cewerî
* Feryad Şiri
* Mahabad Karadaği
* Casimê Celîl
* Keremê Anqosî

 |

Tür: tez
Ayhan Tek(ekim 2015): ‘OSMANLI EDEBIYATINDA MEM Û ZÎN MESNEVİSİ VE
YAYILIMI’ yayinci; TÜRK EDEBİYATI BÖLÜMÜ İhsan Doğramacı Bilkent Üniversitesi, Ankara

Bu linkle tezi görebilirsiniz 25 Şubat 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* ISNI: 0000 0000 3299 0695
* LCCN: n90713829
* VIAF: 26232166
* WorldCat: lccn-n90713829

 |