**Plano** İngilizce telaffuz: [ˈpleɪnoʊ] Teksas'ın Collin County'de bulunan bir şehirdir. 2010 sayımına göre şehrin nüfusu 269.776'dır ve Teksas'ın en çok nüfusa sahip dokuzuncu, Amerika Birleşik Devletleri'nin ise yetmişinci şehridir. 
Plano, Dallas–Fort Worth metroplex adı verilen büyük metropoliten bōlgenin içinde konumlanmıştır.

Tarih
-----

Plano, Texas in 1891. Toned lithograph by A.E. Downs, Boston. Published by T. M. Fowler & James B. Moyer. Amon Carter Museum, Fort Worth, Teksas
1840'larda ilk yerleşimciler bugünkü Plano yakınlarına yerleşmişlerdir. Yerleşimcilerin bölgede kereste fabrikası, un değirmeni ve mağaza açması bölgeye daha fazla insanın gelmesine neden oldu. Posta servisinin de kurulması ile oluşmaya başlayan kasabaya bir isim verilmesi gerekti, birkaç isim verilmek istendiyse(başkan Millard Fillmore onuruna verilen isim dahil) de olmadı. Halk İspanyolca'da düz anlamına gelen Plato ismini layık gördü. İsim posta ofisi tarafından da isim kabul edildi. 1872'de Houston and Central Texas Railway'in de tamamlanması şehrin büyümesinde önemli bir rol oynadı ve 1873'te resmi olarak şehir oldu. 1874'te şehrin nüfusu 500'ü aştı. 1881'deki yangında binaların birçoğu yıkıldı. 1880'lerde şehir tekrar inşa edildi ve işler normale dönmeye başladı.

Plano'nun nüfusu 1900 yılında 1.304'e ulaştı ve yavaş büyüerek 1960'ta 3.695'e ulaştı. 1970'te nüfus 17.872'ye ulaşıp 1980'de 72.000'i aştı. Plano şehrinin engebeli olmaması altyapının şehrin büyümesine paralellik göstermesini sağladı.

1981'de düzenlenen yarışmayı uzun süredir Plano şehrinde yaşayan profesyonel ressam ve tasarımcı James R. (Jim) Wainner tarafından tasarlanan çizim kazandı ve Plano Şehir Konseyi tarafından logo benimsendi. Çıkarılan yasa ile belediye meclisinden onay alınmadan logonun herhangi bir kuruluş, firma veya filmde kullanılması ve herhangi bir ekipman, ticari üründe kullanılması yasaklanmıştır.

1980'lerde J. C. Penney ve Frito-Lay gibi birçok büyük şirket, merkezlerini Plano'ya taşıdı ve bu durum şehrin büyümesine büyük yardımı oldu. 1990'da şehrin nüfusu 128.713'e ulaştı, bu durum county başkenti McKinney'i gölgede bıraktı. 1994'te All-America City ödülünü alan şehir. ülke çapında tanınma fırsatını buldu. 2000 yılında şehrin nüfusu 222.030'e ulaştı

Coğrafi özellikler
------------------

Plano
Amerika Birleşik Devletleri Sayım Bürosu'nun kayıtlarına göre şehrin toplam yüzölçümü 185,5 km²dir (71.6 mil kare).

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | The Colony | Frisco | Allen | 

|  |
| --- |
| * g
* t
* d
 |
|  |
|   |

 |
| Carrollton | Kuzey | Parker |
| Batı   **Plano**    Doğu |
| Güney |
| Dallas | Richardson | Murphy |

### İklim

Şehirde genel olarak nemli subtropikal iklim görülür. En yüksek sıcaklık 1936'da 118 °F (48 °C) olarak kaydedilmiştir. Şehrin en serin olduğu ay ocak, en sıcak ayı ise temmuzdur. En düşük sıcaklık 1930'da -7 °F (-22 °C) olarak kaydedilmiştir. Şehir en çok yağışı ise mayıs ayında alır.

Yönetim
-------

### Yerel yönetim

| Şehir Departmanı | Yönetici |
| --- | --- |
| Belediye Başkanı | Bruce D. Glasscock |
| Belediye başkan yardımcısı, geliştirme hizmetleri | Frank Turner |
| Belediye başkan yardımcısı, toplumsal hizmetler | LaShon Ross |
| Belediye hakimi | Don Stevenson |
| Dava vekili | Diane Wetherbee |
| Şehir sekreteri | Diane Zucco |
| İş alımı, ekonomik kalkınma | Sally Bane |
| Bayındırlık işleri | Gerald Cosgrove |
|

### Eyalet yönetimi

Plano Teksas senatosu tarafından temsil edilmektedir.

### Federal yönetim

Federal seviyede Teksas'ın 2 adet Birleşik Devletler Senatörü bulunmaktadır.

Ekonomi
-------

Plano'nun 2011 yılı mali raporuna göre Plano'da en çok işçi çalıştıran şirketler:

| # | Şirket | #Çalışan |
| --- | --- | --- |
| 1 | Bank of America Home Loans | 5,400 |
| 2 | J. C. Penney | 5,000 |
| 3 | HP Enterprise Services | 4,800 |
| 4 | Capital One | 3,500 |
| 5 | Dell | 3,000 |
| 6 | Frito-Lay | 2,400 |
| 7 | Ericsson | 2,200 |
| 8 | Alcatel-Lucent | 1,830 |
| 9 | Medical Center of Plano | 1,500 |
| 10 | Dr Pepper Snapple Group | 1,250 |

### Şirketler

Ülkenin en büyük şirketlerinin bazılarının merkezleri Plano'dadır. Aşağıdaki şirketlerin merkezleri ya da bölgesel merkezleri Plano'dadır:


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Acision
* Adams Golf
* Alliance Data
* CA Technologies
* Capital One Financial Services
* Cookies by Design
* Dell Services
* Dr Pepper Snapple Group
* Cinemark Theatres
 | * Crossmark
* Ericsson
* Frito-Lay
* Gearbox Software
* GENBAND
* HP Enterprise Services
* Infosys Technologies
* J. C. Penney
* Pizza Hut
 | * Rent-A-Center
* Robot Entertainment
* TEK
* Safety-Kleen
* Siemens PLM Software
* Tektronix Communications
* Traxxas
* Tyler Technologies
* Yum! Restaurants International
 |

Eğitim
------

Plano'da 70'i eyalet, 16'sı özel olmak üzere toplam 86 okul, Collin County Community College'e ait 2 kampüs bulunmaktadır. Ayrıca şehirde 6 adet kütüphane yer alır.

Nüfus
-----

2010 sayımına göre şehirde 259,841 kişi yaşamaktadır. 2000 sayımına göre şehirde 80.875 hane bulunmakta ve 60.575 aile de ikamet etmektedir. Kilometre kare başına 1.197,8 kişinin düştüğü şehirde, kilometre kare başına 464.4 hane düşmektedir. Şehir nüfusunun % 66,9'u beyaz (%58,4'ü Hispanik olmayan) %7,6'sı Afroamerikan, %0,36'sı Yerli, %16,9'u Asyalı, %0,1'i Pasifik Adalı, %3,36'sı diğer ırklardan ve %3'ü melezdir.

80,875 haneden %42,0'ında 18 yaşından küçük çocuk bulunmaktadır.

Kardeş şehirler
---------------

Plano'nun 6 kardeş şehri bulunmaktadır.

* Rusya İvanovo, Rusya
* Kanada Brampton, Ontario, Kanada
* Filipinler Marikina, Filipinler
* Meksika San Pedro Garza García, Meksika
* Tayvan Hsinchu, Tayvan
* Avustralya Port Adelaide-Enfield,  Avustralya

Tarihi yerler
-------------

* Plano Station, Texas Electric Railway (1908)
* Heritage Farmstead Museum (1891)

Kaynakça
--------

1. 1 2  "Census.gov". 23 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2013.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 9 Ağustos 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2013.
3. ↑  "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 6 Ağustos 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2013.
4. ↑  "USA". Ericsson. 2004. 26 Mart 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2014.
5. ↑  "Robot Entertainment". 28 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2020.
6. ↑  "TektronixCommunications.com". 11 Ekim 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2016.
7. ↑  "tylertech.com". 16 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2016.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Plano, Teksas*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Plano, Teksas Şehri resmi websitesi 25 Kasım 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
* DMOZ Open Directory Projesi "Plano" maddesi (İngilizce)

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 6100949-0
* LCCN: n83049002
* MusicBrainz: b67dc4ef-fe55-4e1f-be51-3b8173c7dfdd
* NLI: 987007536656305171
* VIAF: 267549065
* WorldCat: lccn-n83049002

 |