***Sümela'nın Şifresi: Temel***, yönetmenliğini Adem Kılıç'ın ve senaristliğini Yılmaz Okumuş'un yaptığı 2011 yapımı Türk komedi ve macera filmidir. Karadenizlilerin kişileştirilmiş formu olan Temel'le ilgili çekilmiş serinin ilk filmidir. Yapımcılığını Üçgen Yapım Evi yapmıştır. Film, 16 Aralık 2011 tarihinde Pinema Film dağıtımıyla vizyona girmiştir.

Konusu
------

Film, eğlenceli bir Karadeniz macerasıdır. Halkın kendisine has şivesi ile film daha da ilgi çekici ve komik olmuştur.

Film sahnelerinde yer alan resim
Filmde Karadenizli Temelin komik hikâyesi anlatılmıştır.

Hayalleri ve hayattaki amaçları yüzünden, Karadeniz'de bile herkesin dalga geçtiği "fakir"; ama saf ve delikanlı olan Temel bir kara sevdaya tutulur. Trabzon'un en köklü ve zengin ailelerinden Yücesoylar'ın kızı Zuhal'e âşıktır. Onun sevdiğine kavuşması neredeyse imkânsızdır, çünkü kızın babası büyük bir holdingin sahibidir; Temelin ise sökük çorabından ve çevresindeki arkadaşlarından başka hiçbir şeyi yoktur. Bu yüzden Temel'in en büyük korkusu kızın babasıdır. Ama Temel inadından vazgeçmeden müstakbel kayınpederinden kızını ister. Ancak Hıdır Yücesoy tarafından dalga geçilerek aşağılanır. Ayrıca, kendi babası İmam Necati tarafından sürekli *"bir baltaya sap olamamakla"* eleştirilir. Kendi ailesinin bile adam yerine koymadığı Temel, sevdiği kızı alamayınca adeta yıkılır. Tam bu sırada, Trabzonspor'un şampiyon olamamasından dolayı cinnet geçiren arkadaşı Turgay'ın Sümela Manastırı'nın çatısına çıkarak intihar etmeye kalkıştığı haberini alır.

Arkadaşını intihardan vazgeçirmek üzere Sümela Manastırı'nın çatısına çıkar. Ancak bu sırada kendisi de intihar etmeye karar verir. Polisler tarafından aşağıya indirilen Temel, polisin, *"Sümela'ya hazine aramak için çıksanız anlayacağım, intihar için çıkılır mı?"* diye sormasıyla birlikte, Sümela Manastırı'ndaki olası hazineye odaklanır. Temel'in tek hedefi artık iyi bir araştırma yaptıktan sonra Sümela'nın şifresini çözüp Kutsal Hazine'yi bularak, hem sevdiği kızı almak hem de herkese kendini ıspatlamaktır.

Kadro
-----

### Oyuncular

Alper Kul
Filmde Türkiye'nin birçok ünlü oyuncuları yer almıştır. Başrol oyuncusu gibi ekibin neredeyse tamamı Trabzonludur. Filmin oyuncu kadrosu aşağıdaki gibidir:

| Oyuncu | Rol | Notlar |
| --- | --- | --- |
| Salih Kalyon | İmam Necati Sözer |  |
| Alper Kul | Temel |  |
| Ruhi Sarı | Turgay Büyükdere |  |
| Aslıhan Güner | Zuhal Yücesoy |  |
| Altan Erkekli | Yusuf Hanoğlu |  |
| Zafer Ergin | Korkunç İvan |  |
| Ali Düşenkalkar | Papaz Hristo |  |
| Tarık Ünlüoğlu | Hıdır Yücesoy |  |
| Necip Memili | Ali Kemal Sözer |  |
| Çetin Altay | Sinan |  |
| Erdem Baş | Davut |  |
| Ayşegül Günay | Şehriye Sözer |  |
| İsmail Hakkı Ürün | Valeri Abromoviç |  |
| İsrafil Köse | Cemil |  |
| Gülenay Kalkan | Asiye |  |
| Duygu Şen | Filiz |  |
| Haldun Açıksözlü | Hüseyin |  |
| Fatih Dokgöz | Turabi |  |
| Seymen Aydın | Bekçi |  |

### Ekip

|  |  |
| --- | --- |
| Danışman | Derya Başer (Post-Prodüksiyon Danışmanı) |
| Kurgu | Aytekin Birkon (Kurgu) |
| Sanat Yönetmeni | Deniz Duygu Vural (Sanat Yönetmeni) |
| Yapım Ekibi | Özlem Yılmaz (Genel Koordinatör) |
| Yönetmen Ekibi | Serkan Karaarslan (Yardımcı Yönetmen)Gamze Karasu (Reji Koordinasyon) |
| Kamera Ekibi | Burak Baybars (Kamera Asistanı)Alptekin Öztürk (Set Fotoğrafları) |
| Post-Prodüksiyon | Aytekin Birkon (Fragman Kurgu)Gürcan Cansever (Kurgu Asistanı)Necat Akdoğan (Post-Prodüksiyon Sorumlusu)Derya Başer (Post-Prodüksiyon Sorumlusu)Yusuf Aksoy (Film Baskı)Tolga Girici (Renk Düzenleme)Çağlar Özlek (Renk Düzenleme Asistanı)Şafak Mıhlaç (Negatif Kayıt)Çağlar Özlek (Negatif Kayıt)Şafak Mıhlaç (Altyazı Eşleme) |
| Sanat Ekibi | Didem Özlü (Kostüm Ekibi)Aslı Visal İmge Gürbüz (Sanat Asistanı) |
| Makyaj Ekibi | Naime Gürseler (Makyaj) |
| Ses Ekibi | Fatih Aydoğdu (Ses Kayıt)Kerem Aktaş (Re-Recording Mikser) |
| İdari İşler | Necat Akdoğan (Prodüksiyon Amiri) |
| Diğer Turgut | Yasalar (Süpervizör) |

Firmalar
--------

* Universal Müzik Taksim Edisyon (Müzik)
* Üçgen Yapım Evi (Yapım)
* Pinema (Dağıtımcı)

Çekim mekanı
------------

Film, Karadeniz bölgesinde - Trabzon'da çekilmiştir. Arka plânda yerli sakinler de oynatılmışlardı. Filmin ismini aldığı ve çekimlerde de yer alan Sümela Manastırı eski Yunan Ortodoks manastır ve kilise kompleksidir ve Trabzon ilinin Maçka ilçesinin Altındere mahallesi sınırları içerisinde yer alan (Eski Yunanca adı: *Panagia*) deresinin batı yamaçlarında Kara (Eski Yunanca adı: *Mela*) tepesi üzerinde deniz seviyesinden 1.150 m yükseklikte yerleşiyor.

Sümela Manastırı'nın dış görünümü.

Galası
------

Filminin Galası 14 Aralık 2011 tarihinde Trabzon'daki Ataparak Varlıbaş Alışveriş Merkezi'de yapılmıştır. Gala, Ataparak Varlıbaş Alışveriş Merkezi ve Avşar Sinemaları işbirliği ile düzenlenmiştir. Galaya filmin oyuncuları ile birlikte filmin yönetmeni Adem Kılıç katılmıştır.

Hasılat
-------

Film, 2011 yılı içerisinde Türkiye'de gösterime girmiş Türk filmleri arasında en yüksek hasılat yapan 5 filmden biridir. $8,612,691 veya 15.473.417,00 TL ile Türk filmleri arasında 5. sırada; aynı zamanda Türkiye'de gösterime girmiş tüm filmler arasında da 5. sırada yer almıştır. İlk haftasonu hasılatı ise 1.696.069,00 TL olmuştur.

Film Türkiye'de tam 25 Hafta vizyonda kalmış ve onu izlemiş toplam izleyici sayısı 1 milyon 731 bin 519 kişi olmuştur. Özellikle ilk haftasonu seyirci sayısı 180 bin 672 kişi olmuştur.

Özel notlar
-----------

* Bu filmle Türkiye'de iyi tanınan Karadeniz halk kahramanı Temel ilk kez bir sinema filminde izleyicisiyle tanışmıştır.

Sonuç
-----

Büyük gişe başarısı yakalayan film çok güzel tepkiler aldı. Özellikle bölgedeki turizm sektörüne de çok katkı sağladı. Filmin ekibi serinin devamını çekme kararı aldı. Ve sonuçta serinin ikinci filmi - çok daha komik ve daha iddialı *Moskova'nın Şifresi: Temel* filmi ortaya çıktı.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Boxoffice Türkiye". 30 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Eylül 2016.
2. ↑  Sümela’nın Şifresi Temel Filminin Galası Trabzon’da Yapıldı, haber50.com, Erişim tarihi: 17 mayıs 2013
3. 1 2  "2011 Turkey Yearly Box Office Results". *Box Office Mojo*. 21 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2013.
4. 1 2  Filme bakış 25 Nisan 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. boxofficeturkiye.com, Erişim tarihi: 17 Mayıs 2013
5. ↑  Filmin Künyesi 29 Nisan 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. sinematurk.com, Erişim tarihi: 16 Mayıs 2013
6. ↑  Temel ilk kez film oldu![*ölü/kırık bağlantı*], sanat.milliyet.com.tr, Erişim tarihi: 16 Mayıs 2013
7. ↑  Temel fıkralarının bizzat içinde yaşadım 4 Mart 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. cayhaber.net, Erişim tarihi: 17 Mayıs 2013
8. ↑  Devamı gelir, Temel hikayeleri bitmez 1 Eylül 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. sabah.com.tr, Erişim tarihi: 17 Mayıs 2013

Dış bağlantılar
---------------

* Resmî site
* IMDb'de *Sümela'nın Şifresi: Temel*
* SinemaTürk'te *Sümela'nın Şifresi: Temel*
* Beyazperde.com'da *Sümela'nın Şifresi: Temel*
* Sinemalar.com'da *Sümela'nın Şifresi: Temel*
* YouTube'de Sümela'nın Şifresi: Temel 9 Ekim 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Facebook'ta Sümela'nın Şifresi: Temel