"**What Is Dead May Never Die**" (Türkçe: Ölen Bir Daha Ölemez), HBO kanalının yayınladığı fantezi türündeki Game of Thrones dizisinin ikinci sezonunun üçüncü ve dizinin toplamda on üçüncü bölümüdür. 15 Nisan 2012'de yayımlandı. Bryan Cogman tarafından senaryolaştırıldı ve Alik Sakharov tarafından çekildi.

Bölümün konusunda Jon Snow'un Craster'ı yakalama girişiminden sonrası, Catelyn Stark'ın Fırtına Topraklarına ulaşması ve Renly Baratheon'dan Lannisterlara karşı destek istemesi, Theon'ın sadakatinden vazgeçmesi, Tyrion Lannister'ın Küçük Konsey'de Cersei'ye haber ulaştıran kişiyi bulmaya çalışması ve Arya'nın Yoren tarafından gizlenmesi işlenir. Bölümün ismi, Greyjoyların yerleşkesi olan Demir Adalar'daki aile sözünden gelir.

Konu
----

### Kralın Şehri'nde

Tyrion Lannister (Peter Dinklage), Shae'yi (Sibel Kekilli) saklamak için mutfakta ona iş bulur fakat o reddeder. Kraliçe Naibi Cersei Lannister (Lena Headey); Sansa Stark (Sophie Turner), kızı Prenses Myrcella Baratheon (Aimee Richardson) ve oğlu Prens Tommen Baratheon (Callum Wharry) ile yemek yerken savaştan bahseder ve Sansa'nın Kral Joffrey Baratheon'a olan sadakatini konuşur. Ardından Sansa, yeni hizmetçisi Shae ile tanışır.

Ardından Tyrion, Yüce Üstat Pycell'e (Julian Glover), Prenses Myrcella'yı Doran Martell'in oğlu Trystane ile evlendirme ve Dorne ile müttefik planlarından bahseder. Ardından aynı konuşmayı Varys (Conleth Hill) ile yapar fakat bu sefer Theon Greyjoy ile evlendirmek istediğinden bahseder. Yine aynı konuşmayı Lord Petyr Baelish (Aidan Gillen) ile yapar ve bu konuşmada da Robin Arryn ile evlendirmek istediğinden bahseder. Üç ayrı konuşmada da bunu sır olarak tutmalarını söyler, özellikle Kraliçeden. Cersei ardından Tyrion'ın yanına gelir ve Myrcella'yı Martellere göndermek istemediğinden bahseder, böylece Tyrion gizlice haber kaçıranın Üstat Pycelle olduğunu anlar. Tyrion onu tutuklatmak ister ama Pycelle, Jon Arryn'in Cersei ve Jaime ile olan ensest ilişkisini bildiğini söyler. Baelish kendisinin tuzağa düşürüldüğünü anladığında Tyrion'ın karşısına kızgınlıkla çıka, o da Fırtına Toprakları'na Catelyn Stark'ın yanına Jaime Lannister'ı serbest bırakmaya ikna etmek için gönderilir.

### Duvar'ın Ötesinde

Craster (Robert Pugh), Jon Snow (Kit Harington) ile döner ve Gece Nöbetçilerine topraklarından gitmesini söyler. Lord Kumandan Jeor Mormont (James Cosmo) ise Jon'a gördüğü şeyi zaten bildiğini söyler ve Gece Nöbetçilerinin diğer bölümüne katılmak için oradan ayrılırlar.

### Winterfell'da

Bran Stark (Isaac Hempstead-Wright), ulukurdunun içinde başka bir rüya daha görür. Üstat Luwin'e (Donald Sumpter) rüyalarından bahsedince Luwin ona çocukken büyü ile uğraştığını fakat artık büyünün yok olduğunu ve ejderhaların hepsinin öldüğünü, rüyaların da asla gerçekleşmeyeceğini söyler.

### Fırtına Toprakları'nda

Taç giyen Kral Robert Baratheon (Gethin Anthony) ve yeni evli karısı Margaery Tyrell (Natalie Dormer), Margaery'nin erkek kardeşi Çiçek Şovalyesi Loras (Finn Jones) ile kadın savaşçı Tarthlı Brienne'in (Gwendoline Christie) turnuvasını izler. Catelyn (Michelle Fairley) ise oraya vardığında Brienne'in kazandığını görür. Brienne, herkesin içinde Renly'den Kral Muhafızı olmak istediğini rica eder, Renly ise kabul eder. Ordusu 100.000 askerden oluştuğu için Lannisterları yenme konusunda kendine güvenir ama Catelyn ona hala askerlerinin tecrübesiz olduğunu söyler. Ardından Loras, Renly'nin seks teklifini reddeder ve kardeşi Margaery'yi hamile bırakması gerektiğini böylece Baratheonlar ve Tyrelller arasındaki müttefikin gerçek anlama döneceğini söyler. Margaery de Loras ve Renly ilişkisinin farkındadır.

### Demir Adalar'da

Balon Greyjoy (Patrick Malahide) kızı Yara (Gemma Whelan) ve oğlu Theon'u (Alfie Allen) Kuzey bölgesine savaşa göndermeyi planlar. Theon, Starklara olan bağımlılığını söylese de Balon oğluna Greyjoyların "tohum ekmediğini" söyler. Yara, Theon'a sadakatinin kime olduğunu ve buna göre seçim yapmasını söyler. Theon ardından Robb Stark'a babasının Kuzeye saldıracağı planını yazar fakat mektubu sonra ateşe atar. Babasına bağlılığını dile getirir, ardından Demir Adalar'da Boğulmuş Tanrı adına vaftiz edilir.

### Nehir Toprakları'nda

Yoren (Francis Magee), Arya Stark'a (Maisie Williams) nasıl Gece Nöbetçilerine katıldığın anlatır. Ardından Lannister sancakları görünür ve Sör Amory Lorch (Fintan McKeown), Yoren'e Gendry'yi (Joe Dempsie) teslim etmesini söyler. Yoren kabul etmeyince savaş başlar ve Yoren ve adamları ölür. Bu karmaşada Arya, tutsak Jaqen H'ghar (Tom Wlaschiha) ve diğer iki tutsağı serbest bırakır ve ölümden kurtarır. Kılıcı İğne, Lannister askeri Polliver (Andy Kellegher) tarafından alınır. Lorch, sağ kalanları Harrenhal'a götürme emrini verir. Lommy Yeşilel (Eros Vlahos) yürüyemeyeceğini söylediğinde Polliver onu öldürür. Lorch, Genry'nin kim olduğunu sorduğunda Arya ona ölen Lommy'nin Gendry olduğunu söyleyerek kandırır.

Prodüksiyon
-----------

### Senaryo

On üçüncü bölüm "The Night Lands", Bryan Cogman tarafından George R. R. Martin'in *Kralların Çarpışması* adlı kitabından uyarlanarak yazıldı. Ayrıca birinci sezonun dördüncü bölümü Cripples, Bastards, and Broken Things'i de yazmıştı.

"What Is Dead May Never Die" kitaptaki Arya IV, Tyrion IV, Arya V, Catelyn II, Tyrion VI, Bran IV kısımlarını (bölümler 15, 18, 20, 23, 26 ve 29) ayrıca Tyrion I, Tyrion II, Tyrion V, Jon III ve Theon II kısımlarının bazı yerlerini içerir.

Demir Adalar'daki bazı sahneler dizi için özel olarak yazıldı. Balon'un Kuzeye saldırma girişimini Theon'a anlatması ve Theon'un sadakatini yitirmesi eklendi. Bryan Cogman, Theon'un Robb Stark'a mektup yazması ve vazgeçip ateşe atmasının senaryoda olmadığını ama diziye eklendiğini yine de bu kısımların bölümdeki en gurur duyduğu sahneler olduğunu ekledi.

Kitapta olmayan başka bir sahne ise Cersei ve çocuklarının yemek yeme sahnesiydi. Myrcella'nın evliliğinin konuşma sahnesi için izleyiciye hatırlatılmak istendiği belirtildi.

Bölümün final sahnesi de kitaptan alındı fakat üzerinde değişikliğe gidildi. Cogman'ın ilk final taslağı kitaptakine daha yakındı: Arya, Gendry, Lommy ve Hot Pie ilk olarak kaçacaktı ve sonra yakalanacaklardı fakat sahne sonra diğer yazılanla kombin edildi.

İkinci sezon DVD ve Blu-ray versiyonlarındaki Bryan Cogman röportajında bölüm senaryosunun üç saat uzunluğunda olduğunu fakat kesilmesi gerektiğini söyledi. Cogman, Jon'un yakalanmadan önce Craster ile uzun bir dövüş sahnesinin olduğu, sonra yönetmen Alik Sakharov'un başka sahne çektiğini söyledi. Tyrion ve Pycelle, Varys, Serçeparmak ve Cersei sahnelerinin favori sahneleri olduğunu belirtti.

### Oyuncu seçimi

Bölümde iki yeni karakter görünür: Lady Margaery Tyrell, Kral Renly Baratheon'ın yeni kraliçesi ve Loras Tyrell'in kardeşidir. Diğer karakter ise Tarthlı Brienne, Renly'nin muhafızıdır.

Natalie Dormer, Margaery karakteri için seçildiğinde kitaptaki uyarlanmanın role uymasından söz etti. Margaery karakteri seride 15 yaşındayken ikinci sezon çekimleri sırasında Dormer 29 yaşındaydı. Ayrıca sonradan ana kadroya eklendi. Margaery, roman serisinde Tyrell hanesinin en küçük üyesi iken dizide Loras karakterinden altı yaş daha büyüktür.

Renly'nin kampı Larrybane Körfezinde kuruldu.
Brienne karakteri için yapımcılar İngiliz aktris Gwendoline Christie'yi seçtiler. Karakterin yaratıcısı George R. R. Martin'e göre oyuncu seçimlerinde "bir sürü aktris Brienne'i okumaya gelmişti ama o Brienne'i oynamaya gelmişti" ve hemen seçildi.

### Çekim yerleri

Renly'nin asker kampı için Kuzey İrlanda'daki Larrybane Körfezi'nde set kuruldu. 12 Eylül 2011'de çekimler gerçekleşti. Çekimler sırasında Katia Kasırgası'nın şiddetli rüzgarlraı yüzünden setin bir kısmı çöktü ve beş hafif yaralanma meydana geldi. Ekim ayında set tekrar kuruldu ve bazı sahneler tekrar çekildi. Brienne ve Loras sahneleri, Catelyn'in gitme sahneleri yeniden kayda alındı.

Cogman ile yapılan röportajda kamp sahnesinde 200 figüran kullanıldığını söyledi.

Dış bağlantılar
---------------

* "What Is Dead May Never Die" 11 Eylül 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. HBO'da
* "What Is Dead May Never Die" 19 Ağustos 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. TV.com'da
* IMDb'de "What Is Dead May Never Die"

| * g
* t
* d
*Game of Thrones* bölümleri |
| --- |
| 
* **Sezonlar:** 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* 6
* 7
* 8

 |
| 1. sezon | 
* "Winter Is Coming"
* "The Kingsroad"
* "Lord Snow"
* "Cripples, Bastards, and Broken Things"
* "The Wolf and the Lion"
* "A Golden Crown"
* "You Win or You Die"
* "The Pointy End"
* "Baelor"
* "Fire and Blood"

 |
| 2. sezon | 
* "The North Remembers"
* "The Night Lands"
* "What Is Dead May Never Die"
* "Garden of Bones"
* "The Ghost of Harrenhal"
* "The Old Gods and the New"
* "A Man Without Honor"
* "The Prince of Winterfell"
* "Blackwater"
* "Valar Morghulis"

 |
| 3. sezon | 
* "Valar Dohaeris"
* "Dark Wings, Dark Words"
* "Walk of Punishment"
* "And Now His Watch Is Ended"
* "Kissed by Fire"
* "The Climb"
* "The Bear and the Maiden Fair"
* "Second Sons"
* "The Rains of Castamere"
* "Mhysa"

 |
| 4. sezon | 
* "Two Swords"
* "The Lion and the Rose"
* "Breaker of Chains"
* "Oathkeeper"
* "First of His Name"
* "The Laws of Gods and Men"
* "Mockingbird"
* "The Mountain and the Viper"
* "The Watchers on the Wall"
* "The Children"

 |
| 5. sezon | 
* "The Wars to Come"
* "The House of Black and White"
* "High Sparrow"
* "Sons of the Harpy"
* "Kill the Boy"
* "Unbowed, Unbent, Unbroken"
* "The Gift"
* "Hardhome"
* "The Dance of Dragons"
* "Mother's Mercy"

 |
| 6. sezon | 
* "The Red Woman"
* "Home"
* "Oathbreaker"
* "Book of the Stranger"
* "The Door"
* "Blood of My Blood"
* "The Broken Man"
* "No One"
* "Battle of the Bastards"
* "The Winds of Winter"

 |
| 7. sezon | 
* "Dragonstone"
* "Stormborn"
* "The Queen's Justice"
* "The Spoils of War"
* "Eastwatch"
* "Beyond the Wall"
* "The Dragon and the Wolf"

 |
| 8. sezon | 
* "Winterfell"
* "A Knight of Seven Kingdoms"
* "The Long Night"
* "The Last of the Starks"
* "The Bells"
* "The Iron Throne"

 |

Kaynakça
--------

1. ↑  "Episode Guide". *Winter is Coming.net*. 6 Aralık 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Nisan 2012.
2. 1 2  Garcia, Elio (16 Nisan 2012). "Season 2 Interview with Bryan Cogman". *westeros.org*. 10 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Nisan 2012.
3. ↑  Garcia, Elio (16 Nisan 2012). "EP203: What is Dead May Never Die". *westeros.org*. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Nisan 2012.
4. ↑  Garcia, Elio (23 Haziran 2011). "Natalie Dormer now a Tyrell Rose". *westeros.org*. 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Nisan 2012.
5. ↑  Martin, George R. R. (7 Temmuz 2011). "The Maid of Tarth". *Not a Blog*. 7 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Nisan 2012.
6. ↑  "Five hurt as Game of Thrones marquee is torn up by hurricane winds". *The Belfast Telegraph*. 13 Eylül 2011. 22 Ekim 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2012.
7. ↑  "Day 108: Filming in N. Ireland winding down". *winter-is-coming.net*. 7 Kasım 2011. 4 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2012.