1814 yılında basılan, "l'Le hiciv e di S. Orazio Flacco epistole".
**Hiciv**, **hicviye** ya da **yergi**, edebiyat ve sanatta, bir kişi, bir olay ya da durumun, iğneleyici sözlerle, alaylı ifadelerle eleştirildiği bir türdür..

Etimoloji
---------

*Hiciv* (Arapça: هجو) terimi, Türkçeye Arapça üzerinden geçmiştir. Buna karşın Arap dilinde daha çok *hicâ'* (هجاء) terimiyle karşılık bulmaktadır. Hicâ' "sözcüğü ise sözlükte "şiirle sövmek" anlamına gelmektedir. Söz konusu terimin edebiyattaki terminolojik anlamını İslam öncesinde kazandığı anlaşılmaktadır. Bu ıstılahın türediği *h-c-v* kökü, Sami dillerinde köklü bir geçmişe sahiptir. Örneğin; İbranicede *h-g-v* (הגה) kökü Arapçadakiyle eşasıllıdır ve "kısık sesle bir şeyler söylemek, mırıldanmak" anlamına gelmektedir. Bu anlam, hiciv ile büyücülük aralarındaki kadim ilişkiye işaret etmektedir.

Antik Dünyada Hiciv
-------------------

Hiciv sanatı, muhtemelen ilk önce eski Mezopotamya'da yahut Eski Mısır'da ortaya çıkmıştır. Eski Mısırda, yergicilikle iştigal edildiği bilinmektedir. Belirli meslekleri yeren "Meslekler Hicvi" (Dua-Kheti Öğretisi) adında bir metin bulunmuştur.

Arap Edebiyatında Hiciv
-----------------------

Klasik Arap şiirinde hiciv teması, oldukça geniş şekilde işlenmiştir. Arap hicvinin tarihi seyrine bakıldığında, Sümer, Eski Mısır, Babil ve Yahudi geleneklerinden etkilenildiğine dair bazı önemli ipuçlarına rastlanmaktadır. Ayrıca eski Arap hicvinin başlangıcı büyücülükle yakından ilişkilendirilmektedir. Nitekim bu dönemde kahinler, düşmanlarını lanetlemek için bir takım secili sözler söylemişlerdir. Bu secili sözlerin zamanla standartlaştırılmış hiciv dizelerine ilham verdiği düşünülmektedir.

Türk Edebiyatında Hiciv
-----------------------

Hiciv sanatı, muhtemelen ilk önce eski Mezopotamya'da ortaya çıkmıştır. Türk edebiyatında hicvin ortaya çıkışı, daha geçtir. Eleştirici bir anlatımı olan şiirler Divan edebiyatında hiciv, Halk edebiyatında taşlama, yeni edebiyatımızda ise yergi olarak anılmaktadır. Bu tür şiirler didaktik özellikler içerdiğinden didaktik şiir içinde değerlendirilmesi mümkündür. Ancak açık bir eleştiri söz konusu olduğundan ayrı bir sınıfta ele alınması tercih edilir. Divan edebiyatında Bağdatlı Ruhi ve Nef'î, Tanzimat edebiyatında Ziya Paşa, Abdülhamit devrinde Eşref, Millî Edebiyat döneminde ise Neyzen Tevfik, Halit Nihat Boztepe, İhsan Hamami hiciv dalında önemli eserler vermişlerdir.

Ayrıca bakınız
--------------

* Hicviye
* Nakâ'id
* Münazara
* el-Mehâsin ve'l-Mesâvi'

Kaynakça
--------

1. 1 2  Esat Ayyıldız, Klasik Arap Şiirinde Emevî Dönemine Kadar Hiciv. Ankara: Gece Kitaplığı, 2020. s.25.
2. ↑  Ayyildiz, Esat (23 Aralık 2020). "Eski Arap Hicvinin Özgün Bir Edebî Tür Olarak Doğuşu". *Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi*. **20** (4): 269-282. doi:10.18037/ausbd.845803. [*ölü/kırık bağlantı*]

| * g
* t
* d
Anlatı |
| --- |
| Karakter | Gören karakter **·**  Hatalı başkahraman **·**  İkincil oyuncu **·**  Karşıt kişi/Başdüşman **·**  Odak karakter **·**  Protagonist **·**  Tezat karakter **·**  Üçüncü oyuncu **·**  Yardımcı karakter **·**  Tip karakter  **·**  Karakter kusuru |
| Plan | Zirve **·**  Dramatik anlaşmazlık **·**  Sonuç **·**  Diyalog **·**  Dramatik yapı **·**  Serim **·**  Düşen aksiyon **·**  Hikâye aracı **·**  Altplan  **·**  Alt metin  **·**  Plot twist |
| Yerleştirme | Distopya **·**  Kurgusal ülke **·**  Kurgusal konum **·**  Kurgusal evren **·**  Ütopya |
| Tema | Leitmotiv **·**  Kıssadan hisse **·**  Motif |
| Stil | Diksiyon **·**  Söz sanatları **·**  Betimleme **·**  Edebi teknikler **·**  Anlatım biçimleri **·**  Biçimsel araçlar **·**  İnançsızlığı uzaklaştırma **·**  Sembolizm **·**  Ses |
| Türler | Fabl **·**  Masal  **·**  Çok kısa öykü  **·**  Mektup  **·**  Hipermetin  **·**  Roman  **·**  Romans  **·**  Uzun hikâye  **·**  Oyun  **·**  Şiir  **·**  Senaryo  **·**  Hikâye  **·**  Edebi türlerin listesi |
| Tarz | Macera **·**  Komedi **·**  Polisiye **·**  Kurgu  **·**  Kurgu belgesel **·**  Kurgusal olmayan eser  **·**  Erotik **·**  Kurgusal olmayan roman **·**  Fantezi **·**  Tarihi **·**  Korku **·**  Büyülü gerçekçilik **·**  Gizem **·**  Paranoya **·**  Felsefi roman **·**  Politik roman **·**  Aşk **·**  Saga **·**  Hiciv **·**  Bilimkurgu **·**  Spekülatif **·**  Süper kahraman **·**  Gerilim **·**  Kentsel |
| Anlatıcı | Farklı şahıslar **·**  Birinci şahıs **·**  İkinci şahıs **·**  Üçüncü şahıs **·**  Sınırlı üçüncü şahıs **·**  Tarafsız üçüncü şahıs **·**  Tanrısal anlatıcı **·**  Taraflı üçüncü şahıs **·**  Bilinç akışı **·**  Güvenilmez |
| Zaman | Geçmiş zaman **·**  Şimdiki zaman **·**  Gelecek zaman |
| İlişkili | Seyirci **·**  Yazar **·**  Fantastik edebiyat **·**  Creative nonfiction **·**  Edebiyat teorisi **·**  Hikâye yapısı **·**  Anlatıbilim **·**  Retorik **·**  Hikâye anlatıcılığı **·**  Felsefe ve edebiyat |
| Portal Portal:Edebiyat  **·**  Proje sayfası Vikiproje:Edebiyat |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4051752-4
* LCCN: sh85117645
* NKC: ph125426
* NLI: 987007558484705171

 |