**Burgos Katedrali** (İspanyolca: *Catedral de Burgos*, resmî adıyla *Santa Iglesia Basílica Catedral Metropolitana de Santa María de Burgos*), İspanya'nın Kastilya ve Leon bölgesindeki Burgos şehrinde Gotik tarzda inşa edilmiş bir katedral.

Katedralin inşası, Bakire Meryem’e atfen 1221 yılında başlanmış olup, 15 ve 16. yüzyıllarda birçok yenilenmeye girmiş, 1567'de ise tamamlanmıştır. Büyüklüğü ve özgün mimarisi ile tanına Burgos Katedrali, 20. yüzyılın başında, katedrale tam olarak bağlı olmayan başpiskoposun sarayı ve manastırın üst katı katedralin ana yapısından çıkarılmıştır.

Katedral, Gotik bir yapı olmasına rağmen, Rönesans ve Barok sitillerine uygun çalışmalar da yapılmıştır. Burgos Katedrali’nin inşa edilmesi sırasında çalışan bazı sanatçılar arasında; katedralin mimarı ve heykeltıraşları Colonia ailesinden Juan, Simon, ve Francisco, heykeltıraşlardan Gil de Siloe, Felipe Vigarny ve Juan de Anchieta, mimar ve heykeltıraş olan Diego de Siloe, ressam ve "Kutsal Aile Yolculukta" eserinin sahibi olan Sebestiano del Piombo yer alır.

Tarihçe
-------

### Arka plan

13. yüzyılın başlarında, ideolojik ve kültürel değişimlerle bağlantılı olarak, Burgos'ta sanatsal olarak geniş çapta değişim yaşanmıştır. Bu değişim ise Burgos'ta Gotik sanatının gelişmesini sağlamıştır. Teknik bir devrim olarak sayılan sütunların, geçici payandaların ve yivli kubbelerin kullanılması sonucunda inşa edilen binalar geçmişe kıyasla daha yüksek olarak yapılabilimiştir.

13. yüzyıldaki başlayan birinci dönem, 14. ve 15. yüzyılın ilk yarısını kapsayan ikinci dönem ve 15. yüzyılın ikinci yarısında başlayıp 16. yüzyıla kadar devam eden üçüncü dönem, Gotik mimarinin üç dönemini oluşturur. Real Monasterio de Huelgas ve Burgos Katedrali, Gotik mimarinin ilk dönemini başlatan eserler olup, Burgos Katedrali, Gotik mimariye geçişin simgesidir.

### İnşa

Burgos Katedrali’nin inşa edilmeye, Kastilya Kralı olan III. Ferdinand ve piskopos Mauricio’nun emriyle başlanmıştır. Katedral önceden yapılmış olan Romanesk tarzda bir katedralin arsasına inşa edilmeye başlanmıştır. 1260 yıllarında büyük minber bitirmiş ve kutsanmış ve katedral Bakire Meryem’e atfedilmiştir.

Katedral yapım aşamasındayken, 1440 yılında dönemin Burgos Piskoposu Gotik mimar olan John de Cologne’yi sekiz köşeli kuleleri bitirmesi için getirtmiştir. John de Cologne 1481 yılında ölünce kulenin inşa edilmesine oğlu Simon devam etmiştir. 15. ve 16. yüzyıldaki yapılan işlerde ise Alman bir mimarın etkisi vardır.

### Modern zamanlar

Burgos Katedrali, UNESCO tarafından, 31 Ekim 1984 tarihinde "Dünya Mirası "olarak ilan edilmiştir. Katedral, İspanya’daki diğer katedraller gibi Salamanca, Santiago de Compostela, Avila, Cordoba, Toledo veya Cuenco gibi şehirlerin tarihi yapı komplekslerine entegre olmadan tek başına böyle bir ayrıcalığa sahip olan tek katedraldir.

Mimari özellikler
-----------------

Proje asırlarca devam ettiği için, dönemin kralları ve piskoposlarının seçtiği mimarların birbirinden farklı olmasından dolayı katedralde mimari olarak birbirinden farklı parçalar yer alır. Ayrıca katedral tüm Gotik dönemlerinden de izler taşımaktadır. 13. yüzyılda katedralin yapılmasında Fransız bir mimarın etkisi varken, 15. yüzyıldaki mimari değişim ise Alman bir mimarın eseridir. Katedraldeki Fransız etkisi, Fransa’dan gelen ve Santiago de Compostela’ya gitmekte olan hacıların yol güzergâhı üzerinde olan Burgos’tan geçmesiyle olmuştur. Bu yol üzerinden gelen hacıların sayesinde ise Fransız edebiyatı, sanatı ve mimarisi Burgos’u etkisi altına almıştır. Özellikle Fransa’daki 13. yüzyılın başlarında bitmiş Bourges Katedrali’nin, Burgos Katedral’ine benzerlikleri karşılaştırıldığında, İspanya’daki yapının, Fransa’dakinden model alınarak yapıldığı gözlemlenir. Katedralin dış yüzü, Paris ve Reims Katedralleri'nden ilham alınarak yapılmıştır.

Burgos KatedraliBurgos minberinin mimari yapısını büyük ihtimalle Bigarny yapmıştır. Minber, Bigarny’nin sanatsal olarak Rönesans sitilini nasıl özümsediğini gösteren bir örnektir. Dekorasyon elemanlarında ve figürlerin modellenmesinde İtalyan etkisinde kalınmıştır.

Burgos Katedrali'nin güney tarafında bulunan Portada del Sarmental yontmasını yapan iki heykeltıraş, Amiens okulundan etkilenmiştir. Bu yontma Kastilya’da yapılan ilk gotik anıttır. İsa sembolleriyle sarılmış anıtta İsa’nın yüzü detaylı bir şekilde yontulmuştur.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4  "World Heritage Site profile". 25 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Temmuz 2020.

1. Univie]
2. 15 Mart 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
3. 18 Eylül 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
4. [*ölü/kırık bağlantı*]
5. 18 Eylül 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
6. 6 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

| * g
* t
* d
İspanya'daki UNESCO Dünya Mirasları |
| --- |
| Kuzey Batı İspanya | 
* Altamira Mağarası ve Kuzey İspanya'daki Paleolitik Mağara Sanatı
* Asturias Krallığı ve Oviedo Anıtları
* Lugo'daki Antik Roma Surları
* Camino de Santiago
* Santiago de Compostela (eski şehir bölgesi)
* Herkül Kulesi

 | İspanya Bayrağıİspanya Bayrağı |
| Kuzey Doğu İspanya | 
* Altamira Mağarası ve Kuzey İspanya'daki Paleolitik Mağara Sanatı
* Aragon'daki Müdeccen Mimarisi
* Pireneler-Monte Perdido
* İber Akdeniz Havzası'ndaki kaya sanatları (İber Yarımadası’na yer alan Eski Taş Çağı ve Orta Taş Çağı çağlarına ait kaya sanatları)
* San Millán de la Cogolla Manastırları
* Vizcaya Köprüsü

 |
| Madrid (özerk topluluk) | 
* Aranjuez
* El Escorial
* Alcalá Üniversitesi ve Tarihî Semt

 |
| Orta İspanya | 
* Emerita Augusta
* Atapuerca Dağı Arkeolojik Alanı
* Tarihi Ávila Şehri ve Sur Dışı Kiliseleri
* Burgos Katedrali
* Cáceres
* Camino de Santiago
* Cıva'nın Mirası. Almadén ve Idrija
* Cuenca
* İber Akdeniz Havzası'ndaki kaya sanatları (İber Yarımadası’na yer alan Eski Taş Çağı ve Orta Taş Çağı çağlarına ait kaya sanatları)
* Las Médulas
* Paseo del Prado ve Buen Retiro, Sanat ve Bilim peyzajı
* Salamanca
* Santa María de Guadalupe Kraliyet Manastırı
* Segovia ve Segovia Su Kemeri
* Siega Verde bölgesinde yer alan tarihöncesi döneme ait kaya sanatı eserleri
* Toledo

 |
| Doğu İspanya | 
* Tarraco
* Tarragona
* Vall de Boí'deki Katalan Romanesk Kiliseler
* İbiza (Biyoçeşitlilik ve Kültür)
* Katalan Müzik Sarayı ve Sant Pau Hastanesi, Barselona
* Elche Palmiye Korusu
* Poblet Manastırı
* İber Akdeniz Havzası'ndaki kaya sanatları (İber Yarımadası’na yer alan Eski Taş Çağı ve Orta Taş Çağı çağlarına ait kaya sanatları)
* Serra de Tramuntana
* Llotja de la Seda
* Antoni Gaudí'nin Eserleri

 |
| Güney İspanya | 
* El Hamra Sarayı, Generalife ve Albaicin (Granada)
* Sevilla Katedrali, Alcázar, Batı Hint Adaları Genel Arşivi (Sevilla)
* Antequera Dolmen Sitleri
* Doñana Ulusal Parkı
* Córdoba'nın Tarihi Merkezi ve Kurtuba Camii
* Úbeda ve Baeza'da yer alan Rönesans Anıtları
* İber Akdeniz Havzası'ndaki kaya sanatları (İber Yarımadası’na yer alan Eski Taş Çağı ve Orta Taş Çağı çağlarına ait kaya sanatları)
* Medinetü'z-Zehra Halifelik Şehri

 |
| Kanarya Adaları | 
* Garajonay Ulusal Parkı
* Risco Caído ve Gran Canaria Kutsal Dağları Kültürel Peyzajı
* San Cristóbal de La Laguna
* Teide Ulusal Parkı

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX254306
* BNF: cb11984602t (data)
* CANTIC: a1219332x
* CiNii: DA11426354
* GND: 4069764-2
* ISNI: 0000 0001 2194 253X
* LCCN: n85191867
* NLI: 987007259435705171
* SUDOC: 027904350
* VIAF: 152070691
* WorldCat: lccn-n85191867

 |