**Tofaş Murat 124** ya da halk arasındaki yaygın ismiyle **Hacı Murat**, 1971 yılında TOFAŞ’ın Demirtaş, Osmangazi fabrikasında Fiat 124 şasesine oturtularak Türkiye’de yabancı lisansla üretilen ilk otomobildir.

Murat 124, 1971-1976 arasında 134 bin 867 adet üretilmiştir. Murat 131 üretiminin başlamasıyla 1976 yılında üretimi durdurulmuştur.

1984 yılında gövde kabuğu modernize edilerek Serçe adıyla Kuş Serisi'nin daha ucuz ve daha az donanım içeren modeli olarak yeniden piyasaya sürülmüş, bir bakıma Murat 124 6 yıllık aradan sonra bantlara geri dönmüştü. 1.3 litre 70 bg OHV motor 4 ileri manuel şanzımanla donatılmıştı ve gövde Şahin'de olduğu gibi opak renklerle boyanıyordu.

1995 tarihinde bu kez tamamen durdurulmuştur.

1197 cc'lik motoru 65 hp güç üretmekte ve aracı 170 km/sa hıza çıkarabilmektedir

Murat adı Fiat markasının Türkiye'ye uyarlanmasıdır. Bu aracın adı aslında I. Murat’tan alınmıştır. O dönemde Türkiye’de arabayla Hacca gitmek serbest bırakıldığı için halk bu otomobillerle hacca gitmiş ve bu yüzden araç Hacı Murat lakabıyla anılmıştır. Koç Holding ve Fiat, bu isim değişikliğiyle Türk tüketicisine yerli bir otomobil sunumunu vurgulamak için yapılmıştır. Fiat, İspanya'da da aynı isim değişikliğini o zamanki ortağı Seat ile de uygulamış ve İspanya'da satışa sunulan Fiat araçları, Seat adıyla satılmıştır.

Aracı satın alıp kullanan ilk ünlü kişi Ajda Pekkan’dır. Eski başbakan Bülent Ecevit tarafından bir dönem makam aracı olarak kullanılmıştır. 1974 yılından itibaren Mısır'a ihraç edilmeye başlandı.

Fiat 124, Avrupa'da Yılın Otomobili yarışmasında 1967'de birincilik ödülünü almıştır.

2002 yılında çıkan ÖTV (Özel Tüketim Vergisi) indirimi ile yollardaki Murat 124'ler azalmaya başlamış, devlet tarafından toplanıp hurdalığa çıkarılmıştır. Buna karşın halen trafikte Murat 124'lere rastlanılması mümkündür. Reklam filmleri ve sinema filmleri sayesinde Murat 124'e olan ilgi artmaya başlamıştır. Bu da antika otomobil sevenleri tetiklemiş ve toplum içinde "Hacı Murat" veya "Hacı Muro" diye adlandırılan otomobiller, modifiye edilerek trafiğe sürülmeye başlanmıştır. İlk üretilen ve seri numarası 0001 olan Murat 124, Bursa'daki TOFAŞ Anadolu Arabaları Müzesinde görülebilir.

Kaynakça
--------

1. ↑  ""Hacı Murat" tutkusu 25 bin lira harcattı". Haberturk.com. 3 Ekim 2017. 3 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2018.
2. ↑  ""Hacı Murat" tutkusu 25 bin lira harcattı". Otohaber.com.tr. 3 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2018.

| * g
* t
* d
Tofaş modelleri |
| --- |
| Güncel modeller | 
* Doblò
* Egea
* Fiorino

 |
| Eski modeller | 
* 124
* Serçe
* Murat 131
* Şahin
* Doğan
* Kartal
* Tempra
* Tipo
* Uno
* Siena
* Palio
* Marea
* Bravo/Brava
* Albea
* Linea

 |

| * g
* t
* d
 Tofaş otomobilleri zaman çizelgesi, 1971–2010  |
| --- |
| **Tür** | 1970'ler | 1980'ler | 1990'lar | 2000'ler | 2010'lar |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 0 |
| Küçük sınıf | Murat 124 |  |  | Serçe |  |  |  |
|  |  |  | Uno |  |  |
| Alt orta sınıf |  | Murat 131 | Murat 131 Şahin / Doğan / Kartal | Şahin / Doğan / Kartal |
|  |  |  | Tempra |  |  |
|  |  |  | Tipo |  |  |