Bazen **oligofruktoz** veya **oligofruktan** olarak da adlandırılan **fruktooligosakkaritler** (**FOS**), alternatif bir tatlandırıcı olarak kullanılan oligosakkarit fruktanlardır. FOS, ticari olarak hazırlanmış şuruplarda şekerin yüzde 30 ila 50'si arasında tatlılık seviyeleri sergiler. Doğal olarak oluşur ve ticari kullanımı, daha sağlıklı ve kalorisi azaltılmış gıdalar için tüketici talebine yanıt olarak 1980'lerde ortaya çıktı.

Kimya
-----

İki farklı sınıf fruktooligosakkarit (FOS) karışımı, ticari olarak, inülin bozunması veya *transfruktosilasyon* işlemlerine dayalı olarak üretilir.

FOS, inülinin veya bir terminal α(1→2) bağlı D -glukoz ile β(2→1) bağları ile bağlanan D -fruktoz kalıntılarının bir polimeri olan polifruktozun bozunmasıyla üretilebilir. İnülinin polimerizasyon derecesi 10 ila 60 arasında değişir. İnülin enzimatik veya kimyasal olarak Glu-Frun (kısaltma) genel yapısına sahip bir oligosakkarit karışımına parçalanabilir. GFn ve Frum (Fm)'de n ve m 1 ile 7 arasında değişir. Bu süreç doğada da bir dereceye kadar meydana gelir ve bu oligosakkaritler, özellikle yerelmasında, beyaz hindibada, mavi agav bitkisinde ve daha birçok sayıda bitkide bulunabilir. Ticari ürünlerinin ana bileşenleri kestoz (GF2), nistoz (GF3), fruktosilnistoz (GF4), bifurkoz (GF3), inulobioz (F2), inülotrioz (F3) ve inulotetraozdur (F4).

FOS'un ikinci sınıfı, sakkaroz üzerinde *Aspergillus niger* veya *Aspergillus*'ün bir β-fruktosidazının transfruktosilasyon etkisi ile hazırlanır. Nihai karışım, n'nin 1 ila 5 arasında olduğu genel GFn formülüne sahiptir. İnülinden türetilen FOS'un aksine, yalnızca β(1→2) bağlanması değil, sınırlı sayıda başka bağlantılar da meydana gelir.numbers.

Glikozidik bağlarının konfigürasyonu nedeniyle, fruktooligosakkaritler, tükürük ve bağırsak sindirim enzimleri tarafından hidrolize direnç gösterir. Kalın bağırsakta anaerobik bakteriler tarafından fermente edilirler. Başka bir deyişle, diyetin diyet lifi fraksiyonuna katkıda bulunurken daha düşük bir kalori değerine sahiptirler. Fruktooligosakkaritler, inülinlerden daha fazla çözünür ve bu nedenle bazen yoğurt ve diğer (süt ürünleri) katkı maddesi olarak kullanılır. Fruktooligosakkaritler, özellikle tatlılık profilini ve ağızda kalan tadı iyileştiren yüksek yoğunluklu yapay tatlandırıcılarla kombinasyon halinde kullanılır.

Gıda kaynakları
---------------

FOS, mavi agav bitkisinin yanı sıra muz, soğan, beyaz hindiba kökü, sarımsak, kuşkonmaz, jícama ve pırasa gibi meyve ve sebzelerden elde edilir. Buğday ve arpa gibi bazı tahıllar da FOS içerir. Mavi agav bitkisi ile birlikte yerelmasının ve onun akraba yaconunun, kültür bitkilerinin en yüksek FOS konsantrasyonlarına sahip olduğu bulunmuştur.

Sağlığa yararları
-----------------

FOS, Japonya ve Kore'de, Japon hükûmetinin "özel beslenme gıdaları veya fonksiyonel gıdaları" düzenlemeye başlamak için 22 uzmandan oluşan bir "İşlevselleştirilmiş Gıda Çalışma Komitesi" kurduğu 1990'dan önce bile uzun yıllardır popüler bir tatlandırıcı olmuştur. Kuvvetlendirilmiş gıda kategorileri (örneğin, vitamin takviyeli buğday unu), şimdi prebiyotik etkileri nedeniyle Batı kültürlerinde giderek daha popüler hale gelmektedir. FOS, kalın bağırsaktaki mikroflora için bir substrat görevi görerek genel gastrointestinal sistem sağlığını arttırır. Ayrıca maya maya enfeksiyonlarının tedavisi için bir ek olarak önerilmiştir.

Birkaç çalışma, FOS ve inülinin hem hayvan hem de insan bağırsağında kalsiyum emilimini desteklediğini bulmuştur. Alt bağırsaktaki bağırsak mikroflorası, düşük pH ile sonuçlanan FOS'u fermente edebilir. Kalsiyum, asitte daha fazla çözünür ve bu nedenle daha fazlası yiyeceklerden gelir ve bağırsaktan kan dolaşımına geçmek için kullanılabilir.

FOS, (tüm lif türleri gibi) düşük kalori değeri olan küçük bir diyet lifi olarak kabul edilebilir. FOS'un fermantasyonu, gazların ve asitlerin üretimine neden olur. İkincisi vücuda bir miktar enerji de sağlar.

Yan etkileri
------------

FOS dahil tüm inülin tipi prebiyotiklerin genellikle *Bifidobacteria* türlerinin büyümesini uyardığı düşünülmektedir. Bifido bakteriler faydalı bakteriler olarak kabul edilir. Bu etki, ne bifidobakteriler için ne de diğer bağırsak organizmaları için tüm çalışmalarda tek tip olarak bulunmamıştır. FOS ayrıca bağırsakta patojen olabilen *Klebsiella*, *E. coli* ve birçok *Clostridium* türü dahil olmak üzere bağırsaktaki çok sayıda bakteri türü tarafından fermente edilir. Bu türler, esas olarak FOS'un yutulmasından sonra ortaya çıkan gaz oluşumundan (hidrojen ve karbondioksit) sorumludur.[*kaynak belirtilmeli*] Çalışmalar, bunun günde 20 grama kadar iyi tolere edildiğini göstermiştir.

Yönetmelikler
-------------

### ABD FDA Yönetmeliği

FOS, genel olarak güvenli (GRAS) olarak sınıflandırılmıştır.

### NZ FSANZ Yönetmeliği

Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi, bebeklerin ebeveynlerini Yeni Zelanda'da üretilen büyük bir Avrupa bebek maması markasının yerel yönetmeliklere uymadığı (çünkü frukto-oligosakkaritler (FOS) içerdiği için) konusunda uyardı ve onları bu tür maddeleri kullanmayı bırakmaya çağırdı.

### AB Yönetmeliği

FOS kullanımı Avrupa Birliği'nde onaylanmıştır; bebek maması (6 aya kadar olan bebekler için) ve devam mamasına (6 ila 12 ay arasındaki bebekler için) **sınırlı** miktarlarda FOS eklenmesine izin verir. FOS içeren bebek ve devam maması ürünleri 1999'dan beri AB'de satılmaktadır.

### Kanada düzenlemeleri

FOS şu anda bebek gıdalarında kullanım için onaylanmamıştır.

Ayrıca bakınız
--------------

* Ksilooligosakarit (XOS)

Kaynakça
--------

1. ↑  Joseph O'Neill (1 Haziran 2008). "Using inulin and oligofructose with high-intensity sweeteners". 29 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2012.
2. ↑  Lorenzoni, André S. G.; Aydos, Luiza F.; Klein, Manuela P.; Rodrigues, Rafael C.; Hertz, Plinho F. (2014). "Fructooligosaccharides synthesis by highly stable immobilized β-fructofuranosidase from Aspergillus aculeatus". *Carbohydrate Polymers*. **103**: 193-197. doi:10.1016/j.carbpol.2013.12.038. PMID 24528719.
3. ↑  Hartemink, R.: Prebiotic effects of Non-digestible oligo- and polysaccharides. PhD thesis, Wageningen University, the Netherlands, 1999, 218 s. 90-5808-051-X.
4. ↑  Campbell, J. M.; Bauer, L. L.; Fahey, G. C. Jr.; Hogarth, A. J. C. L.; Wolf, B. W.; Hunter, D. E. (1997). "Selected Fructooligosaccharide (1-Kestose, Nystose, and 1F-β-Fructofuranosylnystose) Composition of Foods and Feeds". *Journal of Agricultural and Food Chemistry*. **45** (8): 3076-3082. doi:10.1021/jf970087g.
5. ↑  Severian Dumitriu (2005). *Polysaccharides: Structural Diversity And Functional Versatility*. CRC Press. s. 855. ISBN 978-0-8247-5480-8. 15 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Haziran 2012.
6. ↑  Bir Fruktooligosakkarit tatlandırıcı olan MEIOLIGO, Meiji Seika tarafından 1984'te tanıtıldı. "Annual Report 2007" (PDF) (Investor report). s. 21. 27 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF).
7. ↑  O'Donnell, Claudia D. (1994). "Japan forges ahead to regulate functional foods". *Prepared Foods*. 29 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi.
8. ↑  V. Rousseau, J. P. Lepargneur, C. Roques, M. Remaud-Simeon, F. Paul; Lepargneur; Roques; Remaud-Simeon; Paul (2005). "Prebiotic effects of oligosaccharides on selected vaginal lactobacilli and pathogenic microorganisms". *Anaerobe*. **11** (3): 145-153. doi:10.1016/j.anaerobe.2004.12.002. PMID 16701545. KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi (link)
9. ↑  Zafar, T. A.; Weaver, C. M. (2004). "Nondigestible oligosaccharides increase calcium absorption and suppress bone resorption in ovariectomized rats". *Journal of Nutrition*. **134** (2): 399-402. doi:10.1093/jn/134.2.399. PMID 14747679. 14 Şubat 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi.
10. ↑  van den Heuvel, E. (1999). "Oligofructose stimulates calcium absorption in adolescents". *American Journal of Clinical Nutrition*. **69** (3): 544-548. doi:10.1093/ajcn/69.3.544. PMID 10075343.
11. ↑  Kelly, G. (December 2008). "Inulin-type prebiotics--a review: part 1". *Altern Med Rev*. **13** (4): 315-29. PMID 19152479.
12. ↑  R Hartemink , K M Van Laere , F M Rombouts; Van Laere; Rombouts (1997). "Growth of enterobacteria on fructo-oligosaccharides". *J Appl Microbiol*. **83** (3): 367-374. doi:10.1046/j.1365-2672.1997.00239.x. PMID 9351217. KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi (link)
13. ↑  Carabin, I. G.; Flamm, W. G. (1999). "Evaluation of safety of inulin and oligofructose as dietary fiber". *Regulatory Toxicology and Pharmacology*. **30** (3): 268-82. doi:10.1006/rtph.1999.1349. PMID 10620476.
14. ↑  GRAS Notice No. GRN 000044 20 Nisan 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
15. 1 2  "Inulin, FOS and GOS assessed in Australia, NZ". 6 Nisan 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Nisan 2022.
16. ↑  "Baby formula additive's use in adult food queried". *The Press*. 8 Ekim 2007. 11 Kasım 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2011.

| * g
* t
* d
Karbonhidratlar |
| --- |
| Genel | Aldoz **·**  Ketoz **·**  Piranoz **·**  Furanoz |
| Geometri | Siklohekzan uyumu **·**  Anomer **·**  Döndürme açısı |
| Monosakkaritler | 

|  |  |
| --- | --- |
| Triozlar | Ketotrioz (Dihidroksi aseton) **·**  Aldotrioz (Gliseraldehit) |
| Tetrozlar | Ketotetroz (Eritruloz) **·**  Aldotetroz (Eritroz, Treoz) |
| Pentozlar | Ketopentoz (Ribuloz, Ksiluloz)

Aldopentoz (Riboz, Arabinoz, Ksiloz, Liksoz)
Deoksi şeker (Deoksiriboz) |
| Heksozlar | Ketoheksoz (Psikoz, Fruktoz, Sorboz, Tagatoz)

Aldoheksoz (Alloz, Altroz, Glukoz, Mannoz, Guloz, İdoz, Galaktoz, Taloz)

Deoksi şeker (Fukoz, Fukuloz, Ramnoz) |
| >6 | Heptoz (Sedoheptuloz) **·**  Oktoz  **·**  Nonoz (Nöraminik asit) |

 |
| Çoklular | 

|  |  |
| --- | --- |
| Karbonhidratler | Sakkaroz **·**  Laktoz **·**  Maltoz  **·**  Trehaloz **·**  Turanoz **·**  Sellobiyoz |
| Trisakkaritler | Rafinoz **·**  Melezitoz **·**  Maltotrioz |
| Tetrasakkaritler | Acarboz **·**  Staçioz |
| Diğer oligosakkaritler | Frukto-oligosakkarit (FOS) **·**  Galakto-oligosakkarit (GOS) **·**  Mannan-oligosakkaritler (MOS) |
| Polisakkaritler | *Glukoz:* Glikojen **·**  Nişasta (Amiloz, Amilopektin) **·**  Selüloz **·**  Dekstrin **·**  Glukan (Beta-glukan)

*Fruktoz:* Fruktan (İnülin, Levan beta 2→6)
*N-Asetilglukozamin:* Kitin |

 |
| Glikozaminoglikanlar | Heparin **·**  Kondroitin sülfat **·**  Hyalüronik asit **·**  Heparan sülfat **·**  Dermatan sülfat **·**  Keratan sülfat |
| Aminoglikozitler | Kanamisin **·**  Streptomisin **·**  Tobramisin **·**  Neomisin **·**  Paromomisin **·**  Apramisin **·**  Gentamisin **·**  Netilmisin **·**  Amikasin |
| 

| * g
* t
* d
Temel biyokimyasal aileler |
| --- |
| Sakkaritler **·**  Karbonhidratlar **·**  Glikozitler **·**  Amino asitler **·**  Peptitler **·**  Proteinler **·**  Glikoproteinler **·**  Yağlar **·**  Terpenler **·**  Steroidler **·**  Karotenoidler  Alkaloidler **·**  Nükleobazlar **·**  Nükleik asitler **·**  Enzim kofaktörleri **·**  Flavonoitler **·**  Poliketitler **·**  Tetrapiroller |

 |