| *K vitamini (Filokinon)* |
| Genel özellikleri |
| Kimyasal formülü | C31H46O2 |
| Vitamin özellikleri |
| Çözünürlüğü | Yüksek |
| Günlük alınması gereken miktar (Yetişkin erkek) | 120 mcg /gün |
| Günlük alınması gereken miktar (Yetişkin kadın) | 90 mcg/gün |
| Eksikliği |
| * Aşırı kanama
* İdrarda kan
* Pıhtılaşma problemi
* Ağır adet kanamaları
* Kolay kızarma, morarma
 |
| Fazlalığı |
| * Fazla pıhtılaşma
* Damar tıkanıklığı
* Kaşıntı, kızarma, terleme
 |
| Kaynakları |
| * Kuru yemişler
* Süt ürünleri
* Meyve
* Yeşil sebzeler
 |
|  |

**K Vitamini** lipofilik ve hidrofobik bir vitaminler grubuna verilen addır. K vitamini 1920'lerin sonlarında Danimarkalı bilim insanı Henrik Dam'ın kolesterol hakkındaki çeşitli araştırmaları sonucu keşfedilmiş, kan pıhtılaşması ile ilişkili olduğu saptandığı için de önceleri *koagülasyon vitamini* (yani pıhtılaşma vitamini) olarak adlandırılmıştır. *K* harfini almasının sebebi vitamine dair ilk keşiflerin Almanca bir dergide yayımlanması ve bu yazınlarda vitaminin *Koagulationsvitamin* şeklinde yer almasından gelir.

K vitaminlerine bazı proteinlerin posttranslasyonal değişimi, özellikle de koagülasyon yani kan pıhtılaşması, için gereksinim duyulur. Kimyasal olarak bunlar 2-metil-1,4-naftokinon türevleridirler ve genel kanıya göre etkinliklerinin temel sebebi kimyasal yapılarındaki naftokinon halkasıdır. Buradan hareketle genel olarak tüm K vitaminlerinin etki mekanizmaları benzerdir. Yine de bağırsaktaki emilimi, taşınması ve doku dağılımı ile ilişkili olarak önemli farklılıklar ortaya çıkabilmektedir. Isıya oldukça dayanıklı olan K vitaminleri, bahsi geçen kimyasal özellikleri hasebiyle suda çözünmezler. İnsan vücudu K vitaminini depolayabildiği için günlük K vitamini katkısına ihtiyaç duymaz.

K2 vitamini (menakinon) normalde bağırsaklardaki bakteriler tarafından üretilirler ve yetersizliği, bağırsaklar ağır bir şekilde zarar görmemişse, oldukça nadirdir.

Fizyoloji
---------

K vitaminleri proteinlerdeki belirli glutamat kalıntılarının karboksilasyonunda görev alarak gamma-karboksiglutamat kalıntılarının (bunlara kısacas Gla-kalıntıları da denir) oluşumuna sebep olurlar. Gla-kalıntıları bilinen tüm n biyolojik aktiviteleri için gereklidirler.

keşfedilebilmiştir ve bunlar üç fizyolojik sürecin kontrolü (regülasyonu) için çok önemlidirler:

* koagülasyon yani kan pıhtılaşması (Protrombin (faktör II), faktör VII, faktör IX, faktör X, protein C, protein S ve protein Z).
* kemik metabolizması (osteokalsin, ve matriks gla protein -MGP-).
* vasküler biyoloji.

Kalın bağırsakta bulunan birçok bakteri, örneğin *Escherichia coli*, K2Êakinon iki farklı, küçük molekül arasında iki elektron taşır. *Escherichia coli* aerobik solunum yapabildiği gibi menakinon aracılığıyla anaerobik solunum da yapabilir.

Eksiklik belirtileri
--------------------

Kontrolsüz kanamalara neden olan K vitamini eksikliği malabsorbsiyon (emilim bozukluğu) hastaları hariç ender görülür. Doğumdan sonraki ilk 3-5 gün içerisinde bağırsak florası henüz tam gelişmemiş olduğundan K vitamini eksikliği vardır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "K vitamini neye yarar? Hangi besinlerde bulunur? Faydaları ve eksikliği". *Medikal Akademi*. 29 Eylül 2018. 22 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2021.
2. ↑  Furie B, Bouchard BA, Furie BC. Vitamin K-dependent biosynthesis of gamma-carboxyglutamic acid. *Blood*, 1999, 93(6):1798-808. Review
3. ↑  Mann KG. Biochemistry and physiology of blood coagulation. *Thrombosis and Haemostasis*, 1999, 82(2):165-74. Review. PM
4. ↑  Price PA. Role of vitamin-K-dependent proteins in bone metabolism, *Annual Review of Nutrition*, 1988, 8:565-83. Review. PMID 3060178
5. ↑  Berk The physiology of vitamin K nutriture and vitamin K-dependent protein function in atherosclerosis, *Journal of Thrombosis and Haemostasis*, 2004, 2(12):2118-32. Review

| * g
* t
* d
Vitaminler |
| --- |
| Tüm B vitaminleri - Tüm D vitaminleri |
| A vitamini (**A**) - Tiyamin (**B1**) - Riboflavin (**B2**) - Niyasin (**B3**) - Pantotenik asit (**B5**) - Piridoksin (**B6**) - Biyotin (**B7**) - Folik asit (**B9**)B12 vitamini (**B12**) - C vitamini (**C**) - Ergokalsiferol (**D2**) - Kolekalsiferol (**D3**) - E vitamini (**E**) - Naftokinon (**K**) |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb12262847c (data)
* LCCN: sh85143994
* NDL: 00576745
* NKC: ph889902
* NLI: 987007543706905171

 |