Ermeni ve Bağımsız Devletler Topluluğu güçleri tarafından 1992 yılında Azerbaycan Hocalı'daki 613 kadar sivilin katliamının yirminci yıl dönümü anısına bir miting düzenlendi. Bu çerçevede "Hocalı İçin Adalet" adını taşıyan büyük bir kampanya başlatıldı. 26 Şubat 2012'de İstanbul'da Galatasaray Lisesi önünden başlayan ve Taksim Meydanı'na doğru devam eden, yaklaşık 200.000 katılımcı ile saatlerce süren gösterilerde "Hepimiz Hocalılıyız" (Azerice: "Hamımız Xocalılıyıq", İngilizce: "We are all from Khojaly") sloganları atıldı. 

Kalabalık içinde bulunan birçok kişi nefret söylemi ve Ermeni karşıtı sloganlar da kullandı.

"Hocalı İçin Adalet" Kampanyası
-------------------------------

"Hocalı için Adalet" sloganı altında 8 Mayıs 2008 tarihinde "Uluslararası Farkındalık Kampanyası" başlatıldı. 1 milyondan fazla insanın katıldığı "Hocalı için Adalet, Karabağ İçin Özgürlük" kampanyasının İnternet sitesinden dünya liderlerine "İnsanlığa karşı bir suç olarak Hocalı Katliamı'nı tanımaları ve dünyadaki adaletsizlikle mücadele etmeleri" konusunda imzalı dilekçeler gönderildi.

Gösteriler
----------

Hocalı Katliamı kurbanlarının 20. yıl dönümü anısına kamu sendikaları, gençlik ve öğrenci örgütleri ve diğer Türk örgütlerin katılımıyla yaklaşık 200.000 kişilik bir miting yapıldı. Gösterilere on binlerce Azeri ve Türk vatandaşının katılımı beklenirken farklı etnik gruplarında olaya dahil olmasıyla 200.000 bin kişilik bir gösteri yapıldı. Olayın çözülmesi ve uluslararası hukuka göre cezalandırılması için protestolar sırasında Hocalı Katliamı organizatörlerinin isimleri okundu. İstanbul polisi olası tehlikelerden korkarak, İstiklal Caddesi'ne doğru yürüyen gösterilere karşı Fransız Kültür Merkezi bölgesinde ağır güvenlik önlemi aldı. Ağırlıklı olarak Türkler ve Azerilerden oluşan göstericilerin temel amacı dayanışma göstermek oldu.

Gösterilere Milliyetçi Hareket Partisi, Ülkü Ocakları, Alperen Ocakları ve diğer milliyetçi örgütler ile siyasi partiler de katıldı. Yunan ve Fransız konsoloslukları çevresinde yoğun güvenlik önlemleri alındı ve Agos Gazetesi'nin binasına doğru giden yollar kapatıldı.

Gösterilere katılan İstanbul valisi Hüseyin Avni Mutlu ve içişleri bakanı İdris Naim Şahin olaylar hakkında: "Böylesine cesur, onurlu, kararlı, huzurlu ve kardeşçe bir toplanma olmamıştı. Hepinizi selamlıyorum! Hoş geldiniz, sizin birliğiniz ebedi olacaktır." şeklinde yorum yaptı. Ayrıca; "Ermeni saldırganlığa dur de.", "Hepimiz Hocalılıyız.", "Güney Azerbaycan'daki Türklere yapılan soykırımı unutma!", "Tek millet, iki ülke, Hocalı için adalet!", "Ermeni yalanlarına dur de." şeklinde sloganlarda atıldı.

Protestocular daha sonra olaysız bir şekilde dağıldı.

### Irkçı Sloganlar

Kalabalıkta bulunan bazı gruplar Ermeni karşıtı sloganlar ve şiddet içerikli tehditler içeren sloganlar attı. Ermeni gazeteci Hrant Dink'in mahkûm katili Ogün Samast ve Yasin Hayal'e övgü içeren sloganlar kamuoyunda tartışma yarattı.

Isparta Süleyman Demirel Üniversitesi öğrencileri ise "Ağrı Dağı senin mezarın olacak." şeklinde söylemlerde bulundu.

İlgili Olaylar
--------------

* İslam İşbirliği Teşkilatı Gençlik Forumu, Hocalı için uluslararası adalet çerçevesinde bir İstanbul'da fotoğraf ve resimlerinden oluşan bir sergi açtı. Sergi Taksim Metro İstasyonu sergi salonunda yer alır.
* Hocalı Katliamının 20. yıl dönümünü anmak için İstanbul'un yanı sıra binlerce kişi başkent Ankara'da toplandı.

Tepkiler
--------

Amerika Ermeni Ulusal Komitesi gösterileri kınadı ve Amerika Birleşik Devletleri Türkiye büyükelçisi Francis Ricciardone'yi çağırdı. Türkçe ve Ermenice yayın yapan Agos Gazetesi de gösterileri kınadı ve 4 Martta bir gösteri düzenledi. Agos, tüm halklar için kardeşlik ve ırkçılığın sonlandırılması için çağrılarda bulundu. 

**Türkiye Sosyalist Azerbaycanlılar Birliği,** Hocalı gösterilerini çevreleyen olayları "Ermeni soykırımını inkar etmeyi bir araç olarak" kullanılmamak gerektiğini belirterek konu hakkında bir bildiri yayınladı. 

Bir sendika üyesi ise Taraf Gazetesi'ne bir iddiada bulundu. "Azerbaycan hükûmetinin Türkiye'deki gösterilere katılanlara seyahat masraflarını karşılamak için 2 milyon dolarlık bir mali destek oluşturduğunu" iddia etti.  

27 Şubat tarihinde Türkiye'nin İnsan Hakları Komisyonu başkanı Ayhan Sefer Üstün, mitingde ırkçı işaretlere ve protestoculara karşı harekete geçmeye çalıştı. 

Avrupa Birliğine karşı atılan Ermeni karşıtı sloganlar endişeleri artırdı. Avrupa Komisyonu tarafından yapılan açıklamada, Türkiye'nin dini azınlıkların ve nefretin tahrik kovuşturması hakkında yeni bir yasa benimsemesi gerekliliğine dikkat çekildi.

Tutuklamalar
------------

18 Nisan 2012 tarihinde İstanbul'da polis, protestolarla ilgili olarak dokuz kişiyi tutukladı. Gösteriler öncesinde "bilinmeyen kişiler tarafından kusurlu afiş teslim edilmesi" ile suçlanan dokuz kişi ifade verdikten sonra serbest bırakıldı.

Ayrıca bakınız
--------------

* Karabağ Savaşı

Kaynakça
--------

1. ↑  "News.az: 'We are all from Khojaly' rally in Istanbul draws nearly 200,000 - PHOTOS". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Şubat 2016.
2. ↑  "Irkçı pankart taşıyanlar serbest". 16 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Şubat 2020.
3. ↑  "Nine anti-Armenian protesters detained in Turkey". *hurriyetdailynews*. 18 Nisan 2012. 15 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Aralık 2012.

| * g
* t
* d
Türkiye'de protestolar |
| --- |
| 
* Kumkapı gösterileri (1890)
* Sultanahmet Mitingleri (1919)
* *Ya Taksim Ya Ölüm* (1950'ler)
* Anıtkabir'de düzenlenen miting ve protestolar (1953-1982)
* 28-29 Nisan Olayları (1960)
* 555K (1960)
* Altıncı Filo protestoları (1967-1969)
* 15-16 Haziran olayları (1970)
* Serhildan (1990-günümüz)
	+ Şubat 1999 Kürt protestoları (1999)
	+ Mart 2006 Diyarbakır olayları (2006)
	+ Aralık 2009 Kürt protestoları (2009)
	+ 2011-2012 Kürt protestoları (2011-2012)
	+ Kobani Olayları (2014)
* Cumartesi Anneleri (1995-günümüz)
* Homofobi ve Transfobi Karşıtı Yürüyüş (2003-günümüz)
* İstanbul Onur Yürüyüşü (2003-2015)
* Cumhuriyet Mitingleri (2007)
* TEKEL işçi eylemi (2009-2010)
* *İnternetime Dokunma!* (2011)
* Nükleer santral karşıtı insan zinciri (2011-2015)
* Cumhuriyet için Seferberlik Buluşması (2012)
* 2012 İstanbul Hocalı Katliamı anma töreni (2012)
* Adalet Yürüyüşü (2013)
* Gezi Parkı olayları (2013)
* İzmir Onur Yürüyüşü (2013-günümüz)
* Cerattepe protestoları (2015-2016)
* 2016 Taksim mitingi (2016)
* Adalet Yürüyüşü (2017)
* İstanbul Havalimanı protestoları (2018)
* Diyarbakır Anneleri (2019-2020)
* Altındağ Olayları (2021)
* 2021 Boğaziçi Üniversitesi protestoları (2021)
* Barınamıyoruz hareketi (2021)
* İkizdere taş ocağı protestoları (2021)
* 2022 Türkiye kurye grevleri
* Kartonsan grevi (2022)
* 2023 Eskişehir maden grevi
* Özgürlük yürüyüşü (2023)
* 2023 Türkiye öğrenci eylemleri

 |