**Mundo** (Yunanca: Μοῦνδος; Moundos; ö. 536), yaygın olarak Latince **Mundus** biçiminde anılır,, I. Justinianus döneminde Bizans İmparatorluğu'nun bir Gepid generaliydi.

Kökeni ve ilk yılları
---------------------

Günah Çıkartıcı Theofanis'e göre Mundus, Doğu Germen kabilesi Gepid hükümdarı Γιέσμ (Giesmus)'un oğlu ve başka bir Gepid hükümdarı Trapstila'nın yeğeniydi. Giesmus adı kökü \*gesm <\*gésəm, Türkçe-Moğolca *kes/käs* (koruyucu, lütuf bahşeden, kutsama, talih) kökünden türemiştir. Babası, 488'de Teoderik'in Ostrogotlarına karşı savaşta öldürüldü, ardından Mundus, Teoderik'in kendisine katılma davetini kabul etti. Teoderik'in 526'daki ölümüne kadar İtalya'da kaldı ve bu noktada anavatanına döndü.

Mundus'un kesin doğum tarihi bilinmemektedir. Jordanes, Theofanis ve İoannis Malalas'a göre Mundus, Hun Attila kökenliydi. Adı, Attila'nın babası Muncuk Han ile aynı etimolojiye sahiptir, Türkçe *\*munʒu* (mücevher, inci; bayrak).

Bizans hizmeti
--------------

529'da Mundus, I. Justinianus'a bağlılığını sunan elçiler gönderdi. Teklifi kabul edildi ve Mundo, Illyria'daki ve Tuna sınırındaki tüm askeri kuvvetlerin başı olan *magister militum per Illyricum* olarak atandı. Ertesi iki yıl boyunca, Balkanlara yapılan Slav ve Bulgar akınlarını önledi ve Konstantinopolis'e çok miktarda ganimet gönderdi.

531'de Mundus, Callinicum'daki başarısızlığından sonra Belisarius'un yerini alarak kısa bir süre *magister militum per Orientem* oldu, ancak öyle görünüyor ki Mundus bu komutu üstlenmek için Doğu'ya hiç gitmedi. Ocak 532'de tekrar Illyria kuvvetlerinin komutanlığına atandı. Aynı ay içerisinde, Nika Ayaklanması patlak verdiğinde Heruli paralı askerlerinden oluşan bir kuvvetle Konstantinopolis'teydi. Mundus, Justinianus'a sadık kaldı ve Belisarius ile birlikte, Hipatius taraftarlarının Hipodrom'da katledilmesinden ve böylece imparatorluk kontrolünün yeniden tesis edilmesinde görev aldı.

Mundus bundan sonra Illyricum'daki kuvvetlerin komutanı olarak kaldı. 535'te Justinian, İtalya'yı Gotlardan geri alma girişimini başlatırken, güçlerini Gotların elinde tuttuğu Dalmaçya'ya götürdü, bu sırada Belisarius İtalya'yı denizden işgal etti. Mundus Gotları yendi ve başkent Salona'yı aldı, ancak ertesi yılın başlarında eyaleti geri almak için yeni bir Got ordusu geldi. Salona yakınlarındaki bir çatışmada, Mundus'un oğlu Mauricius daha büyük bir Got güç tarafından sadece birkaç adamla tuzağa düşürüldü ve öldürüldü. Oğlunun kaybıyla öfkelenen Mundus, Gotları yendi, ancak takip sırasında ölümcül şekilde yaralandı.

Kaynakça
--------

Özel

1. ↑  Maenchen-Helfen 1973, s. 148, 364, 409.
2. ↑  Pritsak 1982, s. 432, 434, 439, 449, 453, 473.
3. ↑  Evans, James Allan (2011). *The Power Game in Byzantium: Antonina and the Empress Theodora* (İngilizce). A&C Black. ss. 68, 70, 78, 80, 99. ISBN 9781441140784. 20 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Şubat 2022.
4. ↑  cf. Bury 1923, ss. 41, 43, 46, 87ff. 170, 174, Treadgold 1997, ss. 180, 187–188
5. ↑  Hodgkin, Thomas (2018). *Italy and Her Invaders: Volume IV - Imperial Restoration* (İngilizce). Perennial Press. ISBN 978-0265176733.
6. 1 2  Theophanes, 6032
7. ↑  Pritsak 1982, s. 449–453.
8. ↑  Maenchen-Helfen 1973, s. 364, 409.
9. ↑  Pritsak 1982, s. 439, 453.
10. ↑  John Malalas, 450-451
11. ↑  Marcellinus Comes, AD 530
12. ↑  Procopius, *De Bello Persico*, I.XXIV.42-52
13. ↑  Procopius, *De Bello Gothico*, I.V.12-4
14. ↑  Procopius, *De Bello Gothico*, I.VII
15. ↑  Hughes, Ian (Historian) (2009). *Belisarius : the last Roman general*. Yardley, Pa.: Westholme. ISBN 9781594160851. OCLC 294885267.

Genel
### Birincil kaynaklar

* Prokopius, *De Bello Persico*, Volume I. 7 Kasım 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. *De Bello Gothico*, Volume I. 10 Ekim 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Project Gutenberg)
* İoannis Malalas, *Chronographia*
* Günah Çıkartıcı Theofanis, *Chronicle*
* Marcellinus Comes, *Chronicon 13 Haziran 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.*

### İkincil kaynaklar

* Bury, John Bagnell (1923). *History of the Later Roman Empire: From the Death of Theodosius I to the Death of Justinian* (İngilizce). Londra: MacMillan & Co. ISBN 0-486-20399-9. 13 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Şubat 2022.
* Croke, Brian (1982). "Mundo the Gepid: From Freebooter to Roman General". *Chiron* (İngilizce). **12**: 125-136.
* Maenchen-Helfen, Otto J. (1973). *The World of the Huns: Studies in Their History and Culture* (İngilizce). University of California Press. ISBN 9780520015968.
* Pritsak, Omeljan (1982). "The Hunnic Language of the Attila Clan" (PDF). *Harvard Ukrainian Studies* (İngilizce). Cambridge, Massachusetts: Harvard Ukrainian Research Institute. **IV** (4). ISSN 0363-5570. 13 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 20 Şubat 2022.
* Treadgold, Warren (1997). *A History of the Byzantine State and Society* (İngilizce). Stanford, California: Stanford University Press. ISBN 0-8047-2630-2. 26 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Şubat 2022.