**Theofilaktos Dalassenos** (Yunanca: Θεοφύλακτος Δαλασσηνός; yaklaşık 990 öncesi – 1039 sonrası), 11. yüzyılda önemli görevler üstlenmiş Bizanslı aristokrat ve Dalassenos soylu ailesinin bir üyesidir.

Hayatı
------

Theofilaktos, Dalassenos soylu ailesinin bilinen ilk üyesi ve 998'de Epemiye Muharebesi'nde öldürülen Damian Dalassenos'un oğludur. İlk defa 998 yılında Fâtımîler'e karşı muharebede Antakya *Doux* olan babası ile birlikte kaydedilmiştir. Epemiye Muharebesi'nin sonucu, Damian öldürüldü ve kardeşi Konstantinos ile beraber esir alındı. Her ikisi Fâtımî general Jaysh ibn Samsama'ya 6,000 altın dinara satıldılar ve ertesi on yılı Fâtımî başkenti Kahire'de esir geçirdiler.

Serbest bırakılmasının ardından askeri kariyerine devam etti, ancak hayatı 1021/22'ye kadar belirsizdir, bu sırada Antakyalı Yahya'ya göre *protospatharios* ve *Drungarios* (büyük olasılıkla *Drungarios tes viglas* görevi) rütbesine sahipti. Ağustos 1022'de İmparator II. Basileios (h. 976-1025), onu Anatolikon Theması'na yeni *Stratigos* olarak atadı ve Nikiforos Ksifias ve Nikiforos Fokas Baritrahelos'un isyanını bastırma görevi ile asker toplamak için para verdi. Sonunda, iki asi birbirine düştü ve Ksifias, Fokas'ı öldürdü; isyan çöktüğünde, Theofilaktos Ksifias'ı esir aldı ve yargılanmak üzere Konstantinopolis'e getirdi.

Günümüze ulaşan makam mühürlerinden, İberya *katepano*'nu (muhtemelen 1021'den önce) ve Vasburagan *katepano*'nu (1027'den sonra) makamlarının rütbesini elinde tuttuğu bilinmektedir. Muhtemelen 1032-34 yıllarında yaptığı son görevi, *anthypatos patrikios* ve *vestes* rütbeleri ile Antakya *doux* idi, bu bir mühür ile kaydedilmiştir. Ancak İmparator IV. Mihail (h. 1034-1041) Dalassenos ailesinin tahtı gasp etmek için komplo kurmalarından şüphelendi: böylece Theofilaktos'un kariyeri muhtemelen 1034 yılında sona erdi ve Ağustos 1039'da ailenin geri kalanı sürgün edildi Başka bir mühür, yüksek saray *magistros* rütbesi de elinde tuttuğunu kaydeder, ancak bunun 1034'ten önce mi yoksa IV. Mihail'in ölümünden sonra mı verildiği belirsizdir.

Theofilaktos büyük olasılıkla, Komninos Hanedanı'nın kurucusu İmparator I. Aleksios'un annesi Anna Dalassini'nin anne tarafından dedesi Adrianos'un babasıdır.

Kaynakça
--------

Özel

1. ↑  ODB, "Dalassenos", p. 578.
2. 1 2 3 4  Cheynet & Vannier 1986, s. 82.
3. 1 2 3 4 5 6 7  PmbZ, Theophylaktos Dalassenos (#28254).
4. ↑  Holmes 2005, ss. 517-521.
5. ↑  Cheynet & Vannier 1986, s. 83.
6. ↑  Cheynet & Vannier 1986, ss. 83-84.
7. ↑  Holmes 2005, s. 353.
8. 1 2  Cheynet & Vannier 1986, s. 84.
9. ↑  Cheynet & Vannier 1986, ss. 77, 84.

Genel
* Cheynet, Jean-Claude; Vannier, Jean-François (1986). *Études Prosopographiques* (Fransızca). Paris: Publications de la Sorbonne. ISBN 978-2-85944-110-4. 25 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2020.
* Holmes, Catherine (2005). *Basil II and the Governance of Empire (976–1025)* (İngilizce). Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-927968-5. 24 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2020.
* Alexander Kazhdan, (Ed.) (1991). *The Oxford Dictionary of Byzantium* (İngilizce). Oxford ve New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-504652-8.
* Lilie, Ralph-Johannes; Ludwig, Claudia; Pratsch, Thomas; Zielke, Beate (2013). *Prosopographie der mittelbyzantinischen Zeit Online. Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften. Nach Vorarbeiten F. Winkelmanns erstellt* (Almanca). Berlin ve Boston: De Gruyter.