**Eyüp Sultan Camii**, İstanbul'un Konstantinopolis Surları dışındaki, Haliç kıyısında yer alan ilçesi Eyüpsultan'daki bir camidir. Külliyede, İslam peygamberi Muhammed'in sancaktarı ve sahabesi Ebu Eyyûb el-Ensarî'nin gömüldüğü türbe de yer almaktadır. Çok daha eski bir alanda bulunan mevcut yapı 19. yüzyılın başlarından kalmadır.

Cami ve çevresi, özel kutsallığı nedeniyle, Osman Gazi'nin kılıcını kuşanmak üzere Cülûs Yolu'ndan geçerek gelen yeni Osmanlı padişahlarının saltanat törenlerinde rol oynamıştır.

Tarihçe
-------

Cami, adını, 670'lerde Konstantinopolis'in ilk Arap kuşatması sırasında burada öldüğüne inanılan, Muhammed'in arkadaşı ve sahabesi Ebu Eyyûb el-Ensarî'den (Türkçe: Eyüp Sultan) almıştır.

1453'te İstanbul'un Fethi'nden sadece beş yıl sonra Osmanlı padişahı II. Mehmed tarafından 1458'de alana bir külliye inşa edildi. Efsaneye göre Mehmed, hocası Akşemseddin ile sohbet ederken, Eyüp Sultan'ın mezarının nasıl bulunacağını sormuştur. Akşemseddin, "Şu karşı yakadaki tepenin eteğinde bir nur görüyorum. Orayı kazacağız, bir beyaz mermer çıkacak. Eyüp Sultan orada olmalıdır." der. Kazılan bölgede "Haz-a kabri Halit İbni Zeyd" yazılı beyaz bir mermer bulunur. Bunun üzerine, bulunan mezarın biri baş ucuna, biri ise ayak ucuna olmak üzere iki adet fidan dikilerek bölgeden ayrılırlar. Bu haberi alan II. Mehmed, alanın çevrilmesini ve her bölgeye çeşme yapılmasını emreder. Dikilen fidanları da caminin girişindeki çeşmelerin yanına taşıtır.

18. yüzyılın başlarında Sultan III. Ahmed, caminin iki minaresini bugünkü haliyle yeniden inşa ettirmiştir. 18. yüzyılın sonlarında cami, muhtemelen deprem nedeniyle harap bir durumdaydı ve 1798'de Sultan III. Selim, minareler dışındaki tüm yapının yıkılıp yeniden inşa edilmesini emretti. Yeniden inşa süreci 7 Temmuz 1800 tarihinde tamamlandı. Doğudaki minare ise 1822 yılında II. Mahmud tarafından özgün üslupta yeniden inşa edilmiştir.

Dini önemi
----------

Louis Émile Pinel de Grandchamp'ın 1894 yılında yaptığı bir tabloda görülen Eyüp Sultan Camii
Eyüp Sultan'da kuş sarayıEyüp Sultan Camisi'nde kuş sarayı
Sidi Muhammed İdris El Mehdi es-Senusi kitabesiI. İdris tarafından Eyüp Sultan'a hediye edilen kitabe
Muhammed'in bir arkadaşı olarak Ebu Eyyûb el-Ensarî, Müslümanlar tarafından büyük saygı görüyor ve türbesinin bulunduğu yer özel bir önem taşıyor. Türbe, caminin ibadethanesinin ana girişinin karşısındaki avlunun kuzey tarafında yer almaktadır. Türbe içinde Muhammed'e ait olduğuna inanılan kutsal emanetler ve Osmanlı padişahları I. Ahmed, I. Mahmud ve III. Selim tarafından mekanın kutsallığını belirten çeşitli kitabeler bulunmaktadır.

Camiye atfedilen aşırı kutsallık nedeniyle, birçok önemli Osmanlı devlet insanı ve hanedan üyesi, camiye yakın bir yere gömülmeyi tercih etmiştir; I. Süleyman ve II. Selim'in emrinde görev yapmış Osmanlı sadrazamı Sokollu Mehmet Paşa, Siyavuş Paşa, 16. yüzyılda Kıbrıs'ı Osmanlı adına fetheden Lala Mustafa Paşa, Âdile Sultan ve Mihrişah Sultan. Türbenin biraz dışında, Haliç'e bakan tarafta V. Mehmed'in 1918 yılında Mimar Kemaleddin Bey tarafından tasarlanan türbesi de yer almaktadır. Caminin arkasında ise Eyüpsultan Mezarlığı ve Pierre Loti Tepesi bulunmaktadır.

Modern zamanda, sünnet olmak üzere olan erkek çocuklarının bazen özel kıyafetleriyle buraya getirilir. Ayrıca belediye tarafından ihtiyacı olan ailelerin çocukları için toplu sünnet töreni de düzenlenmektedir. Ramazan ayında, insanların iftarda oruçlarını açmaları için de toplanılan bir mekandır ve birçok kişi caminin avlusunda piknik yapmayı tercih etmektedir. Eyüpsultan Meydanı ve cami, yıl boyunca ülkenin dört bir yanından gelenlerin hac noktasıdır.

Mimarisi
--------

### Cami ve türbe

Türbe girişinde sergilenen bazı dini emanetler
Ayrıca bakınız: Eyüp Sultan Türbesi
Eyüp Sultan Camii, dikdörtgen planda mihrabı çıkıntılı bir camidir. yeniden inşasının nispeten geç bir tarihe sahip olmasına rağmen, 16. yüzyılda Mimar Sinan tarafından yaygınlaştırılan Klasik dönem Osmanlı mimarisi tarzına hâlâ sadıktır. Özellikle Sinan'ın Azapkapı semtindeki Sokollu Mehmed Paşa Külliyesi ile karşılaştırıldı, çünkü yarım kubbelerle çevrili merkezi bir kubbe ile aynı "sekizgen baldaquin" tasarımını takip ediyor.**^** Ancak dekorasyonunun büyük bir kısmı, geçmeli sütunlar, oyulmuş yaprak ve kabuk şekilleri ve Osmanlı kaligrafi yazıtlarıyla çağdaş Osmanlı Barok tarzındadır. Sütunların iyon benzeri basit başlıkları vardır. Giriş kapılarının, mihrap ve minberin dalgalı süslemeleri yine Osmanlı Barok döneminin en güzel örneklerindendir. Yapı esas olarak beyaz taştan inşa edilmiş olup, bazı sütunlar pirinçle kaplanmış beyaz mermerden imal edilmiştir. Bazı dekorasyonlar ise yaldızlıdır. Caminin eski tarzda inşa edilmiş iki minaresi vardır.

1458 yılından sonra zaman zaman tamir gören caminin minarelerinin boyu önceleri kısaydı, 1733 yılında yeni uzun minareler yapıldı. 1823'te Haliç tarafındaki minare, yıldırım düşmesi sonucu hasar gördüğü için yeniden inşa edildi.

* Caminin içi
* Cami içi (ibadet alanı)Cami içi (ibadet alanı)
* Yarım kubbelerle çevrili cami kubbesinin içiYarım kubbelerle çevrili cami kubbesinin içi
* Doğrudan aşağıdan görülen kubbe (ana avizeden)Doğrudan aşağıdan görülen kubbe (ana avizeden)
* İbadethanenin köşesinde padişahın özel balkonuİbadethanenin köşesinde padişahın özel balkonu
* Caminin mihrabıCaminin mihrabı
* Mihrap detaylarıMihrap detayları
* Caminin minberiCaminin minberi

Dışarıdan bakıldığında düzensiz şekilli büyük bir dış avlu, dikdörtgen bir iç avluya açılmaktadır. Dış avlunun güney tarafı boyunca uzanan yükseltilmiş, kapalı bir koridor, başlangıçta padişahın camiye ve ibadethanenin içindeki alanına özel girişiydi. Şadırvan bu avluda yer almaktadır. İç avlu bir taraftan camiye, diğer taraftan Eyüp Sultan Türbesi'ne erişim sağlar. Bu avlunun ortasında dikdörtgen bir platform ve platformun köşelerinde Barok mermer çeşmeler bulunan eski bir çınar ağacı bulunmaktadır. Bu çınar ağacının etrafındaki parmaklıkların dört köşesinde dört adet çeşme bulunur. Bunlara hacat çeşmeleri veya kısmet çeşmeleri denmektedir. Camide restorasyon sonrasında namaz kılan III. Selim bir Mevlevî olduğu için, parmaklıkların üzerinde Mevlevî sikkeleri bulunur.[*kaynak belirtilmeli*] Bu platform eskiden Osmanlı padişahlarının tahta çıktıklarında Osman Kılıcı'nı kuşandıkları yerdi. Ayrıca platform yerinde eskiden bulunan Sinan Paşa kasrı 1798 yılında yıktırılmıştır. Cami girişinden önce avlunun üç yanında kemerler ve kubbelerden oluşan bir revak uzanır.

* Cami ve külliyenin dışı
* Külliyenin batıdan dış görünüşüKülliyenin batıdan dış görünüşü
* Dış avlunun ana kapısıDış avlunun ana kapısı
* Caminin dış avlusuCaminin dış avlusu
* Cami avlusunda bulunan şadırvanCami avlusunda bulunan şadırvan
* Eskiden caminin padişah girişi olarak kullanılan koridorunun görünümüEskiden caminin padişah girişi olarak kullanılan koridorunun görünümü
* İç avluya açılan kapıİç avluya açılan kapı
* Cami girişinin önünde revaklı iç avluCami girişinin önünde revaklı iç avlu
* İç avlunun ağaç ve bahçe platformu (2013 yılındaki restorasyon sırasında çekilmiş)İç avlunun ağaç ve bahçe platformu (2013 yılındaki restorasyon sırasında çekilmiş)
* Bahçe platformunun köşesinde çeşmeBahçe platformunun köşesinde çeşme
* Caminin ana giriş kapısıCaminin ana giriş kapısı

Eyüp Sultan Türbesi'nin girişinden önce, iç avlunun bahçe platformunun kenarına kadar uzanan çıkıntılı bir revak bulunmaktadır. İçeride, kubbeyle örtülü geleneksel sekizgen şekle sahip mezar odasından önce gelen bir giriş bölümü bulunmaktadır. Lahit, ayrıca çerçeveli hat sanatı, lambalar ve diğer süslemelerle süslenmiş Barok tarzı gümüş bir çerçeveyle çevrelenmiştir.
Mermerden imal cümle kapısı üzerinde 9 sıralık kitabenin ilk sırası:

> *Zehi münkadı emri gerdgar zılli Rabbani*
> 
> 
> *Serefrazı cihandaranı asrın şahı devranı*
> 
> 
> *Menarı nurfeşan sultan selim hanı bülend ikbal*
> 
> 
> *Bilin gülbank dahi iyledi pür cümle azani.*
> 
> 

* Türbe
* Eyüp Sultan Türbesi'nin cami avlusundan görülen dış görünüşüEyüp Sultan Türbesi'nin cami avlusundan görülen dış görünüşü
* Türbenin revak ve cephesiTürbenin revak ve cephesi
* Türbenin giriş kapısıTürbenin giriş kapısı
* Mezar odasının kapısı. İçeriden kenotafın etrafındaki gümüş çerçeve görülebilmektedir.Mezar odasının kapısı. İçeriden kenotafın etrafındaki gümüş çerçeve görülebilmektedir.

#### Çiniler

Türbenin revağa bakan duvarı, caminin 1798-1799 yıllarında yeniden inşası sırasında bir araya getirilen farklı dönemlere ait İznik çinileriyle kaplıdır. Türbenin giriş holünün duvarları da İznik çinileriyle kaplıdır; bunların çoğu, İznik çini tasarımında önemli bir nokta olan, Ermeni bolesi olarak bilinen ve yaklaşık 1580'den kalma karakteristik mühür mumu kırmızı sırını göstermektedir. Londra'daki Victoria ve Albert Müzesi'nde bulunan benzer çiniler, bir zamanlar hamamların yıkılmış giriş salonunun (camekân) duvarlarını kaplamış olabilir. British Museum'da ayrıca, türbenin dış duvarını süsleyen bazı çinilere benzeyen, yaklaşık 1550'den kalma lacivert ve turkuaz renkli üç İznik çinisinden oluşan bir panel bulunmaktadır.

2022 yılında bir kişi, cami avlusundaki dua penceresinin her iki yanındaki çinilere, tasarımlarına şeytan boynuzu eklendiğini iddia ederek çekiçle zarar vermişti. Kırılan çiniler aynı yılın Ağustos ayında onarıldı.

* Türbenin dış duvarındaki İznik çinileriTürbenin dış duvarındaki İznik çinileri
* Türbenin girişindeki İznik çinileriTürbenin girişindeki İznik çinileri
* Giriş holünde en güzel dönemlerine ait İznik çinileri örneğiGiriş holünde en güzel dönemlerine ait İznik çinileri örneği
* Girişteki bazı çinilerin detayıGirişteki bazı çinilerin detayı
* Girişteki bazı çinilerin detayıGirişteki bazı çinilerin detayı

### Diğer yapılar

Cami bir zamanlar medrese, imaret, ve hamam içeren daha büyük bir külliyenin merkezi olarak geçiyordu. Medrese muhtemelen mevcut caminin yeniden inşası sırasında yıkılmıştır, ancak hamamın büyük bir kısmı korunmuş ve kullanımda kalmıştır (orijinal soyunma odasının yerini daha yeni bir ahşap yapı almasına rağmen). Hamam binası günümüzde Eyüpsultan Türbe Hamamı Müzesi olarak ziyarete açıktır. Caminin çevresinde bir dizi başka Osmanlı mezarlığı ve hayır kurumu bulunmaktadır. En yakın yapılardan biri III. Selim'in annesi Mihrişah Sultan adına inşa edilmiş imaret ve haziresidir.

Kültürde
--------

Eyüpsultan Meydanı'nda yer alan havuz
Ramazan Bayramı'nda Eyüp Sultan Camii
### Evliya Çelebi ve Eyüp Sultan Camii

Evliya Çelebi'nin Eyüp Sultan Camii anlatımı: *"Eyüp şehri, İstanbul'un batı tarafındadır. İstanbul'a denizden dokuz mil ve karadan iki saattir. Ama yine istanbul'a bitişik olup arasında asla boş arazi yoktur. Baştanbaşa mamurdur. Fakat başka hükümettir. Fatih kanununa göre beş yüz akça mevleviyettir.*

*… karşı tarafı deniz karşısında Sütlüce kasabasıdır. Arası bir ok atımı yerdir.*

*Eyüb Sultan Camii: Bu, Fatih Sultan Mehmed Han'ın yapısıdır ki sevabını Ebu Eyyûb el-Ensarî'ye hediye eylemiştir. Deniz kıyısına yakın ensari yerinde düz bir yerde yapılmıştır. Bir kubbelidir. Mihrab tarafında yarım kubbesi daha vardır. Lakin o kadar yüksek değildir. Caminin içinde sütun yoktur. Orta kubbe etrafında sağlam kemerler vardır. Mihrabı ve minberi sanatlı değildir. Hünkar mahfili sağ taraftadır. İki kapılıdır. Biri sağ tarafta yan kapısı, diğeri kıble kapısıdır. Kıble kapısı üzerinde bir mermer üzerinde celi yazı ile şu tarih yazılmıştır: hamden lillah beyti mamur oldu bu. Sağ ve solda iki minaresi vardır. Avlusunun üç tarafı odalarla süslüdür. Ortasında cemaat maksuresi vardır. Bu maksure ile Eba Eyüp mezarı arasında göklere baş uzatmış iki çınar vardır ki, cemaat gölgesinde ibadet eder. Bu avlunun da iki kapısı vardır. Batı kapısının dışında büyük bir avlu daha vardır. İçinde dut ve diğer ağaçlarla yedi tane büyük çınar vardır. Bu avlunun iki tarafında abdest muslukları vardır. Bu camiden başka şehir içinde seksen kadar mescid vardır ki dördü Mimar Sinan yapısıdır."*[*kaynak belirtilmeli*]

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4 5  "Eyüp Sultan Külliyesi". *TDV İslâm Ansiklopedisi*. 9 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2023.
2. ↑  "Eyüp Sultan Camii Nerede? Eyüp Sultan Camisi Tarihi, Özellikleri, Hikayesi Ve Mimarı Hakkında Bilgi". *www.hurriyet.com.tr*. 14 Eylül 2020. 2 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2023.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Goodwin, Godfrey (1997). *A history of Ottoman architecture*. repr. Londra: Thames and Hudson. ISBN 978-0-500-27429-3.
4. 1 2  Derin, Sevil (30 Aralık 2016). "Tarihî Süreçte Eyüp Sultan Camisi". *Sanat Tarihi Dergisi*. **25** (2): 177-191. doi:10.29135/std.282103. ISSN 1300-5707. 2 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2023.
5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Summer-Boyd, Hilary; Freely, John (2010). *Strolling through Istanbul: the classic guide to the city*. Londra: Tauris Parke Paperback. ISBN 978-1-84885-154-2.
6. ↑  "Akşemsettin müjdeyi verdi". *takvim.com.tr*. 26 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2023.
7. ↑  Nursel Uyanıker (2010). *Eyüp Sultan Türbesi Etrafında Teşekkül Eden Efsanelerin Tespiti ve İncelenmesi* (PDF). İstanbul Üniversitesi. s. 278. 2 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 2 Eylül 2023.
8. 1 2 3  Rüstem, Ünver (2019). *Ottoman Baroque: the architectural refashioning of eighteenth-century Istanbul*. Princeton: Princeton university press. ISBN 978-0-691-18187-5.
9. ↑  Shaw, Stanford Jay (1971). *Between Old and New: The Ottoman Empire Under Sultan Selim III, 1789-1807* (İngilizce). Harvard University Press. ISBN 978-0-674-06830-8. 2 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2023.
10. ↑  Şahin, Kaya (2013). *Empire and Power in the Reign of Süleyman: narrating the Sixteenth-Century Ottoman World*. Cambridge studies in Islamic civilization. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-1-107-03442-6.
11. ↑  Tonguç, Saffet Emre; Yale, Pat (2010). *Istanbul: the ultimate guide*. İstanbul: Boyut yayın grubu. ISBN 978-975-23-0734-6.
12. ↑  "Inside Turkey's Circumcision Palace - in pictures". *the Guardian* (İngilizce). 19 Ağustos 2016. ISSN 0261-3077. 4 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2023.
13. ↑  "Eyüpsultan'da toplu sünnet şöleni düzenlendi". *Haberler*. 1 Temmuz 2022. 2 Temmuz 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2023.
14. ↑  Hyökki, Linda (16 Nisan 2021). "Finding the sacred in Istanbul: The pilgrimage site of Eyüp Sultan". *Daily Sabah* (İngilizce). 16 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2023.
15. 1 2  Kuban, Doğan (2010). *Ottoman architecture*. Woodbridge: Antique collectors' club. ISBN 978-1-85149-604-4.
16. ↑  "Eyüp Sultan Camii". *www.eyupsultan.gov.tr*. Eyüpsultan Kaymakamlığı. 2 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2023.
17. ↑  "Eyüp Sultan ve zemzem kuyusu". *www.hurriyet.com.tr*. 22 Ağustos 2009. 29 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2023.
18. ↑  Sarı, İbrahim (30 Nisan 2016). *EYÜP SULTAN HAZRETLERİ: Memleketimizin En Aziz Misafiri: Eyüp Sultan Hazretleri...* kitapoku. ISBN 978-605-4746-85-9. 2 Eylül 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2023.
19. 1 2  Atasoy, Nurhan; Raby, Julian; Petsopoulos, Yanni, (Ed.) (1994). *Iznik: the pottery of Ottoman Turkey*. Reissued. Londra: Alexandria Press in association with Laurence King. ISBN 978-1-85669-054-6.
20. ↑  "Tile Panel". Victoria and Albert Museum. 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2023.
21. ↑  Porter, Venetia; British Museum, (Ed.) (1995). *Islamic tiles*. Eastern art series. Londra: British Museum Press. ISBN 978-0-7141-1456-9.
22. ↑  "tile | British Museum". *The British Museum* (İngilizce). 29 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2023.
23. ↑  "Eyüp Sultan Türbesi'nin çinilerine çekiçli saldırı". *www.trthaber.com*. 8 Ağustos 2022. 8 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2023.
24. ↑  "Eyüp Sultan Türbesi'nde tahrip edilen çiniler onarıldı". *www.cumhuriyet.com.tr*. 15 Ağustos 2022. 24 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2023.

Notlar
------

1. ↑  Kitabede Tevbe Suresi'nin 18. Ayeti yazmaktadır: "Allah'ın mescidlerini, Allah'a ve Âhir Gün'e inanan, Namaz'ı kılan, Zekât'ı veren, Allah'tan başkasından çekinmeyen kimseler onarır." (Şablon:Lang-ar)
2. ↑  Nahl Suresi 32. Ayet: "Selam size, yaptıklarınızın karşılığı olarak cennete girin!" (16:32)
3. ↑  Kitabenin üstünde *tuğra* ve altında "Allah'a yakın olanların içecekleri bir kaynaktır o." ayeti bulunmaktadır (83:28)

**^**"Sekizgen baldaquin" terimi, ana kubbenin ağırlığının sekizgen bir formasyonda düzenlenmiş sekiz ana sütun tarafından desteklenmesi anlamına gelir.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Eyüp Sultan Camii*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

| * g
* t
* d
İstanbul'daki camiler |
| --- |
| Adalar | 
* Heybeliada Camii
* Büyükada Hamidiye Camii
* Nizam Camii

 |
| Avrupa Yakası | 
* Abbas Ağa Camii
* Ahmediye (Orta) Camii
* Ali Kethüda Camii
* Arap Camii
* Atik Ali Paşa Camii
* Ayasofya Camii (Müze)
* Barbaros Hayrettin Paşa Camii
* Bebek Camii
* Bayezid Camii
* Cerrah Mehmed Paşa Camii
* Cihangir Camii
* Davutpaşa Camii
* Defterdar İbrahim Paşa Camii
* Dolmabahçe Camii
* Emirgan Hamid-i Evvel Camii
* Ertuğrul Tekke Camii
* Eyüp Sultan Camii
* Fatih Camii
* Fenari İsa Camii
* Ferhad Paşa Camii
* Fethiye Camii
* Firuz Ağa Camii
* Gazi Ahmet Paşa Camii
* Gül Camii
* Haseki Sultan Camii
* Hekimoğlu Ali Paşa Camii
* Hırka-i Şerif Camii
* Hoca Ali Camii
* Hürrem Çavuş Camii
* Hüseyin Ağa Camii
* İskenderpaşa Camii
* İstanbul Murat Paşa Camii
* Kâğıthane Camii
* Kalenderhane Camii
* Kaptan İbrahim Ağa Camii
* Kariye Camii
* Kazancı Camii
* Kılıç Ali Paşa Camii
* Koca Mustafa Paşa Camii
* Feridun Paşa Camii
* Küçük Ayasofya Camii
* Küçük Mecidiye Camii
* Laleli Camii
* Mahmutpaşa Camii
* Manastır Mescidi
* Merkez Efendi Camii
* Mesih Mehmed Paşa Camii
* Mihrimah Sultan Camii
* Mihrişah Valide Sultan Camii
* Fındıklı Camii
* Nusretiye Camii
* Nurbanu Sultan Valide-i Atik Camii
* Nuruosmaniye Camii
* Orhaniye Kışlası Camii
* Ortaköy Camii
* Pertevniyal Valide Sultan Camii
* Piyale Paşa Camii
* Ramazan Efendi Camii
* Rüstem Paşa Camii
* Sinan Paşa Camii
* Sokollu Mehmed Paşa Camii
* Sokollu Mehmed Paşa Camii
* Sultanahmet Camii
* Süleymaniye Camii
* Şehzade Camii
* Şişli Camii
* Taksim Camii
* Teşvikiye Camii
* Tevfikiye Camii
* Üçmihraplı Camii
* Vefa Kilise Camii
* Yavuz Selim Camii
* Yeni Cami
* Yıldız Hamidiye Camii
* Zal Mahmud Paşa Camii
* Zeynep Sultan Camii
* Zeyrek Camii

 |
| Anadolu Yakası | 
* Abdülbaki Efendi Camii
* Ahmediye Camii
* Altunizade Camii
* Aşçıbaşı Camii
* Ayazma Camii
* Aziz Mahmud Hudai Camii
* Beylerbeyi Camii
* Bostancı İstasyon Camii
* Büyük Selimiye Camii
* Çamlıca Camii
* Çinili Camii
* Erenköy İstasyon Camii
* Galip Paşa Camii
* Göztepe Camii
* İbrahim Ağa Camii
* İçerenköy Camii
* İskender Paşa Camii
* Kaptan Hasan Paşa Camii
* Kethuda Camii
* Kozyatağı Camii
* Kuleli Kaymak Mustafapaşa Camii
* Kuzguncuk Camii
* Mihrimah Sultan Camii
* Mimar Sinan Camii
* Nasuhi Mehmet Efendi Camii
* Osman Ağa Camii
* Rum Mehmet Paşa Camii
* Serbostani Mustafa Ağa Camii
* Suadiye Camii
* Sultan Mustafa Camii
* Şemsi Paşa Camii
* Şeyh Devati Camii
* Şeyh Nevruz Camii
* Tuğlacı Camii
* Valide-i Atik Camii
* Valide-i Cedid Camii
* Vaniköy Camii
* Zühtüpaşa Camii

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* envanter.gov.tr: 15663
* kulturenvanteri.com: 7568
* VIAF: 7448155566444713380002

 |