Darwin, 1860'ta fotoğraflandığı gibi, o sırada hâlâ temiz tıraşlıydı.
**Darwin'in teorisinin yayımlanması,** Charles Darwin'in yirmi yılı aşkın bir çalışmasının doruk noktası olan "doğal seçilim yoluyla evrim" teorisini açığa çıkardı.Charles Darwin 1

Darwin'in 1836'da Beagle'daki beş yıllık yolculuğunun sonuna doğru kaydettiği türlerin dönüştürülmesinin olasılığı üzerine düşüncelerini, yolculuk dönüşünde Eylül 1838'de teorisini tasarlamasına yol açan çalışmaları takip etti. Gözlemleri ve teorileri Charles Lyell'in tek biçimci fikirlerini destekleyen bir jeolog olarak kariyerine ve yolculuğunda elde ettiği bulguların yanı sıra yolculuk günlüğünün de yayınlanmasına öncelik verdi. Ancak evrimsel fikirlerini birkaç doğa bilimci ile tartıştı. Evrimsel çalışma "hobisi" hakkında kapsamlı bir araştırma yaptı.

1858'de teorisini yazıyorken, Borneo'daki Alfred Russel Wallace'tan, Wallace'ın kendi doğal seçilim teorisini anlatan bir makale aldı ve bu, Darwin'in 1844 tarihli makalesinden alıntıların ve Wallace'ın makalesinin, 1 Temmuz 1858'de Linne topluluğuna yapılan bir sunumda, *Türlerin Çeşitler Oluşturma Eğilimi Üzerine: Doğal Seleksiyon Yoluyla Çeşitlerin ve Türlerin Sürdürülmesi üzerine* adıyla hemen ortak yayımlanmasına neden oldu. Sunum çok az dikkat çekti ancak Darwin'i 1859'da yayımlanan Türlerin Kökeni adlı kitabının bir "özetini" yazmaya teşvik etti.

Teori 1859 yılında yayımlandı ve o zamandan beri, bilim adamları tarafından sıkça test edilmiş ve doğrulanmıştır. Ancak, bu teori hâlâ birçok insan tarafından tartışılmaktadır.

Evrim teorisi, canlıların değişim sürecini açıklar ve bu değişimin nasıl gerçekleştiğini anlatır. Teori, tüm canlıların ortak bir atadan geldiğini ve bu atadan itibaren canlıların özelliklerinin değiştiğini söyler. Bu değişim, doğal seçilim adı verilen bir süreçle gerçekleşir. Doğal seçilim, canlıların doğal ortamlarında yaşayabilme yeteneklerine göre gerçekleşir. Bu nedenle daha uygun olan canlıların yaşama şansı daha yüksektir ve daha az uygun olan canlılar yaşama şansı daha düşüktür. Bu süreç, zamanla canlıların özelliklerinin değişmesine neden olur.

Evrim teorisi, insanın da tüm canlılar gibi ortak bir atadan geldiğini söyler. Bu nedenle, insanın da diğer canlılar gibi evrim geçirmiş olduğu düşünülür. Ancak, insanın evrim süreci diğer canlıların evrim sürecinden farklıdır ve insanın evrim süreci daha hızlıdır. Bu nedenle, insanın diğer canlılardan farklı özelliklere sahip olduğu düşünülür.[*kaynak belirtilmeli*]

Geçmiş
------

Darwin'in fikirleri, Beagle araştırma seferinin 1836'daki dönüşünden sonra hızla gelişti. Aralık 1838'de teorisinin ilkelerini geliştirmişti. O zamanlar benzer fikirler, diğerlerini de utandırdı ve devrimci mafya ile ilişki kurdu. Yayınlamadan önce olası tüm itirazları yanıtlama ihtiyacının bilincindeydi. "Birincil hobisi" olarak araştırmaya devam ederken, jeoloji ve Beagle keşif gezisinden elde edilen bulguları analiz etmek ve yayınlamak üzerine muazzam miktarda çalışmaktı. Çalışmaları hastalığı nedeniyle defalarca ertelendi.

O zamanlar doğa tarihine, geliri İngiltere'nin Kurulmuş Kilisesi'nden gelen ve günün bilimini, Tanrı'nın planını açıklayan olarak gören ruhani doğa bilimcileri hakimdi. Darwin üç yakın arkadaş buldu: Charles Lyell, Joseph Dalton Hooker ve Thomas Huxley.

Ünlü jeolog Charles Lyell'in kitapları, yolculuk sırasında genç Darwin'i etkilemiş ve ardından, kademeli jeolojik süreçler ve türlerin ilahi yaratılışına ilişkin fikirlerinin destekçisi olarak gördüğü Darwin'le arkadaş oldu.

1840'lara gelindiğinde Darwin, babasının peşinden bu bilime giden genç botanikçi Joseph Dalton Hooker ile arkadaş oldu ve bir araştırma yolculuğuna çıktıktan sonra sonunda bir pozisyon bulmak için bağlantılarını kullandı. 1850'lerde Darwin, uzun bir araştırma gezisinden dönen, ancak bir kariyer bulmak için aile servetinden veya bağlantılarından yoksun olan ve Herbert Spencer'ın etrafındaki ilerici gruba, bilimi bir meslek haline getirmek için savaşan, din adamlarından kurtulan hırslı bir doğa bilimci olan Thomas Huxley ile tanıştı.

Darwin, yakın bilimsel meslektaşlarıyla teorisi hakkında tartışmalar başlatmaya çalıştı. Ocak 1842'de Darwin, Lyell'e bir mektupta fikirlerinin geçici bir tanımını gönderdi, ardından teorisinin bir "Kalem Eskizini" hazırladı. 1844'te eskizini bir deneme haline getirdi ve sonunda Hooker'ı Ocak 1847'de bir kopyasını okumaya ikna etti. Jeoloji kitapları ve *Beagle* bulgularının yayınlanması, 1846'da, doğadaki muazzam miktardaki çeşitliliği keşfederek, sülükayaklı türlerinin sınıflandırılması üzerine sekiz yıllık araştırmaya başladığı zaman tamamlandı.

Eylül 1854'te Darwin, Barnacle monografları'nın sonuncusunu yayına hazır hale getirdi ve dikkatini tamamen türlerin nasıl ortaya çıktığına dair sorulara çevirdi. Konuyla ilgili bir kitap yazma niyetini özgürce tartıştı ve diğer bilim adamlarıyla araştırma yolları planladı. Konuyla ilgili önceki notlarını ve yazılarını gözden geçirdi ve teorisinin sonuçları hakkında araştırma ve araştırma önerileri hazırladı. Bir konu organizmaların coğrafi dağılımını açıklamaktı; uluslararası yazışmalardan bilgi aldı ve dağıtma yöntemlerinin uygulanabilirliği üzerinde deneyler yaptı. Doğadaki değişkenlik üzerine araştırmalarını genişletti ve bitki hibridizasyonu ve çapraz gübreleme üzerine deneyler yaptı.

Evcilleştirme altında çeşitlilik önemli bir araştırma konusu haline geldi: 1855'te evcilleştirilmiş hayvanların, özellikle kümes hayvanları, ördekler, tavşanlar ve güvercinler gibi evcilleştirilmiş hayvanların kökenleri ve çeşitliliği hakkında bilgi almak için hem Birleşik Krallık'ta hem de dünya çapında bir iletişim ağı geliştirmeye başladı. Onu Güney Afrika'daki Edgar Leopold Layard ile temasa geçiren Hindistan'daki Edward Blyth'ten kapsamlı bilgi, örnek ve fikirler aldı. Darwin, William Yarrell'in önerisiyle, evcil güvercin çeşitlerini araştırmak için Down House'da güvercin yetiştirmeye başladı ve Darwin'in ilgisini çeken yönleri araştırmaktan memnun olan William Bernhard Tegetmeier'in uzmanlığına erişim kazandı. Mart ayından itibaren, Cheshire, Delamere'deki papaz evinde kümes hayvanları ve ördekler yetiştiren akrabası William Darwin Fox'tan da bilgi ve örnekler aldı.

1856'da yavaş yavaş arkadaşlarını evrimi bir süreç olarak kabul etmeye yöneltiyordu, ancak Wallace'ın tartışmaya girmesi yayın için yeni bir aciliyet getirdiğinde, onları mekanizma konusunda ikna etmekten uzaktı.

Wallace
-------


Borneo'da numune toplayıcı olarak çalışan bir doğa bilimci olan Alfred Russel Wallace, 1854 Noel'ini Sarawak'ın Beyaz Raca’sı Sir James Brooke'u ziyaret ederek geçirdi, ardından gelen yağmur mevsimi boyunca küçük bir Dayak evinde yalnızca Malezyalı aşçısıyla, yaşadı. O günlerini "Akşamları ve yağışlı günlerde kitaplarıma bakmaktan başka yapacak bir şeyim yoktu" diye anlatır.[*kaynak belirtilmeli*] Fosil kayıtlarının hiçbir ilerleme göstermediğini savunarak Lamarck'a karşı çıkan Lyell'in *Jeoloji İlkeleri'*ni zaten okumuştu. Wallace, Darwin’in fosiller ve mevcut türler arası "aynı kıtadaki harika ilişkiyi" anlatarak evrime ima eden ve "organik varlıkların dünyamızda ortaya çıkış ve kayboluşlarına başka herhangi bir bulgular öbeğinden daha çok ışık tutacak" Araştırmalar Dergisinin 1845 tarihli ikinci baskını da okumuştu. Darwin bu dergide, Galápagos Adaları'na özgü türlerin, mesafelerine rağmen "Amerika'daki türlerle belirgin bir ilişki gösterdiğini" anlatmıştır.  

Wallace, Pictet'in paleontoloji çalışmalarından da etkilenmişti ve şimdi Edward Forbes'un evrimsel fikirleri reddeden ve bunun yerine türlerin ilahi bir kutupluluk planını gösteren bir modelde yaratıldığını öne süren yakın tarihli bir makalesinden rahatsız olmuştu. *Wallace, Eylül 1855'te Annals and Magazine of Natural History'de* yayınlanan "Yeni Türlerin Tanıtılmasını Düzenleyen Kanun Üzerine" başlıklı makalesini Şubat ayında tamamladı. 

Sarawak gazetesi, Forbes'a karşı çıktı ve Wallace'ın görüşlerini gösterdi. Yaratılışın Doğal Tarihinin İzleri de dahil olmak üzere Lyell, Darwin, Pictet ve diğerlerinden noktaları birleştirdi. Bunları Wallace'ın kendi gözlemleriyle birleştirdi ve "Her tür, hem uzayda hem de zaman içinde birbirine yakın bir türle tesadüfen ortaya çıktı" görüşünü desteklemek için. Bu, bir tür ardışıklığı teorisiydi, ancak açıkça bir evrim mekanizması önermek yerine "yaratılışa" atıfta bulunuyordu (1905'te Wallace, soyunu çıkarsamaya bıraktığını hatırladı). Brooke bunu ya bir dizi yaratım ya da bir türün diğerine dönüşmesi olarak okudu ve 1856'da Wallace'a ikincisine itirazı olmadığını söyledi. Wallace ona makalenin hipotez hakkında "bilim adamlarının nabzını hissetmek" için olduğunu söylemişti ve Brooke "bağnazlık ve hoşgörüsüzlük"ün yeni görüşler tarafından uyandırılacağı önerisine kızmıştı: bu Wallace'ın belirsizliğini açıklardı.  Lyell'in Darwin'in evrimsel fikirlerine karşı direnişi gazete tarafından sarsıldı; Kasım 1855'te Lyell, Wallace hakkında bir notla başlayarak tür defterleri yazmaya başladı.  8 Aralık'ta Edward Blyth Kalküta'dan Darwin'e gazetedeki görüşlerini sormak için bir mektup yazdı. Blyth, "İyi! Genel olarak!" ve "onun teorisine göre, çeşitli evcil hayvan ırkları oldukça gelişmiş türlere dönüşmüştür" dedi. Darwin'in bu mektubu ne zaman okuduğu bilinmiyor.

Aralık 1855'te Darwin, evcilleştirme altındaki varyasyonlar konusundaki araştırmasını dünya çapında yaklaşık 30 kişiye mektuplarla genişletti ve  "Herhangi bir evcil hayvan ırkı veya ırkı, Kümes Hayvanları, Güvercinler, Tavşanlar, Kediler ve hatta köpekler, çok büyük değilse bile, ziyaret edilen küçük bir bölgede nesiller boyu yetiştirilmiş." Blyth'in daha önce önerdiği gibi, Darwin 9 Aralık'ta Güney Afrika'daki Edgar Leopold Layard'a yazdı ve "türlerin çeşitliliği ve kökeni hakkında toplayabildiğim tüm gerçekleri ve akıl yürütmeyi", özellikle de güvercinleri topladığını söyledi. 24 Aralık'ta Darwin, İran'daki diplomat Sir Charles Murray'e benzer şekilde, "uzun yıllardır çeşitlerin ve türlerin kökeni konusundaki karmaşık konu üzerinde çalıştığını ve bu amaçla evcilleştirmenin etkilerini incelemeye çalışıyorum" diye yazdı. Mektuplar ayrıca Brooke'a ve ajanı Samuel Stevens aracılığıyla Wallace'a gitti. Ağustos 1856'da Wallace, Stevens'a Darwin örneklerinin bir sevkiyata dahil edildiğini söyledi. Kasım ayında Darwin, William Bernhardt Tegetmeier'e Murray'den bir kutu İran kümes hayvanı numunesinin geldiğini ve "Bay Wallace, Malay Takımadaları'nda topluyor" diye bir mektup yazdı. 

*Wallace'ın "Sarawak gazetesi" Annals and Magazine of Natural History'nin* Temmuz-Aralık 1855 sayısında yer aldı. Darwin, bu cildin kendi kopyasına şu yorumları yazdı: "Coğrafya Kanunları. dağıtım çok yeni bir şey değil" ve "Benim ağaç benzetmemi kullanıyor - Onunla birlikte tüm yaratılış görünüyor", ancak "gerçekleri çarpıcı bir bakış açısıyla ortaya koyuyor". Wallace'ın jeolojik bilginin kusurlu olduğu görüşünü not etti ve "nesli yaratılış için koydu ve ben tamamen katılıyorum" yorumunu yaptı. Aralık 1857'de Darwin hâlâ Wallace'ın bir açıklama olarak yaratılışı önerdiğini düşündü ve ona "Senden çok daha ileri gittiğime inanıyorum" dedi.

"Doğal seçilim"
---------------

Lyell ve eşi 13-16 Nisan 1856 tarihleri arasında Downe'da Darwin'leri ziyaret ettiklerinde, Darwin teorisini Lyell'e açıkladı ve Lyell daha sonra "Darwin ile: Türlerin Doğal Seleksiyon Yoluyla Oluşumu Üzerine" başlıklı notlar yazdı ve güvercinleri örnek gösterdi. 26-27 Nisan'da bir başka Down House partisinde Darwin, konukları Joseph Dalton Hooker, Thomas Henry Huxley ve Thomas Vernon Wollaston ile uzun tartışmalar yaptı. Lyell daha sonra onların şu sözlerini duydu: "Türlere karşı kasıtlı olarak hazırlandıklarından daha ileri bir eğilim sergilediklerini. ... Nasıl bu kadar ilerleyip de Lamarkçı doktrini benimsemediklerini anlamlandıramıyorum."  

1 Mayıs'ta Lyell, Darwin'i önceliği belirlemeye teşvik etmek için şunları yazdı: "Keşke veri *güvercinlerinizin* küçük bir parçasını yayınlasaydınız, lütfen teoriden çıkarsanız ve tarih almasına izin verin -& alıntı yap-& anlaşılır."  Darwin 3 Mayıs'ta şu yanıtı verdi: "Görüşümün bir taslağıyla ilgili önerinize gelince; ne düşüneceğimi pek bilmiyorum ama üzerinde düşüneceğim; ama bu benim önyargılarıma aykırı. Adil bir taslak vermek kesinlikle imkansız olurdu, çünkü her önerme böyle bir dizi olgu gerektirir. Eğer bir şey yapacak olsaydım, bu yalnızca değişimin, seçilimin ana aracına atıfta bulunabilirdi ve belki de böyle bir görüşü destekleyen birkaç öncü özelliği ve bazı ana zorlukları işaret edebilirdi. Ama ne düşüneceğimi bilemiyorum. Bunu ilk yazan kişi olmak için çabalamayı istemiyorum, yine de biri benim doktrinlerimi benden önce paylaşsaydı mutlaka canım sıkılırdı."

8 Mayıs Perşembe günü, toplantı için Londra'dayken, Darwin Lyell'i ziyaret etti. Ertesi gün Hooker'a yazdığı bir mektupta Darwin, "Lyell ile tür çalışmalarım hakkında güzel bir konuşma yaptığını ve beni bir şeyler yayınlamaya şiddetle teşvik ettiğini söyledi. Herhangi bir süreli yayına veya Dergiye karşı sabitlendim, çünkü kendimi kesinlikle kötüye kullanabilecekleri bir yayına izin veren bir Editör veya Konseye maruz bırakmayacağım". Eğer yayınlasaydı, sadece "görüşlerimin ve güçlüklerimin bir taslağını veren çok ince ve küçük bir cilt olabilirdi; ancak yayınlanmamış bir çalışmanın kesin referansları olmadan bir özgeçmişini vermek gerçekten feci derecede felsefi değil". Lyell, Darwin'in "18 yıldır çalıştığı ve birkaç yıldır yayınlayamadığı" için "arkadaşlarının önerisiyle" yapılabileceğini düşünüyor gibiydi. Hooker'ın yayımı teşvik eden yanıtı, "Deneme'nin gelecekteki daha büyük Kitabımdaki tüm yenilikleri ve değerleri ortadan kaldırabileceği ve ortadan kaldırabileceği yönündeki önerisinin çok doğru olduğunu ve bu beni her şeyin ötesinde üzeceğini düşünen Darwin tarafından memnuniyetle karşılandı. Öte yandan, (yine Lyell'in acil tavsiyesinden) Coral Theory'nin bir ön taslağını yayınladım ve bunun ne faydası ne de zararı oldu. — Lyell'in bu Deneme fikrini kafama hiç sokmamış olmasını içtenlikle dilemeye başlıyorum." 14 Mayıs 1856'da Darwin günlüğüne "tür taslağı"na başladığını kaydetti.

Temmuz ayına kadar Darwin, *Doğal Seleksiyon'u* türler üzerine tam bir teknik inceleme olarak üretmeye karar vermişti. Lyell, Darwin'in fikirlerine yaklaşıyor gibi görünüyordu, ancak özel olarak, insanların hayvan atalarına sahip olmasının sosyal etkileri konusunda kaygılanıyordu. Zaten Robert Knox'un ırkları farklı türler olarak tanımlaması ve ırk savaşları konusunda uyarıda bulunmasıyla birlikte bu durum bir ırk bir sorun haline geliyordu.

Hooker'ın büyüyen el yazması hakkındaki kararı, Darwin'in tahmin ettiğinden daha olumluydu, Darwin ise "dış koşulların son derece az şey yaptığı" noktasını öne sürmeye çalışırken, yeni türler üreten "şans" varyasyonlarının seçimiydi.

Darwin'in türlerin nasıl yayıldığına ilişkin deneyleri artık salyangoz gibi hayvanların kuşların ayaklarında ve tohumların kuşların dışkısında nasıl taşınabileceğini düşünmeye kadar genişletildi. Onuncu çocuğu Charles Waring Darwin, 6 Aralık'ta, görünüşe göre, kitabında prensipte ele aldığı bir konu olan akrabalı çiftleşme ve kalıtsal kusurlardan korkularını yenileyerek, zekasından tam payını almadan doğdu.

Darwin'in kuzeni William Darwin Fox, onu büyük kitabı üzerinde fazla çalışmaması konusunda uyararak ve bir tatil tavsiye ederek ona güçlü destek vermeye devam etti, ancak Darwin deneylerine ve yazılarına dalmıştı.  "Konumla en derinden ilgileniyorum; gerçi şu anki ya da ölümden sonraki önemsiz önemsiz üne, benim yaptığımdan daha az değer verebilmeyi dilerdim, ama bence aşırı derecede değil; benim Kitap w d "hiç anonim için yayınlanmış olması bilseydim, daha az gusto ile birlikte, sadece zor olarak çalışacak, kendimi biliyorum".

23 Şubat 1857'de Darwin'in yolculuğu sırasında HMS *Beagle'ın* kaptanlığını yapmış olan Robert FitzRoy, ikinci eşi, ilk eşi ve biricik kızı vefat etmiş olarak Darwin'leri öğle yemeğine ziyarete geldi. 

### Varoluş için mücadele

Alfred Tennyson, büyük şiiri "In Memoriam A.H.H." yazdı. "Doğa, dişi ve pençesi kırmızı" ifadesini tanıtan ve Darwin, Varoluş Mücadelesi üzerinde çalıştı. Thomas Huxley ile denizanasının nasıl çapraz döllenebileceği üzerine yapılan bir tartışma, "sürecin uygunsuzluğunun bir dereceye kadar olasılığının lehine olduğu" şeklinde esprili bir yanıt aldı.  Temmuz 1856'da Darwin, Huxley'nin sözlerini Hooker'a şu yorumla iletti: "Bir Şeytanın papazı doğanın beceriksiz, savurgan, gaflet içindeki alçak ve korkunç acımasız işleri hakkında ne kitap yazabilir!", görünüşe göre Radikal Revd'e verilen takma isme bir referans. Darwin orada bir öğrenciyken Cambridge'i bir "kafir ev misyoner turu" için ziyaret eden Robert Taylor (terim Chaucer's Parson's Tale'e geri dönse de).

Darwin, 1857 Mart'ında hastalık çalışma gününü kısa kesene kadar, doğal seçilim üzerine "büyük kitabını" yazmaya devam etti. Sonunda, Edward Lane tarafından işletilen yakındaki Moor Park kaplıcasında iki hafta boyunca su tedavisi aldı ve bu onu canlandırdı. 

Wallace, Darwin için çalışıyor, Endonezya'dan evcil kümes hayvanı örnekleri gönderiyordu ve Ekim ayında yazdığı bir mektup kaplıcada Darwin'e ulaştı. 1 Mayıs'ta Darwin, Wallace'ın 1855 tarihli "Yeni Türlerin Tanıtılmasını Düzenleyen Kanun Üzerine" başlıklı makalesine katılarak yanıt verdi: "Görüyorum ki, çok benzer düşünüyoruz ve bir dereceye kadar benzer sonuçlara varıyoruz. ... Bu yaz, türler ve çeşitlerin birbirinden nasıl ve ne şekilde farklı olduğu sorusu üzerine ilk defterimi açtığımdan beri 20. yılını(!) konu o kadar geniş ki, birçok bölüm yazmış olmama rağmen, iki yıl boyunca baskıya gireceğimi zannetmiyorum." Wallace ile "iklim koşullarının" çok az etkisi olduğu konusunda hemfikirdi ve şöyle yazdı: "Bir doğa durumundaki varyasyonun nedenleri ve araçları hakkındaki görüşlerimi bir mektup pusulasında açıklamak gerçekten imkansız; ama yavaş yavaş farklı bir yaklaşım benimsedim. & somut fikir.— Doğru mu yanlış mı, başkaları yargılamalı".

Darwin, Mayıs ayı başlarında eve döndü, ancak soğuk ve sosyal bir baskı onu geri çevirdi. Temmuz ayında "varyasyonu" bitirerek ve kontrol için Huxley'e sayfalar göndererek kaplıcaya geri dönmek zorunda kaldı. 

İşçi sınıfı militanları, insanın maymun kökenlerini ilan etmek için (artık gezici hayvanat bahçelerinde görünen) gorillerin popülaritesinden yararlanıyorlardı. Bu fikirleri ezmek için, Royal Association'ın seçilmiş başkanı Richard Owen, insanların sadece ayrı bir tür değil, ayrı bir alt sınıf olduğunu gösteren, primat beyinleri üzerine yaptığı otoriter anatomik çalışmalarını duyurdu.  Temmuz 1857'de Darwin, Hooker'a şu yorumu yaptı: "Owen'ınki sağlam bir gazetedir; ama bir şempanzeden, bir attan, ornitorenkten ayrı bir bölünme yapan insanı kabul edemem: Merak ediyorum, bir şempanze buna ne der?".

### Asa Gray ve genç muhafız

Amerikan fabrikaları hakkında Asa Gray de dahil olmak üzere diğerleri bilgi sağlamaya yardımcı oldu. Darwin türler "türlerin *çok* yok olma bizim yerli çeşitlerin gibi kaynaklandığını" ve "tek türe ait çeşitlerin gibi diğer türlerden soyundan gelmiş" olmadığının sorulması üzerine çalışma 19 yıl sonra, onun sahip olduğu söyleyerek, 20 Temmuz 1857 tarihinde Gray yazdığı "Bağımsız olarak yaratılmış türler diye bir şeyin olmadığı - türlerin yalnızca kesin olarak tanımlanmış çeşitler olduğu - heterodoks sonucuna varın. Bunun beni küçümsemene neden olacağını biliyorum. – Bu görüşteki birçok büyük zorluğu pek küçümsemiyorum, ama yine de bana çok fazla açıklama yapıyor gibi görünüyor, aksi halde açıklanamaz, yanlış olamayacak."  Meraklı bir Gray, bitkilerin çeşitlerin ortaya çıkmasına neden olan bir yasa veya güç olduğunu kendi fikrini kabul etti ve Darwin'in bu yasayı bulup bulmadığını sordu. Gray'in ne önerdiğini anlamadığını fark eden Darwin, 5 Eylül'de ona zorlukların ana hatlarını veren bir mektup gönderdi. Doğal seçilim ve sapma konusundaki fikirlerinin kısa ama ayrıntılı bir özetini ekledi, daha okunaklı hale getirmek için öğretmen tarafından kopyalandı.

Gray, "doğal seleksiyon" terimini bir ajan olarak kullanmasını sorgulayarak yanıt verdi. Darwin, cevabında, "koruma eğilimi (tüm organik varlıkların bir zaman veya nesilde maruz kaldığı şiddetli yaşam mücadelesi nedeniyle) gibi bir formüle sürekli olarak genişletmek zorunda kalmamak için bu stenografiyi kullanmak zorunda olduğunu söyledi. ) herhangi bir parçadaki, bu şekilde değişen bireyin yaşamına en ufak bir faydası olan veya elverişli olan en ufak bir değişiklik; onun kalıtım eğilimi ile birlikte". Gray'den gizliliği korumasını istedi. Doğa bilimcilerin genç muhafızları artık Jeoloji Derneği'ne yaptığı konuşmalarda bile "yaratılış tarzını" açıkça gündeme getiriyorlardı, ancak Darwin davasının tam olarak hazırlanmasını istiyordu.

Joseph Dalton Hooker, John Tyndall ve Thomas Huxley şimdi Darwin'e büyük saygı duyan bir grup genç doğa bilimci oluşturdular ve kendilerini Royal Society yakınlarındaki Piccadilly, Londra'daki Burlington House'a yeni taşınan Linnean Society of London'a dayandırdılar. Huxley, Darwin'in soyağacı ve soy ağaçlarıyla ilgili ipuçlarına rağmen doğal seçilimi henüz anlamamıştı. Huxley'in dikkati, kibirli Owen'ın baskın ortodoksisini yenmeye odaklanmıştı.

Ülke yaveri
-----------

Darwin'in dikkati güvercinlerden fidelere çevrildi, bitkileri varyasyon üretebilecek koşullara tabi tutarak deneyler yaptı. Ailesi buna yardımcı oldu ve arıları takip ederek uçuş yollarını neyin etkileyeceğini bulmaya çalışmak için (başarısız bir şekilde) deneyler yaptı.

Eşi Emma Darwin, bir papazın karısından beklenebilecek şekilde yardım etmesi ve kendi ailesinin sık görülen hastalıklarına hemşirelik bakımı sağlamasının yanı sıra, artık tüm cemaatte, açlara ekmek jetonları ve "çocuklar için küçük emekli aylığı" dağıttı. Robert Darwin'in eski reçete kitabına dayanan eski, hastalar için incelikler ve tıbbi konforlar ve basit tıp". Charles Darwin ayrıca yerel görevler üstlendi ve bir Barış Hâkimi olarak sosyal konumunu güçlendirdi. Geniş ailesinin ihtiyaçlarını karşılamak ve ziyarete gelen kuzenleri barındırmak için daha fazla ev genişletmesi başladı. Kasım 1857'de Lane'deki Moor Park masaj salonunda bir haftalık iyileşme endişesinden kurtuldu.

İnsan kökenleri, Wallace'ın teşvik etmesi
-----------------------------------------

1856'daki araştırması sırasında Darwin, insan ırkının ataları hakkındaki görüşlerini yayınlama niyetini kaydetti: Aynı yılın Eylül ayı başlarında *Doğal Seleksiyon* üzerine kitabının taslağını hazırlarken, cinsel seçilim konusundaki 6. Bölüm için notlar toplamaya başladı. Bu, insanları olduğu kadar kuşları ve balıkları da kapsayacaktır. 31 Mart 1857'de altıncısı devam ederken beş bölüm taslağı hazırlamıştı ve bir içindekiler tablosu yazdı. Sonraki aylarda, 6. Bölümün on sayfasını, yaklaşık 2.500 kelimeyi tamamladı ve "İnsan Irklarına Uygulanan Teori" başlığını kaleme aldı. Bu aşamada, cinsel seçilimi erkekler arasındaki bir "üstünlük mücadelesi" nedeniyle görüyordu ve henüz dişi seçiminin önemli olduğunu düşünmüyordu. Daha sonra, görünüşe göre, bir nedenle, muhtemelen Charles Lyell'in uyarısı nedeniyle tüm konuyu bıraktı: Darwin'in 5 Eylül'de Asa Gray'e gönderdiği kısa özet, cinsel seçilim veya insan evriminden hiç bahsetmedi. 

Wallace, Darwin'in 1 Mayıs mektubuna yanıt verirken  kendi kuramsallaştırmasını tartıştı. Darwin 22 Aralık'ta "Teorik fikirlere göre dağıtıma katıldığınızı duymaktan son derece memnun olduğunu" söyledi. Ben spekülasyon olmadan iyi ve orijinal bir gözlem olmadığına kesinlikle inananlardanım" diyerek ekledi "Sanırım senden çok daha ileri gidiyorum; ama benim spekülatif fikirlerime girmek için çok uzun bir konu." Ayrıca, "'İnsan'ı tartışıp tartışmayacağımı soruyorsunuz; - önyargılarla çevrili olduğu için tüm konudan kaçınacağımı düşünüyorum, ancak bunun doğa bilimci için en yüksek ve en ilginç sorun olduğunu tamamen kabul ediyorum." 

Huxley, Mart 1858'deki Kraliyet Kurumu konferansını, gorillerin yapısal olarak insanlara babunlara olduğu kadar yakın olduğunu iddia etmek için kullandı. "Hayır, dahası, zihinsel ve ahlaki melekelerin hayvanlarda ve kendimizde esasen ve temelde aynı tür olduğuna inanıyorum" diye ekledi. Bu, Owen'ın aynı mekanda verilen insanın benzersizliğini iddia eden konferansına açık bir meydan okumaydı. Daha sonraki bir derste Huxley, tür sorununa bir çözüm varsa, bunun "belirsiz değiştirilebilirlik yönünden gelmesi gerektiğini" ve Darwin'in konumuna doğru hareket ettiğinin bir göstergesi olduğunu belirtti. Haziran'da Royal Society'deki konferansını Owen'ın "eterik arketipine" saldırmak için kullandı. John Chapman ve Herbert Spencer liderliğindeki *Westminster Review* grubunun yardımıyla bilimde bir yer edinen Huxley, bilime Owen liderliğindeki zengin din adamlarının egemenliğini ortadan kaldırmak yerine profesyonel bir maaşlı bilimsel kamu hizmeti yaratmak istiyordu. Spencer'a göre, hayvan türleri "uyarlamalar üzerine uyarlamalar" yoluyla gelişmiştir. Huxley, bilimi teolojiden ayırmak için kökenler üzerine argümanlar kullanıyor ve "değiştirilmiş maymunun değiştirilmiş kir kadar saygın olduğunu" savunuyordu.

### Önceden belirlenmiş

Darwin, 18 Haziran 1858'de Wallace'tan *bir paket aldığında, Doğal Seleksiyon* üzerine "büyük kitabı" yolunda ilerliyordu. Yaklaşık yirmi sayfadan oluşuyordu, evrimsel bir mekanizmayı, Darwin'in son zamanlardaki cesaretlendirmesine beklenmedik bir tepkiyi ve Lyell'e gönderme isteğini anlatıyordu. "Engellendiği" karşısında şoka uğrayan Darwin, Wallace'ın istediği gibi o gün mektubu Lyell'e gönderdi. Mektup:

> Bir yıl kadar önce Wallace'ın Annals'ta ilginizi çeken bir makalesini okumamı tavsiye etmiştiniz ve ona yazarken bunun onu çok memnun edeceğini biliyordum, bu yüzden ona söyledim. Bugün bana ektekini gönderdi ve size iletmemi istedi. Bana okumaya değer gibi geliyor. Sözlerin intikamla gerçekleşti - önlenmem gerektiğini. Bunu söylediniz, burada size çok kısa bir şekilde var olma mücadelesine bağlı 'Doğal Seleksiyon' hakkındaki görüşlerimi anlattığımda. Daha çarpıcı bir tesadüf görmedim; Wallace benim MS'im olsaydı. 1842'de yazılmış eskiz, bundan daha iyi bir kısa özet yapamazdı! Onun şartları bile şimdi bölümlerimin başı olarak duruyor. Lütfen yayınlamamı istemediğini söylemediği MS'yi bana geri verin, ama elbette hemen yazacağım ve herhangi bir dergiye göndermeyi teklif edeceğim. Bu yüzden, ne olursa olsun, tüm özgünlüğüm paramparça olacak, ancak kitabım, eğer bir değeri olacaksa, bozulmayacak; tüm emek teorinin uygulanmasından ibaret olduğu için. Umarım Wallace'ın taslağını onaylarsınız, böylece ona ne söylediğinizi söyleyebilirim.
> 
> 

Farklar vardı, ancak bunlar Darwin'in makaleyi okuduğunda açık değildi. Wallace'ın seçilim fikri, bireyler arasındaki kıyasıya rekabetten ziyade uygun olmayanları ortadan kaldıran bir ortamdı ve Darwin, Fuegianları gelişme yeteneğine sahip olsa da, geri kalmış vahşiler olarak görürken, aralarında bulunduğu Dayak yerlilerine eşitlikçi bir bakış açısı getirdi.

Kötü bir zamanda gelmişti, Moor Spa'daki en sevdiği inziva yeri Lane tarafından zina ile suçlanmakla tehdit edildi ve beş gün sonra Darwin'in bebeği Charles Waring Darwin, kızıl hastalığına yakalandı. Darwin'in ilk izlenimi, önceliği kaybetmek anlamına gelse de, "Wallace'ın sahada olduğunu bilerek özel olarak yayınlamaya teşvik edilmenin" onun için onursuz olacağıydı, ancak Lyell çabucak cevap verdi ve onu yeniden düşünmeye zorladı. Darwin'in 25 Haziran'daki yanıtı, Wallace'ın taslağındaki noktaların *Hooker'ın 1847'de okuduğu kendi 1844 Denemesi'nde* tamamen kapsandığını ve fikirlerini Asa Gray'e yazdığı bir mektupta belirttiğini belirterek bir tavsiye ricasıydı. 1857'de, "Böylece Wallace'tan hiçbir şey almadığımı en doğru şekilde söyleyip kanıtlayabileyim. Şimdi genel görüşlerimin bir taslağını yaklaşık bir düzine sayfada yayınlamaktan son derece memnun olmalıyım. Ama bunu onurlu bir şekilde yapabileceğime kendimi ikna edemiyorum.. . Onun ya da herhangi birinin önemsiz bir ruh hali içinde davrandığımı düşünmesindense tüm kitabımı yakmayı tercih ederim." Hooker'ın ikinci bir görüş vermesi için bilgilendirilmesi talebini ekledi.

Darwin, bebek Charles Waring Darwin 28 Haziran'da öldüğünde çok üzüldü ve ertesi gün Hooker'ın "Bu konu hakkında şimdi düşünemiyorum, ama yakında olacak" yazan mektuplarını kabul etti. O gece mektupları okudu ve Hooker'ın isteğini yerine getirmek için "oldukça secde" olsa da, hizmetçisinden Wallace'ın makalesini, Asa Gray'e mektubu ve "yalnızca kendi el yazınızla görebileceğiniz 1844 taslağımı" teslim etmesini sağladı. oku onu". İşleri Lyell ve Hooker'ın ellerine bırakarak "Fazla zaman kaybetmeyin. Önceliği umursamak benim için çok kötü."

Ortak makalenin yayınlanması
----------------------------

Lyell ve Hooker, Linnean Society'de sunulmak üzere ortak bir makale üzerinde anlaştılar - Lyell, Hooker ve Darwin'in hepsi toplumun üyeleri ve konsey üyeleriydi ve Hooker, toplumun servetini canlandırmak ve dergiyi yayınlamakla yakından ilgiliydi. Diğer mekanlar ya uygunsuzdu ya da Londra Zooloji Derneği örneğinde, Richard Owen'ın liderliğindeki potansiyel olarak düşmancaydı. Artık yaz tatili zamanı gelmişti ama bildikleri gibi, eski başkan Robert Brown'ın 10 Haziran 1858'de ölümü nedeniyle toplantı ertelenmişti ve konsey 1 Temmuz'da ek bir toplantı ayarlamıştı.

Son dakikada, 30 Haziran akşamı geç saatlerde, Lyell ve Hooker, Wallace ve Darwin belgelerini, ertesi günkü toplantıda okunmak üzere Sekreter John Joseph Bennett'e ilettiler. Bayan. Hooker öğleden sonrayı Darwin'in bir önceki geceki mektubuyla birlikte gönderdiği, muhtemelen Hooker tarafından sözlü sunuma uyması için seçilen el yazısı belgelerden alıntılar yaparak geçirmişti ve Lyell ve Hooker kısa bir tanıtım mektubu yazdılar. *Türlerin Çeşit Oluşturma Eğilimi Üzerine* başlıklı bildiriler sırasıyla; *ve Çeşitlerin ve Türlerin Doğal Seleksiyon Yoluyla Sürdürülmesi üzerine*, Wallace'ın sayfalarına dahil edildi; ve Darwin'in 1844 *Deneme'sinden* ve 1857'de Gray'e yazdığı mektuptan alıntılar. Toplantıda Sekreter, diğer altı makaleye geçmeden önce kağıtları okudu ve toplantının sonunda, belki de Robert için bir ölüm ilanı dahil olmak üzere ele alınan iş miktarı nedeniyle, bunlar hakkında hiçbir tartışma yapılmadı. Brown, Lyell tarafından verildi veya muhtemelen ünlü Lyell ve Hooker tarafından desteklenen bir teoriye karşı konuşmaktaki isteksizlik nedeniyle. *Toplantıya, Darwin'in Beagle* seferinden sürüngen örneklerinin açıklamasını yazan Thomas Bell başkanlık etti. Görünüşe göre onaylamadı ve Mayıs 1859'da sunduğu yıllık başkanlık raporunda şunları yazdı: "Geçmiş olan yıl, gerçekten de, bilim bölümünde bir anda devrim yaratan çarpıcı keşiflerden herhangi biri tarafından işaretlenmedi. taşıyorlar". Ancak, Başkan Yardımcısı, yayımlanmayı bekleyen kendi makalesinden değişmezliğe ilişkin tüm atıfları derhal kaldırdı.

Tahmin edilebileceği gibi, ortak makale, argümanla ilk kez basılı olarak karşılaşan ve zihinleri tür sorunuyla önceden mücadele ederek hazırlanan aboneleri uyardı. 1866'dan 1907'ye kadar Cambridge'de Zooloji ve Karşılaştırmalı Anatomi bölümünde kürsüye sahip olan Alfred Newton şunları yazdı: "O gece geç saatlere kadar Linnean Society Gazetesini okumak için oturdum ve üzerimde bıraktığı etkiyi asla unutmayacağım. Burada, aylardır beni rahatsız eden tüm zorlukların mükemmel basit bir çözümü vardı. İlk başta, çözümün aklıma gelmemesine sevindiğimden daha çok mu sinirlendim bilmiyorum" (bu düşüncede yalnız değildi!—bkz. TH Huxley). Newton, hayatının geri kalanında bir Darwinci olarak kaldı.

Toplantı gerçekleşirken Darwin oğlunun cenazesine katılıyordu. Ailesi, sonunda Downe köyünde altı çocuğu öldüren ateşten kaçmak için Sussex'teki baldızının yanına taşındı. Korkunç ve sefil bir iki hafta olmuştu, ancak toplantının sonucundan "fazlasıyla memnundu". Daha sonra çocuklarını Wight Adası'ndaki deniz kenarına götürdü ve tekrar kitap boyutuna gelmeye başlayan bir *Doğal Seleksiyon* "soyut" ile ilerledi. Mide rahatsızlıkları ile Moor Park kaplıcasına döndü.

Wallace'ın Ocak 1859'da verdiği tepki, Darwin'i duyuruyu yapmaya teşvik etmekten memnun olduğu ve makaleleri Darwin'in makaleleri olmadan kendi başlarına yayınlanmış olsaydı, bunun kendisine "çok acı ve pişmanlık" yaşatacağıydı. Darwin bu konuda hala hassastı ve Wallace'a "Lyell ve Hooker'ı adil bir hareket tarzı olarak düşündükleri şeye yönlendirmekle kesinlikle hiçbir ilgisi olmadığına" dair güvence verdi. Wallace'ın Lyell'in teori hakkında ne düşündüğü hakkındaki soruşturmasına şu şekilde cevap verdi: "Bence biraz şaşkın, ama pes etmiyor ve "İlkeler"in bir sonraki baskısı için bunun nasıl bir iş olacağını korkuyla söylüyor. [Jeolojinin] "sapkın" olsaydı. Ama o çok samimi ve dürüst ve bence sonunda "sapık" olacak. Lyell hâlâ hayvanlardan kaynaklanan ölümsüz ruhlu insanlık fikriyle uzlaşmaya çalışıyordu, ancak "Yaşı, eski görüşleri ve toplumdaki konumu göz önüne alındığında, davranışının bu konudaki kahramanca olduğunu düşünüyorum."

"Türlerin Kökeni"nin yayınlanması
---------------------------------

Darwin şimdi Doğal Seçiliminden kesilen bir "soyut" üzerinde çok çalışıyor ve çoğunu hafızasından yazıyordu. Bölümler tamamlandıktan sonra düzeltilmesi için Hooker'a gönderildi, bu da Hooker'ın karısının çocukların çizim yapması için kağıt tutmak için kullandığı çekmeceye kazara büyük bir demet koyulduğunda küçük bir felakete yol açtı. Lyell, The Voyage of the Beagle'ın ikinci baskısını çıkaran yayıncı John Murray ile anlaşmalar yaptı. Darwin, "Kitabın tüm konusunu biliyor mu?" diye endişelendi ve "konunun kaçınılmaz kıldığından daha fazla alışılmışın dışında" olmamak için insanın kökenini tartışmadığını, Yaratılış hakkında herhangi bir tartışma getirmediğini söyledi. Alışılmadık bir şekilde, Murray el yazması görüntüsünü görünmeden yayınlamayı ve Darwin'e net gelirin üçte ikisini ödemeyi kabul etti. 500 adet basmayı bekliyordu.

*Türlerin Kökeni Üzerine'nin* ilk baskısının başlık sayfası
Darwin, kitabını Doğal Seçilim Yoluyla Türlerin ve Çeşitlerin Kökeni Üzerine Bir Denemenin Özeti olarak adlandırmaya karar vermişti, ancak Murray'in ikna etmesiyle, sonunda Doğal Seçilim yoluyla Türlerin Kökeni Üzerine daha hızlı hale getirildi. Tam başlık, Doğal Seçilim Yoluyla Türlerin Kökeni veya Yaşam Mücadelesinde Favori Irkların Korunması Üzerine'yi okur ve ırklar insan gruplarına değil, evcil ve vahşi organizma çeşitlerine atıfta bulunur.

Mayıs ayının sonunda Darwin'in sağlığı tekrar bozuldu, ancak bir haftalık hidroterapiden sonra kanıtları düzeltmeye başlayabildi. Nadiren yirmi dakikadan fazla bir süre boyunca mide ağrısı olmadan yazabilmesine rağmen mücadele etti ve Murray'e düzeltmeler için 72 sterlinlik devasa bir fatura bırakan sert revizyonlar yaptı. Murray, baskı sayısını 1,250 kopyaya çıkardı ve yayın tarihi Kasım ayında. Bir kopyası Lyell'e, "aptalca endişeli" bir Darwin'in "geleceğini" umduğu gönderildi. Hevesli bir Lyell, Darwin'e "çok büyük *övgüler* "verdi, ancak yine de "insanın haysiyetinin tehlikede olduğundan" endişeliydi. Lyell'in akrabalarından biri, bunun "çok meraklı ve önemli olduğu kesin... ancak uzak atalarımızın denizanaları olduğunu düşünmek utanç verici olabilir" yorumunu yaptı. Darwin, "insanın onuru hakkında 'teselli edici bir görüşüm' olmadığını söylediğim için üzgünüm. İnsanın muhtemelen ilerleyeceğinden memnunum ve uzak bir gelecekte sadece vahşiler olarak görülüp görülmediğimizi pek umursamıyorum."

1 Ekim'de Darwin, kusma nöbetleri geçirerek kanıtları bitirdi. Daha sonra, Ilkley kasabasındaki hidropatik bir tesis olan Wells House'da iki aylık bir konaklama için gitti. Alışılmadık bir şekilde erken kış aylarında "donmuş sefalet" zamanı için ailesi ona katıldı. Darwin, "Son zamanlarda çok kötüydüm, korkunç bir 'kriz' geçirdim, tek bacağı fil hastalığı gibi şişti - gözler neredeyse kapandı - kızarıklık ve ateşli kaynarlarla kaplı; ama bana bunun kesinlikle bana çok iyi geleceğini söylüyorlar - öyleydi. cehennemde yaşamak gibi." 2 Kasım'da Murray'den kraliyet yeşili kumaşla ciltlenmiş ve on beş şilin değerinde bir örnek kopya almaktan memnun oldu.

Sunum kopyaları Murray tarafından gönderildi ve 11 ve 12 Kasım'da hala kaplıcadayken Darwin bu ücretsiz kopyalarla uyumlu notlar yazdı. Tepkilerini silahsız bir şekilde bekliyordu: Asa Gray'e "çok ciddi zorluklar var", Revd'e (John Stevens Henslow) "Korkarım öğrencinizi onaylamayacaksınız", Louis Agassiz'e "meydan okuma veya kabadayılık ruhu [gönderilmedi]" ve Richard Owen'a "bu 'iğrenç' görünecek." Wallace'ın kopyası için "Halkın ne düşüneceğini Tanrı bilir" yazdı.

### *Türlerin Kökeni* satışa çıkıyor

*On the Origin of Species (Türlerin Kökeni)* ilk kez 24 Kasım 1859'da yayınlandı ve fiyatı on beş şilingdi. Kitap, Murray'in 22 Kasım'daki sonbahar satışında kitapçılara teklif edilmişti ve mevcut tüm nüshalar hemen toplanmıştı. Toplamda 1.250 kopya basıldı, ancak sunum ve inceleme kopyaları ve Kırtasiyeciler Salonu telif hakkı için beş kopya düşüldükten sonra 1.192 kopya satışa sunuldu. Mudie'nin Kütüphanesi tarafından 500 kitap alındı ve kitabın geniş çapta dağıtılması sağlandı.

O zamana kadar Hristiyan bir sosyalist ülke rektörü olan romancı Charles Kingsley, Darwin'e aldığı sunum kopyasıyla ilgili bir övgü mektubu (18 Kasım tarihli) göndermişti: kendi kendini geliştirebilen formlar... kendisinin yapmış olduğu boşlukları doldurmak için yeni bir müdahale eylemi gerektirdiğine inanmak için."  İkinci baskıda Darwin, bu satırları son bölüme "ünlü bir yazar ve ilahi"ye atıfta bulunarak ekledi.

Notlar
------

1. ↑  van Wyhe 2007
2. 1 2  Keynes 2000
3. ↑  "Darwinmania! – Evolution – Opinion". New York Times Blog. 17 Haziran 2008. 18 Haziran 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2008.
4. 1 2  "Darwin in letters, 1851-1855: Death of a daughter". *Darwin Correspondence Project*. 12 Haziran 2015. 2 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2016.
5. 1 2 3 4 5 6 7  van Wyhe 2013.
6. ↑  Darwin 1845 – the first edition called the relationship the "law of the succession of types"; Darwin 1839
7. ↑  Brooke, James. (1856), [WCP3073.3041: Letter from Brooke, James to Wallace, Alfred Russel, Sarawak, dated 4 July 1856]. In : Beccaloni, G. W. (Ed.). *Wallace Letters Online*, accessed 20 December 2016
8. 1 2  "Letter 1792 – Blyth, E, to Darwin, C. R. 8 December 1855". Darwin Correspondence Project. 3 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2016.
9. ↑  "Letter no. 1812 – Charles Darwin memorandum". *Darwin Correspondence Project*. December 1855. 9 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Aralık 2016.
10. ↑  "Letter no. 1794 – Charles Darwin to Edgar Leopold Layard". *Darwin Correspondence Project*. 9 Aralık 1855. 21 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Aralık 2016.
11. ↑  "Letter no. 1798 – Charles Darwin to Charles Augustus Murray". *Darwin Correspondence Project*. 24 Aralık 1855. 25 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2016.
12. ↑  "Letter no. 2004 – Charles Darwin to W. B. Tegetmeier". *Darwin Correspondence Project*. 29 Kasım 1856. 9 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2016.
13. 1 2  "Letter 2192 – Darwin, C. R. to Wallace, A. R. 22 December 1857". Darwin Correspondence Project. 27 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.
14. 1 2  "Letter 1862 – Lyell, C. to Darwin, C. R. 1–2 May 1856". Darwin Correspondence Project. 3 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2016.
15. ↑  "Darwin in letters, 1856-1857: the 'Big Book'". *Darwin Correspondence Project*. 12 Haziran 2015. 2 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2016.
16. 1 2 3 4 5 6 7 8  Desmond & Moore 1991.
17. 1 2  "Letter 1866 – Darwin, C. R. to Lyell, C. 3 May (1856)". Darwin Correspondence Project. 3 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2016.
18. ↑  "Letter 1870 – Darwin, C. R. to Hooker, J.D. 9 May (1856)". Darwin Correspondence Project. 3 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2016.
19. ↑  "Letter 1874 – Darwin, C. R. to Hooker, J.D." Darwin Correspondence Project. 3 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2016.
20. ↑  "Letter no. 2057 – Charles Darwin to W. D. Fox". *Darwin Correspondence Project*. 22 Şubat 1857. 9 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2016.
21. ↑  "Darwin Correspondence Project - Letter 1924 — Darwin, C. R. to Hooker, J. D. 13 July [1856]". *web.archive.org*. 5 Eylül 2007. 5 Eylül 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2021.
22. 1 2  "Letter 2086 – Darwin, C. R. to Wallace, A. R. 1 May 1857". Darwin Correspondence Project. 26 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.
23. ↑  "Letter 2117 – Darwin, C. R. to Hooker, J. D. 5 July (1857)". Darwin Correspondence Project. 2 Ağustos 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Kasım 2009.
24. ↑  "Letter 2125 – Darwin, C. R. to Gray, Asa, 20 July (1857)". Darwin Correspondence Project. 14 Ekim 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2012.
25. ↑  "Letter 2129 – Gray, Asa to Darwin, C. R. (Aug 1857)". Darwin Correspondence Project. 7 Ekim 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2012.
26. 1 2 3  Desmond & Moore 1991.
27. ↑  "Darwin Correspondence Project » Letter 2136 To Asa Gray   5 September [1857]". Darwin Correspondence Project. 5 Haziran 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2012.
28. ↑  "Letter 2176 – Darwin, C. R. to Gray, Asa, 29 Nov (1857)". Darwin Correspondence Project. 19 Ekim 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2012.
29. ↑  Moore & Desmond 2004.
30. ↑  Ball (12 Aralık 2011). "Shipping timetables debunk Darwin plagiarism accusations". *Nature*. Nature News & Comment. doi:10.1038/nature.2011.9613. 22 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Şubat 2012.
31. ↑  Ball, P. (2011). Shipping timetables debunk Darwin plagiarism accusations: Evidence challenges claims that Charles Darwin stole ideas from Alfred Russel Wallace. Nature. online 22 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
32. ↑  J. van Wyhe and K. Rookmaaker. (2012). A new theory to explain the receipt of Wallace's Ternate Essay by Darwin in 1858. *Biological Journal of the Linnean Society*10.1111/j.1095-8312.2011.01808.x
33. ↑  Darwin 1887, s. 116
34. 1 2  Darwin 1887
35. 1 2 3 4  Browne 2002
36. ↑  Wollaston, A. F. R.; Newton, Alfred (1921). *Life of Alfred Newton / by A. F. R. Wollaston ; with a preface by Sir Archibald Geikie.* New York :: E. P. Dutton,. s. 112.
37. ↑  Newton (1888)
38. ↑  Freeman 1977
39. ↑  *Letter 2534 – Kingsley, Charles to Darwin, C. R. 18 Nov 1859*, Darwin Correspondence Project, 29 Haziran 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 30 Ağustos 2016

Kaynakça
--------

*Bu makalenin büyük ölçüde Desmond ve Moore'un kitabına dayandığını, yorumların başka bir deyişle özetlendiği ve alıntıların (veya alıntılardan alıntıların) kelimesi kelimesine tekrarlandığına dikkat edin.*

* Browne, E. Janet (1995), *Charles Darwin: vol. 1 Voyaging*, London: Jonathan Cape, ISBN 1-84413-314-1
* Browne, E. Janet (2002), *Charles Darwin: vol. 2 The Power of Place*, London: Jonathan Cape, ISBN 0-7126-6837-3
* Darwin, Charles (1842), "Pencil Sketch of 1842", Darwin, Francis (Ed.), *The foundations of The origin of species: Two essays written in 1842 and 1844.*, Cambridge: Cambridge University Press, erişim tarihi: 15 Aralık 2006, (published 1909)
* Darwin, Charles (1845), *Journal of Researches (The Voyage of the Beagle)*, Second, London: John Murray, 2 Şubat 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 5 Temmuz 2021  Retrieved on 2006-12-15
* Darwin, Charles; Bennett, Alfred W. (1859), "On the Origin of Species by Means of Natural Selection, or the Preservation of Favoured Races in the Struggle for Life", *Nature*, London: John Murray, **5** (121), ss. 367-404, Bibcode:1872Natur...5..318B, doi:10.1038/005318a0, PMC 5184128 $2, PMID 30164232, 5 Ekim 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 5 Temmuz 2021  (The Origin of Species) Retrieved on 2006-12-15
* Darwin, Charles (1887), Darwin, F (Ed.), *The life and letters of Charles Darwin, including an autobiographical chapter*, London: John Murray, 6 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 5 Temmuz 2021  (The Autobiography of Charles Darwin) Retrieved on 2006-12-15
* Darwin, Charles (1958), Barlow, N (Ed.), *The autobiography of Charles Darwin 1809–1882. With the original omissions restored. Edited and with appendix and notes by his grand-daughter Nora Barlow*, London: Collins, 25 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 5 Temmuz 2021  (The Autobiography of Charles Darwin) Retrieved on 2006-12-15
* Desmond, Adrian; Moore, James (1991), *Darwin*, London: Michael Joseph, Penguin Group, ISBN 0-7181-3430-3
* Freeman, Richard B. (1977), "On the Origin of Species", *The Works of Charles Darwin: An Annotated Bibliographical Handlist*, 2nd, Folkestone, England: Dawson, ISBN 0-7129-0740-8, erişim tarihi: 15 Ağustos 2009
* Keynes, Richard (ed.) (2000), "June – August 1836", *Charles Darwin's zoology notes & specimen lists from H.M.S. Beagle*, Cambridge: Cambridge University Press  `|bölüm=` dış bağlantı (yardım)KB1 bakım: Fazladan yazı: yazar listesi (link)  Retrieved on 2006-12-15
* Moore, James; Desmond, Adrian (2004), *"Introduction", in The Descent of Man, and Selection in Relation to Sex*, Penguin Group, ISBN 978-0-14-043631-0
* Moore, James (2006), "Evolution and Wonder – Understanding Charles Darwin", *Speaking of Faith (Radio Program)*, American Public Media, 22 Aralık 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi  Retrieved on 2006-12-15
* Newton, Alfred. Early days of Darwinism. *Macmillan's Magazine* No. 340, 1888.
* van Wyhe, John (2006), *Charles Darwin: gentleman naturalist: A biographical sketch*, 13 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 5 Temmuz 2021  Retrieved on 2006-12-15
* van Wyhe, John (27 Mart 2007), "Mind the gap: Did Darwin avoid publishing his theory for many years?" (PDF), *Notes and Records of the Royal Society*, **61** (2), ss. 177-205, doi:10.1098/rsnr.2006.0171, 17 Eylül 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF), erişim tarihi: 7 Şubat 2008 .
* van Wyhe, John (2013), *Dispelling the Darkness: Voyage in the Malay Archipelago and the Discovery of Evolution by Wallace and Darwin*, World Scientific, ISBN 978-981-4458-81-8, 9 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 5 Temmuz 2021 .
* Wollaston, A.F.R. (1921), *Life of Alfred Newton*, N.Y.: Dutton

Konuyla ilgili yayınlar
-----------------------

* Charles Darwin Online'ın Tüm Eserleri – Darwin Online 29 Haziran 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ; Darwin'in yayınları, özel makaleleri ve bibliyografyaları, biyografiler, ölüm ilanları ve incelemeler dahil olmak üzere tamamlayıcı eserler. Kullanımı ücretsiz, kamuya açık olmayan öğeleri içerir.
* Works by Charles Darwin  ; kamu malı
* Darwin Yazışma Projesi 1 Aralık 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Metni ve mektuplarının çoğu için notlar