recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Müeyyidülmülk** veya tam adıyla **Ebu Bekr Ubeydullah bin Nizâmilmülk bin Ali et-Tusî**, (Farsça: مؤيّد الملك, d. 1052 - ö. Nisan 1101), Büyük Selçuklu İmparatorluğu veziri, Nizâmülmülk'ün oğlu.

Büyük Selçuklu İmparatorluğu veziri Nizâmülmülk'ün oğlu olarak 1052 yılında dünyaya geldi. Melikşah'ın iktidarı döneminde devlet işlerinde yükselmeye başladı. Bağdat'ta idari göreve getirildi. Daha sonra Divan-ı İnşa ve Tuğra'nın başkanlığına getirildi. Aralık 1094 yılında Berkyaruk tarafından vezir tayin edildi. Berkyaruk'un amcası Tacüddevle Tutuş'la yaptığı savaşta mağlup olmasında Müeyyidülmülk büyük yararlılıklar gösterdi. Berkyaruk'un annesi Zübeyde Hatun'unla arası açıldı. Miras paylaşımından dolayı araları bozuk olan abisi Fahrülmülk bu durumdan yararlanarak Zübeyde Hatun'u Müeyyidülmülk'e karşı kışkırttı ve Sultan Berkyaruk'tan yüklü miktarda meblağlar vererek kardeşinin azledilip kendisinin vezir tayin edilmesini istedi. Berkyaruk isteğini kabul ederek Müeyyidülmülk'ü azledip hapse attı ve yerine Fahrülmülk'ü vezir tayin etti.

Müeyyidülmülk bir süre sonra hapisten kurtulduktan sonra Berkyaruk aleyhine çalışmaya başladı. Irak valisi Emir Üner'i teşvikleriyle isyan ettirdi. Muhammed Tapar'ı tahrik ederek Berkyaruk'a isyan etmesini ve kendisini sultan ilan etmesini sağladı. Ardından Muhammed Tapar tarafından vezirliğe getirildi. Berkyaruk'un annesi Zübeyde Hatun'u öldürdü. Berkyaruk ile Muhammed Tapar arasında meydana gelen ikinci savaşta Muhammed Tapar'ın yenilgisi sonucunda Müeyyidülmülk esir düştü. 100.000 dinar karşılığında serbest bırakılmasını ve nezaret makamına getirilmesini teklif etti ve bu isteği kabul edildi. Ancak ertesi gün Müeyyidülmülk'ü Berkyaruk huzuruna çağırtıp bizzat öldürdü. Arapça ve Farsça şiirler yazdığı ve idari yetenekleriyle temayüz ettiği söylenmektedir.

Kaynakça
--------

1. ↑  TDV İslam Ansiklopedisi, cilt: 31, sayfa: 490

|
|  |
| Siyasi görevi |
|
| Önce gelen:**?** | **Büyük Selçuklu İmparatorluğu Veziri**Aralık 1094 - Şubat 1095 | Sonra gelen:**Fahrülmülk** |
|

| * g
* t
* d
Selçuklu vezirleri |
| --- |
| Büyük Selçuklu (1029-1157) | 
* Kündürî
* Nizâmülmülk
* Tâcülmülk
* Müeyyidülmülk
* Fahrülmülk

 |
| Anadolu Selçuklu (1077-1307) | 
* İhtiyârüddin Hasan
* Muzafferüddin Burucirdi
* Sâhib Ata Fahreddin Ali

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* TDVİA: mueyyidulmulk

 |
**Ribu**, en az bin metreye ulaşan topoğrafik çıkıntıya sahip olan dağlardır. "Ribu", sözcüğü Endonezce dilinde "bin" anlamına gelen "ribu"dan türemiştir ve bir ribu olarak nitelendirilebilecek bir zirvenin en az bin metrelik bir çıkıntıya sahip olması gerektiğini yansıtır.

Endonezya'da ribular zirvenin mutlak yüksekliğine göre üç kategoriye ayrılmaktadır. 3 bin metreden yüksek olanlar için "Sangat Tinggi" (*çok yüksek*), 2 bin ile 3 bin metre arasındakiler için "Tinggi Sedang" (*orta yüksek*) ve bin ile 2 bin metre arasındakiler için "Kurang Tinggi" (*az yüksek*) denilmektedir. Şu anda Endonezya takımadasında toplam 233 ribu olduğu bilinmektedir. Rinjani Dağı, Semeru Yanardağı, Kerinci Dağı gibi popüler yürüyüş yerlerinin yanı sıra belirsiz olan hatta adı bile olmayanlar da mevcuttur.

Kaynakça
--------

1. ↑  Jardine, David (2009). "The Ascents of Dan". *Tempo*. ss. (1007) p.63.
2. ↑  "List of Indonesian mountains by Prominence - Gunung Bagging". *gunungbagging.com*. 22 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2015.
**Adalet için Birlik** 1836 yılında Paris'te Alman sürgünler tarafından kuruldu. İsa'nın görüşleri yerine Gracchus Babeuf'un öğretilerine kendilerini adamış ütopyacı sosyalist ve Hristiyan komünist bir gruptu. Zamanla uluslararası bir organizasyon oldu.

Organizasyon tarihçesi
----------------------

*Adalet için Birlik* grubunun mottosu ("Bund der Gerechten" veya "Bund der Gerechtigkeit") "Tüm İnsanlar Kardeştir" idi ve hedefleri, komşunu sevmek, eşitlik ve adalet idealleri üzerine kurulu olarak yeryüzünde Tanrı'nın Krallığını kurmaktı. Adalet için Birlik, 1834 yılında Theodore Schuster, Wilhelm Weitling ve diğer Alman göçmenlerin kurduğu *Yasadışılar Birliği* (*Bund der Geaechteten*) isimli gruptan ayrılanlar tarafından oluşturulmuş bir gruptu. Schuster Philippe Buonarroti'nin eserlerinden etkilenmişti.

Kaynakça
--------

1. ↑  Birçok yerde grup için "Bund der Gerechten" (Adiller Birliği) kullanılırken Alman tarihçi Waltraud Seidel-Höppner yeni arşiv kaynaklarına dayanarak, grubun kendisinin "Bund der Gerechtigkeit" (Adalet için Birlik) ifadesini kullandığını söylemektedir. - bknz Joachim Höppner/Waltraud Seidel-Höppner: Der Bund der Geächteten und der Bund der Gerechtigkeit, in: Jahrbuch für Forschungen zur Geschichte der Arbeiterbewegung, No. III/2002.
2. ↑  G.N. Volkov et al. *The Basics of Marxist-Leninist Theory.* Moscow: Progress Publishers, 1979.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 2065723-7
* VIAF: 158944624
* WorldCat: viaf-158944624

 |
**Refat Appazov** (d. 8 Eylül 1920, Akmescit Simferopol - ö. 18 Nisan 2008 Korolyov Moskova Rusya) Kırım Tatarı asıllı Ukraynalı bilim insanı, yazar.

Hayatı
------

8 Eylül 1920 tarihinde (bugünkü adı Simferopol olan) Akmescit şehrinde doğdu. ilk öğretimine Yalta şehrindeki Kırımtatar mektebinde başladı, sekizinci sınıftan itibaren Rusça tedrisatlı bir okulda okumaya devam etti. 1939 yılında, eski Sovyetler Birliği'ndeki en önemli yüksek okullardan biri olan Moskova'daki Bauman Moskova Devlet Teknik Üniversitesi'ne devam etti.

Appazov öğrenimini tamamladıktan sonra Moskova yakınlarındaki adı sonradan Korolyov olarak değiştirilen şehirdeki Sovyet Bilimler Akademisi'nde çalışmaya başladı. O yılki uzun menzilli roketler ve Sovyetler Birliği uzay roket teknikleri genel proje mühendisi, ünlü Sergey Korolyov ile tanıştı ve onun özel rehberliği altında 20 yıl boyunca çalıştı. İki bilim insanının ilk tanışması Alman V-2 füzelerinin incelenmesi sırasında oldu ve birlikte çalışmaya başladılar. Kırım Tatarı olması nedeniyle maruz kaldığı baskılardan da yine Korolyov sayesinde kurtuluyordu.

Refat Appazov sık sık projelerde mühendis olarak görevler alıyordu. Venüs ve Mars gezegenlerine yollanılan uzay aletlerinde, Sovyet-Amerikan "Apollo-Soyuz Test Projesi", "Energiya-Buran" uzay roketleri projelerine katıldı.

Appazov, 1950’li yılların sonunda ilk uydu ve uzay araçları için füze taşıyıcıları üzerinde çalıştı. Appazov, uzaya ilk giden insan olan Yuri Gagarin’in uzaya gittiği uydunun füze taşıyıcıları üzerinde de çalışmıştı.

Refat Appazov, 200'den fazla bilimsel çalışmanın yazarıdır. 1935'lerde *Baumen Teknik Okulu* ve *Moskova Havacılık Enstitüsü* bünyelerinde görev aldı.

Refat Appazov, hayatının büyük kısmında için ulusal aktevitelere katılamadı. 1987'de, Kırım Tatar halkının, Ulusal Devrimci Parti'nin saflarına yönelmesi, anavatana kitlesel dönüşün başlamasının ardından Appazov da politik çalışmalara katılmaya başladı. 1990 - 1991 senesi V. Dogujiyev rehberligindeki Kırımtatar halkının sorunlarıyla uğraşan devlet komisyonuna üye oldu. 1991 yılında Akmescit'te olup Kırım Tatar Millî Kurultayı'nda yer aldı ve Kırım Tatar Millî Meclisi'ne seçildi, meclisin kurucuları arasında yer almış oldu.

18 Nisan 2008 tarihinde yaşamını yitirdi ve vasiyeti üzerine Kırım'da toprağa verildi.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4 5 6  Seyithalilov, Yunus; Bayramaliyev, Osman (12 Nisan 2011). "Refat Appazov unutulmadı". Kırım Haber Ajansı. 14 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 143408712
* VIAF: 167641518
* WorldCat: viaf-167641518

 |
**Kündürî** veya tam adıyla **Ebu Nasr Amidülmülk İmadüddin Mansur bin Muhammed el-Kündürî**, (Farsça: **کندری**, d. 1024, Kündür - ö. 29 Kasım 1064, Merverruz), Büyük Selçuklu İmparatorluğu veziri.

1024 yılında Kündür köyünde zengin bir dihkanın oğlu olarak doğdu. Farsça ve Arapça öğrendi, fıkıhla ilgilendi. Arapça ve Farsça bildiğinden sarayda görevlendirildi ve ardından Harezm'in idaresi görevine getirildi. Tuğrul Bey'in kendisi için istediği bir hanımı kendisine nikahlayıp ardından isyan etmesi üzerine yakalanıp hadım edildi. Divanü'r-resail'de katip olarak görev aldı. 1055 yılında Ebu Muhammed Hasan ed-Dihistanî'nin yerine vezir olarak tayin edildi.

Tuğrul'un ölümü üzerine onun vasiyetine uyarak Çağrı Bey'in oğlu Süleyman'ı tahta çıkardı ancak Kutalmış'ın tehlike teşkil edeceğini anlayınca Alparslan'ı tahta çıkarttı. Alparslan, Kündürî'nin vezirlik görevini devam ettirdi. Nizâmülmülk iktidarını Kündürî ile paylaşmak istemeyince Alparslan'ı Kündürî'yi öldürtmesi için ikna etti. Ardından 31 Aralık 1063 tarihinde Kündürî tutuklanıp hapsedildi ve malları müsadere edildi. Bir yıl hapiste kaldıktan sonra 29 Kasım 1064 tarihinde Merverruz'daki hapishanede öldürüldü. Köyü Kündür'de defnedildi.

Mutezile-Şii görüşleri bağnaz bir şekilde müdafaa eden Kündürî, Tuğrul Bey'den bidatçılara lanet okunması için ferman çıkarttırarak bu fermanla Eşari alimlerine baskı yaparak ders okutmalarını yasaklamış ve bir kısmını hapsetmiştir.

Popüler Kültürde Yeri
---------------------

2021'de TRT 1 de yayınlanmaya başlayan Alparslan: Büyük Selçuklu dizisinde Hakan Şahin ve Yıldırım Fikret Urağ tarafından canlandırılmıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  İbnü'l-Esir, IX, s. 526
2. ↑  TDV İslam Ansiklopedisi, cilt: 26, sayfa: 554
3. ↑  Abdülazîm ed-Dîb, TDV İslâm Ansiklopedisi, cilt: 8, sayfa: 141

|
|  |
| Siyasi görevi |
|
| Önce gelen:**Ebu Ahmed ed-Dihistanî** | **Büyük Selçuklu İmparatorluğu Veziri**1055 - 7 Aralık 1063 | Sonra gelen:**Nizâmülmülk** |
|

| * g
* t
* d
Selçuklu vezirleri |
| --- |
| Büyük Selçuklu (1029-1157) | 
* Kündürî
* Nizâmülmülk
* Tâcülmülk
* Müeyyidülmülk
* Fahrülmülk

 |
| Anadolu Selçuklu (1077-1307) | 
* İhtiyârüddin Hasan
* Muzafferüddin Burucirdi
* Sâhib Ata Fahreddin Ali

 |
**Leopold August Abel**, (d. 24 Mart 1718 – ö. 25 Ağustos 1794) Alman kemancı ve besteci.

Leopold August Abel, Köthen'da 24 Mart 1718 tarihinde dünyaya geldi. Karl Friedrich Abel'in abisi ve Johann Leopold Abel'in büyük babasıdır. August Abel, Franz Benda'nın himayesinde keman çalmayı öğrendi. Braunschweig tiyatrosunun orkestrasında sanatını icra etti, Prince of Schwarzburg-Sondershausen saray bandının (1758), The Margrave of Schwedt (1766), Duke of Schwerin (1770) şefliğini yaptı. *Sinfonia a 8 voci*yi, ve Viyana'daki Gesellschaft der Musikfreunde'de bulunan bazı keman eserlerini 1766'da besteledi. Ludwigslust'te 25 Ağustos 1794'te yaşamını yitirdi.

Kaynakça
--------

1. ↑  Fuller Maitland, J. A (editör). *Grove's Dictionary of Music and Musicians*. The Macmillan Company (1911), s. 5-6.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 131992821
* MusicBrainz: 3341fc20-c104-47d0-b368-6b0c99efaaec
* VIAF: 47910408
* WorldCat: viaf-47910408

 |
**Köpüklü şarap**, yüksek miktarda karbondioksit içerir. şarabın ikinci kez mayalanması ve bu işlem sırasında ortaya çıkan karbondioksit gazının şişenin içinde kalması sağlanarak üretilir. Elde edilen şarap mantar sayesinde şişe içinde kalır, köpük oluşur.

Bazı ülkelerde köpüklü şaraplar şampanya olarak adlandırılır. Ancak şampanya sadece Fransa'nın *Champagne* bölgesinde özel şartlar altında üretilen bir köpüklü şarap çeşididir. *Champagne* ismi uluslararası anlaşmalarla korunmaktadır fakat Amerika Birleşik Devletleri'ni kapsamadığını için Amerikalı üreticiler köpüklü şaraplarında Champagne adını kullanmaktadır.

Galeri
------

* Fransız şampanyasıFransız şampanyası
* Crémant d'AlsaceCrémant d'Alsace
* Crémant de Bordeaux Blanc Brut Les CordeliersCrémant de Bordeaux Blanc Brut Les Cordeliers
* Fransa'nın Languedoc alanından blanquette de Limoux şarabıFransa'nın Languedoc alanından blanquette de Limoux şarabı
* Portekiz üretimi bir köpüklü şarapPortekiz üretimi bir köpüklü şarap
* Moscato d'AstiMoscato d'Asti

Kaynakça
--------



|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb119761737 (data)
* GND: 4134550-2
* LCCN: sh85126317
* NDL: 01113068
* NKC: ph116836
* NLI: 987007565732505171

 |
**Quintus Fabius Pictor** (tarih sahnesine çıkışı yk. MÖ 200; tahminî doğum yılı MÖ 270) en eski Roma tarihçisi, bilinen ilk annales yazarı. *Senatus* üyesi, *Fabia kabilesine* (gen)) mensup.

Hayatı
------

Evlatlığının aktardığına göre Quintus Fabius Pictor'un babası MÖ 269 yılı konsülü Gaius Fabius Pictor'dur. *Pictor* (ressam) cognomen'i ise dedesi Gaius Fabius Pictor'dan gelir. MÖ 225 yılında Galyalılarla yapılan savaşa ve İkinci Kartaca Savaşı'nın bir kısmına şahit olmuş, savaşlarda bizzat bulunmuştur. Romalılar Cannae Muharebesi'nde mağlup olduktan sonra, kendisini MÖ 216 yılında Delphi'deki kahine danışması için görevlendirdiler.

Geçmişi
-------

Fabius eserini Yunanca yazmıştır ve bu eser günümüze ulaşmamıştır. Eserle ilgili bildiklerimiz kendisinden sonraki yazarlardan elimize ulaşan alıntılar ve göndermelerden ibarettir. Yer yer annales (olayları yıl yıl anlatmak) yazarı olarak anılsa da yazdığı tarihin yıllık formatında olup olmadığı net değildir.

Kaynak olarak kendi kayıtlarını ve diğer önemli Romalı ailelerin kayıtlarını kullanan Fabius, tarihini Aeneas'ın Latium'a varışıyla başlatır, bizzat katıldığı İkinci Kartaca Savaşı'ndaki anılarıyla bitirir. Bu savaşlardan dolayı Kartaca'yı ve özellikle de Hamilcar'ın ve Hannibal'ın ailesi olan Barca Ailesini suçlamıştır. Roma'nın kuruluşunu da, Halikarnaslı Dionysios'tan menkul, "sekizinci Olympias'ın ilk yılına" (MÖ 747) tarihler.

Fabius eserini yazarken, tevatüre dayalı bir Roma tarihi yazmış olan Skapelosu Diokles'in ve Batı Yunanlarının tarihini yazdığı eserinde Roma'dan da bahseden Timaios'un yazdıklarından da faydalandı. Bununla beraber kendisi de Plutarkhos, Polybios, Titus Livius ve Halikarnaslı Dionysios tarafından kaynak olarak alındı. Cicero devrinde eseri Latinceye çevrildi.

Polybios bir kaynak olarak onu kullanmış olsa da onu Romalılar lehine taraflı olmakla ve tutarsızlıkla itham etmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Frier, Bruce W. *Kitap Annales Pontificum Maximorum* University of Michigan Press, 2. Baskı 1999, s. 231
2. ↑  Dionysius, *Roma Kalıntıları*, I. 74
3. ↑  yaşam Romulus
4. ↑  Polybius, 1.14–15 7 Haziran 2020 tarihinde Archive.is sitesinde arşivlendi

Konuyla ilgili yayınlar
-----------------------

* Du Rieu, Willem Nikolaas (1856) *Disputatio de Gente Fabia; Accedunt Fabiorum Pictorum et Serviliani Fragmenta*. Lugduni Batavorum: Van der Hoek, 1856.
* (Ed.) Cornell, T. J. (2013) *The Fragments of The Roman Historians*, 3 volumes. Oxford: Oxford University Press, 2013

Dış bağlantılar
---------------

* Encyclopaedia Britannica, Quintus Fabius Pictor 16 Haziran 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 95001696
* GND: 119269554
* ISNI: 0000 0000 1068 6633
* NTA: 313881189
* SUDOC: 150636342
* VIAF: 77121944
* WorldCat: viaf-188734888

 |
**Abdülkerim Paşa** (1872, Selanik - 16 Ocak 1923, İstanbul), Osmanlı askeridir.

Yaşamı
------

Selanikli Mehmet Bey’in oğlu olarak 1872 yılında doğdu. 29 Nisan 1893 tarihinde girdiği Harp Okulundan 1895 yılında teğmen, devam ettiği Harp Akademisinden 25 Aralık 1898’de kurmay yüzbaşı olarak mezun oldu ve Genelkurmay Dairesi birinci şubeye atandı. 11 Mart 1899’da 3. Ordu’ya bağlı Mitroviça Tümeni Kurmaylığına atandı. 6 Şubat 1901’de kurmay kıdemli yüzbaşı, 20 Haziran 1907’de kurmay binbaşı rütbesine yükseldi ve 5. Ordu 35’inci Alay 2’nci Tabur Komutanı olarak atandı. 22 Haziran 1908’de 3. Ordu Kurmaylığına, 27 Nisan 1911’de kurmay yarbay rütbesine yükselmiş ve 29 Eylül 1912’de 1. Kolordu Kurmaylığına, 8 Ekim 1913’te Edirne Divanıharp Başkanı olarak atanmış, 29 Kasım 1914’te de kurmay albay rütbesine yükselmiştir. 27 Mart 1915 tarihinde ise 11. Kolordu Komutanı olarak atanmıştır. 1915 yılında Malazgirt'in batı yamaçlarına doğru saldırıya geçen Rus ordusuna karşı mücadele verdi ve bu savaş, Abdülkerim Paşa'nın ilk savaşı oldu. Rus kuvvetlerini durduktan sonra karşı saldırıya geçti. Malazgirt Savaşı'nda general Oganovski'yi yendi ve Malazgirt'i ele geçirdi. General Oganovski'nin yerine atanan Nikolay Yudeniç, Malazgirt'i karşı taarruzla yeniden ele geçirdi. Ancak Yudeniç, birliklerine geri çekilme emri verince Abdülkerim Paşa komutasındaki birlikler yeniden taarruza kalktı. Malazgirt'i geçen Türk kuvvetleri Karakilise (Ağrı)'ya kadar ilerledi. Karakilise Muharebesi'nde sayıca üstün Rus kuvvetlerine karşı mağlup oldu ve Malazgirt'e geri çekildi. 30 Eylül 1915'te 3. Ordu Sağ Cenah Grup Komutanı, (Doğu Cephesi'nde) Ocak 1916 3. Ordu Komutan Vekili, Şubat 1916'da Genel Artçılar Komutanı, 20 Kasım 1916'da 20. Kolordu Komutanı, (Sina-Filistin-Suriye Cephesi'nde, Makedonya Cephesi'nde) 1 Mayıs 1917'de 3. Ordu Komutanı, 17 Temmuz 1918'de Tiflis'te Gürcistan Murahhaslığına, 8 Şubat 1919'da Askerî Temyiz Divanı Birinci Meclis Temyiz Üyesi, 27 Ekim 1920'de Birinci Divan-ı Harb-i Örfi Üyesi, 26 Mart 1922'de Birinci Divan-ı Harb-i Örfi Başkanı olarak tayin edildi.

16 Ocak 1923 tarihinde İstanbul’da öldü.

Kaynakça
--------

1. ↑  Harp Akademileri Komutanlığı, *Harp Akademilerinin 120 Yılı*, İstanbul, 1968, s. 136.
2. ↑  Hülya Toker, Nurcan Fidan, *Birinci Dünya Savaşı'na katılan Alay ve Daha Üst Kademedeki Komutanların Biyografileri*, Genelkurmay Basım Evi, 2009, ISBN 978-975-409-493-0, s. 137.
3. ↑  Birinci Dünya Harbi’nde Türk Harbi 2‘nci Cilt, 2’nci Kısım, 2‘nci Kitap, Kafkas Cephesi 3’üncü Ordu Harekâtı; s. 5, 110, 118.
**Onigiri** (Japonca: お握り veya 御握り; おにぎり) veya **omisubi** (お結び; おむすび), beyaz pirinçten yapılan, üçgen veya silindir haline getirilen ve genellikle nori sarılmış bir Japon yemeğidir. Geleneksel olarak bir onigiri turşu ume (*umeboshi*), tuzlu somon, katsuobushi, kombu, tarako veya doğal koruyucu olarak başka bir tuzlu ya da ekşi katkı maddesi ile doldurulur.

Onigiri bir suşi çeşidi olmayıp suşi sirke, şeker ve tuzlu pirinçten yapılırken onigiri ise bazen hafif tuzlu düz pirinç ile yapılır. Onigiri bir pirinci taşınabilmesini, korunmasını ve yemmesini kolay haline getirirken, sushi ise balığı saklama yöntemi olarak doğmuştur.

Kaynakça
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Onigiri*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

1. ↑  Murata, Yoshihiro; Kuma, Masashi; Adrià, Ferran (2006). *Kaiseki: the exquisite cuisine of Kyoto's Kikunoi Restaurant*. Kodansha International. s. 162. ISBN 4-7700-3022-3. 26 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ekim 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* NDL: 001281537

 |
**Mahir Özerdem** (1 Ocak 1924, İstanbul - 1 Temmuz 2013, Datça, Muğla), Türk aktör ve iş insanı.

Türkiye'de, dergi ve gazetelerin açtığı yarışmalarla oyunculuğa başlayan ilk starlardan olan Mahir Özerdem Kuleli Askeri Lisesi ve Kara Harp Okulu'nu bitirdikten sonra, askerlik mesleğine devam etmedi ve 1950'de ordudan ayrıldı. 1951 yılında *Yıldız Dergisi* ile İstanbul Film'in ortaklaşa düzenlediği yarışmaya, arkadaşlarının ısrarıyla katılan Özerdem, erkeklerde Ayhan Işık ile birlikte birincilik kazandı. Aynı yarışmada, kadınlarda birinciliği Belgin Doruk kazanmıştı. Böylece bu üç genç, sinemaya dergi yarışmaları ile adım atan ilk üç isim oldular.

Yaşamı
------

Rol aldığı ilk filmi, 1951 yılında çevrilen, Faruk Kenç'in yönettiği *Hürriyet Şarkısı* oldu. Bunun ardından art arda birkaç filmde daha başrolü oynadı. 1953 yılına gelindiğinde, gerek basında yer alan değerlendirmelerde, gerekse sinema çevrelerinde yapılan yorumlarda, özellikle sinemasever kadınlar tarafından *en beğenilen erkek sinema oyuncusu* unvanını da almıştı.

Özerdem'e İtalyan sinemacılardan da teklifler gelmiş, ancak o bu teklifleri değerlendirmemişti. Bütün bunlara rağmen, Mahir Özerdem'in sineme yaşamı beklendiği kadar uzun sürmedi. 1950'li ve 1960'lı yıllarda 30'dan fazla filmde rol aldıktan sonra beyazperdeden uzaklaştı ve Turgut Demirağ'ın yönettiği, 1968 yapımı *Abbase Sultan* adlı filmde oynadıktan sonra herhangi bir sinema eserinde yer almadı.

Sanat yaşamının ardından özel bir Tv kuruluşunda uzun yıllar yöneticilik yapan Özerdem son yıllarını geçirdiği Datça'da 1 Temmuz 2013'te vefat etti ve burada defnedildi.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 14 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Eylül 2014.
2. ↑
**Mariya Vladimirovna Zaharova** (Rusça: Мария Владимировна Захарова, 24 Aralık 1975, Moskova), Rus diplomat. 10 Ağustos 2015'ten beri Rusya Federasyonu Dışişleri Bakanlığı Bilgi ve Basın Dairesi direktörü ve sözcüsü olarak görev almaktadır.

İlk yılları ve eğitimi
----------------------

Mariya Vladimirovna Zaharova 24 Aralık 1975'te diplomat bir ailenin çocuğu olarak Sovyetler Birliği'nin başkenti Moskova'da doğdu. 1998 yılında Moskova Devlet Uluslararası İlişkiler Enstitüsü Uluslararası Gazetecilik bölümünden mezun oldu.

Diplomasi kariyeri
------------------

Zakharova, Sergey Lavrov, John Kerry ve Jen Psaki ile Paris'te, Ocak 2014
1998 yılından beri Rusya Dışişleri Bakanlığı bünyesinde görev alan Zaharova, 2003-2005 ve 2008-2011 yılları arasında Dışişleri Bakanlığı Bilgi ve Basın Dairesi'nde çeşitli görevlerde çalıştı. 2005-2008 yılları arasında arasında Rusya'nın Birleşmiş Milletler Daimi Temsilciliği basın sekreterliği görevini yürüttü. 2011 yılında Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Aleksandr Lukaşeviç'in yardımcılığı görevine getirildi.

Dışişleri Bakanlığı sözcülüğünü yürüten Lukaşeviç'in Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından Avrupa Güvenlik ve İş Birliği Teşkilatı'nın (AGİT) Rusya daimi temsilciliği görevine atanmasının ardından 10 Ağustos 2015'te, Rusya Federasyonu Dışişleri Bakanlığı sözcüsü olarak atandı. Mariya Zaharova bu pozisyona atanan ilk kadın diplomat oldu.

Kişisel hayatı
--------------

Mariya Zaharova 7 Kasım 2005'te Rusya'nın New York Başkonsolosluğu'nda erkek arkadaşı Andrey Mihov ile evlendi. 2010'da çiftin bu evliliğinden Maryana adında kızları dünyaya geldi. Zaharova akıcı derecede İngilizce ve Çince bilmektedir. 2016 yılında BBC'nin en etkili 100 kadın listesinde yer aldı. Ayrıca şarkı sözü yazmaktadır.

Kaynakça
--------

1. 1 2  "Maria V. Zakharov". e-news.su. 27 Eylül 2015. 23 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2016.
2. ↑  "Meet Maria Zakharova, Russian Foreign Ministry's First Female Spokesperson". Sputnik. 10 Ağustos 2015. 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2016.
3. 1 2  "Zaharova, en etkili 100 kadın arasında". Sputnik. 21 Kasım 2016. 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2016.
4. ↑  "Внешность славянская, ум британский. Фотограф о свадьбе Марии Захаровой". Life.ru. 11 Kasım 2005. 17 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2016.
5. ↑  "Russian FM spokeswoman selected for BBC's top 100 'inspirational' women list". RT. 21 Kasım 2016. 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2016.
6. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 2 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mart 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* VIAF: 295145601962101321491
* WorldCat: viaf-295145601962101321491

 |
**Gazi Kasım Paşa** (d. ?, - ö. ?), Osmanlı asker ve devlet adamı.

Hayatının ilk yılları hakkında bilgi yoktur. Evliya Çelebi Seyahatnâme adlı eserinde, I. Süleyman Viyana Kuşatması sonrasında geri çekilirken Kasım Paşa komutasında 12.000 serdengeçtinin Almanya topraklarına üç ay boyunca akınlarda bulunduğu, bu akınlarda adamlarının çoğunu kaybeden Kasım Paşa'nın Özek kalesine döndüğünü yazmaktadır. Mohaç ve Peçuy sancakbeyliği görevlerinden sonra 1548'de Budin beylerbeyi görevine getirildi. 1551'de buradan alınarak bir süre yeni kurulan Temeşvar Eyaleti beylerbeyi oldu. Bu arada İstolni Belgrad sancakbeyi olarak da görev yaptı. 19 Ağustos 1557'de yeniden Budin beylerbeyi oldu. 1558 yılına kadar bu görevde bulundu. Kanuni'nin son dönemlerine doğru öldüğü düşünülmektedir.

Peçuy şehrinde 1543-1546 arasında yaptırdığı Gazi Kasım Paşa Camii bulunmaktadır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Yılmaz, M.E. "Peçuy Tekkeleri". EBAD Ege ve Balkan Araştırmaları Dergisi, Cilt:2015-2, Sayı:2. URL:. Erişim: 15 Aralık 2016
**Edward Gölü** ya da diğer isimleri ile **Rutanziga** ya da **Edward Nyanza**, Afrika kıtasının doğu kesiminde Kongo Demokratik Cumhuriyeti ile Uganda arasında yer alan göl.

Gölün %71 oranındaki büyük bir bölümü Demokratik Kongo Cumhuriyeti sınırları içerisinde yer alırken, sadece kuzeydoğu kesiminin %29'luk bir bölümü Uganda sınırları içerisinde bulunmaktadır. Göl Ruwenzori Sıradağları'nın güney kesiminde yer almakta olup, Rutshuru ve Rwindi gibi nehirlerden beslenmektedir. Semliki nehri gölden ayrılan tek su akıntısıdır.

İlk olarak 1876 yılında Büyük Britanya adına Henry Morton Stanley tarafından keşfedilen göl, Stanley tarafından 1889 yılında dönemin Galler Prensi (gelecekte kral VII. Edward) olan Albert Edward'ın adı verilmiştir.

Idi Amin'in Uganda'da iktidarda olduğu 1973 ile 1979 yılları arasında göl Uganda'da *Idi-Amin-Dada* gölü olarak da adlandırılmıştır. Amin döneminin sona ermesi ile birlikte göl yeniden eski ismini almıştır.

Göl, Kongo'da Virunga Milli Parkı, Uganda'da ise Kraliçe Elizabeth Milli Parkı idaresinde bulunmaktadır.

Gölde çiklitgiller familyasına ait 35-40 arası balık türü bulunmaktadır. Bu balık türlerinden 5 tanesi hariç endemik türler olduğu ifade edilmektedir. Gölde çiklitgiller haricinde 27 farklı balık familyasına ait türün yaşadığı da belirtilmektedir. Bunun haricinde Yumuşakçalar familyasına ait türler de gölde yaşamaktadır.

Galeri
------

* Edwar Gölü görünümEdwar Gölü görünüm
* Gölün Uganda sınırları içerisindeki konumuGölün Uganda sınırları içerisindeki konumu

Ayrıca bakınız
--------------

* Oluşumlarına göre Türkiye'nin gölleri listesi
* Türkiye'deki göller

Kaynakça
--------

1. ↑  "Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü- Edward Gölü hakkında bilgiler". 20 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2018.
2. ↑  Petru Banaescu: Zoogeography of Fresh Waters. Sayfa 1138-1139, AULA, Wiesbaden 1990

Dış bağlantılar
---------------

* Edward Gölü hakkında bilgiler
**Michele Le Dœuff** (d. 1948) Francis Bacon’ın felsefi yaklaşımı ve Sir Thomas More'un ütopyacılığı üzerine akademik ilgisi olan Fransız bir filozoftur. Felsefenin önemini ısrarla vurgularken, aynı zamanda da sınırlarını sorgulamaktadır Le Dœuff ("Karıncalar ve Kadınlar" örneğinde olduğu gibi). Le Dœuff, profesyonel filozofların bilime yönelik ihmalkâr tavırlarına eleştirel yaklaşıyor ve bilim dalları arası çekişmenin genellikle bilgi felsefesi ile alakalı olduğunu tartışıyor. 1989 yılında yayınlanan *Hipparchia’nın Tercihi*’nde, Le Dœuff, felsefenin saf belirginliğe ulaşmak adına eşsiz bir metot olduğu iddiasını: dolayısıyla felsefenin kaçınılmaz bir şekilde dil, mecaz ve güç ilişkileri tarafından şekillendirildiğini sorguluyor. Le Dœuff’a göre, feministler kendilerine özgü bir katkı sağlıyorlar. Onların felsefe, bilim ve beşeriyet içerisindeki cinsiyet kategorisine yönelik eleştirilerinin deneysel, felsefi, siyasi ve branşlar arası olduğunu dile getiriyor. "Feministler, söylemlerinin sosyal gücün de etkisiyle oluşan bu süreçte nasıl "felsefi" boyuta yüceltildiğini net bir şekilde görebilmektedirler." diyor ve "Filozof ve Feminist olmak tek ve aynı şeydir. Feminist, hiç kimsenin onun yerine kararlar almasına izin vermeyen kadındır" diye ekliyor *Hipparchia'nın Tercihi’*nde.

Bibliyografya
-------------

* L'Étude et le rouet (1989), *Hipparchia'nın Tercihi: Kadınlar ve Felsefe Üzerine Bir Makale*, Trista Selous tarafından 1991 yılında çevrildi.
* Le Sexe du savoir (1998), *Bilginin Cinsiyeti Kadın*, Kathryn Hamer and Lorraine Code tarafından 2003 yılında çevrildi.
* Recherches sur l'imaginaire philosophique, *Felsefeye İmgesel Yaklaşım*, Colin Gordon tarafından 1990 yılında çevrildi.

Dış bağlantılar
---------------

* Michèle Le Doeuff
* İletişimde Fransız Filozoflar, Raoul Mortley

Kaynakça
--------

Özel

1. ↑  Frazer 2005, s. 508.

Genel
* Frazer, Elizabeth (2005). *Ted Honderich, Oxford Felsefe Dostları*. Oxford University Press. ISBN 0-19-926479-1.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX1152193
* BNF: cb11911578m (data)
* GND: 119345757
* ISNI: 0000 0001 1029 9964
* LCCN: n81006815
* NKC: jo20231193354
* NLI: 987007424309105171
* NTA: 068312725
* SUDOC: 02697245X
* VIAF: 79029504
* WorldCat: lccn-n81006815

 |
James Reese Europe'nin bir portresi, 1919
**James Reese Europe** (22 Şubat 1881 - 9 Mayıs 1919), Amerikalı ragtime ve erken caz bestecisi, grup lideri ve aranjör. 1910'lu yıllarda New York'ta Afroamerikan müziğinde öncü görev üstlenmiştir. Eubie Blake, onu ''Müziğin Martin Luther King'i'' olarak çağırmıştır.

Biyografisi
-----------

James "Jim" Reese Europe, 22 Şubat 1881 tarihinde Mobile, Alabama'da Henry ve Laura Europe çiftinin çocuğu olarak dünyaya geldi. 1890 yılında ailesi Washington, DC'ye taşınan Europe, 1904 yılında New York'a gitmiştir. Onun ''Sosyete Orkestrası'', 1912 yılında ülke çapında bir üne sahip olmuştur. 1. Dünya savaşı sırasında orduda yer almıştır. 1919 yılında Fransa merkezli uluslararası kayıt şirketi Pathé Records ile birçok kayıt yapmıştır. Bir bıçaklı saldırı sonucu 9 Mayıs 1919 tarihinde Boston'da ölmüştür.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 9 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Aralık 2016.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 24 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Aralık 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb14017402d (data)
* GND: 119278898
* ISNI: 0000 0000 0682 1978
* LCCN: n82063334
* MusicBrainz: b9bf120b-4fa8-42f9-aae3-594834384806
* NLI: 987007447479005171
* NTA: 338701540
* SNAC: w68k86wb
* SUDOC: 231537700
* Trove: 1528120
* VIAF: 11189440
* WorldCat: lccn-n82063334

 |
Galeriüs Arkı
Galerius Arkı ve Sultan Hortaç Camii kalıntıları (2007)
**Rotunda** veya **Sultan Hortaç Camii**, Selanik’te eski bir Roma yapısının camiye çevrilip geliştirilmesiyle kurulmuş bir dinî yapıdır. Tarihte Roma yapısı, Hristiyan bazilikası ve cami olarak kullanılmıştır.

Tarih
-----

MS 4. yüzyılda Roma imparatoru Galerius, kendisinin Selanik’teki sarayına bağlanan imparatorluk semt yapıları olarak *Galeriüs Arkı* ve *Rotunda*’yı kurdurmuştur. Rotunda, büyük dairesel bir yapıdır. Roma’daki Pantheon gibi kurulmuştur. Yapılışından sonra Roma imparatoru I. Konstantin’in emriyle kiliseye çevrilmiştir.

1590 yılında yapının camiye çevrildiği belirtilir.[*kaynak belirtilmeli*] Camiye dönüştürülürken yapıya bir minare eklenmiştir. Bu minare günümüzde de tepesi dışında ayaktadır.

Evliya Çelebi eseri Seyahatnâme’de Sultan Hortaç Camii’ni sekiz kemerli bir dairesel yapı olarak tarif eder. Kubbesi İstanbul’daki Ayasofya’dan beş ayak küçüktür. Evliya Çelebi’ye göre bu yapı en ruhaniyetli mübarek camidir.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Rotunda (Selanik)*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

Kaynakça
--------

1. ↑  Evliya Çelebi Seyahatnamesi, Hazırlayanlar: Seyit Ali Kahraman, Yücel Dağlı, Robert Dankoff, 8. Kitap, YKY, İstanbul 2003, s. 69-70
**Jan Stráský** (24 Aralık 1940 - 6 Kasım 2019), Çek siyasetçi. Stráský, Avrupa'da 1992 yılına kadar var olan Çekoslovakya'nın son başbakanı olarak 2 Temmuz 1992 ile 31 Aralık 1992 tarihleri arasında başbakanlık makamında bulunmuştur.

Prag Üniversitesi'nde felsefe ve ekonomi alanlarında lisans eğitimini tamamlayan Stráský, Çekoslovakya Merkez Bankası bünyesinde çalışmaya başlamıştır. 1964 ile 1969 yılları arasında Çekoslovakya Komünist Partisi üyesi olarak faaliyetlerde bulunmuştur.

1991 yılında Demokratik Yurttaşlık Partisi üyesi olan Stráský, aynı yıl Çekoslovakya'nın federal yapısını oluşturan Çekya'da başbakan yardımcılığı görevine getirilmiştir. 1992 yılında son kez gerçekleştirilen Çekoslovakya parlamento seçimlerinin ardından federal yapının son hükûmetini kurmakla görevlendirilen Stráský, Çekoslovakya'nın dağılmasının ardından görevlerini her iki ülke parlamentolarına aktarmıştır.

Başbakan olduğu süreçte cumhurbaşkanı Václav Havel'in Çekoslovakya'nın dağılma sürecini protesto amaçlı istifasından sonra 20 Temmuz 1992 tarihi itibarıyla bir kısım cumhurbaşkanlığı yetkilerini de üstlenmiştir.

Çekoslovakya'nın dağılmasının ardından kurulan iki ülkeden biri olan Çekya'da 1995 yılında Sağlık Bakanlığı görevinde bulunan Stráský, 1997 yılında hükûmetten ayrılmıştır.

1998 yılında Demokratik Yurttaşlık Partisi'nden ayrılan Stráský, *Unie svobody* isimli oluşuma dahil olmuştur. Burada kısa bir süre siyaset yaptıktan sonra aktif siyasete veda etmiştir. 2001 ile 2006 yılları arasında Güney Bohemya bölge ofisinin direktörlüğünü üstlenmiştir. Stráský, 2006 yılında bu yana *Klub českých turistů* isimli turistik kulübün başkanlığını yürütmektedir.

Ayrıca bakınız
--------------

* Çekoslovakya başbakanları listesi

Kaynakça
--------

1. ↑  "Jan Stráský hakkında bilgiler". 28 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2016.

Dış bağlantılar
---------------

* Jan Stráský biyografisi 24 Ekim 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

| * g
* t
* d
Çekoslovakya başbakanları |
| --- |
| Birinci Çekoslovak Cumhuriyeti | 
* Karel Kramář
* Vlastimil Tusar
* Jan Černý
* Edvard Beneš
* Antonín Švehla
* Jan Černý
* Antonín Švehla
* František Udržal
* Jan Malypetr
* Milan Hodža
* Jan Syrový

 | Çekoslovakya |
| İkinci Çekoslovak Cumhuriyeti | 
* Jan Syrový
* Rudolf Beran

 |
| İşgal | 
* **Sürgündeki Hükûmet**: Jan Šrámek
* Zdeněk Fierlinger

 |
| Üçüncü Çekoslovak Cumhuriyeti | 
* Zdeněk Fierlinger
* Klement Gottwald

 |
| Çekoslovakya Sosyalist Cumhuriyeti | 
* Antonín Zápotocký
* Viliam Široký
* Jozef Lenárt
* Oldřich Černík
* Lubomír Štrougal
* Ladislav Adamec

 |
| Çek ve Slovak Federal Cumhuriyeti | 
* Marián Čalfa
* Jan Stráský

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 1038595967
* ISNI: 0000 0000 5758 7851
* LCCN: no96007913
* NKC: xx0009047
* VIAF: 85362276
* WorldCat: lccn-no96007913

 |
**Ali Tigin**, Karahanlı devletinin Maveraünnehir bölgesi hükümdarı, İlig Hanlar hanedanından (1017-1034). Türk idare teşkilâtına göre iç siyasette serbest, fakat önemli dış işlerde Büyük Hana bağlıydı. Hâkimiyeti elinden alınınca (1020), Karahanlı hükümdarı Yusuf Kadir Arslan Handana kaçarak başkent Buhara'ya geldi, bölgeyi istila etti. Karahanlı hükümdarına karşı Selçuklu Oğuzlarının başı Arslan Yabgu ile anlaştı. Bu anlaşmayı öğrenen Arslan Han, kardeşi İlig Arslan'ı müttefiklerin üzerine gönderdiyse de İlig Arslan yenildi. Gazne hükümdarı Sultan Mahmud, Ali Tigin ve Arslan Yabgu birleşmesini tehlikeli gördüğü için, onlara karşı harekete geçti; Maveraünnehir bölgesine girdi. Karahanlı hükümdarı Yusuf Kadir Han da hücuma geçerek Semerkand'a kadar olan bölgeyi istila etti. Arslan Yabgu ile Alı Tigin bu durumda ayrı ayrı hareket etmeye karar verdiler. Ali Tigin alelacele Buhara'yı terk etti (1025). Bir süre sonra memleketine gelerek düşmanlarını temizledi.

Gazne hükümdarı Sultan Mahmud'un ölümü üzerine (1030), oğlu Muhammed tahta çıktı. Sultan Mahmud'un diğer oğlu Mesud tahtı ele geçirmek için Ali Tigin'den yardım istedi ve bu yardıma karşılık Huttelân bölgesini ona vereceğini vadetti. Mesud, Ali Tigin'in yardımına lüzum kalmadan Gazne tahtını ele geçirince, ona verdiği sözü yerine getirmedi. Böylece Gaznelilerle arası iyice açılan Ali Tigin, onlara karşı harekete geçmek için Selçuklularla anlaştı (1031) ve askerî harekâta başladı. Harezmşah Altuntaş'ı Ali Tigin üzerine gönderen Sultan Mesud'un kuvvetleri Pebusiye'de giriştikleri çok şiddetli bir savaştan sonuç alamadılar ve durumu olduğu gibi muhafaza etmek üzere bir antlaşma yaptılar. Altuntaş, savaşta aldığı yaralar sebebiyle yolda öldü. Oğlu Harun ise Ali Tigin ile anlaştı ve Gazneliler üzerine gitti. Ali Tigin bu saldırıya katılmadı, iki yıl sonra öldü. Tarihçi Beyhakî, Selçukluların Maveraünnehir'den vazgeçmelerini Ali Tigin'in ölümüne bağlar.

Kaynakça
--------



| * g
* t
* d
Karahanlılar hükümdarları |
| --- |
| Karahanlılar | 
* Kül Bilge Kadır Han
* Bazır Arslan Han
* Satuk Buğra Han
* Baytaş Musa Han
* Baytaş Süleyman Arslan Han
* Nasr Bin Ali Arslan Kara Tonga Han
* I. Ahmed Togan Han
* Mansur Arslan Han
* II. Ahmed Togan Han
* I. Yusuf Harun Kadir Han

 |
| Doğu Karahanlılar | 
* I. Süleyman Han
* I. Muhammed Buğra Han
* I. İbrahim Han
* Tuğrul Kara Hakan Mahmud Han
* Ömer Han
* Hasan Han
* Ahmed Harun Han
* İbrahim Han
* II. Muhammed Han
* Yusuf Han
* III. Muhammed

 |
| Batı Karahanlılar | 
* I. Muhammed Han
* I. İbrahim Han
* I. Nasr Han
* Hıdır Han
* I. Ahmed Han
* Yakup Han
* Rükneddin Kılıç I. Mesud Han
* Tafaç Hakan Süleyman Han
* I. Mahmud Tamgaç Han
* Harun Cebrail Han
* II. Muhammed Tamgaç Han
* II. Nasır Han
* II. Ahmed Kadir Han
* Kök Sagun Kılıç Hasan Han
* II. İbrahim Tabgaç Buğra Han
* II. Mahmud Rükneddin Han
* III. İbrahim Tabgaç Buğra Han
* Kök Sagun Ali Çağrı Han
* II. Mesud Han
* IV. İbrahim Han
* Osman Han

 |
Mikroorganizmalarda, biyosentetik yolda gerekli bir enzimin inaktif olması gibi, besin moleküllerinin sentezini engelleyen mutasyonlar oldukça yaygındır. Bu besinsel mutantlar biyosentetik yol için gerekli olan bir enzimin inaktif olmasıyla meydana gelmektedir. Böyle bir mutasyonu taşıyan organizmaya ‘’’oksotrof’’’ canlı denir. Bu canlıların yaşayabilmesi için bir vitamin, amino asit veya nükleik asitin dışarıdan verilmesi gereklidir.

Gelişmesi için bir besin gereksinimi olan mutant, oksotrof olarak adlandırılırken, oksotrofların türedikleri ebeveynler ise ‘’’protrof’’’ olarak adlandırılır. Bir mikroorganizmanın büyümesi için gerekli olan bir molekül sentezlenemiyorsa buna neden olan mutasyon büyümeyi engeller ve öldürücü olabilir. Örneğin; ekmek küfü Neurospora, lösin amino asitini üretemezse proteinler sentezlenemez. Eğer üreme ortamında lösin amino asidi bulunursa bu zararlı etken ortadan kalkar. Besinsel mutantlar bakteri genetiği çalışmalarında çok önemlidir ve George Beadle ve Edward Tatum’un 1940’ların başında ortaya attıkları bir gen bir enzim üretir önerisinin de temelini oluşturmaktadır.

Besin oksotroflarının izolasyonunda replika plak ve penislin seleksiyonu yöntemleri kullanılabilmektedir. Besin gereksinimi olan mutantlar replika plak yöntemi ile belirlenebilir. Minimal besin ortamına konulan kolonilerde ebebeynler gelişimini tamamlarken, mutanlar sağlayamaz bu da mutantların olduğuna dair bir ipucu vermektedir. Oksotrofları ayırt etmede yaygın olarak kullanılan bir yöntem ise penisilin seleksiyon yöntemidir. Özel besin ihtiyacı olan mutantlar ebevenleri ile olan yarışta dezavantajlıdırlar ve onları izole etmenin direkt bir yolu bulunmamaktadır. Örneğin, mutasyona uğratılmış bir kültürde histidin mutantları oldukça seyrektir ve replika plak ile sadece bunları elde etmek çok zaman alır. Fakat penisilin seleksiyon tekniği kullanılarak mutasyon geçirmiş hücre popülasyonunda ‘’’His mutant’’’ların yoğunluğu artırılabilir. Bu uygulamadan sonra yapılacak replika plak yöntemi daha faydalı olacaktır.

Kaynakça
--------

1. ↑  William S.KlugMichael R. Cummings,Genetik Kavramlar,Palme Yayıncılık,Ankara,2012,s.(73,158)
2. ↑  Michael T. Madigan,John M.Martıngo,Brock,Mikroorganizmaların Biyolojisi,Palme Yayıncılık,Ankara,2012,s.(258-259)
Aşıboyası pigmenti
Sarı aşıboyası (*altın aşıboyası*) pigmenti
**Aşıboyası** veya **toprak boya**, sarı ya da kırmızı demir cevherinden elde edilen doğal boya. Cevherin niteliğine göre; kırmızıdan turuncuya, kahverengiden sarı renge kadar çeşitlilik gösteren pigmentlerden oluşur. Hem su içinde hem de yağda erime özelliğine sahiptir. Sentetik boyaların geliştirilmesinden önce dokuma işçiliğinde, ahşap kaplamalarda yaygın olarak kullanılmıştır.

Galeri
------

* LimoniteLimonite
* HematiteHematite
* GoethiteGoethite
* Roussillon, Vaucluse'te kil tepeleriRoussillon, Vaucluse'te kil tepeleri
* Roussillon, VaucluseRoussillon, Vaucluse
* Roussillon, VaucluseRoussillon, Vaucluse
* Jaén ilindeki yeraltı kırmızı a madenleri.Jaén ilindeki yeraltı kırmızı a madenleri.
* üç aşıboyası pigmentlerin türleriüç aşıboyası pigmentlerin türleri

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4  *Eczacıbaşı Sanat Ansiklopedisi*. **1**. İstanbul: YEM Yayın. 1997. s. 156. ISBN 975-7438-52-9. OCLC 850547530.
**HADO - Hatay Deniz Otobüsleri** 2018 yılında Hatay Büyükşehir Belediyesi ve belediye başkanı Lütfü Savaş'ın girişimleriyle yapılan projedir. Proje Türkiye'nin ilk hızlı gemilerini barındırırken Akdeniz'in 41 ülkesine sefer yapmayı planlamaktadır. **HADO** öncelikle İskenderun ve Samandağ'dan Mersin, Gazimağusa ve Beyrut'a ilk seferlerini düzenleyecektir.

12 Haziran 2020 tarihinde Arsuz, Madenli'de projenin temel atma töreni gerçekleşmiştir. HADO ilk seferine Girne'ye 19 Mayıs 2022 tarihinde başlamıştır. İlk sefer Kıbrıs gazileri, Kıbrıs’ta çocukları okuyan aileler, gençler, öğrenciler, milletvekilleri, belediye başkanları, mülki ve idari amirler, bazı resmi kurum ve kuruluşların idarecileri, belediye meclis üyeleri, STK temsilcileri, çiftçiler, muhtarlar, esnaf temsilcileri ve basın mensupları Sinan Paşa gemisi ile Girne’ye gerçekleşmiştir.

Ulaşım
------

Proje kapsamında uluslararası sularda yol alacak 45 knot hızlı gemiler Türkiye’de bir ilk olacak. Bu gemilerle, bir seferde 330 kişinin ulaşımı sağlanabilecek. Gemide restoran hizmetleri ve kargo hizmetleri de yer alacak.

Kaynakça
--------

1. ↑  Madenli Yat Limanı, Su Sporları Merkezi ve Hatay Deniz Otobüsü - HADO işletmesi temel atma töreni gerçekleştirildi. 12 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 12 Haz 2020
2. ↑  Arsuz Yat Limanı, Su Sporları Merkezi ve HADO temeli atıldı 26 Kasım 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 12.06.2020.
3. ↑  HADO İlk Seferini 19 Mayıs’ta Yapacak, 11 Mayıs 2022
4. ↑  HADO 19 MAYIS’TA AKDENİZ SULARINDA, Hatay Büyükşehir Belediyesi
5. ↑  HADO’NUN İLK MİSAFİRLERİ KIBRIS GAZİLERİ, Hatay Büyükşehir Belediyesi.
6. ↑  Başkan Savaş MIPIM 2018’de Hatay’ın projelerini tanıtıyor 20 Mart 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 15.03.2018

Dış bağlantılar
---------------

Resmi Twitter Adresi
**Batı ova gorili** (*Gorilla gorilla gorilla*), Batı gorilinin (*Gorilla gorilla*) bir alttürüdür.

Dağın birincil, ikincil ormanlarında veya bataklıklarda yaşamaktadır. Angola, Kamerun, Orta Afrika Cumhuriyeti, Kongo Cumhuriyeti, Ekvator Ginesi ve Gabon'da dağılmış durumdadır. Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde nesilleri tükenmiştir.

Hakkında
--------

Batı ova gorili batı nehir gorilinden daha küçüktür. erkek gorilin yüksekliği 1.8 m, vücut ağırlığı 140 kg'a kadar çıkıyor. Dişi gorilin yüksekliği 1.5 m, ağırlığı 70 kg.

Bir aile grubunun yaşam alanı 3 ila 18 km² arasında değişir. Goriller topraklarının sınırlarını korumazlar ve bu nedenle diğer gruplarla kesişirler. Gün boyunca, hayvanlar 0,3-1,8 km yolu aşıyorlar. Grup, bir baskın erkek ve yavruları ile 5-7 dişiden oluşur. Ayrıca baskın olmayan birkaç erkek olabilir.

9-10 yaş arası oldukça yavaş çoğalırlar. Bir kadın her 5 yılda bir yavrusunu doğurur

Güvenlik durumu
---------------

1980'li yıllardaki araştırmalar, Ekvator Afrika'sında yaşayan batı ova gorillerinin sayının 100 bin olduğu bulundu. Bugüne nüfus 50.000'e düşmüştür. Bununla birlikte, 2006-2007'de, Tele Gölü alanında, 100 binden fazla kayıtlı olmayan goriller bulunmuştur. Bundan sonra, batı ova gorillerinin toplam nüfusu 150.000-200.000 götürüldü. Bununla birlikte, ormansızlaşma ve kaçak avlanma nedeniyle zayıf kalmaktadırlar.

Dünyadaki hayvanat bahçeleri, bu alttürlerden 550 gorili içeriyor.

Kaynakça
--------

1. ↑  Society), Fiona Maisels (Wildlife Conservation; Breuer, Thomas; Greer, David; Jeffery, Kathryn; Stokes, Emma; Strindberg, Samantha (29 Ocak 2016). "IUCN Red List of Threatened Species: Gorilla gorilla ssp. gorilla". *IUCN Red List of Threatened Species*. 28 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2021.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 25 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2018.
3. ↑  Prince-Hughes, Dawn. «Songs of the Gorilla Nation.». — 1987. — С. 66. — ISBN 1400050588.
4. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 10 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2018.
5. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 13 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2018.
6. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 10 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2018.

Vikitür'de konuyla ilgili taksonomik bilgiler bulunur:
***Gorilla gorilla gorilla***

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4653226-2

 |
Kalecik FK ile karıştırılmamalıdır.

**Altındağspor**, Ankara'nın Altındağ ilçesi merkezli Türk eski futbol kulübüdür. 1951 yılında kurulmuştur.

Tarihçe
-------

Kulüp 1951 yılında Altındağ ilçesinde kuruldu. 1959-1960 sezonunda Ankara Mahallî Ligi kurulmasıyla bu lige katılan kulüp, 1962-1963 sezonunda şampiyon olarak tarihinde ilk kez profesyonel liglerde mücadele etme hakkı kazandı. İlk sezonunu 2. Lig Kırmızı Grup'ta sonuncu olan İzmir Demirspor ile aynı puanda tamamlamış olsa averaj sonucu küme düşmedi. 1965-1966 sezonunda yine aynı ligde, bu kez sonuncu olarak küme düşen Ülküspor'un bir puan yukarısında yer aldı. 1967-1968 sezonu sonunda 2. Lig Kırmızı Grup'ta 19. sırada yer alarak 3. Lig'e düştü. Ertesi sezon ise, 3. Lig Kırmızı Grup'ta son sırada yer alarak Ankara Mahallî Ligi'ne düştü. 1969-1970 sezonu sonunda şampiyon olan Sincanspor'un ardında kalmasına rağmen 3. Lig'deki takım sayısının artırılması kararından ötürü Ankara'dan Mahallî Lig'e katılan ve şampiyon olmayan diğer üç kulüple (Bahçeli Gençlik, Yenişehir ve Sitespor) beraber 3. Lig'e alındı. Mahallî Lig ise lağvedildi. 1971-1972 sezonu sonunda 3. Lig Yeşil Grup'ta sonuncu olarak amatör kümeye düştü.

Lig mücadeleleri
----------------

* 2. Lig: 1963-1968
* 3. Lig: 1968-1969, 1970-1972
* Ankara Mahallî Ligi: 1959-1963, 1969-1970
* Ankara Profesyonel 2. Ligi: 1957-1959

Teknik direktörleri
-------------------

* Türkiye Recep Kulak (19?)
* Türkiye Celal Torkal (1967-1968)
* Türkiye Celal Torkal (197?)

Kaynakça
--------

1. 1 2  "Altındağ". *Milliyet 2. Türkiye Ligi İlavesi*. 10 Eylül 1966. s. 4.

Dış bağlantılar
---------------

* Altındağ'ın 1966-1967 sezonu kadrosu&20 Aralık 2016 tarihinde Archive.is sitesinde arşivlendi
**Kuşadası Körfezi**, Türkiye'de Ege Denizi kıyılarında yer alan körfez.Kuşadası Körfezi kıyılarında saat yönünde, Seferihisar, Menderes, Selçuk (İzmir), Kuşadası (Aydın) yerleşmeleri bulunur.

Kuşadası Körfezi, güneyinde Dilek Yarımadası ile Sisam Adası, kuzeyinde Doğanbey Burnu arasında uzanan derin bir girinti oluşturur. Anadolu Levhasının kuzey-güney yönlü tektonik baskı doğu-batı uzantılı horst-graben sistemini oluşturmuştur. Ege Denizi’ndeki körfezler çöküntü (graben) alanlarının denize ulaşan kısımlarıdır.
Kuşadası Körfezi 1042 m derinliği ile Ege Denizinin en derin körfezidir. Hilal şekilli körfezin orta kısmındaki çıkıntı üzerinde Kuşadası şehri yer alır.

Körfezin güneyinde Kadıkalesi kalıntıları yer alır. Kale antik liman Anaia’yı koruma amaçlı yapılmış bir Bizans eseridir.

Körfez çevresinde Efes harabeleri, Meryem Ana Evi gibi tarihi, kumsallar gibi doğal özellikler çok miktarda turist çeker. Tusan, Otuzbirler, Kadınlar Denizi, Akyar, Aslan Burnu, Sümerbank, Yavan Su, Ilıca Burnu, Karaova, İçmeler, Güzelçamlı, Aydınlık, Karasu, Kabaklıburun, İlyas Ağa, Tavşanburnu, Dipburun körfez çevresindeki önemli plajlardandır.

Panorama
--------

Kuşadası Limanı ve KörfeziKuşadası Limanı ve Körfezi

Ayrıca bakınız
--------------

* Türkiye'deki körfezler listesi

Kaynakça
--------

1. ↑  DAL, Neslihan (2008). "Kuşadası'nda Kıyı Kullanımı ve Turizmin Çevresel Etkiler Üzerine Yerel Halkın Tutumları". dergipark.ulakbim.gov.tr. 10 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2017.
2. ↑  ŞENOL, Serdar Gökhan (2006). "Güney Ege Denizi (Çeşme-Antalya Arası) Adaları Flora ve Vejetasyonu". tez.yok.gov.tr. 10 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2017.
3. ↑  GÜNEY, İsmet (2016). "Turizm Alanlarının Yaşam Döngüsü Üzerine Bir Araştırma: Kuşadası Örneği". tez.yok.gov.tr. 24 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2017.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: sh96009940
* NLI: 987007532409105171
* VIAF: 315150058

 |