*Kala-azar, layşmanyaz hastalığının 3 türünden birisidir. Ana hastalık için layşmanyaz bağlantısını takip edin*
Kala-azar paraziti.
Kolda oluşan yara
Leishmania yaşam döngüsü
**Kala-azar** hastalığı sıcak ülkelerde görülen, sıtmaya benzer bir hastalıktır. "*Dumdum humması*" da denir. Kala-azar mikrobu karaciğer, dalak ve kemik iliğinin makrofajlarını enfekte edip orada çoğalabilen hücre içi parazitik bir enfeksiyondur. Hastalık oldukça yüksek bir ateşle başlar ve yükselip alçalarak haftalarca sürer. Bu sırada hastanın dalağı, karaciğeri büyür, hasta günden güne zayıflar, kansızlığa düşer, derisi kararır. Hastalık bir yıl kadar sürer, bu arada hasta bir deri bir kemik kalır verem gibi bir hastalığın da karışması üzerine ölüme sürüklenebilir.

Kalaazar hastalığının mikroplarının yayılmasında köpeklerin rol oynadığı anlaşılmaktadır. Hastalığı insanlara "*tatarcık*" denilen sinekler taşır. Hastaların büyük ve küçük dışkılarında mikropları tatarcıklar insandan insana bulaştırırlar. Kala azar enfeksiyon riski yaklaşık 200 milyon kişi ile 47 ülkede endemiktir. Akdeniz ülkelerinde her yıl yaklaşık olarak 1000 kişi bu hastalığa yakalanır.

Kala Azar belirtileri
---------------------

Başlangıçta, Leishmania parazitleri ısırık yerinde deri yaraları veya ülserlerde hastalığa neden olur. Hastalık ilerledikçe, bağışıklık sistemine saldırır. Kala azar uzun süreli ateş ve halsizlik gibi daha genel belirtiler ile 2-8 ay sonra sunar.

Korunma
-------

Hastalığın görüldüğü yerlerde tatarcıklarla, köpeklerle savaş gerekir. Ayrıca insanların iyi beslenmesine, temizliklerinin sağlanmasına çalışılmalıdır.

Tedavi
------

Kalaazar hastalığının tedavisinde en başta gelen ilaçlar antimon bileşikleridir. Başka hastalıklarla karışırsa yerine göre çeşitli ilaçlar, antibiyotikler kullanılır.

Kalaazar, Türkiye'de, seyrek olarak, daha çok çocuklarda görülür. Bu hastalığın mikrobunun başka bir türü de "Şark çıbanı" denilen bir hastalığı doğurur.

Diğer bilgiler
--------------

Kala azar kum sineklerinin ısırması yoluyla yayılır.
Tedbir tedaviden daha iyidir.
Dünya çapında yaklaşık 200 milyon kişi kala azar için risk altındadır.
Kala azar bağışıklık sistemine saldırır.
Tedavi edilmediği takdirde hemen hemen her zaman ölümcüldür.
1988 yılından bu yana, MSF kala azar ile 100.000'den fazla insanı tedavi etmiştir.

Kaynakça
--------

 23 Aralık 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
 27 Aralık 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

| * g
* t
* d
Türkiye'de ihbarı mecburi hastalıklar |
| --- |
| İnsanlarda | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Gruplar |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| 1. Aşı ile önlenebilir hastalıklar | 
* Boğmaca
* Difteri
* Kabakulak
* Kızamık
* Kızamıkçık
* Kongenital kızamıkçık Sendromu
* Tetanos
* Neonatal Tetanos
* Çocuk felci
* Çiçek hastalığı
* Haemophilus influenzae Tip b Menenjiti
* Grip

 |
| 2. Cinsel yolla bulaşan hastalıklar | 
* Chlamydia trachomatis
* Belsoğukluğu
* Frengi
* HIV Enfeksiyonu
* AIDS

 |
| 3. Viral hepatitler | 
* Viral Hepatitler (Hepatit A •Hepatit B •Hepatit C •Hepatit D •Hepatit E)

 |
| 4. Gıda ve su kaynaklı hastalıklar ve zoonozlar | 
* Botulismus
* Bruselloz
* Campylobacter Jejuni
* Enterohemorrhagic E. Coli
* Kolera
* Leptospiroz
* Listeria Monocytogenes
* Şigelloz
* Salmonella
* Tifo
* Akut Kanlı İshal
* Şarbon
* Tularemi
* Veba
* Trişinoz
* Ekinokokkoz (Kist Hidatik)
* Cryptosporidiosis
* Giardia lamblia
* Entamoeba histolytica
* Visseral Leishmaniasis (Kala-Azar)
* Kutaneöz Leishmaniasis
* Şistozomiyaz (Üriner)
* Sıtma
* Toksoplazmoz
* Kuduz ve Kuduz Riskli Temas
* Viral hemorajik ateş
* Sarıhumma
* Tifüs
* Q humması

 |
| 5. Solunum (hava) yolu ile bulaşan hastalıklar | 
* Lejyoner Hastalığı
* Meningokokkal Hastalık
* Tüberküloz
* Pnömokok enfeksiyonları
* COVID-19

 |
| 6. Diğer hastalıklar | 
* Creutzfeldt-Jakob hastalığı (yeni tip)
* Trahom
* Cüzzam

 |

 |

 |

 |
| Karasalcanlılarda | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Zoonoz hastalıklar |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Bakteri | 
* Salmonelloz
* Şarbon
* Sığır brusellozu
* Koyun keçi brusellozu
* Sığır Tüberkülozu
* Ruam (mankafa hastalığı)

 |
| Virüs | 
* Kuduz
* Rift Vadisi humması

 |
| Protozoa | 
* Durin (at frengisi)

 |
| Prion | 
* Bovin spongiform ensefalopati
* Felin spongiform ensefalopati

 |

 |

 |
| 

| Zoonoz olmayan hastalıklar |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Bakteri | 
* Sığır vebası
* Bulaşıcı sığır plöropnömonisi

 |
| Virüs | 
* Afrika at vebası
* Afrika domuz vebası
* Klasik domuz vebası
* Domuzların veziküler hastalığı
* Mavi dil hastalığı
* Peste des petits ruminants (koyun-keçi vebası)
* Koyun ve keçi çiçeği
* Sığırların Nodüler Ekzantemi
* Enzootik sığır löykozu
* Bulaşıcı stomatit (veziküler stomatit)
* Şap
* Epizootik hemorajik hastalık
* Scrapie
* Atların enfeksiyöz anemisi
* Atların ensefalomyeliti
* Geyiklerin epizootik hemorajik hastalığı

 |

 |

 |

 |
| Kanatlıhayvanlarda | 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Zoonoz hastalıklar hastalıklar |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Virüs | 
* Yalancı tavuk vebası
* Tavuk vebası

 |

 |

 |
| 

| Zoonoz olmayan hastalıklar |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Bakteri | 
* Pullorum hastalığı
* Kanatlı tifosu

 |

 |

 |

 |
| Arılarda | 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| Bakteriyel hastalıklar |
| --- |
| 
* Arıların Amerikan yavru çürüklüğü

 |

 |
| 

| Paraziter hastalıklar |
| --- |
| 
* Tropilaelaps akarı
* Küçük kovan kurdu

 |

 |

 |
| Suculcanlılarda | 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 

| Zoonoz hastalıklar hastalıklar |
| --- |
|  |

 |
| 

| Zoonoz olmayan hastalıklar |
| --- |
|  |

 |

 |
| **Kaynaklar**: 
1. 
2. 
3. 

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb11979344x (data)
* LCCN: sh85071321
* NLI: 987007538690205171

 |