**Hüsrev Paşa Camii**, Diyarbakır'ın Sur ilçesinde yer alan tarihî bir camidir. Aynı ada sahip mahallede yer almaktadır. Divane Hüsrev Paşa tarafından yaptırılmıştır. Evliya Çelebi, 1655'te geldiği Diyarbakır'ın eserlerini anlatırken Hüsrev Paşa Camii'nin Mardin Kapısı yakınında kalabalık cemaate sahip "şirin" bir ibadet yeri olduğunu belirtmiştir.

Tarihi
------

Yapının, inşa tarihini kesin olarak aydınlatacak herhangi bir kaynak günümüze ulaşmamıştır. Bununla birlikte Şehrin ikinci Osmanlı Valisi Divane Hüsrev Paşa tarafından 1521-1528 yılları arasında medrese (Hüsreviye Medresesi) olarak inşa edilmiş, mescit bölümünün halk tarafından sürekli kullanılmaya başlaması sonucu 1728 yılında minare eklenerek camiye çevrilmiştir. Yapı 1991-1992 yıllarında Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından onarılmıştır.

Mimarisi
--------

Kuzey-güney doğrultusunda dikdörtgen bir alanı kaplayan yapı avlulu bir düzenlemeye sahiptir. Sivri kemerli bir nişin içinde açılmış olan yayvan kemerli bir kapıdan geçilerek girilen dikdörtgen bir avlunun üç tarafında kare kesitli pâyeli revaklar sıralanmıştır. Sivri kemerli revakların on iki bölümünün üstleri kubbelerle örtülüyken bunların arkasında sağda ve solda her biri birer pencereden ışık alan kare şeklinde on hücre vardır. Kıble tarafının en ucunda yer alan birer hücre ise dikdörtgen planlıdır ve üstleri beşik tonozla örtülüdür. Bunlarla cami arasına yanlardakilerin ölçüsünde kubbeli birer hücre yerleştirilmiştir. Yapıya sonradan eklenen minare kuzeydeki avlu giriş kapısının batısında yapıdan bağımsız olarak yükselmektedir. Siyah-beyaz kesme taştan yapılan caminin minaresi silindir gövdeli olup Selçuklu mimarisi üslubundadır. Yapıda iki renkli düzgün kesme taş malzeme zaman zaman birlikte zaman zaman tek olarak kullanılmıştır. Dış mimaride süsleme avluya girişi sağlayan taçkapı ve minare üzerinde uygulanmıştır.

Galeri
------

* Caminin içiCaminin içi
* Minarenin dışarıdan görünümüMinarenin dışarıdan görünümü

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4 5 6  Eyice, Semavi. "HÜSREV PAŞA CAMİİ" (PDF). 22 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 7 Mart 2020.
2. 1 2 3 4 5 6  Baş, Gülsen (2006). "DİYARBAKIR'DAKİ İSLAM DÖNEMİ MİMARİSİNDE SÜSLEME" (PDF). Van. 25 Nisan 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mart 2020.
3. 1 2  Çidam, Feride Burcu (2007). *Diyarbakır Kent Dokusunun Turizm Ve Rekreasyon Kaynaklarının Peyzaj Mimarlığı Açısından Değerlendirilmes*. Ankara: Ankara Üniversitesi. ss. 146-148.

| * g
* t
* d
Sur, Diyarbakır |
| --- |
| Surlar | 

|  |  |
| --- | --- |
| Burçlar | 
* Keçi Burcu
* Ulu Beden Burcu
* Yedi Kardeşler Burcu

 |
| Kapılar | 
* Dağ Kapı
* Mardin Kapı
* Urfa Kapı
* Yeni Kapı

 |

 |
| Hanlar | 
* Çifte Han
* Deliller Hanı
* Hasan Paşa Hanı
* Sülüklü Han
* Yeni Han

 |
| Hamamlar | 
* Cincıklı Hamamı
* Çardaklı Hamam
* Deva Hamamı
* Kadı Hamamı
* Melek Ahmed Paşa Hamamı
* Paşa Hamamı
* Vahap Ağa Hamamı

 |
| İbadet yerleri | 

|  |  |
| --- | --- |
| Camiler | 
* Behram Paşa Camii
* Fatih Paşa Camisi
* Hacı Büzrük Camii
* Hadım Ali Paşa Camii
* Hazreti Süleyman Camii
* Hüsrev Paşa Camii
* İskender Paşa Camii
* Kadı Camii
* Melek Ahmed Paşa Camii
* Nasuh Paşa Camii
* Nebî Camii
* Ömer Şeddat Camii
* Safa Camii
* Sinoğlu Camii
* Şeyh Mutahhar Camii
* Ulu Camii

 |
| Kiliseler | 
* Ermeni Katolik Kilisesi
* Mar Petyun Keldani Kilisesi
* Meryem Ana Kilisesi
* Saint George Kilisesi
* Surp Giragos Ermeni Kilisesi
* Surp Sarkis Ermeni Ortodoks Kilisesi

 |

 |
| Köşkler/Konaklar | 
* Cemil Paşa Konağı
* Gazi Köşkü
* Erdebil Köşkü
* Kuşdili Köşkü

 |
| Köprüler | 
* On Gözlü Köprü

 |
| Medreseler | 
* Ali Paşa Medresesi
* Latifiye Medresesi
* Mesudiye Medresesi
* Zinciriye Medresesi

 |
| Müzeler | 
* Ahmet Arif Edebiyat Müzesi
* Arkeoloji Müzesi
* Cahit Sıtkı Tarancı Müzesi
* Ziya Gökalp Müzesi

 |
| Tarihî bölgeler | 
* İç Kale

 |