Başlığın diğer anlamları için Alaçam (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.

**Alaçam** (Osmanlıca: آلاچام), Samsun ilinin batıdan Yakakent, güneyden Vezirköprü, doğudan Bafra ilçeleri ve kuzeyden Karadeniz ile çevrili bir ilçesidir. Yüzölçümü 632 km², denizden yüksekliği ortalama 15 m'dir. Samsun'a uzaklığı 78 km'dir.

Tarihçe
-------

Alaçam'ın tarihi M.Ö 5500 yıllarına (Orta Tunç Çağı) kadar dayanmaktadır. Alaçam’da yapılan arkeolojik kazılarda Sivritepe, Dedetepe, Gökçeboğaztepe’de Hitit dönemine MÖ (1600-MÖ 1178) ait yerleşmeler tespit edilmiştir. Şehrin geç klasik dönemden (MÖ.4.yy) 14.yy’a kadar var olduğunu gösteren yazılı kayıtlar mevcuttur. MÖ 7. asırda yöreye gelen Miletliler ilçeye Zalikus-Zalekon adını vermişlerdir. Zalekon’un M.Ö.7 yüzyılda Miletliler tarafından kurulduğu düşünülmektedir.

Heraclea'lı Marcian 4.yy'da yazmış olduğu eserinde Alaçam'dan Zalykos olarak bahsetmiş. Zalykos nehrinin yanında limansız bir şehir olarak bahsetmiştir.

Heirokles (6.yy) şehri, Saltos Zalihis şeklinde adlandırmıştır. paphlagonia içlerinde etrafı ormanlarla çevrili bir kent olarak bahsetmiştir.

Ramsey 1890 yılında yazmış olduğu Küçük asyanın Tarihi coğrafyası kitabında. Helenepontos bölgesinden bahsederken Leontopolis'ten şöyle bahsetmiştir:

"Daha kesin olarak tanımlanırsa. Helenopontos, Halys'in(Kızılırmak’ın) batı yakasındaki üç şehri içeriyordu. Sinope, Leontopolis, genel olarak Zalikhos veya Saltus Zalichenus ( Zalichen Ormanı) olarak anılır.

Milattan önceki devirlerde Frigyalılar, Kimmerler, Lidyalılar ve Persler, Alaçam'da hüküm sürmüşlerdir. Sonraları Pontus Krallığı tarafından ilhak edilen bölgede MÖ 1. yüzyılda Roma hakimiyeti başlamıştır. Roma İmparatorluğu’nun ikiye bölünmesinin ardından Bizans'ın elinde kalmıştır I. Leo döneminde (457-74) hükümdarın onuruna Leontopolis olarak adlandırılmıştır. Şehir Karadeniz sahilinde Klasik dönem ve Bizans dönemi adlarının halen günümüze kadar gelebildiği nadir birkaç yerleşimden biridir.

Daha sonra Danişmentlilerce zaptedilerek Tralköy adını almıştır. Selçuklu döneminde *Tralköy* adı *Uluköy* olarak değiştirilmiş, 1385'te İlhanlılar döneminde ise ilçe **Alaçam** adını almıştır.

Alaçam adının; ilçenin ortasından geçen Uluçay'ın kenarındaki "Uluçam" denilen büyük çam ağaçlarından geldiği söylenmektedir. Alaçam, Anadolu Beylikleri döneminde Eretna Beyliği'nin devamı olan Kadı Burhanettin tarafından ele geçirilmiş, ardından Candaroğulları ve İsfendiyaroğulları'nın hakimiyetine girmiştir (1390). 1398'de ise Osmanlı egemenliğine giren Alaçam, Anadolu Türk Birliğinin bozulmasıyla 1402'de tekrar Candaroğulları'nın eline geçmiştir. Çelebi Mehmet'in Canik Bölgesi'ni ele geçirmesiyle Alaçam Osmanlı'nın olmuş ve bu hakimiyet II. Murat döneminde sağlamlaşmıştır. Osmanlı'dan beri bir Türk kasabası olan Alaçam 1 Eylül 1944 tarihinde Samsun'un sekizinci ilçesi olmuştur.

Hükûmet Konağı 1963, Şadi Bey Camii 1515, Çarşı Camii 1887 yılında yapılmıştır. 1950'lerde Alaçam Ortaokulu açılmış, 1901-1902 yılları arasında Alaçam-Bafra yolu yapılmıştır.

Ekonomi
-------

İlçenin ekonomisi genel olarak tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. Bunun yanında balıkçılık da yapılmaktadır. Üretimi en çok yapılan tarım ürünü buğday, arpa ve pirinçtir. İlçenin doğu, kuzey ve kuzeydoğu kesimlerini içine alan Kızılırmak Delta sahasında yer alması tarımsal potansiyelinin yüksek olmasını sağlamıştır. Ayrıca fındık, ceviz, lahana, biber gibi sebze ve meyve yetiştiriciliği de yapılmaktadır. Mera hayvancılığının yoğun olduğu Alaçam’da profesyonel yöntemlerle besi hayvancılığı yapan işletme ve yatırımcıların sayısı artarak devam etmektedir.

İlçe merkezine 7 km. uzaklıkta Toplu mahallesi sınırlarında inşa edilen "Balıkçı Barınağı", başta Göçkün, Toplu ve Doyran gibi kıyı mahalleleri olmak üzere; yakın çevredeki balıkçılar için toplanma alanı oluşturmuş ve ilçe ekonomisinde etkin rol oynamıştır.

Son yıllarda ilçeye gelen tekstil yatırımı yeni istihdamlar yaratarak yaklaşık 250 kişinin iş sahibi olmasını sağlamıştır.

İlçeye özgü her hafta Çarşamba günleri kurulan halk pazarı ilçede önemli dinamizm sağlamaktadır.

2018 yılı itibarıyla açılan "Alaçam Köy Ürünleri Pazarı" Gökçeboğaz Kavşağı mevkiisinde Kadın girişimcileri destekleyen bir projeyle Alaçam’da hayata geçirilmiş ve her hafta Pazar günleri organik köy ürünlerinin doğrudan tüketiciye ulaştırıldığı bir pazar özelliği taşımaktadır.

İlçede 1 adet küçük oto sanayi sitesi yer almakta olup, Alaçam ve Yakakent ilçelerine hizmet vermektedir.

Bitki Örtüsü
------------

Alaçam ilçesinin orman varlığı ise Amasya Orman Bölge Müdürlüğü (AOBM, 2019) verilerine göre toplamda 29.720,30 hektardır.
Ormanlık sahalar ilçenin güney, güneydoğu ve güneybatı kesiminde yer alır. Deniz seviyesinden 500–700 m. yüksekliğe kadar geniş yapraklı ormanlar (meşe, gürgen, palamut, akçaağaç), 700–1000 m. arası karışık ormanlar (meşe, gürgen, palamut ve çam ağaçlarının birlikte bulunduğu kuşak) ve 1000 m. nin üzerinde iğne yapraklı çam, göknar, ladin gibi türler bulunur. Orman yetişmeye uygun olmayan sıcaklığı düşük tepelerde alpin çayırlara rastlanmaktadır.

### Kum zambağı

Şablon:Alaçam İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü, 2022

Şablon:Vejetasyon Coğrafyası Ders Notları, 2016

Çok yıllık, soğanlı, genişçe uzun şeritsi yapraklı, yaklaşık 40–45 cm boyunda, beyaz çiçekli bir bitkidir. Çiçek sayısı 3-15, koronalı, korona tepallerin 2/3'ü kadardır. Çiçeklenme zamanı, Ağustos-Ekim ayları arasındadır.

Tüm Akdeniz ülkelerinde ve Karadenizin güney kıyılarında yetişir. Türün nesli tehlike altındadır. Türkiye'de bulunan zambakların ülke dışına çıkarılması suçtur. Türe yönelik en önemli tehdit, kıyı bölgelerinde hızla yayılan yazlık konutlardır.

Dünya'da türü tehlikede olan kum zambağı Alaçam ilçesi Geyikkoşan sahilinde büyük bir alanda görülebilmektedir.

Alaçam İlçesi Geyikkoşan Sahilinde Bulunan Kum Zambaklarına bir örnek

Nüfus
-----

| Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
| --- | --- | --- | --- |
| 1945 | 26.220 | 4.617 | 21.603 |
| 1950 | 29.043 | 5.358 | 23.685 |
| 1955 | 31.711 | 5.961 | 25.750 |
| 1960 | 42.051 | 6.865 | 35.186 |
| 1965 | 47.101 | 7.833 | 39.268 |
| 1970 | 48.410 | 8.339 | 40.071 |
| 1975 | 50.670 | 10.013 | 40.657 |
| 1980 | 53.426 | 11.402 | 42.024 |
| 1985 | 55.430 | 12.986 | 42.444 |
| 1990 | 43.162 | 12.097 | 31.065 |
| 2000 | 37.490 | 11.950 | 25.540 |
| 2007 | 31.669 | 11.321 | 20.348 |
| 2008 | 31.066 | 11.203 | 19.863 |
| 2009 | 30.351 | 11.037 | 19.314 |
| 2010 | 29.949 | 10.961 | 18.988 |
| 2011 | 29.196 | 10.828 | 18.368 |
| 2012 | 28.315 | 10.644 | 17.671 |
| 2013 | 28.162 | 28.162 | veri yok |
| 2014 | 27.238 | 27.238 | veri yok |
| 2015 | 26.301 | 26.301 | veri yok |
| 2016 | 25.863 | 25.863 | veri yok |
| 2017 | 25.577 | 25.577 | veri yok |
| 2018 | 25.854 | 25.854 | veri yok |
| 2019 | 25.430 | 25.430 | veri yok |
| 2020 | 25.123 | 25.123 | veri yok |

**Not:** Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.

Sivritepe Höyüğü Ve Kalesi
--------------------------

Sivritepe kalesi kuzey ve doğu duvarlarıSivritepe kalesi kuzey ve doğu duvarları
Sivritepe höyüğünden AlaçamSivritepe höyüğünden Alaçam
Yapılan araştırmalarda Alaçam İlçesi Karşıyaka Mahallesi Sivri Tepe Mevkii'nde şehre hakim doğal bir tepe üzerinde kurulmuş bir höyük yerleşmesidir. Höyük üzerinde ve çevresinde yoğun miktarda keramik parçalarına rastlanmıştır. Ayrıca yol açma sırasında tahrip edilen kısımlarında da keramik, kiremit ve kemik parçalarına rastlanmıştır. Höyük tepesinin etrafının sur duvarları ile çevrili olduğu ve bu sur duvarlarının bazı kısımlarının korunduğu özellikle kuzey ve doğu taraflarında görülmektedir. Kale duvarlarının kapladığı alan yaklaşık 30×60 metre genişliğindedir. İlk ve Orta Tunç Çağı, Demir Çağı, Helenistik Çağ, Orta Çağ yerleşimleri tespit edilmiştir.

Tarihi Alaçam Evleri
--------------------

Çeşme Mahallesinde bulunan bir konut örneğiAlaçam Çeşme Mahallesinde bulunan bir konut örneği
İlçenin merkezinde bulunan Çeşme, Karşıyaka, Yenicami mahallelerini kapsayan sit alanı içerisinde bulunan 61 adet tescilli yapı bulunmaktadır. Tescilli yapıların dışında tescil edilmeyen konut sayısı da hayli fazladır. Tescilli yapıların büyük çoğunluğunu konutlar oluşturmaktadır. 1 cami, 1 çeşme, 1 hamam ve 3 tane işyeri de tescili yapılar arasında yer almaktadır. İlçede bulunan yapıların yapılış tarihleri ile ilgili kesin bir bilgi olmamakla birlikte plan özellikleri ve mimari elemanları açısında değerlendirildiğinde pencere sövelerindeki eğrisel söve başlıkları, merdiven tipi ve Osmanlı Barok üslubunun izlerini taşıması, ıslak hacimlerin yapı içinde yer alması ve sofada yer alan lavabonun gösteriş öğesi olarak yapıya 19. yy. sonlarında girmesiyle birlikte yapıların birçoğunun 1890 yıllarında inşa edilmiş olabileceği düşünülmektedir.

Gezi ve Mesire Yerleri
----------------------

İlçenin 2 km kuzeyinde deniz kıyısında temiz kumsalı, çınar, kavak ve taflan ağaçlarından oluşan güzel koruluğu ile Geyikkoşan mesire yeri yer almaktadır. Burası adını koruluğun içindeki Geyikkoşan Baba Türbesi'nden alır. Bir rivayete göre Geyikkoşan Baba Türbesi'nin bulunduğu yerdeki tarlayı, evcilleştirmiş olduğu geyikleri çifte koşarak sürermiş. Bu nedenle bu koruluğa Geyikkoşan denilmiş. Bu yöre hem piknik yeri olarak hem de denize girmek için ideal bir yerdir.

İlçenin güneyinde Vezirköprü sınırındaki denizden yüksekliği 1.665 m. olan Dürtmen Yaylası da doğal güzellikleriyle görülmeye değer bir mesire alanıdır. Dürtmen Yaylası'na ulaşım asfalt yoldan sağlandığı için kolay olmaktadır. Kızılırmak deltasının bir kısmı da ilçe sınırları içindedir.

Geyikkoşan güreşlerinden bir kareGeyikkoşan güreşlerinden bir kare
Geyikkoşan mevkiinde 6 Mayıs tarihinde Hıdırellez Şenlikleri yapılmaktadır. Bu şenliklerde Türkiye genelinden amatör ve millî güresçiler davet edilerek yağlı pehlivan güreş müsabakaları düzenlenir. Bu şenliklerin kökeninin 600 yıllık bir efsaneye dayandığı söylenmektedir. 600 yıl öncesine dayanan Geyik Baba efsanesi, ilçede tazeliğini halen koruyor. Efsaneye göre o dönemde sık ve büyük ağaçlarla dolu bir orman olan Geyikkoşan mevkiinde bir dede yaşarmış. Küçük tarlasını çevredekilerden habersizce eğittiği iki geyiğiyle gizlice sürermiş. Aynı zamanda Arap komutan olan ’Geyik Baba’ lakaplı dede, her yılın 6 Mayıs’ında tüm işlerini bırakarak o mevkideki koyun, kuzu, inek cinsinden hayvanları kesip fakir halka ziyafet verirmiş. Altın boyunduruk ve altın sabanıyla yine bir gün tarlada çift sürerken birkaç kişi tarafından görülmüş. Yabancılardan ürken geyikler kontrolden çıkıp bugün Kışlakonak Mahallesi (Gelemet) başlarında bulunan Meydancık Dağı’na kaçmış. Altından yapılmış boyunduruk ve sabanın halen dağın bir yerinde olduğuna inanılıyor.

Geyikkoşan’da vefat ettiği söylenen ’Geyik Baba’nın mezarını Arap Ordusu Komutanı Ebu Eyüb El-Ensari Hazretleri de askerleriyle ilçeden geçerken ziyaret etmiş. Halk da ’Geyik Baba’ ismindeki komutan adına türbe inşa etmiş. Günümüze ulaşan Geyik Baba Türbesi ziyaret ediliyor. İlçeye 2 km uzaklıkta Geyikkoşan mesire alanı, her senenin 6 Mayıs’ında Hıdırellez Şenlikleri’ne ve yağlı pehlivan güreşlerine ev sahipliği yapıyor.

Dürtmen Yaylası eteklerinde bulunan Hüseyin Dede Türbesi çevresinde de 7 Mayıs'ta benzer şenlikler düzenlenir.

Geyikkoşan
sahilinde Alaçam Öğretmen Evi vardır. Burası Alaçam içinde yaşayan insanların boş zamanlarda geldiği bir yerdir. Turistler de burada kalabilir.

Acısu
-----

Acı Su mevkii ve suyu Alaçam ilçe merkezine yaklaşık 3 km mesafededir. Acı Su, Uluçay içerisinde kayaların arasından çıkmaktadır. Acı Su bir tür maden suyudur. Bu suyun halk arasında ağrılara ve mide rahatsızlıklarına iyi geldiği söylenir. Yöre halkı suyun şifalı olduğuna inanmaktadır. 1892 Trabzon Sancağı Salnamesi kayıtlarında Acısu'dan şöyle bahsedilmektedir:

‘’Kaza-i mezkure (zikredilen kaza- Bafra) merbut (bağlı) Alaçam nahiyesine bir saat mesafede çay kenarında karbonat tağmine (tadında) mesape (kaliteli) bir acı su olup insanın vücuduna nef’iyye-i mücribe (faydalı) olduğu için içilmektedir.’

Folklorik Değerleri
-------------------

Alaçam ilçe merkezinde halkın % 60'ı mübadil olduğundan düğünlerde genellikle Rumeli oyunları (Zigoş, Debreli Hasan, Vardar Ovası, Topal Ağa) ağırlık kazanmaktadır. Ayrıca oynanan kasap (Horon) karşılama oyunları vardır. Düğünlerde davul, zurna olmazsa olmazlardandır.

Yemekleri
---------

Tavuk eti ile yapılan Herse, özellikle Çerkez köylerinde yapılan Aluş yemekleri; Çiğ kıymadan içine baharat katılarak yapılan kapaklı Alaçam pidesi, Palamut balığından yapılan palamut dolması Alaçam'a özgü olup, çok beğenilen yemeklerdir. Bahar üzeri yapılan Koyun peyniri oldukça meşhurdur.

İlçenin Yüksek Noktaları
------------------------

Sivritepe:

İlçe sınırları içinde bulunan tepeciğin, Alaçam'ın eski yerleşim yeri olduğu tahmin edilmektedir. Tepede eski yıkık surlar bulunmaktadır. Yapılan arkeolojik kazılarda tarihi çömlek kalıntılarına rastlanmıştır. Ayrıca Cumhuriyetin ilanından sonra tepeye bir adet sacdan Atatürk heykeli dikilmiştir. Her yıl geleneksel olarak Sivritepe'de keşkek günü yapılmaktadır. Davullar zurnalar eşliğinde bir yandan keşkekler pişer diğer yandan da pişen keşkekler misafirlere ikram edilir.

Dürtmen Dağı:

Dürtmen Dağı.1650 metre tepe noktası ile bölgeye hakim bir konumdadır. Yaz döneminde şenliklerin ve panayırların yapıldığı Dürtmen ve Kızlan Yaylaları bu dağın yamacında bulunmaktadır.

Belediye Başkanları
-------------------

Seçildikleri yıllara göre Belediye Başkanları:

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Nazif AYKAÇ 1879 | Kiryako Efendi 1896 | Nazif AYKAÇ 1903 | Fazıl İÇEL 1906-1908 | Beraklis Efendi 1908-1913 | Fazıl İÇEL 1913-1918 |
| Hamit İÇEL 1918-1921 | Tahir TOLUN 1921-1924 | Hamit İÇEL 1924-1925 | Nadir AYKAÇ 1925-1927 | Fazıl İÇEL 1927-1930 | Şükrü TOLUN 1930-1932 |
| Abdullah SOMÇAĞ 1932-1934 | Ahmet ANARAT 1934-1937 | Hakkı TARHAN 1937-1938 | Recai AKAN 1938-1940 | Nuri ALAÇAM 1940-1943 | Reşat İÇEL 1943-1945 |
| Şükrü TOLUN 1945-1950 | Fikri ŞEN 1950-1952 | Nihat İÇEL 1952-1956 | Mümin ÖZ 1956-1957 | Hasan KÖK 1957-60 | Mustafa AYKAÇ 1963-1980 |
| Nami DELİORMAN(KÖK) 1977-1980 | Şadi UYAR 1984-1989 | Fırat ANARAT 1989-1994 | Özcan YILMAZ 1994-1999 | Fırat ANARAT 1999-2009 | İlyas ACAR 2009-2014 |
| Hadi UYAR 2014-2019 | İlyas ACAR 2019-2024 | Ramazan ÖZDEMİR
2024- |  |  |  |

Alaçam Konak Örnekleri
----------------------

Alaçam Çeşme Mahallesinde tarihi bir konak örneği
Alaçam Çeşme Mahallesinde tarihi bir konak örneği2
Alaçam Çeşme Mahallesinde tarihi bir konak örneği3

Notlar
------

1. ↑  Yakakent ilçesinin kurulması ile nüfus azalmıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Alaçam Belediyesi". *www.alacam.bel.tr*. 4 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2021.
2. ↑  "Kum Zambağı". 14 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2022.
3. ↑   . "1945 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). *21 Ekim 1945 Genel Nüfus Sayımı*. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
4. ↑   . "Vilayet, Kaza, Nahiye ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). *22 Ekim 1950 Umumi Nüfus Sayımı*. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
5. ↑   . "1955 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). *23 Ekim 1955 Genel Nüfus Sayımı*. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
6. ↑   . "İl, İlçe, Bucak ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). *23 Ekim 1960 Genel Nüfus Sayımı*. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2021.
7. ↑  "1965 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
8. ↑  "1970 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
9. ↑  "1975 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
10. ↑  "1980 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
11. ↑  "1985 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
12. ↑  "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
13. ↑  "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
14. ↑  "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
15. ↑  "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
16. ↑  "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
17. ↑  "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
18. ↑  "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
19. ↑  "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013.
20. ↑  "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014.
21. ↑  "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015.
22. 1 2 3 4 5 6  

	* "Merkezi Dağıtım Sistemi" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016.
	* "Alaçam Nüfusu - Samsun". nufusu.com. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
	* "Samsun Alaçam Nüfusu". nufusune.com. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
23. ↑  *SAMSUN İL ÖZEL İDARESİ - TAŞINMAZ KÜLTÜR VARLIKLARI ENVANTERİ 2009*. SAMSUN İL ÖZEL İDARESİ. 2009. s. 252.
24. ↑  *SAMSUN İL ÖZEL İDARESİ - TAŞINMAZ KÜLTÜR VARLIKLARI ENVANTERİ 2009*. SAMSUN İL ÖZEL İDARESİ. 2009. s. 253.
25. ↑  "Alaçam Belediyesi". 7 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.
26. ↑  "Samsun İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü". 10 Ağustos 2021. 23 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2021.
27. 1 2  "İlçelerimiz". *Samsun ve Çevresi Turizm Alanı Altyapı Hizmet Birliği*. 28 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2021.
28. ↑  "Alaçam Belediyesi". 7 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.

Dış bağlantılar
---------------

* Alaçam Kaymakamlığı 13 Temmuz 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Alaçam Belediyesi 30 Haziran 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

| * g
* t
* d
Alaçam'ın mahalleleri |
| --- |
| 
* Akbulut
* Akgüney
* Alidedebölmesi
* Alparslan
* Aşağıakgüney
* Aşağıısırganlı
* Aşağıkoçlu
* Bahşioymağı
* Bekiroğlu
* Çeşme
* Demircideresi
* Doğankent
* Doyran
* Esentepe
* Etyemez
* Fatih
* Göçkün
* Gökçeağaçoymağı
* Gökçeboğaz
* Gülkaya
* Gültepe
* Gümüşova
* Güvenli
* Habilli
* Harmancık
* İncirli
* Kadıköy
* Kalıkdemirci
* Kapaklı
* Karaçukur
* Karahüseyinli
* Karlı
* Karşıyaka
* Kışlakonak
* Kızlan
* Killik
* Köseköy
* Madenler
* Ortaköy
* Örenli
* Pelitbükü
* Pelitbüküsekicek
* Sancar
* Sarılık
* Soğukçam
* Şirinköy
* Taşkelik
* Tefekli
* Tepebölmesi
* Terskırık
* Toplu
* Umutlu
* Uzunkıraç
* Vicikler
* Yakacık
* Yenicami
* Yenice
* Yeniköy
* Yeşilköy
* Yoğunpelit
* Yukarıelma
* Yukarıısırganlı
* Yukarıkoçlu
* Yukarısoğukçam
* Zeytin

 |

| * g
* t
* d
Samsun |
| --- |
| İlçeler | 
* 19 Mayıs
* Alaçam
* Asarcık
* Atakum
* Ayvacık
* Bafra
* Canik
* Çarşamba
* Havza
* İlkadım
* Kavak
* Ladik
* Salıpazarı
* Tekkeköy
* Terme
* Vezirköprü
* Yakakent

 |
| Tarih | 
* Tekkeköy Mağaraları Arkeoloji Vadisi
* Canik beylikleri
	+ Bafra
	+ Hacıemiroğulları
	+ Kubadoğulları
	+ Kutluşahlar
	+ Tâceddinoğulları
	+ Taşanoğulları

|  |  |
| --- | --- |
| Osmanlı | 
* Canik sancağı
* Büyük Samsun Yangını
* Pontus Cumhuriyeti (Samsun tehcirleri)

 |
| Cumhuriyet | 
* Mustafa Kemal'in Samsun'a çıkışı
	+ Samsun Bombardımanı
	+ Samsun Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti
	+ Samsun İstiklâl Mahkemesi
	+ Yeni Samsun

 |

 |
| Coğrafya | 

|  |  |
| --- | --- |
| Akarsular | 
* Abdal Deresi
	+ Derbent
* Derinöz Deresi
	+ Derinöz
* Engiz Çayı
	+ 19 Mayıs
* İstavroz Çayı
	+ Vezirköprü
* Kızılırmak
	+ Altınkaya
	+ Çakmak
* Kürtün Çayı
* Mert Irmağı
* Miliç Irmağı
* Terme Çayı
* Tersakan Çayı
* Uluçay
* Yeşilırmak‎
	+ Hasan Uğurlu
	+ Suat Uğurlu

 |
| Dağlar | 
* Akdağ
* Canik Dağları
	+ Kızılkaya
* Çangal Dağları
* Kunduz Dağları
* Kocadağ
* Nebiyan Dağı
* Tavşan Dağı

 |
| Göller | 
* Balık Gölü
* Ladik Gölü
* Simenit Gölü

 |
| Ovalar | 
* Kızılırmak Deltası
* Terme Ovası
* Vezirköprü Ovası
* Yeşilırmak Deltası

 |

 |
| Folklor | 
* *Çarşambayı Sel Aldı*
* Halk oyunları
	+ Alafranga
	+ Demirağa
	+ Esengül
	+ Kabaceviz
	+ Metelik
	+ Sağırperde
	+ Sarhoş barı
	+ Sarıkız
	+ Üçayak
	+ Yanlama
* Mutfak
	+ Atom
	+ Çakallı menemeni
	+ Çarşamba kıvratması
	+ Kasapüstü
	+ Kaz tiridi
	+ Samsun pidesi

 |
| Turizm | 

|  |  |
| --- | --- |
| Doğal | 
* Amazon Tabiat Parkı
* Bayraktepe Tabiat Parkı
* Geyikkoşan
* Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti
	+ Galeriç Longozu
* Samsun Kalesi
* Samsun Kent Ormanı
* Sarıgazel Tabiat Parkı
* Şahinkaya Kanyonu
* Vezirsuyu Tabiat Parkı
* Yason Burnu

 |
| Kültürel | 
* Akalan Kalesi
* Amazon Adası
* Atatürk Kültür Merkezi
* Bağtepe
* İlkadım Anıtı
* Kurtuluş Yolu
* Ladik Saat Kulesi
* Nerik
* Ondokuzmayıs Saat Kulesi
* Onur Anıtı
* Saathane Meydanı
	+ Samsun Saat Kulesi
* Samsun Bedesteni
* Samsun Millet Bahçesi
* Tekeköy
* Vezirköprü Saat Kulesi

 |

 |
| Müze | 
* 1071'den 15 Temmuz'a Destanlar Müzesi
* Alaçam Mübadele Müzesi
* Ambarköy Açık Hava Müzesi
* Bafra Arkeoloji ve Etnografya Müzesi
* Bafra Tütün Müzesi
* Bandırma Vapuru ve Millî Mücadele Parkı Açık Hava Müzesi
* Canik Oyuncak Müzesi
* Cerrahi Aletler ve Sağlık Müzesi
* Çerkes Etnografya Müzesi
* Dönüşüm Müzesi
* Ekolojik Oyuncak Müzesi
* Gazi Müzesi
* Havza Atatürk Evi
* Kuva-i Milliye Müzesi
* Panorama Samsun Dijital Gösterim Merkezi
* Samsun Arkeoloji ve Etnografya Müzesi
* Samsun Kent Müzesi
* Tekkeköy Atatürk Evi
* Tekkeköy Mağaraları Arkeoloji Vadisi Müze Evi
* Yaşar Doğu Anı Evi Müzesi

 |
| Eğitim | 

|  |  |
| --- | --- |
| Liseler | 
* 19 Mayıs Lisesi
* Akpınar Fen Lisesi
* Garip Zeycan Yıldırım Fen Lisesi
* İbrahim Tanrıverdi Sosyal Bilimler Lisesi
* Samsun Anadolu Lisesi
* Samsun Atatürk Anadolu Lisesi

 |
| Üniversiteler | 
* Canik Başarı Üniversitesi
* Ondokuz Mayıs Üniversitesi
	+ Ondokuz Mayıs Üniversitesi Gözlemevi
	+ Samsun Teknopark
* Samsun Üniversitesi

 |
| Sanat | 
* Samsun Belediye Konservatuvarı
* Samsun Devlet Opera ve Balesi
	+ repertuvar
* Samsun Devlet Tiyatrosu

 |

 |
| Spor | 

|  |  |
| --- | --- |
| Etkinlikler | 
* 2017 Yaz İşitme Engelliler Olimpiyat Oyunları
* Falcon Fest
	+ Samsun Triatlonu
* Kapıkaya Fest

 |
| Kulüpler | 
* 1919 Samsun Ragbi
* 1930 Bafraspor
* Atakum Belediyespor
* İlkadım Belediyesi Yabancılar Pazarıspor
* Kadıköyspor
* Olympian Akademi
* Samsun
* Samsungücü
* Samsunspor‎
* Samsun Canik Belediyespor‎
* Samsun Ladikspor
* Çarşambaspor
* Çarşamba Beldespor
* Termespor
* Vezirköprü Belediyespor

 |
| Tesisler | 
* Atatürk Olimpik Yüzme Havuzu
* Bafra Kapalı Spor Salonu
* Bafra Şehir Stadyumu
* Bahattin Ekinci Spor Salonu
* Canik Atatürk Spor Salonu
* Çarşamba Kapalı Spor Salonu
* Çarşamba Yeşilırmak Stadyumu
* Derebahçe Stadyumu
* Hasan Doğan Spor Salonu
* İlkadım Atletizm Stadyumu
* Kavak Spor Salonu
* Mustafa Dağıstanlı Spor Salonu
* Samsun 19 Mayıs Stadyumu
* Samsun 19 Mayıs Stadyumu (1975)
* Samsun Golf Sahası
* Samsun Hipodromu
* Şehit Mustafa Serin Atış Poligonu
* Yaşar Doğu Spor Salonu

 |

 |
| Din | 

|  |  |
| --- | --- |
| Kişiler | 
* Aleksandra
* Haritini
* Seyyid Kutbiddîn

 |
| Yapılar | 
* Agape Protestan Kilisesi
* Aşağınarlı Camii
* Aya Triada Rum Ortodoks Kilisesi
* Büyük Camii (Bafra)
* Büyük Camii (İlkadım)
* Canik Surp Nigoğayos Ermeni Kilisesi
* Göğceli Camii
* Gökgöl Camii
* Hacı Hatun Camii
* Hançerli Camii
* Kale Camii
* Kurşunlu Camii
* Mater Dolorosa Katolik Kilisesi
* Orduköy Camii
* Pazar Camii (İlkadım)
* Pazar Camii (Terme)
* Samsun Mevlevîhânesi
* Site Camii
* Yalı Camii
* Yörgüç Paşa Camii (Havza)
* Yörgüç Paşa Camii (Kavak)

 |

 |
| Siyaset | 
* Genel seçimler
	+ milletvekilleri
* Yerel seçimler
	+ belediye başkanları
* Kardeş şehirler

 |
| Ulaşım | 

|  |  |
| --- | --- |
| Havayolu | 
* İlkadım Heliport
* Samsun Çarşamba Havalimanı
* Ondokuz Mayıs Havaalanı

 |
| Demiryolu | 
* Samsun-Çarşamba hattı
* Samsun-Kalın hattı
* SAMULAŞ
	+ Samsun tramvayı

 |
| Karayolu | 
* 19 Mayıs Tüneli
* Ankara-Samsun Otoyolu
* Havza Tüneli
* D yolları
	+ D 010
	+ D 030
	+ D 795
* E yolları
	+ E70
	+ E95
* Samsun-Ankara Yolu
* Samsun'un il yolları

 |
| Denizyolu | 
* Samsun Limanı

 |

 |

Alaçam İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü
Meteoroloji 10. Bölge Müdürlüğü
Ticaret Bakanlığı

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* NLI: 987007564830905171

 |