**Igor Fyodorovich Stravinsky** (Rusça: Игорь Фёдорович Стравинский) (d. 17 Haziran 1882, Oranienbaum, Rusya - ö. 6 Nisan 1971, New York, ABD), Rus kökenli ABD ve Fransa vatandaşı besteci, piyanist ve orkestra şefi. 20. yüzyıl müziğinin en etkili ve önemli bestecilerinden biri olarak kabul edilir.

Yaşamı
------

Stravinsky, 17 Haziran 1882'de Oranienbaum'da (bugün Lomonosov) Fiodor Ignatjevic isimli bir bas ile Sankt-Peterburg Kraliyet Operası'nda çalışmakta olan bir şarkıcının dört oğlundan üçüncüsü olarak olarak dünyaya geldi. Müziğe yeteneği erken yaşlarda ortaya çıktı ancak ailesinin isteğiyle müzik eğitimi değil, Sankt-Peterburg Devlet Üniversitesi'nde hukuk eğitimi aldı; dönemin önde gelen Rus bestecisi Nikolai Rimsky-Korsakov'un oğluyla birlikte okudu. 1902'da babasını kaybeden Stravinsky, müziğe yöneldi ve konservatuvara gitmek yerine ikinci bir baba olarak kabul ettiği Nikolai Rimsky-Korsakov’dan ders almayı tercih etti. 1903'te başlayan özel dersleri 3 yıl sürdürdü; ilk bestelerinin hocasının desteğiyle yarattı. 1906'da üniversiteden mezun oldu; 1906'da kuzeniyle evlendi ve ardı ardına iki çocukları oldu. Paris'teki Rus Balesi için aldığı siparişler nedeniyle 1910-1914 arası Rusya'da fazla bulunamadı; I. Dünya Savaşı yıllarında İsviçre'ye yerleşti, iki çocuğu daha dünyaya geldi.

Stravinsky savaştan sonra ailesiyle birlikte Fransa'ya yerleşti ve yirmi yıl değişik kentlerde yaşadı. Rusya'daki mülklerini yitirdiği için ek gelir sağlamak amacıyla besteciliğin yanı sıra piyanistlik ve orkestra şefliği yapmaya başladı. Avrupa'da, Kuzey ve Güney Amerika'da turnelere çıktı.

1938'de büyük kızını, 1939'da karısını ve annesini kaybeden Stravinsky, II. Dünya Savaşı başlayınca Harvard Üniversitesi'nden gelen çağrıyı kabul ederek konferanslar vermek üzere ABD'ye gitti. 1940'ta uzun zamandır tanıştığı oyuncu Vera de Bosset ile ikinci evliliğini yaptı. Hollywood'da bir ev satın alarak uzun yıllar orada yaşadı. *The Rake's Progress* adlı eserini yazarken asistan olarak Hollywood'daki evine çağırdığı genç Amerikalı müzikçi Robert Craft’ın serial müziğe yakınlığı neo-klasik tarzı aşmasına yardımcı oldu ve seri müzik teknikleriyle eserler yaratmaya yöneltti. 1946'da ABD vatandaşlığına geçti. 1962'de bir dizi konser vermek için ülkesi Rusya'ya dönen Stravinsky, devlet başkanı Kuruşçev ile iki saat baş başa görüştü ama Sovyetler Birliği'ne dönme teklifini kabul etmedi.

1966'dan itibaren sağlığının bozulması nedeniyle gittikçe daha az eser verdi. 1969'da New York'a taşındı ve son yıllarını bu şehirde geçirdi. 6 Nisan 1971'de New York'ta hayatını kaybeden sanatçının mezarı Venedik'te San Michale Adası'ndadır.

Bale ve diğer erken dönem eserleri
----------------------------------

Rimsky-Korsakov’un Stravinsky'nin ilk eserleri üzerindeki etkisi kolay fark edilmektedir. 1908 senesinde yazılan orkestra eseri **Scherzo fantastique**'i dinleyip etkilenen Serge Diaghilev Stravinsky'den bir bale yazmasını istedi. Bunu yıllar sürecek olan bir beraber çalışma süreci izledi. Stravinsky'nin Diaghilev için ilk balesi **Ateş Kuşu** (1910) ve **Petruşka** (1911) dramatik ifadesi, zengin orkestrasyonu ve Rus halk müziğinden alınmış tanıdık melodileri sayesinde halk tarafından büyük beğeni topladı.

**Le sacre du printemps**'ın (1913, Bahar Ayini) galası Nizinsky'nin yaptığı alışılmamış koreografi, müziğin armonik yapısı, asimetrik ve değişken ritmik yapısı nedeniyle eser büyük bir tiyatro skandalı oldu. 1910 ile 1914 arası Stravinsky Wolhynien'de ve İsviçre'de yaşadı.
Birinci dünya savaşının patlak vermesiyle Stravinsky İsviçre'de kalmaya karar verdi. Burada A **Soldier's Tale**'ı (1918, Bir Askerin Hikâyesi) besteledi. Bu dönemlerdeki caz etkisi bu eserde olduğu kadar 1918'de 11 enstrüman için bestelediği **Rag-Time**'da ve 1919’da piyano için bestelediği **Rag-Music**'de belirgin olarak fark edilmektedir.

1920'de Stravinsky Paris'e yerleşti. Orada Pablo Picasso, Jean Cocteau, André Gide, Henri Maisse ve Alexander Benois gibi dönemin önemli Fransız ya da Fransa'da yaşayan sanatçılarıyla tanıştı. Bu yıllarda önemli eserlerinden **Symphonies d’instruments á vent** (1920), Opera buffa **Mavra** (1922) ve 1923'te Rus balesi tarafından sahneye konulan Rus dansı **Les Noces** (1923, Düğün) ortaya çıktı. Mavra ve İsviçre'de bestelenen ve 1920'de Paris'te sahneye konulan bale **Pulcinella**, Stravinsky'nin neoklasizme yönelişinin başlangıcı sayılır. 
Stravinsky Paris'te ailesini geçindirebilmek için piyanist ve şef olarak çalıştı. Bu sebeple 1924'te yazılan **Piyano ve Ahşap Nefesliler için Konçerto** gibi birçok piyano eseri yazdı.

Neoklasik Eserler
-----------------

1923'ten sonra Stravinsky'nin neoklasik eserleri ortaya çıkmaya başladı. Bu dönemdeki çalışmalar son romantik dönemin yoğun duygusallığına kasıtlı bir tepki olarak sanatsal bir tarafsızlık barındırmaktaydı. Bu ideali Stravinsky 1935'te yazdığı anılarında şöyle açıklar: "Müzik doğal olarak herhangi bir şeyi ifade etme gücüne sahip değildir ve performanscılar kendi fikir ve bireysel ifadelerini eklemeden bestecinin eğilimlerini takip etmelidirler." Bu modern müziğin oluşumunda büyük payı olan güçlü estetik bir etkiydi.

Opera-Oratoryum **Oedipus Rex** (1927), melodram **Persephone** (1934) ve bale **Apollo Musagetes** (1928) Rus koreograf George Balansin için bu dönemde yazdığı önemli eserlerden.
1939'da Stravinsky Avrupa'yı terk etti. Amerika'ya iltica etti ve Hollywood'a yerleşti. Orada **Circus Polka** (1942), orkestra için **Danses concertantes** (1942), Broadway revüsü için **Scènes de ballet** (1944) gibi sipariş üzerine birçok eser besteledi. Bunun yanında **3 Bölümlü Senfoni** (1945), klarnet ve caz grubu için **Abanoz Konçertosu** (1945) ve opera **The Rake's Progress** (1951, Libretto: W.H.Auden ve Chester Kallman) gibi önemli eserler de besteledi.

Seri-Müziğe ilgisi
------------------

1948'de Stravinsky, Amerikalı bir orkestra şefi olan Robert Craft tarafından tekrar ve bu sefer kalıcı olarak Avusturyalı besteci Arnold Schönberg'in 12 Ton Müziği ile Schönberg'in öğrencisi Anton von Webern'in Seri Müzik teknikleriyle karşı karşıya getirildi. Bu çabanın sonucunda **Kantate Threni** (1958), piyano ve orkestra için **Movements** (1959) ve son büyük eseri **Requiem Canticles** (1966) ortaya çıktı.

1967'de Stravinsky son kez olarak kendi eserlerinin plak kaydında orkestrayı yönetti. 6 Nisan 1971'de New York'ta öldü ve Venedik'teki San Michele adasına Diaghile'nin mezarının yakınına gömüldü.

Sahne ve orkestra eserlerinin yanında Stravinsky birçok piyano, oda müziği, koro eserleri, solo vokal eserleri ve yabancı eserler üzerine çalışmalar yaptı. Eserlerinde birçok müzikal stili kullandı. Rus ulusal stili, caz, neoklasizm, bitonalite, atonalite ve seri müzik. Büyük bir besteci olmasını sağlayan en önemli özelliklerinden biri kendisini devamlı geliştirmesi ve her yeni tekniği kendi gelişimine başarılı bir şekilde entegre edebilmesiydi. Sadece tek bir yoldan gitmek kendi tabiriyle "geriye gitmek" idi. Stravinsky'nin eserleri 20. yüzyıl müziğinin en önemli eğilimlerini yansıtmış ve aynı zamanda onu da etkilemiştir. Onun bugüne kadar gelen önemi zaman zaman dini konular tarafından da belirlenen orijinalliğe ve hayranlık uyandıran teknik virtüöziteye dayanmaktadır.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Igor Stravinsky*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* 17 Haziran 2009 tarihli Stravinsky temalı Google logosu 20 Eylül 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Glass, Philip. 1999. "Igor Stravinsky" (*Time Magazine* profili)1 Haziran 2000 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
* NY Times obituary by Donal Henahan, 7 Nisan 1971 22 Haziran 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
* A'dan Z'ye Stravinsky 16 Haziran 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
* Stravinsky'nin ses kayıt provası "Symphonies of Wind Instruments in Memory of Debussy" Los Angeles, 1947 (İngilizce)
* Stravinsky conducting the New Zealand Symphony Orchestra in 1961 (film) 25 Ocak 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
* Stravinsky Podcast Series by Sony BMG Masterworks (İngilizce)
* Excerpts ses arşivinden21 Haziran 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Stravinsky'nin çalışmaları (İngilizce)

| İlgili maddelere bağlantılar |
| --- |
| 

| * g
* t
* d
Voyager Altın Plakları |
| --- |
| 
* Contents
* Voyager programı
* *Voyager 1*
* *Voyager 2*

 |
| Ses | 
* first movement of *Brandenburg Konçerto* No. 2, BWV 1047
* "Cavatina" from Beethoven's String Quartet No. 13
* Çakrulo
* "Dark Was the Night, Cold Was the Ground"
* "Gavotte en Rondeau" from Partita for Violin No. 3, BWV 1006
* "Izlel ye Delyo Haydutin"
* "Johnny B. Goode"
* Muğam
* Prelude and Fugue in C major, BWV 870, from *The Well-Tempered Clavier*, Book II
* Puspawarna
* Gecelerin Kraliçesi aryası *Sihirli Flüt*
* "Sacrificial Dance" from *The Rite of Spring*
* *Songs of the Humpback Whale*
* first movement of Beethoven'in 5. Senfonisi

 | Cover of the Sounds of Earth Record |
| Katkıda Bulunanlar | 
* Louis Armstrong
	+ and His Hot Seven
* Valya Balkanska
* Bavarian State Opera
	+ with Edda Moser, conductor: Wolfgang Sawallisch
* Budapest String Quartet
* Johann Sebastian Bach
* Ludwig van Beethoven
* Chuck Berry
* Columbia Symphony Orchestra
	+ conductor: Igor Stravinsky
* John Cohen
* Ann Druyan
* Glenn Gould
* Arthur Grumiaux
* Guan Pinghu
* Anthony Holborne
* Kamil Jalilov
* Blind Willie Johnson
* Kesarbai Kerkar
* Wolfgang Amadeus Mozart
* Münchener Bach-Orchester
	+ conductor: Karl Richter
* David Munrow
	+ with the Early Music Consort
* K. P. H. Notoprojo
* Philharmonia Orchestra
	+ conductor: Otto Klemperer
* Carl Sagan
* Nick Sagan
* Laurie Spiegel
* Gorō Yamaguchi

 |
| 
* Kategori Category
* Commons sayfası Commons

 |

 |

| * g
* t
* d
Grammy Yaşam Boyu Başarı Ödülü |
| --- |
| 1963–1990 | 
* 1963
	+ Bing Crosby
* 1965
	+ Frank Sinatra
* 1966
	+ Duke Ellington
* 1967
	+ Ella Fitzgerald
* 1968
	+ Irving Berlin
* 1971
	+ Elvis Presley
* 1972
	+ Louis Armstrong
	+ Mahalia Jackson
* 1984
	+ Chuck Berry
	+ Charlie Parker
* 1985
	+ Leonard Bernstein
* 1986
	+ Benny Goodman
	+ The Rolling Stones
	+ Andrés Segovia
* 1987
	+ Roy Acuff
	+ Benny Carter
	+ Enrico Caruso
	+ Ray Charles
	+ Fats Domino
	+ Woody Herman
	+ Billie Holiday
	+ B.B. King
	+ Isaac Stern
	+ Igor Stravinsky
	+ Arturo Toscanini
	+ Hank Williams
* 1989
	+ Fred Astaire
	+ Pablo Casals
	+ Dizzy Gillespie
	+ Jascha Heifetz
	+ Lena Horne
	+ Leontyne Price
	+ Bessie Smith
	+ Art Tatum
	+ Sarah Vaughan
* 1990
	+ Nat King Cole
	+ Miles Davis
	+ Vladimir Horowitz
	+ Paul McCartney

 |
| 1991–2000 | 
* 1991
	+ Marian Anderson
	+ Bob Dylan
	+ John Lennon
	+ Kitty Wells
* 1992
	+ James Brown
	+ John Coltrane
	+ Jimi Hendrix
	+ Muddy Waters
* 1993
	+ Chet Atkins
	+ Little Richard
	+ Thelonious Monk
	+ Bill Monroe
	+ Pete Seeger
	+ Fats Waller
* 1994
	+ Bill Evans
	+ Aretha Franklin
	+ Arthur Rubinstein
* 1995
	+ Patsy Cline
	+ Peggy Lee
	+ Henry Mancini
	+ Curtis Mayfield
	+ Barbra Streisand
* 1996
	+ Dave Brubeck
	+ Marvin Gaye
	+ Georg Solti
	+ Stevie Wonder
* 1997
	+ Bobby "Blue" Bland
	+ The Everly Brothers
	+ Judy Garland
	+ Stéphane Grappelli
	+ Buddy Holly
	+ Charles Mingus
	+ Oscar Peterson
	+ Frank Zappa
* 1998
	+ Bo Diddley
	+ The Mills Brothers
	+ Roy Orbison
	+ Paul Robeson
* 1999
	+ Johnny Cash
	+ Sam Cooke
	+ Otis Redding
	+ Smokey Robinson
	+ Mel Tormé
* 2000
	+ Harry Belafonte
	+ Woody Guthrie
	+ John Lee Hooker
	+ Mitch Miller
	+ Willie Nelson

 |
| 2001–2010 | 
* 2001
	+ The Beach Boys
	+ Tony Bennett
	+ Sammy Davis Jr.
	+ Bob Marley
	+ The Who
* 2002
	+ Count Basie
	+ Rosemary Clooney
	+ Perry Como
	+ Al Green
	+ Joni Mitchell
* 2003
	+ Etta James
	+ Johnny Mathis
	+ Glenn Miller
	+ Tito Puente
	+ Simon & Garfunkel
* 2004
	+ Van Cliburn
	+ The Funk Brothers
	+ Ella Jenkins
	+ Sonny Rollins
	+ Artie Shaw
	+ Doc Watson
* 2005
	+ Eddy Arnold
	+ Art Blakey
	+ The Carter Family
	+ Morton Gould
	+ Janis Joplin
	+ Led Zeppelin
	+ Jerry Lee Lewis
	+ Jelly Roll Morton
	+ Pinetop Perkins
	+ The Staple Singers
* 2006
	+ David Bowie
	+ Cream
	+ Merle Haggard
	+ Robert Johnson
	+ Jessye Norman
	+ Richard Pryor
	+ The Weavers
* 2007
	+ Joan Baez
	+ Booker T. & the M.G.'s
	+ Maria Callas
	+ Ornette Coleman
	+ The Doors
	+ The Grateful Dead
	+ Bob Wills
* 2008
	+ Burt Bacharach
	+ The Band
	+ Cab Calloway
	+ Doris Day
	+ Itzhak Perlman
	+ Max Roach
	+ Earl Scruggs
* 2009
	+ Gene Autry
	+ The Blind Boys of Alabama
	+ The Four Tops
	+ Hank Jones
	+ Brenda Lee
	+ Dean Martin
	+ Tom Paxton
* 2010
	+ Leonard Cohen
	+ Bobby Darin
	+ David "Honeyboy" Edwards
	+ Michael Jackson
	+ Loretta Lynn
	+ André Previn
	+ Clark Terry

 |
| 2011–2020 | 
* 2011
	+ Julie Andrews
	+ Roy Haynes
	+ Juilliard String Quartet
	+ The Kingston Trio
	+ Dolly Parton
	+ Ramones
	+ George Beverly Shea
* 2012
	+ The Allman Brothers Band
	+ Glen Campbell
	+ Antônio Carlos Jobim
	+ George Jones
	+ The Memphis Horns
	+ Diana Ross
	+ Gil Scott-Heron
* 2013
	+ Glenn Gould
	+ Charlie Haden
	+ Lightnin' Hopkins
	+ Carole King
	+ Patti Page
	+ Ravi Shankar
	+ The Temptations
* 2014
	+ The Beatles
	+ Clifton Chenier
	+ The Isley Brothers
	+ Kraftwerk
	+ Kris Kristofferson
	+ Armando Manzanero
	+ Maud Powell
* 2015
	+ Bee Gees
	+ Pierre Boulez
	+ Buddy Guy
	+ George Harrison
	+ Flaco Jiménez
	+ The Louvin Brothers
	+ Wayne Shorter
* 2016
	+ Ruth Brown
	+ Celia Cruz
	+ Earth, Wind & Fire
	+ Herbie Hancock
	+ Jefferson Airplane
	+ Linda Ronstadt
	+ Run-DMC
* 2017
	+ Shirley Caesar
	+ Ahmad Jamal
	+ Charley Pride
	+ Jimmie Rodgers
	+ Nina Simone
	+ Sly Stone
	+ The Velvet Underground
* 2018
	+ Hal Blaine
	+ Neil Diamond
	+ Emmylou Harris
	+ Louis Jordan
	+ The Meters
	+ Queen
	+ Tina Turner
* 2019
	+ Black Sabbath
	+ George Clinton ve Parliament-Funkadelic
	+ Billy Eckstine
	+ Donny Hathaway
	+ Julio Iglesias
	+ Sam & Dave
	+ Dionne Warwick
* 2020
	+ Chicago
	+ Roberta Flack
	+ Isaac Hayes
	+ Iggy Pop
	+ John Prine
	+ Public Enemy
	+ Sister Rosetta Tharpe

 |
| 2021–günümüz | 
* 2021
	+ Grandmaster Flash and the Furious Five
	+ Lionel Hampton
	+ Marilyn Horne
	+ Salt-N-Pepa
	+ Selena
	+ Talking Heads
* 2022
	+ Bonnie Raitt
* 2023
	+ Bobby McFerrin
	+ Nirvana
	+ Ma Rainey
	+ Slick Rick
	+ Nile Rodgers
	+ The Supremes
	+ Ann Wilson ve Nancy Wilson

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 90079369
* BNC: 000067295
* BNE: XX953980
* BNF: cb12405560k (data)
* CANTIC: a1044998x
* CiNii: DA04922662
* GND: 118642545
* HDS: 026975
* ISNI: 0000 0001 2122 4298
* LCCN: n79070061
* LNB: 000033387
* MusicBrainz: c278de2c-9696-4fdf-a919-0781cd945e2c
* NARA: 10581173
* NDL: 00457914
* NKC: jn19992001136
* NLA: 36176298
* NLG: 62000
* NLI: 987007282696605171
* NLK: KAC199626693
* NSK: 000186804
* NTA: 069038635
* RERO: 02-A000156147
* SELIBR: 199398
* SNAC: w6bk19fq
* SUDOC: 033160732
* TePapa: 70289
* Trove: 1224436
* ULAN: 500372460
* VIAF: 17309155
* WorldCat: lccn-n79070061

 |