***Prehistoric Planet*** (Türkçe: *Tarih öncesi Gezegen*), İngiliz-Amerikan ortak yapımı olan, 23 Mayıs 2022 tarihinde Apple TV+'da gösterime sunulan 5 bölümlük bir doğa tarihi belgeselidir. Bu belgesel dizisi, Jon Favreau'nun dizi sorumluluğunda David Attenborough'nun anlatımıyla ve MPC stüdyolarının da CGI çalışmalarıyla BBC stüdyolarında üretilmiştir. Temel olarak Geç Kretase'nin Maastrihtiyen bölümünün sonunda yerkürede yaşayan dinozorlara odaklanan belgesel yaklaşık 66 milyon yıl önceki ekosistemleri en son paleontolojik bulgularla seyirciyle buluşturmaktadır.
Belgeselin müzikleri Hans Zimmer, Kara Talve ve Anže Rozman tarafından bestelenmiştir.

Arka plan
---------

Geç Kretase (66 milyon yıl önce) dünyasına odaklanan dinozor ağırlıklı bir belgeseldir. Güncel paleontolojik bulgular ışığında yepyeni bir anlayışla Mezozoyik dönem işlenmiştir. Tüylü dinozorların gösterilmesi, dinozorların ekosistemdeki yerlerinin daha ayrıntılı aktarılması gibi çok önemli yenilikleri barındırır.

Yapım
-----

Aynı zamanda bilim danışmanlardan biri olan paleontolog Stephen L. Brusatte tarafından belgesel gösterime girmeden önce yapımın 10 yıllık bir gelişime sahip olduğunu belirtilmiştir. Belgeselle ilgili ilk haber 2019 Mayıs'ına aittir.

Deadline'ın ilgili haberinde Jon Favreau'nun BBC ile işbirliğinde Apple için Prehistoric Planet'in yapımını yürüttüğü belirtilmiştir. Prehistoric Planet'in en önemli özelliklerinden biri de dinozor odaklı büyük belgesellerin ardılı olmasıdır. 1999 yapımı Walking with Dinosaurs ve 2011 yapımı Planet Dinosaurs sonrası ilk büyük dinozor belgeselidir. The Lion King ve The Jungle Book gibi filmlerin de görsel kısmını yapan MPC şirketinin gerçekçi görsel efektlerle dinozorları çeşitli habitatlarda gösterdiği yapım çokça övgü toplamıştır.

Belgesel, son paleontolojik bilgilerin ışığında paleoekosistemlere ilişkin ciddi konular işlemiştir. Özellikle paleozoolog Darren Naish önderliğinde pek çok doğa bilimci belgesele katkı sunmuştur. Tüylü *Tyrannosaurus* civcivleri, süslü *Pachyrhinosaurus*lar ve sauropod boyun keseleri gibi bilimsel yenilikler ortaya konmuştur.

Bölümler
--------

### Kıyılar (Coasts)

Bölümdeki hayvanlar:

*Alcione*
*Barbaridactylus*
*Kaikaifilu*
*Mosasaurus hoffmannii*
*Phosphatodraco*
*Tethydraco*
*Tuarangisaurus*
*Tyrannosaurus rex*
Ammonite tanımsız
Protostégido tanımsız
Peces, Caridea, Actiniaria tanımsız
### Çöller (Deserts)

Bölümdeki hayvanlar:

*Barbaridactylus*
*Barsboldia*
*Dreadnoughtus*
*Mononykus*
*Secernosaurus*
*Tarbosaurus*
*Therizinosaurus*
Ankylosauridae tanımsız (olasılıkla *Tarchia* veya *Saichania*)
Azhdarchidae belirsiz
Enantiornithes tanımsız
Titanosauria belirsiz (iz fosil, "Moğol titan")
Velociraptorine belirsiz (*Velociraptor*)
Coleoptera
### Tatlı su (Freshwater)

Bölümdeki hayvanlar:

*Beelzebufo*
*Deinocheirus*
*Masiakasaurus*
*Quetzalcoatlus*
*Triceratops*
*Tyrannosaurus rex*
*Velociraptor*
Azhdarchidae tanımsız
Diptera Hematofagia tanımsız
Elasmosauridae tanımsız
Enantiornithes tanımsız
Sauropoda tanımsız
### Buz Dünyaları (Ice Worlds)

Bölümdeki hayvanlar:

*Antarctopelta*
*Edmontosaurus*
*Nanuqsaurus hoglundi*
*Olorotitan*
*Ornithomimus*
*Pachyrhinosaurus*
Dromeosáurido tanımsız
Hadrosauridae antartic tanımsız
Mammalia Multituberculata tanımsız
Troodontidae tanımsız
Sivri sinek ve Keroplatidae
### Ormanlar (Forests)

Bölümdeki hayvanlar:

*Atrociraptor*
*Austroposeidon*
*Carnotaurus*
*Corythoraptor*
*Edmontosaurus*
*Hatzegopteryx*
*Qianzhousaurus*
*Telmatosaurus*
*Therizinosaurus*
*Triceratops*
*Zalmoxes*
Ankylosauridae tanımsız (olasılıkla *Anodontosaurus*)
Sauropoda tanımsız (olasılıkla *Opisthocoelicaudia*)
Titanosauria tanımsız (olasılıkla *Magyarosaurus* veya *Paludititan*)
Aves, Anthophila, Coleoptera Fungi Bioluminiscencia

Tepkiler
--------

Eleştiri siteleri ve paleontologların hesaplarını takip eden kitlelerce oldukça beğenilen yapım Rotten Tomatoes verilerine göre izleyiciden tam not almıştır.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3  McFadden, Brendan. "Sir David Attenborough explores habits and habitats of dinosaurs in new Apple TV+ series Prehistoric Planet". *www.inews.co.uk*. 19 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Haziran 2022.
2. ↑  Editors, Editors. "Apple TV+ reveals first look at epic natural history event series "Prehistoric Planet"". *www.apple.com*. Apple. 3 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Haziran 2022.
3. ↑  Brusatte, Steve, [@stevebrusatte]. "This is going to be epic. Honoured to play a role consulting with @MikeGunton & team from the development phase a decade ago until now. Huge work by @TetZoo & many talented people to make this happen". *Twitter* (İngilizce). 7 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi.
4. ↑  White, Peter. "'The Jungle Book' Director Jon Favreau Teams With BBC Studios' NHU To Produce Doc Series 'Prehistoric Planet' For Apple". Deadline. Deadline. 8 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Haziran 2022.
5. ↑  Editors, Editors. "PREHISTORIC PLANET: SEASON 1". *www.rottentomatoes.com*. Rotten Tomatoes. 5 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Haziran 2022.