|  |
| --- |
| Şu madde dizisinin bir parçasıdır: |
| Baasçılık |
| Flag of the Baath Party |
| OrganizasyonlarArap Baası 1940-1947Arap Baas Hareketi 1940-1947Baas Partisi 1947-1966Baas Partisi (Irak) 1968-2003Baas Partisi (Suriye) 1966-günümüz |
| KişilerZeki el-Arsuzi
* Mişel Eflak
* Selahaddin el-Bitar
* Abdullah Rimavi
* Vahib el-Ganim
* Fuad er-Rikabi
* Salah Cedid
* Hafız Esad
* Ahmed Hasan el-Bekir
* Saddam Hüseyin
* Beşşar Esad
* İzzet İbrahim ed-Duri

 |
| EdebiyatDiriliş YolundaTek Kader için Savaş |
| Tarih**Baas döneminde Irak**Ramazan DevrimiKasım 1963 Darbesi17 Temmuz Devrimiİran-Irak SavaşıKörfez SavaşıBM yaptırımlarıIrak SavaşıDebaasifikasyon**Baas döneminde Suriye**Suriye Irak'a Yardım Komitesi1963 / 1966 DarbeleriDüzeltici Hareketİç Savaş |
| Bölgesel organizasyonlarCezayir (* pro-Irak
)
Bahreyn (* pro-Irak
)
Mısır (* pro-Irak
)
Irak (* pro-Irak
* pro-Suriye
)
Ürdün (* pro-Irak
* pro-Suriye
)
Kuveyt (* pro-Irak
)
Lübnan (* pro-Irak
* pro-Suriye
)
Libya (* pro-Irak
)
Moritanya (* pro-Irak
* pro-Suriye
)
Filistin (* pro-Irak
* pro-Suriye
)
Sudan (* pro-Irak
* pro-Suriye
)
Suriye (* pro-Irak
* pro-Suriye
)
Tunus (* pro-Irak
* pro-Suriye
)
Yemen (* pro-Irak
* pro-Suriye
) |
| Ayrılan gruplarArap Sosyalist Devrimci Baas Partisi (1960-1962/63)Sosyalist Lübnan (1965-1970)Arap Devrimci İşçi Partisi (1966-günümüz)Arap Demokratik Sosyalist Baas Partisi (1970-günümüz)Sudan Baas Partisi (2002-günümüz) |
| İlgili konular
* Arap milliyetçiliği
* Arap sosyalizmi
* Nasırcılık
* Pan Arabizm

 |
| * g
* t
* d
 |

**Abdullah Rimawi** (Arapça: عبد الله الريماوي; *Abdullah er-Rimawi*, 1920 - 5 Mart 1980) 1950'lerde Ürdün'deki Baas Partisi'nin başkanıydı. 1957'de Süleyman Nabulsi hükûmetinde dışişleri bakanı olarak görev yaptı. Sadık bir pan-Arabist olan Rimawi, Ürdün'deki Haşimi yönetici ailesinin en sesli muhaliflerinden biri haline geldi ve Suriye ile birleşmeyi tercih etti. 1957'de (bir parçası olduğu) sol hükûmet ile kraliyet ailesi arasındaki kriz nedeniyle Ürdün'den kaçtı. Birleşik Arap Cumhuriyeti'ne (BAC; 1958'de Mısır ve Suriye arasındaki birliğin sonucu) yerleşti ve burada BAC Cumhurbaşkanı Cemal Abdünnasır'a yakınlaştı. 1959'da bu yakınlık, Nasır ile anlaşmazlığı olan Baas Partisi'nden ihraç edilmesine sebep oldu. Kısa bir süre sonra Arap Sosyalist Devrimci Baas Partisi adında ayrı bir parti kurdu. Sürgünü sırasında, Ürdün monarşisine saldırmak veya monarşiyi baltalamak için bir dizi girişimde bulunduğu iddia edildi.

İlk yılları
-----------

Rimavi 1920 yılında Filistin'de İngiliz manda yönetimi döneminde Ramallah yakınlarındaki Beyt Rima kasabasında doğdu. İlkokulu memleketinde, ortaokulu Kudüs'teki Arap Koleji'nde okudu ve 1937'de mezun oldu. Daha sonra Batı siyaset teorisi ve Asya kıtasında milliyetçiliğin yükselişi üzerine çalıştığı Beyrut Amerikan Üniversitesi'ne kaydoldu. 1940 yılında matematik ve doğa bilimleri alanında lisans derecesi ile mezun oldu. Daha sonra, Rimavi Filistin'e döndü ve Nablus okul idaresinde profesör olarak bir iş buldu. Daha sonraları Yafa, Tulkarim ve Remle'deki çeşitli liselerde 1945'e kadar çalışacaktı.

Filistin Savaşı ve Ürdün'de Baas'ın kuruluşu
--------------------------------------------

1945'te Arap Yüksek Komitesi (AYK; İngiliz Mandası altındaki Filistinli Arapların başlıca siyasi organı) yeniden kuruldu ve Rimavi, komitenin Kamu Eğitim Dairesi Başkanlığına atandı. 1947'de tasarlanan ve Filistin'in iki ayrı Arap ve Yahudi devletine bölünmesini öneren Filistin Paylaşım Planı'nın sesli bir muhalifi oldu. Ocak 1948'deki Filistin Savaşı sırasında Rimavi, AYK radyosundan Haganah yüzünden (Yahudi paramiliter gücü) "zengin Arapların" evlerinden kaçtığı iddialarını reddeden bir yayın yayınladı. Birçok Filistinlinin kendilerini savaş için eğitmek üzere Arap savaşçı kamplarına katılmak üzere ayrıldığını belirtti. Aynı yıl 1948'de Rimavi, Abdülkadir el-Hüseyni'nin Kutsal Cihat Ordusuna katıldı.

Rimavi ve Abdullah Na'vas*, 1948'de* sosyal, kültürel ve siyasi *El-Baas* gazetesini kurdular, ancak o zamanlar ikisi de Baas Partisi'ne resmi olarak katılmadı. Ancak, Kahire'de sürgünde bulunan Ürdün Ordusu generali Abdullah el-Tal'ın yardımıyla her ikisi de ertesi yıl 1949'da Ürdün'de parti şubesini kurdu. Savaşın sonunda, Filistin'in İngiliz Mandası olan bölgenin (göreceli olarak) küçük bir kısmı İsrail'in eline geçti, ancak Ürdün'ün Arap Lejyonu Batı Şeria adı verilen geniş bir bölgeyi ele geçirdi. Batı Şeria'nın Ramallah - Kudüs bölgesinde popüler olan Rimavi, İsrail ile Ürdün arasındaki 1949 Ateşkes Anlaşmalarına açıkça karşı çıktı. Dönemin Ürdün Başbakanı Tevfik Ebu el-Hüda'nın emriyle tutuklandı ve ülkenin güney çölünde bulunan Bayir Hapishanesine hapsedildi. Rimavi, 18 Ekim'de açlık grevine başladı ve kısa süre sonra Ebu el-Huda ile yakın ilişkileri olan Raghib en-Naşaşibi'nin yardımıyla serbest bırakıldı.

Siyasi kariyeri
---------------

### Parlemento üyeliği

Rimavi, siyasi kariyerine 1950'de Ramallah Bölgesi'nin Bağımsız bir temsilcisi olarak (o sırada Ürdün'de Baas Partisi resmen yasaklanmıştı) Ürdün Parlamentosu'na seçildiğinde başladı. Parlamentonun geri kalanıyla birlikte, I. Abdullah yönetimindeki Ürdün Haşimi Krallığı'nı kurmak için Batı Şeria (Arap Lejyonunun 1948 Savaşı'nda ele geçirdiği) ve Mavera-i Ürdün arasındaki yeni birliği resmen tanımak için oy kullandı. Seçilmeden önce Kudüs'te hukuk okudu ve 1951'de hukuk sertifikası aldı. 1951 baharında Rimavi, Baas Partisi'nin Ramallah'taki evinde ilk örgütsel konferansına ev sahipliği yaptı. Partinin genel sekreteri olarak Rimavi'nin seçildiği partinin bölge komuta konferansı 1952'de yapıldı. Kral Hüseyin o zamandan beri, I. Abdullah'ın öldürülmesinin ardından kısa bir süre kral olan babası Talal'in yerini almıştı. Filistin çevreleri arasındaki etkili ilişkisini kullanan Rimavi, Ürdün'deki Mısır askerî ataşesine amacı İsrail topraklarına silahlı baskınlar yapmak olan ülkenin ilk Filistinli fedai birliklerini kurmasında yardım etti.

Rimavi, Ürdün genelinde parti üyeleri toplamada ve Baas Partisi'nin Arap milliyetçisi fikirlerine Ürdün Nehri'nin her iki yakasındaki şehirlerde ve parlamentoda halk desteğini artırmada etkili oldu. Meclis koltuğunu 1956 yılına kadar koruyabildi. Parlamentodaki hizmetleri sırasında Rimavi ve Abu Navas, Haşimi yönetici ailesine siyasi muhalefetin çekirdeğini oluşturdular. Baas Partisi, 1955'te Ürdün'de Yüksek Mahkeme kararının parti üyeleri tarafından kazanılmasının ardından yasallaştı. Bu süre zarfında Rimavi, Ürdün'deki diğer Arap milliyetçisi meslektaşları gibi pan-Arapçı Mısırlı Cumhurbaşkanı Cemal Abdünnasır'ın ateşli bir savunucusu haline geldi. Nasır, özellikle o yıl Sovyet bloğu ile bir silah anlaşması imzalamış, pan-Arap birliğini şiddetle savunmuş ve Soğuk Savaş döneminde Arap dünyasının siyasi yolu olarak "pozitif tarafsızlığı" benimsemişti.

### Dışişleri Bakanı ve 1957 krizi

 Rimavi (soldan ilk) Mısır Cumhurbaşkanı Cemal Abdünnasır ile (sağdan ilk), Ocak 1957
21 Ekim 1956'da Baas Partisi, 40 alt meclis sandalyesinden sadece iki sandalyeyi kazanabildi. Bununla birlikte, müttefiki Süleyman Nabulsi başkanlığındaki Nasyonal Sosyalist Parti, 12 sandalye ile birinci parti oldu. Ulusal Komünist Parti de üç sandalye kazandı ve üç parti solcu bir Arap milliyetçi koalisyonu kurdu. Kral Hüseyin, sadık yandaşlarının yenilgisinin ardından yeni Başbakan Nabulsi'nin kendi seçeceği bir kabine kurmasına izin verdi. Nabulsi, Rimavi'yi dışişleri bakanı ve başbakan yardımcısı olarak atadı. Rimavi, kraliyet ailesinin en açık sözlü eleştirmeni oldu ve kabine ile parlamentodaki diğer radikal krallık karşıtlarıyla ve ayrıca Ürdün Ordusu'nda kendilerine "Özgür Subaylar" diyen muhalif subaylarla ittifaklar kurarak ekstra güç kullanmayı başardı. Ürdün'ün bağımsızlığına karşı olduğunu açıkça ilan etti ve kuzey komşusu Suriye ile bir birliği tercih etti.

Krala yönelik eleştiriler arttıkça kraliyet ailesi basını, meclis tartışmalarını sansürledi ve beş haber yayınını kapattı. Rimavi, 1948 Savaşı'ndaki rolü hükûmet tarafından sürekli olarak incelenen Ürdün Ordusu'nun İngiliz komutanı John Bagot Glubb'un konumunu korumayı amaçladığını iddia ettiği sansürü kınadı. Rimavi, Nabulsi'nin Ürdün'e verilen yıllık İngiliz sübvansiyonunu Arap devletlerinin yardımıyla değiştirme çabalarının arkasındaki ana güçtü. 1956'da Birleşik Krallık, mali zorluklar nedeniyle yardımını durdurmayı amaçladı ve Birleşik Devletler, Kral Hüseyin'in yardım talebini geri çevirerek kraldan Rimavi ve Nabulsi'nin önerisini kabul etmesini istedi.

Rimavi, kraliyet yanlıları konusunda giderek daha fazla kutuplaştı ve daha sonra bir kabine üyesi tarafından "hükûmeti her zaman kralın aleyhine çevirdiği için hükûmetin bir malı olmadığı" olarak tanımlandı. Nabulsi ve Rimavi arasında, Rimavi pan-Arap birliğine giden daha hızlı bir yolu savunurken, Nabulsi daha ılımlı bir yaklaşım çağrısında bulunduğu için bir iç çatışma çıktı. 1957'ye gelindiğinde, Nabulsi, kral ve kraliyet karşıtları arasındaki aracı olarak merkezci konumunu terk etmiş ve politikalarının çoğunu benimseyerek Rimavi'ye yaklaşmıştı. Bu arada Rimavi, etkili Arap milliyetçisi genelkurmay başkanı ve kralın müttefiki Ali Ebu Nuvar ile yakın bir ilişki geliştiriyordu. Ürdün siyaset sahnesindeki genel ruh hali, kraliyet ailesine karşı bir darbenin giderek daha olası hale geldiği yönündeydi. Kral Hüseyin, Ocak 1957'de monarşiye karşı bir komplo endişelerini öne sürerek Nabulsi'ye Rimavi'nin görevden alınmasını önerdi.

Rimavi, şubat ayında Ürdün Parlamentosuna yaptığı konuşmada, ülkedeki baş politika yapıcının kral değil, parlamento ve hükûmet olduğunu zımnen ifade etti. Daha sonra, özel olarak kabine üyesi İsa Madanat'a krala karşı bir darbe savunuculuğunu iletti. Kraliyet ailesi ile sol hükûmet arasındaki büyüyen bölünme 8 Nisan 1957'de zirveye ulaştı. Hür Subaylar tarafından yönetilen Ürdün Ordusu birlikleri, Zerka'da bir askeri tatbikat sırasında Kral Hüseyin'e sadık birliklerle çatıştı. Tatbikatın bir parçası olarak ordu birlikleri, kralın annesinin sarayına, Zerka'daki ve Amman'ın eteklerindeki diğer önemli kraliyet kurumlarına yaklaştı. Bu olay kraliyet ailesi tarafından bir tehdit olarak yorumlandı. Kral Hüseyin olaya sert tepki gösterdi. Ordunun Bedevi çekirdeği, Ürdün'deki Bedevi aşiret reisleri ve Müslüman Kardeşler tarafından temsil edilen İslamcılar olan geleneksel destek üssünden sadakat güvencesi aldıktan sonra sıkıyönetim ilan etti. Sonuç olarak, Kral Hüseyin kabineyi görevden aldı, parlamentoyu feshetti ve siyasi partileri yasakladı. Düzinelerce kabine üyesi (Nabulsi dahil), ordu subayları ve diğer sol politikacılar kısa süre sonra tutuklandı, ancak Rimavi ve bazı müttefikleri krizin zirvesinde Suriye'ye kaçarak yakalanmaktan kurtuldu. Rimavi, Ebu Nuvar ve Abdullah Na'vas gıyaben 15 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

### Baas ile bölünme, kıymık partisinin oluşumu

Rimavi, tutuklama emrinin ardından Suriye'de sivil bir sürgün olarak yaşadı ve Şam'da ikamet etti. 1958'de Suriye ve Mısır, Abdünnasır'ın önderliğinde birleşerek Birleşik Arap Cumhuriyeti'ni kurdu. Kuzey Bölgesi (Suriye) genel valisi Abdühamid Serrac'ın yardımıyla Rimavi ve sürgün arkadaşları, Devrim Konseyi'ni kurdu. Örgütün başlıca amacı Kral Hüseyin'i ve Ürdün'ün Haşimi yönetici ailesini devirmekti. BAC'nin yardımıyla Ürdün'de temmuz ayında Irak'taki Haşimi rejiminin devrilmesine denk gelen bir askeri darbe girişiminde bulundular. Ancak aynı ay içinde Rimavi'nin planları Ürdün makamları tarafından keşfedildiğinde komplo suya düştü.

Rimavi, Serrac ve Cumhurbaşkanı Nasır'ın güçlü bir destekçisiydi ve parti liderliğinin çoğunluğu onların politikalarına giderek daha fazla karşı çıkıyordu. Eylül 1959'da, Lübnan'ın Beyrut kentinde Suriye şubesi kapatılan Baas Partisi'nin genel kongresi sırasında, Rimavi partinin Ulusal Komutanlığı'ndaki (BUK) görevinden alındı. Rimavi'nin katılmadığı kongrenin belirtilen amacı, parti yönetimindeki "fırsatçı unsurları temizlemek" idi. BUK, Rimavi'yi partiyi "bozmak" ve diğer "ağır ihlaller" yapmakla suçlarken, BUK'nin bu eylemleriyle ilgili sorgulanmak üzere rapor vermemişti. Birkaç gün sonra, 6 Eylül'de Rimavi, aleyhindeki iddiaları reddetti ve sözleşmeyi hükümsüz ilan etti. Ocak 1960'ta, birliğin yıldönümünde Nasır'ı tebrik ettiğini açıkladı, oysa Suriye Baas liderliği birliği yalnızca kutladı, ancak Nasır'ın onu oluşturmadaki rolünü kabul etmedi. Mayıs ayında Rimavi ve meslektaşları Suriye'de Devrimci Baas Partisi (DBP) adında rakip bir Baas Partisi kurdu.

BAC'd4 siyasi partiler yasaklandığından, DBP'nin faaliyetleri Şam merkezli olmasına rağmen BAC dışındaki Arap dünyasıyla sınırlıydı. 19 Mayıs'taki parti kongresinde Suriye Baas Partisi üyelerinden hiçbiri yer almazken, Arap dünyasının çeşitli ülkelerinden temsilciler Rimavi ve diğer dört Ürdünlü sürgünü geçici parti komutanlığına atadı. 28 Ağustos 1959'da Rimavi, BAC'nin "Arap milliyetçiliğinin kalesi" olduğunu ilan etti ve Kral Hüseyin'i, Irak Başbakanı Abdülkerim Kasım'ı ve Tunus Cumhurbaşkanı Habib Bourgiba'yı Arap milliyetçiliğinin düşmanları olarak kınadı. Rimavi, Ürdün makamları tarafından Ocak 1960'ta dönemin Ürdün Başbakanı Hazza el-Mecali'ye yönelik bir suikast girişiminde kişisel olarak yer almakla suçlandı. Mecali, BAC'den Rimavi'nin Ürdün'de yargılanmasını talep etti, ancak talebi reddedildi.

Suriye, Nasır karşıtı bir darbenin ardından 1961'de BAC'den ayrıldı ve bunun sonucunda Rimavi Kahire'ye taşındı. Ayrılmayı desteklediği için Baasçı Ulusal Komutanlığı şiddetle kınadı ve Bölge Komutanlığının konumunu protesto etmek için kaçan çok sayıda Suriyeli ve Filistinli parti üyesi ve Irak şubesi başkanı Fuad er-Rikabi ile birlikte, Sosyalist İttihatçılar Hareketi adı verilen Nasır yanlısı yeni bir örgüt kurdular.

Ürdün'e dönüş
-------------

1971'de, Nasır'ın ölümünden bir yıl sonra, Rimavi Kral Hüseyin tarafından affedildi ve Ürdün'e döndü. Rimavi, 1961 ve 1971 yılları arasında sürgünden dönen monarşinin eski muhaliflerinin sonuncularından biriydi.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Profile of Abdullah Rimawi". 17 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2022.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 17 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2022.
3. 1 2 3 4 5  From Beit Rima 5 Mayıs 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Beit Rima Website. (Arapça)
4. ↑  Childers, 1962, p.108.
5. 1 2  Morris, p.134.
6. 1 2 3  Anderson, p.115.
7. ↑  Oron, 1960, p.326.
8. ↑  Abu Nowar, pp.320-321.
9. 1 2 3  Anderson, p.136.
10. ↑  Oron, 1960, p.327.
11. ↑  Anderson, p.159.
12. ↑  Shlaim, p.115.
13. ↑  Aruri, p.102.
14. ↑  Shlaim, p.126.
15. 1 2  Anderson, p.181.
16. 1 2  Shlaim, pp.132-133.
17. ↑  Aruri, p.138.
18. 1 2  Joffe, p.73.
19. ↑  Anderson, p.186.
20. ↑  Oron, p.327.
21. 1 2  Oron, pp.497-498.
22. ↑  Oron, 1960, p.328.
23. ↑  Oron, 1960, p.150.
24. ↑  Sayigh, p.95.
25. ↑  Dann, p. 117.

Konuyla ilgili yayınlar
-----------------------

* Anderson, Betty Signe (2005). *Nationalist voices in Jordan: the street and the state*. University of Texas Press. ISBN 0-292-70625-1. 17 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2021.
* Aruri, Nasser Hassan (1972). *Jordan: a study in political development (1921-1965)*. Springer. ISBN 90-247-1217-3. 17 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2021.
* Dann, Uriel (1991). *King Hussein and the Challenge of Arab Radicalism: Jordan, 1955-1967*. Oxford University Press. ISBN 0195071344. 17 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2021.
* Joffe, George H. (2002). *Jordan in transition*. Palgrave Macmillan. ISBN 0-312-29538-3. 17 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2021.
* Morris, Benny (2004). *The Birth of the Palestinian Refugee Problem Revisited*. Cambridge University Press. ISBN 0-521-00967-7.
* Oron, Yitzhak (1961). *Middle East Record Volume 2, 1961*. The Moshe Dayan Center. 17 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2021.
* Oron, Yitzhak (1960). *Middle East Record Volume 1, 1960*. The Moshe Dayan Center. 17 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2021.
* Shlaim, Avi (2009). *Lion of Jordan: The Life of King Hussein in War and Peace*. Random House Digital, Inc. ISBN 978-1-4000-7828-8. 17 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2021.

Dış bağlantılar
---------------

* Filistinli Kişilikler - N. Filistin Uluslararası İlişkiler Araştırmaları Derneği (PASSIA).

| * g
* t
* d
Arap Sosyalist Baas Partisi |
| --- |
| 
* **Irak ağırlıklı hizip**
* **Suriye ağırlıklı hizip**

 |
| 

| Tarihi |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Öncüller | 
* Arap Baası
* Arap Baas Hareketi
* Arap Sosyalist Hareketi
* Suriye Irak'a Yardım Komitesi

 |
| Kurucular | 
* Mişel Eflak
* Selahaddin el-Bitar

 |
| Ayrılık öncesi | 
* 1954 Suriye askerî darbesi
* 14 Temmuz Devrimi
* 1959 Musul Ayaklanması
* Ramazan Devrimi
* 1963 Suriye askerî darbesi
* Ulusal Devrim Komutanlığı Konseyi
* Er-Raşid Ayaklanması
* Kasım 1963 Irak askerî darbesi
* 1964 Hama isyanı
* 1966 Suriye askerî darbesi

 |
| Ayrılık sonrası | 
* 17 Temmuz Devrimi
* Baas döneminde Irak
* Devrimci Komuta Konseyi
	+ Üyeler
* Arap Kemeri
* Düzeltici Hareket
* Arap Cumhuriyetleri Birliği
* Kuzey Irak'ta Baasçı Araplaştırma seferleri
* 1979 Baas Partisi Tasfiyesi
* İman Hamlesi
* Irak Çatışması (2003-günümüz)
* Debaasifikasyon
* Suriye İç Savaşı

 |

 |

 |
| 

| Liderlik |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Genel Sekreterler | 

|  |  |
| --- | --- |
| Ayrılık öncesi | 
* Mişel Eflak
* Münif Razzaz

 |
| Irak ağırlıklı hizip | 
* Mişel Eflak
* Saddam Hüseyin
* İzzet İbrahim ed-Duri
* Salah el-Muhtar\*

 |
| Suriye ağırlıklı hizip | 
* Nureddin el-Etâsî
* Hafız Esad
* Abdullah el-Ahmar *(de facto)*
* Beşşar Esad\*

 |

 |
| Bölgesel sekreterler | 

|  |  |
| --- | --- |
| Irak | 
* Fuad er-Rikabi
* Talib eş-Şibib
* Ali Salih es-Sadi
* Ahmed Hasan el-Bekir
* Saddam Hüseyin
* İzzet İbrahim ed-Duri
* Muhammed Yunus el-Ahmed\*

 |
| Ürdün | 
* Abdullah Rimavi
* Münif Razzaz
* Ekrem el-Humsi\*

 |
| Lübnan | 
* Asım Kanso

 |
| Filistin | 
* Rakad Salem\*

 |
| Suriye | 
* Hammud eş-Şufi
* Şibli el-Aysami
* Emin el-Hafız
* Nureddin el-Etâsî
* Hafız Esad
* Beşşar Esad\*

 |

 |
| Baas Partisi Ulusal Komutanlığı Üyeleri | 
* Zeki el-Arsuzi
* Mansur el-Atraş
* Şibli el-Eysami
* Selahaddin el-Bitar
* Elias Farah
* Vahib el-Ganim
* Emin el-Hafız
* Ekrem el-Havrani
* Salah Cedid
* Züheyir Muhsin
* Talib eş-Şibib
* Halid Yaşruti

 |
| Bölge Komutanlıkları Üyeleri | 

|  |  |
| --- | --- |
| Irak | 
* Muhammed Yunus el-Ahmed
* Salah Ömer el-Ali
* Huda Salih Mehdi Ammaş
* Salih Mehdi Ammaş
* Tarık Aziz
* Kusay Hüseyin
* Adnan Hayrullah
* Ali Hasan el-Mecid
* Aziz Salih el-Numan
* Taha Yasin Ramazan
* Fevzi Mutlak er-Ravi
* Abdulhalik es-Samarra'i
* Abdullah Sallum es-Samarra'i
* Hardan et-Tikriti

 |
| Suriye | 
* Abdullah el-Ahmar
* Rıfat Esad
* Muhammed Said Bekheytan
* Mervan Habaş
* Selim Hatum
* Hilal Hilal
* Muhammed el-Hüseyin
* Hişam İhtiyar
* Salah Cedid
* Abdülkerim el-Cundi
* Sami el-Cundi
* Muhammed Cihad el-Laham
* Züheyir Maşarka
* Abdülkadir Kaddura
* Faruk eş-Şara
* Hikmat eş-Şihabi
* Mustafa Talas
* Hasan Türkmani
* Muhammed Ümran
* Selim Yasin

 |
| Yemen | Ali Ahmed Nasır el-Dehab |

 |
| Devlet başkanları | 

|  |  |
| --- | --- |
| Irak | 
* Ahmed Hasan el-Bekir
* Saddam Hüseyin

 |
| Suriye | 
* Emin el-Hafız
* Nureddin el-Etâsî
* Ahmed el-Hatib *(geçici)*
* Hafız Esad
* Abdülhalim Haddam *(geçici)*
* Beşşar Esad\*

 |

 |
| Hükûmet başkanları | 

|  |  |
| --- | --- |
| Irak | 
* Ahmed Hasan el-Bekir
* Saddam Hüseyin
* Sa'dun Hammadi
* Muhammed Hamza Zübeydi
* Ahmed Hüseyin Hudayir as-Samarrayi

 |
| Suriye | 
* Selahaddin el-Bitar
* Emin el-Hafız
* Yusuf Zuayyin
* Nureddin el-Etâsî
* Hafız Esad
* Abdurrahman Huleyfâvî
* Mahmud el-Eyyubi
* Muhammed Ali el-Halebi
* Abdurrauf el-Kasım
* Mahmud ez-Zubi
* Muhammed Mustafa Miru
* Muhammed Naci el-Utri
* Adil Sefer
* Riyad Ferid Hicab
* Ömer İbrahim Ğalavanci
* Vail Nadir el-Halki
* İmad Hamis
* Hüseyin Arnus\*

 |

 |
| \* = görevde |

 |

 |
| 

| Organizasyon |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Bölgesel şubeler | 

|  |  |
| --- | --- |
| Irak ağırlıklı hizip | 
* Cezayir
* Bahreyn
* Mısır
* Irak
	+ Bölgesel Komutanlık
* Ürdün
* Lübnan
* Libya
* Moritanya
* Filistin
* Sudan
* Tunus
* Yemen

 |
| Suriye ağırlıklı hizip | 
* Ürdün
* Lübnan
* Filistin
* Güney Yemen
* Sudan
* Suriye
	+ Tarihi
	+ Ulusal Güvenlik Bürosu
	+ Merkezi Komutanlık
* Yemen

 |

 |
| Gazeteler | 
* El-Baas
* Savt el-Camahir
* Et-Tevra

 |
| Kollar | 

|  |  |
| --- | --- |
| Silahlı | 
* Nakşibendi Ordusu
* Baas Tugayları
* Saddam Fedayileri
* Irak Devrimcileri Genel Askeri Konseyi
* Halk Ordusu

 |
| Gençlik | 
* Devrimci Gençlik Birliği

 |

 |

 |

 |
| 

| Bağlantılı örgütler |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Silahlı gruplar | 
* El-Ebud Ağı
* Özgür Irak Ordusu
* Ceyş-ul Muhammed
* Retçiler
* Cihat ve Kurtuluş Yüksek Komutanlığı

 |
| Ayrılan gruplar | 
* El-Evda
* Arap Devrimci İşçi Partisi
* Arap Sosyalist Hareketi
	+ Şam hizbi
* Arap Sosyalist Devrimci Baas Partisi
* Arap Emekçiler Hareketi
* Arap Demokratik Sosyalist Baas Partisi
* Filistin Arap Cephesi
* Yılan Partisi
* Sosyalist Lübnan
* Sudan Baas Partisi

 |
| Siyasi ittifaklar | 

|  |  |
| --- | --- |
| Günümüz | 
* Filistin Güçleri İttifakı
* 8 Mart İttifakı
* Ulusal Mutabakat Kuvvetleri
* Ulusal Demokratik İttifak
* Ulusal İlerici Cephe (Suriye)
* Filistin Kurtuluş Örgütü
* Filistin Ulusal ve İslami Güçleri

 |
| Eski | 
* Ahd Bloku
* Yurtsever ve Ulusal Partiler Cephesi
* Lübnan Ulusal Hareketi
* Lübnan Ulusal Direniş Cephesi
* Suriye'nin Kurtuluşu için Ulusal İttifak
* Ulusal İlerici Cephe (Irak)
* Ulusal Birlik Cephesi
* Filistin Ulusal Birliği
* Filistin Ulusal Kurtuluş Cephesi
* Retçi Cephe

 |

 |
| Siyasi partiler | 
* Arap Sosyalist Birlik Partisi
* Demokratik Sosyalist İttihatçı Parti
* Arap Demokratik Birlik Partisi
* Libya Ulusal Hareketi
* Ulusal Yemin Partisi
* Sevap
* Sosyal Demokrat İttihatçılar
* Sosyalist Demokratik Birlik Partisi
* Sosyalist İttihatçı Parti
* Suriye Komünist Partisi
	+ Bekdaş
	+ Birleşik
* Suriye Sosyal Milliyetçi Partisi
	+ Lübnan

 |
| Diğer örgütler | 
* Sendikalar Genel Federasyonu
* Köylüler Genel Birliği

 |

 |

 |
| 

| İlgili maddeler |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| İdeoloji | 
* Arap milliyetçiliği
* Arap sosyalizmi
* Baasçılık
* Pan Arabizm

 |
| Edebiyat | 
* *Tek Kader için Savaş*
* *Diriliş Yolunda*

 |
| Sembolizm | 
* *Ardulfurateyni Vatan*
* Bayrak
* Pan-Arap renkleri

 |

 |

 |

| * g
* t
* d
Arap milliyetçiliği |
| --- |
| İdeoloji | 
* Arap sosyalizmi
* Baasçılık
* Nâsırcılık
* Pan Arabizm
* Üçüncü Enternasyonel Teori

 |
| Tarih | 
* Arap Ayaklanması
* Filistin Mandası'nda toplumlararası çatışma
	+ 1936-39 Arap ayaklanmaları
* 1920 Irak İsyanı
* Huzistan'da Arap ayrılıkçılığı
	+ 1979 Huzistan ayaklanması
* Büyük Suriye İsyanı
* 1941 Irak askerî darbesi
* Anglo-Irak Savaşı
* Arap-İsrail savaşları
	+ Süveyş Krizi
	+ Altı Gün Savaşı
	+ Yıpratma Savaşı
	+ Yom Kippur Savaşı
	+ İsrail-Filistin çatışması
* 1952 Mısır Devrimi
* Irak İntifadası
* Cezayir Bağımsızlık Savaşı
* 14 Temmuz Devrimi
* 1959 Musul Ayaklanması
* 1961 Suriye askerî darbesi
* Arap Soğuk Savaşı
* Kuzey Yemen İç Savaşı
* Ramazan Devrimi
* 1963 Suriye askerî darbesi
* Zufar Ayaklanması
* Kasım 1963 Irak askerî darbesi
* Aden Krizi
* 1966 Suriye askerî darbesi
* 17 Temmuz Devrimi
* 1969 Sudan askerî darbesi
* 1969 Libya askerî darbesi
* Kara Eylül Olayları
* Lübnan İç Savaşı

 |
| Konseptler | 
* Araplaşma
* Arap kimliği
* Arap Birliği (plan)
* Arap dünyası

 |
| Kişiler | 
* Mişel Eflak
* Casim Elvan
* Yaser Arafat
* Abdürrahman Arif
* Abdüsselam Arif
* Zeki el-Arsuzi
* Beşşar Esad
* Hafız Esad
* Cemal el-Etâsî
* Mansur el-Atraş
* Sultan el-Atraş
* Tarık Aziz
* Ahmed Hasan el-Bekir
* Ahmed bin Bella
* Selahaddin el-Bitar
* İzzet Derveze
* I. Faysal
* Muammer Kaddafi
* Reşid Ali Geylani
* George Habaş
* Mustafa Satı Bey
* Hüseyin bin Ali (Mekke emiri)
* Saddam Hüseyin
* Emin el-Hüseynî
* Salah Cedid
* Abdurrahman el-Kevakibi
* Cemal Abdünnâsır
* Adnan Paçacı
* Amin Rihani
* Fuad er-Rikabi
* Abdullah Rimavi
* Hamdin Sabahi
* Konstantin Züreyk

 |
| Örgütler | 
* El-Evde
* El-Fetat Cemiyeti
* Al-Mourabitoun
* Arap Baası
* Arap Baas Hareketi
* Arap Federasyonu
* Arap Yüksek Komitesi
* Arap İslam Cumhuriyeti
* Arap Kurtuluş Ordusu
* Arap Milliyetçi Hareketi
* Arap Sosyalist Eylem Partisi
* Arap Sosyalist Birliği (Mısır)
* Arap Sosyalist Birliği (Irak)
* Arap Sosyalist Birlik Partisi (Suriye)
* Arap Yarımadası Halk Birliği
* Nakşibendi Ordusu
* Baas Partisi
* Baas Partisi (Irak ağırlıklı hizip)
* Baas Partisi (Suriye ağırlıklı hizip)
* Fetih (siyasi parti)
* Arap Cumhuriyetleri Federasyonu
* Irak Devrimcileri Genel Askeri Konseyi
* Bağımsızlık Partisi (Filistin Mandası)
* Lübnan Ulusal Hareketi
* Libya Arap Sosyalist Birliği
* Ulusal Kurtuluş Cephesi (Cezayir)
* Filistin Kurtuluş Örgütü
* Filistin Halk Kurtuluş Cephesi
* Retçi Cephe
* Cihad ve Kurtuluş Yüksek Komutanlığı
* Arap Cumhuriyetleri Birliği (1972)
* Birleşik Arap Cumhuriyeti
* Birleşik Arap Devletleri
* Birleşik Siyasi Komutanlık

 |
| Edebiyat | 
* *Arap Uyanışı*
* *Diriliş Yolunda*
* *Tek Kader için Savaş*

 |
| Semboller | 
* Birleşik Arap Cumhuriyeti arması
* Selahaddin Kartalı
* Arap Federasyonu bayrağı
* Arap İsyanı bayrağı
* Baas Partisi bayrağı
* Kureyş Şahini
* Pan-Arap renkleri

 |
| İlgili konular | 
* Cezayir milliyetçiliği
* Mısır milliyetçiliği
* Büyük Moritanya
* Büyük Fas
* Büyük Somali
* Büyük Suriye
* Büyük Yemen
* Irak milliyetçiliği
* İslamcılık
* Ürdün milliyetçiliği
* Lübnan milliyetçiliği
* Libya milliyetçiliği
* Filistin milliyetçiliği
* Ümmetçilik
* Sahravi milliyetçiliği
* Somali milliyetçiliği
* Suriye milliyetçiliği
* Tunus milliyetçiliği

 |
| 
* Kategori Kategori

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: nr94020009
* VIAF: 172798533
* WorldCat: viaf-172798533

 |