|  |
| --- |
|  |

**Tori Amos** (22 Ağustos 1963), Amerikalı kadın şarkıcı ve şarkı sözü yazarı. Asıl adı **Myra Ellen Amos'**tur. İngiliz ses teknisyeni Mark Hawley'le evlidir ve 5 Eylül 2000'de dünyaya gelmiş **Natashya Lorien Hawley** adında bir kızları vardır.

Amos, şarkı sözlerinde cinsellik, din, ataerkillik ve kişisel trajedi gibi konuları işler. Büyük başarı kazanmış şarkıları arasında "Crucify", "Silent All These Years", "Me and a Gun", "Cornflake Girl","Caught a Lite Sneeze", "A Sorta Fairytale", "Professional Widow" ve "Spark" vardır.

Diskografi
----------

Amos 1990'ların başlarında kadın vokalistler içinde önde gelenlerindendi ve kariyerinin kayda değer gelişimini ender piyano müzisyenlerinden birisi olarak yaptı.

İlk yıllar (1963-1985)
----------------------

Rev. Dr. Edison ve Mary Ellen Amos'un 3. çocukları olarak Newton, Kuzey Caroline'da; Georgetown (Washington D.C.)'dan Kuzey Caroline'a seyahat sırasında Newton'daki Old Catawba Hastanesinde dünyaya gelir. İki yaşındayken, ailesi Baltimore Maryland'a (piyano çalmaya başladığı yerdir.) taşınır. Beş yaş civarında piyanoda enstrümantal parçalar bestelemeye başlar. Dokuzunda ise bu parçalara artık söz eklemeye başlar.

1968'de Rockville'deki Maryland'de yaşarken, Peadbody Konservatuvarı'nda müzik bölümünde burs kazanır. Beş yaşında bu bursu kazanmış olması okula kabul edilmiş en genç öğrenci yapar onu. On bir yaşında bursu kesilir ve okulu bırakır. Amos bursu kaybetme sebebini, rock ve popüler müziğin birleşimine olan ilgisine ve kâğıt üzerinden verilen müzik eğitime olan tepkisine bağlar. Ayrıca parçaları kulaktan çalmada başarılıyken solfejde başarısızlık sergilemektedir. İki yıl sonra Montgomery College'de çalışmaya başlar.

Profesyonellik yılları (1985-...)
---------------------------------

Babasının yardımıyla bazı gece kulüplerinde ve kiliselerde çalmaktadır. Bir yandan da reklamlarda oynar, pembe dizilerde figuranlık yapar. Bir bar çalışması sonrası, eve giderken bir hayranının davetini kabul eder. Bu hayranı tarafından tecavüze uğrar. Bu kötü deneyim sonraki yıllarda çoğu şarkısına yansıyacaktır (özellikle "Me and a Gun" adlı parçasına). Bir arkadaşının, görünümünün Tori ismine daha çok yakıştığını söylemesi üzerine adını "Tori" olarak değiştirir.

Müzikle bağı kopmamıştır. Yeteneğini keşfeden Atlantic Records ile plak anlaşması yapar. "Y Kant Tori Read" adlı bir grup kurar. Grubun adı, Tori'nin nota okuyamamasından esinlenilmiştir. Ayrıca grubunda, daha sonra çalışmaya devam edeceği gitarist Steve Caton da bulunmaktadır. 1988'de grupla aynı adı paylaşan, pop rock tarzda bir albüm yayınlarlar. Fakat Tori, o dönemin modasına ve ekonomik kaygılarına uyarak yanlış bir imajla çıkmıştır. Albüm hiç satmaz, Tori depresyona girer. Grupla yolları ayrılır. Tekrar piyanist şarkıcı özüne geri dönmek ister fakat şirket, ABD'de böyle bir konseptin para etmeyeceğini söyleyerek Tori'yi Birleşik Krallık'a gönderir. İlk albümünün köklerini bu dönemde oluşturur (1991). Başından geçen kötü olayı anlattığı "Me and a Gun" ve Nirvana'dan cover'ladığı "Smells like Teen Spirit" adlı parçasıyla her yeri dolaşarak küçük barlarda çalar, kendi hayranlarını yavaş yavaş yaratır. O sırada yakın arkadaş olduğu Kurt Cobain, kendi şarkısının Tori versiyonunun eşliğinde Tori ile dans ettiklerini belirtir.

### Albümler

| Yıl | Albüm | ABD | Birleşik Krallık | Firma |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1988 | *Y Kant Tori Read* | - | - | Atlantic/East West Records |
| 1992 | *Little Earthquakes* | 54 | 14 | Atlantic/East West Records |
| 1994 | *Under the Pink* | 12 | 1 | Atlantic/East West Records |
| 1996 | *Boys for Pele* | 2 | 2 | Atlantic/East West Records |
| 1998 | *From the Choirgirl Hotel* | 5 | 6 | Atlantic/East West Records |
| 1999 | *To Venus and Back* | 12 | 22 | Atlantic/East West Records |
| 2001 | *Strange Little Girls* | 4 | 16 | Atlantic/East West Records |
| 2002 | *Scarlet's Walk* | 7 | 26 | Epic Records/Sony |
| 2003 | *Tales of a Librarian* | 40 | 74 | Atlantic/East West Records |
| 2004 | *Welcome to Sunny Florida* | 2 | 1 | Epic Records/Sony |
| 2005 | *The Beekeeper* | 5 | 24 | Epic Records/Sony |
| 2007 | *American Doll Posse* | 5 | 50 | Epic Records/Sony |
| 2009 | *Abnormally Attracted to Sin* | 9 | 20 | Epic Records/Sony |
| 2009 | *Midwinter Graces* | 66 | 97 | Universal Music Group |
| 2011 | *Night of Hunters* | 24 | 27 | Deutsche Grammophon |
| 2012 | *Gold Dust* |  |  | Deutsche Grammophon |
| 2014 | *Unrepentant Geraldines* |  |  | Mercury Classics |
| 2017 | *Native Invander* |  |  | Decca Records |
| 2021 | *Ocean to Ocean* |  |  | Decca Records |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 1005704
* BNE: XX977013
* BNF: cb13963324x (data)
* GND: 119338645
* ISNI: 0000 0001 0863 4575
* LCCN: n93066844
* MusicBrainz: c0b2500e-0cef-4130-869d-732b23ed9df5
* NKC: js20020122093
* NLA: 36020416
* NLI: 987007382728905171
* NLK: KAC200508210
* NLP: A20282771
* NTA: 106560530
* RERO: 02-A005662597
* SNAC: w637890x
* SUDOC: 084291176
* Trove: 1188934
* VIAF: 2663685
* WorldCat: lccn-n93066844

 |