| Bilim tarihi |
| --- |
| Frontispiece of the "Rudolphine Tables" published by Johannes Kepler in 1627Frontispiece of the "Rudolphine Tables" published by Johannes Kepler in 1627 |
| Arka plan
* Kuramlar ve sosyoloji
* Tarih yazıcılığı
* Sözdebilim
 |
| Çağlara göre
* Erken kültürler
* Klasik antik dönem
* İslâm'ın Altın Çağı
* Rönesans
* Bilimsel devrim
* Romantizm
 |
| Kültürlere göre
* Afrika
* Bizans
* Orta Çağ Avrupası
* Çin
* Hint
* Orta Çağ İslâm dünyası
 |
| Doğa bilimleri
* Astronomi
* Biyoloji
* Botanik
* Kimya
* Ekoloji
* Evrim
* Jeoloji
* Jeofizik
* Paleontoloji
* Fizik
 |
| Matematik
* Cebir
* Kalkülüs
* Kombinatorik
* Geometri
* Mantık
* Olasılık
* İstatistik
* Trigonometri
 |
| Sosyal bilimler
* Antropoloji
* Ekonomi
* Coğrafya
* Linguistik
* Siyaset bilimi
* Psikoloji
* Sosyoloji
* Sürdürülebilirlik
 |
| Teknoloji
* Tarım bilimi
* Bilgisayar bilimi
* Malzeme bilimi
* Mühendislik
 |
| Tıp
* Beşerî tıp
* Veteriner tıp
* Anatomi
* Sinirbilim
* Nöroloji ve nöroşirürji
* Beslenme
* Patoloji
* Eczacılık
 |
| * Liste Kronoloji
* Kategori Kategori
 |
| * g
* t
* d
 |

**Bilim tarihi yazımı**, bilim tarihinin yöntemini, kuramlarını, ekollerini ve tarihini irdeleyen bir alt disiplindir. Bilim tarihi yazımına kimi zaman "bilim tarihi tarihi" de denir.

Bilim tarihinin incelenmesi üzerine tarihyazımsal tartışmaların bilimsel tarihyazımı tartışmalarından ayrılması güçtür. Örneğin bilim tarihçisi William Whewell'ın yazılarında bu türden tartışmalar görülebilir. Bu disiplinin babaları ise Pierre Duhem ve Alexandre Koyré olarak kabul edilir.

60'larda ise bilim tarihi yazımı tartışmalarındaki paradigma değişimini görebilmekteyiz. Bu yıllardaki tartışmalarda Gerd Burchdahl, Thomas Kuhn ve Joseph Agassi öne çıkar. Özellikle tarih alanındaki değişimlerin bilim tarihi yazımını etkilediği yönünde bir görüş geliştirilmiştir.

Alanın kökenleri
----------------

İlk kez Auguste Comte bilim tarihiyle ilgilenen bir alanın olması gerektiğini söylemiştir. William Whewell'in 1837'de yazdığı *History of the Inductive Sciences* adlı eseri bu alandaki ilk eser sayılsa da bilim tarihinin bağımsız bir disiplin olarak saygınlık kazanması 20. yüzyılın başlarında gerçekleşmiştir. II. Dünya Savaşı'ndan sonra ise lisansüstü eğitim, araştırma enstitüleri, akran denetimli dergiler vasıtasıyla kabul gören bir akademik disiplin olagelmiştir.

Amerika Birleşik Devletleri'nde bu disiplinin kurucu figürü *Isis* dergisiyle George Sarton'dur. Sarton ve ailesi, I. Dünya Savaşı'nda Almanların Belçika'yı işgalinden sonra kısa bir süre İngiltere'de yaşamış ve sonra beş parasız olarak ABD'ye göç etmişti.

Modern akademisyenler Sarton'un görüşlerine katılmasa da bugün disiplinin Amerika'daki en önemli iki dergisi *Isis* ve *Osiris*'tir.

Thomas Kuhn ve 60'lar
---------------------

1940'lardan 60'ların ilk dönemlerine dek bilim tarihçilerinin çoğu ilerleme idesinin değişik biçimlerini savunuyordu. Thomas Kuhn, *Bilimsel Devrimlerin Yapısı* adlı eserini yayımlamadan önce bilim tarihi ve bilim felsefesi alanında çalışan akademisyenlerin ortak görüşü bilimde sürekli bir ilerlemenin olduğuydu. İlk kez Thomas Kuhn, bilimin paradigma değişimleri vesilesiyle sürerlik kazandığını öne sürdü. Kendisinden sonra da bu görüş bilim tarihinin genel görüşü olarak kabul edilecektir.

Bugün
-----

Bilim tarihi yazıcılığı tarih, sosyoloji ve felsefeden hukuk, mimari ve edebiyata kadar geniş bir alana yayılmıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Buchdahl Gerd (1965), "A Revolution in Historiography of Science", *History of Science*, cilt 4, ss. 55-69, Bibcode:1965HisSc...4...55B, doi:10.1177/007327536500400103

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* NKC: ph559627

 |