recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ekmek yapmak için elle hamur yoğurma
Hamurun yoğurulması.
**Yoğurma**, ekmek veya makarna hamuru yapmak için malzemeleri karıştırmak ve hamura mukavemet katmak için yapılan bir işlemdir. Un ve su karıştırılıp yoğurulduğunda, undaki gliadin ve glüten proteinleri genişler ve ekmeğe dokusunu veren glüten şeritleri oluşur.

Glüten oluşumuna yardımcı olması için pek çok tarifte çok amaçlı unun yerine proteini daha çok olan ekmeklik un önerilir.

Yoğurma işlemi bu glüten şeritlerini gerip ısıtır, böylece esnek bir hamur oluşturur. Eğer hamur yeterince yoğurulmazsa ekmek mayası veya kabartma tozu tarafından oluşturulan küçücük CO2 gaz cepleri durmaz ve geride ağır ve yoğun bir somun bırakarak hamur çöker.

Yoğurma elle, hamur kürekli karıştırıcı ile veya ekmek makinesi ile yapılabilir. Elle yoğurmada hamur unlu bir yüzeye konulup elin ayasıyla gerilip bastırılır, katlanır ve defalarca 90o döndürülür. Bu işlem hamur esnek ve pürüzsüz olana kadar devam eder. Sonra hamur kabarmaya bırakılır. Kabarmadan sonra yoğurmaya benzer şekilde hamur yumruklanır veya geri vurulur. Yavaşça yoğrulmuş hamur kısa bir an için bir veya iki kez yumruklanır. Bunun amacı hamurda oluşan gaz ceplerini önlemek, ekmekte tam doku oluşturmak ve maya için besleyicileri yeniden dağıtmak böylece mayalanmanın devamını sağlamaktır. Daha sonra hamur yeniden ikinci defa kabartılabilir. Yumruklamanın diğer bir yöntemi de yavaşça gerilip kabarmış hamuru kenarlarından ortaya doğru katlamazdan önce patlatmaktır.

Ekmek yapımında yoğurma yerine nispeten ıslak ve az mayalı hamuru 12 saatten daha çok kabartmak da bir yöntemdir. Buna "yoğurmadan ekmek yapma" denir.

Ayrıca bakınız
--------------

* Hamurun mayalanması (pişirme tekniği)
* Merdane

Dış bağlantılar
---------------

* Fırında yoğurma makinesinin videosu. 9 Ağustos 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Kaynakça
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***yoğurma*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

1. ↑  "Scientific Insight into Breadmaking". 23 Nisan 2001 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2007.
New York'un sokak köşesinde bir elektrik direği atkısı. 
**Knitta Please**, sadece **Knitta** olarak da bilinen ve 2005 yılında Houston, Teksas'ta "örme grafiti" hareketini başlatan sanatçı grubu. Grup kamuya ait malları -örneğin lamba direkleri, parkmetreler, telefon direkleri ve tabelalar- örme malzemeleriyle veya tığ işi malzemelerle; "örgü grafiti", "iplik fırtınası" veya "iplik bombardımanı" olarak bilinen işlemle sarmalarıyla bilinmektedirler. Grubun misyonu sokak sanatını "biraz daha sıcak ve pofuduk" yapmaktır.

Knitta, 2007'nin sonunda on bir üyeye kadar yükseldi ancak sonunda tek üyesi olarak, seyahat etmeye ve grafiti örmeye devam eden kurucusu Magda Sayeg kaldı. Uluslararası olarak bir düzine grup Knitta'nın izini takip etti. Sayeg ve grup, sanatlarını Amerika Birleşik Devletleri'ne ve tüm dünyaya gösterdiler.

Tarihi
------

Grup, PolyCotN olarak bilinen kendi kendini eğiten bir örücü grubu olarak başladı. Sayeg, Ekim 2005'te anonim üye AKrylik ile grubu, "kendilerinin bitmemiş örgü projelerinin hayal kırıklığıyla başa çıkmanın bir yol"u olarak kurdu.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Artist adds color to city's fabric". *Austin Statesman*. 20 Nisan 2010. 7 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2010.
2. ↑  "Houston, Texas Cries Out 'Knitta Please'". Wireless Flash News. 6 Ocak 2006. 9 Haziran 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2007.
3. ↑  "Urban Graffiti Knitters Are the New, Cozier Christo and Jeanne-Claude". fastcompany.com. 25 Mart 2011. 29 Mart 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mart 2011.
4. ↑  Bjortomt, Olav (11 Mart 2006). "Knit Wits". *Times Newspapers, Ltd*. Erişim tarihi: 20 Aralık 2007.
**1898 Paris Antlaşması** (Filipince: *Kasunduan sa Paris ng 1898;* İspanyolca: *Tratado de París de 1898*) İspanya ve Amerika Birleşik Devletleri tarafından 10 Aralık 1898'de İspanyol-Amerikan Savaşı'nı sona erdiren antlaşmadır.

Anlaşmaya göre İspanya, Küba'ya bağımsızlığını verdi ve Porto Riko, Guam ve Filipinler'i Amerika Birleşik Devletleri'ne devretti. Filipinler'in ABD'ye devredilmesi için ABD İspanya'ya 20 milyon dolar tazminat ödedi.

Anlaşma, onay belgeleri değiştirilerek 11 Nisan 1899'da yürürlüğe girdi. Bu, 1819 Adams-Onís Antlaşması'ndan bu yana iki hükûmet arasında müzakere edilen ilk antlaşma oldu.

Paris Antlaşması bazı küçük bölgeler dışında fiilen İspanyol İmparatorluğu'nun sonunu getirirken ABD güçlü bir devlet olarak görülmeye başlandı. Savaşın birçok destekçisi antlaşmaya karşı çıkarken, Demokrat William Jennings Bryan'ın da karşı çıkması, antlaşmayı 1900 ABD seçimlerinin önemli sorunlarından biri haline getirdi. Mevcut başkan William McKinley anlaşmayı destekledi ve bunun akabinde kolayca yeniden seçildi.

Kaynakça
--------

1. ↑  Puerto Rico is spelled as "Porto Rico" in the treaty. "Treaty of Peace Between the United States and Spain; December 10, 1898". Yale Üniversitesi. 2009. 9 Kasım 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2009.
2. ↑  *The treaty making power of the United States*. The Banks Law Pub. Co. 1902. s. 441. Erişim tarihi: 9 Nisan 2011.
3. ↑  Paolo E. Coletta, "Bryan, McKinley, and the Treaty of Paris." *Pacific Historical Review* (1957): 131-146. in JSTOR 23 Ağustos 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
4. ↑  Thomas A. Bailey, "Was the Presidential Election of 1900 a Mandate on Imperialism?." *Mississippi Valley Historical Review* (1937): 43-52. in JSTOR 13 Kasım 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
**Canip Yıldırım** (d. 1 Nisan 1925, Lice - 2 Aralık 2015, Ankara), hukukçu, politikacı. Yıldırım 49’lar Davası’nın sanıklarındandır.

Yaşamı
------

1944’te Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne başladı, daha sonra eğitimini tamamlamak için Paris’e gitti. Türkiye’ye döndü ve Diyarbakır’da avukatlık yapmaya başladı.

Diyarbakır’da yayımlanan İleri Yurt gazetesinde yazı işleri müdürlüğü yaptı ve dergide çıkan "Qimil" şiiri nedeniyle 49’lar Davası’nda yargılandı. 
27 Mayıs Darbesi'nde tutuklandı. Cezaevinden çıktıktan sonra Türkiye İşçi Partisi’nin kuruluş sürecine katıldı. 12 Mart Darbesinde de tutuklandı, 1974'te genel af ile tahliye edildi.

Kürt siyasi hareketinin çeşitli aşamalarında yer alan Yıldırım, Demokrasi Partisi ve Halkın Emek Partisi'nin kuruluşuna destek verdi.

Hakkında
--------

Orhan Miroğlu Canip Yıldırım ile yaptığı söyleşiyi *Hevsel Bahçesinde Bir Dut Ağacı/Canip Yıldırım'la Söyleşi* adı altında kitaplaştırdı.

Mehmed Uzun kitaba yazdığı önsüzde şöyle der: "*Canip Yıldırım’ın hayat öyküsü, Cumhuriyet’ten bu yana Kürtlerin ve Türklerin yaşadığı tüm dönemlerin de çok canlı bir tanıklığı: İttihat Terakki dönemi, Ermeni katliamı, Cumhuriyet’in kuruluş yılları, Şeyh Sait hareketi, Ağrı Dağı isyanı, Dersim katliamı, tek parti dönemi, DP dönemi, 492lar davası yılları, 1960 askeri cuntası, TiP, KDP ve DDKO dönemleri, 12 Mart 1971 askeri cuntası...*"

Kaynakça
--------

1. ↑  Ankara Büyükşehir Belediyesi Mezarlık Bilgi Sistemi, Karşıyaka Mezarlığı, Ada: N19, Parsel: 80
2. ↑  "Kürt siyasetinin çınarı uğurlanıyor".. 13 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2015.  `|website=` dış bağlantı (yardım)
3. ↑  "Tarihe tanık bir yaşam!".. 29 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2015.  `|website=` dış bağlantı (yardım)
4. ↑  "Canip Yıldırım hayatını kaybetti".. 12 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2015.  `|website=` dış bağlantı (yardım)
5. ↑  "PKK'YI YÜZBAŞI SAVCI ESAT OKTAY YILDIRAN GÜÇLENDİRDİ".. 8 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2015.  `|website=` dış bağlantı (yardım)
6. ↑  "Canip Yıldırım'la Söyleşi-Hevsel Bahçesinde Bir Dut Ağacı". 2 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2015.
7. ↑  "Canip Yıldırım, Karaköprü Hadisesi'nin perde arkasını anlattı.". 13 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2015.  `|website=` dış bağlantı (yardım)
**I. Kahaber** (Gürcüce: კახაბერ გურიელი, fl. 1352), Gurieli hanedanından bir *eristavi* idi. Guria Prensliği'nin bilinen ilk düküdür.

Kahaber, Megrelya eristavisi II. Giorgi Dadiani'nin (ö. 1384) oğlu ve II. Giorgi'nin yerine geçen I. Vamek Dadiani'nin erkek kardeşiydi. Guria hanedanın ilk dükü olan Kahaber, ilk kez Gürcü tarihçi Dimitri Bakradze tarafından tanımlanmıştır. Bakradze, Guria'daki Lihauri Kilisesi'nde yer alan ve 1352 yılına tarihlenen yazıtta Kahaber'in eşi Anna ile birlikte anıldığını yazmaktadır. Bu yazıtın günümüzde nerede olduğu bilinmemektedir. Kahaber, Svanların eristavi'si olarak da anılmaktadır.

Kahaber'in oğlu ve olası halefisinin Giorgi Gurieli olduğu düşünülmektedir. 1422'ye tarihlenen Lihauri Kilisesindeki yazıtta, Giorgi ve eşi Elene'den bahsedilmektedir. Aynı yazıtta Giorgi'nin oğlu olduğu yazan Mamia, muhtemelen Giorgi'den sonra Guria ve Kaikubad'ın dükü olmuştur.

|  |
| --- |
| I. Kahaber **Gurieli Hanedanı** |
| Resmî unvanlar |
| Önce gelenMakam oluştu | **Guria Dükü** | Sonra gelenGiorgi Gurieli |

Kaynakça
--------

1. ↑  *Sinai Byzantium Russia: Orthodox Art from the Sixth to the Twentieth Century*. Saint Catherine Foundation. 2000. s. 129. ISBN 1903470005.
2. ↑  Toumanoff (1949–51). "The Fifteenth-Century Bagratids and the Institution of Collegial Sovereignty in Georgia". *Traditio*. **7**: 187.
3. ↑  *Noble families of the Russian Empire. Vol. 4: Princes of the Kingdom of Georgia* (Rusça). Vesti. 1993. s. 37.
4. ↑  "ნარკვევები გურიის სამთავროს ისტორიიდან (XV-XVIII სს.)" [Studies in the history of the Principality of Guria (15th–18th centuries)]. *Works in three volumes, Vol. 2* (Gürcüce). Batumi: Shota Rustaveli State University. 2009. s. 25. ISBN 978-9941-409-60-8.
**Müzeyyen Şevkin** (d. 1961, Sucuzade), Türk siyasetçi.

Hayatı
------

1961'de Sucuzade'de doğan Şevkin, 27 ve 28. dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi CHP Adana milletvekilidir. 1984 yılında Çukurova Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Jeoloji Bölümünden mezun oldu. Master ve doktorasını yine aynı üniversitede tamamladı. 1986 yılında İller Bankası Diyarbakır Bölge Müdürlüğünde çalışmaya başladı. 1987 yılında İller Bankası Adana Bölge Müdürlüğüne atandı. Adana bölgesine bağlı Mersin, Hatay, Osmaniye il ve ilçelerindeki 200'ün üzerinde belde ve belediyeye hizmet üretti. İki dönem Jeoloji Mühendisleri Odası Adana Şube Başkanlığı görevini gerçekleştirdi. Mesleki konularda ve uygulamalarda görülen eksiklikler bağlamında Adana'da depremsellik, şehircilik, su havzalarının korunması, sağlıklı çöp depolama alanlarının saptanması, jeolojik olarak sakıncalı alanlara inşaat yapılmaması, ovaların tarım amaçlı kullanılması gibi birçok konuda çalışmalar yaptı. Söz konusu çalışmaları yazılı ve görsel basın aracılığıyla kamuoyunda geniş yankı buldu. Kent Sorunları Sempozyumu düzenleme ve yürütme kurulları içerisinde yer aldı. Çeşitli gazetelerde makaleleri yayımlandı. Çok sayıda konferans verdi.

24. dönem Adana milletvekili adayı, TMMOB Kadın Komisyonu üyesi olan Müzeyyen Şevkin, KESK üye ve delegesi, Yapı Yol SEN Kurucu üye ve işyeri temsilcisidir ve birçok vakıf ve dernek üyeliği bulunmaktadır.

Eğitim
------

Müzeyyen Şevkin, Çukurova Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Jeoloji Bölümünden mezun oldu.

Özel yaşamı
-----------

İyi düzeyde İngilizce bilen Şevkin, evli ve iki çocuk annesidir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "TBMM - Müzeyyen Şevkin". *www.tbmm.gov.tr*. 25 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Haziran 2020.
2. ↑  "TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ". *TBMM*. 30 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ocak 2023.
**Devlet Güvenlik Servisi**, (Sırpça: *Služba državne bezbednosti*; Kiril Sırpça: *Савезна република Југославија*) Yugoslavya Federal Cumhuriyeti İçişleri Bakanlığı içinde, ülkeyi iç tehditlerden korumayı amaçlayan güvenlik kurumuydu.

Tarihçe
=======

Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti'nin Devlet Güvenlik İdaresi'nin (UDBA) feshedilmesinden sonra Mart 1991'de kuruldu. Bu servis 1 Ağustos 2002'de Güvenlik Bilgi Ajansı (BIA) ile değiştirilmek üzere Temmuz 2002'de feshedildi.

Özel Kuvvetler
--------------

Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY) nezdindeki duruşma serisindeki iddianameye göre, *Yugoslav Paramiliterleri* olarak da bilinen *Yugoslav Özel Kuvvetleri*, Devlet Güvenlik Servisi tarafından veya Devlet Güvenlik Servisi'nin yardımıyla gizli olarak kuruldu. Bunların arasında *Sırp Gönüllü Muhafızları* (Arkan'ın Kaplanları), *Özel Harekat Birimi* (Kızıl Bereliler) ve *Akrepler* vardı.

Resmi olarak, Özel Operasyonlar Birimi (JSO / Sırbistan) 1996'dan önce Devlet Güvenlik Servisi'ne dahil değildi.

Yöneticileri
------------

Kaynak:


Devlet Güvenlik Servisi Yöneticileri Listesi| Sıra | Adı | Göreve Gelişi | Görevden Ayrılışı |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Zoran Janaćković
(1939–2015) | 31 Ekim 1990 | 30 Aralık 1991 |
| 2 | Jovica Stanišić
(d. 1950) | 1 Ocak 1992 | 26 Ekim 1998 |
| 3 | Radomir Marković
(d. 1946) | 27 Ekim 1998 | 25 Ocak 2001 |
| 4 | Goran Petrović
(d. 1961) | 26 Ocak 2001 | 15 Kasım 2001 |
| 5 | Andreja Savić
(d. 1947) | 15 Kasım 2001 | 1 Ağustos 2002 |

Kaynakça
--------

1. ↑  Carla Del Ponte/Serge Brammertz (10 Temmuz 2008). "The Prosecutor vs. Jovica Stanišić & Franko Simatović - Third Amended Indictment" (PDF). International Tribunal for the Former Yugoslavia. 24 Ocak 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 28 Aralık 2010.
2. ↑
3. ↑  "Serbian ministries, etc". *rulers.org*. B. Schemmel. 20 Temmuz 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Aralık 2018.
**Antalya Hipodromu**, Antalya'nın Döşemealtı ilçesinde bulunan bir hipodromdur.

Özellikler
----------

Antalya Hipodromu'nun yapımına Türkiye Jokey Kulübü tarafından 2017 yılında başlanmış olup hipodromun 19 Ocak 2022 yılında açılışı yapılmıştır. Antalya Hipodromu, Diyarbakır (1.458.750 m²) ve Ankara 75. Yıl (1.383.282 m²) Hipodromlarının ardından ülkenin en büyük 3. hipodromu (810.762 m²) olma özelliğini taşımaktadır. 810 bin metrekare alan üzerine kurulan hipodromda sentetik ve yarı sentetik olmak üzere iki pist bulunmaktadır. Sentetik pistin uzunluğu 1980 metre olup yarı sentetik pistin uzunluğu ise 1830 metredir. Ayrıca tek tip olarak inşa edilen çift katlı 46 ahır bloğunda 1104 safkan barınabilmektedir. 1400'ü dış alan, 400'ü de kapalı olan olmak üzere 1800 oturma kapasiteli tribün binasının yanı sıra hipodromda ayrıca yarışları ayakta izlemek isteyenler için de açık alan bulunmaktadır. Antalya Hipodromu gece yarışlarına ev sahipliği yapan 8. hipodrom olup aydınlatma çalışmalarının tamamlanması sonucu hipodromdaki ilk gece yarışları 9 Şubat 2022 tarihinde yapılmıştır. Ayrıca 168 metrekarelik bir *scoreboard* ile 124 metrekarelik bir led ekran da hipodromda yarış severlerin seyir zevki açısından yer almaktadır. Antalya Hipodromu, 19 Ocak 2022 tarihinde Türkiye’deki 10. hipodrom olarak yarış fikstüründeki yerini almıştır.

Ayrıca hipodrom içinde kurulan atlı terapi merkezinde ise Türkiye Jokey Kulübü'nün sosyal sorumluluk projesi kapsamında hayata geçirdiği alanda engelli çocuklar için terapi günleri de düzenlenecek olup, oluşturulan piknik alanlarında ise bölge halkının kullanımına imkan sağlanmaktadır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Antalya Hipodromu, Ocak ayında başlıyor! Sezonu ise… - Son dakika spor haberleri – Sözcü". *Sözcü Gazetesi*. 19 Kasım 2021. 19 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.

| * g
* t
* d
Türkiye'deki hipodromlar |
| --- |
| 
* Adana Yeşiloba Hipodromu
* Ankara 75. Yıl Hipodromu
* Antalya Hipodromu
* Bursa Osmangazi Hipodromu
* Diyarbakır Hipodromu
* Elazığ Hipodromu
* İstanbul Veliefendi Hipodromu
* İzmir Şirinyer Hipodromu
* Kocaeli Kartepe Hipodromu
* Şanlıurfa Hipodromu

 |
ABD Ordusu 'ın M1 Abrams MBT TUSK yükseltmesi kompozit, reaktif ve etek zırh kullanmaktadır. 
**Araç zırhı**, tanklar, uçaklar ve gemiler gibi zırhlı savaş araçlarında araç mürettebatını şarapnel, mermi, füze veya top mermisi gibi düşman atışlarından korumak için kullanılan zırh türüdür.

Sivil araçlar da zırhlı olabilir. Bu araçlar arasında devlet yöneticileri (örneğin başkanlık limuzinleri), muhabirler ve çatışma bölgelerinde veya şiddet içeren suçların yaygın olduğu yerlerde siviller tarafından kullanılan zırhlı otomobiller bulunmaktadır. Sivil zırhlı arabalar ayrıca güvenlik firmaları tarafından soygun veya yükün kaçırılması riskini azaltmak için para veya değerli eşya taşımakta kullanılır.

Zırh, araçları kasıtlı saldırı dışındaki tehditlerden korunmak için de kullanılabilir. Bazı uzay araçları, mikrometeoroidlerden veya uzay çöplerinden gelecek darbelere karşı korunmak üzere özel bir zırh ile donatılmıştır. Jet motoru ile çalışan modern uçaklarda, kompresör veya fanın hasar görmesi durumunda uçak gövdesine gelecek hasarı önlemek için gaz türbin motorlarının etrafında fan muhafazası veya enkaz muhafaza duvarı olarak adlandırılan, aramid kompozit kevlardan bir tür zırh takılır.

Aracın tasarımı ve amacı, taşınan zırh miktarını belirler. Zırh kaplamaları genellikle çok ağırdır ve aşırı miktarda zırh aracın hareket kabiliyetini kısıtlar. Bu sorunu azaltmak için buckypaper ve alüminyum köpük zırh plakalarını içeren bazı yeni malzemeler (nanomalzemeler) ve malzeme bileşimleri araştırılmaktadır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Containment Device | Transport Armor : Pinnacle Armor – Body Armor and Armoring Products". Pinnacle Armor. 28 Eylül 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2012.
2. ↑  "Buckypaper armour". Slipperybrick.com. 19 Ekim 2008. 17 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2012.
3. ↑  "Lightweight aluminum foam armour plates". Ntnu.no. 5 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2012.

Dış bağlantılar
---------------

* Elektrik yüklü zırh
* Modern zırhlı araçlar17 Ağustos 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
**Deneye Hayır Derneği**, hayvan deneylerinin sonlandırılarak alternatif yöntemlere geçiş amacıyla kurulan Türkiye'deki ilk anti-viviseksiyonist sivil toplum örgütüdür. Kurucuları: Aslı Alpar, Burak Özgüner, Melda Onur, Şeyda Taluk, Tolga Öztorun, Oğuzcan Kınıkoğlu ve Yağmur Özgür Güven'dir. Derneğin başlıca projeleri: *Etik Eğitim Hakkı*, *L.A.T.T.E. (Laboratuvarlardaki Tüm Türler Evlere)* ve *Deneysiz Belediye* dir.

Ödül ve Başarılar
-----------------

Hayvan kullanılmayan alternatif bilimsel yöntemlerin geliştirilmesi ve hayvan deneylerinin sonlanması için çalışan bilim insanları ve hak savunusu yapan örgütlerin ödüllendirilmesi için LUSH ve Ethical Consumer ortak projesi olarak yapılan ***LUSH Prize*** 29 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.'da 2020 yılı Toplumsal Farkındalık ve Lobicilik dallarındaki çalışmalarıyla finale kalmıştır. Ayrıca, dernek kurucularından Yağmur Özgür Güven ile birlikte Sabancı Vakfı tarafından toplumsal adalet kategorisinde 2019 yılının "fark yaratanı" seçilmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Türkiye'de ilk: 'Deneye Hayır Derneği' kuruldu". *www.sozcu.com.tr*. 20 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2020.
2. ↑  ""Laboratuvardaki Tüm Hayvanlar Evlere"". Bianet. 5 Ekim 2019. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2020.
3. ↑  "Türkiye'nin ilk 'Deneysiz Belediye'si Didim oldu". 5 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2020.
4. ↑  "2020 Prize Shortlist". *Lush Prize* (İngilizce). 14 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2020.
5. ↑  "'Fark Yaratanlar'da bu sezon: Deneye Hayır Derneği". *T24*. 22 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ağustos 2020.

### Dış bağlantılar

* Resmî site
* deneysiz.org11 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
***Ya/Ya da*** (Danca özgün adıyla *Enten - Eller*), Danimarkalı filozof Søren Kierkegaard'un 1843 yılında iki cilt halinde yayımlanmış eseridir. İnsan varoluşunun estetik ve etik aşama veya hallerini tasvir eden iki ayrı bölümden oluşur. Kierkegaard'un felsefe türünde ilk eseri olup, *Victor Eremita* müstearıyla yayınlanmıştır.

Ya - Ya da, iki hayat tarzından bahseder: ilki zevkperest, anlık yaşayan, bağlanmayan, şartlara maruz kalarak duygularının peşinde koşan estetik yaşam tarzı; ikincisiyse görev bilinci, kendini yetiştirmek ve düzen sahibi olmakla özdeş etik yaşam tarzı. Her bölüm, sahte yazar isimleriyle yazılmıştır. Estetik bölüm, şiirler, kısa aforizmalar ve müzikal tasvirlerden oluşur ve güzellikten, ayartmadan, operadan bahseder. Estetik yaşam tarzına sahip kişi, hayattan zevk almaya ve rindane yaşamaya bakar. Dolaysız ve aracısız olarak mevcut şartların kendi öznelliğine temas etmesinden ibarettir.

Estetik yaşam öznelliğe gömülüyken etik yaşam tarzıysa nesnel ve kamusaldır; etik yaşam tarzına sahip kişide görev, değer ve kimlik mefhumları vardır. Etik yaşam, kişinin kendisini kendisi olarak seçmesiyle başlar ve kendini bir sorumluluk olarak üstlenmesi anlamına gelir. İkinci bölüm, estetik yaşam tarzının altında aslında bir umutsuzluk olduğu eleştirisidir ve etik aşamaya geçmeyi tercih etmeyi salık verir. Ancak kitap bölümlerinin hayali karakterler tarafından yazılmış gibi sunulması yoluyla Kierkegaard kitaptaki hiçbir fikri doğrudan kendine atfetmez. Kierkegaard, iki farklı hayat tarzını somut varoluş tasvirleriyle sunarak okuyucuyu ikisi arasında bir tercihte bulunmaya dolaylı olarak sevk etmek ister.

Kierkegaard, kitap boyunca somut hayat tarzlarını tasvir ederken, kitabın tümünde ve daha sonra diğer kitaplarına da genişleyecek biçimde Hegel'i eleştirmektedir. Kitabın yazıldığı dönem Hegel ve Hegelciliğin sistematik ve spekülatif felsefeyi Avrupa'nın büyük kesimine hakim kıldığı bir dönemdir, Kierkegaard ise spekülasyon ve sisteme karşı varoluşun somutluğunu ve insanın içselliğini önemser.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* VIAF: 174993703

 |
**Pelagornis sandersi**, geç Oligosen döneminde (25 milyon yıl önce) yaşamış ve dünyada var olmuş en büyük uçan kuş türüdür.

Keşif
-----

1983'te Güney Karolina'da Charleston Uluslararası Havalimanı'nın genişletilmesi sırasında bir kazıda devasa fosiller bulunmuştur. bu fosiller o kadar büyüktü ki bir dozer ile taşınması gerekmişti. Bu fosil James Malcom tarafından işaretlendi ve Charleston Müzesi'ne alınmasını görevini yaptı. Fosil kuş 30 yıl boyunca müzenin deposunda tanımlanmayı bekledi, nihayet müzenin küratörü Albert Sanders, 2014 yılında Daniel Ksepka'yı davet edince bu fosillerin tanımlanmasının önü açıldı. Sanders balina fosilleri üzerine uzmandı; ancak kuşlar üzerine bilgisi azdı. Ksepka, incelenmediği için bir çekmecede atıl duran fosilleri tanımladı ve onun dişli kuşlar ailesinin dev bir üyesi olarak adlandırdı. Bilimsel adı Pelagornis sandersi (Sander'in deniz kuşu) olarak verildi, Sanders isminin Latinceleştirilmesi için sonuna i harfi eklenmişti.

Fiziksel özellikler
-------------------

Pelagornis sandersi compare size Ksepka'nın fosiller üzerindeki çalışmaları sonucu kanat açıklığı tahminleri yapıldı. bu kemiklerin en uzunu Ksepka tarafından 81 santimetre ölçülen humerus (insanda omuz-dirsek arası kemik) kemiğiydi ki, bu kemik parçalıydı ve tam uzunluğu 94 cm olarak tahmin ediliyor. Bu ölçümden yola çıkarak tek bir kanadının 2.5 metre olduğu fikrine varıldı. Vücut kalınlığı ve tüyler de dahil edilince asgari 6.4 metrelik bir kanat açıklığı tahmin edilmektedir. Günümüz gezici albatrosları (Diomedea exulans) 3.5 metre kanat açıklığına sahipken; bu dev fosil kuş onun 2 katı büyüklüğe sahipti. Ağırlık tahminleriyse bu kuşların arka ayaklarındaki ağırlık taşıyıcı kemiklerin oranı hesabıyla yapılıyor, bu hesaplara göre 22–40 kg arası bir ağırlığa sahip olduğu sanılmaktadır. Kanat açıklığı ve ağırlık tahminleri üzerine bu değerler yaşayan kuşlarınkilerle (akbaba, fregat kuşu) karşılaştırıldılar ve bu canlıların hava akımlarından yararlanıp her 1 metrelik düşüşte yaklaşık 22 km'lik bir hıza kavuşmuştur.

Pelagornis sandersi
Pelagornis sandersi ilginç dişlerle donanmış büyük bir kafatasına sahipti. Bu dişler bizim veya memelilerin sahip olduğu dişler gibi mine ve dentin kökenli değildir. Gaga benzeri çenelerinden ince ve sivri çıkıntılar olarak pseudoteeth yapıları çıkar. Bu dişler kesmek ve çiğnemek için değil, delmek ve tutmak konusunda elverişliydi. Avlarını ısırıp kavrayıp bir manevrayla yutmaktadırlar. dişlerinin özelliğinden ötürü yumuşak dokulu avlar yakaladıkları, deniz kuşu oldukları için de balık ve benzeri deniz canlıları tükettikleri tahmin edilmektedir.

Kaynakça
--------

1. 1 2  Neuhauser, Alan. "Largest Ever Flying Bird - a Prehistoric 'Dragon' - Discovered". *www.usnews.com*. U.S.News. 8 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2020.
2. ↑  Perkins, Sid. "Ancient bird had wingspan longer than a stretch limousine". *www.sciencemag.com*. Sciencemag. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2020.
Gilgit-Baltistan, Naltar Gölü
**Moren set gölü**, buzulların biriktirdiği tortular olan morenlerin bir çukurluğun önünü kapatması ile oluşan set gölleridir. Buzul gölü (sirk gölü) buzulun aşındırdığı çanağa su dolması ile oluşurken, bu göllerde etkili olan morenlerdir.

Oluşumu
-------

Göllerin oluşabilmesi için öncelikle bir çevresine göre alçakta bulunan bir *çanak* oluşması, daha sonra içinin su ile dolması gerekmektedir. Suyun olmadığı durumda kuru bir çanak olacaktır. Buzul bölgelerine morenler arkalarında bir çanak oluşturacak şekilde yığılırlar ise çanakta biriken sular bir *moren setti gölü* oluşturur.

Örnekler
--------

Eski içbuzul sahalarında moren set gölleri geniş yer kaplar. İskandinav ülkeleri yüzeyinin %6-10 kadarı, bir kısmı moren set gölü olan buzul gölleri ile kaplıdır. Kuzey Avrupa ülkeleri, Kuzey Amerika gölleri, Güney Amerika'nın güneyi moren set göllerinin yaygın olduğu alanlardır. Büyük Göller, Baltık Denizi çevresindeki Ladoga Gölü, Vänern Gölü, Onega Gölü, Vättern Gölü aynı şekilde oluşmuştur.

Buzul çağı buzul sınırında moren set gölleri oluşmuştur. Vadi buzulları bulundukları araziyi aşındırır, kopardıkları tortuları taşırlar ve sona erdikleri yerde bırakırlar. Bu moren depoları arkalarındaki çukurun önünü kapatır, göl oluşumuna olanak sağlar. Alp Dağları'ndaki göller Cenevre Gölü, Konstanz Gölü, Zürih Gölü, Lugano Gölü bu şeklide oluşmuştur

Morenler doğrudan göl oluşturabildikleri gibi buzul çanağı önünde, yerli kayanın üzerinde birikerek buzul gölünün seviyesinin yükselmesine de neden olabilir.

Türkiye'de fazla moren set gölü bulunmaz. Munzur Dağları doğusunda Şergölü-Merk yaylası havzasında Şergölü cephe ve ön morenleri ile oluşmuştur. Orta Toroslarda Namaras vadisinde buzul gölü bulunurken, Aladağlarda, Yedigöller civarı Hacer Vadisi'nde moren set gölü, akarsuların taşıdığı tortu ile dolup kuru bir düzlüğe dönüşmüştür.

Kaynakça
--------

1. 1 2  İZBIRAK, Prof. Dr. Reşat (1989). *Sular Coğrafyası*. İstanbul: MEB. s. 207.  `|erişim-tarihi=` kullanmak için `|url=` gerekiyor (yardım)
2. ↑  Hoşgören, Prof. Dr. Yıldız (1994). "Türkiye'nin Gölleri". Türk Coğrafya Dergisi. 7 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Nisan 2020.
3. ↑  "Türkiye'nin Güncel Buzulları ve Geç Kuvaterner Buzul Çeşitleri" (PDF). Türkiye Jeoloji Bülteni. 2003. 10 Eylül 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Nisan 2020.
Carl Friedrich Meissner
**Carl Daniel Friedrich Meissner** (1 Kasım 1800 - 2 Mayıs 1874), İsviçreli botanikçi. Bitki bilim mahlası **Meisn.'**dir.

Hayatı
------

1 Kasım 1800'de İsviçre'nin Bern kentinde doğdu, **Meisner** olarak vaftiz edildi, ancak daha sonra adının yazılışını **Meissner** olarak değiştirdi. 40 yıllık kariyerinin çoğunda Basel Üniversitesi'nde Botanik Profesörü olarak görev yaptı. Bitki bilim literatürüne önemli katkılarda bulundu. *Plantarum Vascularum Genera* adlı kapsamlı çalışmasının yanı sıra Polygonaceae (özellikle *Polygonum* cinsi), Lauraceae, Proteaceae, Thymelaeaceae ve Hernandiaceae aileleri üzerine monograflar yayımladı. Avustralya florasının tanımlanmasına yönelik çalışmalar yaptı; yüzlerce Proteaceae türünü ayrıca Fabaceae, Mimosaceae ve Myrtaceae gibi diğer ailelerine bağlı birçok Avustralya türünü tanımladı. Sağlığı 1866'dan sonra kötüleşti ve bu da çalışmalarını olumsuz yönde etkiledi. 2 Mayıs 1874'te Basel'de öldü.

Kaynakça
--------

1. ↑  "IPNI". 28 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2020.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* Botanist: Meisn.
* CiNii: DA16891409
* GND: 103106553
* HDS: 031986
* ISNI: 0000 0000 8003 8703
* LCCN: nr00022863
* NLG: 212780
* NTA: 070686513
* SELIBR: 265098
* SUDOC: 137953445
* TePapa: 50377
* VIAF: 76723120
* WorldCat: lccn-nr00022863

 |
**Borsalino Çetesi** 1970 Fransız yapımı bir suç filmidir. Jacques Deray tarafından yönetilen filmin başrol oyuncuları Alain Delon ve Jean-Paul Belmondo’dur. Gösterildiği dönemde filmin Claude Bolling tarafından bestelenen müziği de büyük beğeni toplamıştı.

Konu
----

Marsilya’da hapisten yeni tahliye edilmiş olan Siffredi adlı bir gangster sevgilisi Lola ile buluşmak ister. Fakat Lola bu sırada Capella adlı bir başka gangster ile birliktedir. Önce kavga eden eden Siffredi ve Capella daha sonra arkadaş olup birlikte iş yapmaya başlarlar. Başta at yarışları işine girerlerse de daha sonra yer altı dünyasının avukatı Rinaldi’nin önerisi üzerine daha büyük işlere yönelirler. O dönemde Marsilya yer altı dünyası Marello ve Poli adlı iki mafia patronunun denetimindedir. Önce Marello’yu karşı savaşa başlarlar. Marello’nun denetimindeki balık pazarına aç kedilerle birlikte saldırıp pazarın altını üstüne getirirler. Bu kolay başarıdan cesaretlenip bu defa da Poli’nin denetimindeki kasaplık hayvan pazarına el atarlar. Bu savaş sırasında zaman zaman güç duruma düşerlerse de sonunda Poli’yı de ortadan kaldırıp, Marsilya yer altı dünyasına egemen olurlar.

İki arkadaş bir süre sonra Marsilya’yı terk etmeye karar verirler. Ancak Capella bir tetikçi tarafından öldürülür. Siffredi ise Marsilya’yı terk eder.

Oyuncular ve karakterler
------------------------

* Alain DelonːSiffredi
* Jean-Paul BelmondoːCapella
* Catherina Rouvel :Lola
* Arnoldo Foa:Marello
* Andre Bollet:Poli

Kaynakça
--------

1. ↑  IMDB
**Erik Oleson**, Amerikalı televizyon yazarı ve yapımcısıdır.

CBS yapımı *Unforgettable*, The CW süper kahraman serisi *Arrow* ve Netflix süper kahraman serisi *Daredevil'in* üçüncü sezonundaki çalışmaları ile tanınıyor. Ayrıca Netfix yapımı Man in the High Castle'ın belirli bölümlerinde sorumlu yapımcı ve yazar olarak da yer alıyor.

Kariyer
-------

Şov dünyasındaki ilk işi, Kanadalı / Amerikan draması *Andromeda'daydı* ve "Değiştiremeyeceğimiz Şeyler" bölümü için bir alıntı yazdı. Ayrıca dizinin başka bir bölümü olan "Prens" i de yazacaktı.

Oleson, *The Agency*, *Jack &amp; Bobby*, *E-Ring*, *Chase*, *The Mob Doctor*, *Crisis* and *Kings* gibi diziler için yazmaya devam etti.

Neil Tolkin'le birlikte Brett Ratner için 2008 yapımı *Mavi Kan* filmini yazdı.

### *Unforgettable*

Oleson, 2011 yılında CBS draması *Unforgettable'a* yazar ve yardımcı yapımcı olarak katıldı. 2012'de ayrılmadan önce dört bölüme ("Up in Flames", "With Honor", "Trajectories", "Blind Alleys") katkıda bulundu.

### *Arrow*

Oleson, 2014 yazında The CW'nin Green Arrow kökenli dizisi *Arrow'da* yazar ve yardımcı yapımcı olarak işe alındı. İlk katkısı, Beth Schwartz ile birlikte yazdığı üçüncü sezon bölümü "Corto Maltese" oldu. O ve yardımcı yapımcı Keto Shimizu, sezonun altıncı bölümü olan "Guilty"nin ortak yazarlığını yaptı. O ve yönetici yapımcı Marc Guggenheim, 2015'in ilk kısmı ve üçüncü sezonun 10. bölümü olan "Left Behind"ı birlikte yazdılar. Green Arrow düşmanı Brick'i tanıttı. O ve Guggenheim, sezonun on dördüncü bölümü "The Return"'ün senaryosunu yazdı. Yardımcı yapımcı Ben Sokolowski ile birlikte, Sokolowski ve yardımcı yapımcı Wendy Mericle'nin on beşinci sezonu "Nanda Parbat" için bir hikâyesine dayanan bir televizyon programı yazdı. Sezonun sonu, hikâyesini yazdığı 22. bölüm "This Is Your Sword" ile oldu; Brian Ford Sullivan ve Sokolowski, ortak yazarlığını yaptı ve Wendey Stanzler yönetti.

Bir yıllık görev süresinden sonra diziden ayrıldı ve *Jack & Bobby* ve *Arrow'un* ortak yaratıcısı Greg Berlanti için yeni bir potansiyel dizi geliştirmeye devam edeceğini belirtti.

### *Daredevil*

Ekim 2017'de Oleson'un *Daredevil'in* 3. sezonu için şov sunucusu olarak görev yapacağı bildirildi.

Kaynakça
--------

1. 1 2  "Erik Oleson". *TV.com*. 7 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ekim 2014.
2. ↑  "@Skylicity The @ARROWwriters are gonna lose weight this season, since I have left the show to create a new one for @GBerlanti!". *Twitter*. 4 Haziran 2015. 22 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ağustos 2015.
3. ↑  "'Daredevil' Brings Back Vincent D'Onofrio For Season 3; Erik Oleson Joins As New Showrunner". 25 Ekim 2017. 25 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2020.

Dış bağlantılar
---------------

* IMDb'de Erik Oleson
**Sementoblast**, dişin kökü etrafındaki foliküler hücrelerden oluşan bir biyolojik hücredir. Sementoblastlar, sement (diş kökünün kaplayan sert doku) üretimi anlamına gelen sementogenezden sorumludur. Sementoblastların farklılaşma mekanizmaları tartışmalı olsa da ikinci derece kanıtlar epitelyum ya da epitel bileşenleri dental kese hücrelerinin boylarında uzama ile birlikte sementoblastlara farklılaşmasına sebep olabileceğini öne sürmektedir. Diğer teoriler Hertwig Epitel Kök Kılıfının rol aldığını öne sürer.

Yapısı
------

Böylece sementoblastlar kemik oluşturan osteoblastlara benzemekle birlikte fonksiyonel ve histolojik olarak farklılık gösterir. Sementum hücreleri, yani sementositler, sıkışmış sementoblastlardır. Her bir sementosit, kemik hücrelerine benzer şekilde, kendi lakunasında bulunur. Bu lakunalar ayrıca kanaliküllere veya kanallara sahiptir. Bununla birlikte, kemiktekilerden farklı olarak, sementteki bu kanallar sinir içermez veya dışarı açılmazlar. Bunun yerine, kanallar periodontal ligamentlere (PDL) doğru yönlenmiştir ve bu kanallarda vaskülerize ligamentten besin difüzyonunu sağlamakla görevli sementositik uzantılar vardır. PDL bölgesinde de bulunan progenitör hücreler dokunun mineralizasyonuna katkıda bulunur.

Mineralizasyonda, sementoblastlar salgı aktivitelerini kaybeder ve sementosit haline gelir. Bununla birlikte, PDL'nin dış yüzeyi boyunca her zaman bir sementoblast tabakası bulunur; bu hücreler daha sonra diş travma alırsa sement üretebilir (bkz. hipersementoz).

Ayrıca bakınız
--------------

* Sement
* Sementogenez
* Diş gelişimi
* Sementoblastoma

Kaynakça
--------

1. ↑  Ten Cate's Oral Histology, Nanci, Elsevier, 2013, page 207
2. ↑  Luan, X.; Ito, Y.; Diekwish, T.G.H. (2006). "Evolution and development of Hertwig's Epithelial Root Sheath". *Dev. Dyn*. **235** (5). ss. 1167-1180. doi:10.1002/dvdy.20674. PMC 2734338 $2. PMID 16450392.
3. ↑  Illustrated Dental Embryology, Histology, and Anatomy, Bath-Balogh and Fehrenbach, Elsevier, 2011, page 171
4. ↑  Zhao (1 Ocak 2003). "Bone Morphogenetic Protein-2 Inhibits Differentiation and Mineralization of Cementoblasts in vitro". *Journal of Dental Research*. **82** (1). ss. 23-27.
Çoruh vilayetinin 1933-1936 arasında idari merkezi olan Rize kenti
**Çoruh vilayeti**, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşundan on yıl sonra 1933 yılında Doğu Karadeniz Bölgesi'nde kurulan bir vilayettir. Adını Çoruh Nehri'nden almıştır. Rize ve Artvin vilayetlerinin birleştirilmesiyle kuruldu. 1936'da Rize vilayeti yeniden tesis edilince, Çoruh vilayeti sadece Artvin vilayetinin yerini almış oldu. 1956 yılında vilayetin adı yeniden Artvin vilayetine dönüştürüldü.

Çoruh vilayeti, kuruşunudan iki yıl sonra, 1935 yılında yapılan genel nüfusu sayımında Rize, Artvin, Borçka, Hopa, Pazar ve Şavşat olmak üzere altı kazayı kapsıyordu. Vilayetim idari merkezi Rize kentiydi ve nüfusu 14.717 kişiden oluşuyordu. Bu sırada birer küçük kasaba olan Artvin'de 3.512 kişi, Borçka'da 614 kişi, Hopa'da 2.884 kişi, Pazar'da 1.849 kişi ve Şavşat'ta 669 kişi yaşıyordu. Çoruh vilayetinin kentsel nüfusu 24.245 kişiden, kırsal nüfusu 247.655 ve toplam nüfusu 271.900 kişiden oluşuyordu.

Rize ve Pazar kazaları 1936 yılında Çoruh vilayetinden ayrılarak yeniden Rize vilayeti kuruldu. Bunun sonucunda Çoruh vilayetinin sınırları daralmış oldu. Bununla birlikte, daha önce Erzurum vilayetine bağlı olan Yusufeli kazası Çoruh vilayetine bağlandı. 1940 genel nüfus sayımında Çoruh vilayeti, Artvin, Borçka, Hopa, Şavşat ve Yusufeli kazalarından oluşuyordu. Artvin kasabası vilayetin idari merkeziydi ve nüfusu 2.901 kişiden oluşuyordu. Artvin aynı zamanda bu vilayetin en büyük kentsel yerleşmesiydi. Bu sırada ilçe merkezleri olan Borçka'da 687 kişi, Hopa'da 1.993 kişi, Şavşat'ta 309 kişi ve Yusufeli'de 329 kişi yaşıyordu. Bu sayımda Çoruh vilayetinin kentsel nüfusu 6,219 kişiden, kırsal nüfusu 143.238 kişiden ve toplam nüfusu 153.273 kişiden oluşuyordu.

Çoruh vilayetinin kaza sayısı 1950 yılında gelindiğinde artmıştı. Vilayet Artvin, Ardanuç,
Borçka, Fındıklı, Hopa, Şavşat ve Yusufeli kazalarını kapsıyordu. 1955 genel nüfus sayımında da Çoruh vilayeti yedi kazadan oluşuyordu. Ancak Fındıklı kazası Rize vilayetine, kaza yapılan Arhavi ise Çoruh vilayetine bağlanmıştı. Ertesi yıl 6668 sayılı bir kanunnameyle Çoruh vilayetinin adı Artvin vilayeti olarak değiştirilmiştir.

Kaynakça
--------

1. 1 2  Taner Artvinli, *Artvin Yer Adları Sözlüğü*, İstanbul, 2013, s, 99, ISBN 978-605-5708-85-6.
2. ↑  "*1935 Genel Nüfus Sayımı*, İstanbul, 1937, s. V" (PDF). 16 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 29 Ağustos 2021.
3. ↑  "*1940 Genel Nüfus Sayımı*, Ankara, 1944, s. XII" (PDF). 18 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 12 Haziran 2022.
**Normal ve Mikrosefali:** Solda normal büyüklüğe ulaşmış kafatası; Sağda gelişememniş kafatası (mikrosefali)
**Serebrokostomandibular sendrom** (cerebrocostomandibular syndrome)**,** otosomal dominant yolla aktarılan kalıtsal bir sendromdur; çok az sayıda otosomal resesif olgular da vardır. Bebeklerin yarıya yakın bölümü 1 yaşından önce kaybedilir. Doğum ölçümleri normaldir, ancak zamanla gelişme geriliği bulguları belirir.

Güçlü bir mikrosefali ve mikrognati saptanır. Boyunda kanatsı deri çıkıntıları izlenir (pterygium colli). İşitme sorunları vardır. Yüz elemanları gelişemez. Yanaklarda ve üstçenede hipoplazi bulguları vardır; sert damak kısa ve yarıktır, yumuşak damak ve uvula (küçük dil) oluşmamıştır. Dil arkaya doğru büzüşmüş gibidir (glossoptozis). Diş anomalileri saptanır.

Kalpte atrial ve ventriküler septum defektleri vardır. Trakea kıkırdağı malformasyonu nedeniyle doğumdan hemen sonra cerrahi girişim gerektiren solunum sıkıntısı belirir. Akciğer alveolleri yeterince açılamaz. Öksürük sesi havlar gibidir. Toraks küçük ve çan biçimindedir, çok sayıda kosta anomalisi belirlenir. Konjenital kalça çıkığı saptanır. Serçe parmaklar içe kıvrıktır. Atnalı böbrek, ektopik böbrek ve böbrek kistleri görülür. Zeka geriliği vardır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Zeevaert R, Foulquier F, Dimitrov B, et al. Cerebrocostomandibular-like syndrome and a mutation in the conserved oligomeric Golgi complex, subunit 1. Human Molecular Genetics, 18: 517-524, 2009
2. 1 2  Lehalle D, Wieczorek D, Zechi-Ceide RM, et al. A review of craniofacial disorders caused by spliceosomal defects. Clinical Genetics, 88(5):405-415, 2015
3. 1 2  James PA. Aftimos S. Familial cerebro-costo-mandibular syndrome: a case with unusual prenatal findings and review. Clinical Dysmorphology, 12: 63-68, 2003
4. ↑  Smith KG, Sekar KC. Cerebrocostomandibular syndrome. Case report and literature review. Clinical Pediatrics, 24(4):223-225, 1985
5. ↑  Philips MF, Dormans J, Drummond D, et al. Progressive congenital kyphosis: report of five cases and review of the literature. Pediatric Neurosurgery, 26(3):130-143, 1997
**James Clackson**, İngiliz asıllı dilbilimci ve Hint-Avrupa dilleri uzmanı.

Cambridge Üniversitesi (Klasikler Fakültesi'nde, karşılaştırmalı Filoloji Profesörü ve aynı zamanda Cambridge Jesus kolejin'de öğretim üyesi ve de çalışma direktörüdür.
2001 yılında "Philip Leverhulme" ödülü'ne layık görülmüştür. Clackson' Cambridge'de eğitim gördü ve yaptığı doktora tezi, 1994 yılında *Ermenice ve Yunanca arasındaki Dilbilimsel ilişki* adlı kitabı için bir temel oluşturdu. Araştırma alanları arasında İtalya yarımadasının eski dilleri (Latince, Sabellian dilleri, Etrüskçe) Hint-Avrupa dilbilimi, Latin dilbilimi, Yunan dilbilimi ve Ermenice bulunmaktadır.

1991 yılında evlendiği, Koptoloji ve Papiroloji uzmanı eşi Sarah Clackson 2003 yılında kanser nedeniyle hayatını kaybetmiştir, günümüzde Sosyolog Veronique Mottier ile evlidir.

Kitaplar
--------

* Ermenice Ve Yunanca Arasındaki Dilbilimsel İlişki (Oxford, 1994)
* Hint-Avrupa Kelime Oluşumu (Birgit Anette Olsen ile birlikte düzenlenmiştir, Kopenhag, 2004)
* Latin Dilinin Blackwell Tarihi (Geoff Horrocks ile birlikte, Oxford, 2007)
* Hint-Avrupa Dilbilimi: Giriş (Cambridge, 2007)
* Latin Diline Bir Refakatçi (editör, Malden MA, 2011)
* Yunan ve Roma Dünyalarında, Dil ve Toplum (Cambridge, 2015)

Kaynakça
--------

1. ↑  "Dr James Clackson". University of Cambridge. 19 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Nisan 2020.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 7 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Nisan 2020.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 90853040
* BNF: cb13526994z (data)
* GND: 1053043708
* ISNI: 0000 0001 1655 5236
* LCCN: n94054621
* LNB: 000065631
* NKC: mzk2017954178
* NLI: 987007303956005171
* NTA: 189935510
* ORCID: 0000-0002-2795-8302
* SUDOC: 050377760
* VIAF: 61705722
* WorldCat: lccn-n94054621

 |
**Tecer Dağları**, Sivas'ın 40 km güneydoğusunda, 2262 metre yüksekliğinde, doğu-batı uzanışlı bir sıradağ. Huma Çayı dağı ikiye böler, güneydeki kısım Deli Dağı, kuzeydeki Çengelli Dağı adını alır.

Hidrografya
-----------

Tecer Dağları'nın kuzey yamaçlarının sularını Kızılırmak Nehri, güney yamaçları Fırat Nehri'ne dökülen Çaltı Çayı drene etmektedir. Dağın zirveleri Fırat-Kızılırmak su bölümü çizgisini oluşturur.

Dağın kuzey yamaçlarından kaynağını alan Tecer Irmağı, Sivas merkezden geçer, Kızılırmak'a dökülür.

Tecer Dağları kalkerli kırıklı, çatlaklı bir yapıdadır. Karstik yapıdan dolayı yüksek debili kaynaklara sahiptir. Beslenme alanlarında sanayi, tarım arazisi, çöp depolaması, maden işlemesi bulunmayan kalsiyum karbonatlı bu kaynak sularının kirlenme tehlikesi bulunmamaktadır. Karstik yapılar faylar, kırık hatları doğrultusunda gelişmiştir. Dağdan beslenen 11 kaynaktan en büyüğü Beşgözeler kaynağının debisi 150-565 l/sn'dir.

Bitkiler ve hayvanlar
---------------------

Tecer Dağları çevresinde bozkırlar, kuru ormanlar ve yarı nemli ormanlar görülmektedir. Dağın kuzeye bakan yamaçlarında bakı etkisiyle sarıçam ve fındıkların görüldüğü yarı nemli ormanlar hakimdir. Dağın güney yamaçlarında meşe, ardıç ve karaçamlardan oluşan kuru ormanlar yer alır. Step topluluğunda yükseltiye göre gürlük ve türde değişim olmaktadır. Orman alt sınırı 1550–1600 m yüksekten geçmektedir.

Tecer Dağı'nın eteklerindeki bozkır topluluğu doğal şartların sonucu değildir. Doğal bozkır için yağış sınırı 350 mm kabul edilmektedir. Çevrede bu sınırın üstünde yağışın düşme ihtimali %75'tir. Yağış yükselti ile artar ve dağın eteklerinde 400–500 mm ulaşır, Üst kısımlarında 600–900 mm yıllık yağış düşmektedir. Dağın 2000 m yükseklerine kadar kahverengi orman toprakları hakimdir. Dağın eteklerindeki bozkır insan müdahalesi ile oluşmuş antropojen bozkırdır. Buralarda doğal şartlar kuru orman yetişmesine müsaittir.

Çevredeki 40 bitki takson Önemli Doğa Alanı kriterlerini karşılamaktadır. *Sivas ölmezi* (Helichrysum sivasicum) ve *delidağ kantaronu* (Hypericum pumilio) endemik bitkilerdir ve dünyada sadece Tecer Dağlarında görülür.

Dağ çevresinde turnalar ve yırtıcı kuşlardan kaya kartalı, kara çaylak, kızıl şahin önemlidir.

Ayrıca bakınız
--------------

* Türkiye'deki dağlar listesi
* Türkiye'deki yanardağlar

Kaynakça
--------

1. ↑  "Dağlar". sivas.tarimorman.gov.tr. 24 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2020.
2. 1 2 3  "Tecer Dağları" (PDF). dogadernegi.org. Erişim tarihi: 30 Mart 2020.
3. ↑  EKEMEN, Tülay ,; KAÇAROĞLU,, Fikret; KAVAK, Kaan Şevki (2006). "Tecer Dağının (Sivas) karst hidrojeolojisi incelemesi". Yerbilimleri Dergisi. 25 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2020.
4. 1 2  GARİPAĞAOĞLU (FARIMAZ), Nuriye (2014). "Tecer Dağı çevresinde bitki örtüsünün ekolojik koşulları ve step problemleri". Türk Coğrafya Dergisi. 25 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2020.
SpaceTurk logosu
1998 yılında kurulan **SpaceTurk** faaliyetlerini tamamen gönüllülük esasına dayalı olarak yürüten bir çalışma grubudur.

Farklı disiplinlerden (Jeoloji, Çevre, Makine, Geomatik, Harita, Maden, Elektrik-elektronik, Havacılık ve Uçak mühendislikleri, Gökbilim, Fizik, Ekonomi, İşletme, Şehir ve Bölge Planlama) eğitim almış grup üyeleri, ortak paydaları olan gökbilime meraklı olmaları nedeniyle bir araya gelmişlerdir ve grup faaliyetleri herkese açıktır.

Amaçları
--------

* Türkiye'de uzay araştırmaları konusunda bilinç yaratmak,
* Uluslararası alanda genç Türk bilim adamlarının etkinliğini artırmak,
* Türkiye'de ve dünyada yapılmış ya da yapılmakta olan uzay araştırmaları ve teknolojilerini izlemek,
* Değerlendirmek ve kamu yararını gözeterek toplumsal gelişmeye katkı sağlayacak biçimde çalışmalarını geliştirmek gibi

Kâr amacı gütmeyen kavramları içermeyen SpaceTurk Türkiye'de Gök bilimin yaygınlaştırılmasına yönelik yoğun faaliyetlerde bulunmaktadır.

Faaliyetler
-----------

Grup ilk kez 1999 yılında Birleşmiş Milletler tarafından Uzayın Barışçıl Kullanımı için düzenlenen 3. Birleşmiş Milletler Küresel Konferansına bağlı olarak organize edilen Uzay Kuşağı Forumuna katılmıştır. Bu forumda Birleşmiş Milletler Küresel Konferansında tartışılmak üzere 5 önemli öneri seçilmiştir. SpaceTurk'ün Türkiye'nin uzaya ve uzay çalışmalarına olan bakış açısını temsil ettiği bu forumda Birleşmiş Milletlerin seçilen 5 öneriden 3 tanesini kabul etmesiyle ilk kez dikkat çekici bir başarı elde etmiştir.

Dış bağlantılar
---------------

* UNSGAC 2002-2003 Yıllık Raporu
* Dünya Uzay Haftası 2001 Yıllı Raporu
* İlk Türk füzesi gençlerden  24 Kasım 2004 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.