Operatör Emin Bey (Mehmet Emin Erkulseyitoğlu)
**Emin Erkul** (tam adı **Mehmet Emin Erkulseyitoğlu**; d. 1881, Grebene, Serfiçe - ö. 3 Haziran 1964, İstanbul), tıp doktoru, Kuvâ-yi Milliyeci ve siyaset adamı. "Kalpaklı Emin Bey" ve "Şehremini Emin Bey" olarak da tanınır. İstanbul'un, Cumhuriyet döneminde atanan ilk şehreminidir (belediye başkanı).

Hayatı
------

İlköğrenimini Manastır'da, ortaöğrenimini İstanbul'da yaptı. 1905'te Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane'yi (Askeri Tıbbıye) yüzbaşı rütbesiyle bitirdi. İstanbul'daki Gülhane Askeri Hastanesi'nde cerrahi servisinde asistan olarak görevlendirildi. 1906'da operatörlük sertifikası aldı. 1908'de ünlü hekim Dayke Paşa'nın yardımcılığına atandı, 1909'da hastane operatörü oldu. Aynı yıl Budapeşte'de toplanan Tıp Kongresi'ne katıldı. 1910'da askerlikten istifa ederek Afyon'da özel bir hastane kurdu. I. Dünya Savaşı yıllarında Bursa sıhhiye müdürlüğü ve Askeri Nekahethane başhekimliği görevinde bulundu. Kuvâ-yi Milliye ve Müdafaa-i Hukuk örgütlenmelerinde görev aldı. 1920'de Bursa'dan mebus seçilerek TBMM'ye katıldı ve TBMM 1. dönem milletvekili oldu. Meclis'te yasama çalışmaları dışında, cephede de savaşa katıldı.

8 Haziran 1924'te İstanbul şehreminliğine atandı. Cumhuriyet döneminin ilk belediye başkanı olduğu için pek çok belediyecilik faaliyetinde ilkleri gerçekleştirmiştir: İstanbul'daki belediye zabıtalığı teşkilatının ilk kuruluşu ve Kayışdağı'ndan su getirilmesi, belediye mezarlıklarının yapılması, soğuk hava depoları ve kanalizasyonların inşası. Emekli olduğu 28 Eylül 1928'e değin bu görevini sürdürdü.

1925'te Bursa'da yapılan milletvekili ara seçiminde, Nurettin Paşa karşısında aday olduysa da kaybetti. 1932'de Milli Reassürans AŞ'ye atandı; şirkette yönetim kumlu üyesi, başkan vekili ve başkan olarak 1950'ye değin çalıştı. 1934-1953 yılları arasında Osmanlı Bankası yönetim kurulu üyeliğinde bulundu. ABD Askeri Cerrahlar Derneği'nin fahri üyeliğine seçildi, 2 Mayıs 1939 günü Washington'da T.C. Büyükelçisi'nin da katıldığı bir törenle üyelik beratını ve nişanını aldı.

Kırmızı-yeşil şeritli İstiklal Madalyası sahiplerindendir. Evli ve iki çocuk babasıdır. 7 Şubat 1947'de Bursa Belediyesi tarafından "*Bursa'nın onursal hemşerisi*" ilân edilen Emin Erkul, 3 Haziran 1964'te İstanbul'da öldü.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Eski Şehremini Emin Erkul vefat etti". Milliyet. 4 Haziran 1964.
2. ↑  "TBMM Albümü". tbmm.gov.tr. 31 Ekim 2012. 11 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2013.
3. ↑  Tınal, Melih, (Ed.) (2011). *Operator Doktor Emin Bey'in Milli Mücadele Anıları*. İzmir: Zeus Kitabevi. ISBN 9786058906952.

|
|  |
| Siyasi görevi |
|
| Önce gelen:**Ali Haydar Yuluğ** | **İstanbul Belediye Başkanı**8 Haziran 1924 - 12 Ekim 1928 | Sonra gelen:**Muhittin Üstündağ** |
|

| * g
* t
* d
İstanbul belediye başkanları |
| --- |
| Osmanlı dönemi (1855-1923) | 
* Pepe Salih Paşa
* Hacı Hüsam Efendi
* Osman Raşid Paşa
* Hüseyin Hasib Bey
* Ahmed Şükrü Bey
* Hacı Ahmed Efendi
* Hüseyin Hasib Bey
* Server Paşa
* İbrahim Haydar Efendi
* Ali Rıza Bey
* Mehmed Besim Bey
* Zülüflü Ali Paşa
* Hekim İsmail Paşa
* Fevzi Bey
* Hekim İsmail Paşa
* Şevket Bey
* Ali Kabuli Paşa
* Cenanizade Mehmed Kadri Paşa
* Mehmed Halet Paşa
* Cenanizade Mehmed Kadri Paşa
* Refik Ali Rıza Bey
* Abdullah Galib Paşa
* Ahmed Rasim Paşa
* Reşid Paşa
* Yusuf Rıza Paşa
* Mehmed Arif Paşa
* Yusuf Rıza Paşa
* Ahmed Mazhar Paşa
* Rıdvan İsmail Paşa
* Reşid Mümtaz Paşa
* Şerif Mehmed Rauf Paşa
* Mustafa Ziver Bey
* Hâzım Bey
* Halil Ethem Bey
* Mehmed Tevfik Bey
* Subhi Aslan
* Hüseyin Kazım Bey
* Tevfik Bey
* Cemil Topuzlu
* İsmet Bey
* İsmail Canbulat
* Bedri Bey
* Sezai Bey
* Cemil Topuzlu
* Yusuf Ziya
* Cemil Topuzlu
* Hayreddin Nedim Bey
* Salim Paşa
* Yusuf Razi Bey
* Mehmed Ali Bey
* Mehmed Celal Bey
* Mehmed Ziyaeddin Bey

 |
| Vali (1923-1958) | 
* Ali Haydar Yuluğ
* Emin Erkul
* Muhittin Üstündağ
* Lütfi Kırdar
* Fahrettin Kerim Gökay
* *Kemal Hadımlı*
* Mümtaz Tarhan
* Ethem Yetkiner

 |
| Belediye (1958-1960) | 
* Kemal Aygün

 |
| Askerî dönem (1960-1963) | 
* Refik Tulga
* Şefik Erensü
* Refik Tulga
* *Turan Ertuğ*
* Kamuran Görgün
* *Kadri İlkay*
* *Niyazi Akı*
* Mustafa Necdet Uğur

 |
| Belediye (1963-1980) | 
* Haşim İşcan
* *Faruk Ilgaz*
* Fahri Atabey
* Ahmet İsvan
* Aytekin Kotil

 |
| Askerî dönem (1980-1984) | 
* Hakkı Akansel
* Ecmel Kutay
* Abdullah Tırtıl

 |
| Büyükşehir (1984-günümüz) | 
* Bedrettin Dalan
* Nurettin Sözen
* Recep Tayyip Erdoğan
* Ali Müfit Gürtuna
* Kadir Topbaş
* Mevlüt Uysal
* Ekrem İmamoğlu
* *Ali Yerlikaya*
* Ekrem İmamoğlu

 |
| *Eğik* yazılanlar vekâleten görev yapmışlardır
 |