recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ivar Andreas Aasen** (d. 5 Ağustos 1813, Sunnmore, Norveç - ö. 23 Eylül 1896, Kristiania), Norveçli dilbilimci, sözlükbilimci, oyun yazarı ve şair. Yaptığı yolculuklar sırasında çeşitli lehçeleri inceledi ve bunlardan esinlenerek Norveç'in resmi iki dilinden biri olan ve günümüzde Nynorsk ya da Yeni Norveççe denilen Landsmal'i oluşturdu.

1842'de, çalışmalarının daha ilk yıllarında aldığı bir bursla tüm ilgisini dilbilim araştırmalarına Aasen, Eski Norveççeyi öğrendikten sonra, çağdaş Norveç lehçelerini inceledi. Bu lehçelerin, Danimarka dili etkisindeki Norveç yazı dilinden çok Eski Norveççenin uzantıları olduğuna karar verdi. Araştırma sonuçlarını *Norveç Lehçelerinin Grameri* ve *Norveç Lehçeleri Sözlüğü* adlı kitaplarında yayımladı. Bu metinler, Landsmal'in yaygın bir biçimde işlenmesine yol açtı. Norveç edebiyat dilinin resmi Dano-Norveççe yerine daha saf bir Norveççe olması gereğini savunan Aasen, oluşturduğu bileşik lehçeyle şiir ve oyunlar yazdı; dilbilgisi kitabını ve sözlüğünü sürekli genişletip geliştirdi. 1864'te yayımladığı dilbilgisi kitabı ve 1873'te yayımladığı sözlük ile Landsmal'e kesin biçimini verdi. Aasen'in oluşturduğu ve daha çok Norveç'in batı lehçelerine benzeyen bu dil, bazı değişikliklerle benimsendi ve sonunda Dano-Norveççe ile birlikte Norveç'in resmi dili oldu.

Vår Frelsers mezarlığındaki Ivar Aasen'in mezarı, Oslo

Kaynakça
--------

1. ↑  Grepstad, Ottar. "Ivar Aasen / Biografi" (Norveççe). Nynorsk kultursentrum. 5 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2023.
2. ↑  "Büyük Norveç Ansiklopedisi". 29 Kasım 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Kasım 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 90064083
* BNF: cb120270952 (data)
* CiNii: DA09554089
* GND: 11864355X
* ISNI: 0000 0001 0874 5232
* KulturNav: d3a40b3a-f983-400e-bca0-aab1bcba67dd
* LCCN: n79011248
* MusicBrainz: a96295af-8aca-4eaf-94ef-57833ea75117
* NKC: ola2002139669
* NLA: 35708055
* NLG: 114349
* NTA: 070219893
* RERO: 02-A002902804
* SELIBR: 216649
* SUDOC: 028434978
* Trove: 1051688
* VIAF: 17237467
* WorldCat: lccn-n79011248

 |
**Hüseyin Alizade** (Farsça: حسین علیزاده) (d. 23 Ağustos 1951, Tahran) İranlı besteci, araştırmacı ve öğretmen.

İran'da tar, setar gibi müzik aletleriyle çaldığı ve seslendirdiği şarkılarıyla tanınan İran klasik müziği bestecisi ve müzisyenidir. Şehram Nazıri, Mecid Halaç, Civan Gasparyan ve Muhammed Rıza Şeceryan gibi önemli müzisyenlerle birlikte birçok kayıt yapmış Shajarian müzikal grubunun üyesidir.

1951 yılı Tahran doğumlu sanatçının annesi Fars ve babası Azeri kökenlidir.

Alizade, Londra'daki bir konserde. Sağdan sola: Alizade, Hümayun Şeceryan, Muhammed Rıza Şeceryan ve Kayhan Kalhor
1975 yılında müzik konservatuvarından mezun olan sanatçı Tahran Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi'ne girmiş, müzikal kompozisyon ve Farsça müzik üzerine eğitim almıştır. Eğitimine Berlin Üniversitesi kompozisyon ve müzikolojisinde devam eden sanatçı geleneksel Fars Müziği'nin çeşitli ustaları ile çalışmıştır. Bbunlardan bazıları; Houshang Zarifi'yi, Ali Ekber Shahnazi, Nur-Ali Borumand, Mahmoud Karimi, Abdullah Davami, Yusef Forutan ve Sa'îd Hormozi'dir. 2007 Grammy Ödülü'ne Ermeni müzisyen Djivan Gasparyan ile aday olmuş, 2008 yılında ise "İran'ın yılın en seçkin müzisyen" ödülünü almıştır.

Dış bağlantılar
---------------

* Hossein Alizadeh resmi sitesi

Kaynakça
--------

1. ↑  *Allmusic*de Hossein Alizadeh Erişim tarihi: 3 Aralık 2012 (İngilizce)

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 1090519
* BNF: cb13984929z (data)
* GND: 131889370
* ISNI: 0000 0000 8188 3896
* LCCN: nr94037879
* MusicBrainz: 9e167c32-23e9-40c7-be71-9987f1676dc9
* NLI: 987007404268905171
* SUDOC: 075949733
* VIAF: 119390586
* WorldCat: lccn-nr94037879

 |
**Alaska karabalığı** (*Dallia pectoralis*), Umbridae familyasından, Alaska'da ve Bering Denizi adalarında yaygın olan uzun ve silindirik bir tatlı su balık türü. 180 mm boyundadır.

Kullanımı
---------

Alaska Eskimoları ve Alaska Atabaskları başta olmak üzere Alaska yerlileri tarafından sonbaharda avlanarak dondurulur ve kışın kendileri ya da köpekleri için tüketmek üzere saklanır. Koyukonlar (*oonyeeyh*) açlığın görüldüğü kış sonu ilkbahar başında hayati öneme sahip olan Alaska karabalıklarını buz altında oltayla avlarlar. Yupikler (*canʼgiiq*) ve Nunivak Çupikleri (*canʼgir*) tarafından avlanan balıklardandır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Shannon Michele McNeeley (2009), Seasons out of balance climate change impacts, vulnerability, and sustainable adaptation in Interior Alaska 24 Ağustos 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Fairbanks, Alaska, August 2009
2. ↑  "Fish and Wildlife Resourches of Nunivak Island, Part 1: Fisheries, 1966" (PDF). 23 Eylül 2010 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2012.
**Izabela Jagiellonka** (Macarca: Izabella Jagelló; 18 Ocak 1519 - 15 Eylül 1559), Doğu Macaristan Kralı I. János'un eşi.

Hayatı
------

Izabela Jagiellonka ve Yanoş Sigismund Budin'de Kanuni Sultan Süleyman'ın huzurunda (1541) - (Hünernâme)
18 Ocak 1519'da, Jagiellon Hanedanı'ndan Polonya Kralı I. Zygmunt ile Bona Sforza'nın çocuğu olarak Kraków'da dünyaya geldi.

1539'da, Doğu Macaristan Krallığı'nın varisi I. János ile evlendi. 8 Temmuz 1540'te çiftin çocuğu, János Zsigmond Zápolya dünyaya geldi. Yaklaşık iki hafta sonra, 22 Temmuz'da I. János'ın ölmesi üzerine ülkenin yönetiminde hak sahibi olmak için Osmanlı Padişahı I. Süleyman'ın onayını aldı. Yaşananları duyan Avusturya Arşidükü I. Ferdinand, 1541 ağustosunda Budin'i kuşattı. 22 Haziran 1541'de Budin üzerine sefere çıkan I. Süleyman, burada I. Ferdinand'ın kuvvetlerini yenilgiye uğrattı. Sonrasında oğluyla birlikte Erdel'e yerleşen Izabela Jagiellonka, I. Süleyman tarafından György Martinuzzi'nin yerine buranın yöneticisi oldu. 19 Temmuz 1551 tarihinde Ferdinand ile yaptığı antlaşmayla birlikte Ferdinand'ın Macaristan ve Erdel toprakları üzerindeki hakimiyetini tanırken, Opole Dükalığı'nın yönetimi oğlu János'a verildi ve kendisi János'un naibesi olarak görevini sürdürdü. 1551'de Avusturya kuvvetlerinin Erdel'e girmesinin ardından buradan ayrıldı. 15 Eylül 1559 tarihinde, Gyulafehérvár'da öldü.

Resimler
--------

* Izabela Jagiellonka'nın Lucas Cranach tarafından 1565 civarında yapılan tablosuIzabela Jagiellonka'nın Lucas Cranach tarafından 1565 civarında yapılan tablosu

Kaynakça
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Izabela Jagiellonka*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Akgündüz, Ahmed; Özturk, Said (2011). *Ottoman History: Misperceptions and Truths*. IUR Press. ISBN 9789090261089. KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi (link)
* Turnbull, Stephen R (2003). *The Ottoman Empire, 1326–1699*. Osprey Publishing Ltd. ISBN 9780415969130.

1. ↑  Akgündüz, Ahmed; Öztürk, Said; sf. 185
2. 1 2  Turnbull, Stephen R; sf. 52
3. ↑  Setton, Kenneth M. (1976–1984). *The Papacy and the Levant (1204–1571) (4 vols.)* (İngilizce). Philadelphia: The American Philosophical Society. s. 567. ISBN 978-0-87169-114-9.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb16231067g (data)
* GND: 123257700
* LCCN: n2009041513
* NKC: jo20211103244
* NTA: 070583021
* VIAF: 266891507
* WorldCat: lccn-n2009041513

 |
**Alazlama** veya **dağlama** (İngilizce: *Cauterization*), Türk ve Altay halk kültüründe Ateş Tedavisi. **Yalazlama** (diğer bazı Türk dillerinde **Alaslama** veya **Yalaslama**) olarak da bilinir.

Anlam ve uygulama
-----------------

Hastalıkları ateşle tedavi etmek demektir. Albastı (Al/Hal/Gal yani "Ateş" anlamı da dikkate alınarak) ve Alaz Han ile bağlantılı olduğu açıktır. Belki de Alaz Han’ın yardımı istenmektedir. Tören başlarken Alaz! diye bağırılması bunun açık bir göstergesidir. Alaz kelimesinin Amin! ile eşdeğer olduğu da öne sürülen başka bir görüştür. Kırmızı bir bez parçası yakılıp hastanın etrafında dolaştırılır. Ateşin temizleyici ve sağaltıcı bir varlık olduğu inancının bir sonucudur bu durum. Alazlama işlemi akşam karanlığında yanan ilk ışıkla birlikte başlatılır. Bir şeyin üzerinden alev geçirmek demektir. Cansız nesneler aleve tutulur. Canlı varlıkların ise simgesel olarak, değmeyecek bir mesafeden üzerinden geçirilerek dolaştırılır. Ateş, kötü ruhları korkutur ve onları kaçırır. Yıldırım çarpmış ağacın yanan parçalarıyla evin tütsülenerek kötü ruhların kovulmasına Arçı adı verilir.

**Alazlama**, bazı Türk boylarında geniş bir şekilde yayılmış olan bir tören şeklidir.
"*Al*" sözcüğüyle aynı kökten olma fikri, araştırmacılarda, "*Al*" ruhunun, ateşle bağlantısı olduğu kanaatini uyandırmıştır. Altay ve Yenisey şamanları, törenin başlama zamanında, "*Alaz*" diye bağırırlardı. Alaz’ın Sami dilindeki anlamı, "*Amin*" demektir.

Başkurtlar ve Oğuzlardaki "*Alazlama*" töreni, kırmızı bir bez parçası yakılıp hastanın başının etrafında, "*alaz alaz*" diye dolaştırılarak yapılır. Bu daha çok bir tedavi şeklidir. Altay ve Yenisey Türklerinde ise merasim başlayacağı zaman şaman, Ardıç ve kutsal bir başka ağacın parçasını duman içine atıp yakar.

V. Radlov’un açıklamasından anlaşıldığına göre, Anadolu Türklerinde "*Alazlama*", kızgın demirle dağlamak anlamına gelir. Anadolu uygarlıklarına dair araştırmalar, onun eski Şamanizm ve ateş kültü ile derin bağlantılı olduğunu ortaya çıkarmaktadır.[*kaynak belirtilmeli*] Burada da "*Alazlama*" bir tedavi şeklidir. Anadolu’nun bazı yerlerinde, "Alazlama" akşam karanlığında yanan ilk ışığa bakılarak yapılır. Azerbaycan şivelerinde, hastalanmak anlamında kullanılan "*Alızdamak*" sözü de "*Alazlama*" dolayısıyla da "*Al*" ruhuyla bağlantılıdır.

Etimoloji
---------

(Al/Hal) kökünden türemiştir. Alaz sözcüğü ateş, alev demektir. Kırmızılık ve kandırma anlamları vardır, belki de kötü ruhların kandırılmasını ifade ediyor olabilir mecazen.

Kaynakça
--------

* Türk Söylence Sözlüğü, Deniz Karakurt, Türkiye, 2011 (OTRS: CC BY-SA 3.0) 27 Aralık 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Dipnotlar
---------

1. ↑  Türk Mitolojisi Ansiklopedik Sözlük, Celal Beydili, Yurt Yayınevi (Sayfa - 36)

Dış bağlantılar
---------------

* Türk Mitoloji Sözlüğü, Pınar Karaca PDF
Başlığın diğer anlamları için Alaçatı (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.

Alaçatı'da bulunan klasik Türk mimarisi evlerinden bir görünüm
Alaçatı'da bir sahil
Alaçatı değirmenleri
**Alaçatı**, İzmir ilinin Çeşme ilçesine bağlı bir mahalledir. Ege Denizi'ne kıyısı vardır. Tarihî taş evleri ve yılın 360 günü rüzgâr alması sebebiyle rüzgâr sörfüne elverişli plajları ile ünlüdür. Son yıllarda taş evleri sayesinde çok fazla gelişmiştir.

2000 yılı rakamlarına göre nüfusu 8.401 kişidir. 704 kilometrekarelik alanında birçok eğlence mekânı ve oteli barındıran Alaçatı, Ege Bölgesi'nin önemli tatil beldelerinden biridir.

Alaçatı'nın antik dönemdeki adı Agrillia'dır. Alaçatı ismini 'Alacaat' adı verilen bir Osmanlı aşiretinden alır. Osmanlı döneminde Alaçatı'da Rumlar ve Türkler yaşıyorlardı. Rumcada 'Alacaat' kelimesinin telaffuzu zor olduğu için 'Alacaat' zamanla değişir ve günümüzde kullanılan Alaçatı adını alır.

Kültür
------

### Alaçatı Ot Festivali

2010 yılından beri düzenlenmekte olan festivalde bölgede yetişen otlardan yapılan yemeklerle ot çeşitlerinin tanıtılması hedeflenmektedir. Festival ilkbahar aylarında yapılmaktadır.

Ayrıca bakınız
--------------

* İyonya
* Çeşme

Kaynakça
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Alaçatı*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

1. ↑  "Alaçatı Ot Festivali 11 Nisan'da başlıyor". Milliyet. 3 Nisan 2010. 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2015.
2. ↑  "Alaçatı Ot Festivali gün sayıyor". Hürriyet. 3 Mart 2015. 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2015.

| * g
* t
* d
Çeşme'nin mahalleleri |
| --- |
| 
* 16 Eylül
* Alaçatı
* Altınkum
* Altınyunus
* Ardıç
* Boyalık
* Celal Bayar
* Cumhuriyet
* Çakabey
* Çiftlik
* Dalyan
* Fahrettinpaşa
* Germiyan
* Ildır
* Ilıca
* İsmet İnönü
* Karaköy
* Musalla
* Ovacık
* Reisdere
* Sakarya
* Şehit Mehmet
* Şifne
* Üniversite
* Yalı

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* kulturenvanteri.com: 46859
* LCCN: n2009021940
* VIAF: 146813057
* WorldCat (LCCN): n2009-021940

 |
**Alusi** veya tam adıyla **Ebu’s Sena Şihabuddin Mahmud el Alusi**, Iraklı bilim insanı.

Döneminin etkili alimlerinden birisi olan Alusi'nin, 'Ruhu'l Meani' adlı tefsiri günümüz İslam dünyasında en çok rağbet gören ve kaynak gösterilen tefsir kitaplarından birisidir.

Alusi, 1802 yılında Bağdat'ta doğmuştur. 'Alus' Irak'ta Fırat Nehri üzerinde bulunan bir adadır. Hülagü’nun Bağdad’ı istilası sırasında buraya sığınan kişiye ve ailesine Alusi denilmiştir. Daha sonra Bağdad’a gelmiş olan bu aileden birçok alim ve edebiyatçı çıkmıştır. Şair Ahmet Haşim de Mahmud el Alusi'nin öz torunun oğludur. Alusi babasından ve diğer alimlerden ders alıp yetişmiş, 13 yaşında ders vermeye ve eser yazmaya başlamıştır. Fıkıhta Şafii mezhebine uymuş, Bağdad’ın bir süre Hanefi müftüsü olmuştur.

Müftülük, müderrislik ve vakıf faaliyetlerini gündüz yaparken, akşamlarını dostlarıyla sohbete ayırmış, daha sonra sabahlara kadar da eser yazım işleriyle uğraşmıştır

İstanbul seyahati
-----------------

Alusi, 1850 yılında Ruhu’l Meani tefsirini tamamladığı zamanlarda İstanbul'a gelmiş ve önemli devlet adamarıyla görüşmeler yapmıştır. İstanbul'a geliş nedenini tamamladığı tefsirini padişaha sunmak olarak belirtse de aslında haksız nedenle azledildiği Bağdad müftülüğünü geri almak ve bu konudaki şikayetlerini devlet adamlarına iletmek olduğu kaynaklarda yer alır. Bu seyahatini ise 'Neşvetü'ş Şümul' ve 'Neşvetü'l Müdam' adlı eserlerinde anlatmıştır.

Eserleri
--------

* Ruhu'l Meani fi Tefsiri'l Kur'ani'l Azim
* Garaibu'l İğtirab
* Neşvetü'ş Şümul
* Neşvetü'l Müdam
* Şehiyyü'n Neğam fi Tercemet-i Şeyhi’l İslam Arifi’l Hikem

Kaynakça
--------

1. ↑  Eroğlu, Muhammed (1989). "ÂLÛSÎ, Şehâbeddin Mahmûd". *TDV İslâm Ansiklopedisi*. **2**. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı. ss. 550-551. 31 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2023.
2. ↑  Ömrüm Benim Bir Ateşti Ahmet Haşim'in Hayatı, Sanatı, Estetiği, Dramı - Beşir Ayvazoğlu, Kapı Yayınları, İstanbul 2012, ISBN 9758950768

Konuyla ilgili yayınlar
-----------------------

* Aydın, Cemal Abdullah (2010). "BAĞDAT MÜFTÜSÜ MAHMUD ÂLÛSÎ'YE (D.1802-Ö.1854)". *İstanbul Üniversitesi Şarkiyat Mecmuası*, *16*. 9 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb144366124 (data)
* GND: 128881488
* ISNI: 0000 0001 1879 3027
* LCCN: nr90027031
* NLI: 987007304483705171
* NTA: 203242114
* SELIBR: 225694
* SUDOC: 059762675
* TDVİA: alusi-sehabeddin-mahmud
* VIAF: 90055129
* WorldCat: viaf-90055129

 |
**Herman Cain** (d. 13 Aralık 1945 - ö. 30 Temmuz 2020) Amerikalı bir iş insanı olup 2012 ABD başkanlık seçimleri'ne Cumhuriyetçi Parti'den adaydır.

Herman Cain, Tennessee eyaletinin Memphis kentinde doğdu. Annesi Lenora Cain temizlikçilik ve hizmetçilik yapardı. Babası ise bir çiftlikte büyümüş olup, berberlik, temizlikçilik ve şoförlük yaparak geçimini sağlardı. Cain Atlanta'da yetişti. 1968 yılında Morris Brown College'den mezun oldu ve hemen eşi Gloria'yla evlendi. Çiftin bu evlilikten 2 çocukları ve 3 torunları vardır.

Cain meslek hayatına ABD donanmasında başladı. Coca Cola firmasında çalıştı. Oradan da bir gıda firması olan Pillsbury'ye girdi. Firmanın bir parçası olan Burger King'de kendisini gösterdi. Oradan da firmanın diğer bir bölümü olan Godfather's Pizza'ya katıldı. Diğer yöneticilerle birlik olarak Godfather's Pizza'yı iflasın eşiğinden kurtarıp Pillsbury'den satın aldı. Herman Cain 1995 yılında Godfather's Pizza'dan ayrılarak National Restaurant Association (Milli Lokantacılar Derneği)'ne başkan oldu. İrili ufaklı çeşitli firmaların yönetim kurulunda görev yaptı.

Herman Cain 21 Mayıs 2011 tarihinde Atlanta'da ABD Başkanlık Seçimleri'ne Cumhuriyetçi Parti'den adaylığını koydu. Ekim-Kasım aylarında kamuoyu yoklamalarında en üst sıraya yükseldi. Ancak geçmişte birlikte çalıştığı kadınlara cinsel tacizde bulunduğu suçlamalarıyla karşılaştı.

Cain'e 29 Haziran 2020'de COVID-19 teşhisi konuldu ve 1 Temmuz'da Atlanta'daki bir hastaneye başvurdu. Dört hafta hastanede yoğun bakımda oksijen ile tedavi gördü. Cain, 30 Temmuz 2020'de COVID-19 komplikasyonlarından öldü.

Kaynakça
--------

1. ↑  Cain adaylıktan çekilmiyor, USA Sabah Gazetesi, 09 Kasım 2011
2. ↑  "Herman Cain have dead by Covid-19". 1 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Temmuz 2020.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 99017952
* GND: 1214852785
* ISNI: 0000 0000 3032 2618
* LCCN: n96068761
* MusicBrainz: 1af7940c-4291-483e-a7c3-a605ab1abc5e
* NLI: 987007360670205171
* SUDOC: 157271935
* VIAF: 267597928
* WorldCat: lccn-n96068761

 |
Herman Gorter, 1926
**Herman Gorter** (26 Kasım 1864 - 15 Eylül 1927) Hollandalı şair ve sosyalist. 1880 sonrası Hollanda Edebiyatı'nda güçlü etkileri olan Tachtigers grubunun önde gelen üyelerinden birisidir.

1889 yılında yayınlanan ve dört bin dörtlükten oluşan *"Mei"* (Mayıs) isimli kitabı Hollanda izlenimciliğinin doruk noktası olarak anılmaktadır. Bu kitabından sonra da Gorter birçok şiir kitabı yayınlamıştır.

Aynı zamanda militan bir sosyalist olan Gorter, Marksist teori alanında da adından çok söz ettirmiştir. 1897'de Hollanda Sosyal Demokrat Emek Partisi'nde başlayan mücadele yaşamı, 1909'da bu partinin bölünmesiyle ortaya çıkan Sosyal Demokrat Parti'de devam etmiştir. 1912'de yazdığı *"Pan"* isimli şiirinde, Birinci Dünya Savaşı'nı, sosyalist dünya devriminin takip edeceğini iddia eder. 1917'de Ekim Devrimi'ni, dünya devriminin başlangıcı olarak selamlar, ancak kısa süre sonra Lenin'le ters düşer.

1918 yılında Sosyal Demokrat Parti ismini Hollanda Komünist Partisi olarak değiştirir. 1919'da Gorter bu partiden ayrılır, 1921 yılında sol komünistler tarafından kurulan Alman Komünist İşçi Partisi'ne katılır. Bu tarihten itibaren Konsey Komünizmi'ni savunmaya başlar. Lenin'e yazdığı açık mektup  ünlüdür.

Gorter, 1927 yılında Brüksel'de ölür.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Yoldaş Lenin'e Açık Mektup". 18 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2012.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 1592544501605
* BNE: XX1732157
* BNF: cb12511082x (data)
* BPN: 25086498
* CANTIC: a11322676
* CiNii: DA07032774
* GND: 118718207
* ISNI: 0000 0001 0875 1018
* LCCN: n79061160
* LNB: 000047111
* NDL: 00543372
* NKC: skuk0000493
* NLA: 35768283
* NLG: 120712
* NLI: 987007280566705171
* NTA: 068404417
* RERO: 02-A003309847
* SELIBR: 291392
* SUDOC: 034346287
* Trove: 1078587
* VIAF: 17329233
* WorldCat: lccn-n79061160

 |
**Paolo Giovanni Nutini** (d. 9 Ocak 1987) İskoçya - Paisley doğumlu şarkıcı, söz yazarı ve müzisyen.

Babası İtalya, Toskana kökenli olmasına rağmen, annesi ile birlikte üç kuşaktır İskoçya'da yaşamışlardır. Nutini'nin çıkış albümü, These Streets, Atlantic Records tarafından 2006 Temmuz'unda İngiltere'de çıkmıştır ve Last Request, Jenny Don't Be Hasty, Rewind ve New Shoes single'larını barındırır -ki Last Request en başarılı, İngiltere'de Single listesinde ilk beşte bulunmuştur.

Albüm, Krallık Albüm listesinde üç numaraya çıkarak rekorunu kırmış ve British Phonographic Industry (BPI) tarafından dört kez platin sertifikasına uygun görülmüştür ve albüm, bir rekora imza atarak, tam 196 hafta boyunca listede bulunmuştur.

Mayıs 2009'da Nutini, İngiltere'de liste başı olan ikinci albümü olan "Sunny Side Up'ı" çıkarmıştır. Albüm'de, "Candy", "Coming Up Easy", "Pencil Full of Lead" ve "10/10" isminde dört single bulunmaktadır. Ve yine BPI tarafından dört kez platin olarak sertifikalanmıştır. 19 Şubat 2010'da "En İyi Uluslararası Albüm" ödülünü 2010 Meteor ödüllerinde almıştır.

2013 Aralık ayında, Nutini "Caustic Love" isimli üçüncü bir albüm kayıtlarına başlamış ve albüm 14 Nisan 2014'te piyasaya sürülmüştür. Albümün ilk single'ı "Scream (Funk My Love Up)" 27 Ocak tarihinde paylaşılmıştı. Apple tarafından 8 Aralık 2014'te iTunes' ın "Best of 2014" listesinde en iyi albüm olarak seçildi.

Diskografi
----------

Ana madde: Paolo Nutini diskografisi
* These Streets (2006)
* Sunny Side Up (2009)
* Caustic Love (2014)

Kaynakça
--------

1. 1 2  Philby, Charlotte (18 Temmuz 2009). "My Secret Life: Paolo Nutini, singer-songwriter, 22". *The Independent*. 5 Ekim 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mart 2011.
2. ↑  "British certifications – Paolo Nutini". British Phonographic Industry.  *Enter* Paolo Nutini *in the field* Search*. Select* Artist *in the field* Search by*. Click* Go

| * g
* t
* d
Paolo Nutini |
| --- |
| Diskografi |
| Stüdyo albümleri | *These Streets* **·**  *Sunny Side Up* |
| Single'ları | "Last Request" **·**  "Jenny Don't Be Hasty" **·**  "Rewind" **·**  "New Shoes" **·**  "Candy" **·**  "Coming Up Easy" **·**  "Pencil Full of Lead" **·**  "10/10" |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 11067596
* BNE: XX5490052
* BNF: cb151208239 (data)
* GND: 135480221
* ISNI: 0000 0001 1454 4322
* LCCN: no2007023539
* MusicBrainz: 24ea074c-59cc-41c5-a5de-f68c2952965f
* NKC: xx0109804
* NTA: 30225546X
* RERO: 02-A012824211
* SUDOC: 250696371
* VIAF: 106951564
* WorldCat: lccn-no2007023539

 |
Bir otomatik plaka tanıma sistemi değişik plaka tiplerini, görüntü özellikleri ve bakış açısından bağımsız olarak tanıyabilmelidir.
**Otomatik plaka tanıma** (İngilizce literatürdeki ismi ile **Automatic number plate recognition**, **ALPR**, **ANPR** vb. belli amaçlar doğrultusunda kamera(lar)dan elde edilen araç görüntüsünün üzerinde plaka bölgesinin ayrıştırılarak, plaka üzerinde bulunan karakterlerin çeşitli optik karakter tanıma (OCR) yöntemleri ile okunması işlemidir.

Kamu ve özel alanda değişik uygulamaları olup, uygulamaya özel algoritma, donanım ve ağ yapısının bir araya getirilmesi ile sistemin verimi arttırılır. Son yıllarda bilim ve teknoloji alanlarındaki çalışmalar daha yüksek kalitede algoritmalar ve donanımların geliştirilmesine olanak sağlamış, otomatik plaka tanıma sistemlerini daha yaygın kullanılır hale getirmiştir.

Algoritmalar
------------

Literatürde ortaya konulan otomatik plaka tanıma sistemleri genelde aşağıda verilen 6 ana algoritmayı içerir. Ancak bu algoritmaların hassasiyeti başarıyı çok fazla etkilemektedir.

1. Plaka yerinin tespiti
2. Plakanın sonraki algoritmalara uygun yeniden konumlandırılması ve ebatlandırılması
3. Parlaklık, zıtlık gibi görüntü özelliklerinin normalizasyonu
4. Karakter ayırma ile görüntüden karakterlerin çıkarılması
5. Optik karakter tanıma
6. Ülkeye özgü söz dizimi ve geometrik kontroller

Zorluklar
---------

Bir otomatik Plaka Tanıma Sistemi yazılımı aşağıdakine benzer zorluklarla başa çıkabilmelidir.

* Uzaklık ve/veya kameraya bağlı düşük resim çözünürlüğü
* Kamera odaklanma problemleri, bulanıklık
* Ortamın aydınlığı, düşük zıtlık, gölgeler
* Görüntünün örneğin çamur sebebi ile engellenmesi
* Değişik yazı stilleri
* Aldatıcı ve kanun dışı plakaları ayırdedebilme
* Ülkeye bağlı olarak benzer plakaları ayırtedilebilme
* Tüm bu işlemleri uygulamada kabul edilebilir bir karmaşıklıkta yapma

Kaynakça
--------

Özel;

1. ↑  Automatic number plate recognition

Genel;
LP Segmentation based on Gabor Transform and VQ
PR System for Turkish Vehicles
**Hernando de Soto** (1496/1497–1542), İspanyol gezgin. Mississippi Irmağı'nı geçen ilk Avrupalı olarak tanınmaktadır.
de Soto ABD'nin güneydoğusunda altın ve gümüş aramış, buradan Çin'e geçmiştir. Gezginin Yeni Dünya'ya ayak bastığı yıl 1514'tür.

16. yüzyıl İspanyol denizcisi (Barcarrota, Badajoz 1500-Mississippi kıyıları, Florida 1542)

Pedrarias Da-Vüa’nın 1532’de Peru’da Pizarro’nun yol arkadaşı. Çok zengin bir ülke olduğuna inanılan Florida’nın işgaline girişti, 1533’te oraya çıktı. Vali Narvaez’in zulmü karşısında çileden çıkan Kızılderililerin düşmanca tutumlarına rağmen, doğuya doğru keşif gezisine devam etti. Savaşa savaşa Alabama ve Mississippi’ye ulaştı. White River yaylalarına (ülkenin doğu kesimi) kadar ilerledi, sonra tekrar Mississippi’ye döndü

Kaynakça
--------

1. ↑  Morison, Samuel (1974). *The European Discovery of America: The Southern Voyages, 1492-1616*. New York: Oxford University Press.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 21 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2015.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX1101238
* BNF: cb12272881r (data)
* CANTIC: a10798158
* GND: 135747465
* ISNI: 0000 0000 8342 2831
* LCCN: n50013324
* LNB: 000250144
* NKC: xx0027611
* NLI: 987007296287405171
* NTA: 071804811
* SNAC: w6x35gnf
* SUDOC: 031531660
* Trove: 980364
* VIAF: 23382263
* WorldCat: lccn-n50013324

 |
***No Cure for Cancer*** Denis Leary'nin 90'lı yılların başında yaptığı stand-up gösterilerinden biridir. Sevilen gösterinin senaryosu daha sonra kitaba dönüşürken, 10 parça içeren bir albüme de daha sonra dönüştü. Gösteri Leary ve arkadaşı Bill Hicks arasında problem yarattı, Bill Hicks eski dostlu Learynin kendi fikirlerini çaldığını ileri sürmüştü, uzun süren tartışmadan sonra Bill Hicks kanser sonucu hayatını kaybetmişti ve tartışma da sonlanmıştı. Albümün içinde geçen "Asshole" isimli Denis Leary'nin şarkısı büyük bir şekilde hit oldu ve hatta Avusturyadaki radyo programında bir numaraya uzun bir süre yerleşti. Bunun dışında MTV'de ve bazı müzik kanallarında birçok kez kullanılan müzik, aynı zamanda birçok videoda, filmde ve programda da kullanılmıştır. Albüm fazla şarkı içermemektedir, genelde skeç ve konuşma içermektedir. Denis Leary'nin kendine özgü asabi komedi tarzını sergilediği gösteride ve albümde en çok sigara kullanımı, alkol, uyuşturucu, politik düşünceler, ilaçlar, Amerikan kültürü ve vejeteryanlardan bahsetmektedir, birçok olayı ti'ye almaktadır. Genelde gösterinin isminden de belli olduğu gibi kanser ile ilgili olanları anlatmaktadır.

Albüm
-----

Gösterinin albümü 10 Ekim 1992 yılında Irving Plaza, New York ve Sorcerer Stüdyoları, New York'ta kaydedilmiştir. 1993 yılında çıkan albüm 10 parça civarında parça içeren albümün tamamı aktör ve komedyen Denis Leary tarafından yazılmıştır.

Şarkı listesi
-------------

1. Asshole
2. Drugs
3. Rehab
4. More Drugs
5. Smoke
6. Meat
7. Death
8. The Downtrodden Song
9. Traditional Irish Folk Song
10. Voices In My Head

Kişisel
-------

* Denis Leary - Vokaller
* Adam Roth - Gitar, Mandolin, Bass, Vokaller
* Chris Phillips - Vokal, Bass, Acoustic & 12-String Gitar
* Breda Mayock - Keman
* Ger Mayock - Kaval
* C.P. Roth - Klavye
* Don Castagno - Davul, Perküsyon
* Pete Mark - Tumbalar

DVD
---

2005 yılında "Complete Denis Leary" isimli DVD'si ABD'de piyasaya sürülmüştür. Bu DVD içinde No Cure for Cancer ve Lock'n Load gibi önemli Denis Leary skeçlerinin yanı sıra Asshole şarkısının klibi, No Cure for Cancer hakkında belgesel, Denis Leary hakkında belgesel, Love Barge klibi vs. özellikler içermektedir.

Bazı notlar
-----------

Denis Leary gösterisinde Dan Fogelberg ve James Taylor'a gönderme yapmıştı. Ve Fogelberg gerçekte de daha sonra kanserden hayatlarını kaybetti.

Denis Leary hiti "Asshole" şarkısı "Asshole song" ve "I'm an asshole" diye de bilinmektedir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Denis Leary: No Cure for Cancer 17 Ekim 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. eleştiri, Todd Everett, *Variety*, 19 Şubat, 1993.
2. ↑  Beware The Mild Man! MTV's Outrageous Denis Leary, Eerily Calm Off Camera 27 Eylül 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Laura Blumenfeld, *Washington Post*, 1 Aralık, 1992.
3. ↑  No Cure for Cancer, ile ilgili All Music Guide sayfası

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* MusicBrainz release group: ceb82efb-737f-3b4f-9015-eb5c2e316178

 |
**Sinan Kaynakçı** (d. 25 Aralık 1979, İstanbul), Türk şarkıcı, besteci ve söz yazarı. Pinhâni grubunun vokalistidir.

Çocukluğu Florya ve Bakırköy’de geçti. Cağaloğlu Anadolu Lisesi’nden 1998 yılında mezun oldu. Müziğe bu okulda başladı. 1995 yılında flüt dersleri aldı, gitar çalmaya da aynı yıl başladı. 1996 yılından itibaren aralıklarla Stüdyo Hiphop’ta davul dersleri aldı. 2004 yılında kurulan Pinhani ile kendi şarkılarını kaydetmeye ve yayımlamaya başladı. Her üç albüme de sesiyle ve şarkılarıyla katkıda bulundu. Kolektif İstanbul grubuna da ara ara eşlik etmektedir.

Müzik kariyeri
--------------

Pinhâni grubundan öncesinde Taksim'de Van Basten adlı amatör grubuyla birçok barda canlı müzik yaptı. Gruptan ayrıldıktan sonra uzun yıllardır dinleyicisi ve hayranı olduğu Akın Eldes'e 2004 yılı sonunda kuzeni Zeynep Eylül Üçer'le birlikte parçalarının demolarını dinletti, 2005 ortasında da ilk albümün kaydı başladı. Her iki albümde söz ve müzikleri yazdı, vokal yaptı , farklı enstrümanlarla katkıda bulundu. Ayrıca Kasım 2006'dan bu yana Akın Eldes Trio'da bas gitar çalmaktadır. Vurmalı, telli ve nefesli enstrümanlar başta olmak üzere birçok müzik aleti çalabilmektedir. Ağustos 2008-ocak 2009 arası Viranşehirde kısa dönem askerlik yaptı. Askerden dönünce Pinhani ile yeni albüm çıkardı

Bestelerini başta Sertab Erener olmak üzere birçok önde gelen Türk müzisyen seslendirmektedir. Pinhani'nin 2012'de çıkan albümünde de Başka Şeyler'de yer alan ve Feridun Düzağaç'ın TEGV için bestelerinin seslendirildiği "İyilik, Güzellik, Spor" karma albümündeki Pinhani parçasının tüm enstrümanlarını kendisi kaydetmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Sinan Kaynakçı Biyografi". 5 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2012.
2. ↑  "Van Basten Zaman'ı Van Basten Zaman'ı". 10 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Kasım 2012.
3. ↑  "Müzikal Biyografi". 9 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2012.
4. ↑  "Sertab Erener Rengarenk Albümü Sertab Erener Rengarenk Albümü". 16 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2012.
5. ↑  "Sertab Erener'e verdiği 3 parça Sertab Erener'e verdiği 3 parça". 2 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Kasım 2012.
6. ↑  "Pinhani Albüm;Başka Şeyler Pinhani Albüm;Başka Şeyler". 15 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2012.
7. ↑  "Iyilik, Güzellik, Spor Iyilik, Güzellik, Spor". 21 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2012.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Sinan Kaynakçı*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Resmî Pinhâni Web Sitesi28 Nisan 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Resmî Kolektif Istanbul Web Sitesi 7 Temmuz 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Resmî Akın Eldes Web Sitesi 1 Eylül 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Transkripsiyon başlama noktasının (1) gerisinde bulunan promotördeki RNA polimeraz ve genel transkripsiyon faktörlerine (2) ile, hızlandırıcı diziye bağlanmış aktivatör protein (3) etkileşerek transkripsiyon hızının artmasına neden olurlar.
**Hızlandırıcı**, genetikte, bir gen kümesindeki genlerin transkripsiyon hızının artmasını sağlayan, transkripsiyon faktörlerinin bağlandığı kısa bir DNA bölgesidir. Bir hızlandırıcının üzerine etki ettiği genlere özellikle yakın olması, hatta aynı kromozom üzerinde dahi olması gerekmez. Ökaryotik hücrelerde DNA'nın içinde bulunduğu kromatin kompleksi süpersarımlı bir haldedir ve bunun sonucu olarak yapısında burkulmalar vardır; öyle bir şekilde katlanmıştır ki, aralarındaki nükleotit sayısı bakımından uzak olan promotör ve onların hızlandırıcıları, geometrik anlamda birbirlerine yakın olabilirler. Bu sayede hızlandırıcı, genel transkripsiyon faktörleri ve RNA polimeraz II ile etkileşime girebilir. Bazı hızlandırıcıların kontrol ettikleri genin promotöründen birkaç yüz-bin baz çifti uzakta olduğu bulunmuştur. Hızlandırıcılar doğrudan promotöre bağlanmazlar, aktivatör proteinler tarafından bağlanırlar. Aktivatör proteinler, aracı kompleksi ile (*mediator complex*) ile etkileşir, bu da polimeraz II ve genel transkripsiyon faktörlerini seferber edip transkripsiyonun başlamasını sağlar.

Bir hızlandırıcı düzenlediği genin akış aşağı veya akış yukarısında yer alabilir. Doğrultuları ters çevrilse de işlevleri bozulmaz, bulundukları yerden kromozomda başka bir yere taşınsalar dahi gene gen transkripsiyonuna etki ederler. Hızlandırıcılar intronlar içinde de yer alabilir.

Teoriler
--------

Halen hızlandırıcıların gen ifadesinin nasıl arttırdığı hakkında iki farklı teori vardır:

* Enhansozomlar - çok kooperatif, koordine etkimeyle çalışırlar ve bu yüzden kendilerine bağlanan proteinlerin bağlanmasını engelleyen noktasal mutasyonlar onuları çalışmaz hale gelirler.
* Esnek reklam panoları (İng. *Flexible billboards*)- enhansozomlardan daha az bütünleşmiştir, birden çok protein bağımsız gen ifadesini düzenler ve bunların toplam etkisi bazal transkripsiyon mekanizmasının geni okuma hızını belirler.

Kaynakça
--------

1. ↑  Spilianakis CG, Lalioti MD, Town T, Lee GR, Flavell RA (2005). "Interchromosomal associations between alternatively expressed loci". *Nature*. **435** (7042). ss. 637-45. doi:10.1038/nature03574. KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi (link)
2. ↑  Arnosti DN, Kulkarni MM (2005). "Transcriptional enhancers: Intelligent enhanceosomes or flexible billboards?" (PDF). *J. Cell. Biochem*. **94** (5). ss. 890-8. doi:10.1002/jcb.20352. 21 Temmuz 2006 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2020.
**Andreas Bertalan Schwarz** (17 Şubat 1886, Budapeşte - 11 Eylül 1953, Freiburg im Breisgau) bir Alman hukuk bilimcisiydi.

Hayatı
------

Andreas Bertalan Schwarz, Bonn, Leipzig ve Budapeşte'de hukuk eğitimi aldı. 1908'de Leipzig Üniversitesi'nde hukuk bilimleri doktorasını tamamladı. 1912'de doçent oldu.

### Akademik kariyeri

Andreas Bertalan Schwarz, 1912'den 1920 yılları arası Leipzig Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde Roma ve medenî hukuk için özel doçentti. 1920'den 1922'ye kadar Leipzig Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde Roma hukuku ve medeni hukuk profesörü oldu. 1922-1926 yılları arasında Leipzig Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde karşılaştırmalı hukuk ve Roma hukukunda bir profesörlük daha aldı. Bundan sonra 1926'dan 1930'a kadar Zürih Üniversitesi'nde Roma hukuku ve medeni hukuk için ordinaryüs profesör oldu. 1930'dan 1932'e kadar aynı konularda Freiburg Üniversitesi'nde, 1932-1933 yıllarında da Frankfurt am Main Üniversitesi ordinaryüs profesördü.

1933'te Naziler Almanya'da iktidara geçince Türkiye'ye iltica ederek İstanbul Üniversitesi'nde ordinaryüs profesör oldu. Savaş sonrasında Freiburg Üniversitesi'nde konuk profesör oldu.

Eserlerinden seçmeler
---------------------

* *Die öffentliche ve private Urkunde im römischen Ägypten. Studien zum hellenistischen Privatrecht*, Leipzig 1920.
* *Pandektenwissenschaft ve heutiges romanistisches Studium*, Zürih 1928.
* *Roma hukuku dersleri*, İstanbul 1942.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Professorenkatalog der Universität Leipzig". 5 Ekim 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Şubat 2011.
**Haydar Yenigün** (d. 1964, İstanbul), iş insanı ve Otosan genel müdürü.

1987 yılında Yıldız Teknik Üniversitesi Makine Mühendisliği bölümünden mezun oldu. Kariyerine aynı yıl Otosan'da atölye mühendisi olarak başladı. Yurt dışı eğitiminin ardından 1992'de proje mühendisi oldu. 1997'de proje lideri olarak göreve başlayan Yenigün, 1999'da Ford Kocaeli fabrikasında kaynak alan müdürü görevine geldi. 2007'de genel müdür yardımcısı olarak atandı ve Kocaeli fabrika müdürü oldu. Nuri Otay'ın ardından 15 Şubat 2012'de Ford Otosan Genel Müdürü pozisyonuna getirildi. Haydar Yenigün, 1 Nisan 2022'de **Koç Holding Otomotiv Grubu Başkanı** olarak atanmıştır. Ford Otosan Genel Müdürlük görevini şuan için Güven Özyurt yütütmektedir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Ford Otosan'da direksiyona 'Haydar Yenigün' geçti". Milliyet. 24 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Nisan 2012.
2. ↑  "Ford Otosan'ın yeni Genel Müdürü Haydar Yenigün oldu". Hürriyet. 10 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Nisan 2012.

Dış bağlantılar
---------------

* OSD'de Haydar Yenigün dönemi 6 Ocak 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. *Dünya*
Otto Lilienthal
**Otto Lilienthal** (d. 23 Mayıs 1848, Anklam, Prusya - ö. 10 Ağustos 1896, Berlin, Almanya), havacılık alanındaki öncü çalışmalarıyla tanınan Alman mucit.
"Uçan adam" olarak bilinen bir havacılık öncüsüydü. Planörlerle iyi belgelenmiş, tekrarlanan, başarılı uçuşlar yapan ilk kişidir.

 Uçuş görüntüsü
Lilienthal uçuş esnasında, Berlin 1895
Potsdam'daki ticaret okulunu ve Berlin Ticaret Akademisi'ni bitirdikten sonra, kanat çırpan uçak modelleri ve kanatlı planörlerle deneyler yaptı. Kuşların uçuşu üzerine yazdığı *Der Vogelflug als Grundlage der Fliegekunst* (1889, *Uçma Sanatının Temelleri:Kuş Uçuşu*) adlı kitap ve uçan makineler hakkındaki makaleleri havacılık alanındaki temel çalışmalar olarak tanındı. Lichterfelde yakınlarındaki yapay bir tepeden, kendisinin tasarımladığı tek ve çift kanatlı planörlerle iki binden çok uçuş gerçekleştirdi. 9 Ağustos 1896'daki bir uçuşunda, planörünün, Almanya'da Rhinow yakınlarında bulunan Stölln'de 17 m yükseklikten düşerek yere çakılması sonucu omurgasını kırdı. Ertesi gün hayatını kaybetti. Son sözleri "Kleine Opfer müssen gebracht werden!" ("*Küçük fedakarlıklar yapılmalıdır!*") oldu. Lankwitz halk mezarlığında özel hazırlanmış bir kabre gömüldü.

Lilienthal'in çalışması, Wright Kardeşler tarafından yakından takip ediliyordu. Daha sonraları, insanlı uçuş konusundaki çalışmaları için Lilienhtal'in önemli bir motivasyon ve ilham kaynağı olduğunu belirtmişlerdir. Ancak Wright kardeşler, iki mevsimlik planörcülükten sonra Lilienthal'in havacılık bilgisini bırakmış, kendi inşa ettikleri rüzgâr tünelinde kendi verilerini elde etmeye yönelmişlerdir.

Galeri
------

* Otto Lilenthal’ın PortresiOtto Lilenthal’ın Portresi
* Otto Lilienthal Müzesi, Almanya AnklamOtto Lilienthal Müzesi, Almanya Anklam

Kaynakça
--------

1. ↑  Crouch, ch. 16, "Tunnel Vision," pp. 226-28

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Otto Lilienthal*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Lilienthal Müzesi28 Haziran 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Lilienthal'in apendiksi5 Temmuz 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Chanute'nin *Progress in Flying Machines*, 1893 kitabından.
* Filmler ve simülasyonlar

  


|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 90212609
* BNF: cb15828010w (data)
* CiNii: DA05711425
* GND: 118572970
* ISNI: 0000 0000 8206 979X
* LCCN: n85249118
* LNB: 000231323
* NDL: 01036411
* NKC: jn20000720151
* NLI: 987007312148005171
* NSK: 000058300
* NTA: 07230975X
* RERO: 02-A022279081
* SNAC: w61z4jfr
* SUDOC: 181558300
* VIAF: 25394600
* WorldCat: lccn-n85249118

 |
**Misis Mozaik Müzesi;** Adana'nın Yüreğir ilçesinde bulunan bir mozaik müzesidir. 1959 yılında, Misis Antik Kenti'nde yapılan kazılarda gün yüzüne çıkartılan mozaikleri sergilemek amacıyla kurulmuştur. Adana Arkeoloji Müzesi'ne bağlandıktan sonra müze bünyesinde bulunan tüm eserler buraya taşınmış ve ziyarete kapatılmıştır.

Mozaikler
---------

Misis Antik kenti sınırları içerisinde yer alan bazilikaya ait zemin mozaikleri 1956 yılında Misis Höyüğü'nde kazı yapan Alman arkeoloji heyetinden Prof. Dr. H. Theodor Bossert ile Dr. Ludwig Budde tarafından ortaya çıkarılmıştır. Höyükten çıkarılan mozaikleri korumak amacıyla müze kurulmuştur. Bizans devrien ait mozaiklerde Nuh'un tufan esnasında gemisine aldığı hayvanlar betimlenmiştir. Mozaiğin tam ortasında bir masa veya sehpa şeklinde yapılmış bir kümes ve etrafında Nuh Peygamber'in tufanda gemisine aldığı 23 adet kuş ve kümes hayvanları, bu grubun etrafında ise vahşi ve evcil hayvanlar yer almaktadır. Müzenin duvarları ışığı geçirecek şekilde cam tuğlalardan oluşmuştur.

Kaynakça
--------

1. ↑  Mumay, Can (9 Kasım 2015). "Dört müzeden üçünün kapalı olduğu Adana'da kimse müzeye para vermedi". Hürriyet. 19 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2020.
2. ↑  "Misis Mozaik Müzesi". Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğü. 2014. 19 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2020.
**Nobırda** (Arnavutça: *Novobërdë* veya *Artana*; Sırpça: *Novo Brdo / Ново Брдо*), Kosova’nın doğusunda bir kasaba ve belediye merkezi. Bazı tarih çalışmalarında kasabanın adı için *Novaberde*, *Novaborda* gibi şekillerde okunmalara rastlanabilir.

De facto olarak Kosova’nın Gilan ilinde; de jure olarak Sırbistan’a bağlı Kosova ve Metohiya Özerk Bölgesi’nin Kosovopomoravski ilinde yer alır. Ayrıca de jure olarak Birleşmiş Milletler Kosova Geçici Yönetim Misyonu’nun Gilan Bölgesi’nde (*District of Gnjilane*) bulunur.

Tarih
-----

Nobırda bölgesi tarihten günümüze dek, dağ şekilleri ve madenlerle ünlüdür. Nobırda, Sırp kralı Milutin (1282-1321) devrinde anılmıştır. O devirlerde Sasa adlı bir Alman madencinin yerleşim yeri olan Nobırda ismi, *Neu Berghe* olarak kullanılmıştır. Kent ayrıca, Dubrovniklilerin ticaret ve gümrük bilgilerinin geçtiği evraklarda zikredilmiştir. Kentin madencilik ve ticaret yönü söz konusu olmuştur.

Nobırda’nın Osmanlı Türkleri ile ilk tanışması 1412 yılına rastlar. Bu yıldan 1441 yılına dek, bütün Sırp topraklarını da içine alan egemenlik sağlanınca, Nobırda bölgesi de hâkimiyet altına alınmış olur.

Burası II. Murad zamanında 1441'de Osmanlı Ordusu tarafından fethedilmişse de Segedin Muahedesi ile tekrar Sırplara verilmişti. 1455'te Osmanlı hükûmeti bir önceki başarısızlığını telafi etmek üzere tekrar sefere çıkmıştır. Fatih Sultan Mehmed'in şahsen idare ettiği bu seferde, Kratova'ya gelindiğinde madenleri ile meşhur Nobırda’nın da alınmasına karar verilmiş, 40 gün kadar süren kuşatmadan sonra şehir ele geçirilmiştir.

Son dönem Osmanlı evraklarında kasabanın adı "Yeni Brod" olarak geçer. Nobırda ismi ise, yöre Türklerinin kente verdikleri bir diğer addır.

Nüfus
-----

Nobırda’da Arnavutlarla Sırplar bulunmaktadır. Kasabada kendisini Türk sayanlar oldukça azdır. 2011 yılında Kosova genelinde yapılan nüfus sayımında Nobırda nüfusu 6.720 çıkmıştır.

Kaynakça
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Nobırda*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

1. 1 2  2011 Genel Nüfus Sayımı *REKOS2011* 12 Ağustos 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Kosova İstatistik Kurumu
2. ↑  Belediye Topluluklar Çalışmalarının Değerlendirilmesi (AGİT) 17 Şubat 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Rapor
3. ↑  Binbaşı M.Nasrullah; Kolağası M.Rüşdi; Mülazım M.Eşref, Osmanlı Atlası - XX. Yüzyıl Başları, (*Haz.: Yaşar Baş, Rahmi Tekin*), Osmanlı Araştırmaları Vakfı, İstanbul 2003, s. 23.

| * g
* t
* d
Kosova'nın belediyeleri |
| --- |
| 
* Deçan
* Dragaş
* Elezhan
* Ferizovik
* Fushë Kosova
* Gilan
* Glogofça
* Graçaniça
* İpek
* İskenderay
* İstok
* İştimye
* İşterpçe
* İzveçan
* Kaçanik
* Kameniçe
* Kastriot
* Klina
* Klokot
* Leposaviç
* Lipyan
* Malişova
* Mamuşa
* Mitroviça
* Nobırda
* Parteş
* Poduyeva
* Priştine
* Prizren
* Rahofça
* Ranilug
* Suvareka
* Vıçıtırın
* Viti
* Yakova
* Yunik
* Zubin Potok

 |  |
Misket silahları
Tüfeklerin attığı misketler, Northampton Müzesi.
**Misket tüfeği** (Fransızca: *mousquet*), ağızdan doldurmalı, yivsiz, tek namlusu olan uzun bir ateşli silahtır. Omuz hizasından doğrultularak kullanmak üzere tasarlanmıştır. İlk olarak ne zaman kullanıldığına ilişkin kesin bilgiler yoktur. Çin kaynaklı askerî kitaplarda yazılanlara bakıldığında geçmişi 14. yüzyıla dek gitmektedir. Piyade erler için kullanmak üzere üretilmişlerdir. Osmanlı Devleti'nde de bu tüfekleri Yeniçeriler kullanmıştır. Türkler sayesinde Avrupalılar tüfek ile tanışmışlardır.[*kaynak belirtilmeli*] Bundan önce Avrupalılar elden ateşlenen küçük toplar kullanıyordu fakat bu tip tüfekleri Avrupa'ya Türkler sokmuştur.[*kaynak belirtilmeli*] 1870 yılına dek tüm dünyada en çok kullanılan silah olarak kalmışlardır. Özel olarak misket piyade terimi de yaygınlaştı. Misket tüfeklerinin kalibreleri 12 mm ile 20 mm değişebilir.

Kuzey Amerika'da
----------------

Kuzey Amerika'da Avrupalı tüccarların getirip kürk karşılığında ticaret karakollarında değiş tokuş ettikleri misket tüfeklerine sahip olan ilk yerliler Krilerdir ve bunu kullanarak batıya doğru ilerlemiş ve yerli Atabaskları daha batı ve kuzeye sürerek topraklarına yerleşmişlerdir.

Avustralya'da
-------------

Avustralya'nın Tasmanya adasındaki Britanyalı yerleşimciler 1803-1847 yıllarındaki Tasmanya Soykırımı sırasında Tasmanya yerlilerini yok etmek için misket tüfeği ile tabanca kullanmışlardır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Virginia Phyllis Petch (1998), Relocation and loss of homeland, the story of the Sayisi Dene of Northern Manitoba 4 Ocak 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. A Thesis presented to the University of Manitoba in partial fulfillment of the requirements of a Doctor of Philosophy in Anthropology, The University of Manitoba, Winnipeg, Manitoba, June, 1998
2. ↑  Madley, Benjamin (2004). "Patterns of frontier genocide 1803–1910: the Aboriginal Tasmanians, the Yuki of California, and the Herero of Namibia." 26 Haziran 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. *Journal of Genocide Research* (2004), 6(2), June, 167–192.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Misket tüfeği*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4493678-3
* NKC: ph369317

 |
Tarihi Şatili kale kasabası
Lebaiskari kulesi
**Hevsureti** (Gürcüce: ხევსურეთი), Gürcistan'ın doğusunda bulunan tarihsel ve coğrafi bir bölgedir. Kafkas Dağları'nın kuzey ve güney yamaçlarında yer alır. Bu dağlar bölgeyi ikiye ayırır. Hevsureti, "Vadi ülke" anlamına gelir.

Yüzey şekilleri
---------------

Çeçenya'ya sınır olan Hevsureti, Ardoti, Şatili, Arhoti ve Aragvi ırmaklarının vadilerinde uzanır. Hevsureti toprakları bugün Duşeti belediyesi ile Mtsheta-Mtianeti idari bölgesi sınırları içinde kalır. Bölge, 1050 km²’lik bir alanı kaplar. Bölgede kışın yaklaşık 3.200 kişi yaşamaktadır. Hevsureti’nin en büyük köyleri Barisaho ve Şatili’dir.

Etnografya
----------

Eski tarihlerde Hevsureti, komşu bölge Pşavi ile birlikte Phovi olarak adlandırılıyordu (Bu iki bölgeye yaygın olarak Pşav-Hevsureti denmektedir). Tarihsel olarak, Gürcü dağ toplulukları bir dereceye kadar özerkliğe sahipti. Hevsuriler hiçbir zaman yerel lordları kabul etmediler; liderlerini veya Hevisberi'yi (ხევისბერი, yaşlı) ve yaşlılar konseyini seçtiler ve kendilerini yalnızca hükümdara bağlı olarak tanımladılar (bkz. Gürcistan Kralları Listesi). Hevsuriler, genellikle kraliyet muhafızı olarak terfi ettirilen, cesaret, açıklık ve dürüstlük, kardeşlik, bağımsızlık ve özgürlük sevgisi gibi geleneksel Gürcü niteliklerine sahip olağanüstü savaşçılardı. Krallar onları Kafkas Dağları'nın ve krallığın kuzey sınırının güvenilir koruyucuları olarak görüyorlardı. Savaşlarda Hevsuriler haçlarla süslenmiş bayraklar giydiler ve kendilerini Gürcü krallarının muhafızları ve kutsal bayrak ordusunun daimi üyeleri olarak gördüler.

Kaynakça
--------



| * g
* t
* d
Gürcistan'ın tarihsel bölgeleri |
| --- |
| Abhazya **·**  Acara **·**  Cavaheti **·**  Ertso-Tianeti **·**  Guria **·**  Hereti **·**  Hevi **·**  Hevsureti **·**  İmereti **·**  Kaheti **·**  Kartli **·**  Leçhumi **·**  Mesheti **·**  Mtiuleti **·**  Pşavi **·**  Raça **·**  Megrelya **·**  Samtshe **·**  Svaneti **·**  Tao-Klarceti **·**  Tori **·**  Trialeti **·**  Tuşeti |  |



|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4291725-6
* VIAF: 233818906

 |