**Sunucu dosyası**, bir bilgisayar ağında kayıtlı düğüm konumlarını içeren dosyadır. Bu dosya, sunucu adlarını IP adreslerine eşler. Sunucu dosyası değişik ağ boyutları için alan adı sistemine yardımcı bir etmen olarak görülmektedir. DNS'in aksine, sunucu dosyası yerel bilgisayar yöneticisinin denetimindedir.

Tarihçe
-------

İnternet'in öncülü olarak varsayılan ARPANET, düğümlere adres atamaya yarayan bir alan adı sistemine sahip değildi. Bu amaçla kullanılacak merkezi bir sistemin olmaması nedeniyle her ağ düğümü, erişmek istediği düğümlerin oluşturduğu ağ eşlemini içerir ve bu düğümlere kullanıcı tarafından anımsanacak adlar verir. Bir ağ üzerindeki tüm sistemlerin aynı olduğunu güvence altına almak için hiçbir yöntem olmadığı gibi başka bir kullanıcının sunucu dosyasının kopyası da alınamaz.

ARPANET'in makul sayılabilecek ölçüde küçük olması sunucu dosyalarının uygun biçimde kullanılmasını sağlamıştır. Genellikle tek adrese sahip olan ağ düğümlerinin birden çok adı olması muhtemeldi. TCP/IP türü bilgisayar ağlarının popülerleşmeye başlaması artan ağ düğümleri nedeniyle sistem yöneticileri üzerindeki yük miktarının artmasına neden olmuştur. Bu durum, sunucu dosyasının korunmasını da güçleştirmiştir.

Konum ve varsayılan içerik
--------------------------

Sunucu dosyasının konumu işletim sistemi ve Windows altında sürüme bağlı olarak değişiklik gösterir:  30 Ocak 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

| İşletim Sistemi | Sürücü(ler) | Yeri |
| --- | --- | --- |
| Windows | 95, 98, Me | `%WinDir%\` |
| Windows | NT, 2000, XP, 2003, Vista, 7, 8 | `%SystemRoot%\system32\drivers\etc\` varsayılan yerdir. Yer aslen Kayıt Defteri'nin `\HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\Services\Tcpip\Parameters\DataBasePath` anahtarında belirtilir. |
| Macintosh | 9 ve öncesi | Sistem Klasörü: Preferences or System folder |
| Macintosh | X | `/private/etc/hosts` |
| Linux, BSD based vb. |  | `/etc/hosts` |
| Novell NetWare |  | `SYS:etc\hosts` |
| iPhone ve iPod |  | `/private/etc/hosts` |
| OS/2 ve eComStation |  | `"bootdrive":\mptn\etc\` |
| Symbian | Symbian OS 6.1-9.0
(Series 60 1st and 2nd edition, UIQ 1-2) | `C:\system\data\hosts` |
| Symbian | Symbian OS 9.1+
(Series 60 3rd edition, UIQ 3.x) | `C:\private\10000882\hosts` (AllFiles capable only) |

### Windows işletim sistemlerindeki varsayılan konum

Windows'ta sunucu dosyası genellikle boş 5 Mart 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. tur ya da IPv4 ve IPv6 yerel sunucu adreslerini içerir.

```
127.0.0.1 localhost 
::1 localhost
```

Örnek bir sunucu dosyasına  6 Mart 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. adresinden erişilebilir.

Sunucu dosyasının diğer kullanım alanları
-----------------------------------------

### Engelleme

Sunucu dosyaları bilinen reklam sunucularının reklam içermeyen sunuculara yönlendirilmesi ve bu tür reklam sunucularının yerel sunucu adresi olan 127.0.0.1'e yönlendirilmesi yoluyla reklam filtreleme amacıyla da kullanılmaktadır. Bu kullanım, ağdaki etkin bant genişliğini azaltır, ana görevi adres bilgisini edinmek olan DNS sunucusuna yapılacak bir isteme olan gereksinimi ortadan kaldırır, reklamların yerel bilgisayara aktarılmasını engeller. Her istem için boş sayfa geri bildiriminde bulunan küçük bir yerel web sunucusu kullanıcının deneyimini artırabilir  16 Aralık 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Bu durumda web sayfalarındaki reklamlar herhangi bir hataya neden olmadan kaybolurlar. Bunun yanında, sunucu dosyası sürekli bu amaç için kullanılacaksa dosyanın sözü edilen içeriğe sahip güncel sunucu adreslerini saklaması sağlanmalıdır. Windows kurulu makinelerde sunucu dosyası üzerinde yapılan değişikliklerin etkinleştirilmesi için "DNS istemci" hizmetinin durdurulması gerekebilir.

Reklamların bu yöntemle engellenmesi tarayıcının düzensiz çalışmasına ve başarım veriminin düşmesine yol açarken birçok risk de taşır. Bunlardan ilki tarayıcının bozuk bir adresten "engellenmiş" bir unsuru yüklemeye çalışmasıdır. Bozuk adresin bulunmayan bir IP adresi ya da herhangi bir web sunucusuna ait olmayan bir adres olması durumunda sistem her bağlantı denemesinde zaman aşımına uğrayacaktır. Başka bir sorun, büyük sunucu dosyalarının herhangi bir DNS isteminde bulunmadan dosya içeriğini ayrıştırmaya çalışmasıdır. Bu tür büyük dosyalar sistemin DNS araması yapması için gereken süreyi artırırlar.

Daha makul bir çözüm yolu tarayıcının reklam istemlerini en baştan engellemektir. Bu tür değişiklikler Firefox için geliştirilen "No Script" ve "Adblock" gibi tarayıcı eklentileri yardımıyla yapılabilir. Başka bir çözüm yolu ise reklam sunucusu adreslerinin bir vekil sunucu ya da güvenlik duvarı yoluyla engellenmesidir.

Sunucu dosyası belirsiz ve suç içerikli alan adları ve sunucularını engellemek için de kullanılır. Bu, reklam engelleme durumundaki riskleri taşır ancak şüpheli adreslerin sayısının daha az olması sistem üzerindeki olumsuz etkilerin görece az olmasını sağlar.

### Yönlendirme

Web programcıları, intranet geliştiricileri ve BT yöneticileri için kullanışlı ve zaman dostu bir yöntem example.local (örnek şirketin İntranetine erişmek için) ya da sample.new (sample.com web sitesinin yeni bir sürümü için) gibi yerel ağlar üzerinde standart dışı TLDler kullanmaktır.

```
192.168.1.100       example.local
127.0.0.1           sample.new
```

#### Yönlendirmenin kötü niyetli kullanımı

Sunucu dosyası "çalınabilir" ya da kötü amaçlar için kullanılabilir. Örneğin; adware, virüsler, truva atları ve malware (kötücül yazılım), Google ve Wikipedia gibi "güvenli" sitelerden kullanıcı ya da bilgisayar sistemine zararlı içeriğe sahip olan web sitelerine trafik yönlendirebilirler. Örneğin, bir truva atı (Qhosts), Google ve AltaVista gibi arama motorlarından truva atının yazarının belirlediği bir siteye yönlendirme yaptı  16 Aralık 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Mydoom.B (bir kötücül yazılım) kullanıcıların bilgisayar güvenliği ve antivirüs yazılımlarla ilgili sitelere girmesini engelledi ve Windows Güncelleme web sitesini etkiledi.

Ayrıca bakınız
--------------

* Adblock
* ARPANET
* virüs
* DNS
* resolv.conf
* Malware
* Spyware
* TCP/IP
* Truva atı
* Windows

Kaynakça
--------

1. ↑  "Linux Network Administrators Guide - Writing hosts and networks files". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2009.

Dış bağlantılar
---------------

* İnternet'in Yayılması İçin Neden Beklemelisiniz? 13 Şubat 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – Sunucu dosyalarına alternatif bir kullanım şekli
* Sunucu dosyası yardımıyla bozuk resimlerle karşılaşmadan reklamları engelleme 14 Ekim 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. - Sunucu dosyalarının diğer araçlarla birlikte kullanılması İnternet'te sörf keyfini artırıyor.

### Özel sunucu dosyaları

* En Değerli Profesyonel site 23 Şubat 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Her ay farklı bir sunucu dosyası barındırır. İstenmeyen reklamların engellenmesine odaklanır. Çok sayıda özel ödül sunar. En az reklam için en iyilerden biri.
* XCIT DNS Hizmeti 7 Haziran 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Sisteminize 10 dakikada bir güncel sunucu dosyası indiren bir yazılımla güncellenir. Başlangıçta bir reklam engelleme hizmeti olarak calıştıysa da günümüzde IP adreslerine eşlenen alan adlarını kayıt altına alıyor. Bu alan adları sunucunun "sunucu" dosyasına eklenir.
* Dan Pollock'un sunucu dosyası 27 Mayıs 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Günlük güncellemeler sunan bir sunucu dosyası
* Andrew Short'un sunucu dosyası projesi 8 Eylül 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – kapsamlı sunucu dosyası
* HPHosts 11 Ekim 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – Reklam engelleyici bir sunucu dosyası
* Mikes reklam engelleyici sunucu dosyası 9 Mayıs 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – kaynak dosya ya da kurulum dosyası olarak ulaşılabilir
* SCoooBY'nin sunucu dosyası – Reklam sunucularının büyük bir listesi
* Reklam Engelleyici Listeler 11 Mart 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – Peter Lowe’un Listesi
* (Fransızca) Airelle Listeleri 20 Ekim 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – 500.000 adreslik bir karalisteye sahip bulunan bir sunucu dosyası
* Spybot - Search & Destroy, karalisteye alınan bir adresin sunucu dosyasına eklenmesini sağlayan gelişmiş bir özellik sunar.

### Sunucu Dosyası Kontrolü İçin Geliştirilmiş Yazılımlar

* hEditor v1.0 – Hosts dosya içerik göstericisi
* Abelhadigital tarafından üretilen HostsMan 3.1.55 2 Haziran 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – Otomatik güncelleştirmeler yardımıyla sunucu dosyası kontrolü sağlayan parasız bir uygulama
* Kimberly'nin Sunucu Yöneticisi –

B.I.S.S-Bluetack Internet Security Solutions forumu üzerindeki Microsoft Windows sunucu dosyası yöneticisi

* Funkytoad tarafından üretilen HostsXpert v4.2 – Sunucu dosyalarını düzenlemeye yarayan parasız bir uygulama
* Mike Meyer tarafından geliştirilen HostsToggle 2.1 7 Mart 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – Açık kaynak kodlu bir sunucu dosyası aracı
* KH Blocker – Reklam engelleyici bir sunucu dosyasını yöneten parasız bir Microsoft Windows uygulaması
* Ray Marron tarafından geliştirilen Hostess 3 Mart 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – Parasız bir Microsoft Windows sunucu dosyası yöneticisi.