Felsefede **noetik**, aklın yanı sıra aklın incelenmesiyle ilgilenen bir metafizik dalıdır. Ayrıca, yazılı sözcüğün verileri aracılığıyla düşünme ve bilme, düşünce ve bilgi alanlarının yanı sıra zihinsel işlemleri, süreçleri, durumları ve ürünleri kapsayan noetik bilimine bir gönderme de vardır.

Felsefe
-------

Terimin kendisi "nous'un uygun kullanımı" anlamına gelirken, *nous* ("zihin, anlayış, akıl"), "insandaki en yüksek yetenek olarak" tanımlanır ve bu sayede - saflaştırılması şartıyla - "Tanrı'yı veya içsel özleri bilir veya doğrudan kavrama veya manevi algı yoluyla yaratılan şeylerin ilkelerini". Antik Yunan ve ortaçağ felsefesinde, noetik konular aktif zeka öğretisini, (Aristoteles, Averroes ) ve İlahi Akıl (Plotinus ) öğretisini içeriyordu.

Immanuel Kant, John Locke, René Descartes, Georg Wilhelm Friedrich Hegel ve Jean-Paul Sartre'ın fikirlerini içeren tüm noetik felsefesi, diğerlerinin yanı sıra, vizyonla benzeşim yoluyla akıl düşüncesiyle ilgilidir. *Saf Aklın Eleştirisi'nde* Kant, dünyayı bilimsel olarak incelemenin Newton sistemine göre olması gerektiğini savunur. Bu sözde "noetik şüpheciliği" oluşturur çünkü Newton dünyasının gerçekten doğru olup olmadığını belirleyemeyiz.

Geç modern filozof ve fenomenolog Franz Brentano, duyusal ve **noetik bilinç** arasında bir ayrım yaptı: **İlki** duyusal nesnelerin veya sezgilerin sunumlarını açıklarken, ikincisi kavramların düşüncesini açıklıyor. (Ayrıca bkz Noesis (fenomenoloji) .)

Diğer kullanımlar
-----------------

Lawrence Krader gibi düşünürler noetiği bir bilim, uzay ve zamanın gerçek dünyasındaki süreçler, durumlar ve olaylarla ilgilenen deneysel bir disiplin olarak görürler.

Noetik, düşüncemizi ve bilmemizi etkileyen bir dizi fenomeni (duygular ve hisler dahil) ele alan Jamesian psikolojisi ile örtüşme şekli gibi psikolojide de yararlıdır.

**Noetik** Bilimler Enstitüsü (1973'te kuruldu) **noetik bilimleri** "inançların, düşüncelerin ve niyetlerin fiziksel dünyayı nasıl etkilediği" olarak tanımlar. 1970'lerden ve NASA astronotu Edgar Mitchell ve diğerleri tarafından Noetik Bilimler Enstitüsü'nün kurulmasından bu yana, "noetik" terimi, Christian de Quincey gibi birçok yazar tarafından benimsenmiştir: *Deep Spirit: Cracking the Noetic Code* (2008)ve Dan Brown *Kayıp Sembol* (2009), bilinç ve maneviyatı hakkında yazıyor.

Düşünür Pierre Grimes, felsefi bir danışmanlık grubu olan Noetic Society for the Study of Dialogue and the Exploration of Dialectic'i (Noetik Toplumun Diyolog Çalışması ve Mantıksal Keşfi) yönetiyor. (1967'de kuruldu)

Ayrıca bakınız
--------------

Felsefe
* Neoplatonizm
* Ortaçağ Hristiyan akıl felsefesi
* Panpsişizm
* Noology, aynı alan için başka bir terim

Çağdaş felsefe
* Noesis
* Zihin felsefesi

Alternatif felsefe ve parapsikoloji
* İntegral düşünce ve Ken Wilber
* Noetic Bilimler Enstitüsü ve Christian de Quincey
* New Thought
* Noosfer

Sibernetik
* Teknoetik

Klasik psikoloji
* Logoterapi ve Viktor Frankl

Doğu Ortodoks Hristiyanlığı
* *Philokalia*, Aziz Philotheos of Sinai, Cilt 3, 1986, s. 16

Kaynakça
--------

1. 1 2  *The Galilean Pendulum: A New Science Reveals an Unseen World*. Bloomington, IN: AuthorHouse. 2013. ss. 181. ISBN 9781481709804.
2. 1 2  *Noetics: The Science of Thinking and Knowing*. New York: Peter Lang. 2010. ss. xxvii, 9. ISBN 9781433107627.
3. ↑  *The Noetics of Nature: Environmental Philosophy and the Holy Beauty of the Visible*. New York: Fordham University Press. 2014. ss. 248-249. ISBN 9780823254644.
4. ↑  Daniel D. De Haan (2010). "Aristotle's De Anima: A Common Point of Departure for Averroistic and Thomistic Noetics?" 27 Mart 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..
5. ↑  Richard T. Wallis. *Neoplatonism and Gnosticism* 6 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. SUNY Press, 1992, p. 99ff.
6. ↑  *Interfaces of the Word: Studies in the Evolution of Consciousness and Culture*. Ithaca, NY: Cornell University Press. 1977. s. 135. ISBN 080141105X.
7. ↑  *Philosophy's Future: The Problem of Philosophical Progress*. Hoboken, NJ: Wiley Blackwell. 2017. s. 152. ISBN 9781119210085.
8. ↑  Brentano, F. *Sensory and Noetic Consciousness: Psychology from an Empirical Standpoint III 1 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. International Library of Philosophy and Scientific Method, Routledge & Kegan Paul, 1981.*
9. ↑  Biagio G. Tassone, *From Psychology to Phenomenology: Franz Brentano's 'Psychology from an Empirical Standpoint' and Contemporary Philosophy of Mind*, Palgrave Macmillan, 2012, p. 307.
10. ↑  *Noetics: The Science of Thinking and Knowing*. New York: Peter Lang. 2010. ss. 257-258. ISBN 9781433107627.
11. ↑  "Pierre Grimes – The Noetic Society". 30 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Aralık 2020.

Kaynakça
--------

* Davidson, HA, *Alfarabi, Avicenna ve Averroes, Akıl: Kozmolojileri, Aktif Akıl Teorileri ve İnsan Aklı Teorileri üzerine*, New York-Oxford, Oxford University Press, 1992.
* de Quincey, C. *Radikal Bilme: İlişki Yoluyla Bilinci Anlamak*, Rochester, VT: Park Street Press, 2005.
* Kenny, Anthony, *Aquinas on Mind*, Routledge, 1994.

Daha Fazlası İçin
-----------------

* Zarkadakis, G. (2001), "Noetikler: Bilince teorik bir yaklaşım önerisi 3 Aralık 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ", Uluslararası Konferans Bildirileri "Bilinç Bilimine Doğru: İsveç 2001; Bilinç ve Doğadaki Yeri 3 Aralık 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ", Skovde Üniversitesi, İsveç, 7 –11 Ağustos 2001.

Dış bağlantılar
---------------

* Vikisözlük'te **Noetik** ile ilgili tanım bulabilirsiniz.