{{#invokeLebanese Civil War|main}}

**Zaman Savaşı**, ya da **Son Büyük Zaman Savaşı**, İngiliz bilimkurgu televizyon dizisi *Doctor Who*''da gerçekleşen kurgusal bir çatışmadır. Zaman Lordları ve Dalekler arasında gerçekleşen ve tüm yaratılış uğruna yapılan bir savaştır. Ardında büyük bir yıkım, buna rağmen de birkaç kurtulan kişi bırakmıştır.

Başlangıç
---------

Zaman Lordları, Daleklerin *diğer yaşam formlarını yok edip geriye sadece kendi ırklarını bırakma* fikirlerinin ilerleyen zamanda mümkün olduğunu fark ettiler. Bin Yıl Savaşı devam ederken Zaman Lordu Ferain, Dördüncü Doktor'a Skaro'da (Daleklerin gezegeni) bir görev verdi. Bu görevin amaçları; eğer mümkünse Daleklerin yaratılışını önlemek, gelişimlerine müdahale edip onları daha uysal bir ırk haline getirmek ve Dalekler alt etmeye yarayabilecek kusurları bulmaktı.

Doktor, Daleklerin tarihini binlerce yıl geriye sürükleyebileceğine inandı. Fakat Doktor'un bu girişimlerinden önce bu görevi tehlikeye atan bazı olaylar yaşandı. Bunlardan biri Daleklerin "Dalek zaman makinesi" yardımıyla zamanda seyahat edebilmeye başlamalarıydı. Bunun üzerine Zaman Lordları Doktor'un TARDIS'ini Spiridon'a –yani Dalekler’in gezegenine- göndermesine yardımcı oldular ve bu da Zaman Savaşı'nın nedenlerinden biri haline geldi.

Dalekler, Zaman Lordlarının planını anladılar. Genetiği değiştirilmiş insanları Dalek savaşçıları olarak kullanmak istediler. Bunu yapmalarındaki amaç Doktor'u ve yol arkadaşlarını, Yüksek Konseyi ve Zaman Lordlarını yok etmekti. Fakat bu savaşçılar yok edildi. Dalek İmparatoru, Zaman Lordlarının, Doktor'u zamanda geri gönderip Dalek yaratılışını yok etme planını duyurdular. Sonra Doktor, Dalek gezegeni Skaro’yu tarihin bir noktasından silmek için Omega'nın Eli'ni kullandı (Hand of Omega).

Gallifrey'e düzenlenen ilk Dalek saldırısı "İlk Etra Olayı" olarak adlandırıldı. Başkan Leydi Romana, Dalekler ve Zaman Lordları arasında bir barış anlaşmasını başlattı. Fakat Dalekler bunu dikkate almadı. Zaman Girdabı'ndan binlerce savaş gemisi geçirdiler. Bu güçler onları Zaman Girdabı'nda tıkılı bırakan Sekizinci Doktor tarafından durduruldu. Fakat sonradan Dalekler Zaman Girdabı'nda sıkışanlar için Zaman Lordlarıyla bir antlaşma yaptı. Böylece girdaptaki tüm Dalekler serbest kaldı.

Çatışma
-------

Savaş yıllara, hatta tüm zaman ve uzaya yayıldı. Doktor Son Büyük Zaman Savaşı’yla ilgili olarak. "Dalekler ve Zaman Lordları arasında ve tüm yaratılışı riske atan bir savaş." demiştir.

Onuncu Dalek İstilası'nın ardından Dalekler, savaş sırasında çok ağır silahlarla kuşanmış bir filoyu Zaman Girdabı'ndan Gallifrey'e taşıdı. Ana saldırı birliği Uçan Dalek Diskleri'nden oluşuyordu. Buna karşılık Zaman Lordları tarafından yaklaşık bir milyon Savaş TARDIS'i kullanıldı. Ayrıca Zaman Lordları tarafından önceki savaşlarda kullanılan zırhlılar da bu orduya dahil oldu.

Sekizinci Doktor, bu savaşta Zaman Lordları'na katıldı. Buna neden olan olay ise bir çocuğun acımasız bir Dalek tarafından öldürülmesi oldu. Sontaranlar, efsanelerinde bu olayın Doktor'un Zaman Lordlarıyla beraber savaşa sürüklenmesine neden olduğunu söylerler.

Savaşın ilk yılında Davros, Elysium Geçitleri'nde Kâbus Çocuk adı verilen bir yaratık tarafından öldürüldü (Komuta ettiği gemi Kâbus Çocuk'un ağzına çakıldı.). Doktor Davros'u kurtarmaya çalıştı fakat başarılı olamadı. Fakat Dalek Caan, yani Skaro Mezhebi’nin son kurtulan üyesi Davros'u Zaman Kilidi'nden kurtardı.

Tarih Oteli, Polymos gibi protein gezegenleri ve Kolox yok oldu. Kolox, yok oluşundan sonra Kolox Nebulası'nı oluşturdu. Arcadia'da gerçekleşen savaş sonucunda gezegen çok büyük hasar aldı.

Ayrıca Zaman Lordları harika bir asker olacağını düşünerek Usta'yı savaşa kattılar. Görevi Cruciform'u korumaktı. Fakat Dalek İmparatoru Cruciform'u kontrol altına alınca, Usta korkuyla kaçtı. Savaş devam ederken Zaman Lordları Rassilon'u Romana'nın yerine başkan ve komutan olarak atadılar.

Savaşın sonlarına doğru Dalekler Dünya'ya bir kapsül fırlattılar. Fakat bu kapsül patlatıldı. Yine de bir Dalek Dünya'ya düştü.
Rassilon savaşı kazanma konusunda oldukça ümitsizdi. Nihai Yaptırım'ı başlattı (The End of Time’da izlediğimiz, Dünya'daki Usta ile Gallifrey arasında Usta'nın küçüklüğünden beri var olan bir bağ kurup bu bağı takip ederek zaman kilidinden kurtulma ve Dünya'nın olduğu yere Gallifrey'i taşıma planı.). Fakat bu plan başarılı olmadı. Dalekler en güçlü kuvvetleri ve en ağır silahlarıyla Gallifrey'e saldırdı. Doktor, savaşın son günlerini "cehennem" olarak tanımlar.

Sonuç
-----

Savaşın bitiminde Doktor, Büyük Rassilon Anahtarı'nı kullanmaya teşebbüs etti. Yaklaşık bir ay tutuklu kaldıktan sonra hapishanedeki başka bir mahkûm olan Chantir'in yardımıyla muhafızları saf dışı bıraktı. Ardından anahtar ile kaçtı. De-Mat Silahı’nın çoğaltıldığına ve Medusa Şelalesi’nin kapatılabileceğine inandı. De-Mat Silahı'nın üzerinde oynama yapıp herhangi birini zamandan ve uzaydan silebilecek hale getirmeyi ve bunu milyonların üzerinde kullanmayı planladı. Bu donatılmış De-Mat Silahı'na "An" adını verdi (The Moment). Bu silah ile Gallifrey'i yok etti. Çünkü Başkan Lord Rassilon zamanı yok etmeyi ve bu sayede Zaman Lordlarını zamandan kopuk bir şekilde yaşatmayı hedefliyordu. Patlamanın ardından hayatta kalanlar oldu. Ama hem Dalekler hem de Zaman Lordları zaman ve uzayda yok oldular.
Doktor silahı kullanınca savaş zaman kilidi altına alındı.

Doctor Who 50.yıl özel bölümü olan The Day of the Doctor bölümünde ise Savaşçı Doktor, Onuncu Doktor ve On birinci Doktor ''An'' silahını kullanmak yerine kendi yaşadıkları geçmişi değiştirip bir Galiffrey sanatı olan ''Durağanlık Küpü'' tekniğini kullanarak ''içi dışından büyük'' olan bir tabloya Galiffrey'i koyarak Zaman Lordları ve Galiffrey'i kurtarmıştır. Dalekler ise Galiffrey gezegeni aniden ortadan kaybolunca kendi açtıkları çapraz ateş'de yok olmuşlardır.

Sonrası
-------

Nestene Bilinci yok olan protein gezegenlerinden dolayı Dünya'ya saldırdı. Gelthler fiziki bedenlerini kaybettiler. Ölümsüzler (Sonsuzlar) ortadan kayboldu.

Savaştan Kurtulanlar
--------------------

* Doktor.
* Usta (Bukalemun Kemeri’ni kullanarak.)
* Sevateem Grubu'ndan olan Leela.
* K9 Birinci Tasarım
* 1. sezon'un Dalek adlı bölümünde görünen, Rose Tyler'ın DNA'sıyla hayata döndü diyebileceğimiz Dalek.
* Dalek İmparatoru
* Skaro Mezhebi
* Dalek Caan'ın sayesinde kurtulan Davros.
* Progenitor adı verilen bir cihaz. Yeni Dalek Irkının oluşmasına yol açmıştır. 5. sezon'un Victory of the Daleks adlı bölümünde bulunmaktadır.
* Advocate (Avukat) adlı bir uzaylı. Dalek Caan Davros'u kurtarırken Zaman Savaşı'ndan kurtulmuştur.
* Eve adlı bir uzaylı ise savaş sırasında Dünya'ya yollandı. Sarah Jane Adventures'ın The Mad Woman in the Attic adlı bölümünde ortaya çıkmıştır.
* Gelth ırkı savaştan kurtuldu fakat bedenlerini kaybettiler.

| * g
* t
* d
*Doctor Who* |
| --- |
| Karakterler | 
* Doktor
* Yol Arkadaşları
* Zaman Lordu
* Dalekler
* Siberler
* Sontaranlar
* Ağlayan Melekler
* Usta
* Davros

 |
| Konseptler | 
* TARDIS
* Rejenerasyon
* Sonik tornavida
* Zaman Girdabı
* Zaman Savaşı
* Whoniverse
* Torchwood Enstitüsü
* UNIT

 |
| Derleme | 
* Tarih
* Kayıp bölümler
* Tema müziği
* ABD ve Kanada'da *Doctor Who*
* Avustralya'da *Doctor Who*
* Hayranlık
* Ticaret

 |
| Listeler | 

|  |  |
| --- | --- |
| Prodüksiyon | 
* 2005–günümüz bölümleri
* 1963–1989 bölümleri
* Yapılmayan bölümler
* Doctor Who sesli hikâyeleri
* Ödüller ve adaylıklar
* DVD ve Blu-ray sürümleri
* Doktorlar
* Ekip
* Konuk oyuncular
* Yapımcılar
* Dramaturglar
* Senaristler
* Müzik
* Soundtrack sürümleri

 |
| Anlatım araçları | 
* Destekleyen karakterler
* Tarihi karakterler
* UNIT personelleri
* Yaratıklar ve uzaylılar
* Kötüler
* Çıkarcılar
* Robotlar
* Gezegenler
* Eşyalar
* Taşıtlar

 |
| Derleme | 
* *Doctor Who* sergileri

 |

 |
| Yan ürünler | 
* *K-9 and Company*
* Tardisode'lar
* *Torchwood*
* *The Sarah Jane Adventures*
* *K-9*
* *Class*

 |
| Belgeseller | 
* *Whose Doctor Who*
* *Thirty Years in the TARDIS*
* *Dalekmania*
* *Doctor Who Confidential*
* *Totally Doctor Who*
* *Torchwood Declassified*
* *Doctor Who: The Commentaries*
* *An Adventure in Space and Time*
* *The Science of Doctor Who*
* *Doctor Who Extra*
* *Doctor Who: The Fan Show*

 |
| Konserler ve  sahne şovları | 
* *The Curse of the Daleks*
* *Doctor Who and the Daleks in the Seven Keys to Doomsday*
* *Doctor Who – The Ultimate Adventure*
* *Doctor Who: A Celebration*
* *Doctor Who* Prom
	+ 2008
	+ 2010
	+ 2013
* *Doctor Who Live*

 |
| Adaptasyonlarve bağlantıları | 

|  |  |
| --- | --- |
| Film | 
* *Dr. Who and the Daleks*
* *Daleks – Invasion Earth: 2150 A.D.*

 |
| Kitaplar | 
* Romantasyonlar
* New Adventures
* Missing Adventures
* Virgin Decalog
* Sekizinci Doktor Maceraları
* Önceki Doktorların Maceraları
* BBC Kısa Hikayeleri
* New Series Adventures
* Telos kısa hikayeleri
* Big Finish Kısa Hikayeleri

 |
| Audio | 
* Sesli kitaplar
* Radyo oyunları
* Radyo sürümleri
* *Siberadamlar*
* *Dalek İmparatorluğu*
* *Gallifrey*
* *I, Davros*
* *Jago & Litefoot*
* *Kaldor City*
* *Sarah Jane Smith*
* *BİRİM*
* *Kayıp Hikayeler*

 |
| Video | 
* *Wartime*
* *P.R.O.B.E.*
* *Shakedown: Return of the Sontarans*
* *Mindgame*
* *Downtime*
* *Auton*
* *Dæmos Rising*
* *Zygon: When Being You Just Isn't Enough*
* *Dead and Buried*

 |
| TV özel bölümler | 
* *Dimensions in Time*
* *The Curse of Fatal Death*
* *Scream of the Shalka*
* *An Adventure in Space and Time*
* *The Five(ish) Doctors Reboot*

 |
| Video oyunları | 
* *Doctor Who: The First Adventure*
* *The Warlord*
* *The Mines of Terror*
* *Dalek Attack*
* *Destiny of the Doctors*
* *Top Trumps*
* *The Adventure Games*
* *Return to Earth*
* *Evacuation Earth*
* *The Mazes of Time*
* *Worlds in Time*
* *The Eternity Clock*
* *Doctor Who: Legacy*

 |
| Derleme | 
* Çizgi romanlar
* *Doctor Who* yan dizileri
* Taklitler
* Faction Paradox
* Iris Wildthyme
* Death's Head
* Tilt
* Kart Oyunu
* Popüler kültür
* *Star Trek: The Next Generation/Doctor Who: Assimilation2*

 |

 |
| İlgili yayınlar | 

|  |  |
| --- | --- |
| Dergiler | 
* *Doctor Who Dergisi*
* *Doctor Who Maceraları*
* *Doctor Who - Battles in Time*

 |
| Yayınevleri | 
* Big Finish Productions
* Reeltime Pictures
* BBV
* Telos Publishing
* Mad Norwegian Press
* Magic Bullet Productions
* Obverse Books

 |

 |
| Kategori **Kategori** |