**İstanbul Üniversitesi Zooloji Müzesi**, İstanbul Üniversitesi Vezneciler Kampüsünde Biyoloji bölümünün en üst katından bulunan ve Türkiye faunasını yansıtır nitelik taşıyan müzedir. Türkiye’nin ilk zooloji müzesi olma özelliğini taşır.

Dünyada *ZMUI* uluslararası koduyla tanınır. Müzede 1500′ü böcek olmak üzere 2034 tür sergilenir. Koleksiyon ve sergi olmak üzere iki bölümden oluşur. Koleksiyon bölümü bilim insanlarının araştırmalarına açıktır; sergi kısmı ilk, orta ve yükseköğrenim öğrencileri tarafından randevulu olarak ziyaret edilir. Müzeyi yılda yaklaşık 3000 kişi ziyaret eder.

Tarihçe
-------

Üniversitenin Hayvanat Enstitüsü direktörü Andre Naville tarafından Süleymaniye’deki Hayvanat Ensititüsü binası içinde kurulmuştur. Müze başlangıçta büyük kısmı Almanya’dan hediye olarak gönderilen materyalle oluşturulmuştur. Ancak bazı materyallerin Hayvanat Enstitüsü’nün kurulduğu 1926-1927 eğitim yılında Ali Vehbi Üstün’ün hayvanat müzesi kurma gayreti ile zirai zararlı böcekler üzerine yaptığı saha çalışmasından elde edildiği düşünülmektedir.

1937 yılında yerine tayin edilen Curt Kosswig, 15 yıl süren Anadolu fauna çalışmaları ardından, Türkiye memeli hayvanları, kuşları, sürüngenleri, kurbağaları, balıkları ve çok sayıda omurgasız hayvan sınıfları toplamış ve müzeye kazandırmıştır. Koleksiyon örneklerinin hızla arttığı bu dönemde alınan ZMUI (Zoologischen Museums der Universitat Istanbul) uluslararası koduyla müze ismini bilim dünyasına duyurmuştur.

Kosswig’in ardından çok sayıda kürsü öğrencisi ve gönüllü, topladığı materyalleri müzemize bağışlamıştır. 1957 yılında Zooloji ve Botanik binası üst katlarının Haliç’ten bakıldığında Süleymaniye Camisi’nin görüntüsünü bozduğu gerekçesiyle yıktırılması üzerine Zooloji kürsüsü taşınmak zorunda kalınca materyaller Vezneciler Kuyucu Murat Paşa Medresesi’nde toplanmıştır. Bu taşınma ile müze materyalleri epey zarara uğramıştır.

Vezneciler’deki yeni müze binasının inşaatı 1973’te tamamlandı. 1986 yılına kadar materyaller Biyoloji Binası’nın en alt katındaki kazan dairesinde depolandı. Dinçer Gülen ve ekibi tarafından onarılıp temizlenene materyaller 1989’da müzeye kazandırıldı ve müze yeniden kuruldu.

Sergi ve koleksiyon
-------------------

Müzede sergi ve koleksiyon alanı olmak üzere iki alan bulundur. Sergi alanında 1500′ü böcek olmak üzere 2034 tür sergilenir. Kanguru iskeleti, su aygırı ve fil kafa iskeletleri, tapir iskeleti ile timsahlar çok farklı karasal kıtalara ait örnekler olarak müzede sergilenen türlerdendir. Dünyada az sayıda zooloji müzesinde bulunan Sphenodon punctatus (Hatteria punctata) müzede sergilenen önemli türlerdendir. S. punctatus ,sadece Yeni Zelanda’nın yakınlarındaki bir adada yaşaya ve Triyas’ dan beri varlığını sürdürür. Nesli tükenmiş olarak kabul edilen Panthera pardus tulliana (Anadolu parsı) da müzede sergilenmektedir.

Müzede yaklaşık 143 kuş türü sergilenir; aralarında Ötücü kuşlar, gündüz ve gece yırtıcı kuşları yer almaktadır. Müzedeki kuş örneklerinin bir kısmı Yıldız Sarayı’ndan dolapları ile birlikte intikal etmiş kuşlardır.

Müzede sergilenen omurgasız hayvan türleri arasında Amerika kıtasına özgü Limulus polyphemus (Atnalı yengeci), Aranea avicularia (Mygale avicularis, kuş örümceği), genelde yağmur ormanları ve tropiklerde bulunan bir akrep türü olan Pandinus imperator, bulunur.

Koleksiyon bölümünde Türkiye faunasına ait böcekler, kuşlar, memeliler ve Türkiye denizlerine ait dip omurgasızlar bulunur. Bernard Tubini’ye ait olan ve ağırlıklı olarak Coleoptera ordosuna ait örnekleri içeren koleksiyon, Atıf Şengün’ün "*İstanbul Gündüz Kelebekleri*" adlı eserinde yayınlanan kelebek örnekleri, Türkiye denizlerinden toplanan bentik omurgasızlara ait 878 kayıtlı kavanoz, Kuşlara ait koleksiyonda ise 126 türe ait 329 örnek ve memelilere ait bir koleksiyon müzede bulunmaktadır.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4  "Oya Özuluğ, Nilay Dökümcü, Nilgün Kaya, **İstanbul Üniversitesi Zooloji Müzesi'nin Ülkemiz Tarihindeki Önemi**, *Ordu Üniv. Bil. Tek. Derg. Cilt:3, Sayı:1, 2013,69-78/Ordu Univ. J. Sci. Tech. Vol:3, No:1,2013*" (PDF). 6 Eylül 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 18 Mart 2015.
2. ↑  "Emre Eser, **Türkiye'nin İlk Zooloji Müzesi Ziyaretçilerini Bekliyor**, *İletim gazetesi, Mart 2014*". 2 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2015.
3. 1 2  "**Zooloji Müzesinin Tarihçesi**, *İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji bölümü web sitesi, 01.12.2010*". 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2015.

| * g
* t
* d
İstanbul'daki müzeler |
| --- |
| Adalar | 
* Adalar Müzesi
* Hüseyin Rahmi Gürpınar Müzesi
* İnönü Evi Müzesi
* Sait Faik Abasıyanık Müzesi

 |
| Avcılar | 
* Haluk Perk Müzesi

 |
| Bakırköy | 
* Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi Müzesi
* Florya Atatürk Deniz Köşkü
* İstanbul Havacılık Müzesi
* Kamera Müzesi

 |
| Başakşehir | 
* İstanbul Su Müzesi

 |
| Beşiktaş | 
* Aşiyan Müzesi
* Beşiktaş Müzesi
* Dolmabahçe Saat Müzesi
* Dolmabahçe Sarayı‎
* Ihlamur Kasrı
* İstanbul Deniz Müzesi
* İstanbul Resim ve Heykel Müzesi‎
* Kont Szechenyi İtfaiye Müzesi
* Milli Saraylar Resim Müzesi
* Saray Koleksiyonları Müzesi
* Şehir Müzesi
* Türkiye Yazarlar Sendikası Edebiyat Müzesi
* Yıldız Porselen Fabrikası
* Yıldız Sarayı

 |
| Beykoz | 
* Anadolu Hisarı
* Beykoz Kasrı
* Çağlar Boyu Aydınlatma ve Isıtma Koleksiyonları Müzesi
* Denizcilik ve Su Ürünleri Müzesi
* Küçüksu Kasrı
* Mehmet Akif Ersoy Şiir Müzesi
* Zofia Rizi Anı Evi

 |
| Beyoğlu | 
* 500. Yıl Vakfı Türk Musevileri Müzesi
* Adam Mickiewicz Müzesi
* Aynalıkavak Kasrı
* Ayşe Ercüment Kalmık Müzesi
* Doğançay Müzesi
* Galata Mevlevihanesi
* Galatasaray Müzesi
* Galerist
* İstanbul Modern
* İstanbul Modern Sanat Müzesi
* İstanbul Uluslararası UFO Müzesi
* İTÜ Bilim Merkezi
* Karikatür ve Mizah Müzesi
* Madame Tussauds İstanbul
* Masumiyet Müzesi
* Miniatürk‎
* Orhan Kemal Müzesi
* Osmanlı Bankası Müzesi
* Pera Müzesi‎
* Rahmi M. Koç Müzesi
* SALT
* TÜRVAK Sinema ve Tiyatro Müzesi
* Yapı Kredi Yayınları ve Müzesi

 |
| Çatalca | 
* Çatalca Mübadele Müzesi

 |
| Eyüpsultan | 
* Santralistanbul
* Eyüpsultan Türbe Hamamı Müzesi

 |
| Fatih | 
* Ahmet Hamdi Tanpınar Edebiyat Müze Kütüphanesi
* Aya İrini
* Çinili Köşk
* Büyük Saray Mozaikleri Müzesi
* Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Tıp Tarihi Müzesi
* Cumhuriyet Eğitim Müzesi
* Gazanfer Ağa Medresesi
* Halı Müzesi
* Hilye-i Şerife ve Tesbih Müzesi
* İmrahor Anıtı
* İslam Bilim ve Teknoloji Tarihi Müzesi
* İstanbul Arkeoloji Müzeleri
* İstanbul Fotoğraf Müzesi
* İstanbul Üniversitesi Beyazıt Kulesi Anıt Müzesi
* İstanbul Üniversitesi Jeoloji Müzesi
* İstanbul Üniversitesi Rıdvan Çelikel Arkeoloji Müzesi
* İstanbul Üniversitesi Zooloji Müzesi
* PTT Müzesi
* Rezzan Has Müzesi
* Sağlık Müzesi
* TCDD Sirkeci Garı Demiryolu Müzesi
* Tekfur Sarayı
* Topkapı Sarayı
* Türk İnşaat ve Sanat Eserleri Müzesi
* Türk Vakıf Hat Sanatları Müzesi
* Türk ve İslam Eserleri Müzesi
* Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Basın Müzesi
* Türkiye İş Bankası Müzesi
* Yahya Kemal Müzesi
* Yedikule Zindanları
* Yerebatan Sarnıcı

 |
| Kadıköy | 
* Fenerbahçe Müzesi
* İstanbul Oyuncak Müzesi
* Kâzım Karabekir Paşa Müzesi
* Müze Gazhane

 |
| Kâğıthane | 
* Hisart Canlı Tarih ve Diaroma Müzesi

 |
| Küçükçekmece | 
* Mehmet Arsay Otomobil Müzesi

 |
| Pendik | 
* Doğa ve Bilim Müzesi

 |
| Sarıyer | 
* Cendere Sanat Müzesi
* İstanbul Lale Vakfı Müzesi
* Maslak Kasrı
* Rumeli Hisarı
* Sadberk Hanım Müzesi
* Sakıp Sabancı Müzesi
* Ural Ataman Klasik Otomobil Müzesi

 |
| Şişli | 
* Ara Güler Müzesi
* Askerî Müze
* Atatürk Müzesi

 |
| Üsküdar | 
* Beylerbeyi Sarayı
* Florence Nightingale Müzesi
* İstanbul Grafik Sanatları Müzesi
* Kandilli Deprem Müzesi
* Sabri Artam Vakfı Klasik Otomobil Müzesi

 |
| Zeytinburnu | 
* Panorama 1453 Tarih Müzesi

 |