**Denis Colin Leary** (d. 18 Ağustos 1957), Altın Küre ve Emmy ödülü adayı Amerikalı oyuncu, komedyen, senarist ve yönetmendir. Kendi asabi komedi tarzıyla bilinen Denis Leary aynı zamanda birçok ciddi rolde oynamıştır. Senaryosunu da yazdığı *Rescue Me* isimli dram dizisi ile en iyi senaryo ve en iyi oyuncu dalında Emmy'ye aday olmuştur. Bu diziyle Altın Küre ödülüne de aday gösterilen Denis Leary, Conan O'Brien'in kuzenidir.

Özgeçmiş
--------

### Küçüklüğü

Denis Colin Leary Worcester, Massachusettsde, 1957 yılının 18 Ağustos'unda İrlandalı Katolik göçmen olan oto makinisti John Leary ve hizmetçi Nora tarafından dünyaya gelmiştir. Sık sık ABD ve İrlanda arasında göçmenlik yapmak zorunda olan Denis Leary, Worcesterde Saint Peter-Marian Yüksek Okulundan mezun oldu. Bu sıralar evlenmeyi düşünüyordu. Kendisinin kuzeni aynı zamanda aralarında bir mesafe olan komedyen Conan O'Briendir. Kendisi dört çocuğun ikincisidir.

### Emerson koleji

Denis Leary Bostondakı Emerson Kolejinden mezun oldu. O zamanlar sınıf arkadaşı geleceğin komedyeni Mario Cantone idi, ve yakın arkadaştılar ki, hala da bu dostluğu korumaktadırlar. Komedyen Steven Wright ve aktris Gina Gershon da bu koleji Leary ile aynı zaman da bitiren diğer isimlerdir. 1979'da mezun olduktan sonra Denis Leary, 5 yıl komedi işinde çalıştı.

### Kariyer

1980'li yıllarda Denis Colin Leary, Bostondakı komedi sahnelerinde yer aldı. Aynı yıllarda bir komedi kulübünde "Play It Again Sam" isimli bir şov sundu. Kendisi aynı zamanda yabancı dizi Lenny Clarke's Late Show kendi arkadaşı Lenny Clarke ile oynadı ve Martin Olson'la senaryosunu yazdı. Leary ve Clarke arasındaki dostluğu, düşünceleri ve örnek aldıklarını When Standup Stood Out (2006) isimli belgeselde gösterilmiştir.

R.E.M. ile ilgili olan MTV skeci ile ilk ünlendi. MTV'deki birçok süren reklamlarda yer alan Denis Leary bu sırada iki kendi stand-up gösterilerinden albüm hazırladı. *No Cure for Cancer* (1993) ve*Lock 'n Load* (1997) idi bunlar. 2004 yılının sonlarında EP *Merry F#%$in' Christmas* isimli bazıları Lock n Loaddan olan müzik ve stand uplar içeren albümünü çıkardı.

1993 yılında "Asshole" isimli bir şarkısı çok hit oldu ve Avusturya'da kendisinin bu şarkısı radyolarda bir numaraya yerleşti. Bu şarkısı halen ünlüdür ve kullanılmaktadır. Yaptığı stand-uplarda genelde kendisinin de bağımlı olduğu sigara hariç alkol ve uyuşturucuyu da eleştirmektedir. Asabi komedisi stiliyle de bilinmektedir.

Kendisi 40 filmi aşkın sinema filminde de rol almıştır. Aralarından *Loaded Weapon 1* gibi spoof komedisi de mevcuttur ve cameo roldedir. Filmin başrol oyuncusu Emilio Estevez ile aynı yıl kendisinin ciddi bir kötü adamı canlandırdığı güçlü gerilim filmi *Judgment Night* filminde de rol aldı. Bunlar dışında *The Sandlot*, *Monument Ave.*, *The Match Maker*, *The Ref*, *Suicide Kings*, *Dawg*, *Wag the Dog*, *Demolition Man*, *The Thomas Crown Affair* ve *Operation Dumbo Drop* rol aldığı filmlerden sadece birkaçıdır. 90'lı yıllarda rol aldığı birçok film eleştirmenler tarafından beğenilirken Robert De Niro, Clint Eastwood, Christopher Walken gibi Akademi Ödüllü usta oyuncularla da rol aldı/Kendisi The Job ve Rescue Me isimli iki ünlü televizyon dizisinde de rol almıştır. Rescue Me ile Emmy ve Altın Küre adayı oldu. Kendisi Ice Age isimli animasyon serisinde Diago isimli bir kaplanı seslendirdi. Aynı zamanda yapımcılıkta yapmakta ve bazı stand-up gösterilerinin de yapımcılığını yapmaktadır.

Bir süre sonra Mel Gibson'un Yahudilerle görüşüne sinirini belirten Denis Leary aynı zamanda 2003 yılında Comedy Sentralde Comedy Sentral of Denis Learyde onurlandırıldı. Bu gösterisinde Mario Cantone, Adam Ferrara, Jim Breuer, Nick DiPaolo, Don Gavin, Christopher Walken, Lenny Clarke, Gina Gershon, Conan O'Brien, Gilbert Gottfried, Colin Quinn ve Michael J. Fox da yer alanlar arasındaydı.

Şimdilerde daha çok Rescue Me isimli dizide New York şehrinde bir alkol sorunları yaşayan bir itfaiyeciyi canlandırmaktadır. İki defa Emmy'ye aday gösterildi dizideki başarısından dolayı aynı zamanda Altın Küre adayı oldu ve bir kez daha sadece komedide değil dramda da iyi olduğunu ispatladı.

### Özel hayatı

Denis Leary 1989den beri yazar Ann Lembeck ile evlidir. Yine Emerson Kolejinde tanışmışdılar. İki çocukları vardır. Biri Joseph "Jack" Leary (d. 1990) ve kızları Devin Leary'dir (d. 1992). Mizahi olarak iyi olan Ann Lembeck The Job isimli sitcom dizisi, romantik komedi Two If By Sea senaryosunu eşi Denis ile birlikte yazmıştır. Kısa absürt komedi hikâyelerinden oluşan National Lampoon's Favorite Deadly Sins (1995) isimli filmin de Lust bölümünü yazan Lembeckin kocası Denis Leary bu filmde de rol almış ve Lust bölümünü yönetmiştir. Jack Leary ise iki defa babasının projesi için kamera karşısına ufak rol için geçmiştir.

Leary aynı zamanda buz hokeyi hayranıdır. Boston Bruinsi tutmakta ve ölesiye Boston Red Sox fanatiğidir. Billy Hicks ile yaşadığı problemin yanı sıra yangında kendi evinde 5 kişinin ölmesi gibi gündeme gelmişliği vardır. 1999 yılında itfaiyeci kuzeni bu yangında ölmüştü.

Uzun zamandır Bill Hicks ile arkadaş idi. Ancak Denis Leary No Cure for Cancer isimli albüm ve stand up gösterisini yayınlayınca Hicks Learynin bunları kendisinden çaldığını iddia etti ve dostlukları bozuldu. Leary birçok kez aynı olmadığını belirtmiştir.

Bazı bilgiler
-------------

Leary, 2004'ten beri Rescue Me dizisini yapmaktadır ve bu dizide de kuzeni itfaiyeci olan ölmüş bir adamı canlandırmaktadır. The Departed filmindeki Mark Wahlberg'in rolünü dizi için geri çevirmişti. Bunun dışında bir spor fanatiği, NHL yıldızı olmak istese de kötü notlar yüzünden yüksek okuldan atılmıştı. oyuncu Emilio Estevez'in yakın dostudur, hatta yine Rescue Me için onun Bobby filmindeki rolünü de geri çevirmişti. Bunun dışında yönetmen Ted Demme ile de dostluğu vardı. Ancak Demme hayatını kaybetti.

Elizabeth Hurley ile iki filmde rol aldı ve aynı zaman da arkadaşlar. Leary, Hurleyin oğlu Damian Charles Bingin vaftiz babasıydı. Mario Cantone and Gina Gershon ile de yakın dostluğu vardı Emerson Kolejinde. Conan O'Brien ile fazla yakın değildir ancak birkaç kez onun programına konuk olarak katılmıştır. Roxbury, Connecticutda eşi ve kendisi için aldığı bir çiftlik evi var. Çiftlik evinde bazı atlar da mevcuttur. Denis Leary çoğu zaman sigara içmesi ile bilinir ve hayatı boyunca vejetaryen olmayacağını stand uplarında da söylemiştir. Asshole şarkısı ile bilinir ve bu şarkısı daha çok Amerikan kültürü ile dalga geçiyordu. Denis, kültür, alkolizm, uyuşturucu, kutlamalar, sigara ve kötü alışkanlıklar gibi birçok konuyu daha çok kullanan Denis Leary, siyah komedi, müzikal komedi gibi tarzları kullanır. Sadece komedi filmlerinde rol almaz, çoğu komedyenin aksine birçok kez ciddi rollerde oynar. Birçok komedyen gibi küfürlü (bazen aşırı) gösteriler kullansa da, cinsellik veya bel altı esprileri pek kullanmamaktadır.

Ödüller
-------

| Yıl | Sonuç | Ödül | Kategori | Film/Dizi |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2000 | **Kazandı** | Blockbuster Entertainment | Romantik dramda En iyi Yardımcı Erkek Oyuncu | *The Thomas Crown Affair* (1999) |
| 2007 | Adaylık | Emmy Ödülleri | Drama dizisinde en iyi oyuncu | *Rescue Me* |
| 2006 | Adaylık | Emmy Ödülleri | Drama dizisinde en iyi oyuncu | *Rescue Me* |
| 2003 | Adaylık | Çocukların Seçimi Ödülü | Animasyonda En Favori Seslendirme | *Ice Age* |
| 2005 | Adaylık | Emmy Ödülleri | Drama dizisinde en iyi senaryo | *Rescue Me* |
| 2005 | Adaylık | Altın Küre Ödülü | Bir Televizyon Dizisinde En iyi Performans - Dram | *Rescue Me* |
| 2002 | Adaylık | Television Critics Association Awards | En iyi Komedi Arşivelemesi | *The Job* |
| 2002 | Aday | Television Critics Association Awards | En iyi Yeni Program | *The Job* |
| 20072006 | Adaylık | Prism Ödülleri | Dramatik dizide en iyi Erkek Oyuncu | *Rescue Me* |
| 200720062005 | Adaylık | Satellite Ödülleri | Dram dizisinde En iyi Erkek Oyuncu | *Rescue Me* |
| 2005 | **Kazandı** | Satellite Ödülleri | Best Ensemble - Televizyon | *Rescue Me* |
| 2006 | Adaylık | Satellite Ödülleri | En iyi Televizyon Dizisi | *Rescue Me* |
| 2005 | Adaylık | Satellite Ödülleri | En iyi TV Dizisi için DVD sürüm (ilk sezon) | *Rescue Me* |
| 2005 | Adaylık | Satellite Ödülleri | En iyi TV Dizisi | *Rescue Me* |
| 2005 | Adaylık | Television Critics Association Awards | Yılın En iyi Dramatik Arşivlemesi | *Rescue Me* |
| 2005 | Adaylık | Television Critics Association Awards | Yılın En iyi Programı | *Rescue Me* |
| 2003 | Adaylık | DVD Exclusive Ödülleri | En iyi Erkek Oyuncu | *Double Whammy* (2001) |

Filmografi
----------

| Yıl | Film | Rol | Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 1987 | *Long Walk to Forever* | Newt | kısa film |
| 1991 | *Strictly Business* | Jake | cameo |
| 1993 | *The Sandlot* | Bill |  |
| *Who's the Man?* | Çavuş Cooper |  |
| *Demolition Man* | Edgar Friendly |  |
| *National Lampoon's Loaded Weapon 1* | Mike McCracken | cameo |
| *Judgment Night* | Fallon |  |
| 1994 | *The Ref* | Gus |  |
| *Gunmen* | Armor O'Malley |  |
| *Natural Born Killers* | Hapishane Mahkûmu | yönetmenin kestiği sürüm, cameo |
| 1995 | *Favorite Deadly Sins* | Jake | TV-filmiayrıca "Lust" bölümünün yönetmeni |
| *Operation Dumbo Drop* | Teğmen David Poole |  |
| *The Neon Bible* | Frank |  |
| 1996 | *Underworld* | Johnny Crown/Johnny Alt |  |
| *Two If by Sea* | Francis "Frank" O'Brien | ayrıca senarist |
| 1997 | *The Second Civil War* | Vinnie Franko | TV-filmi |
| *Love Walked In* | Jack Hanaway |  |
| *SUBWAYStories: Tales from the Underground* | Tekerlekli sandalyedeki adam | TV filmi, "The Red Shoes" bölümü |
| *Wag the Dog* | Fad King |  |
| *Suicide Kings* | Lono Veccio |  |
| *The Real Blonde* | Doug |  |
| *The MatchMaker* | Nick |  |
| 1998 | *Monument Ave.* | Bobby O'Grady | *Snitch* olarak da biliniyor, ismi geçmese de ayrıca senarist |
| *Wide Awake* | Bay Beal |  |
| *Small Soldiers* | Gil Mars |  |
| *A Bug's Life* | Francis | ses |
| 1999 | *True Crime* | Bob Findley |  |
| *Jesus' Son* | Wayne |  |
| *Do Not Disturb* | Simon |  |
| *The Thomas Crown Affair* | Detektif Michael McCann |  |
| 2000 | *Sand* | Teddy |  |
| *Lakeboat* | İtfaiyeci |  |
| *Company Man* | Memur Fry |  |
| 2001 | *Double Whammy* | Ray Pluto | ayrıca ismi geçmeyen yapımcı |
| *Final* | Bill |  |
| 2002 | *Bad Boy* | Doug "Dawg" Munford | *Dawg* olarak da biliniyor |
| *Ice Age* | Diego | sadece ses |
| *The Secret Lives of Dentists* | Slater |  |
| 2003 | *When Stand Up Stood Out* | kendisi | belgesel |
| *The Curse of the Bambino* | Kendisi | belgesel |
| *Reverse of the Curse of the Bambino* | Kendisi | belgesel |
| 2006 | *Ice Age: The Meltdown* | Diego | seslendirme |
|

### Diziler

* *Rescue Me* (2003-)
* *The Job* (2001-2002)
* *Crank Yankers* (bir bölüm,seslendirme)

### Stand-up

* Denis Leary: No Cure for Cancer (1992)(TV)
* Denis Leary: Lock 'n Load (1997)(TV)
* Denis Leary: Merry F#%$in' Christmas (2004) (Gösteri tarzında)

Diskografi
----------

* 1993: *No Cure for Cancer*
* 1997: *Lock 'n Load*
* 2004: *Merry F#%$in' Christmas*

Dış bağlantılar
---------------

* Leary Firefighters Foundation - Resmi site.
* IMDb'de  Denis Leary
* Curlie'de Denis Leary (DMOZ tabanlı)
* Denis Leary interview at AOL Television4 Temmuz 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Denis Leary15 Kasım 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. All Music Guidede
* Dennis Leary Interview in Complex Magazine11 Mart 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Dennis Leary on The Daily Show
* CNN NOLA Firehouses Rebuilt by Leary Fire Fighters Foundation16 Ağustos 2000 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX1297711
* BNF: cb14031754f (data)
* GND: 140589082
* ISNI: 0000 0001 1447 3229
* LCCN: n92045851
* MusicBrainz: dfc43cef-4be2-45a2-931c-56fc48ca0f07
* NKC: xx0024626
* NLI: 987007446270105171
* NTA: 149053789
* SNAC: w6c54g99
* SUDOC: 071528040
* VIAF: 69129474
* WorldCat: lccn-n92045851

 |