**Hindistan rupisi** simgesi (simge: **₹**; kodu: **INR**) ₹ Hindistan'a ait resmi para birimi ve döviz olan Hindistan rupisi'nin simgesidir. Hindistan halkı arasında "halka açık bir rekabet" içerisinde yapılan yarışmadaki seçimin ardından, D Udaya Kumar tarafından tasarlanan simge 15 Temmuz 2010 tarihinde Hindistan Hükûmeti tarafından halka sunulmuştur. Simge kabul edilmeden önce, ülkenin para birimi için yerel dildeki kısaltması olan **Rs** ve **Re** kullanılıyordu. Yeni simge yalnızca Hindistan rupisi ile ilgili olup, Sri Lanka, Nepal ve Pakistan'da genel kullanımı hala U+20A8 ₨ karakterleri kullanılmaya devam etmektedir.

Tasarımın üzerinde bir çift çizgi bulunur ve Devanagari alfabesindeki "र" **Ra** harfi, Latin alfabesindeki "R" harfi ile benzerlik gösterir.

Simgenin tarihçesi
------------------

5 Mart 2009 tarihinde Hindistan Hindistan rupisi için bir simge oluşturulması amacıyla yarışma yapılacağını duyurdu. Maliye Bakanı Pranab Mukherjee, Hindistan'ın 2010 yılı bütçesi için kullanılacak olan ve önerilecek simgenin Hint ahlak ve kültürünü yansıtması gerektiğini açıkladı. Yarışma kapsamında 3.331 simge arasından beş simge elendi. Bu simgeler Nondita Correa-Mehrotra, Hitesh Padmashali, Shibin KK, Shahrukh J Irani ve D Udaya Kumar tarafından önerilmişti. Hindistan Bakanlar Kurulu tarafından 24 Haziran 2010 tarihinde bir toplantı düzenlendi. Ancak simgenin seçilmesi için alınacak Maliye Bakanı'nın talebi üzerine ertelendi. 15 Temmuz 2010 tarihinde simgenin seçilmesi için kurul yeniden bir araya geldi  ve D Udaya Kumar tarafından oluşturulan simgeyi seçtiler. Kumar'ın babası eski bir YMÜ ve DMK'ydı.

Tasarım
-------

Yeni simgede Devanagari alfabesindeki "र" (*ra*) harfi esas alınmış ve Latin alfabesindeki R harfi ile kombine oluşturulmuştur. Simgenin tepesinde bulunan çift çizginin (aradaki boşlukta üçüncü olarak dâhil olmak üzere) Hindistan bayrağına bir ima yaptığı ifade edilmektedir.

Simgeyi tasarlayan D Udaya Kaya Bombay Hindistan Teknoloji Enstitüsü'nde Görsel iletişim bölümü öğrencisi ve Mimarlık mezunudur. Tasarımın arkasındaki felsefe ve düşünceyi yaptığı bir sunum ile açıklamıştır.

Uyuşmazlık
----------

Hindistan rupisi simgesi için düzenlenen yarışmaya katılanlardan birisi olan Rakesh Kumar, seçim sürecinin "farklılıklar ile dolu olduğunu" ve bu nedenle Maliye Bakanlığı ve Hindistan rupisi simgesi seçim komitesi başkanının "kusurlu" olduğunu belirterek bir dilekçeyle Delhi Yüksek Mahkemesi'ne  26 Kasım 2010 tarihinde başvuruda bulundu. Delhi Yüksek Mahkemesi ise, dilekçede tek bir iddiada bulunması ve bunun mahkeme için yeterli zemini oluşturmayacağını belirterek başvuruyu reddetti.

Kullanım
--------

Üzerinde yeni simge bulunan iki yeni rupi.
2010 yılı Temmuz ayında simgenin seçilmesi üzerine Hindistan Hükûmeti, simgeyi ulusal ve uluslararası alanlarda 18 ila 24 ay içerisinde kabul ettirmeye çalışacağını açıkladı.

Yeni simgenin kolaylıkla kullanılabilmesi amacıyla Webrupee gibi web üzerinden simgenin kullanılması gibi yeni çözümlerde getirilmiştir. Böylece rupi simgesinin kullanımı amacıyla API oluşturulmuştur. Ayrıca Ubuntu işletim sistemine entegre olacak şekilde bir bilgisayar yazılımı üretilmiştir.

Büyük bankalar geleneksel olan "₨" simgesini kullanmışlar ve yeni Hindistan rupisi simgesini kullanmaları için baskı kontrolleri yapılmaya başlanılmıştır. Hindistan Posta Bakanlığı tarafından 3 Ekim 2010 tarihinde Commonwealth Oyunlarını anma için, üzerlerinde yeni Hindistan rupisi simgesi bulunan posta pulları yayınlanmıştır. Hindistan Maliye Bakanı Pranab Mukherjee, 28 Şubat 2011 tarihinde yaptığı bütçe konuşmasında, yeni Hindistan rupisi simgesini gelecekteki para konularına dâhil edileceğini açıklamıştır. Yeni çıkartılan 1,2,5 ve 10 rupilerde yeni simge kullanılmış ve paralar tedavüle çıkartılmıştır. 2012 yılı Ocak ayında simge 10, 100, 500 ve 1000 rupiye dahil edilmiş, 12 Nisan 2012 tarihinde ise simge 20 ve 50 rupide kullanılmaya başlanmıştır.

Ancak simge Hindistan'da satılan klavyelerin pek çoğuna hala eklenmemiş ve bilgisayarlarda yaygın kullanımda değildir.

Unicode
-------

Unicode Teknik Komitesi, 10 Ağustos 2010 tarihinde simgesini ₹ U+20B9 koduyla (HTML: ₹ grafik ₹) kabul etmiştir  ve genel rupi simgesinin Unicode 6.0 olarak U +20 A8 ₨ (HTML: ₨) şeklinde kullanılmaya da devam edilebilecektir.

Ubuntu varsayılan olarak Hindistan rupisi simgesini ilk destekleyen işletim sistemi olmuştur  ve 10.10 sürümünden itibaren simgeyi desteklemektedir. Simge Ubuntu yazı tipi ailesine bir kullanıcı tarafından eklenmiştir.

Rupi simgesi Fedora işletim sisteminin Lovelock kod adlı 15'nci sürümüne eklenmiştir.

18 Mayıs 2011 tarihinde Microsoft, Windows Vista, Windows Server 2008, Windows 7 ve Windows Server 2008 R2 işletim sistemlerine bu yeni Hindistan rupisi simgesini ekleyerek destek vermiştir. Bu güncelleştirme yazı tipi desteği, yerel değişiklikler ve klavye desteğini de içermektedir. Windows Update ile artık Hindistan rupisinin yeni simgesinin Alt 8377 alt kod ile eklemek mümkün olmaktadır.

Apple ise iOS 5 sürümünden itibaren yeni Hindistan rupisi simgesini desteklemektedir.

Ayrıca bakınız
--------------

* Para birimi simgesi
* Rupi simgesi

Kaynakça
--------

1. 1 2 3  "Cabinet approves new rupee symbol". Times of India. 15 Temmuz 2010. 20 Temmuz 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Temmuz 2010.
2. ↑   31 Mayıs 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. COMPETITION FOR DESIGN
3. ↑  "India seeks global symbol for rupee". Hindustan Times. 6 Mart 2009. Erişim tarihi: 7 Mart 2009. [*ölü/kırık bağlantı*]
4. 1 2  "Cabinet defers decision on rupee symbol". Sify Finance. 24 Haziran 2010. 18 Temmuz 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2010.
5. ↑  "List of Five Entries which have been selected for Final". Ministry of Finance, Govt of India. 23 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Temmuz 2010.
6. ↑  "Rupee: Which of the 5 final designs do you like?". Rediff Business. 16 Haziran 2010. 13 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Temmuz 2010.
7. ↑  "List of Five Entries which have been selected for Final". Ministry of Finance, Govt of India. 23 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Temmuz 2010.
8. ↑  "Rupee to get a symbol today!". Money Control.com. 26 Şubat 2010. 27 Haziran 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2010.
9. ↑  "Indian Rupee Joins Elite Currency Club". Theworldreporter.com. 17 Temmuz 2010. 27 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2013.
10. ↑  "Ruppe book 3.indd" (PDF). 21 Ağustos 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 24 Mayıs 2013.
11. 1 2  Nair, Harish V (23 Kasım 2010). "'Rs' selection process challenged in High Cout [*sic*]". Hindustan Times. 24 Kasım 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Kasım 2010.
12. ↑  "W.P.(C) No. 7915 of 2010 & CMs 20440-41/2010". Scribd. 17 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Şubat 2011.
13. ↑  "Ubuntu 10.10 First OS to Have Indian Rupee Symbol". 12 Ağustos 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2013.
14. ↑   27 Nisan 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Indian stamp issues 2010
15. ↑   9 Haziran 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Coins with new Rupee symbol soon
16. ↑  "Issue of new series of Coins". RBI. 29 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Kasım 2011.
17. ↑  "This numismatist lays hands on coins with Rupee symbol". *Times of India*. 29 Ağustos 2011. 7 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Kasım 2011.
18. ↑  "Issue of ' 10/- Banknotes with incorporation of Rupee symbol (')". RBI. 11 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ocak 2012.
19. ↑  "Issue of ' 500 Banknotes with incorporation of Rupee symbol". RBI. 29 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ocak 2012.
20. ↑  "Issue of ' 1000 Banknotes with incorporation of Rupee symbol". RBI. 29 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ocak 2012.
21. ↑  "Issue of '100 Banknotes with incorporation of Rupee symbol". RBI. 11 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ocak 2012.
22. ↑  "RBI to issue ₹ 20 and ₹ 50 notes with the new rupee symbol". *Economic Times*. 12 Nisan 2012. 10 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2012.
23. ↑  Michael Everson (19 Temmuz 2010). "Proposal to encode the INDIAN RUPEE SIGN in the UCS" (PDF). 1 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Temmuz 2010.
24. ↑  "Unicode Currency Chart" (PDF). 14 Nisan 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 24 Mayıs 2013.
25. ↑  "U+20B9: Rupee gets Unicode identity". 29 Ağustos 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2013.
26. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 17 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2013.
27. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 20 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2013.
28. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 24 Nisan 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2013.
29. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 26 Mart 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2013.