recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
nasa 6. Astronot Grubu
**NASA 6. Astronot Grubu**, 11 kişiden oluşan Astronot Grubuydu. NASA tarafından isimleri 11 Ağustos 1967'de duyuruldu. 4. Astronot grubu bilim insanlarından oluşuyordu. Ve bu grup dada 2. Kez bilim adamları görev aldı.Uçuş Ekibi Operasyonları Direktörü Deke Slayton 20 ila 30 yeni bilim insanını astronot olarak görevlere dahil etmeyi planlamış ama bu zorunlu durumlar nedeniyle gerçekleşemiştir. NASA, 923 kişinin başvurusundan sadece 11 kişinin başvurusunu kabul etti.(Bu da 11 kişilik 4. Nasa astronot grubunu oluşturdu.) Grup, NASA tarafından on yıldan fazla bir süredir seçilen son grup olacaktı. Apollo Programı sona erdikten sonra NASA'da kalan yedi üye 1982 ve 1996 yılları arasında toplam 15 uçuş gerçekleştirerek, ilk Uzay Mekiği Görev uzmanlarının Temelini oluşturmaya devam etti.

Kaynakça
--------

1. ↑  Orloff, Richard W. (2000). *Apollo by the Numbers: A Statistical Reference* (PDF). NASA History Series. Washington, DC: NASA. ISBN 978-0-16-050631-4. OCLC 44775012. SP-2000-4029. 9 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 30 Mart 2020.
**KabloTV**, Türkiye'de Kablo TV teknolojisini kullanarak yayın yapan, Türksat bünyesinde bir televizyon platformu.

KabloTV'de 123'ü HD, 46'sı ise SD olmak üzere 169 televizyon kanalı ve 11 tane de radyo yer almaktadır. KabloTV yayını Türkiye'de 24 ilde vardır.

Tarihçe
-------

2005-Şubat 2014 arasında kullanılan kurumsal logo
Dünyada 1950'lerde başlayan kablo TV yayıncılığı, Türkiye'de 1988'de Ankara'da PTT tarafından başlatıldı. PTT tarafından 9 şehirde yaygınlaştırılan kablo TV hizmeti 1995 yılında Türk Telekom'a devredildi. Türk Telekom tarafından devralınmasının ardından özel şirketlerle Gelir Paylaşım Ortaklığı modeli sayesinde yaygınlaşmaya devam ederek bugünkü altyapısına ulaştı.

KabloTV sistemi, Türk Telekom'un özelleştirilmesi kararının alınmasının ardından Rekabet Kurulu'nun isteğiyle telekomünikasyon alanında tekelleşmeyi önlemek amacıyla Türk Telekom'dan ayrılarak Türksat'a bağlandı.

Faaliyetlerine hâlen Türksat bünyesinde devam eden KabloTV, Kasım 2008 itibarıyla "Teledünya" markasıyla dijital televizyon yayınına da başladı. Kasım 2016 itibarıyla "Teledünya" yerine KabloTV markasını kullanmaya başladı.

2014-Kasım 2016 yılları arasında kullanılan kurumsal logo
KabloTV, Şubat 2014 tarihinde diğer tüm Türksat hizmetleri gibi logo değişikliğine gitti.

Teknoloji
---------

KabloTV, yayınlarında Conax şifreleme sistemi kullanılmaktadır.

KabloTV Set-Top-Box'larında EPG özelliği mevcuttur. Bu özellik sayesinde kullanıcı tüm kanalların yayın akışlarına anında ulaşabilmekte ve programlarla ilgili bilgi alabilmektedir. İzlemek istediği programı seçip, program başladığında Set-Top-Box'ın otomatik olarak programın olduğu kanalı açmasını sağlayabilmektedir.

DVB-C tuneri bulunan televizyonlarda Set-Top-Box kullanılmadan, şifre çözücü modül (Conax) ve modül içine takılan smart kart ile de kullanılabilir. Modül ile yukarıdaki paragrafta anlatıldığı şekilde EPG kullanılabilir, program sıralaması yapılabilir, tek uzaktan kumanda yeterlidir. Televizyonun MPEG4 desteklemesi durumunda SD ve HD kanalları, MPEG2 desteklemesi durumunda ise yalnızca SD kanallar izlenebilirdir. (Bazı SD kanallar MPEG4 kodlaması ile iletildiğinden izlenemeyebilir.)

Abone sayısı
------------

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'nun verilerine göre Haziran 2023 itibarıyla KabloTV'nin 1.450.399 analog, 1.336.473 dijital abonesi bulunmaktadır.

Ayrıca bakınız
--------------

* Türksat
* Kablonet

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 27 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mart 2016.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 7 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Nisan 2017.
3. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 7 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Nisan 2017.
4. ↑  "2023 3. çeyrek raporu sayfa 79" (PDF). 23 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 23 Ocak 2023.

Dış bağlantılar
---------------

* Türksat Kablo Resmî Web Sayfası 19 Mart 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
**Ati George Sokomanu** (13 Ocak 1937), Vanuatulu siyasetçi.

Erken hayatı
------------

Sokomanu 13 Ocak 1937 tarihinde Yeni Hebridler'e bağlı Mele Adasında doğdu. İlk okul eğitimini Port Vila'da gördü. 1969 yılında yapılan genel seçimlerde Vanuatu Parlamentosuna seçildi. 1974 yılında Güney Pasifik Üniversitesi'nden mezun oldu. 1979 yılında Walter Lini'nin hükûmetinde İçişleri bakanı olarak görev yaptı.

Devlet Başkanlığı
-----------------

1980 yılında Vanuatu'nun bağımsızlığını kazanması ile birlikte parlamentoda yapılan oylama sonucunda ülkesinin ilk Devlet Başkanı olarak seçildi. 17 Şubat 1984'te hakkında çıkan vergi ihlalleri suçlaması nedeniyle görevinden istifa etti. Ancak kısa bir süre sonra 8 Mart 1984'te parlamento tarafından tekrar devlet başkanı olarak seçildi. İkinci devlet başkanlığı dönemi pek çok tartışmalara neden oldu. Bunlardan en öne çıkanı 1988 yılında Başbakan Walter Lini'yi görevden alıp yerine yeğeni Barak Sopé'yi getirmeye çalışmasıydı. Ancak bu isteği Vanuatu Anayasa Mahkemesi tarafından engellendi. 1989 yılında görevini kötüye kullandığı gerekçesi ile görevinden alındı. Daha sonra Anayasa Mahkemesi tarafından hapis cezasına çarptırıldı ama cezası sonra affedildi.

1993-1996 yılları arasında Pasifik Topluluğu'nun genel sekreteri olarak görev yaptı.

Özel hayatı
-----------

Leitak Sokomanu ile olan evliliğinden üç çocuğu oldu. Eşi 2020'de 83 yaşında hayatını kaybetti.

Kaynakça
--------

1. ↑  Premdas, Ralph R.; Steeves, Jeffrey S. (1990). "Political and constitutional crisis in Vanuatu". *The Round Table* (İngilizce). **79** (313). ss. 43-64. doi:10.1080/00358539008453967. ISSN 0035-8533. 27 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2024.
2. ↑  "The Queen's Baton Relay in Vanuatu". *Commonwealth Games - Birmingham 2022* (İngilizce). 4 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2022.
3. ↑  "Wife of Vanuatu's first head of state farewelled". *RNZ* (İngilizce). 16 Kasım 2020. 27 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Kasım 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* ISNI: 0000 0000 2878 8996
* LCCN: n90604071
* VIAF: 36068897
* WorldCat: lccn-n90604071

 |
Maeterlinck - Tiyatro - Davetsiz Misafir
***Çağrılmadan Gelen*** (Fransızca: L'Intruse), Belçikalı yazar Maurice Maeterlinck tarafından 1891 yılında yazılmış bir tiyatro oyunu. Maeterlinck, insanın bilinmeyen güç karşısındaki tragedyasını özellikle Çağrılmadan Gelen oyunundan itibaren işlemeye başlamıştır.[*kaynak belirtilmeli*]

Sinopsis
--------

Oyun, kapıları bahçeye açılan uzaklarda bir evde geçer. Akşam olmaktadır; aile, seksen yaşında neredeyse kör dedeleriyle birlikte bir lambanın etrafında toplanır. Bir rahibe olan babanın kız kardeşi beklenmektedir. Yandaki odada anne zor bir doğumun ardından hasta yatmaktadır. Açık kapılardan rüzgarın ağaçların arasında çıkardığı ses duyulmaktadır. Bir marangoz tahta kesmekte, bahçıvan tırmığını bilemekte, bülbül şakımakta, yapraklar düşmekte, serin bir rüzgâr içeri dolmaktadır. Aile havadan sudan konuşmalarla korkularını savuşturmaya çalışır. Lamba titrer ve söner; saatin sesi zamanın amansız akışına işaret eder; yaşlı adam bir tehlikenin yaklaştığını, davetsiz bir misafirin geldiğini duyar. Saat gece yarısını vurduğunda çocuk ilk kez ağlar, kara cübbeli kız kardeş kapıda belirir ve haç çıkartır. Anne ölür. Davetsiz gelen misafirin ölüm olduğu anlaşılır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Booth, Francis (2011). *The Marionette Plays of Maurice Maeterlinck*. Raleigh, NC: Lulu Press. s. 7. ISBN 9781447776628.
Theristicus caerulescens
***Theristicus caerulescens*** Threskiornithidae familyasında yer alan bir aynak türüdür.

Fiziksel özellikleri
--------------------

Boyu 71 ila 76 cm. arasındadır. Tüyleri gri-siyah renklidir ve ışığın durumuna göre mavimsi parlaklık görümür. Ensesinde ve boynunun arkasında uzun tüyler bulunur. Alnında ince beyaz bir çizgi vardır. Gagası koyu gri, ayakları kırmızıdır.

Dağılımı ve yaşam alanı
-----------------------

Güney Amerika'da Brezilya'nın ortasından güney ve güneydoğuya, Bolivya'nın doğusu ve kuzeyi, Paraguay, Uruguay ve Arjantin'in kuzeyinde bulunurlar. Görece yaygın olan bir kuştur ve Pantanal'da kolaylıkla izlenebilir. Otlaklarda, savanlarda ve bataklıklarda yaşar.

Ekoloji
-------

Böcekler, larvalar, salyangozlar ve nadiren de küçük amfibilerle beslenirler. Koloni hâlinde yuva yapmazlar. Yuvalar 8 ila 20 m. uzunluğunda yüksek ağaçların tepesinde ve genellikle su kenarındadır. Yuvaları çalı çırpı ile birlikte ot ve yapraklardan oluşur. Dişiler iki ila üç yumurta yumurtlar ve kuluçka süreleri 28 gündür.
**Walter Edward Guinness, 1st Baron Moyne** (d. 29 Mart 1880 - 6 Kasım 1944), Anglo-İrlandalı bir asker ve politikacıydı. İngiltere için Güney Afrika ve Birinci Dünya Savaşı'nda savaştı. Muhafazakar Parti milletvekili olarak Parlamento'ya girdi ve Winston Churchill hükûmetlerinde bakanlık yaptı. Parlamento'da Türkler ve Atatürk leyhine konuşmasıyla tanındı.

Ordu'daki görevleri
-------------------

Walter Guinness
1899'da asteğmen rütbesiyle İngiliz Silahlı Kuvvetleri'ne katıldı. Gönüllü olarak II. Boer Savaşı'nda savaştı ve teğmen rütbesine terfi etti. Güney Afrika'da görev yaptı ve bu süreçte çeşitli çarpışmalarda yer alarak adını duyurdu. Fahri yüzbaşı oldu ve *Kraliçe'nin Güney Afrika Madalyası* ile taltif edildi. Birinci Dünya Savaşı kapsamında Mısır ve Gelibolu'da görev yaptı. 1916'da binbaşı oldu. Avrupa'daki muharebelere katıldı ve 1917'de Passendale yakınlarındaki muharebe sonrası *"Distinguished Service Order"* ile ödüllendirildi*.* Bahar Taarruzu'nda görev yaptı. Yarbay rütbesiyle ordudan ayrıldı.

Siyaset kariyeri
----------------

Churchill Koalisyon Hükümeti
Birinci Dünya Savaşı öncesi siyasete girdi. Londra Şehir Konseyi'nde üye olarak yer aldı ve 1907'de Muhafazakar Parti'den Avam Kamarası'na milletvekili olarak seçildi. 1913'te Doğu Anadolu'yu ziyaret etti ve bölgedeki Ermenilerin, Ruslar tarafından gizlice silahlandırıldığını belirtti. Ailesinin Dublin'de fabrika ve değerli mülkleri vardı, İrlanda Bağımsızlığı için lehte oy kullandı.

Winston Churchill tarafından kurulan hükûmetlerde savunma, tarım-balıkçılık ve ekonomi konularında çeşitli görevler aldı. İngiltere'nin Orta Doğu bakanı olarak Mısır'da görev yaparken Yahudi bir terörist grup tarafından suikaste uğrayarak hayatının kaybetti.

### Türkiye ile ilgili görüşleri

Guinness, 1920'li yılların başlarında Parlamento'daki konuşmalarında Mustafa Kemal Atatürk'e hayranlık duyduğunu belirtti.

Turgut Özakman'ın kitabına göre Guinness, Başbakan Lloyd George'un Anadolu'daki Türk birlikleriyle savaşmaları için Yunanistan'ı finanse etmesi aleyhine konuşmalar yaptı. Ayrıca başbakanı dünya barışına karşı gelmekle ve İngiltere'nin dış politikasını Dışişleri'ne yeterince danışmadan şekillendirmekle suçladı.

Kaynakça
--------

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb17700753v (data)
* GND: 105530259X
* ISNI: 0000 0000 6699 8337
* LCCN: nr88008973
* NLI: 987007265633805171
* NTA: 171626397
* SUDOC: 085745421
* VIAF: 26907969
* WorldCat: lccn-nr88008973

 |


1. ↑  *Şu Çılgın Türkler*, syf 323-324, Turgut Özakman
**Duygu Dikmenoğlu** (13 Ağustos 1981, İzmir), Türk manken, sunucu.

### Hayatı

Mersinli Kimya Teknik Lisesi'nde eğitim aldı. Gaye Sökmen Ajansına kaydoldu. 1996 yılında Fransa'da katıldığı "Elite Model Look" yarışmasını kazandı. Yarışmayı kazandıktan sonra profesyonel mankenlik hayatına başladı. Mustafa Sandal‘ın "Jest oldu" adlı klibinde oynadı. 1999 yılındaki ''Elite Model Look'' yarışmasının sunuculuğunu yaptı. Vakko'nun reklam yüzlerinden oldu. Kanaltürk'te "Gel de Katılma", Sky Türk'te "İzlenim", Kanal D'de "Yaşamın İçinden" ve Show TV'de "Genç Kulüp" gibi televizyon programlarında sunuculuk yaptı. İstanbul Yeditepe Üniversitesi iletişim bölümünden mezun oldu.

### Özel Hayatı

1998 yılında manken Bozok Gören ile ilişki yaşadı. 1999 yılında balerin Tan Sağtürk ile 4 yıl nişanlı kaldı. Ağustos 2014 tarihinde gazeteci Tuncay Özkan ile evlendi. Çiftin 3 Mart 2015 tarihinde bir oğulları oldu.

Çalıştığı TV kanalları
----------------------

* 1996-2002: Kanal D
* 2002-2003: Skytürk
* 2003-2004: Show TV
* 2004-2008: Kanaltürk

TV programları
--------------

* 1996-2002: Zirvedekiler Pop (KANAL D)
* 1998-1999: Yaşamın İçinden (KANAL D)
* 1998-2002: Zirvedeki 10 (KANAL D)
* 2001: Bu Gece (KANAL D)
* 2001: Yaşamın İçinden (KANAL D)
* 2001-2002: Bu Sabah (KANAL D)
* 2002-2003: İzlenim (SKYTÜRK)
* 2003-2004: Genç Kulüp (SHOW TV)
* 2004-2008: Gel de Katılma (KANALTÜRK)

Kaynakça
--------

1. ↑  Mynet. "Onların arasındaki bağı öğrenenler şaşkına dönüyor". *Mynet Magazin*. 14 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2024.
2. ↑  "'İyi ki doğdun yarim'". Hürriyet. 12 Ağustos 2011. 18 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2012.
3. ↑  "Tuncay Özkan-Duygu Dikmenoğlu çiftinin 'Güneş'i doğdu". *NTV*. 18 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2024.
**Amitābha** (Sanskritçe: अमिताभ, *Amitābhaḥ*; Çince: 阿彌陀佛, *Āmítuó Fó*; Tibetçe: འོད་དཔག་མེད་, Ö-pa-me) ya da **Sonsuz Işık Budası** Budizmin Mahāyāna okuluna ait yazmalarda adı geçen Buda'lardan biridir. Doğu Asya'ya özgü Arık Ülke mezhebinde en önemli Buda olarak kabul edilir. Vajrayana'da ise, Amitābha uzun ömürlülüğü ile tanınır. Amitābha **Dharmakāra** adında bir bodhisattva olarak yaşadığı sayısız yaşamlar boyunca yaptığı iyiliklerden biriktirdiği sonsuz erdemlere sahiptir.

Öğreti
------

Arık Ülke Budizmi'nin ilk olarak kuzeybatı Hindistan, Pakistan ve Afganistan'da ortaya çıktığı, buradan Orta Asya ve Çin'e yayıldığı kabul edilmektedir.

Sonsuz Yaşam Sutrasına (Mahāyāna Amitāyus Sūtra) göre Amitābha, çok eski devirlerde ve muhtemelen başka bir dünya sisteminde yaşamış Dharmakāra adlı bir rahipti. Sūtra'nın kimi versiyonlarında, Dharmakāra eski bir kraldı; Lokesvararaja Buda'dan Budist öğretileri öğrenince tacını bıraktı. Bundan sonra Buda olmaya ve bir *buddhakṣetra* ("buddha-alanı", bir Buda'nın meziyetleriyle kurulan, olağan uzay ve zamanın dışında var olan bir alem) oluşturmaya karar verdi. İsteyen her varlığın burada yeniden doğabileceği bu alem, Amithaba'nın kırk sekiz yemini'nde tasvir edilmiştir. Sutra'ya göre, Amithaba sayısız yaşamlar boyunca çeşitli erdemler biriktirir ve sonunda Budalığa ulaşır; Sukhāvatī adındaki aleminde yaşamaktadır.

Çin, Vietnam, Kore ve Japonya'da bilinen versiyona göre, Dharmakāra'nın onsekizinci yemini, Amitābha'nın Arık Ülkesinde doğmayı dileyen tüm varlıklar, yalnızca on kez adını söylemekle bile burada yeniden doğabilir. Ondokuzuncu yeminde ise, ölüm anında bodhisattvaları ve diğer önemli Budistlerle birlikte kendisini çağıranların karşısına çıkacağını söyler. Amithaba'nın çağrısındaki bu açıklık ve her tür insanı kabullenme, Arık Ülke inancının Mahayana Budizmine en önemli katkısı olmuştur.

Amitābha öğretileriyle ilgili belli başlı üç Mahāyāna metni vardır:

* Sonsuz Yaşam Sutrası
* Amitabha Sutra
* Amitāyurdhyāna Sūtra

### Mantralar

Amitābha mantrasının Hint formu Sanskritçe: ॐ अमिताभ ह्रीः (Devanagari: *oṃ amitābha hrīḥ*)'nın, Tibet Budizmi'ndeki versiyonu *Om ami dewa hri* (Sanskrit: oṃ amideva hrīḥ) şeklindedir. Japon Shingon Budizminde mantra *On amirita teizei kara un* Hint *oṃ amṛta-teje hara hūṃ*un bir versiyonudur.

Yukarıda sayılan mantraların dışında pek çok Budist okul, Çince 'nianfo' (念佛), Japonca 'nembutsu' denilen Amitābha'nın adını tekrarlama uygulamasını benimsemiştir.

Ayrıca bakınız
--------------

* Buda
* Gautama Buddha
* Lushan Huiyuan

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Amitabha*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 11914820X
* LCCN: n2018244378
* NDL: 00560228
* NLI: 987007293897505171
* VIAF: 36055533
* WorldCat: lccn-n89298443

 |
Heniochi in a map of the voyage of the Argonotlar by Abraham Ortelius, 1624
'*Heniokhiler* veya **Heniochiler** (Yunanca: Ἡνίοχοι, *Heníochoi*, "charioteers") Kolhis'in kuzeybatı kıyılarında (günümüzde Abhazya) ve bazı görüşlere göre Fasis bölgesinde yaşamış antik bir halktır. Bu halkın ülkesinin adı Heniocheia (Grekçe: Ἡνιοχεία) idi.

Halktan birçok tarihçi ve tanınmış kişi bahsetmiştir: Aristoteles, Artemidorus Ephesius, Ovidius, Büyük Plinius, Flavius Arrianus, Strabon ve diğerleri. Dioscurias'tan (Grekçe: Διοσκουριάς), Trabzon'a kadar uzanan geniş bir alanda yaşadıkları belirtilmiştir. Bu halktan ilk olarak Urartularda bulunmuş, MÖ 8. yüzyıla tarihlenen çivi yazıtlarında bahsedilmiştir.

MÖ 5. yüzyıl ile MS 1. yüzyılda yazılmış kaynaklar Heniochilerin modern Soçi ile Pitsunda (Dioskuria) arasında kalan bölgede yaşadıklarını yazmaktadır. Bu durum halkı en eski Abhaz halklardan biri yapmaktadır.
Efesli Artemidorus'a göre, Abhaz halkı Heniochiler MÖ 5. ve 1. yüzyıllar arasında günümüzde Abhazya sınırlarına dahil olan Karadeniz kıyılarında yaşamıştır: - Pitiunt veya Pityus civarından Achaeuntus (günümüz Tuapse'nin yanındaki Şahe nehri) nehrine kadar. Aristoteles, Heniochileri (Acaeilerle birlikte) "adam öldürmeye ve yemeye hazır insanlar" olarak tanımlamıştır.

Ayrıca bakınız
--------------

* Makron-Heniochi Prensliği

Kaynakça
--------

1. ↑  "Stephanus of Byzantium, Ethnica, § H302.11". 21 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Kasım 2019.
2. ↑  "Essays from the History of Georgia – Abkhazia from ancient times till the present days" (PDF). 12 Kasım 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Kasım 2019.
3. ↑  M. Inadze, Institute of History, Georgian Academy of Sciences, PROBLEMS OF ETHNOPOLITICAL HISTORY OF ANCIENT ABKHAZIA
4. ↑  Aristotle (1885). Benjamin Jowett (Ed.). *The Politics of Aristotle*. Oxford: Clarendon Press. s. 248. 2 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Nisan 2017.

| * g
* t
* d
Güney Kafkas halkları |
| --- |
| Etnik gruplar | 
* Gürcüler
* Svanlar
* Zanlar
	+ Megreller
	+ Lazlar

 |
| Tarihsel | 
* Kolhisliler
	+ Bekirler
	+ Bidzerler
	+ Driller
	+ Mahelonlar
	+ Heniochiler
	+ Makronlar
	+ Marlar
	+ Mosinikler
	+ Pasinler
	+ Sanniler
	+ Sedohezler
	+ Skvitinler
	+ Tibarenler
	+ Zidritler
* İberyalılar
	+ Gugarlar
	+ Sasperler
	+ Taokhlar
* Misimianlar

 |

* Gürcistan Sovyet Ansiklopedisi, vol. 11, pg.624, Tb. 1987.
* D. Asheri, "The Achaeans and the Heniochi. Reflections on the Origins and History of a Greek Rhetorical Topos", quoted from Tsetskhladze, Gocha R. (1998). *The Greek colonisation of the Black Sea area: historical interpretation of archaeology*. Franz Steiner Verlag. s. 271. ISBN 978-3-515-07302-8.
**Sedohezler** (Gürcüce: სედოხეზები), Hobi Nehri yakınlarında yaşamış Antik Kolhis halklarından biriydi. Sedohezler ve kralları, Tacitus'un Laz korsan Aniket'in isyanını da anlattığı "Tarih" isimli eserinde geçmektedir. Sedohezlerin kralı, Vespasianus'un saltanatından memnun değildi ve ilk başlarda krala isyan eden Aniket'i korumuştu. Tacitus'a göre, ikili arasındaki müttefikliğin sebebi Aniket'in Sedohez kralına topladığı para ve ganimetleri vermesiydi. Daha sonra Roma kralı için savaşmayı seçen Sedohez kralı, Aniket'i Sedohezlere yakalatarak krala teslim etmiştir. Aniket, daha sonra öldürülmüştür.

Kaynakça
--------

* Janashia S. Georgia on the Way to Early Feudalization. Works, Vol. 1, Tiflis, 1949;
* Inadze M. Gürcü Sovyet Ansiklopedisi, Basım 9, s. 265, Tiflis, 1985.

| * g
* t
* d
Güney Kafkas halkları |
| --- |
| Etnik gruplar | 
* Gürcüler
* Svanlar
* Zanlar
	+ Megreller
	+ Lazlar

 |
| Tarihsel | 
* Kolhisliler
	+ Bekirler
	+ Bidzerler
	+ Driller
	+ Mahelonlar
	+ Heniochiler
	+ Makronlar
	+ Marlar
	+ Mosinikler
	+ Pasinler
	+ Sanniler
	+ Sedohezler
	+ Skvitinler
	+ Tibarenler
	+ Zidritler
* İberyalılar
	+ Gugarlar
	+ Sasperler
	+ Taokhlar
* Misimianlar

 |
**Andon Zako Çajupi Tiyatrosu**; Arnavutluk'un Görice şehrinde bulunan bir tiyatro sahnesidir. Söz konusu yapı; ülkedeki sosyalist yönetimin Sovyetler Birliği'ndeki post-Stalinci iktidar ile arasının açılmasından önceki dönemde, Moskova'nın bir hediyesi olarak inşa edilmiştir. 2000'li yılların sonunda başlatılan yenileme çalışmaları esnasında orijinal tasarımdaki Sovyet klasizminin esintileri Balkan tarzı Art deco elementler kullanılarak törpülenmiştir.

Tarihçe
-------

### Yenileme çalışmaları

2009 yılında, Görice'nin tarihi şehir merkezinde bir yeniden planlama çalışmasının başlatılması gündeme geldi. Tiyatro Meydanı olarak anılan ve ulusal panayırların düzenlendiği geniş alan da söz konusu plana dahil edilerek kentin yeni merkezi olan Aziz Yorgi Bulvarı'na (Shën Gjergji Bulevard) kadar uzanacak bir yaya koridoru oluşturulması hedeflendi. Yapılan çevre düzenlenmesin ardından 2017'de, meydanın odak noktasında yer alan tiyatro binasında hayata geçirilen bir dizi değişiklik sonrasında mekanın yeni bir cephe ve iç tasarıma kavuşması sağlandı. Önceden iki kademeli olarak inşa edilmiş olan seyirci alanı, geniş eğimli bir düzleme dönüştürülerek salonun oturma kapasitesi arttırıldı. Ana cephede, yapının orijinal tasarımındaki beyaz panel olduğu gibi korunarak üzerine siyah bir trajedi maskesi yerleştirilirken; geleneksel mimariye göndermede bulunan taş duvarlı bölüme ise komediyi temsilen beyaz bir maske monte edildi. Maskelerden birinin içbükey, diğerinin dışbükey olarak tasarlanmış olması ise komedi ve trajedi arasındaki tezat ilişkinin somutlaştırılmasına katkı sağladı. Bu iki büyük Sock ve Buskin rölyefine ek olarak, yerel bir çömlek ustası olan Vasillaq Kolevica tarafından yapılan ve tiyatro seyircisini temsil eden 140 küçük terakota maske de Art deco tarzındaki ana cephenin ızgaraları arasına konumlandırıldı.

İnşa edildiği tarihten beri ilk defa onarımdan geçen tiyatronun açılışına dönemin başbakanı Edi Rama, kültür bakanı Mirela Kumbaro, Görice belediye başkanı Sotiraq Filo ve eski başbakan Niko Peleshi katıldı.

Mimari
------

Kaynakça
--------

1. ↑  "Andon Zako Çajupi Tiyatrosu'nun Maskeleri". Arkitera. 28 Ağustos 2018. 10 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2024.
2. ↑  "Andon Zako Çajupi Theatre / Bolles + Wilson" (İngilizce). ArchDaily. 1 Ağustos 2018. 22 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2024.
3. ↑  "Hap dyert teatri më i ri në Shqipëri. Pas 55 vjetësh rikonstruktohet teatri "Andon Zako Çajupi"" [Arnavutluk'un en yeni tiyatrosu kapıları açtı. 55 yıl aradan sonra Andon Zako Çajupi Tiyatrosu yeniden inşa edildi.] (Arnavutça). Arnavutluk Kültür Bakanlığı. 18 Haziran 2017. 22 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2024.
**Alanin (Ala, A)** (HO2CCH(NH2)CH3) aynı zamanda **2-aminopropanoik asit** olarak adlandırılır. En sık kullanılan aminoasittir. Proteinlerin yaklaşık olarak %7.8'i alanin yapıtaşlarından oluşmaktadır. D-alanin, bazı bakterilerin hücre duvarlarında ve peptid antibiyotiklerin yapılarında da bulunmaktadır.

Diğer birçok amino asitte olduğu gibi bu amino asitinde hem L- hem de D- isomeri vardır. Aber aktiv olan diğer bir deyişle doğada var olan isomeri L- Alanin’dir. Bu yazıda ya da bilimsel makalelerde Alanin L- ya da D olarak hiçbir ön ek almayarak sadece Alanin diye bahsedilmişse, burada bahsi geçen L- Alanin’dir.

Tarihi
------

L-Alanin ilk defa ipeğin liflerinden saflaştırılmıştır.
Bu amino asit ilk olarak 1850 yılında Adolph Strecker tarafından sentezlenmiş ve adlandırılmıştır. L-Alanin ilk defa T. Weyl tarafından 1888 yılında proteinlerin bir parçası oluğu ipeğin elyaflarının incelenmesiyle ortaya koymuştur. Protein zincirinde kullanılan amino asitlerin % 29,7’ si L-Alanin’den oluşmaktadır.

Yapısı
------

Alanin, moleküler yapısı en basit olan alifatik amino asitlerden biridir. Alaninin yapısında bulunan alfa-karbon atomu yan zincir olarak bir metil(-CH3) grubuna bağlanmıştır.

Sentezi
-------

Alanin, tememetabolizmasında (glikoliz, glukoneogenez, Krebs döngüsü) önemli bir yere sahiptir

### Sentez Kodonları

* GCU(Guanin-Sitozin-Urasil)
* GCC(Guanin-Sitozin-Sitozin)
* GCA(Guanin-Sitozin-Adenin)
* GCG(Guanin-Sitozin-Guanin)

Fonksiyonları
-------------

Alanindeki metil grubu kimyasal olarak oldukça inaktif olması nedeniyle protein fonksiyonunda ancak dolaylı olarak katkıda bulunabilir. Buna rağmen, özellikle karbon gibi atomlarla hidrofobik bağlar yapabilmesi sebebiyle, alanin substrat tanınmasında ve enzim-substrat ilişkisinin özgül olmasında rol oynayabilmektedir. ALT (Alanin Aminotransferaz) için substrattır.

Kaynakları
----------

Hemen hemen tüm proteinler alanin içermektedirler. Dolayısıyla protein içeren et, süt, yumurta gibi genel besinler aynı zamanda zengin birer alanin kaynağıdır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Adolph Strecker: Ueber die künstliche Bildung der Milchsäure und einen neuen, dem Glycocoll homologen Körper. In: Annalen der Chemie und Pharmacie. 75, 1850, S. 27–45.
2. ↑  T. Weyl: In: Berichte der deutschen Chemischen Gesellschaft. 21 (1888), S. 1407.
3. ↑  Hans-Dieter Jakubke, Hans Jeschkeit: Aminosäuren, Peptide, Proteine. Verlag Chemie, Weinheim 1982, ISBN 3-527-25892-2, S. 19.
4. ↑  Campbell Temel Biyoloji(Fizyoloji İlaveli)sf.178,Palme Yayınları,ISBN 978-605-355-664-0, Original ISBN 978-0-321-96767-1

| * g
* t
* d
Amino asitler |
| --- |
| Ala • Arg • Asn • Asp • Cys • Gln • Glu • Gly • His • Ile • Leu • Lys • Met • Phe • Pro • Pyl• Sec• Ser • Thr • Trp • Tyr • Val |


|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4313291-1
* LCCN: sh85003136
* NLI: 987007292903205171

 |
Antik Roma dininde **Averruncus** veya **Auruncus**, zararı **önleyen** bir tanrıdır. Aulus Gellius, hem insanlara hem de hasatlara felaket getirme ve onları koruma güçlerine sahip, potansiyel olarak kötü huylu tanrılardan biri olduğunu söylüyor.

Adın etimolojisi genellikle Latince fiil *avertere* "*yüz* çevirmek" ile bağlantılı olsa da, daha olası bir kökeni *averro* "süpürmek", veya *averrunco*, "savuşturmak" olabilir, belki büyülü süpürmeye bir referansdır. Varro, mastar fiil *ortalamasının* etimolojisinin birincil işlevi *ortadan kaldırmak* olan tanrı ile paylaştığını ileri sürer. Averruncus, Apollon veya Mars gibi başka bir tanrıya ait *indigitamentalar* arasında olabilir, yani çağrılan tanrının yerel eylemini sabitlemek için bir dua formülerinde kullanılacak bir isim olabilir. Bir tanrının gücünü tekeline almak için gerçek adını gizlemeyle bağlantılı olarak kesin adlandırma, yalnızca Yunanistan ve Roma'nın geleneksel dinlerinde ve senkretistik Helenistik din ve gizem kültünde kanıtlandığı gibi antik çağda duanın önemli bir parçasıydı.

Diğer referanslarda, Averruncus aynı zamanda doğum tanrısı olarak da bilinir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Aulus Gellius, *Attic Nights* 5.12.14: *In istis autem diis, quos placari oportet, uti mala a nobis vel a frugibus natis amoliantur, Auruncus quoque habetur*.
2. ↑  As in the note to Aulus Gellius in the Loeb Classical Library edition. 18 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
3. ↑  Varro, *De lingua latina* 7.102.
4. ↑  Robert Turcan, *The Gods of Ancient Rome* (Routledge, 2001, originally published 1998), p. 41 online. 24 Temmuz 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
5. ↑  William Warde Fowler, *The Roman Festivals of the Period of the Republic* (London, 1908), p. 89.
6. ↑  Matthias Klinghardt, "Prayer Formularies for Public Recitation: Their Use and Function in Ancient Religion," Numen 46 (1999) 1–5; A.A. Barb, "Antaura. The Mermaid and the Devil's Grandmother: A Lecture," *Journal of the Warburg and Courtauld Institutes* 29 (1966), p. 4; Karen Hartnup, *On the Beliefs of the Greeks: Leo Allatios and Popular Orthodoxy* (Brill, 2004), pp. 97–101 online 12 Mayıs 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (in connection with compelling demons).
**Avrupa Polis Başarı Rozeti** (Almanca: *Europäisches Polizei Leistungsabzeichen (EPLA)*) (Fransızca: *Brevet Sportif du Policier Européen)* Avrupa Polis Sporları Birliği (Union Sportive des Polices d'Europe, USPE) tarafından verilen bir nişandır. Nişancılık, yüzme ve koşu dallarında yeterlilik için verilir. Ödül rozet ya da kurdele olarak takılabilir.

Tarih
-----

1982 yılında USPE'ye üye ülkeler, Avrupa polis teşkilatları arasında birliği teşvik etmek ve polis hizmetlerinde sporu özendirmek amacıyla Avrupa Polis Başarı Rozeti'ni oluşturmaya karar vermiştir.

Uygunluk
--------

Avrupa güvenlik hizmetlerinin tüm üyeleri uygundur. Örneğin polis teşkilatı mensupları, askeri hizmet mensupları veya gümrük mensupları.

Gereksinimler
-------------

Şartların bir yıl içinde yerine getirilmesi gerekmektedir. Gereklilikler yaş kategorisine ve cinsiyete göre değişmektedir.

### Nişancılık

* Duruş: Ayakta, bir veya iki ele izin verilir.
* 25 metre mesafe üzerinden beş turluk dört set
* Set başına 30 saniye zaman sınırı
* 9×19mm Parabellum mühimmat

### Yüzme

* Serbest yüzme
* 300 metre mesafe

### Koşmak

* 3000 metre

Ayrıca bknz.
------------

* AE-COPSD Spor rozeti (Fransızca, *Brevet Sportif des Polices Européennes (B.S.P.E.)*; İngilizce, "Avrupa Polis Spor Rozeti")
* Alman Spor Rozeti
* Askeri Yeterlilik için Alman Silahlı Kuvvetleri Rozeti

Kaynakça
--------

1. ↑  "Euroapäisches Polizei Leistungsabzeichen" (Almanca). 5 Şubat 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Eylül 2010.
**Avrupa kökenli beyaz Afrikalılar** veya **Avro-Afrikalılar**, Afrika'daki soylarının tamamı veya bir kısmı Avrupa'ya kadar dayanan insanları ifade eder. 1989'da, Afrika kıtasında Avrupa kökenli tahmini 4,6 milyon insan vardı. Çoğu Hollandalı, İngiliz, Portekizli, Alman ve Fransız kökenlidir; ve daha az ölçüde İtalyanlardan, İspanyollardan ve Yunanlardan gelenler de var. Çoğunluk bir zamanlar Akdeniz kıyılarında veya Güney Afrika'da yaşıyordu. Afrika'daki en eski kalıcı Avrupa toplulukları Ümit Burnu; Luanda, Angola; São Tomé Adası ; ve Santiago, Cape Verde'de Portekizli ve Hollandalı tüccarlar veya askerî personelin bölgeye girişi ile kuruldu. Fransa ve İngiltere Afrika'yı sömürgeleştirdiğinde başka yerleşimci grupları ortaya çıktı. Bölgesel dekolonizasyondan önce, beyaz Afrikalıların sayısı 6 milyona kadar çıkmış olabilir ve kıtanın her yerinde temsil ediliyorlardı.

1962 yılında Afrika kıtasında Avrupalılar ve onların soyundan olanların coğrafi dağılım
  1,000' den az
  1,000' den çok
  10,000' den çok
  50,000' den çok
  100,000' den çok

Kaynakça
--------

1. ↑  *Countries and concepts: an introduction to comparative politics*. ss. 343-373.
2. ↑  Cybriwsky, Roman Adrian. *Capital Cities around the World: An Encyclopedia of Geography, History, and Culture*. ABC-CLIO, LLC 2013. 978-1-61069-247-2 p 54-275.
3. ↑  *Calculated by adding together white residents of every African territory at their peak.*
4. ↑  Volume V: Africa, Australia, and Southern Islands. *Lands and Peoples: The World in Color*. The Grolier Society of Canada Ltd 1955. Library of Congress Catalog Card Number 54-11291. p 19-109.
5. ↑  *The Dilemmas of African Independence*. New York: Walker & Company, Publishers. 1964. ss. 42-55, 105.
**Barbaros Akkaş** (d. 26 Kasım 1976, İstanbul) Türkiye Basketbol Federasyonu millî takımlar idari menajeridir. 1997 yılından 2016 yılına kadar Türkiye Basketbol Milli Takımlarında yöneticilik yapmıştır.

21 Mart 2017 tarihinde Dilara Yılmaz ile evlendi.

Kariyeri
--------

### Milli takımlar idarecilik kariyeri

* 1997 - 1999 Yıldız Milli Takım
* 2001 - 2010 A Milli Takım
* 2000 - 2010 Altyapı Milli Takımlar

### TBL Kulüpleri idarecilik kariyeri

* 1994 - 1997 Ülkerspor altyapısı
* 1999 - 2000 Galatasaray A takımı

### Oyunculuk kariyeri

* 1993 - 1994 2 sene Ülkerspor altyapısında oynadı.

Kariyer Notları
---------------

**A Milli Takım**: 32. Avrupa Şampiyonası 2.lik (2001), 14. Dünya Şampiyonası 9.luk (2002), 33. Avrupa Şampiyonası 12.lik (2003), Avrupa Şampiyonası Eleme Grubu 1.lik (2005), 15. Akdeniz Oyunları 4.lük & Dünya Şampiyonası 6.lık (2006), Avrupa Şampiyonası 11.lik (2007), Avrupa Şampiyonası Eleme Grubu 1.lik (2008), Avrupa Şampiyonası 8.lik (2009), 2010 FIBA Dünya Şampiyonası 2.lik (2010).

**Altyapı Milli Takımlar**: Yıldızlar Avrupa Şampiyonası 2.lik (2003), Yıldızlar Avrupa Şampiyonası 3.lük & Gençler Avrupa Şampiyonası 2.lik & Gençler Albert Schweitzer Turnuvası 1.lik (2004), Yıldızlar Avrupa Şampiyonası 1.lik & Gençler Avrupa Şampiyonası 2.lik (2005), Gençler Albert Schweitzer Turnuvası 2.lik & Ümitler Avrupa Şampiyonası 2.lik & Gençler Avrupa Şampiyonası 4.lük (2006), Yıldızlar Avrupa Şampiyonası 4.lük & Gençler Avrupa Şampiyonası 8.lik & Gençler Dünya Şampiyonası 7.lik & Ümitler Avrupa Şampiyonası 7.lik (2007), Yıldızlar Avrupa Şampiyonası 3.lük & Gençler Albert Schweitzer Turnuvası 2.lik & 13.Turgut Atakol Turnuvası 1.lik & Ümitler Avrupa Şampiyonası 4.lük (2008), T.Telekom Yıldız Erkekler Basketbol Turnuvası 1.lik & Avrupa Olimpik Gençlik Yaz Festivali 3.lük & Yıldızlar Avrupa Şampiyonası 8.lik & Gençler Avrupa Şampiyonası 3.lük & Ümitler Avrupa Şampiyonası 6.lık & 16.Akdeniz Oyunları 3.lük (2009), Yıldızlar Avrupa Şampiyonası 3.lük & Gençler Avrupa Şampiyonası 9.luk & Ümitler Avrupa Şampiyonası 13.lük (2010), 15 Yaş Altı Avrupa Gençlik Oyunları 3.lük & Yıldızlar Avrupa Şampiyonası 7.lik & Gençler Avrupa Şampiyonası 3.lük & Ümitler Avrupa Şampiyonası 6.lık (2011).

Kaynakça
--------

1. ↑  "Barbaros Akkaş". *CBL : Corporate Basketball League*. 6 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ocak 2023.
2. ↑   7 Temmuz 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
3. ↑  İSTANBUL, (DHA). "Barbaros Akkaş dünya evine girdi". *www.hurriyet.com.tr*. 6 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ocak 2023.
**Aya Blaise Kilisesi** (Hırvatça: Crkva Svetog Blaža), Hırvatistan'ın Zagreb şehrindeki *Aşağı Şehir*'de bulunan bir Katolik pariş kilisesidir. Aya Blaise'e adanmıştır ve Hırvat mimar Viktor Kovačić tarafından eklektik tarzda tasarlanmıştır. Bölgede türünün ilk örneği olan betonarme kubbesi ile dikkat çekmektedir.

Tarih
-----

Bölgede bir kilise inşa etme fikri rahip Eduard Sukhin'e aitti. 20. yüzyılın başında, yapılacak yeni kilisenin en iyi mimari projesi için bir yarışma ilan edildi ve Victor Kovacic'in çalışması en iyi proje olarak kabul edildi. Mimar için ilham kaynağı Ravenna'daki ilk Hristiyan binalarıydı. İnşaat 1912'de başladı ve 1915'te tamamlandı.

Mimari ve iç tasarım
--------------------

Zagreb'deki Aya Blaise Kilisesi'nin 1910-1913 arasında çekildiği tahmin edilen bir fotoğrafı. Çeken: Viktor Kovačić.
Tapınağın tabanında eşkenar bir Yunan haçı şekli bulunur ve yapı yaklaşık 18 metre çapında betonarme bir kubbe ile taçlandırılmıştır. 1932'de mermer bir sunak inşa edildi.

Tapınağın içinde yazar İsa Mirko Racchi'nin sunak görüntüsünün tutulduğu Bebek İsa'nın St. Theresa'sına adanmış bir şapel bulunur.

Kubbenin iç kısmında Kutsal Ruh'u güvercin şeklinde tasvir eden bir mozaik bulunur. Yan sunaklar Tanrı'nın Annesi'ne ve İsa'nın Kutsal Kalbi'ne adanmıştır. Narteks, Ivo Kerdich tarafından Padovalı Antonio'yu tasvir eden mermer bir kabartmadır.

Tapınak ayrıca, 1916'da Vojta Branisch tarafından yapılan ve 1969'da restore edilen Hırvat Noel Doğum sahnesine de ev sahipliği yapmaktadır. Karakterler Hırvat ulusal kostümler giymiş şekilde tasvir edilmiştir. Doğum sahnesi, Noel zamanı hariç, yıl boyunca kapalı olan büyük bir ahşap dolapta saklanır.

1911 yılında yapılan Aya Blaise Kilisesi'nin organında bir el kitabı ve 11 kayıtlı bir pedal bulunmaktadır. Organın tam restorasyonu 2003 yılında gerçekleştirildi.

17 Haziran 2017'den bu yana kilisenin müze alanı da vardır bulunmaktadır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 25 Nisan 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2020.
2. ↑  "Župa". *Župa sv. Blaža* (Hırvatça). 14 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2020.
3. 1 2  Vinko Paić (16 Ağustos 2017). "Muzej crkve sv. Blaža". *HRT Magazin* (Hırvatça). 18 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2020.
4. ↑  "U crkvi sv. Blaža su najstarije zagrebačke jaslice". *Laudato* (Hırvatça). 8 Ocak 2014. 26 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2020.

 Wikimedia Commons'ta **Church of St. Blaise in Zagreb** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
| * g
* t
* d
Bizans-Bulgar savaşları |
| --- |
| **Erken dönem savaşları**
* Ongal
* 1. Anhialos
* 1. Markellai
* Rishki Boğazı
* 2. Anhialos
* Berzitia
* 2. Markellai

**Krum'un seferleri**
* Serdica
* Pliska
* Versinikia
* 1. Hadrianopolis
* Burdizon

**I. Simeon'un seferleri**
* **894–896 Savaşı**
	+ Bulgarofigon
* **913-927 Savaşı**
	+ Achelous
	+ Katasyrtai
	+ Pegae
	+ Konstantinopolis

**Svyatoslav'ın Bulgaristan'ı istilası**
* 1. Arkadiopolis
* Dorostolon

**Bizans İmparatorluğu'nun Bulgaristan'ı fethi**
* Trajan Boğazı
* 1. Selanik
* Sperhios
* Üsküp
* 2. Selanik
* Kreta
* 3. Selanik
* Belasitsa (Kleidion)
* Strumitsa
* Manastır (Bitola)
* Setina
* Dirrahium

**Peter Delyan Ayaklanması**
* 4. Selanik
* 5. Selanik
* Ostrovo

**İkinci Bulgar İmparatorluğu**
* Loveç
* Trevne
* 2. Arkadiopolis
* Serez
* Varna
* Klokotnitsa
* 2. Adrianopolis
* Ivaylo Ayaklanması
* Devina
* Skafida
* Rusokastro
 |

**Hadrianapolis Kuşatması,** 813 yılında Bizans İmparatorluğu'nun Bulgar hanı Krum ile yaptığı savaşların ( Bizans-Bulgar Savaşları ) bir parçasıdır.

Bizans kara ordusunun 22 Haziran'da Versinikia savaşında yenilgiye uğratılmasından kısa bir süre sonra başlamıştır. Başlangıçta kuşatma kuvvetine Krum'un (birincil kaynaklarda adı geçmeyen) kardeşi komuta etmekteydi. Han, Konstantinopolis'i kuşatmak için bir orduyla yola çıkmıştı. Bizans'ın kendisini öldürmeye yönelik başarısız girişiminin tüm müzakere umutlarını mahvetmesinin ardından Krum, Doğu Trakya'nın büyük bir kısmını harap etmiş ve ardından hâlâ kuşatma altında olan Hadrianapolis'e dönmüştü. Trakya'daki en önemli Bizans kalelerinden biri olan şehir, kuşatma araçlarıyla saldırıya uğramasına rağmen bir süre dayanmıştır. Ancak dışarıdan herhangi bir yardım almadan garnizon açlık nedeniyle teslim olmak zorunda kalmıştır. Krum'un emriyle Hadrianapolis ve çevresindeki nüfus (yaklaşık 10.000 kişi) Tuna Nehri'nin kuzeyindeki Bulgar topraklarına nakledilmiştir. 

815 yılında imzalanan barış antlaşmasına göre Hadrianapolis Bizans İmparatorluğu'nda kalmıştır.

Kaynakça
--------
**Ayfer Topluoğlu** (d. 31 Ocak 1977), Türk kaleci ve teknik direktör. 1995-2003 yılları arasında Türkiye kadın millî takımında forma giydi.

Erken dönem
-----------

Ayfer Topluoğlu, 31 Ocak 1977'de İstanbul'un Çatalca ilçesinde bağlı Gürpınar Köyünde doğdu. Büyükçekmece Lisesi'nden mezun oldu.

Futbol kariyeri
---------------

Futbola geçmeden önce Ayfer Topluoğlu, 1990-1993 yılları arasında Bakırköyspor'da profesyonel olarak basketbol oynadı.

### Kulüpler

1993-1997 yılları arasında Dinarsuspor'da kalecilik yaptı ve burada ikisi namağlup olmak üzere art arda dört Kadınlar Ligi şampiyonluğu kazandı. Daha sonra Adana Yataşspor'a (1997–1998) oradan da Gemlik Zeytinspor'a (1998-1999) transfer oldu. 1999-2000 sezonunda, Delta Mobilyaspor'la lig şampiyonluğu kazandı. Son olarak, 2002–2003 sezonunda Adana İdmanyurduspor'a transfer oldu.

### Uluslararası

Türkiye kadın millî takımında ilk olarak 10 Eylül 1995 tarihinde Romanya'ya karşı oynanan hazırlık maçında forma giydi. 1997 UEFA Kadınlar Şampiyonası elemelerinde, 1999 FIFA Kadınlar Dünya Kupası elemelerinde G grubunda, 1998 Kadınlar Hasat Kupası'nda, 2001 UEFA Kadınlar Şampiyonası elemelerinde 8. grupta ve 2003 FIFA Kadınlar Dünya Kupası elemelerinde 8. grupta oynadı. Türkiye kadın millî takımı için toplam 30 kez forma giydi ve en çok forma giyen oyunculardan biri oldu.

Antrenörlük kariyeri
--------------------

2002–2003 sezonunun sonunda aktif spor hayatını sonlandırdıktan sonra Topluoğlu, antrenörlük kariyerine devam etti. 2002–2004 yıllarında Tunkaya Futbol Okulu'nda kaleci antrenörlüğü ve ardından 2004-2006 yılları arasında Gürpınarspor'da teknik direktörlük yaptı. 2003 yılında Türkiye genç kadın millî takımının teknik direktör yardımcılığına atandı.

Şimdiki mesleği
---------------

Topluoğlu, 2003-2004 yılları arasında yerel bir gazetede spor muhabirliği ve yerel bir radyo istasyonunda spor yorumculuğu yaptı. Daha sonra 2009 yılına kadar görev yaptığı Gürpınarspor'un kulüp kadrosuna atandı.

Halen İstanbul Beylikdüzü Belediye Başkanlığı'nın spor danışmanlığını yapmaktadır.

Başarılar
---------

### Kulüpler

Dinasuspor
* Şampiyonluk (4): 1993–94, 1994–954, 1995–96, 1996–97

Delta Mobilyaspor
* Şampiyonluk (1): 1999–2000

### Bireysel

* *Fair Play Ödülü* 1995–96

Ayrıca bakınız
--------------

* Sporda Türk kadınları

Kaynakça
--------
**Japonya Olimpiyat Komitesi (JOC)** (Japonca: 日本オリンピック委員会, romanize: *Nippon Orinpikku Iinkai*), Japonya'nın Uluslararası Olimpiyat Komitesi'ne bağlı Olimpiyat Oyunları'nı gerektiği zaman organize etmek ve oyunlara katılan sporculara destek vermekten sorumlu bir komitedir. 1911 yılında kurulmuş oluo 1912 yılında Uluslararası Olimpiyat Komitesi tarafından tanındı. Merkezi Tokyo'da yer almaktadır.

Japonya Olimpiyat Komitesi, bugüne kadar bir Japon şehrinin Olimpiyat Oyunları için yaptığı her teklifin düzenlenmesine yardımcı oldu. Japonya, Olimpiyat Oyunları'nı Yaz Olimpiyatları'nı iki kez (1964 ve 2020 Tokyo) ve Kış Olimpiyatları'nı iki kez (1972 Sapporo ve 1998 Nagano) olmak üzere dört kez düzenledi.

Ayrıca bakınız
--------------

* Olimpiyat Oyunları'nda Japonya

Kaynakça
--------

1. ↑  "About JOC". *www.joc.or.jp* (İngilizce). Japonya Olimpiyat Komitesi. 29 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2024.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Japonya Olimpiyat Komitesi*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Resmî site

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* CiNii: DA03575031
* GND: 16225753-3
* LCCN: no2012015760
* NDL: 00294385
* NLI: 987007430437805171
* VIAF: 156515858
* WorldCat: lccn-no2012015760

 |
Elektrikli süpürge, bir tür aspiratördür
**Elektrikli süpürge**, ortamdaki katı ve sıvı maddeleri emip uzaklaştırmaya yarayan bir ev aletidir. Toz çeken ilk süpürge 1906 yılında Robert Bimm tarafından *Birum* adıyla Fransa'da yapıldı. Bu, pompayla işleyen bir el süpürgesiydi. Tozun toplandığı kısım kova, toz torbası, boru, vb. biçiminde olabiliyordu. Çok geçmeden yerini elektrik motoru ve fandan oluşan bugünkü elektrikli süpürgelere bıraktı. Hatta Danimarka'daki Fisker ve Nielsen şirketi 1910'da elektrikli süpürge satan ilk şirket oldu. Tasarım 17,5 kg ağırlığındaydı.

Elektrikli süpürgelerin çıkış gücü ve verimliliği airwatt cinsinden hesaplanır. Günümüzde süpürgeler üç tipe ayrılmaktadır: Sırt biçimli aletler için *düşey hazneli*, kayaklı ve tekerlekli modeller için *yatak silindirli*, özellikle yere çivilenmiş halılar için kullanılan *emer-döğer torbalı* süpürgeler. Ayrıca toz torbalı (24 Eylül 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.) veya mahfazlı, küçük, özellikle otomobillerin iç kısmı için çok kullanışlı tipler, bundan başka halısız evler için çok pratik, çeşitli biçimlerde *emersüpürgeler* de vardır.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Vacuum cleaner*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4364750-9
* NDL: 01181196
* NKC: ph314940
* NLI: 987007531859505171

 |

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 26 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2023.
Kırmızı ile işaretlenmiş Azerbaycan-Ermenistan devlet sınırı
**Azerbaycan-Ermenistan sınırı** (Azerice: Azərbaycan–Ermənistan sərhədi, Ermenice: Ադրբեջան–Հայաստան սահման, romanize: Adrbecan–Hayastan sahman) Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki uluslararası sınırdır. Sınırın uzunluğu tahminen 996 km (619 mil) ile 1.007,1 km (625,8 mil) arasında değişmektedir. E002 ve E117 Avrupa E-yolları buradan geçmektedir.

*De jure* sınır, eski Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ve Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti sınırının benzeridir ve iki ana bölümden oluşur: batıda Ermenistan ve Azerbaycan'ın Nahçıvan eksklavı sınırı oluştururken doğuda Ermenistan ile 'anakara' Azerbaycan sınır çizgisini oluşturmaktadır. Ek olarak, sınırın her iki tarafında bir dizi enklav vardır, ancak bunlar resmiyetteki varlıkları dışında pratikte geçerliliklerini yitirmişlerdir.

Sınır geçişleri
---------------

Sınır kapalı olmakla beraber ve bölge ağır bir şekilde silahlandırılmıştır. 2020 Dağlık Karabağ Savaşı'nın sona ermesinden bu yana artık Ermenistan ile Dağlık Karabağ Cumhuriyeti arasında bir sınır kalmamıştır. Ancak, 2020 ateşkes anlaşması şartlarına göre, Ermenistan ile Dağlık Karabağ Cumhuriyeti arasında, Laçın Koridoru adında 5 kilometre uzunluğunda bir yol Azerbaycan tarafından sağlanıyor. Bu koridor Rus barışı koruma misyonunun kontrolü altındadır.

Ayrıca bakınız
--------------

* Azerbaycan-Ermenistan ilişkileri
* Azerbaycan'daki Ermeniler
* Ermenistan Azerileri
* Dağlık Karabağ Temas Hattı

Kaynakça
--------

1. ↑  "Armenia". CIA World Factbook. 4 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Nisan 2021.
2. ↑  "Country Report: Azerbaijan Borders". Doğu Finlandiya Üniversitesi. 10 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Nisan 2021.
3. ↑  "Who Won the Karabakh War?" (İngilizce). BBC. 26 Mart 2021. 13 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Nisan 2021.

| * g
* t
* d
Azerbaycan sınırları |
| --- |
| Ermenistan **·**  Gürcistan **·**  İran **·**  Rusya **·**  Türkiye |

| * g
* t
* d
Ermenistan sınırları |
| --- |
| Azerbaycan  • Gürcistan  • İran  • Türkiye |
**Robert McDonald** (d. 22 Ocak 1959, Hull), İngiliz menajer ve eski futbolcu

Futbolculuk kariyeri
--------------------

Robert McDonald futbola 15 yaşında Hull City'de forvet olarak başladı. 5 yıl boyuca takımına hizmet etti. 1976-77 sezonunda A takımda forma giymeye başlayan McDonald, 1978-79 sezonunda 10 maçta 2 gol atmayı başardı.

1979'da Hollanda'nın SC Cambuur takıma geçti ve uzun süreli Hollanda kariyerine başladı. Daha sonra FC Wageningen takımında forma giydi. 81-82 sezonunda Willem II'da 33 maçta 17 gollük performansıyla dikkat çekti. 1982'de transfer olduğu FC Groningen'da 3 sezon oynadı. 86 maçta 41 gollük performansıyla kariyer zirvesini yaptı. Ronald Koeman ve Ruud Gullit ile beraber oynadıkları ilk sezonlarında takım lig 3.sü olarak tarihinde ilk kez Avrupa Kupaları'na gitmeye hak kazandı. 1985-86 sezonunda PSV'ye transfer oldu. 24 maçta 13 gol attığı sezonu şampiyon olarak tamamladılar.

1986'da Portekiz'in önemli takımlarından Sporting Lizbon'a transfer oldu. Ancak 6 maç sonra takımdan gönderildi. Sezonu eski takımı FC Groningen'de tamamladı. 1987 sezonuna ise Belçika'nın Racing Jet Bruxelles takımında başlasa da yine sonunu getiremedi. Danimarka'nın Ikast FS takımında ise sadece 2 maç oynayabildi. 1988-89'da ülkesine dönüp Newcastle United'da forma giydi. 10 lig maçında 1 gol attı ve takım küme düştü. 1989'da İngiliz Gordon Milne tarafından diğer İngiliz oyuncular Ian Wilson ve Alan Walsh ile Beşiktaş'a transfer edildi, ancak Türkiye'deki futbol ortamına alışamayıp Beşiktaş'ın verdiği ücrette sıkıntı çıkınca takımı terk etti. Hollanda takımı BV Veendam'a dönen McDonald, 1992'ye kadar forma giydi ve futbolu bıraktı.

McDonald, Hollanda 1. Lig'inde 4 takım forması altında 91 gol atarak, 1. Lig'de en çok gol atan golcüler listesinde halen ilk 100'de yer almaktadır.

Teknik direktörlük kariyeri
---------------------------

Futbolu bıraktıktan sonra menejerlik hayatına atılan McDonald, kariyerine yine Hollanda'da devam etti. Önce FC Emmen, daha sonra da PEC Zwolle takımında yardımcı teknik adamlık yaptı. 1997'den 1999'a kadar ilk teknik direktörlük deneyimini amatör Hollanda takımı DOVO'da yaşadı. 1999-2000 sezonunda Hollanda 1. Lig takımı BV De Graafschap'a geçti. 2001-2002'de ünlü Hollanda takımı Ajax'ın Güney Amerika'daki pilot takımı Ajax Cape Town FC'nin başına geçti. Daha sonra eski takımı SC Cambuur, Hollanda'dan VVOG, İrlanda'dan Sligo Rovers ve Slovak FK AS Trenčín'i çalıştırdı. 2009'dan beri ise Hollanda amatör futbol takımı V.V. De Meern'de altyapıda görev almaktadır. Nisan 2010'da eski takımı DOVO'nun başına tekrar geçerek, sezon sonuna kadar teknik direktörlüğünü yapmıştır.

Bu takımlar dışında 2005'te Ajax'ın Amerika'daki genç kampını yönetmiştir. 2003'te Hollanda'da yapılan Surinamlı futbolcuların yılda bir oynadığı maçta Frank Rijkaard ve Edgar Davids'in yönettiği Surinam takımına karşı Hollanda 2. Ligi karmasını yönetmiştir. Maçı Surinam karması 5-2 kazanmıştır.

Başarılar
---------

* **Eredivisie Şampiyonluğu (1)**:
	+ PSV - 1985-86