Stuart Whitman ve Ina Balin
***Dehşet Ülkesi*** (Orj. ***The Comancheros***), Michael Curtiz'in yönettiği, Paul Wellman'ın 1952 tarihli aynı adlı romanından uyarlanan, John Wayne ve Stuart Whitman'ın başrol oynadığı, 1961 yapımı bir Amerikan Sinemaskop Western filmidir. Yardımcı oyuncular arasında Ina Balin, Lee Marvin, Nehemiah Persoff, Bruce Cabot, Jack Elam, Joan O'Brien, Patrick Wayne ve Edgar Buchanan yer alıyor. Ayrıca adı geçmeyen yardımcı rollerde western filminin usta isimleri Bob Steele, Guinn "Big Boy" Williams ve Harry Carey Jr. da yer alıyor.

Ölümcül bir hastalık Curtiz'in (*Kazablanka* ve *Robin Hood'un Maceraları'nın* yönetmeni) filmi bitirmesini engellediğinde, Wayne yönetmenliği devraldı, ancak afişte adı geçmedi. Curtiz, film tamamlandıktan kısa bir süre sonra öldü.

Konusu
------

İç Savaş öncesi Teksas'ta, haydut kumarbaz Paul Regret, Louisiana'lı bir yargıcın oğlu Emil Bouvier'i bir düelloda öldürdükten sonra ölüm cezasına çarptırılmamak için kaçar. Regret, Bouvier'i (düelloyu ayarlayan) kolundan yaralamayı planlamıştır, ancak Bouvier yana doğru adım attığı için ölmüştür. Regret, gizemli bir bayan olan Pilar Graile ile yapılan bir buluşmanın ardından Teksas Korucu Yüzbaşı Jake Cutter tarafından yakalanır. Regret kaçmayı başarır, ancak Cutter ile bir barda şans eseri karşılaşmasının ardından yeniden yakalanır.

Cutter, Regret'i Louisiana'ya geri getirirken, para kazanmak ve sınırda kargaşa yaratmak için, Komançi Kızılderililerine silah ve viski temin eden eski bir subayın başını çektiği büyük bir kanun kaçağı çetesi olan "Komançerolar"la savaşmak için mahkumla güçlerini birleştirmek zorunda kalır. Komançiler aniden saldırdığında Cutter bir arkadaşının sahibi olduğu bir çiftliktedir. Saldırı sırasında Regret bir ata atlar ve uzaklaşır, ancak kaçıp kurtulmak yerine saldırıyı püskürten Texas Rangers bölüğüyle geri döner. Regret'in bu kahramanlığı sebebiyle Rangerlar ve Teksaslı bir yargıç, Regret'in Komançeroların ikmal hattını gözetlemelerine yardım ettiği için herhangi bir düelloya karışmış olamayacağı yalanıyla onu ceza almaktan kurtarırlar. Regret, sonrasında resmi bir yemin ederek Teksas Rangerları arasında katılır.

Komançeroların tedarikçilerinden Crow adlı biriyle karşılaşıp onu öldürdükten sonra Cutter ve Regret, onun teslimat arabasını devralır ve çöldeki gizli bir vadinin dibindeki kendi kendine yeten Komaçero topluluğuna sızarlar. Pilar, tekerlekli sandalyeye mahkum acımasız Komançero lideri Graile'nin kızı olarak yeniden ortaya çıkar. Alkolün su gibi aktığı bir gecenin ardından Cutter, Graile'i teslim alır. Pilar ve Regret arasında bir aşk gelişir ve hep birlikte kaçmaya karar verirler. Kaçış sırasında oğlunun ölümünü emrettiği için Graile kendisine kin besleyen topluluktaki yaşlı bir kadın tarafından bıçaklanarak öldürülür. Arabayla çatışarak kaçan Regret, Plar ve Cutter, Komançi ve Komançeroları tarafından yakalanmak üzere iken yetişen Teksas Rangerları tarafından kurtarılırlar. Savaşın ardından Regret ve Pilar birlikte Meksika'ya gitmek üzere Cutter'la vedalaşırlar.

Oyuncular
---------

* John Wayne - Yüzbaşı Jake Cutter
* Stuart Whitman - Paul Regret
* Ina Balin - Pilar Graile
* Nehemiah Persoff - Graile
* Lee Marvin - Tully Crow
* Michael Ansara - Amelung
* Bruce Cabot - Binbaşı Henry
* Joan O'Brien - Melinda Marshall
* Patrick Wayne - Tobe (Teksas Rangerı)
* Richard Devon - Estevan
* Jack Elam - Horseface
* Henry Daniell - Gireaux
* Edgar Buchanan - Yargıç Thaddeus Jackson Breen
* Guinn "Big Boy" Williams - Ed McBain (silah kaçakçısı)
* Bob Steele - Pa Schofield
* Leigh Snowden - Evie – otel odasındaki sarışın (adı geçmiyor)[*kaynak belirtilmeli*]
* George J. Lewis - Şef Demir Gömlek (Iron Shirt) (adı geçmiyor)
* Aissa Wayne - Bessy Marshall (adı geçmiyor)

Yapım
-----

 John Wayne *Dehşet Ülkesi'nde*
Wellman'ın romanı, *Giant'*ın (1956) ardından sonra onu yönetmek isteyen George Stevens tarafından beyazperde için satın alınmıştı. Ancak daha sonra *The Diary of Anne Frank*'ın yapımıyla ilgilenmeye başladı ve filmin haklarını 300.000 dolara Fox'a sattı. Clair Huffaker, filmi yapımcı Charles Brackett'e uyarlamak üzere stüdyoyla anlaştı ve başrolde Gary Cooper yer aldı. Robert Wagner, Cooper'ın yedeği olarak sıradaydı.

Ancak, Cooper'ın sağlığı bozuktu ve 1961 yılının başlarında Douglas Heyes yazar ve yönetmen olarak ilan edildi. John Wayne ve Charlton Heston boşrol oyuncuları olarak açıklandı ancak Heston ayrıldı ve yerine Tom Tryon geldi, ardından yönetmen Heyes ayrıldı ve yerine Michael Curtiz geldi. Fox, senaryoyu Wayne'in düzenli yazarı James Edward Grant'a yeniden yazdırdı.

Daha sonra 1964 yılı yapımı *Rio Conchos*>'ta benzer bir başrol oynayacak olan Whitman, romanın başrolü olan Paul Regret karakterini canlandırırken, John Wayne'nin rolünün de film versiyonu için güçlendirilmesi gerekiyordu. Wellman, romanı yazarken Regret karakteri için Cary Grant'i tasavvur etmişti. Gary Cooper ve James Garner başlangıçta başroller olarak belirlenmişti ancak Cooper'ın sağlık durumunun elvermemesi ve Garner'ın Jack L. Warner ile olan bir anlaşmazlık nedeniyle kara listeye alması onları proje dılında bıraktı.

Filmde asistan olarak çalışan Tom Mankiewicz'e göre Curtiz yapım sırasında sürekli hastaydı ve yönetmenliği zaman zaman John Wayne devralmıştı. Wayne, Mankiewicz'e John F. Kennedy düğmesini çıkarmasını söyler.

Filmin bazı bölümleri Utah'taki Professor Valley, Dead Horse Point, King's Bottom, La Sal Dağları, Fisher Valley, Onion Creek, Hurray Pass ve Haver Ranch'te çekildi. 1843'te Teksas'ta geçmesine rağmen, tüm karakterler Winchester kaldıraçlı tüfekleri ve neredeyse otuz yıl sonrasına kadar üretime girmeyen Colt Peacemaker tabancalarını kullandılar.

Filmle paralel bağlantılı olarak Dell Comics tarafından bir de çizgi roman uyarlaması Four Color #1300 (Şubat 1962) hazırlandı.

Tema şarkısının Claude King versiyonu ülke çapında en iyi 10 hit arasında yer aldı ve Billboard Magazine pop listelerinde 71. sıraya kadar yükseldi.

Tepkiler
--------

*Variety* dergisi şunu yazmıştı: "*The Comancheros*, eski tarz, büyük, atılgan, sınır tanımayan bir aksiyon-western filmi, ve son derece incelikli... Wayne'in, kişiliğinin özelliklerine göre özel olarak tasarlanmış, karakterli, ağzı sıkı ama sinirlendiğinde dikkatli olan beyazperde kişiliği bir rolde açıkça rahat olduğu ortada. Lee Marvin kısa ama renkli rolünde yarım kafalı, huysuz bir Komançero ajanı olarak canlı bir izlenim bırakıyor."

Bosley Crowther filmi "o kadar titiz bir vahşilik ve yumuşaklık içinde, çok eğlenceli bir yapım" olarak nitelendirmiştir; Crowther'e göre, "Burada bir an bile ciddiyet yok, abartı dalgasıyla gerçekleştirilmeyen bir ayrıntı yok, inandırıcı bir karakter yok."

Film, Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada'da 3,5 milyon dolarlık gişe yaptı.

Ayrıca bakınız
--------------

* John Wayne'in filmografisi

Kaynakça
--------

1. 1 2 3  Crowther, Bosley (2 Kasım 1961). "John Wayne Stars in 'The Comancheros'". *The New York Times*. 23 Nisan 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Nisan 2012.
2. ↑  Solomon, Aubrey; Lanham, Maryland (1989). *Twentieth Century Fox: A Corporate and Financial History (The Scarecrow Filmmakers Series)*. Scarecrow Press. s. 252. ISBN 978-0-8108-4244-1.
3. 1 2  "Some Revisions". *Variety*. 8 Ocak 1964. s. 71.
4. ↑  WAGNER STEPS UP WORK IN MOVIES: Actor Forms Concern, Signs 3-Picture Columbia Deal By HOWARD THOMPSON. New York Times 21 Jan 1961: 18.
5. ↑  Nat Segaloff, *Final Cuts: The Last Films of 50 Great Directors*, Bear Manor Media 2013 p 75-76
6. ↑  "James Garner: You Ought to be in Pictures". Movieline. 1 Mayıs 1994. 28 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Nisan 2012.
7. ↑  Tom Mankiewicz and Robert Crane (2012). *My Life as a Mankiewicz: An Insider's Journey Through Hollywood*. University Press of Kentucky. ss. 50-52. ISBN 9780813136059. 19 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Nisan 2014.
8. ↑  Mankiewicz, Tom *My Life as a Mankiewicz: An Insider's Journey Through Hollywood* (2012) p. 50
9. ↑  D'Arc, James V. (2010). *When Hollywood came to town: a history of moviemaking in Utah*. 1st. Layton, Utah: Gibbs Smith. ISBN 9781423605874.
10. ↑  "Model 1866". *www.winchestercollector.org*. 21 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Kasım 2018.
11. ↑  "Single Colt Army". *www.americanrifleman.org*. 5 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Kasım 2018.
12. ↑  Comic Book DB'te Dell Four Color #1300
13. ↑  "The Comancheros". *Variety.com*. Variety. 31 Aralık 1960. 28 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi.

Dış bağlantılar
---------------

* IMDb'de *Dehşet Ülkesi*
* TCM Movie Database'de *Dehşet Ülkesi (film)*
* AllMovie'de *Dehşet Ülkesi (film)*
* *The Comancheros*; Amerikan Film Enstitüsü kataloğu
* Rotten Tomatoes'ta *The Comancheros*

| * g
* t
* d
Michael Curtiz’in filmleri |
| --- |
| 1910’lar | 
* *The Last Bohemian*
* *Today and Tomorrow*
* *Captive Souls*
* *My Husband's Getting Married*
* *The Exile*
* *The Borrowed Babies*
* *The Princess in a Nightrobe*
* *Prisoner of the Night*
* *Bánk Bán*
* *Golddigger*
* *One Who Is Loved By Two*
* *Seven of Spades*
* *The Strength of the Fatherland*
* *The Karthauzer*
* *The Black Rainbow*
* *The Wolf*
* *The Medic*
* *Mr. Doctor*
* *Master Zoard*
* *The Red Samson*
* *The Last Dawn*
* *Spring in Winter*
* *Tartar Invasion*
* *Secret of St. Job Forest*
* *Nobody's Son*
* *The Charlatan*
* *A Penny's History*
* *The Fishing Bell*
* *Earth's Man*
* *The Colonel*
* *Peace's Road*
* *Jean the Tenant*
* *The Merry Widow*
* *Magic Waltz*
* *A skorpió I.*
* *The Devil*
* *Lulu*
* *Lu, the Coquette*
* *Júdás*
* *The Ugly Boy*
* *Alraune*
* *99*
* *The Sunflower Woman*
* *Liliom* (bitirmedi)
* *The Lady with the Black Gloves*

 |
| 1920’ler | 
* *Boccaccio*
* *The Star of Damascus*
* *The Scourge of God*
* *Mrs. Tutti Frutti*
* *Good and Evil*
* *Mrs. Dane's Confession*
* *Labyrinth of Horror*
* *Sodom and Gomorrah*
* *Young Medardus*
* *Avalanche*
* *Nameless*
* *A Deadly Game*
* *General Babka*
* *Harun al Raschid*
* *The Moon of Israel*
* *Red Heels*
* *Cab No. 13*
* *The Golden Butterfly*
* *The Third Degree*
* *A Million Bid*
* *The Desired Woman*
* *Good Time Charley*
* *Tenderloin*
* *Noah's Ark*
* *Glad Rag Doll*
* *Madonna of Avenue A*
* *The Gamblers*
* *Hearts in Exile*

 |
| 1930’lar | 
* *Mammy*
* *Under a Texas Moon*
* *The Matrimonial Bed*
* *Bright Lights*
* *A Soldier's Plaything*
* *River's End*
* *Demon of the Sea*
* *God's Gift to Women*
* *The Mad Genius*
* *The Woman from Monte Carlo*
* *Alias the Doctor*
* *The Strange Love of Molly Louvain*
* *Doctor X*
* *The Cabin in the Cotton*
* *20,000 Years in Sing Sing*
* *Mystery of the Wax Museum*
* *The Keyhole*
* *Private Detective 62*
* *Goodbye Again*
* *The Kennel Murder Case*
* *Female*
* *Mandalay*
* *Jimmy the Gent*
* *The Key*
* *British Agent*
* *The Case of the Curious Bride*
* *Black Fury*
* *Front Page Woman*
* *Little Big Shot*
* *Captain Blood*
* *The Walking Dead*
* *The Charge of the Light Brigade*
* *Stolen Holiday*
* *Mountain Justice*
* *Kid Galahad*
* *The Perfect Specimen*
* *Gold Is Where You Find It*
* *Vatan Kurtaran Aslan* (William Keighley ile birlikte)
* *Four's a Crowd*
* *Four Daughters*
* *Angels with Dirty Faces*
* *Dodge City*
* *Daughters Courageous*
* *The Private Lives of Elizabeth and Essex*
* *Four Wives*

 |
| 1940’lar | 
* *Virginia City*
* *The Sea Hawk*
* *Santa Fe Trail*
* *The Sea Wolf*
* *Dive Bomber*
* *Captains of the Clouds*
* *Yankee Doodle Dandy*
* *Casablanca*
* *Mission to Moscow*
* *This Is the Army*
* *Passage to Marseille*
* *Janie*
* *Roughly Speaking*
* *Mildred Pierce*
* *Night and Day*
* *Life with Father*
* *The Unsuspected*
* *Romance on the High Seas*
* *My Dream Is Yours* (Friz Freleng ile birlikte)
* *Flamingo Road*
* *The Lady Takes a Sailor*

 |
| 1950’ler | 
* *Young Man with a Horn*
* *Bright Leaf*
* *The Breaking Point*
* *Force of Arms*
* *Jim Thorpe – All-American*
* *I'll See You in My Dreams*
* *The Story of Will Rogers*
* *The Jazz Singer*
* *Trouble Along the Way*
* *The Boy from Oklahoma*
* *The Egyptian*
* *White Christmas*
* *We're No Angels*
* *The Scarlet Hour*
* *The Vagabond King*
* *The Best Things in Life Are Free*
* *The Helen Morgan Story*
* *The Proud Rebel*
* *King Creole*
* *The Hangman*
* *The Man in the Net*

 |
| 1960’lar | 
* *The Adventures of Huckleberry Finn*
* *A Breath of Scandal*
* *Francis of Assisi*
* *The Comancheros*

 |
| Kısa filmler | 
* *Jön az öcsém* (1919)
* *Sons of Liberty* (1939)

 |
| Yapımcı | 
* *Bright Lights* (1935)

 |