Başlığın diğer anlamları için Eğitim (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.

|  |
| --- |
|  Makale serilerinden |
| **Eğitim** |
| Disiplinler
* Değerlendirme
* Tarih
* Organizasyon
* Felsefe
* Psikoloji (okul - rehberlik - öğrenme - gelişim)
* Teknoloji (elektronik değerlendirme)
* Öğretim teknolojisi
* Uluslararası eğitim
* Okul danışmanlığı
* Özel eğitim
* Kadın eğitimi
* Öğretmen eğitimi
* Eğitim hakkı
* Ücretsiz eğitim
* Yetişkin eğitimi
 |
| Müfredat alanları
* Sanat
* Beden eğitimi
* İş
* Bilgisiyar bilimleri
* Okul öncesi
* Mühendislik
* Dil (Türkçe)
* Okuryazarlık
* Matematik
* Bilim
* Sosyal bilimler (sosyoloji)
* Teknoloji
* Meslekî
 |
| Yöntemler
* Vaka çalışması
* Konuşma çözümlemesi
* Söylem çözümlemesi
* Faktör analizi
* Faktöriyel deney
* Odak grubu
* Meta-analiz
* Çok değişkenli istatistikler
* Katılımcı gözlem
 |
| * g
* t
* d
 |

Sınıfta telkin etme, çalışma materyaline politik içeriğin dahil edilmesi veya öğrencilere aşılamak için rollerini kötüye kullanan öğretmenler, düşünce özgürlüğü ve eleştirel düşünme özgürlüğü arayan eğitim hedeflerine aykırıdır.
**Eğitim**; okullar, kurslar ve üniversiteler vasıtasıyla bireylere hayatta gerekli olan bilgi ve kabiliyetlerin sistematik bir şekilde verilmesi. Öğretmen, eğitmen, mentor, pedagoglar gerekli bilgileri öğrencilere verirler.

Eğitim, bireyin doğumundan ölümüne süregelen bir olgu olduğundan ve politik, sosyal, kültürel ve bireysel boyutları aynı anda içinde bulundurduğundan, tanımının yapılması zor bir kavramdır. Bireylerin toplumun standartlarını, inançlarını ve yaşama yollarını kazanmasında etkili olan tüm sosyal süreçlerdir. Kişinin yaşadığı toplum içinde değeri olan, yetenek, tutum ve diğer davranış biçimlerini geliştirdiği süreçlerin tümüdür. Seçilmiş ve kontrollü bir çevrenin (özellikle okulun) etkisi altında sosyal yeterlilik ve optimum bireysel gelişmeyi sağlayan sosyal bir süreçtir. Eğitim, önceden saptanmış esaslara göre insanların davranışlarında belli gelişmeler sağlamaya yarayan planlı etkiler dizesidir. Eğitim, bireyin davranışlarında kendi yaşantısı yoluyla kasıtlı olarak istedik değişme meydana getirme sürecidir.

Genellikle resmi, yani kurumsal, eğitimle bir kullanıldığından bağlama göre öğretim, öğrenim gibi kavramlarla sıkça karıştırılmaktadır. Bu söylemde düşünüldüğünde eğitim kavramı iki genel çatıda tartışılabilir: toplumsal ve kurumsal eğitim.

Örgün eğitim, devlet okulları gibi karmaşık bir kurumsal çerçevede gerçekleşir. Yaygın öğrenme de yapılandırılmıştır, ancak örgün eğitim sisteminin dışında gerçekleşirken, yaygın eğitim günlük deneyimler yoluyla yapılandırılmamış öğrenmedir. Örgün ve yaygın eğitim; erken çocukluk eğitimi, ilköğretim, ortaöğretim ve yükseköğretimi kapsayan düzeylere ayrılmıştır. Diğer sınıflandırmalar öğretmen merkezli eğitim, öğrenci merkezli eğitim gibi öğretim yöntemine, fen eğitimi, dil eğitimi ve beden eğitimi gibi konuya odaklanır. "Eğitim" terimi aynı zamanda eğitimli kişilerin zihinsel durumlarına ve niteliklerine ve eğitim olaylarını inceleyen akademik alana da atıfta bulunabilir.

Temel olarak eğitim, kültürel değer ve normları öğreterek çocukları topluma sosyalleştirir. Onları toplumun üretken üyeleri olmaları için gereken becerilerle donatır. Bu sayede ekonomik büyümeyi teşvik ederek yerel ve küresel sorunlara karşı farkındalığı artırır. Organize kurumlar eğitimin birçok yönünü etkiler. Örneğin hükûmetler okuldaki derslerin ne zaman yapılacağını, ne öğretileceğini ve kimlerin katılabileceğini veya katılması gerektiğini belirlemek için eğitim politikası belirler. UNESCO gibi uluslararası kuruluşlar, tüm çocuklar için ilköğretimin teşvik edilmesinde etkili olmuştur.

Eğitimin başarılı olup olmadığını birçok faktör etkilemektedir. Psikolojik faktörler motivasyonu, zekayı ve kişiliği içerir. Sosyoekonomik durum, etnik köken ve cinsiyet gibi sosyal faktörler sıklıkla ayrımcılıkla bağlantılıdır. Diğer faktörler arasında eğitim teknolojisine erişim, öğretmen kalitesi ve ebeveyn katılımı yer almaktadır.

Eğitimi inceleyen temel akademik alana eğitim çalışmaları denir. Eğitimin ne olduğunu, amaç ve etkilerinin neler olduğunu ve nasıl geliştirilebileceğini inceler. Eğitim çalışmalarının felsefe, psikoloji, sosyoloji, eğitim ekonomisi gibi birçok alt alanı vardır. Ayrıca karşılaştırmalı eğitim, pedagoji ve eğitim tarihi de tartışılmaktadır.

Etimoloji
---------

Eğitim, Türkçede sözlük anlamı *"Birinin akla uygun, fiziksel ve moral gelişmesi üzerine etki yaparak çeşitli davranış yatkınlıkları, bilgi ve görgü aşılayarak önceden tespit edilmiş amaçlara göre onun belirli bir yönde gelişmesini sağlamak, terbiye etmek"* olan ***eğitmek*** kelimesinden türetilmiştir. İngilizce ve diğer Avrupa dillerinde ***education/educazione*** olarak adlandırılır ve semantik açıdan Latince ***educare*** fiilinden gelir; *inşa etmek, ayağa kaldırmak, dikmek* manasındadır.

Yurt dışı eğitim
----------------

Yurt dışı eğitim, genellikle az gelişmiş ya da gelişmekte olan ülkelerden gelişmiş ülkelere yönelen bir öğrenci akımı olarak algılansa da, aslında kendi vatandaşı bulunulan topraklar dışında, dini, dili, kültürü farklı yabancı bir ülkede eğitim almaktır. Öğrencilerin eğitim hayatlarının belli bir kısmını yurt dışındaki ülkelerde yaşayarak sürdürmesidir.

Yurt dışı eğitim, dil eğitimi, üniversite eğitimi, yükseklisans eğitimi, mesleki ve kariyer eğitimi gibi temel başlıklar altında gruplandırılabilir.

Türkiye'deki öğrencilerin yurt dışı eğitim konusundaki genel eğilimi Amerika ya da Almanya'da eğitim almak olarak belirmiştir.
Yurt dışında eğitim almak isteyen öğrencilere, gidilecek ülke konsololuklarında öğrenci vizesi verilerek, o ülkede belirli bir süre,ülkenin haklarından sınırlı olarak yararlanma hakkı tanınmaktadır.

Ancak Türkiye'de öğrenim gören yabancı öğrenci de vardır. Bunların çoğu Türki cumhuriyetlerden, Ermenistan'dan, İran'dan ya da Gürcistan'dan gelmedir.

Toplumsal eğitim
----------------

Bireyin, toplumun bir parçası olarak ailede başlamak üzere çevresindeki sosyal yapıdan aldığı eğitimdir. Geleneklere, dine, sınıfa vb. bağlı olan bu eğitim bireyin değer yargılarının yapısını oluşturur ve bir şekilde toplumun devamını sağlar. Daha sonraki yaşamında da beşeri ilişkileri veya öğrenci kariyeri anlamında da aldığı eğitim çok önemlidir.

Topluma yönelik eğitim faaliyetlerinin ortak noktası, okul dışı, bir başka ifadeyle örgün eğitimin dışında kalmasıdır. Dolayısıyla, sosyal pedagoji; mecburî eğitimini tamamlamış olan veya buna paralel olarak bazı sosyal sorunlu kişiler için, genelde kamu kurum ve kuruluşlarca düzenli, plânlı ve sistemli bir şekilde yürütülen yaygın eğitim faaliyetlerinin bütünüdür.

Kurumsal eğitim
---------------

Eğitimin okullaşmış halidir. Eğitimin profesyonel bir örgütlenme içinde bireye sağlanmasıdır.

Platon'un Atina'da kurduğu Akademi tarihteki ilk okul örneklerinden biridir.

Dünyada eğitimin tarihsel süreci ve yapısı
------------------------------------------

Eğitimin başlangıcı genel olarak söz edilecek olursa insanlık kadar eski olsa da bir bilim olarak çok yenidir. Avrupa'daki modern eğitim sisteminin kökleri Orta Çağ dönemine kadar gider. Orta Çağ'daki okullar öncelikli olarak kiliselere bağlıydı ve din adamı yetiştiriyordu. İlk üniversitelerin çoğu Hristiyan kökenliydi. Bununla birlikte 1088'de kurulan Bolonya Üniversitesi gibi laik üniversiteler de vardı.

Günümüzdeki eğitim anlayışı ise Amerikan filozof, psikolog ve eğitim reformcusu John Dewey'nin (1859 – 1952) fikirlerinden ilham almıştır. William James ile birlikte Pragmatizm'in de kurucuları arasında yer alan Dewey, Rousseau ve Platon'un eğitim anlayışlarını eleştirmiş ve eğitimin köhnemiş, eski olguları tekrarla belletmeye değil öğrencinin bir kişi ve vatandaş olarak yaşamına uygulayabileceği bilgi ve becerileri kazandırma amacı gütmesi gerektiğini öne sürmüştür.

Eğitim felsefesi
----------------

Ayrıca bakınız: Eğitim bilimleri
Felsefe
Eğitimin bugününü iyi anlamak için eğitimin tarihsel değişimini anlamakta yarar vardır. Tarih boyunca ortama ve uygulamalara göre değişik eğitim tanımları yapılmıştır. Günümüzde eğitimin insan faaliyetlerindeki etkisi bugüne kadar olan uygulumaların en karmaşık olanıdır. Genel bir bakışla **eğitim** bir takım becerilerin öğretim ve öğrenim şeması içerisinde; insan'ın bilgi, sezinleme ve akıl işlevlerini geliştiren faaliyetler ve kavramlar bütünü olarak ele alınmaktadır. Bu tanım çok soyut olup somut uygulamalar üzerinde anlayış geliştirmeye yardım etmemektedir.

Eğitim felsefesi eğitimin amacı, doğası ve içeriğine ilişkin çalışmalarla ilgilenir. Bilginin kendisinin olduğu kadar bilen zihnin doğası ve otorite problemleri, eğitim ve toplum ilişkisi gibi konular eğitim felsefesinin konuları arasında yer alır. Rousseau'nun döneminden bu yana eğitim felsefesi gelişim psikolojisi ve gelişme teorileriyle bağlantılı olmaya devam etmiştir.

Eğitimden beklenen temel amaçlar şunlardır: Sivil toplum sorumluluk, fikir ve girişimci eğitimli vatandaşlara dayalıdır. Her alandaki ilerleme okullaşmanın meydana getirdiği eğitimin kapasitesine bağlıdır. Bu durumda eğitim bireyin, toplumun ve gelecekteki insanlığın gelişim ve refahını güçlendirmeyi amaçlar.

Uygulamalar
-----------

Eğitimin tek tanımlı (monolitik) olmadığı gerçeğinden dolayı eğitim kavramına birçok değişik boyuttan yakaşılmaktadır. Birçok boyutun var olmasının temel nedenleri

* öğrencinin gelişimsel düzeyinin,
* öğrenim ortamının etkisinin,
* aktarılmak istenen bilgi yapısının,
* Öğrenim Teorilerinin etkisinin,
* Eğitim Teorilerinin etkisinin,

göz önünde bulundurulmasıdır. Bu bağlamda eğitim üzerine konuşulurken

* Geleneksel eğitim, temel eğitim, okul öncesi eğitim, genel eğitim, meslek eğitimi, halk eğitimi, hayat boyu öğrenim, yetişkin eğitimi, tek cinsiyetli eğitim, otojenik eğitim, yavaş eğitim
* bireysel eğitim, ortak eğitim, grup eğitimi, programli eğitim, bilgisayar destekli eğitim, uzaktan eğitim
* çocuk eğitimi, gelişkin eğitimi, engelli eğitimi, özel eğitim, üstün yetenekli eğitimi, ilerlemeci eğitim
* kavram eğitimi, sanat eğitimi, beceri eğitimi

kavramlarını kullanarak hangi olgudan bahsettiğimizi belirtmeliyiz. Eğitim üzerine fikir oluştururken bu tanımlara dikkat edilmediğinde hatalar oluşmaktadır. Bir eğitim bakanının *Türk eğitiminde ezberciliği kaldırıyoruz* cümlesi Türk eğitim sisteminden *kuran kursunu kaldırıyoruz* diye yorumlanabilmektedir.

Mesuliyet ve Ölçme-Değerlendirme
--------------------------------

Eğitim rastgele oluşan bir faaliyet değildir. Eğitsel faaliyetlerin belli bir amacı vardır ve bu bağlamda planlı bir olgudur. Eğitimin planlı yapısının bir uzantısı Eğitimde Mesuliyet (accountability) kavramını gerektirir. Bu sebepden dolayı bu iki konunun aynı boyutlarda ele alınması gerekir. Ayrıca eğitimin amaçları doğrultusunda gelişip gelişmediğini anlamak için Eğitsel Ölçme ve Eğitsel Değerlendirme faaliyetleri eğitim yapısının bir parçasını oluşturur. Plan - Mesuliyet - Ölçme\*Değerlendirme birbirlerin tamayesinde belirler.

Eğitim Mesuliyeti eğitimde yeniden yapılandırma taraftarlarının üstünde durduğu en önemli konu olarak geçerliliğini devam ettirmektedir. Eğitim Mesuliyeti eğitimin bütün faaliyetlerini kapsamaktadır. Eğitim faaliyetlerinde etkisi olan birimlerin hangi amaç doğrultusunda sorumlu ve etkili olduğu tam olarak belirlenmesini içerir. Buna en güzel örnek okul tuvaletlerinde yaşanmaktadır. Tuvalet temizliğinde ortaya çıkan bir aksama için sorumluluk şeması

```
Sorun -> hizmetli
              -> müdür yardımcısı 
                    -> müdür 
                       -> il eğitim müdürlüğü (birden fazla imza)
                          -> millî eğitim bakanlığı (onlarca imza)
                             -> eğitim bütçesi planlama kordinasyonu (onlarca imza)
                                -> meclis (550 dolayında imza)
               maliye bakanlığı <-
          il eğitim müdürlüğü <-
                    müdür <-
             alım satım <-
Çözüm <- **hizmetli** <-
```

olarak gerçekleşmektedir.

Ölçme ve değerlendirme birbiriyle ilişkili ve çok boyutlu kavramlardır. Eğitsel değerlendirme Türkiye'de dar anlamı olan öğrencinin öğrenme seviyesi olarak algılanmaktadır. Geniş anlamıyla eğitsel değerlendirme eğitimin bütününü kapsamaktadır. Eğitsel Değerlendirme diğer karar verme mekanızmalarında olduğu gibi kalite kontrolü geçerlidir. Eğitsel değerlendirmemin kalite kontrolü eğitsel geçerlilik ve eğitsel güvenirlik (soru analizi,..) yapıları için sunulan kanıtlarla sağlanmaktadır. Millî eğitim içinde en yaygın ölçme değerlendirme metodu olarak istatistiksel değerlendirme metotlar grubu kullanılmaktadır. Türk eğitim kurumlarında Klasik Ölçme Teorisi çok yaygın olarak kullanılmaktadır. Öğrenci davranıslarını test kitapçığı bağlamında daha güvenilir olarak modelleyen Soru Cevap Teorisi üniversite seçme sınavında değerlendirmelerinde kullanılmaya çalışılmaktadır. Günümüzün en gelişmiş istatistiksel metodu olan Bireysel Test sistemi uygulamaları Türkiye de bulunmamaktadır.

Müfredat
--------

Geniş anlamıyla Müfredat planlı eğitsel faaliyetlerin bir okul tarafından önceden belirlenmiş bir alan içinde (okul binası, atletizm sahası, hastane gibi) yürütülmesi olarak tanımlanmaktadır. [Todd, E. A.(1965) Curriculum Development and Instructional Planning]

Tyler [1949] Müfredatı tanımlarken 4 ana soru içinde çalışılması gerektiğini önermektedir.

* Hangi eğitimsel amaçlar güdülmekte
* Hangi eğitsel metotlar ile belirlenen amaçlara ulaşılacak
* Belirlenen süre, amaç ve metotların nasıl organize edileceği
* Organize olmuş (planlanmış) süre, amaç ve metotların nasıl ölçüleceği

Ayrıca bakınız
--------------

* Askerî eğitim
* Öğretim teknolojisi
* Eğitim bilimleri
* Uzaktan eğitim
* Türkiye'de eğitim
* Eğitim ve geliştirme
* Eğitim yönetimi
* E-eğitim
* Eğitim sosyolojisi
* Eğitim psikolojisi
* Eğitim teknoloğu
* Eğitim finansmanı
* Eğitim hakkı
* Eğitim hukuku
* Ekonomi eğitimi
* Demokratik eğitim
* Eğitim tanımları
* Eğitim denetimi
* Eğitim merkezi
* Teknoloji eğitimi
* Dinî eğitim
* Meslekî eğitim
* Alternatif eğitim
* Özeğitimcilik
* Karma eğitim
* Kara eğitim
* Öğrenme alanı

Kaynakça
--------

1. ↑  Lynch, John Patrick (1972). *Aristotle's School; a Study of a Greek Educational Institution*. Berkeley: University of California Press. ISBN 0-520-02194-0.

| * g
* t
* d
Eğitim |
| --- |
| Genel | 
* Sözlük
* Dizin
* Anahat
* Amaçlar ve hedefler
* Antropoloji
* Değerlendirme
* Ekonomi
* Hesaplama
* Tarihçe
* Liderlik
* Felsefe
* Politika
* Politika
* Psikoloji
* Araştırma
* Haklar
* Sosyoloji
* Teknoloji
* Teori
* Kurum

 |
| Konuya göre | 
* Tarım
* Sanat
* İki dilli
* İşletme
* Kimya
* Bilgisayar bilimi
* Tasarım
* Ekonomi
* Mühendislik
* Çevre
* Ötenik
* Sağlık
* Dil
* Hukuk
* Matematik
* Tıp
* Askeri
* Müzik
* Hemşirelik
* Barış
* Performans sanatları
* Felsefe
* Fiziksel
* Fizik
* Din
* Bilim
* Seks
* Öğretmen
* Teknoloji
* Değerler
* Mesleki
* Devamı...

 |
| Alternatif | 
* Özeğitimcilik
* Eğitim reformu
* Üstün zekalı eğitim
* Evokulluluk
* Dinî eğitim
* Özel eğitim
* Devamı...

 |
| Wikimedia | 
* Kitaplar
* Tanımlar
* Görüntüler
* Öğrenme kaynakları
* Haberler
* Alıntılar
* Metinler

 |

| * g
* t
* d
Eğitim bilimleri dahilindeki alanlar |
| --- |
| Temel disiplinler | Eğitimsel ölçme • Eğitimsel değerlendirme • Eğitim yönetimi • Eğitim psikolojisi • Eğitim teknolojisi • Öğretim teknolojisi • Eğitim tarihi • Eğitim felsefesi • Psikolojik danışmanlık ve rehberlik • Eğitim sosyolojisi • Okul psikolojisi • Uluslararası eğitim • Özel eğitim |
| Öğretmen eğitimi | Okul öncesi eğitim • İlköğretim • Ortaöğretim • Yükseköğretim • Üniversite • Yetişkin eğitimi |
| Öğretim alanları | Okuryazarlık eğitimi • Türkçe eğitimi • Matematik eğitimi • Doğa bilimleri eğitimi • Sosyal bilimler eğitimi • Yabancı diller eğitimi • Sanat eğitimi • Beden eğitimi • Teknoloji eğitimi • Meslekî eğitim • İşletme eğitimi |


| * g
* t
* d
Sosyal bilimler |
| --- |
| Ana dallar | 
* Antropoloji
* Arkeoloji
* Coğrafya
* Dilbilim
* Eğitim bilimleri
* Ekonomi
* Filoloji
* Hukuk
* İletişim bilimleri
* İşletme
* Kriminoloji
* Müzikoloji
* Nümismatik
* Psikoloji
* Siyaset bilimi
* Sosyoloji
* Tarih
* Uluslararası ilişkiler

 |
| Disiplinler arası | 
* Antrozooloji
* Beşeri coğrafya
* Kültür tarihi
* Psikoloji felsefesi
* Siyasi ekoloji
* Siyasi ekonomi
* Tarih felsefesi

 |

| * g
* t
* d
Beşeri bilimler |
| --- |
| Disiplinler | 
* Antropoloji
* Arkeoloji
* Klasik çalışmalar
* Tarih
* Dil sanatları
	+ Edebiyat
	+ Şiir
	+ Retorik
* Hukuk
* Gösteri sanatları
	+ Dans
	+ Müzik
	+ Tiyatro
* Felsefe
* Din bilimleri
* Görsel sanatlar
	+ Film yapımı
	+ Tablo
	+ Heykel

* Dijital
* Çevresel
* Sağlık
* Tıp
* Kamu

 |
| Temalar | 
* Kaçırıcı akıl yürütme
* Estetik
* Antipozitivizm
* Sanat
* Güzellik
* *Belles-lettres]*
* *Bildung*
* Yaratıcılık
* Eleştirel teori
* Eleştiri
* Kültürel okur yazarlık
* Kültür
	+ Yüksek
* Genel bilgi
* Hermenötik
* Tarihselcilik
* Tarihsicilik
* İnsanlık hali
* *Humanitas*
* Yedi özgür sanat
	+ Trivium
	+ Quadrivium
* Metafizik
	+ Ontoloji
* Ahlaki karakter
* Kendini gerçekleştirme
* Kendini yansıtma
* Bilgelik
* Sanat eseri

 |
| Günlükler | 
* Amerikan Arkeoloji Dergisi
* Daedalus
* *İnsanlık Tarihi*
* Humanitas
* Beşeri ve Sosyal Bilimler İletişimi
* Tartışmalı Fikirler Dergisi
* Kraliyet Asya Topluluğu Dergisi
* Leonardo
* Nova Dini
* Revue des Études Arméniennes
* Felsefe Öğretimi
* *devamı...*

 |
| Akademi | 
* Sanat ve Beşeri Bilimler Araştırma Konseyi
* İnsan bilimi
	+ *Geisteswissenschaft*
* Beşeri bilimler, sanat ve sosyal bilimler
* Beşeri Bilimler Yüksek Lisansı
* Moskova Beşeri Bilimler Üniversitesi
* Ulusal Beşeri Bilimler Vakfı
* Ulusal Beşeri Bilimler Madalyası

 |
| İlgili | 
* Antihümanizm
	+ Filistinizm
* Kitle kültürünün eleştirisi
* Esasicilik
* Amerika Birleşik Devletleri'nde Beşeri Bilimler
* Beşeri Bilimler alanında kurucu sayılan kişilerin listesi
* Beşeri bilimlerin ana hatları
* Rönesans hümanizmi
* *Studia Humanitatis*

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX527117
* GND: 4112628-2
* HDS: 013911
* LCCN: sh85040989
* LNB: 000053719
* NARA: 10640533
* NDL: 00567137
* NKC: ph127311
* NLI: 987007531349705171

 |