**Tilimsan Seferi**, 1557'de Muhammed eş-Şeyh'in Saadileri tarafından Tilimsan'a karşı yürütülen ve o zamanlar Osmanlı İmparatorluğu'nun bir vasal devleti olan Cezayir Naipliği'nin egemenliğindeki askeri bir seferdir. Cezayir'i fethetmek isteyen Muhammed eş-Şeyh, şehri işgal eder ancak Caid Saffa komutasındaki 500 kişilik bir garnizon tarafından savunulan Mechouar Sarayı'nı ele geçiremez.

Arka plan
---------

1550'de Muhammed eş-Şeyh, kuzeybatı Cezayir'deki Cezayir varlığına karşı büyük bir saldırı başlattı. Faslılar 9 Haziran 1550'de Tilimsan'ı ele geçirirler, ancak Mosteganim önlerinde başarısız olurlar ve ardından İspanyolların Vahran'daki müttefikleri olan Banu Amir kabilesine yenilirler. Osmanlılar 1551'de misilleme yaparak Ait Abbas Krallığı'ndan Berberi müttefikleri ve Osmanlı yanlısı Zeyyaniler ile bir karşı saldırı başlatır. Gazi Hasan Paşa'nın birlikleri tarafından mağlup edilen Fas ordusu Tilimsan'ı terk eder.

Salih Reis, Tilimsan'da Kuku Krallığı'ndan Türk arkebüzcüler ve Berberi askerlerden oluşan bir ordu toplar. Sürgündeki Vattâsî taliplerinden Ali Abu Hassun'u tahta çıkarmak amacıyla Fes'e karşı bir sefer başlatır. Fes yakınlarındaki şiddetli çatışmalardan sonra Muhammed eş-Şeyh yenilir ve şehri terk etmek zorunda kalır. Cezayir naipliğine bağlı birlikler 9 Ocak 1554'te şehre girer. Ali Abu Hassun, halka karşı çeşitli şiddet eylemlerinden suçlu bulunan bazı Türkleri, kendilerine vadettiği büyük miktarda para ve Peñón de Vélez de la Gomera üssü karşılığında uzaklaştırmak için acele eder.

Muhammed eş-Şeyh, birliklerini güneyde yeniden toparlar ve Tadla Savaşı'nda Ali Ebu Hassun'u mağlup eder. Bu zafer, Muhammed eş-Şeyh'in 13 Eylül 1554'te Fes şehrini yeniden ele geçirmesine ve tahta çıkarak Fas'ta kesin olarak Saadi hanedanını kurmasını sağlar.

Savaş
-----

Saadi sultanı, Hasan Corso'nun dönüşünden beri Cezayir hükümetinde hüküm süren kargaşadan yararlanmak ister. Saadi sultanının oğlu Moulay Mohammed El Mehdi, 400 kişilik bir garnizonun başında Tilimsan'a yürür. Kasaba, Caïd Çafa komutasındaki Cezayir ordusunun küçük bir garnizonu tarafından savunulmaktadır. Saldırı sırasında Cezayir garnizonu şehrin kalesine yerleşir ve Cezayir'den takviye beklerken tüm saldırılara karşı direnir.

Cezayir sultanı Hasan Paşa Cezayir'e döner dönmez güçlü bir ordu toplar. Yirmi iki bin adamıyla Tilimsan'a yardıma gider. Onun geldiğini duyan endişe içindeki Faslılar tekrar sınırı geçerler ve Cezayir ordusu tarafından kovalanarak Fes surlarında onlara ulaşırlar.

Fes surlarının altında bir karşı savaş gerçekleşir. Şehir dört bin tüfekli, otuz bin atlı ve on bin piyade tarafından savunulmaktadır. İnatçı olarak nitelendirilen bu Cezayir karşı saldırısı, hem Fas hem de Cezayir tarafında birçok kayıp verilmesine neden olur. Hasan Paşa, olası bir İspanyol saldırısı konusunda uyarılınca ordusuyla birlikte Tilimsan'a dönmeye karar verir. Cezayir beyi için Saadiler, o dönemde Cezayir ile Fas arasında sınır görevi gören Moulouya nehrini geçmedikleri sürece sorun teşkil etmemektedir.

Sonrası
-------

Fas ordusu, Fas Atlas Dağları'nda bir berberi isyanının patlak verdiğini öğrenince seferini sonlandırır. Mohamed el Mehdi, Caïd Mansour'u birlikleriyle birlikte yerinde bırakarak geri çekilir. Cezayir naipliğinin başına dönen Barbaros Hayreddin Paşa'nın oğlu Hasan, Faslıları mağlup eder ve Sultan Muhammed eş-Şeyh'ten ve onun İspanyollarla ittifak girişiminden intikam almak için bir suikastçıyı görevlendirir. Tilimsan'a karşı bir başka başarısız Saadi seferi 1560 yılında da gerçekleşir.

Kaynakça
--------

1. 1 2  *Histoire d'Alger sous la domination turque: 1515-1830* (Fransızca). Collection XIX. 20 Temmuz 2016. ISBN 978-2-346-08756-3.  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
2. ↑  General History of Africa: Africa from the sixteenth to the eighteenth century. Heinemann.
3. ↑  *A history of the Maghrib in the Islamic period*. Cambridge: Cambridge University Press. 1987. s. 156. ISBN 0-521-33184-6. OCLC 14242602. 27 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Aralık 2022.
4. ↑  *La domination espagnole à Oran sous le gouvernement du comte d'Alcaudete, 1534-1558* (Fransızca). Editions Bouchène. 15 Ekim 1998. ISBN 978-2-35676-083-8.  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
5. ↑  *Roads to Ruin: The War for Morocco In the Sixteenth Century* (İngilizce). Lulu Press, Inc. 9 Eylül 2015. ISBN 9781483431048. Erişim tarihi: 21 Aralık 2016.  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)[*ölü/kırık bağlantı*]
6. ↑  "Relations entre le Maroc et la Turquie dans la seconde moitié du XVIe siècle et le début du XVIIe siècle (1554-1616)". *Revue des mondes musulmans et de la Méditerranée*. **15** (1): 391-401. 1973. doi:10.3406/remmm.1973.1258. 9 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Aralık 2022.  Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
7. ↑  *History of the Muslim World* (İngilizce). M. Wiener. 1994. s. 103. ISBN 978-1-55876-112-4. 28 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Aralık 2022.
8. ↑  *The muslim world a historical servery - Part III the last greate muslim empires* (İngilizce). Brill Archive. s. 114. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2020.
9. ↑  *Recherches sur l'Algérie à l'époque ottomane II.: La course, mythes et réalité* (Fransızca). Editions Bouchène. 15 Ekim 2007. ISBN 978-2-35676-055-5.  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
10. ↑  *Recherches sur l'Algérie à l'époque ottomane II.: La course, mythes et réalité* (Fransızca). Editions Bouchène. 15 Ekim 2007. ISBN 978-2-35676-055-5.  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
11. ↑  *Histoire de l'Afrique septentrionale sous la domination musulmane / général G. Faure-Biguet* (İngilizce). 1905. 12 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Aralık 2022.  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
12. 1 2  *Histoire de l'Afrique septentrionale (Berbérie) depuis les temps les plus reculés jusqu'à la conquête française (1830). [Tome 3] / par Ernest Mercier...* (İngilizce). 1888. 12 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Aralık 2022.  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
13. ↑  Historical Dictionary of Algeria
By Phillip C. Naylor
14. ↑  The Last Crusaders: East, West and the Battle for the Centre of the World. Barnaby Rogerson. Hachette UK.
15. ↑  History of Islam: Classical period, 1206-1900 C.E. Masudul Hasan. Adam Publishers & Distributers.