**Frances Elizabeth Somerville Alexander** (*Evlilik öncesi soyadı* **Caldwell**; 13 Aralık 1908 - 15 Ekim 1958), savaş sırasında radar ve radyo üstüne çalışmaları radyo astronomisinin erken döneminde gelişmelere yol açan ve savaştan sonra çalışmalarının Singapur jeolojisi üzerine yaptığı çalışmaları modern araştırmaların önemli temeli olarak kabul edilen İngiliz jeolog, akademisyen ve fizikçiydi. Alexander, doktorasını Cambridge, Newnham Koleji'nden aldı ve 1938'den 1941'e kadar Singapur Deniz Üssü'nde Radyo Yönü Tanımlama'da çalıştı. Ocak 1941'de Yeni Zelanda'dan Singapur'a dönemediği için Yeni Zelanda, Wellington'daki Radyo Geliştirme Laboratuvarı'nda Operasyonel Araştırma Başkanı oldu. 1945'te Alexander, Norfolk Adası'nda toplanan anormal radar sinyallerinin güneşten kaynaklandığını doğru bir şekilde yorumladı. Bu yorum, radyo astronomisi alanında öncü bir çalışma haline geldi ve onu kısa da olsa bu alanda çalışan ilk kadın bilim insanlarından biri yaptı.

Gençliği ve eğitimi
-------------------

Frances Elizabeth Somerville Caldwell, 13 Aralık 1908'de Surrey, Merton'da doğdu. Gençliğinin bir kısmını, babası Dr. K. S. Caldwell'in Patna Koleji'nde profesör olduğu Hindistan'da geçirdi. (Babası 1928'de kurulan Patna Bilim Koleji'nin müdürü oldu). 1918'de Alexander Birleşik Krallık'a döndü ve ortaokula başladı.

Alexander daha sonra Cambridge'deki Newnham Koleji'ne gitti ve başlangıçta fiziğe odaklanarak doğa bilimleri okudu. 1931'de birinci sınıf onur derecesi ile mezun oldu, ardından Owen Thomas Jones'un danışmanlığında Aymestry Limestone üzerine bir tez çalışması ile jeoloji alanında doktora derecesi aldı. Diğer kadın jeologlar Dorothy Hill ve Constance Richardson ile birlikte Sedgwick Kulübü'nün bir üyesiydi. O zamanlar Cambridge Üniversitesi'nden mezun olan tüm kadınlar gibi, 1945 sonrasında eşit haklar tanınana kadar üniversitenin tam üyesi olamazdı.

Temmuz 1935'te Alexander, Yeni Zelandalı bir fizikçi olan Norman Alexander ile evlendi. Kocası Singapur'daki Raffles Koleji'nde Fizik Profesörü görevini üstlendiğinde Elizabeth Alexander Singapur'a gitti ve tropik iklimde ayrışma etkilerinin etkilerini araştırmaya başladı. Özellikle erozyonla ve belirli koşullar altında, beklenmedik bir şekilde yüksek hızda yeni kayaların nasıl oluştuğuyla ilgileniyordu. Böylece deneylere başladı ve daha sonra laboratuvar kontrolleriyle karşılaştırmak için örnekleri gömdü. Singapur'dayken Alexander'in üç çocuğu oldu: 1937'de William, 1939'da Mary ve 1941'de Bernice.

Savaş zamanı çalışmaları
------------------------

1940 ve 1941 yılları arasında Alexander, Singapur Deniz Üssü'nde telsizle yön bulma konusunda çalışan Deniz İstihbarat Servisi'nde Kaptan (albay) rütbesini aldı. 

4 Ocak 1942'de, Donanma'nın çocuklarını güvenli bir yere götürme ve Avustralya'da yapılan özel ekipmanla geri dönme emriyle, Dr. Alexander ve çocukları, Short S23 C uçan gemi ile Yeni Zelanda'ya tahliye edildi. 15 Şubat'ta Singapur'un Düşüşü'nden sonra Yeni Zelanda'da mahsur kaldı. Altı ay boyunca kocası hakkında hiçbir bilgi alamadı ve sonra öldüğü konusunda kendine yanlış bilgi verildi. Alexander, Yeni Zelanda'da iken, 1942'de Wellington'daki Radyo Geliştirme Laboratuvarı'nda Kıdemli Fizikçi ve Operasyonel Araştırma Bölümü Başkanı oldu ve 1945'e kadar burada kaldı. Burada, Washington Eyalet Koleji ile birlikte radyo meteorolojisinde öncü çalışmalardan, mikrodalga radar programının geliştirilmesini ve savaş sonrası uluslararası *Canterbury Projesi*'ne dönüşecek anormal yayılma araştırmalarını içeren çoğu radyo ve radar araştırmasından sorumluydu. 1945'te Alexander, "Norfolk Adası Etkisi"ni güneş radyasyonu olarak tanımladı. Savaşın bitmesiyle sözleşmesi bitip Yeni Zelanda'dan ayrıldıktan sonra bu keşfi Avustralya radyo-astronomisinin başlangıcı oldu.

Alexander veya Ruby Payne-Scott'un radyo astronomi alanında çalışan ilk kadın olup olmadığı konusunda bazı tartışmalar oldu. Alandaki ilerlemesine rağmen, Alexander sadece radyo astronomisini bir iş olarak gördü ve savaş biter bitmez jeoloji tutkusuna geri döndü ve bir daha asla radyo astronomisi üstüne çalışmadı.

Alexander Yeni Zelanda'da çalışırken, kocası Silahlı Kuvvetler'in Bilimsel Danışmanı olarak çalışmalarına devam etmiş, Raffles Koleji ön saftayken Singapur Genel Hastanesi'ne destek vermeye başlamıştı. Hastanede, birkaç gün sonra Singapur düşene kadar röntgen makinelerini çalışır halde tuttu. Daha sonra hastanenin kıdemli personeli ile birlikte tutsak alındı. Önce Changi'ye, ardından Sime Road kamplarına götürüldüler.

Savaş sonrası kariyeri
----------------------

Eylül 1945'te Alexander, kocası altı aylık zorunlu hastalık izni alınca, Yeni Zelanda'da kocasıyla yeniden bir araya geldi. Kocası Mart 1946'da Raffles Koleji'nde Fizik ve Kimya Bölümlerini yeniden başlatmak için Singapur'a döndü. Her iki bölüm de yağmalanmıştı ve Kimya Profesörü ve kıdemli öğretim görevlisi ölmüştü. Alexander, Wellington'daki işlerini bitirdi, çocuklarını İngiltere'ye götürdü ve onları kız kardeşinin himayesinde bıraktı. Norman Alexander'a yeniden katıldı ve Kolej için ekipman satın aldılar, ardından birlikte Singapur'a döndüler.

Singapur'a döndüğünde Alexander, Raffles Koleji'nin Malaya Üniversitesi'ne dönüştürülmesi sırasında kayıt memuru olarak çalıştı. Tropikal hava koşullarıyla ilgili çalışmalarına yeniden başlamak istedi ancak evindeki laboratuvar yıkılmıştı ve nirengi için kullandığı bir tepe yol yapımı sırasında düzleştirildiği için gömdüğü numuneleri bulması imkansız hale gelmişti. Bunun üstüne Alexander İngiltere'ye dönerken Norman Alexander hem Singapur'da hem de Yeni Zelanda'da zaman geçirdi. 1947'de, çocukları yatılı okula gidecek yaşa geldiğinde, çift Singapur'a döndü ve ikisi de Raffles Koleji'nde çalıştı. 

Alexander, 1949'da Singapur Hükûmeti için jeolog olarak çalışmaya başladı. Adayı araştırıp haritalandırdı ve 1950'de Singapur'un ilk jeolojik haritasını içeren bir rapor yayınladı. Bu çalışması ile Singapur'un genel jeolojisi üstüne yapılmış en kapsamlı araştırmalardan birini yaptığı için tanınmaya başladı. Alexander'in asıl görevi adanın granit ve diğer faydalı taş miktarlarını değerlendirmekti ve adada 500 yıl yetecek kadar granit rezervi olduğu sonucuna vardı. Alexander, Jurong Formasyonu'nun bir kısmına atıfta bulunmak için "Murai Schist" adını türetti ve Ayer Chawan Facies alanında ilk belgelenmiş fosil koleksiyonunu oluşturdu.

1952'de Alexander çifti Nijerya'nın İbadan şehrine taşındı ve her ikisi de İbadan Üniversitesi'ndeki eğitim görevlisi olarak çalışmaya başladı. Elizabeth Alexander, Toprak Bilimleri alanında Öğretim Görevlisi oldu ve agronomi, toprak bilimi ve yönetim alanlarında çalıştı. Norman, Fizik Bölüm Başkanı oldu. Taşınmanın ardından, Raffles Müzesi'nin bir çalışanı, Alexander'in gömülü kaya deneysel örneklerinden birini bulmayı başardı ve yıllık izin sırasında inceleyebilmesi için örneğin Londra yakınlarındaki Rothamsted Araştırma İstasyonu'na gönderilmesini sağladı. Üniversite 1958'de jeoloji bölümü açtı ve Elizabeth Alexander Kıdemli Öğretim Görevlisi ve Bölüm Başkanı olarak atandı. Alexander yeni rolüne üç hafta kala felç geçirdi ve bir hafta sonra 15 Ekim 1958'de 49 yaşında öldü.

Yayınları
---------

Alexander, 1951 ve 1957 yılları arasında, doktorasından ve Nijerya'da toprak bilimcisi olarak yaptığı çalışmalardan türetilen bir dizi jeolojik makale yayınladı. 1958'de Alexander, Singapur'da tropikal iklim değişikliği üzerine ölümünden sonra yayınlanan bir rapor yazdı.

* Alexander, F. E. S. (1936). "The Aymestry Limestone of the Main Outcrop". *Quarterly Journal of the Geological Society*. **92** (1–4): 103-115. doi:10.1144/GSL.JGS.1936.092.01-04.07.
* Alexander, F. E. S. (1945). *Long Wave Solar Radiation*. Department of Scientific and Industrial Research, Radio Development Laboratory.
* Alexander, F. E. S. (1945). *Report of the Investigation of the "Norfolk Island Effect"*. Department of Scientific and Industrial Research, Radio Development Laboratory.
* Alexander, F. E. S. (1946). "The Sun's radio energy". *Radio & Electronics*. **1** (1): 16-17.
* Alexander, F. E. S. (1947). "A revision of the genus Pentamerus James Sowerby 1813 and a description of the new species Gypidula bravonium from the Aymestry Limestone of the main outcrop". *Quarterly Journal of the Geological Society*. **103** (1–4): 143-161. doi:10.1144/GSL.JGS.1947.103.01-04.12.
* Alexander, F. E. S. (1947). "On Dayia navicula (J. de C. Sowerby) and Whitfieldella canalis (J. de C. Sowerby) from the English Silurian". *Geological Magazine*. **84** (5): 304-316. doi:10.1017/S001675680008300X.
* Alexander, F. E. S. (1948). "A revision of the brachiopod species Anomia Reticularis Linnaeus, genolectotype of Atrypa Dalman". *Quarterly Journal of the Geological Society*. **104** (1–4): 207-220. doi:10.1144/GSL.JGS.1948.104.01-04.09.
* Alexander, F. E. S. (1950). "The geology of Singapore and the surrounding islands". *Report on the Availability of Granite on Singapore and the Surrounding Island*. Singapore Government Press.
* Alexander, F. E. S.; Jackson, R. M. (1954). "Examination of soil micro-organisms in their natural environment". *Nature*. **174** (4433): 750-751. Bibcode:1954Natur.174..750A. doi:10.1038/174750b0. PMID 13214000.
* Alexander, F. E. S.; Jackson, R. M. (1955). "Preparation of sections for study of soil microorganisms". D. K. McE. Kevan (Ed.). *Proceedings of the University of Nottingham Second Easter School in Agricultural Science: Soil Zoology*. Londra: Butterworth. ss. 433-441.
* Alexander, F. E. S. (1957). "Differential insecticide damage in maize varieties". *Nature*. **179** (4550): 109. Bibcode:1957Natur.179..109A. doi:10.1038/179109a0.

Kaynakça
--------

1. ↑  Sullivan 2009, s. 75.
2. 1 2 3  Orchiston 2005, s. 72.
3. ↑  Gopal, Surendra (1999). "Establishment of Science College". Chattopadhyaya, Debi Prasad (Ed.). *History of Science, Philosophy and Culture in Indian Civilization: pt. 1. Science, technology, imperialism and war* (İngilizce). Pearson Education India. s. 992. ISBN 9788131728185.
4. 1 2  Harris, Mary (26 Kasım 2010). "Elizabeth Alexander" (PDF). *Weekly Newsletter* (İngilizce). Department of Physics and Astronomy, University of Canterbury. **27** (44): 3-5. 11 Nisan 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2020.
5. 1 2  "The Norfolk Island Effect" (İngilizce). The World of Norfolk's Museum. 8 Şubat 2011. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2016.
6. 1 2  Harris (Kasım 2017). "Elizabeth Alexander - scientific pioneer" [Elizabeth Alexander - bilimsel öncü]. *Geoscientist Online* (İngilizce). 13 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Aralık 2017.
7. ↑  Orchiston.
8. ↑  Harris, Mary. "Women and Children Evacuees & Escapees from Singapore up to 15th February 1942" [15 Şubat 1942'ye kadar Singapur'dan kaçan ve tahliye edilen kadın ve çocuklar]. *COFEPOW* (İngilizce). 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2016.
9. ↑  "G-AETX hull loss description". *Aviation Safety Network* (İngilizce). 1 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016.
10. 1 2 3  Orchiston 2005, s. 73.
11. ↑  Orchiston 2005, s. 84.
12. ↑  Dickey, Delwyn (1 Şubat 2013). "Stars align for conference" (İngilizce). Stuff: Auckland Now. 24 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2016.
13. ↑  Orchiston, Wayne (1 Eylül 1995). "Pioneering Radio Astronomy" (İngilizce). New Zealand Science Monthly. 27 January 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 January 2016.
14. ↑  Lichtman, Jeffery M. (1 Ağustos2013). "Will the first Female Radio Astronomer Stand Up" (PDF). *Journal of the Society of Amateur Radio Astronomers* (İngilizce): 14. 14 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 4 Ocak 2016.  Tarih değerini gözden geçirin: `|tarih=` (yardım)
15. ↑  Harris, Mary. "Women & Children Escapees from Singapore in January 1942 by air" [Ocak 1942'de Singapur'dan hava yolu ile kaçan kadın ve çocuklar]. *COFEPOW* (İngilizce). 6 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2016.
16. 1 2  Orchiston 2005, s. 74.
17. ↑  Yoke Ho, Peng (2005). *Reminiscence of a Roving Scholar: Science, Humanities, and Joseph Needham* (İngilizce). World Scientific. s. 32. ISBN 9789812565884.
18. 1 2  Orchiston 2005, s. 75.
19. 1 2 3  Woon, Lee Kim; Yingxin, Zhou (2009). *Geology of Singapore* [*Singapur'un Jeolojisi*]. 2 (İngilizce). Singapur: Defence Science & Technology Agency. ISBN 978-981-05-9612-5.
20. ↑  Leslie, Graham; Kendall, Rhian (Kasım 2017). "Hidden Tiger". *Geoscientist Online* (İngilizce). 13 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Aralık 2017.

Kaynaklar kitaplar
------------------

* Orchiston, Wayne (2005). *Dr Elizabeth Alexander: First Female Radio Astronomer* (PDF) (İngilizce). ISBN 978-1-4020-3723-8. 13 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 10 Aralık 2020.
* Sullivan, Woodruff T. III (2009). *Cosmic Noise – A History of Early Radio Astronomy* (İngilizce). ISBN 9780521765244. 7 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2016.

Konuyla ilgili yayınlar
-----------------------

* *Rocks, Radio and Radar: The Extraordinary Scientific, Social and Military Life of Elizabeth Alexander*. History of Modern Physical Sciences. **4**. World Scientific. 2019. doi:10.1142/q0198. ISBN 978-1-78634-664-3.
* Orchiston (2016). "Dr Elizabeth Alexander and the Mysterious 'Norfolk Island Effect'". *Exploring the History of New Zealand Astronomy*. Astrophysics and Space Science Library. **422**: 629-651. doi:10.1007/978-3-319-22566-1\_23. ISBN 978-3-319-22566-1.
* *World War 2 Narratives. No. 3 Radar Copy. Copy No. 3. Archives Reference: AAOQ W3424 16 Archives New Zealand* (PDF). 2009. [*ölü/kırık bağlantı*]

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 1236851927
* LCCN: no2019010328
* SUDOC: 241309212
* Trove: 1514323
* VIAF: 5042154867607360100003
* WorldCat: lccn-no2019010328

 |