**Yetki ispatı** ya da **otorite ispatı**, blockchain ağlarına (özellikle de özel ağlara) pratik ve verimli bir çözüm sunan, itibar bazlı bir mutabakat algoritmasıdır. Bu terim 2017 yılında Ethereum kurucu ortağı ve eski Teknolojiden Sorumlu Başkan’ı Gavin Wood tarafından öne sürülmüştür.

Yetki ispatı mutabakat algoritması Kimliklerin değerini kullanır bu da blok onaylayıcılarının Coin hisse etmek yerine kendi itibarlarını kullandıkları anlamına gelir. Bu nedenle Yetki ispatı blockchain’lerinin güvenliği, rastgele bir şekilde güvenilir parti olarak seçilen doğrulayıcı node’lar tarafından sağlanmaktadır.

Yetki ispatı modeli, sınırlı sayıda blok doğrulayıcısına dayanmaktadır ve bu da onu oldukça ölçeklendirilebilir bir sistem yapar. Bloklar ve transferler, önceden onaylanmış, sistemin moderatörleri olarak hareket eden katılımcılar tarafından doğrulanır.

Yetki ispatı mutabakat algoritması çok farklı senaryolara uygulanabilir ve Lojistik uygulamalarda yüksek katma değerli bir seçenek olarak görülür. Örneğin tedarik zinciri alanında Yetki ispatı etkili ve mantıklı bir çözüm olarak değerlendirilir.

Yetki ispatı modeli, şirketlerin gizlilikten taviz vermeden blockchain teknolojisinin imkanlarından yararlanmalarını sağlar. Microsoft Azure, Yetki ispatı’in uygulandığı bir diğer örnektir. Kısaca, Azure platformu, madencilik işlemine gerek olmadığından, ether’in Gas’ı gibi bir kripto para gerektirmeyen bir sistemle, özel ağlara çözümler sunar.

Yetki ispatı Avantajları
------------------------

Temel olarak Otorite Kanıtlama algoritması, bilinen Proof of Work (PoW – İş Kanıtlama) ve Proof of Stake (PoS – Pay Kanıtlama) algoritmalarından Madencilik yoluyla ayrılmaktadır, çünkü bu Yetki ispatı yaklaşımında bir yere sahip değildir.

Buna ek olarak PoS’ta madencilik, cüzdanlarında yüklü miktarda tokene sahip madenciler tarafından gerçekleştirilir. PoW, blokların tamamlanmasını gerektirmektedir, aksi takdirde işlemler gerçekleştirilemez. Buna karşılık Yetki ispatı, Onaylayıcılara dayanır ve bu doğrultuda, madencilikten vazgeçer.

Bu sayede Yetki ispatı’da onaylayıcılar tokenler ile ödüllendirilir, bu da Onaylayıcı statüsünün korunmasına özel bir önem kazandırır. Özellikle de pozitif bir imaj burada büyük rol oynar ve korunması gerekir.

Buna ek olarak, kullanıcıların Onaylayıcı olarak faaliyet göstermesi için çok miktarda token bulundurmalarına gerek kalmaz. Bir başka avantaj ise, Onaylayıcı rolü için düşük miktarda işlem gücü gerekmesidir.

Özellikle PoW’da, işlem gücü ihtiyacı kişisel geliri azaltmaktadır. Önceden onaylama seçeneği sayesinde, hatalı işlemden kaynaklanabilecek zararların riski de azaltılabilmektedir.

Ayrıca bakınız
--------------

* Kripto para
* Blockchain
* Borsa

Kaynakça
--------

1. ↑  "Proof of Authority Nedir?". *Binance Academy*. 26 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Kasım 2021.
2. ↑  "Proof of Authority (PoA) Nedir?". *Koin Bülteni*. 24 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Kasım 2021.
3. ↑  "Proof of Authority: Yetkilendirme Tabanlı Mutabakat Modeli". *Blockchain Türkiye Platformu*. 17 Mayıs 2019. 25 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Kasım 2021.
4. ↑  Redaktion (3 Mart 2018). "Proof of Authority nedir? Proof of Authority'nin avantajları". *Coin Report*. 14 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Kasım 2021.
5. ↑  "Proof-of-Authority (PoA) Nedir? - Kripto Para Terimler Sözlüğü". *Kriptoda*. 7 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Kasım 2021.

| * g
* t
* d
Kripto para birimleri |
| --- |
| Teknoloji | Blok zinciri **·**  Kripto para karıştırıcı **·**  Kripto para borsası **·**  Kripto para cüzdanı **·**  Merkezi olmayan değişim **·**  Merkeziyetsiz Finans **·**  Kriptografik özet fonksiyonu **·**  Dağıtılmış defter teknolojisi **·**  Çatal **·**  Lightning Network **·**  Akıllı sözleşme **·**  MetaMask **·**  Değiştirilemez jeton |
| Konsensüs mekanizmaları | Yetki ispatı **·**  Kişilik ispatı **·**  Kapasite ispatı **·**  Hisse ispatı **·**  Emek ispatı |
| Emek ispatına dayalı para birimleri | 

|  |  |
| --- | --- |
| SHA-2 tabanlı | Bitcoin **·**  Bitcoin Cash **·**  Counterparty **·**  LBRY **·**  MazaCoin **·**  Namecoin **·**  Peercoin **·**  Titcoin |
| Ethash tabanlı | Ethereum **·**  Ethereum Classic **·**  WBTC |
| Scrypt tabanlı | Auroracoin **·**  Bitconnect **·**  Coinye **·**  Dogecoin **·**  Litecoin |
| Equihash tabanlı | Bitcoin Gold **·**  Zcash |
| RandomX tabanlı | Monero |
| X11 tabanlı | Dash **·**  Petro |
| Lyra2z KDF tabanlı | Taler |
| Diğer | AmbaCoin **·**  Firo **·**  IOTA **·**  Primecoin **·**  Verge **·**  Vertcoin |

 |
| Hisse ispatına dayalı para birimleri | Algorand **·**  Cardano **·**  EOS.IO **·**  Gridcoin **·**  Kin **·**  Nxt **·**  Peercoin **·** Polkadot **·**  Solana **·**  Steem **·**  Symbol **·**  Tezos **·**  TRON |
| ERC-20 *token*'leri | Loopring **·**  Pepe **·**  Augur **·**  Aventus **·**  Bancor **·**  Basic Attention Token **·**  Chainlink **·**  INX **·**  Kin **·**  KodakCoin **·**  Minds **·**  The DAO **·**  Uniswap **·**  TRON **·**  WBTC |
| Stablecoinler | Dai **·**  Diem **·**  Tether  **·**  USD Coin |
| Diğer para birimleri | Worldcoin **·**  Binance Coin **·**  Chia **·**  Filecoin **·**  GNU Taler **·**  HBAR Hashgraph **·**  MobileCoin **·**  Nano **·**  NEO **·**  Ripple **·**  SafeMoon **·**  Stellar **·**  WhopperCoin |
| İlişkili maddeler | Airdrop **·**  BitLicense **·**  Tamamlayıcı para birimi **·**  Blockchain **·**  Kripto-anarşizm **·**  Kripto para balonu **·**  Elektronik para **·** Çift harcama **·**  Dağıtılmış defter teknolojisi yasası **·**  Yüksek defter **·**  İlk madeni para teklifi **·**  İlk değişim teklifi **·**  Quahl **·**  Kripto para birimleri listesi **·**  Piyasa değerine göre kripto para birimleri listesi **·**  Stablecoin **·**  Jeton para **·**  Sanal para birimi **·**  Bitcoin çatalları listesi **·**  Bitcoin Magazine |