Turkish Van ve Ankara kedisi ile karıştırılmamalıdır.
**Van kedisi**, adını Van Gölü bölgesine dayanan köklerinden alan, iyi bir yüzücü olan, gözleri mavi veya yeşil rengi ya da biri mavi diğeri yeşil olabilen bir kedi ırkı. Genelde Van kedisi yavrularının iki kulağı arasında bir veya iki adet siyah nokta bulunur. 

Van kedisi, 22. 04. 2006 Tarih ve 26147 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanan 2006/16 no’lu tebliğle bütün özellikleri kayıt altına alınarak, millî ırk olarak tescillenmiştir.

Göz rengi
---------

Mavi-yeşil gözlü (heterokromik gözlü) bir yavru Van kedisi
Van kedisinin göz rengi üç gruba ayrılır. Her iki gözü mavi (daima turkuaz mavisi), her iki gözü kehribar (sarı renk ve tonları, çok nadiren kahverengi) ve tek-göz (heterokromik; yani bir gözü mavi diğer gözü kehribar renkte olanlar) diye gruplandırılır. Mavi renk, daima turkuaz mavisi özelliğinde olurken, kehribar rengi farklı tonlarda görülebilir. Bununla birlikte, mavi gözlü Van kedileri de kendi arasında "mavi gözlü kısa, kadife kürklü" ve "mavi gözlü-uzun, ipek kürklü" olarak ikiye ayrılır.

Van kedilerinde, yeni doğan yavruların gözleri grimsi renktedir. Yavru kedinin doğumundan 25 gün sonra göz renkleri farklılaşmaya başlar ve 40 gün sonra da göz renkleri netleşir. İki kulağı arasında bir veya iki adet siyah nokta bulunan Van kedisi yavrularının çoğu tek-göz olur. Ve bu siyah noktalar âdeta tek-göz kedilerin mührü olarak tanımlanır.

Van kedisi gibi değişik göz rengine sahip köpeklerin, evcil güvercinlerin ve insanların da bulunduğu ve bu özelliğin genetik bir defekt sendrom olduğu bilinmektedir.

Kavram kargaşası
----------------

Turkish Van 
Terminoloji açısından, Türkiye dışındaki kediseverler boyutunda bir diğer olası kavram kargaşası mevcuttur. Literatürde, Türkiye'de bir yabancıya "Van kedisi" olarak satılan ve sonrasında yurt dışına giden ilk kedi olarak 1955'te İngiliz Laura Lushington ve Sonia Halliday'e 500 sterline satılan, biri "Van güzeli İskenderun" isimli iki kedi kaydedilmektedir. "Van güzeli İskenderun"un ve hemcinsinin safkan Van kedileri olmamaları, baş ve kuyruk kısımlarının renkli ve benekli olması nedeniyle bayan Lushington'ın bu kedilerden türettiği kedi türü, günümüzde "Van" ismi taşımakla birlikte, Van kedisinden farklı bir ırk oluşturmuştur. Bayan Lushington bu kedilere Turkish Van ismini vermiştir, bu isim Fransızca'ya "Turc de Van", Almanca'ya "Türkisch Van" şeklinde geçmiştir.

Başka bir deyişle, Van kedisi ve Batı dünyasındaki Turkish Van farklı kedilerdir. Ancak, Turkish Van isimli kedi cinsi de iyi yüzücüdür ve göz renkleri üç çeşittir. Aradaki farkın az çok anlaşılmaya başladığı günümüzde, safkan Van kedisi, Turkish Van'den ayrılmak için Batı literatüründe de Türkçe olarak "Van kedisi" veya "çift renkli gözlü kedi" şeklinde anılmaktadır.

Kızgınlık dönemi
----------------

Gündüz saatleri uzamaya başladığında, gitgide daha uzun süreler boyunca gün ışığı gören kedinin beynindeki hipotalamus bölgesi uyarılır ve FSH denen hormon üretilmeye başlar. FSH, hem yumurtalıkların yumurta üretmesini hem de östrojen hormonunun salgılanmasını sağlayarak dişi kedileri çiftleşmeye hazırlar. Bu döneme kızgınlık (Östrus) periyodu denir.

Van kedisi her yıl Şubat-Mart-Haziran aylarından birinde kızgınlık periyoduna girer. Bu periyot 10 gün kadar sürer. Kızgınlık döneminde gebe kalırsa genellikle o yıl içinde bir daha kızgınlık göstermez. Gebelik süresi 62 gün kadardır. Gebeliğin birinci ayından sonra karnı şişmeye başlar ve bu dönemden itibaren karnını kimseye dokundurtmaz. Sevgi istekleri özellikle gebelik döneminde daha fazladır. Van kedisi de diğer kedilerde olduğu gibi gözlerden uzakta doğurmayı sevdiğinden, birinci ayın sonundan itibaren ıssız ve karanlık yerler aramaya başlar. Doğumdan hemen sonra göbek bağı (Plasenta) anne kedi tarafından ısırılarak koparılır. Anne kedi, yavrularını 50-60 gün süreyle emzirir. Fakat bu süre kısalabileceği gibi uzayabilir de.

Bununla birlikte, yapay olarak aydınlatılan ve ısıtılan bir ev ortamında yaşayan bütün kediler gibi, Van kedileri de tüm yıl boyunca kızgınlık dönemi yaşayabilirler.

Bakım
-----

Bu ırkın tüylerini her hafta düzenli olarak birkaç kez taramak tüy dökülmesini engelleyecektir.
Bu ırkın kedisi yaşlıysa, tarama sayısının arttırılması gerekecektir. Bunun sebebi ise yaşlı kedilerin daha yoğun tüylere sahip olmasıdır. Suyu çok seven bu kedi ırkının banyo yapmayı çok sevdikleri bilinmektedir. 2 aylık kadar oldukları andan itibaren sıcak havalarda banyo ettirilebilirler.

Safkan Van kedisi
-----------------

Safkan Van kedileri tamamen beyazdır. En dikkate değer genetik özellikleri, genellikle uyumsuz olan gözleridir. Türün en değerli üyeleri biri kehribar yeşili ve biri mavi göze sahiptir.

Van kedilerinin ayırt edici özelliklerinden biri olarak, dünyaya yeni gelen ve kafalarında "Van mührü" olarak adlandırılan 10-17 siyah tüy bulunan beyaz kedilerin orijinal Van kedisi olduğu belirlenmiştir. Bu özelliğe sahip kedilerde sağırlığa rastlanmamasının çeşitli araştırmalarla kanıtlanmış olmasının yanı sıra, 50'ye yakın beyaz kedi ırkı arasında sadece Van kedilerinde bu mührün bulunduğu gözlemlenmiştir.

Ayrıca, Van Kedisinin genetik, morfolojik ve fizyolojik özelliklerinin korunabilmesi amacıyla, Van 100.Yıl Üniversitesi tarafından 1992'de Van Kedisi Araştırma Merkezi (VKAM) kurulmuştur.

Ayrıca bakınız
--------------

* Ankara kedisi
* Calico kedisi

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Van kedisi*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Yüzüncü Yıl Üniversitesi Van Kedisi Araştırma Merkezi Müdürlüğü 21 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Van Kedisi | Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi". *vankedisi.yyu.edu.tr*. Erişim tarihi: 2024-04-15. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
2. ↑  "Van Kedisi Bakımı". *kediblog.com*. 12 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi.
3. ↑  "Van Kedisi Özellikleri ve Bakımı". *blog.zoo.com.tr*. 9 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.
4. ↑  "Van Kedisi Özellikleri Nelerdir? Bakımı Nasıl Yapılmalıdır? - Zoo Blog". *blog.zoo.com.tr*. 19 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ekim 2021.
5. ↑  "Van kedileri kafalarındaki 'mühür' ile ayırt ediliyor". *www.aa.com.tr*. Erişim tarihi: 2024-04-15. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
6. ↑  "Van Kedisi". *www.van.gov.tr*. Erişim tarihi: 2024-04-15. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)

| * g
* t
* d
Evcil kedi |
| --- |
| Felinoloji | 
* Anatomi
* Genetik
* Cücelik
* Yavru kedi
* Göz farklılığı
* Kürk genetiği
* Kedi bakışı
* iki renkli kedi
* Kara kedi (evcil kedi)
* Calico kedisi
* Tekir kedi
* Kahverengi siyah desenli kedi

 |
| Sağlık | 
* Kedi sağlığı
* Yaşlanma
* Onişektomi
* Yemek
* Diş sağlığı
* Kıdemli
* Aşılama
* Rex
* Kanser
* Hastalıklar listesi

 |
| Davranış | 
* Köpek-kedi
* Davranış
* Nane
* Ot
* Beden dili
* Miyavlama
* Mırlama
* Yoğurma
* Kedi zekası
* Kedi oyunu ve oyuncakları
* Kedi duyuları
* Kedi doğrultma refleksi
* Kedi feromonu

 |
| İnsan-kedi etkileşimi | 
* Kedi korkusu
* Bodega Kedisi
* Kedi kafesi
* Kedi masajı
* Kedi eti
* Kedi tırmığı hastalığı
* Kedi şovu
* Antik Mısır'da kediler
* Çiftlik kedisi
* Kedilerin kültürel tasvirleri
* Kediler ve internet
* Sokak kedisi
* Kütüphane kedisi
* Lolcat
* Ulusal Kedi Günü
* Köpek benzeri kedi
* İslam ve kediler
* Gemi kedisi
* Feline zoonosis

 |
| Kedigiller ırkları(tam liste)(deneysel) | **Tamamen evcil** : 
* Amerikan
* Curl
* Balinese
* California
* Chartreux
* Dragon Li
* Colorpoint Shorthair
* Cornish Rex
* Devon Rex
* Don kedisi
* European Shorthair
* German Rex
* Japanese Bobtail
* Cava kedisi
* Korat
* Khao Manee
* Kurilian Bobtail
* Manx kedisi
* Munchkin kedisi
* Norveç kedisi
* Ocicat
* Ojos Azules
* Oriental Shorthair
* İran kedisi
* Pixie-bob
* Ragdoll
* Ragamuffin kedisi
* Selkirk Rex
* Snowshoe kedisi
* Traditional Persian
* Toyger
* Ankara
* Bali
* British Shorthair
* Brazilya
* Birman kedisi
* Bombay
* Burmilla
* Exotic Shorthair
* Fars
* Foldex
* Habeş
* Himalaya
* Karayak
* Lykoi
* Maine Coon
* Man
* Mavi Rus
* Mısır
* Peterbald
* Scottish Fold
* Siyam
* Sibirya
* Singapura
* Somali
* Sphynx
* Tay
* Tonkinese
* Turkish Van
* York Chocolate

**Melez**: 
* Bengal
* Havana
* Cymric
* Chausie
* Highlander
* Savannah
* Serengeti
 |
| Yerel ırklar | 
* Ege
* Kıbrıs
* Uzun tüylü \* Kısa tüylü
* Van
* Kellas
* Sokoke

 |
| Kedi kayıtı | 
* American Cat Fanciers Association
* Associazione Nazionale Felina Italiana
* Canadian Cat Association
* Cat Aficionado Association
* Cat Fanciers' Association
* Fédération Internationale Féline
* Governing Council of the Cat Fancy
* New Zealand Cat Fancy
* Southern Africa Cat Council
* The International Cat Association
* Dünya Kedi Kongresi
* Dünya Kedi Federasyonu

 |
| Hastalık | 
* Kedi sivilcesi
* Kedi astımı
* Feline calicivirus
* Sağırlık
* Kedi kornea sekestrum
* Kedi piresi
* Kalp kurdu
* Coccidia
* Kedi hepatik lipidozu
* Hipertrofik kardiyomiyopati
* İmmün
* Kedil
* Lösem
* İdrar
* Panlökopenis
* Giardiasis
* Polidaktil kedi
* Hayvanlarda kuduzluk
* Dermatofitoz
* Tritrichomonas foetus
* Toxocara cati
* Kedi cilt bozuklukları
* Kene
* Toksoplazmoz
* Kedi nezlesi

 |