Ukrayna'nın sağ yakası

 Ukrayna'nın güney sağ yakası (yeşil boyanmış yerler) Osmanlı İmparatorluğu'nun bir parçası olarak gösterilmiştir.
**Ukrayna'nın sağ yakası** (Ukrainian, *Pravoberezhna Ukrayina*; Russian, *Pravoberezhnaya Ukraina*), Dinyeper Nehri'nin batı kıyısında ki modern Ukrayna'nın bir kısmı için tarihi ve bölgesel bir isimdir. Günümüz Vinnytsia, Zhytomyr, Kirovohrad oblastlarının yanı sıra Kiev ve Çerkası'nn batı kısımlarına karşılık gelir. Harabe dönemi sırasında sol yakadan ayrılmıştır.

Ukrayna'nın sağ yakası, batıda Volhynia ve Podolia, güneybatıda Moldavya, güneyde Yedisan ve Zaporozhia, Ukrayna'nın sol yakası ve kuzeyde Polonya'nın tarihi bölgeleri ile sınırlanmıştır.

Bölgenin başlıca şehirleri arasında Cherkasy, Kropyvnytskyi, Bila Tserkva, Zhytomyr ve Oleksandriia bulunmaktadır.

Tarihçe
-------

Ukrayna'nın sağ ve sol yakası, 1648-57 Khmelnytsky Ayaklanması ile yakından ilişkilidir. Bölge, Khmelnytsky'nin Moskova ittifakı ile 1654 tarihli Pereyaslav Antlaşması tarafından tetiklenen Rus-Polonya Savaşı'na kadar Vasa Hanedanı altındaki Polonya-Litvanya Topluluğu'nun bir parçasıydı. 13 yıllık çatışmadan sonra, muzaffer Rusya Çarlığı, 1667 yılında Andrusovo Mütarekesi'ni takiben Ukrayna'nın sol yakasında bulunan Kiev şehri dahil olmak üzere ele geçirdi. Bu sırada, Ukrayna'nın sağ yakası, 18. yüzyılın sonlarında Polonya'nın bölünmesine kadar Polonya-Litvanya'ya kaldı. Polonya, Polonya Krallığı ve küçük Polonya Eyaleti olarak iki voyvodalığa bölündü: Kiev ve Bracław. 1669 yılında Hetman Petro Doroshenko, Ukrayna'nın sağ yakası Osmanlı İmparatorluğu'nun bir parçası olmasına izin verdi. Ukrayna'nın sağ yakasında ve en güneyinde bulunan Podolya, 1672'de Osmanlılar tarafından işgal edildi. Hıristiyan güçlerin Viyana Kuşatması'ndaki 1683 zaferinin ardından, 1699 yılında Karlofça Antlaşması ile bu toprakları Polonya-Litvanya Birliğine geri verdi. 18. yüzyılda iki Kazak ayaklanması gerçekleşti. 1793'te Ukrayna'nın sağ yakası, Polonya'nın İkinci Bölünmesi'nde Rus İmparatorluğu tarafından ilhak edildi ve Küçük Rusya'nın *guberniyasının* (valiliğinin) bir parçası oldu.

19. yüzyılda, Ukrayna'nın sağ yaka nüfusu çoğunlukla Ukraynalıydı, ancak arazinin çoğu Polonyalı veya Polonya asıllı Ukraynalı soylulara aitti. Kasaba ve şehirlerin çoğu Pale of Yerleşim'e aitti ve önemli bir Yahudi nüfusa sahipti. Lehçe konuşan soylular ise çoğunlukla Roma Katoliğiydi. Bölgedeki baskın din ancak 18. yüzyılda Yunan Katolik oldu ve Polonya'nın Bölünmelerinden sonra gerçekleşen, 1839 yılında Unia'nın dağılmasıyla birlikte büyük ölçüde Ortodoksluğa evrildi. Ukrayna'nın sağ yakası daha sonra her biri kendi yönetimine sahip dört eyalete (guberniyas) bölündü: Kiev, Volhynia, Kherson ve Podolia.

Hetmanlar (1685 – 1699)
-----------------------

* 1684 – 1689 Andriy Mohyla
* 1689 – 1692 Hırşko İvanoviç
* 1693 – 1699 Samiylo Samus

Kaynak
------

1. ↑  Michał Szuster, Uniwersytet Śląski (2006). "Władysław IV Vasa; genealogia, heraldyka". Poczet.com (Internet Archive). 11 Aralık 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Eylül 2014.
2. ↑  "Introduction". *The Ottoman Survey Register of Podolia (ca. 1681) Part I: Text, Translation, and Commentary*. Harvard University Press. 2004. s. 3.  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
3. ↑  Orest Subtelny; *Ukraine: A History*; University of Toronto Press; 2000. 0-8020-8390-0. pp 117, 145–6, 148