recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Porlamar**, Venezuela'nın Margarita Adası'ndaki Nueva Esparta eyaletinde bulunan önemli bir liman kentidir. Nueva Esparta eyaleti şehri üç adadan oluşur, Güney Amerika anakarasının açıklarında, Karayip Denizi'ndeki Margarita Adası'nda yer alır. 

Porlamar şehir merkezi.
Porlamar'da Karayip Denizi.

Tarihi
------

Şehir, 1536'da güneydoğu kıyısında Puerto de la Mar (şimdi Porlamar) olarak, Kristof Kolomb'un ilk deniz seferinden 40 yıl sonra kuruldu. 1561'de kısa bir süre Latin Amerikalı fatih ve asi Lope de Aguirre tarafından ele geçirildi. Aguirre ve adamları, ele geçirilmesinin ardından, valisi de dahil olmak üzere kasaba sakinlerinden birkaçını idam etti ve kraliyet hazinesini yağmaladı. Aguirre'nin ana karadaki ölümünden sonra bile, adaya ilk ayak bastığı plaj hâlâ playa del Tirana (Tyrant'ın plajı) olarak anılmaktadır.

1680'de Hint Adaları Konseyi, Margarita doğumlu Juan Fermín de Huidobro'ya dört burçlu bir kale ve bir gözetleme kulesi inşa etmesini emretti.  Porlamar, uçak yolculuğu başlayana kadar sakin bir balıkçı köyüydü. O zamandan beri, çoğunlukla Avrupa ve Venezuela turizminin desteklediği mağazalar, restoranlar ve gece hayatı ile adanın merkezi haline geldi.

Demografi
---------

Porlamar, Margarita Adası nüfusunun yaklaşık üçte birini elinde tutuyor.

 Porlamar'daki Cennet Plajı.
 Porlamar'daki Wyndham Concorde Resort Oteli.

Toplu taşıma
------------

Porlamar'da bulunan Del Caribe Uluslararası General Santiago Marino Havalimanı (PMV), Avrupa ve Kolombiya'ya charter hizmetlerinin yanı sıra Venezuela'daki noktalara tarifeli yolcu uçuşları sunmaktadır. Şehir merkezine 20 kilometre (12 mi) uzaklıktadır.

### İklim

Porlamar, yıl boyunca sıcak gündüz sıcaklıkları ve ılık gece sıcaklıkları ile sıcak yarı kurak bir iklime ( Köppen *BSh* ) sahiptir. Yağışlar Haziran'dan Ağustos'a ve Kasım'dan Şubat'a kadar zirve yapar. Ortalama güneşlenme saatleri yıl boyunca oldukça tutarlıdır.

Kardeş şehirler
---------------

* Meksika Cancún, Meksika
* Kolombiya Cartagena, Kolombiya
* Amerika Birleşik Devletleri Miami, ABD

Kaynakça
--------

1. ↑  "History and Geography of Margarita". Freewebs.com. 9 Mart 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mayıs 2013.
2. ↑  Fermín de Huidobro, Juan: mcn.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 7543385-0
* LCCN: n82114370
* NKC: ge946678
* NLI: 987007557561805171
* VIAF: 148948002
* WorldCat (LCCN): n82-114370

 |
**Louis Joinet** (26 Mayıs 1934, Nevers - 22 Eylül 2019) Fransız hukukçu. Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komisyonu nezdinde bağımsız uzman.

1950'li yılların başında sokak eğitimcisi olarak kariyerine başlamış ve Paris'in Halles semtindeki gençlere yardım etmiştir. Cezayir Savaşı esnasında kariyer astsubaylarının eğitiminden sorumlu olmuştur. 1961'de Cezayir'den döndükten sonra hukuk eğitimi almaya başlamış ve Ulusal Yargı Okulu'nu 1966'da bitirmiştir. 1968'de Fransa'daki ilk yargıç sendikası olan ve sol çizgideki Yargı Sendikası'nı (*Syndicat de la magistrature*) kurmuştur. Hukuk üzerine teknolojiler ve veri işleme alanında kariyerine devam etmiş, Avrupa Konseyi nezdinde Fransa'yı temsil etmiştir.

Bireylerin dizini ve idari dosyaları için otomatik sistem adlı proje skandalının patlamasının ardından Danıştay üyesi Bernard Tricot'nun yorumlarını kaleme almış (Tricot Raporu) ve bu rapor Özgürlük ve Veri İşleme Kanunu'nun oluşumuna katkı sağlamıştır. Louis Joinet ayrıca 1978'de bu kanunun hazırlanmasına katılmıştır. Kanunun onaylanmasının ardından Ulusal Özgürlükler ve Veri İşleme Komisyonu'nun hukuk müdürü olmuştur. François Mitterrand'ın cumhurbaşkanı olmasının ardından atanan bütün sosyalist başbakanların (Pierre Mauroy (1981-1984), Laurent Fabius (1984-1986), Michel Rocard (1988-1991), Édith Cresson (1991-1992) ve Pierre Bérégovoy (1992-1993)) danışmanı olmuş ayrıca 1993'te sağın iktidara gelmesinin ardından Cumhurbaşkanı Mitterrand'ın danışmanı (1993-1995) olmuştur. Yargıtay savcılığı ve Yargıtay 1. savcılığı görevlerinde bulunmuştur.

İtalya'daki karanlık yılların ardından avukat Jean-Pierre Mignard ile filozof Félix Guattari ile beraber, açığa çıkan aşırı sol İtalyan teröristlere ev sahipliğini hedefleyen Mitterrand doktrininin öncüsü olmuştur. Terör olaylarından aranan ETA üyeleri ile müzakereci olmuştur.

1997'de, geçiş yargısının da parçası olan Joinet İlkeleri (*principes Joinet*) olarak adlandırılan Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği'nin cezasızlık karşıtı ilkelerinin yazarıdır.

2007'de, Ségolène Royal'e oy çağrısında bulunan Entelektüeller Çağrısı'nı (*appel des intellectuels*) imzalamış, 2012'de ise François Hollande'a oy çağrısında bulunan Yeni bir Cumhuriyet için (*Pour une nouvelle république*) başlıklı yazıyı imzalamıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Frantz Vaillant (22 Eylül 2019). "Mort de Louis Joinet, un épris de justice". 25 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Eylül 2019.
**Olivier Dutheillet de Lamothe** (d. 10 Kasım 1949) Fransız bürokrat

1970 yılında Paris Siyasal Bilgiler Enstitüsü Kamu Yönetimi bölümünden mezun olmuş, bir yıl sonra da Kamu Hukuku alanında lisans sahibi olmuştur. 1973-1975 yılları arasında Ulusal İdare Okulu'nda eğitim görmüştür. 1975 yılında Danıştay denetçisi olmuş, 1975-1977 yılları arasında Danıştay Davalar Dairesi'nde raportörlük yapmış, 1977-1979 yıllarında Danıştay Koordinasyon ve Dokümantasyon Merkezi Sorumlusu olmuş, 1979 yılında Danıştay tetkik hakimliği seviyesine yükselmiş, 1979-1981 yılları arasında Sağlık ve Sosyal Güvenlik Bakanı Jacques Barrot'nun teknik danışmanlığı görevinde bulunmuş, 1981-1986 yılları arasında Danıştay Davalar Kurulu nezdinde hükûmet komiseri olarak görev yapmış yine aynı yıllarda Danıştay Sosyal İşler Dairesi üyeliğinde bulunmuştur. 1985-1986 yılları arasında Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü hukuk danışmanı olmuştur. 1986-1987 yıllarında İstihdam ve Sosyal İşler Bakanı Philippe Séguin nezdinde danışmanlık yapmış, 1987-1995 yılları arasında Çalışma, İstihdam ve Mesleki Formasyon Bakanlığı Sosyal İlişkiler Müdürü olmuştur. 1992 yılında Danıştay üyesi olmuş, 1995-1997 yılları arasında Cumhurbaşkanı Jacques Chirac'ın Sosyal İşler danışmanlığında bulunmuş, 1997-2000 yılları arasında da Cumhurbaşkanlığı genel sekreter yardımcılığı görevini yürütmüştür. 2000-2001 yıllarında tekrar Danıştay Davalar Dairesi'nde raportörlük yapmış, 2001 yılında Paris Siyasal Bilgiler Enstitüsü'nde profesör olmuş, Cumhurbaşkanı Jacques Chirac tarafından atanarak 12 Mart 2001-12 Mart 2010 tarihleri arasında Anayasa Konseyi üyesi olmuştur. 2010 yılında tekrar Danıştay üyeliğine dönmüş ve 2011 yılında Danıştay Sosyal Dairesi Başkanlığına atanmıştır. 2002-2010 yıllarında Venedik Komisyonu yedek üyeliği görevini de yürütmüştür. 11 Kasım 2014 tarihinden geçerli olmak üzere daire başkanlığından emekli olmuştur.

Kaynakça
--------

1. ↑  Gilles BRESSON (15 Ekim 1997). "Le numéro trois de l'Elysée passe au privé. Il était depuis des mois en guerre avec Dominique de Villepin". 24 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2023.
2. ↑  "OLIVIER DUTHEILLET DE LAMOTHE". 28 Şubat 2001. 24 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2023.
3. ↑  "Fransa Anayasa Konseyi internet sitesindeki özgeçmişi". 24 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb12355924p (data)
* GND: 171398092
* ISNI: 0000 0000 0038 0884
* NTA: 270882081
* SUDOC: 06874613X
* VIAF: 56685991
* WorldCat: viaf-56685991

 |
**Eliza Binemeciyan** (1890, İstanbul - 1981, Toronto, Kanada) Osmanlı tiyatrosunun sanatçılarından olan Ermeni oyuncu.

Hayatı
------

Mınakyan topluluğunun oyuncularından olan annesi Aghavni Zabel ve babası Rupen Binemeciyan ile tiyatrolarda büyümüş ve küçük yaşta kız ve oğlan çocuk rollerinde sahneye çıkmıştı. Notre Dame de Sion Fransız Okulu'nda eğitim gördü. 1908' de *Serbest Sahne*de başladığı profesyonel oyunculuk hayatına Mınakyan topluluğunda devam etti. Sonraları sırasıyla Osmanlı Donanma Cemiyeti Heyet-i Temsiliyesi, Yeni Sahne ve Darülbedayi'de sahneye çıktı.

1924' te Paris' e giden Binemeciyan 1926'da Türkiye' ye giderek bir süre sahneye çıktı, daha sonra tekrar Fransa' ya gitti. Bir daha Türkiye'ye dönmeyen Binemeciyan Osmanlı tiyatrosunun en yetenekli ve en ünlü oyuncularından biri oldu.

Rol aldığı bazı oyunlar:
------------------------

* *Çürük Temel* (1916)
* *Pençe* (film, 1917)
* *Casus* (film, 1917)
* *Bir Çiçek İki Böcek* (1917)
* *Uçurum* (1917)
* *Füruzan* (1918)
* *Binnaz* (film, 1919)
* *Eski Rüya* (1920)
* *İki Göz Ağrısı* (1921)
* *Zor Nikahı* (1921)
* *Baş Tacı* (1922)
* *Sekizinci* (1922)

Kaynakça
--------

1. ↑  "Beni Toprağıma Gömün!". *Şalom Gazetesi*. salom.com.tr. 9 Ağustos 2015. 22 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Haziran 2017.
2. ↑  "Rol aldığı oyunlar". 6 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Haziran 2017.

Dış bağlantılar
---------------

* IMDb'de  Eliza Binemeciyan
* Sinema Türk 14 Haziran 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Eliza Binemeciyan (Türkçe)
Pascale Andréani, 2016
**Pascale Andreani** (d. 6 Nisan 1955) Fransız büyükelçi.

Paris Siyasal Bilgiler Enstitüsü'nü ve Ulusal İdare Okulu'nu bitirmiş, kamu hukuku alanında eğitim görmüş, Avrupa Hukuku alanında derinlemesine öğrenim diploması sahibidir. Dışişleri Bakanlığı'nda çeşitli görevler üstlenmiş, 1990-1993 yılları arasında Avrupa Ekonomik İşbirliği Konularında Bakanlıklararası Komite (Avrupa İşleri Genel Sekreterliği) Genel Sekreter Yardımcısı, 1993-1995 yılları arasında Avrupa İşleri Bakanı Alain Lamassoure'un kabine direktörü, 1995'te Dışişleri Bakanlığı Ortak Güvenlik ve Dış Politika Dairesi Başkanı, 1995-1997 yılları arasında Bütçe Bakanı ve Hükûmet Sözcüsü Alain Lamassoure'un kabine direktörü olmuştur. 1997-1998 yılları arasında Cumhurbaşkanı Jacques Chirac'ın Avrupa İşleri Danışmanı, 1998-2000 yılları arasında Londra Büyükelçiliği Elçi-Müsteşarı, 2000-2002 yılları arasında Dışişleri Bakanlığı Avrupa İşbirliği Müdürü, 2002-2007 yılları arasında Avrupa İşleri Genel Sekreteri ve bu dönemde başbakanlar Jean-Pierre Raffarin ile Dominique de Villepin'in Avrupa İşleri Danışmanı olmuştur. 2007-2008 yılları arasında Dışişleri Bakanlığı İletişim ve Enformasyon Müdürü ve Bakanlık Sözcüsü olarak görev üstlenmiş, 2008-2011 yılları arasında NATO nezdinde Daimi Temsilci ve 2011-2014 yılları arasında OECD nezdinde Daimi Temsilci olarak görev yapmıştır. 2014 yılı itibarıyla Bakanlar Kurulu diplomatik danışmanı olup, 2015 yılı itibarıyla Avrupa İşleri Bakanlığını temsilen Fransa Demiryolları Ulusal Şirketi (SNCF) Denetleme Kurulu üyesi olarak görev üstlenmiştir. 2018 yılından itibaren Macaristan Büyükelçisidir. Evli ve 3 çocuk annesidir.
Nicholas I, Duke of Lorraine
**Anjoulu Nicholas** (Temmuz 1448 - 27 Temmuz 1473), Lorraine Dükü II. John ve Marie de Bourbon'un oğluydu.

Nicholas Nancy'de doğdu ve orada öldü. 1470 yılında babasının yerine Lorraine Dükü oldu ve sırasıyla Bar, Napoli ve Aragon'un varisi olarak Pont-à-Mousson Markisi, Calabria Dükü ve Girona Prensi unvanlarını aldı.

Thouars'lı Vikontes, Fransalı Anne ile nişanlıydı ve onun unvanını kullandı, ancak onunla evlenmedi ve Chabannes'lı John IV, Dammartin Kontu'nun (ö. 1503) karısı Marguerite'dan yalnızca bir gayri meşru kızı vardı.

Bazıları onun Fransa Kralı XI. Louis'in ajanları tarafından zehirlendiğini söyledi.

Onun ölümü üzerine Lorraine Dükalığı teyzesi Yolande'ye geçti.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Önce gelenJohn II | **Duke of Lorraine**1470–1473 | Sonra gelenYolande |
| **Marquis of Pont-à-Mousson**1470–1473 | **Boş** |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 1017446164
* VIAF: 219132251
* WorldCat: viaf-219132251

 |
Bu madde hidrojen klorür gazı hakkındadır.  Hidroklorik asit için hidroklorik asit sayfasına bakınız.
**Hidrojen klorür** ya da Kloran, HCl formülüne sahip renksiz, zehirli bir gazdır. Hidrojen ve klor elementlerin oluşan inorganik bileşiktir. Havadaki nem ile temasında beyaz hidroklorik asit dumanı oluşturur. Hidroklorik asit, hidrojen klorürün sulu çözeltisine verilen addır.

Özellikler
----------

Hidrojen klorürün suda çözünmesi hidronyum ve klorür iyonlarını meydana getirerek hidroklorik asiti oluşturur. 

{\displaystyle {\ce {HCl + H2O -> H3O+ + Cl-}}}
Hidrojen klorür, ortamda su bulunmasa bile asidik bir gazdır. Metanol gibi çözücülerde çözünebilir, bu tarz çözücüler susuz tepkimelerde önem arz eder.
Katı HCl'nin yapısı sonsuz zikzak zinciri şeklindedir.

Üretimi
-------

Su ve sodyum klorür karışımı elektrolizlenerek saf klor ve hidrojen, ve sodyum hidroksit elde edilir
{\displaystyle {\ce {2 NaCl + 2 H2O -> Cl2 + 2 NaOH + H2}}}
UV ışığı altında saf klor ve hidrojen tepkimeye sokularak hidrojen klorür gazı üretilir.
{\displaystyle {\ce {Cl2(g) + H2(g) -> 2 HCl(g)}}}
Bu ekzotermik bir tepkimedir. Çıkan ürün (HCl gazı) direkt olarak deiyonize suya gittiğinden kimyasal olarak saf hidroklorik asit elde edilir. 
Sodyum klorür ve sülfürik asitin tepkimesiyle de HCl elde edilebilir.
{\displaystyle {\ce {NaCl + H2SO4 -> NaHSO4 + HCl}}}
Bu tepkime oda sıcaklığında gerçekleşir. Geride kalan sodyum klorür, üretilen sodyum bisülfat ile 200 derecede tepkimeye sokulur ve tekrar HCl elde edilir.
{\displaystyle {\ce {NaCl + NaHSO4 -> HCl + Na2SO4}}}

Güvenlik
--------

Hidrojen klorür, vücut dokusunda bulunan su ile temas ettiğinde aşındırıcı hidroklorik asit oluşturur. Dumanların solunması öksürüğe, boğulmaya, burun, boğaz ve üst solunum yollarında iltihaplanmaya ve ciddi vakalarda akciğer ödemi, dolaşım sistemi yetmezliği ve ölüme neden olabilir. Ciltle teması kızarıklık, ağrı ve ciddi kimyasal yanıklara neden olabilir. Hidrojen klorür ciddi göz yanıklarına ve kalıcı göz hasarına neden olabilir.

  


| * g
* t
* d
Hidrojen bileşikleri |
| --- |
| 
* H3AsO3
* H3AsO4
* HArF
* HAt
* HSO3F
* HBF4
* HBr
* HBrO
* HBrO2
* HBrO3
* HBrO4
* HCl
* HClO
* HClO2
* HClO3
* HClO4
* HCN
* HCNO
* H2CrO4/H2Cr2O7
* H2CO3
* H2CS3
* HF
* HI
* HIO
* HIO2
* HIO3
* HIO4
* HMnO4
* H2MoO4
* HNC
* NaHCO3
* HNCO
* HNO
* HNO2
* HNO3
* H2N2O2
* HNO5S
* H3NSO3
* HOF
* H2O
* H2O2
* H2O3
* H3PO2
* H3PO3
* H3PO4
* H4P2O7
* H5P3O10
* H2PtCl6
* H2S2
* H2S
* H2Se
* H2SeO3
* H2SeO4
* H4SiO4
* H2SiF6
* HSCN
* HNSC
* H2SO3
* H2SO4
* H2SO5
* H2S2O3
* H2S2O6
* H2S2O7
* H2S2O8
* CF3SO3H
* H2Te
* H2TeO3
* H6TeO6
* H4TiO4
* H2Po
* HCo(CO)4

 |

| * g
* t
* d
Klor bileşikleri |
| --- |
| Klorür ve asitler | 
* ClNO3
* HCl
* HClO
* HClO2
* HClO3
* HClO4
* SiCl4

 |
| Klor florürler | 
* ClF
* ClF3
* ClF5

 |
| Klor oksitler | 
* ClO
* ClO2
* Cl2O
* Cl2O2
* Cl2O3
* Cl2O4
* Cl2O5
* Cl2O6
* Cl2O7
* ClO4

 |
| Klor oksiflorürler | 
* ClOF3
* ClO2F
* ClO3F

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4147850-2
* LCCN: sh92002991
* NDL: 00561990
* NKC: ph516975
* NLI: 987007558515305171

 |
**Gregory Wayne Abbott**, (d. 13 Kasım 1957, Wichita Falls, Teksas), Amerikalı avukat ve siyasetçi. 2015'ten bu yana Teksas valisi olarak görev yapmaktadır. Cumhuriyetçi Parti üyesi olan Abbott, 2002'den 2015'e kadar Teksas'ın 50. başsavcısı olarak görev yapmıştır.

Siyasi Kariyeri
---------------

Abbott, Yeniden Yapılanma döneminden bu yana Teksas'ın başsavcısı olarak görev yapan üçüncü Cumhuriyetçiydi. 2002'de oyların %57'sini alarak bu göreve seçildi ve 2006'da %60 ve 2010'da %64 ile yeniden seçilerek 12 yıllık hizmetiyle eyalet tarihinde en uzun süre hizmet veren Teksas başsavcısı oldu. Abbott, başsavcı olmadan önce Teksas Yüksek Mahkemesinde yargıçtı ve 1995 yılında dönemin valisi George W. Bush tarafından bu göreve atandı. Abbott, 1998'de oyların yüzde 60'ını alarak tam bir dönem kazandı. Başsavcı olarak, 2005 ABD Yüksek Mahkemesi *Van Orden v. Perry* davasında Teksas Eyaleti Meclis Binası'nın On Emir'i sergilemesini başarıyla savundu *ve* eyaletin eşcinsel evlilik yasağını başarısız bir şekilde savundu *.* Uygun Fiyatlı Bakım Yasasını ve yönetimin çevre düzenlemelerini geçersiz kılmak amacıyla Barack Obama yönetimine karşı çok sayıda davaya karıştı .

2014 yılında seçilen Abbott, tekerlekli sandalye kullanan ilk Teksas valisi ve bir ABD eyaletinin üçüncü valisidir; diğerleri Franklin D. Roosevelt ve George Wallace'tır. Vali olarak Abbott, Donald Trump yönetimini destekledi ve Teksas Kalp Atışı Yasası gibi kürtaja karşı önlemler, yumuşak silah yasaları, yasadışı göçe karşı muhalefet, kolluk kuvvetlerinin finansmanına destek ve seçim reformu dahil olmak üzere birçok yasayı destekledi. Şubat 2021'de yaşanan kış fırtınasının ardından yaşanan elektrik krizine yanıt olarak Abbott, Teksas Elektrik Güvenilirlik Konseyi'ne (ERCOT) reform çağrısında bulundu ve elektrik santrallerinin hava şartlarına karşı korunmasını gerektiren bir yasa tasarısı imzaladı. Teksas'taki COVID-19 salgını sırasında Abbott, yüz maskesi ve aşı talimatlarının uygulanmasına karşı çıkarken yerel yönetimlerin, işletmelerin ve diğer kuruluşların kendi mevzuatlarını uygulamasını engelledi.

  

  


|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 1176684280
* ISNI: 0000 0000 3780 7589
* LCCN: n2001099682
* NLI: 987007322034005171
* VIAF: 23950353
* WorldCat: lccn-n2001099682

 |




1. ↑  "Texas Governor Greg Abbott". *gov.texas.gov* (İngilizce). Erişim tarihi: 2024-03-08. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
|  |
| --- |
|  Makale serilerinden |
| **Maskülizm** |
|  |
| Hareketler
* Erkek hareketi
* Mitopoetik erkek hareketi
* Erkeklerin kurtuluş hareketi
* Erkek hakları hareketi
* Baba hakları hareketi
* İntaktivizm
 |
| Konular
* İnsanlarda cinsiyet ayrımı
* Erkek insan cinselliği
* Cinsiyet eşitliği
	+ Erkek düşmanlığı
	+ Hegemonik erkeklik
* Efemine
* Cinsiyet rolleri
* Maçoluk
* Feminizmde erkekler
	+ Pro-feminizm
	+ Anti-feminizm
 |
| Sorunlar
* Erkeğe şiddet
* Erkek harcanabilirliği
* Sünnet tartışmaları
	+ Genital bozulma
	+ Zorla sünnet
* Tecavüz
	+ Hapishane tecavüzü
	+ Yanlış tecavüz suçlaması
	+ Erkeklerin tecavüzü
* Ev içi şiddet
* LGBT bireylere şiddet
	+ Homofobi
	+ Geyfobi
	+ Gey dayak
	+ Transfobi
* Zorunlu hizmet
* Üreme hakkı
* Babalık hakları ve kürtaj
* Kusursuz boşanma
* Sperm hırsızlığı
* Ters cinsiyetçilik
* Toksik erkeklik
 |
| Ülke**Erkek hakları**
* Hindistan

**Babalık hakları**
* Avustralya
* İtalya
* Birleşik Krallık
* Birleşik Devletler
 |
| Diğer
* Uluslararası Erkekler Günü
* Erkek çalışmaları
 |
| * g
* t
* d
 |

**Uluslararası Erkekler Günü** (**International Men's Day - IMD**), her yıl 19 Kasım'da kutlanan ve Birleşmiş Milletler tarafından da desteklenen uluslararası bir gündür. Dünya Erkekler Günü olarak da bilinmektedir. İlk olarak Prof. Dr. Thomas Oaster tarafından 7 Şubat 1992 tarihinde dile getirilmiş bir projedir. Resmi olarak ise kabul edilmesi ve kutlanması ise ilk defa 1999 yılında Trinidad-Tobago'da gerçekleşmiştir.

Uluslararası Erkekler Günü, günümüzde yetmişin üzerinde ülke tarafından desteklenmekte ve kutlanmaktadır. Dünya Erkekler Günü, UNESCO'da da dile getirilmiş ve Ingenborg Breines Kadın ve Barış Kültür Müdürü tarafından "Bu mükemmel bir fikir ve bazı cinsiyet dengelerini bize verecektir" sözleri ile önemi anlatılmıştır.

Uluslararası Erkekler Günü'nün kutlanma amacı cinsiyetler arası ilişkilerin geliştirilmesi, erkeklerin rol model olduğu durumların vurgulanması, erkeklerin yaşadığı cinsiyete bağlı eşitsizlikler vs. birçok konuyu içerir.

2016 yılı itibarıyla aşağıdaki ülkeler Dünya Erkekler Günü'nü resmi olarak kabul etmiş ve kutlamaktadır:

Amerika Birleşik Devletleri, Antigua ve Barbuda, Avustralya, Avusturya, Bosna-Hersek, Botsvana, Burundi, Çin, Danimarka, Fransa, Gana, Güney Afrika, Grenada, Hırvatistan, Hindistan, İngiltere, İrlanda, İtalya, Jamaika, Kanada, Cayman Adaları, Küba, Man Adası, Macaristan, Malta, Nijerya, Norveç, Pakistan, Romanya, Saint Kitts ve Nevis, Saint Lucia, Singapur, Seyşeller, Tanzanya, Trinidad-Tobago, Ukrayna, Zimbabve.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 14 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Kasım 2016.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 29 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Kasım 2016.
3. 1 2  "Arşivlenmiş kopya". 7 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Kasım 2016.
4. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 12 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Kasım 2016.
5. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 10 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Kasım 2016.
6. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 19 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Kasım 2016.
Oyunun afişi
***Buzlar Çözülmeden***, Cevat Fehmi Başkut'un yazdığı iki perdelik seyirlik oyun.

Türk tiyatro tarihinde adı klasikler arasında geçen[*kaynak belirtilmeli*] *Buzlar Çözülmeden*, 1965 yılında Cevat Fehmi Başkut tarafından kaleme alınan, Bengisu Gürbüzer Doğru tarafından ise yönetilen bir eser. Bugüne kadar birçok tiyatro topluluğunca sergilendi. Ayrıca, kitap halinde yayımlanan *Buzlar Çözülmeden*, özgün adıyla ve Deli Deli Küpeli adlarıyla sinema filmi olarak çevrildi.

Oyunun Konusu
-------------

27 Mayıs Darbesi sonrasında, yeni şekillenen ülke yapısı içinde, yolsuzluk, sömürü ve yoksulluğun egemen olduğu ve zor kış koşulları nedeniyle yollarının kapanmasından dolayı dünyadan kopan bir kasabaya yeni bir kaymakam atanmıştır. Gelen kaymakam, farklılığını ortaya koyduğunda, mevcut gidişi değiştirmeye çalıştığı görülür. Kasabadaki ağalara, karaborsacılara, fahişelere, softalara "dur" diyen yeni kaymakam, değişik biridir. Dürüst ve tarafsız yaklaşımıyla sorunların çözülebileceği mesajını veren kaymakam, aslında akıl hastanesinden kaçmış bir "delidir". Olaylar traji - komik anlatımla gelişir.

Karakterler
-----------

Deli Çavuş

Kaymakam

Tahrirat Katibi

Ekrem Yüzbaşı

Hatice

Afet

Şeref Hakarar
**Hapi**, bazen **Hapy** olarak tercüme edilir, Antik Mısır dininde Horus'un dört oğlundan biridir ve Yeraltı Dünyasında Osiris'in tahtını korur. Hapi, Horus ile Isis veya Serqet'in oğludur. Aynı adı taşıyan başka bir tanrı ile karıştırılmamalıdır. Genellikle bir babun başı ile tasvir edilir ve ölülerin iç organlarını korumakla görevlendirilir. Hapi tanrıça Nephthys tarafından korunur. Görüntüsü bir tabutun yanında göründüğünde, genellikle kuzeye bakan tarafa hizalanır. Üçüncü Ara Dönemde mumyalama uygulamaları değiştiğinde ve mumyalanmış organlar tekrar vücuda yerleştirildiğinde, vücut boşluğuna bir Hapi muskası eklenirdi.

* 
* Übersee Müzesi'nde HapiÜbersee Müzesi'nde Hapi

Kaynakça
--------

1. ↑  David B. O'Connor, Eric H. Cline, *Amenhotep III: Perspectives on His Reign*, University of Michigan Press 1998, 0-472-08833-5, p.121.
2. 1 2  Wilkinson, Richard H. The Complete Gods and Goddesses of Ancient Egypt. p.88 Thames & Hudson. 2003. 0-500-05120-8

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 1073605515
* VIAF: 298837669

 |
**Contergan** ve **Thalomid** markaları altında satılan **Talidomid**, bir dizi kanseri (multipl miyelom dahil), graft-versus-host hastalığını ve cüzzam komplikasyonları da dahil olmak üzere bir dizi cilt rahatsızlığını tedavi etmek için kullanılan bir ilaçtı. HIV ile ilişkili birçok durumda kullanılmış olsa da, bu tür kullanım, artan virüs seviyeleri ile ilişkilidir. Oral olarak uygulanır.

Yaygın yan etkiler arasında uyku hali, kızarıklık ve baş dönmesi bulunur. Şiddetli yan etkiler arasında tümör lizis sendromu, kan pıhtıları ve periferik nöropati bulunur. Hamilelikte kullanımı, uzuvların malformasyonuyla sonuçlanması da dahil olmak üzere fetüse zarar verebilir. İlaç alan erkeklerde, eğer bir eş hamile kalabiliyorsa, doğum kontrolü şarttır. İmmünomodülatör bir ilaçtır ve T hücrelerini uyarmak ve TNF-a üretimini azaltmak dahil olmak üzere bir dizi mekanizma ile çalışır.

Talidomid ilk olarak 1957'de Batı Almanya'da pazarlandı. Talidomid ilk piyasaya sürüldüğünde kaygı, uyku sorunları ve gerginlik için kullanılıyordu. Başlangıçta hamilelikte güvenli olduğu düşünülürken, doğum kusurları ile ilgili endişeler, 1961'de Avrupa'da piyasadan kaldırılana kadar ortaya çıktı. Hamilelik sırasında kullanımdan etkilenen toplam embriyo sayısının 10.000 olduğu tahmin edilmektedir ve bunların yaklaşık %40'ı doğum sırasında öldü. Hayatta kalanların uzuv, göz, idrar yolu ve kalp sorunları vardı. ABD pazarına ilk girişi FDA'da bir gözden geçiren Frances Kelsey tarafından engellendi. Talidomidin neden olduğu doğum kusurları, birçok ülkede daha fazla ilaç düzenlemesinin ve izlenmesinin geliştirilmesine yol açtı.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3  Teo SK, Colburn WA, Tracewell WG, Kook KA, Stirling DI, Jaworsky MS, Scheffler MA, Thomas SD, Laskin OL (2004). "Clinical pharmacokinetics of thalidomide". *Clinical Pharmacokinetics*. **43** (5): 311-27. doi:10.2165/00003088-200443050-00004. PMID 15080764.
2. 1 2 3 4 5 6 7  "Thalidomide Monograph for Professionals". *Drugs.com* (İngilizce). 10 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Kasım 2019.
3. 1 2  *British national formulary : BNF 76*. 76. Pharmaceutical Press. 2018. s. 936. ISBN 9780857113382.
4. 1 2 3 4  *The Oxford Companion to the Body*. Oxford University Press. 2003. s. 682. doi:10.1093/acref/9780198524038.001.0001. ISBN 9780198524038.
5. 1 2 3 4  "Thalidomide embryopathy: a model for the study of congenital incomitant horizontal strabismus". *Transactions of the American Ophthalmological Society*. **89**: 623-74. 1991. PMC 1298636 $2. PMID 1808819.
6. 1 2 3  *Encyclopedia of Women's Health* (İngilizce). Springer Science & Business Media. 2004. s. 644. ISBN 9780306480737. 15 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Kasım 2021.

Dış bağlantılar
---------------

* "Thalidomide". *Drug Information Portal*. U.S. National Library of Medicine. 5 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4184973-5
* LCCN: sh85134471
* NDL: 00570209
* NLI: 987007531870705171

 |
**Leyla Navaro**, Türk psikolog ve psikoloji yazarıdır.

İstanbul Üniversitesi psikoloji lisans, Boğaziçi Üniversitesi Psikolojik Danışmanlık Yüksek Lisans mezunu olan Leyla Navaro, kişisel gelişim ve bireysel potansiyel oluşumu konusunda çalıştı. Yurt içi ve yurt dışında, yazılarla ve uygulamalarla seminer ve grup çalışmalarında bulundu.

İlk kitabını 1987 yılında yazan Navaro, Boğaziçi Üniversitesi’nde öğretim üyeliği yapmakta, kurucusu olduğu Nirengi Psikolojik Danışmanlık Merkezi'nde sürdürmektedir. Yazarın ayrıca; IAGP *Uluslararası Grup Psikoterapileri Derneği* yönetim kurulu üyeliği, ve Türk Psikologlar Derneği Akademik Kurul üyeliği bulunmaktadır. 

Leyla Navaro'nun tanınması, Beni Duyuyor musun kitabıyla olmuştur.

Eserleri
--------

* *İki Boy Ufak Pabuç Depresyonda Kadın - Erkek Farklılıkları*, Mayıs 2002, (6.Basım) Remzi Kitabevi, ISBN 978-975-14-0866-2

Depresyonun kadın ve erkekte farklı nedenler ve şekillerde yaşanması, farklı başa çıkma yollarına değinen bir kitap.

* *Gerçekten Beni Duyuyor musun?*, Eylül 2001, (17.Basım) Remzi Kitabevi, ISBN 978-975-14-0806-8
* *Tapınağın Öbür Yüzü Bağlılık ve Bağımlılık Üzerine*, 1999, (6. Basım) Remzi Kitabevi, ISBN 978-975-14-0711-5

Kadınlık ve erkekliğin nasıl öğrenildiği, günlük yaşamımızda duygu ve davranışlarımızı nasıl etkilediği, bağlılık ve bağımlılıkta kadın/erkek farkılıkları ve nedenlerini açıklayan bir eser.

* *Bir Cadı Masalı Kızgınlık, Güç ve Cinsel Roller Üzerine*, 1999, (6. Basım) Remzi Kitabevi, ISBN 978-975-14-0689-7

Öfke ve kızgınlığın kadınlar ve erkekler tarafından nasıl ve neden farklı yaşandığı, çatışmalar ve güç kullanımında farkılıkları açıklayan bir kitap.

* *Beni Duyuyor musun?*, (17. Basım), Remzi Kitabevi, ISBN 975-424-027-2

*Beni Duyuyor musun?*, Leyla Navaro'nun, "el kitabı" sayılabilecek önemli bir yapıtıdır. Klasik ana - baba eğitim kitaplarından farklı olarak; sadece 'söylenenleri duyma'nın ötesinde, çocukla anne ve baba arasındaki gerçek iletişimin, bilgi, sezgi, sevgi, akılcı ve tutarlı davranışlarla nasıl desteklenerek sağlanabileceğinin anlatıldığı kitap, bilimsel verilere dayanan yol gösteren, aydınlatıcı bir yapıttır.
* *Tapınağın Öbür Yüzü Kadınlar ve Erkekler Üzerine*, 1996, Varlık Yayınları, ISBN 975-434-168-0
* *Envy, Gender & Competition*, 2007, Routledge Yayınevi - Londra, ISBN 978-1-58391-749-7

Kıskançlık, haset ve rekabette kadın/erkek farklılıklarını belirleyen bu kitap, bu konudaki görüş ve deneyimlerini paylaşan uluslararası uzmanların makalelerini de kapsamaktadır.
"İpekböceği" buraya yönlendirilmektedir. Aynı adlı roman için İpekböceği (roman) sayfasına bakınız.

Tırtıl halinde ipek böcekleri, Gürleyik, Eskişehir
İpek kozaları
**İpek böceği** (***Bombyx mori***). Kelebek yumurtalarını dut yaprakları üzerine bırakır, yumurtladıktan üç dört gün sonra ölür. Baharda taze dut yaprakları üzerindeki yumurtalardan larva halinde çıkan tırtıllar sık tüylü ve siyahtır. Büyük bir iştahla devamlı dut yaprağı yerler ve dört beş defa gömlek değiştirerek bir birbuçuk ayda 7 veya 8 santime ulaşırlar. Büyüdükçe renkleri açılır ve tüyleri kaybolur. İyice büyüyüp de hücrelerine yerleşince üst dudağındaki delikten iplik halinde zamk gibi bir sıvı çıkararak kozasını yapmaya başlar. Tırtıl önce kozanın dış kısmını sonra kendi vücudunun etrafını örmeye devam eder ve görünmez olur. Eğer kendi haline bıraklırsa iki üç hafta içinde kelebek haline gelerek ördüğü kozayı parçalar ve dışarı çıkar. Bu yüzden kozayı parçalamadan kozalar sıcak suya atılır veya sıcak su buharına tutularak tırtıl öldürülür. Böylece ipek kozaları elde edilir. Bu kozalardan da tel şeklindeki ipek lifleri çıkarılıp ham ipek üretilir.

Böceğin neslinin devamı için bir kısım kozanın gelişimini tamamlayıp kelebeğin çıkmasına müsaade edilir. Suni ipek kavak, göknar, söğüt gibi selülozca zengin olan ağaçlardan kimyasal yollarla elde edilen liflere denir.

Suni ipek viskos metodu ile elde edilir. Belirtilen ağaçlar önce levha haline getirilir. Sonra kurutulur ve makinelere konularak lif lif parçalanır. Selüloz lifleri sac kaplarda birkaç gün bekletildikten sonra kükürtleme makinalarında 100 kilogramına 33 kilogram karbonsülfür karıştırılarak, belirli sıcaklıkta 2-3 saat bekletilir. Bu arada selüloz renklenmeye başlar istenilen beyaz renk elde edilince kükürtleme kesilir. Elde edilen madde kesilir. Sonra platin alaşımından yapılmış çok ince delikli gözlerden asitli bir banyo içine fışkırtılır. Böylece gözlerden çıkan madde iplik haline gelir ve makaralara sarılır. Asit kükürt ve serbest tuzdan temizlenen madde suni ipek olarak piyasaya sürülür. Suni ipek doğal ipek kadar dayanıklı değildir.

İpekböceği ilk defa M.Ö. 2600 yılında Çin'de beslemeye alınmıştır. Türkiye'de ipekböcekçiliği 1500 yıllık bir geçmişe sahiptir ve dut ağacının yetiştiği yerlerde yardımcı tarım olarak yapılır.

Dış bağlantılar
---------------

* Wikimedia Commons'ta **İpek böceği** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
* Vikitür'de ***İpek böceği*** ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.

Kaynakça
--------

1. ↑  "İPEKBÖCEKÇİLİĞİ" (PDF). Tarım ve Orman Bakanlığı. 2 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2020.

|  |  |
| --- | --- |
| Takson belirleyicileri | 
* Vikiveri: Q134747
* AFD: Bombyx\_mori
* AfroMoths: BOMBMORI
* BioLib: 127713
* BOLD: 30431
* EoL: 391618
* EPPO: BOMBMO
* GBIF: 1868664
* iNaturalist: 143506
* IRMNG: 10335368
* ITIS: 117540
* LepIndex: 68643
* MONA: 7668
* NCBI: 7091
* NZOR: fceffdc7-3645-4837-9076-da0826899d6e

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4321480-0
* LCCN: sh2021000087
* NKC: ph118968

 |
**İtuçan Şelalesi** (Azerbaycanca: *İtuçan şəlaləsi*) — Azerbaycan Cumhuriyetinin Şeki rayonunda bir şelaledir.

Yeri
----

Yerliler tarafından İtuçan adlandırılan bu şelale Şin nehrinin sağ sahilinde, deniz seviyesinden 1299 metr yukarıda yerleşmektedir. Şelalenin yerel halk tarafından "İtuchan" olarak adlandırılmasının temel nedeni, geçmişte şelalenin bulunduğu bu yoldan bir çoban köpeğinin düşerek ölmesidir. Şelale tarihi Ahti-Şeki yolu yakınlığında yerleşmektedir.

Hakkında
--------

Bu şelale uzun bir süre bilimsel kaynaklar tarafından bilinmemiş, yalnız 2023 yılının Ağustos ayında Azerbaycan Millî İlimler Akademisinin Şeki temsilciliyinin çalışanı Elvin Qarayev tarafından Şin çayı ve onun kollarında yürütülen ve bölgenin turizm potensiyelini ölçmeyi amaçlayan araştırma zamanı bulunmuştur.

Şelale 14 metre yükseklikten dökülmekte olup koordinatları (41°23'9" N, 47°9'17" E)'dir.

Ayrıca bakınız
--------------

* Azerbaycan coğrafyası
* Meşebaşı Şelalesi
* Hudger Şelalesi

Kaynakça
--------

1. 1 2 3  "Şəkidə yeni şəlalə qeydə alınıb". science.gov.az. 28 fevral 2024. Erişim tarihi: 5 mart 2024.  Tarih değerini gözden geçirin: `|accessdate=, |date=` (yardım)Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
***Toxascaris leonina*** köpeklerde, kedilerde, tilkilerde ve ilgili konak türlerinde bulunan yaygın bir parazitik nematoddur. *T. leonina*, bitler ve pireler gibi ektoparazitlerin aksine konakçılarının içinde yaşayan, dünya çapında dağılmış bir helmint paraziti olan askarid bir nematoddur. *T. leonina'nın* kesin konakları arasında köpekgiller (köpekler, tilkiler vb.) ve kedigiller yer alırken, ara konaklar genellikle fare veya sıçan gibi kemirgenlerdir. Hayvan enfekte bir kemirgeni yediğinde enfeksiyon son konakta meydana gelir. *T. leonina* köpeklerde veya kedilerde görülebilmesine rağmen kedilerde çok daha sık görülür.

Arjantin'in Catamarca Eyaleti'nde *T. leonina* yumurtaları içeren bir fosilleşmiş dışkı kazılmış ve 17002-16573 yaşında olduğu tarihlenmiştir. Bu bulgu *T. leonina'nın* Güney Amerika'da en azından Geç Pleistosen'den bu yana var olduğunu göstermektedir.

Yaşam döngüsü
-------------

*T. leonina'nın* yaşam döngüsü oldukça basittir. Yumurtalar yutulur ve ince bağırsakta çatlar. Gençler daha sonra ince bağırsağın mukozal duvarına nüfuz eder. Büyüme ve tüy dökümünden sonra bağırsak lümenine dönerler ve olgunlaşırlar. Yetişkin bir dişi kurt, hayvanın dışkısına geçen yumurtaları bırakır. Yumurtalar ortamda 3-6 gün sonra bulaşıcı hale gelir.

Kediler yumurtayı veya larvaları taşıyan kemirgenleri yutarak enfekte olabilirler. Kemirgenler genellikle *T. leonina'nın* ara konakçılarıdır. Kemirgen yumurtaları yutar ve yumurtalar çatladıktan sonra larvalar kemirgenin dokuları boyunca göç eder. Daha sonra kesin konakçı (son konak), enfekte bir kemirgen yediğinde bu parazitle enfekte olur.

*T. leonina'nın* yumurtası genellikle yuvarlaktan ziyade ovaldir.

*Toxascaris leonina,* larvaların akciğerlerden geçmemesi yönüyle diğer Toxocara'lardan farklıdır; bunun yerine tüm gelişim döngüsü bağırsakta gerçekleşir.

İnsanlara yönelik tehdidi
-------------------------

İnsanlar genellikle *T. leonina* ile enfekte değildir; ancak bu parazit insanlarda bazı örneklerde örnekte bulunmuştur ve çocuklarda iç organ larva migransının bir nedenidir ancak köpeklerde bulunan en yaygın yuvarlak kurt paraziti olan *Toxocara canis'ten* daha az sıklıkta ortaya çıkmaktadır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Maizels RM, Yazdanbakhsh M (2003). "Immune regulation by helminth parasites: cellular and molecular mechanisms" (PDF). *Nat. Rev. Immunol*. **3** (9): 733-44. doi:10.1038/nri1183. PMID 12949497. 29 Aralık 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 2 Ocak 2024.
2. ↑  "Roundworms in pets, Vet PetStop, UK". 25 Mayıs 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2009.
3. ↑  Petrigh, R. S.; Martínez, J. G.; Mondini, M.; Fugassa, M. H. (2019). "Ancient parasitic DNA reveals *Toxascaris leonina* presence in Final Pleistocene of South America". *Parasitology*. **146** (10): 1284-1288. doi:10.1017/S0031182019000787. PMID 31196226.
4. 1 2  "Mondofacto Medical Dictionary, Definition of *Toxacaris leonina*". 8 Şubat 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2009.
Başlığın diğer anlamları için Kanarya (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
**Kanarya** (*Serinus canaria*), ispinozgiller (Fringillidae) familyasının bir üyesi olan ve evcilleştirilip kafeslerde beslenebilen bir kuş türü. Kanarya, ismini Latince'de köpek anlamına gelen *cannarie* kelimesinden almıştır.

Yaşam alanları ve dağılımları
-----------------------------

Kafeste veya küçük sürüler halinde etrafı ağaçlarla çevrili göl, dere gibi su kenarlarında yaşarlar. Kanarya adaları, Madeira ve Azorlar'da bulunur. Parklarda, bahçelerde, meyveliklerde, mezarlıklarda, bağlarda ve ırmak kenarlarında yaşarlar. Orta ve Güney Avrupa ile Ön Asya’da yaygındırlar. Türkiye’nin hemen hemen her yerinde bulunurlar.

Davranış
--------

### Evcilleştirme

Cennet papağanı ve muhabbet kuşu gibi papağan türleri kadar insanlara alışamazlar. Geç eve alınan kanaryalar insanları hep tehdit olarak algılar.

### Beslenme

Tohum ve çörek otu, solucan, şalgam tohumu, yumurta sarısı, özel mama, marul, elma ve gibi taze bitkiyle beslenirler.

### Üreme

Dişiler tüy, kıl yosun ve köklerden ağaç veya çalılara fincan şeklinde gizli yuvalar yaparlar.

Yabani kanarya, Serinus canarius(♂)

Dişi, kahverengi benekli açık mavi renkli 3-5 yumurta yumurtlar. Kuluçka süresi 14 gündür.

Fotoğraf galerisi
-----------------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Kaynakça
--------

1. ↑  "Kanarya Nedir Nerede Yaşarlar Özellikleri". 1 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2021.
2. ↑  BirdLife International (2018). "*Serinus canaria*". *IUCN Tehdit Altındaki Türlerin Kırmızı Listesi*. **2018**: e.T22720056A132137153. doi:10.2305/IUCN.UK.2018-2.RLTS.T22720056A132137153.en Özgürce erişilebilir.

### Kitap

* *Hayvanlar Ansiklopedisi*. Parıltı Yayıncılık. 2013. ss. 254-255. ISBN 978-605-100-090-9.

Dış bağlantılar
---------------

|  |
| --- |
|  Wikimedia Commons'ta Kanarya ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur. |

|  |
| --- |
|  Wikispecies'te Kanarya ile ilgili detaylı taksonomi bilgileri bulunur. |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb16535358t (data)
* NDL: 00564844

 |
**R**3'deki **u** ve **v** vektörlerinin germesi çizgilerle gösterilen düzlemdir.
Doğrusal cebirde, **germe** verilen bir {\displaystyle S} vektör kümesini kapsayan en küçük doğrusal altuzaydır. {\displaystyle S}'yi içeren tüm doğrusal altuzayların kesişimi veya {\displaystyle S}'nin elemanlarının doğrusal kombinasyonlarının kümesi olarak tanımlanabilir. Dolayısıyla, bir vektör kümesinin germesi bir vektör uzayıdır. Germeler matroidlere ve modüllere genelleştirilebilir.

Bir {\displaystyle V} vektör uzayının {\displaystyle S} kümesinin gereni olduğu ifade etmek için: {\displaystyle S} {\displaystyle V}'yi gerer; {\displaystyle S} {\displaystyle V}'yi üretir; {\displaystyle S} {\displaystyle V}'nin **germe kümesi**dir, denebilir.

Tanım
-----

Bir K cismi (mesela R) üzerinde tanımlı V vektör uzayında, bir S vektör kümesinin *germesi*, V'nin S'yi kapsayan tüm alt uzaylarınının kesişimi olarak tanımlanır.

Bir başka deyişle, S'nin germesi, S'nin elemanlarının tüm sonlu doğrusal birleşimleridir:

{\displaystyle \operatorname {germe} (S)=\left\{{\left.\sum \_{i=1}^{k}\lambda \_{i}v\_{i}\right|k\in \mathbb {N} ,v\_{i}\in S,\lambda \_{i}\in K}\right\}.}
S kümesi sonlu ya da sonsuz büyüklükte olabilir.

| * g
* t
* d
Lineer cebir |
| --- |
| Temel kavramlar | 
* Skaler
* Vektör
* Vektör uzayı
* Skaler çarpım
* Vektörel izdüşüm
* Doğrusal germe
* Doğrusal dönüşüm
* İzdüşüm
* Doğrusal bağımsızlık
* Doğrusal birleşim
* Taban
* Taban değişimi
* Satır vektör
* Sütun vektör
* Satır ve sütun uzayları
* Boşuzay
* Özdeğer, özvektör, özuzay
* Tersçapraz
* Doğrusal denklemler

 | Three dimensional Euclidean space |
| Matrisler | 
* Blok
* Ayrışım
* Tersinir
* Minor
* Çarpım
* Rank
* Dönüşüm
* Cramer kuralı
* Gauss eleme yöntemi

 |
| Çifte doğrusallık | 
* Ortogonalite
* Nokta çarpım
* İç çarpım uzayı
* Dış çarpım
* Kronecker çarpımı
* Gram–Schmidt işlemi

 |
| Çokludoğrusal cebir | 
* Determinant
* Çapraz çarpım
* Üçlü çarpım
* Geometrik cebir
* Dışsal cebir
* Bivector
* Multivector
* Tensör
* Outermorphism

 |
| Vektör uzayı yapıları | 
* Fonksiyon
* Dual
* Bölüm
* Altuzay
* Tensör çarpımı

 |
| Nümerik | 
* Kayan nokta
* Nümerik stabilite
* Seyrek matris

 |
|  Kategori Kategori |
Doğu Karayip Devletleri Örgütü üyeleri (koyu yeşil) ve ortak üyeler (açık yeşil). ABD dolarını kullanan Britanya Virjin Adaları dışında herkes Doğu Karayip dolarını kullanıyor.
**Doğu Karayip Para Birliği** (**ECCU**), Doğu Karayip Devletleri Örgütü'nün geliştirilmiş hâlidir.

Bu organizasyon Anguilla, Antigua ve Barbuda, Dominika, Grenada, Montserrat, St. Kitts ve Nevis, St. Lucia ve St. Vincent ve Grenadinler'den oluşmaktadır. Doğu Karayip Merkez Bankası'nın denetimi altındadır. Üye ülkeler, EC$2,70 ile US$1'e sabitlenen ortak para birimi olan Doğu Karayip Doları'nı kullanıyor.

Kaynakça
--------

1. ↑  "ECCU commemorates 34th Anniversary of EC dollar pegged to the US dollar". *Dominica News Online* (İngilizce). 11 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Eylül 2017.

Dış bağlantılar
---------------

* Doğu Karayip Merkez Bankası
* IMF ECCU'ya Genel Bakış

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: n00093762
* NLI: 987007459481305171
* VIAF: 153571104
* WorldCat: lccn-n00093762

 |
**Dut** olarak yaygın olarak bilinen Moraceae familyasındaki çiçekli bitki'lerin bir cinsi olan *Morus* çeşitli yaprak döken ağaç türlerinden oluşur ve dünyanın birçok ılıman bölgesinde yabani olarak yetişir ve ekimi yapılır.

Genel olarak cinsin 64 alt taksonu vardır; bunlardan üçü iyi bilinmektedir ve görünüşte en iyi bilinen çeşidin meyve rengine göre adlandırılmıştır: beyaz, kırmızı ve karadut (sırasıyla *Beyaz dut*, *Mor dut* ve *Kara dut*), çok sayıda çeşit ve bazı taksonlar halen kontrol edilmemiştir ve taksonomik incelemeyi beklemektedir.

*Beyaz dut* Güney Asya 'ya özgüdür, ancak Avrupa, Güney Afrika, Güney Amerika ve Kuzey Amerika'da yaygın olarak bulunur.

*Beyaz dut* yaprağı aynı zamanda ipek böceğinin en çok sevdiği yiyeceklerdendir. Beyaz dut, Brezilya ile Amerika Birleşik Devletleri'nde istilacı tür olarak kabul edilmektedir.

Taksonomide 200'den fazla tür tanımlanmıştır.

"Beyaz dut" adı, Avrupalı taksonomistler tarafından isimlendirilen ilk örneklerin beyaz meyveleri için ödüllendirilmiş kültürlü bir mutasyon olması, ancak yabani ağaçların diğer dutlar gibi siyah meyve vermesi nedeniyle ortaya çıkmıştır.

Vatanı Çin’dir. 15 m'ye kadar boylanır. Gövde silindirik, dik ve kalın; kabuk çatlaklı ve gri-kahve renklidir. Yaprakları saplı, iki sıra üzerine dizilmiş, tabanı yuvarlak veya kalp şeklinde, üst yüzü koyu, alt yüzü ise daha açık yeşil renklidir. Kenarları dişlidir. Çiçekler, bir evcikli olup yaprakların koltuğunda ve saplı durumlar halinde bulunur.

Türler
------

* Ak dut (*Morus alba*)
* Çin dutu (*Morus australis*)
* *Morus cathayana*
* *Morus celtidifolia*
* *Morus liboensis*
* *Morus macroura*
* Afrika dutu (*Morus mesozygia*)
* Moğol dutu (*Morus mongolica*)
* Teksas dutu (*Morus microphylla*)
* Kara dut (*Morus nigra*)
* *Morus notabilis*
* Mor dut (*Morus rubra*)
* Himalaya dutu (*Morus serrata*)
* Ihlamur yapraklı dut (*Morus tiliaefolia*)
* *Morus trilobata*
* *Morus wittiorum*

Kaynakça
--------

1. ↑  J.M. Suttie (2002). "*Morus alba* L". United Nations, Food and Agriculture Organization. 24 Ekim 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2020.
2. 1 2
3. ↑
4. 1 2  "*Morus* L". *World Flora Online*. World Flora Online Consortium. 2022. 2 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2022.
5. ↑
6. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb12326526w (data)
* GND: 4377403-9
* LCCN: sh85088306
* NLI: 987007550847405171

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Takson belirleyicileri | 
* Vikiveri: Q44789
* APDB: 192781
* APNI: 100953
* EoL: 72690
* EPPO: 1MORUG
* FloraBase: 22557
* FNA: 121220
* FoAO2: Morus
* FoC: 121220
* GBIF: 2984545
* GRIN: 7821
* iNaturalist: 56091
* IPNI: 40896-1
* IRMNG: 1290802
* ITIS: 19064
* NBN: NHMSYS0000460782
* NCBI: 3497
* NZOR: 4e9b5932-e4f1-4590-ab08-81778b76e656
* PLANTS: MORUS
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:30004492-2
* Tropicos: 40022983
* uBio: 5866445
* VASCAN: 1438
* WFO: wfo-4000024882

 |
Harita
**Sivrikese Cami**, Havza’nın Sivrikese Köyü’nde 1903 tarihinde yapılmıştır.

Merkeze 10 km uzaklıktadır. Mimarı Todor Ustadır. Ali Osman Ağa’nın isteği üzerine inşa edilmiştir. Sivrikese Camii’nin yapımında düzgün olmayan kesme taş kullanılmıştır. Minberi dikkat çekicidir. Minberi ceviz ağacından oyma şeklinde yapılmıştır.

Bahçe içinde bulunan kare biçimli cami, düzgün olmayan kesme taşlarla inşa edilmiştir. Ancak duvarların birleştiği yerler de düzgün kesme taşlar kullanılmıştır. Alaturka kiremitlidir kırma çatısı. Çatı altları kirpi saçaklıdır. Her cephede dikdörtgen şeklinde ikişer pencere yer alıyor. Minare sonradan yapılmıştır. Camiye göre oldukça uzundur. Ön cephede son cemaat yeri 4 ahşap direkle taşınıyor. Basık kemerli giriş kapısı vardır. Kapısı sütunlarla süslenmiş.

Çerçevenin ortasında Arapça yazı bulunur. Cami girişinde 4 ahşap sütunla taşınan mahfil yer alıyor. Ahşap olan tavanın orta göbeği, kademeli olarak yapılmıştır. Cami’de dikkat çeken yer ceviz ağacından yapılmış olan minberidir. İlk yapımda Rum ustasında yaptırılmıştır. Ahşap işçiliği çok başarılıdır minberin. Oyma olarak yapılmıştır ve çeşitli bitkisel motiflerle süslenmiştir. Şadırvan camii bahçesine sonradan yapılmıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Samsun Büyükşehir Belediyesi -". *www.samsun.bel.tr*. 1 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Şubat 2023.
2. ↑  "Sivrikese Camii - Samsun Havza". *www.neredekal.com*. 4 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Şubat 2023.
***Haksöz***, 1991 yılından bu yana Türkiye, İstanbul merkezli olarak yayın yapmakta olan aylık dergi ve aynı adla anılan harekettir. Hareket kendisini daha ziyade bir İslami uyanış hareketi olarak tanımlar.

1991 yılında İstanbul'da yayın yapmaya başlayan *Haksöz* dergisi kendisini çağdaş İslami ihya ve öze dönüş hareketinin bir parçası olarak görmekte ve metodolojik olarak Cemaleddin Afgani, Muhammed Abduh, Seyyid Kutup, Ali Şeriati, Reşid Rıza, Muhammed İkbal gibi öze dönüş ve uyanış yanlısı düşünür ve yazarların izinden gitmektedir.[*kaynak belirtilmeli*]

Haksöz hareketinin çekirdeğini *Haksöz* dergisi oluşturmuştur. Dünya'da ve Türkiye'de cereyan eden dini ve siyasi olayları yorumlayarak halka istikamet veren bir yayın takip etmiştir. Yaptığı dini, felsefi, edebi içerikli yayınlarla hem halkı bilinçlendirmiş, hem de zamanla okurlarının teşkil ettiği bir topluluğun oluşmasını sağlamıştır.

Haksöz hareketi 2007 yılı itibarı ile yaygın anlamda Özgür Düşünce ve Eğitim Hakları Derneği (ÖZGÜR-DER) çerçevesinde faaliyet yürütmektedir. Özgür-Der 28 Şubat darbesinden sonra okullarına alınmayan üniversiteli başörtülü bazı öğrencilerin öncülüğü ve Müslüman önderlerin girişimleri sonucu kurulmuştur.

Hareketin *Haksöz* yanında katkı yaptığı ve editörlüğünü sürdürdüğü *Kudüs* dergisi gibi yarı akademik nitelikli bir üç aylık periyodik yayını ve Türkiye solunun Özgür-Üniversite deneyimine benzeyen alternatif yaygın eğitim faaliyetleri bulunmaktadır. Hareket Türk bölgelerinde olduğu kadar Türkiye'deki Kürt bölgelerinde de yaygınlaşmaktadır. 90'lı yıllarda çıkan ancak şu an yayın yapmayan yarı akademik nitelikli *Dünya ve İslam* dergisi de hareketin üretim faaliyetlerinden biridir. Hareket Ekin Yayınları ile İslami uyanış sürecine dair eserleri yayınlamakta ve çeşitli akademik ve yarı-akademik platformlarda varlık göstermektedir. İslam Dünyası Tarih ve Kültür Araştırmaları Merkezi (İDKAM) ve bazı vakıf ve derneklerde örgütlenmektedirler.[*kaynak belirtilmeli*]

Dış bağlantılar
---------------

* Haksöz haber sitesi 1 Aralık 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Ayrıca bakınız
--------------

* Özgür Düşünce ve Eğitim Hakları Derneği

Kaynakça
--------

1. ↑   18 Şubat 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.[*ölü/kırık bağlantı*]