**Hekimoğlu Ali Paşa Camii**, İstanbul'un Fatih ilçesinde, Cerrahpaşa mahallesinde Kızılelma caddesi ile Hekimoğlu Ali Paşa caddesi kavşağında Osmanlı dönemi, 18. yüzyıla özgü bir camidir. Külliyesi ile birlikte klasik Türk mimarisinin son eseri olarak kabul edilir. 1734-1735 yılları arasında inşa edilmiştir. Üç kere sadrazamlık yapmış olan Hekimoğlu Ali Paşa adına yapılmıştır. Mimarları Çuhadar Ömer Ağa ile Hacı Mustafa Ağa'dır.

Mimari özellikleri
------------------

Caminin girişi
Cami, tekke, türbe, şadırvan, kütüphane, sebil ve çeşme'den oluşan bir külliyedir. Cami, baldanken merkezi mekan geleneğine uygun yapılmıştır. Yüksek bir subasman üzerindeki caminin 3 avlu kapısı, 3 cami kapısı olup yapı kesme küfeki taşından yapılmıştır. Giriş kapısı taş kemerlidir ve sülüs kitabede Cihangirli Mustafa Efendi'nin hattıyla İshak Efendi'nin şiiri yer alır. Bu cümle kapısı üzerindeki fevkani yapı kütüphanedir. Kütüphanenin eserleri Süleymaniye Kütüphanesi'ne aktarılmıştır. Doğu kapısı kırma çatılı bir sundurmayla kaplıdır ve cami kapılarına yedi sekiz merdivenle çıkılır. Avlu taş döşemelidir ve çimenli bahçeleri çam ve çınar ağaçlarıyla kaplıdır. Şadırvan, mermer hazneli sekiz sütunla taşınan ahşap çatılıdır ve üzeri kiremit döşelidir. Şadırvanın hemen arkasında ise Ali Paşa’nın Türbesi vardır. Tromplu iki kubbe ile örtülü bir dikdörtgen olarak tasarlanmış olan türbe kubbelerinin sağdakinin altında Hekimoğlu Ali Paşa, eşi Muhsine Hatun ve aile fertleri, soldakinin altında ise Şeyh Abdal Yakub ve Şeyh İbrahim ile tekkenin diğer ileri gelenlerinin sandukaları bulunur. Avlu cephesi ahşap sundurmalı olan türbenin kapı alınlığında talik yazılı kitabesi vardır. Avluda su terazisi ve bir kuyu bulunmaktadır.

Sebil cümle kapısı, şadırvan, türbe hizasında yer alıp iki caddenin köşesinde kubbeli bir yapıdır. Dilimli, beş cepheli, kubbeli, beş pencereli sebilin madeni şebekelerini bir kitabe kuşatır.

Cami ana kubbesi 6 fil ayağına yaslanır, onikigen kesitli sivri kemerleri vardır. Pandantif ve mukarnaslı geçişle 6 yarım kubbe ile harimi yanlara doğru genişler. Beşer sıralı pencereler 100'den fazladır. İnce ve tek şerefeli minaresi sağda, son cemaat yerine bitişiktir. Minare kürsüsünde Halifezade İsmail'in güneş saati görülür.

Caminin kuzey giriş kapısından harime girildiğinde, harim mihrap dışında üç yönden mahfille çevrilidir ve galeri maksurelere sağ ve soldan döner merdivenlerden çıkılır. Mahfil, mermer korkulukludur (Çobanoğlu, 1998:169).

Mukarnaslı ve rokoko-klasik sanatlı mihrap sarkıtlı yaşmaklı, iki sütunçeli, iki kabartma dolgulu ve kahverengi tonlarında bezemelidir. Üstünde iki yanda Kadiri eşrefi tacı ortada bir gül bulunur. Mihrap alanı harimden 30 cm yüksekte kare bir alandır. Sol duvarında ahşap yeşil renkli hünkar mahfili asılı gibi durur. Sol duvarda bir Kabe tasviri resmi, sağ duvarda ise 16 parçadan oluşan, yaklaşık bir metrekare çapında yine Kabe kompozisyonlu bir çini pano vardır. Kabe tasvirli çini panolardan İstanbul'da sınırlı sayıda camide bulunur. Mihrabı sağdan sola kuşatan Kütahya çinisi üzerinde celi sülüs hatla Ayetel Kürsi yazılıdır.

Mermer minber, mukarnaslı tepelikte ajurlu taçla biter. Ahşap kürsü soldaki sütuna bitişiktir. Duvarlar, mahfile kadar hatlı mavi çiniyle kaplıdır.

Son cemaat yeri 6 sütunludur ve pencereleri arasında mihrap nişi ile barok bağdadi balkonlar vardır. Cami içinde kuzeyde iki çeşme vardır. Ayrıca avluda pencereli duvarlara gömülü 4 çeşme daha vardır ancak çeşmeler kurutulmuş, sebil yanındaki büyük çeşmenin iki yanındaki küçük çeşmeler kırılmıştır. Külliyenin diğer bir özelliği ise bazı kitabelerinin Sadrazam Koca Ragıp Paşa ve Şeyhülislam İshak Efendi gibi devrin ünlü devlet adamları tarafından yazılmış olmasıdır.

Kaynakça
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Hekimoğlu Ali Pasha Mosque*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Ahmet Vefa Çobanoğlu, "Hekimoğlu Ali Paşa Külliyesi", TDV İslam Ansiklopedisi c.17, İstanbul 1998.
* Doğan Kuban, İstanbul Yazıları, YEM yayın, İstanbul 1998.

1. ↑  İlter, Ayfer: Hekimoğlu Ali Paşa Camii Külliyesi. 14 Eylül 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. degisti.com. Erişim Tarihi: 02.11.2016

| * g
* t
* d
Fatih'teki camiler |
| --- |
| 
* Abdi Çelebi Camii
* Ahi Çelebi Camii
* Ahmediye Camii
* Akbaba Mehmed Efendi Camii
* Akşemseddin Camii
* Arakiyeci Mehmed Ağa Camii
* Arpa Emini Mescidi
* Atik Mustafa Paşa Camii
* Ayasofya
* Bali Paşa Camii
* Bayezid Ağa Camii
* Bayezid Camii
* Beşir Ağa Külliyesi
* Bezmialem Valide Camii
* Bodrum Camii
* Burmalı Mescid Camii
* Cerrah Mehmed Paşa Camii
* Ceylani Camii
* Cezeri Kasım Paşa Camii
* Çivizade Camii
* Davud Paşa Camii
* Draman Yunus Camii
* Dülgerzade Camii
* Emir Buhari Camii
* Ese Kapı Camii
* Eski İmaret Camii
* Fatih Camii
* Fatma Sultan Camii
* Fenari İsa Camii
* Ferruh Kethüda Camii
* Fethiye Camii
* Firuz Ağa Camii
* Fuad Paşa Camii
* Gazi Ahmed Paşa Camii
* Gazi Atik Ali Paşa Camii
* Gül Camii
* Hacı Evhadüddin Camii
* Hacı İlyas Yatağan Camii
* Hacı İsa Camii
* Hadım İbrahim Paşa Camii
* Haraççı Kara Mehmet Camii
* Harbi Mescidi
* Haseki Sultan Camii
* Hazreti Kaab Camii
* Hekimoğlu Ali Paşa Camii
* Hırka-i Şerif Camii
* Hızır Çavuş Camii
* Hidayet Camii
* Hoca Ali Camii
* Hürrem Çavuş Camii
* İbrahim Paşa Camii
* İmrahor Camii
* İskenderpaşa Camii
* İsmailağa Camii
* İvaz Efendi Camii
* Kalenderhane Camii
* Kaptan-ı Derya Basmacızade İbrahim Paşa Camii
* Kariye Camii
* Kasımağa Mescidi
* Katip Muslihiddin Camii
* Katip Sinan Camii
* Katip Şemseddin Camii
* Keçeci Piri Camii
* Kefeli Camii
* Kemalpaşa Camii
* Kızıl Minare Camii
* Kocamustafapaşa Sümbül Efendi Camii
* Küçük Ayasofya Camii
* Kürkçübaşı Ahmet Şemsettin Camii
* Kürkçübaşı Camii
* Laleli Camii
* Mahmutpaşa Camii
* Manastır Mescidi
* Mehmed Ağa Camii
* Mesih Mehmed Paşa Camii
* Mihrimah Sultan Camii
* Mimar Acem Camii
* Mimar Hayreddin Cami
* Mimar Sinan Mescidi
* Molla Hüsrev Camii
* Molla Hüsrev Camii (Küçükmustafapaşa)
* Muhtesib Karagöz Mescidi
* Murat Paşa Camii
* Nakilbend Camii
* Nişancı Mehmet Paşa Camii
* Nuruosmaniye Camii
* Odabaşı Camii
* Odalar Camii
* Öküz Mehmed Paşa Camii
* Pertevniyal Valide Sultan Camii
* Pîrî Mehmed Paşa Camii
* Ramazan Efendi Camii
* Rüstem Paşa Camii
* Sancaktar Hayrettin Camii
* Sanki Yedim Camii
* Sekbanbaşı Camii
* Softa Hatip Camii
* Sokollu Mehmed Paşa Külliyesi
* Sultanahmet Camii
* Süleymaniye Camii
* Şehzade Camii
* Şepsafa Camii
* Şeyh Ebul Vefa Camii
* Şeyh Süleyman Mescidi
* Toklu Dede Mescidi
* Üç Mihraplı Camii
* Üsküplü Çakır Ağa Camii
* Vasat Atik Ali Paşa Camii
* Vefa Kilise Camii
* Yavuz Selim Camii
* Yeni Cami
* Yusuf Şucaeddin Camii
* Zeynep Sultan Camii
* Zeyrek Camii
* Zihgiri Kemal Mescidi

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* kulturenvanteri.com: 7673

 |