recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Dan Ariely** (İbranice: דן אריאלי‎‎; d. 29 Nisan 1967), Duke Üniversitesi'nde önemli başarılara imza atmış profesörlere verilen James B. Duke Professor unvanına sahip, psikoloji profesörü ve davranışsal ekonomisttir. Ariely'nin TED konuşmaları 8 milyona yakın kişi tarafından izlenmiştir. New York Times çok satanlar listesine giren *Akıldışı ama Öngörülebilir* ve *Akıldışının Mantığı* kitaplarının yazarıdır.

Ariely, Tel Aviv Üniversitesi'nde matematiksel fizik ana dalında okurken felsefe ve psikolojiye geçiş yapmıştır. Okulunun son yılında ise, felsefeyi bırakarak sadece psikoloji üzerine konsantre olmuş ve 1991'de lisans derecesiyle mezun olmuştur. Daha sonra bilişsel bilimler alanında Kuzey Karolina Üniversitesi'nden 1994 yılında yüksek lisans ve 1996 yılında doktora derecelerini almıştır. Ayrıca 1998 yılında Duke Üniversitesi'nden işletme yönetimi üzerine ikinci doktora derecesini almıştır. 1998-2008 yılları arasında MIT'de öğretim görevliliği yapmış sonrasında da Duke Üniversitesi'ne bu sefer öğretim görevlisi olarak geri dönmüştür.

Dış bağlantılar
---------------

* Official website - Dan Ariely 6 Mart 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Kitapları
---------

* *Akıldışı ama Öngörülebilir, 2008.*
* *Akıldışının Mantığı: Evdeki ve İşteki Mantığa Başkaldırmanın Beklenmedik Faydaları, 2010.*
* *Dürüst Olmamanın Ardındaki (Dürüst) Gerçek: Kendimiz Başta Olmak Üzere Nasıl Herkese Yalan Söyleriz, 2012.*
* *Akıldışı Sevgilerimle, 2015.*

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX4711736
* BNF: cb157797447 (data)
* CiNii: DA12311879
* GND: 124307183
* ISNI: 0000 0001 2282 6020
* LCCN: no97019070
* LNB: 000259231
* NDL: 01147036
* NKC: xx0088671
* NLA: 52584670
* NLI: 987007302916005171
* NLK: KAC200809334
* NTA: 310315115
* RERO: 02-A014073951
* SUDOC: 124826741
* Trove: 1517815
* VIAF: 85890264
* WorldCat: lccn-no97019070

 |
**Warren Gameliel Bennis** (8 Mart 1925 - 31 Temmuz 2014), Amerikalı bilim insanı, örgütsel danışman ve yazardır. Birçok bilim dalındaki liderlik çalışmalarında öncü olarak takdir edilmiştir. Güney Kaliforniya Üniversitesi Liderlik Enstitüsü kurucu başkanı ve iş yönetimi bölümünün önde gelen profesörlerindendir.

Bennis'in *An Invented Life: Reflections on Leadership and Change* (Bir icat edilmiş yaşam: Liderlikteki yansımalar ve değişim) kitabının önsözünde yönetim uzmanı Tom Peters'ın şu ifadeleri yer almaktadır:

1960'ta Massachusetts Teknoloji Enstitüsü'ndeki grup davranışları belirtisi üzerine olan çalışmasında - ve de meydana gelişinde yardımcı olmuştur - daha az hiyerarşik, daha demokratik ve uyumlu kurumların kişisel ve halka açık hale geleceğini önceden belirtmiştir.

Warren Bennis yaşamının büyük bir kısmını liderliğin her tanımını araştırmakla geçirmiştir. Amerika Birleşik Devletleri'nin dört başkanına danışmanlık yapmıştır. Bunların arasında Kennedy ve Reagen da vardır. Liderlik konusunda yirmiden fazla kitap yazmış, dünyanın her yerinde konferansalar vermiş ve danışmanlık yapmıştır.

Kırk iki yaşında MIT'deki güvenli akademik pozisyonunu Buffalo'daki New York Eyalet Üniversitesi'nde yönetici başkan yardımcılığı için bırakmıştır. Sonrasında Cincinnati Üniversitesi'nde yedi yıl boyunca başkanlık yapmıştır. Bu deneyimleri kendisine liderlik konusunda çok sayıda şey öğretmiştir.

Yapıtları
---------

* Bir Lider Olabilmek


|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX853640
* BNF: cb12041835c (data)
* CANTIC: a10989225
* CiNii: DA01015626
* GND: 118046799
* ISNI: 0000 0000 8360 2584
* LCCN: n79059323
* NDL: 00432912
* NKC: jo20010092662
* NLI: 987007279872205171
* NLK: KAC199602204
* NTA: 071755586
* SNAC: w66v51gw
* SUDOC: 088627136
* VIAF: 17241271
* WorldCat: lccn-n79059323

 |
**Las Navas de Tolosa Muharebesi** (**El-Ukab Çarpışması**), İspanya'yı geri almak isteyen Hristiyan León, Kastilya, Navarra ve Portekiz karma ordularının Müslüman Muvahhidleri ağır bir yenilgiye uğrattığı çarpışmadır (16 Temmuz 1212). Çarpışma güney İspanya'da, Endülüs'de Jaén kentinin 64 km kuzeyinde olmuştur.

Muvahhidlere Alarcos'ta yenildikten sonra (1195) birkaç yıl toparlanamayan Kastilya ve León Kralı VIII. Alfonso, Müslümanların Hristiyanları yenilgiye uğratmasından, dinsel öfkeyi uyandırmak için yararlanmaya çalışan Toledo Başpiskoposu Rodrigo Jiménez de Rada'nın sempatisini kazandı. Papa III. Innocentius'un Haçlı seferi ilan etmesiyle birkaç Fransız papazın da desteği sağlandı. 1212 ilkbaharında Fransız şövalyeleri ve Tapınak Şövalyeleri Toledo'da toplanmaya başladılar. Aragon, Kastilya ve Leon ordularının da katılmasıyla büyüyen Haçlı orduları kısa bir gecikmeyle 21 Haziran'da güneye doğru yürüyüşe geçti. İki Müslüman kalesini almalarına karşın sefere İspanya dışından katılan birlikler kendilerine ters gelen iklim ve yaşam koşulları morallerini bozunca, kısa süre sonra ülkelerine geri döndüler. Buna karşılık Navarra orduları yardıma geldi.

Olaylar gelişirken Muvahhid hükümdarı Muhammed Nasır Hristiyanları Las Navas de Tolosa Ovasında kuşatmak üzere 22 Haziran'da Jaén'e, sonra da Baeza dolaylarındaki dağlık bölgeye yöneldi. 12 Temmuz'da bölgeye gelen Hristiyanlar La Llosa'yı aşarak Müslümanların ordugahına ulaşmayı umuyorlardı. Geçit çok iyi korunuyordu ama yörede yaşayan çobanlardan biri Müslüman ordusuna ulaşmak için geçidin dışında başka bir yol gösterdi. Hristiyan ordusuna komuta eden Alfonso 16 Temmuz'daki muharebede Muvahhid kuvvetlerini yendi. Nasır kaçtı. Alfonso hemen Baeza ve Ubeda'yı ele geçirdi. Müslümanların bu yenilgisinin uzun vadedeki etkileri, 1233'te Muvahhid devleti hanedan kavgalarıyla dağılana değin anlaşılamadı. Müslümanlar Hristiyanların ülkeyi geri alan orduları karşısında, birleştirici bir önderden yoksun kaldıkları için fazla tutunamadılar.

Kaynaklar bu meydan muharebesinde Muvahhid ordusunda Oğuz Türklerinin de yer aldığını belirtirler. Tarihçi H. Monés dönemin tarihini anlatan 1967 tarihli kitabında bu sayıyı 7-8 bin olarak vermektedir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Gitlitz, David Martin and Linda Kay Davidson, *The Pilgrimage Road to Santiago*, (St.Martin's Press, 2000), 60.
2. ↑  Setton, Kenneth M. (Ed.) (1955–1989). *A History of the Crusades (6 vols.)* (İngilizce). Madison ve Londra: University of Wisconsin Press. s. 423.
3. 1 2 3  Martín Alvira Cabrer: *Las Navas de Tolosa, 1212: idea, liturgia y memoria de la batalla.* Madrid 2012, p. 332
4. ↑  Martín Alvira Cabrer: *Guerra e ideología en la España medieval: cultura y actitudes históricas ante el giro de principios del siglo XIII: batallas de las Navas de Tolosa (1212) y Muret (1213).* Universidad Complutense, Madrid 2000/2003. p. 196
5. ↑  Nafziger, 87.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 7540050-9

 |
Prof. Dr. **Mehmet Özaydın** (d. 1940, Diyarbakır) Türk asker, tıp profesörü, eski Dicle Üniversitesi rektörü.

Eğitimi
-------

1960'ta Diyarbakır Ziya Gökalp Lisesi'ni, 1966 yılında İstanbul Üniversitesi İstanbul Tıp Fakültesi'ni bitirmiştir.

Mesleki Kariyeri
----------------

Ankara GATA'daki stajyerlik eğitimi sonrası aldığı eğitimle askeri hekim olmuş ve askeri hastanelerde başhekimliğe kadar yükselmiştir. 30 Ağustos 1993'te kıdemli albay rütbesi ile ordudan ayrılmıştır.

Akademik Kariyeri
-----------------

Patoloji alanında uzmanlaşmış, 1983'te Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi'nde doçent olmuştur.

1994 yılında ise Dicle Üniversitesi'ne profesör olarak atanmıştır, sonrasında Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi'nin dekanı olmuş, 1996-2000 yıllarında Dicle Üniversitesi Rektörlüğü görevinde bulunmuştur. 2000 yılında rektörlük seçimlerinde birinci çıkmasına rağmen tekrar atanmamıştır. 2006 yılında emekli olup Ankara'ya yerleşmiştir.

Ailesi
------

Emekli Deniz Kuvvetleri Komutanı Güven Erkaya'nın özel kalem müdürü olan Sevim Özaydın ile evli olup Müftü Halil Özaydın'ın oğludur.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Biyografya internet sitesindeki özgeçmişi". 25 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Şubat 2021.
2. ↑  "Ölüm listesindeyim". 7 Ağustos 2000. 13 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Şubat 2021.
3. ↑  "Dicle Üniversitesi rektörü: Babam müftü diye irticayla suçlandım". 2 Ağustos 2000. 17 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Şubat 2021.
Tükürük numunesi alınan bir insan.
**Tükürük** veya **salya**, insan ve hayvan ağzında üretilen bir tür sıvıdır. Bu sıvı, dilin altındaki tükürük bezleri aracılığıyla üretilir. Tükürük, çoğunlukla sudan oluşur, ancak içinde mukus, elektrolitler, bazı enzimler ve antibakteriyel bileşikler barındırır. Nişastayı kimyasal olarak parçalayabilen enzimleri içeren tükürük, diş çürümesini önemli ölçüde engeller. Tükürüğün pH değeri nötre çok yakındır. Yılanlar gibi bazı hayvanlar, tükürük bezlerine benzeyen organlarında kendilerini düşmanlardan korumak amacıyla zehir de üretirler.

İşlevleri
---------

Tükürük, sindirimin başlamasını sağlayan bir sıvıdır. Nişastayı maltoza ve dekstrine parçalayan tükürük, diğer aşamalarda sindirimi kolaylaştırır. Yine tükürük, ağızda olası birçok bakteriyi yok eder. Ancak ağzın düzenli temizliği sağlanmadıkça bu antibakteriyel bileşiklerin etkisi yetersiz kalır. Ayrıca tükürük, ağızda kalan ve dişlere yapışan bakteri parçalar ve ağızda kalmış yiyecek artıklarını ayrıştırmayı sürdürür.

Tükürüğün bir diğer önemli özelliği ise; özgül ağırlıkları farklı olan yağ, su, asit gibi maddelerin faz farkı yaratarak ayrışmasını önlemek, bunların karışımını sağlayarak hazmı kolaylaştırmaktır.

Midede; düşük özgül ağırlıklarına sahip olan yağlar üstte, daha yüksek özgül ağırlığına sahip olan asit ve su, altta kalarak ayrışırlar. Bu sebeple; hazma yardımcı olacak mide asitlerinin yağları parçalaması imkânsız hale gelir. Tükürük; bu faz farkını *(ayrışmayı)* ortadan kaldırarak uzun bir süre özgül ağırlıkları eşitler ve böylelikle yağ, su ve asit katmanlarını ortadan kaldırarak asitle karışmasını sağlar ve hazmı kolaylaştırır.

Eski Türk geleneklerinden olan, yemekten sonra 15 dakika kadar sakız çiğnemekle bolca tükürük üreterek *doğal yoldan hazmı kolaylaştırma* günümüzde unutulmuş, ilaç kullanımı ön plana çıkmıştır.

Tükürük tat alma duyusu açısından çok önemlidir. Tükürük, salya olmaksızın dil ve ağız tat alamaz. Kimyasalların tat alıcı hücrelere (çoğunlukla lingual papilla ile ilişkili) taşındığı sıvı ortamdır. Az salyası olan kişiler genellikle tat alma duyusunda bozukluktan şikayet ederler.

Deney
1. Bir deney tüpünün içine eşit miktarda *(özgül ağırlıkları farklı olan)* yağ ve su konur. Tüp çalkalanarak yağ ve su karıştırılır. Kısa sürede; özgül ağırlığı yüksek olan suyun dibe çöktüğü, özgül ağırlığı düşük olan yağın ise üste çıkarak yüzdüğü, böylelikle su ve yağın kesin bir hatla birbirinden ayrıldığı görülür.
2. Aynı deney; tüpün içine bir miktar tükürük ilave edilerek tekrarlanır. Tüp çalkalandıktan sonra yağ ve suyun birbirine karıştığı ve uzunca bir süre birbirinden ayrışmadığı görülür.

Kaynakça
--------



|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb11964981c (data)
* GND: 4056095-8
* LCCN: sh85116804
* LNB: 000320194
* NDL: 00561184
* NKC: ph189263
* NLI: 987007553425105171

 |
***Plesiorycteropus*** (veya **Madagaskar yerdomuzu**) 1000 yıl önceye kadar Madagaskar adasında yaşamış bir memeli cinsi. Başka familyalar ile yakın akrabalığı olmadığı için (Yerdomuzu ile de yakın akraba değildir) **Plesiorycteropodidae** adında ayrı bir familya içerisinde, **Bibymalagasia** adında ayrı bir takıma koyulur. Bu cinse ait olduğu bilinen tek iki tür *P. madagascariensis* ve *P. germainepetterae* türleridir.

Özellikleri ve yaşam şekli
--------------------------

*Plesiorycteropus* Yerdomuzundan daha küçüktü ve 6 – 18 kg ağırlığındaydı. Cinsin dişleri olmuyabilir, ancak çene parçaları bulunmadığı için henüz kanıtlanamamıştır. Çok uzun olan tırnaklarını yeri kazmak için kullandığı tahmin edilir.

Ormanlarda yaşadığı, uzun tırnakları ile yeri kazarak ulaştığı böcekler ve larvalar ile beslendiği tahmin edilir.

Soyu tükenmesi
--------------

Soyunun tükenmesinin nedenleri kesin olarak bilinmemekte. Madagaskar adasına insanlar ilk kez 1500 yıl önce ayak basmıştı. Bu dönemde insanlar birçok türü avlıyarak yok etmişti.

Sınıflandırma
-------------

*Plesiorycteropus* uzun süre Yerdomuzu'nun yakın akrabası olan kabul edilmişti ve bununla birlikte Dişsiz memeliler grubuna koyulmuştu. Ross MacPhee 1994'te yaptığı ayrıntılı araştırmalar sonra bu cinsin Yer domuzu ile yakın akrabalığı olmadığını ortaya sürmüş ve cinsi *Madagaskar hayvanları* anlamına gelen Bibymalagasia takımına koymuştur. Bugün Bibymalagasia takımının Afrotheria üst takımına ait olduğu kabul edilir.

Kitaplar
--------

* Ronald M. Nowak: *Walker's Mammals of the World*. Johns Hopkins University Press, 1999 ISBN 0-8018-5789-9
* R.D. MacPhee: *Morphology, adaptations, and relationships of Plesiorycteropus, and a diagnosis of a new order of Eutherian mammals* In: *Bulletin of the American Museum of Natural History*, 220: S. 1-214.
**Mustafa Kemal Ulusu** (d. 13 Mayıs 1940; Ankara, Türkiye), Türk eski bürokrat, iş insanı, yazar ve Beşiktaş Jimnastik Kulübü eski yöneticisi, 43. ve 44. dönem TFF Başkanı.

Yaşamı
------

Mustafa Kemal Ulusu, 13 Mayıs 1940 yılında Ankara'da doğmuştur. İstanbul'un Üsküdar ilçesinde yer alan Haydarpaşa Lisesi'nden mezun olan Ulusu, Ayşe İlkin Ulusu ile evliliğinden 2 erkek çocuk babasıdır. Babası Atatürk'ün Çankaya köşkü kütüphanecisi Nuri Ulusu'dur. Dedesi Hacı Tevfik Ulusu Bandırma vapurunda kaptanlık yapmıştır.İsmini henüz o doğmadan Atatürk koymuştur. Soy isimlerini ise yine denizci bir aile olmalarından dolayı Ulu Önder Atatürk, Ulusu olarak vermiştir.

Kariyeri
--------

Mustafa Kemal Ulusu, 1979-1982 yıllarında Beşiktaş Jimnastik Kulübünün yönetim kurulu üyesi olarak görev yapmasının yanı sıra Üsküdar Anadolu Spor Kulübü'nde Genel Kaptanlık görevinde bulunmuştur. Ayrıca 43. ve 44. dönemde Türkiye Futbol Federasyonu Başkanlığı görevinde bulunmuştur. 1989-2001 yılları arasında sırasıyla Ulaştırma Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı ile Gençlik ve Spor Bakanlığı'nda Bakan Başdanışmanlığının yanı sıra Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü Merkez Danışma Kurulu üyeliği ile Başbakanlık Spor Danışmanlığı, Türkiye Güreş Federasyonu Yönetim Kurulu üyeliği görevlerinde bulunmuştur. 1999'da Doğru Yol Partisi'nden Beşiktaş Belediye Başkan adayı olan Ulusu, Cumhuriyet, Sözcü, Star ve son olarak da Milliyet gazetelerinde köşe yazarlığı yapmıştır. 2008 yılında çıkardığı "Atatürk'ün Yanı Başında Çankaya Köşkü Kütüphanecisi Nuri Ulusu'nun Hatıraları" isimli kitabı bulunmaktadır. Atatürk’ün Yanı Başında isimli kitabıyla; söyleşiler, Babam ve Atatürk isimli fotoğraf sergileri düzenlemeye devam etmektedir. 500’ün üstünde okul, üniversite, sivil toplum kuruluşlarında söyleşi ve sergilerini gerçekleştiren Ulusu, Bostancı’daki Yazar Evi isimli ofisinde yazarlık çalışmalarına devam etmektedir.

Eserleri
--------

* Atatürk'ün Yanı Başında Çankaya Köşkü Kütüphanecisi Nuri Ulusu'nun Hatıraları

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 25 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Haziran 2022.
2. ↑  "Mustafa Kemal Ulusu, TFF Yönetim Kurulu Koordinatörü oldu - TFF Haberleri TFF". *www.tff.org*. 12 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2022.
3. ↑   25 Kasım 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.;  25 Kasım 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
**Orantı** matematikte iki değişken arasındaki ilişkidir. İki değişken arasında sabit bir çarpan olması haline **doğru orantı** veya kısaca orantı denilir. İki değişkenin çarpım sonuçlarının sabit olması hali ise **ters orantı** olarak bilinir.

Doğru orantı
------------

İki adet değişken **a** ve **b**, sabit çarpan ise **m** ile gösterilirse, genel olarak;

{\displaystyle m={\frac {b}{a}}}
Orantı hesaplarında belli bir **a** değeri ile bu değerin karşılığı olan **b** değeri bellidir. Farklı bir **a** değeri için **b** değerinin ne olacağı araştırılır. İlk durumdaki **a** ve **b** değeri **1** altsimgesi ile ikinci durumdaki **a** ve **b** de **2** altsimgesi ile gösterilirse, verilenler **b1** **a1** , ve **a2** dir ve sorulan da **b2** dir. **a1** ve **b1** arasındaki oran bilindiğine göre, önce **m** bulunur. Daha sonra **m** ve **a2** den yararlanılarak, **b2** bulunur. Aslında **m** yi ayrıca hesaplamaya gerek yoktur. Çözüm için bir bayağı kesir denklemi yeterlidir.

{\displaystyle {\frac {b\_{2}}{a\_{2}}}=m={\frac {b\_{1}}{a\_{1}}}}
{\displaystyle {\frac {b\_{2}}{a\_{2}}}={\frac {b\_{1}}{a\_{1}}}}

{\displaystyle b\_{2}=b\_{1}\cdot {\frac {a\_{2}}{a\_{1}}}}

Ters orantı
-----------

İki değişken **a** ve **b**, bu iki değişkenin çarpım sonucu **n** ile gösterilirse, genel olarak;

{\displaystyle n=a\cdot b}
İlk durumdaki **a** ve **b** değeri **1** altsimgesi ile ikinci durumdaki **a** ve **b** de **2** altsimgesi ile gösterilirse, verilenler **a1** , **b1** ve **a2** dir ve sorulan da **b2** dir. **a1** ve **b1** çarpımı bilindiğine göre önce **n** bulunur. Daha sonra **n** ve **a2** den yararlanılarak, **b2** bulunur. Aslında **n** yi ayrıca hesaplamaya gerek yoktur. Çözüm için bir bayağı kesir denklemi yeterlidir.

{\displaystyle b\_{2}\cdot a\_{2}=n=b\_{1}\cdot a\_{1}}
{\displaystyle b\_{2}\cdot a\_{2}=b\_{1}\cdot a\_{1}}

{\displaystyle b\_{2}=b\_{1}\cdot {\frac {a\_{1}}{a\_{2}}}}

Örnekler
--------

### Örnek (Doğru orantı)

Sabit süratli bir taşıt aracı **10** dakikada **12** km yol alıyorsa, bu aracın **40** dakikada kaç km yol alacağı sorusu bir doğru orantı sorusudur. Çünkü değişkenlerin biri artarken (zaman) diğeri de (yol) artmaktadır.

**a** ile zaman ve **b** ile de alınan yol gösterilirse,

{\displaystyle b\_{2}=b\_{1}\cdot {\frac {a\_{2}}{a\_{1}}}}
{\displaystyle b\_{2}=12\cdot {\frac {40}{10}}=48}
### Örnek (Ters orantı)

Sürati saatte **40** km olan bir taşıt aracı iki nokta arasındaki yolculuğunu **3** saatte bitirmiştir. Aynı yolu **2** saatte bitiren bir başka taşıt aracının süratinin ne olduğu bir ters orantı sorusudur. Çünkü yol uzunluğu sabit olduğu için bir değişken (sürat) artarken diğer değişken (zaman) azalmaktadır.**a** ile zaman ve **b** ile de sürat gösterilirse,

{\displaystyle b\_{2}=b\_{1}\cdot {\frac {a\_{1}}{a\_{2}}}}
{\displaystyle b\_{2}=40\cdot {\frac {3}{2}}=60}

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* NKC: ph1121878

 |
**Sadako ve Kağıttan Bin Turna Kuşu** Amerikalı yazar Eleanor Coerr tarafından 1977 yılında yazılmış çocuk kitabı.

Konusu, Japonya'da 1943-1955 yıllarında yaşamış ve II. Dünya Savaşı kurbanı çocukların sembollerinden biri olmuş Sadako Sasaki'nin gerçek hayat hikâyesine dayanır.

Konusu
------

Amerika Birleşik Devletleri'nin Hava Kuvvetleri tarafından II. Dünya Savaşı'nı sona erdirmek amacıyla, Japonya'nın Hiroşima şehrine atom bombası atıldığında bu şehirde yaşamakta olan Sadako Sasaki adlı iki yaşındaki kız çocuğu, atom bombasının yaydığı radyasyon nedeniyle lösemi olmuş ve on yıl sonra ölmüştür. Kitabın konusu, bu gerçek öyküye dayanır. Sadako'nun hastalıkla mücadelede gösterdiği cesaret, onu Japon çocuklarının gözünde kahraman yapmıştır.

'Kâğıttan Bin Turna Kuşu' efsanesine göre bir insan kâğıttan 1000 turna kuşu yaparsa dileği kabul olurmuş. Sadako, hastalığını öğrendiğinde ümidini kaybetmeyip kâğıttan turna kuşu yapmaya başlamıştır. Ancak Japon kızının ömrü 1000 turnayı katlamaya yetmez ve 25 Ekim 1955 günü 644. turnayı katlarken ölür. Arkadaşları, eksik kalan 356 turnayı katlayıp onun için kâğıttan turna kuşu kulübü düzenlemişlerdir. Turna kuşu, barışın simgesi haline gelmiştir.

Sadako Sasaki anısına Hiroşima'da bir anıt yapılmıştır ve ABD'de Seattle Barış Parkı'nda bir heykeli bulunur, elinde ise kâğıttan altın turna kuşu vardır.

Dış bağlantılar
---------------

* Sadako ve Barış için 1000 Turna
* Sadako Barış Kulübü 9 Mayıs 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Seattle Barış Parkı 28 Mayıs 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
**2022 Game Awards**, 2022'nin en iyi video oyunlarının onurlandırıldığı bir ödül törenidir. Etkinlik, The Game Awards'ın yaratıcısı ve yapımcısı Geoff Keighley sunuculuğunda 8 Aralık 2022'de Los Angeles'taki Microsoft Theatre'da gerçekleştirildi. Ön gösteri törenini Sydnee Goodman sundu. Etkinlik, ek bir IMAX deneyiminin yanı sıra 40'tan fazla dijital platformda canlı olarak yayınlandı. Halsey, Hozier ve Bear McCreary'den müzik performansları ve Reggie Fils-Aimé, Al Pacino, Pedro Pascal, Bella Ramsey ve Ken ve Roberta Williams gibi ünlü konukların sunumları da törende yer aldı. Törende, video oyunlarından uyarlanan medya içeriklerine yönelik olan yeni ödül kategorisi En İyi Uyarlama ödülü de tanıtıldı.

*God of War Ragnarök*, on bir adaylık ve altı ödülle törene liderlik etti; En İyi Kurgu ve En İyi Aksiyon/Macera Oyunu ödüllerini aldı. Başrol oyuncusu Christopher Judge Kratos rolüyle En İyi Performans ödülünü, oyunun bestecisi McCreary ise En İyi Müzik ödülünü kazandı. *Elden Ring* , Yılın Oyunu, En İyi Oyun Yönetmenliği ve En İyi Rol Yapma Oyunu ödüllerini kazandı. Tören sırasında *Crash Team Rumble*, *Death Stranding 2*, *Hades II* ve *Judas* dahil olmak üzere birkaç yeni oyun ve *The Super Mario Bros.'un filminin* ilk tam klibi duyuruldu. Tören, bir kişinin etkinliğin sonuna doğru sahneye gizlice girip kısa bir konuşma yapmasıyla medyanın ilgisini çekti. Şov, 103 milyondan fazla görüntülenme alarak tarihinin en yüksek sayısına ulaştı. Tören için yapılan incelemeler iki yönlüydü. Duyurular ve konuşmalar için övgüler aldı ancak ödüller yerine daha çok pazarlamaya odaklanılması ve bağımsız oyun temsilinin eksikliğine yönelik eleştiriler de yapıldı.

Kaynakça
--------

Ayrıca bakınız
--------------

2023 The Game Awards
**Kantemiroğlu Edvarı** 17. yüzyıl sonlarında İstanbul'da yaşamış bir Rumen soylusu olan Dimitri Kantemiroğlu tarafından yazılmış mûsikî bilimi hakkında Türkçe kitaptır. Tam adı *Kitab-ı İlmi'l-Mûsikî âlâ Vechi'l-Hurûfât* yahut *İşârât-i Perdehây-ı Mûsikî* olup, kısaca *Kantemiroğlu Edvarı* diye bilinir. Ebced notası ile yazılmış 17. yüzyıl ve öncesine ait yüzlerce eser notası ihtiva eden bir kaynaktır.

Eserin tek yazma nüshası vardır. Müzikolog ve bestekâr Yalçın Tura tarafından hazırlanan yorumlu metni 2001 yılında Yapı Kredi Yayınları tarafından yayımlanmıştır. Bu yayında, eskiyazı asıl metin (tıpkıbasım), metnin transkripsiyonu, ve metnin günümüz Türkçesine aktarılmış şekli mevcuttur. Ayrıca eserin aslında ebced notası ile kaydedilmiş olan mûsikî eserlerinin tümünün batı notasına çevrilmiş şekilleri de kitapta yer almaktadır. Kitaba, örnek eserlerin icra edildiği müzik diski de eklenmiştir.

Yalçın Tura kitabıyla ilgili eleştiriler
----------------------------------------

Yalçın Tura'nın kitabı içerdiği geniş bilgiler dolayısıyla müzikoloji açısında çok değerli bir kaynak teşkil etmektedir. Ancak bazı yönleri uzmanlar tarafından eleştirilere hedef olmuştur. Eserin adının *Mûsikiyi Harflerle Tespit ve İcrâ İlminin Kitabı* şeklinde günümüz Türkçesine aktarılması hatalı bulunmuştur. Eskiyazı metnin bütün olarak değil, sayfalara serpiştirilerek verilmesi bazı uzmanlarca uygun görülmemiştir. Kitapla birlikte verilen müzik diskinde, eserlerin olması gerekene göre çok ağır tempoda icra edildiği ileri sürülmüştür. Bu sebeple, eserlerin müzik estetiği açısından taşıdığı değer ortaya çıkamadığı söylenmiştir.

Kantemiroğlu Edvarı'nın asıl değeri ihtiva ettiği notalar sebebiyledir. Yalçın Tura neşrinde batı notasına çevrilen eserler günümüzde geçerli olan nota yazım usûlüne uymamaktadır. Tura bunu Kantemiroğlu'nun eserinde rastladığı bir açıklama sebebiyle yaptığını ifade etmiştir. Ancak böylesi zayıf bir karîneye dayanarak yapılan işlemin, neşredilen kitabın değerine gölge düşürdüğü düşünülmektedir. Profesyonel sanatçılar dahil, bu notalara bakıp eserleri icra etmenin çok zor olduğu iddia edilmiştir. Bu haliyle kitap Sümer veya Asur müziğini günümüze aktaran, uygulama imkânı olmayan akademik eserlere eşdeğer bulunmuştur. Oysa Kantemiroğlu Edvarındaki eserler ölü bir mûsikiye ait değildir.

Bazı müzikologlar Kültür Bakanlığının Kantemiroğlu Edvarı'nın tıpkıbasımını yeniden yapmasını talep etmektedirler. Ayrıca eserin notaları dügâh=la olacak şekilde, günümüzde geçerli olan notasyona göre yeniden yayınlanması istenmektedir.
Zopyrion'un ordusundan kalma, bulunan 6 kasktan biri, Olanesti, Moldova
**Zopyrion** (Antik Yunanca: Ζωπυρίων; ö. MÖ 331), Makedonya Krallığı'na bağlı bir general idi.

Zopyrion, Büyük İskender tarafından Trakya ve Pontus valiliklerine atandı. MÖ 331'de İskit topraklarının işgaline önderlik etti.

İskit topraklarının işgali için otuz bin kişilik bir kuvvet topladı. Ordu, Karadeniz sahili boyunca yürüdü ve bir Milet kolonisi olan Olbia'yı kuşattı (MÖ 334'te İskender tarafından alındı). Ancak Olbialılar "kölelerine özgürlük verdiler, yabancılara vatandaşlık haklarını verdiler, senetlerini değiştirdiler ve böylece kuşatmadan sağ çıkmayı başardılar". Ayrıca Olbialılar, İskitler ve muhtemelen bölgedeki diğer Yunan topluluklarıyla ittifak yaptılar. Romalı tarihçi Curtius Rufus, denizde Makedon donanmasını harap eden büyük bir fırtınadan bahsetmektedir. Kuşatmayı sürdürecek kaynakları olmayan General Zopyrion geri çekilmeye karar verdi. İskitler, geri dönerken Makedon ordusunu sürekli yapılan baskınlarla yok etti. Yaşanan bu yenilgi muhtemelen Tuna Nehri'nin ötesinde, İskender'in MÖ 335 yılında topraklarını yıkmasının intikamını alan Getae ve Triballi toplulukları tarafından gerçekleştirildi. Zopyrion, MÖ 331 yılının sonunda kış ayında birlikleriyle beraber öldü.

Büyük İskender Zopyrion'un ölümünü, aynı yıl Makedonya'daki General Antipatros'tan gelen bir mektuptan ve Yunanistan'da Sparta Kralı III. Agis'in ve İtalya'da Epir Kralı İskender'in ölümlerinden öğrendi. Büyük İskender "çeşitli duygulardan etkilendi; ancak iki rakip kralın ölümlerini öğrenmekten, Zopyrion ve ordusunun kaybından duyulan üzüntüden daha fazla sevinç duyuyordu".

Kaynakça
--------

1. 1 2  Quintus Curtius Rufus. *Histories of Alexander the Great Macedonian*. Book X, Chapter 1, 44 (Latin)
2. 1 2  "Marcus Junianius Justinus: *Epitome of the Philippic History of Gnaeus Pompeius Trogus*. Book XII, 2". 23 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2021.
3. ↑  Justin 12.2.16
4. ↑  "Ambrosius Theodosius Macrobius. *Saturnalia*. Book I: XI, 33 (Latin)". 20 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2021.
5. ↑  "Images with Meaning: Early Hellenistic Coin Typology of Olbia Pontike". *Advances in Ancient Black Sea Studies: Historiography, Archaeology and Religion*. Cluj-Napoca: Editura Mega. 2019. s. 524. ISBN 978-606-020-104-5.
6. ↑  *Curtius Rufus, Histories of Alexander the Great*. Oxford University Press. 15 Haziran 2009. s. 104. ISBN 978-0-19-955762-2. Erişim tarihi: 22 Ocak 2012.
7. ↑  "Marcus Junianius Justinus: *Epitome of the Philippic History of Gnaeus Pompeius Trogus*. Book XII, 1". 23 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2021.
**Opus**, Eylül 2012’de Xiph.Org Foundation tarafından geliştirilen ve Skype’ın katkılarıyla üretilen audio codec formatıdır. Opus, IETF (Internet Engineering Task Force) standardı olarak onaylı ve kayıplı (lossy) şekilde sıkıştırılmış olan dijital ses codecidir.

Opus, herhangi bir verili bitrate’te en iyi ses kalitesini sunduğu ve kayıplı ses sıkıştırma formatından beklenen her özellikte en iyiye ulaştığı iddiasındadır.

Ses formatları arası kalite karşılaştırmaları
Opus MP3, AAC ve Vorbis gibi codec’lerden ses kalitesi olarak daha iyi olduğu iddiasındadır. Sesli chat ve VOIP uygulamalarında kullanılan düşük bitrate’lerde ise, önceden yine grubun kendi geliştirdiği Speex codec’i geride bıraktığı gözlemlenmektedir.

Bunun dışında audio (veya video) sıkıştırma araçları olan "codec"ler arasında tamamen özgür olması yönüyle öne çıkmayı hedeflemektedir. Çok popüler olan MP3, daha yüksek kalite sunan AAC gibi codec’lerin AT&T, Dolby, Sony gibi şirketlerin oluşturduğu MPEG grubunun malı olması ve bu nedenle üretim ve/veya kullanım halkasının bir zincirinde mutlaka telif ücreti veya izne tabi olmasına işaretle işletim sistemi ücreti, dijital müzik çalar donanım ücreti veya dosyayı üreten, çoğaltan kişiye maliyet olarak yansımaktadır. Opus bu maliyetlerin herhangi birisine tabi olmadığı için açık kaynak kodlu işletim sistemlerinden de kolaylıkla destek sağlamak iddiasındadır.

BitRate/Gecikme karşılaştırması
Opus diğer önemli artı değer olarak düşük gecikme süresini (delay) öne çıkarmaktadır. Grafikte Opus’un tüm bitrate’lerde en düşük gecikmeyi sağladığı iddia edilmektedir. Gecikme süresinin düşük olması, özellikle son dönem sıkça kullanılan VOIP iletişim uygulamalarında doğal bir konuşma ritmini yakalamak için önem taşır.

Opus yazılım desteği bakımından Firefox (HTML5 Audio-Video için), VLC Media Player ve foobar2000 tarafından desteklenmektedir. Google Chrome, Jitsi, Mumble gibi programlar da bir sonraki versiyonlarında Opus desteği olacağını duyurmuştur.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Opus Codec". *opus-codec.org*. 18 Nisan 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2021.
2. ↑  Terriberry, Tim; Vos, Koen. "Definition of the Opus Audio Codec". *tools.ietf.org* (İngilizce). 4 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2021.
3. 1 2  "Comparison – Opus Codec". *opus-codec.org*. 11 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2021.
4. ↑  "Özgür ve Özgür Olmayan Yazılım Kategorileri - GNU Projesi - Özgür Yazılım Vakfı". *www.gnu.org*. 19 Kasım 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2021.
5. ↑  "OpusFAQ - XiphWiki". *wiki.xiph.org*. 15 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2021.
6. ↑  "Examples – Opus Codec". *opus-codec.org*. 12 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2021.
7. ↑  "OpusFAQ - XiphWiki". *wiki.xiph.org*. 15 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2021.
8. ↑  "OpusSupport - XiphWiki". *wiki.xiph.org*. 16 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2021.
**Nanofiltrasyon**, moleküler ağırlık sınırı ultrafiltrasyon ile ters osmoz arasında olan bir membran ayırma yöntemidir. Bakterilerin, virüslerin, organik kalıntıların ve sertliğin uzaklaştırılmasında kullanılır. 

Ayrılma işlemi organik bir yarı geçirgen membrandan oluşan seçici geçirgen bir tabaka üzerinde gerçekleşir. İşlemde itici güç membranın iki tarafındaki besleme ve süzüntü arasındaki basınç farkıdır. Membran seçiciliğinden dolayı su ve molekül ağırlığı 200 Da’dan küçük bileşenler yarı geçirgen ayrıştırma tabakasını geçebilirken çözünmemiş karışımların bir veya birkaç bileşeni itici güce rağmen membran tarafından tutulur.

Genellikle membran materyalinin pozitif veya negatif yüklü olmasından dolayı nanofiltrasyon membranlar Donnan dengesiyle açıklanan iyonik seçiciliğe sahiptir. Buna göre küçük mineral iyonlarını içeren çözeltiler membrandaki sabit iyonik moleküllerle aralarında Donnan potansiyeli denen elektriksel bir potansiyel farkının doğmasına ve Donnan dengesi adı verilen dengenin oluşmasına neden olurlar. Bu dengenin sağlanması için zıt yüklü maddelerin ters yönde geçişi veya çözünmeyen formlarının çözünür hale dönüştürülmesi gerekir. Bu etki dolayısıyla nanofiltrasyon membranlar tek yüklü iyonları iki ve daha çok yüklü iyonlara göre daha fazla geçirir. Çözeltideki tuz oranı arttıkça membranın bu özelliği de artar.

Nanofiltrasyon cihazlarında yaygın olarak spiral sarılmış membran modülleri kullanılmıştır. Bunlarda membran alanı geniş olduğundan işletme maliyeti düşüktür fakat kapsamlı ön tasfiye gerektirmesi gibi bir dezavantajı vardır. Besleme tutucunun yüksekliğini düşük olması nedeniyle çok çabuk kirlenirler ve mikrofiltrasyon ve ultrafiltrasyonda olduğu gibi hidrolik olarak temizlenemezler. Kirlenmeyi önlemek ve membran yüzeyini temizlemek amacıyla geleneksel tasfiye işlemleri veya UF uygulamasının kimyasal (antiscalant, asit) dozlamasıyla birlikte uygulanması gerekmektedir. Ancak yeni geliştirilen kapiler nanofiltrasyon bu olumsuzluğu ortadan kaldırmıştır. Bu sistem genellikle su arıtmada kullanılır.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4488083-2

 |
Antik Mısır'ın en eski kültürü olan Badari kültürüne ait bir kadın heykeli, hipopotamus fildişine oyulmuş, MÖ 4000 civarı, British Museum. Bu türden heykeller Badari Kültürüne ait kadın ve erkek mezarlarında bulunmuştur.
**Badari Kültürü**, Antik Mısır'da Yukarı Mısır'ın Hammamat Vadisi'nde El-Badari (şimdiki Asyut civarı) bölgesinde gelişen antik kültür. MÖ 4500-4000 arası dönemde ortaya çıktığı, belki de MÖ 5000'lere kadar geriye gidebileceği tahmin edilmektedir. Antik Mısır'da ortaya çıkmış olan bilinen en eski kültürdür.

Bu döneme ait mezarlarda silahlar, taştan yapılmış aletler, fildişi ve taş objeler, çanak-çömleğe rastlanmıştır. Bölgede avcılıkla yaşayan insanların yaşamış olduğu, hayvan derisinden yapılmış çadırlarda yaşayıp hayvan derisinden yapılmış post ve giysiler kullandıkları tespit edilmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 5 Ocak 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mayıs 2013.
Kızılderili İşleri Bürosu Polis özel ajan rozeti
**Özel Ajan** (İngilizce: **special agent**), ABD milli polis memurunun unvanı. ABD'nin ulusal polis teşkilatı yoktur ancak bunun yerine birçok küçük yerel polis teşkilatı bulunmaktadır. Her yerel polis teşkilatı, ABD yasalarının sadece küçük bir parçasını uygular. Bu sebeple yerel polisten daha geniş bir görev tanımı bulunan federal düzeyde görev yapan polis memurlarına özel yetkiler verilmiştir. Adlandırma olarak da federal düzeydeki polis teşkilatında çalışan polislere 'Özel Ajan' denmektedir.

Özel ajan unvanını kullanan ABD Polis Teşkilatı'nın birimleri
-------------------------------------------------------------

* Diplomatic Security Service (DSS)
* Federal Bureau of Investigation (FBI)
* US Secret Service (USSS)
* Drug Enforcement Administration (DEA)
* Alcohol Tobacco and Firearms (ATF)
* Naval Criminal Investigative Service (NCIS)
* Immigration and Customs Enforcement (ICE)

Kaynakça
--------

* Wikipedia Federal Law Enforcement Officers (İngilizce)
**Pasta şefi** veya **pâtissier** hamur işi, tatlılar, ekmekler ve diğer unlu mamullerin yapımında usta, profesyonel bir mutfakta istasyon şefi ve aşçıdır. Büyük otellerde, bistrolarda, restoranlarda, pastanelerde ve bazı kafelerde çalışmaktadırlar.

Pasta şefi, profesyonel bir mutfakta klasik mutfak tugayının bir üyesidir ve pasta departmanının istasyon şefidir.

Günlük işlemler aynı zamanda pasta şefinin tarif kavramlarını araştırmasını ve yeni tarifler geliştirmesini ve test etmesini gerektirebilir. Genellikle pasta şefi, akşam yemeği oturma başlamadan önce, çeşitli tatlıların gerekli tüm hazırlıklarını önceden yapar. Tatlıların gerçek kaplamaları genellikle sipariş sırasında başka bir servis şefi, genellikle gardiyan yemi tarafından yapılır. Pasta şefi genellikle geleneksel yemek sunumunun yanı sıra tatlı şaraplar, özel tatlı içecekler ve gurme peynir tabağı içerebilen tatlı menüsünden sorumludur. Pasta şeflerinden ayrıca malzemelerini ve ince hamur işleri yaparken ortaya çıkan kimyasal reaksiyonları tam olarak anlamaları beklenir. Hassas zamanlama ve sıcaklıklar kritik öneme sahiptir.

Daha büyük mutfaklarda, pasta şefi, istasyonlarında çalışan ve her biri belirli hamur işi türlerinden sorumlu birkaç şefe sahip olabilir:

* boulanger (fırıncı): ekmek, kek ve kahvaltı hamur işlerinden sorumlu
* confiseur (şekerci): şeker ve küçük dörtlülerden sorumlu
* décorateur (dekoratör): özel keklerden ve gösteri parçalarından sorumlu
* glacier: soğuk ve donmuş tatlılardan sorumlu

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 18 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2019.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 15 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2019.
3. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 15 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2019.
4. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 15 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2019.

Ayrıca bakınız
--------------

* Food court
* Barmen
* Busser
* Garson
* şarap garsonu
* Maître d'hôtel
* Bulaşıkçı
* Chef de cuisine
* Yardımcı şef
* sote şef

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4032040-6

 |
Kentsel alan (Signoria Meydanı, Floransa)
**Halka açık alan** veya **Kamusal alan**, genellikle herkese açık ve erişilebilir bir yerdir. Yollar (yaya kaldırımı dahil), kent meydanı, parklar ve plajlar genellikle kamusal alan olarak kabul edilir. Sınırlı ölçüde, halk kütüphanesi gibi halka açık hükûmet binaları kamusal alanlardır, ancak kullanım alanları kısıtlı alanlara ve daha büyük sınırlara sahip olma eğilimindedirler. Kamusal alan olarak kabul edilmemesine rağmen, kaldırımlardan ve kamu mahallelerinden görülebilen özel mülkiyete sahip binalar veya mülkler, örneğin açık hava reklamcılığı ile kamusal görsel manzarayı etkileyebilir. Son zamanlarda "paylaşılan alan" kavramı, otomobiller ve diğer araçlar tarafından ortak olarak kullanılan kamusal alandaki yayaların deneyimini geliştirmek için geliştirilmiştir.

Kamusal alan da felsefe, kentsel coğrafya, görsel sanatlar, kültürel çalışmalar, sosyal bilgiler ve kentsel tasarım ile ilgili eleştirel teori için bir mihenk taşı haline gelmiştir. 'Kamusal alan' terimi, daha büyük sosyal alan kavramının bir unsuru olan 'toplanma yeri' gibi başka şeyler anlamına da gelir. Kamusal alanlar genellikle grupların haklarını seslendirebilecekleri demokratik cemaat ve siyasi katılım alanları olarak değerlendirilmektedir.

Kamusal alanların ilk örneklerinden biri ortak arazidir. Örneğin, giriş için herhangi bir ücret veya ücretli bilet gerekmez. Devlete ait olmayan alışveriş merkezleri, 'kamusal alan' gibi görünen 'özel alan' örnekleridir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 12 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2020.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 12 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2020.
3. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 12 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2020.

Ayrıca bakınız
--------------

* Devlet hastanesi
* Halk bankası
* Kentsel tasarım
* Devlet okulu
* Devlet üniversitesi
* Agora
* Sokak performansı
* Çitleme
* Kamu sanatı
* Sokak fotoğrafçılığı

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb12202731g (data)
* LCCN: sh89001287
* NKC: ph883825
* NLI: 987007539351405171

 |
**Alanya Tersanesi** ve **Alanya Tophanesi** Alanya'nın Selçuklu döneminden kalan tarihi yapılarıdır.

Anadolu Selçuklu Sultanı I. Alaeddin Keykubad'ın kenti almasından altı yıl sonra Kızılkule'nin yakınında 1228'de yapımına başlanmış ve bir yılda bitirilmiştir. Kemerli beş gözden oluşan tersanenin denize bakan cephesi 56.5 metre, derinliği 44 metredir. Tersane için seçilen yer, gün ışığından en fazla yararlanılacak şekilde planlanmıştır. Tersanenin giriş kapısındaki yazıt, Sultan Keykubat'ın armasını taşır ve rozetlerle süslüdür.

Alanya Tersanesi, Akdeniz'deki ilk Selçuklu tersanesidir. Daha önce Karadeniz'de Sinop Tersanesini yaptıran Alaaddin Keykubat, Alanya Tersanesi ile "iki denizin sultanı" unvanını almıştır. Tersanenin bir yanında mescit öteki yanında muhafız odası bulunur. Gözlerden birinde de zaman içinde körlenmiş bir kuyu vardır. Denizden teknelerle ya da Kızılkule'nin yanındaki surlardan yürüyerek ulaşılan Tersane'ye giriş ücretsizdir.

Tophane
-------

Tersane'nin bitişiğinde denizden 10 metre yüksekliğinde bir kayaya tersaneyi korumak amacıyla yapılan Tophane vardır. 1228 yılında kesme taştan inşa edilen üç katlı ve dikdörtgen planlı yapıda aynı zamanda savaş gemileri için top döküldüğü bilinmektedir.

Tersane ve Tophane'nin Kültür Bakanlığı ve Alanya Belediyesi tarafından bir Denizcilik Müzesi'ne dönüştürülmesi için çalışmalar sürmektedir.
Avustralya Büyük Moskova Sirki, 2010
**Moskova Devlet Sirki** terimi, çeşitli sirkleri tanımlamak için kullanılır. Moskova Devlet Sirki ile kastedilen yer çoğunlukla, Moskova'daki "Sirk Nikulin" (hayvan gösterilerinin yapıldığı eski sirk) veya "Bolşoy Sirki"nden (trapez ve akrobasi hareketlerinin yapıldığı yeni sirk) biridir. Ancak Rusya ile doğrudan ilgili olan ya da olmayan gösteriler de kastedilebilir.

Rus Sirkleri, Sovyetler döneminde dünya genelinde beğeni toplamıştır. Birçok Rus sirki, Amerika Birleşik Devletleri'ne yaptıkları turnede  *Moskova Sirki*  başlığı altında bir araya gelmiştir. Bu süre zarfında, zaten önemli olan sirkler, kültürün daha önemli bir parçası haline gelmiştir. Rus sirklerinde palyaçoluk, jonglörlük, cambazlık ve hayvan gösterileri (özellikle ayıların yer aldığı gösteriler, örnek vermek gerekirse ayaklarıyla hokkabazlık yapan ayılar) yapılır.

Stilist olarak değerlendirirsek, Sovyet sirkleri Batılı benzerlerinden farklıydı. Rus Sirklerinde yapılan gösteriler daha çok Doğu Avrupa kültüründen etkilenmişti ve benzerlerine göre daha fazla aksiyon, dans, anlatım ve vücudun büküldüğü gösteri içeriyordu. Bu anlatım tarzı, yakın zamanda Cirque Dreams ve Cirque du Soleil gibi şirketlerin gösterileriyle dünya çapında daha popüler hale geldi.

Kaynakça
--------

1. 1 2  Circopedia: The Free Encyclopedia of the International Circus, s.v. "Moscow Circus."  19 Ocak 2013 tarihinde Archive.is sitesinde arşivlendi (Accessed May 3, 2011)
2. ↑  Dabars, Z. (2002). The Russian Way: Aspects of Behavior, Attitudes, and Customs of the Russians. United States: McGraw-Hill
3. 1 2  Glenn Collins. "The Moscow Circus: Vaudeville That Delivers a Nationalistic Message," The New York Times. September 11, 1988.
4. ↑  Miriam Birch. Inside the Soviet Circus. Viewed online. Directed by Miriam Birch. Filmed in the Soviet Union: National Geographic, 1988.
5. ↑  Bruce Weber. "WORKS IN PROGRESS; Bear Feats," The New York Times. July 31, 1988.

Dış bağlantılar
---------------

* Moskova Devlet Sirki - İngiltere Turu Gösterisi Resmi Sitesi
* Moskova Devlet Sirki28 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. - Resmi Web Sitesi


|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 1060212625
* VIAF: 311442070
* WorldCat: viaf-311442070

 |
Modern bir mosakalinin ucu, tahta bir çubuğun ucuna altı açılmış bir kola şişesi takılarak yapılmış.
**Mosakali** veya **Mosakale**, ağaçların erişilmesi zor yerlerindeki meyveleri toplamak amacıyla kullanılan bir alettir. Kelime Lazcadır. Mosakali, genellikle Lazların yaşadığı yerlerde kullanılmaktadır. Alet, tahta bir çubuğun ucuna meyveleri kavrayacak bir kap yerleştirilerek yapılır. Günümüzde esnekliği ve sağlamlığından dolayı plastik kaplar tercih edilmektedir. Geleneksel olarak mosakalinin çatal şeklindeki ucuna ağ, bez torba veya küçük bir bez bağlanırdı.

Etimoloji
---------

Kelimenin Türkçe karşılığı "ucu torbalı sırık"tır. Megrelcede *mosa* "balık ağı" anlamına gelmektedir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Öztürk, Özhan (2005). *Karadeniz: ansiklopedik sözlük*. Heyamola Yayınları. s. 873. ISBN 9756121009.  `|erişim-tarihi=` kullanmak için `|url=` gerekiyor (yardım)
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 27 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mart 2020.
Azerbaycan'da parmak oyunu oynayan çocuklar**Parmak oyunu** - Azerbaycan'da en çok yaz tatili (bayram) günlerinde çocuklar ve gençler arasında yaygın olarak oynanan eski oyunlardan biridir.

Genel bilgi
-----------

Bu oyun bazı yörelerde "Sayma" *(Sanama)*, "Parmakla sayma" *(Barmaq sanadı)*, bazı yörelerde ise "İğne-İğne" *(İynə-İynə)* olarak adlandırılsa da daha çok "Parmak oyunu" *(Barmaq oyunu)* olarak anılır.

Oyunun kuralları
----------------

Birkaç çocuk bir araya gelir ve sayışarak bir ebe seçer.

Çocuklar ellerini açar ve üst üste koyarlar. Sonra ebe aşağıdaki tekerlemeyi söyler ve her parmağın üzerine bir hece (kelime) işaret eder.

   

Əl-əl-əllənə.   

Sən vurginən çəpənə,  

Əldən çıxdı kəpənə,  

Şah, şux, şaha bacı,  

Molla dedi, çək əlini.

Bazen, ellerini yere koyduktan sonra ebe yukarıdaki kelimelerin yerine şu kelimeleri (tekerleme) söyler:

Bər, bər inci,  

Bər kəşinci,  

Şam ağacı,  

Şatır keçi.  

Qoz ağacı,  

Qotur keçi.  

Happan,  

Hoppan,  

Yarıl,  

Yırtıl,  

Su iç,  

Qurtul.

"Qurtul" hecesine (kelime) hangi parmak düşerse, o parmak elenir. Bu işlem tüm parmaklar çıkana kadar devam eder.

Ebe sona parmağın sahibinin kulağını tutar ve şöyle der:

Razi ha balam razi,  

Tikib donunu dərzi.  

Abbası verim xərclə,  

Toyun təzədən başla.  

Qarğa qur,  

Qarğa istəyirsən, quş?

Çocuk karga *(qarğa)* ya da kuştan *(quş)* birini seçer.

Çocuğun seçtiği gökten uçana veya etrafta görünene kadar ebe çocuğun kulağını çeker ve yerde kalan oyuncular kaybeden oyuncuyu taklit eder. Ebe, kuş ve karga yerine başka herhangi bir canlıyı da seçenek olarak sunabilir.

Böylece oyun baştan başlayarak tekrar eder.

Kaynak
------

Dış bağlantılar
---------------

Ayrıca bakınız
--------------
**Pangani**, Tanzanya'da bir şehirdir. Kent, Tanzanya'nın kuzeydoğu kesiminde, başkent Darüsselam'ın kuzeyinde Hint Okyanusu'nün batı yakasında kurulmuştur.

Şehir hakkında
--------------

Kent, 2002 sayımlarında göre 8,000'lik bir nüfusa sahiptir. Tarihi 15. yüzyıla kadar dayanan şehir, Zanzibar adasıyla Tanzanya arası arasındaki ulaşımda uzun yıllar önemli bir rol oynamıştır. 1888'de kent, Alman sömürgecilerinin uğrak noktası haline gelmiştir. Uzun süre sömürge limanlarından biri olarak kalan Pangani, en sonunda Tanzanya'nın bağımsızlığını ilan edişiyle bu ülkeye bağlanmıştır.

  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Tanzanya'daki şehirler listesi |  |
| Arusha  **·**  Bagamoyo  **·**  Bukoba  **·**  Darüsselam  **·**  Dodoma  **·**  Geita  **·**  Iringa  **·**  Kigoma  **·**  Lindi  **·**  Masasi  **·**  Mbeya  **·**  Mikindani  **·**  Morogoro  **·**  Moshi  **·**  Mtwara  **·**  Musoma  **·**  Mwanza  **·**  Ngara  **·**  Pangani  **·**  Shinyanga  **·**  Songea  **·**  Tabora  **·**  Tanga  **·**  Usa Nehri  **·**  Zanzibar |
**Kahverengi saç** (bazen kestane renkli saç da denir), siyah saçtan sonra en yaygın 2. saç rengi türüdür. Açık kahverengiden neredeyse siyaha kadar değişir. Kumral saç da kahverengi saçın alt türüdür. Daha yüksek seviyelerde koyu pigment eumelanin ve daha düşük seviyelerde soluk pigment feomelanin ile karakterizedir. Kahverengi saçlı kişilere Batı'da genellikle "brunette" (esmer) denir. Kahverengi saç, Batı dünyasında, özellikle Orta Avrupa, Güneydoğu Avrupa, Doğu Avrupa, Güney Avrupa, Güney Konisi, Amerika Birleşik Devletleri ve Orta Doğu'da yaygındır. Ek olarak, kahverengi saç Avustralya Aborjinleri ve Melanezyalılar arasında da bulunur.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 5 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2021.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 14 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2021.

| * g
* t
* d
Saç renkleri |
| --- |
| Saç rengi | 
* Kahverengi
* Kestane
* Kızıl
* Kumral
* Sarı
* Siyah

 |
| Diğer | 
* Sarışın geninin kaybolması
* Fischer–Saller ölçeği
* Melanokortin 1 reseptörü
* Afro dokulu saç

 |