recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Sultan II. Mehmed ve Sultan II. Bayezid'ın Moğolların Azize Meryem Kilisesini Rum cemaatine bırakıldığına dair fermanları.
Tanzimat Fermanı, Abdülmecid döneminde Hariciye Nazırı Koca Mustafa Reşid Paşa tarafından okunmuştur.
**Ferman**, **yarlık** ya da **buyruk**, hükümdarın tuğrasını taşıyan yazılı emir. Farsça buyurmak, emretmek anlamına gelen *fermān* (Farsça: فرمان) kelimesinden türemiştir.

İlhanlılar, Karakoyunlu ile Akkoyunlu devletleri, Altınordu ve Kırım Hanlıklarında *yarlığ* kelimesi, Büyük Selçuklular, Anadolu Selçukluları'nda *pervane*, Memluklerde *mevkii* kelimesi kullanılmakta idi.

Osmanlılar'da ferman
--------------------

Ferman kelimesi, İlhanlılar tarafından, İslamiyeti kabul etmelerinden sonra kullanılmış, daha sonra da Osmanlılara geçerek yerleşmiştir.

Orhan Gazi'nin 1324 tarihli vakfiyesi ilk Osmanlı fermanı, 1922 tarihli VI. Mehmet'inki ise sonuncu Osmanlı fermanı kabul edilir.

Osmanlılarda Ferman, yedi esas üzerine yazılırdı: 

1. Ferman kelimesinin anılması,
2. Ferman yazıldığı kişinin rütbe derecesine göre dua ve övgü yazılması,
3. Fermanın gönderilme sebebi,
4. Ferman gönderilen kişiye, padişah isteğinin emrolunması,
5. Yapılması istenilen işin belirtilmesi,
6. Verilen işin bitirilmesi için istek,
7. Fermanın tarihi ve gönderildiği yerin ismi.

Osmanlılarda iki çeşit fermana rastlanmaktadır. Fermanlardan birisi, doğrudan doğruya divandan, maliyeden yazılarak üzerine hükümdarın tuğrası çekilerek, gönderilen emr-i şerif idi. Diğeri ise tuğralı bir fermanın üzerine ve baş tarafına padişahın kendi el yazısıyla fermanda yazılanı teyid eden iradedir. *Hatt-ı Hümayûnla Muvaşşah*, yani padişahın el yazısıyla tezyin edilmiş olan ikinci çeşit ferman, işin ehemmiyetini göstermek, hakkında teveccüh gösterilen zata, yahut da tehdid edici olarak bir vali veya serasker vesaireye gönderilirdi. Ferman şekil olarak, divani hat denilen girift keşideli yazıyla yazılırdı.

Kaynakça
--------

1. 1 2  "Arşivlenmiş kopya". 29 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Temmuz 2023.
2. ↑  "TDK ferman maddesi". 15 Nisan 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Nisan 2010.
3. ↑  "Çağdaş Türkçenin etimolojik sözlüğü". 30 Mayıs 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Nisan 2010.
4. ↑  NTV Tarih Nisan 2010 Sayı:15 Sayfa:96
**Çıngıraklı yılanlar** (Crotalinae), engerekgillerin Asya ve Amerika'da bulunan bir alt familyasıdır. Bu alt familya, başın her iki tarafında, burun deliği ve göz arasında bulunan çukur şeklindeki ısı sensörü organlarının (çukur organ) varlığı ile ayrılırlar. Çıngıraklı yılanlar tanımlanmış 18 cinsi ve 150 türü bulunur. Bunlardan 7 cins ve 54 türü Eski Dünya'da, 11 cins ve 97 tür Yeni Dünya'dadır. Bunlar ayrıca Amerika kıtasında bulunan tek engerek alt familyasıdır. Bu alt familyanın tip cinsi *Crotalus*tur (çıngıraklı yılan), bunun tip türü *C. horridus*tur (çizgili çıngıraklı yılan).

Özellikleri
-----------

Bu yılanların boyutları 30–45 cm'den (*Hypnale hypnale*) maksimum 3.65 m uzunluğa (*Lachesis muta*) kadar erişebilir. *Lachesis muta* dünyanın en uzun engereğidir.

*Crotalus willardi obscurus*un burnu ve gözü arasındaki çukur organı açık bir şekilde görülebiliyor.
Bu grubu eşsiz yapan başın her iki tarafında, burun deliği ve göz arasında, bulunan derin bir çukurdur. Bu çukurlar kızıl ötesi radyasyona karşı duyarlıdır ve yılana besleneceği avının yerini ve belki de küçük sıcak kanlı avın boyutunu tartmasında yardım eden altıncı bir his verir.

Çukur organının yapısı karmaşıktır ve pitonlarda ve boalarda bulunan termoreseptif dudaksı çukura benzer ancak ondan daha fazla gelişmiştir. Organ derindir ve maksiller kavitede bulunur. Membran kulak zarına benzer ve çukuru eşit olmayan iki bölüme ayırır. İki bölümden büyük olanı dışarıya dönüktür. İki bölüm dar bir tüp veya boru ile birbirlerine bağlanır. Bu tüpler çevredeki bir grup kasla açılıp kapatılabilir. Yılan bu tüpü kontrol ederek membranın her iki yanındaki hava basıncını da dengeleyebilir.

Notlar
------

1. ↑  Crotalinae. ITIS - Integrated Taxonomic Information System. (Erişim tarihi: 26 Ekim 2006)
2. ↑  Campbell JA, Lamar WW. 2004. The Venomous Reptiles of the Western Hemisphere. Comstock Publishing Associates, Ithaca and London. 870 pp. 1500 plates. ISBN 0-8014-4141-2.
3. ↑  Mehrtens JM. 1987. Living Snakes of the World in Color. New York: Sterling Publishers. 480 pp. ISBN 0-8069-6460-X.

Dış bağlantılar
---------------

|  |
| --- |
|  Wikimedia Commons'ta Çıngıraklı yılanlar ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur. |

|  |
| --- |
|  Wikispecies'te Çıngıraklı yılanlar ile ilgili detaylı taksonomi bilgileri bulunur. |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* NARA: 10645773

 |
**Yaşar İsmailoğlu** (d. 1945, Limasol), Kıbrıs Türkü yazar.

İlk ve orta eğitimini 19 Mayıs Lisesi'nde yaptı. 21 Aralık 1963'te Mücahid Ordusu'na katıldı ve Rumların güçlü ordusuna karşı savaşan 600 kişilik Kıbrıslı Türk Mücahid Savasçıları'ndan biri olarak ün yaptı.

Ankara Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde *Uluslararası Siyaset* eğitimi aldı. 1 Ocak 1972'de İngiltere'ye geldi ve SOAS ve Birbeck Fakültelerinde MSC ve MA yaptı. İngiltere'de Kıbrıslı Türk ve Rum ile Kürtlerin çok yakından tanıdıkları bir *İnsan Hakları Savunucusu'*dur.
Halen İngiltere'de yaşamaktadır.

8'i şiir olmak üzere 27 yayınlanmış araştırması ve bir öykü kitabı vardır.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3  Hakeri, Bener Hakkı (2006). *Kültürümüzde Sanatçılar ve Yazarlar İsimler Sözlüğü* (3. bas.). Lefkoşa: Hakeri Yayınları. s. 48.

Dış bağlantılar
---------------

* Museum of London 16 Aralık 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* ISNI: 0000 0000 3111 4183
* LCCN: n92084035
* VIAF: 39789473
* WorldCat: lccn-n92084035

 |
Fitnat Hanım, Hazinedarzade ile karıştırılmamalıdır.

**Zübeyde Fıtnat Hanım** (1725 - 1780), 18. yüzyılda yaşamış önemli bir kadın divan şairidir. Divan edebiyatında kendinden sonra gelen kadın divan şairleri arasında bir zirve olarak görülmüştür Şiirleri kadar nükteleri, kendisi ile Koca Ragıp Paşa ve şair Haşmet çevresinde geçtiği varsayılan latifelerle de tanınmıştır.

Yaşamı
------

18. yüzyılda İstanbul’da dünyaya geldi. Asıl adı Zübeyde idi. Babası şeyhülislam ve şair Ebuishakzade Mehmed Esad Efendi, annesi ise Mirzazade Şeyh Mehmet Efendi'nin kızı Hatice Hanım'dır.

Pek çok Şeyhülislam ve edebiyata düşkün, şiir söylemeyi seven kişiler yetiştirmiş bir ailede yetişti; edebî muhitlere girip çıktı. Annesinin mensubu bulunduğu *Âl-i Feyz* ailesinden Rumeli Kazaskeri Derviş Mehmet Efendi ile evlendi. Eşinin şiir yazmasını onaylamadığı ve mutsuz bir evliliği olduğu rivayet edilir.

Nâbî etkisinde şiirler yazdı; gazellerinde Nedim'i hatırlatan şuh ve şen söyleyişler de bulunur. Şiirinin gelişmesinde nazire tarzı önemli yer tutar; altmış bir gazelinden elli ikisi nazire şeklindedir. Bazı gazelleri bestelenerek yaygınlık kazanmıştır.

Oluşturduğu hacimce küçük Divan’ının 20 kadar nüshası İstanbul kütüphanelerinde bulunur. Eser, 1848'de "*Dîvân-ı Fıtnat*" adıyla İstanbul'da yayımlanmıştır.

Hazırcevaplığı ve irticalen şiir söyleme yeteneği nedeniyle kendisiyle Koca Ragıp Paşa ve şair Haşmet arasında geçtiği varsayılan bazı fıkralar doğmuştur.

1780 yılında hayatını kaybetti. Mezarı Eyüp Sultan Türbesi haziresinde, şadırvan avlusu tarafında ve cüzhane binasının yanındadır.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4  "Ömer Faruk Akün, TDV İslam Ansiklopedisi". 15 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Nisan 2014.
2. 1 2  Abdullah Özkan, Başlangıçtan Cumhuriyete Türk Şiiri Antolojisi
3. ↑  Haskan, Mehmet Nermi. Eyüplü Meşhurlar, Eyüp Belediyesi Yayınları, İstanbul 2014, c.II, s.87

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: nr99023473
* VIAF: 46683677
* WorldCat: lccn-nr99023473

 |
***Diorama***, gerçek veya kurgu bir olayın, anın veya hikâyenin ışık oyunlarının da yardımıyla üç boyutlu olarak modellenmesidir. Sergi amacıyla yapılmış üç boyutlu büyük tablo olarak da tanımlanabilir.

Diğer dillerde de karşılığı aynı olan bu sözcük Türkçede bazen diyorama şeklinde de yazılmaktadır. Sözcüğün kökeni Fransızcadır ve 1823 yılında bu dilde kullanılmaya başlamıştır. Fransızcaya da Yunancadan girmiş olan ve "içinden" anlamına gelen *dia* sözcüğü ile "görünen" anlamına gelen *orama* ('panorama'daki gibi) sözcüğünün birleşmesiyle oluşmuş *diorama* nın eş anlamlı sözcükleri cyclorama ve panorama'dır.

İngiltere'deki "Ordu Sağlık Hizmetleri Müzesi"'nden bir diorama örneği
Genellikle müzeler veya sergiler için ısmarlanan dioramalar gerçek boyutlarında olabileceği gibi belli ölçeklerde küçültülerek de yapılabilirler. Bir olayın veya anın canlandırılması söz konusu olduğu için dioramalarda birden fazla nesne belli bir kompozisyon oluşturacak şekilde yer alır. Müze ve sergiler dışında maketçi ve modelciler de bir hobi olarak dioramalarla uğraşırlar.

Günümüz kullanımında yukarıdaki anlamlara gelen diorama, 19. yüzyılda bazı seyyar tiyatro gereçlerini tarif etmek için kullanılıyordu.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Diorama" (İngilizce). etymonline.com. 8 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mart 2010.
2. ↑  "Ölçek Küçük, Hikaye Büyük)/Diorama sergisi". semtonline.com. 9 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mart 2010.
3. ↑  "Diorama" (İngilizce). en.wikipedia.org. 7 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mart 2010.

Dış bağlantılar
---------------

* Fotoğrafçılık ve dioramaların tarihiyle ilgili bir yazı (İngilizce)
* Dünyanın en geniş antika yelkenli gemi dioramaları koleksiyonu26 Aralık 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
* 2. Dünya Savaşı dioramaları25 Şubat 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
* Türkiye'den "Ölçek Küçük, Hikaye Büyük" adlı bir Diorama Sergisi9 Ocak 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Diorama örnekleri
-----------------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

  


|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4150023-4
* LCCN: sh85038128
* NKC: ph728600
* NLI: 987007555399405171

 |
***Lock 'n Load*** 1997 yapımlı Denis Leary'nin ikinci albüm çalışmasıdır. Aynı zamanda HBO Komedi Stand-up gösterisidir. Gösteri Leary'nin yakın arkadaşı Ted Demme tarafından yönetilmişdi. Chris Philips ile birlikte yazmıştır Leary gösteriyi ancak Adam Roth, Janeane Garofalo ve Jeff Garlinden de kullanılmıştır. Greg Dulli tarafından müzikler hazırlanmıştır. Küfürler, uyuşturucu ve cinsellik bağlantılı konuşmalar içerdiğinden 18 yaş ve üzeri yaş grubuna hitap etmektedir. Denis Leary gösteride ve albümde aile hayatı, kahve ve kahve dükkânları, din ve diğer konulara değiniyor. En sonda yazılar bittikten sonra Virgin Mary çıkıp "yatağınıza gidin!" demesiyle gösteri son buluyor.

Parçaların listesi
------------------

1. Fuck This
2. Asshole of the Dance
3. Marv Marv Marv
4. Save This
5. Deaf Mute Cocktail Party
6. Coffee
7. Beer
8. Fuck Santa
9. Elvis and I
10. I'm Happy
11. Fuck the Kennedys
12. President Leary
13. A Reading from the Book of Apple
14. Love Barge
15. Fat Fucks
16. Insane Cowboy (In Africa)
17. My Kids
18. Life's Gonna Suck
19. Fuck the Pope
20. Lock 'n Load

Personel
--------

* Denis Leary - Vokal
* Chris Phillips - Vokal, Gitar, Bass, Harmonica
* Greg Dulli - Gitar, Klayve, Piyano,Ses örnekleyici
* Dave Hillis - Gitar, Programlama, Ses örnekleriyici
* Adam Roth - Gitar, Vokal
* C.P. Roth - Bass, Klavye
* Mike Horrigan - Bateri, Bass
* Pete Mark - Bateri, Perküsyon
* Don Castagno
* Janeane Garofalo
* Donal Logue
* Mühendisler: Joe Blaney, John Seymour, Dave Hills, Jay Vacari

DVD
---

2005 yılında "Complete Denis Leary" isimli DVDsi ABD'de piyasaya sürülmüştür. Bu DVD içinde No Cure for Cancer ve Lock 'n Load gibi önemli Denis Leary skeclerinin yanı sıra Asshole şarkısının klibi, No Cure for Cancer hakkında belgesel, Denis Leary hakkında belgesel, Love Barge klibi ve s. özellikler içermektedir. Lock 'n Load sadece bu DVD içerisinde değil aynı zamanda da ayrıca olarak piyasaya sürülmüştür gösteri halinde.

Gönderme
--------

Denis Leary, gösteri sırasında üç farklı filme gönderme yapıyor. Apocalypse Now (1979) filmini DVD'de izlediğini bir bölümde söylerken, One Hundred and One Dalmatians (1961) ve Star Wars (1977)
filmlerine de kendi esprilerinde kullanmaktadır. Leary, önceki albümünde Muppetlere de gönderme yapmıştı. Bunun dışında Apocalypse Now filminin başrol oyuncusu Martin Sheen ile Monument Ave. (1998) filminde birlikte oynadı, Sheen'in oğlu Emilio Estevez ile de yakın arkadaş.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 18 Aralık 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Nisan 2008.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 7 Mart 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Nisan 2008.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* MusicBrainz release group: d00d4cc8-9ee0-39b7-b618-a9726f5bd5b1

 |
**Fevzi Şeker** (d. 1962, Sivas - ö. 15 Aralık 2011, Elmadağ, Ankara), eski Milli güreşçi, antrenör.

Spor Hayatı
-----------

Güreşe 1974 yılında başladı. 1962 yılında Sivas'ta dünyaya gelen Fevzi Şeker, 1974'te İstanbul Fatih Güreş Kulübünde güreşe başladı, İstanbul Tekel Spor Kulübü, Tofaş SAS Spor Kulübü, Simtel Spor Kulübü, İskenderun Demirçelik Spor Kulübünde güreş yapmaya devam etti. Antrenörleri, Servet Meriç, Nasuh Akar, Muharrem Atik. 1981 yılında Kanada'nın Vancouver şehrinde 68 kiloda gençler serbest stil kategorisinde dünya üçüncüsü olan Fevzi Şeker, 1983'te Fas'ın Kazablankakentinde 68 kiloda yine serbest stil kategorisinde Akdeniz Oyunları'nda altın madalya kazandı. Fevzi Şeker, aynı yıl Budapeşte'de aynı kilo ile Avrupa ikinciliğine ulaşırken, 1984 Los Angeles Olimpiyatları'nda ise serbest stil 68 kiloda 6. olmayı başardı.

1985'te Avrupa ikinciliği, 1987'de bir kez daha Akdeniz Oyunları'nda birincilik elde eden Fevzi Şeker, 1987 ve 1989'da Avrupa üçüncüsü oldu. 1990 yılında Polonya'nın Poznan kentinde düzenlenen 1990 Avrupa Güreş Şampiyonası'nda altın madalya kazanan Fevzi Şeker güreşi bıraktıktan sonra antrenör olarak görev yaptı.

Kendine Has en iyi uyguladığı güreş teknikleri: Tek çift dalma, koltuk altı geçme, boyunduruk çekme, çırpma.

15 Aralık 2011 günü Elmadağ'daki güreş kamp eğitim merkezinde, Avrupa Şampiyonası hazırlıkları kapsamında millî takım ile birlikte kampa giren Şeker, akşam antrenmanından sonra millî takım sporcuları ve antrenörlerle futbol maçı yaptı. Maç esnasında fenalaşan Fevzi Şeker'e ilk müdahale Elmadağ Hastanesi'nde yapıldı. Ardından ambulansla Yüksek İhtisas Hastanesi'ne getirilen Şeker, burada yapılan tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadı ve 49 yaşında hayata gözlerini yumdu. Mezarı Karşıyaka Mezarlığı'ndadır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 23 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2022.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 23 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2022.
3. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 23 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2022.
4. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 23 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2022.

Dış bağlantılar
---------------

* Dane na Fila.com
Seven Sisters, London eski ölçü ve ağırlıklar
**Ölçü birimleri**, fiziksel niceliğe sahip nesnelerin belirleyici bir kurala göre sayısal bir değer atanmasıdır.

Örneğin; uzunluk fiziksel bir niceliktir. Metre, belli bir uzunluğu olan nesneleri tanımlamak için kullanılan uzunluk birimidir. Tanımlama insanların var olduğu çağlardan günümüze kadar etkin olarak kullanılmıştır. Birimler çok farklı şekil ve amaçlarda kullanıldı. Günümüzde evrensel standartlardadır, Uluslararası Birimler Sistemi (SI), metrik sistemin modernleşmiş halidir.

Ticarette, **ağırlıklar ve ölçüler** adil ve şeffaflık sağlamak adına her zaman hükûmet kontrolündedir. Uluslararası ölçü ve ağırlıklar bürosu (BIPM) görevi dünya çapında ölçü standartlarının (SI) doğru olarak kullanılmasından sorumludur. Metroloji diğer adıyla *ölçme bilimi*, ölçü ve ağırlık birimlerinin ulusal ve uluslararası gelişmesini sağlayan bilimdir.

Bilim, tıp ve mühendislikte çok küçük ya da çok büyük ölçme değerlerinin net olmasına ihtiyaç duyar. Ölçü birimlerini doğru seçme problem çözme araştırmalarına yardımcı olabilir. Bu konu ile ilgili madde boyut analizidir.

### Ölçüm ilgili

* SI resmi website
* (UCUM)17 Ekim 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 16 Haziran 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2012.
2. ↑  "ölçü birimi" (PDF). 31 Ekim 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2012.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb119419023 (data)
* GND: 4074617-3
* LCCN: sh85141054
* NDL: 00572651
* NKC: ph120437
* NLI: 987007565792605171

 |
**Ölü dil**, daha önce konuşulmuş olup artık konuşanı kalmayan dildir. Sümerce, Hunca, Matorca, Elamca, Hatti, Hititçe, Trakça ve Ubıhça (yani Vıbıh, [Убых]) dili gibi.

Dilin ölmesi süreci
-------------------

Bir dili, anadili olarak konuşan kitle ikinci bir dil öğrenir, ikinci dili anadilinden daha geçerli ya da önemli bir dil olarak görmeye başlarsa, zaman içinde birinci dil (anadili) gücünü ve işlevini yitirmeye ve konuşulmamaya başlanır, sonunda da konuşulmaz olur. Bu olgu bir süreç içinde dozu artarak gelişir ve toplumsal anlamda süreç hemen hemen aynı sıralarda, dilin artık konuşulur olmaktan çıkması biçiminde tamamlanır. Bazı bireysel direnmeler görülse bile, güçlü bir müdahale olmadığı sürece, bu tür bireysel çıkışlar süreci kesintiye uğratamaz. Anadilini konuşmayı bırakmış ve asimile olmaya başlamış olan ana kitlenin dışında ve ana kitleden ayrı yerlerde izole olmuş halde yaşayan, yani ana kitlenin terk ettiği dili, bu olgudan habersiz olarak izole yerlerde konuşmayı sürdüren gruplar varsa, bunlar ana kitle ile yakın ilişki içinde olmadıklarından anadilini konuşmayı bir süre daha sürdürebilirler. Bir dil toplum tarafından değil de, belli bir mevki tarafından baskı ile unutturulabilir. Örneğin Tofaca, Rusya tarafından Tuva'da yaşayan Türklere unutturulmuştur. Bugün bu dil ölmek üzeredir.[*kaynak belirtilmeli*]

Dilin yaşaması ya da korunması sorunu
-------------------------------------

Anadilinin yaşaması, yani ölü dil haline gelmemesi için günümüz koşullarında bir devlet desteği bulunması ya da en azından anadiline yönelik ve devlet makamlarından gelme baskıların olmaması, özellikle anadilinin kamu yaşamına da taşınabilmesi gerekir. Örneğin İsrail'de sadece iki köyde konuşulan Adigece, bir okul eğitimi dili yapıldığı, Adigece devletçe koruma altına alındığı ve genel anlamda devletçe asimilasyon politikası da benimsenmediği için varlığını korumuştur. 
Asimilasyon (ölüm) süreci içine giren bir dil, önlem alınmadığı takdirde yok olur. Anadilini yitiren ana (büyük) kitle, kendinden ayrı ya da ana kitleden kopuk olarak başka yerlerde ve izole biçimde henüz anadilini konuşmakta olan küçük kalıntı grupları da temas kurması halinde olumsuz anlamda etkileyebilir. O küçük yerlerde de anadilin bırakılması sürecini hızlandırabilir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Anderson, Stephen R. (2012). *Languages : a very short introduction* (1. bas.). Oxford, B.K.: Oxford University Press. ISBN 978-0199590599.

Ayrıca bakınız
--------------

* Ölü diller listesi
**Ölü kod**, bilgisayar programlamasında kullanılan bir terim olup yürütülmesine rağmen sonucu kullanılmayan kaynak koduna denir. Ölü kodun yürütülmesi, sonuçları hiçbir zaman kullanılmadığından hesaplama zamanını israf eder.

Sonuçları kullanılmasa da ölü kod ayrıksı durumlara ya da genel durum değişikliklerine yol açabilir. Bu kodun programdan uzaklaştırılması, programın çıktısını etkileyerek beklenmedik hatâların ortaya çıkmasına sebep olabilir. Derleyicinin kodu iyileştirme yaklaşımları, kod uzaklaştırmalarının programın seyrine etki edebileceği konusunda şüpheye yer bıraktığında muhâfazakâr olur ve kodu uzaklaştırmaz.

Örnek
-----

```
int foo (int iX, int iY)
{
 int iZ = iX/iY;

 return iX\*iY;
}

```

Bu örnekte iX ve iY'nin toplamı kullanılmamasına rağmen hesaplanmakla birlikte sıfıra bölünme durumunda bir ayrıksı durum oluşturmaktadır. Dolayısıyla ölü koddur ve programdan uzaklaştırılabilir.

Analiz
------

Ölü kod uzaklaştırmalası, bir çeşit derleyici optimizasyonudur. Ölü kodun analizi canlı değişken analiziyle yapılabilir. Bu analiz, statik kod analizi ve veri akışı analizinin bir çeşidi olup erişilemeyen kod analizinin aksine kontrol akışı analizine dayanmamaktadır.

Ölü kodu uzaklaştırma yöntemleri, erişilemeyen veya gereksiz kod uzaklaştırmalarıyla aynı kategoridedir.

Büyük programlarda bilhassa komple modüller söz konusu olduğunda ölü kodun tespîti ve uzaklaştırması bazen zor olur. Test yapısı, uzaklaştırılması düşünülen kodun hâlez canlı olduğu izlenimini uyandırabilir ve bazen anlaşmalar, kullanılmayan kodla programın teslîmine sebep olur.

Ayrıca bakınız
--------------

* Erişilemeyen kod
* Gereksiz kod

Kaynakça
--------

1. ↑  "Debray, S. K. Evans, W. Muth, R. and De Sutter, B. 2000. Compiler techniques for code compaction. ACM Trans. Program. Lang. Syst. 22, 2 (Mar. 2000), 378-415." 22 Mayıs 2003 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2011.
2. ↑  Appel, A. W. 1998 Modern Compiler Implementation in Java. Cambridge University Press.
3. ↑  Douglas W. Jones Dead Code Maintenance, Risks 8.19 (Feb. 1, 1989) 8 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Dış bağlantılar
---------------

* Dead Code Detector (DCD) simply finds never used code in your Java/JEE applications
* Comparisons of some Java Dead Code Detector
* UCDetector5 Ocak 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Eclipse PlugIn to find dead java code
**Eduard Einstein** (28 Temmuz 1910, Zürih - 25 Ekim 1965, Zürih), Albert Einstein'ın ilk eşi Mileva Marić'ten olan ikinci oğludur.

Çok duyarlı ve çoğu kez hasta bir çocuktu. 1914'te ailesiyle birlikte Berlin'e taşındı. Berlin'deki yaşam Mileva'nin hoşuna gitmediği için çocuklarıyla birlikte Zürih'e geri döndü. 1919'da Albert Einstein ve Mileva Marić boşandılar.

Zürih'te öğrenimine başlayan Eduard, yüksek zekası ve müziğe olan yeteneği ile ilgi çekti. Ayrılığa rağmen Albert Einstein oğullarını ve eski karısını sürekli ziyaret etti. 1929'da yüksek başarıyla liseyi bitiren Eduard, psikiyatr olmak amacıyla tıp eğitimine başladı.

1930'da 20 yaşındaki Eduard'a şizofreni teşhisi konuldu. Öğrenimini yarıda bırakıp Burghölzli Sanatoryumuna yatırıldı.

1933'te yeni karısı Elsa ile Amerika'ya göç eden Albert Einstein, bu hastalığın genetik olduğunu iddia etti. Einstein, Almanya'da gittikçe güçlenen Nazi devletine karşı 1933'te Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etmek durumunda kaldı ve bir daha oğlunu göremedi. Ancak Almanya'daki oğluyla olan mektuplaşmaları bu göçten sonra da devam etti.

Eduard'ın bakımını annesi, hayatını 1948'de kaybedinceye kadar üstlenmişti. Annesinin vefatından sonra Eduard, hayatının geri kalanının birçoğunu Burghölzli İsviçre'deki psikiyatrik klinikte geçirdi. 1965'teyse 55 yaşında geçirmiş olduğu bir felç sebebiyle öldü.

Kaynakça
--------

1. ↑  Smith, Dinitia (6 Kasım 1996). "Dark Side of Einstein Emerges in His Letters (Published 1996)" (İngilizce). The New York Times. ISSN 0362-4331. 5 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2021.
2. ↑  "An Inside Look at Albert Einstein's Personal Life" (İngilizce). Biography com. 18 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2021.
**Figen Yalçınkaya**, (d. 1968, Ankara), tiyatro oyuncusu, yönetmen, dansçı, eğitmen, oyun yazarı.

Sanat yaşamına 1986 yılında Devlet Tiyatroları'nda oyunculukla başlayan Yalçınkaya, 1994 yılında Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi, Oyunculuk Anabilim Dalı'ndan birincilikle mezun oldu. 1991-1997 yılları arasında, bazılarında başrol olmak üzere, Almanya, Avusturya, Hollanda, Belçika ve Polonya'da Türk tiyatrosunun tanıtımı amaçlı bir dizi oyunda rol aldı. Aynı süreçte AST bünyesinde *Gülüm Pekcan Dans Tiyatrosu'*nda dansçılık ve yardımcı yönetmenlik yaptı.

1999 yılında İstanbul Şehir Tiyatroları kadrosuna giren sanatçı, çocuk oyunları yazdı, oyuncu ve yönetmen olarak çalıştı. Dernek, sanat merkezleri ve özel okul gibi kurum ve kuruluşlarda eğitimcilik de yapan Figen Yalçınkaya, TRT televizyonlarında dansçı, oyuncu, program yapımcılığı ve sunuculuk gibi görevlerde de bulundu. Yalçınkaya, İstanbul Şehir Tiyatroları sanatçısıdır. Şu an, Kabataş Erkek Lisesi Tiyatro Kulübü'nde öğretmenlik yapmaktadır.

Tiyatro oyunları
----------------

* Ayna
* Canım Böyle İstedi
* Av
* Carmen
* Yerma
* Medea
* Ayrılık Müziği
* Şu Bizim Evliya Çelebi,
* Tembel Memiş
* Sarıpınar 1914,
* Hürrem Sultan
* Estepeta Puf (Orta oyunu)
* Bedrettin

Eğitmen ve yönetmenlik yaptığı bazı oyunlar
-------------------------------------------

* Keçi ile Ağlayan Kaya (masal)
* Şimdi Oyun Zamanı (interaktif oyun)
* Kavga Eden İki Ağaç (masal)
* Keşke Perisi (masal)
* Sihirli Dünya (masal)
* Bu Oyunun Adı Yok (yazar-yönetmen)
* Büyüyünce Ne Olacaksın (yazar-yönetmen)
* Sevgili Doktor (Kabataş Erkek Lisesi Tiyatro Kulübü) (Yönetmen)
* Şiirlerle Oyun İçinde Oyun (Kabataş Erkek Lisesi Tiyatro Kulübü) (Yönetmen)
* Oyun Nasıl Oynanmalı(Kabataş Erkek Lisesi Tiyatro Kulübü) (Yönetmen)
* Öteki Dünyaya Götürecek Değilsin Ya (Kabataş Erkek Lisesi Tiyatro Kulübü) (Yönetmen)
* Babaannem Yüz Yaşında(Kabataş Erkek Lisesi Tiyatro Kulübü) (Yönetmen)

Filmografisi
------------

* Bizim Kanalın İşleri
* Çiçek Taksi
* Zehirli Çiçek
* Küçük Besleme
* Yağmurdan Sonra

Dış bağlantılar
---------------

* Şehir Tiyatroları'nda web sayfası

Kaynakça
--------

1. ↑  Gösteri Sanatları Merkezi[*ölü/kırık bağlantı*]
**Ömer Güney** Türk mimar. Erken Cumhuriyet dönemi mimarlığında çok önemli bir yapı olan İstanbul Radyoevi’ni tasarlamıştır.

 Doğan Erginbaş, Ömer Güney ve İsmail Utkular’ın ortak tasarımı olan İstanbul Radyoevi binası Türkiye mimarlık tarihinde oldukça öneme sahiptir.
6 Mayıs 1927 yılında ilk yayın programına başlamış İstanbul Radyosu zaman içinde elverişli stüdyo ihtiyacı daha da arttı. 1939 yılında Basın ve Yayın Umum Müdürlüğü tarafından bu ihtiyacı gidermek için açılan yarışmayı Ömer Güney proje ekibinde olan Doğan Erginbaş ve İsmail Utkular ile birlikte kazandı. 1939 ile 1947 yılları arasından inşa edilen ve 150 kilovat gücündeki vericisiyle orta dalga üzerinden yayın yapan İstanbul Radyoevi’nin 19 Kasım 1949 tarihinde dönemin Cumhurbaşkanı İsmet İnönü tarafından resmen açılmasından beri halen hizmet vermeye devam etmektedir.

Kaynakça
--------

1. 1 2  "İstanbul Radyo Evi Yarışma Projesi". Arkitera.com. 23 Kasım 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2011.
2. ↑  "İstanbul Radyoevi". MimarlikMuzesi.org. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2011.
**Ömer Paşa Camii**, Osmanlı döneminde Elmalı merkezinde yapılmış cami.

Ketenci Ömer Paşa tarafından 1610 yılında yaptırılmıştır. Klasik dönem sonrasında Anadolu’da inşa edilen önemli külliyelerden biri Elmalı Ömer Paşa Külliyesidir. Ömer Paşa Külliyesi olarak adlandırılan yapıda; şadırvanlı ortak bir avluda karşılıklı yerleştirilen cami ve medrese, caminin güneydoğusuna bitişik türbe ve külliyenin bir parçası olarak kabul edilen ayrı bir yerde bulunan hamamdan oluşmaktadır. Ömer Paşa vakfiyesinde geçen sıbyan mektebi günümüze ulaşmamıştır. Cami, ilk olarak 1870 yılında onarılmıştır. Daha sonra 1929 yılında yıkılan minarenin yerine bu minare 1938-1942 yılları arasında caminin diğer kısımları ile birlikte onarılmıştır.

Ömer Paşa Camiisi, Mimar Sinan sonrası Anadolu’da tek kubbeli klasik cami üslubunu yansıtan en iyi örneklerden birisidir. Yapı, Elmalı’nın hatta Antalya’nın en büyük cami olma özelliği taşımaktadır.

1. 1 2  "Antalya/Elmalı Ömer Paşa Külliyesi,Osmangazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt:4, Sayı:2, Aralık 20030, Zerrin Köşklü" (PDF). 4 Ocak 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2015.

Dış bağlantılar
---------------

* Caminin detaylı çekimleri (2019) 25 Aralık 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Kaynakça
--------

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: no2018111044
* VIAF: 4727153532467848820005
* WorldCat (LCCN): no2018-111044

 |
**Filiz Nurullah**, asıl adı **Ali Nurullah Hasan**, (d. 1870, Karaali, Şumnu - ö. 1912, İstanbul), Türk güreşçi.

2,18 metre boyu ve 175 kilo ağırlığı nedeniyle *Filiz* lakabıyla anılıyordu. Ününü Osmanlı'da yaydıktan sonra, 1900 yılında Fransa'ya giderek Paris'te düzenlenen altın kemer turnuvasına katıldı. Avrupa'nın en önemli güreşçilerinin yer aldığı bu turnuvada şampiyon olduktan sonra ABD'ye, daha sonra da 1902 yılında İngiltere'ye geçti. Londra'da bir ay içinde yaptığı kırka yakın karşılaşmayı tuşla kazanıp, Macarların ünlü güreşçisi Çaya'yı da yendikten sonra, 1911 yılında güreşi bıraktı. İstanbul'a döndükten bir yıl sonra 1912'de öldü.

Kaynakça
--------

1. ↑  "OSMANLI KÜLTÜRÜNDE HUZUR GÜREŞLERİ". Turk Dunyasi Arastirmalari. 2012. 24 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2021.
2. ↑  "DEVLET-İ ALİYYE-İ OSMANİYYE'DE GÜREŞ SPORUNDA İZ BIRAKAN SULTANLAR: SULTAN ABDÜLAZİZ HAN" (PDF). *Spor Bilimlerinde Farklı Fikirler*. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü. Erişim tarihi: 12 Şubat 2021.
| Antik Roma
 |
| --- |
|  |
| Bu kategoride yer alan maddeler Antik Roma hükûmeti ve siyasetinin  bir parçasıdır. |
| 
Dönemler |
| * **Roma Krallığı**MÖ 753-MÖ 509
* **Roma Cumhuriyeti**MÖ 509-MÖ 27
* **Roma İmparatorluğu**MÖ 27-MS 395

* Principatus
* Dominatus

* **Batı**395-476
* **Doğu**395-1453

* **Zaman çizelgesi**
 |
| Roma Anayasası |
| * Krallık anayasası
* Cumhuriyet anayasası
* İmparatorluk anayasası
* Geç imparatorluk anayasası
* Senato
* Yasama organları
* Yürütme memurları
 |
| Teamül ve hukuk |
| 
* Roma hukuku
* *Ius*
* Imperium
* *Mos maiorum*
* Mesleki dayanışma
* *Auctoritas*
* Roma vatandaşlığı
* *Cursus honorum*
* *Senatus consultum*

* *Senatus consultum ultimum*
 |
| 
Meclisler |
| 
* *Comitia centuriata*
* *Comitia curiata*
* *Concilium plebis*
* *Comitia tributa*

 |
| 
Olağan makamlar |
| 
* Konsül
* *Praetor*
* *Quaestor*
* *Promagistratus*
* *Aedilis*
* Tribün
* *Censor*
* Vali

 |
| 
Olağanüstü makamlar |
| 
* Diktatör
* *Magister equitum*
* Konsüler tribün
* *Rex*
* *Triumviri*
* *Decemviri*

 |
| 
Unvanlar |
| * İmparator

* *Legatus*
* *Dux*
* *Officium*
* *Praefectus*
* *Vicarius*
* *Vigintisexviri*
* *Lictor*
* *Magister militum*
* *Imperator*
* *Princeps senatus*
* *Pontifex maximus*
* Augustus
* Sezar
* Tetrark

 |
| * g
* t
* d
 |

**Vicarius**, Latince *vekil* ya da *yardımcı* anlamına gelen sözcük. İngilizce "vicar" ve Farsça wazīr kelimelerinin kökenidir. (Farsça aracacılığı ile Türkçeye *vezir* olarak geçmiştir ve "hükümdarın yardımcısı", "danışman", ya da "bakan" anlamına gelir.)

Kelime Antik Roma'da muhtelif resmi görevlerin bir parçası olarak kullanılmıştır. Vicarius, asıl görevlinin sahip olduğu tüm yetkileri kullanabilme yetkisiyle, daha üst bir göreve vekalet etmesi amacıyla atanırdı. Toplumun alt sınıflarında, bir kölenin manumission satın alabilmek için gerekli parayı toplayabilmek için kiraladığı köleye *servus vicarius* adı verilirdi.

Roma İmparatorluğu'nun Dominatus olarak bilinen son dönemlerinde, bir vicarius diocese olarak adlandırılan Roma eyaletlerininin meşruluğundan sorumlu olan imparatorluk vekiliydi. Unvan basitçe "vicarius" olarak kullanılmıştır. Bu resmi pozisyonu yaratan kişi yaptığı yönetim reformu ile imparatorluğun yönetimini dörde bölerek Tetrarşi sistemini getiren İmparator Diocletianus'tur. Bu reform sonucu doğu ve batı eyaletleri her biri bir praefectus praetorio tarafından yönetilen iki büyük praetorian prefecture'e, bu prefectureler ise her biri birkaç eyaletten sorumlu olan dioceselere bölünmüştür. Vicarius, her biri kendi valisine sahip Roma eyaletlerinden birkaçının birleşmesinden oluşmuş bir Roma diocese'sinin yönetiminden sorumlu olarak görev yapmıştır.

Kaynakça
--------

* 

1. ↑  P. R. C. Weaver, "Vicarius and Vicarianus in the Familia Caesaris" *The Journal of Roman Studies* **54**.1 and 2 (1964:117-128).
**Loko**, **Loco** ya da **Atinmé-vodun** ("ağaç içindeki ruh") kökeni Dahomey Krallığı'na dayanan ve Brezilya Vodunu adı da verilen Candomblé Jejé inanışında "vodum" adı verilen fetişlerden biridir. Dünya'nın ilk kutsal varlığını temsil eder ve Mawu ile Lissa'dan ilk doğan varlıktır ki bu özellik bazen Sakpata'ya atfedilir.

Loko'ya inananlara Lokosi denir ve çoğunlukla kafalarının sol tarafındaki saçları kazırlar.

Ağaçlar
-------

Atinme-vodun çeşitli ağaç türlerinde yaşayabilir ama tercih ettikleri ağaçlar "lokotin" (Brezilya'da *Ficus gomelleira*, Batı Afrika'da *Milicia excelsa*) ve "huntin" (*Ceiba pentandra*) olarak adlandırılır. Ayrıca "detin" (*Elaeis guineensis)* ve "kpentin" (*Carica papaya*) ağaçlarında da yaşadığına inanılır.

İnanış
------

Loko, Afrika'da Benin'de Ketu inanışında Iroko ve Bantu inanışında da Kindembu ile ilişkilendirilir. Dahomey'de yalnızca halkı yöneten rahip-krallar tarafından hizmet verilen bir fetiş iken Haiti'de "houngan"ların ve "mambo"ların lideri hâline gelmiştir. Loko eski geleneklerin korunmasını ister ve bu geleneklere uyulmadığında şiddet gösterir.

Tüm hounganların babası olarak görüldüğü için Haiti'de Hristiyanlık inanışındaki İsa'nın babası Yusuf ile ilişkilendirilir.

Notlar
------

1. ↑  Pierre Verger, Iroko, Loko, Notas Sobre o Culto aos Orixas e Voduns na Bahia de Todos 10 Aralık 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.(Portekizce)
2. ↑  Gerdès Fleuran, Dancing Spirits: Rhythms and Rituals of Haitian Vodun, the Rada Rite 10 Aralık 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.(İngilizce)
3. ↑  Molefi Kete Asante ve Ama Mazama tarafından düzenlenmiştir, Encyclopedia of African Religion, Volume 1 10 Aralık 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.(İngilizce)
4. ↑  FERREIRA, A. B. H. *Novo dicionário da língua portuguesa*. 2ª edição. Rio de Janeiro. Nova Fronteira. 1986. p. 1 044. (Portekizce)
5. 1 2 3  Filan, Kenaz (2006). *The Haitian Vodou Handbook: Protocols for Riding with the Lwa*. Simon and Schuster.  (İngilizce)
**Carl Stamitz** (Almanca:*Karl Phillip Stamitz*, Çekçe: *Karel Stamic*) (d. 7 Mayıs 1745, Mannheim, Almanya- o. 9 Kasım 1801, Jena). Çek kökenli Alman besteci, keman, viyola ve viola d'amore (aşk viyolası) virtüözü. Mannheim Okulu'nun ikinci nesil bestecilerden en belirgin olanıdır.

Yaşamı
------

Kesin doğum tarihi resmi kayıtlarda bulunmamaktadır. Ancak kilise kayıtlarında vaftiz edildiği tarih 8 Mayıs olarak geçmekte ve buna bağlı olarak doğum gününün 7 Mayıs olduğu anlaşılmaktadır (hristiyanlıkta kişi, doğumundan bir gün sonra vaftiz edilir).

İlk müzik eğitimini babası ve Mannheim Okulu'nun kurucusu olan Johann Stamitz'den aldı. 1762 yılında Mannheim orkestrasında çalmaya başladı. 1770'te Paris'e taşındı ve burada Noailles Dükü'nün saray bestecisi ve orkestra şefi oldu. Kendisi gibi besteci ve kemancı olan kardeşi Anton'la beraber Concert Spirituel'de performanslar sergilediler. 1779-1780 yıllarında Hague'a taşındı ve prens V. William'ın sarayında kemancı olarak çalışmaya başladı. 1788-1790 yılları arasında kendini konser turnelerine verdi. Hayatının son yıllarını Jena'da Kapellmeister olarak ve üniversitede dersler vererek geçirdi.

Tam tarihi bilinmemekle beraber 1789'dan önce Maria Josepha Pilz ile evlendi. Bu evlilikten olan dört çocuğuda doğum sırasında öldü.

Eserleri
--------

Stamitz, ellinin üstünde senfoni ve çeşitli enstürmanlar için birçok konçerto ve bunun gibi çok sayıda oda müziği vardır. Erken dönem senfonileri, Mannheim orkastrasındayken çalıştığı dönemden gelir; bilinen son senfonisini ise Mozart'ın öldüğü 1791 yılında yazmıştır. Viyola konçertosu ve ilk yaylı dörtlüleri ilk olarak 1774 yılında yayımlandı. Ayrıca 1787 yılında "Der verliebte Vormond" ve 1780 yılında Dardanus isimli iki opera yazmıştır ancak bu iki opera günümüze ulaşamamıştır.

Kaynakça
--------

* İngilizce Wikipedia "Carl Stamitz" maddesi5 Mayıs 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce) (Erişme:28.9.2011)

Dış bağlantılar
---------------

* IMSLP projesi "Stamitz,\_Carl\_Philipp" maddesinde eserlerinin notaları6 Aralık 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Carl Philipp Stamitz - Hayati ve eserleri3 Şubat 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Almanca)
* Carl Stamitz11 Mart 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Kısa biyografi ve diskografi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 90631455
* BNE: XX1553156
* BNF: cb13900008w (data)
* CiNii: DA05538080
* GND: 119000008
* ISNI: 0000 0001 2022 0500
* LCCN: n80015507
* MusicBrainz: 53c0e27d-3015-443c-b533-a7fc34bad3f0
* NDL: 01068445
* NKC: jn19990009993
* NLA: 35320742
* NLI: 987007268324305171
* NLK: KAC199626252
* NTA: 073444278
* RERO: 02-A000155181
* SELIBR: 206349
* SNAC: w6280prb
* SUDOC: 080733743
* Trove: 910710
* VIAF: 19867100
* WorldCat: lccn-n80015507

 |
Vietnam Şehitleri Anıtı
**Vietnam Şehitleri Anıtı** (İngilizce: **Vietnam Veterans Memorial**) ABD’nin başkenti Washington’da yer alan ve Vietnam Savaşı’nda savaşmış ve şehit düşmüş veya kayıp olan Amerika Birleşik Devletleri Silahlı Kuvvetleri mensuplarına adanmış ulusal bir anıt mezardır.

Tasarımı ve inşaatı oldukça tartışmalı geçen Vietnam Şehitleri Anıtı’na zaman içinde birtakım eklemeler yapılmıştır. Anıt üç ana bölümden oluşmaktadır. Üç Asker Heykeli (Three Soldiers Statue), Kadınlara Adanmış Vietnam Anıtı (Vietnam Women's Memorial) ve de anıt mezarının en tanınmış bölümü olan Vietnam Şehitleri Anıt Duvarı (Vietnam Veterans Memorial Wall)

Anıt mezar Vietnam’da ABD ordusunda savaşmış bir asker olan Jan Scruggs’dan ilham alınarak tasarlanmıştır. Mart 1979’da *Avcı* adlı filmi gören Jan Scruggs, bu filmi seyrettikten sonra Vietnam’da acı çeken ve ölen insanların isimlerini yazacağı bir anıt yapılması fikrini ortaya atmıştır.

Anıt mezarın en tanınmış kısmı olan Vietnam Şehitleri Anıt Duvarı Maya Lin tarafından tasarlanmıştır. Bu anıt mezar 2007’de AIA tarafından yapılan Amerika’nın Favori Mimarlık Listesi çalışmasında ABD’nin en favori onuncu mimari eseri olarak seçilmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Scruggs, Jan C. and Joel L. Swerdlow. 1985. To heal a nation: the Vietnam Veterans Memorial. New York: Harper & Row. sayfa 7

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Vietnam Şehitleri Anıtı*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Vietnam Şehitleri Anıtı resmi web sitesi3 Kasım 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Vietnam Şehitleri Anıtı’nda dijital tur6 Temmuz 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* View The Wall21 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Maya Ying Lin'in Vietnam Şehitleri Anıtı projesi sunumu1 Ocak 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* The Moving Wall (TM)29 Mayıs 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Vietnam Veterans Wall South in Pensacola, FL (aka 'The Wall South')
* *Seattle Weekly* gazetesinde Maya Lin hakkında çıkan bir makale
* Bringing Home the Wall9 Temmuz 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Vietnam Şehitleri Anıtı’na adanmış bir web sitesi1 Aralık 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4491270-5
* LCCN: sh85143271
* NLI: 987007538906205171
* SUDOC: 121832406
* VIAF: 210229529
* WorldCat: viaf-210229529

 |
**Lor peyniri** lor ve peynir türlerinden biridir. Lor peyniri, peynir oluşturma sürecinde taze pastörize sütten yapılır. Sütün pıhtılaşması için bakteri kültürü ve peynir mayası eklenir. Süt pıhtılaştıktan sonra küpler halinde kesilir. Bu sonuç peynir altı suyu ve lor karışımıdır. Bu karışım daha sonra pişirilir, peynir altı suyunu pıhtıdan ayırmak için bastırılır ve son peynir ürünü oluşturulur. Lezzetleri hafiftir, ancak yapıldıkları sürece bağlı olarak tadı farklı olabilir. Peynirle yaklaşık aynı sıkılık ve yoğunluğa sahiptir, ancak kesmik gibi yaylı veya lastik bir dokuya sahiptir.

Kızartılmış lor peyniri
Taze lor peyniri genellikle atıştırmalık, ara öğün veya meze olarak yenir. Tek başlarına servis edilebilir, ek bir lezzetle veya başka bir yiyecekle yenilebilir. Kızartılmış peynir lorları genellikle karnavallarda, fuarlarda ve genellikle yerel fast-food restoranlarında bulunur.

Kaynakça
--------

1. 1 2  "Arşivlenmiş kopya". 10 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Haziran 2020.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 23 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2020.

Ayrıca bakınız
--------------

* Süzme peynir
* Çökelek peyniri
* Beyaz peynir
* Paneer
**Ziya Yergök** (1873, Artvin - 1 Haziran 1949, İstanbul), Türk asker.

Hayatı
------

1873 yılında Artvin merkeze bağlı Aşağı Hod köyünde doğdu. Babası Çito lakaplı Ahmet Usta, annesi Esma Hanım'dır. 6 yaşındayken ailesiyle Erzurum'a taşındı. Fakir ve yarı açlıkla geçen bir çocukluk yaşadı, 12 yaşındayken yetim kaldı.

Erzurum'da askeri idadiye geçti. Harp Okulu'nu kazandı. Harp Okulu'nu bitirince de Harp Akademisi'nden mezun olup, kur'ada Erzincan'ı çekti.

1909 yılında kolağası rütbesine terfi etti ve Erzurum'daki 7. tümene tayin oldu. 1914 yılında 83. Alay Komutanlığı'na atandı. 1908'deki Dersim Harekâtı'na katıldı. Birinci Dünya Savaşı sırasında Köprüköy muharebeleri ve Sarıkamış Harekâtı'nda birliklerine komuta etti. Sarıkamış Harekâtı'nda önce yaralandı, sonrasındaysa Rus karşı taarruzunun başarıya ulaşmasıyla esir düştü. Önce Semipalatinsk, daha sonra Krasnoyarsk esir kampında kaldı. 1920 yılında buradan kaçmayı başararak Doğu Türkistan ve Orta Asya şehirleri üzerinden 6 yıllık esaret sonrasında Türkiye'ye döndü.

Türkiye'ye dönünce Kâzım Karabekir'in Doğu Ordusu'nda görev aldı. Savaştan sonra Kırmızı şeritli İstiklâl Madalyası ile taltif edildi. 1926 yılında batıya tayin oldu. Afyon'a 1. Kolordu Divan-ı Harp Başkanı olarak atandı. 30 Ağustos 1930 tarihinde Mirliva rütbesine terfi etti ve Paşa oldu. 1931 yılında emekli oldu.

II. Dünya Savaşı'nın başlamasıyla birlikte ilan edilen seferberlik kapsamında 1939 yılında tekrar göreve çağrıldı ve İstanbul Askeri Mıntıkası komutanı oldu. 1942 yılında İstanbul 2 No'lu Sıkıyönetim Mahkemesi Başkanlığı'da getirildi. 14 Temmuz 1943 tarihinde yaş haddinden ikinci kez emekli oldu. 1 Haziran 1949 tarihinde vefat etti.

Hatıratı
--------

Askerliğinin ilk yıllarından itibaren tüm anılarını kaleme aldı. 1.800 sayfa tutan bu anıları, yazar Sami Önal tarafından yayına hazırlandı ve *Harbiye'den Dersim'e* ve *Sarıkamış'tan Esarete* isimli iki ayrı kitap olarak yayınlandı.

I. Dünya Savaşı öncesindeki çalkantılı dönemdeki anılarını kapsayan *Harbiye’den Dersim'e*, Harbiye'de Enver Paşa ile sıra arkadaşı olduğu yıllardan başlayıp 31 Mart Ayaklanması'na ve Dersim İsyanı'na uzanıyor.

*Sarıkamış'tan Esarete* isimli kitapta ise Ziya Yergök'ün 83. Alay Komutanlığı'na atanması, Sarıkamış Harekâtı'nda Ruslara esir düşmesi, Krasnoyarsk esir kampından kaçarken geçtiği Orta Asya şehirleri, Doğu Türkistan, Sibirya, Azerbaycan gibi yerlerdeki anıları ve gözlemleri yer almaktadır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Önal, Sami (Ekim 2006). *Tuğgeneral Ziya Yergök'ün Anıları - Harbiye'den Dersim'e* (İstanbul bas.). Remzi Kitabevi. s. 13. ISBN 9789751411525.  `|erişim-tarihi=` kullanmak için `|url=` gerekiyor (yardım)
2. ↑  Önal, Sami (Mart 2007). *Tuğgeneral Ziya Yergök'ün Anıları - Sarıkamış'tan Esarete* (8. bas.). İstanbul: Remzi Kitabevi. ss. 47-131. ISBN 9789751410757.  `|erişim-tarihi=` kullanmak için `|url=` gerekiyor (yardım)
***Dipoena melanogaster***, Theridiidae familyasından Avrupa ve Kuzey Afrika'dan Azerbaycan'a kadar yayılmış bir örümcek türü.

Tarihçe
-------

İlk kez 1837 yılında Alman entomolog (böcek bilgini) ve araknolog (örümcek bilgini) Carl Ludwig Koch (1778-1857) tarafından *Atea melanogaster* adıyla tanımlanan tür 1869 yılında Thorell tarafından *Dipoena melanogaster* adıyla revize edilmiştir.

Teşhis anahtarı
---------------

*Tür teşhis karakteri* (Türkiye için): Opisthosoma küre biçimli; clypeus genisce ve konkav bir yapıda; karapaks öne doğru yüksek; kolulus küçüktür.

Morfoloji
---------

Dişi 2,5–3 mm; erkek 2,5 mm boyumdadır. Çok ayırt edici bir görüntüsü vardır. Gözler yaklaşık olarak aynı boyutta ve aralarındaki uzaklıklar aynıdır. Karapaks öne doğru yükselir. Clypeus genişçe ve konkav bir yapıdadır. Keliserler zayıftır. Sternum ve prosoma koyu kahverengidir. Opisthosoma küre biçimlidir. Bacaklar kısa ve güçlüdür. Kolulus küçüktür.

Habitat
-------

Çam ağaçlarının alçak dalları üzerinde, küçük yere yakın bitkiler üzerinde yaşarlar. Büyük Britanya'da dikenli katırtırnağı (*Ulex*) ve diğer alçak boylu çalılarda görülür. İrlanda'da sarıçam (*Pinus sylvestris*) üzerinde tespit edilmiştir. Her iki cinsiyetten erginlerine haziran ve temmuz aylarında rastlanır

Yayılımı
--------

Avrupa ve Kuzey Afrika'dan Azerbaycan'a kadar yayılmıştır. Kuzey Avrupa'da oldukça nadirken Batı ve Orta Avrupa'da yaygındır. Büyük Britanya'da güneyinde birkaç yerde nadir olarak görülür.

Türkiye'deki durumu
-------------------

Türkiye'de cinsinin 4 türünden biridir. Karadeniz Bölgesinden kayıt vardır.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4  Zafer Sancak, Doğu Karadeniz Bölgesi örümceklerinin (Araneae) sistematik ve faunistik açıdan incelenmesi, Kırıkkale Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, yüksek lisans tezi, Aralık 2007
2. ↑  Roberts M. J. (1996): Collins Field Guide. Spiders of Britain and Northern Europe
3. 1 2  "Summary for *Dipoena melanogaster* (Araneae)". 18 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2012.
4. ↑  "The World Spider Catalog, Version 12.5 by Norman I. Platnick". 22 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2012.
5. ↑  "Abdullah Bayram, Kadir Boğaç Kunt, and Tarık Danışman (2012), The Checklist of the Spiders of Turkey. Version 2012.1. Online at http://www.spidersofturkey.com". 15 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2012.  `|başlık=` dış bağlantı (yardım)

Dış bağlantılar
---------------

*