| Ermenistan tarihi |
| --- |
| Zvartnots Katedrali harabeleriZvartnots Katedrali harabeleri |
| Tarih öncesi
Şulaveri-Şomu kültürü
Karaz Kültürü
Hayk Efsanesi
Trialeti kültürü
Lçaşen-Metsamor kültürü
Hayasa-Azzi
Şupria
Frigler
Nairi
Urartular
Etiuni |
| Antik dönem
Ermenistan Satraplığı
Orontid Hanedanı
Ermenistan Krallığı
Arşak Hanedanı
Artaksiad Hanedanı
Ermenistan (Roma eyaleti)
Ermenistan'ın Hristiyanlaşması
Sofene Krallığı
Kommagene Krallığı
Bizans dönemi
Sasani dönemi
Müslümanların fethi |
| Orta Çağ
Arminiya
Hemşin Prensliği
Ermeni Bagratuni Krallığı
Pakraduni Hanedanlığı
Vaspurakan Krallığı
Taşir-Dzoraget Krallığı
Syunik Krallığı
Artsah Krallığı
Zakaryan Ermenistanı
Haçen Prensliği
Moğol Ermenistanı
Kilikya Ermeni Krallığı
Ruben Hanedanı
Akkoyunlular & Karakoyunlular |
| Yeni Çağ
Ermenistan (Safevi,Afşar,Kaçar eyaleti)
Karabağ Hanlığı
Revan Hanlığı
Karabağ meliklikleri
Nahçıvan Hanlığı
Osmanlı Ermenileri
Rusya Ermenistanı
Ermeni Oblastı
Ermeni Sorunu
Ermeni Kırımı
Batı Ermenistan Yönetimi
Ermeni Ulusal Hareketi |
| Modern Çağlar
Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti
Sevr Antlaşması
Dağlık Ermenistan Cumhuriyeti
Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti
Ermenistan |
| * g
* t
* d
 |

**Vaspurakan Krallığı** (Batı Ermenice'de Vasbouragan olarak da çevrilmiştir; Ermenice: Վասպուրական, (Vaspowrakan) "soylu topraklar" veya "prensler ülkesi" anlamına gelen bir Orta Çağ Ermeni krallığıydı), Büyük Ermenistan Krallığı'nın ilk ve en büyük eyaletiydi ve daha sonra Orta Çağ'da Van Gölü merkezli bağımsız bir krallık oldu. Günümüzde doğu Türkiye ve kuzeybatı İran'da yer alan tarihsel bölge, Ermeni medeniyetinin beşiği olarak kabul edilir.

Tarihi
------

Krallık tarihinin büyük kısmında, bölgede bir prenslik kurmayı başaran Artsruni Hanedanı tarafından yönetildi. Vaspurakan'ın 908 yılında ulaştığı en geniş sınırları Van Gölü ile Urmiye Gölü (Kaputan olarak da bilinir) arasındaki toprakları kapsıyordu. Bu dönemde Ani Ermeni Bagratuni Krallığı'nın egemenliği altındaydı.

Vaspurakan, 908'de Vaspurakanlı I. Gagik'in Abbasiler tarafından Ermenistan Kralı olarak tanınması ve ilk başta onların yanında yer almasıyla krallık statüsüne yükseltildi, ancak kısa süre sonra I. Gagik pişman oldu ve II. Aşot ile birlikte Arapları yendi. Yakında Bagratuni kralı II. Aşot tarafından Vaspurakan Kralı olarak tanındı. 1021'de son Vaspurakan kralı Senekerim Artsruni, Vaspurakan'ı Bizans İmparatorluğu'na vererek Sebasteia ve çevresinin yönetimini aldı. Vaspurakan, Vasprakania veya Media'nın bir Bizans eyaleti (theması) oldu. Yaklaşık 1050'de Vasprakania, Taron'un dahil olduğu thema ile birleştirildi, daha sonra 1054-1056 yılları arasında Selçuklu Türkleri tarafından fethedildi. 13. yüzyılda Vaspurakan'ın bir kısmı Ermeni kökenli Gürcistan Krallığı hanedanı Zakaryan-Mhargrdzeli tarafından ele geçirildi. Ancak kısa süre sonra Moğollar, ardından Osmanlı Türkleri tarafından fethedildi.

Bizans ilhakından sonra hanedan, 1004 yılında Antzivazik Lordu olan Gurgen Hatçik'in oğlu Derenik ile devam etti. Derenik'in Gugik ve Aşot adında iki erkek kardeşi vardı. Kral Hovhannes Senekerim ayrıca aralarında Davit, Atom, Abuşal ve Konstantine'in de bulunduğu birkaç çocuğu vardı. Senekerim'in kızlarından birinin Lusitania'da yaşayan bir Alan olan Mendo Alao ile evlendiğine dair bir efsane bulunmaktadır. Davit'in Ani Kralı II. Gagik ile evlenen bir kızı vardı.

Ailenin bir başka kolu, 1040 yılında Büyük Hatçik'in üç çocuğu olan Hasan, Djendjluk ve İşhanik'in soyu ile ortaya çıktı. Hasan'ın Ani Kralı Davit ile evlenen bir kızı olan Abelgarib adında bir oğlu vardı.

Vaspurakan krallığının belirli bir başkenti yoktu, kral ikametgâhını bir yerden bir yere – Van, Ostan/Vostan (modern Gevaş) ve başka yerlere naklettikçe başkent değişmekteydi.

Kaynakça
--------

1. 1 2  Hovannisian, Richard G. (1999). *Armenian Van/Vaspurakan*. Costa Mesa, California: Mazda Publishers. 8 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi.
2. ↑  Hewsen, Robert H. (2001). *Armenia: a historical atlas*. The University of Chicago Press. s. 126. ISBN 0-226-33228-4.
3. ↑   [*yalın URL*]
4. ↑  Hewsen, Robert H. (2001). *Armenia: a historical atlas*. The University of Chicago Press. s. 116. ISBN 0-226-33228-4.