**Thomas Alan Waits** (d. 7 Aralık 1949, Pomona, Kaliforniya) Amerikalı şarkıcı, besteci ve oyuncu.

Gary Graff'ın deyişiyle sesi, 'bir fıçı burbonda ıslatıldıktan sonra beş ay tütsülenmiş ve ardından da bir arabanın altında çiğnenmiş' gibidir. Çıkardığı kendine özgü hırıltılı sesler, deneyselliğe olan meyli; blues, caz ve vodvil gibi rock öncesi türlere sevgisi ile Tom Waits, müzik adına sıra dışı bir kişilik oluşturmaktadır.

Tom Waits'in parçalarında atmosfer genellikle yıpranmış, tuhaf karakterler ve mekanlardan oluşur. Geleneksel yapılara uyan parçaları da vardır. Bruce Springsteen tarafından yorumlanan "Jersey Girl" ve Rod Stewart'ın yorumladığı "Downtown Train" adlı parçaları, kendi de söylediği halde adı geçen şarkıcılarla anılmaktadır. Albümleri çoğunlukla kendi ülkesi (ABD) dışındaki ülkelerde daha üstün ticari başarılar elde etti. Birçok önemli ödüle aday olmuş, iki albümü için Grammy Ödülü'ne layık görülmüştür.

Waits, filmler ve müzikli oyunlar için de çalışmalar yapmıştır; The Fisher King ve Bram Stoker's Dracula bunlardan bazıları. Bestesini yaptığı bir film müziği için Akademi Ödülleri'ne aday olarak gösterildi.

Erken dönem
-----------

Waits, babası bir gece kulübünde kapıcılık yaptığı için, birçok müzik türüyle tanışma fırsatı bulmuştur. Bob Dylan, Lord Buckley ve Hoagy Carmichael gibi isimlerin gelip gittiği bu mekanda Waits, kendi mizacına uygun, şarkı ve monologu karıştıran tarzını oluşturmaya başladı. Aynı zamanda Frank Zappa'nın da menajeri olan Herb Cohen'le anlaşma imzaladığında 21 yaşındaydı. Melankolik öğeler içeren ilk plağı Closing Times'la iyi eleştiriler almıştır.

Turlara çıktı ve diğer sanatçılardan önce sahne açılışlarını yaptı. The Heart of Saturday Night (1974) albümüyle beraber giderek daha çok kabul görmüş ve belli bir hayran kitlesi kazanmıştır. Nighthawks at the Diner'ın (1975) kayıtlarını bir stüdyoda küçük bir seyirci kitlesiyle yaparak albüme canlı performans havası kattı.

Small Change (1976) albümü caza daha yakındır. "The Piano Has Been Drinking" gibi parçaların çıktığı bu albümde, sözleriyle Raymond Chandler ve Charles Bukowski gibi sanatçılardan etkilendiğini göstermiştir. Heartattack and Vine (1980) albümünde duyum olgunlaşmıştır; albümde *ballad* eğilimli parçalarla birlikte daha keskin bir *rhythm and blues* anlayışı da hissedilmekteydi. Albümdeki bu farklılıklar şaşırtıcı olmamakla birlikte daha sonra yapacağı çalışmalara dair ipuçlarını vermiştir. Aynı yıl Francis Ford Coppola da bir filmi için ondan müzik bestelemesini istedi.

Waits oyunculük kariyerine ise 1978 tarihli bir Sylvester Stallone filmi olan Paradise Alley ile başladı.

1980'li yıllar
--------------

Ağustos 1980'de Kathleen Brennan'la evlendi. Sonraki birçok parçasında Brennan'ın imzası da ikinci yazar olarak yer aldı; Waits eşinin müziğinde önemli bir etken olduğunu sıklıkla dile getirmiştir. Captain Beefheart'ın müziği ile tanışmasına da Brennan önayak oldu. Island Records şirketiyle anlaştıktan sonra Waits 1983 yılında Swordfishtrombones adlı albümünü çıkardı. Bu albüm tarzındaki büyük değişikliği yansıtmaktaydı ve ününün artmasını sağladı.

Waits erken döneminde ya piyano ya da gitar çalmış, ancak sonraları bu enstrümanlardan sıkılmıştır. Bu konudaki düşüncesi şöyleydi: "Elleriniz köpekler gibidir, daha önce oldukları yerlere geri dönüp dururlar. Bir enstrümanı çalarken aklınız devreden çıkıp parmaklarınız konuşmaya başladığında dikkatli olmalısınız. Onları alışkanlıklarından vazgeçirmelisiniz, yoksa yeni şeyler keşfedemezsiniz; güvenli ve alışılmış olanı çalmaya devam edersiniz. Ben fagot gibi hakkında en ufak bir şey bile bilmediğim enstrümanları çalarak bu alışkanlıklarımı kırmaya çalışıyorum".

Swordfishtrombones ve daha sonraki albümlerinde enstrümantasyon ve orkestrasyon genellikle sıra dışıydı. Waits'in kendi deyişiyle bu "Hurdalık Orkestrası"; hışırtılı orglar, tangırdayan perküsyonlar, belli belirsiz bakır üflemeli ezgileri, neredeyse akortsuz bir gitar ve demode enstrümanlar içermekteydi.

Diskografi
----------

* *Closing Time* (1973)
* *The Heart of Saturday Night* (1974)
* *Nighthawks at the Diner* (1975)
* *Small Change* (1976)
* *Foreign Affairs* (1977)
* *Blue Valentine* (1978)
* *Heartattack and Vine* (1980)
* *One from the Heart* (1982)
* *Swordfishtrombones* (1983)
* *Rain Dogs* (1985)
* *Franks Wild Years* (1987)
* *Bone Machine* (1992)
* *The Black Rider* (1993)
* *Mule Variations* (1999)
* *Blood Money* (2002)
* *Alice* (2002)
* *Real Gone* (2004)
* *Orphans: Brawlers, Bawlers & Bastards* (2006)
* *Bad as Me* (2011)

Filmografi
----------

| Yıl | Filmin adı | Rolü |
| --- | --- | --- |
| 2012 | Twixt | Anlatıcı |
| 2012 | Yedi Psikopat | Zachariah |
| 2010 | Tanrının Kitabi | - |
| 2009 | Dr. Parnassus | Mr. Nick |
| 2006 | Bilek Kesenler: Bir Aşk Hikâyesi | Kneller |
| 2005 | Domino | Wanderer |
| 2004 | Kar ve Kaplan | - |
| 2002 | Coffee and Cigarettes | Kendisi ("Somewhere in California") |
| 1999 | Şapşal Kahramanlar | Dr A Heller |
| 1993 | Short Cuts | Earl Piggot |
| 1992 | Drakula | R.M. Renfield |
| 1991 | Balıkçı Kral | homeless guy in wheelchair |
| 1989 | Mystery Train | Radio DJ |
| 1987 | Sonsuz Matem | Rudy |
| 1986 | Down by Law | Zack |
| 1984 | Caz Dünyası | Irving Stark |
| 1983 | Outsiders, The | Buck Merrill |
| 1983 | Siyam Balığı | Benny |

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Tom Waits*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Tom Waits Resmi Web Sitesi
* Tom Waits Library (Fan Sitesi) 16 Haziran 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* IMDb'de Tom Waits

| * g
* t
* d
En İyi Alternatif Müzik Albümü Grammy Ödülü |
| --- |
| 1990'lar | 
* *I Do Not Want What I Haven't Got* — Sinéad O'Connor (1990)
* *Out of Time* — R.E.M. (1991)
* *Bone Machine* — Tom Waits (1992)
* *Zooropa* — U2 (1993)
* *Dookie* — Green Day (1994)
* *MTV Unplugged in New York* — Nirvana (1995)
* *Odelay* — Beck (1996)
* *OK Computer* — Radiohead (1997)
* *Hello Nasty* — Beastie Boys (1998)
* *Mutations* — Beck (1999)

 |
| 2000'ler | 
* *Kid A* — Radiohead (2000)
* *Parachutes* — Coldplay (2001)
* *A Rush of Blood to the Head* — Coldplay (2002)
* *Elephant* — The White Stripes (2003)
* *A Ghost Is Born* — Wilco (2004)
* *Get Behind Me Satan* — The White Stripes (2005)
* *St. Elsewhere* — Gnarls Barkley (2006)
* *Icky Thump* — The White Stripes (2007)
* *In Rainbows* — Radiohead (2008)
* *Wolfgang Amadeus Phoenix* — Phoenix (2009)

 |
| 2010'lar | 
* *Brothers* — The Black Keys (2010)
* *Bon Iver* — Bon Iver (2011)
* *Making Mirrors* — Gotye (2012)
* *Modern Vampires of the City* — Vampire Weekend (2013)
* *St. Vincent* — St. Vincent (2014)
* *Sound & Color* — Alabama Shakes (2015)
* *Blackstar* — David Bowie (2016)
* *Sleep Well Beast* — The National (2017)
* *Colors* — Beck (2018)
* *Father of the Bride* — Vampire Weekend (2019)

 |
| 2020'ler | 
* *Fetch the Bolt Cutters* — Fiona Apple (2020)
* *Daddy's Home* – St. Vincent (2021)
* *Wet Leg* – Wet Leg (2022)
* *The Record* – Boygenius (2023)

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 98004033
* BNE: XX1133959
* BNF: cb139009478 (data)
* CiNii: DA12622675
* GND: 11897792X
* ISNI: 0000 0001 1475 1153
* LCCN: n90611983
* MusicBrainz: c3aeb863-7b26-4388-94e8-5a240f2be21b
* NDL: 00621624
* NKC: xx0023041
* NLI: 987007442092005171
* NLK: KAC2019E1580
* NSK: 000044887
* NTA: 072407212
* RERO: 02-A003954002
* SELIBR: 353048
* SNAC: w61z51v9
* SUDOC: 059398744
* VIAF: 74039179
* WorldCat: lccn-n90611983

 |