**Dıraç Güzeli mozaiği** (Arnavutça: *Bukuroshja e Durrësit*) MÖ 4. yüzyılın bir polikromatik mozaikdir. Arnavutluk'da keşfedilen en eski ve önemli mozaikdir. Elips şeklinde olan 9 metrekare (97 ft2) siyah bir arka plan üzerinde bir kadının kafasını gösteriyor. Etrafında çiçekler ve çiçekli motifler var. 1916'da Dıraç'de keşfedildi ve 1982'den beri Tiran'daki Arnavutluk Ulusal Tarih Müzesi'nde sergileniyor.

Tarih
-----

Mozaik MÖ 4. yuzyılın ikinci yarısında özel ve lüks bir banyonun dekoratif zemini olarak o zamanlar Epidamnos olarak tanınan Dıraç'da yapılmış. Mozaik 1916'de Birinci Dünya Savaşı sırasında Dıraç'ın Avusturya-Macaristan kuvvetleri tarafından işgal edildiğinde keşfedildi.

Savaş sonrası Dıraç Güzeli mozaiği kapatıldı. Ancak 1947’de Dıraç’lı bir arkeolog Vangjel Toçi tarafından yeniden keşfedildi. Sanat tarihi dünyasında ancak 1959'dan sonra yaygın olarak tanınmıştır.

1982 yılında mozaik, Dıraç'dan dikkatlice taşındı ve bugün hâlâ Tiran'daki Ulusal Tarih Müzesi'nde görülebilir.

Mozaik açıklaması
-----------------

2400 yıl önce yapılan Dıraç Güzeli mozaiği olarak bilinen mozaik yaklaşık dokuz metrekarelik bir yüzeye sahipdir. Mozaik işlenmemiş renkli çakıl taşlarından yapılmış ve hala oldukça iyi durumda. Helenistik sanatın İlirya sanatının yerel motifleriyle birleştiği Antik Çağ dönemin önemli bir örneğini olduğu düşünülüyor. Bir zamanlar Eski Makedonya'nın bir parçası olan Pella'da keşfedilen aynı döneme ait olan mozaikleri andırıyor.

### The woman portrait

Mozaikte gösterilen konu hakkında en az iki teori var. Tarihçi ve arkeolog Dr. Moikom Zeqo'nın teorisine göre mozaikdeki kadının Güney İtalya ve Puglia'da bulunan amforaların üzerinde bulunan bir arketip ile aynıdır. Ona göre, Dıraç Güzeli mozaiği Girit tanrıçası İlithiya'yı temsil eder. Dıraç'in Arkeoloji Müzesi başkanı olan arkeolog Dr. Afrim Hoti ise kadının portresinin muhtemelen avcılık tanrıçası Artemis'in bir arkadaşı olan Aura olduğunu öne sürüyor.

### Teknik

Mozaik opus vermiculatum tekniği kullanılarak yapıldı, böylece koyu siyah arka plan ile kontrast oluşturan tesseralar kullanılarak şekillerin etrafına hafif bir taslak çizilidir. Farklı renklerden oluşan nehir çakılları büyük bir ustalık ile birbirine yapıştırılmış. Portrenin plastik etkisi, modelde sıra dışı bir beceriye sahip olan biri tarafından birkaç beyaz çakıl taşın verdiği nüans ile elde ediliyor. Oysa siyah çizgiler sadece portrenin temel özellikleri için kullanılıyor.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4 5  BANK OF ALBANIA Coin with "The Beauty of Durrës" 5 Mart 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
2. 1 2 3 4  Fjalori Enciklopedik Shqiptar, Akademia e Shkencave - Tiran, 1984 (MOZAIKU I DURRËSIT ME PORTRETIN E NJE GRUAJE, sayfa 726)
3. ↑  Arnavut kültür mirası, sayfa 21 - Ulusal Turizm Acentesı
4. ↑  ARISTOKRACIA E MOZAIKËVE TË DURRËSIT (Arnavutça'da) 8 Mart 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 3 Mart 2010
5. 1 2 3  Hoti, Afrim (2003). *DURRËSI, Epidamni-Dyrrahu*. Cetis Tirana. s. 81. ISBN 99927-801-3-4.
6. 1 2  Apollon Baçe, Aleksandër Meksi, Emin Rıza, Gjerak Karaiskaj, Pirro Thomo - *Historia e Arkitekturës Shqiptare* (Arnavut Mimarlık Tarihi - 87-88. 1980
7. ↑  Gazeta STANDARD, March 31, 2010 Dhunë arkeologjike! (in Albanian)[*ölü/kırık bağlantı*] by Artur Ajazi