**John Stanley Joseph Wojtowicz** (9 Mart 1945) – 2 Ocak 2006), hikâyesi 1975 yapımı *Köpeklerin Günü* filmine ilham veren Amerikalı bir banka soyguncusuydu.

Yaşam
-----

Wojtowicz, Polonyalı bir babanın ve İtalyan-Amerikalı bir annenin oğluydu. Amerika Birleşik Devletleri Ordusunda görev yaptı ve Vietnam Savaşı sırasında Vietnam'a gönderildi.

Kişisel hayatı
--------------

Wojtowicz, 1967'de Carmen Bifulco ile evlendi. İki çocukları oldu ve 1969'da ayrıldılar.

1971'de Wojtowicz, New York'taki San Gennaro Bayramı'nda Elizabeth Eden ile tanıştı. İkisinin o yıl halka açık bir düğün töreni oldu.

Banka soygunu
-------------

22 Ağustos 1972'de Wojtowicz, Salvatore Naturile ve Robert Westenberg ile birlikte Gravesend, Brooklyn'deki 450 Avenue P adresindeki Chase Manhattan bankasının bir şubesini soymaya çalıştı. *Los Angeles Times*, soygunun Eden'in (erkekten kadına) cinsiyet değiştirme ameliyatı için ödeme yapması gerektiğini bildirdi. Bununla birlikte, Wojtowicz'i tanıyan (ve müzakerelere teğetsel olarak dahil olan) saygın bir *Village Voice* köşe yazarı ve araştırmacı gazeteci olan Arthur Bell'e göre soygun girişimi, korkunç bir şekilde yanlış giden iyi planlanmış bir Mafya operasyonuydu.

Wojtowicz ve Naturile, yedi Chase Manhattan banka çalışanını 14 saat boyunca rehin tuttu. Westenberg, sokakta bir polis arabası görünce soygun başlamadan önce olay yerinden kaçtı. Eski bir banka memuru olan Wojtowicz, banka işlemleri hakkında biraz bilgi sahibiydi.

Naturile, olayın son anlarında FBI tarafından öldürüldü; Wojtowicz tutuklandı.

Sonrası
-------

Wojtowicz'e göre, kendisine suçunu kabul ettiği için mahkemenin uymadığı bir anlaşma teklif edildi ve 23 Nisan 1973'te Lewisburg Federal Hapishanesinde 20 yıl hapis cezasına çarptırıldı ve cezasının yalnızca beş yılını çekti.

Wojtowicz 10 Nisan 1978'de hapishaneden serbest bırakıldı, ancak tekrar tutuklandı ve 1984'te ve 1986-87'de şartlı tahliye ihlalleri nedeniyle iki hapis cezasına çarptırıldı. Nisan 1987'de serbest bırakıldı ve Eden'in kendisini ayda bir kez New York'ta ziyaret ettiğini söyledi.

Başka biriyle evlenip boşanmış olan Eden 29 Eylül 1987'de Rochester, New York'taki Genesee Hastanesinde AIDS'e bağlı zatürreden öldü. Wojtowicz cenazesine katıldı ve bir anma konuşması yaptı.

### *Köpeklerin Günü*

Wojtowicz'in hikâyesi, Al Pacino'nun Wojtowicz (filmde "Sonny Wortzik" olarak anılır) ve Pacino'nun *The Godfather*'daki ortak yıldızlarından John Cazale'nin Naturile rolüyle oynadığı *Köpeklerin Günü* (1975'te gösterime girdi) filminin temeli olarak kullanıldı. Filmde "Leon" olarak bilinen Elizabeth Eden, oyuncu Chris Sarandon tarafından canlandırıldı.

Wojtowicz, Pacino ve Sarandon'ın kendisini ve Elizabeth Eden'i doğru olarak nitelendirmelerini övdü. 2006'daki bir röportajda, filmin senaristi Frank Pierson, senaryoyu yazarken hikâyesi hakkında daha fazla ayrıntı almak için Wojtowicz'i hapishanede birçok kez ziyaret etmeye çalıştığını, ancak Wojtowicz'in kendisine hikâyenin hakları için yeterince para ödenmediğini hissettiği için onu görmeyi reddettiğini söyledi. Her iki durumda da film çok başarılı oldu, iyi eleştiriler aldı ve 1976 töreninde En İyi Orijinal Senaryo Akademi Ödülü'nü kazandı.

Daha sonraki yıllar ve ölüm
---------------------------

2001'de *The New York Times*, Wojtowicz'in Brooklyn'de refah içinde yaşadığını bildirdi. 2 Ocak 2006'da 60 yaşında annesinin evinde kanserden öldü.

Kaynakça
--------

1. ↑  "John Wojtowicz in the Notable Names Database". Soylent Communications. 1 Kasım 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ekim 2007.
2. 1 2 3 4 5  "Ernest Aron Became Elizabeth Eden: AIDS Kills Woman Behind 'Dog Day'". *The Los Angeles Times*. 30 Eylül 1987. 14 Kasım 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Aralık 2013.
3. ↑  "The Bank Robbery That Would Become 'Dog Day Afternoon'". *The Village Voice Blog*. 11 Mart 2011. 1 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Haziran 2013.
4. ↑  Bell, Arthur (31 Ağustos 1972). "Littlejohn & the mob: Saga of a heist". *Village Voice*. 1 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2021.  First-person account by reporter and Gay Liberation activist, of his acquaintance with Wojtowicz and his involvement in events.
5. ↑  Kluge (22 Eylül 1972). "The Boys in the Bank". *LIFE*. **73** (12). ss. 66-74.
6. ↑  "Bank robber wins parole". *Ocala Star-Banner*. 29 Kasım 1978. 25 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2017.
7. ↑  "Robber who inspired movie arrested for parole violation". *Nashua Telegraph*. 15 Ağustos 1986. 4 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2017.
8. 1 2  Guzzo, Paul (20 Eylül 2014). "Man recalls time with famous bank robber". *Tampa Tribune*. Tampa, FL. 12 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2021.
9. ↑  "Elizabeth Eden, Transsexual Who Figured in 1975 Movie". *New York Times*. 1 Ekim 1987. 9 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2021.
10. ↑  Photos, Lisa. "The Dog and the Last Real Man: An Interview with John S. Wojtowicz". *Journal of Bisexuality*. **3** (2).
11. ↑  Documentary *The Making of Dog Day Afternoon*, Disc 2 of the two-disc Special Edition DVD.
12. ↑  "Films That Keep Asking, Is It Fact or Fiction?". *The New York Times*. 19 Ocak 2001. s. 43.  Section E; Part 2.
13. ↑  Katz, Celeste (23 Nisan 2006). "Dog Day's' journey into legend: Robber, lover gone, but the flick is back". *New York Daily News*. s. 30.

Dış bağlantılar
---------------

* IMDb'de John Wojtowicz

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 

	+ LCCN: no2013131251
	+ VIAF: 305857156
	+ WorldCat: lccn-no2013131251
 |