recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Litvanya'nın 2015 tahminlerine göre, **Litvanya'daki Ruslar** (Litvanca: *Lietuvos rusai*) 140.000 kişiyi veya Litvanya'nın toplam nüfusunun %4.8'ini oluşturuyordu.

Rutenlerin, Litvanya'daki ilk erken yerleşim yerleri, ilk proto-Rus tüccarlarının ve zanaatkarlarının birkaç Litvanya kasabasında kalıcı olarak ikamet etmeye başladığı geç Orta Çağlara kadar uzanmaktadır. 17. yüzyılın sonlarında, doğu Litvanya'ya yerleşen ve Rusya'daki dini zulümden kaçan birçok Rus Eski İnananları da onlara katıldı.

İkinci, daha büyük Rus akını, 18. yüzyılın sonlarında Polonya'nın bölünmesi sırasında Litvanya'nın Rus İmparatorluğu tarafından ilhakını takip eden süreçte yaşandı. Rus yönetimi altında, bölgedeki güç öncelikle Litvanya soylularının elinde kaldı, ancak bazı idari işler, aynı zamanda Vilnius ve Kaunas gibi şehirlere yerleşen Ruslar tarafından yavaş yavaş devralındı. Ayrıca Polonya'daki 1863 ayaklanmasından sonra yerel soyluların bazı mülklerine el konuldu ve Rus yetkililere verildi. Litvanya'ya göç eden Rusların çoğu asker, denizci ve tüccardı.

Günümüzde Litvanya'daki Rusların çoğu, Sovyet döneminde gelen göçmenlerin soyundan gelmektedir. 1939 Molotov-Ribbentrop paktının şartlarını takiben, Sovyetler Birliği 1940'ta Litvanya, Letonya ve Estonya'yı işgal etti ve ilhak etti. Almanya 1941'de Sovyetler Birliği'ne saldırdıktan sonra, üç ülke hızla Alman kontrolü altına girdi. Pek çok Rus, özellikle ilk ilhakla bölgeye gelen Komünist parti üyeleri, Rusya'ya çekildi; Almanların eline düşenlere sert davranıldı, çoğu öldürüldü. Savaş sona ererken, Sovyetler Birliği 1944-1945'te Baltık devletlerini yeniden işgale başladı. Batı demokrasileri Sovyet işgalini tanımadı.

1989'daki son Sovyet nüfus sayımında, Litvanya nüfusunun yüzde 9,4'ü etnik Ruslardı ve birkaç yüzde daha fazlası diğer Sovyet milletlerinden oluşuyordu.

Litvanya'da ikamet eden Ruslar çoğunlukla kentsel alanlarda yaşıyor. Vilnius'ta nüfusun %13'ünü ve [[Klaipėda}}'da %28'ini oluşturuyorlar. Kaunas'ta sadece %4,4 etnik Rus var. Visaginas kasabası, Ignalina Nükleer Santrali'ndeki işçiler için inşa edildi ve bu nedenle etnik Rus çoğunluğa (%56) sahip.

Kaynakça
--------

1. 1 2  Lithuania Census 2011 29 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.[*ölü/kırık bağlantı*]
2. 1 2  "Arşivlenmiş kopya". 31 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2021.
3. ↑   [*yalın URL*]
**Mgeltsihe** (Gürcüce: მგელციხე; *okunuşu*: "mgeltsih’e"), tarihsel Cavaheti bölgesinde Orta Çağ'dan kalma kaledir. Bugün Ardahan ilinin Çıldır ilçesine bağlı Kurtkale köyünde yer alır.

Mgeltsihe Kalesi'nin bulunduğu bölge, Gürcistan Krallığı yönetimi altındayken, Kveli Kalesi Savaşı’nda (1080) Kral II. Giorgi’nin yenilmesi üzerine, Tao-Klarceti’nin diğer yerleri gibi Büyük Selçuklular tarafından istila edildi. Daha sonra Gürcü atabegler (1268-1625) tarafından yönetilen Mgeltsihe, 16. yüzyılın son çeyreğinde Osmanlılar eline geçti. Mgeltsihe Kalesi çok önemli bir konuma sahipti. Gürcistan’a güneyden gelen saldırılara karşı koyma görevi görüyordu. 13. yüzyıldan itibaren kale Gürcü atabeglerin elindeydi. İki gün süren kuşatmanın ardından Osmanlılar Mgeltsihe’yi 7 Ağustos 1578’de ele geçirdi. Bu savaşta hem Mgeltsihe Kalesi hem de Mgeltsihe köyü harabeye dönmüş ve insansız hale gelmişti.

Mgeltsihe Kalesi’nin 9-10. yüzyıllarda inşa edildiği sanılır. 20. yüzyılın başında kaleyi gören Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili kalenin ayakta duran kısımlarını kayda geçirmişti. Köyün 1,2 kilometre güneyinde, Kura Nehri kıyısında, deniz seviyesinden 1380 metre yükseklikte kayalık bir tepede yer alan kaleden geriye yıkıntılar kalmıştır. Köy merkezinin 200 metre güneyinde tek nefli kale kilisesi yer alır ve kilise büyük ölçüde sağlam olarak günümüze ulaşmıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "*Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan* (Osmanlıca ve Gürcüce), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1941-1958, 3 cilt; III. cilt (1958), s. 426". 22 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ekim 2021.
2. ↑  *Tao-Klarceti - Tarihsel ve Kültürel Anıtlar Kataloğu* (Gürcüce), (Editör) Buba Kudava, (Yazarlar) Nestan Bagauri, Zurab Batiaşvili, İrma Beridze, Buba Kudava, Nikoloz Jğenti, Goça Saitidze, Natia Hizanişvili, 2018, Tiflis, s. 223, 401, ISBN 9789941478178.
**Nefertem** (/ˈnɛfərˌtɛm/ ayrıca **Nefertum** veya **Nefer-temu** da denir.) Mısır mitolojisinde Nefertem, Mısır mavi nilüfer *Nymphaea caerulea'nın* içindeki ilk sulardan doğan Mısır mavi lotus çiçeğinin hem ilk güneş ışığını hem de hoş kokusunu temsil ediyordu. Nefertem'in bazı başlıkları "Güzel Olan" ve "Güneşin Nilüferleri" idi ve *Ölüler Kitabı'nın* bir versiyonu şöyle diyor:

> Nefertem gibi mavi nilüferden Ra'nın (yaratıcı ve güneş tanrısı) burun deliklerine yükselin ve her gün ufukta öne çıkın.
> 
> 

Nefertem sonunda yaratıcı tanrı Ptah'ın oğlu olarak görüldü ve tanrıçalar Sekhmet ve Bast bazen annesi olarak adlandırıldı. Nefertem sanatta genellikle başının etrafında mavi nilüfer çiçekleri olan güzel bir genç adam olarak tasvir edilir. Bastet'in oğlu olarak, bazen bir aslanın kafasına sahiptir ya da bir aslan veya kedidir. Eski Mısırlılar, sık sık onun küçük heykelciklerini şans tılsımı olarak taşıdılar.

Fotoğraf Galerisi
-----------------

* Nefertem, Walters Sanat Müzesi .Nefertem, Walters Sanat Müzesi .
* Nefertem heykelciğiNefertem heykelciği

Kaynakça
--------

1. ↑  Hart, George (2005). *The Routledge Dictionary of Egyptian Gods and Goddesses*. Routledge. p. 99
2. ↑  Nefertem page at Ancient Egypt: the Mythology 27 Kasım 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. retrieved June 21, 2008.

| **Antik Mısır** Ankh **Mısır Mitolojisi** |
| --- |
| **Heliopolisli Sekiz tanrı/Ogdoad** |
| Amon/Amunet | Huh/Hauhet | Kuk/Kauket | Nu/Naunet |
| **Heliopolisli Dokuz tanrı/Ennead** |
| Atum | Şu/Shu | Tefnut | Geb | Nuit/Nut | Ausare/Osiris | İsis/Aset | Set | Nebet Het/Neftis |
| **Diğer Büyük Tanrı ve Tanrıçalar** |
| Anubis | Apis | Aton | Bast | Djehuty | Hathor | Horus | Khepri | Khons | Ma'at | Min | Neith | Ptah | Ra | Sekhmet | Sobek | Wepwawet | Heryşaf |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* SUDOC: 241032245

 |
**Sihçeki Kalesi** (Gürcüce: სიხჩეკის ციხე), tarihsel Tao bölgesinde, günümüzde Erzurum ilinin Oltu ilçesine bağlı ve eski adı Sihçeki olan Güzelsu köyünde Orta Çağ'da Gürcülerden kalma bir kaledir.

Tarihçe
-------

Sihçeki Kalesi ile Sihçeki Kilisesi'nin bulunduğu Tao bölgesi, 16. yüzyılın ortalarında Osmanlıların eline geçmesinden önce Gürcistan'ın sınırları içinde bulunuyordu. Osmanlı idaresinin 1574 tarihinde gerçekleştirdiği tahrire göre Sihçeki köyü, tamamı Hristiyan olan 60 haneden oluşuyordu. Kalenin alt kısımda bulunan kilise yapının bu dönemden kaldığını göstermektedir. Köy halkının da Osmanlı döneminde Müslümanlaştığı anlaşılmaktadır. Nitekim Gürcü tarihçi ve arkeolog Ekvtime Takaişvili 1907 yılında köyün nüfusunun Müslümanlaşmış Gürcülerden oluştuğunu yazmıştır.

Mimari
------

Sihçeki Kalesi, Güzelsu köyünün 400 metre güneybatısında, Sihçeki Deresi'nin sağ kıyısında, tepesi düzlenmiş koniye benzeyen bir kayanın üzerinde yer alır. Kale, ulaşımı zor olan bu kayanın neredeyse tümünü kaplamıştır. Duvarlar, harç kullanılarak kaba kesme taşlarla inşa edilmiştir. Günümüze kalan duvarların yüksekliği 5 metreyi bulur. Birkaç kademeye yayılan kalenin üst kısmında kuleden bazı kısımlar günümüze ulaşmıştır. Alt kısımda sur, kilise, giriş kapısı, su sarnıcı ve iç yapılardan bazı kalıntılar kalmıştır. Geleneksel Gürcü şarabının yapımında kullanılan ve kvevri denilen şarap küpü kalıntısı da tespit edilmiştir. Alt kısımda bulunan Sihçeki Kilisesi'nden geriye sadece kuzeydoğu köşesi kalmıştır. Güzelsu köyünde, 2016 yılında bir evin girişinde tespit edilmiş ve üzerinde Gürcü alfabesinin Nushuri harfleriyle kazınmış Gürcüce yazıtın bulunduğu taş, Sihçeki Kilisesi veya Sihçeki Kalesi'nden alınmış olabilir.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3  "Ekvtime Takaişvili, *1907 Yılı Kola-Oltisi ve Çangli'de Arkeolojik Araştırmalar Gezisi* (არქეოლოგიური ექსპედიცია კოლა-ოლთისში და ჩანგლში 1907 წელს), Paris, 1938, s. 51". 29 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Kasım 2023.
2. ↑  *Tao* (ტაო), Mamaia Pağava, Meri Tsintsadze, Maia Baramidze, Malhaz Çoharadze, Tina Şioşvili, Ramaz Halvaşi, Nugzar Mgeladze, Zaza Şaşikadze, Merab Halvaşi, Cimşer Çhvimiani, Cemal Karalidze, Batum, 2020, s. 76. 2 Aralık 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-25-828-2
3. ↑  *2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları* (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 218. 17 Nisan 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-9470-8-7
4. ↑  *2016 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları* (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2016 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2017, s. 219. 17 Nisan 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-9470-8-7
**Maksim Tsıhalka** (Belarusça: Максім Цыгалка, Rusça: Максим Цыгалко, *Maksim Tsıgalko*) (d. 27 Mayıs 1983, Minsk-ö. 25 Aralık 2020), Beyaz Rus millî futbolcudur. Kalıcı sakatlıkları nedeniyle 2010 yılında profesyonel kariyerine erken (26 yaşında) son verdi.

Kariyeri
--------

27 Mayıs 1983'te Belarus'un başkenti Minsk'te doğan Tsıhalka, profesyonel futbola ülkesinin en önemli takımı Dinamo Minsk'te başladı. 2000 yılında 17 yaşında Belarus İkinci Ligi'nde mücadele eden Dinamo Minsk'in rezerv takımı olan FC Dinamo-Juni Minsk formasını giymeye başladı. 2000 sezonunda 15 maçta 14 gol kaydetti.

2001 yılında oyuncu Dinamo Minsk A takımına yükselmeyi başardı. En başarılı dönemini 2002 ve 2003 yıllarında geçirdi. 2002 sezonunda 18 maçta 11 gol atarak takımının en golcü ismi oldu. 2003 sezonunda 19 maçta 8 gol kaydederek, millî takımlara çağrıldı. Aynı sezon takımı Belarus Kupası'nın sahibi oldu. Bir sonraki sezon ise lig şampiyonluğu yaşadı. 2005 sezonunda ise forma şansı bulamayıp, sezon sonu takımdan ayrıldı.

2006 yılında bir diğer Beyaz Rus takımı olan Naftan Novopolotsk'a transfer oldu. İlk sezonunda sadece 2 kez golle buluşabildi. 2007'de sezon ortasında takımla yollarını ayırıp Kazakistan'ın FC Kaiser takımına transfer oldu. 2008'de lig dördüncüsü oldular. Ertesi sene kısa süreliğine Ermenistan'ın Banants takımında forma giydikten sonra tekrar Belarus'a döndü ve Savit Mahilyou takımında forma giydi. 2008-2009 sezonunda burada da bekleneni veremeyince sezon sonu serbest kaldı. 25 Aralık 2020'de 37 yaşında öldü.

### Championship Manager profili

Maksim Tsıhalka'yı tanınır yapan hiçbir zaman futbol kariyeri olmamıştır. Tsıhalka ismi Belarus sınırlarının ötesine ilk olarak Championship 01/02 oyunuyla geçmiş ve büyük bir üne kavuşmuştur. Oyundaki insanüstü özellikleri ve oynadığı takımda elde ettiği olağanüstü istatistikleri sayesinde bütün dünyanın resmini bile görmeden tanıdığı ve hayran olduğu bir futbolcu hâline gelmiştir. Oyun içinde transfer edildiği bir takımda kariyerini sezon başı yüze yakın golle tamamlayan oyuncu, bir şehir efsanesi haline gelmiş ve birçok kulüp taraftarına da gerçek hayatta da kulüplerinde formaya giymesi hayallerini kurdurmuştur. Oyunun sevenleri Maksim Tsıhalka'yı kendi kulüplerine transfer edilmesi için kampanyalar düzenlediği ve kulüp yönetimlerine baskı yaptığı, hatta Facebook gibi popüler paylaşım sitelerinde binlerce kişinin üyesi olduğu gruplar ve hayran sayfaları açtığı, futbol kariyeriyle olmasa bile oyun tasarımcıların bilinçli veya bilinçsiz bir hatası sonucu belki de Pele'den sonra en sevilen futbolculardan biri olma başarısını elde etmiştir.[*kaynak belirtilmeli*]

Özel hayatı
-----------

Tsyhalka'nın kaleci olarak oynayan ikiz kardeşi Yuri Tsıhalka'da vardı. Kardeşler Dinamo Minsk'te yan yana oynadılar.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Maksim Tsıhalka*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |
**11**, bir sayı. Sodyumun element numarasıdır.

Matematikte
-----------

* 10 ile 12 arasında yer alan tam sayıdır. İki basamaklı en küçük asal sayı olmasının yanında 5. küçük asal sayı olan 11 aynı zamanda iki basamaklı en küçük pozitif tek sayıdır.
* Rakamları farklı olmayan en küçük iki basamaklı pozitif tam sayıdır.
* İkisi pozitif olmak üzere dört farklı tam sayı böleni vardır. Bunlar -11, -1, +1 ve +11 tam sayılarıdır.
* Sıfırıncı kuvveti 1 ' e eşit olmakla beraber bütün pozitif tam sayı kuvvetlerinin birler basamağı yine 1 'e eşittir ; yani 2,5 ve 10 sayılarına bölümünden kalan 1 ' dir.
* 121'in kareköküdür. Bu da -11 ve +11 sayılarının mutlak değerlerine eşit olduğu anlamına gelir.
* 

Bir sayının 11 ile çarpımını bulmanın kolay bir yolu: sayıyı 10 ile çarpıp çıkan sonuca eklemektir. 15 x 11 = 165 kolay yoldan 15 x 10 = 150, 150 + 15 = 165

İki basamaklı çarpmalarda bir diğer kolay yöntem sayıların toplamını bu sayılar arasına yazmaktır.
15 x 11 = 1(1+5)5 = 165
Eğer ortaya yazılan sayı 10'dan büyükse önceki basamağa elde olarak atarız.
67 x 11 = 6(6+7)7 = 6(13)7 = 737

Bir sayının 11'e tam bölünüp bölünmediğini bulmanın kolay yolu şöyledir:

Sayımız 297187 olsun. Hep bir atlayarak rakamları topluyoruz. 2+7+8=17. Şimdi kalan rakamları topluyoruz. 9+1+7=17. İki işlemde de sonuç 17 çıktı ve bu sayı 11'e bölünmektedir. Sonuç eşit çıkmasaydı büyük çıkanı küçükten çıkardığımız zaman bu sayının 11'e bölümünden kalanı bulmuş oluruz.

534817 sayısını inceleyelim. 5+4+1=10, ikinci işlem 3+8+7=18. Şimdi sonuçları birbirinden çıkarıyoruz: 18-10=8 Sayının 11'e bölümünden kalan 8dir.

Kimyada
-------


|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: sh85042562
* NLI: 987007540848105171

 |
**Salih Zeki İskender** (d. 1 Ocak 1950, Yomra) Onursal Yargıtay üyesi.

Trabzon Lisesi'ni bitirmiş ve 1976 yılında İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun olmuştur. Kadıköy hakim adayı olarak mesleğe başlamış, çeşitli il ve ilçelerde savcılık yapmış, Adalet Müfettişliği görevinde bulunmuştur. Yargıtay Cumhuriyet Savcılığı görevinde iken 19 Temmuz 2004 tarihinde Yargıtay üyeliğine seçilmiş ve Yargıtay Birinci Ceza Dairesi üyesi olarak görev yapmıştır. Eylül 2006'da Yargıtay Genel Kurulu'nun HSYK üyeliği için belirlediği üç aday arasında yer almıştır. Temmuz 2013'te kendi isteğiyle emekli olmuştur. Evli ve üç çocuk babasıdır. Temmuz 2006'da Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nda Hrant Dink'in suçsuz olduğu görüşünü savunan 6 üye arasında yer almıştır. Türkiye'de insan hakları ve hukukun üstünlüğü için savaşan önemli bir hukukçudur.Töre (Namus) Cinayetleri adlı yayımlanmış bir yapıtı bulunmaktadır. Alanında önemli bir kaynak olarak gösterilen bu yapıtı Princeton Üniversitesinin kitaplığına giren ilk Türk hukukçudur. Halen Bir süre İstanbul Barasona kayıtlı avukatlık yapmıştır. Ayrıca YARSAV'ın kurucu Genel Sekreterliğini yapmıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "5 Mayıs 1993 tarihli Resmi Gazete" (PDF). 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 2 Ekim 2020.
2. ↑  "28 Ağustos 2004 tarihli Resmi Gazete". 14 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2015.
3. ↑  "HSYK'de seçim... İşte adaylar". 25 Eylül 2006. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Eylül 2015.
4. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 18 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2015.
5. ↑  "Ankara'da YARSAV tartışması". 29 Ağustos 2006. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2015.
**Adam Zejer** (d. 3 Kasım 1963, Olsztyn) orta saha (sol açık) mevkiinde forma giymiş eski Polonyalı futbolcudur.

Kariyeri
--------

Futbola Polonya takımı OKS 1945 Olsztyn'de başladı. 1986 ilkbaharında Zagłębie Lubin'e transfer oldu. 86-87 sezonu ile birlikte takımın değişilmezlerinden oldu. Ancak 88-89 sezonunu sakatlığından dolayı boş geçti. 1990-91 sezonunda bu takımla şampiyonluk yaşadı. Şampiyonluk, takım tarihinin ilk şampiyonluğuydu. O sezonda 4 tane de gol kaydederek dikkat çekti. Polonya'daki bu başarısıyla, Türkiye'ye transfer oldu. 1991-92 sezonunda Beşiktaş'ta oynayan Zejer, bu sefer Beşiktaş ile namağlup olarak bir şampiyonluk kazandı. Sonraki sezon bir başka Türk takımı Gaziantepspor'da forma giydi. Bu takımla, Türkiye'deki tek lig golünü kaydetti. Sonraki sezon ise Almanya'da VfL Herzlake'de forma giydi.

1994 yılında Polonya'ya dönmeye karar verdi. İlk takımı OKS 1945 Olsztyn'e geri döndü. Takımı tarihinde ilk kez 1. Ligde oynuyordu. Zejer, takım ile 2,5 sezon geçirdi. 1997'de ezeli rakibi Warmia Olsztyn'e transfer oldu. 98-99 sezonunda ikinci lig takımı Świt Nowy Dwór Mazowiecki, 2000-01'de ise 3. lig takımı Polonia Lidzbark Warmiński'ye geçti.

2002 yılında bir daha OKS 1945 Olsztyn tarafından çağrıldı. Takımın 1. ligden düşmeme mücadelesinde yardım etmeye çalıştı. 2 sezon, 8 maçta forma giyse de takımın küme düşmesine engel olamadı. 2003'te üçüncü lig takımı Wigry Suwałki'de kısa bir süre forma giyip, futbolu bıraktı.

Bugün OKS 1945 Olsztyn takımının alt yapı koçlarından biri olarak çalışmaktadır.

Millî takım kariyeri
--------------------

19 Ağustos 1987'de ilk maçını Doğu Almanya'ya karşı oynadı. Zagłębie Lubin'deki başarılı yılları ve Beşiktaş'taki bir sezonunda toplam 5 kere millî takım ile forma giydi.

Başarılar
---------

* **Polonya Ligi Ekstraklasa Şampiyonluğu**: 1
	+ Zagłębie Lubin: 1991
* **Süper Lig Şampiyonluğu**: 1
	+ Beşiktaş: 1992

Dış bağlantılar
---------------

* National-Football-Teams.com'da yer alan Adam Zejer profili
**Metal Gear Rising: Revengeance, PlatinumGames** tarafından geliştirilip, Konami tarafından yayınlanan bir aksiyon-macera oyunudur. Oyun, PlayStation 3 ve Xbox 360 için Şubat 2013, Windows ve OS X için Ocak ve Eylül 2014, Nvidia Shield için ise Ocak 2016'da yayınlanmıştır.

**Rising: Revengeance**, Metal Gear serisinin bir yan oyunudur. Metal Gear Solid 4: Guns of the Patriots'tan 4 yıl sonrasını anlatmaktadır. Oyunun ana karakteri özel bir askeri şirkete hizmet eden Raiden'dır. Oyunun temel oynanışı bir kılıç ve patron savaşlarından edinebildiğiniz özel silahlar ile kombo çıkarmak ve karşı atak kullanmaya yöneliktir. "Blade Mode" sürecinde oyuncu zamanı yavaşlatabilir ve düşmanlarının uzuvlarını kesebilir. Oyunda savaşlardan uzak durmak için opsiyonel olarak gizlilik de bulunmaktadır.

Oyun ilk olarak Kojima Productions tarafından "Metal Gear Solid: Rising" ismi ile geliştiriliyordu ancak geliştirici ekip kılıç kullanımı üzerine zorluklar yaşadı ve Hideo Kojima bir çözüm bulunana dek oyunun geliştirme sürecini erteledi. 2011 sonlarına doğru PlatinumGames'in önceliğinde projeye tekrar başlandı.

Oyun, çıkışının ardından PlayStation 3 ve Steam üzerinde 1.2M'dan fazla kopya sattı. Ayrıca oyun internet meme kültürünün bir parçası haline geldi.

Oynanış
-------

Oyuncu, Raiden isimli katana kullanan bir Cyborg'u yönetmektedir. Serinin diğer oyunlarının aksine Rising daha aksiyon odaklıdır. Oyun kendine özel bir kesiş sistemine sahiptir. Raiden, yüksek frekanslı bıçak denilen bir kılıcın yanında roketatar, bomba, ikonik kargo kutusu ve çeşitli birçok teçhizatı kullanabilmektedir.

Oyunun "Blade Mode" mekaniği, oyuncuyu bullet time benzeri bir sürece sokarak bu süreç içerisinde kısmen herşeyi kesmesine izin verir. Kilit bir diğer mekanik olan "Zandatsu" ise kesilen cyborg ve robot benzeri varlıkların içerisindeki parça, enerji ve benzeri şeyi kullanarak canını yenilemesine izin verir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Metal Gear Rising: Revengeance, Hideo Kojima Röportajı". 15 Aralık 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi.
2. ↑  "Metal Gear Rising: Revengeance E3 2010". 13 Ekim 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2023.
Mardin'de gümüş işçiliği bir eser; telkârî
**Telkari**, ince gümüş tellerin birleştirilmesinden ibaret olan bir gümüş işleme sanatıdır.

Bir altın veya gümüş tel ya da levhadan, özel bir alet ile, elde edilmiş tane veya kürelerden ibaret olan telkari'deki aynı optik etki aynı kalınlıktaki 2 ya da daha fazla telin örülmesi ile elde edilebilir. Bu kürelerin sırasıyla kaynak ile örülmesine granülleşme denmektedir ve Etrüskler tarafından en üst seviyeye getirilmiştir.

Telkari, tamamen elde yapılan bir işlemdir. Bu amaçla teller kendilerinin etrafında oval, yuvarlak vb. şekiller oluşturularak sarılırlar.

Bu işlem türü çok eski olup, milattan önce 3000'lere dayanmaktadır. Ortadoğu'da ortaya çıkmıştır. Dönem dönem geniş uygulama alanları bulmuştur. Orta Çağ'da Barok dönemde 800'lerin sonu 900'lerin başı arasına Sicilya ve Venedik'te kullanılmıştır.

Bilhassa Mardin yöresinde meşhur olan telkari sanatı, ayrıca Ankara'nın ilçesi olan Beypazarı'nda 80 ila 120 arasında atölye ile temsil edilmektedir.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4384406-6

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Telkârî*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |
**Tepecik / Makaraz Tepe Höyüğü**, Elazığ İl merkezinin yaklaşık olarak 31 km. doğusunda, günümüzde Keban Baraj Gölü suları altında kalmış olan bir höyüktür. Höyüğün asıl ismi Makaraz Tepe'dir. Fakat arkeolojik yazında daha çok Tepecik olarak geçmektedir. Tepe, 200 metre çapında olup 16-17 metre yüksekliktedir.

Kazılar
-------

İlk olarak, Keban Barajı su toplama sahası içinde kalacak olan arkeolojik değerlerin saptanması amaçlı yüzey araştırmalarında, 1967 yılında saptanmıştır. Daha sonra 1968-1974 yılları arasında İstanbul Üniversitesi Prehistorya Anabilim Dalı tarafından Prof. Dr. Ufuk Esin başkanlığında kazılmıştır.

Tabakalanma
-----------

Tepede Geç Neolitik Çağ'dan Orta Çağ'a kadar kesintisiz yerleşim olduğu belirtilmektedir. Orta Çağ'da, MS 11. yüzyıldan itibaren mezarlık olarak kullanılmıştır. Geç Tunç Çağı tabakasıyla Demir Çağı tabakası arasında bir yangın tabakası yer almaktadır ve Erken demir çağı tabakaları Geç Tunç Çağı tabakalarının üstüne kurulmuştur. Demir Çağı tabakasının da ağır bir yangın geçirdiği görülmektedir.

Höyükte 7 bin yıllık bir kültür süresinden söz edilmektedir. Yerel kültürlerin yanı sıra Erken Tunç Çağı'nda Karaz Kültürü, Kalkolitik Çağ boyunca sırasıyla Halaf Kültürü, Obeyd Kültürü ve Uruk Kültürü buluntuları elde edilmiştir.

Buluntular
----------

Höyüğün hemen batısındaki kazılarda Mezopotamya'dan bilinen Geç Kalkolitik Çağ'ın Uruk Dönemi'ne ait iki anıtsal yapının taş temelleri ortaya çıkarılmıştır.

Demir Çağı tabakasının mimarisi, taş temeller üzerine kerpiç duvarlarla inşa edilen dörtgen planlı yapılardır.

Neolitik tabakalarda ele geçen çanak çömlek buluntuları, bir kısmıyla Amik Ovası Neolitik Çağı'ndan koyu yüzlü, açkılı, saman katkılı, açık renkli kaplarıdır. Diğer yandan az sayıda Halaf malı ve Obeyd malı bulunmuştur. Demir Çağı'na tarihlenen çok az sayıda çanak çömlek buluntusu olup bular da Elazığ – Malatya bölgesi Demir Çağı çanak çömleğinin tipik örnekleridir.

Yerleşmede Erken Kalkolitik Çağ'dan itibaren bakır ergitildiği, daha sonraları kurşunun da metal olarak kullanıldığı, ele geçen pişmiş topraktan potalar, maden filizleri ve bakır cüruflarından anlaşılmaktadır. Tunç Çağı'nda bronz alet ve silah yapımı, az sayıda süs eşyasında birden çok madenin kullanılması, metalürjinin geliştiğini göstermektedir.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  "TAY – Yerleşme Dönem Ayrıntıları". 6 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2012.
Mastabada kullanılan tribelon
**Tribelon** ya da "üç bölme" kiliselerde bulunan 2 sütun ile ayrılmış geçit. Eklenen sütunlar sonucunda ortaya 3 ayrı bölme çıktığından üç bölme olarak da adlandırılabilir. Genellikle ortadaki bölme sağda ve solda bulunan bölmelere göre biraz daha geniş olur. Tribelon'a bazı firavun mezar girişlerinde rastlanabilir. Buna örnek olarak Bani Hasan'da bulunan kaya mezarları ve Gize'da bulunan Mısırın altıncı Hanedanına ait Seshemnefer mastabası verilebilir. Ancak tribelonun daha çok Yunan mimarisinin bir elemanı olarak değerlendirilmesi gerekir. Simetrisinin sağladığı doğallıktan ötürü erken Hristiyan ve hatta Orta Çağ kiliselerinde yan odalara geçiş elemanı olarak kullanılmıştır. Mısırda bulunan bazı erken Hristiyan kiliselerinde, narteks naos'a bir tribelon ile bağlanır. Buna örnek olarak Abu Mina bazilikası ve Dayr Apa Yeremya kilisesi verilebilir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Junker, H. Giza, Vol. 11, Der Friedhof südlich der Cheopspyramide Ostteil. Vienna, 1953. (Junker, 1953, pp. 92-109)
2. ↑  Orlandos, A. K. Basilik», pp. 139, 148-50. Athens, 1952.
Varsayım KilisesiAziz Saba KilisesiÇan kulesiCakeli SarayıAzizi Dimitri KilisesiBurçlar ve savunma yapıları
Aziz Saba kilisesinde bulunan 14. yüzyıldan kalma bir fresk. Fresk, Cakeli prenslerini tasvir etmektedir.
Manastırın kubbesi ve antik Gürcüce ile yazılmış yazıtlar
Tipik Gürcü mimarisinin detayları
**Sapara Manastırı** (Gürcüce: საფარის მონასტერი) Gürcistan'daki Samtshe-Cavaheti bölgesinde, Ahaltsihe Belediyesi sınırları içinde ve Ğreli köyü yakınında yer alan bir Gürcü Ortodoks kilisesidir.

Tarihi
------

En azından 9. yüzyıldan beri var olan kilisenin rahipleri arasında, Gürcü din tarihindeki en önemli isimlerden bazıları yer almaktadır. 13. yüzyılın sonlarında Sapara, Cakeli Hanedanının mülkiyeti olmuştur. Ailenin lideri Sargis Cakeli, Moğol istilasını iyi bir şekilde atlattı. Bu durum, Mesheti halkının, o dönemin koşullarına göre sıra dışı bir şekilde barış içinde yaşamasını sağladı. Sargis büyüdüğünde, manastırdan gelen emir doğrultusunda kendi adını "Saba" olarak değiştirdi. Sargis'in oğlu Beka, manastırdaki 12 kilisenin en büyüğü olan Aziz Saba Kilisesi'ni inşa etti. Kiliseye babasının kabul ettiği azizin ismini veren Beka, mimari açıdan dönemin en önemli kiliselerinden birini yaptı. Kilisenin içindeki 14. yüzyıl freskleri yüksek kalitedeydi.

16. yüzyılın sonundan 17. yüzyılın başına kadar, Osmanlı İmparatorluğu'nun Mesheti'ye yayılması nedeniyle Sapara Manastırı boş kaldı. Bu süreç boyunca manastırın ikonaları ve diğer hazineleri Gürcistan'ın daha güvenli bölgelerine alınmıştır.

Sapara Manastırı

Tanımlama
---------

Manastır kompleksi dağların üstündeki dar bir alanı kaplamaktadır. Ana girişin sağında ve solunda, çeşitli rakımlarda sayısız yapı bulunmaktadır:

* Aziz Saba Kilisesi: Sargis Cakeli'nin oğlu Beka tarafından 13 ve 14. yüzyıllarda inşa edilmiştir.
* Cakeli Sarayı: İki katlı yapının sadece bir katı günümüze ulaşmıştır, yapının çatısı çökmüştür
* Aziz Giorgi Şapeli: Geç Orta Çağ
* Aziz Dimitri Kilisesi: Orta Çağ'ın son zamanları
* Aziz Petre ve Pavle Kilisesi: Geç Orta Çağ
* Vaftizci Yahya Kilisesi: Geç Orta Çağ
* Bautista Kilisesi: Geç Orta Çağ
* Burçlar: Manastır kompleksi, takviye edilmiş bir savunma duvarıyla çevrilidir ve Geç Orta Çağ'dan kalma savunma yapılarına sahiptir.

Çan kulesi
----------

Çan kulesi 18. yüzyılın sonlarında veya 19. yüzyılın başlarında inşa edilmiştir. Diğer manastır binaları gibi çan kulesi de, taştan yapılmış uzun bir binadır. Hiçbir süslemesi yoktur. Çan kulesi iki katlıdır.

Ayrıca bakınız
--------------

* Zarzma Manastırı
* Çulevi Manastırı

Kaynakça
--------

1. ↑  Noble, John; Kohn, Michael; Systermans, Danielle (2008). *Georgia, Armenia and Azerbaijan*. Lonely Planet Publications Pty Ltd. s. 122. ISBN 9781741044775.
2. ↑  Patrich, Joseph (2001). *The Sabaite Heritage in the Orthodox Church from the Fifth Century to the Present*. s. 373. ISBN 90-429-0976-5.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Sapara Manastırı*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Sapara Manastırı çevresinde yürüyüş26 Eylül 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Samtshe-Cavaheti'de kültür
**Hanya Kuşatması**, 1645-1669 Osmanlı-Venedik Savaşı'nda evre.

Venedik donanmasının karaya çıkardığı Venedik-Fransız birliğinin 22 Ağustos-15 Eylül 1660 tarihinde icra ettiği kuşatma Türk birliklerince püskürtüldü.

Kuşatma öncesi
--------------

Osmanlı donanmasının 1657 yılında Çanakkale zaferini müteakip Bozcaada ve Limni'yi Venedik işgalinden kurtarmasının ardından Ege Denizi'ndeki Venedik baskısı hafifledi.

Buna mukabil, Osmanlı İmparatorluğu'nun 1658 yılında Erdel Krallığı'yla savaşa girişmesiyle Osmanlı ordusunun odağı Girit'ten Macaristan cephesine kaydı. İstanbul başkentinin Girit'in tamamen Osmanlılara terki koşuluyla barış teklifi ise Venedik tarafından kabul edilmedi.

Bu atmosferde 1658 ve 1659 yılları Girit ve Ege Denizi'nde nispeten sakin geçerken, Venedik 1660 yılında Batılı müttefiklerinin (Malta, Toskana ve Papalık) her seneki desteklerine ilaveten Fransa Krallığı'ndan aldığı kuvvetli takviyeyle taarruz gücünü yeniden ele geçirdi.

Kuşatma
-------

Francesco Morosini komutasındaki Venedik donanması 1660 Nisan'ında Eğriboz'a saldırmayı hedeflediyse de buradaki Türk garnizonunun kuvveti karşısında taarruza yeltenmedi ve Çuha Adası'na çekildi. 8 Mayıs'ta burada Fabrizio Ruffo komutasında 7 gemilik Malta filosuyla birleşti. 29 gemiye ulaşan Venedik-Malta donanması 18 Mayıs'ta Midilli civarında 14 gemilik Osmanlı filosuna rastladıysa da taraflar arasında muharebe olmadı. Tekrar Çuha Adası'na çekilen Venedik-Malta donanmasına 28 Mayıs'ta 4 Toskana ve 3 Papalık kadırgası da katıldı. Ertesi gün ise Chevalier Paul komutasında 17 gemilik Fransız filosunun katılımıyla Venedikliler taarruz için önemli bir güce kavuştular. Ağustos'a kadar gelen ilave takviyelerle 106 parçalık (35 kadırga, 6 kalyon, 35 yelkenli ve 30 yardımcı gemi) bir güce ulaşan müttefik donanma 25 Ağustos 1660'da Suda Körfezi'ne 8-10.000 askerlik bir güç çıkardı.

Bu kuvvetler Osmanlıların Girit'teki güçlerinin ana merkezi olan Hanya'yı ele geçirmeyi hedefledi. Bu sayede savaşın gidişatının tersine döndürülmesi de mümkün olabilecekti. Taarruzlarda kale çevresindeki bazı tabyalar ele geçirildiyse de Türk garnizonu kaleye yönelik taarruzları püskürtmeyi başardı. Müttefik ordu 15 Eylül'de kuşatmayı kaldırmak zorunda kaldı.

Kuşatma sonrası
---------------

Hanya'daki başarısızlık sonrasında kuşatmaya katılanlardan hayatta kalan askerler yeniden gemilere bindirildi ve Girit'teki Venedik direnişinin merkezi Kandiye'ye götürüldü. Burada kaleyi abluka altına almış bulunan Türk birliğine yönelik huruç harekâtı düzenleyen Venedik-Fransız birliği 17 Eylül 1660'ta meydana gelen Kandiye Muharebesi'nde yenilgiye uğradı.

Kaynakça
--------

1. ↑  ""Treccani" internet sitesi (*İtalyanca*), Francesco Morosini'nin özgeçmişi, Dizionario Biografico degli Italiani - c.77 (2012)". 3 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2024.
2. ↑  "Naval wars in the Levant, 1559-1853", R.C. Anderson, Princeton University Press (1952), s.171-172
3. ↑  ""Cartantica" internet sitesi (*İtalyanca*), "La Battaglia di Candia (Creta) 1645-1669" başlığı". 6 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2024.
**Uri Kalesi** (Gürcüce: ურის ციხე), tarihsel Artani bölgesinde, günümüzde Ardahan ilinin merkez ilçesine bağlı ve eski adı Uri olan Altaş köyünde Orta Çağ'da Gürcülerden kalma kaledir. Uri köyünün bugünkü adından dolayı **Altaş Kalesi** olarak da bilinir.

Tarihçe
-------

Uri Kalesi'nin bulunduğu Uri köyü, 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre, 66 Hristiyan haneden oluşun bir yerleşim yeriydi. Nüfusun büyük çoğunluğu Gürcülerden oluşuyor, az sayıda da Ermeni yaşıyordu. Köyde varlığı bilinen iki kiliseden biri olan Uri Kilisesi, 10. yüzyılda inşa edilmiştir. Köyün ucunda, Kura Nehri kıyısında yer alan Uri Kalesi'nin ne zaman inşa edildiği kesin olarak bilinmektedir. Bununla birlikte Uri köyünün ve Uri Kalesi'nin, Gürcü tarihi *Kartlis Tshovreba'*da sözü edilen ve 11. yüzyılda Artani'nin merkezi olan Huri adlı yerleşim yeri olması ihtimal bulunmaktadır.

Mimari
------

Uri Kalesi, Kura Nehri ile Uri köyünü yukarıdan gören yüksekçe bir tepede yer alır. Çapı 37,5 metre çapında dairesel bir plan üzerinde inşa edilmiştir. Sur duvarları söz konusu tepenin kenarları boyunca dolanır. Kuru duvar tekniğinde inşa edilmiş olan surlarda kabaca yontulmuş orta irilikte taşlar kullanılmıştır. Bununla birlikte içeride sur içinde oturtulmuş yuvarlak kulede harç kullanılmıştır. Günümüze kalan sur duvarının yüksekliği 1,5 metre ile 3 metre arasında değişmektedir. Kulenin en geniş yerdeki çapı 11,40 metredir ve kalenin güney kenarında yer alır. Kulenin bugünkü yüksekliği 5,40 metredir. Kalenin doğu sur duvarında, yarım daire formunda ve dışa doğru çıkıntı yapan üç burç bulunmaktadır. Kalenin tüm mimari unsurları dolgu duvar tekniğinde inşa edilmiştir. Uri Kalesi'nin hemen doğusundaki arazide temel seviyesinde bazı yapı kalıntılar tespit edilmiştir. Bu kalıntıların kalenin kenarına konuşlandırılmış bir yerleşmeye ait olduğu tahmin edilmektedir. Kalenin yakın çevresinde Orta Çağa tarihlenen seramikler parçaları bulunmuştur.

Kaynakça
--------

1. 1 2  *2014 Yılı Tao-Klarceti Tarihi Eserleri Araştırma Gezisi Sonuçları* (ტაო-კლარჯეთის ძეგლების 2014 წლის საკვლევი ექსპედიციების ანგარიშები), Tiflis, 2015, s. 37. 11 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-0-7362-5
2. ↑  "*Defter-i Mufassal Vilayet-i Gürcistan* (Gürcüce ve Osmanlıca), (Yayıma hazırlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1941-1958, 3 cilt; III. cilt, s. 534". 15 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2023.
3. ↑  "1595 tarihli Osmanlı mufassal defterine göre Gürcistan Vilayeti'nin etnik haritası". 1 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2023.
4. ↑  Sami Patacı, *Ardahan Kale ve Kuleleri*, Ardahan, 2016, s. 67. 25 Haziran 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-605-030-254-7
5. ↑  Sami Patacı, *Ardahan Kale ve Kuleleri*, Ardahan, 2016, s. 66-67. 25 Haziran 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-605-030-254-7
**Speti Kurtarıcı İsa Kilisesi** (Gürcüce: სპეთის მაცხოვრის სახელობის ეკლესია), Batı Gürcistan'ın İmereti bölgesindeki bir 11. yüzyıl Gürcü Ortodoks kilisesidir. En bilinen özelliği, kaymak taşı ve ustukadan yapılmış süslü ikonostasisi olan yapı, Orta Çağ'da yapılmış tek nefli bir salon kilisesidir. Kilise, Gürcistan'ın Ulusal Öneme Sahip Taşınmaz Kültür Anıtları listesine eklenmiştir.

Tarihi
------

Speti Kurtarıcı İsa Kilisesi, Speti köyünün yakınlarındaki yüksek Kvirike Dağı'nın tepesinde, Kvirila Nehri vadisinde konumlanmıştır. İmereti bölgesindeki Saçhere belediyesine bağlı Saçhere kentinin 16 kilometre doğusunda yer almaktadır. Kilise yaygın olarak Yukarı Kurtarıcı İsa Kilisesi (ზედამაცხოვარი, *zedamatskhovari*) olarak bilinmektedir. Çünkü kentin aşağılarında kiliseyle aynı ismi taşıyan bir Geç Orta Çağ kilisesi vardır. 1920 yılında bölgeyi inceleyen Ekvtime Takaişvili, kilisenin yarı harabe durumunda olduğunu raporlamıştır. Kilise, 1938'de büyük ölçüde onarılmıştır.

Planı
-----

Speti ikonostasisinin önündeki tahta haç ve geyik boynuzları. 1898 yılında yayınlanmış.
Kilise büyük kesim kumtaşı plakalardan inşa edilmiştir. Dış dikdörtgene yerleştirilmiş yarım daire biçimli apsisi olan, küçük bir tek nefli salon kilisesidir. Ana apsisin inşası, Ehvevi Kilisesi'ndeki ana apsise benzemektedir. Kilisenin güney ve batı cephesinde kapısı vardır, ama güney bölümündeki kapının önü günümüzde doludur; kapının oyulmuş başkemeri korunmuştur. Biri güneyde, diğeri batıda olmak üzere iki pencere vardır, fakat pencerelerin oyulmuş bezemeleri zarar görmüştür. Doğu penceresinin her iki tarafında da, Orta Çağ Gürcü alfabesi *asomtavruli* ile yazılmış, zar zor okunabilen iki yazıt bulunmaktadır.

Kilisenin içi, üç kemer ile desteklenen bir beşik tonoz ile kaplanmıştır. İç kısım, sırakemerler ile boylamasına iki bölüme ayrılmıştır. Apsisin her iki yanında küçük bir niş bulunurken, yukarılarda, doğuda, dairesel açıklıklarda, oymalı döküm ile dışarıya açılan büyük girintiler vardır. Bu girintiler, protez ve diakonikona tekabül etmektedir. Kiliseyle uyumlu olan yüksek ikonostasis, koruma amacıyla Tiflis'teki Gürcistan Ulusal Müzesi'ne kaldırılmıştır. İkonostasis çim süsleme ile kaplanmıştı, ancak nem nedeniyle rengi solmuştur. İkonostasis, kaymaktaşı-ustukadan inşa edilmiştir ve ortada bir kraliyet kapısı bulunan üç kemer ve dört sütundan oluşmaktadır. Kraliyet kapısının önünde, dikdörtgen bir taş kaidenin üzerinde, bir zamanlar gümüş yapraklarla kaplı olan çok büyük bir tahta haç bulunmaktadır. Kilise, avcıların hürmet ettiği bir yerdi ve birçok geyik boynuzu binada sergilenmektedir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "List of Immovable Cultural Monuments" (PDF) (Gürcüce). National Agency for Cultural Heritage Preservation of Georgia. 12 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 25 Temmuz 2019.
2. 1 2  Andguladze, N. (1985). "სპეთი [Speti]". ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია, ტ. IX [*Georgian Soviet Encyclopaedia*] (Gürcüce). Tiflis. s. 509.
3. 1 2 3  Taqaishvili, Ekvtime (1936). "Four Basilican Churches of the Qvirila valley". *Georgica*. **1** (2-3). ss. 164-168.
Başlığın diğer anlamları için Natüralizm sayfasına bakınız.
**Natüralizm**, 19. yüzyılın sonlarında başlayan, romantizmi reddetmesi bakımından edebi gerçekçiliğe benzeyen, ancak determinizmi, tarafsızlığı, bilimsel nesnelciliği ve toplumsal yorumu benimsemesiyle farklı olan bir edebi harekettir. Bu realizm hareketinin bir gelişmesiydi. Natüralizm, kurgusal karakterlere çevre ve kalıtım gibi bilimsel unsurları ekledi. Gerçekçiliğin aksine, natüralizm alt sınıfa ait karakterleri kullandı. Aynı zamanda tabu ve şiddet gibi temalarla da tanınıyordu. Hareket büyük ölçüde Fransız yazar Émile Zola'nın teorilerine dayanıyor.

Kaynakça
--------

1. ↑  Campbell, Donna M. (8 Mart 2017). "Naturalism in American Literature". Washington State University. 7 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2024.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb11946101r (data)
* GND: 4041365-2
* NDL: 00571334
* NKC: ph123172

 |
**Soyuz T-11**, 1984 yılında ilk Hintli kozmonotu Sovyet mürettebatıyla birlikte taşıyan Sovyet Salyut 7 uzay istasyonuna yapılan altıncı seferdi.

Salyut 7, Ekim 1984'te Soyuz T-11'in indirilmesinden sonra Soyuz T-13'ün Haziran 1985'te istasyona kenetlenmesine kadar mürettebattan çıkarıldı. Salyut 7, mürettebatsız kaldığı süre boyunca sorunlar yaşadı, bu da Soyuz T-13 mürettebatının istasyona manuel yanaşma ve onarım yapması gerektiği anlamına geliyordu.

Mürettebat
----------

| Mevki | Fırlatılan mürettabat | İnen mürettabat |
| --- | --- | --- |
| Komutan | Yuri Malyshevİkinci ve son uzay uçuşuSovyetler Birliği Sovyetler Birliği | Leonid KizimSecond uzay uçuşuSovyetler Birliği Sovyetler Birliği |
| Uçuş mühendisi | Gennady StrekalovThird uzay uçuşuSovyetler Birliği Soviet Union | Vladimir SolovyovFirst uzay uçuşuSovyetler Birliği Soviet Union |
| Araştırma Kozmonotu | Rakeş ŞarmaOnly uzay uçuşuHindistan Hindistan | Oleg AtkovOnly uzay uçuşuSovyetler Birliği Sovyetler Birliği |

### Yedek ekip

| Mevki | Mürettabat |
| --- | --- |
| Komutan | Anatoli BerezovoySovyetler Birliği Sovyetler Birliği |
| Uçuş mühendisi | Georgi GreçkoSovyetler Birliği Sovyetler Birliği |
| Araştırma Kozmonotu | Ravish MalhotraHindistan Hindistan |

Görev parametreleri
-------------------

* **Kütle:** 6850 kilogram
* **Perigee:** 195 kilometre
* **Apoge:** 224 kilometre
* **Eğim:** 51,6°
* **Süre:** 88,7 dakika

Görevin öne çıkanları
---------------------

Rakeş Şarma, Salyut 7'de 7 gün, 21 saat ve 40 dakika boyunca Hindistan'a odaklanan bir Dünya gözlem programı yürüttü. Ayrıca silisyum kaynaştırma testleri de dahil olmak üzere yaşam bilimleri ve malzeme işleme deneyleri yaptı. Ayrıca uzun süreli yörüngesel uzay uçuşunun etkileriyle başa çıkmak için yoga yapmayı denediği de bildirildi.

Soyuz T-11 fırlatma ekibi Malyshev, Strekalov ve Sharma, 11 Nisan 1984'te Soyuz T-10 uzay aracıyla uzaydan döndü.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Spacefacts.de". 21 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Nisan 2024.
Hitit İmparatorluğu (kırmızı), Mısır İmparatorluğu (yeşil)
Hitit İmparatorluğu (kırmızı), Mısır İmparatorluğu (yeşil) ile sınır komşusu.

**Kadeş**, (Antik Mısır dilinde: *Kode* / bugün *Telen-Nebi Mind*), Suriye'nin Humus şehrinde, Asi Nehri kıyısında antik kent. Eski Mısır kaynaklarından ilk kez III. Thutmose'in (h. MÖ 1504 - MÖ 1450) Filistin'deki Megiddo'da Kadeş prensi önderliğindeki bir ayaklanmayı bastırması dolayısıyla sözü edilir.

Kadeş, Hitit egemenliğine girinceye (Milattan Önce yaklaşık 1370) değin Mısır'ın ileri karakollarından biriydi. 13. yüzyıl boyunca Suriye'ye doğru Mısır yayılmasının izlediği yol üzerinde stratejik konumunu korudu. Mısır firavunu I. Seti kenti ele geçirdi. Kadeş daha sonra II. Ramses ile Hitit kralı II. Muvatalli arasındaki ünlü savaşa (Milattan Önce 1286; bazı kaynaklara göre Milattan Önce 1299) sahne oldu. II. Ramses'in savaşı kazandığını ilan etmesine karşın, savaş gerçekte iki devlet arasında silah bırakışmasıyla sonuçlanmıştı. Deniz Halklarının istilası (MÖ y. 1200) üzerine Kadeş tarihten silindi.

Kaynakça
--------

1. ↑  Bierbrier, M. L. (2008). *Historical dictionary of ancient Egypt* (2. bas.). Lanham, Md.: Scarecrow Press. ISBN 978-0810857940.

Ayrıca
------

* Kadeş Savaşı
* Kadeş Antlaşması

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* kulturenvanteri.com: 101790
* LCCN: sh2002009972
* NKC: ge1086810
* NLI: 987007563833005171
* VIAF: 315170330

 |
**Zedubani** (Gürcüce: ზედუბანი; *okunuşu*: "zedubani"), Gürcistan’ın Samtshe-Cavaheti bölgesinde, Adigeni Belediyesi’nde bir köydür. Kvabliani Deresi’nin sağ kıyısında, deniz seviyesinden 1.530 metre yükseklikte yer alır. Adigeni kasabasına 18 km uzaklıktadır.

Zedubani, Çeçla, Apieti, Kehovani, Sairme, Ğortubani ve Çela köyleriyle birlikte Çeçla *temi*ni oluşturmaktadır.

Tarihçe
-------

Gürcüce bir yer adı olan Zedubani, "yukarı mahalle" anlamına gelir. Bu yer adı Zedaubani'den (ზედაუბანი)değişime uğramıştır.

Zedubani, erken ve geç Orta Çağ'da Gürcü krallıkları sınırları içinde bulunuyordu. 16. yüzyılın ikinci yarısında Gürcü yönetiminden Osmanlıların eline geçti. 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde Zetuban (زتوبان) biçiminde geçen köy boşalmış olarak kaydedilmiştir. Bu tarihte köy Çıldır Eyaleti’in Ahısha livasına bağlı Kvabliyan (Kvabliani) nahiyesinde yer alıyordu.

Zaman içinde yeniden meskun hale gelen Zedubani, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldı. 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı’nda Çarlık Rusyası’nın eline geçti ve bu imparatorluğun sınırları içinde bulunan Gürcistan’ın yeniden parçası haline geldi.

Zedubani'de orta çağdan kalma bir kilisenin yıkıntıları bulunmaktadır.

Nüfus
-----

2014 yılı verilerine göre köyde 110 kişi yaşıyordu. Nüfusun çoğunluğunu Gürcüler oluşturuyordu.

| Sayım tarihi | Nüfus | Erkek | Kadın |
| --- | --- | --- | --- |
| 2002 | 116 | 62 | 54 |
| 2014 | 110 | 57 | 53 |

Kaynakça
--------

1. 1 2 3  *Samshe-Cavaheti* (Gürcüce), Yazarlar (Dali Nikolaişvili, Davit Sartania, Avtandil Ucmacuridze, Lamzira Lağidze, Vaja Trapaidze, Tinatin Nanobaşvili), Tiflis, 2016, s. 105 26 Eylül 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ISBN 978-9941-0-8626-7
2. ↑  "*Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan* (Osmanlıca ve Gürcüce), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1941-1958, 3 cilt; I. cilt (1947), s. 82, II. cilt (1941), s. 85". 22 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ocak 2021.
1939'da II. Dünya Savaşı'nın başlamasından önce Arjantin, 19. yüzyıldan bu yana tüm büyük siyasi partiler tarafından desteklenen ve savunulan, Avrupa savaşlarına ilişkin uzun bir tarafsızlık geleneğini sürdürüyordu. Bu politikanın ana nedenlerinden biri Arjantin'in, genel olarak Avrupa'ya ve özel olarak da Birleşik Krallık'a olmak üzere dünyanın önde gelen gıda ve tarım ürünleri ihracatçılarından biri olan ekonomik konumuyla ilgiliydi. Britanya ile Arjantin arasındaki ilişkiler, her iki ülke arasındaki büyük ticaret hacmi, özellikle demiryolları ve bankacılık alanlarındaki İngiliz yatırımlarının yanı sıra İngiliz göçü ve politika nedeniyle 19. yüzyılın ortalarından beri güçlüydü. Tarafsızlık, Birinci Dünya Savaşı sırasında Alman denizaltı harekâtına karşı Britanya'nın yiyecek tedarikini sağlamıştı. Aynı zamanda, Arjantin ekonomisi üzerindeki İngiliz etkisi milliyetçi gruplar tarafından eleştirilirken, Arjantin'deki Alman ve İtalyan etkisi güçlüydü ve esas olarak artan savaşlar arası ticaret ve yatırım nedeniyle ve her iki ülkeden çok sayıda göçmenin varlığı nedeniyle büyüyordu. Bu, savaş ilerledikçe Mihver Devletleri ile ilişkileri kesmenin reddedilmesiyle birlikte Arjantin hükûmetinin Alman davasına sempati duyduğu inancını daha da güçlendirdi. Arjantin ordusu mensupları arasındaki güçlü bölünmeler ve iç anlaşmazlıklar nedeniyle Arjantin, Amerika Birleşik Devletleri'nin Müttefiklere katılma baskısına rağmen, II. Dünya Savaşı'nın büyük bölümünde tarafsız kaldı. Ancak Arjantin sonunda Müttefiklerin baskısına boyun eğdi, 26 Ocak 1944'te Mihver güçleriyle ilişkilerini kesti ve 27 Mart 1945'te savaş ilan etti.

Kaynakça
--------

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: sh2010119597

 |

1. ↑  Porter, Andrew, (Ed.) (1999). *The Oxford History of the British Empire: The nineteenth century* (İngilizce). Oxford University Press. ss. 146-155. ISBN 9780198205654.
2. ↑  Allén Lascano, Luís C. (1977). *Argentina y la gran guerra*, Cuaderno 12. «La Soberanía», Todo es Historia, Buenos Aires, pags. 71–113
3. ↑  "Estudios Interdisciplinarios de América Latina y el Caribe". *eialonline.org*. 25 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Aralık 2023.
4. ↑  "Senkam, Leonardo (1995). *El nacionalismo y el campo liberal argentinos ante el neutralismo: 1939–1943*, Estudios Interdisciplinarios de América Latina y el Caribe, Vol. 6 Nº 1, ene-jun 1995, Universidad de Tel Aviv". 28 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Aralık 2023.
5. ↑  Leonard, Thomas M; John F. Bratzel (2007). *Latin America During World War II*. Rowman & Littlefield. ISBN 978-0742537415.
6. ↑  Galasso, 117–252
7. ↑  Galasso, pp. 194–196
8. ↑  Galasso, pp. 248–251
Agena hedef aracı
**Agena Hedef Aracı**, NASA tarafından Gemini programı sırasında yörünge alanı buluşması ve yanaşma teknikleri geliştirmek ve uygulamak için kullanılan mürettebatsız bir uzay aracıydı. ve Apollo programı ay görevlerine hazırlanırken büyük yörünge Manevralarını gerçekleştirdi.Uzay aracı, Lockheed Aircraft'ın McDonnell uçak firması tarafından üretilen bir yanaşma hedefiyle donatılmış Agena-D üst aşama roketine dayanıyordu. Agena adı Agena olarak da bilinen Beta Centauri yıldızından türetilmiştir.

Gemini 6 için agena hedef aracı 25 Ekim 1965'te fırlatma sırasında başarısız oldu. ve bu, NASA'nın bir yedek geliştirmesine yol açtı: Artırılmış Hedef Yerleştirme Adaptörü (ATDA), bir konum kontrol tahrik sistemi olan ancak Agena yörüngesi olmayan yanaşma hedefinden oluşan daha küçük bir uzay aracı roketi ile değiştirdi. ATDA, 17 Mayıs 1966'da ikinci bir Agena hedef aracı fırlatma hatasından sonra Gemini 9A'da bir kez kullanıldı, ancak fırlatma örtüsü ayrılamadığı için yanaşma hedefi olarak başarısız oldu.