**Kyūichi Tokuda** (徳田 球一, *Tokuda Kyūichi*) (12 Eylül 1894 – 14 Ekim 1953; lakaplar: Tokkyū 徳球: **Tok**uda **Kyū**ichi'nin kısaltması, Tokuda Tennō 徳田天皇: "İmparator Tokuda"), Japon komünist devrimci, siyasetçi ve hukukçu. Temsilciler Meclisi üyesi. II. Dünya Savaşı’ndan önce ve savaşın ardından ilk yıllarda Japon Komünist Partisinin liderliğini yürütmüştür.

Hayatı
------

### Gençliği

Okinawa’da orta eğitimini tamamladıktan sonra liseyi Ryukyu’da tamamladı. Japonya Üniversitesi gece sınıflarına devam ederek avukat olarak mezun oldu. 1920 yılında Japonya’da faaliyet gösteren *Sosyalist Birlik* örgütüne girdi. Ertesi yıl Sovyetler Birliğini ziyaret etti.1922 yılında o dönemde yasadışı ilan edilmiş olan Japon Komünist Partisine üye oldu. 1925 ve 1927 yıllarında yeniden Sovyetler Birliğine gitti. 1928 yılında seçim dönemindeki faaliyetlerinden ötürü Fukuoka bölgesinde tutuklandı. Bu tutukluluğu 18 yıl sürecektir.

### Savaştan sonra

Bütün II. Dünya Savaşı dönemini hapiste geçiren Tokuda, Japonya’nın savaştan yenik ayrılması üzerine adaya çıkan müttefik kuvvetlerinin genel direktifleri sonucu 10 Ekim 1945 günü diğer komünistlerle beraber salıverildi. Tokuda, Nisan 1945'te parti liderliğine seçilmişti. 1946 yılında yapılan genel seçimlere Japon Komünist Partisi adayı olarak katıldı ve 2 yoldaşıyla beraber Tokyo milletvekili olarak seçildi. Aynı yıl Tatsu Kanehara ile evlendi.

### Soğuk Savaş dönemi

Partinin ABD’nin işgaline ve İmparatorluk rejimine karşı yoğun olarak yürüttüğü kampanya ve eylemler sayesinde örgütlülüğü artar. Özellikle yeni anayasayla birlikte tanınan işçi hakları ve sendikalaşma, komünistlerin işçiler arasında örgütlenmesini kolaylaştırır. ABD işgal yönetimi ve onun denetimindeki Japon hükûmeti komünistlerin yükselen etkisini azaltabilmek için parti yayınlarına ve örgütlerine karşı saldırılara başlar. Parti yasadışı olmasa da liderleri yeraltına inmek zorunda kalacak, yayınları türlü zorluklarla basılacaktır. Ayrıca Japon Komünist Partisi Kominform tarafından da eleştirilmektedir. 1953 yılında Çin'e geçmek zorunda kalan Tokuda hastalanarak Pekin’de hayatını kaybedecektir. Cenazesine 3 milyon kişi katılacaktır. Bugün mezarı Tokyo’daki Aoyama Mezarlığındaki "*Bağımsızlık için savaşan meçhul asker*" bölümündedir.

Siyasi fikirleri
----------------

Uzun bir dönem yeraltında faaliyet göstermek zorunda kalmış olan Japon Komünist Partisi kayıtsız şartsız teslim olan imparatorluk rejimi dağılmış durumdayken örgütlü olan tek muhalif güçtür. Adaya demokrasi getirdiğini iddia ederek yapısal reformlara girişen ABD işgal yönetimi ve General Douglas MacArthur’un aklında sürekli olarak yaklaşmakta olan Soğuk Savaş vardır. Zira ABD yönetimi Washington’a gönderdiği raporlarda İmparator Hirohito’nun savaş suçlusu olarak yargılanması, suçlu bulunması ve idam edilmesi hâlinde Japon halkının kontrol edilemeyeceğini belirterek, yetkileri kısıtlanmış olarak bile olsa imparatorluk kurumunun sürdürülmesi gerektiğini vurgularlar. Japonya’da ise dönemin muhafazakâr partileri imparatorluğun sürmesinden yanadır. Sadece Tokuda liderliğindeki komünistler rejimin devamına karşıdır ve sadece onlar alternatif bir anayasa hazırlamışlardır. Tokuda, ilk genel seçimlerde meclise girebilmiş olsa da komünistlerin özellikle sendikalarda artan etkisi, muhafazakâr kanadı ve ABD yönetimini harekete geçirecek ve kovuşturmalar başlayacaktır. Tokuda ayrıca 1949 yılında bağımsızlığını kazanan Çin Halk Cumhuriyetinin de etkisiyle Mao’nun öğretisiyle ilgilenecek ve benimseyecektir.

Eserleri
--------

* *İmparatorluk Sisteminin Alaşağı Edilmesi*, 1946
* *Örgüt Sorunları*, Akatsuki Shobo, 1946
* *Japon Sanayisi ve Tarımı*, JKP Yayınları, 1947
* *Anılarımız*, Shoin, 1948
* *Seçme Konuşmalar*, Tatsuo Nakagusuku, 1949
* *Japonya’nın ve Japon Komünistlerinin Görevleri*, 1949

Kaynakça
--------

1. ↑  Bu yıllarda yapılan Tokyo Savaş Suçları Mahkemesi de Soğuk Savaş döneminin etkisiyle sanıkların çoğunu affedecek sadece 7 siyasi lider idam edilecektir. Mahkemede Hirohito'nun hiçbir şekilde suçlanmaması için üstün gayret gösterilecektir.   
Dower, *Embracing Defeat*, 1999, Norton Co, ISBN 978-0-393-32027-5

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* CiNii: DA00225383
* ISNI: 0000 0000 2323 3334
* LCCN: n81092386
* NDL: 00084636
* SNAC: w66z587p
* VIAF: 50551238
* WorldCat: lccn-n81092386

 |