**Haakon Sigurdsson;** (Eski Norsça: Hákon Sigurðarson Eski Norsça telaffuz: [ˈhɑːˌkon ˈsiɣˌurðɑz̠ˌson], Norveççe: Håkon Sigurdsson; y. 937–995), **Haakon Jarl** (Eski Norsça: *Hákon jarl*) olarak da bilinir, yaklaşık 975'ten 995'e kadar Norveç'in *De facto* hükümdarıdır. Bazen **Güçlü Haakon** olarak da isimlendirilir. Ancak *Ágrip* ve *Historia Norwegiæ* daha az gurur verici bir isim olan *Kötü Haakon* (Hákon Illi) kullanır.

Arka plan
---------

Haakon, Lade Kontu Sigurd Haakonsson'un oğlu ve Trøndelag ile Hålogaland'ın hükümdarıdır. Annesi, Møre Kontu Tore Ragnvaldsson'un kızı Bergljot Toresdatter'dı. Adam von Bremen, "Ivar'ın (ya İvar Ragnarsson ya da Ivar Vidfamne ) soyundan olduğunu ve bir dev ırkından geldiğini" yazar. Destanlarda Haakon, Odin'in oğlu Sæming'in ilahi soyundan geldiğini iddia edilir. İsveç'teki Hakon Jarl Rün Taşları ona gönderme yapıyor olabilir.

Hükümdarlığı
------------

 *Haakon Jarl ve Gri Kürklü Harald'un kardeşleri arasındaki muharebe,* Christian Krogh (1899)
 *Haakon Jarl din adamlarına kıyıya dönmelerini emrediyor*, Christian Krogh (1899)
Haakon, babasının 961'de Kral Gri Kürklü Harald'ın adamları tarafından öldürülmesinin ardından *kont* olmuştur. Haakon Jarl, Danimarka'ya kaçmak zorunda kalana kadar Kral Harald ile bir süre savaşmış ve burada Mavi Diş Harald Harald ile Gri Kürklü Harald'a karşı komplo kurmuştur.

İkili, 971 civarında Gri Kürklü Harald'ın ölümünü ayarlamış ve ardından Mavi Diş Harald, üvey oğlunu yeni Danimarka tımarlarına yatırım yapmaya davet etmiştir. Haakon Jarl ile Gri Kürklü Harald'ın hayatta kalan kardeşleri arasında iç savaş çıkmış, ancak Haakon galip gelmiştir. Bundan sonra Haakon Jarl, Norveç'i Mavi Diş Harald'ın tebaası olarak yönetmiş, ancak gerçekte bağımsız bir hükümdar olarak görev yapmıştır. Harald adına Götaland'a saldırmış ve hükümdarı Ottar Jarl'ı öldürmüştür.

973-974 civarında, Kutsal Roma İmparatoru II. Otto'ya karşı savunmasında Danimarka'dan Mavi Diş Harald'a yardım etmek için Danimarka'ya gitmiştir. Otto'nun güçleri, Harald'ın Alman boyunduruğunu kırma girişimine başarıyla karşı çıkmışlardır. Bundan sonra Haakon, Danimarka'ya vergi ödememiştir.

980'de Ruthenian kuzeni Büyük Vladimir'e Novgorod'u I. Yaropolk'dan geri almada yardım etmiştir.

Haakon, 975 civarında Mavi Diş Harald'ın onu vaftizi kabul etmeye zorlamasından ve Hıristiyanlığı yaymak üzere Norveç'e götürmesi için din adamlarını görevlendirmesinden sonra bile, eski İskandinav tanrılarına güçlü bir şekilde inanmaya devam etmiştir. Haakon'un gitmesi için uygun bir rüzgar geldiğinde din adamlarına karaya dönmelerini emretmiş ve Danimarka'ya olan bağlılığını bozmuştur. 977'de I. Vladimir, Novgorod'u kurtarmasına yardımcı olmak için toplayabildiği kadar Viking savaşçısını toplayarak ona kaçmşı ve ertesi yıl dönüşünde I. Yaropolk'a karşı yürümüştür. 986'da, efsanevi Jomsvikingler'in liderliğindeki Danimarka işgal filosu Hjörungavágr Muharebesi'nde yenilgiye uğratılmıştır.

995'te, Güzel Saçlı Harald'ın soyundan Olaf Tryggvason'un geldiği sırada Haakon ve Trøndelag arasında bir tartışma çıkmıştır. Haakon hızla tüm desteğini kaybetmiş ve Melhus'taki Rimul çiftliğindeki domuz ahırında saklanırken kendi kölesi ve arkadaşı Tormod Kark tarafından öldürülmüştür. Jarlshola, Melhus'ta, Haakon Jarl ve Tormod Kark'ın Rimul'daki meşhur cinayetten önceki son gecelerinde saklandıkları yer olduğu düşünülen yerdir. Onun ölümünden sonra Haakon Jarl'ın iki oğlu Eirik Håkonson ve Sveinn Hákonarson, korunmak için İsveç kralı Olof Skötkonung'a kaçmışlardır.

Bir dizi (metinsel olarak ilgili) kaynak, Earl Haakon'un, ister soyluların ister halktan kişilerin kızları olsun, kadınlara tecavüz etmeyi tercih ettiğini anlatır.

Çocuklar
--------

* Erik Haakonsson (960'lar - 1020'ler), Svolder Muharebesi'nde babasının intikamını alacak ve ardından üvey kardeşi Sveinn Hákonarson ile Norveç'i yönetecekti.
* Sweyn Haakonsson (ö. 1016), Norveç'in eş hükümdarı
* *Yngvars destanı víðförla'ya* göre Aud Haakonsdottir, İsveç kralı Muzaffer Erik ile evlendi.
* Bergljót Haakonsdottir, Einar Tambarskjelvar ile evlendi
* Sigrid Haakonsdottir, Oppland Kontu Ivar Hvide'nin annesi
* Sigurd Haakonsson
* Ragnhild Haakonsdatter
* Erling Haakonsson
* Erland Haakonsson
* Hemming Haakonsson
* Ramvieg Haakonsdatter

**Kaynak:** Foundation for Medieval Genealogy

Şairler
-------

 *Haakon Jarl, Jomsviking'lere karşı zafer haberini alırken,* Christian Krogh (1899)
*Skáldatal'a* göre Haakon'un sarayında şu şairler vardı:

* Eyvindr Finnsson
* Einarr skálaglamm
* Tindr Hallkelsson
* Skafti Þóroddsson
* Þórólfr munnr
* Eilífr Guðrúnarson
* Vigfúss Víga-Glúmsson
* Şorleifr jarlsskáld
* Hvannár-Kálfr

Korsvikaspillet
---------------

Haakon Jarl, her yıl Trondheim'daki Korsvika'daki Korsvikaspillet festivalinde gerçekleştirilen *Håkon og Kark'ın* merkezi figürüdür. Oyun, Snorri Sturluson'un Saga'larda canlandırdığı Haakon Jarl ve Tormod Kark'ın hikâyesine dayanmaktadır. İlk oyun, 1989 yılında Lade Kilisesi'nin ( *Lade kirke* ) 800. yıl dönümü dolayısıyla yapılan ve iki yıl sonra tekrarlanan şiirsel bir tabloydu. 1995 yılında Idar Lind yeni bir senaryo yazmıştır. Müzik Frode Fjellheim tarafından bestelenmiştir.

Birincil kaynaklar
------------------

Haakon Jarl'ın kaynak temelleri dikkate değerdir. *Heimskringla'daki* Snorri Sturluson, *Ágrip af Nóregskonungasögum* ve daha fazlası dahil olmak üzere birçok destanda yer almıştır. *Hallfreðar sagasına* göre şair Hallfreðr, *kavanozun* üzerine bir *skald* besteledi. Hallfreðr'in *Skáldskaparmál'daki* birkaç ayrık kıtasının genellikle bu kayıp şiire ait olduğu düşünülmektedir.

Oehlenschläger trajedisi
------------------------

Haakon Jarl'ın hayatı, Danimarkalı şair Adam Oehlenschläger tarafından, Snorri'nin *Heimskringla'sını* okuduktan sonra 1805'te Halle'de kaldığı sırada altı hafta içinde yazdığı trajedisi *Hakon Jarl'da* edebi açıdan ele alınmıştır. Konu paganizm ile Hıristiyanlık arasındaki çatışmadır. J. C. Lindberg tarafından İngilizceye çevrilmiş baskısı vardır. Oehlenschläger'in oyunu daha sonra Smetana'nın senfonik şiiri *Hakon Jarl'ın* temelini oluşturmuştur.

Kaynakça
--------

1. ↑  Adam von Bremen, *Gesta Hammaburgensis Ecclesiae Pontificum* II xxv (§ 22), tr. Francis J. Tschan, *History of the Archbishops of Hamburg-Bremen*. New York, 1959.
2. ↑   Sturluson, Snorri ; Eiríkr Magnúson (trans.) ; *Óláfs saga Tryggvasonar*, chapters 12 to 14, in *Heimskringla. History of the Kings of Norway*, 1905
3. ↑  "Den hellige Vladimir av Kiev (~956–1015)". 23 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2024.
4. ↑  *Haakon Sigurdsson, Jarl of Lade* (The Unification of Norway ca. 820 to ca. 1020 AD) 23 Nisan 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
5. ↑  Bakınız John McKinnell, ‘On Heiðr’, *Saga-Book of the Viking Society*, 25 (2001), 394-417, www.vsnrweb-publications.org.uk/Saga-Book XXV.pdf#page=420.
6. ↑   Yukarıdaki metinlerin bir veya birden fazla yerinde şu anda belirtilen kamu malı kaynaktan metinler bulunmaktadır: |}}Gisle Bothne (1920). "Hakon Jarl". Rines, George Edwin (Ed.). *Encyclopedia Americana*.
7. ↑  DeLong, Kenneth (1998). "Hearing His Master's Voice: Smetana's 'Swedish' Symphonic Poems and their Lisztian Models" in Michael Saffle (ed.), *Liszt and His World*, pp. 295–334. Pendragon Press.

Diğer kaynaklar
---------------

* Foote, P. G. and D. M. Wilson (1970) *The Viking Achievement* (Macmillan Company) 978-0-312-03510-5
* Gjerset, Knut (1915) *History of The Norwegian People* (Macmillan Company) 978-0-217-93246-2
* Jones, Gwyn (1973) *A History of the Vikings* (Oxford University Press) 0-19-285063-6
* Krag, Claus (2000) *Norges historie fram til 1319* (Universitetsforlaget) 978-82-00-12938-7
* Larsen, Karen (1948) *A History of Norway* (Princeton University Press) 978-0-691-05127-7
* Stylegar, F.A. (2013) *Håkon jarl* (Spartacus forlag) 978-82-430-0579-2

Dış bağlantılar
---------------

* Korsvikaspillet: Håkon og Kark

| * g
* t
* d
Norveç hükümdarları |
| --- |
| I. Özgür NorveçYabancı ve kraliyet dışıhükümdarlar eğik,tartışmalı olanlarsaparantezle gösterilmiştir | 

|  |  |
| --- | --- |
| 872-1387 | 
* I. Harald
* I. Erik
* I. Haakon
* II. Harald
* *I. Harald* d & *Haakon Sigurdsson* n
* I. Olaf
* *Sweyn* di & *Erik Haakonsson* n & *Sweyn Haakonsson* n
* II. Olaf
* *Knut* di & *Haakon Ericsson* n & *Sweyn Knutsson* n (*Ælfgifu* n)
* I. Magnus d
* III. Harald
* II. Magnus
* III. Olaf
* Haakon Magnusson
* III. Magnus
* Olav Magnusson
* I. Øystein
* I. Sigurd
* IV. Harald
* IV. Magnus
* II. Sigurd
* I. Inge
* II. Øystein
* (Magnus Haraldsson)
* II. Haakon
* V. Magnus
* Sverre
* III. Haakon
* (Guttorm)
* II. Inge
* IV. Haakon
* (Haakon)
* VI. Magnus
* II. Erik
* V. Haakon
* IV. Magnus s
* VI. Haakon s
* IV. Olaf d

 |

 |
| Kalmar Birliği | 

|  |  |
| --- | --- |
| 1387-1523 | 
* Margaret ds
* III. Erik ds
* Bavyeralı Christopher ds
* *I. Karl* s
* I. Christian ds
* Johan ds
* II. Christian ds

 |

 |
| Danimarka-Norveç | 

|  |  |
| --- | --- |
| 1524-1814 | 
* I. Frederik d
* III. Christian d
* II. Frederik d
* IV. Christian d
* III. Frederik d
* V. Christian d
* IV. Frederik d
* VI. Christian d
* V. Frederik d
* VII. Christian d
* VI. Frederik d

 |

 |
| II. Özgür Norveç | 

|  |  |
| --- | --- |
| Yalnız 1814 | 
* VIII. Christian

 |

 |
| İsveç'le birlik | 

|  |  |
| --- | --- |
| 1814-1905 | 
* II. Karl s
* III. Karl s
* I. Oscar s
* XV. Karl s
* II. Oscar s

 |

 |
| III. Özgür Norveç | 

|  |  |
| --- | --- |
| 1905'ten beri | 
* VII. Haakon
* V. Olav
* V. Harald

 |

 |
| 
* n Naip
* d Ayrıca Danimarka hükümdarı
* i Ayrıca İngiltere hükümdarı
* s Ayrıca İsveç hükümdarı

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 13062315
* GND: 1060272504
* ISNI: 0000 0004 3427 4261
* SUDOC: 178084182
* VIAF: 308313473
* WorldCat: viaf-308313473

 |