**Feminizm tarihi,** kadınlara eşit hakların sağlanmasını amaçlayan hareketlerin ve ideolojilerin kronolojik veya tematik anlatılarını içerir. Dünyanın dört bir yanındaki feministlerin sebepleri, hedefleri ve niyetleri ; zamana, kültüre ve ülkeye bağlı olarak değişmiş olsa da çoğu Batılı feminist tarihçi, kadın haklarını elde etmek için çalışan tüm hareketlerin, feminizm terimini kendilerine uygulamamış olsalar (ya da uygulamasalar) bile feminist hareket olarak değerlendirilmeleri [*kimin tarafından?*] gerektiğini iddia ediyorlar. Diğer bazı tarihçiler "feminist" terimini modern feminist hareket ve onun devamıyla sınırlandırır ve daha önceki hareketleri tanımlamak için "protofeminist" etiketini kullanır.

Modern Batı feminist tarihi, alışılmış analizde, her biri önceki ilerlemeye dayalı olarak biraz farklı amaçları olan üç zaman dilimine veya "dalgalara" bölünmüştür:

* 19. yüzyıl ve 20. yüzyılın başlarındaki birinci dalga feminizm, kadınların oy hakkı başta olmak üzere yasal eşitsizlikleri tersine çevirmeye odaklandı.
* İkinci dalga feminizm (1960'lar-1980'ler) tartışmayı kültürel eşitsizlikleri, cinsiyet normlarını ve kadınların toplumdaki rolünü içerecek şekilde genişletti.
* Üçüncü dalga feminizmi (1990'lar-2000'ler), üçüncü dalgacılar tarafından ikinci dalganın hem bir devamı hem de algılanan başarısızlıklarına bir yanıt olarak değerlendirilen çeşitli tür feminist faaliyetlerin dahil olduğu dalgadır.

"Dalgalar" kurgusu feminizmin tarihini tanımlamak için yaygın olarak kullanılmış olsa da, kavram aynı zamanda Beyaz olmayan feministler tarafından birkaç ünlü şahsiyete, beyaz burjuva kadınının bakış açısına ve popüler olaylara odaklanmayı seçerek "dalgalar" arasındaki tarihi görmezden geldiği ve sildiği için ve "ırkçı" ve "sömürgeci" olduğu düşünüldüğü için eleştirildi.

Erken feminizm
--------------

 Christine de Pizan kitabını Bavyera Kraliçesi Isabeau'ya sunuyor.
Feminist hareketin varlığından önce kadın eşitliğini tartışan veya ilerleten insanlar ve aktivistler bazen *protofeminist* olarak etiketlenir. Bazı akademisyenler bu terimi, daha önceki katkıların önemini azalttığına veya feminizmin *protofeminist* veya *postfeminist* gibi terimlerin ima ettiği gibi tek, doğrusal bir tarihe sahip olmadığına inandıkları için eleştiriyorlar.

Yaklaşık 24 yüzyıl önce, Platon, Elaine Hoffman Baruch'a göre, "kadınların en yüksek sınıfın üyeleri olduklarını savunarak tamamen siyasi ve cinsel eşitliğini savundu, bu sınıf ... yöneten ve savaşanlar"

Tamil bir Azize olan Andal, 7. veya 8. yüzyıl civarında yaşadı. Tiruppavai'yı yazmasıyla tanınır.  Andal, Goda Mandali gibi kadın gruplarına ilham verdi. Vishnu'yla olan ilahi evliliği, bazıları tarafından feminist bir eylem olarak görülüyor, çünkü bu onun düzenli bir eş olma görevlerinden kaçınmasına ve özerklik kazanmasına izin verdi.

### Rönesans Feminizmi

İtalyalı-Fransız yazar Christine de Pizan (1364 – c. 1430), *The Book of the City of Ladies* ve *Epître au Dieu d'Amour* (*Epistle to the God of Love*) kitaplarının yazarı, Simone de Beauvoir tarafından kadın düşmanlığını kınayan ve cinsiyetler arası ilişkiler hakkında yazan ilk kadın olarak anılıyor. Başka erken feminist yazarlar arasında 16. yüzyıldan Heinrich Cornelius Agrippa, Modesta di Pozzo di Forzi, ve Jane Anger, 17. yüzyıl yazarları İngiltere'den Hannah Woolley, Meksika'dan Juana Inés de la Cruz, Marie Le Jars de Gournay, Anne Bradstreet, Anna Maria van Schurman ve François Poullain de la Barre var. Kadınların gerçek aydınlar olarak öne çıkmaya başlamaları İtalya hümanizminde de öne çıktı. Cassandra Fedele, hümanist bir gruba katılan ilk kadındı ve kadınlar üzerindeki daha büyük kısıtlamalara rağmen çok şey başardı.

Rönesans'taki kadın savunusu, çeşitli edebi türlerde ve merkezi bir eşitlik iddiasıyla Avrupa genelinde mevcuttur. Feministler, giderek ekonomik mülkiyet adaletsizliği temaları söylemine yol açan ilkelere başvurdular. Toplumu dişilleştirmek, o dönemde kadınlar için hem kadınlara hem de erkeklere fırsatlar sunan birbirine bağımlı ve hiyerarşik olmayan sistemler yaratmak için edebiyatı kullanmanın bir yoluydu.

Erkekler ayrıca, Antonio Cornazzano, Vespasiano de Bisticci ve Giovanni Sabadino degli Arienti de dahil olmak üzere, kadınların erkeklerle eşit olarak rekabet edebilecek kapasitede olduğunu savunma tarihinde önemli bir rol oynamıştır. Castiglione, kadının ahlaki karakterini ve geleneklerin kadınların aşağılık görünümünde hatalı olduğunu savunma eğilimini sürdürüyor. Ancak eleştiri, toplumsal değişimin savunuculuğunun olmaması, onu siyasi alanın dışında bırakması ve geleneksel ev içi rollere terk etmesidir. Buna rağmen birçoğu, kadınların siyasi alana dahil edilmesinin eğitimlerinin doğal bir sonucu olacağını savunmuşlardı. Ayrıca bu erkeklerden bazıları, aydın kadınları tarihi kayıtların dışında bırakarak, bilgi eksikliğinden erkeklerin suçu olduğunu belirtmektedirler.

İngiliz dilindeki en önemli 17. yüzyıl feminist yazarlarından biri, Newcastle-upon-Tyne Düşesi Margaret Cavendish'ti. Bilgisi, "Yeni Kale'nin şu anki Hollandalısı, herhangi bir zamanında Talimattan ziyade, kendi Dehası tarafından, birçok ciddi Yetişkin Adamı geride bırakıyor "diye yazan proto-feminist Bathsua Makin gibi bazıları tarafından tanındı ve kadınların eğitim yoluyla ne hale gelebileceğinin en iyi örneği kabul edildi.

### 17. yüzyıl

Margaret Fell'in en ünlü eseri, kadın bakanlığı için kutsal kitaba dayalı bir argüman olan ve 17. yüzyılda kadınların dini liderliğine ilişkin en önemli metinlerden biri olan "Kadınların Konuşması Gerekçeli"dir. Bu kısa broşürde Fell, cinsiyetlerin eşitliği konusundaki argümanını Quakerizmin temel öncüllerinden birine, yani manevi eşitlik üzerine dayandırdı. Onun inancı, tüm insanları Tanrı'nın yarattığıydı, bu nedenle hem erkekler hem de kadınlar sadece İç Işığa sahip değil, aynı zamanda peygamber olma yeteneğine de sahipti. Fell bir "feminist öncü" olarak tanımlanıyor.  4 Nisan 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

18. yüzyıl: Aydınlanma Çağı
---------------------------

Aydınlanma Çağı, seküler entelektüel akıl yürütmenin ve felsefi yazının yaygınlaşmasıyla karakterize ediliyor. Birçok Aydınlanma filozofu, Jeremy Bentham (1781), Marquis de Condorcet (1790) ve Mary Wollstonecraft (1792) dahil olmak üzere kadınların haklarını savundu. Feminist görüşleri dile getiren diğer önemli yazarlar arasında Abigail Adams, Catharine Macaulay,  ve Hedvig Charlotta Nordenflycht vardı.

### Jeremy Bentham

İngiliz faydacı ve klasik liberal filozof Jeremy Bentham, on bir yaşında reformist olarak kariyerini seçmesinin nedeninin kadınların yasal olarak daha aşağı bir konuma yerleştirilmesi olduğunu söyledi. Amerikalı eleştirmen John Neal ise 1825 ve 1827 yılları arasındaki iletişimleri sırasında Bentham'ı kadın hakları sorunları üzerine çalışmaya ikna ettiğini söylüyor. Bentham, oy verme ve hükûmete katılma hakları da dahil olmak üzere cinsiyetler arasında tam bir eşitlik için konuştu. Erkekler ve kadınlar arasındaki asimetrik cinsel ahlaki standartlara karşı çıktı.

*Bentham, Ahlak ve Yasama İlkelerine Giriş* kitabında (1781) birçok ülkenin ortak uygulama olarak kadınların haklarını zayıf zihinleri olduğu düşüncesiyle reddetmelerini şiddetle kınadı. Bentham, yetenekli kadın vekillere birçok örnek verdi.

### Marqius de Condorcet

Nicolas de Condorcet, matematikçi, önde gelen bir Fransız Devrimci, cumhuriyetçi, Voltaire'in ruhban karşıtlığının destekçisi klasik liberal bir politikacıydı. Aynı zamanda, 1780'ler için olağandışı olacak bir şekilde kadınların eşitliği ve köleliğin kaldırılması da dahil olmak üzere, insan haklarının şiddetli bir savunucusuydu. 1790'daki yeni hükûmette kadınların oy hakkını *De l'admission des femmes au droit de cité* (*Kadınlar İçin Vatandaşlık Haklarına Kabul İçin)* ve *Journal de la Société de 1789'de* yazdığı bir makale ile savundu.

### Olympe de Gouges ve Bir Deklarasyon

De Condorcet'in 1789 ve 1790'da Ulusal Meclis'e tekrarlanan, ancak başarısız olan başvurularının ardından, Olympe de Gouges (Gerçeğin Dostları Derneği ile birlikte) 1791'de Bu, Fransız Devrimci hükûmetinin kadınların doğal ve siyasi haklarını tanıması için başka bir savunmaydı. De Gouges, Beyannameyi İnsan (Erkek) ve Yurttaş Hakları Bildirgesi'nin *düzyazısında yazdı ve erkeklerin Fransız nüfusunun yarısından fazlasını eşitliğe* dahil etmedeki başarısızlığını neredeyse taklit etti. *Bildirge, hedeflerine hemen ulaşmamış olsa da, A Vindication of the Rights of Woman* ve *A Deklarasyonu* gibi belgelerde görüldüğü gibi, feministlerin hükûmetlerini eşitlik konusundaki başarısızlıklarından dolayı hicvedebilecekleri bir tarz için bir emsal oluşturdu.

### Wollstonecraft

 *Kadın Haklarının Savunusu'nun* ilk baskısı
Belki de zamanın en çok alıntı yapılan feminist yazarı, genellikle ilk feminist filozof olarak nitelendirilen Mary Wollstonecraft'tı. *A Vindication of the Rights of Woman* (1792), kadınları soylularla, toplumun seçkinleriyle (şımartılmış, kırılgan, entelektüel ve etik tembellik tehlikesi altındaki) karşılaştırmasıyla modern standartlara göre tarihi geçmiş görülebilecek olmasına rağmen, açık bir şekilde feminist olarak adlandırılabilecek ilk çalışmalardan biridir. Wollstonecraft, kadınların eğitimini ve yetiştirilmesini, tipik olarak erkek bakış açısının dikte ettiği bir öz imaja dayalı sınırlı beklentilerini yaratmak olarak tanımladı. Algılanan tutarsızlıklarına rağmen (Miriam Brody "İki Wollstonecraft"a atıfta bulundu) kolay cevapları olmayan sorunları yansıtsa da, bu kitap feminist düşüncenin temel taşlarından biri olmaya devam ediyor.

Wollstonecraft, iki cinsiyetin de eşitsizliğe katkıda bulunduğuna inanıyordu. Kadınların erkekler üzerindeki hatırı sayılır gücünü kabul etti ve toplumsal tutumlarda gerekli değişiklikleri sağlamak için iki cinsiyete de eğitim verilmesi gerektirdiğinde karar kıldı. Mütevazı kökenleri ve yetersiz eğitimi göz önüne alındığında, kişisel başarıları Wollstonecraft'ın kendi kararlılığını gösteriyor. Wollstonecraft, kendisini ve ona benzeyenleri "kalemin Amazonları" olarak tanımlayan Samuel Johnson'ın alay konusu oldu. Johnson, Hester Thrale ile olan ilişkisine dayanarak, kadınların zekası veya eğitiminden değil, erkeklerin yazı alanına taşmasından şikayet etti. Birçok yorumcu için Wollstonecraft, eşitlik feminizminin ilk belirlenmesini veya toplumdaki kadın rolünün reddini temsil ediyor.

19. yüzyıl
----------

A Famous Author Helen Kendrick Johnson, poses mid-19th century. Yazar ve bilim insanı Helen Kendrick Johnson, kadınların oy hakkına karşı çıktı.
### Kadın İdeali

19. yüzyıl feministleri, Viktorya dönemi kadının "olması gereken" rolü ve "evde oturma" imajının tehlikeli ve yaygın kabulü de dahil olmak üzere kültürel eşitsizliklere tepki gösterdiler. Viktorya dönemi ideali, her zaman gerçekte olmasa da, teoride çok açık bir şekilde tanımlanmış kadın ve erkekler için "ayrı küreler" ikilemini yarattı. Bu ideolojide erkekler kamusal alanı (işçilik ve siyaset alanı), kadınlar ise özel alanı (evin ve çocukların alanını) işgal edecekti. "Evlilik Kültü" olarak da adlandırılan bu "dişil ideal*, Bayan Beeton'ın Hanehalkı Yönetimi Kitabı* ve Sarah Stickney Ellis'in kitapları gibi Viktorya dönemi davranış kitaplarında simgelenmiştir. *Evdeki Melek* (1854) ve Coventry Patmore ve Maria del Pilar Sinués de Marco'nun en çok satan eserleri *El ángel del hogar*, Viktorya dönemi kadın idealini sembolize etmeye başladı. Kraliçe Victoria, özel mektuplarında "'Kadın Haklarının' çılgın, kötü budalalığı" olarak tanımladığı feminizm kavramını bizzat küçümsedi*.*

### Kurgusal Eserlerde Feminizm

Jane Austen yüzyılın başlarında eserlerinde kadınların kısıtlı yaşamlarından bahsederken, Charlotte Brontë, Anne Brontë, Elizabeth Gaskell ve George Eliot, kadınların sefaletini ve hayal kırıklıklarını tasvir ettiler. Otobiyografik romanı *Ruth Hall'da* (1854), Amerikalı gazeteci Fanny Fern, kocasının zamansız ölümünden sonra bir gazete köşe yazarı olarak çocuklarına bakmak için verdiği mücadeleyi anlatıyor. Louisa May Alcott, genç bir kadının iki eşli kocasından kaçma ve bağımsız olma girişimleri hakkında güçlü bir feminist roman *A Long Fatal Love Chase*'i yazdı

Erkek yazarlar da kadınlara yönelik haksızlıklar hakkında yazdılar. George Meredith, George Gissing, ve Thomas Hardy'nin romanları ve Henrik Ibsen'in oyunları, kadınların çağdaş durumunu özetledi. George Meredith'in eseri *Diana of the Crossways* (1885) Caroline Norton'un yaşam öyküsüdür. Bir eleştirmen daha sonraları Ibsen'in oyunlarını "feminist propaganda" olarak nitelendirdi.

### John Neal

Color oil painting of the bust of a young white man with light brown short wavy hair and a plain countenance. John Neal
John Neal, Amerika'nın ilk kadın hakları öğretmeni olarak hatırlanıyor. 1823'ten itibaren ve en azından 1869'a kadar devam eden bir şekilde, Amerika Birleşik Devletleri ve Büyük Britanya'daki feminist meseleleri ilerletmek ve savunmak için dergi makalelerini, kısa öyküleri, romanları, topluluk önünde konuşmayı, siyasi örgütlenmeyi ve kişisel ilişkilerini kullandı. Erkekler ve kadınlar arasında entelektüel eşitliği savundu, evlilikte kadınların erkek himayesine girmesine karşı savaştı ve kadınlar için oy hakkı, eşit maaş, daha iyi eğitim ve çalışma koşulları talep etti. Neal'ın 1820'lerdeki ilk feminist denemeleri, Mary Wollstonecraft, Catharine Macaulay, Judith Sargent Murray ve Seneca Falls Convention dönemi ardılları olan Sarah Moore Grimké, Elizabeth Cady Stanton ve Margaret Fuller arasındaki entelektüel boşluğu dolduruyor. Kadın feminist düşünürlere yöneltilen birçok yaygın saldırı biçiminden yalıtılmış bir erkek yazar olarak, Neal'ın savunuculuğu, alanı İngiltere ve ABD'de ana akıma geri getirmede çok önemliydi.

*Blackwood's Magazine* (1824-1825) için yazdığı denemelerde Neal, kadınların oy hakkı için çağrıda bulundu ve "kadınların *erkeklerden daha aşağı* olmadığını, yalnızca *entelektüel özellikleri bakımından erkeklerden farklı olduğunu* "ve "kadınlara, erkeklere davranıldığı biçimde davranılmasının sağduyunun bir gerekliliği olduğunu "savundu. *The Yankee* dergisinde (1828-1829), kadınlar için ekonomik fırsatlar talep etti ve "Her yaştan kadının, ekmek için evlenmek zorunda kalmadan geçinebilecekleri bir günün gelmesini umuyoruz." Neal, 1843'te New York'un en büyük oditoryumu olan Broadway Tabernacle'da yaklaşık 3.000 kişilik bir kalabalığın önünde "Kadın Hakları" başlıklı en geniş katılımlı konferansında konuştu. Neal, hem Maine'de hem de ABD'de ulusal düzeyde, İç Savaş'ı takip eden yaşlılığında kadınların oy hakkı hareketiyle daha da belirgin bir şekilde ilgilendi,Elizabeth Cady Stanton'ın ve Susan B. Anthony'nin Ulusal Kadına Oy Hakkı Derneği'ni destekleyerek, çıkardıkları gazete *Devrim'e* yazılar yazdı. Stanton ve Anthony, onun ölümünün ardından çalışmalarını *Kadın Oy Hakkı Tarihi'nde tanıdılar.*

### Marion Reid ve Caroline Norton

19. yüzyılın başında, muhalif feminist seslerin sosyal etkisi çok azdı veya hiç yoktu.[*kaynak belirtilmeli*] Siyasi veya sosyal düzende çok az değişiklik işareti vardı ve tanınabilir bir kadın hareketi olduğuna dair herhangi bir kanıt yoktu. Marion Reid'in kadınlar için sınırlayıcı ve baskıcı olarak tanımladığı, daha katı bir sosyal modelin ve davranış kurallarının ortaya çıkışına paralel olarak, yüzyılın sonunda kolektif kaygılar bir araya gelmeye başladı. Kadınsı erdeme artan vurgu, bir kadın hareketi çağrısını kısmen harekete geçirirken, bu rolün kadınlar üzerinde neden olduğu gerilimler, 19. yüzyılın başlarındaki pek çok feministi şüphe ve endişeyle sarstı, karşıt görüşleri ateşledi.

İskoçya'da Reid, kadınların oy hakları da dahil olmak üzere kadın hakları için transatlantik bir Batı gündemi öneren *Kadın için bir Yalvarış metnini yayınladı.*.

Caroline Norton, İngiliz yasalarında değişiklik yapılmasını savundu. İstismarcı bir evliliğe girdikten sonra kadınlar için yasal hakların olmadığını keşfetti. Kraliçe Victoria'ya yaptığı çağrıdan ve ilgili aktivizmden elde edilen tanınırlık, evli kadınları ve çocuk velayeti konularını tanımak ve bunlara uyum sağlamak için İngiliz yasalarının değiştirilmesine yardımcı oldu.

**Florence Nightingale and Frances Power Cobbe**

 Florence Nightingale
Norton dahil birçok kadın örgütlü hareketlere karşı temkinli olsa da, onların eylemleri ve sözleri genellikle bu tür hareketleri motive etti ve onlara ilham verdi. Bunların arasında, kadınların erkeklerin tüm potansiyeline sahip olduğu, ancak fırsatların hiçbirine sahip olmadığı inancıyla, onun hikâyeli hemşirelik kariyerine yön veren Florence Nightingale de vardı. O zamanlar, kadınsı erdemleri, 1800'lerin ortalarında kadın başarısının kabul edilmesine karşı önyargının bir örneği olan yaratıcılığı üzerinde vurgulandı.

Farklı ideolojiler nedeniyle feministler her zaman birbirlerinin çabalarını desteklemediler. Harriet Martineau ve diğerleri Wollstonecraft'ın katkılarını tehlikeli buldular, açık sözlülüğünü kınadılar, ancak Martineau'nun Amerika Birleşik Devletleri'nde tanık olduğu kölelik karşıtı kampanyayı mantıklı olarak kadınlara uygulanması gereken bir kampanya olarak değerlendirdiler. Onun *Society in America'sı* çok önemliydi, onu davalarını almaya çağıran kadınların hayal gücünü yakalamıştı.

 Frances Cobbe
Anna Wheeler, Fransa'da çalışırken Saint Simoncı sosyalistlerden etkilendi. Oy hakkını savundu ve Muhafazakar lider Benjamin Disraeli'nin dikkatini Jeremy Bentham ile eşit derecede tehlikeli bir radikal olarak çekti. Daha sonra, kadınlar için tam hak eşitliğini savunmak için İngilizce olarak yayınlanan ilk çalışmayı, 1825 "İnsan Irkının Bir Yarısının Temyizi"ni yazan erken dönem sosyalist ve feminist savunucu William Thompson'a ilham verecekti.

Önceki yüzyılların feministleri, kadınların eğitimden dışlanmasını aile içinde küme düşmelerinin ve toplumsal ilerlemeyi reddetmelerinin temel nedeni olarak gördüler, bunun yanında kadınların 19. yüzyıldaki eğitimi daha iyi değildi. Frances Power Cobbe, diğerlerinin yanı sıra, evlilik ve mülkiyet hakları ve aile içi şiddetin yanı sıra dikkat çeken bir konu olan eğitim reformu çağrısında bulundu.

Britanya'da Martineau ve Cobbe ve Amerika'da Margaret Fuller gibi kadın gazeteciler, onları diğer kadınları etkileyebilecek bir konuma getiren gazetecilik istihdamı elde ediyorlardı. Cobbe, "Kadın Hakları"nı sadece soyut olarak değil, tanımlanabilir bir mücadele olarak ele alırdı.

### Langham Place Hanımları

Barbara Leigh Smith ve arkadaşları, 1850'lerde Londra'daki Langham Place'de reformu gerçekleştirmek için gerekli olan birleşik kadınların sesini tartışmak üzere düzenli olarak bir araya geldiler. Bu "Ladies of Langham Place", Bessie Rayner Parkes ve Anna Jameson'u içeriyordu. Eğitim, istihdam ve medeni hukuka odaklandılar. Sebeplerinden biri, 1855 tarihli Evli Kadınların Mülkiyet Komitesi oldu.[*kaynak belirtilmeli*] Yasama reformu dilekçeleri için binlerce imza topladılar ve bu dilekçelerin bazıları başarılı oldu. Smith ayrıca Amerika'da 1848 Seneca Falls Sözleşmesine katılmıştı.

Smith ve Parkes, birlikte ve ayrı olarak, eğitim ve istihdam olanakları hakkında birçok makale yazdılar. Norton ile aynı yıl, Smith, 1854 *yılında İngiltere'nin Kadınlarla İlgili Kanunlarının Kısa Bir Özeti'nde* adaletsizliğin yasal çerçevesini özetledi. *English Women's Journal'daki* rolüyle çok sayıda kadına ulaşmayı başardı. Bu dergiye verilen yanıt , Kadın İstihdamını Destekleme Derneği'nin (SPEW) kurulmasına yol açtı. Smith'in Evli Kadınların Mülkiyet komitesi yasayı evli olmayanlar da dahil tüm kadınlar için değiştirmek üzere 26.000 imza topladı.

Harriet Taylor*,* 1851'de *Oy Hakkını* yayınladı ve aile hukukunun eşitsizlikleri hakkında yazdı. 1853'te John Stuart Mill ile evlendi ve eşi ona *Kadınların Nesneleştirilmesi* konusu hakkındaki konu materyalinin çoğunu sağladı.

Emily Davies de Langham grubuyla iletişim içindeydi ve Elizabeth Garrett ile Londra'nın dışında SPEW şubeleri kurdu.

Eğitim ve istihdamın önündeki birbiriyle ilişkili engeller, örneğin Harriet Martineau'nun 1859 *Edinburgh Journal* makalesi "Kadın Endüstrisi"nde tanımladığı gibi, 19. yüzyıl feminist reform çabalarının belkemiğini oluşturdu. Bu engeller ekonomiyle birlikte değişmedi. Ancak Martineau, pratik nedenlerden dolayı ılımlı kaldı ve Cobbe'nin aksine, ortaya çıkan oy kullanma çağrısını desteklemedi.[*kaynak belirtilmeli*]

Davies ve Langham grubu gibi kadınların eğitim reformu çabaları yavaş yavaş ilerlemeye başladı. Londra'daki Queen's College (1848) ve Bedford College (1849), 1848'den itibaren kadınlara eğitim vermeye başladı. 1862'de Davies, üniversiteleri kadınların yeni kurulan Yerel Sınavlara girmesine izin vermeye ikna etmek için bir komite kurdu ve 1865'te kısmi başarı elde etti. Bir yıl sonra *The Higher Education of* Women'ı yayımladı. Davies ve Leigh Smith, kadınlar için ilk yüksek öğrenim kurumunu kurdu ve beş öğrenci aldı. Okul daha sonra 1869'da Girton College, Cambridge, 1871'de Newnham College, Cambridge ve 1879'da Oxford'da Lady Margaret Hall oldu. Bedford önceki yıl diploma vermeye başlamıştı. Bu ilerlemelere rağmen, çok az kişi bunlardan yararlanabildi ve kız öğrenciler için hayat hala zordu.[*netleştirme gerekli*]

İngiliz suçluları yargılamak için Hint yargı yetkisini öneren bir İngiliz Hindistan tasarısı olan 1883 Ilbert Bill tartışmasında, tasarıyı destekleyen Bengalli kadınlar, tasarıya karşı çıkan İngiliz kadınlardan daha eğitimli olduklarını iddia ederek ve o zamanki Hint kadınların İngiliz kadınlara oranla daha çok diplomaları olduğunu söyleyerek yanıt verdi.

İngiliz ve Amerikalı feministler arasında devam eden diyaloğun bir parçası olarak, tıptan mezun olan ilk Amerikalı kadınlardan biri olan Elizabeth Blackwell (1849), Langham'ın desteğiyle İngiltere'de ders verdi. Sonunda Fransa'da diplomasını aldı. Garrett'ın London School Board ofisi için yürüttüğü çok başarılı 1870 kampanyası, çok kararlı kadınlardan oluşan küçük bir grubun nasıl yerel yönetim düzeyinde etkili konumlara ulaşmaya başladığının bir başka örneğidir.[*kaynak belirtilmeli*]

### Kadın kampanyaları

Kampanyalar, kadınlara yeni siyasi becerilerini test etme ve farklı sosyal reform gruplarını birleştirme fırsatı verdi. Başarıları arasında, (1882'de kabul edilen) Evli Kadınların Mülkiyet Yasası için kampanya ve kadın gruplarını ve John Stuart Mill gibi faydacı liberalleri birleştiren 1864, 1866 ve 1869 Bulaşıcı Hastalıklar Yasasını yürürlükten kaldırma kampanyası yer alıyor.

Genel olarak, kadınlar yasaların doğal eşitsizliği ve kadın düşmanlığı karşısında öfkelendiler.[*kaynak belirtilmeli*] İlk defa çok sayıda kadın fahişelik haklarını savundu. Önde gelen eleştirmenler arasında Blackwell, Nightingale, Martineau ve Elizabeth Wolstenholme vardı. Elizabeth Garrett, kız kardeşi Millicent'in aksine kampanyayı desteklemedi, ancak daha sonra kampanyanın iyi gittiğini kabul etti.[*kaynak belirtilmeli*]

Fuhuş konularında zaten deneyimli, karizmatik bir lider ve deneyimli bir kampanyacı olan Josephine Butler, 1869'da Bulaşıcı Hastalıkların Bitirilmesi için Ulusal Kadınlar Derneği'nin Çalışmaları, organize bir lobi grubunun potansiyel gücünü gösterdi. Dernek, Yasaların sadece fahişeleri değil, bariz bir cinsel çifte standardı teşvik ederek tüm kadın ve erkekleri küçük düşürdüğünü başarılı bir şekilde savundu. Butler'ın faaliyetleri birçok ılımlı kadının radikalleşmesiyle sonuçlandı. Yasalar 1886'da yürürlükten kaldırıldı.[*kaynak belirtilmeli*]

Daha küçük ölçekte, Annie Besant kibritçi kızların (kadın fabrika işçileri) hakları için ve Londra'da çalıştıkları korkunç koşullara karşı kampanya yürüttü. The Link gibi iki haftada bir yayınlanan dergilerde röportajlar yoluyla işçilerin zor koşullarını kamuoyuna duyurma çalışması, toplumsal meseleler konusunda kamuoyunun ilgilenmesini sağlayacak bir yöntem haline geldi.

19. yüzyıldan 21. yüzyıla
-------------------------

Feministler, Alice Echols'ın, *1968 New York Times Magazine,* gazeteci Martha Weinman Lear'ın "İkinci Feminist Dalga"da 12 Nisan 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. makalesinde ikinci dalga olarak adlandırılana kadar feminizm ayrı dalgalarını tanımadılar. Jennifer Baumgardner, profesör Roxanne Dunbar-Ortiz'in feminizmi dalgalara bölmeye ve bazı feministleri belirli dalgalara ayırmanın zorluğuna yönelik eleştirisini bildiriyor, yeni bir dalganın ana eleştirmenlerinin büyük ihtimalle bir önceki dalganın hayati üyeleri olabileceğini ve dalgaların daha hızlı gelebildiğini savunuyor. "Dalgalar tartışması", tarihçilerin ve diğer bilim insanlarının kadınların siyasi aktivizminin kronolojilerini nasıl oluşturduklarını etkiledi.  1 Ağustos 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

### İlk dalga

 Elizabeth Cady Stanton (oturmuş) ve Susan B. Anthony
İngilizce konuşulan dünyada 19. ve 20. yüzyılın başlarında başlayan, kadınların oy hakkı, kadınların eğitim hakları, daha iyi çalışma koşulları ve cinsiyet çifte standartlarının kaldırılmasını sağlamaya çalışan feminist faaliyet, birinci dalga feminizm olarak bilinir. "Birinci dalga" terimi, temel siyasi eşitsizliklerin ötesinde sosyal ve kültürel eşitsizliklerle savaşan daha yeni bir feminist hareketi tanımlamak "İkinci dalga" terimi kullanıldığında geriye dönük olarak ortaya çıktı. ABD'de, feminist faaliyet liderleri kadın hakları hakkında kampnya yapmadan önce, tüm ülkede köleliğin kaldırılması ve alkol karşıtı akım için kampanyalar düzenlemediler. Amerikan birinci dalga feminizmi, bazıları muhafazakar Hristiyan gruplara (Frances Willard ve Woman's Christian Temperance Union gibi), diğerleri ise ikinci dalga feminizminin çoğunun çeşitliliğine ve radikalizmine önem veren geniş bir kadın yelpazesini içeriyordu, (Stanton, Anthony, Matilda Joslyn Gage ve Stanton'ın başkanı olduğu Ulusal Kadına Oy Hakkı Derneği). Amerika Birleşik Devletleri'ndeki birinci dalga feminizmin, beyaz kadınlara Amerika Birleşik Devletleri'nde oy kullanma hakkı veren Amerika Birleşik Devletleri Anayasası'ndaki Ondokuzuncu Değişikliğin (1920) kabul edilmesiyle sona erdiği düşünülmektedir.

Kadınların eşitliği için aktivizm ABD ile sınırlı değildi. On dokuzuncu yüzyılın ortalarında İran'da, Bábi İnancının erken bir üyesi olan Táhirih, bir şair ve dini reformcu olarak aktifti. İran'da kadınların erkeklerle açıkça konuşmasının ve din adamı olmayanların din hakkında konuşmalarının tabu sayıldığı bir dönemde, toplumsal ve teolojik konularda kamusal söylemde çağın aydınlarına meydan okudu. 1848'de bir erkek topluluğunun önüne peçesiz bir şekilde çıktı ve kadın hakları üzerine bir konuşma yaparak, mevcut ahlaki düzenden radikal bir kopuşun ve yeni bir dini ve sosyal düzenin başlangıcının sinyalini verdi. Bu olaydan sonra, 1852 Ağustos'unda 35 yaşında boğularak idam edilinceye kadar Pers Hükûmeti tarafından ev hapsine alındı. İnfazı sırasında "Beni istediğin zaman öldürebilirsin ama kadınların özgürleşmesini engelleyemezsin" dediği bildiriliyor. Hayat hikâyesi hızla Avrupa çevrelerine yayıldı ve sonraki nesil İranlı feministlere ilham verecekti. Bahá'í Dini üyeleri, onu ilk kadın oy hakkı şehidi ve kadın ve erkek eşitliğinin ilerlemesinde korkusuzluk ve cesaret örneği olarak kabul ediyor.

Louise Dittmar, 1840'larda Almanya'da kadın hakları için kampanya yürüttü. Zaman olarak daha sonra geç olsa da, Fusae Ichikawa kendi ülkesi Japonya'da kadınların oy hakkı için kampanya yürüten kadın aktivistlerin ilk dalgasındaydı. Mary Lee, 1894'te kadınlara oy hakkı veren ilk Avustralya kolonisi olan Güney Avustralya'daki oy hakkı hareketinde aktifti. Yeni Zelanda'da Kate Sheppard ve Mary Ann Müller, 1893'e kadar kadınların oy hakkını elde etmek için çalıştılar.

 On Dokuzuncu Yasa Değişikliği
Amerika Birleşik Devletleri'nde, 1830'ların kölelik karşıtı kampanyası, hem ideolojik olarak feminizmle uyumlu bir dava hem de daha sonraki feminist siyasi örgütlenme için bir plan olarak hizmet etti. Kadınları dışlama girişimleri yalnızca inançlarını güçlendirdi.[*kaynak belirtilmeli*] Sarah ve Angelina Grimké, kölelerin kurtuluşundan kadınların kurtuluşuna hızla geçiş yaptı. Dönemin en etkili feminist yazarı, *1845'te Woman in the Nineteenth Century adlı eseriyle* renkli gazeteci Margaret Fuller'dı. Avrupa'dan *New York Tribune* için yaptığı gönderiler, kadın hakları hareketinin senkronize olmasına yardımcı oldu.

 Matilda Joslyn Gage
 Bessie Rayner Parkes
Elizabeth Cady Stanton ve Lucretia Mott, 1840'ta Londra'ya giderken bir araya geldiler ve burada ilk Dünya Kölelik Karşıtı Konvansiyonun erkek liderleri tarafından kadın olduklarından dışlandılar. 1848'de Mott ve Stanton, New York, Seneca Falls'ta, bir kadın hakları sözleşmesinin taslağını hazırladılar. Lucy Stone, 1850'de Ulusal Kadın Hakları Sözleşmesinin düzenlenmesine yardımcı oldu ; Sojourner Truth, Abby Kelley Foster ve diğerlerinin konuştuğu çok daha büyük bir etkinlik, Susan B. Anthony'yi kadın hakları davasını ele almaya teşvik etti. Aralık 1851'de Sojourner Truth, Ohio, Akron'daki Kadınlar Konvansiyonunda konuştuğunda feminist harekete katkıda bulundu. "Ben Kadın Değil miyim" konuşmasını, geleneksel olarak erkeklerle ilişkilendirilen görevleri yerine getirme yeteneklerini göstererek kadın haklarını destekleme çabasıyla yaptı. Barbara Leigh Smith, Mott ile 1858'de araya gelerek transatlantik feminist hareketlerin arasındaki bağı güçlendirdi.

Stanton ve Matilda Joslyn Gage , Kilise'yi kadın haklarının önünde büyük bir engel olarak gördü ve anaerkillik üzerine ortaya çıkan literatürü memnuniyetle karşıladı. Hem Gage hem de Stanton bu konuda eserler ürettiler ve *The Woman's Bible* üzerinde işbirliği yaptılar. Stanton "The Matriarchate or Mother-Age"'i yazdı ve Gage , Johann Jakob Bachofen'in tezini düzgün bir şekilde tersine çevirerek ve benzersiz bir epistemolojik perspektif, nesnellik eleştirisi ve öznel algısını ekleyerek *Kadın, Kilise ve Devlet'i yazdı.*

Stanton, bir keresinde kadınların aşağı olduğu varsayımlarıyla ilgili olarak, "Bu varsayımların en kötü özelliği, kadınların kendilerinin bu varsayımlara inanmasıdır" demişti. Ancak bu, androsentrik (erkek merkezli) teolojik geleneği[*netleştirme gerekli*], gynocentric (dişi merkezli) teoloji ile değiştirmek için yapılan denemeleri, din unsurları egemen olduğu için ancak küçük gelişmeler sağlamıştır; bu nedenle o ve Gage sonraki nesiller tarafından büyük ölçüde görmezden gelindil.

1913'te Feminizm (başlangıçta büyük harfle yazılmıştır) Amerika Birleşik Devletleri'nde sık kullanılan bir terim haline gelmişti. 1910'larda ve 1920'lerde önemli konular arasında oy hakkı, kadınların partizan aktivizmi, ekonomi ve istihdam, cinsellikler ve aileler, savaş ve barış ve eşitlik için bir Anayasa değişikliği yer aldı. Hem eşitlik hem de farklılık, kadınların güçlenmesine giden yollar olarak görülüyordu.[*netleştirme gerekli*] O zamanki kuruluşlar arasında Ulusal Kadın Partisi , Ulusal Amerikan Kadına Oy Hakkı Derneği ve Ulusal Kadın Seçmenler Birliği gibi oy hakkı savunuculuğu grupları, Amerikan Üniversiteli Kadınlar Derneği, Ulusal İş Dünyası Federasyonu ve Profesyonel Kadın Kulüpleri ve Ulusal Kadın Sendikaları Birliği , Uluslararası Kadın Barış ve Özgürlük Birliği ve Uluslararası Kadın Konseyi gibi savaş ve barış grupları, Kadın Hristiyan Denge Birliği ve Kadın Ulusal Yasak Reform Örgütü gibi alkol odaklı gruplar ve Ulusal Renkli Kadınlar Birliği gibi ırk ve cinsiyet merkezli kuruluşlar. Liderler ve teorisyenler arasında Jane Addams, Ida B. Wells-Barnett, Alice Paul, Carrie Chapman Catt, Margaret Sanger ve Charlotte Perkins Gilman vardı.

### Oy Hakkı

 Emily Davison
 Lucy Stone
 Sylvia Pankhurst
 Nellie McClung
Kadınların oy hakkı, yasama temsiliyle birlikte, kadınların artık ikinci sınıf vatandaş olarak görülmeyeceği bir değişikliğini temsil ediyordu. Kadınların oy hakkı kampanyası, son 250 yılın en derinden işlemiş kampanyasıdır.

İlk başta, oy hakkı daha düşük bir öncelik olarak görülüyordu. Fransız Devrimi, [*netleştirme gerekli*] Condorcet'in ve de Gouges'un savunuları ve 1789 Versailles yürüyüşünü düzenleyen kadınların hareketleriyle bunu hızlandırdı. 1793'te Devrimci Cumhuriyetçi Kadınlar Derneği kuruldu ve yıl sonunda kapatılmadan önce oy hakkını gündemine aldı. Bu bir işaret olarak, konunun artık Avrupa siyasi gündeminin bir parçası olduğunu gösterdi.[*kaynak belirtilmeli*]

Alman kadınları, 1848 devriminin bir başlangıcı olan Vormärz'da yer aldılar. İtalya'da Clara Maffei, Cristina Trivulzio Belgiojoso ve Ester Martini Currica 1848'e kadar olan olaylarda politik olarak aktiflerdi. Britanya'da, 1820'lerde Wheeler ve Thompson'ın ve 1840'larda Reid, Taylor ve Anne Knight'ın yazılarıyla beraber oy hakkına ilgi toplumda arttı. Yeni Zelanda, kadınların oy kullanma hakkını (1893) kazandığı ilk egemen devlet olmasına rağmen, daha sonrasına kadar seçimlerde aday olma hakkını kazanamadılar. Avustralya'nın Güney Avustralya Eyaleti, dünyada kadınlara resmi olarak tam oy hakkı tanıyan ilk egemen devletti (1894'te).

#### Süfrajetler

Langham Place kadınları, Elizabeth Garrett'in evinde 1866'daki bir toplantıda bir oy hakkı komitesi kurdular ve 1867'de Londra Kadınlara Oy Hakkı Derneği adını aldılar. Kısa süre sonra benzer komiteler ülke çapında yayıldılar, dilekçeler topladılar ve John Stuart Mill ile yakın işbirliği içinde çalıştılar. Kuruluş dergileri tarafından yayınları reddedildiğinde, feministler, Lydia Becker'in *1870'teki Women's Suffrage Journal'ı* gibi kendi yayınlarını başlattılar.

Diğer yayınlar arasında Richard Pankhurst'ün *Englishwoman's Review* (1866) vardı.[*netleştirme gerekli*] Taktiksel anlaşmazlıklar en büyük sorundu,[*netleştirme gerekli*] ve grupların üyelikleri azalıp arttı.[*netleştirme gerekli*] Kadınlar, (Mill gibi) erkeklerin dahil olup olmayacağını düşündüler. Hareket her hayal kırıklığı ile gittikçe daha agresif hale geldikçe Mill geri çekildi..[*netleştirme gerekli*] Siyasi baskı sayesinde tartışmayı sağlandı, ancak hareket her yıl Parlamento'da yenilgiye uğradı.

Buna rağmen, kadınlar yerel yönetim düzeyinde yavaş ilerlemeye dönüşen siyasi deneyimler kazandılar. Ancak yıllarca süren hüsrandan sonra birçok kadın giderek radikalleşti. Bazıları vergi ödemeyi reddetti ve Pankhurst ailesi, 1889'da kadınlar için yerel seçim oy hakkı arayan Kadın Oy Hakkı Ligi'ni kurarak baskın hareket olarak ortaya çıktı.

#### Uluslararası oy hakkı

Birleşik Krallık'a bağlı olan Man Adası, kadınlara oy hakkı veren (1881) ilk bağımsız yargı bölgesiydi, ardından 1893'te Kate Sheppard'ın reforma öncülük ettiği Yeni Zelanda'da oy kullanma (aday olamadan) hakkını vereildi. Bazı Avustralya eyaletleri de kadınlara oy hakkı vermişti. Bu, kısa bir süre için Victoria'yı (1863–5), Güney Avustralya'yı (1894) ve Batı Avustralya'yı (1899) içeriyordu. Avustralyalı kadınlar 1902'de Federal düzeyde, 1906'da Finlandiya ve başlangıçta 1907'de (1913'te tamamlandı) Norveç'te oy aldı.

### 20. yüzyılın başları

 Hollanda'da Wilhelmina Drucker (1847–1925), kurduğu siyasi ve feminist örgütler aracılığıyla kadınların oy hakkı ve eşit hakları için başarılı bir şekilde savaştı. 1917-19'da kadınların oy hakkı hedefine ulaşıldı.
20. yüzyılın başlarında, yani Edward döneminde, kadınların Viktorya dönemindeki katı ve kayıtsız giyinme biçiminde bir değişim oldu. Kadınlar, özellikle de zengin bir adamla evlenen kadınlar, genellikle bugün pratik olarak kabul ettiğimiz şeyleri giyerlerdi.

Döneme ait kitaplar, makaleler, konuşmalar, resimler ve çalışmalar, siyasi reform ve kamuoyunda tartışılan oy hakkı dışında çok çeşitli temaları içermektedir. Örneğin Hollanda'da temel feminist konular eğitim hakları, tıbbi bakım hakları, iyileştirilmiş çalışma koşulları, barış ve cinsiyetçi çifte standartların kaldırılmasıydı. Feministler meseleleri çok tantana çıkmadan böyle tanımladılar.

Pankhurstler, 1903'te Kadınların Sosyal ve Siyasi Birliği'ni (WSPU) kurdular. Emmline Pankhurst'ün belirttiği gibi, kadınlara verilen oyları artık "bir hak değil, umutsuz bir gereklilik" olarak görüyorlardı. [ *<span title="The text near this tag needs a citation. (May 2013)">Bu alıntının alıntılanması gerekiyor</span>* ] Eyalet düzeyinde, Avustralya ve Amerika Birleşik Devletleri zaten bazı kadınlara oy hakkı tanımıştı. Susan B. Anthony (1902) gibi bazı Amerikalı feministler İngiltere'yi ziyaret etti.[*netleştirme gerekli*] WSPU en iyi bilinen oy hakkı grubu olsa da,[*kaynak belirtilmeli*] Millicent Garrett Fawcett liderliğindeki Kadın Özgürlük Birliği ve Ulusal Kadın Oy Hakkı Dernekleri Birliği (NUWSS) gibi pek çok kuruluştan yalnızca biriydi.[*netleştirme gerekli*] WSPU, dışarıdan finanse edilmesine rağmen, büyük ölçüde bir aile projesiydi,[*netleştirme gerekli*]. Christabel Pankhurst baskın figür oldu ve çevresinde Annie Kenney, Flora Drummond, Teresa Billington, Ethel Smyth, Grace Roe ve Norah Dacre Fox (daha sonra Norah Elam olarak bilinir) gibi arkadaşlar topladı. Elizabeth Garrett gibi gaziler de katıldı.

1906'da, *Daily Mail* ilk olarak bu kadınları, "Süfrajet" diye etiketleyerek dalga geçti, ancak bu terim kadınlar tarafından halk yürüyüşlerinde, belirgin yeşil, mor ve beyaz amblemlerde görülen oy hakkının daha militan biçimini tanımlamak için benimsendi ve bu tanım Artists' Suffrage League'in grafiklerinde kullanıldı. Feministler, fotoğraf ve medyadan yararlanmayı öğrendiler ve Emmeline'in 1914 fotoğrafı gibi görüntüleri içeren canlı bir görsel kaydı bıraktılar.

 New York'ta oy hakkı geçit töreni, 6 Mayıs 1912
 WSPU'nun *The Suffragette'inin* kapağı, 25 Nisan 1913 (Delacroix'in *Liberty Leading the People'ından*, 1830'dan sonra)
Protestolar yavaş yavaş şiddetlendi ve kapılara vurma, mağaza camlarını kırma ve kundaklama gibi eylemleri içermeye başladı. Bir WSPU üyesi olan Emily Davison, 1913 Epsom Derbisi sırasında beklenmedik bir şekilde piste çıktı ve Kral'ın atının altında öldü. Bu taktikler, sempati ve yabancılaşmanın karışık duygularıyla karşılandı.[*kaynak belirtilmeli*] Birçok protestocu hapse atılıp açlık grevine başladığından, İngiliz hükûmeti utanç verici bir durumla karşı karşıya kaldı. Bu siyasi eylemlerden, kadınların oy hakkını savunanlar, kurumsal ayrımcılık ve cinsiyetçilik çevresinde başarılı bir şekilde tanıtım yarattılar.

 Ida B. Wells
#### Feminist bilimkurgu

20. yüzyılın başında feminist bilimkurgu, kadınların toplumdaki rollerini ele alan bir bilimkurgu alt türü olarak ortaya çıktı. Birinci dalga feminizm döneminde ütopik edebiyat hareketinin kadın yazarları genellikle cinsiyetçiliği ele aldılar. Charlotte Perkins Gilman 1915'te yazdığı Herland'da böyle yaptı. Sultana'nın Rüyası (1905) Bengalli Müslüman feminist Roquia Sakhawat Hussain tarafından fütürist bir dünyada cinsiyeti tersine çevrilmiş bir purdah tasvir ediyor.

1920'lerde Clare Winger Harris ve Gertrude Barrows Bennett gibi yazarlar kadın bakış açısıyla yazılmış bilimkurgu öyküleri yayınladılar ve zaman zaman toplumsal cinsiyet ve cinsellik temelli konuları ele aldılar, bunun yanı sıra 1920'ler ve 30'larda popüler bilimkurgu erkekliği abartırken, kadınları cinsiyetçi bir şekilde tasvir etti. 1960'lara gelindiğinde, bilimkurgu sansasyonalizmi toplumun politik ve teknolojik eleştirileriyle birleştirdi. Feminizmin ortaya çıkışıyla birlikte, bu "yıkıcı, zihin genişletici tür"de kadınların rolleri sorgulandı.

Feminist bilimkurgu, toplumun cinsiyet rollerini nasıl inşa ettiği, üremenin cinsiyeti nasıl tanımladığı ve kadın ve erkeklerin siyasi gücünün nasıl eşitsiz olduğu gibi sosyal meseleler hakkında sorular soruyor.[*kaynak belirtilmeli*] En kayda değer feminist bilimkurgu eserlerinden bazıları, cinsiyet farklılıklarının veya cinsiyet gücü dengesizliklerinin olmadığı toplumları keşfetmek için ütopyaları ve cinsiyet eşitsizliklerinin arttığı dünyaları keşfetmek için distopyaları kullanarak feminist çalışmaların devam etmesine ihtiyaç olduğunu öne sürerek bu temaları örneklemiştir.

#### Birinci ve ikinci dünya savaşları sırasında

Kadınlar, Birinci Dünya Savaşı sırasında eşi görülmemiş sayıda, genellikle yeni sektörlerde işgücü piyasasına girdiler ve çalışmalarının değerini keşfettiler. Savaş aynı zamanda çok sayıda kadını yas tutar durumda ve ev gelirlerinde net bir kayıpla bıraktı. Öldürülen ve yaralanan erkeklerin sayıları demografik yapıyı değiştirdi. Savaş aynı zamanda feminist grupları da böldü, birçok kadın savaşa karşı çıktı ve diğerleri beyaz tüy kampanyasına katıldı.[*kaynak belirtilmeli*]

Francoise Thebaud ve Nancy F. Cott gibi feminist akademisyenler, anneliği teşvik eden geleneksel imgelem ve edebiyatın güçlendirilmesine atıfta bulunarak, bazı ülkelerde 1. Dünya Savaşı'na karşı oluşmuş muhafazakar bir tepkiye dikkat çekiyor. Bu özelliklerin savaş zamanında ortaya çıkması "kadınların millileştirilmesi" olarak adlandırılmıştır.

Savaşlar arasındaki yıllarda, feministler ayrımcılığa ve kuruluş muhalefetine karşı savaştılar.[*netleştirme gerekli*] Virginia Woolf'un *Kendine Ait Bir Odası'nda* Woolf, tepkinin boyutunu ve hayal kırıklığını anlatıyor. Şimdiye kadar, "feminizm" kelimesi kullanımdaydı, ancak kitle iletişim araçlarının sebep olduğu olumsuz bir çağrışımıyla, kadınları bu şekilde kendilerini tanımlamaktan caydırdı.[*kaynak belirtilmeli*] Bir başka tanınmış yazar olan Rebecca West "feminist" olarak saldırıya uğradığında, Woolf onu savundu. West, "Feminizmin ne olduğunu hiçbir zaman tam olarak öğrenemedim: İnsanların beni bir paspastan veya bir fahişeden ayıran duyguları ifade ettiğimde bana feminist dediklerini biliyorum." yorumuyla hatırlandı.

1920'lerde, kanat çırpıcıların geleneksel olmayan tarzları ve tavırları Amerikalı ve İngiliz kadınlar arasında popülerdi.

#### Seçim reformu

Birleşik Krallık'ın 1918 tarihli Halkı Temsil Yasası erkeklere neredeyse evrensel oy hakkı ve 30 yaşın üzerindeki kadınlara oy hakkı verdi. 1928 tarihli Halkın Temsili Yasası, hem erkeklere hem de kadınlara eşit oy hakkı verdi. Ayrıca, seçmenlerin sosyoekonomik yapısını işçi sınıfına doğru kaydırdı ve seçmenlere kadın sorunlarına daha sempatik olan İşçi Partisi'ni tercih ettirdi.

Oyların verilmesi, kadınlara otomatik olarak Parlamento için aday olma hakkı vermedi ve Parlamento (Kadınların Niteliği) Yasası bir sonraki seçimden hemen önce aceleye getirildi. Aday gösterilen 1700 aday arasında 17 kadın yer aldı. Christabel Pankhurst kıl payı farkla kaybetti ve Constance Markievicz (Sinn Féin) 1918'de İrlanda'da seçilen ilk kadındı, ancak İrlanda milliyetçisi olarak koltuğunu almayı reddetti.

1919 ve 1920'de, hem Lady Astor hem de Margaret Wintringham, sırasıyla Muhafazakarlar ve Liberaller için kocalarının koltuklarını alarak koltuk kazandılar. İşçi Partisi 1924'te iktidara geldi. Astor'un 1929'da bir kadın partisi kurma önerisi başarısız oldu. Bir dizi azınlık hükûmeti neredeyse yıllık seçimleri garantilediğinden, kadınlar önlerindeki birkaç yıl içinde önemli bir seçim deneyimi kazandılar. İşçi Partisi ile yakın ilişki, Muhafazakar partide çok az desteği olan Eşit Vatandaşlık için Ulusal Dernekler Birliği (NUSEC) için de bir sorun olduğunu kanıtladı. Ancak, Başbakan Stanley Baldwin ile ısrarları, 1928 Halkın Temsili (Eşit Franchise) Yasası'nın kabul edilmesiyle ödüllendirildi.

Avrupalı kadınlar, 1906'da Finlandiya'da (o zamanlar Çarlık Rusyasının altında özerk bir devlet) 1915'te Danimarka ve İzlanda'da (1919'da tam olarak), 1917'de Rusya Cumhuriyeti'nde, 1918'de Avusturya, Almanya ve Kanada'da, aralarında birçok ülkede oy aldı. 1919'da ollanda, 1920'de Çekoslovakya (bugünkü Çekya ve Slovakya), 1930'da Türkiye ve Güney Afrika. Fransız kadınları 1945'e kadar oy alamadı. Lihtenştayn 1984 yılında son ülkelerden biriydi.

1945'te Fransız kadınlarına oy kullanma hakkı verildikten sonra, Fransız kolonisi Martinik'te iki kadın örgütü kuruldu. *Le Rassemblement féminin* ve *l'Union des femmes de la Martinique'in* her ikisinin de amacı, kadınları yaklaşan seçimlerde oy kullanmaya teşvik etmekti. Jeanne Lero tarafından kurulan *l'Union des femmes de la Martinique,* Paulette Nardal tarafından kurulan *Le Rassemblement féminin'den* gelen ilhamla oluştuktan sonra, herhangi bir siyasi partiyi desteklemediğini iddia etti ve yalnızca kadınları toplumsal değişim yaratmak için siyasi eyleme geçmeye teşvik etti.

#### Sosyal reform

Siyasi değişim, sosyal koşulları hemen değiştirmedi. Ekonomik durgunlukla birlikte, kadınlar işgücünün en savunmasız bölümüydü. Savaştan önce iş yapan bazı kadınlar, onları geri dönen askerlere vermek zorunda kaldılar, bazıları ise işten çıkarıldı. Sınırlı oy hakkı ile, Birleşik Krallık Ulusal Kadın Oy Hakları Dernekleri Birliği (NUWSS), yeni bir organizasyona, Eşit Vatandaşlık için Ulusal Dernekler Birliği'ne (NUSEC), dönüşmüş ve bu örgüt oy hakkı eşitliğini savunmaya devam etmekle beraber sosyal ve ekonomik alanlarda eşitlik konularına da değinmiştir. Ayrımcı yasalar için (örneğin, aile hukuku ve fuhuş) ve *eşitlik* ve *adalet* arasındaki farklar üzerinde, kadınların (daha sonraki yıllarda "eşitlik-fark tartışması" olarak bilinen) engellerin üstesinden gelmelerini sağlayacak düzenlemeler için yasal reform arandı. 1929'da İngiliz Parlamento Üyesi olan Eleanor Rathbone, 1919'da NUSEC başkanı olarak Millicent Garrett'ın yerini almıştı. *Cinsiyet ilişkilerinde farklılığın* dikkate alınmasının kritik ihtiyacını "kadınların kendi doğalarının potansiyellerini yerine getirmek için ihtiyaç duydukları şeyler" olarak dile getirdi. [ *<span title="The text near this tag needs a citation. (May 2013)">Bu alıntının bir alıntıya ihtiyacı var</span>* ] 1924 İşçi hükûmetinin sosyal reformları, katı eşitlikçilerden oluşan birhizip grubun Mayıs 1926'da Açık Kapı Konseyi'ni oluşturmasıyla resmi bir ayrım yarattı. Bu sonunda uluslararası bir hareket haline geldi ve 1965'e kadar devam etti. Bu dönemin diğer önemli sosyal mevzuatı, 1919 tarihli (meslekleri kadınlara açan) Cinsiyetten Uzaklaştırma Yasasını ve 1923 Evlilik Nedenleri Yasasını içeriyordu. 1932'de NUSEC, savunuculuğu eğitimden ayırdı ve eski faaliyetlerini Ulusal Eşit Vatandaşlık Konseyi ve ikincisi ise Kasaba Kadınları Loncası olarak sürdürdü. Konsey İkinci Dünya Savaşı'nın sonuna kadar devam etti.

#### Üreme hakları

Margaret Sanger
Marie Stopes
İngiliz yasaları, feministlerin üreme haklarını tartışmalarını ve ele almalarını engelledi. Annie Besant, Charles Knowlton'un *Felsefenin Meyveleri* adlı aile planlaması çalışmasını yayımladığı için 1877'de 1857 tarihli Müstehcen Yayınlar Yasası uyarınca yargılandı. Knowlton daha önce Amerika Birleşik Devletleri'nde hüküm giymişti. O ve meslektaşı Charles Bradlaugh mahkum edildiler ancak temyizde beraat ettiler. Müteakip tanıtım, İngiltere'nin doğum oranında bir düşüşe neden oldu. Besant daha sonra *Nüfus Yasasını* yazdı.

Amerika'da Margaret Sanger 1914'te Comstock Yasası uyarınca *Family Limitation* adlı kitabı nedeniyle yargılandı ve geri dönmesi güvenli olana kadar İngiltere'ye kaçtı. Sanger'in çalışması İngiltere'de yargılandı. İngiltere'de, hiçbir zaman yargılanmayan, ancak doğum kontrolünü teşvik ettiği için düzenli olarak kınanan Marie Stopes ile tanıştı. 1917'de Sanger, *Doğum Kontrol İncelemesini* başlattı. 1926'da Sanger, New Jersey'deki Silver Lake'de Ku Klux Klan'ın kadın destekçilerine doğum kontrolü üzerine bir konferans verdi ve bunu "garip bir deneyim" olarak nitelendirdi. Kürtaj Hukuku Reformu Derneği'nin 1936'da kurulması daha da tartışmalıydı. İngiliz kürtaj cezası 1929 tarihli Bebek Yaşamı (Koruma) Yasasında bazı istisnalara izin verilmesine rağmen, 1861 Kişiye Karşı Suçlar Yasası tarafından infazdan ömür boyu hapse düşürülmüştü. Aleck Bourne'un 1938'de yargılanmasının ardından, 1939 Birkett Komitesi, İkinci Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle bir kenara atılan reformlar ve diğer birçok kadın sorunu için önerilerde bulundu.

Hollanda'da, ilk Hollandalı kadın doktor olan Aletta H. Jacobs, veWilhelmina Drucker üreme hakları için tartışmalara ve eylemlere öncülük etti. Jacobs, diyaframları (servikal kapakları) Almanya'dan ithal etti ve onları fakir kadınlara ücretsiz olarak dağıttı.[*kaynak belirtilmeli*]

### 1940'lar

Çoğu cephe ülkesinde, kadınlar ulusal savaş çabalarını desteklemek için çeşitli görevler için gönüllü olmuş veya askere alınmışlardır. İngiltere'de kadınlar askere alındı ve endüstriyel işlere ya da savaş dışı askerlik hizmetine atandı. İngiliz servisleri 460.000 kadını kaydettirdi. En büyük hizmet olan Yardımcı Bölge Servisi'nde, çoğu uçaksavar silah savaşı rollerinde görev yapan en fazla 213.000 kadın kayıtlıydı. Almanya ve Sovyetler Birliği de dahil olmak üzere birçok ülkede kadınlar gönüllü oldu veya askere alındı. Almanya'da kadınlar Alman Kızlar Birliği'nde gönüllü oldular ve Luftwaffe'ye uçaksavar topçuları olarak ya da Müttefik hatlarının gerisindeki Werwolf birimlerinde gerilla savaşçıları olarak yardım ettiler. Sovyetler Birliği'nde yaklaşık 820.000 kadın orduda sağlık görevlisi, telsiz operatörü, kamyon şoförü, keskin nişancı, savaş pilotu ve genç komutan olarak görev yaptı.

Birçok Amerikalı kadın ev işlerini sürdürdü ve özellikle savaş endüstrisi ile ilgili olmak üzere genellikle ücretli bir işte de çalışmaya başladı. Bir önceki savaşta olduğundan çok daha fazla sayıda kadın, vasıfsız veya yarı vasıflı mühimmat işlerinde işe alındı ve evli kadınların iş bulmasının önündeki engeller hafifletildi. Popüler Rosie the Riveter simgesi, bir nesil Amerikalı çalışan kadın için bir sembol haline geldi. Ayrıca, Kadın Kolordusu ve DALGALAR gibi kuruluşlarda ABD askeri üniformasıyla yaklaşık 300.000 kadın görev yaptı. Birçok genç erkeğin gitmesiyle spor organizatörleri, savaştan sonra kapanan All-American Girls Profesyonel Beyzbol Ligi gibi profesyonel kadın takımları kurmaya çalıştı. Savaştan sonra, çoğu mühimmat fabrikası kapandı ve sivil fabrikalar, geçici kadın işçilerinin yerine, önceliği olan geri dönen gazileri getirdi.

### İkinci dalga

 Gloria Steinem, Kadın Eylem İttifakı'nın 12 Ocak 1972 basın toplantısında
 Washington DC'de Kadın Kurtuluş Yürüyüşü, 1970
Betty Friedan (1960)
"İkinci dalga feminizm", 1960'ların başından 1980'lerin sonlarına kadar, kültürel ve politik eşitsizliklerin ayrılmaz bir şekilde bağlantılı olduğunu gören bir feminist faaliyet dönemini tanımlar. Hareket, kadınları, kişisel yaşamlarının derinden politize edilmiş ve cinsiyetçi bir iktidar yapısının yansıması olarak anlamalarını teşvik etti. Birinci dalga feministler oy hakkı gibi mutlak haklara odaklanırken, ikinci dalga feministler ayrımcılığın sona erdirilmesi gibi diğer kültürel eşitlik konularına odaklandı.

#### Betty Friedan, *Kadın Gizemi* ve Kadınların Kurtuluşu

1963'te Betty Friedan'ın *The Feminine Mystique* sergisi, kadınların üniversite mezuniyetlerinden sonra ev hanımı pozisyonlarına atılmaktan duydukları hoşnutsuzluk ve dizoriyantasyonun sesi oldu. Kitapta Friedan, İkinci Dünya Savaşı sırasında temel işgücü olmaktan savaştan sonra eve bağlı ev hanımı ve anne olmaya kadar kadınların rollerindeki değişimin köklerini araştırdı ve kadınların rollerine ilişkin bu değişimi yönlendiren güçleri değerlendirdi.[*kaynak belirtilmeli*]

"Kadınların Kurtuluşu" tabiri tarih boyunca feminizme atıfta bulunmak için kullanılmıştır. "Kurtuluş" 1895'ten beri feminist özlemlerle ilişkilendirilmiştir, ve Simone de Beauvoir'in 1949'da İngilizce tercümesi olan *İkinci Cins*'te "kadınların kurtuluşu" bağlamında görünür. "Kadınların kurtuluşu" ifadesi ilk kez 1964'te, basılı olarak ise 1966'da kullanıldı, Fransız eşdeğeri *libération des femmes* 1911'e kadar uzanıyor olsa da. "Kadınların kurtuluşu", konuyla ilgili bir panel tartışması düzenleyen. 1967 Demokratik Toplum için Amerikan Öğrencileri (SDS) kongresinde kullanılıyordu.1968'de *Ramparts* dergisinde "Kadın Kurtuluş Cephesi" terimi ortaya çıktı ve tüm kadın hareketini ifade etmeye başladı. Chicago'da Yeni Sol ile hayal kırıklığına uğramış kadınlar 1967'de ayrı ayrı bir araya geldiler ve Mart 1968'de *Kadın Kurtuluş Hareketinin Sesi'ni* yayınladılar. Miss America yarışması Eylül 1968'de Atlantic City'de gerçekleştiğinde, medya ortaya çıkan gösterileri "Kadınların Kurtuluşu" olarak adlandırdı. Chicago Kadın Kurtuluş Birliği 1969'da kuruldu. Benzer unvanlara sahip benzer gruplar Amerika Birleşik Devletleri'nin birçok yerinde ortaya çıktı. Sütyen yakma kurgusal olmasına rağmen hareketle ilişkilendirildi ve medya "özgürleştirici" gibi başka terimler üretti. "Kadınların Kurtuluşu", yeni feminizm için diğer rakip terimler üzerinde ısrar etti, popüler hayal gücünü ele geçirdi ve eski "Kadın Hareketi "terimiyle birlikte varlığını sürdürdü.

Bu döneme yüksek öğretimde kadın kayıtlarının artması, akademik kadın çalışmaları derslerinin ve bölümlerinin açılması ve siyaset, sosyoloji, tarih ve edebiyat gibi diğer ilgili alanlarda feminist ideolojinin yeri damgasını vurdu. İlgideki bu akademik değişim, statükoyu, standartları ve otoriteyi sorguladı.

Kadınların Kurtuluşu hareketinin yükselişi, grupların birleştiği ve kesiştiği farklı kökenler ve ilgili konuların karmaşıklığı ve çekişmesi nedeniyle "çoklu feminizmleri" veya altta yatan farklı feminist mercekleri ortaya çıkardı. bell hooks, en çok ezilen kadınların sesini duyuramaması, ırk ve sınıf eşitsizliklerine vurgu yapmaması ve kadınları bölen meselelerden uzak olması nedeniyle hareketin önde gelen eleştirmenlerinden biri olarak dikkat çekti. Helen Reddy'nin "I Am Woman ", John Lennon'un "Woman is the Nigger of the World" ve Yoko Ono'nun "Josei Joui Banzai" 70'lerin feminist şarkılarıydı. Feministlerin rock müzik hareketine karşı yanlış protestosu 1976'da Kadına Yönelik Şiddete Karşı Kadınlar'ın kurulduğu Los Angeles'ta başladı; Rolling Stones'un 1976 albümü *Black and Blue'ya* karşı kampanya yürüttüler.

### Feminist yazılar

1970'lerin yeni feminist aktivistleri, *The Feminine Mystique'den* güç alarak yazılarında daha çok politik ve cinsel meselelere değindiler.[*kaynak belirtilmeli*] Gloria Steinem'in *Ms.* dergisi ve Kate Millett'in *Cinsellik Politikaları* bunlara örnekler. Millett'in erkek yazarların tutumları ve önyargılarına ilişkin kasvetli araştırması, cinsel ilişkinin politika olduğunu ve politikanın ilişkilerdeki güç dengesizliği olduğunu gösteriyor. Shulamith Firestone'un Marksizme dayalı *The Dialectic of Sex'i* bir devrimi "cinsiyet savaşı" olarak anlatıyor.[*netleştirme gerekli*], "cinsiyet savaşı". Ataerkillikle ilgili tartışmaları göz önünde bulundurarak, erkek egemenliğinin "kaydedilmiş tarihin ötesine, hayvanlar aleminin kendisine" dayandığını iddia etti.

Germaine Greer'in *The Female Eunuch'u*, Sheila Rowbotham'ın *Women's Liberation and the New Politics'i* ve Juliet Mitchell'in *Woman's Estate'i* İngiliz bakış açısını temsil ediyor. Mitchell, hareketin yerel kültüre dayalı farklı tezahürleri olan uluslararası bir fenomen olarak görülmesi gerektiğini savundu. İngiliz kadınları, kısmen London Women's Liberation Workshop ve yayınlarının, *Shrew'ün* ve LWLW Newsletter'ın aracılığıyla, sol siyasetten yararlandılar ve küçük yerel tartışma grupları örgütlediler. Yürüyüşler olmasına rağmen, odak noktası bilinç yükseltme veya daha geniş bir kitleye bir neden veya koşul getirmeyi amaçlayan siyasi aktivizmdi. Redstockings'ten Kathie Sarachild, işlevini, kadınların "bireysel bir ikilem olduğunu düşündükleri şeyin sosyal bir çıkmaz olduğunu bulmaları" şeklinde tanımladı. [ *<span title="The text near this tag needs a citation. (May 2013)">Bu alıntının bir alıntıya ihtiyacı var</span>* ]

Bu arada, ABD'de kadınların hayal kırıklıkları, 1970'lerde Eşit Haklar Değişikliği'nin onaylanamaması etrafında kristalleşti.[*kaynak belirtilmeli*] Susan Brownmiller'ın 1975 *Against Our Will'i*, tecavüz üzerine bir incelemede erkek şiddetine, özellikle erkek cinsel şiddetine karşı açık bir gündem ortaya koydu. "Pornografi teoridir, tecavüz pratiğidir" iddiası[*netleştirme gerekli*] nesneleştirme ve metalaştırma kavramları etrafında derin fay hatları yarattı. Brownmiller'ın diğer önemli kitabı *In Our Time* (2000), kadınların kurtuluşunun bir tarihidir.

Akademik çevrelerde feminist teoloji giderek artan bir ilgiydi. Phyllis Trible, 1970'ler boyunca, Retorik eleştiri olarak bilinen bir eleştiri türünü kullanarak, zamanın İncil yorumunu eleştirmek için kapsamlı bir şekilde yazdı. Trible'ın İncil metni analizi, İncil'in kendisinin cinsiyetçi olmadığını, bu anlatıyı üretenin toplumlardaki yüzyıllardır süren cinsiyetçilik olduğunu açıklamaya çalışır.

### Pornografi üzerine feminist görüşler

 Catharine MacKinnon
Susan Griffin, 1981 tarihli "Pornography and Silence" adlı kitabında pornografinin. etkileri üzerine yazan ilk feministlerden biriydi. Brownmiller ve Griffin'in pozisyonlarının ötesinde, Catharine MacKinnon ve Andrea Dworkin, özellikle Kanada Yüksek Mahkemesinde, pornografi ve fuhuş konusundaki tartışmaları ve aktivizmi etkiledi. Bir avukat olan MacKinnon, "Hayatı her zamanki gibi sürdürürken tecavüze uğramak üzere olmak, kadın cinsiyetinden olmaktır." dedi. Cinsel tacizi, "[tacizcilerin] hepsinin bizi sikmek istedikleri anlamına gelmiyor, sadece bizi incitmek, bize hükmetmek ve bizi kontrol etmek istiyorlar ve bizi sikmek bu oluyor." diyerek açıkladı. Pauline B. Bart'a göre, bazı insanlar radikal feminizmi, eşitsiz bir toplumda kadın olmanın acısını gerçekten ifade eden tek hareket olarak görüyorlar. Radikal Feminizm, toplumun norm olduğunu iddia ettiği bu gerçeği, hırpalanmış ve ihlal edilmişlerin deneyimleriyle tasvir eder. Bazı feministler, sivil özgürlükçüler ve hukukçular da dahil olmak üzere eleştirmenler bu pozisyonu rahatsız edici ve itici buldular.

Bu yaklaşım, tecavüzle ilgili araştırma ve bakış açısını bireysel bir deneyimden toplumsal bir soruna dönüştürmek için gelişti.

### Üçüncü dalga

 bell hooks
Üçüncü dalga feminizmi, genç kadınların ikinci dalganın başarısızlıkları olarak algıladıkları şeylere tepki olarak 1990'ların başında başladı. Aynı zamanda ikinci dalganın girişimlerine ve hareketlerine yönelik tepkilere de yanıt veriyor. Üçüncü dalga feminizm, beyaz, üst orta sınıf kadınların deneyimlerini aşırı vurgulayan ikinci dalga "özcü" kadınlık tanımlarına meydan okumaya veya bunlardan kaçınmaya çalışır. Toplumsal cinsiyet ve cinselliğin post-yapısalcı bir yorumu ya da toplumsal cinsiyetin ikili erkeklik ve dişilik dışında olduğu anlayışı, üçüncü dalganın ideolojisinin büyük bir kısmının merkezinde yer alır. Üçüncü dalga feministler genellikle "mikropolitika"yı tanımlarlar ve eylemlerin kadınlar için tek taraflı olarak iyi olup olmadığına ilişkin ikinci dalga paradigmalarına meydan okurlar.

Üçüncü dalga feminizmin bu yönleri 1980'lerin ortalarında ortaya çıktı. Gloria Anzaldúa, bell hooks, Chela Sandoval, Cherríe Moraga, Audre Lorde, Luisa Accati, Maxine Hong Kingston ve diğer pek çok siyahi feminist gibi ikinci dalgada kök salmış feminist liderler, feminist seste yeni bir öznellik çağrısında bulundular. Önde gelen feminist düşüncenin ırkla ilgili öznellikleri dikkate almasını istediler. Irk ve cinsiyet arasındaki kesişme üzerine bu odaklanma 1991 Hill-Thomas duruşmaları boyunca belirgin kaldı, ancak retoriği genç feministleri harekete geçirmeyi amaçlayan yoksul azınlık topluluklarındaki seçmenleri kaydetme amacıyla yapılan 1992 Freedom Ride ile değişmeye başladı. Bir sürü insan için, gençlerin bir araya gelmesi üçüncü dalga feminizm içindeki ortak bağlantıdır.

#### Cinsellik politikası

"Yapabiliriz!" sloganlı, 1943 tarihli savaş propagandası posteri, 1980'lerde feminist hareketin sembolü olarak yeniden benimsenmiştir.
İkinci dalga boyunca lezbiyenlik, feminizmin içinde ve dışında görünür oldu. Lezbiyenler, lezbiyen kadınları özgürlük hareketinin ön saflarına yerleştiren 1970 tarihli bir manifesto olan *Kadına Özgü Kadın'ı kışkırtan*"Lavanta Tehdidi" olarak anılan hem gey kurtuluşu hem de kadın kurtuluşu tarafından dışlanmış hissettiler. Jill Johnston'ın 1973 *Lezbiyen Milleti: Feminist Çözüm* lezbiyen ayrılıkçılığını savundu. En uç haliyle, bu bir kadın için tek uygun seçim olarak ifade edildi. Sonunda lezbiyen hareketi ana akım kadın hareketi içinde kabul gördü. Bu birliğin erkek normatifliğine yönelik tehdidi, ardından gelen erkek tepkisiyle doğrulandı.

Üreme hakları konusunda feministler, 1960'lara kadar neredeyse evrensel olarak kısıtlanmış olan doğum kontrolü ve doğum kontrolü hakkını aradılar. Feministler, ilk doğum kontrol hapını, kadınları hangi koşullar altında çocuk doğuracaklarına karar vermede özgür kılmak için kullanmayı umuyorlardı. Erkeklerden tam ekonomik bağımsızlık için üreme özdenetiminin gerekli olduğunu hissettiler. Kürtaja erişim de yaygın olarak bu nedenlerle talep ediliyordu ancak konu üzerinde var olan derin toplumsal bölünmeler nedeniyle garanti edilmesi daha zor oldu. Shulamith Firestone, feminizmin ikinci dalgası sırasında aktif olmasına rağmen, üreme teknolojisi hakkındaki görüşlerinin üreme haklarıyla bağlantıları vardır. Firestone, kadınların yeniden üretme zorunluluğunu ortadan kaldırmak ve onlara yönelik baskı ve eşitsizliği sona erdirmek için üremeyle ilgili teknolojik olarak geliştirilmesine inanıyordu. Kadınları güçlendirmek ve cinsiyet hiyerarşisini ortadan kaldırmak için teknolojiyi geliştirmek, siber feminizm olarak bilinen feminizmde yeni gelişen felsefenin ana odak noktasıdır. Siberfeminizmin üreme hakları ve teknolojiyle güçlü bağları vardır.

Üçüncü dalga feministler de kadın cinsel özgürlüğünün toplumsal kabulünü hızlandırmak için savaştılar. Toplumsal normlar erkeklerin kınamadan birden fazla cinsel partnere sahip olmasına izin verdiğinden, feministler bu özgürlük için cinsel eşitlik aradılar ve istenirse birden fazla partnerle zevk için seks de dahil olmak üzere kadınlar için "cinsel özgürlüğü" teşvik ettiler.[*kaynak belirtilmeli*]

#### Küresel feminizm

##### BM kadın konferansları

İkinci Dünya Savaşı'nın ardından Birleşmiş Milletler (BM) feminizmin küresel kapsamını genişletti. 1946'da daha sonra Ekonomik ve Sosyal Konsey'e (ECOSOC) katılacak olan Kadının Statüsü Komisyonu'nu kurdular. 1948'de BM, "kadın ve erkeklerin eşitlik haklarını" koruyan İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'ni yayınladı ve hem eşitlik hem de adaleti ele aldı. Kadınlar için On Yıl (1975–1985) kapsamında Mexico City'de düzenlenen 1975 Uluslararası Kadınlar Yılı Dünya Konferansından başlayarak, BM kadın sorunları üzerine bir dizi dünya konferansı düzenledi. Bu konferanslar dünya çapında kadın temsiline sahipti ve kadın haklarını ilerletmek için önemli fırsatlar sunmuştu.[*kaynak belirtilmeli*] Ayrıca küresel ilkeler üzerindeki derin kültürel bölünmeleri ve anlaşmazlıkları  ardışık Kopenhag (1980) ve Nairobi (1985) konferanslarıyla aydınlatmışlardır.

Bu tür intrafeminizm ayrımlarının örnekleri arasında ekonomik gelişme, baskı biçimlerine yönelik tutumlar, feminizmin tanımı ve eşcinsellik, kadın sünneti ve nüfus kontrolü konusundaki tutumlar arasındaki eşitsizlikler sayılabilir.[*kaynak belirtilmeli*] Nairobi sözleşmesi, "farklı bölgelerden, sınıflardan, milliyetlerden ve etnik kökenlerden kadınların endişelerinin ve çıkarlarının siyasi ifadesini oluşturan daha az monolitik bir feminizmi ortaya çıkardı. Kadınların farklı ihtiyaç ve kaygılarına yanıt veren ve onlar tarafından kendileri için tanımlanan çeşitli feminizmler vardır ve olmalıdır. Bu çeşitlilik, toplumsal cinsiyet baskısına ve hiyerarşiye karşı ortak bir muhalefet üzerine kuruludur, ancak bu, siyasi bir gündemi ifade etmenin ve ona göre hareket etmenin yalnızca ilk adımıdır." Dördüncü konferans 1995'te Pekin'de burada Pekin Eylem Platformu imzalandı. Bu, "toplumsal cinsiyet eşitliğini ve kadınların güçlendirilmesini" "toplumsal cinsiyetin ana akımlaştırılması "veya kadınların ve erkeklerin "tam insan haklarını gerçekleştirmeleri için "eşit koşullarda yaşamasına ve ulusal haklara katkıda bulunma ve onlardan yararlanma fırsatına sahip olmalarına" izin verme taahhüdünü içeriyordu. Bunlar siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınma gibi konulardan yararlanmayı da kapsamaktaydı.

##### Doğu ile Batı Arasında Köprü Olmak

"Üçüncü dalga feminizminin tanımsal çıkışı, beyaz olmayan kadınların beyaz kadın hareketine yaptıkları eleştirilerinden ve aynı zamanda ABD üçüncü dünya feministleri tarafından üstlenilen birçok koalisyon çalışmasından yola çıkarak kuramlaştırıldı." 1980'lerden bu yana üçüncü dünya feministleri, kadınlar ve feministler arasında sınıf yanlılığı, ırkçılık ve Avrupa-merkezciliği eleştirdiler ve Sandoval, Minh-ha ve Mohanty gibi bu feministler tarafından verilen çokluk ve farklılık teorileri, genç feministlerin bu fikri ortadan kaldırmasını sağladı. monolitik feminizmin sürekli olarak modernite ve gelenek arasında sıkışıp kalmış hissetmelerine rağmen, farklılıkları tanımaları ve kadın olmanın çoklu kimliklerini ilan etmeleri için onları güçlendirdiler. Asyalı kadınlar, Batılı kadınların beyaz sorunlarıyla tamamen ilişki kurmakta zorlansalar da, beyaz olmayan kadınlarla daha fazla ilişki kurdular ve böylece feminizmin her iki yarısı, doğu ve batı arasında, etrafındaki kadınlar arasındaki karşılıklı bağlantı yoluyla bir köprü kurdular. Dünya. Feminizmin 'Batılı' fikirlerini benimsediler ve ödünç aldılar. Batıdaki kadınlar, kendilerini yeniden icat ederken, dünyanın diğer bölgelerindeki kadın hareketlerinin etkilerini de bünyesine kattı. Asyalı feministler, dünyanın her yerinde kadınların yaşamlarında birden çok tahakküm kaynağını tanımanın gerekliliğini kabul ettiler, kadınların deneyimini tek bir deneyim olarak evrenselleştirmeyi reddettiler ve bunun yerine farklı sosyal konumlardan kaynaklanan farklılıkları kabul ettiler. Akademik feminizmin onları feminizm fikriyle tanıştırmasına rağmen, hayatlarındaki kız kardeşlere ve annelere yakınlaştıramadığını, onlardan daha çok uzaklaştırdığını iddia ettiler. Bazıları, Batı feminizminin birçok hedefinin, kadınların Asya'daki ilerlemesini değerlendirmek için yeterli olmadığını çünkü bunların mutlaka ilgili veya sınırlar ötesine ihraç edilebilir olmadıklarını savundu. Böylece onu kendi miraslarından, tarihlerinden ve deneyimlerinden yararlanan biri olarak yeniden tanımladılar. Grewal'ın belirttiği gibi, "Bu ulusötesi feminist akademisyenler, ulusal ve ulusötesi bağlamlarda feministlerin tarihini inşa etme ve yazma şeklimizi yeniden düşünmemizi sağlıyor. Kadınlar arasında ulusötesi bağlantıları eklemlemeye çalışarak, bu çatışmaları bilgilendiren tarihleri veya bu noktaya kadar çatışmaları temsil eden veya yapılandıran güç ilişkileriyle ilgili geçerli endişeleri göz ardı etmeden, inşa edilmiş karşıtlıkların ötesine geçmenin yollarını önerdiler."

### Dördüncü dalga

Dördüncü dalga feminizm, feminist hareket içinde yeni bir gelişmedir. Jennifer Baumgardner, dördüncü dalga feminizmi 2008'de başlayıp günümüze kadar devam eden bir şey olarak tanımlıyor. *All the Rebel Women: The Rise of the Four of the Fourth Wave of Feminism'in* yazarı Kira Cochrane dördüncü dalga feminizmi teknoloji aracılığıyla birbirine bağlanan bir hareket olarak tanımlar. Araştırmacı Diana Diamond, dördüncü dalga feminizmi "kapsayıcı bir değişim vizyonunda siyaseti, psikolojiyi ve maneviyatı birleştiren" bir hareket olarak tanımlıyor.

#### Yeni bir dalga için argümanlar

2005 yılında, Pythia Peay ilk olarak adaleti dini maneviyatla birleştiren dördüncü bir feminizm dalgasının varlığını savundu. 2011'de Jennifer Baumgardner'a göre , sosyal medya gibi çevrimiçi kaynakları içeren dördüncü bir dalga 2008'de başlamış olabilir ve kısmen Kızlarımızı İşe Götürelim Günlerinden esinlenmiştir. Bu dördüncü dalga, sırasıyla, çocuk hizmetleri için Doula Projesi'ne; kürtaj sonrası konuşma hatları; üreme adaleti arayışı; büyük beden moda desteği; trans hakları için destek; erkek feminizmi; seks işçiliği kabulü; Feministlemek, Racialicious, blog ve Twitter kampanyaları dahil olmak üzere medya geliştirmek gibi şeyler için ilham olmuş veya bağdaştırılmıştır.

Kira Cochrane'e göre, 2012-13'e kadar Birleşik Krallık'ta ve diğer birçok ülkede dördüncü bir dalga ortaya çıkmıştı. Şunlara odaklandı: "Sokak tacizi, cinsel taciz, işyeri ayrımcılığı[,] ... vücut ayıplaması" ile kendini gösteren cinsel eşitsizlik; medya görüntüleri, "çevrimiçi kadın düşmanlığı", "toplu taşımaya saldırı[lar]"; kesişimsellik, iletişim için sosyal medya teknolojisi ve örgütlenme için çevrimiçi dilekçe verme; ve önceki dalgalardan miras alınan, bireysel deneyimlerin paylaşıldığı ve dolayısıyla siyasi çözümler bulunabileceği algısı üzerine. Cochrane, Everyday Sexism Project ve UK Feminista gibi organizasyonları ve web sitelerini; Geceyi Geri Al, Bir Milyar Ayaklanıyor ve "bir Lose the Lads' mags protestosu" gibi [liderlerin çoğu]nun onlu ve 20'li yaşlarında olduğu olayları, dördüncü dalga feminizmi olarak tanımladı.

1980'lerin başındaki seks yanlısı feminist hareketin liderlerinden biri olarak da kabul edilen Betty Dodson, 2014 yılında kendisini dördüncü dalga feministi olarak gördüğünü ifade etti. Dodson, önceki feminist dalgaların banal ve anti-seksüel olduğunu ifade etti, bu yüzden yeni bir feminizm duruşuna, dördüncü dalga feminizme bakmayı seçti. 2014 yılında Dodson, cinsel arzularını mastürbasyon yoluyla keşfetmek için kadınlarla çalıştı. Dodson, çalışmalarının, hiç orgazm olmamış genç, başarılı kadınlardan oluşan yeni bir izleyici kitlesiyle yeni bir yaşam alanı kazandığını söylüyor. Buna, üçüncü dalga feministlerin temsil ettiğine inandıkları haz karşıtı duruşu reddeden dördüncü dalga feministleri de dahildir.

2014 yılında Rhiannon Lucy Cosslett ve Holly Baxter, *The Vagenda adlı kitaplarını yayınladılar.* Kitabın yazarları kendilerini dördüncü dalga feministleri olarak görüyorlar. Web siteleri "The Vagenda" gibi, kitapları da ana akım kadın basını tarafından desteklenen kadınlık klişelerini işaretlemeyi ve çürütmeyi amaçlıyor. *Kitabın bir eleştirmeni The Vagenda* ile ilgili hayal kırıklığını dile getirerek, kitabın iddia edildiği gibi "genç kadınlar için silah çağrısı" yerine "medyanın kadınlara yaptığı her kötü şeyi detaylandıran neşesiz bir tez gibi göründüğünü" söyledi. "

#### Günlük Hayattaki Cinsiyetçilik Projesi

Gündelik Cinsiyetçilik Projesi, İngiliz feminist yazar Laura Bates tarafından 16 Nisan 2012'de bir sosyal medya kampanyası olarak başlatıldı. Sitenin amacı, dünyanın her köşesinden katkıda bulunan insanlar tarafından bildirilen, gündelik cinsiyetçilik örneklerini belgelemekti. Bates, Gündelik Cinsiyetçilik Projesi'ni kadınların taciz deneyimlerini yayınlayabilecekleri açık bir forum olarak kurdu. Bates, Gündelik Cinsiyetçilik Projesi'nin hedefini şöyle açıklıyor: "Projenin amacı hiçbir zaman cinsiyetçiliği çözmekle ilgili değildi. İnsanların çözülmesi gereken bir sorun olduğunu en azından kabul etmeleri içindi."

Web sitesi o kadar başarılıydı ki Bates, kadınlar için bu tür bir çevrimiçi foruma sahip olmanın önemini daha da vurgulayan *Gündelik Cinsiyetçilik adlı bir kitap yazmaya ve yayınlamaya karar verdi.* Kitap, yaklaşmakta olan dördüncü dalganın canlı hareketine ve kadınların Gündelik Cinsiyetçilik Projesi aracılığıyla paylaştığı anlatılmamış hikâyelerin iç yüzleri hakkında benzersiz bir fikir veriyor.

**Click!** **Devam Eden Feminist Devrim**

Kasım 2015'te, Clio Visualizing History  14 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ile çalışan bir grup tarihçi "*Click!* *Devam Eden Feminist Devrim"i* başlattılar*.* Bu dijital tarih sergisi, İkinci Dünya Savaşı döneminden günümüze Amerikan feminizminin tarihini inceliyor. Serginin üç ana bölümü var: Siyaset ve Toplumsal Hareketler; Beden ve Sağlık; ve İşyeri ve Aile. Ayrıca Amerikan feminizminin tarihini belgeleyen ve mevcut feminist aktivizm hakkında bilgi sağlayan çok sayıda kaynağa bağlanan etkileşimli zaman çizelgeleri de vardır.

### Dalga Metaforuna Eleştiriler

Dalga metaforu bazı feminist akademisyenler tarafından uygunsuz, sınırlayıcı ve yanıltıcı olarak eleştirilmiştir.

Bu metafor büyük ölçekli siyasi değişiklikler yapmak için gereken dikkati çekerek bir zamanlar Birleşik Devletler feministleri için yararlı olsa da, 1940'ların kadınların oy hakkı hareketinde olduğu gibi, artık kullanımı sadece alakasız değil, aynı zamanda tamamen uygunsuz olarak savunuluyor. Örneğin, süfrajetler kendilerini veya hareketlerini tanımlamak için 'feminizm' terimini kullanmadılar. Bu eleştiri, yirminci yüzyılın başlarından bir feministin şu sözlerinde gösterilir: "Bütün feministler süfrajettir, ancak tüm süfrajetler feminist değildir".

Dalga metaforu, yalnızca dalgalar arasındaki zaman periyodlarını sessiz ve alakasız kılmakla kalmayıp, aynı zamanda belirli bir hegemonik feminizm markasının feminizmin ne olduğuna dair nihai anlayış olarak hatalı kavramsallaştırılmasına da katkıda bulunduğu için yanıltıcı ve hatta tehlikeli olarak tanımlanmıştır. NS. Bu eleştiriler, 'dalgalar'dan ziyade kitlesel toplumsal örgütlenme dönemlerinin tanınmasını savunur. Dalga metaforunun feminist argümanların gücünü ve geçerliliğini zayıflattığı iddia edilir, çünkü dalgalar mutlaka zirveye çıkıp sonra geri çekilmek zorundadır ki bu Amerika Birleşik Devletleri'nde veya başka bir yerde feminist ilerlemenin doğru bir resmi değildir. Feminizm 'dalgalar' arasında geri çekilmez veya kaybolmaz. Örneğin, 1960'larda, 70'lerde ve 80'lerde kitlesel sosyal örgütlenme patlamasından sonra, feminizm kurumlarımıza işliyordu - çok daha az çekici ama aynı derecede önemli ve bu kadar geniş çaplı bir ilgi gerektirmeyen bir iş. Sonuç olarak, feminizmin süreklilik arz eden ve son derece alakalı olan birkaç örneğini saymak gerekirse, iş gücünün daha fazla alanında, yüksek öğrenimde ve Amerika Birleşik Devletleri'nde Kadın ve Toplumsal Cinsiyet Çalışmaları programlarının kurulumu ve başarısında giderek daha fazla kadın gördük. bu zamanda 'dalgalar' arasındaki mevcudiyet.

Dalga metaforu Amerika Birleşik Devletleri'ndeki kadınların yalnızca belirli ırklarına ve sınıflarına ayrıcalık tanıdığı için değil, aynı zamanda genel olarak Birleşik Devletler feminizmini dünyanın diğer yerlerine göre ayrıcalıklı kıldığı için de eleştirilmiştir. Amrita Basu, belirli insanların ve ulusların bu ayrıcalığına izin vermeyen, bunun yerine dünyadaki tüm halkların önemine ve anlayışına izin veren dalga metaforu yerine, "ortaya çıkma politikaları ve koşulları"nı savunuyor. feminizme ve onun birçok anlayışına ve anlamına katkıda bulunmuştur.

Feminizmin ulusal tarihleri
---------------------------

### Fransa

18. yüzyıl Fransız Devrimi'nin *égalité* (eşitlik) üzerine olan odağı, Fransız kadınlarının karşılaştığı eşitsizliklere kadar uzanmıştı. Yazar Olympe de Gouges, 1791 Erkek ve Yurttaş Hakları Bildirgesi'ni Kadın ve Kadın Yurttaş Hakları Bildirgesi'ne dönüştürdü ve burada yasaya karşı sorumlu kadınların da yasa karşısında eşit sorumluluk taşıması gerektiğini savundu. Ayrıca evliliği, eşitler arasındaki sosyal bir sözleşme olarak ele aldı ve kadınların bir kölelik biçimi olarak güzelliğe ve çekiciliğe güvenmesine karşı çıktı.

19. yüzyıl, muhafazakar, Devrim sonrası Fransa, Joseph de Maistre ve Vikont Louis de Bonald'ın kadınların rolüne ilişkin karşı-devrimci yazılarında ifade edildiği gibi, feminist fikirlere açık değildi. İlerleme, yüzyılın ortalarında, 1848 devrimi ve erkeklerle benzer hakların kadınlara da tanınacağı umuduyla erkeklere oy hakkı tanıyan İkinci Cumhuriyet'in ilanıyla geldi. Ütopyacı Charles Fourier bu dönemin feminist bir yazarı olarak kabul edilse de, o dönemde etkisi çok azdı. Muhafazakar Louis-Philippe'in 1848'de devrilmesiyle, 1790'da olduğu gibi feminist umutlar yükseldi. Fransa'daki ilk feminist günlük gazete olan Eugénie Niboet'nin *La Voix des Femmes* (*Kadınların Sesi*) gibi feminist akıma dahil gazeteler ve örgütler ortaya çıktı. Niboet, Saint-Simonculuğu benimsemiş bir Protestandı ve *La Voix,* terzi Jeanne Deroin ve ilkokul öğretmeni Pauline Roland da dahil olmak üzere bu hareketten diğer kadınları etkiledi. George Sand'i işe almak için de başarısız girişimlerde bulunuldu. Feminizm, devrimden bu yana mercek altına alınan sosyalizmle olan bağları nedeniyle bir tehdit olarak muamele gördü. Deroin ve Roland 1849'da tutuklandılar, yargılandılar ve hapsedildiler. 1852'de yeni, daha muhafazakar bir hükûmetin ortaya çıkmasıyla birlikte feminizm, Üçüncü Fransız Cumhuriyeti'ne kadar beklemek zorunda kalacaktı.

*Feminizm* (*féminisme)* kelimesi daha önce çeşitli amaçlar için kullanılmakla beraber, féministe kelimesi 1872'de Alexandre Dumas oğlu tarafından onları eleştirmek için yaratıldı.

Groupe Français d'Etudes Féministes, 20. yüzyılın başında Bachofen'in kanonunun bir kısmını Fransızcaya çeviren ve aile hukuku reformu için kampanya yürüten kadın aydınlardı. 1905'te kadın tarihi üzerine makaleler yayınlayan ve entelektüel avangardın odak noktası haline gelen *L'entente'yi* kurdular. L'entente'de, kadınların yüksek öğrenime ve erkek egemen mesleklere girmesi savunuldu. Bu sırada, Parti Socialiste Féminin sosyalist feministleri, anaerkilliğin Marksist bir versiyonunu benimsediler.[*netleştirme gerekli*] Groupe Français gibi, onlar da tarih öncesi anaerkillik modellerine geri dönmek için değil, yeni bir eşitlik çağı için çalıştılar.[*netleştirme gerekli*] 20. yüzyılın sonlarındaki Fransız feminizmi esas olarak psikanalitik feminist teoriyle, özellikle Luce Irigaray, Julia Kristeva ve Hélène Cixous'un çalışmalarıyla ilişkilendirilir.

### Almanya

 Alice Schwarzer, 2009
Almanya'da modern feminizm, Wilhelm döneminde (1888-1918) feministlerin üniversitelerden hükûmete bir dizi geleneksel kuruma kapılarını kadınlara açmaları için baskı yapmasıyla başladı. Örgütlenmiş Alman kadın hareketi, geniş ölçüde yazar ve feminist Louise Otto-Peters'a (1819–1895) atfedilir. Bu hareket, 1919'da kadınların oy hakkıyla sonuçlandı. Daha sonraki feminist dalgalar, kamusal ve aile yaşamında yasal ve toplumsal eşitlik talep etmeye devam etti. Alice Schwarzer en önde gelen çağdaş Alman feministtir.

### İran

Tahran'da bir kadın hakları derneği olan "Jam'iat e nesvan e vatan-khah "yönetim kurulu (1923–1933)
İran kadın hakları hareketi ilk olarak İran Anayasa Devrimi'nden bir süre sonra, ilk kadın dergisinin yayınlandığı yıl olan 1910'da ortaya çıktı. 1979 İran Devrimi'nden sonra kadınların durumu kötüleşti. Bu hareket daha sonra Bibi khanoom Astarabadi, Touba Azmoudeh, Sediqeh Dowlatabadi, Mohtaram Eskandari, Roshank No'doost, Afaq Parsa'nın, Fakhr Ozma Arghoun, Sehnaz Azad, Nur-ol-Hoda Mangeneh, Zandokht Shirazi, Maryam Amid (Mariam Mozayen-ol Sedat) gibi feminist figürlerin desteğiyle yeniden arttı.

1992'de Shahla Sherkat, İranlı kadınların endişelerini ele alan ve reform siyaseti, aile içi istismar ve seks üzerine sert röportajlarla siyasi sınırları test eden *Zanan* (*Kadın*) dergisini kurdu. Bu, İran devriminden sonra yayınlanan en önemli İranlı kadın dergisidir.[*kaynak belirtilmeli*] *Zanan*, İslami hukuk kurallarını sistematik olarak eleştirdi ve cinsiyet eşitliğinin İslami olduğunu ve dini literatürün kadın düşmanları tarafından yanlış yorumlandığını ve kötüye kullanıldığını savundu. Mehangiz Kar, Shahla Lahiji ve Shahla Sherkat, *Zanan* editörü, kadın hakları tartışması ve reform talep etme konusunda öncü rol üstlendi. 27 Ağustos 2006'da Bir Milyon İmza İranlı kadın hakları kampanyası başlatıldı. Bununla bir milyon imza toplanarak İran yasalarında kadınlara yönelik yasal ayrımcılığı sona erdirmek amaçlanıyordu.[*netleştirme gerekli*] Kampanyanın destekçileri arasında birçok İranlı kadın hakları aktivisti, uluslararası aktivist ve Nobel ödüllü kişiler yer almaktaydı. Devrim sonrası en önemli feminist figürler Mehrangiz Kar, Azam Taleghani, Shahla Sherkat, Parvin Ardalan, Noushin Ahmadi khorasani ve Shadi Sadr'dır.[*kaynak belirtilmeli*][*netleştirme gerekli*]

### Mısır

 Mısır Feminist Birliği'nin kurucusu Huda Shaarawi
1899'da Arap feminizminin "babası" olarak kabul edilen Qasim Amin, kadınlar için yasal ve sosyal reformları savunan *The Liberation of Women'ı (Kadınların Kurtuluşu)* yazdı. Hoda Shaarawi , 1923'te Mısır Feminist Birliği'ni kurdu ve başkanı ve Arap kadın hakları hareketinin bir sembolü oldu. Arap feminizmi, Arap milliyetçiliği ile yakından bağlantılıydı.[*netleştirme gerekli*] 1956'da, Başkan Cemal Abdünnâsır'ın hükûmeti, cinsiyete dayalı ayrımcılığı yasaklayan ve kadınlara oy hakkı tanıyan "devlet feminizmi"ni başlattı. Bu reformlara rağmen, "devlet feminizmi", feminist politik aktivizmi engelledi ve Mısır'daki birinci dalga feminist harekete son verdi. Enver Sedat'ın cumhurbaşkanlığı döneminde, eşi Jehan Sedat, Mısır politikası ve toplumu, yeni İslamcı hareket ve artan muhafazakarlık ile kadınların eşitliğinden geri çekilse de, kadın haklarının genişletilmesini açıkça savundu. Ancak, Al Ghazali Harb gibi yazarlar, kadınların tam eşitliğinin İslam'ın önemli bir parçası olduğunu savundular. Bu görüş, bugün hala aktif olan yeni bir feminist hareket olan İslami feminizm'i oluşturdu.

### Hindistan

Küresel feminizmi takiben yeni nesil Hint feministler ortaya çıkmıştır. Hint kadınlar, yüksek öğrenime erişimin ve kendi üreme hakları üzerindeki kontrollerinin artması sayesinde daha fazla bağımsızlığa sahip olmuştur. Medha Patkar, Madhu Kishwar ve Brinda Karat, bağımsızlık sonrası Hindistan'da kadın haklarını savunan feminist sosyal hizmet uzmanları ve politikacılardır. Amrita Pritam, Sarojini Sahoo ve Kusum Ansal gibi yazarlar, Hint dillerinde feminist fikirleri savunmaktadırlar. Rajeshwari Sunder Rajan, Leela Kasturi ve Vidyut Bhagat, İngilizce yazan Hint feminist denemeciler ve eleştirmenlerdir.

### Çin

 Ayakları bağlı zengin Çinli kadınlar (Pekin, 1900). Ayak bağlama, 19. ve 20. yüzyıllardaki reform hareketleri sırasında kadınlar üzerindeki baskının bir simgesiydi.
Çin'de feminizm, Çin toplumun ayak bağlama ve cinsiyet ayrımı gibi geleneksel ve Konfüçyüsçü değerleri yeniden değerlendirdiği ve modernleşmeye doğru ilerlemeyi engellediği için geleneksel cinsiyet fikirlerini reddetmeye başladığı Qing döneminin sonlarında başladı. 1898 Yüz Gün Reformu sırasında reformcular kadınların eğitimi, cinsiyet eşitliği ve ayak bağlamanın sona ermesi çağrısında bulundular. Kadın reformcular ilk Çinli kadın toplumu olan Çinli Kadınlar Arasında Bilginin Yayılması Derneği'ni (*Nüxuehui*) kurdular. Qing Hanedanlığı'nın çöküşünden sonra, kadınların kurtuluşu, Dört Mayıs Hareketi ve Yeni Kültür Hareketi'nin hedefi haline geldi. Daha sonra Çin Komünist Devrimi, kadınların kurtuluşunu amaçlarından biri olarak benimsedi ve özellikle kadınların işgücüne katılımı konusunda kadınların eşitliğini teşvik etti. Devrimden ve kadınları işgücüne dahil etmedeki ilerlemeden sonra, Çin Komünist Partisi kadınların kurtuluşunu başarıyla gerçekleştirdiğini iddia etti ve kadın eşitsizliği artık bir sorun olarak görülmedi.[*netleştirme gerekli*]

Çin'deki ikinci ve üçüncü dalga feminizm, 20. yüzyılın başlarındaki reform hareketleri sırasında kadınların rollerinin ve hedeflerine ulaşmak için bu çeşitli hareketler tarafından feminizmin benimsenme biçimlerinin yeniden incelenmesiyle ortaya çıktı. Daha sonraki ve şimdiki feministler, cinsiyet eşitliğinin gerçekten tam olarak sağlanıp sağlanmadığını sorguladılar ve nüfustaki büyük cinsiyet eşitsizliği gibi mevcut cinsiyet sorunlarını tartıştılar.

### Japonya

Örgütlü bir siyasi hareket olarak Japon feminizmi, Kato Shidzue'nin geniş bir ilerici reform yelpazesinin bir parçası olarak doğum kontrolüne erişilebilirliği talep ettiği 20. yüzyılın ilk yıllarına kadar uzanır. Shidzue, Japonya'nın II. Dünya Savaşı'nda yenilmesi ve Barış Anayasası'nın ABD güçleri tarafından ilan edilmesinin ardından Ulusal Diyette hizmet etmeye devam etti. Hayashi Fumiko ve Ariyoshi Sawako gibi diğer figürler, güçlü kadınların bireysel başarılarını kutlamak yerine geniş hedeflere ulaşmayı amaçlayan Japon feminizminin geniş sosyalist ideolojilerini göstermektedir.

### Norveç

 Camilla Collett
Norveç feminizminin siyasi kökenleri kadınların oy hakkı hareketindedir. Camilla Collett (1813-1895) ilk Norveçli feminist olarak kabul edilir. Edebiyatçı bir aileden gelen sanatçı, zamanının kadınlarının karşılaştığı zorluklar ve özellikle zorla evlilikler hakkında bir roman ve birkaç makale yazdı. Natüralist bir yazar olan Amalie Skram (1846–1905), aynı zamanda kadınların sesi olarak da görev yaptı.

Norveç Kadın Hakları Derneği, 1884 yılında Gina Krog ve Hagbart Berner tarafından kuruldu. Örgüt, kadınların eğitim ve ekonomik kendi kaderini tayin hakkı ve her şeyden önce evrensel oy hakkı ile ilgili sorunları gündeme getirdi. Norveç Parlamentosu, kadınların oy kullanma hakkını 11 Haziran 1913'te yasalaştırdı. Norveç, Avrupa'da (Finlandiya'dan sonra) kadınlara tam oy hakkı tanıyan ikinci ülke oldu.

### Polonya

 Irena Krzywicka
Polonya'da (modern zamanlarda 1918'de yeniden kuruldu.) ve Polonya topraklarında feminizmin gelişimi geleneksel olarak birbirini izleyen yedi "dalgaya" bölünmüştür.

Radikal feminizm 1920'lerin Polonya'sında ortaya çıktı. Baş temsilcileri, Irena Krzywicka ve Maria Morozowicz-Szczepkowska, kadınların erkeklerden kişisel, sosyal ve yasal bağımsızlığını savundular. Krzywicka ve Tadeusz Żeleński, planlı ebeveynliği, cinsel eğitimi, boşanma ve kürtaj haklarını ve cinsiyet eşitliğini desteklediler. *Krzywicka, Wiadomości Literackie'de* Roma Katolik Kilisesi'nin Polonyalıların özel hayatlarına müdahalesini protesto ettiği bir dizi makale yayınladı.

İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra, 1948'de kurulan Polonya Komünist devlet, kadınların evde ve işyerinde özgürleşmesini zorla destekledi. Bununla birlikte, Komünist yönetim sırasında (1989'a kadar), genel olarak feminizm ve özel olarak ikinci dalga feminizm pratikte yoktu. Feminist metinler 1950'ler ve sonrasında üretilmiş olsalar da, genellikle Komünist devlet tarafından kontrol ediliyor ve üretiliyorlardı. Komünizmin çöküşünden sonra, Katolik siyasi partilerin egemen olduğu Polonya hükûmeti, kürtaj konusunda *fiilî* bir yasal yasak getirdi*.* O zamandan beri, bazı feministler 1980'lerin Amerikan'ın kürtaj seçimi hakkı hareketinden stratejiler benimsediler.

Seçme feminist meselelerin tarihi
---------------------------------

### Feminist teori

 Simone de Beauvoir
Cinsellik ve toplumsal cinsiyet tarihçisi Nancy Cott, *modern feminizm* ile onun öncülleri, özellikle de oy hakkı mücadelesi, arasında bir ayrım yapmıştır.[*kaynak belirtilmeli*] Ondokuzuncu Yasa Değişikliği'in 1920'de geçmesini çevreleyen yirmi yılda*, önceki kadın hareketinin* öncelikle kadınları *evrensel* varlıklar olarak ele aldığını, oysa bu 20 yıllık dönemde hareketin toplumsal farklılaşmaya, *bireyselliğe* ve farklılık ve çeşitliliklere öncelik verdiğini savunuyordu. [*netleştirme gerekli*] Yeni meseleler daha çok toplumsal bir inşa olarak cinsiyet, cinsiyet kimliği ve cinsiyetler içi ve cinsiyetler arası ilişkilerle ilgiliydi. Politik olarak bu, sağ ideolojiyle uyumlu görülebilecek bir anlayıştan sol ideolojiyle ilişkilendirilen bir anlayışa doğru radikal bir kaymayı temsil etmekteydi. [*birincil olmayan kaynak gerekli*]

Savaş sonrası dönemde, Simone de Beauvoir "evdeki kadın" normuna karşı çıktı. 1949'da *Le Deuxième Sexe'in* (*İkinci Cinsiyet*) yayınlanmasıyla feminizme varoluşçu bir boyut kazandırdı. Bir aktivistten çok bir filozof ve romancı olmakla birlikte, Mouvement de Libération des Femmes manifestolarından birini imzaladı.

Feminist aktivizmin 1960'ların sonlarında yeniden canlanmasına, dünyayla ilgili endişeler, maneviyat ve çevresel aktivizm gibi kadınla ilişkili meseleler olarak kabul edilebilecek şeylere dair ortaya çıkan bir literatür eşlik etti. Bunun yarattığı atmosfer, anamerkezlilik üzerine yapılan çalışmaları ve tartışmaları *Of Woman Born'u* yazan Adrienne Rich ve *Beyond Power'ı* yazan Marilyn French gibilerin biyolojik belirlenimciliklerinin reddi olarak yeniden ateşledi. Evelyn Reed gibi sosyalist feministler için ataerkillik, kapitalizmin özelliklerini taşıyordu.

Ann Taylor Allen, 20. yüzyılın başında Ferdinand Tönnies, Max Weber ve Georg Simmel gibi erkek entelektüellerin kolektif erkek karamsarlığı ile katkıları dönemin sosyal tarihçileri tarafından büyük ölçüde göz ardı edilen kadın meslektaşlarının iyimserliğini karşılaştırmıştır.

Ayrıca bakınız
--------------

* Kadınların oy hakkının zaman çizelgesi
* Mujeres Libres
* Sütyenlerin tarihi

Kaynakça
--------

1. ↑  "wave (definition)", *The dictionary of feminist theory*, Columbus: Ohio State University Press, 1990, s. 251, ISBN 9780814205075  Birden fazla editör-name-list parameters kullanıldı (yardım); r `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
2. ↑  Rebecca (January 1992). "Becoming the Third Wave". *Ms.* New York: Liberty Media for Women. ss. 39-41.
3. ↑  Krolokke, Charlotte and Anne Scott Sorensen, "From Suffragettes to Grrls" in *Gender Communication Theories and Analyses: From Silence to Performance* (Sage, 2005).
4. ↑  
Seung-Kyung, Kim, (Ed.) (2010). *Feminism in "Waves": Useful Metaphor or Not?*. 3rd. New York: Routledge. ss. 49-55.  r eksik `|soyadı1=` (yardım)
5. ↑  "De las huelgas de mujeres a un nuevo movimiento de clase: la tercera ola feminista" (İspanyolca). 7 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2019.
6. ↑  "Arde Feministlán: Una entrevista a Dahlia de la Cerda". *Liberoamérica* (İspanyolca). 31 Ocak 2018. 7 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2019.
7. ↑  "Das Greves de Mulheres para um Novo Movimento de Classe: A Terceira Onda Feminista". *Desacato* (Portekizce). 4 Şubat 2019. 7 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2019.
8. ↑  "Sobre el feminismo y sus corrientes". *Grazia* (İspanyolca). 11 Ocak 2017. 13 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2019.
9. 1 2  Cott, Nancy F. "What's In a Name?
10. 1 2  Ferguson (March 2004). "Feminism in Time". *Modern Language Quarterly*. **65** (1): 7-8. doi:10.1215/00267929-65-1-7.
11. ↑  *The Columbia Encyclopedia* (Columbia Univ.
12. ↑  Baruch, Elaine Hoffman, *Women in Men's Utopias*, in Rohrlich, Ruby, & Elaine Hoffman Baruch, eds. *Women in Search of Utopia*, *op. cit.*, p. [209] and see p. 211 (Plato supporting "child care" so women could be soldiers), citing, at p. [209] n. 1, Plato, trans.
13. ↑  *Krishna: a sourcebook*. Oxford: Oxford University Press. 2007. ISBN 978-0-19-972431-4. OCLC 181731713.
14. 1 2  *Women in the Hindu Tradition: Rules, roles and exceptions*. London & New York: Routledge. 2010. ss. 112-119.
15. ↑  Women's Lives, Women's Rituals in the Hindu Tradition;page 186
16. ↑  *Feminism and world religions*. SUNY Press. 1999. ss. 41-43.
17. ↑  *The Second Sex*. Vintage Books. 1989. s. 105. ISBN 978-0-679-72451-3.
18. 1 2  *Feminism: The Essential Historical Writings*. Vintage Books. 1994. s. xiv. ISBN 978-0-679-75381-0.
19. ↑  *Historical Dictionary of Feminism* (İngilizce). Scarecrow Press. 2004. s. 1. ISBN 978-0-8108-4946-4. 23 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2022.
20. ↑  "Hannah Woolley b. 1623, England; d. c. 1675, England". *Dinner Party Database of notable women*. Brooklyn Museum. 20 Mart 2007. 8 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Eylül 2009.
21. ↑  "The Imperfect Sex: Why Is Sor Juana Not a Saint?". *Mr Zine*. Monthly Review. 25 Şubat 2007. 1 Mayıs 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ekim 2009.
22. ↑  *The birth of feminism : woman as intellect in renaissance Italy and England*. Harvard University Press. 2009. ISBN 978-0-674-03454-9. OCLC 517501929.
23. ↑  *Feminism and Renaissance studies*. Oxford University Press. 1999. ISBN 0-19-878244-6. OCLC 476667011.
24. ↑  *Renaissance feminism : literary texts and political models*. Cornell University Press. 1990. ISBN 0-8014-2163-2. OCLC 803523255.
25. ↑  *The invention of the Renaissance woman : the challenge of female independence in the literature and thought of Italy and England*. Pennsylvania State Univ. Press. 1992. ISBN 0-271-00812-1. OCLC 185669321.
26. ↑  [Kegl, Rosemary.
27. ↑  "Lisa T. Sarasohn, "A Science Turned Upside down: Feminism and the Natural Philosophy of Margaret Cavendish"". 18 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2022.
28. ↑  *An Essay to Revive the Ancient Education of Gentlewomen*. Londra: Printed by J.D. to be sold by Tho. Parkhurst. 1673. 13 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ağustos 2017.
29. ↑  Margaret Fell, ""Women's Speaking Justified, Proved, and Allowed of by the Scriptures, All such as speak by the Spirit and Power of the Lord Jesus 9 Haziran 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.", Quaker Heritage Press Online Texts.
30. ↑  Schofield (1987). "'Women's Speaking Justified': The Feminine Quaker Voice, 1662–1797". *Tulsa Studies in Women's Literature*. **6** (1): 61-77. doi:10.2307/464160.
31. ↑  Tomalin, Claire.
32. ↑  Walters 2005.
33. ↑  Williford (1975). "Bentham on the Rights of Women". *Journal of the History of Ideas*. **36** (1): 167-176. doi:10.2307/2709019. ISSN 0022-5037.
34. ↑  *That Wild Fellow John Neal and the American Literary Revolution*. Chicago, Illinois: University of Chicago Press. 1972. s. 192. ISBN 0-226-46969-7.
35. ↑  *A Down-East Yankee From the District of Maine*. Portland, Maine: A.J. Huston. 1920. s. 32. 2 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2022.
36. ↑  Miriam Williford, Bentham on the rights of Women 18 Mart 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
37. ↑  Miriam Williford, Bentham on the rights of Women 18 Mart 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. *Journal of the History of Ideas*, 1975.
38. ↑  Marie-Jean-Antoine-Nicolas Caritat, Marquis de Condorcet, On the Admission of Women to the Rights of Citizenship 9 Kasım 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (1790), The First Essay on the Political Rights of Women.
39. ↑  David Williams,"Condorcet, Feminism, and the Egalitarian Principle."
40. ↑  Barbara Brookes, "The feminism of Condorcet and Sophie de Grouchy."
41. ↑  "LES DROITS DE LA FEMME - Olympe de Gouges". *www.olympedegouges.eu*.
42. ↑  Carla Hesse, *The Other Enlightenment: How French Women Became Modern*(2001), 42.
43. ↑  Alexander, Meena.
44. ↑  Prose, Francine.
45. ↑  Mandell, Laura.
46. ↑  For the centrality of "equality" and "difference" feminism and their mutual metamorphosis, see Schiebinger, Londa: *Has feminism changed science?*
47. ↑  Abrams, Lynn (2001). "Ideals of Womanhood in Victorian Britain". *BBC*. 9 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2022.
48. ↑  *Virginia Woolf and the Nineteenth-Century Domestic Novel*. State University of New York Press. 2008. s. 33. ISBN 978-0-7914-7120-3.
49. ↑  *Ambiguous angels: gender in the novels of Galdós*. University of California Press. 1994. s. 14. ISBN 978-0-520-08356-1.
50. ↑  *Women's Suffrage Movement: A Reference Guide, 1866–1928*. Londra: Routledge. 2013. s. 10. ISBN 9781135434021. 23 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2022.
51. ↑  *Toward the Light of Liberty*. New York: Walker & Co. 2007. s. 212. ISBN 9780802716361. 12 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2022.
52. ↑  *Jane Austen (Penguin Lives)*. Viking Adult. 2001. s. 38. ISBN 978-0-670-89488-8.
53. ↑  "Fiction by Victorian Women: George Eliot, Elizabeth Gaskell (Online)". *University of Oxford*. 2010. 26 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.
54. ↑  *Ruth Hall: a domestic tale of the present time in History of women*. Mason Brothers. 1855.
55. ↑  "Antebellum and Civil War America, 1784-1865". University of North Carolina at Pembroke. 12 Şubat 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ekim 2009.
56. ↑  King, Stephen (10 Eylül 1995). "Blood and Thunder in Concord". *The New York Times*. 6 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ekim 2009.
57. ↑  *A Long Fatal Love Chase*. Dell. 1996. ss. 348-349. ISBN 978-0-440-22301-6.
58. ↑  *Toward A Recognition of Androgyny*. W. W. Norton. 1993. s. 70. ISBN 978-0-393-31062-7.
59. ↑  *Women and sexuality in the novels of Thomas Hardy*. Psychology Press. 1988. ISBN 9780203193365. 12 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2022.
60. ↑  *Henrik Ibsen: the man and his plays*. Kennerley. 1908. s. 401.
61. ↑  *Chambers's cyclopaedia of English literature: a history critical and biographical of authors in the English tongue from the earliest times till the present day, with specimens of their writing*. W. & R. Chambers. 1903. s. 386.
62. ↑  *John Neal*. Boston, Massachusetts: Twayne Publishers. 1978. s. 98. ISBN 080-5-7723-08.
63. ↑  *Wandering Recollections of a Somewhat Busy Life*. Boston, Massachusetts: Roberts Brothers. 1869. s. 49. OCLC 1056818562. 30 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2022.
64. 1 2  Sears (1978), p. 105
65. ↑  Carlson, David J. (Ed.) (2012). "Chapter 12: "A Right Manly Man" in 1843: John Neal on Women's Rights and the Problem of Male Feminism". *John Neal and Nineteenth Century American Literature and Culture*. Lewisburg, Pennsylvania: Bucknell University Press. s. 248. ISBN 978-1-61148-420-5.  r eksik `|soyadı1=` (yardım)
66. ↑  Carlson, David J. (Ed.) (2012). "Chapter 11: John Neal and the Early Discourse of American Women's Rights". *John Neal and Nineteenth Century American Literature and Culture*. Lewisburg, Pennsylvania: Bucknell University Press. s. 227. ISBN 978-1-61148-420-5.  r eksik `|soyadı1=` (yardım)
67. ↑  Weyler (2012), pp. 227-228, 242
68. ↑  Weyler (2012), p. 238
69. ↑  Neal (October 1824). "Men and Women: Brief Hypothesis concerning the Difference in their Genius". *Blackwood's Magazine*. Cilt 16 (July–December 1824). Edinburgh, Scotland: William Blackwood. ss. 387, 288. 9 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2022.
70. ↑  Weyler (2012), p. 236–237
71. ↑  *A Right View of the Subject: Feminism in the Works of Charles Brockden Brown and John Neal*. Erlangen, Germany: Verlag Palm & Enke Erlangen. 1983. s. 168. ISBN 9783789601477.
72. ↑  *A Down-East Yankee From the District of Maine*. Portland, Maine: A.J. Huston. 1920. ss. 30, 35. OCLC 1048477735. 2 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2022.
73. ↑  Fleischmann (2012), p. 249
74. ↑  Heilmann (May–June 2006). "The rebel, the lady and the 'anti': Femininity, anti-feminism, and the Victorian woman writer". *Women's Studies International Forum*. **29** (3): 289-300. doi:10.1016/j.wsif.2006.04.008.
75. ↑  *A plea for woman*. Edinburgh: Polygon. 1988 [1843]. ISBN 9780948275562.
76. ↑  Crawford, (Ed.) (2006), "Scotland", *The women's suffrage movement in Britain and Ireland: a regional survey*, Londra: Routledge, ss. 225-226, ISBN 9780415477390 KB1 bakım: Editörler parametresini kullanan (link)
77. 1 2 3 4  Ockerbloom, Mary Mark ((Ed.)). "Caroline Norton (1808-1877)". Penn Libraries (University of Pennsylvania). 9 Temmuz 2000 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2009.
78. ↑  Norton, Caroline. "A Letter to the Queen: On Lord Chancellor Cranworth's Marriage and Divorce Bill". Ockerbloom, Mary Mark (ed.). Penn Libraries (University of Pennsylvania). 16 Ağustos 2000 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ekim 2009.
79. ↑  *The voice of toil: nineteenth-century British writings about work*. Ohio University Press. 2000. s. 393. ISBN 978-0-8214-1293-0.
80. ↑  Nightingale, Florence.
81. 1 2  Popular image described in chapter 10: *Florence Nightingale: The Making of an Icon*. 1. Farrar, Straus and Giroux. 2008. s. 251. ISBN 978-0-374-15665-7.
82. 1 2  "Introduction". *Deerbrook*. Penguin Classics. 2005. ss. xvii-xix. ISBN 978-0-14-143939-6.
83. ↑  *The martyr age of the United States of America: with an appeal on behalf of the Oberlin Institute in Aid of the Abolition of Slavery*. Finlay and Charlton. 1840.
84. ↑  *Society in America*. **1**. Saunders and Otley. 1837. 12 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2022.
85. ↑  Dooley, Dolores (ed.
86. ↑  Dooley, Dolores, *Equality in Community: Sexual Equality in the Writings of William Thompson and Anna Doyle Wheeler* (Cork University Press), 1996.
87. ↑  Roy, Sajal. "ENTERING TOWARDS NEW VISION: FEMINISM, A HISTORICAL PATHWAY OF KNOWLEDGE-WORLD".
88. 1 2  *Women's Source Library: Barbara Leigh Smith Bodichon and the Langham Place Group*. **3**. Routledge. 2001. s. 5. ISBN 978-0-415-25688-9.
89. ↑  *Feminist Postcolonial Theory: A Reader*. Taylor & Francis. 2003. s. 453. ISBN 978-0-415-94275-1.
90. ↑  Waldron, Jeremy.
91. ↑  Jordan, Jane and Ingrid Sharp.
92. ↑  Kent, Susan Kingsley.
93. ↑  Records of the Ladies National Association for the Repeal of the Contagious Diseases Acts.
94. ↑  Malone (Bahar 1999). "Sensational Stories, Endangered Bodies: Women's Work and the New Journalism in England in the 1890s". *Albion: A Quarterly Journal Concerned with British Studies*. **31** (1): 49-71. doi:10.2307/4052816.
95. ↑  Echols, Alice, *Daring to Be Bad: Radical Feminism in America, 1967-1975* (Minneapolis, Minnesota: University of Minnesota Press, 1989), p. 320 (978-0816617876))
96. ↑  Baumgardner, Jennifer, *F'em!*, *op. cit.*, pp. 244 & 252.
97. 1 2 3  Baumgardner, Jennifer, *F'em!*, *op. cit.*, p. 244.
98. ↑  Pramila, B. (July 2016). "Feminism in Indian Writing in English Fiction with Special Reference to Anita Nair, Anita Desai & Bharati Mukherjee". *International Journal of English: Literature, Language, & Skills*. **5** (2): 121.
99. 1 2 3  Momen (September 2003). "Usuli, Akhbari, Shaykhi, Babi: The Tribulations of a Qazvin Family". *Iranian Studies*. **36** (3): 337.
100. ↑  "Tahirih was a Persian feminist pioneer we don't hear enough about". *ABC News*. 11 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ağustos 2021.
101. ↑  "Tahirih and Women's Suffrage". *Bahá'í Studies Bulletin*. **4** (2). January 1990.
102. 1 2  *God Passes By*. Baha'i Publishing Trust. 1987. s. 75.
103. ↑  Táhirih mentioned on PBS NewsHour - Mention of Táhirih as founder of Persian feminism by renowned scholar Azar Nafizi in a discussion on PBS about Shirin Ebadi, winner of the Nobel Peace Prize in 2003.
104. ↑  Encyclopedia of 1848 Revolutions, Louise Dittmar  31 Ağustos 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
105. ↑  "Internet History Sourcebooks". *sourcebooks.fordham.edu*. 17 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2017.
106. ↑  Barbara Leigh Smith: *An American Diary 1857-58* (excerpts)
107. ↑  Gage, Matilda Joslyn.
108. 1 2  Stanton, Elizabeth Cady.
109. ↑  Stanton *Matriachate* op.cit. at 218.
110. ↑  Murphy, Cullen.
111. ↑  Library of Congress.
112. ↑  Cott, Nancy F. *The Grounding of Modern Feminism* (New Haven: Yale University Press, [2d printing?] pbk 1987 (0-300-04228-0)), p. 13 (cloth 0-300-03892-5) (author prof.
113. ↑  Cott, Nancy F. *The Grounding of Modern Feminism*, *op. cit.*, *passim*.
114. ↑  "Enfranchising Women: The Politics of Women's Suffrage in Europe 1789-1945". 28 Eylül 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2022.
115. ↑  *Feminism: a paradigm shift*. New Delhi, India: Atlantic Publishers & Disturbution. 2008. s. 5. ISBN 978-81-269-0888-2.
116. ↑  "BBC - History - Emmeline Pankhurst". *www.bbc.co.uk* (İngilizce). 27 Şubat 2003 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2021.
117. ↑  Sweeney, Brian (ed.), 2000, "OPTIMISTS: Kate Sheppard – Suffragist".
118. ↑  *The Oxford Encyclopedia of Women in World History*. New York, NY: Oxford University Press. 2008. ss. 171. ISBN 978-0-19-514890-9.
119. ↑  "Manor House. Edwardian Life | PBS". *www.pbs.org*. 21 Nisan 2003 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Şubat 2017.
120. ↑  Aletta H. Jacobs: *De vrouw, haar bouw en haar inwendige organen*, Deventer, Kluwer. 1899.
121. ↑  Aletta H. Jacobs, *Het doel der vrouwenbeweging*, De Gids, March 1899 and *Bespreking van het prostitutievraagstuk* op de Openbare Vergadering van den Nationalen Vrouwenraad van Nederland, Rotterdam, 2 April 1902.
122. ↑  M. Bosch, Aletta Jacobs 1854-1929, Amsterdam, Balans, 2005.
123. ↑  Gipsy, pseudonym for Wilhelmina Drucker, *Mammon, een kerstavond in het rijk Fantasie*, 1888.
124. ↑  Deanna te Winkel-van Hall, Wilhelmina Drucker.
125. ↑  W. H. Posthumus-van der Goot en A. de Waal (editors), *Van moeder op dochter* (Leiden, 1948, reprint Nijmegen, SUN, 1977).
126. ↑  Olf Praamstra: *Een feministe in de tropen.*
127. ↑  "British Library". *www.bl.uk*. 4 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2021.
128. 1 2  Clute, John (1995).
129. ↑  Elyce Rae Helford, in Westfahl, Gary.
130. ↑  West, Rebecca.
131. ↑  "Flappers in the Roaring Twenties". About.com. 25 Ağustos 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Nisan 2010.
132. ↑  "Representation of the People Act 1918". *parliament.uk*. Parliament of the United Kingdom. 6 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi.
133. ↑  Hallam, David J.A. Taking on the Men: the first women parliamentary candidates 1918 29 Haziran 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Studley, 2018, pp 85-86, 88-89,
134. ↑  "1928 Equal Franchise Act". *www.parliament.uk* (İngilizce). 22 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ağustos 2021.
135. ↑  "AROUND THE WORLD; Liechtenstein Women Vote for First Time". NY Times/Reuters. 3 Şubat 1986. 3 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Nisan 2010.
136. ↑  Palmiste (5 Haziran 2014). "Le vote féminin et la transformation des colonies françaises d'Amérique en départements en 1946". *Nuevo Mundo Mundos Nuevos* (Fransızca). doi:10.4000/nuevomundo.66842. ISSN 1626-0252. 12 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2022.
137. ↑  "Strand 2: Women's Suffrage Societies (2NSE Records of the National Union of Societies for Equal Citizenship)". *twl-calm.library.lse.ac.uk*. The Women's Library @ London School of Economics.
138. ↑  Offen (Yaz 1995). "Women in the western world". *Journal of Women's Studies*. **7** (2): 145-151. doi:10.1353/jowh.2010.0359.
139. ↑  Pedersen (1 Ocak 1989). "The Failure of Feminism in the Making of the British Welfare State". *Radical History Review*. **1989** (43): 86-110. doi:10.1215/01636545-1989-43-86. ISSN 0163-6545.
140. ↑  "Strand 5: (5ODC Campaigning Organisations Records of the Open Door Council)". *twl-calm.library.lse.ac.uk*. The Women's Library @ London School of Economics.
141. ↑  *Fruits of philosophy: a treatise on the population question*. San Francisco: Reader's Library. October 1891 [1840]. OCLC 626706770. 30 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2022.
142. ↑  *"A dirty filthy book": The writings of Charles Knowlton and Annie Besant on reproductive physiology and birth control, and an account of the Bradlaugh-Besant trial*. Berkeley: University of California Press. 1981. OCLC 812924875.
143. ↑  *The trial of Annie Besant and Charles Bradlaugh*. Londra: Elek Pemberton. 1976. ISBN 9780236400058.
144. ↑  Banks (July 1954). "The Bradlaugh-Besant trial and the english newspapers". *Population Studies: A Journal of Demography*. **8** (1): 22-34. doi:10.1080/00324728.1954.10415306.
145. ↑  Balaram (10 Ağustos 2003). "Population". *Current Science*. Current Science Association (India). **85** (3): 233-234. 9 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.
146. ↑  *The law of population: its consequences, and its bearing upon human conduct and morals*. Londra: Freethought Publishing Company. 1877. OCLC 81167553.
147. ↑  The Margaret Sanger Papers.
148. ↑  Sanger, Margaret (1938).
149. ↑  Education for choice: History of UK abortion law 8 Ekim 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
150. ↑  Abortion Rights 17 Mart 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
151. ↑  Brooke (2001). "'A New World for Women'? Abortion Law Reform in Britain during the 1930s". *The American Historical Review*. **106** (2): 431-59. doi:10.1086/ahr/106.2.431. PMID 18186164. 29 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2022.
152. ↑  Lucy Noakes, *Women in the British Army: war and the gentle sex, 1907-1948* (2006), p. 138.
153. ↑  James Ciment and Thaddeus Russell, eds.
154. ↑  "Der Jungmädeldienst", published February 1940, Berlin.
155. ↑  Krylova, Anna, "Soviet Women in Combat *Cambridge University Press, Cambridge (2010).*
156. ↑  D'Ann Campbell, *Women at War with America: Private Lives in a Patriotic Era* (1984), ch. 8.
157. 1 2 3  Freedman, Estelle B. *No Turning Back: The History of Feminism and the Future of Women* (London: Ballantine Books, 2003).
158. ↑  Moulton (1972). "Psychoanalytic Reflections on Women's Liberation". *Contemp. Psychoanal*. **8** (2): 197-223. doi:10.1080/00107530.1972.10745235.
159. ↑  *Feminism, marriage, and the law in Victorian England*. Princeton, N.J.: Princeton University Press. 1993. ISBN 978-0691024875. 12 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2022.
160. ↑  Shapiro, Fred R. "Historical Notes on the Vocabulary of the Women's Movement".
161. 1 2  Sarachild, Kathie.
162. ↑  Mitchell, Juliet.
163. ↑  *Le Vote des Femmes* (Fransızca). 1911.
164. ↑  Hinckle, Warren and Marianne Hinckle.
165. ↑  "People & Events: The 1968 Protest". *PBS*. PBS. 3 Şubat 2002 tarihinde kaynağından arşivlendi.
166. ↑  Staggenborg, Suzanne.
167. ↑  Greenfieldboyce, Nell (5 Eylül 2008). "Pageant Protest Sparked Bra-Burning Myth". National Public Radio (NPR). 16 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Eylül 2011.
168. ↑  Freeman, Jo. *The Politics of Women's Liberation*.
169. ↑  Howe, Florence.
170. ↑  Tarow, Sydney.
171. ↑  "Feminist Organizations and Intersectionality: Contesting Hegemonic Feminism". 17 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mayıs 2014.
172. ↑  "Biography - bell hooks". *The European Graduate School*. The European Graduate School. 22 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mayıs 2014.
173. ↑  "Our Top Feminist Anthems | IWDA". 17 Aralık 2018. 1 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi.
174. ↑  *Battling Pornography: The American Feminist Anti-Pornography Movement 1976-1986*. Cambridge University Press. 2011. ss. 88-97. ISBN 978-0521879927.
175. ↑  Setch (2002). "The Face of Metropolitan Feminism: The London Women's Liberation Workshop, 1969–79". *Twentieth Century British History*. **13** (2): 171-190. doi:10.1093/tcbh/13.2.171.
176. ↑  Echols, Alice.
177. ↑  Tisdale, Sally Nussbaum, Martha C. Soble, Alan, in Soble, Alan (ed.
178. ↑  Fredrickson, Barbara L. and Tomi-Ann Roberts.
179. ↑  *To each its own meaning: an introduction to biblical criticisms and their application*. Rev. and expanded. Louisville, KY: Westminster/John Knox Press. 1999. ISBN 0-585-31201-X. OCLC 45732523.
180. ↑  *God and the rhetoric of sexuality*. Philadelphia: Fortress Press. 1978. ISBN 0-8006-0464-4. OCLC 3870109.
181. ↑  "Catherine A MacKinnon. University of Michigan Law School". 23 Eylül 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2006.
182. 1 2  MacKinnon, Catherine.
183. ↑  Bart, Pauline B. "Feminism Unmodified", *The American Journal of Sociology*. 1989 September 95(2): 538-539
184. ↑  Ciulla, Joanne B. "Feminism unleashed".
185. ↑  Strossen, Nadine.
186. ↑  Chasteen (2001). "Constructing rape: feminism, change, and women's everyday understandings of sexual assault". *Sociological Spectrum*. **21** (2): 01-139. doi:10.1080/02732170121403.
187. 1 2 3  Henry, Astrid, *Not My Mother's Sister: Generational Conflict and Third-Wave Feminism* (Indiana University Press, 2003), 978-0-253-21713-4
188. ↑  Faludi, Susan, *Backlash: The Undeclared War Against Women* (Vintage, 1993), 978-0-09-922271-2
189. ↑  "Lesbian Mothers: A Lesbian-Feminist Perspective on Research", *Lesbians and Child Custody*, Routledge, 14 Nisan 2021, ss. 219-228, ISBN 978-1-315-86208-8, erişim tarihi: 7 Ağustos 2021
190. ↑  *Cyberfeminism: Connectivity, Critique and Creativity* (İngilizce). Spinifex Press. 1999. ISBN 978-1-875559-68-8. 12 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2022.
191. ↑  *Women, Politics, and the United Nations*. Westport, CT: Greenwood Publishing Group. 1995. ss. 13-14. ISBN 9780313295225.
192. ↑  "Short History of the Commission on the Status of Women" (PDF). 22 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 12 Nisan 2022.
193. ↑  *Encyclopedia of the United Nations and International Agreements*. Oxfordshire, UK: Taylor & Francis. 2003. ss. 924-925. ISBN 9780415939225. 12 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2022.
194. ↑  Catagay (1986). "The Nairobi Women's Conference: Toward a Global Feminism?". *Feminist Studies*. **12** (2): 401-412. doi:10.2307/3177975.
195. ↑  Sen, G. Grown, C. *Development, Crisis and Alternative Visions: Third World women's perspectives*.
196. ↑  Moser (2005). "Gender mainstreaming since Beijing: a review of success and limitations in international institutions". *Gender and Development*. **13** (2): 11-22. doi:10.1080/13552070512331332283.
197. ↑  "Fourth World Conference on Women". 27 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2022.
198. ↑  CIDA.
199. ↑  "'It's All About the Benjamins'", *Third Wave Feminism*, Londra: Palgrave Macmillan UK, 2007, ss. 114-124, doi:10.1057/9780230593664\_9, ISBN 978-0-230-52174-2, erişim tarihi: 17 Aralık 2021
200. ↑  Deo (April 1997). "Jamaica Kincaid: Where the Land Meets the Body. Moira FergusonScattered Hegemonies: Postmodernity and Transnational Feminist Practices. Inderpal Grewal, Caren Kaplan". *Signs: Journal of Women in Culture and Society*. **22** (3): 762-765. doi:10.1086/495202. ISSN 0097-9740.
201. ↑  "Is there a fourth wave? Does it matter?". *Feminist.com*. 2011. 6 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2016.
202. ↑  *All the rebel women: the rise of the fourth wave of feminism*. Londra: Guardian Books. 2013. ISBN 9781783560363. OCLC 915373287. 4 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2022.
203. ↑  *F 'em!: Goo Goo, Gaga, and Some Thoughts on Balls*. Berkeley CA: Seal Press. 2011. s. 250.
204. ↑  "The fourth wave of feminism: meet the rebel women". *The Guardian*. 10 Aralık 2013. 10 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi.
205. ↑  *The fourth wave of feminism: psychoanalytic perspectives*. 2009. ss. 213-223.
206. ↑  Peay (March–April 2005). "Feminism's fourth wave". *Utne Reader* (128). ss. 59-60. 8 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2022.
207. ↑  Baumgardner, Jennifer, *F'em!*, *op. cit.*, pp. 250–251.
208. 1 2 3 4 5 6  Cochrane (10 Aralık 2013). "The fourth wave of feminism: meet the rebel women". *The Guardian*. 14 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Aralık 2013.
209. ↑  "Betty Dodson and Fourth-Wave Feminism: Masturbation is Key to Longer Life". 7 Mayıs 2014. 8 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mayıs 2014.
210. ↑  "About | the Vagenda". 14 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Eylül 2015.
211. ↑  Sanghani (18 Nisan 2014). "My generation of feminists is depressing me". 8 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mayıs 2014.
212. ↑  Everyday Sexism Project
213. ↑  Aitkenhead (24 Ocak 2014). "Laura Bates interview: 'Two years ago, I didn't know what feminism meant'". *The Guardian*. 8 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mayıs 2014.
214. ↑  *Everyday Sexism*. Simon and Schuster. 10 Nisan 2014. ISBN 9781471131585. 12 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2022.
215. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  McCann, Carole R. (Ed.) (2013). "Feminism in "Waves": Useful Metaphor or Not?". *Feminist Theory Reader: Local and Global Perspectives*. 3rd. New York: Routledge.
216. 1 2 3 4 5  McCann, Carole R. (Ed.) (2013). "Globalization of the Local/Localization of the Global: Mapping Transnational Women's Movements". *Feminist Theory Reader: Local and Global Perspectives*. 3rd. New York: Routledge.
217. ↑  *The Grounding of Modern Feminism*. New Haven and London: Yale University Press. 1987. ss. 15.
218. ↑  *Only Paradoxes to Offer: French Feminists and the Rights of Man*. Harvard University Press. 1996. ISBN 978-0-674-63930-0.
219. ↑  *French Feminism in the 19th Century*. Albany, NY: SUNY Press. 1984. s. 6. ISBN 9780873958592. 12 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2022.
220. ↑  Spencer, MC.
221. ↑  Bachofen, Johann Jakob.
222. ↑  Klejman, Laurence and Florence Rochefort.
223. ↑  Valette, Aline.
224. ↑  Boxer, Marilyn.
225. ↑  Vanda Zajko and Miriam Leonard (eds.
226. ↑  Sanasarian, Eliz.
227. ↑  Afary, Janet.
228. ↑  "*Women's movement: Zanan magazine*". 17 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2022.
229. ↑  Stange, Mary Zeiss, Carol K. Oyster, Jane E. Sloan, *Encyclopedia of Women in Today's World*, SAGE, 2011, 1-4129-7685-5, 978-1-4129-7685-5
230. ↑  Golley, Nawar Al-Hassan, *Reading Arab women's autobiographies: Shahrazad tells her story*, University of Texas Press, 2003, 0-292-70545-X, 9780292705456
231. ↑  Badran, Margot, *Feminists, Islam, and nation: gender and the making of modern Egypt*, Princeton University Press, 1996, 0-691-02605-X, 9780691026053
232. ↑  Smith, Bonnie G. *Global feminisms since 1945*, Psychology Press, 2000, 0-415-18491-6, 978-0-415-18491-5
233. 1 2  Chaudhuri, Maitrayee, *Feminism in India* (Zed, 2005)
234. ↑  *Quest for Self in the Fictions of Indian Women Writer*. 1. Aufl. Singh, Avneesh Kumar. Saarbrücken: LAP LAMBERT Academic Publishing. 2015. ISBN 978-3-659-69760-9. OCLC 910748995.
235. ↑  Ko, Dorothy, JaHyun Kim Haboush, Joan R. Piggott *Women and Confucian cultures in premodern China, Korea, and Japan*.
236. ↑  Ma, Yuxin *Women journalists and feminism in China, 1898-1937* Cambria Press, 2010, 1-60497-660-8, 978-1-60497-660-1
237. ↑  Farris, Catherine S. Anru Lee, Murray A. Rubinstein, *Women in the new Taiwan: gender roles and gender consciousness in a changing society*  M. E. Sharpe, 2004, 0-7656-0814-6, 978-0-7656-0814-7
238. 1 2  Dooling, Amy D. *Women's literary feminism in 20th-century China*, Macmillan, 2005, 1-4039-6733-4, 978-1-4039-6733-6
239. 1 2  Buckley, Susan, *Broken Silence: Voices of Japanese Feminism* (University of California Press, 1997), 978-0-520-08514-5
240. ↑  Mackie, Vera, *Feminism in Modern Japan Citizenship, Embodiment and Sexuality* (Curtin University of Technology, 2003), 978-0-521-82018-9
241. 1 2  Andersen, Arlow W. *Rough Road to Glory: The Norwegian-American Press Speaks Out on Public Affairs 1875 to 1925* (Balch Institute Press, 1990).
242. 1 2 3  Łoch, Eugenia (ed.) 2001.
243. ↑  Śleczka, Kazimierz, 1997.
244. ↑  Cott, Nancy F. *The Grounding of Modern Feminism*.
245. ↑  Marler, Joan.
246. ↑  Eksteins, Modris.
247. ↑  Hughes, H. Stuart.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* NKC: ph615994

 |