recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Dr. Cafer Tatlıbal, TBMM
**Dr. Cafer Tatlıbal** (7 Mayıs 1945 Kahramanmaraş - 28 Mayıs 2022, İstanbul) Türk hekim ve siyasetçi.

Yaşamı
------

Babası Ali ve Annesi Navruz Tatlıbal'ın 6 çocuğundan 5.si olarak Kahramanmaraş'ta dünyaya geldi. İlk, orta ve lise öğrenimini Kahramanmaraş'ta tamamladı. İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesini bitirdi. İhtisasını Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp Anabilim Dalı'nda tamamladı. Van Devlet Hastanesi'nde Uzman Hekim olarak çalıştı. Sağlık Bakanlığı Hudut ve Sahiller Genel Müdürü olarak görev yaptı. Kahramanmaraş Devlet Hastanesi Fizik Tedavi Klinik Şefi ve Dr. Kemal Beyazıt Fizik Tedavi Hastanesi Başhekimi olarak çalıştı. Kahramanmaraş İl Sağlık Müdürü olarak görev yaptı. Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu (SHÇEK) Genel Müdür (vekaleten) olarak çalıştı.

22 Temmuz 2007 tarihinde 23. Dönem AK Parti Kahramanmaraş Milletvekili olarak TBMM'ye girdi. Milli Türk Talebe Birliği (MTTB) 54. Dönem Genel İdare Kurulu Üyeliği, Birlik Vakfı Kurucular Kurulu Üyeliği, Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi Yönetim Kurulu üyeliği gibi sivil toplum kuruluşlarında görev yaptı.

Özel hayatı ve ölümü
--------------------

Evli ve 4 çocuk babası olan Tatlıbal, 28 Mayıs 2022'de tedavi gördüğü İstanbul'daki bir hastanede 77 yaşında vefat etti. Naaşı, 29 Mayıs 2022'de Eyüp Sultan Camii içerisinde bulunan Mihrişah Valide Sultan Haziresi 'ne defnedildi.
**Hidronyum** (H3O) ;IUPAC'te adlandırılması oksonyum şeklindedir. Bir molekülünde 3 hidrojen ve 1 oksijen atomu bulunur. Hidronyum iyonu, (H3O) asitler suda çözündüklerinde açığa çıkan katyondur. Aynı zamanda asitleri bazlardan ayırmada kullanılır. (Brønsted-Lowry asit-baz teorisi)Bir asit suda çözündüğü zaman hidronyum katyonu ortaya çıkar. Bazı asit çözünme tepkimelerinde kolaylık olması amacıyla (H+) iyonu şeklinde de gösterilse de doğru kullanımı (H3O) şeklindedir. pH'ın belirlemesinde kullanılır. Eğer çözünen maddenin [H+] konsantrasyonu ile [OH-] eşitse o madde nötrdür.

H 2 O ⇌OH- + H 3 O +

Hidronyum, suyun proton bombardımanına tutulmasıyla oluşur. Bir asit çözeltisindeki hidronyum iyonu konsantrasyonu ne kadar fazlaysa o kadar kuvvetli asittir ve hidronyum konsantrasyonu fazla olan asit hidronyum derişimi az olan aside göre pH tablosunda sıfıra daha yakındır. pOH tablosunda ise 14'e daha yakındır (25 °C sıcaklık ve 1 atm/760mmHg/100kPA basınçta geçerlidir). Sıcaklık artıkça 14'ten daha küçük değerler alabilir, onun için bir genelleme yapamamakla birlikte sıcaklığın 25 °C olduğu koşullarda pH ve pOH tablosu 0-14 değer aralığındadır. pH değeri [H+]'nın -logaritmasıyla bulunur, pOH değeri ise [OH-]'nin -logaritmasıyla bulunur.

25 °C sıcaklık ve 1 atm (760 mmHg) basınçta

Kaynakça
--------

1. ↑  Reed, Christopher A. (19 Kasım 2013). "Myths about the Proton. The Nature of H + in Condensed Media". *Accounts of Chemical Research* (İngilizce). **46** (11): 2567-2575. doi:10.1021/ar400064q. ISSN 0001-4842. 12 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mart 2024.

pH + pOH = 14

```
[H+][OH-]=10/100000000000000
```

| * g
* t
* d
Su |
| --- |
| Genel | 
* Veri
* Model
* Özellikler

 |
| Biçimler | 
* Döteryumu tükenmiş
* Yarı ağır
* Ağır
* Tritiye
* Hidronyum

 |
| Yeryüzünde | 
* Döngü
* Dağılım
* Hidrosfer
	+ Hidroloji
	+ Hidrobiyoloji
* Kökeni
* Kirlilik
* Kaynaklar
	+ yönetimi
	+ politikası
* Tedarik

 |
**Tepe İnşaat San. A.Ş.**; Bilkent Holding'e bağlı inşaat firması, 1969 yılında kurulmuştur. Proje safhasından, kaba-ince inşaat, anahtar teslimi yapılarda ISO 9000, 9001:2000 kalite standartlarında üretim yapmaktadır. Eğitim yapıları, alışveriş merkezleri, hastaneler, havalanları ve altyapı işleri bitirmiş, bazılarının işletmesine devam eden firmanın en bilinen üç projesi sırasıyla; 52 katlı bir, 36 katlı iki kule olmak üzere toplam üç kuleden oluşan ve Türkiye'nin en yüksek yapısı unvanını elinde tutan Türkiye İş Bankası Genel Müdürlük kompleksi, ikincisi İstanbul Atatürk Havalimanı yeni dış hatlar terminali, üçüncüsü ise 300.000m² açık alanda gerçekleştirilen 105.000m² lik kapalı alanda medikal ve elektronik donanıma sahip Türk Silahlı Kuvvetleri rehabilitasyon ve bakım Merkezidir. Şirket Bilkent Holding ve dolayısıyla Bilkent Üniversitesi'ne aittir. Tüm grup şirketlerinde olduğu gibi kârı eğitime aktarılmaktadır. Kurulduğu günden itibaren bitirdiği ve devam eden projeleriyle toplam 9.423.055m² inşaat alanında 5.394.216.136 dolar kontrat değerleriyle iş yapmaktadır.

Bitirdiği, İnşaatı Sürmekte Olan Bazı Projeleri
-----------------------------------------------

* İş Bankası Genel Müdürlük Kompleksi, Levent / İst. (Bitti.)
* Tepe Nautilus Alışveriş Merkezi, Kadıköy / İst. (Bitti.)
* Kanyon Alışveriş Merkezi, Levent (Sadece Kaba İnşaatı) / İst. (Bitti.)
* Ümraniye Buyaka Projesi, Ümraniye (Sadece Kaba İnşaatı) / İst. (Proje Yatırımcı Grup Tarafından Kasım 2008 Başında Durduruldu.)
* Narcity Konut Projesi Başıbüyük-Maltepe / İst.(Tamamlandı.)
* Narlife Konut Projesi Başıbüyük-Maltepe / İst.(Tamamlandı.)
* Çimento Meslek Lisesi İnşaatı Ümraniye / İst. (Tamamlandı.)
* Süleymaniye Üniversitesi Kampüs Projesi / Irak - Süleymaniye (Devam Ediyor)
* And Pastel Konut Projesi Kartal / İst. (Devam Ediyor.)
* Tepe Aura Konut Projesi Ömerli-Çekmeköy / İst. (Tamamlandı.)
* And Plaza Ticari Yapı Projesi Kozayatağı / İst. (Tamamlandı.)

Dış bağlantılar
---------------

* Tepe İnşaat resmi sitesi6 Mart 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Denize adam düştü anlamına gelen Uluslararası denizcilik işaret bayrağı - Oscar
**Denize adam Düştü**, (ingilizce: *man overboard*) Bir mürettebat üyesinin veya bir yolcunun gemiden suya düştüğünü ve derhal kurtarılması gerektiğini belirtmek için gemide bağırarak söylenen bir yardım çağrısı ve bildiridir. Düşen kişiyi gören kişi "Denize adam düştü!" diye bağırır ve bu çağrıyı alan güvertedekiler de aynı çağrıyı yapar. Kazazedenin düştüğünü görmemiş olsalar bile, duyma mesafesindeki her mürettebat tarafından bir kez bu çağrı bildirilecektir.

Sebepler
--------

Kişi birçok nedenden dolayı denize düşebilir: yelkenli teknelerde bumbaya çarpıp düşmek, kaygan bir zeminde denge kaybı, intihar girişiminde veya başka sebeplerden kasıtlı olarak denize atlamak sayılabilir. Denize düşmek, denizde meydana gelebilecek en tehlikeli ve yaşamı tehdit eden olaylardan biridir. Bu durum özellikle manevra yapması yavaş olan büyük bir tekneden veya mürettebat sayısı yeterli olmayan daha küçük bir tekneden düşme durumunda geçerlidir. tek başına yapılan seyirlerde kaptanın düşmesi veya gece fırtınalı koşullarda meydana gelen düşmeler genellikle ölümcüldür. Denize düşen kişinin can yeleği giyiyor olması durumunda hayatta kalma şansı önemli ölçüde artar.

Kriz yönetimi
-------------

Denize adamın düştüğü ilk görüldüğünde Denize adam düştü diye bağırılır ve hemen denize adam düştü şamandırası ve can simidi ve usturmaça gibi çeşitli yüzer cisimler denize atılır. Bu sayede denize düşen kişinin yeri de daha kolay fark edilir. Eğer bir yelkenli ve aynı zamanda motorlu tekne ise kaptan; teknenin motorunu, pervanenin kazazadeye zarar vermeyeceğinden emin olacak şekilde çalıştırır ve duruma göre en uygun dönüş manevrasını uygular ve kazazadeye yanaşır. Kaptan aynı zamanda 3 uzun düdük çalarak mors koduyla 'O' harfini betimler. Bu da Denize adam düştü anlamına gelen sinyaldir. Denize adamın düştüğü 16. Kanaldan Mayday veya duruma göre panpan koduyla acil durum olarak bildirilir. Denize düşen kişinin konumu bilinmediği takdirde acil olarak 16. Kanal üzerinden acil durum Mayday koduyla bildirilir ve yardım istenir. Yakındaki gemilerin dikkatini çekmek için Oscar sancağı toka edilir, sesli ve ışıklı ikazlar verilir ve acil durum kanallarından yardım istenir.

Kaza gece meydana gelmişse fener veya projektör ile devamlı olarak kazazedenin üzerine ışık tutularak gözden kaybolması engellenir.

Kurtarma
--------

Dönüş manevrası ile geri dönen gemi, denize düşen kişiye yaklaşınca geminin tipine ve büyüklüğüne göre ya filika ya da kurtarma botunu suya indirerek kazazedeyi kurtarır. Bzen borda iskelesi bazen de özel kurtarma ağları kullanılabilir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Mulville, Frank (1981). "3". *Single-handed Sailing*. Londra: Seafarer Books. ISBN 0-85036-410-8.
**İgor Yuryeviç Savoçkin** (Rusça: Игорь Юрьевич Савочкин, 14 Mayıs 1963 – 17 Kasım 2021), Rus tiyatro ve sinema oyuncusu.

Yaşamı
------

İgor Yuryeviç Savoçkin 14 Mayıs 1963'te Saratov Oblastı'ndaki Beryozovka köyünde doğdu. Babası, Moskova Kültür Enstitüsü'nden mezun olduktan sonra Saratov Bölge Kültür Departmanı'nda görev yaptı ve daha sonra Trud gazetesinin bölge yazı işleri müdürlüğünü yürüttü. İgor, Vladimir Fedoseyev yönetimindeki bir tiyatro stüdyosunda eğitim gördü.

Saratov Tarımsal Mekanizasyon Enstitüsü'nden mezun oldu. Dağıtım konusunda kendisine ayrılan süre boyunca çalıştı. 1991 yılında Sobinov Saratov Devlet Konservatuvarı'nın tiyatro bölümünden mezun oldu.

Moskova'ya taşındıktan sonra Sergey Kurginyan'ın "On the Boards" ve Sergey Artsıbaşev'in "Theatre on Pokrovka" tiyatrolarında çalıştı. Saratov radyo istasyonu Nostalji'de spiker olarak çalıştı. 2000'den 2010'a kadar Timur Bekmambetov'un Bazelevs şirketinde çalıştı.

Kasım 2014'ten, Eylül 2015'e kadar Channel One'da Komplo Teorisi adlı programı sundu ve yeni sezondan itibaren yerini Mihail Mamaev'e bıraktı.

Eşi yapımcı Yekaterina Marakulina ile 1999 yılında "Our 90s" filminin çekimleri sırasında tanıştı.

10 Kasım 2021'de sırt ağrısı nedeniyle Moskova'da hastaneye kaldırıldı. Karaciğer kanseri nedeniyle 17 Kasım 2021'de 59 yaşındayken hastanede hayatını kaybetti. Aktör için 20 Kasım'da Moskova Sinema Evi'nde bir veda töreni düzenlendi. Cenaze töreni Aleksandr Nevski Katedrali'nde yapıldı. Vostryakovski mezarlığına defnedildi.

Filmografisi
------------

| 

| Yıl | Yapım |
| --- | --- |
| 1993 | Trotsky |
| 1993 | *If We'd Only Known* |
| 2004 | *Night Watch* |
| 2005 | *Day Watch* |
| 2006 | *Junk* |
| 2007 | *The Mermaid* |
| 2007 | *Kuka* |
| 2007 | *The Irony of Fate 2* |
| 2008 | *The Admiral* |
| 2009 | *Puppy* |
| 2009 | *Black Lightning* |
| 2010 | *Love Undercover* |
| 2011 | *A Quiet Outpost* |
| 2011 | *Only You* |
| 2011 | *Five Brides* |
| 2011 | *Home* |
| 2013 | *Marathon* |
| 2013 | *The Excursionist* |
| 2013 | *Yolki 3* |
| 2014 | *Leviathan* |
| 2016 | *The Code of Cain* |
| 2016 | *Red Dog* |
| 2017 | *Furious* |
| 2017 | *Angel of Death* |
| 2018 | *Papers, Please: The Short Film* |
| 2018 | *The Man Who Surprised Everyone* |
| 2019 | *Anna* |

 |

Kaynakça
--------

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 1232038660
* LCCN: no2016058220
* SUDOC: 240723821
* VIAF: 14146332835118730788
* WorldCat: lccn-no2016058220

 |

1. ↑  "1". 6 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ocak 2024.
2. ↑  "2". 8 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ocak 2024.
3. ↑  "3". 18 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ocak 2024.
4. ↑  "4". 18 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ocak 2024.
5. ↑  "5". 9 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ocak 2024.
6. ↑  "6". 15 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ocak 2024.
**Ahmet İnam** (d. 1947, Sandıklı, Afyonkarahisar, Türkiye), Türk felsefeci, eğitimci, yazar, akademisyen.

Mantık, bilim felsefesi, kümeler kuramı, endüktif ve model mantık, dil felsefesi, tarih felsefesi, ahlak, estetik, iletişim felsefesi alanında çalışmaları vardır. 1994’ten bu yana *Gönül Felsefesi* adını verdiği bir arayışın içindedir. 2014'te emekli olduktan sonra ODTÜ ve TEDÜ'de ders vermeyi sürdürmektedir.

Yaşamı
------

1947’de Sandıklı’da dünyaya geldi. 1971 yılında ODTÜ Elektrik Mühendisliği bölümünde yüksek öğrenimini tamamladıktan sonra İstanbul Üniversitesi'nde felsefe alanında doktora yaptı. Doktora tezini verinceye dek, aynı fakültede Latince ve Eski Yunanca derslerini izledi. Yan dalı Eski Yunan Dili ve Edebiyatı olmak üzere 1980 yılında *Edmund Husserl'de Mantığın Yeri* konulu tezini yazarak doktorasını tamamladı. Aynı yıl ODTÜ Beşeri Bilimler bölümüne öğretim görevlisi oldu; 1981’de yardımcı doçent, 1983’te doçent, 1989’da profesör unvanını aldı.

1994- 2000 yılları arasında ODTÜ Felsefe Bölümü’nün bölüm başkanlığı yürüttü; 2003 yılında tekrar bölüm başkanlığını üstlendi. 2014'te emekli oluncaya dek bölüm başkanlığını sürdürdü. Akademik yaşamı boyunca mantık, bilim felsefesi, kümeler kuramı, endüktif ve model mantık, dil felsefesi, tarih felsefesi, ahlak, estetik, iletişim felsefesi alanlarında dersler vermiş, tez çalışmaları yaptırmıştır. ODTÜ’nün yanı sıra Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesi’nde, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe bölümünde, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde ve Gazi Üniversitesi'nde de dersler verdi 
1994’ten bu yana *Gönül Felsefesi* adını verdiği bir arayışın içindedir. Çeviri ve telif 30'dan fazla kitabı, 1000’e yakın yayımlanmış makalesi vardır. Evli ve bir çocuk babasıdır.
Edebiyat alanında 1965'ten beri şiirler, denemeler, eleştiriler yazarak çalışmalarını sürdürmektedir. Ayrıca yayımlanmış bir romanı bulunmaktadır.

Ödülleri
--------

* Prof. Dr. Mustafa Parlar Vakfı 1995-1996 Yılı En İyi Eğitimci Ödülü
* ODTÜ'de verilen 2000 yılı Üstün Akademik Başarı Ödülü (1. Grup)
* 1999-2001 yılı Üstün Akademik Başarı Ödülü
* Türkiye Yazarlar Birliği 2003 yılı Yılın Fikir adamı ve Sanatçıları, Edebi Tenkit ödülü
* 2008 Ankara Kocatepe Rotary Kulübü Meslek Ödülü
* 2009 Rotary International Meslek Ödülü
* 2009 Prof. Dr. Mümtaz Turhan Sosyal Bilimler Lisesi Kristal Lâle Yılın Felsefecisi Ödülü

Kaynakça
--------

1. 1 2 3  "**Prof. Dr. Ahmet İnam Özgeçmiş**, *Odtü Felsefe Bölümü web sitesi, Erişim tarihi:14.07.2015*". 2 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2015.
2. ↑  "Ersin Yılancı, **Batı Gönül Cahili**, *Millet Haftalık Haber Dergisi, Sayı 15,Tarih: 27.01.2003*". 1 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2015.

Dış bağlantılar
---------------

* \* Kişisel web sitesi 14 Şubat 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
**Civan**, Müge İplikçi’nin 2012 yılında yayımlanan romanı.

Eserde, bir kız çocuğunun kaçırılması ardından bir kasaba halkının girdiği linç psikolojisi, bir kişinin suçunun bir topluluğa mal edilip ırkçı bir hal alışı polisiye bir kurgu içinde anlatılır. Yazarın dördüncü romanıdır.

Romanda olaylar, bir bayram arifesindeki iki gün içinde geçer. Romanın ana karakteri emekli polis memuru Halil ile Dede Korkut Kitabı’ındaki "Duha Koca oğlu Deli Dumrul" hikâyesine göndermeler yapılır.

Konusu
------

Bir sahil kasabası olan Pınarlı’da, bir bayram arifesinde varlıklı bir ailenin Hilal adlı küçük kızı kaçırılır. O sıralarda kasabaya gelen emekli polis memuru Halil, Hilal'in annesi Rana'nın eski sevgilisidir. Emekli bir polis olan Dumrul, aynı zamanda kendi kızı kaybolmuş ve kayıp kızının ölüsünü bulmuş bir babadır. Dumrul, eski aşkına karşı duyduğu sorumlulukla kızın izini bulmaya çalışır. Olayın baş şüphelisi Kürt kökenli Halil'dir. İlçe halkı, Halil’e duyduğu nefreti ilçeye göç etmiş tüm Kürtlere yöneltir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Barbarosoğlu, Nalan (20 Haziran 2012). "Kurban civanlar ülkesi". *Yeni Şafak*. 7 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2024.
2. ↑  Tatlıpınar, Eylül (11 Mayıs 2012). "Müge İplikçi'nin yeni romanı Civan: Pınarlı kasabasındaki 'toplumsal halüsinasyon'". *Akşam gazetesi*. 7 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2024.
3. ↑  "Müge İplikçi:Civan". *Cumhuriyet Kitap Eki*. 31 Mayıs 2012. s. 16. 7 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2024.
4. ↑  Aydın, Sevda (19 Ağustos 2012). "Modern bir Deli Dumrul hikayesi". 7 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2024.
5. ↑  "Linç histerisine içeriden bakış". *Milliyet*. 31 Mart 2012. 7 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2024.
Ludwig-Maximilian Üniversitesi'nin önündeki *Beyaz Gül* Anıtı, Münih
**Beyaz Gül** (Almanca: *Die Weiße Rose*), Almanya'da 1940-1943 arasında etkinlik göstermiş antifaşist bir direniş grubunun adı.

Üyeler
------

Grup, Münih Üniversitesi'nden beş öğrenci ile onların felsefe profesörleri olan Kurt Huber'den oluşuyordu. Bu öğrenciler Sophie Scholl, erkek kardeşi Hans Scholl, Alex Schmorell, Cristoph Probst ve Willi Graf'tı.

Etkinlikleri ve eylemleri
-------------------------

Nazi yönetiminin soykırım eylemlerine karşı örgütlenen ve Münih ile çevresinde bildiri yazıp dağıtma ve duvarlara yazı yazma eylemleri gerçekleştiren grubun bazı üyeleri, 1943'te yine üniversitede bildiri dağıtırken yakalanmış ve ardından grubun diğer üyeleri de yakalanarak idam edilmişlerdir.

İlk aşamada, yani Haziran/Temmuz 1942'de, her biri yaklaşık yüz adet basılan 4 adet bildiri dağıttılar. Ocak 1943'te, 5. bildiri ortaya çıktı ve 6.000 ila 9.000 adet basılarak Almanya’nın güneyi ve Avusturya’da dağıtıldı. Şubat 1943'te Münih’in bazı binalarına "Batsın Hitler", "Katil Hitler" ve "Özgürlük" yazdılar. Aynı tarihte grubun 6. bildirisi ortaya çıktı. Stalingrad’da yaşanan hezimetten de faydalanarak, Münih Üniversitesi gençliğini Nazi sisteminden uzaklaşmaya çağırdılar. 18 Şubat 1943'te, bu bildirinin dağıtımı esnasında Hans ve Sophie Scholl kardeşler tutuklandılar ve 22 Şubat 1943'te idam cezasına çarptırılarak aynı gün infaz edildiler.

19 Nisan 1943 tarihinde Schmorell, Graf ve Huber’de ölüm cezasına çarptırıldı ve infaz edildi. Ekim 1944 tarihine kadar 5 mahkeme daha yapıldı ve 12 yıla varan hapis cezaları verildi.

Popüler kültürdeki yeri
-----------------------

Bugün Almanya'da Beyaz Gül üyelerinin adlarını taşıyan okullar vardır. Yönetmen Michael Verhoeven, 1986 yılında olayı beyaz perdeye aktaran "Beyaz Gül" adında bir film çekmiştir.

2005 yılında *Sophie Scholl - Son Günler* (Almanca: *Sophie Scholl - Die Letzen Tage*) adında, grup üyelerinden Sophie Scholl'ün idam edilişinden önceki günlere odaklanan bir film çekilmiştir.

Kaynakça
--------

1. 1 2  "LMU-Weiße Rose". 15 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 90702823
* BNE: XX4442327
* BNF: cb119716037 (data)
* GND: 4065234-8
* LCCN: n83010975
* LNB: 000258157
* NKC: kn20040130011
* NLA: 35642711
* NLI: 987007587645305171
* SELIBR: 320149
* SUDOC: 027737071
* VIAF: 131008281
* WorldCat: lccn-n83010975

 |
Comenius
**Jan Amos Comenius** (Çekçe: *Jan Amos Komenský*; Almanca: *Johann Amos Comenius*; Latince: *Iohannes Comenius*) (28 Mart 1592 – 15 Kasım 1670), Çek öğretmen, bilim insanı, eğitimci ve yazardır. Brethren Birliği/Moravya piskoposu, dinî mülteci ve evrensel eğitimin ilk savunucularındandır, *Didactica magna* kitabında bunun kavramı açıklanmıştır. Cominius *ulusların öğretmeni* ya da modern eğitimin babası olarak bilinmektedir.

Yaşamı
------

Jan Amos Komenský
28 Mart 1592 Moravya'da (şu anda Çekya) doğmuştur. Almanya'da Heidelberg Üniversitesinde eğitim görmüş ve papaz (pastör) ve okul müdürü olmuştur. Otuz Yıl Savaşı Polonya'ya göç etmesini zorunlu kılmıştır. Polonya'da iken Polonya'nın eğitim sisteminin reformu için kitaplar yazmıştır. Bu kitaplar sayesinde ünlü olup, okul sistemlerinin reformunu yapmak üzere İngiltere, İsveç ve Macaristan'ı ziyaret etmiştir.

Comenius ilk resimli ders kitabını tanıtmıştır. Burada Latince yerine yerel dili kullanmış, basitten zora doğru kademeli şekilde ilerleyen etkili bir öğretim sistemi kullanmıştır. Hayatı boyunca ezberci eğitim yerine mantıksal tekniklerin kullanıldığı öğrenme biçimini desteklemiştir. Yoksul çocuklar için eğitimde fırsat eşitliğini savunmuş, kadınlara eğitimin kapısını açmıştır.

Comenius'un kitapları
---------------------

"Resimlerde Görünen Dünya"nın (Visible World in Pictures) çocuklar için ilk resimli kitap olduğu varsayılmaktadır. Ayrıca, uluslararası eğitim kavramını öne süren ilk eğitimcidir. Evrensel eğitim alanındaki çabaları ona "Milletlerin Öğretmeni" (Teacher of Nations) ünvanını kazandırmıştır.

Kaynakça
--------

|  |
| --- |
| Vikipedi'nin kardeş projelerinden**Jan Amos Comenius**hakkında daha fazla bilgi edinin  |
|
|
|
| Vikisöz'de ara | Vikisöz'de alıntılar |
|
|
|
|
|
|
|
|
|

1. ↑  John Amos Comenius." Encyclopedia of World Biography, 2nd ed. 17 Vols. Gale Research, 1998. Reproduced in Biography Resource Center. Retrieved 2 January 2010.
2. ↑  Ivan Illich, Deschooling Society, 1972
3. ↑  Daniel Murphy, Comenius: A Critical Reassessment of his Life and Works (1995), p. 8 and p. 43.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 90123805
* BNC: 000113668
* BNE: XX1164361
* BNF: cb120313422 (data)
* BPN: 32158182
* CANTIC: a10575807
* CiNii: DA01223033
* GND: 118521691
* ISNI: 0000 0001 0884 0416
* LCCN: n80044770
* LNB: 000030238
* MusicBrainz: d40c1a23-ec50-4ff2-8a78-e37e3da28ab5
* NDL: 00436418
* NKC: jk01061444
* NLA: 35030067
* NLG: 115227
* NLI: 987007259928205171
* NLK: KAC199605508
* NSK: 000101755
* NTA: 068709331
* RERO: 02-A000038144
* SELIBR: 46716
* SNAC: w6gf2ccw
* SUDOC: 028487125
* Trove: 149664
* VIAF: 29835535
* WorldCat: lccn-n80044770

 |
**Mustafa Vasıf Karakol** (**Kara Vasıf**), (1872 - 9 Aralık 1931, İstanbul), Türk asker ve siyaset adamı.

İttihat ve Terakki içinde faal bir çizgi izlemiş, İstanbul'un işgali üzerine ilk gizli direniş örgütü olan Karakol Cemiyeti'ni kurmuş, Son Osmanlı Meclisi Mebusanı (1920) ve TBMM 1. Dönem'de milletvekilliği yapmıştır.

Türkiye'nin ilk muhalefet partisi olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'na girmiş, İzmir suikastı sanığı olarak yargılanıp aklanmıştır.

Yaşamı
------

1872'de Yemen'de doğdu. 1903'te kurmay yüzbaşı olarak Harbiye'yi bitirdi. İttihat ve Terakki Cemiyeti'ne üye oldu. 31 Mart Olayı (1909) sırasında Hareket Ordusu'nun kurmay karargahında bulundu. Daha sonra askerlikten ayrıldı.

### Karakol Cemiyeti

I. Dünya Savaşı'nın yenilgiyle sonuçlanmasından sonra, İttihat ve Terakki yönetiminin emri üzerine, Baha Sait Bey'le birlikte İstanbul'daki ilk direniş örgütü olan Karakol Cemiyeti'ni kurdu. Karakol Cemiyeti'nin "ittihatçı" yapısı Mustafa Kemal'i kaygılandırıyordu. Bu Cemiyet sonunda Heyet-i Temsiliye kararıyla kapatıldı. Kara Vasıf, faaliyetleri nedeniyle İngilizlerin hakkında idam kararı çıkardığı ilk 6 kişi arasında yer aldı. Mustafa Kemal'le iletişime geçerek, Erzurum Kongresi Gaziantep Delegeliği, 4 Eylül-11 Eylül 1919'da toplanan Sivas Kongresi'ne katıldı ve Heyet-i Temsiliye üyeliğine getirildi. Sivas Kongresi sırasında manda fikrini savunanlar arasındaydı.

### Malta Sürgünü

12 Ocak 1920'de toplanan son Osmanlı Meclisi Mebusanı'na katıldı ve İstanbul'un 16 Mart 1920'de işgalinden sonra Malta sürgünleri arasında yer aldı. Bir buçuk yıllık sürgün hayatının ardından Mustafa Kemal Ankara'da rehin tuttuğu İngilizlere karşılık Rauf Bey, Vasıf ve birkaç Malta sürgününün serbest bırakılmasını istedi ve böylece Ekim 1921'de serbest bırakıldı.

### Milletvekilliği

23 Kasım 1921'de Sivas Mebusu olarak Türkiye Büyük Millet Meclisine girdi. Mecliste 2. Grup içinde yer aldı. Mustafa Kemal'e yönelttiği eleştirilerle dikkati çekti. 1923'te yenilenen TBMM'nin 2. Dönem'ine aday olmadı. 1925'te muhalefetin siyasal örgütü olan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkasına girdi ve genel sekreterliğe getirildi. 1926'da Mustafa Kemal'e düzenlenmesi planlanan İzmir Suikastı olayıyla ilgili olarak, birçok eski ittihatçı ve Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası yöneticisiyle birlikte tutuklandı. İstiklal Mahkemesindeki yargılama sonunda aklandı.

### Ticaret yaşamı

Terakkiperver Fırka'nın kapatılmasından sonra siyaset yaşamından çekilen Kara Vasıf, ömrünün geri kalanında ticaretle uğraştı. Afyonkarahisar'ın ünlü maden suları ve Madra zeytinyağı, Kara Vasıf'ın kurduğu işletmelerdir. Maden sularını Kızılay'a bağışladı. Zeytinyağı fabrikası ise ortağı Sezai Ömer Madra tarafından alındı. Bir kaza sonucu Kızıltoprak tren istasyonunda bir trenin altında kalarak 9 Aralık 1931 günü hayatını kaybetti. Zühtüpaşa Camiinde kılınan namazın ardından Karacaahmet Mezarlığına defnedildi.

Ölümünden 3 yıl sonra çıkan Soyadı Kanunu üzerine eşi Mediha Hanım, Karakol soyadını almıştır.

Kaynakça
--------

Dış bağlantılar
---------------

 Wikimedia Commons'ta **Kara Vâsıf Bey** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
**Sabancı Merkez Camii**, Adana'nın Reşatbey semtinde, Merkez Park'ın güneyinde ve Seyhan Nehri'nin batı kıyısında 1998 yılında hizmete açılmış cami.

28.500 kişiye ibadet imkânı sağlaması nedeniyle Balkanların ve Orta Doğu'nun en büyük camilerinden biri kabul edilir. Konumu itibarıyla Adana’da bulunan ana arterlerin, demir yolunun ve Adana’yı çevre il ve ilçelere bağlayan yolların kesim noktasında ve yüksek minareleriyle uzaktan görünüyor olması nedeniyle, şehrin sembollerinden biri haline gelmiştir. Caminin proje mimarı Necip Dinç’tir.

Mimarisi
--------

20.000 kişilik cami (açık alanın düzenlenmesiyle 28.000 kişi), son cemaat mahaliyle birlikte 6.600 metrekareye yayılmıştır; sekiz fil ayağı üzerine oturur. Klasik Osmanlı mimarisi tarzında yapılmıştır. Genel görünüm olarak Sultan Ahmet Camii’ne, plan ve iç mekân olarak Selimiye Camii’ne benzer.

4 yarım kubbe, 5 kubbe, 6 minaresi vardır; bunlar 4 halife ve 4 mezhebe, İslam'ın 5 şartına, imanın 6 şartına karşılık gelmektedir. 32 metre çaplı ana kubbe 32 farza, avludaki 28 kubbe Kur'an’da adı geçen 28 peygambere, ana kubbedeki 40 pencere Muhammed'in peygamber olduğu yaşa ve 40 rekat namaza, 99 metrelik 6 minare Allah’ın 99 güzel ismine karşılık gelir.

Camide bulunan hat eserlerinin tamamı, hattat Hüseyin Kutlu’ya aittir. Cami çinileri, klasik İznik çinisi tekniği ile yaptırılmıştır. Ana kubbede 9 m çapında Bakara Suresi'nin 255. ayeti *"Ayet-el Kürsi*) yazılıdır. Güney cephede bulunan kuşak yazısı ise Nur Suresi nin 35. 36. 37. ve 38. ayetleridir. Güney cephede bulunan dört adet pano, büyüklük bakımından dünyada en büyük cami panolarıdır.

Cami de bulunan tüm nakış eserleri ve çinilerin desenleri, Mimar Nakkaş Semih İrteş'e aittir.

Geçmişi
-------

Caminin temeli 13 Aralık 1988'de atılmıştır. 65 bin metrekarelik arsası Adana Büyükşehir Belediyesi tarafından Türkiye Diyanet Vakfı’na devredilmiş; halkın bağışları ile caminin %50'si tamamlanmıştır. Geri kalan %50, Hacı Sabancı ve onun ölümünden sonra Sabancı ailesi tarafından karşılanmış; bu nedenle başlangıçta *Merkez Camii* olması düşünülen adı *Sabancı Merkez Camii* hâlini almıştır.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4  "Sabancı Merkez Cami - Adana". *Sabancı V akfı web sitesi*. 31 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2015.
2. 1 2 3 4  "Adana'nın tacı: Sabancı Merkez Camii". *Adanadan.biz sitesi*. 17 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2015.
3. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 28 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Eylül 2019.

Galeri
------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Sabancı Merkez Camii*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* 
* Tarihi Taşköprü arkasından görünümüTarihi Taşköprü arkasından görünümü
* Cami iç mekanı Cami iç mekanı
* Ana kubbesiAna kubbesi
* Cami ve parkı Cami ve parkı
**Malta palamudu** (*Naucrates ductor*), Carangidae familyasına ait, sıcak ve ılıman denizlerin açıklarında yaşayan bir balık türü.

Bazen gemilerin altında, genelde köpek balıklarına ve vatozlara eşlik ederek yüzen, çevik hareketli bir balıktır. Takip ettiği büyük balıkların cildinde bulunan parazitlerden ve onların yemek yerken etrafa sıçrattıkları parçalardan beslenir, ama bunun yanında yosunlar, deniz kurtları ve kabuklular ile de beslenir. Küçük malta palamutları hatta köpekbalıklarının ağızlarına girip onların dişlerinin arasına sıkışmış kalıntılarını yerler.

Ortalama 40 cm. boyda olur. Sonbaharla kış ayları arasında üreme yapar. Etinin gıda değeri yoktur.

Beyazuçlu köpek balığına (*Carcharhinus longimanus*) eşlik eden bir grub malta palamutları.
Eski yunan denizcileri, gemilerine malta palamutları eşlik etmeye başladıkları zaman karaya yaklaştıklarına ve bu balıkların onlara limana varmaları için kılavuzluk ettiklerine inanırlarmış, ve bu yüzden onlara "pilot balıkları" derlermiş.

Dış bağlantılar
---------------

* Britannica Online: Pilot fish
* NOAA Library Image:  29 Eylül 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* 1911 Encyclopedia:  7 Kasım 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Wikimedia Commons'ta **Malta palamudu** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
* Vikitür'de ***Malta palamudu*** ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.

|  |  |
| --- | --- |
| Takson belirleyicileri | 
* Vikiveri: Q223289
* ADW: Naucrates\_ductor
* AFD: Naucrates\_ductor
* BioLib: 126971
* BOLD: 52933
* EoL: 994843
* EUNIS: 124162
* FishBase: 998
* GBIF: 2391379
* iNaturalist: 118710
* IRMNG: 10149293
* ITIS: 168742
* IUCN: 190452
* NBN: NBNSYS0000184509
* NCBI: 875791
* NZOR: eb3b1b04-29ce-435f-bdf2-b6559a2d3b20
* Plazi: 12829AB5-3AFC-9899-9C8F-01E01DFCCC0C
* WoRMS: 126811

 |
**Zambezi Millî Parkı** Zimbabve'deki Zambezi Nehri üzerindeki Victoria Şelaleleri'nin akış yukarısında bulunan bir milli parktır. 1979'da Victoria Şelaleleri Ulusal Parkı'ndan ayrıldı ve 56.000 hektar (140.000 dönüm) büyüklüğündedir. Park, Kazungula'ya giden bir yolla ikiye bölünmüş, onu nehir kenarına ve Chamabonda Vlei tarafına böler. Parkın çoğu Zambezian ve Mopane ormanlık alanlarının ekolojik bölgesi içinde yer alırken, güneydeki küçük bir kısım Zambezian Baikiaea ormanlık alanlarının içindedir.

Fauna
-----

Zambezi Ulusal Parkı, Afrika fili, aslan, Afrika mandası ve leopar gibi çok çeşitli büyük memelilere ev sahipliği yapmaktadır. "Büyük 5" in bu karizmatik üyelerine ek olarak samur antilop, zebra, zürafa, büyük kudu ve impala sürüleri de vardır. Ek olarak, birçok küçük yaban hayatı türü burada görülebilir.

Zambezi Milli Parkı'nda 400'den fazla kuş türü kaydedilmiştir. Pel'in balıkçı baykuşu, Afrika kepçe kuşu, yakalı palmiye ardıçkuşu, bıyıklı şahin, dev balıkçıl, Afrika yüzgeç kuşu, bataklık kırlangıcı ve uzun parmaklı kız kuşu, parkın özel kuşları arasında kabul edilir. Parkta kuşlar ve kara hayvanlarının yanı sıra ünlü kaplan balıkları da dahil olmak üzere 75 balık türü bulunuyor. Küçük ama manzarası bol olan Zambezi Milli Parkı, yanında bulunduğu için Victoria Şelaleleri'nden bir günlük gezi için tercih edilmektedir. Parkın içinde Zambezi Nehri'ne bakan birkaç orman evi de bulunmaktadır. Ulusal Parkta fil ve bufalo ile zürafa ve zebra düzenli olarak görülür.

Ulaşım
------

Zambezi Milli Parkı'na erişmenin en kolay yolu, Zambezi kıyıları boyunca geniş bir yol ağı olan ve ana kapıdan erişilen *Zambezi Nehri Oyun Sürüş Rotası'*dır. Ziyaretçileri Parkın güney kısmındaki vahşi doğaya kadar götüren ve Victoria Falls kasabasının 5 kilometre güneyinde başlayan Victoria Şelaleleri'nden Bulawayo yoluna kadar 25 kilometrelik bir *Chamabondo Sürüş Yolu* vardır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Zambezi National Park 15 Mart 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Victoria Falls River Lodge
2. 1 2  "Zambezi National Park Zimbabwe". *Victoria Falls Guide*. Tony and Boo Peel. 7 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2021.
3. 1 2  "Victoria Falls and Zambezi National parks". Zimbabwe Parks & Wildlife Management Authority. 23 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2021.
4. ↑  "zambezi national park". *visitafrica.site* (İngilizce). 26 Ağustos 2020. 16 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: n2010038986
* VIAF: 159682729
* WorldCat (LCCN): n2010-038986

 |
**Monte Pissis** (veya *Cerro Pissis*) Arjantin 'de 6.795 m yükseklikle Güney Amerika 'nın üçüncü en yüksek dağı ve büyük ihtimalle Dünya'nın en yüksek ikinci volkanı. İlk olarak 1937 yılında Osiecki/Szczepanski tarafından tırmanılmıştır. Andlar'ın bu volkanı Arjantin ve Şili sınırında Atacama Çölü alanındadır.

1994 yılında Arjantin'de yapılan bir keşif gezisi, o dönemde mevcut olan GPS teknolojisini kullanarak, Monte Pissis'in yüksekliğinin Ojos del Salado'dan 6.882 m yükseliği ile (22.579 ft) daha yüksek olduğunu iddia etti. On yıl sonra, daha yüksek hassasiyetli sistemlerin kullanılmasıyla birlikte, diğer bazı araştırmalar bu ölçümlerin hatalı olduğunu kanıtladı ve 2005 yılında Avusturyalı bir ekip Pissis zirvesinde bir DGPS araştırması gerçekleştirilerek yüksekliği 6.793 m (22.287 ft) olarak ölçüldü. 2006 yılında uluslararası bir keşif gezisi zirvedeki yüksekliği araştırdı ve 6.800 m (22.300 ft) civarında bir yükseklikle uyumlu sonuçlar buldu. Bu daha sonra, hem Ojos del Salado'yu hem de Monte Pissis'i araştıran ve geçici olarak ilkinin 6.891 m (22.608 ft) ve ikincisinin 6.793 m (22.287 ft) olduğunu tespit eden 2007 Şili-Arjantin-Avrupa keşif gezisiyle doğrulandı.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Phillipe Reuter: "El Ojos del Salado es 100 metros más alto que el Pissis"". 8 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Şubat 2024.
2. ↑  "Ojos del Salado, el volcán más Alto del Mundo. Desnivel". *web.archive.org*. 7 Ocak 2014. 7 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Şubat 2024.

Dış bağlantılar
---------------

* Pissis in Andeshandbook
* Pissis on Summitpost
* Pissis Jan-2008 climb on Distantpeak
**Sina Akşin** (d. 1937), Türk tarih profesörü ve akademisyen.

1955'te Robert Kolejinden mezun oldu ve 1959'da İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesini bitirdi. Fulbright bursu ile ABD'ye gitti. Boston'daki Fletcher School of Law and Diplomacyden uluslararası ilişkiler alanında iki farklı yüksek lisans diploması aldı. 1961-1967 arasında Robert Koleji Yüksek Okulunda Uygarlık Tarihi öğretim görevlisi olarak çalıştı. Askerlik görevini yaparken İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesinden Son Çağ Tarihi alanında doktor unvanını aldı. (1968)

Doktora tezi olan 31 Mart Olayı ilk kez bu dönemde yayımlandı. (1970, 1972) 1969 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesinde Türk Siyasal Hayatı Kürsüsüne asistan oldu. 1971-1972'de bir yıl süreyle ve bir Birleşmiş Milletler bursuyla İngiltere Devlet Arşivinde çalışmalar yaptı. 1975'te doçent oldu. Doçentlik tezini *İstanbul Hükümetleri ve Milli Mücadele* adıyla yayımladı. (1976, 1983) 1978-1979'da bir yıl süreyle ve Fransız Hükûmetinin bir bursuyla Fransa Dışişleri Bakanlığı arşivinde çalıştı. 1980'de Türk Siyasal Hayatı Kürsüsü başkanlığına seçildi. O yıl *Jön Türkler İttihat ve Terakki* kitabının ilk basımı yapıldı. *Siyasal Bilgiler Fakültesi Dergisi*, *Toplum ve Bilim* gibi dergilerde ve gazetelerde birçok yazı ve denemeleri çıktı. 1989'da profesör oldu. 2004 yılında aynı Fakülteden emekli oldu.

Tarih ve siyasal bilimler alanlarındaki çalışmalarının yanı sıra bir dönem Bağımsız Cumhuriyet Partisi genel başkan yardımcılığını da yürütmüştür. Türkiye İnsan Hakları Kurumu Vakfı (TİHAK) kurucu üyesidir. Atatürkçü Düşünce Derneği Genel Başkan Yardımcılığı görevinde bulundu. ADD'nin GYK üyesidir.

Başlıca eserleri
----------------

* *Şeriatçı Bir Ayaklanma:31 Mart Olayı*, (İmge Kitabevi Yayınları, 1994)
* *İstanbul Hükümetleri ve Milli Mücadele*, 2 cilt (Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 1994)
* *Ana Çizgileriyle Türkiye'nin Yakın Tarihi* (İmaj Yayınevi, 1996)
* *Türkiye'nin Önünde Üç Model* (Telos Yayınevi, 1997)
* *Türkiye tarihi* - 5 cilt (Yayın Yönetmeni: Sina Akşin), Cem Yayınevi
* *Turkey: From Empire to Revolutionary Republic*, (Hurst and Company Publishing, 2007)
* *Kısa 20. yüzyıl tarihi*, (Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2018)

Ödülleri
--------

* 1994, *Toplum ve İnsan Bilimleri* alanı *Milli Mücadele ve Atatürk İncelemeleri* dalında Türkiye İş Bankası Büyük Ödülü, *İstanbul Hükümetleri ve Milli Mücadele-Son Meşrutiyet (1919-1920)* ile

Kaynakça
--------

1. ↑  Işık, İhsan (2004). *Türkiye Yazarlar Ansiklopedisi*. 1 (A-E) (3. bas.). Ankara: Elvan yayınları. s. 109. ISBN 975-93310-5-5.

Dış bağlantılar
---------------

* Vikisöz'de **Sina Akşin** ile ilgili sözler mevcuttur.
wikipedia görsel arşiv 
**Matematikte soyutlama**, matematiksel bir kavramın, başlangıçta ilişkili olabileceği herhangi bir gerçel dünya nesnesine olan bağımlılığı ortadan kaldırıp genelleştirerek daha geniş bir uygulama alanı sağlamak için, özünü çıkarma işlemidir.

Matematikteki birçok araştırma alanı -alan için geçerli olan kurallar ve kavramlar soyut yapı olarak anlaşılmadan önce- gerçel dünya sorunlarının incelenmesi ile başlamıştır. Örneğin geometrinin kaynağı gerçel dünyadaki mesafelerin hesaplanmasına dayanmaktadır. İstatistik, şans oyunlarındaki olasılıkların hesaplanmasından doğmuştur ve cebir aritmetik problemlerinin çözme çabalarından ortaya çıkmıştır.

Soyutlama matematik biliminde sürekli ilerleyen bir olgudur ve birçok matematiksel konunun gelişimi somuttan soyuta doğru bir ilerleme içerisindedir. Örneğin geometri dalının tarihsel gelişimini ele alacak olursak: Geometrinin soyutlaştırılması konusundaki ilk adım eski Yunanlar tarafından gerçekleştirilmiştir ve (bildiğimiz kadarıya) Öklid, düzlemsel geometrinin aksiyomlarını ortaya koyan ilk kişi olmuştur. 17. yüzyılda Descartes kartezyen koordinatlarını tanımlayarak analitik geometrinin kurulmasına olanak tanımıştır. Soyutlaştırma yolundaki diğer adımlar Lobachevsky, Bolyai ve Gauss tarafından geometrinin Öklitçi olmayan geometrilere genelleştirilmesiyle sağlanmıştır. Daha sonra 19. yüzyıl matematikçileri geometriyi daha da soyutlaştırarak 'n' boyutlu geometri, projektif geometri, afin geometri ve sonlu geometri gibi kavramlar ortaya koymuştur. Son olarak Felix Klein'in "Erlangen programı" tüm bu geometrilerin ana temasını ortaya koyarak bu dalları, belirli bir simetriler grubu altında değişmeyen özelliklerin incelenmesi şeklinde tanımlamıştır. Bu düzeydeki soyutlama geometri ile soyut cebir arasındaki derin bağlantıları açığa çıkarmıştır.

Modern matematiğin en yüksek derecede soyut alanları kategori teorisi ve model teorisidir.

Soyutlama yapmanın yararları:

* Matematiğin farklı alanları arasında derin bağlantılar olduğunu ortaya çıkarır
* Bir alanda bilinen sonuçlar ilişkili bir alanda sanılar ortaya konmasına yardımcı olabilir
* Bir alandaki teknikler ve yöntemler ilişkili bir alanda sonuçları tanıtlamak için kullanılabilir

Soyutlamanın ana zorluğu, yüksek derecede soyut kavramları öğrenmenin güçlüğü ve özümsenmeden önce belirli bir matematiksel olgunluk ve deneyime gereksinim duyulmasıdır.
**Hı**  (خ), Arap alfabesinin yedinci harfi. Bu harfin Yunanca benzeri Χ, χ harfidir. Ebced hesabındaki değeri 600'dür. Kamerî harflerdendir.

|  |
| --- |
|  |
| Arap alfabesi |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  ﺍ  | Elif |  ض  | Dad |
|  ب  | Be |  ط  | Tı |
|  ت  | Te |  ظ  | Zı |
|  ث  | Se |  ع  | Ayn |
|  ج  | Cim |  غ  |  Ğayn |
|  ح  | Ha |  ف  | Fe |
|  خ  | Hı |  ق  | Kaf |
|  د  | Dal |  ك  | Kef |
|  ذ  | Zel |  ل  | Lam |
|  ر  | Ra |  م  | Mim |
|  ز  |  Ze |  ن  | Nun |
|  س  | Sin |  ه  | He |
|  ش  | Şin |  و  | Vav |
|  ص  | Sad |  ي  | Ye |
|  |  |  ء  | Hemze |

 |
| Rakamlar |
| 
* Kategori Kategori
* Commons sayfası Commons

 |
| * g
* t
* d
 |

Yazılış
-------

Hı harfi sağdan ve soldan bitişebilen bir harftir.

  

|
|  |
| Sonda
 | Ortada
 | Başta
 | Yalın
 | Transkript
 | Fonetik Karşılık
 |
|
| ـخ‎‎ | ـخـ‎‎ | خـ‎‎ | خ‎‎ | ḫ veya kh | x |

Mahreç - Fonetik
----------------

Hı (**خ**) sesi boğazın gırtlağa yakın bölümünden boğazı hırıldatmak suretiyle çıkarılan bir sestir. Kalın ve sert bir sestir. Boğazımızı temizlerken çıkardığımız ses gibidir. Bu ses çıkarılırken gırtlak hafifçe oynar ve yukarı doğru hareket eder. Osmanlıcadaki *Xalı (Halı), Xala (Hala), Xoroz (Horoz)* sözcüklerinin bu harfle yazılması doğru ses değerlerine örnek teşkil eder. Normal H sesinden biraz daha sert ve hırıltılıdır. Standart H sesi hiçbir engele takılmadan çıkarken, bu ses boğazın üst kısmında titreşir. İç Anadolu ve Doğu Anadolu ağızlarında sıklıkla rastlanır. Örneğin: *Bakmak* sözcüğü İç Anadolu ve Doğu Anadolu'da *Baḥmaḥ* şeklinde telaffuz edilir ancak kelimenin içindeki h harfleri gırtlaktan ve hırıltılı olarak çıkartılır. *Çaxmax (Çaḥmaḥ; Çakmak), Yanmax (Yanmaḥ; Yanmak)* gibi... Azericedeki **X** sesi bu harfe karşılık gelir. Anadolu Türkçesinin halk ağzındaki ve Azericedeki kullanımında çoğu zaman aynı kaynağa yakın olarak seslendirilen Arapça Ha (**ح**) harfi ile olan farkı ortadan kalkmıştır (**Ⱨ, Ḩ**).

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* TDVİA: ha--yedinci-harf

 |
**Hâbil** veya **Abel** İbrahimi dinlerde bahsi geçen Yaratılış Kitabında ve Kur'an'da yer alan bir kişidir. Kabil'in (Cain) küçük erkek kardeşi ve Adem ile Havva'nın küçük oğluydu. İlk yetişen sürüsünü Tanrı'ya adak olarak sunan bir çobandı. Tanrı onun adağını kabul etti ama kardeşininkini kabul etmedi. Kabil daha sonra Habil'i kıskançlıktan öldürdü.

Genesis'e göre, bu insanlık tarihindeki ilk cinayetti.

Yorumlar
--------

### Yahudi ve Hristiyan yorumları

Yaratılış kitabındaki anlatıya göre Habil, Havva'nın ikinci oğludur. Adı İbranicede ''nefes'' anlamına gelir. Eberhard Schrader ise Akadca *ablu* (''oğul'') kökenli olduğunu söylemiştir.

 *İlk Matem* (Adem ve Havva, Habil'in ölümünün yasını tutar); William-Adolphe Bouguereau'nun 1888 tarihli tuval üzerine yağlı boya tablosu
Hristiyanlıkta bazen Habil'in ölümü ile İsa'nın ölümü arasında mukayeseler yapılır, bu yüzden Habil ilk şehit olarak görülür. Matthew 23:35'te İsa, Habil'den "adil" olarak bahseder.İsa Tanrının oğlu ve Ruhudur Fakat nefs Verilince roma hükümdarı çarmıha germek zorunda kalmıştır Nitekim Habil Ali dir ve Yezid Şeytanı babasına en sevdiği insanı Oldurtmek zorunda kalmıştır.Yahudilikte Yakubun adıdır Yaratıffcı insan şeklinde gorulmüş ve yakuba geceden sabaha kadar sarılmış sonrada Ona İsrail Adını vermiştir Bir diğer adı el Dir İsrael adının sonu Alinin El adından adını alır.

Roma Katolik Kilisesi'nde ölenler için yapılan ayinlerde Habil hatırlanır ve *Canon of the Mass* kanonunda İbrahim ve Melkidesek ile birlikte anılır. İskenderiye Ayininde 28 Aralık'ta bir bayram günü ile anılır.

Adem ve Havva ile alakalı Kıpti Kitabı'na göre (2:1–15'te) ve Süryani *Cave of Treasures* kitabına göre Habil'in bedeni, günlerce yas tutukduktan sonra, Hazineler Mağarası'na yerleştirildi. Buna ek olarak, Yaratılış Kitabı'nda yer alan Adem'in Soyağacındaki Şit'in soyu, kendilerini haksızlardan tecrit etmek için Habil'in kanı üzerine yemin eder.

Hristiyan ve Yahudi geleneklerinin çoğu tarafından kanonik olmadığı kabul edilen Hanok Kitabında (22:7), Habil'in ruhunun şehitlerin başı olarak atandığı söylenir.

### İslami yorumlar

Şii inancına göre Habil (*"Habeel"*), Şam'ın batı dağlarında,Zabadani Vadisi yakınında, Suriye'deki Barada nehrinin köylerine bakan Nabi Habeel Camiine gömülüdür. Şiiler bu camiyi sık sık ziyaret ederler. Cami, 1599 yılında OsmanlılıAhmed Paşa tarafından yaptırılmıştır.

Notlar
------

1. ↑  /ˈeɪbəl/; İbranice: הֶבֶל *Héḇel*, in pausa הָבֶל‎ *Hā́ḇel*; Şablon:Lang-grc-x-biblical *Hábel*; Şablon:Lang-ar

Kaynakça
--------

1. ↑  *The Holy Bible*. English Standard Version. Crossway Bibles. 2016. ss. Genesis 1:26-27; Genesis 2:20-24.
2. ↑  Eberhard Schrader, *Die Keilinschrift und das Alte Testament*, 1872.
3. ↑  Holweck, F. G. *A Biographical Dictionary of the Saints*. St. Louis, MO: B. Herder Book Co. 1924.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 118646575
* ISNI: 0000 0001 0814 3186
* LCCN: n82212937
* NKC: jx20121010001
* NLI: 987007303172905171
* VIAF: 38274249
* WorldCat: lccn-n82212937

 |
**Manolya Onur** (önceden "İmparatorluk Prensesi ve Kraliçesi" Prenses Çabbe Begüm Sahiba Manolya-i Nur, Osmanlı İmparatorluğu Prensesi ve Berar Prensesi) (1955; İstanbul - 25 Ekim 2017; İstanbul),Türk soylu kişilik ve eski güzellik yarışması katılımcısı olan modeldir.

Yaşamı ve kariyeri
------------------

1976 yılında *Miss Turkey* yarışmasında yarışmış ikinci gelerek Türkiye'yi 1976'da Miss Universe güzellik yarışmasında temsil etmiştir. Hindistan'ın Haydarabad kentinde soylu yönetici olan Mukarram Şah'ın üçüncü karısı olarak 1992'de onunla evlenmiş 5 yıl evli kalıp 1997'de ayrılmış bu evlilikten Prenses Nilüfer Şah adında bir kızı olmuştur. Kendisi son Osmanlı halifesi Sultan Abdülmecid Efendi'nin torunudur.

Manolya Onur, 1976'dan 1978 yılına kadar model olarak çalışmıştır. Fransa'da Paris Sorbonne Üniversitesi'nde 
öğrenim görerek İngilizce, Fransızca, Almanca ve Sanat Tarihi eğitimi dallarında 6 yıl eğitim alıp mezun olmuştur.

Güzellik yarışması organizatörü Süha Özgermi'nin ilk eşidir.

Manolya, Ağustos 1990'da Haydarabad nizanmı Mukerrem Şah ile İstanbul'da Çırağan Sarayı'nda evlenmiş, H.E.H. adıyla bilinen prenses unvanını almış adı da Manolya-i-Nur Begüm Sahiba olmuştur. Evliliği boyunca Hindistan ve Avustralya'da yaşamını sürdüren Manolya Onur'un bu evlilikten 1991'de kızı Nilüfer Şah (Prenses Nilüfer) doğmuştur.
Nizam olan eşinden 1993'te Cenevre, İsviçre'de boşanan Manolya Onur Türkiye'ye dönerek İstanbul'a yerleşmiş Osteoporoz Hasta Cemiyeti gibi hayır kurumları için çalışmalar yapmıştır.

Sağlık durumu ve ölümü
----------------------

Bir dönem Phuket Adası'nda yaşayan eski güzellik yarışması katılımcısı model ve soylu kişilik Manolya Onur geçirdiği akciğer ödemi sonucu İstanbul'da tedavi altına alındığı Ortaköy'deki bir hastanede 25 Ekim 2017'de 62 yaşında ölmüştür. Cenazesi Zincirlikuyu Mezarlığı'nda toprağa verilmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 9 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ekim 2019.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 9 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ekim 2019.
3. ↑  Shrivastava, Namita A (19 Mart 2006), "Princess diaries", *Times of India*, 12 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 1 Kasım 2017
4. ↑  "Turkish Beauty Fights for Justice", *Times of India*, 21 Mart 2006, 20 Ocak 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 1 Kasım 2017

Dış bağlantılar
---------------

* Manolya's profile in osteoporosis foundation website11 Ocak 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Eski Türkiye Güzeli'nin beyin ölümü gerçekleşti... 27 Haziran 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. *Hürriyet*
* Manolya Onur son yolculuğuna uğurlandı. 27 Haziran 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. *Hürriyet*
**Sansar**, sansargiller (Mustelidae) familyasından *Martes* cinsini oluşturan hepçil hayvanların ortak adıdır.

Özellikleri
-----------

Kediyi andıran uzun ve ince bir vücudu, uzun ve bol kıllı kuyruğu vardır. Boyları 40–50 cm, ağırlıkları 2 kg civarındadır. Boyunlarında beyaz renkte çatal şeklini andıran tüyler olan sansarlar, parlak koyu kahve rengindedir. Geceleri ava çıkar. Kemirme huylarından ötürü, çevreye zarar verebilir, Sıkıştırıldıklarında, tehlikeli olabilirler.

Beslenme
--------

Gündüzleri uyuyup geceleri avlanan sansarlar, çift olarak avlanan hayvanlardır. Kemirgenler, sürüngenler, tavuklar, yumurta, meyve ve kuşlar temel besinleridir.

Yetim sansar yavrularının beslenmesinde; ne yiyeceğine karar vermek için hayvanın ağırlığı ölçülür ve kaç haftalık olduğuna bakılır. Hâlen süt içen bir yavru dönemindeyse; özel bir mama hazırlanır (1 yumurta, 10ml sıvı süt kremasıyla karıştırılır ve laktozsuz sütle 125ml'ye tamamlanır, kullanılacak kadar mama benmari usulü ısıtılır ve enjektör yardımıyla yedirilir. Mamada var olan laktozun tam sindirilmesi için ılıtılmış kefir verilir.) Sütten kesilmiş ise Hills a/d mama ve kefir birlikte verilir. Burun yapılarından dolayı sıvı mamayı kaptan yiyemezler, mamanın biraz katı veya krema yapısında olması gereklidir. Sıvı bir yiyecek verilecekse enjektörle içirilmelidir. Vitamin ve kalsiyum takviyesi yapılmalıdır.

Üreme
-----

Martes martes (Sansar, orijinal açıklama sayfasına göre) veya Martes americana
Çiftleşme dönemleri Haziran-Ağustos ayları arasında olup, Mart-Nisan arasında 2 ile 4 yavru yaparlar. Gebelik süreleri 8-9 ay kadardır. Yavrular ikinci yılın sonunda erginleşirler. Amerika sansarları ise üç ayda erginleşirler.

Türler
------

* Amerika sansarı (*Martes americana*)
* Sarı boyunlu sansar (*Martes flavigula*)
* Kır sansarı (*Martes foina*) Türkiye.
* Ağaç sansarı (*Martes martes*) Türkiye.
* Japon sansarı (*Martes melampus*)
* Balıkçı sansar (*Martes pennanti*)
* Samur (*Martes zibellina*)
* (*Martes gwatkinsii*)

Ayrıca bakınız
--------------

* Samur
* Kakım
* Gelincik

Kaynakça
--------

1. ↑  "Sansar nasıl bir hayvandır?". 30 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2023.

Dış bağlantılar
---------------

* Wikimedia Commons'ta **Martes** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4168870-3
* NKC: ph520046

 |