**Yaşlı Lucas Cranach** (Almanca: Lucas Cranach der Ältere) (d. 1472 – ö. 16 Ekim 1553, Wittenberg) bir Alman Rönesans ressamı, gravür baskıcı ve matbaacıydı.

Hayatı
------

### İlk yılları

Soyadı *Hübner* olan annesi 1491'de vefat etti. Daha sonraları doğduğu yerin adı, zamanın bir başka geleneği olan soyadı için kullanıldı. Cranach'ın nasıl eğitildiği bilinmemekle birlikte, muhtemelen Bamberg ve Aschaffenburg'da çalışan çağdaşı Matthias Grünewald'da olduğu gibi (Bamberg, Kronach'ın bulunduğu piskoposluğun başkentidir) yerel güney Alman ustaları ile olmuştur.

Cranach'ın 1500 civarında Viyana'da bir süre kaldığına dair öneriler de bulunmaktadır. 1504'ten 1520'ye kadar Wittenberg'deki pazar yerinin güney batı köşesinde bir evde yaşadı.

Cranach, Gotha'nın bir şehirlisinin kızı olan ve yine orada doğmuş olan Barbara Brengbier ile evlendi; 26 Aralık 1540'ta Wittenberg'de öldü. Cranach daha sonra Gotha'da bir eve sahipti, ancak büyük olasılıkla Barbara'yı Wittenberg yakınlarında tanıdı, ailesinin de daha sonra Cranach'a ait olan bir evi vardı.

### Kariyeri

Kariyerinin çoğunda Saksonya Elektörlüğü'nün saray ressamıydı ve hem Alman prenslerinin hem de davasını coşkuyla benimsediği Protestan Reform hareketinin liderlerinin portreleriyle tanınır. Martin Luther'in yakın arkadaşıydı. Cranach ayrıca, önce Katolik geleneğinde dini konular çizdi ve daha sonra Lutheran dini kaygılarını sanatta aktarmanın yeni yollarını bulmaya çalıştı. Kariyeri boyunca mitolojiden ve dinden alınan çıplak konuları resmetmeye devam etti.

Cranach'ın bir sanatçı olarak becerisinin ilk kanıtı 1504 tarihli bir resimde ortaya çıkıyor. Kariyerinin başlarında mesleğinin çeşitli dallarında aktifti: bazen dekoratif bir ressam, daha sık olarak portreler ve sunaklar, gravürler yapıyor ve madeni paraları tasarlıyordu.

Resmi olarak çalıştığı günlerin başlarında, Coburg ve Locha'daki kır saraylarının duvarlarına natürmort, av eti ve boynuzları resmettiği gerçekçilikle efendisinin saraylılarını şaşırttı; onun geyik ve yaban domuzu resimleri çarpıcı kabul edildi ve dük, onu av alanına götürerek bu sanat biçimine olan tutkusunu besledi; burada geyikleri çalıştırırken ya da Dük John'un bir yaban domuzu yapıştırırken "zarafetini" çizdi.

Cranach'ın büyük bir atölyesi vardı ve birçok eserinin farklı versiyonları bulunmaktadır; oğlu Genç Lucas Cranach ve diğerleri, ölümünden sonra onlarca yıl babasının eserlerinin versiyonlarını yaratmaya devam etti.

Gunderam'a göre (Cranach'ın çocuklarının öğretmeni), Cranach yeteneklerini 15. yüzyılın bitiminden önce bir ressam olarak gösterdi.

Yağmalanmış Cranach'lar
-----------------------

Nazilerin Cranach'ın çalışmalarına özel bir ilgisi vardı ve Üçüncü Reich döneminde birçok tabloyu yağmaladılar. Bu, özellikle Naziler tarafından zulüm gören veya yağmalanan Yahudi koleksiyonerlerden tazminat taleplerine yol açtı. Naziler, Cranach'ın Saksonya Elector of John Frederick I'in Portresi'ni (yaklaşık 1530'larda) Yahudi sanat koleksiyoncusu Fritz Gutmann'ı öldürmeden önce yağmaladılar, ancak resim Gutmann'ın torunu Simon Goodman tarafından seksen yıl sonra on yıllarca süren aramalardan sonra bulundu. Cranach'ın "Cupid Complaining to Venus" Hitler'in kişisel koleksiyonuna geçti ve National Gallery'nin onun yağmalanmış olabileceğinden şüphelenerek tarihini araştırmasına neden oldu.

Kaynakça
--------

1. ↑  Cranach plaque, Marktplatz, Wittenberg
2. ↑  *Hıristiyanlık Tarihi*. *H. R. Rookmaaker*. Yeni Yaşam Yayınları. 2004. s. 432. ISBN 975 8318 86 1.
3. ↑  *The Jack and Belle Linsky Collection in the Metropolitan Museum of Art*. New York, NY: Metropolitan Museum of Art. 1984. s. 101. ISBN 978-0-87099370-1. Lucas Cranach the Elder was perhaps the most successful German artist of his time.
4. ↑  "Purloined pictures: the Nazi leaders' love of Cranach". *www.lootedart.com*. 22 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2021.
5. ↑  Hinckley, Catherine. "Cranach portrait stolen almost 80 years ago returns to heirs of Jewish banker". *www.lootedart.com*. The Art Newspaper. 1 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2021.
6. ↑  "Gallery seeks info on work once owned by Hitler". *www.lootedart.com*. 24 Kasım 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2021.
7. ↑  "National Gallery admits that masterwork may be Nazi loot". *www.lootedart.com*. The Times. 24 Kasım 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* AAG: 54
* AGSA: 3103
* BIBSYS: 90263624
* BNE: XX907273
* BNF: cb12176451h (data)
* CANTIC: a10853637
* CiNii: DA04095166
* GND: 118522582
* ISNI: 0000 0001 2131 9721
* KulturNav: 7beec69e-af4a-47f6-aa43-d80bc456e2af
* LCCN: n50020861
* LNB: 000002573
* MusicBrainz: 3f2c33c2-679a-4ac9-af12-e3a1ea6e7530
* NDL: 00436834
* NGV: 5060
* NKC: jn20000700335
* NLA: 35031951
* NLG: 253377
* NLI: 987007260082605171
* NLK: KAC201523250
* NTA: 068435312
* RERO: 02-A012318195
* RKD: 18978
* SELIBR: 182422
* SNAC: w6wm1z2z
* SUDOC: 028710010
* TePapa: 524
* Trove: 804662
* ULAN: 500115364
* VIAF: 49268177
* WorldCat: lccn-n50020861

 |