**Vasfi Mahir Kocatürk** (1907, Gümüşhane - 17 Temmuz 1961, Ankara). Türk şair, oyun yazarı, öğretmen, edebiyat araştırmacısı, politikacı.

Yedi Meşaleciler Hareketi'nin içinde yer alan Vasfi Mahir Kocatürk, halk şiirlerinin biçimsel özelliklerinden yararlanarak hece ölçüsüyle ulusal, epik, lirik şiirler yazmış bir şairdir. Manzum oyunlar da denemiş olan Kocatürk, bir sanatçı olmaktan çok, edebiyatla ilgili kitap ve araştırmalarıyla tanınır. Hayatı boyunca ülkenin değişik şehirlerinde edebiyat öğretmenliği, okul müdürlüğü, millî eğitim müfettişliği yapan sanatçı politika ile de uğraşmış ve Demokrat Parti Gümüşhane milletvekili olarak 9. dönem TBMM'de görev almıştır.

Yaşamı
------

1907 yılında Gümüşhane'de dünyaya geldi. Babası, Gümüşhane'nin yerlilerinden Arif Efendi idi. Memur olan babasını I. Dünya Savaşı sırasında kaybetti. Çocukluğu Gümüşhane'de geçti, ailecek İstanbul'a göç ettikleri için ilköğrenimini İstanbul Koca Mustafa Paşa Numune Mektebi'nde tamamladı. 1921 yılında Darüşşafaka'ya girdi ve lise öğrenimini bu okulda tamamladı. Mülkiye'de yüksek öğrenimi gördü ve 1930 yılında mezun olarak öğretmenliğe başladı.

Ankara, Edirne, Kastamonu, Malatya ve Eskişehir Liselerinde edebiyat öğretmenliği, Malatya ve Eskişehir Lisesi'nde okul müdürlüğü yaptı. 1944'te İstanbul'a yerleşti. Haydarpaşa Lisesi'nde öğretmenlik, Darüşşafaka'da okul müdürlüğü yaptı. 1948'de Millî Eğitim Bakanlığı'nda müfettiş oldu, ertesi sene İzmir'e tayin edildi.

1950 yılında Gümüşhane milletvekili seçilen Kocatürk, 1954'te seçimi kaybedince siyaseti bıraktı, Gazi Eğitim Enstitüsü'nde öğretmenlik yaptı. Türk edebiyat tarihi alanında çalışmalara yoğunlaşan Kocatürk, *Türk Edebiyat Tarihi* adlı yapıtı üzerinde çalışmaktayken 17 Temmuz 1961 günü Ankara'da kalp krizi geçirerek hayatını yitirdi.

Edebiyat Yaşamı
---------------

Edebiyat yaşamı, 1926 yılından itibaren dergilerde yayımlanan şiirleriyle başladı. 1928 yılında Yedi Meşaleciler'e katıldı ve bazı şiirleri Yedi Meşale adlı ortak kitapta yayımlandı. Daha sonraki şiirleri, *Tunç Sesleri* (1935), *Geçmiş Geceler* (1936), *Bizim Türküler* (1937) ve *Ergenekon* (1941) adlı şiir kitaplarında yayımlandı. Son şiirlerini ve bütün kitaplarından seçtiği bazı şiirleri *Hayat Şarkıları* (1965) adlı kitapta topladı.

Şairin, 1915-1930 yılları arasındaki şiirlerinde daha çok vatanseverlik ve kahramanlık duygularını işlediği görülür. Şiirlerinde işlediği ikinci konu kırsal kesim insanının günlük hayatta karşılaştığı meselelerdir. Şiirlerini genelde hece ölçüsü ile yazmıştır.

Kocatürk şiir kitaplarının yanı sıra liseler için edebiyat ders kitapları, dünya edebiyatı­nı tanıtıcı kitaplar, çocuk yayınları ile bazı tercüme eserler yayınla­dı. Öğretmenlik mesleğini konu edinen *Öğret­menin Ruhu*, padişahların hayatlarını, kahramanlıklarını anlatan *Osmanlı Padişahları* adlı kitapları; deneme yazı­ları, hikâyeleri, makaleleri, vardır. Son yıllarını tamamen edebiyat tarihi alanındaki çalışmalara ayırmış ve tüm Türk Edebiyatı ürünlerini topuca ele alan *Türk Edebiyat Tarihi* adlı dev bir eser yaratmaya girişmiştir. Eser, edebiyat tarihini biyografi değil, edebi eser ve tahlile ayrılmış bir tür olarak değerlendirir.

### Türk Edebiyat Tarihi

Vasfi Mahir Kocatürk'ün son yıllarında üzerinde çalıştığı, tamamlayamadan öldüğü *Türk Edebiyat Tarihi* adlı kitabı 1964 yılında oğlu tarafından yayımlandı. Bu kitabın Dr.Utkan Kocatürk tarafından genişletişmiş şekli 1970 yılında *Büyük Türk Edebiyatı Tari­hi* adıyla yayımlandı. 904 sayfalık eserin alt başlığı *Başlangıçtan Bugüne Kadar Türk edebiyatının Tarihi, Tahlili ve Tenkidi* idi. Bu dev kitap, Orta Asya Türk Edebiyatı'ndan günümüze kadar edebiyatımızın topluca ele alındığı bir eserdir.

Eserleri
--------

### Şiir Kitapları

* Tunç Sesleri (1935)
* Geçmiş Geceler (1936)
* Bizim Türküler (1937)
* Ergenekon (1941)
* Hayat Şarkıları (1965)

### Manzum Oyunları

* Yaman (1933)
* Sanatkar (1965)

### Araştırma-İnceleme Eserleri

* En Güzel Türk Manileri (1933)
* Lafonten Hikayaleri (1934)
* Fransız Edebiyatı (1934)
* Şâheserler Antolojisi (1 cilt, 1934-1939)
* Yeni Türk Edebiyatı (1936)
* Divan Şiiri Antolojisi (1947)
* Osmanlı Padişahları (1949)
* Metinlerle Türk Edebiyatı I, II, III (1952)
* Türk Edebiyatı Şâheserleri (1955)
* Tekke Şiiri Antolojisi (1955)
* Metinlerle Edebiyat (1955)
* Namık Kemal (1955)
* Şiir Defteri (1958)
* Hikâye Defteri (1958)
* Namık Kemal'in Şiirleri (1959)
* Ziya Paşa'nın Şiirleri (1959)
* Saz Şiiri Antolojisi (1963)
* Türk Nesri Antolojisi (1963)
* Meşhur Beyitler (1963)
* Türk Edebiyat Tarihi (1964)
* Türk Edebiyatı Antolojisi (1967)

### Çevirileri

* La Fontaine’den Hikâyeler (1934)
* Şarkılar Kitabı (Heinrich Heine, 1948)
* Elem Çiçekleri (Baudelaire, 1957)

Kaynakça
--------

1. ↑  Etiz, Nihat (2011). "Cumhuriyet Dönemi Mülkiyeli Şairler (Antoloji)" (PDF). Mülkiyeliler Birliği İzmir Şubesi Yayını. s. 22. 6 Kasım 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Aralık 2016.
2. ↑  "Prof. Dr. NAzım Hikmet Polat**Türk Edebiyatı Tarihçiliği Çalışmalarının Neresindeyiz?**, *Ç.Ü. Türkoloji Araştırmaları Merkezi, 14.03.2006*". 28 Haziran 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Haziran 2009.

| * g
* t
* d
Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatı |
| --- |
| Beş Hececiler | 
* Faruk Nafiz Çamlıbel
* Yusuf Ziya Ortaç
* Enis Behiç Koryürek
* Halit Fahri Ozansoy
* Orhan Seyfi Orhon

 |
| Yedi Meşaleciler | 
* Sabri Esat Siyavuşgil
* Vasfi Mahir Kocatürk
* Yaşar Nabi Nayır
* Cevdet Kudret
* Kenan Hulusi
* Muammer Lütfi
* Ziya Osman Saba

 |
| Garipçiler (Birinci Yeniler) | 
* Orhan Veli Kanık
* Melih Cevdet Anday
* Oktay Rifat

 |
| İkinci Yeniler | 
* Turgut Uyar
* Cemal Süreya
* Edip Cansever
* İlhan Berk
* Ece Ayhan
* Sezai Karakoç
* Ülkü Tamer
* Oktay Rifat

 |
| Milli Edebiyat Zevk ve Anlayışını Sürdüren Şiir | 
* Ahmet Kutsi Tecer
* Arif Nihat Asya
* Orhan Şaik Gökyay
* Kemalettin Kamu
* Ömer Bedrettin Uşaklı
* Bedri Rahmi Eyüboğlu
* Behçet Kemal Çağlar
* Necmettin Halil Onan
* Zeki Ömer Defne
* Coşkun Ertepınar

 |
| Serbest Nazım ve Toplumcu Şiir | 
* Nâzım Hikmet
* Rıfat Ilgaz
* Aziz Nesin
* Ceyhun Atuf Kansu
* Ahmed Arif
* Ercüment Behzat Lav
* Arif Damar
* Şevket Süreyya Aydemir
* Vedat Nedim Tör
* Enver Gökçe
* Şükran Kurdakul
* Mehmet Başaran

 |
| II. Yeni Sonrası Toplumcu Şiir | 
* İsmet Özel
* Ataol Behramoğlu
* Süreyya Berfe
* Nihat Behram
* Refik Durbaş
* Ahmet Oktay

 |
| Maviciler | 
* Attila İlhan
* Ferit Edgü
* Orhan Duru
* Özdemir Nutku
* Ahmet Oktay
* Demir Özlü
* Tahsin Yücel
* Demirtaş Ceyhun
* Yılmaz Gruda

 |
| Roman • Öykü • Şiir • Araştırma • Derleme |