**Faik Türün** (17 Ekim 1913 – 15 Şubat 2003) Türk asker ve siyasetçi. Eski 1. Ordu Komutanı.

Askerlikten emekli olduktan sonra Adalet Partisi'nin 16. Dönem Manisa milletvekili olarak meclise girdi. 1980 cumhurbaşkanlığı seçiminde Muhsin Batur'a rakip oldu ancak seçilemedi.

Yaşamı
------

Işıklar Askeri Lisesinden mezun olduktan sonra 1933'te Kara Harp Okulunu, 1942'de Kara Harp Akademisini bitirdi. 1950 yılında Harekât Şube Müdürü olarak Türk Tugayı ile Kore'ye Muhabere Binbaşı rütbesiyle görevlendirildi ve orada 1953 yılında ateşkes sağlanana kadar tüm muharebelere katıldı. BM Kuvvetleri Komutanı ve evvelce Ankara'ya gelip Atatürk'le tanışmış olan Mareşal Douglas MacArthur'dan Birleşmiş Milletler Liyakat Madalyası aldı.Kore Savaşı'na katıldığı için 1 yıl kıdem kazandı.

1960'ta tuğgeneral, 1963'te tümgeneral, 1966'da korgeneral, 1969'da orgeneral rütbesine terfi etti. 1965-1967 arası 8. Kolordu Komutanlığı, 1968-1969 arası 3. Kolordu Komutanlığı, 1969-1970 arası 3. Ordu Komutanlığı yaptı. Ağustos 1970'teki Yüksek Askerî Şûra toplantılarında 1. Ordu Komutanı Orgeneral Kemal Atalay'ın kıdem sıralamasında ilk sırada olmasından dolayı Kara Kuvvetleri Komutanlığına atanması bekleniyordu. Ancak toplantıda bazı generaller kendileriyle aynı siyasi görüşü savunan 2. Ordu Komutanı Orgeneral Faruk Gürler'in "genç subay"ların "gönlünü kazanmış olduğunu" ve onlar üzerinde "siyasi etkisi" bulunduğunu ileri sürerek şûra toplantılarına katılan Başbakan Süleyman Demirel'i "ikna" ettiler. 28 Ağustos 1970 tarihinde Süleyman Demirel başbakanlığındaki Adalet Partisi hükûmeti bu zorlamadan sonra Gürler'i Kara Kuvvetleri Komutanlığı'na atadı. Emekliye sevk edilen Kemal Atalay'ın yerine de Faik Türün atandı.

### 12 Mart dönemi

1971 yılında 12 Mart Muhtırası verildiğinde Faik Türün 1. Ordu Komutanı ve İstanbul Sıkıyönetim Komutanı idi. 12 Mart 1971 muhtırasına giden süreçte Doğan Avcıoğlu'nun çıkardığı *Devrim* gazetesi etrafında toplanan ve içlerinde 27 Mayıs Darbesini yapan Millî Birlik Komitesi'nin gerçek lideri Emekli Korgeneral Cemal Madanoğlu'nun da bulunduğu "Millî Demokratik Devrimciler", o dönemin siyasi partilerinin demokrasi anlayışının bir oyalamaca olduğunu ileri sürerek "ulusçu-devrimci yöntem" olarak ifade edilen ilkeler doğrultusunda parlamento dışı muhalefeti savunuyorlardı. Türkiye'de orduyu tahrik ederek sol-sosyalist, bir çeşit Baasçı yönetim kurdurmak için Doğan Avcıoğlu ve İlhan Selçuk'un başını çektiği çok ciddi faaliyetler vardı. *Devrim* gazetesinin genel yayın yönetmeni Hasan Cemal çok sonraları anılarını anlattığı *Cumhuriyet'i Çok Sevmiştim* adlı kitabında o zamanki maksatlarının "ulusalcı" subayları ikna ederek onlarla birlikte bir "Millî Demokratik Devrim" adı altında bir askerî darbe yapmak olduğunu yazdı.

Nitekim 9 Mart 1971 tarihinde planlanan darbe, içlerinde Mahir Kaynak ve Mehmet Eymür'ün de bulunduğu Millî İstihbarat Teşkilatı mensuplarının durumu Genelkurmay Başkanı Memduh Tağmaç ve 1. Ordu Komutanı Faik Türün'e haber vermesiyle akamete uğratıldı. 12 Mart Muhtırası'nı veren Memduh Tağmaç, orgeneral rütbesindekiler hariç bu 9 Mart 1971 darbe teşebbüsüne adı karışan başta Tümgeneral Celil Gürkan olmak üzere tüm subayları re'sen emekliye sevketti.

1. Ordu Komutanı Orgeneral Faik Türün de bu darbe teşebbüsüne adı karışan tüm *Devrim* yazarlarını Ziverbey Köşkünde Millî İstihbarat Teşkilatı vasıtasıyla sorguya çekti. Bu sorgularda Kara Kuvvetleri Komutanı Faruk Gürler ve kod-adı olarak "Yavuz Bey"i kullanan Hava Kuvvetleri Komutanı Muhsin Batur'un da 9 Mart darbe teşebbüsüne önce destek verdikleri, fakat sonra istihbarat bilgileri Genelkurmay Başkanı Orgeneral Memduh Tağmaç'a ulaşınca desteklerini geri çektikleri ortaya çıktı. Faik Türün, 9 Mart 1971 darbe teşebbüsüne karşı çıkarak Genelkurmay Başkanı Memduh Tağmaç'ı konuyla ilgili bilgilendirmiş ve 12 Mart 1971 Muhtırası ile Türkiye'deki Millî Demokratik Devrimcilere büyük darbe vurulmuştur.

Memduh Tağmaç'ın yaş haddinden dolayı emekliye ayrılmasından sonra 1972 yılında Genelkurmay Başkanı olan Faruk Gürler'in 1973 yılında Cumhurbaşkanı olmak için tüm diğer komutanların desteğini almasına ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni Ankara'daki tankçı birlikleriyle abluka altında bulundurmasına rağmen, 1. Ordu Komutanı Faik Türün bu duruma karşı çıkmış ve Adalet Partisi Genel Başkanı Süleyman Demirel'e icap ederse TBMM'yi İstanbul'da toplayacağını ve alınacak kararla isyanı bastırmak için 1. Ordu birlikleriyle Ankara'ya yürüyeceğini belirterek, sol devrimci olduğuna inandığı Emekli Orgeneral Faruk Gürler'in Cumhurbaşkanı olmasını engellemiştir. 30 Ağustos 1973 tarihinde emekli oldu.

### Siyasi hayatı

1977 yılında yapılan seçimlerde Adalet Partisi'nden 16. Dönem Manisa milletvekili seçildi. 1980 yılında Fahri Korutürk'ün Cumhurbaşkanlığı süresinin bitmesinin ardından 12 Mart döneminin bir başka komutanı Cumhuriyet Halk Partisi senatörü emekli orgeneral Muhsin Batur'a karşı Adalet Partisi'nin Cumhurbaşkanı adayı oldu.

2003 yılında öldü. Cenazesi Selimiye Camii'nde kılınan öğle namazının ardından, askeri törenle Edirnekapı Şehitliği'ne defnedildi.

Kaynakça
--------

1. ↑  Barlas, Mehmet. "Komuta Kademesinin Belgeden Haberi Olmasa Bari". Sabah Gazetesi. 1 Kasım 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ekim 2009.
2. ↑  Cemal, Hasan. "Mustafa Balbay günlükleri, Hasan Cemal günlükleri!". Milliyet Gazetesi. 14 Temmuz 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2009.
3. ↑  Cemal, Hasan. "Darbecilikten, cuntacılıktan demokrasi kahramanlığına..." Milliyet Gazetesi. 4 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2008.
4. ↑  Berkan, İsmet. "12 Mart'ı yanlış bilmek ve tarihin tekerrürü". Radikal Gazetesi. 30 Mayıs 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2020.
5. ↑  "28 yıl sonra Ziverbey yüzleşmesi". Radikal Gazetesi.
6. ↑  "Cumhuriyet'in Kuruluşunda Katiller Var". Taraf Gazetesi. 26 Nisan 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2010.
7. ↑  "Hasan Cemal VATAN'a konuştu". Vatan Gazetesi. 30 Aralık 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Aralık 2009.
8. ↑  Berkan, İsmet. "12 Mart'ın yıldönümünde..." Radikal Gazetesi. 30 Eylül 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2020.
9. ↑  "10 Mart 1971'de Türk ordusu bölünme aşamasına geldi". Radikal Gazetesi. 16 Mart 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mart 2008.
10. ↑  "MİT'in Tarihi". Sabah Gazetesi. [*ölü/kırık bağlantı*]
11. ↑  "Türün, silâh arkadaşlarına veda etti". *Milliyet*. 23 Ağustos 1973. 10 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.
12. ↑  Cahit Akyol (18 Şubat 2003). "Faik Türün'ün cenazesine Koreli subaylar da katıldı". 23 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2020.

| * g
* t
* d
1. Ordu komutanları |
| --- |
|  | 
* Ali İhsan Paşa
* Sakallı Nureddin Paşa
* Musa Kâzım Paşa
* Ali Said Paşa
* Fahrettin Altay
* Cemil Cahit Toydemir
* Salih Omurtak
* Nuri Yamut
* Asım Tınaztepe
* Şükrü Kanatlı
* Zekâi Okan
* Nurettin Baransel
* Hakkı Tunaboylu
* Vedat Garan
* Nurettin Aknoz
* Nazmi Ataç
* Fazıl Bilge
* Fahri Özdilek
* Muzaffer Alankuş
* Cemal Tural
* Refik Yılmaz
* Memduh Tağmaç
* Haydar Sükan
* Kemal Atalay
* Faik Türün
* Doğan Özgöçmen
* Adnan Ersöz
* Nurettin Ersin
* Necdet Üruğ
* Haydar Saltık
* Necdet Öztorun
* Necip Torumtay
* Recep Ergun
* Doğan Güreş
* Muhittin Fisunoğlu
* İsmail Hakkı Karadayı
* Hikmet Bayar
* Hikmet Köksal
* Hüseyin Kıvrıkoğlu
* Atilla Ateş
* Çevik Bir
* Hilmi Özkök
* Necdet Timur
* Çetin Doğan
* Yaşar Büyükanıt
* Hurşit Tolon
* İlker Başbuğ
* Fethi Tuncel
* İsmail Koçman
* Ergin Saygun
* Hasan Iğsız
* Erdal Ceylanoğlu
* Hayri Kıvrıkoğlu
* Yalçın Ataman
* Ahmet Turmuş
* Salih Zeki Çolak
* Ümit Dündar
* Musa Avsever
* Kemal Yeni
* Ali Sivri

 |  |


| * g
* t
* d
3. Ordu komutanları |
| --- |
|  | 
* İsmail Cevad Paşa
* Kâzım Paşa
* İzzeddin Paşa
* Ali Sait Akbaytogan
* Kâzım Orbay
* Mustafa Muğlalı
* Sabit Noyan
* Kurtcebe Noyan
* İzzettin Aksalur
* Mahmut Berköz
* Hasan Atakan
* Nurettin Baransel
* Feyzi Mengüç
* Nurettin Aknoz
* Nazmi Ataç
* Necati Tacan
* Cemal Gürsel
* Ragıp Gümüşpala
* Danyal Yurdatapan
* Celal Alkoç
* Refik Yılmaz
* Refik Tulga
* Memduh Tağmaç
* Fikret Esen
* Refet Ülgenalp
* Faik Türün
* Eşref Akıncı
* Hamza Gürgüç
* Namık Kemal Ersun
* Ali Fethi Esener
* Mahmut Ülker
* Selahattin Demircioğlu
* Celal Bulutlar
* Fikret Oktay
* Hüsnü Çelenkler
* Sabri Yirmibeşoğlu
* Nezihi Çakar
* Hikmet Bayar
* Doğan Bayazıt
* Teoman Koman
* Necati Özgen
* Atilla Ateş
* Nahit Şenoğul
* Tunçer Kılınç
* Tamer Akbaş
* Oktar Ataman
* Orhan Yöney
* İsmail Koçman
* Saldıray Berk
* Yalçın Ataman
* Ahmet Turmuş
* Ümit Dündar
* İsmail Serdar Savaş
* Şeref Öngay
* Yavuz Türkgenci
* Veli Tarakcı

 |  |