recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Type 72 metalsiz mayın** Çin yapımı dairesel şekilli plastik gövdeli metalsiz bir tahripli tanksavar mayınıdır.

Mekanizması
-----------

Mayın üst kısmında yarı küresel baskı plası bulunan dairesel bir mayındır. Type 72 mayınının içi içe geçen taşıma sapı bulunmaktadır. Mayında ana patlayıcı olarak toplam 5.4 kg gelen %50ye %50lik oranda RDX/TNT karışımı kullanılmıştır.Mayına yapılacak 300 kiloluk bir basınç baskı plakasının çökmesine ve fünyenin harekete geçmesine yetmektedir. Baskı plakasının 9 mmlik bir çöküşü bile fünyeyi çalıştırır. Eğer mayında T-72 şeffaf plastik kasalı basınç korumalı fünye kullanılır ise dışarıdan gelen her türlü baskıya rağmen mayın patlatılamaz.

Benzer kara mayınları
---------------------

Yine Çinliler tarafından üretilen plastik gövdeli Type 69 ve Type 81 modelleri ile Type 72 arasında ebat, ağırlık,görüntü ve renk olarak hiçbir fark yoktur. Tek fark kullanılan fünyelerdir. Kullanılan tüm fünyeler basınca dayanıklı olup dışarıdan patlatmaya karşı dayanıklıdır.

Metal oranı çok düşük olan Type 72 modeli normal arazi şartlarında klasik model metal tarama araçları ile bulunamaz. Ayrıca Type 72 model mayın üzerinde kullanılan fünye Giant Viper veya MICLIC sınıfı araçlar tarafından üretilen yüksek basınç dalgalarına dayanıklı olup patlatılamaz.

Mayının başka bir kopyası da İran yapımı **YM-III** (diğer adı YM-3)dür. Sahip olduğu 5.7 kg Composition B ana patlayıcıdan ötürü toplam ağırlığı 7 kiloyu bulur. Ayrıca çalışma ağırlığı 450 ila 900 kg arasında değişmektedir. Son olarak Güney Afrika tarafından "Metalsiz tanksavar mayını" adında bir kopyası daha üretilmiştir.

Özellikleri
-----------

* Ağırlığı: 6.5 kg
* Patlayıcı içeriği: 5.4 kg TNT/RDX %50/50 karışık
* Çapı: 270 mm
* Boyu: 100 mm
* Çalışma ağırlığı: 300 ila 800 kg

Bulunan ülkeler
---------------

Angola, Bosna-Hersek, Kamboçya, Çin, Eritre, Etiyopya, Irak, Ürdün, Lübnan, Mozambik, Ruanda, Somali, Güney Afrika, Sudan, Uganda, Zambiya

Ayrıca bakınız
--------------

* Mayın
* Kara mayınları listesi

Kaynakça
--------

* Canadian National Defense website
* *Janes Mines and Mine Clearance 2005-2006*
**V. George Tupou** (Tam adıya **V. Siaosi Tāufaʻāhau Manumataongo Tukuʻaho Tupou**) (4 Mayıs 1948, Tongatapu, Tonga - 18 Mart 2012, Pokfulam, Hong Kong), Tonga'nın eski kralı.

4 Mayıs 1966 tarihinde Veliaht Prens olarak atanan George Tupou, İsviçre'de ilköğretim okuluna gitti. Ortaöğretimi için Yeni Zelanda'nın Auckland'da King College'e gitti. İngiltere'de Sandhurst'a Oxford Üniversitesi ve Kraliyet Askeri Akademisi eğitimi için gitti.

Veliaht Prens olarak Tupoutoa, Tonga siyasetinde büyük etki gösterdiği 1979 ile 1998 yılları arasında Dışişleri Bakanı olarak görev yaptı. V. Tupou 11 Eylül 2006 tarihinde babası IV. Tāufaʻāhau Tupou'nun ölümünden sonra kral olarak yemin etti. 18 Mart 2012'de Hong Kong'daki bir hastanede yaşamını kaybetti.

|  |
| --- |
| V. George Tupou **Tupou Hanedanı****Doğumu:** 4 Mayıs 1948  |
| Resmî unvanlar |
| Önce gelenIV. Taufa'ahau Tupou | **Tonga Kralı**2006 – 2012 | **Görevde***Veliaht:'Aho'eitu 'Unuaki'otonga Tuku'aho* |
| Sonra gelenVI. Tupou |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 138057974
* VIAF: 86206579
* WorldCat: viaf-86206579

 |
İstanbul Emlak Bankası SK'nün kadın voleybol şubesidir. Forma renkleri Mavi-Kırmızı-Yeşil'dir.

Tarihçe
-------

Emlakbank SK'nün İstanbul şubesi olarak kurulan kulüp, Emlakbank kadar Türk voleybolunda ses getiremese de kısıtlı kaynaklarla Sultanlar Ligi'ne kadar yükselme başarısını göstermiştir. 1990'lı yılların sonunda etkisini gösteren ve aralarında Emlak Bankası'nın da bulunduğu birçok bankanın batmasına neden olan ekonomik krizin etkisiyle Emlak Bankası tasfiye edilmek Ziraat Bankası'na devredilmesi sonucunda Ankara merkezli Emlakbank kadın voleybol takımı Emlak TOKİ adı altında yeniden faaliyet göstermeye başlamıştı.  

  

Emlak Bankası ile direkt bir sponsorluk bağlantısı bulunmayan sadece buradan gelen bağışlarla açıklarını kapatmaya çalışan İstanbul Emlak Bankası SK'nün bu tasfiye süreci sonrasında gelirleri bir hayli azalmıştı. Yine de çok kısıtlı kaynaklarla mücadelesini sürdüren kulüp 2004-05 sezonu'nda Sultanlar Ligi'ne yükselme başarısı göstermişti. İlk sezonunda 24 puanla sezonu 14. sırada tamamlayan kulüp, bir sonraki sezon ise klasman grubu maçları sonucunda bu lige veda etmek zorunda kalmış ve daha sonra ise maddi yetersizlikler nedeniyle voleybol şubesini de kapatmak zorunda kalmıştır.

Kulüp Dereceleri
----------------

* 2004-05 Türkiye Bayanlar Ligi, normal sezon 14.'sü,
* 2005-06 Türkiye Bayanlar Ligi, normal sezon 10.'su, klasman grubu 8.'si (ligden düşmüştür)
***İstanbul Efendisi***, Musahipzade Celal tarafından yazılmış olan seyirlik bir oyundur.

İstanbul'un dönemsel bir portresinin çizilmeye çalışıldığı oyun yaklaşık üç saat sürelidir. Daha önce de başta Devlet Tiyatroları olmak üzere çeşitli topluluklarca sahnelenen *İstanbul Efendisi*, 1914 yılında kaleme alındı. Türk tiyatrosu klasikleri arasında sayılan eser, etnik unsurlar içermekle de ayrı bir özelliğe sahiptir.

Konusu
------

Bir "İstanbul efendisi" olan Savleti Efendi, kızı Esma'yı evlendirmek amacıyla bir damat adayı arayışına girer. Ancak gerek yöntemleri, gerekse Esma'ya âşık olan Safi Çelebi'nin çabaları karşısındaki tutumu, olayları traji-komik bir hale getirecektir.

Dış bağlantılar
---------------

* Üstün Akmen'in oyun eleştiri 5 Aralık 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Üstün Akmen'in oyun eleştirisi 4 Ocak 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Şehir Tiyatrolarında İstanbul Efendisi
* Devlet Tiyatrolarında İstanbul Efendisi
Uluslararası Çevre Eğitim Vakfı Logosu
**Uluslararası Çevre Eğitim Vakfı** (*Foundation for Environmental Education*) (FEE) devletlerden bağımsız, kâr amacı gütmeyen ve çevre eğitimi konusunda sürdürülebilir bir kalkınma ve gelişme sağlama amaçlı olarak kurulmuş uluslararası kuruluş.

Tarihçe
-------

AB'nin kendi ülkelerinde yüzme amacı ile kullanılacak göl ve deniz suları için gerekli su kalitelerini belirleyen mikrobiyolojik parametrelerin, yol gösterici ve uyulması zorunlu hükümler olarak ortaya konulması ile ortaya çıkmıştır.

Bu hükümler 1987 yılında Avrupa Çevre Eğitim Vakfı (FEEE) tarafından yürütülen Mavi Bayrak Kampanyası adı altında birleştirilmiş önce 11 AT ülkesinde daha sonra da 22 ülkede başarı ile uygulanmıştır. 2001 yılında ise Avrupa dışında yer alan ülkelerden gelen talepler doğrultusunda kampanyanın kapsamı genişletilmiş olup Avrupa Çevre Eğitim Vakfı’nın adı Çevre Eğitim Vakfı (FEE) olarak değiştirilmiştir.

2008 yılı itibarıyla Avrupa, Kuzey ve Güney Amerika, Afrika, Asya ve Okyanusya'da 48 ülke üyedir.

Ayrıca bakınız
--------------

* TÜRÇEV
* Mavi Bayrak

Diğer bağlantılar
-----------------

* Kuruluşun Resmi Sitesi31 Ağustos 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
**Yakut boğazlı sinek kuşu** (*Archilochus colubris*), Kuzey Amerika'da Mississippi nehrinin doğusunda yuva yapan tek sinek kuşu türü.

Özellikler
----------

Büyüklükleri 7-9 cm, kanat açıklıkları 8–11 cm ve ağırlıkları 2-6 gramdır. Erişkinlerin, metalik yeşil üst kısmı, grimsi beyaz alt kısmı, neredeyse-siyah kanatları vardır. Gagaları uzun, düz ve çok incedir. Erişkin erkek, fotoğrafta görüldüğü gibi yanardöner bir yakut rengi bazen ışıkta siyah gözükebilen yamaya ve koyu renk çatallı bir kuyruğa sahiptir. Dişi koyu renk, uçları beyaz ve yuvarlaklaşmış bir kuyruğa sahiptir, bazen ufak veya beyazımsı bir boğaz yaması olmasına rağmen genellikle hiçbir boğaz yamasına sahip değildir. Erkek, dişiden daha küçüktür ve biraz daha kısa bir gagası vardır. Her yıl bir defa tüylerini dökerler ve bu sonbahar göçü esnasında başlar.

Yaşam alanı
-----------

Çoğaldığı habitatlar doğu Kuzey Amerika ve Kanada'daki ağaçsız geniş kırlar, çam ormanları ve orman kenarları, meyve bahçeleri ve bahçelerdir. Dişi, bir funda veya ağaçla korunan bir yerde bir yuvayı inşa eder. Göçmendirler. Kışı daha çok güney Meksika, orta Amerika, uzakta Kosta Rika ve Karayiplerde geçirirler.

Davranış
--------

Bu türün erişkinleri tipik olarak sadece, çiftleşmek için bir araya gelir. Beslendikleri alanı korumak için saldırganlaşırlar. 
Küçük boyutları yüzünden, böcek-yiyen kuşlar ve hayvanlara karşı korunmasızdırlar.
Çiçek ve çiçekli ağaçların nektarları ana yiyecekleridir, ara sıra ağaçlardaki deliklerden aldıkları böcekler ve ağaç öz suyu da tüketirler. Genç kuşlar nektarın yanı sıra protein almak için böceklerle beslenirler.

Dış bağlantılar
---------------

|  |
| --- |
|  Wikimedia Commons'ta Yakut boğazlı sinek kuşu ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur. |

|  |
| --- |
|  Wikispecies'te Yakut boğazlı sinek kuşu ile ilgili detaylı taksonomi bilgileri bulunur. |

Yakut boğazlı sinek kuşunun ötüşü
***Şafak Günlükleri***, I. Dünya Savaşı ve Türk Kurtuluş Savaşı'nda Türk cephelerinde yaşanan gerçek olayları, olaylara şahit olan kişilerin ağzından aktarmayı amaçlayan bir çizgi roman dergisi.

İlk sayısı Mart 2006 çıkan 28 sayfalık renkli bir çizgi roman dergisidir. Toplam 5 sayı çıkmış, ekonomik sebeplerle yayın hayatını sonlandırmıştır.

Yaratıcı ekibin önyazısında belirttiği gibi güvenilir belgeler, fotoğraflar, yayınlanmış anılar ve sağlam kaynakçalara dayanılarak oluşturulmuştur. *"I. Dünya Savaşı'nda müttefiklerimiz yenildiği için Çanakkale'de büyük zafer kazanmamıza rağmen biz de yenik sayıldık"* gibi reçete cümlelerle verilen tarih anlayışına daha derinlikli yeni bir pencere açmayı amaçlamaktadır. Yapılan kahramanlıklara, gösterilen fedakarlıklara, kişisel hırsların sürüklediği felaketlere, ihanet ve yanlış hesaplara çizgi roman penceresinden bakmakta, olaylar anlatılırken, fonda, imparatorluğun çöküş süreci ve Türkiye Cumhuriyeti'ni oluşturacak özün gelişimi verilmektedir.

Yaratıcıları
------------

Yazar Kutsi Akıllı
çizerler Bülent Morgök, Serdar Edirne, Ercüment Morgök, Murat Bozkurt

Yayın Tarihleri
---------------

1. sayı (Mart 2006)
2. sayı (Nisan 2006)
3. sayı (Mayıs 2006)
4. sayı (Haziran 2006)
5. sayı (Ağustos 2006)

Ayrıca bakınız
--------------

Dış bağlantılar
---------------

* Şafak Günlükleri
* Şafak Günlükleri 27 Ocak 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Kurtuluş Savaşı çizgi roman oldu
**Şafak Yıldızının Yolculuğu** C. S. Lewis'in Narnia Günlükleri kitap serisine bağlı bir kitap. Lucy ve Edmund sevilmeyen kuzenleri Eustace ile beraber Narnia'da Şafak Yıldızı adı verilen Prens Kaspiyan'ın gemisi ile yedi kayıp Narnia Lordlarını ararlar.Başlarına bir sürü olay gelir. Tüccarlar tarafından kaçırılırlar.Bu yolculukta ejderhalar adasına uğrarlar ve orada mızmız kuzenleri Eustace hırsına yenilerek ejderha olmaya mahkûm olur. Ama Eustace'in aklı başına gelince ejderha büyüsü kalkar.Bir Su Yılanı ile karşılaşırlar, savaşırlar ve yolculuğun en sonunda en sonunda Aslanla karşılaşırlar iki kardeş yine Dünya'ya döner Kaspiyan Ramandu'nun kızı ile evlenir ve Rilian adında bir oğlu olur.

Arka Kapak Yazısı
-----------------

Bir ejderhanın uyandığı... yıldızların yeryüzüne indiği... her şeyin olabileceği bir ülke:NARNİA. Bir kral ve hiç beklenmedik bir anda gemisin konuk olan dostları, bilinen bütün toprakların daha da ötesine doğru yelken açarlar. Atıldıkları bu macera dünyanın sonunun sadece bir başlangıç olduğu gösterir.Lucy,Edmund ve kuzenlerini hiç beklenmedik bir yolculuk beklemektedir.

İçindekiler
-----------

1- Yatak Odasındaki Resim

2-Şafak Yıldızı Gemisinde

3-Issız Adalar

4-Caspian'ın Orada Yaptıkları

5-Fırtına ve Sonuçları

6-Eustace'in Macerası

7-Macera Nasıl Bitti

8-Tehlikeli İki Kaçış

9-Seslerin Adası

10-Büyücünün Kitabı

11-Tekkafalar Mutlu

12-Kapkaranlık Ada

13-Üç Uyurlar

14-Dünyanın Sonunun Başlangıcı

15-Son Denizin Harikaları

16-Dünyanın En Sonu

| * g
* t
* d
Clive Staples Lewis'in *Narnia Günlükleri* serisi |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| *Aslan, Cadıve Dolap* | *PrensKaspiyan* | *Şafak YıldızınınYolculuğu* | *GümüşSandalye* | *Atve Çocuk* | *BüyücününYeğeni* | *SonSavaş* |
| 
Film **·**  Film müziği **·**  Oyun
 | 
Film **·**  Film müziği **·**  Oyun
 | 
Film **·**  Film müziği **·**  Oyun
 |

 |
| Ana karakterler | Aslan **·**  Peter **·**  Susan **·**  Edmund **·**  Lucy **·** Mr. Tumnus  **·**  Beyaz Cadı **·** Caspian **·**  Trumpkin **·**  Reepicheep **·**  Eustace **·**  Jill **·**  Rilian **·**  Puddleglum **·**  Lady of the Green Kirtle **·**  Shasta **·**  Aravis **·**  Bree **·**  Hwin **·**  Digory **·**  Polly **·**  Shift **·**  Tash **·**  *Tüm karakterler* **·**  *Tüm yaratıklar* |
| Yerler | Narnia **·**  Narnia (ülke) **·** Archenland **·**  Cair Paravel **·**  Calormen **·**  Charn  **·** Telmar  **·**  Wood between the Worlds **·**  Aslan's How **·**  Aslan'ın Ülkesi **·**  Underland **·** Lantern Waste **·**  *Tüm yerler* |
| Uyarlamalar | ITV TV serisi **·**  TV animasyon filmi **·**  BBC TV serisi **·**  Film serisi (Oyuncu listesi **·** Değerlendirme) |
| Diğer | Kronoloji  **·**  Şafak Yıldızı **·**  Birinci Beruna Savaşı **·**  İkinci Beruna Savaşı **·** Din |


|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* MusicBrainz release group: be1ef6f6-91ad-4436-a18c-8a56153e78aa
* MusicBrainz work: d7a3192d-b6bb-43ba-a81c-743f23a35023

 |
**Sweet Sensation**, 1980'lerin sonlarında ve 1990'ların başlarında etkili olan, Betty LeBron ve Margie-Mari Fernandez kardeşler tarafından kurulmuş bir kadın dans müzik grubudur.

Grup hakkında
-------------

New York merkezli bir grup olan Sweet Sensation, 1980'lerin sonlarında birçok dans şarkısı yayınlamış ve çoğunu dans listelerine sokmayı başarmıştır. Grup asıl büyük başarısını 1990'da "If Wishes Came True" adlı ballad eserinin ABD listelerinde zirveye yerleşmesiyle kazanmıştır. Grup 1991'e kadar çalışmalarına devam etmiş olsa da, bir süre sonra dağılmışlardır. Aile hayatı süren üyeler, 2005'te birleşerek "If Wishes Came True" adlı dans şarkısını yayınlamıştır. Ancak grup eski başarılarını hiçbir zaman yakalayamamıştır.

Diskografi
----------

### Albümler

* 1988 - Take It While It's Hot
* 1990 - Love Child
* 1991 - Time to Jam

### Şarkılar

* 1987 "Hooked on You"
* 1987 "(Goodbye Baby) Victim of Love"
* 1988 "Take It While It's Hot"
* 1988 "Never Let You Go"
* 1989 "Sincerely Yours"
* 1989 "Hooked on You"
* 1990 "Love Child"
* 1990 "If Wishes Came True"
* 1990 "Each and Every Time"
* 1991 "One Good Man"
* 2005 "My Body Tu Cuerpo"

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* ISNI: 0000 0000 8534 5876
* MusicBrainz: 0d2ae2cd-0683-4b6c-a296-eb83ecce6519
* VIAF: 123288568
* WorldCat: lccn-n91036624

 |
**Şerif Şeyh Ahmed** (25 Temmuz 1964), Somalili siyasetçi. Ahmet, Afrika ülkesi Somali eski devlet başkanı ve İslam Mahkemeleri Birliği (ICU) Başkanı eski komutanı.

Libya ve Sudan üniversitelerinde okudu. Şerif Ahmed Mısır El-Ezher Üniversitesi ile ilişkili olan Şeyh Sufi Enstitüsü'nde öğrenimine başladı. Daha sonra Sudan'a gitti ve Aldalanj kentinde Arapça dili ve coğrafyası dalında bir lisans için 1992 yılında Kordufan Üniversitesine girdi. 1994'te üniversitenin ismi Dalanj Üniversitesi olarak değiştirildi ve Şeyh Şerif sadece iki yıl gerekirken dört yılı tamamladıktan sonra Libya başkenti Trablus'a gitti. 1998'de Open Universitesine girdi ve Hukuk ve İslami Şeriat dalında lisans üstü eğitim görerek mezun oldu. Bir ortaokul coğrafya öğretmeni ve Arapça ve dini çalışmalar yapmıştır.

Anadili Somalicenin yanı sıra, Ahmed Arapça, İtalyanca ve İngilizce bilmektedir. 31 Ocak 2009'da devlet başkanlığı görevine başlamıştır. 20 Ağustos 2012'de görevini Muse Hasan Şeyh Sayid Abdulle'ye devretti. 2012 ve 2017 devlet başkanlığı seçimlerinde aday olarak yer alan Ahmet, her iki seçimde de başarılı olamayarak devlet başkanı seçilememiştir.

| * g
* t
* d
Somali Cumhurbaşkanı (liste) |
| --- |
| Somali Birinci Cumhuriyet | 
* Aden Abdullah Osman Daar
* Abdiraşid Ali Shermarke
* *Şeyh Muhtar Muhammed Hüseyin*

 |
| Somali İkinci Cumhuriyet | 
* Siad Barre

 |
| Somali İkinci Cumhuriyet | 
* Ali Mehdi Muhammed
* Muhammed Farrah Aidid
* Hüseyin Farrah Aidid
* *boş*, 1997–2000
* Abdikasım Salad Hasan
* Abdullahi Yusuf Ahmed
* *Adan Muhammed Nuur Madobe*
* Şerif Şeyh Ahmed
* *Musa Hasan Abdül*
* *Muhammed Osman Caferi*
* Hasan Şeyh Mahmud
* Muhammed Abdullah Muhammed
* Hasan Şeyh Mahmud

 |
| *İtalik* yazılanlar vekaleten görev yapmışlardır |
İsa ve Dört İncil yazarı, Vani İncilleri
**Vani İncilleri** (Vani Dört Kanonik İncili; Gürcüce: Vanis otkhtavi), 12. yüzyılın sonu ile 13. yüzyılın başlarına tarihlenen Gürcü alfabesinin *nushuri* formuyla yazılan dört kanonik İncil'in resimli bir el yazmasıdır. El yazması, Gürcistan kraliçesi Tamar'ın isteği üzerine, Konstantinopolis'teki Romana Manastırı'ndaki Gürcü keşiş Naçiz İoane tarafından yazılmıştır. Yazma, daha sonra Gürcistan'a getirilmiş; önce Şorata Manastırı'nda (Meskheti), sonra Vani'de (İmereti; Vani adı buradan geliyor) ve en son Kutaisi'deki Gelati Manastırı'nda muhafaza edilmiştir.

El yazması her biri 29x21 cm boyutlarında 274 varaktan oluşmakta ve bolca resim içermektedir. Şu anda Gürcistan, Tiflis'teki Gürcistan Ulusal El Yazmaları Merkezi'ndedir (A-1335).

Dış bağlantılar
---------------

* Gürcü el yazmaları 23 Kasım 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Wikimedia Commons'ta **Vani İncilleri** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.</img>
**XM2001 Crusader** yani **XM2001 Haçlı**, Amerika Birleşik Devletleri ordusunun M109A6 Paladin kundağı motorlu obüsünün yerini alması için tasarladığı bir obüstür. Crusader KMO'nun üretiminde amaç daha etkili daha hareketli ve daha uzun menzilli bir obüs üretmekti.
General Dynamics tarafından üretilen obüsün 2008 yılında tanıtılması planlanıyordu, ancak 2002 Mayıs'ında 11 milyar dolarlık program iptal edildi. Üretilen ilk prototip Oklahoma'da Fort Sill'de top müzesinde sergilenmektedir. Programın iptalinden sonra yerini Non-Line-of-Sight (NLOS) sistemi almıştır. 2 Adet Crusader bir C-17 Globemaster nakliye uçağı ile taşınabilir. C-5 ve C-17 ile bir adet Crusader taşınabilir.

XM297E2 Model namlunun uzun süreli atışlarda ısınmasını engellemek için soğutma sistemi ile donatılmıştır. Programın iptal edilmesinin en önemli nedeni 25 milyon doları bulan birim fiyatıdır. Bu fiyat modern kundağı motorlu obüslerin en iyisi olarak nitelendirilen Alman PZH 2000'in 4.5 milyon dolarlık fiyatına kıyasla çok yüksektir. 1 Crusader 5 PZH 2000 fiyatına eşittir. İngiliz AS 90 KMO'nün de birim fiyatı 8 milyon dolar civarında olduğu düşünülürse 25 milyon dolarlık fiyatıyla Crusader'n yüksek maliyeti daha iyi anlaşılır.

Crusader'n PZH 2000 ve AS 90'a göre en büyük üstünlüğü tam otomatik mermi doldurma sistemi.PZH 2000 ve AS 90'da bulunan mermi doldurma tertibatı doldurucu mürettebat olmadan mermiyi namluya süremez.

3 Kişiden oluşan mürettebatı,bilindiği üzere PZH 2000 ve AS 90'da 5 kişilik mürettebat bulunmaktadır.

Ağırlığının 43 ton olması yine 55.3 tonluk PZH 2000 ve 47 tonluk AS 90'a göre diğer üstün özelliğidir.

Dakika başına atış adedi de tam otomatik mermi doldurma sistemi sayesinde PZH 2000 ve AS 90'dan fazladır

1500 hp (1119 kW) LV100-5 gas turbine motor (Abrams tankında kullanılan motorun aynısı) Crusader'da kullanılmıştır. Obüs Kompozit Zırh ile kaplanmıştır.

Tam otomatik mermi doldurma sistemi ile mürettebatın eli değmeden mühimmat namluya sürülüp ateşlenebilmektedir. Dijital Atış kontrol sistemi atış yapılacak açı barut hakkı vb.parametreleri otomatik olarak hesaplayabilmektedir. NLOS-C ve DONAR KMO'larda olduğu gibi kule içerisinde mürettebat bulunmadan atış yapılır.
**İslamlaşma**; toplumun Sudan, Pakistan, İran, Malezya ya da Cezayir'de olduğu gibi İslam'a geçiş sürecidir. Çağdaş kullanımda, yerli olarak farklı bir sosyal ve politik arka plana sahip bir toplum üzerinde İslamcı bir sosyal ve politik sistemin dayatılmasına atıfta bulunabilir.

1940'tan önce kullanımda olan İngilizce eş anlamlı kelimeler, Müslümanlaştırmak ve Araplaştırmak (ör. Waverly Illustrated Dictionary) benzer bir anlam taşır. Müslümanlaştırma yakın zamanda, yeni kazanılan dinsel kimliğini güçlendirmek isteyen yeni din değiştirenlerin Müslüman uygulamalarını açıklamak için kullanılan bir terim olarak kullanılmıştır.

Tarihçe
-------

### Araplaştırma

Araplaşma, Arap olmayan bir alanda, giderek Arap dilinin veya Arap kültürünün nüfuzunun artmasını tanımlar.

Modern çağ (1970'lerden günümüze)
---------------------------------

Modern İslamlaşma, bireyin Müslüman değerlerine, topluluklarına ve kıyafet kurallarına dönüşmesi olarak görülüyor.

### Ziya-ul-Haq'ın Pakistan İslamlaşması

### İran'ın İslam Devrimi

### Gazze Şeridinin İslamlaşması

Konuyla ilgili yayınlar
-----------------------

* *fr:Le Mythe de l'islamisation* (İslamlaşma Efsanesi Kolektif Bir Anksiyete Üzerine Deneme). Raphaël Liogier.
**İyodik asit,** HIO3, beyaz veya kirli beyaz bir katı madde olarak elde edilebilir. Suda çok iyi çözünür, ancak klorik asit veya bromik asidin aksine saf halde bulunur. İyodik asit +5 oksidasyon durumunda iyot içerir ve halojenlerin saf halde en stabil okso-asitlerinden biridir. İyot asidi dikkatle ısıtıldığında pentoksit iyice dehidre olur. Daha sonraki ısıtmada, iyot pentoksit ayrıca iyot, oksijen ve düşük iyot oksitleri karışımı vererek ayrışır.

Hazırlanması
------------

İyodik asit, iyotun I2, nitrik asit HNO3, klor Cl2, klorik asit HClO3 veya hidrojen peroksit H2O2, güçlü oksitleyiciler ile oksitlenmesiyle üretilebilir. Örneğin:

I2 + 6 H2O + 5 Cl2 kimyasal denge 2 HIO3 + 10 HCl

Özellikleri
-----------

İyodik asit 0.75 *pKa* değeri ile görece güçlü bir asittir. Asidik çözelti içinde kuvvetli, bazik çözeltide az olarak oksitleyicidir. İyodik asit oksitleyici olarak hareket ettiğinde, reaksiyonun ürünü ya iyot ya da iyodür iyonudur. Bazı özel koşullar altında (çok düşük pH veya yüksek klorür iyonları konsantrasyonu- konsantre hidroklorik asit gibi), iyodik asit çözeltide altın sarısı bir bileşik olan iyot triklorüre indirgenir ve daha fazla indirgenme olmaz. Klorür iyonlarının olmaması durumunda, indirgeyici fazla miktarda bulunduğunda, tüm iyodat iyonları iyodüre dönüşür. Aşırı miktarda iyodat olduğunda, iyodatın bir kısmı iyoda dönüştürülür. Alkil halojenürlerin oluşturulması için iyonizasyonun hazırlanmasında kullanılabilir.

Kullanımları
------------

İyodik asit, analitik kimyada güçlü bir asit olarak kullanılır. PH belirteci olarak metil kırmızısı veya metil turuncusu kullanılarak, hem zayıf hem de güçlü bazların çözeltilerini standartlaştırmak için kullanılabilir.

Tuz endüstrisinde kullanımı
---------------------------

İyodik asit, tuzun iyot içeriğini arttırmak için sodyum veya potasyum iyodat sentezlemek için kullanılabilir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Holleman, Arnold F.; Wiberg, Nils (2007). *Lehrbuch der Anorganischen Chemie* (in German) (102nd ed.). Berlin. ISBN 978-3-11-017770-1.

| * g
* t
* d
Hidrojen bileşikleri |
| --- |
| 
* H3AsO3
* H3AsO4
* HArF
* HAt
* HSO3F
* HBF4
* HBr
* HBrO
* HBrO2
* HBrO3
* HBrO4
* HCl
* HClO
* HClO2
* HClO3
* HClO4
* HCN
* HCNO
* H2CrO4/H2Cr2O7
* H2CO3
* H2CS3
* HF
* HI
* HIO
* HIO2
* HIO3
* HIO4
* HMnO4
* H2MoO4
* HNC
* NaHCO3
* HNCO
* HNO
* HNO2
* HNO3
* H2N2O2
* HNO5S
* H3NSO3
* HOF
* H2O
* H2O2
* H2O3
* H3PO2
* H3PO3
* H3PO4
* H4P2O7
* H5P3O10
* H2PtCl6
* H2S2
* H2S
* H2Se
* H2SeO3
* H2SeO4
* H4SiO4
* H2SiF6
* HSCN
* HNSC
* H2SO3
* H2SO4
* H2SO5
* H2S2O3
* H2S2O6
* H2S2O7
* H2S2O8
* CF3SO3H
* H2Te
* H2TeO3
* H6TeO6
* H4TiO4
* H2Po
* HCo(CO)4

 |

| * g
* t
* d
İyot bileşikleri |
| --- |
| İyot(-I) | 
* HI
* AtI
* ICN
* I−

 |
| İyot (I) | 
* HIO
* ICl
* IF
* IBr

 |
| İyot(III) | 
* HIO2
* ICl3
* IF3

 |
| İyot(V) | 
* HIO3
* IF5
* I2O5

 |
| İyot(VII) | 
* HIO4
* H5IO6
* IF7

 |
**Uto-Aztek dilleri**, Kuzey Amerika'da konuşulan Amerind Kızılderili dil ailesidir. Kimilerine göre Aztek-Tano dilleri üst grubuna dahildir.

Kuzey Amerika'da Komançiler tarafından konuşulurken, öte yandan Orta Amerika'da ileri bir uygarlığa sahip olmuş Aztekler tarafından da konuşulmakta idi.

Bugün hâlen Arizona (ABD) yaşamakta olan Hopiler Uto-Aztek dillerinin Shoshonean dalına ait lehçe ile konuşmaktadırlar. Bu dilde zaman kavramına denk gelen herhangi bir kelime olmadığını Benjamin Lee Whorf 1936 yılında iddia etmiştir. Ancak Ekkehart Malotki bu iddiayı çürütmüştür. Nahuatl dili bu ailenin en yaygın dillerinden biridir.

Diller
------

### Kuzey Uto-Aztek dilleri

* Hopice
* Tübatulabal
* Numi dilleri
	+ Merkezî Numi dilleri
		- Komançıce
		- Tümpisa
		- Şoşonice
	+ Güney Numi dilleri
		- Kawaiisu Dili
		- Ute Dili
		- Mono Dili
		- Kuzey Paiute Dili
* Taki dilleri
	+ Tongvaca

### Güney Uto-Aztek dilleri

* Pima dilleri
* Tarakahita dilleri
* Corachol
* Aztek dilleri
**Sırbistan Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi** (Sırpça: Уставни суд Републике Србије; *Ustavni sud Republike Srbije*) Sırbistan'da adli inceleme yapmaya yetkili en üst mahkemedir. Sırp makamları tarafından çıkarılan kanunların, kararnamelerin veya diğer kanunların Anayasaya uygun olup olmadığına karar verir. Mahkeme yargı organının bir parçası olmaktan ziyade sui generis olarak kabul edilir. Anayasa Mahkemesi, Sırbistan Anayasası ve Anayasa Mahkemesi Yasası tarafından yetkilendirilmiştir.

Anayasa Mahkemesi'nin yeri Belgrad'dadır. Biri mahkeme başkanı olmak üzere 15 yargıçtan oluşur.

Tarihi
------

Sırbistan Sosyalist Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi, 9 Nisan 1963 tarihinde Cumhuriyetin bağımsız bir organı olarak kurulmuş ve 1963 Sırbistan SC Anayasası ile yasaklanan haklar ve görevler çerçevesinde anayasayı ve yasallığı korumakla görevlendirilmiştir. 25 Aralık 1963'te çıkarılan Sırbistan Anayasa Kanunu, Anayasa Mahkemesi önündeki yargı yetkisini ve hükümlerini ve kararlarının hukuki etkilerini daha spesifik bir şekilde tanımladı.

Sırbistan Anayasa Mahkemesi 15 Şubat 1964'te çalışmalarına başladı. Anayasa Mahkemesi, 1990 Sırbistan Anayasasının ilan edilmesi üzerine, Parlamentonun en yüksek devlet iktidarı organı olarak kuvvetler ayrılığının olmadığı bir çerçevede hareket etmiştir. Anayasa Mahkemesi, varlığı ve çalışmasıyla anayasal ilkelerin ve yasallığın korunmasında önemli katkıda bulunmuştur.

Kaynakça
--------

1. ↑  "ЗАКОН О БУЏЕТУ РЕПУБЛИКЕ СРБИЈЕ ЗА 2020. ГОДИНУ" (PDF). *parlament.gov.rs*. Народна скупштина Републике Србије. 20 Şubat 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Şubat 2020.
2. ↑  Constitutional Court of Serbia official site: *Law on the Constitutional Court* 27 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
3. ↑  Constitutional Court of Serbia official site: *Election, appointment and termination of office* 26 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Sırpça)
4. ↑  Constitutional Court of Serbia official site: *The history of the court from its foundation* 14 Eylül 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* VIAF: 305467809
* WorldCat: viaf-305467809

 |
**Tomasz Edward Latos** (8 Mart 1964, Poznan), 2005'ten beri Polonya Sejm üyesi olan Polonyalı bir politikacıdır. 1998-2005 yılları arasında Bydgoszcz Belediye Meclis Üyesi olarak görev yaptı.

Erken dönem
-----------

Bydgoszcz ve Urszula'daki İl Çocuk Hastanesi'nde uzun süredir yönetici olan Edward Latos'un oğludur. Bydgoszcz'deki VI numaralı liseden mezun oldu, ardından Poznan Tıp Üniversitesinde okudu. Radyodiagnostik alanında uzmanlaştı. Ayrıca Toruń'daki Nicolaus Copernicus Üniversitesi'nde finansal yönetim ve pazarlama alanında lisansüstü eğitimini tamamladı. Bydgoszcz'daki Üniversite Hastanesi'nde 1999-2001 yıllarında tedaviden sorumlu müdür yardımcısıydı.

Siyasi kariyer
--------------

### Belediye Meclis Üyeliği (1998-2005)

1998 seçimlerinde Bydgoszcz Kent Konseyi III. dönemine katıldı. 2002 seçimlerinde 2. ilçeyi temsilen Kent Konseyi'ne (IV. dönem) tekrar seçildi. 2.274 oy  alarak Hukuk ve Adalet (Lehçe:Prawo i Sprawiedliwość) listesinde birinci oldu.

### Sejm üyeliği (2005'ten sonra)

2005 parlamento seçimlerinde 4 Bydgoszcz bölgesini temsil ederek 10.059 oy aldı ve Polonya Sejm meclisinin V. dönemine katılma hakkı elde etti.

2007 parlamento seçimlerinde 4. seçim bölgesinden (Bydgoszcz) Polonya Sejm meclisinin VI. dönemine yeniden seçildi. 17.751 oy aldı  ve Hukuk ve Adalet listesinde ikinci oldu (*Prawo i Sprawiedliwość*).

2009 Avrupa Parlamentosu seçimlerinde Kuyavian-Pomeranian seçim bölgesinden Hukuk ve Adalet (*Prawo i Sprawiedliwość*) adayıdır.

Kaynakça
--------

1. ↑  *Polityka* (Lehçe). Wydawn. Prasowe "Polityka". 2009. 10 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mayıs 2022.
2. ↑  www.wybory2002.pkw.gov.pl 3 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Accessdate on 2009-05-12.
3. ↑  www.wybory2005.pkw.gov.pl 2 Eylül 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Accessdate on 2009-05-12.
4. ↑  www.wybory2007.pkw.gov.pl 3 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Accessdate on 2009-05-12.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* VIAF: 6105152684025323430004
* WorldCat: viaf-6105152684025323430004

 |
1992'den 2003'e kadar Sırbistan-Karadağ'ın bayrağı.
Sırbistan-Karadağ için 2003'te önerilen bayrak.
Karadağ'ın 1994 ila 2004 arasında kullandığı bayrağı.
**Sırbistan-Karadağ birleşmeciliği** (Sırpça: Српско-црногорски унионизам; Latin harfleriye: *Srpsko-crnogorski unionizam*), Yugoslavya'nın dağılmasından sonra ortaya çıkan siyasi bir ideolojidir. Bu ideolojide, Karadağ'ın egemen devlet olmasına karşı çıkılır ve bu ülkeyle Sırbistan arasında politik birlik kurulması gerektiği savunulur. Yugoslav halklarından Sırplar ile Karadağlılar arasında kurulan bağın en dostanesi olduğu düşünülegelmiştir. 2011'deki istatistiklere göre, 178100 Karadağlı kendilerini Sırp olarak, 4000'den fazlası ise Sırp-Karadağlı veya Karadağlı-Sırp olarak tanımlamaktadır.

Tarihçe
-------

Karadağ ile Sırbistan arasındaki dostluk, 19'uncu yüzyıldaki Osmanlı-Karadağ Savaşı'na uzanır. Ayastefanos Antlaşması ile Osmanlı, her iki ülkeyi tanımıştır. Bağımsızlıklarından beri iki ülkenin kaderi birleşmiştir. Balkan Birliği'ni oluşturarak önce Birinci Balkan Savaşı'nda Osmanlı'ya karşı, daha sonra I. Dünya Savaşı'nda Avusturya-Macaristan ve Almanya'ya karşı savaşmışlardır. Ülkelerin birleşme planları, bu savaştan sonra kısmen de olsa gerçekleşmiştir. Kasım 1918'de düzenlenen Podgorica Meclisi ile Karadağ ile Sırbistan'ın birleşmesine karar verilmiş; diğer ülkelerin katılımıyla Yugoslavya kurulmuştur. Karadağ tacı lağvedildiğinden 1919'da Noel Ayaklanması patlak verdi.

II. Dünya Savaşı'nın ardından Yugoslavya'da krallık yıkıldı ve sosyalist cumhuriyet kuruldu. Yeni rejimle Sırpların baskın konumu da sona eriyordu. Yugoslavya'nın dağılması sürecinde Slovenler, Hırvatlar, Makedonlar ve Boşnaklar bağımsız olmayı tercih ederken Karadağlılar, Sırplarla bir federasyon kurma yoluna gitti. Bu ülke, Yugoslavya adıyla eskilerin mirasçısı konumunu üstlendi; 2003'te resmi adını Sırbistan-Karadağ olarak değiştirdi. 1996'dan itibaren Karadağ, eskiden birleşmeci olan Milo Đukanović önderliğinde yönünü değiştirdi ve bağımsızlıktan yana tavır almaya başladı. Bu tutum sonunda 2006 Karadağ bağımsızlık referandumuna neden oldu ve %55 oranında bir çoğunluğun bağımsızlığı istemesiyle sonuçlandı.

Ayrıca bakınız
--------------

* Sırp milliyetçiliği
* Karadağ milliyetçiliği
* Yugoslavizm

Kaynakça
--------

1. ↑  "Statistical Office of Montenegro". 15 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi.
**Tüür Yağmur Duası** Gökhan Kırdar'ın 7 duadan oluşan "Tüür" serisinin ilk albümüdür. Albümde bulunan şarkılarda Gökhan Kırdar'ın tarzı görülse de, kullanılan eski Türk kültürüne ait kam (şaman) davulu müziğe farklı bir yön katmaktadır. Albümün iç kapağında ve resmi web sitesinde tanıtımı şöyledir:

"...ve genç kam(şaman) adayı, elinde tuttuğu orbanın (tokmağın) hastalıktan ölmüş yavru bir geyiğin derisi, davulun ise yıldırım çarpmış bir kayın ağacı olduğunu hatırladı ve çalmaya başladı..."

Tanımdan da anlaşılacağı üzere müzikte, eski kam çalgılarının kullanılmasının yanı sıra, yoğun bir ruhçu ve doğal hava yaratılmaya çalışılmıştır.

Tüür çalışması, Gökhan Kırdar tarafından, kendi ev stüdyosunda tüür ve lir çalarak, dışarıda yağmur yağarken kaydedilmiştir.

Elektronik müzik ile tüür, lir, çeng, kılkopuz, dutar, morinhur gibi eskiden kamların kullandığı Türk çalgılarını sentezleyerek yeni bir müzik türü ortaya koymaya çalışılmıştır.

Seriye adını veren tüür çalgısının bir önemi de bilinen en eski Türk çalgısı olmasıdır.

Albüm içeriği
-------------

* Yağmur Duası (Yağmur Çağıran Dua)
* Yağmur Duası (Yağmur Kaçıran Dua)

Ayrıca bakınız
--------------

* Tengricilik

Dış bağlantılar
---------------

* Tüür serisi resmi web sitesi15 Haziran 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
**Tabil Hasanov**, Azerbaycan Ulusal Kahramanı.

Hayatı
------

Hasanov Tabil Gasim oğlu, 4 Temmuz 1960'ta Hocalı ilindeki Kosalar köyünde doğdu. 1977'de okuldan mezun oldu. 1980 yılında askerlik görevine çağrıldı. Daha sonra Hocalı'nın Kosalar köyünde iletişim bölümünde çalışmaya başladı.

Kırgız Kartalı
--------------

15 aralık 1991'de Ermeni milliyetçiler, Cemilli köyüne dört bir yandan saldırıya geçmiş, yardımsız olan köy ahalisi umutla yardım beklemekteydiler, tam da o zaman Tabil düşmana karşı saldırıya geçmiş ve Ermeni askerileri geri çekilmiştir. Bu zaferden sonra onu "Kırgız Kartalı" diye çağırmışlar. Ermeniler bunun ardından Mesheli köyüne de saldırı yaptı, Tabil yeniden onlara karşı saldırı yapmış ve Ermeniler geri çekilmişler, Tabil bu savaşta düşmanı mahvetmiştir. 29 Mart 1992'de Ermeniler yeniden Kosanli köyüne saldırıya geçmiş saatlerce süren savaşta 53 Ermeni öldürülmüştür, onların 12 sini Tabil öldürmüştür. Lakin bu savaş onun son savaşı oldu, o bu savaşta hayatını kaybetti.

Aile durumu
-----------

Evliydi. 3 çocuğu vardı.

Ulusal Kahraman
---------------

Azerbaycan Cumhurbaşkanı'nın 15 Ocak 1995 tarihli, 262 sayılı kararı ile Tabil Qasim oğlu Hasanov ölümünden sonra "Azerbaycan'ın Ulusal Kahramanı" unvanını aldı.

Hocalı ilindeki Kosalar köyüne defnedildi.

Kaynakça
--------

1. ↑  Vüqar Əsgərov. "Azərbaycanın Milli Qəhrəmanları" (Yenidən işlənmiş II nəşr). Bakı: "Dərələyəz-M", 2010, səh. 116.
**Tı** veya **Ta**  (ط‎‎), Arap alfabesinin on altıncı harfi. Ebced hesabındaki değeri 9'dur. Şemsî harflerdendir. İbrani alfabesinde muadili Tet harfidir.

Yazılış
-------

Tı harfi sağdan ve soldan bitişebilen bir harftir.

| Sonda | Ortada | Başta | Yalın | Transkript | Fonetik Karşılık |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|
| ـط‎ | ـطـ‎‎ | طـ‎‎ | ط‎‎ | ṭ | tˁ |

Mahreç - Fonetik
----------------

Tı sesi dilin üst yüzü damağa yapıştırılır, dilin ucu üst dişlerin iç tarafına bastırılıp kaldırılırsa bu ses çıkar. Kalın, dolgun bir "ta" sesi verir. Kalkaleli (yankılı) harfler grubundandır. ت sesi ile karıştırılmamalıdır. Vurgulu bir T sesi olduğu için yaygın olarak **Ṫ** ile gösterilir.

### Osmanlıca T/D Farkının Gösterilmesi

Dı/Tı (**ط**) harfi T ve D arası bir ses verir (**Ṫ**). Bazen Arapçada bu ses dilin üst dişlerin damakla birleştiği yere değdirilerek çıkarılır. Bu nedenle D sesine benzer. Osmanlı Türkçesinde ve Anadolu Türkçesinde bu harfle başlayan veya içerisinde kullanılan kelime yoktur. Ancak Anadolu Türkçesinde normal D harfi ile bu fark ortadan kalkmıştır. Bu sesin Türkçede karşılığı yoktur. Bu harfi içeren kelimelerin büyük bir kısmı halk ağzında D ile de karşılanabilen T sesini ihtiva eder. Örneğin, Osmanlıcada طاش (*Ṫaş*: Taş/Daş), طوز (*Ṫuz*: Tuz/Duz)... Osmanlıca kaynakların latin harflerine çevrilmesinde Tı/Dı harfinin T olarak mı yoksa D olarak mı tercih edileceği bir problem olarak daima yer almıştır.

Aslında Tı/Dı Arapçaya özgü bir harf ve sestir. Sonraları Türkçe bazı kelimeler Tı ile yazılmaya başlanmış ve yerleşmiştir. Bunlar genellikle halk ağzında D ile telaffuz edilen sözcüklerdir. Örneğin: طاوشان (Ṫavşan), طاوان (Ṫavan)...

Ayrıca Osmanlıcada Tı/Dı harfinin D olarak telaffuz edildiği kelimeler vardır. Bunların çoğu daha sonraları Dal ile de yazılmıştır. Örneğin: طامار/دامار (*Đamar*), طاغ/داغ (*Đağ*)... Geçmişteki *Ṫavar* (Davar), *Ṫamga* (Damga) kelimelerinin bu harf ile yazılması halinde doğru ses değerlerine örnek teşkil eder.

***Not:*** Benzer biçimde **Ż** harfi Arapçadaki Zı (**ظ**) sesini karşılar. Ancak Anadolu Türkçesinde normal Z harfi ile bu fark ortadan kalkmıştır. Türkçede yalnızca el yazısında da kimi zaman bu kullanıma rastlanır.
Sırıklı silahlar
**Sırıklı silah**, silahın ana dövüş parçasının, genellikle ahşap olan uzun bir şaftın ucuna takıldığı ve böylece kullanıcının etkili menzilini ve vuruş gücünü artıran bir yakın dövüş silahıdır. Sırıklı silahların hem itme hem de fırlatma için uygun mızrak benzeri tasarımların bir alt sınıfı bulunmaktadır. Pek çok sırıklı silah, tarım aletlerinden veya oldukça bol olan diğer aletlerden uyarlandığından ve nispeten az metal içerdiğinden, yapımı ucuz ve kolayca bulunabiliyordu. Savaş patlak verdiğinde ve savaşanların özel askeri silahlar için ödeme yapamayan daha yoksul bir sınıfı olduğunda, liderler genellikle araçları ucuz silahlar olarak kullanırlardı. Bu askere alınan çiftçiler hayatlarının çoğunu tarlalarda bu "silahları" kullanarak geçirdiklerinden, eğitim maliyeti nispeten düşüktü. Bu, sırıklı silahları dünyanın her yerindeki köylü askerlerinin ve köylü isyanlarının gözde silahı haline getirdi.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Sırıklı silah*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Spotlight: The Medieval Poleaxe 11 Kasım 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. by Alexi Goranov
* Fine, Tom (2001). "A summary of polearms". 22 Haziran 2003 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ekim 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4182893-8

 |
**Uzun kulaklı çöl kirpisi** (*Hemiechinus auritus*), **Uzun kulaklı kirpi** olarak da bilinir, kirpigiller (Erinaceidae) familyasından böcekçil bir memeli türü.

Özellikleri
-----------

Kulakları diğer kirpilere göre daha uzundur. Boyu 15–30 cm, ağırlığı 280 gr.a kadar çıkar, dikenleri 2 cm kadardır. Dikenleri kahverengi ve beyaz bantlı, sırtı kızılımsı, karına doğru, beyaz bir benek bulunur.

Yaşam alanı
-----------

Çölümsü, kuru steplerde yaşarlar. Açlığa ve susuzluğa 10 haftaya kadar dayanırlar. kulakları, büyük olasılıkla sıcak step ortamına uyum sağlamak üzere büyümüştür. Uzun kulaklarının ısı yitirilmesini sağladığı ve çölümsü ortamlarda hayvana avantaj sağladığı sanılmaktadır.

Dağılımı
--------

Ukrayna’dan, Moğolistan, Pakistan ve Libya’ya kadar rastlanır. Türkiye’de Suriye sınırına yakın bölgelerde ve Iğdır’da bulunur.
150cm. derinliğinde yuvalar açarlar. Gececildirler. Bazı yörelerde yaz ve kış uykusuna yatar. 6 yıl kadar yaşarlar. Böcek ve diğer omurgasız hayvanlar, meyve ve tohum yerler.

Türkiye’de avlanmaları yasaktır. Kırmızı listede "**R**" kategorisinde yer alırlar. Yani nâdir bulunan, küçük popülasyonlar halinde yaşarlar. Türleri tehlikeye girme riski altında sayılır. Uzunkulaklı kirpi, diğer böcekçiller gibi tarımsal zararlıları yiyerek yaşadığı için insanlara yararlı sayılan bir canlıdır. Ancak endüstriyel tarım ilaçları nedeniyle çok sayıda kirpi zehirlenmektedir. Ayrıca sıcağı seven kirpilerin pek çoğu her yıl asfaltın sıcağından yayılan çekime kapılarak otoyollara çıkar ve kazalarda hayatlarını kaybederler. Sayılarının azalmasının önemli nedenlerinden biri de budur.

Üreme
-----

Senede 2-3 kez yavrular ve her defasında 5-6 yavru doğururlar.
Bu madde küçük formu **ӏ** olan Kiril harfi hakkındadır.  Küçük formu **i** olan Kiril harfi için І sayfasına bakınız.  Başlığın diğer anlamları için I (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.

| Kiril harfi Ӏ |
| --- |
|  |
| Kiril alfabesi |
| А | Б | В | Г | Ґ | Д | Ђ |
| Ѓ | Е | Ѐ | Ё | Є | Ж | З |
| Ѕ | И | Ѝ | І | Ї | Й | Ј |
| К | Л | Љ | М | Н | Њ | О |
| П | Р | С | Т | Ћ | Ќ | У |
| Ў | Ф | Х | Ц | Ч | Џ | Ш |
| Щ | Ъ | Ы | Ь | Э | Ю | Я |
| Slav olmayan harfler |
| Ӑ | Ӓ | Ә | Ӛ | Ӕ | Ғ | Ҕ |
| Ӻ | Ӷ | Ԁ | Ԃ | Ӗ | Ӂ | Җ |
| Ӝ | Ԅ | Ҙ | Ӟ | Ԑ | Ӡ | Ԇ |
| Ӣ | Ҋ | Ӥ | Қ | Ӄ | Ҡ | Ҟ |
| Ҝ | Ԟ | Ԛ | Ӆ | Ԓ | Ԡ | Ԉ |
| Ԕ | Ӎ | Ӊ | Ң | Ӈ | Ҥ | Ԣ |
| Ԋ | Ӧ | Ө | Ӫ | Ҩ | Ҧ | Ҏ |
| Ԗ | Ҫ | Ԍ | Ҭ | Ԏ | Ӯ | Ӱ |
| Ӳ | Ү | Ұ | Ҳ | Ӽ | Ӿ | Һ |
| Ҵ | Ҷ | Ӵ | Ӌ | Ҹ | Ҽ | Ҿ |
| Ӹ | Ҍ | Ӭ | Ԙ | Ԝ | Ӏ |   |
| Arkaik harfler |
| Ҁ | Ѻ | Ѹ | Ѡ | Ѿ | Ѣ | Ꙓ |
| Ꙗ | Ѥ | Ѧ | Ѫ | Ѩ | Ѭ | Ѯ |
| Ѱ | Ѳ | Ѵ | Ѷ | Ꙟ |   |   |
| Kiril harfleri listesi |
| Kiril digrafikler |

**Paloçka** (Ӏ), Slavik olmayan Kiril alfabesi'ndeki kullanılan bir harftir. Bu harf genellikle Kuzey Kafkas dillerinin yazımında kullanılır. Abazalar, Adigeler, Avarlar, Çeçenler, Dargiler, İnguşlar, Kabardeyler, Laklar, Lezgiler ve Tabasaranlar tarafından kullanılır. Harfin büyük ve küçük hali aynıdır. Birçok bilgisayar tarafından doğru gösterilmediği için bu harfin yerine sık sık Latin Alfabesi'ndeki I harfi de kullanılır. Genelde harf /ʔ/ veya /'/ olarak kullanılır.
Gandalf ve Gwaihir
J.R.R. Tolkien tarafından yaratılan Orta Dünya'nın Üçüncü Çağ kartal efendisidir. Gwaihir Yelefendisi olarak da bilinir.

Biografi
--------

Gwaihir şimdiye kadar yaşamış en büyük kartal olan Thorondor'dan geldi.O ve erkek kardeşi Landroval'ın, Thorondor'a beren ve Luthien'i Angband'dan kurtarmasında yardım ettiği söylenir. 24 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Üçüncü Çağ'ın 3018 yazında Gandalf, Radagast'tan kuşlarının düşmandan haber toplaması için göndermesini istedi. Büyük Kartallar uçup gitti ve Nazgul ile Gollum'un Kuyutorman'dan kaçışı ile ilgili haber getirdiler.

Gwaihir, Gandalf'ı Orthanc'tan Kurtardı. Gandalf'ın isteği üzerine onu Rohan'a bıraktı.

17 Şubat 3019' Gwaihir Galadriel'in isteği üzerine Gandalf'ı Silvertin Tepesinde buldu ve onu Lothlórien'e getirdi. Sihirbazın isteği üzerine Kardeşliği aramak üzere uçtu. Merry ve Pippin'in Uruk-hai tarafından kaçırılma haberiyle Gandalf'a döndü.

Gwaihir ve kardeşi Landroval 25 Mart 3019'da büyük bir kartal birliğini Kara Kapı Savaşı'na götürdü. Kanatlı Nazgul'a saldırmak için içeri girdiler fakat Sauron onları Doom Dağı'na çağırdı. Frodo Baggins tarafından yüzük yok edildikten sonra, Gandalf tarafından kardeşi Landroval ve Meneldor ile patlayan Doom dağının akan lavlarından Hobbitleri kurtardı.

Etimoloji
---------

Gwaihir adı Sindarin teriminde gwaew ("fırtına,rüzgar") ve hîr ("efendi") Rüzgar-efendisi olarak çevrilir. 7 Temmuz 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Oynadığı
--------

### Kitaplarda

* Silmarillion
* Orta Dünya Tarihi
* Yüzük Kardeşliği
* İki Kule
* Kralın Dönüşü

### Filmlerde

* Yüzüklerin Efendisi: İki Kule
* Yüzüklerin Efendisi: Kralın Dönüşü

Kaynakça
--------

1.

2.

3.J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, The Return of the King, "Mount Doom"

4.J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, The Two Towers, "The White Rider"

5.J.R.R. Tolkien, The Lord of the Rings, The Fellowship of the Ring, "The Council of Elrond"

6.J.R.R. Tolkien, Christopher Tolkien (ed.), The War of the Jewels, "Part One. The Grey Annals" s. 68

7. J.R.R. Tolkien, Christopher Tolkien (ed.), The Lost Road and Other Writings, "Part Two: Valinor and Middle-earth before The Lord of the Rings, VI. Quenta Silmarillion" chs. 12–15, s. 301–3
**Utbe bin Rebîa** (Arapça: عتبة بن ربيعة) (ö. 624, Bedir), Kureyş'in ileri gelenlerinden bir pagan.

Küçük yaşta babasını kaybetti ve Harb bin Ümeyye tarafından büyütüldü. Mekke'de sözü dinlenen, cömert ve şiire ilgi duyan bir kişilikti.

Muhammed, Kur'an'ı tebliğ etmeye başlayınca açıktan karşı çıkanlardan birisiydi. Muhammed'in, atalarını ve putlarını kötülemekten vazgeçmesi için amcası Ebu Talip'le görüşen heyetin içindeydi. Utbe, peygambere karşı çıksa da davasından vazgeçirmek için yumuşak bir şekilde davrandı ve asla ona eziyet etmedi. Kur'an'dan çok etkilendiği ve gizlice peygamberi Kur'an okurken dinlediği rivayet edilmiştir. Peygamberin öldürülmesine karar verilen Dârünnedve toplantısında da Müslümanlarla bir çatışmaya girilmemesi için uğraştı. Bedir Muharebesi'ne de gönülsüz olarak katılmış ve savaşa girilmemesi yönündeki bir fikri destekleyince Amr bin Hişam tarafından korkaklıkla suçlanmıştır.

Bedir'de, oğlu Velîd ve kardeşi Şeybe ile çarpışmaya çıktı. Ubeyde bin Hâris ile dövüştü ve karşılıklı yaralandılar. Ali ve Hamza, Ubeyde'ye yardıma gelerek Utbe bin Rebîa'yı öldürdüler. Cesedi Bedir kuyularından birisine atılmıştır. Bu muharebede oğlu Ebû Huzeyfe Müslümanlar tarafındayken kızı Hind ise Mekke ordusunu cesaretlendirmk için şiirler okumuştur.

Abese suresinde bahsi geçen 'inanmayan' ve 'kendini büyük gören' kişinin Utbe bin Rebîa olduğu söylenmiştir.

Kaynakça
--------

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* TDVİA: utbe-b-rebia

 |

1. ↑  TDV İslam Ansiklopedisi, 2. cilt, s.235
2. 1 2  TDV İslam Ansiklopedisi, 2. cilt, s.236
**Şükrü Yavuz** (1963, İstanbul), Türk yazar. Kabataş Erkek Lisesi ve İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ni bitirdi. 1978-1985 yılları arasında Gırgır Dergisi'nde yayın kurulu üyeliği ve mizah yazarlığı yaptı. 1985-1990 yılları arasında Limon Dergisi'nde yöneticilik ve yazarlık yaptı. Kenan Evren'i hicveden "Netekim, Mustafa Kamil Zorti" isimli yapıtı bu dönemde iki ayrı kitap olarak yayımlandı. Daha sonra Nankör Dergisi'ni çıkardı. Aktüel Dergisi ve Tempo Dergisi'nde köşe yazarlığı yaptı. Turgut Özal'ı hicveden "Hakkaten, Ceviz Ali Hududi" isimli kitabı yayımlandı. 1992-2000 yılları arasında Kanal D, Star TV, NTV ve CNN Türk'te Yayın ve İcra Kurulu üyeliği, Haber Koordinatörlüğü, Haber Müdürlüğü, Dış Haber Şefliği, Ankara Editörlüğü, program yapımcılığı gibi görevlerde bulundu. Radikal Gazetesi'nde köşe yazarlığı yaptı. 2005 yılında Küstah Dergisi'ni çıkardı. 2007'de İstanbulum Dergisi'nin yayın yönetmenliğini yaptı. 2008'de haber kanalı 6 News'in Haber ve Programlar Koordinatörü oldu.
**Takas** veya **trampa**, herhangi bir değişim aracı kullanılmaksızın, mal ve hizmetlerin diğer mal ve hizmetlerle değiş tokuş edildiği bir ticaret tipidir.

Henüz parasal bir sistem kurmamış topluluklarda görülebileceği gibi, modern ekonomilerde de parasal sistemin yanı sıra varlığını sürdürmektedir. Ancak, takasın parasal ticaretin yerini alması, parasal sistemin çöktüğü zamanlarda (örneğin hiperenflasyon dönemi) mümkün olabilmektedir.

Mal ve hizmet alışverişinde, **para** kullanılmaya başlamadan önce, insanların, ihtiyaç duydukları veya arzu ettikleri mal veya hizmetleri, ellerindeki veya üretebildikleri, sağlayabildikleri mal veya hizmetler karşılığında alıp satmasına dayanan işlemdir.

Satım sözleşmesine benzemekle birlikte, ondan farklı olarak satıcının temin ettiği bir mal ya da hak karşılığında alıcının **para** yerine başka bir malın mülkiyetinin ya da hakkın geçişini üstlenmesidir.

Trampa sözleşmesiyle taraflar edimleri karşılıklı olarak değiştirdiklerinden tam iki tarafa borç yükleyen sözleşme çeşitlerinden biridir ve satım sözleşmesine olan benzerliği nedeniyle borçlar kanununda trampaya da satış sözleşmesine uygulanan hükümlerinin kullanılacağı düzenlenmiştir.