***Beterböcek*** (İngilizce özgün adıyla *Beetlejuice*), 1988 ABD yapımı fantastik komedi filmidir.

Senaryosunu Michael McDowell'ın kendi hikâyesinden uyarlayarak yazdığı filmi Tim Burton yönetmiş; önemli rollerinde Alec Baldwin, Geena Davis, Michael Keaton, Winona Ryder, Jeffrey Jones ve Catherine O'Hara oynamışlardır. *Beterböcek*, üçüncü filminde oynayan Winona Ryder'ın çıkış yaptığı filmdir. Beetlejuice, Tim Burton'un en iyi filmi olmasa bile onun sinemasının karakteristik temel özelliklerini barındıran bir prototip film olarak anılmaktadır. Filmin adı *Beetlejuice* Avcı Takımyıldızı'nda (Orion) yer alan kırmızı dev yıldız olan Betelgeuse'den gelmektedir.

Bir trafik kazası geçiren evli genç çiftin evlerine döndüklerinde aslında ölmüş olduklarını ve "öteki tarafa" kabul edilinceye kadar kendi evlerinde bir hayalet olarak kalmaları gerektiğini anlamaları uzun sürmez. Ama evlerini emlakçıdan satın alan züppe şehirli aile eve yerleşince huzurları kaçar ve yeni işgalcileri defetmek için *Beterböcek* adlı başka bir hortlaktan yardım istemek zorunda kalırlar.

Bu fantastik komedi filminin özel efektleri çevrildiği yıl için olağanüstüydü, zaten filmin aldığı ödüller genelde bu alanda oldu. *Beterböcek*'e 1989 yılında En İyi Makyaj Akademi Ödülü verildi. Yine makyaj ve özel efekt dallarında BAFTA ödüllerine aday gösterildi.

Film beğenilip başarılı bulununca 1989 yılında aynı isimle bir animasyon TV dizisi çekilmeye başlandı. Kanada yapımı bu dizi 30'ar dakikalık 94 bölüm sürdü ve 1989 - 1991 yılları arasında 4 sezon gösterildi. Film ve TV dizisinin popülaritesi 1991 yılında bir de aynı adlı video oyununun piyasaya verilmesini sağladı.

Bir devam filmi resmi olarak 10 Mayıs 2023'te duyuruldu ve sinemalarda gösterim tarihi 6 Eylül 2024 oldu.

Konusu
------

Vermont'ta şirin bir New England kasabasında yaşayan yeni evli genç çift Barbara (Geena Davis) ve Adam (Alec Baldwin) Maitland, önlerine aniden çıkan köpeği ezmemek için direksiyonu kırınca köprüden arabalarıyla birlikte nehre düşerler. Islak elbiseleriyle evlerine döndüklerinde aslında ölmüş olduklarını ve birer hayalet haline geldiklerini anlamaları çok sürmez. Yaşayan insanlar kendilerini göremezler. Henüz çocukları olmamış bu çift oturdukları tipik New England evini çok sevmektedirler ve kazadan önce emlakçılarının getirdiği tüm teklifleri reddetmişlerdir. Evde buldukları *Yeni ölenler için el kitabı* adlı rehber kitaptan öteki dünyaya kabul edilinceye kadar yüzelli yıl kadar kendi evlerinde bir hayalet olarak kalmaları gerektiğini öğrenirler, çünkü öteki tarafta da bürokrasi vardır ve çok yavaş işlemektedir. Neredeyse bu durumlarını kanıksamışken evlerini emlakçıdan satın alan New York'lu züppe Deetze ailesi evlerine yerleşir. Bu yeni ev sahipleri Charles Deetze (Jeffrey Jones), Delia Deetze (Catherine O'Hara) ve kızları Lydia Deetze (Winona Ryder), iç mimar, dekoratör dostları Otho'nun (Glenn Shadix) yardımıyla evi modernize etmeye başlarlar. Antika evin ruhuna hiç uymayan bu ucube modern dekorasyon evin eski sahiplerini çok üzer. Yeni ev sahiplerinin kızı Lydia bu iki hayaleti görebilen tek canlıdır ve onlara yardım etmeye karar verir. El kitabının rehberliğinde kendilerinden sorumlu öteki dünya görevlisi Juno'ya (Sylvia Sidney) başvurunca yeni ev sahiplerini korkutarak kaçırmak için sadece kendi imkânlarını kullanmaları gerektiğini öğrenirler. Ancak çok pişkin olan New York'lu bu aile klasik hayaletlerden korkmak şöyle dursun bunu ticari bir avantaja çevirip büyük şehirlilere pazarlamayı bile kalkışınca öteki dünyanın pek de hoşlanılmıyan bir hortlağı olan Beterböcek'i (Michael Keaton) istemeye istemeye davet ederler. Ancak Beterböcek de asli görevi olan korkutma işini ikinci plana itip Lydia ile evlenmeye kalkışınca bir de onunla uğraşmak zorunda kalırlar. Beterböcek geldiği yere gönderilip her şey tatlıya bağlanınca da iki aile uyum içerisinde aynı evi paylaşmaya başlarlar. Bu arada öbür dünyada, Beterböcek sabırsızlıkla öbür dünya bekleme odasında oturup çağrılmayı bekler. Bir sonraki çağrılacak cadı doktorunun elindeki numarasını çalar ve buna karşılık cadı doktor öfkelenir, misilleme olarak kafasını küçültür.

Filmin sonunda Beterböcek (Michael Keaton) bekleme salonunda 'öteki dünya' ya kabul edilmek üzere sıraya girmiş.

Oyuncular
---------

* Alec Baldwin - Adam Maitland
* Geena Davis - Barbara Maitland
* Michael Keaton - Beterböcek
* Winona Ryder - Lydia Deetze
* Jeffrey Jones - Charles Deetze
* Catherine O'Hara - Delia Deetze
* Glenn Shadix - Otho
* Sylvia Sidney - Juno
* Annie McEnroe - Jane Butterfield
* Maurice Page - Ernie
* Hugo Stanger - Yaşlı Bill
* Rachel Mittelman - Küçük Jane
* J. Jay Saunders - Eşya taşıyan adam #1
* Mark Ettlinger - Eşya taşıyan adam #2

Çekimler
--------

Sahne, Connecticut'taki Winter River'ın kurgusal köyü olsa da, tüm dış mekan sahneleri, Vermont, Corinth kasabasında bir köy olan East Corinth'de çekildi. İç mekanlar Culver City, California'daki The Culver Stüdyolarında çekildi. Ana çekimler 11 Mart 1987'de başladı.

Filmin müzikleri
----------------

Filmin özgün müziği Danny Elfman'a aittir. Filmde kullanılan diğer müzik parçaları ise şunlardır:

1. "**Day-O**" - Beste: Irving Burgie ve William A. Attaway - Yorumlayan: Harry Belafonte
2. "**Man Smart, Woman Smarter**" - Beste: Norman Span - Yorumlayan: Harry Belafonte
3. "**Sweethart from Venezuela**" - Beste: Fitzroy Alexander ve Robert Gordon - Yorumlayan: Harry Belafonte - Aranjör: Robert Gordon
4. "**Jump in the Line (Shake Señora)**" - Beste - Müzik: Rafael de León, Gabriel Oller ve Steve Samuel - İngilizce sözler: Stephen Somvel - Yorumlayan: Harry Belafonte
5. "**I Dream**" - Areza Riandra
6. "**Marcha funebre, Sonata Piano No. 2**" (Cenaze Marşı) Beste: Frédéric Chopin
7. "**The Light Cavalry**" Beste: Franz von Suppé
8. "**Lohengrin**" Beste: Richard Wagner

Kaynakça
--------

1. ↑  Rubin, Rebecca (9 Mayıs 2023). "'Beetlejuice 2,' Starring Michael Keaton and Jenna Ortega, to Hit Theaters in 2024". *Variety*. 10 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mayıs 2023.
2. ↑  Staff writers (20 Şubat 2013). "15 famous fictional New England locales". *The Boston Globe*. 25 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Temmuz 2019.

Dış bağlantılar
---------------

* IMDb'de *Beterböcek*
* allmovie.com26 Nisan 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

| * g
* t
* d
Tim Burton |
| --- |
| Yönetmenlikçalışmaları | 

|  |  |
| --- | --- |
| Uzun metraj filmler | 
* *Pee-wee'nin Büyük Macerası* (1985)
* *Beterböcek* (1988)
* *Batman* (1989)
* *Makas Eller* (1990)
* *Batman Dönüyor* (1992)
* *Ed Wood* (1994)
* *Çılgın Marslılar* (1996)
* *Hayalet Süvari* (1999)
* *Maymunlar Gezegeni* (2001)
* *Büyük Balık* (2003)
* *Charlie'nin Çikolata Fabrikası* (2005)
* *Ölü Gelin* (2005)
* *Sweeney Todd: Fleet Sokağı'nın Şeytani Berberi* (2007)
* *Alis Harikalar Diyarında* (2010)
* *Karanlık Gölgeler* (2012)
* *Frankenweenie* (2012)
* *Büyük Gözler* (2014)
* *Bayan Peregrine'in Tuhaf Çocukları* (2016)

 |
| Kısa filmler | 
* *The Island of Doctor Agor* (1971)
* *Stalk of the Celery Monster* (1979)
* *Hansel and Gretel* (1982)
* *Vincent* (1982)
* *Frankenweenie* (1984)
* *Stainboy* (2000)

 |
| Video klipler | 
* "Bones"
* "Here with Me"

 |

 |
| Yapımcılıklar | 
* *Noel Gecesi Kabusu* (1993)
* *Cabin Boy* (1994)
* *Batman Daima* (1995)
* *Dev Şeftali* (1996)
* *The World of Stainboy* (2000)
* *9* (2009)
* *Abraham Lincoln: Vampir Avcısı* (2012)
* *Alis Harikalar Diyarında: Aynanın İçinden* (2016)

 |
| Edebiyat | 
* *The Melancholy Death of Oyster Boy & Other Stories* (1997)

 |
| Televizyon dizileri | 
* *Beetlejuice* (1989–91)
* *Family Dog* (1993)

 |


| * g
* t
* d
En İyi Korku Filmi Saturn Ödülü |
| --- |
| 1970'ler | 
* *Blacula* (1972)
* *Şeytan* (1973)
* *Young Frankenstein* (1974/1975)
* *Burnt Offerings* (1976)
* *Yolun Sonundaki Küçük Kız* (1977)
* *Gizemli Ada* (1978)
* *Dracula* (1979)

 |
| 1980'ler | 
* *The Howling* (1980)
* *Kurt Adam Londra'da* (1981)
* *Poltergeist* (1982)
* *Ölüm Bölgesi* (1983)
* *Gremlinler* (1984)
* *Fright Night* (1985)
* *The Fly* (1986)
* *The Lost Boys* (1987)
* *Beterböcek* (1988)
* *Arachnophobia* (1989/1990)

 |
| 1990'lar | 
* *Kuzuların Sessizliği* (1991)
* *Bram Stoker's Dracula* (1992)
* *Karanlığın Ordusu* (1993)
* *Vampirle Görüşme* (1994)
* *Gün Batımından Şafağa* (1995)
* *Çığlık* (1996)
* *Şeytanın Avukatı* (1997)
* *Ölümcül Sır* (1998)
* *Altıncı His* (1999)

 |
| 2000'ler | 
* *Son Durak* (2000)
* *Diğerleri* (2001)
* *Halka* (2002)
* *28 Gün Sonra* (2003)
* *Shaun of the Dead* (2004)
* *Şeytan Çarpması* (2005)
* *The Descent* (2006)
* *Sweeney Todd: Fleet Sokağı'nın Şeytani Berberi* (2007)
* *Hellboy II: Altın Ordu* (2008)
* *Kara Büyü* (2009)

 |
| 2010'lar | 
* *Kanıma Gir* (2010)
* *Ejderha Dövmeli Kız* (2011)
* *The Cabin in the Woods* (2012)
* *Korku Seansı* (2013)
* *Dracula: Başlangıç* (2014)
* *Kızıl Tepe* (2015)
* *Nefesini Tut* (2016)
* *Kapan* (2017)
* *Sessiz Bir Yer* (2018/2019)
* *Görünmez Adam* (2019/2020)

 |
| 2020'ler | 
* *Siyah Telefon* (2021/2022)
* *Talk to Me* (2022/2023)

 |