**Clifford Joseph Harris, Jr.** (d. 25 Eylül 1980), sahne adıyla **T.I.** veya **T.I.P.**, Amerikalı rapçi, söz yazarı, yapımcı, oyuncu ve Grand Hustle Records şirketinin kurucusu.

İlk yılları
-----------

Georgia eyaletinin Atlanta şehrinde dünyaya gelen Clifford Joseph Harris, Jr. yedi yaşındayken rap müzikle tanıştı. 11 yaşındayken müziğe yönelmeye karar veren rapçi, 19 yaşında iken ilk albüm anlaşmasına imza attı. Başlarda babasının ona verdiği "T.I.P." sahne ismini kullanan müzisyen, 2001 yılında LaFace Records ile anlaşma yaptıktan sonra ismini "T.I." olarak kısalttı.

Müzik kariyeri
--------------

### *I'm Serious*

İlk stüdyo albümü *I'm Serious*'ı 9 Ekim 2001'de Arista Records etiketiyle yayımladı. Albüme adını veren şarkının vokallerinde reggae şarkıcısı Bennie Man yer alırken, diğer parçaların vokallerinde Pharrell Williams, Jazze Pha ve Youngbloodz yer aldı. Albümün prodüksiyonunda ise The Neptunes, DJ Toomp ve The Grand Hustle Team çalıştı. Albüm, önemli bir satış başarısı gösteremedi.

T.I. Beenie Man'in vokallerde yer aldığı "I'm Serious" adlı parçasını ilk single olarak yayımladı. Düşük satış rakamları nedeniyle şarkı, listelerde başarılı olamadı. Ardından LaFace Records, albümden başka bir single ya da videoyu piyasaya çıkarmadı. T.I. daha sonra "Dope Boyz" parçasına bir videoklip çekti, fakat video resmi olarak yayımlanmadı; ancak YouTube'dan izlenebildi.

T.I. DJ Drama'nın çıkarttığı mixtapelerde yer aldı. Ayrıca 2003 yazında Bonecrusher'ın "Never Scared" parçasına eşlik etti.

### *Trap Muzik*

İlk albümünün satış grafiğinin düşük olması sebebiyle LaFace Records ile anlaşması biten T.I. Atlantic Records ile anlaşmaya vardı. 2003 yılında *Trap Muzik* isimli ikinci albümünü piyayasaya süren rapçi, ilk hafta 193,000 kopya sattı ve *Billboard* 200 4 numaradan giriş yaptı. Albümden çıkan singlelar: "24s", "Be Easy", "Rubberband Man" ve "Let's Get Away". Albümün vokallerinde Eightball & MJG, Jazze Pha, Bun B ve Macboney gibi isimler bulunurken, prodüksiyonda Jazze Pha, Kanye West, David Banner ve DJ Toomp görev aldı. *Trap Muzik* ABD'de 1 milyon kopya sattı ve platin plak kazandı.

### *Urban Legend*

T.I. *Urban Legend* adını taşıyan üçüncü stüdyo albümünü 2004 yılı sonunda piyasaya sundu. *Billboard* 200 listesinde 7 numaraya ulaşan bu albümün prodüktörleri; Jazze Pha, Swizz Beatz, The Neptunes, Scott Storch ve Mannie Fresh idi. Albümden çıkan ilk single, "Bring 'Em Out", *Billboard* Hot 100'de 9 numaraya çıktı. Üçüncü single "ASAP", ABD listelerinde 75, ABD R&B listelerinde 18 ve İngiltere listelerinde 35 numara oldu.

2006 Grammy Ödülleri'nde T.I. iki adaylık kazandı. "En İyi Rap/Söylenen İşbirliği" ("Soldier", Destiny's Child ve Lil Wayne ile) ve "En İyi Rap Solo Performansı" ("U Don't Know Me").

### *King*

T.I.'ın dördüncü albümü *King*, piyasaya çıktığı ilk hafta 522,000 kopya satışına ulaşarak *Billboard* 200'ün zirvesine oturdu. Ayrıca albüm, Atlantic Records etiketiyle çıkan son on beş yılın en çok satan albümü oldu. T.I. albümden önce iki de promo single yayımladı: "Front Back" ve "Ride with Me". Albümden çıkan diğer singlelar: "What You Know", "Why You Wanna", "Live In The Sky" ve "Top Back" idi. Albüm, başarısıyla birçok ödül ve başta En İyi Rap Albümü dalındaki Grammy adaylığı olmak üzere birçok adaylık kazanmıştır.

"What You Know", 2007 Grammy Ödülleri'nde En İyi Solo Rap Performansı ödülünü kazandı ve En İyi Rap Şarkısı ödülüne aday gösterildi.

T.I.'ın 2007 yılında Justin Timberlake'e eşlik ettiği "My Love", *Billboard* Hot 100'de zirveyi gördü ve dünya çapında hit oldu. Ayrıca şarkı, 2007 Grammy Ödülleri'nde "En İyi Rap/Söylenen İşbirliği" dalında ödül kazandı.

### *T.I. vs. T.I.P.*

T.I.'ın beşinci stüdyo albümü *T.I. vs. T.I.P.*, Temmuz 2007'de yayımlandı.

Albümün ilk single'ı Mannie Fresh prodüktörlüğündeki "Big Things Poppin' (Do It)" parçasıydı. Parça, 17 Nisan'da Amerikan radyo istasyonlarında çalınmaya başlamıştır.

T.I. ikinci single olarak Wyclef Jean vokallerinin bulunduğu "You Know What It Is" adlı şarkıyı 12 Haziran 2007'de piyasaya çıkarttı.

*T.I. vs. T.I.P.*, Nielsen SoundScan verilerine göre ABD'de 468,000 adet kopya sattı ve *Billboard* 200'de bir numara oldu. Albümde Jay-Z, Busta Rhymes, Wyclef Jean, Nelly ve Eminem konuk sanatçı olarak yer alırken, albümün prodüksiyonunda Eminem, Jeff Bass, Mannie Fresh, Grand Hustle, The Runners, Just Blaze, Wyclef Jean ve Danja çalıştı.

3 Ekim 2007'de, Busta Rhymes'ın eşlik ettiği "Hurt" parçası üçüncü single olarak yayımlandı. Parçanın prodüktörlüğünü Danja üstlendi.

### *Paper Trail*

T.I. 6. stüdyo albümü *Paper Trail*'i ruhsatsız silah taşımak suçundan aldığı ev hapsi nedeniyle evinde hazırladı. Albüm 30 Eylül 2008'de yayımlandı. Albüm, 568,000 adetlik satış yaparak *Billboard* 200'e bir numaradan girdi. Albümün prodüksiyonunda Timbaland, Danja, Kanye West, will.i.am, The Neptunes, Swizz Beatz, DJ Toomp, J. R. Rotem, Just Blaze ve The Runners gibi isimler çalıştı.

Albümün ilk promo single'ı "No Matter What", 29 Nisan'da StreetCred.com internet sitesinde piyasaya sürüldü. İkinci promo single ise, Swizz Beatz'in prodüktörü olduğu ve vokallerinde yer aldığı "Swing Ya Rag" parçası oldu. Albümün ilk single'ı "Whatever You Like", 29 Temmuz'da yayımlandı. ABD *Billboard* Hot 100'de 71 numaradan 1 numaraya sıçrayarak rekor kırdı ve T.I.'ın kariyerindeki en başarılı single'ı oldu. Kanye West, Jay-Z, ve Lil Wayne'in eşlik ettiği ikinci single'ı "Swagga Like Us", Hot 100'de beş numaraya kadar yükseldi. Rihanna'nın eşlik ettiği "Live Your Life" parçası üçüncü single olarak piyasaya sürüldü. Bu single, Hot 100'de 80 numaradan 1 numaraya atlayarak T.I.'ın önceki single'ıyla kırdığı rekoru egale etmiş oldu. Justin Timberlake'in eşlik ettiği dördüncü single'ı "Dead and Gone" ise Hot 100'de 2 numaraya kadar yükseldi.

Diskografi
----------

* *I'm Serious* (2001)
* *Trap Muzik* (2003)
* *Urban Legend* (2004)
* *King* (2006)
* *T.I. vs. T.I.P.* (2007)
* *Paper Trail* (2008)
* *No Mercy* (2010)
* *Trouble Man: Heavy Is the Head* (2012)
* *Paperwork* (2014)
* *Us or Else: Letter to the System* (2016)

Filmografi
----------

* *ATL* (2006)
* *American Gangster* (2007)
* *Takers* (2010)
* *Identity Thief* (2013)
* *House of Lies* (2013)
* *Get Hard* (2015)
* *Entourage* (2015)
* *Ant-Man* (2015)
* *Roots* (2016)
* *Popstar: Never Stop Never Stopping* (2016)
* *Ant-Man ve Wasp* (2018)

Kaynakça
--------

1. ↑  Andy Kellman. T.I.: Biography on MSN 4 Ekim 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. *MSN*. 18 Temmuz 2008'de erişildi.
2. ↑  "T.I. biography - IMDb.com". 22 Aralık 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2008.
3. ↑  "Trap Muzik's First Week Sales" 28 Şubat 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. *Billboard*. 20 Ocak 2007'de erişildi.
4. ↑  "T.I. Rules As 'King' Of Album Chart" 28 Şubat 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. *Billboard*. 20 Ocak 2007'de erişildi.
5. ↑  "T.I. King of the South". 4 Mart 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ekim 2020.
6. 1 2  Katie Hasty (8 Ekim 2008). T.I. Debuts Big Atop Billboard 200, Hot 100 31 Aralık 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. *Billboard*. 8 Ekim 2008'de erişildi.
7. ↑  "Swing Ya Rag" single cover 19 Ağustos 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. 11 Temmuz 2008'de erişildi.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***T.I.*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* T.I. Resmi Web Sitesi4 Mart 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Allmusic'te T.I.10 Kasım 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* IMDb'de T.I.
* Myspace'te T.I.

| * g
* t
* d
En İyi Solo Rap Performansı Grammy Ödülü |
| --- |
| 1990'lar | 
* "U Can't Touch This" – MC Hammer (1990)
* "Mama Said Knock You Out" – LL Cool J (1991)
* "Baby Got Back" – Sir Mix-a-Lot (1992)
* "Let Me Ride" – Dr. Dre (1993)
* "U.N.I.T.Y." – Queen Latifah (1994)
* "Gangsta's Paradise" – Coolio (1995)
* "Hey Lover" – LL Cool J (1996)
* "Men in Black" – Will Smith (1997)
* "Gettin' Jiggy wit It" – Will Smith (1998)
* "My Name Is" – Eminem (1999)

 |
| 2000'ler | 
* "The Real Slim Shady" – Eminem (2000)
* "Get Ur Freak On" – Missy Elliott (2001)
* "Scream a.k.a. Itchin'" – Missy Elliott / "Hot in Herre" – Nelly (2002)
* "Work It" – Missy Elliott / "Lose Yourself" – Eminem (2003)
* "99 Problems" – Jay-Z (2004)
* "Gold Digger" – Kanye West (2005)
* "What You Know" – T.I. (2006)
* "Stronger" – Kanye West (2007)
* "A Milli" – Lil Wayne (2008)
* "D.O.A. (Death of Auto-Tune)" – Jay-Z (2009)

 |
| 2010'lar | 
* "Not Afraid" – Eminem (2010)

 |

| * g
* t
* d
En İyi Melodik Rap Performansı Grammy Ödülü |
| --- |
| 2000'ler | 
* "Let Me Blow Ya Mind" – Eve featuring Gwen Stefani (2001)
* "Dilemma" – Nelly featuring Kelly Rowland (2002)
* "Crazy in Love" – Beyoncé featuring Jay-Z (2003)
* "Yeah!" – Usher featuring Ludacris and Lil Jon (2004)
* "Numb/Encore" – Linkin Park and Jay-Z (2005)
* "My Love" – Justin Timberlake featuring T.I. (2006)
* "Umbrella" – Rihanna featuring Jay-Z (2007)
* "American Boy" – Estelle featuring Kanye West (2008)
* "Run This Town" – Jay-Z featuring Rihanna and Kanye West (2009)

 |
| 2010'lar | 
* "Empire State of Mind" – Jay-Z featuring Alicia Keys (2010)
* "All of the Lights" – Kanye West, Rihanna, Kid Cudi and Fergie (2011)
* "No Church in the Wild" – Jay-Z, Kanye West, Frank Ocean and The-Dream (2012)
* "Holy Grail" – Jay-Z and Justin Timberlake (2013)
* "The Monster" – Eminem featuring Rihanna (2014)
* "These Walls" – Kendrick Lamar featuring Bilal, Anna Wise & Thundercat (2015)
* "Hotline Bling" – Drake (2016)
* "LOYALTY." – Kendrick Lamar featuring Rihanna (2017)
* "This Is America" – Childish Gambino (2018)
* "Higher" – DJ Khaled featuring Nipsey Hussle & John Legend (2019)

 |
| 2020'ler | 
* "Lockdown" – Anderson .Paak (2020)
* "Hurricane" – Kanye West featuring The Weeknd & Lil Baby (2021)
* "Wait for U" – Future featuring Drake & Tems (2022)
* "All My Life" – Lil Durk featuring J. Cole (2023)

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 6019231
* BNE: XX5568699
* BNF: cb142313462 (data)
* GND: 135247365
* ISNI: 0000 0001 2140 6796
* LCCN: no2003109274
* MusicBrainz: f7ba7fbe-c6bd-4ac0-bee9-c25c558d7d62
* NKC: xx0063401
* NLA: 35861936
* SUDOC: 087932245
* Trove: 1120749
* VIAF: 88081103
* WorldCat: lccn-no2003109274

 |