recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Batı Çalukya İmparatorluğu'nun 1121 yılında sınırları.
**Batı Çalukya İmparatorluğu**, (Kannada dili:*ಪಶ್ಚಿಮ ಚಾಲುಕ್ಯ ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯ*) 10. ve 12. yüzyıllar arasında Güney Hindistan'da Deccan yaylası'nın batısında hüküm sürmüş olan bir imparatorluktur. Bu hanedana günümüz Karnataka eyaletinin Basavakalyan şehrindeki başkentleri Kalyani nedeniyle *Kalyani Chalukya* da denir. 6. yüzyılda Badami şehrinden çıkan Çalukya hanedanı ile olan teorik ilişkileri nedeniyle de *Geç Çalukya* adı da verilir. Aynı dönemde Vengi şehrinde kurulmuş olan Doğu Çalukyalar hanedanından ayırmak için de Batı Çalukyalar adı verilir. Çalukyaların ortaya çıkmasından önce, iki yüzyıl boyunca Manyakheta, 2da kurulmuş olan Raştrakuta İmparatorluğu orta Hindistan ve Deccan yaylasının tamamına yakın bir bölüme hükmediyordu. 973 yılında Malvalı Paramara klanı tarafından Raştrakuta İmparatorluğu'nun başkentinin istilasından sonra ortaya çıkan karışıklıklardan istifade eden Bijapurlu derebeyi II. Tailapa efendilerine karşı başkaldırmış, onları yenmiş ve Manyakheta'yı başkenti yapmıştır. Kısa sürede güçlenen hanedan kontrolü eline almış ve başkenti Kalyani'ye taşıyan I. Someşvara zamanında imparatorluk olmuştur.

Yüzyılı aşkın bir süre boyunca, Güney Hindistan'ın iki imparatorluğu; Batı Çalukyalar ve Tanjore'li Çola hanedanı verimli Vengi bölgesini ele geçirmek için birçok kere savaştı. Bu sırada Vengi bölgesinde Batı Çalukyaların uzaktan kuzeni olan ama Çolalarla evlilik yoluyla akraba olan Doğu Çalukyalar da durumu daha da karıştıracak şekilde Çolaların yanında yer aldı.Ancak onbirinci yüzyılda, VI. Vikramaditya'nın hükümdarlığı sırasında Batı Çalukyalar Çolaların önüne geçti ve dönemlerinin doruğuna ulaşarak Deccan yaylasının büyük bir kısmını kontrolleri altına aldı. Kuzeyde Narmada nehri ile güneyde Kaveri nehri arasında kalan geniş topraklar Batı Çalukya idaresindeydi. Bu dönemde Deccan yaylasındaki kuvvetli derebeyleri Hoysalalar, Devagirili Seuna Yadavalar, Kakatiya hanedanı ve güney Kalaçuriler Batı Çalukyaların yönetimi altındaydı ve ancak onikinci yüzyılın ikinci yarısında Batı Çalukyaların idaresi zayıfladığında bağımsızlıklarını kazandılar.

Batı Çalukyalar ilk Çalukya hanedanı ile Hoysala imparatorluğu mimari tarzları arasında geçiş sayılan kendilerine özgü bir mimari tarz geliştirdiler. Bu dönemden kalma yapıtların çoğu ort Karnataka'da Tungabhadra nehir kıyılarındadır. Çok iyi bilinen örnekler arasında Lakuundi'de Kasi Vişveşvara tapınağı, Kuruvatii'de Mallikarjuna tapınağı, Bagali'de Kalleşvara tapınağı ve İtagi'de Mahadeva tapınağı sayılabilir. Bu dönem Güney Hindistan'da güzel sanatların gelişmesini sağlayan önemli bir dönemdir. Batı Çalukyalar özellikle Kannada dili ve Sanskritçe yazan yazarları desteklemişlerdi.

Hükümdarlar
-----------

* 957 - 997 II. Tailapa
* 997 - 1008 Satyasraya
* 1008 - 1015 V. Vikramaditya
* 1015 - 1042 II. Jayasimha
* 1042 - 1068 I. Someşvara
* 1068 - 1076 II. Someşvara
* 1076 - 1126 VI. Vikramaditya
* 1126 – 1138 III. Someşvara
* 1138 – 1151 II. Jagadhekamalla
* 1151 - 1164 III. Tailapa
* 1163 – 1183 III. Jagadhekamalla
* 1184 – 1200 IV. Someşvara
Linux API, Linux çekirdeğinin Sistem Çağrı Arayüzü, GNU C Kitaplığı, libcgroup, libdrm, libalsa ve libevdev'den oluşur.
**libusb**, çekirdek modu sürücülerine ihtiyaç duymadan Unix ve Unix olmayan sistemlerdeki USB aygıtlarına ve USB aygıtlarından veri aktarımını kontrol etmek için uygulamalara erişim sağlayan bir kitaplıktır.

Gerekçe
-------

Linux çekirdeği monolitik bir çekirdek türü olduğundan, aygıt sürücüleri bunun bir parçasıdır.

Kullanılabilirlik
-----------------

Libusb şu anda Linux, BSD, Solaris, OS X, Windows'un, Android ve Haiku'da çalışmaktadır. C ile yazılmıştır.

Diğer uygulamaların yanı sıra kitaplık, Linux çekirdeği 2.4 ile sınırlı olan `scanner` modülü yerine Linux tarayıcı projesi olan SANE tarafından kullanılır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "ControlGroupInterface". freedesktop.org. 19 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi.
2. ↑  "libevdev". freedesktop.org. 12 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi.
3. ↑   [*yalın URL*]
**Yastık Kitabı** (Japonca: 枕草子 *Makura no Sōshi*), Sei Shōnagon'un MS 990-1000 yılları arasında İmparatoriçe Teishi'nin saray hanımı olarak görev yaptığı süre boyunca kaydettiği gözlemler ve düşünceler kitabıdır. Kitap, 1002 yılında tamamlandı.

Shōnagon'un çalışması, Shōnagon'un günlük hayatının herhangi bir anında ne düşündüğüne dair fikirler ve kaprisler oldukları gerçeği dışında, birbirleriyle çok az bağlantısı olan denemeler, anekdotlar, şiirler ve açıklayıcı pasajlardan oluşan bir koleksiyondan oluşmaktadır. İçinde her türden listeler, kişisel düşünceler, mahkemedeki ilginç olaylar, şiir ve çağdaşları hakkında bazı görüşler içermekteydi. Çoğunlukla kişisel bir çalışma olsa da, Shōnagon'un yazma ve şiirsel becerisi, onu bir edebiyat eseri olarak ilginç kılmaktaydı ve tarihi bir belge olarak değerliydi. Shōnagon'un Yastık Kitabı'ndaki yazısı aslında yalnızca gözleri için yazılmıştı, ancak bir kısmı hayatı boyunca kazayla saraya ifşa edildi Kendisi için özel bir eğlence çabası olarak Yastık Kitabı'nı yazdı. Saraydaki düşük konumu nedeniyle kamuoyuna açıklamasına izin verilmediği iç düşüncelerini ve duygularını ifade etmenin bir yolu gibi görünüyordu. Shōnagon, eserinin yüzyıllar boyunca edebiyatın çoğunda ünlü bir parça haline geldiğini düşünürsek, durum böyle olmasa da, eserinin bir izleyici tarafından izlenmesini ya da kendisinin dışındaki gözlerle okunmasını asla amaçlamadı.

Kaynakça
--------

1. ↑  McKinney, Meredith. "Meredith McKinney on Sei Shonagon's Masterpiece." Kyoto Journal.  15 Mart 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. 21 Kasım 2020 tarihinde erişilmiştir.

Konuyla ilgili yayınlar
-----------------------

* Gibney, Michele. *"Defining the Feminine Impact on the Progression of Japanese Language: An inquiry into the development of Heian period court diaries"* (2004) Library of the University of Pacific
* Penney, Matthew. "The Pillow Book." Salem Press Encyclopedia 2016: Research Starters.Web.21.Feb.2017
* Reese, Lyn. Heian Period. Women In World History Curriculum. www.womeninworldhistory.com/Heian9.ht Accessed 27 February 2017.

Dış bağlantılar
---------------

* The Pillow Book - Ancient History Encyclopedia 8 Kasım 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* English excerpts from *The Pillow Book*
* Synopses of Robert Forrest's original five radio series 29 Kasım 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Synopsis of further radio series by Robert Forrest 4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4289963-1
* LCCN: n88135009
* NDL: 00647089
* NLA: 36148988
* NLI: 987007415618205171
* VIAF: 292910345
* WorldCat (LCCN): n88-135009

 |
**Branisella**, yaklaşık 26 milyon yıl önce (Deseadan, Geç Oligosen) sırasında, şimdiki Bolivya'da olan Salla Formasyonundan, yalnızca **Branisella boliviana** türünü içeren, Yeni Dünya maymunlarının soyu tükenmiş bir cinsidir. *Peru cinsi Canaanimico* ile birlikte, keşfedilen en eski Yeni Dünya maymunu fosillerindendir.

Açıklama
--------

Fosili Bolivya'da paleontolog Leonardo Branisa tarafından bulundu ve adını 1969'da ilk kez tanımlayan ve sınıflandıran bilim adamı Hoffstetter'dir. Morfolojik olarak, küçültülmüş üst ikinci küçük azılarında ve küçülmemiş alt ikinci küçük azılarında Afrika'dan bir Oligosen primatı olan Proteopithecus'a benzer. Bu, Branisella'nın ilkel platyrrhine atalarının Afrika'dan Güney Amerika'ya geldiğini gösteriyor. Bununla birlikte, diğer özellikler, diğer yerlerin yanı sıra Kuzey Amerika'da bulunan soyu tükenmiş bir tarsier benzeri primat grubu olan omomyidlerle ilgili olabileceğini düşündürmektedir.

Platirrinler içinde, bu takson, ya canlı formların hiçbiriyle ilişkili olmayan bir kök platyrrin ya da ilkel bir callitrichine olarak yorumlanmıştır (şu anda Cebidae familyasına dahil edildi). Branisella Miyosen'e kadar bilinen tek Güney Amerika primat taksonu olduğundan, filogenetik konumunun net olarak belirlenebilmesi için daha fazla fosile ihtiyaç vardır.

*Branisella'nın* yanak dişleri çok yüksek taçlıdır, bu da bir şekilde karasal olabileceğini düşündürür, ancak bu hipotez postkraniyal iskeletin kemiklerinden doğrulanamaz (hiçbiri yoktur). Bilinen diş numuneleri aşırı derecede ağır ve hızlı aşınma göstermektedir; birinci azı dişi sonuncusundan çok daha fazla aşınmıştır, bu da diyetinde aşındırıcı gıdaları içerdiğini ve meyve diyetini gösteren çok zayıf gelişmiş kesici kenarlara sahip olduğunu düşündürmektedir. Bir örnek göz çukurlarının küçük bir bölümünü tutar ve *Branisella'nın* küçük gözleri olduğunu, yani gündüzcül olduğunu gösterir.

Kaynakça
--------

1. 1 2  *Branisella* 10 Temmuz 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Fossilworks.org
2. ↑  "Branisellinae". *Mindat.org*. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
3. ↑  "Branisella". *fossilworks.org*. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
4. ↑  Takai, M (February 2000). "New fossil materials of the earliest new world monkey, *Branisella bolivians*, and the problem of platyrrhine origins". *American Journal of Physical Anthropology*. **111** (2): 263-81. doi:10.1002/(SICI)1096-8644(200002)111:2<263::AID-AJPA10>3.0.CO;2-6. PMID 10640951.
5. ↑  Hoffstetter MR (1969). "Un primate de l'Pliocène inférieur sudamericain: Branisella boliviana gen. et sp. nov". *C. R. Acad. Sci. Paris* (Fransızca). **269**: 434-437.
6. ↑  *The Marshall Illustrated Encyclopedia of Dinosaurs and Prehistoric Animals*. Londra: Marshall Editions. 1999. s. 288. ISBN 978-1-84028-152-1.
7. ↑  Kay R.F. Williams B.A. Anaya F. 2001. The adaptations of *Branisella boliviana*, the earliest South American monkey. In: Plavcan J.M. van Schaik C. Kay R.F. Jungers W.L. (Eds) Reconstructing Behavior in the Primate Fossil Record. Kluwer Academic/Plenum Publishers, New York, pp. 339–370
Fıstık çamı kozalağı
**Çam fıstığı (Güner içi)**, fıstık çamının (*Pinus pinea*) kozalaklarından çıkarılan sert kabukların kırılması sonucu elde edilen ve besin değeri oldukça yüksek bir besin maddesidir. Bütün Akdeniz ülkelerinden yetişen bu ağaç şemsiye görünümünde 20 m'ye boylanabilen geniş tepeli bir çam türüdür. Kozalak üretimi 20 yaşından sonra başlar.

Yenilebilir ve yüksek ticari değeri olan bir tohumdur. Türkiye'de Aydın, Muğla ile İzmir illerinde üretimi yaygın olarak yapılmaktadır. Aydın iline bağlı Koçarlı ilçesinde Türkiye'deki ortalama çam fıstığı üretiminin %50'si yapmaktadır. Koçarlı ilçesinde geleneksel olarak her yıl çam fıstığı festivalleri düzenlenmektedir. Ayrıca Aydın'da ilçe ve kırsal köylerinde birden fazla çam fıstığı işleme tesisleri bulunmaktadır. İzmir ilinin Bergama ilçesinde de çam fıstığı üretimi yapılmaktadır. Fakat son zamanlarda çam ağaçlarında oluşan hastalık ve iklim değişikliğinden dolayı üretim ve verim düşmüştür.

Türk mutfağında pilav, dolma ve helvanın bir malzemesi olarak kullanılır.

Üretimi
-------

Fıstık çamının kozalakları olgunlaşınca ağaçtan bir sopa yardımıyla düşürülür ve güneş alan bir yerde serilir. Kozalaklar sıcağın yardımıyla açılarak içindeki tohumlar dışarı çıkarılır. Tohumlar suda yumuşatılarak içindeki fıstığın ayrılması sağlanır. Tohumu kaplayan ince zar temizlenir ve son olarak fıstık kurutulur.
Kurutulan fıstıktan çıkan fıstıklar çuvallanıp satışa hazır hale getirilir.

Çeşitler
--------

Türkiye'de çam fıstığı Türk Standartları Enstitüsü tarafından 3 tipe ayrılmıştır.

* Kozak tipi, yumuşak, iri ve dolgun gövdeli
* Aydın tipi, iri-ufak ve az dolgun gövdeli
* Maraş tipi, uzun ince ve gevrek

Diğer türler ve coğrafi dağılımları
-----------------------------------

Fıstık çamı dışında dünyada bazı *Pinus* cinsi üyelerinden de çam fıstığı elde edilmektedir. Asya'da iki çam türünden geniş ölçüde fıstık çamı hasat edilir, Kuzeydoğu Asya'da Kore çamı (*Pinus koraiensis*) ve Batı Himalaya'daki Chilgoza çamı (*Pinus gerardiana*). Diğer dört tür ise az miktarda üretilir bunlar: Sibirya çamı (*Pinus sibirica*), Japon fıstık çamı (*Pinus pumila*), Çin beyazçamı (*Pinus armandii*) ve Bunge çamı (*Pinus bungeana*).

Kuzey Amerika'da üç ana tür; Kolorado çamı (*Pinus edulis*), tek yapraklı çam (*Pinus monophylla*) ve Meksika çamı (*Pinus cembroides*) sıklıkla çam fıstığı üretimi için yetiştirilir. diğer bilinen türler Sabin çamı (*Pinus sabineana*) Torrey çamı (*Pinus torreyana*) ve şeker çamı (*Pinus lambertiana*).

Kaynakça
--------

1. ↑  "Aydın Koçarlı, Çam Fıstığıyla Yüz Güldürüyor". Haberler.com. 18 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2020.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* NARA: 10641217

 |
**Mihrânîler, Mehraniler** veya **Mihrânoğulları**, Kafkas Albanyası'nın 3. ve son hanedanı. En ünlü kralları Varaz Trdat ve Cevanşir'dir. Mihranilerin devrinde Albanya Hilafet'e dâhil olmuştur. mihraniler sasani soyundan olduklarını iddia etmelerine rağmen part kökenli bir hanedandı

Cevanşir ve hilafet
-------------------

Hanedan, Sasani'nin uzak bir akrabası olan Mihran adlı birinin Utik'teki Gardman bölgesine yerleşmesi ile kurulmuştur. Muhtemelen İran'ın Yedi Büyük Evi arasında yer alan ve diğer iki soyu İberya ( Khosroid Hanedanı ) ve Gogarene / Gugark'ı yöneten Mihranid ailesinin bir kolunun üyesiydi.

Mihranidlerin nasıl Arranşahlar (Arnavutluk prensleri) oldukları belirsizdir. Ataları Mihran'ın Gardman bölgesini Sasani hükümdarı II. Hüsrev (r.  590–628 ) tarafından aldığı ifade edilmektedir. Mihranidlerle evlilik yoluyla akraba olan belirli bir Zarmihr dışında, Aranshahik Hanedanının tüm üyelerini yok eden Mihranidler. Bunun nedeni, Aranshahiklerin 1. yüzyılda devrilinceye kadar başlangıçta yönettikleri Arnavutluk'ta hâlâ bir miktar yetkiye sahip olmalarıydı. Mihraniler daha sonra tüm Arnavutluk'u fethettiler ve Arranshah unvanını aldılar fakat kraliyet statüsünü benimsemediler. Ailenin reisi bu nedenle "Gardman Lordu ve Arnavutluk Prensi" unvanlarını kullandı.

Cavanşir'in hâkimiyetinin ilk devirlerinde Albanya Sasanlılar'a bağlı olduğuna göre ve Hilafet'in Albanya'yı fethetmesine engel olmak için Cavanşir Sasanî Ordusu'nun alban kısmına komutanlık yaparak Raşidî Hilafet'e karşı savaşmıştır. Daha sonra, artık Emevî Hilafeti devrinde, Cavanşir Halife Muaviye ile Dımaşk'ta görüşmüştür. Muaviye Cavanşir'e söz verdi ki, Albanya'nın iç işlerine karışmayacaktır. Ancak, Albanya, Hilafet'e vergi vermeli idi. Cavanşir, Muaviye'den verginin daha az olmasını istedi. Muaviye: "*Vergilerin 1/3 kısmını Şark hükümdarına bağışlamışız*" dedi. Bundan sonra, Albanya, kısmen dahi olsa Hilafet'e bağlı oldu.

Mihranoğulları'nın Hakimiyetinin Sonu ve Albanya'nın Yıkılışı
-------------------------------------------------------------

705 yılında Mihranilerin hakimiyeti son bulmuştur ve Albanya yıkılmıstır. Bununla da, bütün Azerbaycan (Kuzeyli-Güneyli) tamamen Hilafet tarafından fethedildi.

Kayankça
--------

1. ↑  Bosworth, CE (1986). "Arran". Yarşater'de , Ehsan (ed.). *Encyclopædia Iranica, Cilt II/5: Ermenistan ve İran IV – İran'da Sanat I*. Londra ve New York: Routledge & Kegan Paul. s. 520–522.
2. ↑  "Ansiklopedi Iranica. ML Chaumont. Arnavutluk". 29 Nisan 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi.
3. ↑  Toumanoff, Cyril. *İberya'nın İlk Krallarının Kronolojisi*. *Gelenek* 25 (1969), s. 22.
4. 1 2  Vacca, Alison (2022). "Arran". Filo'da Kate; Kramer, Gudrun; Matringe, Denis; Nawas, John; Rowson, Everett (editörler). *İslam Ansiklopedisi* (3. baskı).
5. ↑  "Hristiyan kafkas tarihi üzerine çalışmalar". 17 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.
**Lisbet Palme**
**Anna Lisbet Christina Palme** (evlilik öncesi soyadı: **Beck-Friis** ; 14 Mart 1931-18 Ekim 2018), İsveçli psikolog ve kamu görevlisi. UNICEF'in eski başkanıdır. Çocuk psikoloğu olarak çalışmıştır. Suikaste kurban giden İsveç eski başbakanı Olof Palme'nin eşidir.

Kasım 1986'dan itibaren İsveç UNICEF Komitesinin başkanlığını yürütmüş, burada çocukların cinsel yoldan sömürülmesine karşı kampanya yürütmüş ve 2000 yılında meydana gelen Ruanda soykırımında Afrika Komite Örgütü'nün soruşturmasında görev almıştır. 1990-1991 yılları arasında UNICEF'in genel başkanlığını yapmıştır.

Eşi eski İsvç başbakanı Olof Palme, 28 Şubat 1986'da uğradığı silahlı saldırıda ölmüş yanında olan eşi Lisbet Palme'de sırtını geçip sıyıran kurşunla olayı yaralı olarak atlatmıştır. İsveçli psikolog ve kamu görevlisi Lisbet Palme 18 Ekim 2018'de 87 yaşında ölmüştür.

Kaynakça
--------

1. ↑  "SEXUAL EXPLOITATION IS UP, EXPERTS SAY". *Seattle Post-Intelligencer*. 8 Haziran 1996. 20 Ekim 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2008.
2. ↑  Pace, Eric (27 Nisan 1987). "LISBET PALME, IN U.S. TALKS OF AN UNDIMMED VISION". *The New York Times*. Erişim tarihi: 12 Haziran 2008.
3. ↑  Brittain, Victoria (7 Temmuz 2000). "Africans say UN must pay for genocide". *The Guardian*. Londra. 24 Ağustos 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2008.
4. ↑  "Officers of the Executive Board, 1946-2006" (PDF). UNICEF. 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 12 Haziran 2008.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 1211977315
* ISNI: 0000 0000 5132 6861
* LCCN: no2016083516
* SELIBR: 276296
* SUDOC: 24374675X
* VIAF: 36900113
* WorldCat: lccn-no2016083516

 |
1917 yılında gösterime giren *Kleopatra* artık günümüzde kayıp film olarak kabul edilmektedir.
**Kayıp film**, artık herhangi bir stüdyo arşivinde, özel koleksiyonda veya kamu arşivinde bulunmayan uzun metrajlı veya kısa filmdir.

Dünyadaki tüm sessiz filmlerin %80-90'ının, sesli filmlerin ise önemli bir kısmının kaybolduğu yönünde tahminler yapılmaktadır. Filmlerin tamamen veya kısmen tahrip olmasının nedenlerinden biri olarak filmdeki kimyasal ayrışma ve kötü saklama koşulları olduğu öne sürülmektedir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Why". Lost Films. 2 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ocak 2024.

Ek okuma
--------

* Hansen, Kathleen A.; Paul, Nora (2017). *Future-proofing the news : preserving the first draft of history*. Rowman & Littlefield. ISBN 978-1-4422-6712-1. OCLC 961007777.

Dış bağlantılar
---------------

* List of Lost Films article category section on the Lost Media Wiki
* Presumed Lost list at SilentEra
* International Lost Films Database
* *Historic Fires at Universal Studios* essay
* A Lost Film blog about lost films, outtakes, etc.
*Gryllus bimaculatus*
**Cırcır böceği**, Gryllidae (cırcır böceğigiller) familyasını oluşturan parlak siyah renkli, yuvarlak iri başlı, kısa kanatlı, uzun antenli, böcek türlerinin ortak adı.

Genel özellikleri
-----------------

2 cm boylarında olup, gündüz kazdıkları çukurlarda yalnız olarak gizlenirler, gecenin ıssızlığında faaliyet göstererek ilham verici hoş sesleri ile öterler. Sadece erkekleri ön kanatlarını birbirine sürterek ses çıkarırlar, dişileri kendilerine çekerler. İşitme organları ön bacaklarında bulunan bir uzantıdadır. Ayrıca vücutlarının sonuna yakın arka kısımlarında, duyarlı kıllarla kaplı iki boynuzsu dikenleri vardır. Arka bacakları sıçrama görevi yapar. Fakat çekirgeler kadar sıçrayamazlar. Daha çok çorak arazide rastlanır. Bazen otluk yamaçlarda ve tarla kenarlarında görülür. Sürüler halinde ağaç ve çalılıklar üstünde yaşayanlar da vardır.
Özellikle ötüşleriyle bilinen cırcırböcekleri, İlkçağ'da yararlı hayvanlar sayılır, hem Avrupa'da hem Doğu'da alınıp satılmak için küçük kafeslerde yetiştirilirlerdi; Doğu'da aynı işlem bugün de sürüp gitmektedir. Cırcır böcekleri, bütün dünyada yaygın cırcır böceğigiller familyasındandır.

Yaşam şekilleri
---------------

Cırcır böcekleri çoğunlukla bitkisel, bazen de hayvansal besinlerle beslenirler. İlkbahar mevsimlerinde, Haziran sonlarına kadar rastlanır. Gece hoş sesleri duyulur. Dişi, yumurtalarını toprağa bırakır. Yumurtadan çıkan larvalar tam bir kış geçirir. Bunlar ergine benzerse de kanatsızdır. Erginleşene kadar 8-11 defa deri değiştirirler.

Alt familyalar
--------------

* Eneopterinae
* Gryllinae
* Mogoplistinae
* Myrmecophilinae
* Nemobiinae
* Oecanthinae
* Pentacentrinae
* Trigonidiinae


|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Cırcır böceği*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

Dış bağlantılar
---------------

* Informal field cricket source24 Eylül 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Informal article about *Gryllus assimilis*
* Singing Insects of North America - *an online field guide*

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: sh85033988
* NDL: 00566638
* NKC: ph516997
* NLI: 987007533422505171

 |
**Tevfik Çavdar** (1931, İzmir - 15 Ekim 2012, Ankara) Türk iktisatçı ve yazar.

Gençliği
--------

İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi'ni bitirdi. Mezun olduktan sonra Devlet İstatistik Enstitüsü ve Planlama Teşkilatı'nda çalışmaya başlayan Çavdar, uzun süre bu kuruma hizmet verdi. ABD ve İngiltere'de bölümüyle ilgili araştırmalar yapan yazar, birçok eğitim kurumunda öğretim görevlisi olarak çalıştı.

Yazarlığı
---------

Çeşitli gazete ve dergilerde yazıları yayınlanan yazarın 20'nin üzerinde kitabı vardır. Tevfik Çavdar, internette yayınlanan SoL (haber portali)nın sürekli yazarlarındandır. İmge yayınlarından, NK Yayınlarından ve Yazılama Yayınevinden çıkmış kitapları mevcuttur.

Ölümü
-----

Tevfik Çavdar, 15 Ekim 2012 günü geçirdiği bir kaza sonucu yaşamını yitirdi.

Eserleri (Başlıca)
------------------

* 1971. "Milli Mücadele Başlarken Sayılarla 'Vaziyet Ve Manzara-î Umumiye'", İstanbul, Milliyet Yayınları.
* 1992. *Türkiye'de Liberalizm (1860- 1990)*, İstanbul, İmge Yayınları.
* 1995. *Türkiye'nin Demokrasi Tarihi, 1839- 1950*, İstanbul, İmge Yayınları.
* 1997. *Türkiye'nin Demokrasi Tarihi, 1950'den Günümüze*, İstanbul, İmge Yayınları.
* 2001. *Talat Paşa*, İstanbul, İmge Yayınları.
* 2008. *Bir İnkılabın Günbatımı (1908- 2008)*, İstanbul, İmge Yayınları.
* 2013. *Neoliberalizmin Türkiye Seyir Defteri*, İstanbul, Yazılama Yayınları.

Kaynakça
--------

1. ↑  "soL gazetesi - Tevfik Çavdar sonsuzluğa uğurlandı - 17 Ekim 2012". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ekim 2012.

Dış bağlantılar
---------------

* soL Gazetesi, her Pazartesi, Tevfik Çavdar'ın yazılarını yayımlamaktadır 19 Ocak 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
**Brezilya fındığı** veya **Brezilya cevizi** (*Bertholletia excelsa*), Lecythidaceae familyasından bir Güney Amerika ağacına ve ağacın ticari olarak hasat edilen yenilebilir tohumlarına verilen addır.

Brezilya fındığı ağacı
----------------------

Brezilya fındığı ağacının dalı
Brezilya fındığı boyu 50 metre (160 ft)'ye ulaşan büyük bir ağaçtır. Gövdesi 1 ila 2 metre (3,3 ila 6,6 ft) çapındadır. Çapı 30 metreye yayılan taç kısmı ve 49 metreyi bulan boyu ile Amazon yağmur ormanlarındaki ağaçların en büyükleri arasındadır. Ağacın kalın dallarının uçlarında ise Hindistan cevizine benzeyen 8-18 santimetre çapında kümeler yer alır. Her bir kümede ise 12-24 arasında Brezilya cevizleri vardır. 500 yıl veya daha uzun süre yaşayabilir ve bazı makamlara göre sıklıkla 1000 yaşına ulaşır. Kökü, ağacın yüksekliğinin yarısından fazla, düz ve yaygın dalsızdır.

Yetişkin bir Brezilya cevizi ağacı Ocak ayından Haziran ayına kadar neredeyse 300’ün üzerinde brezilya cevizi kümelerinden üretir. Olgunlaşan kümeler ağacın dalından düşer ve orman tabanından hasat edilerek güneşte kurutulur. Cevizin kahverengi renkli kabuğu oldukça sert ve üç taraflı bir yapıya sahiptir.

### Tehlikeler

Brezilya'da Brezilya fındığı ağacını kesmek yasaktır. [*kaynak belirtilmeli*] Bunun sonucu olarak, üretim alanlarının dışında, evlerin arka bahçelerinde, yolların ve caddelerin yakınında bulunabilirler. Ağacın meyveleri oldukça ağır ve katıdır. Meyveler düşmeye başladığında, ağacın altından geçen insanlar ve araçlar için ciddi tehdit oluştururlar. Brezilya fındığı meyveleri ağır olduğundan tatlı suda batar, bu da nehir kenarındaki bölgelerde su yollarının tıkanmasına neden olabilir.

Üretim
------

 Taze kesilmiş Brezilya fındığı meyvesi
 Brezilya fındığı tohumları
Adının Brezilya fındığı olmasına rağmen, Brezilya fındığının en önemli ihracatçısı Bolivya'dır. Brezilya'da bu kuruyemişlere Portekizce: castanhas-do-pará (kelimenin tam anlamıyla "Pará kestanesi") adı verilir.

Fındık üretimi
--------------

2014 yılında, toplam küresel Brezilya fındığı üretimi (kabuklu) 95.000 ton olup, 2009'dan beri bu miktar sabittir. En büyük üreticiler Bolivya (dünya toplamının % 47'si) ve Brezilya (% 40)'dır. ABD ise Brezilya fındığının % 9'unu üretmesine rağmen dünyadaki en büyük Brezilya fındığı ithalatçısıdır.

### Besin değeri

 Brezilya fındığı kabuğu çıkardıktan sonra

```
Brezilya fındığı ağırlıkça % 14 protein,% 12 karbonhidrat ve % 66 yağdan oluşmaktadır. Kalorilerinin % 85'i yağdan gelir ve 100 gramlık bir miktarda toplam 656 kalori bulunur.  Yağ bileşenleri% 23 doymuş,% 38 tekli doymamış ve% 32 çoklu doymamış.  Çoklu doymamış yağ içeriği, özellikle de omega-6 yağ asitleri nedeniyle, kabuklu Brezilya fındığı hızlıca sertleşebilir .
```

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4 5 6 7  "MACFit Blog". 7 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Eylül 2022.
**George Whitmore**
**George William Whitmore** (d. 8 Şubat 1931 - ö. 1 Ocak 2021), Amerikalı dağcı ve çevreci. 1958'de El Capitan zirvesine çıkan ilk tırmanış ekibinin üyesiydi.

Yaşamı ve çalışmaları
---------------------

Whitmore, San Fransisco Kaliforniya Üniversitesi'nde eczacılık eğitimi aldı.

Amerikan Hava Kuvvetleri'nde aeromedikal tahliye memuru olarak görev yapmış ve daha sonra eczacı olarak çalışmıştır. 1976'da Kaiser Vahşi Yaşam Örgütü'nün kurulmasını teşvik ederek vahşi doğayı ve canlıları koruma adına ömür boyu çevre aktivisti çabaların içinde yer aldı. Daha sonra "alt 48 eyaletteki en uzun fiili vahşi doğa alanı" olarak tanımladığı 1984 Kaliforniya Vahşi Doğa Yasası'nın geçirilmesi için lobi yaptı.

Ölümü
-----

Whitmore, 1 Ocak 2021 tarihinde Fresno, Kaliforniya'da Kaliforniya'daki COVID-19 salgını esnasında COVID-19 ile enfekte olarak 98 yaşında öldü.

Kaynakça
--------

1. ↑  "George Whitmore, legendary climber of El Capitan, dies at 89". *KATV*. 4 Ocak 2021. 5 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.
2. ↑  "Wayne Merry, Climber Who Conquered El Capitan, Dies at 88 (Published 2019)". *The New York Times*. 3 Aralık 2019. 5 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2021.
3. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 6 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2021.
4. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 5 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2021.
5. ↑  "George Whitmore, legendary El Capitan climber, dies at 89". *Los Angeles Times* (İngilizce). 5 Ocak 2021. 5 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ocak 2021.
6. ↑  "Conservationist George Whitmore, on 1st team to climb Yosemite's El Capitan, dies of COVID-19". *The Fresno Bee*. 19 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2021.
**Enis Kortan** (d. 1932, Vidin), Türk mimar ve akademisyendir.

1932 yılında Bulgaristan’ın Vidin şehrinde doğan Enis Kortan orta eğitimini Ankara’da Maarif Koleji ve İstanbul’daki Atatürk Taksim Lisesi’nde tamamladı. İstanbul Teknik Üniversitesi’nden ise mimar olarak mezun oldu. 1957 yılında ABD’ye gitti ve orada birçok farklı mimar ile çalıştı. 1964 yılında Türkiye’ye döndükten sonra Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nde öğretim görevlisi oldu. Aynı üniversiteden 1973 yılında doçentlik, 1978 yılında ise profesörlük unvanını aldı. 1999 yılında emekli oldu. Halen serbest mimar olarak mesleğini sürdürmektedir.

Birçok kitabına, yazılarına ve araştırmalarına ek olarak; bazı tasarımları da inşa edilmiştir. Bunların arasından en önemlilerinden birisi Avyerinos Andonyadis, Nişan Yaubyan ve Harutyun Vapurciyan'dan oluşan proje grubu ile tasarladığı ve Türkiye mimarlık tarihinde oldukça önemli bir yere sahip olan Sakarya Hükümet Konağı’dır. Nişan Yaubyan, Avyerinos Andonyadis ve Harutyun Vaporciyan ile ortak bir mimarlık bürosunda 1935 ile 1957 yılları arasında çalışmıştır.

Basılı yayınlarından seçmeler
-----------------------------

* Mimarlık Antolojisi 1950'ler Kuşağı, Enis Kortan, Yapı Endüstri Merkezi Yayınları Kelepir Kitaplar, İstanbul, 2007
* Kaybolan İstanbul'um: Bir Mimarın Anıları, Enis Kortan, Boyut Kitapları, 2006
* Le Corbusier Gözüyle Türk Mimarlık ve Şehirciliği, Enis Kortan, Yeni İnci Matbaacılık, 1983
* Türkiye'de Mimarlik Hareketleri ve Eleştirisi (1950-1970), Enis Kortan, Mars Matbaası, 1971

Kaynakça
--------

1. ↑  "Prof. Dr. Enis Kortan". Yunus Aran Birlikteliği. 6 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2011.
2. ↑  "Türkiye'de Mimari Proje Yarışmaları 1930-2000: Bir Değerlendirme, Yasemin Sayar". Mimarlık Dergisi, Sayı 320. 19 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2011.
3. ↑  "Fidüsyer: Bir Kolektif Düşünme Pratiği" (PDF). Elâ Kaçel, Cornell Üniversitesi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2011. [*ölü/kırık bağlantı*]
**Manisa Büyükşehir Belediyespor**, Manisa merkezli olarak faaliyet gösteren çok takımlı spor kulübü.

Tarihçe
-------

1994 yılında Manisa Belediyesine bağlı olarak atıcılık, avcılık, basketbol, güreş, hentbol, judo, masa tenisi ve voleybol branşları ile kurulan kulüp ilerleyen yıllarda atletizm, badminton, bilardo, briç, jimnastik, dağcılık, futbol, halk oyunları, kick boks, izcilik, motor sporları, okçuluk, tekvando, tenis ve yüzme branşları da açmıştır. 2014 yılında Manisa'nın büyükşehir belediyesi statüsüne geçmesiyle Manisa Büyükşehir Belediyespor adını alan kulüp günümüzde 13 branşta yarışmaktadır.

Günümüzde kulübün profesyonel liglerde bulunan tek takımı Türkiye Basketbol Ligi'nde mücadele eden erkek basketbol takımıdır. Kulübün bir diğer profesyonel branşı olan futbol takımı ise 31 Temmuz 2019 tarihinde Manisa Büyükşehir Belediyespor'dan ayrılarak Manisa Futbol Kulübü adıyla müstakil bir kulüp olmuştur.

Kaynakça
--------

1. 1 2  "Tarihçemiz". manisabbsk.com.tr. 2 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2019.
2. ↑  "Türkiye Basketbol Ligi 2018-2019 Sezonu". tbf.org.tr. 2 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2019.
3. ↑  "Manisa FK tescillendi". sozcu.com.tr. 1 Ağustos 2019. 2 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ağustos 2019.

Dış bağlantılar
---------------

* Resmî site
* Facebook'ta Manisa Büyükşehir Belediyespor
* Twitter'da Manisa Büyükşehir Belediyespor
* YouTube'da Manisa Büyükşehir Belediyespor
**Su sivri faresi** (*Neomys fodiens*), sivri faregiller (Soricidae) familyasından burnu kirpi gibi uzun bir böcekçil memeli türü.

Türkçede "fare" olarak adlandırılmalarına ve genel görünüm olarak benzemelerine karşın, farelerden ayrı bir takımda yer alırlar.

Boyları yaklaşık 9 cm, kuyruk 6 cm'dir. Ağırlıkları 15 gramdır. Sırtları tamamen siyah, alt kısımlar beyazımsıdır. Çoğunlukla gözlerinin ve kulaklarının arkasında beyaz bir benek bulunur. Kulakları kıllar arasında kaybolmuştur.

Genellikle durgun sular ve akarsuların kıyılarındaki bitkilerin arasında yaşarlar. İyi yüzerler ve dalabilirler. Dalış süreleri 25 sn kadar olabilir. Su altında koşabilirler. Toprakta dehlizler açarlar. Yuvaları ot, yosun ve ince köklerden yapılmış küre şeklindedir. Gece ve gündüz aktiftirler. Su içerisindeki böcek, eklembacaklılar, salyangoz, balık, kurbağa gibi canlıları yerler.

Yılda 2-3 kez doğururlar. Bir batında 5-9 yavru meydana getirirler. Gebelik süreleri 25-27 gündür. İki yıl kadar yaşarlar. Avrupa'dan Orta Asya'ya kadar yayılış gösterirler. Türkiye'de Kuzey ve Kuzeydoğu Anadolu'da yaşarlar.

Dış bağlantılar
---------------

* ARKive

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4189258-6
* NLI: 987007551903505171

 |
***Spinus yarrellii*** (Sarı yüzlü iskete), Brezilya ve Venezuela'da bulunan, Fringillidae (ispinozgiller) familyasından tropik bir kuş türü.

Özellikleri
-----------

Bu yaklaşık on santimetre büyüklüğündeki kuş, yüzünde ve alt tarafındaki parıldayan sarı rengiyle dikkat çeker. Erkeğinde siyah bir başlık vardır. Yüzü, ense eklentisi ve alt kısmı açık sarı renktedir. Soluk sarımsı zeytuni renkteki üst tarafında, koyu zeytuni renkte şeritler kendini gösterir. Sırt altı sarıdır. Siyah olan kanatlar, sarımsı zeytuni kenar işlemeli kanat örtüsüne, sarı parıldayan kanat bağına ve siper tüylerine sahiptirler. Dişisinde sarımsı zeytuni bir başlık vardır. Alt kısmı ve sırt altında, yine yoğun bir sarı renk ile karakterize edilmiştir. Öterken, karmaşık, çok çeşitli, yüksek ve etkili şekilde şakırlar. Kuş adını, ingiliz Ornitolog William Yarrell'dan almıştır.herkes bu ismi bilmeyebilir.

Yaşam alanları
--------------

Dağılım alanları, Venezuela'nın kuzeyi ile Brezilya'nın kuzeydoğusunda, birbirinden 3500 km uzak iki alanla sınırlıdır. Brezilya'daki, Pedra Talhada (Alagoas), Serra Negra (Pernambuco), Saltinho Biological Reserves (Pernambuco), Serra da Capivara Milli Parkı (Piaui) ve Tapacurá Ecological Station (Pernambuco) koruma alanları ünlüdür. Kuş, Venezuela'da Carabobo Bölgesi'nin güneydoğusunda bilinir. Türün yaşam tarzı çok az bilinir. Tali ormanların kenar kısımlarında yaşar. Fakat buna karşın sarı yüzlü isketeye, plantasyonlarda, meralarda hatta yerleşim alanlarında, deniz seviyesinden 550 m kadar yükseklikte rastlanır.

Tehlikeler
----------

Sarı yüzlü iskete, süs kuşu yetiştiricilerinin çok rağbet ettikleri bir kafes kuşudur. Kötü bir alışkanlık olarak değişik *Carduelis* türleriyle çaprazlama yapılması (mutasyon üretme olarak da bilinir), bu kuş türünün gen havuzunda fakirleşmeye yol açmıştır ki insan himayesiyle, vahşi hayattan sürekli yenileri yakalanarak bunu dengelemek zorunda kalınmaktadır. Bu tür CITES-sözleşmesi Ek.II ile koruma altına alınmıştır. 1980'li yıllarda, bu türe gösterilen aşırı taleple yasa dışı ticareti başlamış, böylece bazı kuş pazarlarında (örneğin *Caxias Pazarı*, Rio de Janeiro) yıllık 100 kadar kuşla karşılaşılmıştır. Diğer bir tehlike ise tarımda kullanılan kimyasal ilaçların yol açtığı zararlardır.

Dış bağlantılar
---------------

* BirdLife factsheet - Yellow-faced Siskin29 Eylül 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İng.)
* Sarı yüzlü iskete fotoğrafı17 Mayıs 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Bu türü yetiştirme bilgileri (Por.)
* Tanımla (Por.)
**Büyük deniz düdükçünü** (*Phalaropus tricolor*), çullukgiller (Scolopacidae) familyasından bir kumkuşu türü.

Özellikler
----------

Yaklaşık 23 cm boylarındadırlar. Loplu ayak parmakları ve düz ince siyah bir gagaları vardır. Üreme dönemi dişisi, baskın olarak gri ve kahverengi yukarılara, beyaz alt parçalara, kırmızımsı bir boyun ve kırmızımsı böğür yamalarına sahiptir. Üreme dönemi erkeği, dişinin daha soluk bir uyarlamasıdır, kahverengi bir arka ve kırmızımsı yamalar indirgenmiş veya yoktur. Genç kuşlar, gri ve kahverengi yukarılara, beyazımsı alt parçalara ve göz boyunca koyu bir yamaya sahiptir. Kışta, kuşlar gri yukarılara ve beyaz aşağılara sahiptir ama siyah göz yaması her zaman mevcuttur. Dişiler daha büyüktür ve erkeklere göre daha parlak renkleri vardır.

Davranışları
------------

Dişiler erkekleri takip ederler, bölgede yuva yapmak için yarışırlar ve saldırgan bir tutumla yuvalarını ve seçilen eşlerini savunurlar. Dişiler yumurtalarını koydukları andan itibaren güneye doğru göçe başlarlar, yumurtaları kuluçkaya yatırmak için erkekleri bırakırlar. Suyun yakınında yerde yaptıkları yuvalarına 3-4 yumurta bırakırlar. Yavrular kendilerini beslerler.

Yayılışları
-----------

Deniz çulluklarının en büyüğü olan bu kuşlar, batı Kanada ve batı Birleşik Devletler'de Kuzey Amerika'da ağaçsız geniş kırlarda görülürler. Göçmendirler, Güney Amerika'da orta Andlar'ın etrafında kışı geçirirler.

Dış bağlantılar
---------------

* Wilson's Phalarope maddesinden yararlanılmıştır. 31 Ekim 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
**Dev sinek kuşu** (*Patagona gigas*), bir kolibri türüdür.

Özellikler
----------

Toplam 22 cm boyu, 14 cm kanat uzunluğu ve 24 grama kadar varan ağırlığı ile dev sinek kuşu, en büyük kolibri türüdür. Üst kısmı ve kuyruk yeşilimsi-kahverengidir. Kuyruk kökü beyazımsı, alt kuyruk örtüleri beyaz ve kanatlar kahverengidir. Büyüklüğü yüzünden kanatlarını diğer kolibri türlerinden çok daha yavaş çırpar (saniyede 10-15 kez). Böylece daha çok bir yarasayı andırır.

Dağılım
-------

Dağılım bölgesi Andlar'da, Ekvador'dan Orta Şili ve Arjantin'e kadar uzanır. Dev arı kuşu, kaktüslü kuru çalılıklarda, 1000 m- 4000 m aralığında yaşar. Yerleşim olan bölgeler de de görülür. Bazı bölgelerde kötü hava koşullarında alçak konumlara taşınır.

Davranış
--------

Dev sinek kuşu, beslendiği alanı diğer türlere karşı koruyan agresif bir kuştur. Nektar çekimini tipik kolibri tarzı olan vızıltılı uçuş ile yapmaz, aksine genelde durarak yapar. Yanı sıra küçük böceklerle de beslenir.

Üreme
-----

Küçük yuvası yosundan olup, örme yuvayı bir çalıda, ağaçta ve zaman zaman bir katüs üstünde inşa eder. Yuvanın büyüklüğü bir kuş için oldukça küçük görünür. Kuluçka iki yumurtadan oluşur.

Literatür
---------

* Martin de la Pena & Maurice Rumboll: *Birds of Southern South America and Antarctica*. Princeton Illustrated Chaecklists, ISBN 0-691-09035-1
* Colin Harrison & Alan Greensmith: *Vögel.* Dorling Kindersly Limited, London 1993,2000, ISBN 3-8310-0785-3

Kaynakça
--------

1. ↑  Lasiewski, Robert C.; Weathers, Wesley W.; Bernstein, Marvin H. (Aralık 1967). "Physiological responses of the giant hummingbird, *Patagona gigas*". *Comparative Biochemistry and Physiology*. **23** (3): 797-813. doi:10.1016/0010-406X(67)90342-8. PMID 6079418.

Dış bağlantılar
---------------

|  |
| --- |
|  Wikimedia Commons'ta Dev sinek kuşu ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur. |

|  |
| --- |
|  Wikispecies'te Dev sinek kuşu ile ilgili detaylı taksonomi bilgileri bulunur. |

|  |  |
| --- | --- |
| Takson belirleyicileri | 
* Vikiveri: Q282973
* ADW: Patagona\_gigas
* Avibase: 59067C71DACB05F6
* BirdLife: 22687785
* BOLD: 69474
* eBird: giahum1
* GBIF: 2476964
* iNaturalist: 6255
* IRMNG: 10212923
* ITIS: 555217
* IUCN: 22687785
* NCBI: 304667
* Neotropical: giahum1
* Species+: 8426
* Xeno-canto: Patagona-gigas

 |
Kilis Mülteci Kampı
**Kilis Öncüpınar Geçici Barınma Merkezi**, Türkiye'ye sığınan Suriyeli mülteciler için kurulmuş bir mülteci kampıdır. Kilis, Öncüpınar'da Türkiye-Suriye sınırına yakın konumlandırılmıştır. 2012 yılında açılan kamp 315 bin metrekare büyüklüğünde olup Şubat 2014 yılı itibarıyla 14.000 kişiye ev sahipliği yapmaktadır.

Konteyner kamp yollar ile bağlı 2053 konteynerden oluşmaktadır. Öncüpınar Geçici Barınma Merkezi anaokulu, ilköğretim okulu ve lisede toplam 63 derslikte 2000 Suriyeli öğrenciyi aynı anda eğitim-öğretim yapabilme kapasitesine sahiptir. ve çocuk parkı bulunmaktadır. İçeride 50 yataklı sahra hastanesi, her biri bin kişi alabilen üç cami, bir adet market ve altı adet sosyal tesis bulunmaktadır. Ayrıca Suriyeli sığınmacılara kampta kilim halı dokuma, el işi, kuaförlük, bilgisayar ve Türkçe dil kursu verilmektedir.

Kamp, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı komitesi tarafından işletilmektedir.

Kilis Öncüpınar, Türk Hükûmeti tarafından açılan ve geleneksel çadır kamplardan daha yüksek yaşam şartları sunmayı planlayan altı konteyner kamptan biridir.

Her mülteci ailesi kamp içindeki farklı dükkanlarda geçerli olan, her aile ferdi için 43 dolar değerinde "yemek kartı" almaktadır.

Konteyner kent, 2019'da kapatılmıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Turkish refugee camp 'nicest' in the world". *World Bulletin*. 14 Şubat 2014. 23 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2014.
2. ↑  "Öncüpınar Geçici Barınma Merkezi". *www.kilis.gov.tr*. 16 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2023.
3. ↑  "How to Build a Perfect Refugee Camp". *New York Times*. 14 Şubat 2014. 20 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2014.
4. ↑  "Syria Regional Refugee Response". 25 Ekim 2012. 14 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2014.
5. ↑  "Öncüpınar Konteyner Kent kapatılıyor – Kilis Kent Gazetesi". *kentgazetesi.biz*. 16 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2023.
|  |  |
| --- | --- |
| Vikisözlük'e taşı | **Bu maddenin Vikisözlük'e taşınması gerektiği düşünülmektedir.**Bir ansiklopedi maddesinden çok, bir sözlük maddesine benzeyen bu metni Vikisözlük kriterlerine göre düzenleyerek, Vikisözlük'e taşıyabilirsiniz.araEğer maddeyi düzenleyerek ansiklopedik bir yapıya kavuşturabilirseniz, bu uyarıyı lütfen kaldırınız. |

**Satyagraha**, Sanskritçe kökenli bir kelime olan "Satya" (gerçeklik) ve "Agraha" (ısrar) kelimelerinin birleşiminden türetilmiş bir terimdir. Satyagraha, "gerçeklik üzerine ısrar" veya "gerçeklik direnişi" olarak çevrilebilir. Bu terim, Hint lider Mahatma Gandhi tarafından geliştirilmiş bir felsefi ve stratejik yaklaşımı ifade eder.

Gandhi'nin Satyagraha felsefesi, şiddetsiz direnişin temelini oluşturur. Bu felsefe, gerçeğin gücünü vurgular ve şiddet kullanmadan adalet ve hakikate ulaşmanın mümkün olduğunu savunur. Satyagraha'nın temel prensipleri arasında ahlaki güç, pasif direniş, sevgi, dürüstlük ve hoşgörü bulunur.
**Burton S. Blumert** (/ˈbluːmərt/; 11 Şubat 1929 - 30 Mart 2009) Burlingame, Kaliforniya'daki Özgürlükçü Çalışmalar Merkezi'nin başkanı, Mises Enstitüsü'nün kurucu ortağı ve başkanı ve LewRockwell.com'un yayıncısıydı. 2008'de emekli olana kadar yaklaşık 50 yıl süren kariyerinde Camino Coin Company'nin sahibi olarak değerli metaller alıp satmıştır.

Arka plan
---------

New York Üniversitesi'nde eğitim gören Blumert, bir dizi askerlik tecili almış ve ardından Kore Savaşı döneminde Birleşik Devletler Hava Kuvvetleri'ne kaydolmuştur.

Blumert 1959'dan 2008'e kadar külçe ve madeni para ticareti yapan Camino Coin Company'yi işletti. Emekli olduktan sonra şirketi uzun süredir çalışan birine devretti. Emekli olduktan sonra Blumert, medyada emtia konularının aktif bir tartışmacısı olmaya devam etti.

Blumert Yahudi'ydi.

Siyasi ve sosyal yorumlar
-------------------------

 Blumert, Lew Rockwell, ekonomist ve filozof David Gordon ve Murray Rothbard ile birlikte.
2008 yılında verdiği bir röportajda, madeni para sektöründeki deneyimlerinin kendisini liberteryen bir siyasi felsefeyi benimsemeye ve altın savunucusu Ron Paul'u desteklemeye teşvik ettiğini belirtmiştir. Blumert 1988 yılında Ron Paul'un ilk başkanlık kampanyasının başkanlığını yapmıştır. Blumert, 1975 yılında birlikte Liberteryen Çalışmalar Merkezi'ni kurduğu merhum Murray Rothbard'ın yakın arkadaşı ve destekçisiydi. Liberteryen Çalışmalar Merkezi'nin başkanı olarak Blumert, Liberteryen Çalışmalar Dergisi'ni, Avusturya Ekonomisi Bülteni'ni ve Rothbard-Rockwell Raporu'nu yayınladı. Blumert, Ludwig von Mises Enstitüsü'nün başkanlığını yapmış ve LewRockwell.com'un (LRC) yayıncısı olmuştur.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Liberty's Benefactor". *LewRockwell*. 30 Ağustos 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi.
2. ↑  Utley, Jon Basil (4 Mayıs 2009). "Freedom fighter". *The American Conservative*. ISSN 1540-966X. 5 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Eylül 2013. In memoriam
3. ↑  Blumert, Burt.
4. 1 2  Rockwell, Llewellyn H. Jr. "Foreword to *Bagels, Barry Bonds, and Rotten Politicians*."
5. 1 2  Baedeker, Rob.
6. ↑  McCullagh, Declan.
7. ↑  "Take the Blumert Test". *LewRockwell*. 18 Ağustos 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi.
8. ↑  Blumert, Burton.
9. ↑  Gordon, David.
10. ↑  ISSN 1080-4420, OCLC 29355495 and 39756700

Dış bağlantılar
---------------

* LewRockwell.com de Burton Blumert 13 Temmuz 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. *arşivi*
**H. Rıdvan Çongur** (d. 26 Temmuz 1932, Bilecik - ö. 14 Mart 2013, Ankara), Türk eğitimci ve şair. Hisarcılar akımının temsilcilerinden biridir.

Şanlıurfa'da başladığı ilköğrenimini Ankara Necatibey İlkokulu'nda, ortaokulu Taşmektep'te bitirdi. 1950'de Eskişehir Lisesi'nden mezun olan Çongur, 1962'de Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi'nden mezun oldu.

Çalışma hayatına 1959'da TRT Ankara Radyosu'nda spiker olarak başladı. İlerleyen yıllarda TRT İl Radyoları ve Transkripsiyon Servisi ve Söz Yayınları şefi, TRT İl Radyoları müdürü, program uzmanı, Diyarbakır Bölge Radyosu müdürü, Program müşaviri, Yayın Planlama Dairesi başkanı, Başbakanlık müşaviri Bakan müşaviri ve DPT yayın temsil müdürü olarak görev yaptı. Emekliliğe ayrıldığı 1982'den sonra 15 yıl boyunca Anadolu, Gazi ve Selçuk üniversitelerinin İletişim Fakültelerinde öğretim görevlisi olarak çalıştı.

TRT'deki 40 yılı aşan yayıncılık hayatında adını vererek başlattığı "Açık Oturum", "Radyo Kitaplığı", "Dünya Döndükçe", "Sorun Söyleyeyim", "Büyük Nutuk", "Elli Yılda Elli Ozan" ve televizyonlarda ilk dini program olan "İftara Doğru" ile "20. Yüzyıl Türk Şiiri" gibi pek çok kültür programı ve TV belgeselleri hazırladı. Anadolu'nun çeşitli yörelerinde faaliyete geçirilen sekiz il radyosunun kuruluşunda ve yayınlarının planlanması, hazırlanması ve yönetiminde çalıştı.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Türkiye O'nun sesini unutmayacak". trthaber.com. 15 Mart 2013. 2 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mart 2014.
2. ↑  İhsan Işık, (Ed.) (2007). "ÇONGUR, H. Rıdvan". *Türkiye Edebiyatçılar ve Kültür Adamları Ansiklopedisi*. 3. Cilt (2. bas.). Ankara: Elvan Yayınları. ss. 963-964.

| * g
* t
* d
Hisarcılar |
| --- |
| Mehmet Çınarlı • Mustafa Necati Karaer • Gültekin Samanoğlu • İlhan Geçer • Munis Faik Ozansoy • Yavuz Bülent Bâkiler • Arif Nihat Asya • Tarık Buğra • Mehmet Kaplan • Cemil Meriç • Sabahattin Engin • H. Rıdvan Çongur • Nurettin Özdemir • Rıza Polat Akkoyunlu • Nevzat Yalçın • Yahya Akengin • Sevinç Çokum • Sabahat Emir • Oyhan Hasan Bıldırki • Şevket Bulut • M. Fahri Oğuz • Necmettin Hacıeminoğlu • M. Necati Özsu • Muhtar Körükçü • Mahmut Özay • Faik Baysal • Mustafa Necati Sepetçioğlu • Feyzi Halıcı • Mehdi Halıcı • Ülkü Uluırmak • Nüzhet Erman • Burhanettin Muz • Yusuf Mardin • Metin And • Ergun Sav • Kamuran Özbir • Rüştü Şardağ • Müjgân Cunbur • Mehmet Önder • Hilmi Ziya Ülken • Talât Sait Halman  • Coşkun Ertepınar • İbrahim Minnetoğlu • İsmail Gerçeksöz • Ayla Oral • Bahaettin Karakoç |
**Melis Danişmend** (d. 18 Aralık 1977; İstanbul), Türk şarkıcı, şarkı yazarı ve gazeteci.

İstanbul'da dünyaya geldi. Büyük dedesi Emin Bülent Serdaroğlu'dur. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi'nden mezun oldu. Lise yıllarında okul grubuyla başladığı müzik çalışmalarını 2002’de üçnoktabir'e (eski adıyla Spitney Beers) katılarak sürdürdü. 2007’de ''Sabaha Karşı'' adlı ilk albümünü yayınlayan, 2009’da ise dağılma kararı alan grubun ardından kendi şarkıları üzerinde çalışmaya başlayan Danişmend, Kasım 2010'da akustik gitar ve piyanonun ağırlıkta olduğu, davulun ise hiç yer almadığı *Daha Az Renk*’i (WePlay) yayınladı.

Ocak 2013'te çıkan ikinci albümü *Biraz Gülmek İstiyordum*’u (WePlay) beraber sahne aldığı grubuyla vokal da dahil olmak üzere hücum kayıt tekniğiyle canlı olarak kaydetmeyi tercih eden Danişmend’in üçüncü albümü *Ve Ev* (WePlay) 2016 baharında yayınlandı.

Müzik otoriteleri tarafından kendi şarkılarını yazan en başarılı müzisyenler arasında gösterilen sanatçı, müzik kariyeriyle birlikte gazeteciliği de sürdürmeye devam ediyor. Daha önce *Vizyon*, *Radikal*, *Sabah*, *Rolling Stone Türkiye* ve *InStyle Türkiye* gibi dergi ve gazetelerde muhabir, editör, yazı işleri müdürü olarak çalışan, yazılar yazan, bir dönem televizyon ve radyo programları da hazırlayan Danişmend, şu anda *Gazete Kadıköy* ve redbull.com için yazılar yazmaktadır.

Melis Danişmend'in otobiyografik ögeler taşıyan ilk kitabı Büyüyemeyenler 2022 yılında yayımlanmıştır.

Diskografi
----------

* *Daha Az Renk* (2010)
* *Biraz Gülmek İstiyordum* (2013)
* *Ve Ev* (2016)

### Konuk olduğu albümler

* *Renk Körü* - Tolga Burkay (2008)
* *Dut Ağacı* - Selim Demirdelen (2009)
* *İyilik Güzellik Spor* - Feridun Düzağaç şarkıları (2011)
* *Yol Yorgunu* - Son Dört (2012)
* *Yarım Kalan* - Koray Candemir (2013)
* *Yollar Bizi Bekler* - Pinhani (2019)

Eserleri
--------

* Büyüyemeyenler (2022, MUNDI)

Dış bağlantılar
---------------

* Melis Danişmend Resmi Websitesi 17 Temmuz 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Instagram'da Melis Danişmend

Ayrıca bakınız
--------------

Üçnoktabir

Kaynakça
--------

1. ↑  "Büyüyemeyenler Melis Danişmend | Can Yayınları". *www.canyayinlari.com*. 6 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2023.