**Cyparissos Stephanos** (Grekçe: Κυπάρισσος Στέφανος, ayrıca *Kyparissos Stefanos* olarak çevrilmiştir; 11 Mayıs 1857 Kea, Yunanistan - 27 Aralık 1917 Atina) desmik sistemler, cebirsel denklemler, cebir ve geometri ile ilgili yaptığı çalışmalarla tanınan Yunan matematikçi.

Hayatı ve Çalışmaları
---------------------

Cyparissos Stefanos, Kea adasında bir öğretmen ailesinde doğdu. Kardeşi Clone Stephanos, Yunanistan'da antropolojinin kurucularından biri olarak kabul edilir. Cyparissos, Syros adasında babasının doğrudan gözetimi altında liseden mezun olduktan sonra Atina Üniversitesi felsefe fakültesinin matematik sınıfına girdi ve burada 1878'de 20 yaşında Matematik Felsefesi alanında doktorasını aldı. Hayatında ve bilimsel faaliyetinde önemli bir rol, Daphne'deki tesadüfi tanıdık, İngiliz matematikçi Thomas Hirst (1830-1892) tarafından oynandı. Hirst, genç Stephanos'ta hemen bir matematik dehası gördü, onu işine devam etmesi için teşvik etti, ona yardım etmeye başladı ve onun akıl hocası oldu.

Doktora derecesini 1878'de Atina Ulusal ve Kapodistrian Üniversitesi'nden aldı.

Stefanos, Jean Darboux, Marie Enmont Jordan, Charles Hermite ile çalıştığı ve *Sur la Theorie des Formes Binaires et sur l'Elimination (On the Theory of Binary Forms and on the Elimination)* teziyle matematik alanında doktorasını aldığı Paris Üniversitesi'nde çalışmalarına devam etti. *Üç dört yüzlü sistem (Sur les systèmes desmiques de trois tétraèdres)* çalışmasında, Yunanca "desmi" (δέσμη - demet) kelimesinden gelen "desmik sistem" terimini tanıttı.

1879'da l'Société Mathématique de France'ın bir üyesi oldu. 1880'lerin başında Paris'te matematik okudu ve çeşitli dergilerde çok sayıda makale yayınladı.

Alman matematikçi Felix Klein, Stefanos'un çalışmalarını klasik kitabı "Yüksek Geometri"ye (4 Boyutlu Uzayda Doğrusal Geometrinin Haritalanması, Uzayda Daireler, Stefanos Pentacycle) dahil etti. Stefanos'un Klein ile işbirliği ve makalelerinin yayınlanması, Klein ve Fransız matematikçiler arasında bir bağlantı kurulmasını sağladı ve genç Yunan matematikçi, bu iki matematik okulundaki konumunu güçlendirdi. 1881'de Paris Bilimler Akademisi'nde "Kürelerin Geometrisi Üzerine" adlı çalışması hakkında bilgi verdi. Akademi'de İngiliz ve Amerikan dergilerinde yayı

Alman matematikçi Felix Klein, Stefanos'un çalışmalarını klasik kitabı "Yüksek Geometri"ye (4 Boyutlu Uzayda Doğrusal Geometrinin Haritalanması, Uzayda Daireler, Stefanos Pentacycle) dahil etti. Stefanos'un Klein ile işbirliği ve makalelerinin yayınlanması, Klein ve Fransız matematikçiler arasında bir bağlantı kurulmasını sağladı ve genç Yunan matematikçi, bu iki matematik okulundaki konumunu güçlendirdi. 1881'de Paris Bilimler Akademisi'nde "Kürelerin Geometrisi Üzerine" adlı çalışması hakkında bilgi verdi. Akademi'de İngiliz ve Amerikan dergilerinde yayınlanan geometri, cebir ve integral hesap problemleri üzerine diğer makaleler takip edildi.

Ioannis Hadzidakis'ten (1844-1921) sonra Stefanos, vektör analizine dikkat eden ikinci Yunan matematikçiydi. 1883'te Alman *Mathematische Annalen* dergisinde Hamilton'un Kuaterniyonları üzerine bir çalışma yayınladı. Stefanos uluslararası kabul gördü, ancak 1884'te Atina'ya dönme arzusunu dile getirdi.

Hirst, Stefanos'a tavsiye mektuplarınlanan geometri, cebir ve integral hesap problemleri üzerine diğer makaleler takip edildi.

Ioannis Hadzidakis'ten (1844-1921) sonra Stefanos, vektör analizine dikkat eden ikinci Yunan matematikçiydi. 1883'te Alman *Mathematische Annalen* dergisinde Hamilton'un Kuaterniyonları üzerine bir çalışma yayınladı. Stefanos uluslararası kabul gördü, ancak 1884'te Atina'ya dönme arzusunu dile getirdi.

Hirst, Stefanos'a tavsiye mektupları verdi, bu da Yunanistan Eğitim Bakanı ve kendi döneminde Fransa'da eğitim gören Başbakan Charilaos Tricoupis'i etkiledi. 1884'te fahri profesör olarak atandı. 1890'da Atina Üniversitesi'nde (National and Kapodistrian University of Athens) düzenli profesör olarak atandı ve daha sonra Atina Politeknik Üniversitesi'nde (Atina Ulusal Teknik Üniversitesi) profesör ve Evelpid Askeri Okulu ve Deniz Akademisi'ne (Yunan Deniz Kuvvetleri Akademisi) öğretmen olarak atandı. Stefanos, akademik ve bilimsel faaliyetlerinin yanı sıra, Tarım Derneği ve bir dizi Kamu Ticaret Okulunun kurucusu, Orman Dostları Derneği ve Yunan El Sanatları Derneği'nin kurucu ortağı, Öğretmenler Derneği'nin organizatörü ve başkanıydı. Ayrıca okul ders kitaplarının gözden geçirilmesi ve orta öğretim müfredatının reformu için komitelerde yer aldı.

Atina Üniversitesi'nin (1837-1937) yüzüncü yıl kutlamaları sırasında Stefanos, "cebirsel denklemleri çözmede son derece zarif, cebirci ve geometri uzmanı" olarak nitelendirildi.

1897'de Zürih'te, 1900'de Paris'te, 1904'te Heidelberg'de, 1908'de Roma'da ve 1912'de Cambridge'de (İngiltere) Uluslararası Matematikçiler Kongresi'nde davetli konuşmacı olarak yer aldı.

Çalışmaları onun uluslararası alanda tanınmasına ve sonuç olarak Avrupa ve Amerika'daki hemen hemen tüm matematiksel bilim topluluklarının bir üyesi olmasına vesile oldu.

Stefanos, 26-27 Aralık 1917 gecesi öldü.

Seçilmiş Yayınları
------------------

* "Sur les systèmes desmiques de trois tétraèdres". *Bulletin des Sciences Mathématiques et Astronomiques*. **3** (1). 1879. ss. 424-456. 30 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Aralık 2020.
* "Sur une configuration remarquable de cercles dans l'espace". *Comptes Rendus*. Cilt 93. 1881. ss. 578-580.
* "Sur une extension du calcul des substitutions linéaires". *Journal de Mathématiques Pures et Appliquées*. 1900. ss. 73-128. 1 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Aralık 2020.
* "Sur les forces donnant lieu à des trajectories coniques". *Crelle's Journal*. Cilt 131. 1906. ss. 136-151. 3 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Aralık 2020.

Ayrıca bakınız
--------------

* Yunan matematikçiler listesi

Notlar
------

1. ↑  "Βιογραφία" (PDF). 11 Haziran 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Eylül 2015.
2. ↑  Maria Georgiadou. Constantin Carathéodory: Mathematics and Politics in Turbulent Times. s. 446.
3. ↑  "État de la S.M.F. au commencement de l'année 1916" (PDF). *Bulletin de la Société Mathématique de France*. tome 44. 1916. 19 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 12 Aralık 2020.
4. ↑  "Stephanos, Cyparissos". *Catalogue of Scientific Papers: 3rd ser. 1874–1883*. ss. 491-492. 24 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Aralık 2020.
5. ↑  Encyclopedia "2002", cilt. 18, s. 369, 1984'te yayınlandı.
6. ↑  Εκατονταετηρίς 1837—1937, σελ. 24
7. ↑  "Αφιέρωμα - Κυπάρισσος Στέφανος (1857-1917)" (PDF). *K. Karatheodori Arkadaşlar Derneği Gazetesi*. 1 Şubat 2010. ss. 2-4. 11 Haziran 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2016.

Kaynakça
--------

* Cajori, Florian (1999), *A History of Mathematics*, New York: Chelsea, ISBN 978-0-8284-0203-3, 13 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 12 Aralık 2020
* "ΚΥΠΑΡΙΣΣΟΣ ΣΤΕΦΑΝΟΣ (1857 – 1917)" (PDF) (Yunanca). s. 2. 11 Haziran 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Biyografisi

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 117273023
* ISNI: 0000 0000 2014 2066
* SUDOC: 182240150
* VIAF: 3244224
* WorldCat: viaf-3244224

 |