**Narendra Damodardas Modi**, (Gujarati dili: નરેન્દ્ર દામોદરદાસ મોદી d. 17 Eylül 1950), 2014 Hint genel seçimlerinde belirleyici bir zafer ile Bharatiya Janata Partisi (BJP) lideri olduktan sonra Hindistan Başbakanı olan Hint bir siyasetçi. Lok Sabha'nın üyesi olup Varanasi ve Vadodara seçmenleri arasından seçilmiştir. Gucerat Eyaletinin 14. başbakanıdır.

Yaşamı
------

Narendra Modi, 17 Eylül 1950'de Mumbai (bugünkü Gucerat) eyaletinin Vadnagar şehrinde doğmuştur. Modi, altı kardeşin üçüncüsüdür. Babası tren istasyonun da çay satıcısıdır. Lise eğitimini 1967'de Vadnagar'da tamamlamıştır. Daha sonra açıktan Delhi Üniversitesi Siyaset Bilimini okumuştur. 1978'de 3. sınıftayken mezun olmuştur ve açıktan okurken bir tren istasyonunun kantininde çalışmıştır. Gucarat Üniversitesinde uzaktan Siyaset Biliminde yüksek lisans yaparak 1983'te mezun olmuştur.

Modi, 8 yaşındayken Rashtriya Swayamsevak Sangh ile tanışmıştır. İlerleyen yıllarda 17 veya 18 yaşlarındayken evlenmiştir. Ancak eşi onu daha sonra terk etmiştir. Ama yine de boşanmamışlardır.

Modi, vejetaryendir.

Siyasi Yaşamı
-------------

Haziran 1975'te dönemin başbakanı İndira Gandhi olağanüstü hal ilan etti. Muhaliflerin birçoğu hapse atıldı. Modi, Gucarat'taki muhalefeti koordine eden RSS komitesi olan "Gujarat Lok Sangharsh Samiti"nin genel sekreteri olmuştur.

1985'te RSS Modi'yi BJP'ye atamıştır. Modi, daha sonra parti içinde yükselmiştir. 1990'da Ulusal Seçim Komitesi üyesi olmuştur. 1992'de Ahmedabad'da okul açmak istemiş ama BJP Gucerat Milletvekili Shankersinh Vaghela ile sorun yaşamıştır. Bu yüzden siyasete ara vermiştir. Daha sonra geri dönüp 1995'te BJP Ulusal sekreteri olmuştur.

Gucerat Başkanlığı
------------------

2001 yılında dönemin Gucerat başbakanı Keshubhai Patel sağlık durumunun kötüleşmesi üzerine yapılan seçimde Modi Gucerat başbakanı seçilmiştir. 7 Ekim 2001'den 22 Mayıs 2014'e kadar Gucerat başbakanlığı yapmıştır.

Başbakanlık
-----------

7 Nisan - 12 Mayıs 2014 ayları arasında 9 aşamada yapılan başbakanlık seçimlerinde Modi, %31 oy alarak başbakan olmuştur. Rakibi Rahul Gandhi ise % 19.31 oy almıştır.

### Ekonomik Politika

Modi'nin başbakanlığında ekonomiyi özelleştirip liberalleştirmiştir. Modi, yabancı yatırım politikalarına izin vererek savunma ve ulaşım gibi birçok sektörün yabancı yatırımların kontrolü altına girmesine izin vermiştir.

2019' da ki BRICS liderleri. Soldan sağa Çin devlet başkanı Şi Cinping, Rusya Devlet başkanı Vladimir Putin, Brezilya devlet başkanı Jair Bolsonaro ve Güney Afrika devlet başkanı Cyril Ramaphosa. 
Yoksulluğu azaltmak için oluşturulan oluşturulan fonlar Modi döneminde azaltılmıştır.

Modi, Eylül 2014'te ülkeyi küresel üretim merkezi haline getirmek amacıyla yabancı şirketleri Hindistan'da üretim yapmaya teşvik etmek amacıyla ''India Make'' adlı bir girişim başlattı. Parlamento'daki muhalif vekillere rağmen ''India Make'', Parlamento'da seçilmiştir.

Modi, Make in India programının açılışında.
### Sağlık ve Sanitasyon

Modi, başbakanlığın ilk yıllarında sağlık harcamalarını azaltmıştır. Modi, 2015'te hükümetin sağlık harcamalarını kısıtlayan ama özel sağlık kuruluşlarının harcamalarını arttırmaya dayalı politika olan Yeni Sağlık Politikası (NHP)'yi başlatmıştır.

### Dış Politika

Dış Politika, Modi'nin seçim kampanyasında küçük rol oynamıştır. Önceki kongre hükümeti gibi ekonomiyi, güvenliği ve bölgesel ilişkilerle ilgilenmeye başlamıştır. Make in India ve Dijital Hindistan gibi programlarla yabancı ülkelerden Hindistan ekonomisine yatırımcı çekmeye çalışmıştır. Modi; İran, B.A.E ve Suudi Arabistan gibi ülkelerle ilişkileri geliştirmeye çalışmıştır.

Modi, dönemin A.B.D başkanı Donald Trump ile Hindistan' ın Ahmedabad şehrinde ki Namaste Trump mitingindeler.
Modi'nin başbakanlığında Hindistan-A.B.D İlişkileri gelişmiştir. Modi başbakan olduktan sonra dönemin A.B.D başkanı Barack Obama Modi'yi telefonda tebrik etmiştir. Modi, sonraki başkan Trump döneminde de olumlu ilişkiye sahip olmuşlardır.

### Savunma Politikası

Modi döneminde Hindista'nın askeri harcamaları düzenli bir süreklilik içerisinde artmıştır. Askeri bütçenin önemli bir kısmı personellere ayrılmıştır. Modi seçim dönemlerinde Pakistana karşı sert olacağını söylemiş, Pakistan'ı terör ihracatçısı olarak nitelendirmiştir.

Başbakan Modi A.B.D' nin başkenti Washington' da Dörtlü liderle birlikte.
2021 Aralık'ta Modi, askeri-teknik anlamda iş birliği sağlamak için Rusya devlet başkanı Vladimir Putin ile bir anlaşma imzalamıştır. Modi, Rusya'dan S-400 satın alarak Rusya ile ilişkileri güçlendirmiştir.Buna rağmen 2022'de Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinde tarafsız kalmıştır. Hindistan, Ganga Operasyonu girişimiyle Ukrayna'daki 19.000'den fazla Hint vatandaşı Hindistan'a getirtilmiştir.

Rusya Devlet Başkanı Putinle Modi Yeni Delhi' de ki 21. Hindistan-Rusya Yıllık Zirvesi'ndeki buluşması.

Kaynakça
--------

1. ↑  "India's Modi on course to become prime minister". *Reuters*. 15 Mayıs 2014. 26 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2014.
2. ↑  "Modi wins India's election with a landslide, early results show". *Reuters*. 16 Mayıs 2014. 26 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2014.
3. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 17 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mayıs 2014.

| Siyasi görevi |
| --- |
| Önce gelenKeshubhai Patel | **Gucerat Başbakanı**2001–2014 | Sonra gelenAnandiben Patel |
| Önce gelenManmohan Singh | **Hindistan Başbakanı**2014–günümüz | **Görevde** |
|
| **Planlama Komisyonu Başkanı**2014–günümüz |

| * g
* t
* d
Hindistan başbakanları |
| --- |
| 
* Cevahirlal Nehru
* Gulzarilal Nanda
* Lal Bahadur Shastri
* İndira Gandhi
* Morarji Desai
* Choudhary Charan Singh
* Rajiv Gandhi
* Vishwanath Pratap Singh
* Chandra Shekhar
* P.V. Narasimha Rao
* Atal Bihari Vajpayee
* H.D. Deve Gowda
* Inder Kumar Gujral
* Manmohan Singh
* Narendra Modi

 |  |

| * g
* t
* d
G20 liderleri |
| --- |
| 
* Amerika Birleşik Devletleri Biden
* Almanya Scholz
* Arjantin Milei
* Afrika Birliği Assoumani / Faki
* Avustralya Albanese
* Birleşik Krallık Sunak
* Brezilya Lula
* Çin Şi
* Endonezya Widodo
* Fransa Macron
* Güney Afrika Cumhuriyeti Ramaphosa
* Güney Kore Yoon
* Hindistan Modi
* İtalya Meloni
* Japonya Kishida
* Kanada Trudeau
* Meksika Obrador
* Rusya Putin
* Suudi Arabistan Selman
* Türkiye Erdoğan

 |

| * g
* t
* d
Mevcut hükûmet başkanları |
| --- |
| Afrika | 
* Angola Lourenço
* Benin Talon
* Botsvana Masisi
* Burkina Faso Tambèla\*
* Burundi Ndayishimiye
* Cezayir Larbaoui
* Cibuti Muhammed
* Çad Masra
* Ekvator Ginesi Mbasogo
* Eritre Afewerki
* Esvatini Dlamini
* Etiyopya Ahmed
* Fas Ahnuş
* Fildişi Sahili Ouattara
* Gabon Sima\*
* Gambiya Barrow
* Gana Akufo-Addo
* Gine Oury\*
* Gine-Bissau Duarte de Barros
* Güney Afrika Cumhuriyeti Ramaphosa
* Güney Sudan Mayardit
* Kamerun Ngute
* Kenya Ruto
* Komorlar Assoumani
* Kongo Cumhuriyeti Makosso
* Kongo Demokratik Cumhuriyeti Tuluka
* Liberya Boakai
* Libya Dibeybe
* Lesotho Matekane
* Madagaskar Ntsay
* Malavi Chakwera
* Mali Goïta\*
* Mauritius Jugnauth
* Mısır Madbuli
* Moritanya Veled Bilal
* Mozambik Nyusi
* Namibya Kuugongelwa
* Nijer Zeine\*
* Nijerya Tinubu
* Orta Afrika Cumhuriyeti Touadéra
* Ruanda Kagame
* Sahra Demokratik Arap Cumhuriyeti *Bayoun*
* São Tomé ve Príncipe Trovoada
* Senegal Faye
* Seyşeller Ramkalawan
* Sierra Leone Bio
* Somali Barre
* Somaliland *Abdi*
* Sudan Hüseyin\*
* Tanzanya Suluhu
* Togo Gnassingbé
* Tunus Said
* Uganda Museveni
* Yeşil Burun Adaları Correia e Silva
* Zambiya Hichilema
* Zimbabve Mnangagwa

 |
| Asya | 
* Afganistan Ahund
* Bahreyn el-Halife
* Bangladeş Hasina
* Bhutan Tobgay
* Birleşik Arap Emirlikleri el-Mektum
* Brunei Bolkiah
* Çin Li
* Doğu Timor Gusmão
* Endonezya Widodo
* Filipinler *Marcos*
* Filistin Devleti *Mustafa*
* Güney Kore Yon
* Hindistan Modi
* Irak es-Sudani
* İran Reisi
* İsrail Netanyahu
* Japonya Kişida
* Kamboçya Hun
* Katar es-Sani
* Kazakistan Bektenov
* Kırgızistan Caparov
* Kuveyt es-Sabah
* Kuzey Kore Kim
* Laos Siphandone
* Lübnan Mikati
* Maldivler Muizzu
* Malezya İbrahim
* Moğolistan Oyun-Erdene
* Myanmar Min Aung Hlaing\*
* Nepal Dahal
* Özbekistan Mirziyoyev
* Pakistan Şerif
* Singapur Lee
* Sri Lanka Gunawardena
* Suriye Arnus
* Suudi Arabistan bin Selman
* Tacikistan Rahman
* Tayland Thavisin
* Tayvan *Chen*
* Türkmenistan Berdimuhammedov
* Umman bin Tarık
* Ürdün el-Hasavneh
* Vietnam Phạm
* Yemen bin Mübarek

 |
| Avrupa | 
* Abhazya *Ankvab*
* Almanya Scholz
* Arnavutluk Rama
* Andorra Espot
* Avusturya Nehammer
* Azerbaycan Esedov
* Belarus Halouçanka
* Belçika De Croo
* Birleşik Krallık Sunak
* Bosna-Hersek Krišto
* Bulgaristan Glavçev\*
* Çekya Fiala
* Danimarka Frederiksen
* Ermenistan Paşinyan
* Estonya Kallas
* Finlandiya Orpo
* Fransa Attal
* Güney Osetya *Dzhussoev*
* Gürcistan Kobahidze
* Hollanda Rutte
* Hırvatistan Plenković
* İrlanda Harris
* İspanya Sánchez
* İsveç Kristersson
* İsviçre Amherd, Keller-Sutter, Parmelin, Cassis, Rösti, Baume-Schneider ve Jans
* İtalya Meloni
* İzlanda Jakobsdóttir
* Karadağ Spajić
* Kıbrıs Cumhuriyeti Hristodulidis
* Kosova *Kurti*
* Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti *Üstel*
* Kuzey Makedonya Caferi
* Letonya Siliņa
* Lihtenştayn Risch
* Litvanya Šimonytė
* Lüksemburg Frieden
* Macaristan Orbán
* Malta Abela
* Moldova Recean
* Monako Dartout
* Norveç Støre
* Polonya Tusk
* Portekiz Montenegro
* Romanya Ciucă
* Rusya Mişustin
* San Marino Rossi ve Gasperoni
* Sırbistan Dačić\*
* Slovakya Fico
* Slovenya Golob
* Transdinyester Rozenberg
* Türkiye Erdoğan
* Ukrayna Şmıhal
* Vatikan Vérgez Alzaga
* Yunanistan Miçotakis

 |
| Güney Amerika | 
* Bolivya Arce
* Brezilya Silva
* Guyana Ali
* Kolombiya Petro
* Paraguay Peña
* Peru Boluarte
* Surinam Santokhi
* Şili Boric
* Uruguay Lacalle Pou
* Venezuela Maduro

 |
| Kuzey Amerika | 
* Amerika Birleşik Devletleri Biden
* Antigua ve Barbuda Browne
* Arjantin Milei
* Bahamalar Davis
* Barbados Mottley
* Belize Briceño
* Dominik Cumhuriyeti Abinader
* Dominika Skerrit
* Ekvador Noboa
* El Salvador Guevara\*
* Grenada Mitchell
* Guatemala Arévalo
* Haiti Henry\*
* Honduras Castro
* Kosta Rika Robles
* Jamaika Holness
* Küba Marrero Cruz
* Kanada Trudeau
* Meksika López Obrador
* Nikaragua Ortega
* Panama Cortizo
* Saint Kitts ve Nevis Drew
* Saint Lucia Pierre
* Saint Vincent ve Grenadinler Gonsalves
* Trinidad ve Tobago Rowley

 |
| Okyanusya | 
* Avustralya Albanese
* Cook Adaları Brown
* Fiji Rabuka
* Kiribati Maamau
* Marshall Adaları Heine
* Mikronezya Federal Devletleri Simina
* Nauru Adeang
* Niue Tagelagi
* Palau Whipps
* Papua Yeni Gine Marape
* Samoa Mata'afa
* Solomon Adaları Sogavare
* Tonga Sovaleni
* Tuvalu Teo
* Vanuatu Salwai
* Yeni Zelanda Luxon

 |
| \* = Geçici veya vekaleten görev yapanlar  *İtalik* = Makamı tartışmalı |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 1523345889619
* BNF: cb17856964q (data)
* CANTIC: a20254040
* CiNii: DA17504268
* GND: 138922926
* ISNI: 0000 0000 7887 7372
* KulturNav: 3ec0e0f4-81fe-487b-812f-9a70c37b40dc
* LCCN: no2002016337
* LNB: 000105994
* MusicBrainz: c70fe252-9f6a-4082-b447-22c66e52b571
* NARA: 179022424
* NCL: 004550789
* NDL: 001268203
* NKC: jo20191049682
* NLA: 61392339
* NLI: 987007573253405171
* NSK: 000740489
* NTA: 393581837
* RSL: 000149304
* SUDOC: 144692430
* Trove: 1822284
* VIAF: 95532763
* WorldCat: lccn-no2002016337

 |