**Beijing–Guangzhou demiryolu** veya **Jingguang demiryolu** (Basitleştirilmiş Çince: 京广铁路; Geleneksel Çince: 京廣鐵路; pinyin: *Jīngguǎng tiělù*), ana demiryolu kuzeydeki Beijing ile güneydeki Guangzhou'yu birbirine bağlar. Bu çift hatlı elektrikli hattın toplam uzunluğu 2.324 kilometre (1.444 mil) ve kuzey, orta ve güney Çin boyunca beş eyaleti kapsar. Hat, her bir eyaletin başkentinden geçer: Shijiazhuang (Hebei), Zhengzhou (Henan), Wuhan (Hubei), Çangşa (Hunan) ve Guangzhou (Guangdong). Hattın iki garı, Pekin Batı Garı ve Guangzhou Garı'dır.

Güzergâhındaki çok sayıda büyük ve orta ölçekli şehir nedeniyle bu demiryolu, 2020 aralığı itibarıyla Çin'deki en önemli geleneksel demiryolu hattı olarak bilinir.

Tarihçe
-------

Jinghan demiryolunun orijinal güney terminali olan Hankou'daki Dazhimen İstasyonu
Jingguang demiryolu aslen iki bağımsız şirketti: kuzeyde Beijing'den Hankou'ya Pekin-Hankou demiryolu ve güneyde Wuchang'dan Guangzhou'ya Guangdong-Hankou demiryolu. Hankou ve Wuchang, 1927'de şimdiki Wuhan şehrinin bir parçası haline gelen Yangtze Nehri'nin iki yakasındaki şehirlerdi.

1.215-kilometre (755 mi) uzunluğundaki Pekin-Hankou demiryolu (Jinghan demiryolu) 1897 ve 1906 yılları arasında inşa edildi. İmtiyaz başlangıçta Fransız yatırımcılar tarafından desteklenen bir Belçikalı şirkete verildi. Güzergâhı Çin kontrolüne sokmaya yönelik güçlü bir istek, demiryolunu geri almak için gereken finansmanı güvence altına almak için Bank of Communications'ın kurulmasına yol açtı. 1909'da demiryolunun başarılı bir şekilde geri alınması, Cumhuriyet'in başlarında güçlü bir siyasi güç haline gelen Communications Clique'nin prestijini artırdı.

Guangdong–Hakou demiryolu (Yuehan demiryolu) inşaatı 1900'de başladı ve yavaş ilerledi. İmtiyaz başlangıçta American China Development Company'ne verildi ancak Belçikalılar imtiyaz kontrol hissesi satın aldıklarında diplomatik bir kriz çıktı. İmtiyaz, Fransız-Belçika çıkarlarının tüm Beijing-Guangdong rotasını kontrol etmesini önlemek için 1904'te iptal edildi. Guangzhou–Sanshui şube hattı 1904'te tamamlandı. Daha sonra Çangşa–Zhuzhou bölümü 1911'de tamamlandı, ardından 1916'da Guangzhou–Shaoguan bölümü ve 1918'de de Wuchang-Çangşa bölümü tamamlandı. Zhuzhou ve Shaoguan arasındaki son bölümdeki çalışmalar 1929'da başladı ancak 1936'ya kadar tamamlanmadı.

7 Şubat 1923'te Pekin-Vuhan Demiryolu İşçileri derneğinin işçileri, işçi haklarının iyileştirilmesi ve savaş ağalarının baskısını protesto etmek için büyük bir grev başlattı. Shi Yang ve Lin Xiangqian tarafından düzenlenen grev, Çin Komünist Partisi tarafından işçi seferberliğinin erken bir örneğiydi.

Başlıca istasyonlar
-------------------

Pekin, Fengtai Bölgesindeki Huaishuling'de yolcu trenini çeken SS8 lokomotifi.
Kuzeyden güneye:

| km | İstasyon | Metro bağlantıları | İl / Belediye |
| --- | --- | --- | --- |
| 0,000 | Pekin Batı | Pekin metrosu, Hat 7 (Pekin Metrosu), Hat 9 (Pekin Metrosu) | Pekin |
| 0,000 | Beijing Fengtai tren istasyonu | Pekin metrosu, Hat 10 (Pekin Metrosu), |
| 0,135 | Baoding |  | Hebei |
| 0,270 | Shijiazhuang | Shijiazhuang Metrosu, Hat 2 (Shijiazhuang Metrosu), Hat 3 (Shijiazhuang Metrosu) |
| 0,431 | Handan |  |
| 0,598 | Xinxiang |  | Henan |
| 0,678 | Zhengzhou | Zhengzhou Metrosu, Hat 1 (Zhengzhou Metrosu) |
| 0,818 | Luohe |  |
| 0,980 | Xinyang |  |
| 1,000 | Hankou | Wuhan Metrosu, Hat 2 (Wuhan Metrosu) | Hubei |
| 1,214 | Wuchang | Wuhan Metrosu, Hat 4 (Wuhan Metrosu), Hat 7 (Wuhan Metrosu) |
| 1,440 | Yueyang |  | Hunan |
| 1,587 | Changsha | Changsha metrosu, Hat 2 (Changsha Metrosu), Hat 3 (Changsha Metrosu) |
| 1,639 | Zhuzhou |  |
| 1,773 | Hengyang |  |
| 2,073 | Shaoguan Doğu |  | Guangdong |
| 2,294 | Guangzhou Garı | Guangzhou metrosu, Hat 2 (Guangzhou Metrosu), Hat 5 (Guangzhou Metrosu) |

Hizmet
------

1957'de inşa edilen Wuhan Yangtze Nehri Köprüsü, Pekin-Hankou demiryolu ile Guangzhou-Wuchang demiryolu'nu birbirine bağlayarak Jingguang demiryolunu oluşturdu.
Halen, Beijing-Kowloon "Jingjiu" aktarmalı tren bu hat üzerinde çalışmaktadır. 2003'ten önce bu trene Beijing'de sınır kontrolleri kurulmadan önce, Kowloon'a giden kompartımanları steril hale getirerek ara durakları yalnızca Guangzhou Doğu Garı'nda bağlanan ayrı vagonlarda iç hat yolcuları için kullanılabilir hale getiren yol üzerindeki duraklarda binildi.

Paralel hatlar
--------------

1996 yılında tamamlanan Beijing-Kowloon demiryolu, Beijing'i İnci Nehri Deltası ile bağlayan başka bir "geleneksel" demiryoludur. Çoğunlukla beijing-Guangzhou demiryolunun doğusundaki 100-300 kilometre (60-190 mil) bir koridorda çalışır.

Beijing–Guangzhou hızlı treni orijinal demiryoluyla aynı büyük şehirlerden geçer, yerleşim alanlarından kaçınan ve daha büyük eğri yarıçapı daha yüksek hızlara ve biraz daha kısa toplam uzunluğa imkan verir. Hat üzerindeki çoğu şehirde, yüksek hızlı trenler, orijinal hattın hizmet verdiği eski istasyonlardan çok farklı, amaca yönelik olarak inşa edilmiş istasyonlarda durur. Yüksek hızlı demiryolunun Wuhan–Guangzhou bölümü 2009'da, Beijing-Wuhan bölümü 2012'de açıldı.

Beijing-Guangzhou yüksek hızlı demiryolunun ardışık bölümleri faaliyete geçtiğinde, demiryolu yetkilileri yolcu trafiğinin çoğunu asıl demiryolundan yeni yüksek hızlı hatta kaydırdı. Bu, asıl rota üzerinden taşınan yük hacminin miktarını da artırdı. Örneğin ön tahminlere göre Beijing-Guangzhou yüksek hızlı demiryolunun tamamı açıldıktan sonra, Beijing–Guangzhou demiryolunun kuzey yarısının (iki ana yük istasyonu yani Pekin'in Fengtai Batı Tren İstasyonu ve Wuhan Kuzey Tren İstasyonu arasındaki) yıllık yük kapasitesi 20 milyon ton artacaktır.

Kazalar
-------

29 Haziran 2009'da Chenzhou istasyonunda iki yolcu treni çarpıştı, üç kişi öldü ve 63 kişi yaralandı.

Ayrıca bakınız
--------------

* Çin'deki demiryollarının listesi
* Çin Halk Cumhuriyeti'nde demiryolu taşımacılığı

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4  京广铁路. *Tieliu.com.cn* (Çince). 8 Ocak 2007. 7 Nisan 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi.
2. 1 2  Lee, En-han (1977). *China's Quest for Railway Autonomy, 1904-1911: A Study of the Chinese Railway-Rights Recovery Movement*. Singapore University Press.
3. ↑  *The Directory & Chronicle for China, Japan, Corea, Indo-China, Straits Settlements, Malay States, Siam, Netherlands India, Borneo, the Philippines, &c. for the Year 1912*. The Hongkong Daily Press Office. 1912. s. 1026. Work upon the branch line from Canton to Samshui (about 30 miles) commenced in December, 1902, and a length of ten miles, as far as Fatshan, was opened on November 15, 1903. The line was extended to Samshui the following year.
4. ↑  "Canton–Hankow Railway". *The Sydney Morning Herald*. 9 Haziran 1936. English newspapers announce that the last rail has been laid of the railway link between Hankow and Canton.
5. ↑  "Anniversaries of important events -- Feb. 7 Great Strike"
6. ↑  Hung, Wing-tat; Brunello, Lara; Bunker, Jonathan, *Critical Issues of High Speed Rail Development in China* (PDF), s. 4 [*ölü/kırık bağlantı*]
7. ↑  京广高铁座位分四档 武汉赴京最低约500多元22 Ocak 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Seats on Beijing–Guangzhou high-speed railway will come in four classes; lowest Wuhan to Beijing fare around 500 yuan), 2012-12-15 (Çince)
8. ↑  "Three killed in passenger train collision in C China". Xinhua News Agency. 28 Temmuz 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2009.