Karadeniz Bölgesi'nin yeryüzü şekilleri
**Karadeniz Bölgesi**, ismini Karadeniz'den alan, Sakarya Ovası'nın doğusundan Gürcistan sınırına kadar uzanan Türkiye'nin yedi coğrafi bölgesinden biridir. Gürcistan, Doğu Anadolu Bölgesi, İç Anadolu Bölgesi, Marmara Bölgesi ve adını aldığı deniz ile komşudur. Türkiye'deki bölgeler arasında büyüklük bakımından üçüncü sırada yer almaktadır, ayrıca doğu batı genişliği ve yerel saat farkı en fazla olan bölgedir. Karadeniz Bölgesi’nin en büyük ve gelişmiş şehirleri sırasıyla 1.371.274 nüfusuyla Samsun, ardından Trabzon ve Ordu'dur.

Orta Karadeniz; Batı ve Doğu Karadeniz bölümünden daha düz olduğu için burada nüfus dağınık olarak serpilmiştir. Batı ve özellikle Doğu Karadeniz bölümünde ise engebe ve yükselti fazla olduğundan dolayı nüfus toplu olarak dağılmıştır.

Bölümleri
---------

### Batı Karadeniz Bölümü

**Batı Karadeniz Bölümü**, Karadeniz Bölgesi'nin üç bölümünden, en batıda olanıdır. Kızılırmak deltasının batı kenarından başlayıp Adapazarı ve Bilecik'in doğusuna kadar uzanır. Bölüm genel olarak dağlıktır.

Orman ürünleri ve ormancılık önemli gelir kaynağıdır. Bolu ve Düzce çevresinde çok sayıda kereste fabrikası bulunmaktadır. Zonguldak çevresi maden çıkarımı, Ereğli-Karabük çevresi maden işletmeleri ile Türkiye ekonomisine önemli katkıda bulunur. Batı Karadeniz'in en önemli katkısı ise maden çıkarma ve işleme alanındadır. Bölgenin önemli şehirlerinden birisi olan Karabük de giderek gelişimini sürdürmektedir.

Özellikle son yıllarda Batı Karadeniz bölgesinin en önemli gelir kaynaklarından biri turizmdir. Bölgedeki Amasra, Kastamonu, Safranbolu, Ereğli, Eskipazar ve Bolu gibi turistik merkezler yerli ve yabancı turistlere alternatif turizm hizmetleri sunarak ekonomiye önemli katkı sağlamaktadır. Eskipazar'da Hadrinapolis antik kenti bulunmaktadır. Yağış miktarı 1500-1600 milimetre arasındadır.

### Orta Karadeniz Bölümü

**Orta Karadeniz Bölümü**, Karadeniz Bölgesi'nin orta bölümüdür. Melet Çayı'ndan Sinop'un doğusuna kadar uzanır. Doğu Karadeniz Bölümü'ne göre güneye daha fazla sokularak Tokat ve Çorum illerinin büyük bölümleri ile Amasya ilinin tamamını içine alır.

Yer şekilleri Doğu ve Batı Karadeniz'e oranla daha sadedir. Dağların yükseltisi azalmış ve dağlar içeriye çekilmiş durumdadır. Bunun sonucunda tarım alanları ve ulaşım çok gelişmiştir. 

Orta Karadeniz, Doğu Karadeniz'e nazaran en az yağış alan, kıyı ile iç kesim arasında farklılığın en az olduğu bölümdür. Yine de yağış boldur ve yağışlar her mevsime dengeli olarak dağıldığından kurak mevsim yoktur. Türkiye ekonomisine katkısı daha çok tarım alanındadır. Yağış miktarı 1000 milimetreye kadar çıkmaktadır. Dağları kıyıya paralel uzanır. Başlıca dağları Canik Dağları, Akdağ ve Kocadağ'dır.

Bu bölümde tarım alanları daha çoktur. Yeşilırmak, Kızılırmak ve Kelkit Çayı'nın aşağı kesimleri buradadır. Kızılırmağın denize döküldüğü kesimde Bafra, Yeşilırmak'ın denize döküldüğü kesimde Çarşamba delta ovalarını oluşturmuşlardır. Ayrıca iç kesimlerde Suluova, Niksar, Erbaa, Zile ve Merzifon ovaları yer alır. Bu bölümde yağışlar doğu bölümüne göre daha azdır. Çünkü buradaki dağlar, doğudakiler kadar yüksek değildir. Denize etkisi iç kesimlere kadar sokulabilmektedir. Bu durum, kıyı ile iç kesimler arasındaki iklim farklılıklarının belirgin olmamasına neden olmuştur.

### Doğu Karadeniz Bölümü

**Doğu Karadeniz Bölümü**, Karadeniz Bölgesi'nin en dağlık, en fazla yağış alan, bulutlanmanın ve nem oranının en fazla olduğu bölümdür.

Bölgede en çok balıkçılık ve tarım yapılan bölümdür ve halk geçimini balıkçılık ve tarımdan kazanır. Ayrıca Karadeniz Bölgesi'nin en çok çay, fındık ve mısır yetiştirilen bölümüdür. Ulaşımın en zor, engebeli ve en çok göç veren bölümüdür. Tarım alanı kıyı şeridi boyunca dardır. Bölgenin engebeli olmasından dolayı makineleşme azdır.

Rize, Artvin, Trabzon, Giresun, Ordu, Gümüşhane ve Bayburt önemli yerleşim merkezidir. Türkiye'de yaylacılık merkezi olan alpin çayırlıkların en güzel örnekleri Doğu Karadeniz Bölümü'nde, özellikle Rize çevresinde görülür. Ayder, Anzer, Çağırankaya yaylaları bunlara örnektir. Yıllık yağış oranı 2500 milimetreye kadar ulaşır.

Bölgede eski adı "Şerah" olan bir krater gölü Uzungöl bulunur. Uzungöl yaklaşık 1000 metre uzunluğu, 500 metre eni ve ortalama 15 metre derinliğe sahip bir dağ gölüdür. Ormanlar arasında yer alan gölde alabalık yetiştirilir. Of'a olan uzaklığı yaklaşık 38 kilometredir ve Of'dan dolmuşlar bulunmaktadır. Yolun büyük kısmı asfalttır.

Kıyı ile iç kesimler arasında iklim ve bitki örtüsü birbirinden tamamen farklıdır. Kıyı şeridinde tipik Karadeniz iklimi hüküm sürer. İç kesimlerde ise rakım ile doğru orantılı olarak nemli karasal iklim ve hatta mikro ölçekte tundra iklimi görülmekte, hava sıcaklığı -40 °C derecelere kadar düşebilmektedir.[*daha iyi kaynak gerekli*]

Doğu Karadeniz Bölümü'nde işletilen en önemli yer altı zenginliği, Artvin yakınlarındaki Murgul'da bulunan bakır madenidir. Türkiye'de üretilen bakırın büyük bir kısmı bu bölümdeki yataklardan elde edilir. Çıkarılan bakır cevheri Murgul ve Samsun'daki fabrikalarda işlenir.

Trabzon'daki Atatürk Köşkü, Giresun Kalesi, Doğu Karadeniz'deki tek ada olan mitolojik Giresun Adası (*Aretias*), Kümbet Yaylası ve Bektaş Yaylası, Maçka'daki Sümela Manastırı, Ordu Çambaşı Yaylası ve Boztepe ve her yıl düzenlenen yayla şenlikleri bölümün önemli turizm değerleridir.

Doğu Karadeniz bölümü yaylaları ile dünyaya ismini duyurmuş bir destinasyonda yer alır. Bu bölgede Ayder yaylası, Pokut yaylası, Sal yaylası, Sis Dağı yaylası, Borçka Karagöl yaylası, Anzer yaylası, Kiraz yaylası, Kafkasör yaylası ve Perşembe yaylası her yıl yüz binlerce yerli ve yabancı turiste ev sahipliği yapar. Doğu Karadeniz'in yaylaları yüksek rakımı ve tertemiz havası ile Türkiye'nin en dikkat çekici yerlerindendir.

Akarsu ve gölleri
-----------------

Akarsu açısından Türkiye'nin en zengin bölgelerinden birisi olup, Karadeniz Bölgesi'nden çıkan sular Karadeniz'e dökülmektedir. Türkiye'nin en uzun nehri Kızılırmak, bölgenin Orta Karadeniz bölümü kıyısında denize dökülmektedir. Orta Karadeniz bölümünün bir diğer önemli akarsuyu da Samsun ilinin Çarşamba ilçesinden Karadeniz'e dökülen Yeşilırmak'tır. Sakarya Nehri de Marmara Bölgesi sınırları içinde denize dökülmektedir.

Çoruh Nehri, dünyanın en hızlı akan nehirlerinden biridir ve Artvin ilinin en büyük akarsuyudur. Bu illerdeki hemen hemen bütün çay ve dereler Çoruh’un kollarını oluştururlar.

Kaynağını Mescid Dağı'nın batı yüzünden alır. Önce batı doğrultusunda akıp Bayburt ve İspir’den geçtikten sonra bir yay çizerek, Yusufeli'nin Yokuşlu köyü önünde Artvin il sınırlarına girer. Yusufeli, Artvin ve Borçka’nın içerisinden geçtikten sonra Borçka’nın Muratlı kasabasından geçerek burada il ve ülke sınırlarını terk eder ve Batum’da Karadeniz’e dökülür. Toplam uzunluğu 376 km'dir. Doğu Karadeniz bölgesindeki en önemli akarsulardan biri de Kelkit Çayıdır. Uzunluğu 320 km olan Kelkit Çayı, Sivas'ın Karadeniz bölgesindeki Akıncılar, Suşehri, Gölova, Koyulhisar ilçeleri ile, Giresun'un Şebinkarahisar, Alucra ve Çamoluk ilçelerinden geçerek Orta Karadeniz bölgesine ulaşarak vadiler aracılığı ile Karadeniz'e dökülür.

Karadeniz Bölgesi sınırları içinde birçok doğal ve yapay göl vardır. Başlıca doğal göller Yeniçağa, Efteni ve Abant gölleridir.

Karagöl, Şavşat ilçe merkezinin 48 km kuzeyinde yer almaktadır. Sahara Yaylası ise ilçe merkezine 17 km uzaklıktadır.

Başlıca yapay göller Sarıyar, Çamlıdere ve Gökçekaya baraj gölleri ile Tortum, Sera, Yedigöller ve Zinav gölleridir. Giresun’un Dereli ilçesinde bulunan Mavi Göl masmavi rengiyle görenleri kendisine hayran bırakır. Ordu'nun Ulubey ilçesi Ohtamış köyünde bulunan Ohtamış Şelalesi 30 metre yüksekliğiyle Karadeniz'in en büyük şelalesidir. Bunlar dışında Karadeniz Bölgesi'nde fındık, çay, kivi gibi besinler çok üretilir. Bu da ülke ekonomisine katkıda bulunmaktadır. Fındık, sahil şeridi boyunca yetiştirilir. Yağ oranı ve besin değerleri açısından dünyanın en kaliteli fındığı Giresun ilinde yetiştirilir.

Türkiye'nin kuzeyinde, Sakarya’nın doğusundan Gürcistan’a kadar Karadeniz’e paralel olarak bir şerit gibi uzanır.

### Yüzölçümü

Gerçek alanı olan 122.121 km² ile Türkiye topraklarının %18’ini kaplar. Bölge doğu ve batı doğrultusunda 1400 km, kuzey ve güney doğrultusunda 100–200 km ile bir şeride benzer.

### Millî parklar

Bölgedeki millî parklar; Kastamonu ve Bartın sınırları içinde kalan Küre Dağları Millî Parkı, Trabzon ilindeki Altındere Millî Parkı, Kastamonu ili ile Çankırı ili sınırları içerisinde yer alan Ilgaz Dağı Millî Parkı, Bolu ilinin Zonguldak iline komşu olduğu kesimde kurulan Yedigöller Millî Parkı ve büyük bir bölümü Rize ili Çamlıhemşin ilçesi, küçük bir bölümü de Artvin ili Yusufeli ilçesi sınırları içinde kalan Kaçkar Dağları Millî Parkı'dır. 51.500 hektarlık bir alanı kaplayan Kaçkar Dağları, 1994 yılında millî park ilan edilmiştir. Türkiye'deki 48 Millî Park alanından birisi olan Hatila Vadisi Millî Parkı sahası, merkez ilçe sınırları içerisindedir, Hatila Vadisi'ndeki Hatila Deresi ve birçok yan derelerini içerir. Karagöl Sahara Millî Parkı, Türkiye'deki 48 Millî Park alanından birisidir ve Artvin'in Şavşat ilçesi sınırları içerisinde yer almakta olup iki ayrı sahadan oluşur: Bunlar Karagöl ve Sahara Yaylası'dır.

İklimi ve bitki örtüsü
----------------------

Kıyıda yıl boyu yağışlı ve ılıman Karadeniz iklimi görülür. Bu iklimin oluşmasının sebebi; Karadeniz'den gelen nemli hava kütlelerinin kıyıya paralel uzanan Kuzey Anadolu dağ yamaçlarına bol yağış bırakmasıdır. Türkiye'nin en yağışlı bölgesi olan Karadeniz'de yağışlar bir mevsimde yoğunlaşmamış, yıl geneline yayılmıştır. Karadeniz Bölgesi'nde yaz kuraklığı ve orman yangınları yaşanmaz. Nemlilik ve bulutlanmanın fazla olması nedeniyle yıllık ve günlük sıcaklık farkları en az bu bölgededir. Dağlar kıyıya paralel uzandığından, dağların gerisinde kalan iç kesimleri deniz etkisi altına alamamış ve iklim karasallaşmıştır ve kuraklaşmıştır. İç kesimlerde, rakım ile doğru orantılı olarak karasal iklim (Dsb), nemli karasal iklim (Dfb) ve mikro ölçekte tundra (ET) iklimi görülmektedir.[*daha iyi kaynak gerekli*] Bununla birlikte Orta Karadeniz bölümünde yükseltinin az olması, Kızılırmak ve Yeşilırmak Vadileri'nin varlığı, bu bölümde denizel etkinin vadi tabanlarından iç kesimleri sokulmasına sebep olur.

Bölgenin doğal bitki örtüsü, kıyılarda nemlilik ve yağışın fazla olması sebebi ile geniş yapraklı gür ormanlardan oluşur. Türkiye ormanlarının %25'ini barındırır ve sahip olduğu ormanlar bakımından Türkiye'nin en çok orman olan bölgesidir.

Ulaşım
------

Eskiden deniz yolundan başka ulaşım olanağı olmayan Karadeniz Bölgesi, günümüzde ulaşım olanağı açısından gelişmiş bir düzeydedir. Birçok iskelesi de bulunan bölgenin başlıca limanları Zonguldak, Samsun ve Trabzon kentlerindedir. Zonguldak ve Samsun limanları birer demiryolu hattıyla Anadolu'nun iç kesimlerine bağlanır. Karadeniz kıyı yolu, bölgenin kıyı kesiminde yer alan birçok kenti birbirine bağlar. Bu yolun en doğusunda yer alan Sarp Sınır Kapısı, Türkiye ile Gürcistan arasındadır. Amasya, Trabzon, Ordu-Giresun, Tokat, Samsun, Zonguldak, Sinop, Rize-Artvin ve Kastamonu'da havaalanları vardır.

İller
-----

İl merkezleri temel alındığında, Karadeniz Bölgesi sınırları içinde yer alan 18 ili şunlardır:

* Amasya
* Artvin
* Bartın
* Bayburt
* Bolu
* Çorum (Sungurlu ve Uğurludağ ilçeleri hariç. Bu ilçeler İç Anadolu’dadır.)
* Düzce
* Gümüşhane
* Giresun
* Karabük
* Kastamonu
* Ordu
* Rize
* Samsun
* Sinop
* Tokat (Sulusaray, Artova ve Yeşilyurt ilçeleri hariç. Bu ilçeler İç Anadolu’dadır.)
* Trabzon
* Zonguldak
* Ankara'nın Çamlıdere ve Kızılcahamam ilçeleri
* Erzincan'ın Refahiye ve Otlukbeli ilçeleri
* Sakarya'nın Kocaali ve Taraklı ilçeleri
* Bilecik'in İnhisar, Yenipazar ve Gölpazarı ilçeleri
* Sivas'ın Koyulhisar, Doğanşar, Suşehri, Akıncılar ve Gölova ilçeleri
* Erzurum'un İspir, Pazaryolu, Olur, Narman, Tortum ve Uzundere ilçeleri
* Yozgat'ın Aydıncık ve Kadışehri ilçeleri
* Çankırı'nın Atkaracalar, Bayramören, Çerkeş ve Ilgaz ilçeleri
* Ardahan'ın Kuzey ve Batı Bölgeleri

Ayrıca bakınız
--------------

* Türkiye'nin coğrafi bölgeleri
* Karadeniz fıkraları

Kaynakça
--------

1. ↑  "Türkiye'nin Nüfus Haritası". *icisleri.gov.tr*. 26 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Aralık 2023.
2. ↑  TÜİK[*ölü/kırık bağlantı*]
3. 1 2  "File:Koppen-Geiger Map TUR present.svg - Wikipedia". *commons.wikimedia.org* (İngilizce). 29 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Aralık 2020.
4. ↑  "Bölgeler ve İller". *www.tck.org.tr*. Türk Coğrafya Kurumu. 30 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2020.

| * g
* t
* d
Türkiye'nin coğrafi bölgeleri |
| --- |
| Akdeniz | 
* Adana Bölümü
* Antalya Bölümü

 |
| Doğu Anadolu | 
* Erzurum-Kars Bölümü
* Hakkâri Bölümü
* Yukarı Fırat Bölümü
* Yukarı Murat-Van Bölümü

 |
| Ege | 
* Ege Bölümü
* İç Batı Anadolu Bölümü

 |
| Güneydoğu Anadolu | 
* Dicle Bölümü
* Orta Fırat Bölümü

 |
| İç Anadolu | 
* Konya Bölümü
* Orta Kızılırmak Bölümü
* Yukarı Kızılırmak Bölümü
* Yukarı Sakarya Bölümü

 |
| Karadeniz | 
* Batı Karadeniz Bölümü
* Orta Karadeniz Bölümü
* Doğu Karadeniz Bölümü

 |
| Marmara | 
* Çatalca-Kocaeli Bölümü
* Ergene Bölümü
* Güney Marmara Bölümü
* Yıldız Bölümü

 |

| * g
* t
* d
Türkiye'deki barajlar |
| --- |
| 

| Akdeniz Bölgesi |
| --- |
| 
* Adatepe Barajı
* Alakır Barajı
* Aslantaş Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Ayvalı Barajı
* Bademli Barajı
* Belkaya Barajı
* Berdan Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Berke Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Çatalan Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Çavdır Barajı
* Çayboğazı Barajı
* Dim Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Gezende Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Kadıncık I hidroelektrik santrali
* Kalecik Barajı, Osmaniye
* Karacaören-1 Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Karacaören-2 Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Karaçal Barajı
* Karamanlı Barajı
* Kartalkaya Barajı
* Kılavuzlu Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Kızılsu Barajı
* Korkuteli Barajı
* Kozan Barajı
* Kozağacı Barajı
* Manavgat Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Mehmetli Barajı
* Menzelet Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Nergizlik Barajı
* Onaç-1 Barajı
* Onaç-2 Barajı
* Oymapınar Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Seyhan Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Sır Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Sorgun Barajı
* Sücüllü Barajı
* Tahtaköprü Barajı
* Uluborlu Barajı
* Yapraklı Barajı
* Yarseli Barajı
* Yayladağı Barajı

 |

 |
| 

| Ege Bölgesi |
| --- |
| 
* Adıgüzel Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Adnan Menderes Barajı
* Afşar Barajı
* Akdeğirmen Barajı
* Akgedik Barajı
* Akköprü Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Aktaş Barajı
* Alaçatı Barajı
* Ataköy Barajı
* Bademli Barajı
* Bağyurdu Barajı
* Balçova Barajı
* Başçayır Barajı
* Bayır Barajı
* Beşkarış Barajı
* Beydağ Barajı
* Bozköy Barajı
* Buldan Barajı
* Cindere Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Çaltıkoru Barajı
* Çamavlu Barajı
* Çamtepe Barajı
* Çandarlı Barajı
* Çatak Barajı
* Çavdarhisar Barajı
* Çıtak Barajı
* Adnan Menderes Barajı
* Demirköprü Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Doğanpınar Barajı
* Emiralem Barajı
* Enne Barajı
* Ergenli Barajı
* Eskioba Barajı
* Eşen 1 Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Eşen 2 Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Geyik Barajı
* Gökçeburun Barajı
* Gökpınar Barajı
* Gördes Barajı
* Gümüldür Barajı
* Güneşli Barajı
* Güvendik Barajı
* Güzelhisar Barajı
* Haliller Barajı
* Hamzabali Barajı
* Işıklı Gölü Barajı
* İkizdere Barajı
* İsabeyli Barajı
* Karacahayıt Barajı
* Karacasu Barajı
* Karaçam Barajı
* Karakızlar Barajı
* Karalar Barajı
* Karareis Barajı
* Katrancı Barajı
* Kavakdere Barajı
* Kayaboğazı Barajı
* Koyunlar Barajı
* Kemer Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Kestel Barajı
* Kureyşler Barajı
* Küçükler Barajı
* Madra Barajı
* Marmara Gölü
* Marmaris Barajı
* Mordoğan Barajı
* Mumcular Barajı
* Örenler Barajı
* Özdere Barajı
* Rahmanlar Barajı
* Salman Barajı
* Seferihisar Barajı
* Selevir Barajı
* Sevişler Barajı
* Seyitler Barajı
* Söğüt Barajı
* Süleymanlı Barajı
* Tahtalı Barajı
* Topçam Barajı, Aydın
* Ürkmez Barajı
* Yaylakavak Barajı
* Yenidere Barajı
* Yenişehir Barajı
* Yortanlı Barajı
* Zeytinova Barajı

 |

 |
| 

| Doğu Anadolu Bölgesi |
| --- |
| 
* Alpaslan-1 Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Arpaçay Barajı
* Başköy Barajı
* Bayburt Barajı
* Boztepe Barajı, Malatya
* Cip Barajı
* Çamgazi Barajı
* Çat Barajı
* Çıldır Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Demirdöven Barajı
* Dilimli Barajı
* Erzincan Barajı
* Gayt Barajı
* Gülbahar Barajı
* Kalecik Barajı, Elazığ
* Kapıkaya Barajı
* Keban Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Kığı Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Koçköprü Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Kuzgun Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Medik Barajı
* Morgedik Barajı
* Narman Şehitler Barajı
* Özlüce Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Palandöken Barajı
* Patnos Barajı
* Pazaryolu Barajı
* Polat Barajı
* Sarımehmet Barajı
* Sultansuyu Barajı
* Sürgü Barajı
* Tercan Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Uzunçayır Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Yazıcı Barajı
* Yoncalı Barajı
* Zernek Barajı ve Hidroelektrik Santrali

 |

 |
| 

| Güneydoğu Anadolu Bölgesi |
| --- |
| 
* Alkumru Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Atatürk Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Batman Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Birecik Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Devegeçidi Barajı
* Dicle Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Dumluca Barajı
* Garzan Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Göksu Barajı
* Hacıhıdır Barajı
* Hancağız Barajı
* Ilısu Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Karakaya Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Karkamış Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Kayacık Barajı
* Kralkızı Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Seve Barajı
* Silvan Barajı ve Hidroelektrik Santrali

 |

 |
| 

| İç Anadolu Bölgesi |
| --- |
| 
* 4 Eylül Barajı
* Ağcaşar Barajı
* Akhasan Barajı
* Akkaya Barajı
* Akköy Barajı
* Akyar Barajı
* Altınapa Barajı
* Altunhisar Barajı
* Apa Barajı
* Asartepe Barajı
* Aşağı Karaören Barajı
* Ayhanlar Barajı
* Ayrancı Barajı
* Bahçelik Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Bayındır Barajı
* Beylikova Barajı
* Bozkır Barajı
* Çamlıdere Barajı
* Çamlıgöze Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Çatören Barajı
* Çoğun Barajı
* Çubuk-1 Barajı
* Çubuk-2 Barajı
* Damsa Barajı
* Deliçay Barajı
* Derebucak Barajı
* Doyduk Barajı
* Düzağaç Akdeğirmen Barajı
* Eğrekkaya Barajı
* Ermenek Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Eşmekaya Barajı
* Gazibey Barajı
* Gebere Barajı
* Gelingüllü Barajı
* Gödet Barajı
* Gökçekaya Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Gölova Barajı
* Güldürcek Barajı
* Gümüşler Barajı
* Gürsöğüt Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Hirfanlı Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* İbrala Barajı
* İmranlı Barajı
* İvriz Barajı
* Kapulukaya Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Karacalar Barajı
* Karaova Barajı
* Kargı Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Kaymaz Barajı
* Kesikköprü Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Kılıçkaya Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Kovalı Barajı
* Kunduzlar Barajı
* Kurtboğazı Barajı
* Kuzfındık Barajı
* Kültepe Barajı
* Maksutlu Barajı
* Mamasın Barajı
* May Barajı
* Mursal Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Murtaza Barajı
* Musaözü Barajı
* Porsuk Barajı
* Pusat-Özen Barajı
* Sarımsaklı Barajı
* Sarıoğlan Barajı
* Sarıyar Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Sıddıklı Barajı
* Sille Barajı
* Süreyyabey Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Tatlarin Barajı
* Uzunlu Barajı
* Yahyasaray Barajı
* Yapıaltın Barajı
* Yenice Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Yeşilburç Barajı
* Yamula Barajı ve Hidroelektrik Santrali

 |

 |
| 

| Marmara Bölgesi |
| --- |
| 
* Alibey Barajı
* Altınyazı Barajı
* Armağan Barajı
* Atikhisar Barajı
* Ayvacık Barajı
* Babasultan Barajı
* Bakacak Barajı
* Bayramdere Barajı
* Bayramiç Barajı
* Boğazköy Barajı
* Büyükçekmece Barajı
* Büyükorhan Barajı
* Çakmak Barajı, Edirne
* Çamköy Barajı
* Çaygören Barajı
* Çınarcık Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Çokal Barajı
* Darıdere Barajı
* Darlık Barajı
* Demirtaş Barajı
* Doğancı-1 Barajı
* Elmalı-2 Barajı
* Gökçe Barajı
* Gökçeada Barajı
* Gölbaşı Barajı
* Gönen Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Günyurdu Barajı
* Hamzadere Barajı
* Hasanağa Barajı
* Havran Barajı
* İkizcetepeler Barajı
* Kadıköy Barajı
* Karaidemir Barajı
* Kayalıköy Barajı
* Kırklareli Barajı
* Kızıldamlar Barajı
* Kirazdere Barajı
* Koyuntepe Barajı
* Manyas Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Nilüfer Barajı
* Ömerli Barajı
* Sarıbeyler Barajı
* Sazlıdere Barajı
* Sultanköy Barajı
* Süloğlu Barajı
* Taşoluk Barajı
* Tayfur Barajı
* Terkos Barajı
* Umurbey Barajı

 |

 |
| 

| Karadeniz Bölgesi |
| --- |
| 
* Alaca Barajı
* Almus Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Alpu Barajı
* Altınkaya Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Artvin Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Ataköy Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Atasu Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Belpınar Barajı
* Beyler Barajı
* Bezirgan Barajı
* Borçka Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Boztepe Barajı, Tokat
* Çakmak Barajı, Samsun
* Çatak Barajı
* Çorum Barajı
* Demirözü Barajı
* Derbent Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Deriner Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Derinöz Barajı
* Dodurga Barajı
* Erfelek Barajı
* Germeçtepe Barajı
* Gölköy Barajı
* Gülüç Barajı
* Güzelce Barajı
* Hasan Uğurlu Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Hasanlar Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Hatap Barajı
* Karaçomak Barajı
* Karadere Barajı
* Kızılcapınar Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Kirazlıköprü Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Koçhisar Barajı
* Koruluk Barajı
* Kozlu Barajı
* Köprübaşı Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Köse Barajı
* Kulaksızlar Barajı
* Kürtün Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Melen Barajı
* Muratlı Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Obruk Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Ondokuzmayıs Barajı
* Saraydüzü Barajı
* Sarayözü Barajı
* Suat Uğurlu Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Topçam Barajı ve Hidroelektrik Santrali, Ordu
* Tortum Barajı
* Torul Barajı ve Hidroelektrik Santrali
* Uluköy Barajı
* Vezirköprü Barajı
* Yedikır Barajı
* Yenihayat Barajı

 |

 |
| 
* İllere göre barajlar
* Hidroelektrik santralleri

 |