Bu madde meslek olarak oyunculuk hakkındadır.  Diğer anlamları için Oyuncu (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Charlie Chaplin'in yönettiği ilk uzun metrajlı film olan 1921 yapımı *The Kid (Yumurcak)* için hazırlanan tanıtım fotoğrafı. Senaryosu da Chaplin'e ait olan filmde aktöre çocuk oyuncu Jackie Coogan eşlik etti.
**Oyuncu** (**aktör** veya **aktris**), dramatik bir yapımda rol alan ve sinema, televizyon, tiyatro veya radyoda bir karakteri canlandıran sanatçı. Aktör kelimesi Antik Yunancadaki ὑποκριτής *(hypokrites)* kelimesinden gelmektedir. Bu kelime, "oynayan, canlandıran kişi" anlamına gelir ve bu yüzden "aktör" kelimesi de oyunculuk yapan kişiyi temsil eder.

Terminoloji
-----------

Oxford İngilizce Sözlüğü, "aktör" kelimesinin İngilizcede her iki cinsiyet için de kullanılabileceğini ifade eder. *Aktris* kadına özgü bir kelime olduğundan, bazı feministler tarafından cinsiyetçi bir kelime olduğu iddia edilmiştir. Bu nedenle, *aktör* kelimesi modern İngilizcede hem erkek hem de kadın oyuncuları karşılayacak şekilde yeniden ortaya çıktı, ancak *aktris* kelimesi ödül törenlerinde kadın oyunculara verilen ödüllerde kullanıldı ve hâlâ genel kullanımda yaygındır.

Geçmiş
------

Oyunculuk MÖ 534 yılına dayanır. Yunan oyuncu Thespis, *Theatre Dionysus* sahnesinde, bir oyunda ilk kez konuşan oyuncu oldu. Thespis'in anısına, oyunculara *Thespians* adı verildi. Öte yandan, bir tiyatro efsanesine dayanılarak tiyatrolarda meydana gelen afetlerden onun ruhani müdahalesi sorumlu tutulur.

Oyunculuk, Orta Çağ başlarında onurlu bir meslek değildir. Tiyatro toplulukları genellikle güvensizlikle karşılanırdı. Avrupa'nın bazı bölgelerinde, aktörler Hristiyan mezarı alamazlardı. Ancak bu olumsuz tutum, 19 ve 20. yüzyıllarda büyük ölçüde değişti ve oyunculuk onurlu bir meslek ve bir sanat hâline geldi.

Stanislavski'nin kuramı
-----------------------

Konstantin Stanislavski tarafından 19. yüzyılın sonlarında Moskova Sanat Tiyatrosu'nda geliştirilen bu oyunculuk kuramı, 1930'lu yıllarda Group Theatre (New York) tarafından popülerleştirildi. Daha sonra 40'lı ve 50'li yıllarda Actors Studio'da Lee Strasberg tarafından geliştirildi. Bu kuramda oyuncunun, ruh durumunu yaratıcı konuma getirmesi ve bunu istemli bir şekilde oluşturması amaçlanır. Kurama göre, oyuncunun o anda oynadığına gerçekmişçesine inanması gerekmektedir. Oyuncu rolüne hazırlanırken, anılarından bir kaynak olarak faydalanabilir ancak, yalnızca bu duygularla değil, oynadığı rolün çevresini, koşullarını iyice araştırarak bunların hepsinin üzerine, kendi düş gücünü de koyup rolüne hazırlanmalıdır.

Kaynakça
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Oyuncu*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Oyuncu*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

1. ↑  "Actor: Job description and activities". Prospects UK. 2 Şubat 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2009.
2. ↑  *Hypokrites* (related to word for hypocrite) also means, less often, "to answer" the tragic chorus. See Weimann (1978, 2).
3. ↑  This is true whether the character than an actor plays is based on a real person or a fictional one, even themselves (when the actor is 'playing themselves,' as in some forms of experimental performance art, or, more commonly, as in John Malkovich's performance in the film *Being John Malkovich*); to act is to create a character in performance: "The dramatic world can be extended to include the 'author', the 'audience' and even the 'theatre'; but these remain 'possible' surrogates, not the 'actual' referents as such" (Elam 1980, 110).
4. ↑  dictionary.com *actor 21 Ağustos 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.* retrieved 13 November 2007
5. ↑  Linden, Sheri (18 Ocak 2009). "From actor to actress and back again". *Entertainment*. Los Angeles Times. 14 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2009.
6. ↑  *The Cambridge history of American theatre*. Cambridge, U.K.: Cambridge University Press. 1998. ss. 449-450. ISBN 978-0-521-65179-0.
7. ↑  Hornby, Richard (4 Mayıs 1987). "Where the Gurus of Method Acting Part". The New York Times. 8 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mart 2009.

| * g
* t
* d
Tiyatro terimleri |
| --- |
| 
* Adaptasyon
* Aktör
* Aktrist
* Bale
* Dekor
* Diyalog
* Doğaçlama
* Dram
* Dublaj
* Dublör
* Entrik unsur
* Epizot
* Fars
* Figüran
* Jest
* Kabare
* Kanto
* Koro
* Kulis
* Kurgu
* Meddah
* Melodram
* Mizansen
* Monolog
* Opera
* Operet
* Orta oyunu
* Pandomim
* Rejisör
* Replik
* Revü
* Rol
* Sahne
* Skeç
* Suflör
* Tulûat
* Vodvil

 |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX524522
* BNF: cb133184428 (data)
* GND: 4052154-0
* LCCN: sh85000744
* NARA: 10637120
* NDL: 00562827
* NKC: ph117199
* NLI: 987007293849605171

 |