**Kırım Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti** veya **Kırım ÖSSC,** (Kırım Tatarcası: Qırım Muhtar Sotsialist Sovet Cumhuriyeti; Rusça: Крымская Автономная Советская Социалистическая Республика - *Krımskaya Avtonomnaya Sovetskaya Socialistiçeskaya Respublika*) Kırım Yarımadası'nda Rusya SFSC'ne bağlı olarak kurulan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'dir. Cumhuriyetin başkenti Akmescit (Simferopol). Resmi dilleri Kırım Tatarcası ve Rusça'dır.

1938 yılı itibarıyla Kırım rayonlarının etnik farklılıklara göre dağılımı.  
Açık mavi: Kırım Tatarları  
Pembe: Ruslar  
Turuncu: Almanlar  
Mavi: Yahudiler  
Sarı: Ukraynalılar

Tarihi
------

### 1921 - 1945

Kırım ÖSSC, 18 Ekim 1921 tarihinde kurulmuştur. Nüfusunu başta Kırım Tatarları olmak üzere Ruslar, Ukraynalılar, Yunanlar ve Karaylar oluşturmuştur. Kırım Tatarlarının bir kısmı II. Dünya Savaşı'nda Nazi Almanyası ile işbirliği içerisinde oldukları için 1944 yılında Kırım Tatarı nüfusunun çoğu Orta Asya ülkelerine sürülmüştür. Sürgüne gönderilen Kırım Tatarlarının sayısı 300 bine varmıştır. Ayrıca ekonomik, kültürel ve dinî hayatları üzerindeki baskılardan bunalan bir kısım Tatarlar da kurtuluşu göç etmekte bulmuşlardır. Göçe zorlanan Kırım Tatarlarına 1967 yılında anayasal hakları yeniden verilmiş fakat Sovyetler Birliği'nin son günlerine kadar yurtlarına geri dönmelerine izin verilmemiştir.

30 Haziran 1945 tarihinde Rusya SFSC'ye bağlı Kırım ÖSSC kaldırılarak Kırım topraklarında *Kırım Oblastı* kurulmuştur.

19 Şubat 1954 tarihinde, Sovyetler Birliği Yüksek Sovyeti Prezidyumu Kırım Oblastını Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'nden çıkarılarak Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlanmasına karar verdi. Bu değişikliğin gerekçesi olarak Ukrayna'nın Rus hakimiyetine girişinin 300.
yıldönümü gösterilmiştir.

### 1991 - 1992

Kırım Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin kısa süreli ikinci bir dönemi oldu. 20 Ocak 1991'deki Kırım egemenlik referandumu sonrasında Ukrayna SSC'ne bağlı bir özerk cumhuriyet hâlini aldı. Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından Ukrayna bağımsızlığını elde ettiğinde, Kırım yine özerk bir cumhuriyet olarak yeni kurulan Ukrayna'nın bir parçası olarak isim değişikliğiyle devam etti.

Ayrıca bakınız
--------------

* Sovyetler Birliği'nde Kırım Tatarları
* Kırım Özerk Cumhuriyeti

Kaynakça
--------

1. ↑  History 4 Nisan 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. **(İngilizce)**. blacksea-crimea.com.
2. ↑  Subtelny, Orest (2000). *Ukraine: A History* (İngilizce). Toronto Üniversitesi Yayınları. s. 483. ISBN 0-8020-8390-0.
3. 1 2  "Kirim'ın Rusya Federasyonu'na Bağlanmasinin Rusya'ya Komşu Ülkelere Olasi Etkileri" (PDF). *Akademik Bakış Dergisi*, *51*. İktisat ve Girişimcilik Üniversitesi, Türk Dünyası Kırgız – Türk Sosyal Bilimler Enstitüsü. Eylül 2015. ISSN 1694-528X. 23 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2021.
4. ↑  "Kırım, 62 yıl önce Ukrayna'ya bağlandı". Kırım Haber Ajansı. 19 Şubat 2016. 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2019.
5. ↑  "The Transfer of Crimea to Ukraine" (İngilizce). International Committee for Crimea. Temmuz 2005. 9 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Eylül 2008.
6. ↑  "Day in history – 20 January" (Rusça). RİA Novosti. 8 Ocak 2006. 30 Eylül 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ağustos 2007.

| * g
* t
* d
  Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin özerk cumhuriyetleri |
| --- |
| Sovyetler Birliği |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|     | 
1918-1924 Türkistan
1918-1941 Volga German
1919-1990 Başkurdistan
1920-1925 Kırgız
1920-1990 Tataristan
1921-1990 Acara
1921-1945 Kırım
1921-1991 Dağıstan
1921-1924 Dağ
 | 
1921-1990 Nahçıvan
1922-1991 Yakut
1923-1990 Buryat1
1923-1940 Karelya
1924-1940 Moldova
1924-1929 Tacikistan
1925-1992 Çuvaşistan
1925-1936 Kazak
1926-1936 Kırgız
 | 
1931-1996 Abhazya
1932-1992 Karakalpakistan
1934-1990 Mordovya
1934-1991 Udmurtya
1935-1943 Kalmukya
1936-1944 Çeçenya-İnguşya
1936-1944 Kabardey-Balkarya
1936-1990 Komi
1936-1990 Mari
 | 
1936-1993 Kuzey Osetya
1944-1957 Kabardiya
1956-1991 Karelya
1957-1990 Çeçenya-İnguşya
1957-1991 Kabardey-Balkarya
1958-1991 Kalmukya
1961-1990 Tuva
1990-1992 Gorno-Altay
1991-1992 Kırım
 |

 |

 | Sovyetler Birliği arması |
| 1 1958'e kadar "Buryat–Moğol". |