**Adolf Burger** (12 Ağustos 1917; Kakaslomnic (*aka* Nagy-Lomnicz, Almanca: Großlomnitz, Slovakça: Veľká Lomnica), Szepes Vilayeti, Macar Krallığı, Avusturya-Macaristan İmparatorluğu - 6 Aralık 2016), Bernhard Operasyonuna katılan, Holokost'tan kurtulan, bir Slovak Yahudisi, tipograf, anı yazarı. Büyük ölçüde anılarına dayalı, Kalpazanlar adlı film, 2007 En İyi Yabancı Dilde Film Altın Küre Ödülü'nü kazandı.

Veľká Lomnica'da bir Yahudi ailenin çocuğu olarak doğmuştur. Adolf dört yaşındayken Babası öldü. Sonra annesi, dört kardeş ve iki dedesi ile beraber Poprad'ın yakınındaki kasabaya taşındı. Ondört yaşındayken yerel bir yazıcı olarak çıraklık yaptı. Annesi II. Dünya Savaşı'nın başında, Yahudi karşıtı yasaların girmesinden sonra Slovakya'da Yahudi olmayan bir Hristiyan ile ikinci evliliğini yaptı.

1938 yılında Bratislava'da bir matbaa bir işini aldı. II. Dünya Savaşı sırasında, 1942 yılında Alman toplama kamplarına Slovakya'daki Yahudi vatandaşlarının sınırdışı işlemleri başlamadan önce ülke ekonomisi için vazgeçilmez becerileri olan biri olarak hükûmet-destekli programlar biri oldu. Direnç üyelerinin talebi üzerine, sürgün için planlanan Yahudiler için sahte vaftiz sertifikalarını yazdırmaya başladı. Bu sertifikalarda doğumdan itibaren Roma Katolik olmuş, ya da İkinci Dünya Savaşı öncesi yani vaftiz ettiğini belirtti.

Burger'in içinde bulunduğu aktiviteler tespit edilmiştir. Bu yüzden eşi Gizela ile evlendikten yedi ay sonra, 11 Ağustos 1942 tarihinde tutuklandı. Tutuklanmasının ardından, eşi Gizela ile Auschwitz toplama kampına sürüldü ve sonraki yılda eşi bu kampta öldürüldü. Yeni gelenler seçim rampalarında çalışmalara atandılar.

Nisan 1944 Sachsenhausen Toplama Kampına transfer edilerek, Bernhard Operasyonuna seçildi ve sonunda 6 Mayıs 1945 tarihinde ABD Ordusu tarafından serbest bırakıldı. Burada yaşanılanlar Kalpazanlar filmine konu oldu.

Poprad'da, annesinin ikamet adresine döndükten sonra, Slovak yasalarına göre sürgünden muaf olmasına rağmen, annesinin ikinci eşi Hristiyan üvey babasının sınır dışı edilerek öldürüldüğünü öğrendi. Alman askeri, 1944'teki başarısız ayaklanmadan sonra ülkeyi kontrolü altına alarak kanunu değiştirmişlerdi.

Daha sonra Prag'a yerleşti ve 1933'te katıldığı Komünist Parti'ye üyeliğini yeniden yaptırdı, bir matbaa konsorsiyumunun yöneticisi oldu, yeniden evlendi ve üç çocuğu oldu.

1950'lerin başlarında Komünist tasfiyeler sırasında gizli polis tarafından taciz edildi. Daha sonra, bir tersanede çalıştı. Daha sonra Prag'ın belediye hizmetlerinde, kent-sponsorluğunda taksilerin yöneticisi oldu.

6 Aralık 2016'da 99 yaşında öldü.

Kaynakça
--------

1. ↑  Sylva and Oskar Krejčí (1945) *Číslo 64401 mluví.* Prague.
2. ↑  Max Garcia, "Befreiung des KZ-Nebenlagers Ebensee: Neue historische Details." *Zeitschrift des Zeitgeschichtemuseums Ebensee,* 1998.
3. ↑  Adolf Burger (1997) *Des Teufels Werkstatt: Die grösste Fälscheraktion der Geschichte.* Berlin, pp. 123 and 243.
4. ↑  Adolf Burger in the interview "Padělal pro Hitlera. Přežil Birkenau." *Aktualne.cz*, 13 Aug. 2007.
5. ↑  Petr Kovařík, "Adolf Burger: Padělal jsem peníze pro Hitlera." *Mladá fronta Dnes*, 11 Sept. 2007.
6. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 25 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Eylül 2017.
7. ↑  "Adolf Burger, survivor of Nazi counterfeiting operation, dies at 99". *Washington Post*. 8 Aralık 2016. 6 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Eylül 2017.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 90110399
* CiNii: DA09282320
* GND: 12454424X
* ISNI: 0000 0001 1059 5018
* LCCN: n84126206
* NDL: 01115038
* NKC: xx0036325
* NLI: 987007278771205171
* NTA: 072554525
* SELIBR: 276940
* SUDOC: 129652083
* VIAF: 42774237
* WorldCat: lccn-n84126206

 |