19 Ocak 2006'da Slovak Hava Kuvvetleri tarafından işletilen Antonov An-24 uçağı, Macaristan'ın kuzeyindeki Hejce köyü ve Telkibánya kasabası yakınlarında düştü. Uçak, Kosova'dan Slovakya'ya Slovak barış güçlerini taşıyordu. Uçaktaki 43 kişiden sadece biri kurtuldu. Kaza, Slovakya tarihindeki en ölümcül uçak kazasıdır.

Arka plan
---------

Kazaya karışan uçak, ikiz turboprop motorlu nakliye uçağı Antonov An-24'ün 50 koltuklu versiyonu olan Antonov An-24V idi. Uçak 31 Ekim 1969'da Sovyetler Birliği'nde 97305605 seri numarasıyla üretildi.

Uçak NATO'nun Kosova'daki KFOR görevinde altı aylık görevlerini bitiren Slovak barış güçlerini taşıyordu. Priştine, Kosova'daki Priştine Uluslararası Havalimanı'ndan Kösice, Slovakya'daki Košice Uluslararası Havalimanı'na gidiyordu.

Kaza
----

Uçak saat 19:38 OAS (18:38 GMT) civarında, uçak hava trafik kontrolörlerinin radar ekranlarından kayboldu. Uçak, Macaristan'daki Hejce köyü ve Telkibánya kasabası yakınlarında 700 metrelik Borsó Tepesi'ndeki karlı ve ormanlık bir araziye düştü. Kaza alanı Košice'ye yaklaşık 20 km, Slovakya sınırına yaklaşık 3 km uzaklıktadır.

Macaristan Afet Yönetim Ajansı'na göre, uçak düşmeden önce ağaçların tepelerine çarptı. Macaristan İçişleri Bakanlığı afet önleme biriminden Tibor Dobson, cesetlerin ve enkazın geniş bir alana dağıldığını ve Macaristan polis sözcüsü László Garamvölgyi, kazada sıcaklığın −18 °C olduğunu ve uçak gövdesinin tamamen yandığını açıkladı.

### Acil müdahale

Olay yerine gelen acil müdahale görevlileri sadece hayatta kalanları aramakla kalmayıp, aynı zamanda kaza mahallindeki yangını söndürmekle de uğraşıyordu. Macar yetkililer, yoğun ormanlık ve dik arazilerin yanı sıra düşük sıcaklıkların kurtarma çabalarını aksattığını açıkladı. Ayrıca helikopterlerin kaza alanına inemedikleri de açıkladı. Bölgeye giden yol karla kaplı olduğu için erişim de zorlaştı.

Hayatta kalan tek yolcunun karısı Michaela Farkasova, kocası Martin Farkaš'tan hücresel bir telefon araması aldığını bildirdi. Çağrıyı 19:30 DAS (18:30 GMT) civarında aldığını söyledi. Kocasının ona uçağının bir ormanda düştüğünü söylediğini söyledi. Aramanın kapanmasından kısa bir süre önce ondan kurtarma hizmetlerini ve polisi uyarmasını da istedi.

Kurtulanlar
-----------

Kazadan kurtulan tek kişi Slovakya Ordusu Birinci Teğmen Martin Farkaš'tı. Kazada beyin şişmesi ve akciğer yaralanmaları oldu. Ardından tedavi için Košice'ye taşındı. Tıbbi olarak bir komaya girdi, ancak kısa süre sonra stabil bir durumda olduğu bildirildi.

Acil müdahale ekiplerine göre, kaza sırasında uçağın tuvaletinde bulunduğu için hayatta kalmıştı, böylece daha az yaralandı.

Tepkiler ve sonrası
-------------------

KFOR tarafından yaptırılan anıt
Borsó Tepesi'ndeki kurbanların anıtı
Amerika Birleşik Devletleri Slovakya Büyükelçisi Rodolphe Vallee 30 Ocak'ta ölenlerin ailelerine ve arkadaşlarına, Slovakya Silahlı Kuvvetlerine ve Slovakya Cumhuriyeti'ne başsağlığı dileklerini ifade eden bir bildiri yayınladı. NATO genel sekreteri Jaap de Hoop Scheffer olaydan birkaç saat sonra başsağlığı dileklerini ifade etti.

### Anıtlar

Kazadan hemen sonra bayraklar yarıya indirildi ve sirenler kurbanlara bir takdir olarak çalındı.

30 Mart 2006'da ABD Ordusu Tümgeneral R. Martin Umbarger, Indiana Ordusu Ulusal Muhafız Komutanı, Bratislava'daki Slovakya Savunma Bakanlığı binasında düzenlenen törenle Slovakya Ordusu Tümgeneral Peter Gajdoš'a bir anıt sunuldu.

18 Eylül 2006'da Slovakya hükûmeti, kaza yerinin yakınlarında bulunan Macar köyü Hejce'de bir anıt inşa etmek için rezerv fonundan 1.5 milyon koruna tahsis etti. Slovakya Savunma Bakanlığı, bağış toplama yoluyla bu bütçeyi arttırdı. Anıtın maliyeti yaklaşık 4.5 milyon korunadır.

19 Ocak 2007'de, kazanın ilk yıldönümünde kurbanların arkadaşları ve aileleri, Martin Farkaš ve eşi ile Slovakya ve Macaristan askerleri tarafından anıldı. Katılanlar arasında Slovakya Savunma Bakanı František Kašický, Slovakya Ordu Genelkurmay Başkanı Ľubomír Bulík, Macaristan Savunma Bakanlığı Sekreteri József Bali ve Macaristan Genelkurmay Başkan Yardımcısı János Mikita da vardı. Katılımcılar, kaza yerinde çelenkler ve çiçekler koydular ve mumlar yaktılar. Törende ayrıca Slovak ve Macar din adamları, Macaristan'ın Hejce köyündeki yerel bir kilisenin yakınında kurbanları kutsadı.

Araştırma
---------

Macaristan İçişleri Bakanlığı Afet Önleme Birimi'nden Tibor Dobson'a göre uçak, Macaristan hava trafik kontrolörlerinden Slovakya hava trafik kontrolörlerine uçuşu devraldıktan sonra uçuş planında belirtilen rota 3 km sapmıştı.

Araştırma, pilotun Košice'ye inişe çok erken başladığını göstermektedir.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4  "Slovak plane crash leaves 42 dead". *BBC News*. 20 Ocak 2006. 10 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2007.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  "Plane crash sole survivor". *The Sydney Morning Herald*. 26 Ocak 2006. 13 Eylül 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2007.
3. 1 2 3 4  Kaza açıklaması için Havacılık Güvenlik Ağı'nda kaza açıklaması. 1 Mayıs 2007 tarihinde alındı. (İngilizce)
4. ↑  "NATO peacekeepers among dead in Slovak military plane crash". CBC News. 19 Ocak 2006. 1 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2007.
5. ↑  "Slovak air crash kills 42, black box found". Xinhua News Agency. 21 Ocak 2006. 8 Mayıs 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Mayıs 2007.
6. ↑  "Ambassador Vallee Expresses U.S. Condolences in Response to Plane Crash". United States Embassy in Bratislava. 20 Ocak 2006. 10 Ağustos 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2007.
7. ↑  "Plane Crash Claims Slovak Peacekeepers Returning from Kosovo". United States Mission to NATO. 20 Ocak 2006. 27 Eylül 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2007.
8. ↑  "Indiana remembers Slovaks lost in An-24 crash". Public Affairs Section, United States Embassy in Bratislava. 27 Mart 2006. 19 Şubat 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2007.
9. ↑  "Around Slovakia: Memorial to aircraft crash victims". *The Slovak Spectator*. 18 Eylül 2007. 21 Eylül 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Temmuz 2007.
10. ↑  "Around Slovakia: Plane crash victims commemorated". *The Slovak Spectator*. 29 Ocak 2007. 30 Eylül 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2007.

Dış bağlantılar
---------------

* Uçağın kaza öncesi resimleri26 Ekim 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Kaza fotoğraflarına bağlantılar