**Balçık Uluslararası Havalimani** (IATA: **BZY**, ICAO: **LUBL**) (Rumence: *Aeroportul Internațional Bălți* Rusça: *Международный аэропорт Бельцы*), Balçık-Leadoveni Uluslararası Havalimani olarak da adlandırılır, Moldova'daki ikinci büyük uluslararası sivil havalimanıdır ve Balçık șehir ile kuzey Moldova'ya sivil yolcu ve kargo uçuşları için hizmet veren Balçık'deki iki ana havalimanından biridir. Balçık-Leadoveni Uluslararası Havalimanı, özellikle uluslararası rotalarda Bălți-Şehir Havalimanı'nın yerini almak ve Kişinev Havalimanı'na hava trafiğini kolaylaştırmak için 1989 yılında açılmıştır.

Balçık'deki ikinci havalimanı, Balçık kentsel alanının doğu sınırlarında yer alan Autogara bölgesindeki düzenli uçuşlar için ilk tarihi Balçık havalimanı olan Bălți-Şehir Havalimanı'dır ve Balçık-Leadoveni Uluslararası Havalimanı'nın faaliyete geçmesinden sonra, aktif operasyonun son yıllarında (1980'lerin sonu) acil servisler, tarım ve bölgesel ulaşım için kullanılan bölgesel bir havalimanı olarak kullanılmıştır.

Balçık Uluslararası Havalimanı, tüm yıl boyunca haftanın yedi günü, günde 24 saat hizmet verebilmektedir ve Balçık'nin kentsel alanının dışında, Rîșcani ilçesinin Corlăteni köyünde, Balçık 'nin merkezine 15,1 km (şehrin kuzey kenarına 9,7 km) uzaklıkta, E583 Avrupa Yolu/M5 Ulusal Yolu ve R12 Cumhuriyet Yolu'na doğrudan erişimi olan bir konumda yer almaktadır. Balçık Uluslararası Havalimanı'nın pistinin konumu, bölgedeki havalimanları ve havaalanlarıyla karşılaştırıldığında (yani Kişinev havalimanı ve Marculesti askeri havaalanıyla karşılaştırıldığında) en avantajlı konumdadır ve Kişinev havalimanı ve Marculesti askeri havaalanında günlerce sürebilen uzun süreli kapanmalar olmaksızın Balçık Uluslararası Havalimanı'nın sürekli çalışmasını sağlamaktadır.

Iakovlev Yakovlev Yak-42 uçağının Balçık Uluslararası Havalimanı'ndan kalkışıHavalimanı, açılışından bu yana Aeroflot'un Moldova şubesi, daha sonra Air Moldova ve Moldaeroservice için ana üs olarak hizmet vermiştir. Moldova Cumhuriyeti sivil havacılık tarihinde 

Tupolev Tu-134 uçakları ile sadece Kişinev Uluslararası Havalimanı ve Balçık Uluslararası Havalimanı'ndan düzenli uçuşlar gerçekleştirilmiştir.

Yolcu ve kargo hizmetleri için sertifikalandırılan ve açılan havalimanı, yeni inşa edilen Balçık-Leadoveni Havalimanı'nda beton pistin hizmete girdiği 1989 yılından 1993 yılına kadar Antonov An-24, Tupolev Tu-134, Let L-410 Turbolet uçaklarıyla Balçık'yi eski SSCB'nin 14 şehrine bağlayan düzenli yolcu uçuşları gerçekleştirmiştir. Son yıllarda havalimanı öncelikle iç hat uçuşları ve ara sıra dış hat uçuşları için kullanılmaktadır.

Tarih
-----

### Geçmiş

1977 tarihli Kişinev - Bălți tarifeli uçuş programından bir alıntı - Kişinev'den Bălți'ye (Bălți-Şehir Havalimanı) uçuş sayısı, diğer herhangi bir yerel varış noktasına uçuş sayısının 7 katıdır.
Bălți Uluslararası Havalimanı açılmadan önce, Bălți'deki ana havalimanı ve Moldova Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ndeki ikinci büyük havalimanı, düzenli Sovyet iç hat yolcu ve kargo uçuşlarının yanı sıra Moldova içindeki iç hat uçuşlarını da gerçekleştiren Bălți Şehir Havalimanı'ydı. 1960'lardan itibaren eski Sovyetler Birliği'nde sivil havacılığın genişlemesi ve 1969'da Moldova'da Tu-134 gibi jet uçaklarının kullanılmasıyla,[9] Moldova'da sadece Kişinev Havalimanı düzenli yolcu jet uçuşları gerçekleştirebildi. Bălți - Kişinev güzergahındaki iç hat uçuşlarının sayısı diğer tüm yerel güzergahlardan yedi kat daha fazla olmasına ve Moldova'da tarifeli iç hat uçuşlarının Kişinev Havaalanı haricinde sadece Bălți-Şehir Havalimanı'ndan gerçekleştirilmesine rağmen, altyapısının jet hava taşımacılığına yönelik artan talebi karşılamakta yetersiz kalması nedeniyle Bălți-Şehir Havalimanı'nın operasyonel kısıtlamaları belirgin hale geldi: Bălți Şehir Havalimanı'nın her iki pisti de çok kısaydı, çakıl/çim yüzey tipi uygun değildi ve yolcu terminali tarifeli yolcu trafiğindeki artışa hazır değildi.

Bălți ve Moldova'nın kuzeyi için yeni bir havaalanı planlaması 1974 yılında başladı.[4] Pistin inşasından önce, Leadoveni köyü yakınlarındaki "Leadoveni" kolektif çiftliğinden (Kolhoz) 146 hektarlık kara toprak/ekili arazi kamulaştırıldı. Moldova Cumhuriyeti'nde sıfırdan inşa edilen en yeni pistin yer seçimi, zamanın modern teknik ve mühendislik olanakları[4] ve özellikle de Bălți Uluslararası Havalimanı'nın pistinin bulunduğu yerde rüzgar yönü ve sabit sis olmaması dikkate alınarak dikkatlice yapılmıştır; en yüksek rakım deniz seviyesinden 231 metre yüksektedir.

### Yükseklik ve görünürlük

Bălți Uluslararası Havalimanı pisti - 33°'lik yanlış hizalanmış yön
Balti Uluslararası Havalimanı'nın pisti - ıskalama ile 15'
Bălți Havalimanı'ndaki 15 numaralı pist 231 m, 33 numaralı pist ise 215 m yüksekliktedir.[10] Bu da bölgedeki diğer hava meydanlarına göre daha iyi bir görüş açısı sağlamaktadır.

Moldova ve bölgedeki diğer havalimanlarının aksine,[5] Bălți Uluslararası Havalimanı her türlü hava koşulunda çalışabilmektedir. Çevredeki vadiler 100 metreye kadar eğimli olduğundan,[11][12][13] sisin hızla temizlenmesi mümkün olmaktadır.
231 metrelik bir tepenin üzerinde yer alan Bălți Uluslararası Havalimanı'nın M5 yüksek hızlı yolundan görünümü.
Kişinev Havaalanı'nın pisti 115 metre yükseklikte yer almakta ve 250 metre yüksekliğindeki tepelerle çevrili olduğundan, sürekli sis nedeniyle yılda birkaç gün kapalı kalmaktadır.[5] Aynı durum, 101 metre yükseklikte yer alan ve 300 metreden yüksek tepelerle çevrili olan Marculesti askeri havaalanı pisti için de geçerlidir.

Hava Yolları ve Uçuş Noktaları
------------------------------

Balçık-İstanbul için Moldaeroservice uçuş istatistikleri (2000-2001)2000-2001 yıllarında Balçık'den İstanbul'a düzenli yolcu uçuşları gerçekleştirilmiş ve uçuş başına Antonov An-24 uçağında maksimum 43,25 kişi, İlyuşin İl-18 uçağında ise 117 kişi taşınmıştır. Uçuşlar, Balçık Uluslararası Havalimanı'nda gümrük karakolu bulunmaması nedeniyle, Ungheni gümrük karakolundaki sınır polisi memurlarının Moldova hükûmetinden karar bekleme bahanesiyle Balçık Uluslararası Havalimanı ile işbirliğini durdurması üzerine askıya alındı. O dönemde yolcu trafiği ayda 580 idi ve İstanbul'a mevcut uçuşlara ek olarak Balçık'den Moskova'ya düzenli uçuşların 2002 baharında yeniden başlaması planlanıyordu.

Kaynakça
--------

1. 1 2  "Aeroportul Internațional "Bălți-Leadoveni", Municipiul Bălți, Moldova" [Balçık-Leadoveni Uluslararası Havalimanı, Balçık Belediyesi, Moldova]. *www.mindat.org* (İngilizce). 3 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Kasım 2022.
2. 1 2  "Balti International Airport details and information" [Balçık Uluslararası Havalimanı detayları ve bilgileri] (İngilizce). 3 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2022.
3. ↑  Republica Moldova GUVERNUL [Moldova Cumhuriyeti HÜKÜMETİ] (4 Nisan 2002). "HOTĂRÂRE Nr. 401 din 04-04-2002 privind acordarea statutului de"aeroport internaţional" aeroporturilor Bălţi şi Cahul şi deschiderea în perimetrele lor a unor puncte noi de trecere a frontierei" [Balçık ve Cahul havaalanlarına uluslararası statü verilmesi ve devlet sınırında yeni geçiş noktaları açılmasına ilişkin 04-04-2002 tarih ve 401 sayılı YÖNETMELİK] (Rumence). 3 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Kasım 2022.
4. ↑  Constantin HAIRETDINOV, SP (28 Ağustos 2019). "45 лет истории Лядовенского аэропорта. Воспоминания участника масштабной стройки (Арнольд Поворознюк)" [Leadoveni havalimanının 45 yıllık tarihi. Büyük ölçekli inşaatın bir katılımcısının anıları (Arnold Povorozniuk)]. *esp.md* (Rusça). SP. 3 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2022.
5. ↑  Natalia PETRUSEVICH, SP (14 Şubat 2019). "Бельчанка-метеоролог: «Бельцкий аэропорт расположен лучше, чем кишинёвский»" [Balçık meteoroloji uzmanı: "Balçık havaalanı Kişinev havaalanından daha iyi bir konumda"]. *esp.md* (Rusça). 16 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2022.
6. ↑  Natalia PETRUSEVICH, KP (27 Ekim 2019). "Аэропорт в Бельцах лучше, чем в Кишиневе: В 1987 года начал работу международный аэропорт Бельцы-Лядовены" [Balti'deki havaalanı Kişinev'dekinden daha iyi: 1987 yılında Balti-Ladoveni uluslararası havaalanı faaliyete geçti]. *kp.md* (Rusça). KP. 11 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Kasım 2022.
7. ↑  "Aeroportul internațional Bălți / Istoria aeroportului - Cu privire la a 70 aniversare a sărbătorii zilei aviației civile din RM" [Balçık Uluslararası Havalimanı / Havalimanının tarihçesi - Moldova'da Sivil Havacılık Günü kutlamalarının 70. yıldönümünde] (Rumence). 14 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Kasım 2022.
8. ↑  Ministerul Economiei al Republicii Moldova - Direcția dezvoltarea tehnologică și competitivitate [Moldova Cumhuriyeti Ekonomi Bakanlığı - Teknolojik Gelişim ve Rekabet Edebilirlik Müdürlüğü] (13 Mart 2011). "Studiu de fezabilitate privind crearea Parcului Industrial în cadrul Zonei Economice Libere "Bălți" mun. Bălți - p.29, p.87" [Serbest Ekonomik Bölge "Balçık" mun içinde Endüstri Parkı oluşturulmasına ilişkin fizibilite çalışması. Balçık - s.29, s.87] (PDF) (Rumence). 24 Ocak 2022 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Kasım 2022.
9. ↑  "ИНФОТАГ" - Пресс Обозрение (24 Aralık 2001). "Бельцкий аэропорт не осуществляет пассажирские авиаперевозки из-за отсутствия пограничного поста" [Balçık havalimanı, sınır karakolu olmaması nedeniyle yolcu uçuşları gerçekleştiremiyor] (Rusça). Пресс Обозрение. 22 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Kasım 2022.

Dış bağlantılar
---------------

* Havalimanı resmi sitesi 21 Temmuz 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.