Mordovya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti haritası, 1940 (koyu yeşil)
**Mordovya Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti** (Rusça:Мордовская Автономная Советская Социалистическая Республика, *Mordowskaja ASSR*), Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlı özerk sovyet cumhuriyeti.

Tarih
-----

1917 Ekim Devrimi ve Rus İç Savaşı döneminde Mordovya bölgesindeki halk büyük çoğunlukla Bolşeviklerin yanında yer almıştır. İç savaşın sona ermesinden sonra Mordovya bölgesi Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'ni bir parçası haline geldi. 1925'te yerel bir Sovyet hükûmeti, özerk bölge ve köy meclisleri kuruldu. Sovyet iktidarının ilk dönemlerinde, biri 1922 yılında Erzya lehçesine ve diğeri de 1923 yılında Kiril alfabesi kullanılarak "Moksha" lehçesine dayanan iki yazılı dil geliştirildi. Ardından 16 Temmuz 1928 tarihinde Mordovya Okrugu kuruldu. Daha sonra 10 Ocak 1930'da bu yönetim birimi oblasta çevrilerek Mordovya Özerk Oblastı'na dönüştürülmüştür. Mordovya ÖSSC, Kuybişev Oblastı'nda 20 Aralık 1934 tarihinde Mordovya Özerk Oblastı'nın yerine kurulmuştur. Daha sonra Kuybişev Oblastı'ndan ayrılmış ve doğrudan Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti'ne bağlanmıştır.

Mordovya ÖSSC yönetim kurulu 7 Aralık 1990'da yayınladığı *Cumhuriyetin Hukuki Statüsüyle İlgili Bildirgesi* isimli deklarasyonla statüsünü "Özerk Sovyet Cumhuriyeti" yerine "Sovyet cumhuriyeti" şeklinde değiştirmiştir. Sovyetler Birliği'nin dağılması'ndan kısa süre önce yasal adını Mordovya Cumhuriyeti olarak ilan edilmiştir.

31 Mart'ta 1992'de Rusya'ya bağlı diğer cumhuriyetler birlikte federal bir anlaşma imzalamıştır.

Kültür
------

Başkent Saransk Mordovya ÖSSC'nin en büyük şehri olmakla birlikte, siyasi, ekonomik ve kültür merkezi idi. Ülkede Mordovyalı, Rus, Ukraynalı ve Tatarlar en çok bulunan etnik kimlikler idi. Genel olarak Fin-Ogur ve Rusça konuşulmaktaydı.

İklim ve coğrafya
-----------------

Mordovya ÖSSC'de iklimi karasal iklimdi. Kışları soğuk ve kar yağışlı, yazları ise sıcak ve kuraktı.

Ülke topraklarının büyük bir kısmı dağlık arazi idi. Bu yüzden dağlarda kış turizmi faaliyetleri yapılmaktaydı. Bu bölgedeki dağlar çok yüksek ve dik yamaçlara sahiptir. Oka, Don ve Volga (İdil) nehirlerinin geçtiği ve kendinde de Alatır, Sura gibi irili ufaklı nehirlerin bulunduğu Mordovya'nın güneybatısında geniş ovalar yer almaktadır. Bu ovalarda Saransk, Kovylkino, Ruzayevka gibi şehirler kurulmuştur.

Ekonomi ve ulaşım
-----------------

Mordovya ÖSSC'nin ekonomisi endüstri, hayvancılık, kış turizmi ve az oranda da tarıma dayalı idi. Sovyetler'in diğer tüm cumhuriyetlerinde olduğu gibi endüstriye özel bir önem verilmiştir. Ülkede gelişmiş bir ulaşım ağı bulunmaktaydı.

Nüfus
-----

| Yıl | Nüfus |
| --- | --- |
| 1926 | 1.259.000 |
| 1939 | 1.187.000 |
| 1959 | 1.001.994 |
| 1970 | 1.029.562 |
| 1979 | 990.617 |
| 1989 | 964.132 |

Ayrıca bakınız
--------------

* Mordvinler

Kaynakça
--------

1. ↑  Республика Мордовия 11 Şubat 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Rusça), Erişim tarihi: 11 Şubat 2017.
2. ↑  Büyük Sovyet Ansiklopedisi, 3. Baskı, 1969-1978 (Rusça)
3. ↑  Значение слова "Мордовская Автономная Советская Социалистическая Республика" в Большой Советской Энциклопедии 12 Şubat 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Rusça), Erişim tarihi: 11 Şubat 2017.
4. ↑  Мордовия 3 Temmuz 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Rusça), Erişim tarihi: 11 Şubat 2017.
5. ↑  Закон Республики Мордовия от 25.01.1994 № 1203-XII «О внесении изменений в Конституцию (Основной Закон) Мордовской Советской Социалистической Республики» 12 Şubat 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Rusça), Erişim tarihi: 11 Şubat 2017.

| * g
* t
* d
  Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği'nin özerk cumhuriyetleri |
| --- |
| Sovyetler Birliği |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|     | 
1918-1924 Türkistan
1918-1941 Volga German
1919-1990 Başkurdistan
1920-1925 Kırgız
1920-1990 Tataristan
1921-1990 Acara
1921-1945 Kırım
1921-1991 Dağıstan
1921-1924 Dağ
 | 
1921-1990 Nahçıvan
1922-1991 Yakut
1923-1990 Buryat1
1923-1940 Karelya
1924-1940 Moldova
1924-1929 Tacikistan
1925-1992 Çuvaşistan
1925-1936 Kazak
1926-1936 Kırgız
 | 
1931-1996 Abhazya
1932-1992 Karakalpakistan
1934-1990 Mordovya
1934-1991 Udmurtya
1935-1943 Kalmukya
1936-1944 Çeçenya-İnguşya
1936-1944 Kabardey-Balkarya
1936-1990 Komi
1936-1990 Mari
 | 
1936-1993 Kuzey Osetya
1944-1957 Kabardiya
1956-1991 Karelya
1957-1990 Çeçenya-İnguşya
1957-1991 Kabardey-Balkarya
1958-1991 Kalmukya
1961-1990 Tuva
1990-1992 Gorno-Altay
1991-1992 Kırım
 |

 |

 | Sovyetler Birliği arması |
| 1 1958'e kadar "Buryat–Moğol". |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* VIAF: 136058271
* WorldCat: lccn-n82006084

 |