**Türkiye Sakatlar Derneği (TSD)** merkezi İstanbul'da bulunan bir sivil toplum kuruluşudur.

Tarihçe
-------

**Türkiye Sakatlar Derneği İstanbul Şubesi(TSD)** 1958 yılında Cerrahpaşa Hastanesi'nin karşısındaki mahallede Ali Paşa kahvesinde gününü geçiren Nafi Tuna, Cenani Çalışan ve birkaç arkadaşı tarafından önceki adı Felçliler Derneği olarak kurulmuş ve iki yıl devam etmiştir. Zamanın İstanbul valisi Vefa Poyraz tarafından İstanbul Tıp Fakültesi ile Çapa Öğretmen Okulu arasında kalmış bir tek katlı bina derneğe tahsis edilmiş ve dernek oraya taşındıktan sonra İstanbul Tıp Fakültesi Ortopedi Kliniğinin hocaları da işin içine girerek derneği daha kapsamlı bir hale getirmişler. 1960 yılındaki genel kurul da derneğin adını Türkiye Sakatlar Derneği olarak değiştirip daha çok kitleye hitap etmişlerdir. Bu arada zamanın İstanbul sosyetesi, emekli paşalar, İstanbul Tıp Fakültesi'nden Profesör ve Doktorlar katkı da bulunmuşlar , ortaokul ve lise öğrencileri boyunlarına kumbara takarak sokakta vapur iskelelerinde vatandaşların yakasına rozet takarak kampanyalar düzenlenerek derneğe gelir getirici faaliyetler yapmışlardır.

1963 yılında Türkiye Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu'na müracaat ederek derneğin kamu yararına çalışması için kamu yararı onayı almıştır. Bugün var olan mevcut yasalar; 1475 sayılı iş yasası, 1968 yılında Bülent Ecevit'in Çalışma Bakanı iken çıkarılan vergi yasası, özel tertibatlı otomobil yasası, ehliyet yasası vs. zamanın Türkiye Sakatlar Derneği yöneticilerinin Ankara'da meclisin önünde günlerce yatarak takip ettikleri kazanımlarıdır. Dernek 1975 li yıllardan sonra ilk orta ve liselerde zaman zaman sakatlığı önleyici paneller vermiştir , Türkiye Sakatlar Derneği her Cumhuriyet Bayramı, 23 Nisan Egemenlik ve Çocuk Bayramı, İstanbul'un Kurtuluşu, 30 Ağustos Zafer Bayramı törenlerine tekerlekli sandalyeli, üç tekerlekli motosikletleri ile dernek üyeleri resmi geçitlere katılmaktadır.

12 Eylül 1980 yılından önce 25-31 Mart tarihleri arası Sakatlar Haftası olarak kutlanırdı. Bu hafta süresince tüm İstanbul, sakatların sorunlarını konu alan bez ve duvar afişleri ile süslenirdi dernek kuruluşlarından bu güne ülkenin ulaşım mimari vs. sorunlarından dolayı evinden dışarı çıkıp dolaşma imkânı olmayan üyelerini bahar aylarında topluca pikniğe götürüp orada bir takım yarışmalar, oyunlar, sosyal aktiviteler ile güzel bir gün yaşatmak ve üyelerin birbirleri ile kaynaşmalarını sağlamıştır.

Artık, 10-16 Mayıs arası Sakatlar Haftasıdır. Sakatlık insanlığın ortak sorunudur. Bu yüzden Sakatlar Haftası yalnız Türkiye'de değil Birleşmiş Milletlere üye 156 ülkede aynı zamanda değerlendirilir.

Faaliyetler
-----------

Ülkenin sosyal yapısı itibarı ile dernek kuruluşundan bu güne ihtiyaç sahibi üyelerine ortez, protez, koltuk değneği, tekerlekli motorlu ve motorsuz sandalye, maddi, manevi yardımlar gıda ve giyecek yardımı, okuyan sakat öğrenciye karşılıksız burs yardımı, tedavi-ameliyat ve medikal yardımlar yapılmaktadır. Dernek kuruluşundan bu güne sakat hakları konusunda yerel yönetimler yasası, eğitim yasası, iş yasası, emeklilik yasası, vergi indirim yasası, 2022 sayılı yasa, yürürlükte olan tüm yasalar konusunda çok büyük mücadeleler vermektedir.

Tüm toplumu bilinçlendirmek ve kamuoyunu bilgilendirmek maksadıyla hizmeti tüm ülkede yaygınlaştırmak amacıyla ülke genelinde 67 şube kurarak faaliyetlerine her geçen gün yenilikler katmaktadır. 1991 yılında Sevgi Çemberi isimli aylık bir yayın organı çıkararak sakatların sorunlarını ve anayasal haklarının takipçisi olmuştur. Sakat hakları konusunda sürekli gündemin takipçisi olmuştur. Sakatların ülke içerisinde ve dışında var olan haklarını yeniliklerini yasaları, güncelleştiren internet sitesi kurarak her gün ortalama 250 kişinin ziyaret ettiği mail attığı ve cevap aldığı www.tsd.org.tr 18 Kasım 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. sitesinde hizmet vermektedir.

Türkiye Sakatlar Derneği Şubesi olabilmek için,

* En az 7 kişiye ait sakatlık raporu
* sabıka kaydı
* dörder adet resim
* ikamet ve nüfus cüzdanı sureti
* 7 kişi tarafından imzalı dilekçe

ile genel merkeze başvurmaları gerekmektedir.

Başka dernekler şube olmazlar, ancak yeni bir Türkiye Sakatlar Derneği şubesi kurup, var olan derneklerini fes ederek mal varlıklarını Türkiye Sakatlar Derneğine aktarırlar.

Üyelikler
---------

* Denge ve Denetleme Ağı

Kaynakça
--------

1. ↑  Türkiye Sakatlar Derneği resmi internet sitesi 18 Kasım 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. tsd.org.tr, erişim 30 Aralık 2012
2. 1 2  TSD Tanıtımı 18 Kasım 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. tsd.org.tr, erişim 30 Aralık 2012
3. ↑  Dernek Tüzüğü 23 Aralık 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. tsd.org.tr, erişim 30 Aralık 2012
4. ↑  "Denge ve Denetleme Ağı- üyelik". *Dengedenetleme.org*. 25 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2023.

Dış bağlantılar
---------------

* Türkiye Sakatlar Derneği web sitesi 18 Kasım 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* İstanbul engelli yıldızlar spor kulübü 3 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Türkiye Sakatlar Derneği İstanbul Şubesi Web Sitesi 3 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Sakatlar Haftası
* Bir röportaj
* Sakat Hakları Beyannamesi

Videolar
--------

* Türkiye Sakatlar Derneği tanıtım filmi
* Türkiye Sakatlar Derneği tanıtım