**YUBA Liga**, (**Yugoslavya Basketbol Ligi**), eski iki başarılı basketbol liginin:

* Eski SFR Yugoslavia Ligi 1945-1992
* Eski FR Yugoslavia / Sırbistan-Karadağ 1992-2006 adıdır.

**YUBA Liga** ismi, 2006 yılına kadar Sırbistan-Karadağ'da kullanıldı. Her biri erkekler ve kadınlar olarak gruplanan, en üstünde *Süper Lig*, ikinci kademesinde *1. Lig* 'den oluşmaktaydı.

Lig aynı zamanda sponsorluk anlaşmaları dolayısıyla, **Winston YUBA Liga**, **Frikom YUBA Liga** ve **Atlas Pils YUBA Liga** adlarıyla da bilinmektedir.

Yugoslavya'nın parçalanmasından sonra her bir ülke kendi ulusal ligini kurdu. 6 Ülkeden 5'i bugün **YUBA Liga** 'ya en yakın lig konumundaki, 2001'de kurulan Adriyatik Ligi'nde mücadele etmektedir.

Tarihi
------

1945'te SFR Yugoslavia'nın kurulmasından sonra, yeni kurulan ülkede sportif gelişme ihtiyacı ortaya çıktı. II. Dünya Savaşı sonrasında SFR Yugoslavia'nın büyük bölümü, (büyük şehirler olan Belgrad, Ljubljana, Zagreb ve Saraybosna gibi şehirler hariç olmak üzere), sportif anlamda yarışmacı olabilmek için gerekli olan imkanlara sahip değildi. Bunların sonucu olarak 1945 ve 1946'da her spor dalında yeni kulüpler, yeni ligler kurulmaya başlandı ve basketbol ligi de bu fenomenin br parçası oldu.

İlk yarışma 1945'te daha yeni şekillenmiş olan **YUBA Liga** altında, futbol ligine paralel olarak yapıldı ve aşağı yukarı futbol ligi kadar ülke çapında olumlu tepkiler aldı. Normal düzendeki kulüplerin bireysel olarak yarışmaları yerine, 8 takımlı bir ligden oluşmaktaydı. Kulüplerin 6'sı SFR Yugoslavia'da yer alan eyaletleri, 1 tanesi Vojvodina ilini ve sonuncusu ise *Yugoslavia Ordusu* 'nu temsil etmekteydi.

1970'lerde SFR Yugoslavia'daki basketbol kültürü ülkenin genelinde iyice benimsendi. SFR Yugoslavia, basketbolu en çok beğenen ve basketboldan en fazla zevk alan ülke konumuna geldi. Sovyetler Birliği'nin etkisinden kurtulunmasıyla birlikte Yugoslav basketbolu ve ligi büyük gelşim gösterdi, yeni basketbol yıldızları yetiştirdi. FIBA Basketbol Dünya Kupası ve Avrupa Basketbol Şampiyonası kazanıldı. 10 yıllık bir dominenin ardından, 1980'lerde **YUBA Liga** 'da hayal kırıklığı yaratan bir çöküş yaşandı.

2 yıl üst üste Avrupa Basketbol Şampiyonası ve FIBA Basketbol Dünya Kupası'nın kazanılmasıyla 1990'larda tüm dünya uyuyan devin uyanışına tanıklık etti. Kazanılan bu istikrar, 1991'de patlak veren Yugoslav Savaşları'nın yaşanması, ülkenin 5 bölüme ayrılması ve her birinin kendi basketbol liglerini kurmasıyla birlikte hızla durdu. Bunların arasında sadece Sırbistan-Karadağ, Yugoslavya FC'ye katıldı ve **YUBA Liga** devam etti.

* Sırbistan - **Sırbistan Basketbol Federasyonu**
* Hırvatistan - **Hırvatistan Basketbol Federasyonu**
* Bosna-Hersek - **Bosna-Hersek Basketbol Federasyonu**
* Slovenya - **Slovenya Basketbol Federasyonu**
* Makedonya - **Makedonya Basketbol Federasyonu**

Sırbistan ve Karadağ, 2006'da anlaşarak ayrıldıklarında, **YUBA Liga** noktalanarak, Sırbistan kendi ligi olarak Sırbistan Basketbol Ligi'ni kurdu. Karadağ, kendi basketbol federasyonunu kurdu.

* Karadağ - **Karadağ Basketbol Federasyonu**

Bütün değişikliklere rağmen eski Yugoslavya'dan ayrılan ülkelerin kulüpleri yeni bir formül geliştirerek 2001'de Adriyatik Ligi'ni kurdular.

Formatı
-------

Hem *Süper Lig* hem de *1. Lig* müsabakaları 2 ayaklı olarak oyananan eleme turlarından oluşmaktaydı. Bütün turlar, çeyrek finaller, yarı finaller hatta final dahi 2 ayaklı eleme turu şeklinde oynanıyordu. Eğer gerekli olursa uzatma maçı ev sahibi avantajı olan takımn sahasında oynanıyodu.

Erkekler Süper Ligi 8 takımdan oluşurken, Kadınlar Süper Ligi 6 takımdan oluşmaktaydı. Eleme turlarının hemen ardından en iyi 4 takım arasında yarı final müsabakaları oynanıyordu. *Süper Lig* ve *1. Lig* aynı şekilde işlerken, *1. Lig* 'de *Süper Lig* 'den farklı olarak erkeklerde 14, kadınlarda 12 takım bulunmaktaydı ve aynı zamanda çeyrek final müsabakaları da yapılmaktaydı.

Şampiyonlar (1945-1991)
-----------------------

Yugoslav Kupası şampiyonları:
**(SFR Yugoslavia olarak)**

|  |  |
| --- | --- |
| * 1945 - Jugoslovenska Armija (daha sonra **Partizan**)
* 1946 - Crvena zvezda
* 1947 - Crvena zvezda (2)
* 1948 - Crvena zvezda (3)
* 1949 - Crvena zvezda (4)
* 1950 - Crvena zvezda (5)
* 1951 - Crvena zvezda (6)
* 1952 - Crvena zvezda (7)
* 1953 - Crvena zvezda (8)
* 1954 - Crvena zvezda (9)
* 1955 - Crvena zvezda (10)
* 1956 - Proleter Zrenjanin
* 1957 - Olimpija
* 1958 - OKK Beograd
* 1959 - Olimpija (2)
* 1960 - OKK Beograd (2)
* 1961 - Olimpija (3)
* 1962 - Olimpija (4)
* 1963 - OKK Beograd (3)
* 1964 - OKK Beograd (4)
* 1965 - Zadar
* 1966 - Olimpija (5)
* 1967 - Zadar (2)
 | **(Şampiyona Formatı değişti.)*** 1967/1968 - Zadar (3)
* 1968/1969 - Crvena zvezda (11)
* 1969/1970 - Olimpija (6)
* 1970/1971 - Jugoplastika
* 1971/1972 - Crvena zvezda (12)
* 1972/1973 - Radnički Beograd
* 1973/1974 - Zadar (4)
* 1974/1975 - Zadar (5)
* 1975/1976 - Partizan
* 1976/1977 - Jugoplastika (2)
* 1977/1978 - Bosna
* 1978/1979 - Partizan (2)
* 1979/1980 - Bosna (2)
* 1980/1981 - Partizan (3)
* 1981/1982 - Cibona
* 1982/1983 - Šibenik; daha sonra Bosna'ya verildi (3)
* 1983/1984 - Cibona (2)
* 1984/1985 - Cibona (3)
* 1985/1986 - Zadar (6)
* 1986/1987 - Partizan (4)
* 1987/1988 - Jugoplastika (3)
* 1988/1989 - Jugoplastika (4)
* 1989/1990 - Jugoplastika (5)
* 1990/1991 - POP 84 (6)
 |

Şampiyonlar (1992-2006)
-----------------------

Dağılmadan sonra şampiyonlar:
**(FR Yugoslavia/Sırbistan-Karadağ olarak)**

* 1991/1992 - Partizan (5) (Hırvat ve Sloven liglerinden katılım olmadı)
* 1992/1993 - Crvena zvezda (13) (*Plava liga* 'dan sonra Partizan'la playoff'tan sonra)
* 1993/1994 - Crvena zvezda (14) (*Plava liga* 'dan sonra Partizan'la playoff'tan sonra)
* 1994/1995 - Partizan (6) (TG Borovica Ruma'yla play-off'tan sonra)
* 1995/1996 - Partizan Inex (7) (BFC Beočin'le play-off'tan sonra)
* 1996/1997 - Partizan Inex (8) (FMP'yle play-off'tan sonra)
* 1997/1998 - Crvena zvezda (15) (after playoff with FMP'yle play-off'tan sonra)
* 1998/1999 - Budućnost
* 1999/2000 - Budućnost (2) (Partizan'la play-off'tan sonra)
* 2000/2001 - Budućnost (3) (Partizan'la play-off'tan sonra)
* 2001/2002 - Partizan ICN (9) (Budućnost'le play-off'tan sonra)
* 2002/2003 - Partizan Mobtel (10) (FMP'yle play-off'tan sonra)
* 2003/2004 - Partizan Mobtel (11) (Hemofarm'la play-off'tan sonra)
* 2004/2005 - Partizan Pivara MB (12) (after playoff with Hemofarm'la play-off'tan sonra)
* 2005/2006 - Partizan (13) (Crvena zvezda'yla play-off'tan sonra)

Önemli takımlar
---------------

* Partizan
* Cibona
* KK Kızılyıldız
* Split (**POP 84** ve **Jugoplastika** olarak da bilinir)
* Zadar
* Olimpija
* OKK Beograd
* Bosna
* Rabotnički

Önemli basketbolcular
---------------------

|  |  |
| --- | --- |
| * Dejan Bodiroga
* Krešimir Ćosić
* Dražen Dalipagić
* Ivo Daneu
* Predrag Danilović
* Mirza Delibašić
* Vlade Divac
* Aleksandar Đorđević
* Goran Grbović
* Dragan Kićanović
* Radivoj Korać
* Toni Kukoč
* Radmilo Mišović
 | * Mihovil Nakić
* Dražen Petrović
* Nikola Plećaš
* Dino Rađa
* Ratko Radovanović
* Petar Skansi
* Zoran Slavnić
* Damir Šolman
* Žarko Varajić
* Peter Vilfan
 |

Kaynakça
--------

1. ↑  "Istorijat Državnih prvenstava 1945 - 1991 (archive copy at the Wayback Machine)". Sırbistan Basketbol Lii. 5 Haziran 2008. 2 Temmuz 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2010.
2. ↑  "Tabele državnih prvenstava od sezone 1991/92 (archive copy at the Wayback Machine)". Sırbistan Basketbol Ligi. 5 Haziran 2008. 26 Haziran 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2010.