Uluslararası haklar bakımından deniz alanları
Peru kara sularının 200 mil olduğunu iddia etmektedir.
**Kara suları**, egemen bir devletin kara topraklarına bitişik, genişliğini uluslararası hukuka göre kendisinin belirlediği, hakimiyeti kıyı devletine ait olan deniz alanını belirler. Başka bir tanımla kara suları, iç sular veya kıyı ile açık deniz arasında bulunan, genişliğini her ülkenin iç hukukuna göre kendisinin belirlediği deniz sularıdır. kara suları iç sularla beraber ilgili devletin deniz ülkesini meydana getirir.

kara suları ile ilgili iki farklı bakış vardır. Birinci görüş kara sularını devletin ayrılmaz bir parçası, ülkenin su altında kalmış toprakları olarak ifade eder. İkinci görüş ise kara suların açık denizin devamı olduğunu, devletlerin ancak sahil kenarında faaliyet yapabileceğini kabul eder. Günümüzde devletler birinci görüşü kabul etmektedir.

Devletler kara topraklarında sahip olduğu haklara; kara sularında, kara sularının üzerindeki hava sahasında, kara sularındaki deniz tabanında, tabanın altında da sahiptir. Kara sularının bitiminden sonra uluslararası sular başlar.

Tarihî süreç
------------

Uluslararası deniz hukukunun tarihi MÖ 500 yıllarında başlamasına rağmen kara suları sorunu daha yakın zamanlarda ortaya çıkmıştır. Batı Avrupa'da deniz haydutluğuna karşı 16-17. yüzyılda ortaya çıkmıştır. Bu yüzyıllarda karadan görünmen deniz alanı kara suları olarak kabul edilmiştir. 18. yüzyılda silahların etki alanı yani top atım mesafesi kara suları olarak uygulanmıştır. Top menzili ölçüsü bugün bazı ülkelerin hâlen kullandıkları 3 deniz mili genişliğinin temelini oluşturmaktadır.

Denizlerde güçlü olan devletler kara sularının genişliğinin 3 deniz mili, gelişmekte olan devletler ise 200 deniz mili olması gerektiğini iddia etmişlerdir. 1982 tarihli Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'nde kara suları 12 milden fazla olmamak şartıyla devletlerin kendilerinin belirleyebilecekleri kabul edildi. Günümüzde devletlerin çoğunluğu kara sularının genişliğini 12 mil olarak uygulamaktadır. Anlaşmayı imzalamayan Türkiye, anlaşmanın hükümlerini de kabul etmemektedir. Anlaşmayı imzalayan Yunanistan, anlaşma yürürlüğe girdiğinde kara sularını 12 mil olarak uygulayacağını ifade etmektedir.

Devletlerin kara suları genişliği iddiaları (1960)| kara suları genişliği | devlet sayısı |
| --- | --- |
| 3-mil | 20 |
| 4-mil | 2 |
| 6-mil | 4 |
| 12-mil | 84 |
| 15-mil | 1 |
| 20-mil | 1 |
| 30-mil | 2 |
| 35-mil | 2 |
| 50-mil | 4 |
| 70-mil | 1 |
| 100-mil | 1 |
| 150-mil | 1 |
| 200-mil | 13 |

Türkiye kara suları
-------------------

Türkiye Cumhuriyeti kara sularının genişliğini 15.05.1964 tarihli Kara suları Kanunu ile 6 deniz mili olarak belirlenmiştir. Kanunda kara sularını geniş tutan komşulara karşı aynı genişlik uygulanması esası kabul edilmiştir. Uluslararası Deniz Hukuku Antlaşması'nın 12 mile kadar genişliğe izin vermesi üzerine 1964 yılına ait kanunda değişikliğe gidilmiştir. 20.05.1982 yılında çıkarılan 2674 Kara suları Kanunu ile Kara sularının 6 mil olması esası kabul edilmiştir. Bakanlar kuruluna bazı denizlerde hakkaniyet ilkesine uyularak kara suların genişliğini 6 milin üzerine çıkarma yetkisi verilmiştir.

Yunanistan kara suları
----------------------

Lozan antlaşması Türkiye ve Yunanistan için kara sularının 3 mil olması esası üzerine şekillenmiştir. Yunanistan 1936 yılında çıkardığı kanun ile kara sularını 6 deniz mili olduğunu kabul etmiştir. Dengeleri bozan bu hamle, Atatürk ve Venizelos dostluğu nedeniyle soruna dönüşmemiştir. 1964 yılında Türkiye, Yunanistan gibi kara sularını 6 mil olarak ilan etmiştir.

Uluslararası Deniz Hukuku Anlaşması'nın azami kara suları için 12 mile kadar izin vermesi sonucu Yunanistan bu hakkını kullanmak istemektedir. Türkiye, Yunanistan'ın bu isteklerine olumsuz karşılık vermektedir.

Yunanistan'ın kara sularını 12 mil olarak uygulaması Türkiye'nin aleyhine bir durum oluşturacaktır. Bugün (6 mil esasına göre) Ege Denizi'nin %40'ı Yunan kara sularıdır. 12 mile çıkarılması halinde Ege'nin %70'i Yunan kara suları, %10'dan az kısmı Türkiye kara suları haline gelecektir. Açık denizler %51'den %19'a gerileyecektir. Türk askeri uçakları Ege üzerinde serbestçe uçamayacak, tatbikat yapamayacak, balıkçılar avlanamayacak, deniz ulaşımında sorunlar oluşacaktır.

Galeri
------

* 6 deniz mili: Mevcut kara suları. Beyaz: açık denizler.**6 deniz mili**: Mevcut kara suları. **Beyaz**: açık denizler.
* 10 deniz mili: Yunanistan tarafından talep edilen ulusal hava sahası**10 deniz mili**: Yunanistan tarafından talep edilen ulusal hava sahası
* 12 deniz mili: Muhtemel genişleme**12 deniz mili**: Muhtemel genişleme

Ayrıca bakınız
--------------

* Münhasır ekonomik bölge
* Kıta sahanlığı

Kaynakça
--------

1. 1 2  GÜNSEL, İrfan S. "Karasuları" (PDF). *DOĞU AKDENİZ ULUSLARARASI SULARININ HUKUKİ DURUMU VE KIYI DEVLETLERİNİN DOKTRİN VE POLİTİKALAR*. neu.edu.tr. 23 Şubat 2024 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2015.
2. 1 2  ÖZMAN, Doç. Dr. M. Aydoğan. "Ege'de Karasuları Sorunu" (PDF). politics.ankara.edu.tr. 3 Ocak 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2015.
3. ↑  "Ege Dosyası". anadolu.eu. 6 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Eylül 2015.
4. ↑  "Karasuları kanunu" (PDF). TBMM. 25 Mayıs 1964. 3 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 3 Eylül 2015.
5. ↑  "KARASULARI KANUNU" (PDF). mevzuat.gov.tr. 9 Mayıs 1982. 3 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 3 Eylül 2015.
6. 1 2 3  KURBAN, Hakkı (13 Mayıs 2013). "Davutoğlu: Ege'de 12 mil iddiası doğru değil". aksam.com.tr. 22 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2015.
7. ↑  "Başlıca Ege Denizi Sorunları". mfa.gov.tr. 10 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2015.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4073860-7
* LCCN: sh85134107
* NARA: 10641293
* NDL: 00569839
* NKC: ph1024518
* NLI: 987007529778605171
* NLK tanımlayıcısı KSH1998019032 geçerli değil.

 |