**Hadari İslam** (Arapça الإسلام الحضاري) veya "**İslam Medeniyeti**", Kuran'dan türetilen İslam ilkelerine dayanan bir yönetim teorisidir. Malezya'da ilk başbakanı Tunku Abdurrahman tarafından 1957'de kullanıldı (ancak farklı bir isimle).[*kaynak belirtilmeli*]Malezya hükûmetleri, özellikle eski Başbakan Abdullah Ahmet Bedevi tarafından desteklenmiştir.

Genel bakış
-----------

İslam Medeniyeti, yüzyıllar önce İslam peygamberi Muhammed ve ashabı tarafından uygulanan eski *Medeni* *İslam* veya *Hadari* *İslam* kavramının yenilenmesi olarak görülmemelidir. Günümüz modern Müslüman ümmetinin problemlerini veya sorunlarını çözmeye yardımcı olmak için İslam öğretiminin İslami kurallarının uygunluğuna dair modern çağın ihtiyaçlarına paralel olarak eski kavramın yenilenmesi olarak görülmelidir (İbrahim JCH, 2007). 'İslam Hadari' kavramı veya sloganı, 2004 yılında dönemin Malezya Başbakanı Abdullah Ahmet Bedevi (2004-2009) tarafından resmen başlatıldı.

Allah'a inanma ve itaat etme (takva), adil ve adaletli yönetim sistemi, nefsin (halkın) bağımsızlığı, bilgi edinme, denge ve kapsamlı ekonomik kalkınma, yaşam kalitesi gibi temel ilkeleri, kadın haklarının ve azınlık grubunun korunması, ahlak ve ahlakı sürdürme vb. - Kuran ve Sünnet öğretisine uygundur.

Hadari İslam, bazı düşmanlıkların öne sürdüğü veya yansıttığı gibi yeni bir din veya yeni bir düşünce okulu değildir. Hadari İslam da yeni bir mezhep değil; Müslümanları Kuran ve Sünnette bulunan temel ilkelere yönlendirme çabasıdır. Hadari İslam, açıkça yorumlanır ve anlaşılırsa doğrudur ve hiçbir şekilde yönlendirilmemeli veya yanlış anlaşılmamalıdır (İbrahim JCH, 2007; Mohd Azizuddin, 2010).

İslam'ın ve Müslümanların kutsallığını kaymadan korumaktan sorumlu bir hükûmet olarak, inancın akıntının zorlukları ve gerçekleriyle yüzleşmesini sağlamak, içtihadın kapısını açarak, yorumlamanın zamana ve yerden yere göre gelişim biçimi ve örüntüsüyle ilişkilendirilebilmesini sağlamaktadır. Daha dengeli ve kapsamlı hale getirilmesi için çeşitli yaklaşımlar ve metodolojilerin gözden geçirilmesi, altyapı ve ekonomik kalkınmanın geliştirilmesi, kapsamlı bir eğitim programı ile insani gelişmenin güçlendirilmesi, İslam'ın manevi değerlerini aşılamak için kalkınma programı ile tamamlanması gerekmektedir. (Mohd Azizuddin, 2010).

Hadari İslam'ın Tanımı
----------------------

*Hadari İslam* kavramı iki kelimeden oluşur: İslam ve Hadari. Hadari İslam kavramı derinlemesine düşünüldüğünde, İslam ve Hadari kelimelerini ikiye ayırmak gerekir.

**İslam** kelimesi (İbrahim JCH, 2007):

* Sözlük anlamları:
	+ Teslimiyet, teslim olma, itaat, kabul, tasvip ve Allah'ın kabulü. (Kuran, Bakara Suresi 2: 208 28 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.)
	+ İslam kelimesinin kökü olan سلام (*selam*) barış, huzur demektir. (Kuran, Enfal Suresi 8:61 7 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.)
* Terim anlamları:
	+ Gerçek beden ve zihin huzuru için Allah'a tam bir teslimiyet ve itaat anlamına gelen bir din. (Kuran, Bakara Suresi, 2: 136 30 Mayıs 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.; Mevdudi, 1992)
	+ İlahi (Hak) bir din (Kuran, Saff Suresi 61: 9 1 Temmuz 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.), tüm Peygamberlerin dini. (Kuran, Al-İmran Suresi 3:84 21 Mayıs 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ve Bakara 2: 136)

**Hadari** kelimesi (İbrahim JCH, 2007):

* Hadari veya medeni kelimesi ilçe, şehir, kent anlamına gelir. Aynı zamanda modern, çağdaş demektir.
* 'Hadari' veya 'Hadariyye' kelimesi, medeniyet, yani İslam medeniyeti anlamına gelir.

Dolayısıyla, özünde Hadari İslam kelimesi 'İslam Medeniyeti' anlamına da gelir. Dolayısıyla İslam Medeniyeti, takipçilerinden insanlığa, diğer Müslümanlara ve ayrıca gayrimüslimlere en iyi örnek olmalarını talep eder. Kuran'da söylendiği gibi:

<< *Siz, insanlar için ortaya çıkarılmış en hayırlı ümmetsiniz. İyiliği emredersiniz, kötülükten alıkoyarsınız ve Allah’a inanırsınız. Ehl-i kitap da inanmış olsalardı elbette onlar için hayırlı olurdu; içlerinden inananlar da var, fakat çoğu yoldan çıkmıştır.* >>

- Kuran, Al-İmran Suresi 3: 110 21 Mayıs 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Ek olarak, Arapça kelime olan حضارة (*Hadarinin türetildiği ḥaḍāra*) hem *medeniyete* hem de *yerleşik hayata* atıfta bulunur, böylece Hadari İslam terimi "bedevileri İslam'ı" ile örtülü olarak çelişmektedir.

Hadari İslam'ın Esasları
------------------------

10 temel ilkeden oluşur.

* Allah'a iman ve takva
* Adil ve güvenilir hükûmet
* Halka özgürlük ve bağımsızlık
* Bilgi egemenliği
* Dengeli ve kapsamlı ekonomik kalkınma
* Herkes için iyi yaşam kalitesi
* Azınlık ve kadın haklarının korunması
* Kültürel ve ahlaki bütünlük
* Çevrenin korunması
* Güçlü bir savunma politikası

Hadari İslam, Müslüman'ı ilerici, modern ve dinamik (düşünme ve pratikte) olmaya çağırır; bu, esas olarak ekonomi, politika, sosyal, kültürel, eğitim, savunma, astronomi vb. alanları kapsar. Müslümanlara, insanlık için en iyi örnek olma gayretlerinde aşırılığa boyun eğmemeleri için davranışlarında ve tutumlarında ılımlı olmaları öğretilir - '*Davranış ve tutumda ılımlı, ancak düşüncede dinamik, ilerici ve pratik*.' (İbrahim JCH, 2007). Kuran'da söylendiği gibi:

<< *İşte böylece, siz insanlara şahit olasınız, peygamber de size şahit olsun diye sizi vasat (örnek) bir ümmet yaptık*. >> -(Kuran, Bakara Suresi 2: 143 18 Aralık 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.)

Kaynakça
--------

### Edebiyat

* Abdur Rahman I. Doi. (1984). *Şeriat: İslam Hukuku*. Kuala Lumpur: ASNoordeen.
* Müslüman Sosyal Bilimciler Derneği. (1990). İslam ve Kalkınma: Müslüman Bilim Adamları Derneği'nin Beşinci Yıllık Konvansiyonu Bildirileri. Indianapolis: Müslüman Sosyal Bilimciler Derneği, 1990.
* Jeong Chun Hai ve Nor Fadzlina Nawi. (2007). *Kamu Yönetiminin İlkeleri: Giriş.* Kuala Lumpur: Karisma Yayınları.978-983-195-253-5
* Jeong Chun Hai. (2007). *Kalkınma Yönetiminin Temelleri.* Selangor: Scholar Press.978-967-5-04508-0ISBN 978-967-5-04508-0
* Mohd Azizuddin Mohd Sani (2010). Malezya'daki Asya değerleri ve İslam Hadhari'nin karşılaştırmalı analizi 18 Eylül 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Jurnal Kemanusiaan  .

Hadari İslam, İslam Şeriatı ile tamamen aynı ilkelere dayanmaktadır. İzlenecek en iyi uygulama, Şeriatın öngördüğü gibi Kuran ve Sünnettir.

Dış bağlantılar
---------------

* Resmî site (Malayca)

Konuyla ilgili yayınlar
-----------------------

* Islam Hadhari and Good Governance - Malezya Başbakanı'nın Victoria Üniversitesi, Wellington, Yeni Zelanda'da yaptığı konuşma (31 Mart 2005) 10 Mart 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* İslam Hadhari: Kavram ve Beklenti 26 Haziran 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* İslam Hadhari İleriye Doğru 15 Aralık 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* İslam Hadhari İnançsız Tehdit
* Referans: Sh. Mohamad Nadzir, Saghir olarak. 6 Aralık 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Müslüman zihniyetini değiştiren Zainah Anwar, New Straits Times, 19 Mayıs 2006
* Mohd Azizuddin Mohd Sani (2010). Malezya'daki Asya değerleri ve İslam Hadhari'nin karşılaştırmalı analizi 18 Eylül 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Jurnal Kemanusiaan  .