**II. İoannis Megas Komninos** (Yunanca: Ιωάννης Β΄ Μέγας Κομνηνός, *Iōannēs II Megas Komnēnos*) (yaklaşık 1262 - 16 Ağustos, 1297), 1280 yılından 1297 yılına kadar Trabzon İmparatorluğu'nun imparatoru. I. Manuil ile üçüncü karısı Trabzon soylusu İrini Syrikaina'nın en küçük oğludur. Öz ağabeyi Georgios'un Moğol İlhanı Abaka Han tarafından esir edilmesinden sonra tahta çıkmıştır.

Hükümdarlığı
------------

Bizans İmparatoru VIII. Mihail yönetimi ile ilişkileri düzeltmiştir. Mikhail'ın müttefiki Abaka'nın George'u görevden almasından sonra, İoannis'ten yönettiği toprakların Bizans İmparatoru'nun bir kısmı olması ve Konstantinopolis'i içermemesi nedeniyle *"Romalıların Hükümdarı ve İmparatoru"* unvanından vazgeçmesini istedi. Diğer taraftan, İoannis bu talebi kendisinden önce gelenlerin kurduğu teamül ile Trabzon soylularının bu geleneksel unvandan vazgeçmesine izin vermeyeceği gerekçesiyle reddetti. Mihail, ayrıca İoannis'i tehdit olarak görüyordu, çünkü Mikhail'ın İkinci Lyon Konsili'nde alınan Batı Kilisesi ile birleşmeyi kabul etmesine karşı çıkanların bazıları, İoannis'i Ortodoks Kilisesi'nin imparatorluk tacı için adaylığa uygun görüyorlardı.

Bu değişime rağmen, II. İoannis, Sicilya Kralı Charles d'Anjou ile müttefik ile Bizans İmparatoru VIII. Mihail yönetimi ile birleşmeye karşı politikalara geri döndü. VIII. Mihail'ın, başlangıçta isteksizliğine rağmen, davetini kabul ederek Mikhail'ın üçüncü kızı Eudokia Palaiologina ile Konstantinopolis'te 1282 yılında evlenmiştir. Trabzon'a döndükten sonra, "Roma İmparatoru" unvanını terk ederek "Bütün Doğunun, İberyanın ve Deniz aşırı vilayetlerin Hükümdarı ve İmparatoru" unvanını kullanmaya başlamıştır. Trabzon İmparatorları ve onların aileleri kendilerine devamlı olarak Büyük Komnenoi (Megas Komninos/Megali Komnini) olarak adlandırmaya başlamışlardır.

II. İoannis'in yokluğunda, kayınbiraderi İmereti kralı VI. Davit Narin pozisyonun avantajını almış ve Trabzon İmparatorluğu üzerinde Gürcü etkisini geri getirmeye teşebbüs etmiş ve başkenti kuşatmıştır. Şehri alamasa da, Gürcüler, birçok vilayeti işgal etmiş ve İoannis'in üvey kız kardeşi I. Manuil ile ikinci karısı Gürcü Rusudan'ın kızı Theodora Komnini'yı desteklemişler ve tacı 1284 yılında almasını sağlamışlardır. Ancak Theodora, İoannis'in geri dönüşünden kısa bir süre sonra 1285 yılında yenilmiştir.

Bizans İmparatorluğu ile ilişkilerin iyileşmesi, Trabzon üzerinde Moğol baskısını yumuşatmasına rağmen Gürcü istilası ve İoannis ile Theodora arasındaki iç savaşın neden olduğu problemler, batı vilayetinin Türkler tarafından feth edilmesine neden olmuştur.

1291 yılında Papa IV. Nicolaus, II. İoannis'e Katolik olması ve kutsal toprakların yeniden ele geçirilmesi için hazırlanan haçlı seferine ve Moğollara yollanacak elçi kafilesine katılması için iki mektup yazmıştır. İoannis, bu mektuplara cevap vermese de, batılı tacirler ile iyi ilişkileri sürdürmüş, İngiliz elçi kafilesinin 1290'lı yıllarda Moğollara giderken topraklarından geçmesine izin vermiştir.

Ailesi
------

1282'de Eudokia Palaiologina ile evlenmiştir, iki oğlu olmuştur:

1. II. Aleksios
2. Mihail

Ölümü
-----

1297 yılında ölmüş, naaşı Trabzon'a götürülmüştür.

Kaynakça
--------

* Alexander Kazhdan, (Ed.) (1991). *The Oxford Dictionary of Byzantium* (İngilizce). Oxford ve New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-504652-8.
* W. Miller, *Trebizond: The Last Greek Empire of the Byzantine Era*, Chicago, 1926.

|
|  |
| Resmî unvanlar |
|
| Önce gelen:**Georgios** |  **Trabzon İmparatoru**1280-1285 | Sonra gelen:**Theodora Komnini** |
|
|
| Önce gelen:**Theodora Komnini** |  **Trabzon İmparatoru**1285-1297 | Sonra gelen:**II. Aleksios** |
|

| * g
* t
* d
Trabzon hükümdarları |
| --- |
| 
* I. Aleksios
* I. Andronikos
* I. İoannis
* I. Manuil
* II. Andronikos
* Georgios
* II. İoannis
* Theodora
* II. Aleksios
* III. Andronikos
* II. Manuil
* Basileios
* İrini
* Anna
* III. İoannis
* Mihail
* III. Aleksios
* III. Manuil
* IV. Aleksios
* IV. İoannis (Aleksandros ile)
* V. Aleksios
* David

 |

| * g
* t
* d
Bizans İmparatorluğu ve Trabzon İmparatorluğu dönemleri Komninos Hanedanı |
| --- |
| 1.Kuşak (10. yüzyıl) | 
* Nikiforos Komninos
* Manuil Erotikos Komninos

 |
| 2.Kuşak (11. yüzyıl) | 
* I. İsaakios
* Bulgaristanlı Katerin2
* İoannis Komnenos
* Anna Dalassini2

 |
| 3.Kuşak (12. yüzyıl) | 
* Manuil Komnenos
* İsaakios Komnenos
* I. Aleksios
* İrini Dukena2
* Eudokia Komnini
* Nikiforos Melissenos1
* Adrianos Komnenos
* Nikiforos Komninos

 |
| 4.Kuşak (12. yüzyıl) | 
* Anna Komnini
* Nikiforos Bryennios1
* Maria Komnini
* Nikiforos Katakalon1
* II. İoannis
* Macaristanlı İrini2
* Andronikos Komnenos
* İsaakios Komnenos
* Theodora Komnini
* İoannis Komnenos
* Eudokia Komnini

 |
| 5.Kuşak (12. yüzyıl) | 
* Aleksios Komnenos
* Andronikos Komninos
* İsaakios Komnenos
* I. Manuil
* Sulzbachlı Bertha2
* Antakyalı Maria2
* İoannis Çelepis Komninos
* I. Andronikos
* İoannis Dukas3

 |
| 6.Kuşak (12. yüzyıl) | 
* İoannis Dukas Komninos
* Theodora Komnini
* Maria Komnini
* Montferratlı Renier1
* II. Aleksios
* Fransalı Agnes2
* Aleksios Komnenos
* Manuil Komnenos
* Maria Komnini
* Theodora Komnini
* III. Baudouin1

 |
| 7.Kuşak (12. yüzyıl) | 
* Maria Komnini
* İsaakios Komnenos3
* David Komnenos
* I. Aleksios

 |
| 8.Kuşak (13. yüzyıl) | 
* I. Andronikos1
* I. İoannes
* I. Manuil
* Anna Xylaloe2

 |
| 9.Kuşak (13. yüzyıl) | 
* II. Andronikos
* Georgios
* II. İoannis
* Theodora Komnini

 |
| 10.Kuşak (13. yüzyıl) | 
* II. Aleksios
* Ciacak Cakeli2
* Mihail

 |
| 11.Kuşak (14. yüzyıl) | 
* III. Andronikos
* Basileios
* İrini Paleologina2
* Anna Anakutu
* III. İoannis

 |
| 12.Kuşak (14. yüzyıl) | 
* II. Manuil
* Elena Megali Komnini
* Gürcü Kralı V. Bagrat1
* III. Aleksios
* Theodora Kantakuzini2

 |
| 13.Kuşak (14. yüzyıl) | 
* III. Manuil
* Anna Megali Komnini
* Eudokia Megali Komnini

 |
| 14.Kuşak (14. yüzyıl) | 
* IV. Aleksios

 |
| 15.Kuşak (15. yüzyıl) | 
* IV. İoannis
* Maria Komnini
* Aleksandros
* David
* Eleni Kantakuzini2

 |
| 16.Kuşak (15. yüzyıl) | 
* V. Aleksios
* Anna Megali Komnini
* Theodora Megali Komnini (Uzun Hasan'ın karısı)

 |
| Diğer Konular | 
* Komninos Restorasyonu
* Aleksiad
* AIMA kehaneti
* Andronikaşvili
* (Notlar: 1Damat, 2Gelin, 3Anne tarafından)

 |