**Dozaj formları** (**birim doz olarak** da bilinir), belirli bir konfigürasyonda (örneğin bir kapsül kabuğu gibi) belirli bir aktif bileşen ve aktif olmayan bileşenlerin (yardımcı maddeler) belirli bir karışımı ile kullanım için pazarlandıkları formdaki farmasötik ilaç ürünleridir ve belirli bir doza paylaştırılır. Örneğin, iki ürün her ikisi de amoksisilin olabilir, ancak biri 500 mg kapsül içinde ve diğeri 250 mg çiğnenebilir tablet içindedir. **Birim doz** terimi, bazen FDA'nın *birim doz "paketleme" veya "dağıtma"* olarak ayırt etmesine rağmen, (özellikle her ilaç ürünü ayrı ayrı paketlendiğinde) tekrar kullanılamayan *ambalajlamayı* da içerebilir. Bağlama göre, *çoklu (birim) doz*, birlikte *paketlenmiş* farklı ilaç ürünlerine veya birden fazla ilaç ve/veya doz içeren *tek bir* ilaç ürününe atıfta bulunabilir. **Dozaj formu** terimi, bazen *sadece* bir ilaç ürününün oluşturucu ilaç maddesinin/maddelerinin ve bunların içerdiği herhangi bir karışımın farmasötik formülasyonuna atıfta bulunabilir, bunun ötesinde hususlar göz önüne alınmaz (sonuçta kapsül, yama gibi bir tüketim ürünü olarak nasıl yapılandırıldığı gibi). Biraz belirsiz sınırları ve bu terimlerle ve farmasötik endüstrisindeki bazı değişkenleri ve nitelikleri tanımlamaması nedeniyle, bir başkasının terimin kullanımına aşina olmayan biriyle görüşürken dikkatli olunması tavsiye edilir.

Uygulama yöntemine/yoluna bağlı olarak, dozaj formları birkaç türde gelir. Bunlar, pek çok türde sıvı, katı ve yarı katı dozaj formlarını içerir. Yaygın olarak kullanılan dozaj formları, hap, tablet veya kapsül, içecek veya şurup ve diğerleri ya da bitki veya yiyecek gibi doğal veya bitkisel formları içerir. Özellikle, ilaç dağıtımı için uygulama yolu (ROA), söz konusu maddenin dozaj formuna bağlıdır. Sıvı bir dozaj formu, uygulama veya tüketim amaçlı bir ilaç veya ilaç olarak kullanılan bir kimyasal bileşik dozunun sıvı formudur.

Farklı tıbbi durumlar, farklı uygulama yollarını garanti edebildiğinden, belirli bir ilaç için çeşitli dozaj formları bulunabilir. Örneğin, kalıcı mide bulantısı, özellikle kusmayla, bir oral dozaj formu kullanmayı zorlaştırabilir ve bu durumda, bunun yerine inhalasyonal, bukkal, dilaltı, burun, fitil veya parenteral gibi alternatif bir yolun kullanılması gerekebilir. Ek olarak, kimyasal stabilite veya farmakokinetik gibi çeşitli faktörlerle ilgili sorunlar olabileceğinden, belirli ilaç türleri için özel bir dozaj formu gerekebilir. Bir örnek olarak, insülin oral yoldan verilemez çünkü bu şekilde uygulandığında, kan akışına ulaşmadan önce gastrointestinal kanalda (GIT) yoğun şekilde metabolize edilir ve bu nedenle terapötik hedef hedeflerine yeterince ulaşamayabilir. Parasetamol gibi bir ilacın oral ve intravenöz dozları aynı sebepten farklı olacaktır.

Türleri
-------

### Oral

* Hap, yani tablet veya kapsül şurupları
* Bukkal, dil altı veya ağızda parçalananlar gibi özel tabletler
* İnce film (örneğin, Listerine Pocketpaks )
* Sıvı çözelti veya süspansiyon (örneğin, içecek veya şurup )
* Toz veya sıvı veya katı kristaller
* Doğal veya bitkisel, tohum veya yiyecek çeşitleri (örneğin, "Space Cake "de bulunan esrar
* Macunlar (örneğin, Diş Macunu)

### Göz

* Merhem
* Sıvı çözelti

### İnhalasyon

* Aerosol
* Soluk aldırma cihazı
* Nebulizatör
* Tüttürmek
* Vaporizatör

### Parenteral

* İntradermal (ID)
* Derialtı (SC)
* İntramüsküler (IM)
* İntraossöz (IO)
* İntraperitoneal (IP)
* İntravenöz (IV)

### Yüzeysel

* Krem, jel, liniment veya balsam, losyon veya merhem vb.
* Kulak damlası (otik)
* Göz damlası (oftalmik)
* Deri yama (transdermal)
* Vajinal halkalar
* Dermal yama
* Toz / talk

### Fitil

* Vajinal (örneğin, duş, peser vb )
* Rektal
* Üretral fitiller
* Nazal fitiller

Ayrıca bakınız
--------------

* Farmakolojik Tedavi Yönlendirmelerinin Sınıflandırılması
* İlaç teslimi
* İdare yolu
* İlaç paketleme

Kaynakça
--------

1. ↑  "unit dose 4 Eylül 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.". *thefreedictionary.com*.
2. ↑  Affairs, Office of Regulatory. "Compliance Policy Guides - CPG Sec 430.100 Unit Dose Labeling for Solid and Liquid Oral Dosage Forms" 24 Ocak 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. *www.fda.gov*.
3. ↑  "Doctors 'missed' fatal overdoses" 1 Aralık 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. 4 February 2011 – via www.bbc.co.uk.

Dış bağlantılar
---------------

* Wikimedia Commons'ta **Dosage forms** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
* Gelişimden Gelen Dozaj 1 Kasım 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* NKC: ph122519

 |