**Uzay turizmi**, turistlerin para ödeyerek katıldıkları, kişisel tatmin ve eğlence merkezli oluşumdur.

2008 yılı itibarıyla, olanaklar kısıtlı ve pahalıdır. Şu an sadece Rus Uzay Ajansı bu servisi sağlamaktadır. Uluslararası Uzay İstasyonu'na uçuşun bedeli 30 milyon dolardır. 2009 yılına kadar tüm biletler satılmış durumdadır.

Son yıllarda birçok yatırımcı, devlet tekelindeki bu hizmeti sağlamaya çalışmaktadırlar.

Özel uzay turizmi sektörü
-------------------------

Bu görsel Soyuz TM-32 Taksi Uçuş mürettebatının gemi içerisinde çekilmiş bir resmidir.
Uzaya bilet satmaya çalışan şirket MirCorp olmuştur. İlk müşterileri olan Dennis Tito, ödeyeceği parayla Mir'in bakım giderlerini karşılayacaktı. Fakat Mir planının durdurulması üzerine Tito kendisine başka birşirket aradı. Bir Amerikan Şirketi olan Space Adventures, Tito'yu Uluslararası Uzay İstasyonu'na götürmek üzere anlaştı. Bu olay sonrasında hala uzaya tek bilet kesen şirket olma özelliğini korumaktadır. İlerleyen yıllarda şirket 4 kişiyi daha uzaya göndermiştir. İlk üç ziyaretçi biletleri karşılığında 20 milyon dolar ödemişlerdir.

Columbia mekiğinin kaza yapmasından sonra, turizm duraklamıştır. Çünkü sadece Rus Soyuz roketleri Uluslararası Uzay İstasyonuna varabilecek durumda kalmıştır. 2003 yılında Rus Uzay Ajansı ve NASA, uzay turistlerine 'Uçuş katılımcısı' ismini uygun görmüştür; bu sayede katılımcılar astronotlardan ayrılmış olacaktır. Christa McAuliffe, ücret ödemediğine rağmen katılımcı olarak kabul edilmiştir, çünkü astronotların aksine teknik olmayan deneyler yapmıştır.

X Prize
-------

X Prize'ın değeri 10 milyon dolardır ve atmosferdeki 62 mili geçebilen ilk takıma verilecektir. Bu ödül Scaled Composites takımına, 4 Ekim 2004 yılında verilmiştir. Ödülü alan tasarım, SpaceShipOne olmuştur. Tasarımcısı Burt Rutan olan uzay gemisi, Virgin Galactic tarafından desteklenmiştir. İlk uçuşu Michael Melvill 21 Haziran 2004'te yapmış ve bu uçuşu yapan bağımsız astronot olmuştur. Ödülü kazandıran uçuş ise Brian Binnie tarafından yapılmış ve Binnie 69.2 mile kadar yükselmiştir.

Uzay turistlerinin listesi
--------------------------

Tüm turistler, Uluslararası Uzay İstasyonu'na, Rus Soyuz uzay aracıyla yerleşmişlerdir. 

Mark Shuttleworth uzay istasyonunda
* Dennis Tito (Amerikalı): Nisan 28 - Mayıs 6, 2001
* Mark Shuttleworth (Güney Afrikalı / İngiliz): Nisan 25 - Mayıs 5, 2002
* Gregory Olsen (Amerikalı): Ekim 1 - Ekim 11, 2005
* Anuşe Ansari (İranlı / Amerikalı): Eylül 18 - Eylül 29, 2006
* Charles Simonyi (Macar / Amerikalı): Nisan 7 - Nisan 21, 2007[10]
* Richard Garriott Kendisi Amerikalıdır ve emekli bir astronotun oğlu ve oyun tasarımcısıdır: Ekim 12 - Ekim 23, 2008
* Guy Laliberté (Kanadalı): 30 Eylül – 11 Ekim 2009

Planlanan yolculuklar
---------------------

* Vladimir Gruzdev (Rusya): 2009 yılında uçması beklenmektedir. Gruzdev eski bir politikacıdır. Masrafları partisi tarafından karşılanacaktır.
* Sergey Brin (ABD). 2011 yılında uçması beklenmektedir. Brin, Google'ın 2 kurucusundan biridir ve uzay turizminin önemli destekçilerindendir.

Ayrıca bakınız
--------------

* Virgin Galactic
* Uzayda din

Dış bağlantılar
---------------

* X Prize Vakfı23 Ekim 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Space Adventures13 Kasım 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Virgin Galactic22 Şubat 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Kaynakça
--------

1. ↑  Chebakin, Val (9 Ocak 2018). "First private space explorer". *Space Adventures* (İngilizce). 2 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb14406549k (data)
* LCCN: sh2001010959
* NDL: 00574084
* NLI: 987007563981005171

 |