Saldırı sonrası caminin iç görünümü
**2023 Peşaver cami bombalaması,** 30 Ocak 2023'te 13:30 sularında 101 kişinin ölümüne yol açan bir terör saldırısıdır. Pakistan'ın kuzeybatısındaki Hayber Pakhtunkhwa eyaletindeki Peşaver şehrinde meydana gelmiştir Cami, il polis teşkilatının karargahını ve bir terörle mücadele departmanını içeren yüksek güvenlikli bir yerleşkenin içinde bulunuyor. Bombalama sırasında 300 ila 400 polis öğle namazını kılıyordu

Polis üniforması giyen ve motosikletle gelen saldırgan, çok sayıda polis barikatını fark edilmeden geçmeyi başardı. Namaz kılanların ilk safında dururken bir intihar yeleğini patlatarak caminin çatısını çökerten güçlü bir patlamaya neden oldu. 101'den fazla kişi öldürüldü ve kayıpların %90'ı polis memuruydu.

Tehrik-e-Taliban Pakistan'ın (TTP) bir fraksiyonu olan Cemaat-ül-Ahrar, Cemaat-ül-Ahrar'ın kurucusu ve eski liderinin ölümünün intikamını almak için gerçekleştirildiğini belirterek bombalamanın sorumluluğunu üstlendi. Ana TTP grubu, sözcüsü aracılığıyla daha sonra olayla ilgilerini yalanladı ancak Cemaat-ül Ahrar'ın yaptığı açıklamalar hakkında yorum yapmadı.

Bombalama, hem yurt içinde hem de uluslararası alanda geniş çapta kınandı, dünyanın dört bir yanından liderler saldırıyı kınadı ve kurbanlar ve aileleri için başsağlığı diledi. Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri sözcüsü, bir ibadethanede meydana geldiği için bombalamayı "özellikle iğrenç" olarak nitelendirdi.

Arka plan
---------

2004'te İslamcı saldırılar, kuzeybatı Pakistan'da isyancılar ile Pakistan hükûmeti arasında bir savaşa dönüştü. Savaş, 2017'de düşük yoğunluklu bir çatışmaya dönüştü Pakistan'ın kuzeybatısındaki Hayber Pakhtunkhwa'nın başkenti ve en büyük şehri olan Peşaver'de çok sayıda isyancı saldırı ve bombalama gerçekleştirildi. Bunlar arasında 2013, 2015 ve 2022'de camilere yönelik büyük saldırılar yer alıyor.

Bombalama
---------

Cami, il polis teşkilatının karargahını ve bir terörle mücadele departmanını içeren yüksek güvenlikli bir yerleşkenin içinde bulunuyor. 30 Ocak 2023'te intihar bombacısı, yerel polisin bulunduğu çok sayıda barikatı fark edilmeden geçti. Yapılan ön soruşturma, teröristin polis üniforması giydiğini ve bir motosikletle geldiğini gösterdi. O sırada öğle namazını kılmak için camide 300 ila 400 polis memuru hazır bulunuyordu.

Bombacı, saat 13:30 sıralarında namaz kılanların ilk sırasında dururken intihar yeleğini tetikledi ve caminin çatısını çökerten güçlü bir patlamaya neden oldu. Bombalama olayından sağ kurtulan bir polis, etrafı siyah bir toz bulutuyla çevrilmeden önce "büyük bir alev patlaması" gördüğünü söyledi. 100'den fazla kişi öldü ve iki katı kadar kişi yaralandı; Ölenlerin %90'ı polis memurlarıydı.

Tepkiler
--------

### Yerel

Pakistan Başbakanı Şehbaz Şerif, bombalamanın İslam'la bağdaşmadığını ve Pakistan'ın tamamının "terör tehdidine" karşı durduğunu belirterek bombalamayı kınadı. Eski başbakan Imran Khan bombalamayı kınadı ve "Artan terör tehdidiyle mücadele etmek için istihbarat toplamamızı geliştirmemiz ve polis güçlerimizi uygun şekilde donatmamız zorunludur" dedi.

### Uluslararası

Bombalama, Genel Sekreter António Guterres'in sözcüsü ile Hindistan, Kanada, ABD, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Birleşmiş Milletler'den kınama aldı. Bir ibadethanede böyle bir saldırının gerçekleşmesi özellikle tiksindiricidir" dedi.

Kaynakça
--------

1. 1 2  "Pakistani Taliban claims responsibility for mosque blast that killed more than 40 people". *CNN* (İngilizce). 30 Ocak 2023. 30 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2023.
2. ↑  Lieven (2017). "Counter-Insurgency in Pakistan: The Role of Legitimacy". *Small Wars & Insurgencies*. **28**: 166-190. doi:10.1080/09592318.2016.1266128.
3. 1 2  "Rescue operation continues after Pakistan blast that killed 92". *Al Jazeera*. 31 Ocak 2023. 30 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2023.
4. 1 2  Ahmed (30 Ocak 2023). "Suicide bombing at mosque in Pakistan kills 59, targeted police". *Reuters*. 30 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2023.
5. ↑  "'Closing in' on terror network: Peshawar mosque bomber was in police uniform, says KP IG". *Dawn* (İngilizce). 2 Şubat 2023. 2 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Şubat 2023.
6. 1 2  Davies (30 Ocak 2023). "Pakistan mosque blast: Police targeted in suicide attack that kills 59". *BBC News* (İngilizce). 30 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2023.
7. ↑  "Death toll from blast in Pakistan mosque rises to at least 100 as country faces 'national security crisis'". *CNN* (İngilizce). 31 Ocak 2023. 2 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2023.
8. ↑  "Suicide bomber kills 20, wounds 96 at mosque in NW Pakistan". *The Washington Post* (İngilizce). 30 Ocak 2023. ISSN 0190-8286. 31 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2023.  Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
9. ↑  "India condemns Peshawar mosque attack, condoles families of deceased". *Hindustan Times* (İngilizce). 31 Ocak 2023. 31 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2023.  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
10. ↑  "Death toll in Pak's Peshawar suicide blast in mosque jumps to 83: Report". *Business Standard* (İngilizce). 31 Ocak 2023. 2 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2023.
11. ↑  "At least 59 killed, 157 injured in explosion inside mosque near Police Lines in Peshawar". *Business Recorder* (İngilizce). 30 Ocak 2023. 30 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2023.
12. ↑  "Pakistan blames 'security lapse' for mosque blast, 100 dead". *AP News* (İngilizce). 31 Ocak 2023. 31 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2023.
13. ↑  "قصف باكستان: دول الخليج تدين الهجوم المميت". *Crucible Institute* (Arapça). 31 Ocak 2023. 5 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Şubat 2023.
14. ↑  "Pakistan mosque blast: Police targeted in suicide attack that kills 59". *BBC News* (İngilizce). 30 Ocak 2023. 30 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Şubat 2023.
15. ↑  "Saudi Arabia condemns suicide attack on Pakistan mosque". *Arab News* (İngilizce). 30 Ocak 2023. 2 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2023.
16. ↑  "Breaking: At Least 90 Injured In Blast Inside Peshawar Mosque In Pakistan". *India.com* (İngilizce). 30 Ocak 2023. 30 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ocak 2023.