**EA-6B *Prowler***, Grumman firması tarafından ABD Deniz Kuvvetleri ve ABD Deniz Piyadeleri için geliştirilen bir elektronik harp ve istihbarat uçağıdır. A-6 Intruder saldırı uçağı temel alınarak geliştirilen *Prowler*, 1971 yılında hizmete girmiştir.

Tasarım ve Geliştirme
---------------------

*Prowler*, bir pilot ve üç elektronik harp uzmanından oluşan dört kişilik bir mürettebata sahiptir. İki adet Pratt & Whitney J52-P408 turbojet motoru sayesinde 950 km/h seyir hızına ulaşabilen uçak, 1.840 km'lik bir seyir menziline sahiptir. Uzun ve zorlu elektronik harp ve istihbarat görevlerinin uçağın teknik aksamı ve elektronik donanımı üzerinde oluşturduğu yük sebebiyle *Prowler* uçakları pek çok savaş ve destek uçağına göre daha sık bakım gerektirmekte ve donanım geliştirme çalışmalarına dahil olmaktadır.

Uçağın karakteristik özelliklerinden biri de kanopisinin mürettebatı gövde ve kanatlara yerleştirilmiş elektronik istihbarat ve radar karıştırıcı ekipmanın yaydığı elektromanyetik radyasyonun etkilerinden korumak için altın bir film ile kaplanmış olmasıdır.

Daha çok saldırı güçlerine elektronik koruma ve radar karıştırıcı desteği sağlamak amacıyla geliştirilmiş uçak, düşman radar ve uçaksavar sistemlerini doğrudan hedefleyebilmekte ve gerektiğinde AGM-88 HARM füzeleriyle saldırı gerçekleştirebilmektedir.

1995 yılında dahilinde *Prowler* uçaklarının motor ve elektronik sistemlerine yönelik kapsamlı bir yenileme çalışması başlatılmıştır. Ancak **ADVCAP** (*Advanced Capability*, Türkçe: "Geliştirilmiş Yetenek") adı verilen program, bütçe sıkıntıları sebebiyle 1999 yılında iptal edilmiştir.

Görev Tarihçesi
---------------

EA-6B *Prowler* uçakları, 1995 yılından bu yana ABD'nin gerçekleştirdiği tüm askeri operasyonlara iştirak etmiştir. Resimde İncirlik Hava Üssü'nden kalkan iki *Prowler* Kuzey Irak'taki uçuşa yasak bölgede gözlem uçuşu yaparken görülüyor.
ABD Hava Kuvvetleri bünyesinde benzer görevleri yürüten EF-111 Raven uçaklarının 1998 yılında hizmetten ayrılmasının ardından *Prowler*, ABD envanterindeki tek ileri cephe radar karıştırıcı uçak konumunu almıştır. Dolayısıyla *Prowler* uçakları bu tarihten itibaren ABD'nin gerçekleştirdiği hemen hemen tüm askeri operasyonlara iştirak etmiştir.

EA-6B *Prowler* uçakları toplamda 170 adet üretilmiştir, EA-6B *Prowler* sadece ABD tarafından Amerika Birleşik Devletleri Donanması ve ABD Deniz Piyadelerinde kullanılmıştır.

*Prowler* uçakları, Irak ve Afganistan'daki ABD güçlerine karşı yaygın olarak kullanılan uzaktan kumandalı patlayıcıların etkisiz hale getirilmesi görevinde de kullanılmaktadır. Güçlü radar karıştırıcı ekipmanı sayesinde belli bir bölgedeki tüm radyo vericilerini etkisiz hale getirebilen uçaklar, böylelikle patlayıcıların cep telefonu, telsiz vb. radyo sinyaliyle çalışan donanım ile patlatılmasını engelleyebilmektedir.

EA-6B *Prowler* uçakları 2009 yılı itibarıyla kademeli olarak hizmetten ayrılmaya başlamıştır. Bu tarihten itibaren elektronik harp, istihbarat ve radar karıştırıcı görevleri F/A-18E/F Super Hornet uçağı temel alınarak geliştirilen ve 2009 yılında hizmete giren EA-18G Growler üstlenmeye başlamıştır. 2015 yılında Amerika Birleşik Devletleri Donanması, 2019 yılında da ABD Deniz Piyadeleri bu uçakları emekliye ayırarak EA-6B *Prowler* uçakları tamamen emekli olmuştur.

Önemli Kazalar
--------------

Şu ana kadar hiçbir *Prowler* uçağı çatışmada düşürülmemiş olmasına karşın 40'tan fazla uçak çeşitli kazalar sonucu yitirilmiştir.

* 26 Mayıs 1981 tarihinde USS Nimitz uçak gemisine inmekte olan bir EA-6B *Prowler* uçağı, pilotun kontrolü kaybetmesi sonucu geminin güvertesine çakılmış, çıkan yangında 14 denizci ölmüştür.
* 3 Şubat 1998 tarihinde İtalya'da konuşlu NATO'ya bağlı ABD güçleri bünyesinde görev yapan bir EA-6B *Prowler* uçağı, Cavalese kasabası yakınlarında alçak uçuş yaptığı sırada bir teleferik hattına çarpmış, kaza sonucu kopan hattan düşen teleferik kabininde 20 kişi ölmüştür. Hafif hasarlı olarak üsse dönen uçağın pilotu askeri mahkeme tarafından suçlu bulunmuş ve 6 ay hapis cezasına çarptırılmıştır.

Teknik Özellikler
-----------------

EA-6B *Prowler* uçakları, gelişmiş elektronik karıştırıcı donanımlarıyla olduğu gibi, taşıdıkları AGM-88 HARM anti-radar füzeleriyle de düşman radar ve uçaksavar sistemlerine karşı önemli bir vurucu güç teşkil etmektedir.
* **Genel özellikler:**
	+ **Mürettebat:** 4 kişi (1 pilot, 3 elektronik harp uzmanı)
	+ **Uzunluk:** 17.7 m
	+ **Kanat açıklığı:** 15.9 m
	+ **Yükseklik:** 4.9 m
	+ **Kanat alanı:** 49.1 m²
	+ **Boş ağırlık:** 15.130 kg
	+ **Azami kalkış ağırlığı:** 27.900 kg
	+ **Motorlar:** İki adet Pratt & Whitney J52-P408A turbojet
* **Performans:**
	+ **Azami hız:** 566 knot (1.050 km/h)
	+ **Seyir hızı:** 418 knot (774 km/h)
	+ **Menzil:** 3.254 km
	+ **Azami seyir irtifası:** 11.500 m (37.600 ft)
* **Silah sistemleri:**
	+ Dört adede kadar AGM-88 HARM anti-radar füzesi
	+ Beş adede kadar AN/ALQ-99 radar karıştırıcı podu

Kaynakça
--------

* EA-6B *Prowler* hakkında bilgi (İngilizce)
* Associated Press: Navy Takes Aim At Roadside Bombs (İngilizce) 6 Temmuz 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* EA-6B *Prowler*, Amerikan Bilimadamları Federasyonu (FAS) (İngilizce)5 Aralık 1998 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: sh86008128
* NLI: 987007534227905171

 |