**1737-39 Sırp ayaklanması**, Osmanlı'nın Avusturya ile savaşta olduğu zamanda çıkan isyandır.

Arka planı
----------

II. Viyana Kuşatması ile yenilmeye başlayan Osmanlı İmparatorluğu'nda Müslüman dini liderler, Osmanlı sınırlarında bulunan Hıristiyanlara karşı cihat etmesiyle hem yerel Müslümanların hem de Osmanlı birliklerin, Sırbistan'daki Hristiyan nüfusa karşı sistematik saldırılar dayanılmaz noktalara geldi ve Sırpların önemli kısmı 1690'da İlk Sırp Göçünü gerçekleşmiş oldu. Kalanlar ise direniş hazırlıklarına başladı.

Direniş hazırlıkları
--------------------

Sırp Patriği IV Arsenije, Avusturya hükûmeti ile Temeşvar piskoposu Nikola Dimitrijeviç aracılığıyla görüştü. Arsenije halkın isyan edip Avusturya ordusuna yiyecek yardımı yapacağına söz verdi.

İsyan başlamadan önce 900 kişilik bir birlik oluşturuldu. Radonja Petrović Brda'da 500, Vasojevići 200, Piperi 200 kişilik bir birlik hazırlamıştı.

Öte yandan direnişe katılımın fazla olması için Sırp Patriği ve Radonja Metropolitanı Sava Petrović'e Osmanlı'ya karşı savaşa davet edildi. Ancak Sava Petrović, Venedik'in emrindeydi ve bu yüzden isyan sırasında hareketsiz kaldı.

Avusturya İmparatoru, 15 Haziran 1737'de Sırpları isyan etmeye çağırdı. Sırplar, Sırp Patriği IV Arsenije öncülüğünde isyan etti.

İsyan; Belgrad, doğu Bosna-Hersek, Karadağ ve Sar Dağı'nı kapsayan geniş bir bölgede ortaya çıktı. Ayaklanmaya sadece Sırplar değil, Arnavut Klimenti kabilesi de katıldı.

İsyanın gelişimi
----------------

### Sırbistan

İsyanın ana merkezi Sırbistan topraklarıydı.
Sırbistan'daki bazı gelişmeler:

* Užice'e ve Lešnica'ya saldırılar (1737)
* Mlatišuma komutasındaki birliklerin Kruşev'i özgürleştirmesi (20 Temmuz 1737)
* İsakoviç'in komutasındaki birliklerin Syrmia'ya geri çekilmesi (Ekim 1737 Sonu)
* Mlatišuma komutasındaki birliklerin Morlat ve Rudnik'e saldırıları (7 Ocak 1739)
* Toplica bölgesi ve Niš'in özgürleşmesi

### Karadağ ve Eski Sırbistan

İsyanın liderlerinden Radonja, Avusturyalı yetkililerden, isyanın başarıya ulaşması için yardım istedi. Görüşmeler devam ederken, Karadağ'da ayaklanma patlak verdi. Radonja'nın birlikleri, Sırp birlikler ve Staniša Marković Mlatišuma'nın birlikleri Müslümanlara saldırdı. Sırp planına göre, Novi Pazar, Rožaje, Bijelo Polje ve Peć'i özgürleştirilecekti. Bir Sırp müfrezesi Bihor'a saldırdı ve Godijevo'ya girerek Mustafa Sijariç'in evinde bir karargâh kurdu. Bu sırada Radonja, Župljani'ye saldırı planlıyordu. Župljani'ye saldırı planlarken Radonja, Cattaro'ya bağlı birliklerin Jerolim Buća'ya, Derviş Paşa'nın ordusu ile birlikte Hersek'teki Knin'e doğru ilerlemesini emretti.

Bu sırada vezir Mustafa Paşa, diğer sancaklar ve 4.000 Tatar ordusu ordusu ile harekete geçip isyanı bastırdı. Osmanlı birlikleri ile ilgili verilen sayının doğruluğu kesin değildir.

Sonuç
-----

Başarısız olan isyan sonucunda, Osmanlı yönetimi, 1689-92'de yaptığı gibi; Hersek, Sandzak, Metohija ve Karadağlı Sırpların Arsenije IV ile birlikte, topraklarından sürdü. Sürülen insanlar, Avusturya'ya gitmek zorunda kaldı. Avusturya, Sırplar'ı kabul etti ve topraklarına yerleştirdi.

Kaynakça
--------



| * g
* t
* d
 Osmanlı İmparatorluğu tarihindeki isyanlar |
| --- |
| Kuruluş (1299-1453) | 
* Konstantin ve Frujin İsyanı (1404-1418)
* Şeyh Bedreddin İsyanı (1419-1420)
* Düzmece Mustafa İsyanı (1421-1422)
* Arnavut İsyanı (1432-1436)
* Buçuktepe İsyanı (1446)

 |
| Yükselme (1453-1606) | 
* Şahkulu İsyanı (1511)
* Nur Ali Halife İsyanı (1512)
* Canberdi Gazâlî İsyanı (1521)
* Celâlî isyanları (1526-28, 1595-1610, 1654-55, ve 1658-59)
* Kalender Çelebi İsyanı (1527)
* Mariova ve Pirlepe İsyanı (1564-65)
* Yemen (1567-70)
* Kırım (1584)
* Beylerbeyi Vakası (1589)
* Banat İsyanı (1594)
* Himarya Ayaklanması (1596)
* Sırp İsyanı (1596-97)
* Birinci Tırnovo İsyanı (1598)

 |
| Duraklama (1606-1699) | 
* Celâlî isyanları
* Filozof Dionisios İsyanları (1600, 1611)
* Abaza İsyanları (1624, 1627)
* Varvar Ali Paşa İsyanı (1647)
* Atmeydanı Vakası (1648)
* Çınar Vakası (1656)
* Banat İsyanı (1686)
* İkinci Tırnovo İsyanı (1686)
* Çiprovtsi Ayaklanması (1688)
* Karpoş İsyanı (1689)

 |
| Gerileme (1699-1792) | 
* Edirne Vakası (1703)
* Patrona Halil İsyanı (1730)
* Sırp Ayaklanması (1737-1739)
* Orlov İsyanı (1770)
* Daskaloyannis İsyanı (1770)
* Koça Sınır İsyanı (1788)

 |
| Dağılma (1792-1922) | 
* Pazvantoğlu Ayaklanması (1801-04)
* Birinci Sırp Ayaklanması (1804-13)
* Kabakçı Mustafa İsyanı (1807)
* Alemdar Paşa Baskını (1808)
* Yançiç İsyanı (1809)
* Hacı Prodan İsyanı (1814)
* İkinci Sırp Ayaklanması (1815-17)
* Eflak Ayaklanması (1821)
* Yunan İsyanı (1821-29)
* Yezîdî İsyanı (1830)
* Atçalı Kel Mehmet Efe İsyanı (1830)
* Bosna Ayaklanması (1831-33)
* Tuzcuoğlu İsyanları (1832-34)
* Arnavut İsyanları (1833-39)
* Girit İsyanı (1841)
* Arnavut İsyanı (1843-44)
* Arnavut İsyanı (1845)
* Arnavut İsyanı (1847)
* Hersek İsyanı (1852-62)
* Epir İsyanı (1854)
* Dolyani İsyanı (1858)
* Lübnan Dürzi-Maruni Çatışması (1860)
* Girit İsyanı (1866-69)
* Hersek İsyanı (1875-77)
* Bulgar İsyanları (1876)
* Razlofça Ayaklanması (1876)
* Kumanova Ayaklanması (1878)
* Çırağan Baskını (1878)
* Makedonya Rum Ayaklanması (1878)
* Girit İsyanı (1878)
* Epir İsyanı (1878)
* Kresna-Razlık Ayaklanması (1878-79)
* Bırsyak Ayaklanması (1880-81)
* Birinci Sason İsyanı (1894)
* Girit İsyanı (1896-97)
* Girit İsyanı (1897-98)
* İlinden İsyanı (1903)
* İkinci Sason İsyanı (1904)
* Hemavend İsyanı (1909)
* Havran Dürzi İsyanı (1909)
* 31 Mart İsyanı (1909)
* Arnavut İsyanı (1910)
* Arnavut İsyanı (1911)
* Arnavut İsyanı (1912)
* Halâskâr Zâbitân (1912-13)
* Bâb-ı Âlî (1913)
* I. Dünya Savaşı'nda Kürt isyanları (1914-1917)
* Arap Ayaklanması (1916-18)

 |