**I. Mihail Fyodoroviç Romanov** (22 Temmuz 1596 - 23 Temmuz 1645, Moskova) 21 Şubat 1613 - 12 Temmuz 1645 tarihleri arasında Rusya çarı.

I. Mihail, Rusya Çarlığı'nı yönetmeye başlayan Romanov Hanedanı'nın ilk çar üyesi. III. Zygmunt Waza'nın oğlu IV. Władysław Waza'nın Rusya işgali sonrası kendini çar ilan etmesinden 3 yıl sonra 1613'te yüklü miktar altın ödeme yaparak IV. Władysław'ın Rusya'dan çekilmesini istedi. Polonya-Litvanya Birliği kuvvetleri Rusya'dan çekildi ve I. Mihail, Rus tahtına çıktı. Böylece Rusya'da Karışıklık Dönemi sona erdi.

İlk yılları
-----------

Mihail, 22 Temmuz 1596'da Feodor Nikitiç'in oğlu olarak Moskova'da dünyaya geldi. Mihail'in büyükbabası Nikita Romanoviç, ilk Çareviç Anastasia'nın kardeşi ve Korkunç İvan'ın merkezi danışmanıydı. Genç bir çocukken, Mihail ve annesi 1600 yılında Belozersk'ya sürgün edildi. Yakın zamanda yeni seçilen Çar Boris Godunov babası Feodor'u 1598 yılında ihanetle suçladı. Bu kısmen Feodor'un Boris'in isteklerine karşı çıkıp Ksenia Shestova ile evlenmesi nedeniyle olduğu iddia ediliyor.

Tahta çıkması
-------------

Genç çar I. Mihail.
I. Dmitriy'nin ortaya çıkmasıyla Godunov öldü ve tahtı oğlu II. Fyodor'a bıraktı. Dimitry, III. Zygmunt Waza'dan aldığı destekle Moskova'ya girdi, II. Fyodor'u ve ailesini öldürüp çar oldu. Kısa süren saltanatı ve ülkedeki olaylar Karışıklık Dönemi'ni tetikledi, 1610'da IV. Vasili'nin Lehler tarafından tahttan indirilmesi ve IV. Władysław'ın tahta çıkması dönemi iyice kızıştırdı. Mihail oy birliğiyle 21 Şubat 1613'te ulusal bir meclis tarafından Rusya çarı seçildi, ancak konseyin temsilcileri 24 Mart'a kadar Kostroma yakınlarındaki Ipatiev Manastırı'nda genç çarı ve annesinin sürgünden dönmesine karşı çıktı. Lehistan-Litvanya Birliği ve İsveç İmparatorluğu'nun Rusya topraklarında hak iddia etmesi dahil olmak üzere diğer bazı seçenekler ortadan kaldırıldıktan sonra çar seçildi. Başlarda annesi Martha protesto etti, inandığını ve oğlunun çok genç ve hassas olduğunu ve bu kadar zahmetli bir zamanda çar olmasının doğru olmadığını söyledi.

Mihail'in çar seçilmesi ve tahta çıkışı, Rus besteci Mihail Glinka'nın *Çar için Yaşam Hayatı'* adlı eserinde dramatize ettiği Ivan Susanin efsanesinin temelini oluşturmaktadır.

Saltanatı
---------

Bu kadar harap bir durumda, o zamanlar başkent Moskova'da kendisine iyi bir konaklama sağlanmadan önce birkaç kilometre boyunca (121 km) uzaklıktaki Aziz Sergius'un Teslis Manastırı'nda yaşamak zorunda kaldı. Doğduğu gün olan 22 Temmuz 1613'te taç giydi. Yeni çarın ilk görevi, Rusyayı işgal eden ülkelerinin soylu ve askerlerini topraklarından temizlemekti. İsveç ve Polonya daha sonra sırasıyla Stolbovo Antlaşması (17 Şubat 1617) ve Deulino Ateşkesi (1 Aralık 1618) ile topraklardan ayrıldı. Deulino Ateşkes'inin en önemli sonucu, bundan sonra hükûmeti Ekim 1633'te ölümüne kadar devralan çar'ın babası Feodor Nikitiç'in sürgünden geri dönüşüydü, Mihail oldukça alt bir pozisyonda kaldı.

Mihail'ın saltanatı, Rus tarihindeki en büyük bölgesel genişlemeyi gördü. Saltanatı sırasında, büyük ölçüde Zaporojya Kazakları tarafından gerçekleştirilen ve Stroganov ailesi tarafından finanse edilen Sibirya'nın fethi devam etti. Çar Mihail ilerleyen bir bacak yaralanmasından (hayatının erken dönemlerinde bir at kazasının sonucu olarak) muzdaripti, bu da ömrünün sonuna doğru yürümesine engel oldu.

Ölümü
-----

Çar Mihail, Nisan 1645'te iskorbüt ve muhtemelen depresyon hastalığına yakalandı. Doktorları, durumunu iyileştiremedi ve 12 Temmuz'da tedavi edildiği kilisede bayıldıktan 11 gün sonra 23 Temmuz 1645'te öldü. Yerine ikinci eşi Yevdokiya Streşneva'dan olan oğlu I. Aleksey tahta çıktı.

Ailesi
------

I. Mihail, 1624 yılında Maria Dolgorukova ile evlendi. Ancak bir yıl sonra eşi ölünce 1626'da Yevdokiya Streşneva ile evlendi. Bu evlilikten 10 tane çocuğu oldu.

| Adı | Doğum | Ölüm |
| --- | --- | --- |
| İrina Mihaylovna | 22 Nisan 1627 | 8 Nisan 1679 |
| Çarevna Pelagia | 17 Ağustos 1628 | 25 Ocak 1629 |
| Çar I. Aleksey | 19 Mart 1629 | 29 Ocak 1676 |
| Anna Mihaylovna | 14 Temmuz 1630 | 27 Ekim 1692 |
| Çarevna Martha | 19 Ağustos 1631 | 21 Eylül 1632 |
| Çareviç Ivan | 2 Haziran 1633 | 10 Ocak 1639 |
| Çarevna Sophia | 30 Eylül 1634 | 23 Haziran 1636 |
| Tatyana Mihaylovna | 5 Ocak 1636 | 24 Ağustos 1706 |
| Çarevna Eudoxia | 10 Şubat 1637 | 10 Şubat 1637 |
| Çareviç Vasili | 14 Mart 1639 | 25 Mart 1639 |

Kaynakça
--------

1. ↑  The Romanovs: Ruling Russia 1613-1917
2. 1 2  Sebag Montefiore, Simon (2016). *The Romanovs*. Birleşik Krallık: Weidenfeld & Nicolson. s. 37-38.
3. ↑  Hughes, Lindsey (2008). *The Romanovs: Ruling Russia, 1613-1917*. Hambledon Continuum. s. 22. ISBN 978-1847252135. michael I of russia but she became ill.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***I. Mihail (Rusya çarı)*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Romanovs: The first film. Michael I, Alexis I 2 Mayıs 2016[Tarih uyuşmuyor] tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – Historical reconstruction "The Romanovs". StarMedia. Babich-Design(Rusya, 2013)

Daha fazlası
------------

* Belyaev Ivan D. (1846) (Rusça). On the Russian army in the reign of Michael Feodorovich and after him, to the transformations made by Peter the Great 16 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (О русском войске в царствование Михаила Феодоровича и после его, до преобразований, сделанных Петром Великим) Runivers.ru sayfasında DjVu ve PDF formatları.

|
|  |
| Resmî unvanlar |
|
| Önce gelen:**I. Władysław** | **Rus Çarı**21 Şubat 1613 - 12 Temmuz 1645 | Sonra gelen:**I. Aleksey** |
|

| * g
* t
* d
Rusya hükümdarları (Kiev Knezliği, Moskova Knezliği, Rusya Çarlığı ve Rus İmparatorluğu) |
| --- |
| Knezler | 
* Rurik
* Oleg
* I. İgor
* Olga
* I. Svyatoslav
* I. Yaropolk Svyatoslaviç
* I. Vladimir
* I. Svyatopolk Vladimiroviç
* I. Yaroslav
* İzyaslav Yaroslaviç
* Vseslav
* Svyatoslav Yaroslaviç
* I. Vsevolod Yaroslaviç
* II. Svyatopolk İziaslaviç
* Vladimir Monomak
* I. Mstislav
* II. Yaropolk
* Vyaçeslav
* II. Vsevolod (Kiev Büyük Knezi)
* II. İgor
* II. İzyaslav Mstislaviç
* Yuri Dolgoruki
* Andrey Bogolyubskiy
* Mihayll
* III. Vsevolod
* II. Yuri
* I. Konstantin
* II. Yuri
* II. Yaroslav
* III. Svyatoslav
* II. Andrey
* Aleksandr Nevski
* III. Yaroslav
* Vasili
* Dmitri
* Andrey
* Mihail
* III. Yuri
* Korkunç Gözlü Dmitriy
* Aleksandr Mihayloviç
* I. İvan
* Semyon
* II. İvan
* Dmitri Donskoy
* I. Vasili
* II. Vasili
* III. İvan
* III. Vasili
* IV. İvan
 |
| Çarlar | 
* IV. İvan
* Simeon Bekbulatoviç
* IV. İvan
* I. Fyodor
* Boris Godunov
* II. Fyodor
* I. Dmitri
* IV. Vasili
* IV. Władysław Waza
* I. Mihail
* I. Aleksey
* III. Fyodor
* V. İvan ve I. Petro (ortak)
* I. Petro
 |
| İmparatorlar | 
* I. Petro
* I. Katerina
* II. Petro
* Anna
* VI. İvan
* I. Elizaveta
* III. Petro
* II. Katerina
* I. Pavel
* I. Aleksandr
* I. Nikolay
* II. Aleksandr
* III. Aleksandr
* II. Nikolay
 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb155367252 (data)
* GND: 119098229
* ISNI: 0000 0000 5537 1475
* LCCN: n95089991
* LNB: 000086599
* NKC: js2005269365
* NLI: 987007455273105171
* NTA: 070791988
* RKD: 459733
* SELIBR: 247788
* SUDOC: 121629449
* VIAF: 18024186
* WorldCat: lccn-n95089991

 |