Sitiveni Rabuka (2022)
**Sitiveni Ligamada "Steve" Rabuka** (d. 13 Eylül 1948), Fijili asker ve siyasetçi. Rabuka, Okyanusya ülkesi Fiji'de 24 Aralık 2022 tarihinden bu yana başbakanlık koltuğunda bulunmaktadır. Asker kökenli olan ve Tuğgeneral rütbesine sahip olan Rabuka, 1992-1999 yılları arasındaki görevinin ardından 24 Aralık 2022'de ikinci kez ülkenin başbakanı olmuştur.

Hayatı
------

Okuldan ayrıldıktan sonra Rabuka, önce 1980'de Lübnan'daki Fiji birliğinin komutanı ve ardından Genelkurmay'da askerî eğitimden sorumlu bir subay olarak Fiji Silahlı Kuvvetlerine katıldı. 1982 yılında yarbaylığa terfi ettikten sonra 1984'te Sina Yarımadası'ndaki Barışı Koruma 2. Taburları komutanlığı görevini üstlendi. 1985'te Fiji'ye dönmesinin ardından silahlı kuvvetlerdeki en yüksek üçüncü mevki olan Askeri Operasyonlar ve Eğitim Genelkurmay Subayı oldu.

### Siyaset

14 Mayıs 1987'de, sadece bir ay önce seçilen Başbakan Timoci Bavadra'nın hükûmetini deviren bir darbeye önderlik etti. Rabuka, darbeyi etnik Fiji'liler (*iTaukei*) ile Fiji'de yaşayan Kızılderililer arasındaki barış ve yerli Fiji'lilerin toprak haklarını ve siyasi nüfuzunu korumak için gerekli olduğunu söyleyerek darbeyi haklı çıkardı. Yaşanan darbenin ardından Fiji tarihindeki en kötü toplumlar arası şiddet olaylarından bazıları gerçekleşti. Darbeden sonra, Genel Vali Penaia Ganilau onu albay ve silahlı kuvvetlerin başkomutanlığına terfi ettirdi.

25 Eylül 1987'de bir gücünü korumak için ikinci bir askerî darbeye komuta etti. Ancak bu darbe, Fiji'ye ekonomik yaptırımlar uygulayan Avustralya ve Yeni Zelanda'nın tepkisine neden oldu. Rabuka, 28 Eylül 1987'de, büyük ülkelerin diplomatları bir toplantıya çağırdı, ancak bunlar görevdeki Genel Vali Penaia Ganilau'yu meşru devlet başkanı ve muhatap olarak tanıdıklarını ifade etti. Bu süreçte Rabuka da tuğgeneralliğe terfi etti.

Artan muhalefete rağmen, Rabuka 7 Ekim 1987'de ülkede cumhuriyet ilan ederek, ülkenin 113 yıllık Birleşik Krallık bağına son verdi. Birleşik Krallık 15 Ekim 1987'de bu kararı tanıdı. Ancak, Fiji'ye iç ve dış güvenin azalması ve iç ekonominin de ciddi bir krize girmesi üzerine 5 Aralık 1987'de *Geçici Askerî Konsey Başkanı* unvanı ile yürüttüğü görevinden istifa ederek yedi aydır boşta olan başbakanlık makamını sivil başbakan Kamisese Mara'ya devretti.

Rabuka, Mayıs 1992'de düzenlenen seçimlerden galip ayrılması sonucu 2 Haziran 1992'de başbakanlık makamına gelerek bu görevi 19 Haziran 1999'a kadar yaklaşık yedi yıl sürdürdü.

Başbakanlık görevinin sona ermesinin ardından 1999'dan 2001'e kadar *Büyük Başkomutanlık Konseyi* Başkanı olarak görev yaptı, ardından bu görevi, kendisinen sonra 1992-1999 arası Silahlı Kuvvetler Başkomutanı olarak görev yapan Tuğgeneral Ratu Epeli Ganilau'ya devretti.

2002'den 2008'e kadar Sitiveni Rabuka, memleketi Cakaudrove eyaletinin konsey başkanıydı.

14 Aralık 2022 seçimlerinde 16 yıldır iktidarda bulunan Frank Bainimarama ve partisi FijiFirst %42 oy ve 26 koltuk elde ederken, Rabuka, Halk İttifakı ile %36, koalisyon ortağı - liberal-demokratik Ulusal Federasyon Partisi - %9, birlikte de 26 koltuk etmiştir. 3 vekil kazanan Sodelpa (Sosyal Liberal Demokrat Parti) parti içi oylamada Rabuka koalisyonuna karar vermesi sonucu 24 Aralık 2022'de başbakan olarak yemin ederek, ikinci dönemine başladı.

### Spor Dalları

Rabuka, bir atletizm sporcusu olarak, Christchurch'teki 1974 İngiliz Milletler Topluluğu Oyunlarında dört yarışmada yarıştı ve her birinde sonuncu oldu: gülle atmada sekizinci, çekiç atmada dokuzuncu, disk atmada onuncu ve dekatlonda on birinci.

2008'de Pacific Islanders rugby takımının Avrupa turnesinde menajerlik görevini üstlenmiştir.

Dış bağlantılar
---------------

* Biyografi (rulers.org) 26 Aralık 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Fiji parliament confirms Sitiveni Rabuka as prime minister after days of uncertainty". *The Guardian* (İngilizce). 2022-12-24. 
 26 Aralık 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. "Arşivlenmiş kopya". 26 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Aralık 2022.
2. ↑  "Ehemaliger Putschistenführer Rabuka neuer Premier der Fidschi-Inseln". *dw.com* (Almanca). 2022-12-24. 
 26 Aralık 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. "Arşivlenmiş kopya". 26 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Aralık 2022.

| * g
* t
* d
Mevcut hükûmet başkanları |
| --- |
| Afrika | 
* Angola Lourenço
* Benin Talon
* Botsvana Masisi
* Burkina Faso Tambèla\*
* Burundi Ndayishimiye
* Cezayir Larbaoui
* Cibuti Muhammed
* Çad Masra
* Ekvator Ginesi Mbasogo
* Eritre Afewerki
* Esvatini Dlamini
* Etiyopya Ahmed
* Fas Ahnuş
* Fildişi Sahili Ouattara
* Gabon Sima\*
* Gambiya Barrow
* Gana Akufo-Addo
* Gine Oury\*
* Gine-Bissau Duarte de Barros
* Güney Afrika Cumhuriyeti Ramaphosa
* Güney Sudan Mayardit
* Kamerun Ngute
* Kenya Ruto
* Komorlar Assoumani
* Kongo Cumhuriyeti Makosso
* Kongo Demokratik Cumhuriyeti Tuluka
* Liberya Boakai
* Libya Dibeybe
* Lesotho Matekane
* Madagaskar Ntsay
* Malavi Chakwera
* Mali Goïta\*
* Mauritius Jugnauth
* Mısır Madbuli
* Moritanya Veled Bilal
* Mozambik Nyusi
* Namibya Kuugongelwa
* Nijer Zeine\*
* Nijerya Tinubu
* Orta Afrika Cumhuriyeti Touadéra
* Ruanda Kagame
* Sahra Demokratik Arap Cumhuriyeti *Bayoun*
* São Tomé ve Príncipe Trovoada
* Senegal Faye
* Seyşeller Ramkalawan
* Sierra Leone Bio
* Somali Barre
* Somaliland *Abdi*
* Sudan Hüseyin\*
* Tanzanya Suluhu
* Togo Gnassingbé
* Tunus Said
* Uganda Museveni
* Yeşil Burun Adaları Correia e Silva
* Zambiya Hichilema
* Zimbabve Mnangagwa

 |
| Asya | 
* Afganistan Ahund
* Bahreyn el-Halife
* Bangladeş Hasina
* Bhutan Tobgay
* Birleşik Arap Emirlikleri el-Mektum
* Brunei Bolkiah
* Çin Li
* Doğu Timor Gusmão
* Endonezya Widodo
* Filipinler *Marcos*
* Filistin Devleti *Mustafa*
* Güney Kore Yon
* Hindistan Modi
* Irak es-Sudani
* İran Reisi
* İsrail Netanyahu
* Japonya Kişida
* Kamboçya Hun
* Katar es-Sani
* Kazakistan Bektenov
* Kırgızistan Caparov
* Kuveyt es-Sabah
* Kuzey Kore Kim
* Laos Siphandone
* Lübnan Mikati
* Maldivler Muizzu
* Malezya İbrahim
* Moğolistan Oyun-Erdene
* Myanmar Min Aung Hlaing\*
* Nepal Dahal
* Özbekistan Mirziyoyev
* Pakistan Şerif
* Singapur Lee
* Sri Lanka Gunawardena
* Suriye Arnus
* Suudi Arabistan bin Selman
* Tacikistan Rahman
* Tayland Thavisin
* Tayvan *Chen*
* Türkmenistan Berdimuhammedov
* Umman bin Tarık
* Ürdün el-Hasavneh
* Vietnam Phạm
* Yemen bin Mübarek

 |
| Avrupa | 
* Abhazya *Ankvab*
* Almanya Scholz
* Arnavutluk Rama
* Andorra Espot
* Avusturya Nehammer
* Azerbaycan Esedov
* Belarus Halouçanka
* Belçika De Croo
* Birleşik Krallık Sunak
* Bosna-Hersek Krišto
* Bulgaristan Glavçev\*
* Çekya Fiala
* Danimarka Frederiksen
* Ermenistan Paşinyan
* Estonya Kallas
* Finlandiya Orpo
* Fransa Attal
* Güney Osetya *Dzhussoev*
* Gürcistan Kobahidze
* Hollanda Rutte
* Hırvatistan Plenković
* İrlanda Harris
* İspanya Sánchez
* İsveç Kristersson
* İsviçre Amherd, Keller-Sutter, Parmelin, Cassis, Rösti, Baume-Schneider ve Jans
* İtalya Meloni
* İzlanda Jakobsdóttir
* Karadağ Spajić
* Kıbrıs Cumhuriyeti Hristodulidis
* Kosova *Kurti*
* Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti *Üstel*
* Kuzey Makedonya Caferi
* Letonya Siliņa
* Lihtenştayn Risch
* Litvanya Šimonytė
* Lüksemburg Frieden
* Macaristan Orbán
* Malta Abela
* Moldova Recean
* Monako Dartout
* Norveç Støre
* Polonya Tusk
* Portekiz Montenegro
* Romanya Ciucă
* Rusya Mişustin
* San Marino Rossi ve Gasperoni
* Sırbistan Dačić\*
* Slovakya Fico
* Slovenya Golob
* Transdinyester Rozenberg
* Türkiye Erdoğan
* Ukrayna Şmıhal
* Vatikan Vérgez Alzaga
* Yunanistan Miçotakis

 |
| Güney Amerika | 
* Bolivya Arce
* Brezilya Silva
* Guyana Ali
* Kolombiya Petro
* Paraguay Peña
* Peru Boluarte
* Surinam Santokhi
* Şili Boric
* Uruguay Lacalle Pou
* Venezuela Maduro

 |
| Kuzey Amerika | 
* Amerika Birleşik Devletleri Biden
* Antigua ve Barbuda Browne
* Arjantin Milei
* Bahamalar Davis
* Barbados Mottley
* Belize Briceño
* Dominik Cumhuriyeti Abinader
* Dominika Skerrit
* Ekvador Noboa
* El Salvador Guevara\*
* Grenada Mitchell
* Guatemala Arévalo
* Haiti Henry\*
* Honduras Castro
* Kosta Rika Robles
* Jamaika Holness
* Küba Marrero Cruz
* Kanada Trudeau
* Meksika López Obrador
* Nikaragua Ortega
* Panama Cortizo
* Saint Kitts ve Nevis Drew
* Saint Lucia Pierre
* Saint Vincent ve Grenadinler Gonsalves
* Trinidad ve Tobago Rowley

 |
| Okyanusya | 
* Avustralya Albanese
* Cook Adaları Brown
* Fiji Rabuka
* Kiribati Maamau
* Marshall Adaları Heine
* Mikronezya Federal Devletleri Simina
* Nauru Adeang
* Niue Tagelagi
* Palau Whipps
* Papua Yeni Gine Marape
* Samoa Mata'afa
* Solomon Adaları Sogavare
* Tonga Sovaleni
* Tuvalu Teo
* Vanuatu Salwai
* Yeni Zelanda Luxon

 |
| \* = Geçici veya vekaleten görev yapanlar  *İtalik* = Makamı tartışmalı |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 128615869
* ISNI: 0000 0000 7870 4404
* LCCN: n88039655
* NTA: 308342860
* VIAF: 23196890
* WorldCat: lccn-n88039655

 |