**1936 Suriye genel grevi** (Arapça: الإضراب الستيني), Fransa'nın Suriye ve Lübnan'ı işgal politikalarına tepki olarak düzenlenen 50 günlük bir grevdi. Grev eylemi ülkeyi iki ay boyunca felç etti ve Fransa'yı Ulusal Blok ile Fransa-Suriye Bağımsızlık Antlaşması'nı müzakere etmeye zorladı.

Genel bakış
-----------

11 Ocak 1936'da Ulusal Blok, Kasım 1935'te ölen liderlerinden İbrahim Hananu için bir anma toplantısı düzenledi. Toplantıda Fransız işgaline ağıt yakan ve saldıran çeşitli konuşmalar yapıldı. Kısa bir süre sonra Fransız manda yönetimi Ulusal Blok'un Şam'daki ofisini kapattı ve partinin önde gelen iki milliyetçi lideri Fahri el-Barudi ve Seyfüddin el-Ma'mun'u tutukladı. Buna karşılık olarak Blok, Fransız işgal politikalarına karşı grev eylemi çağrısında bulundu. Şam, Humus, Hama ve Halep'te 20 Ocak'ta iş bırakma eylemleri ve öğrenci protestolarıyla başlayan grev kısa sürede tüm büyük kentlere yayıldı.

Nesib el-Bekri, Cemil Merdam Bey, Lütfi el-Haffar ve Faris el-Huri gibi Ulusal Blok liderleri Fransız işgaline ve Fransa tarafından atanan devlet başkanı Taceddin el-Hasani'ye karşı düzenlenen gösterilere aktif olarak katıldılar ve 1933'te askıya alınan 1930 anayasasının geri getirilmesini talep ettiler. Milliyetçi Eylem Birliği grevi destekledi ve Şam'da düzenlenen yürüyüş ve protestolara katıldı. Sivil itaatsizlik eylemi ekonomiyi felce uğrattı ve ülkeyi hızla "tamamen kapanmanın eşiğine" getirdi.

Fransız tepkisi
---------------

Fransız Yüksek Komiseri Damien de Martel durumu idare etmek üzere acilen Beyrut'tan Şam'a çağrıldı ve Levant Ordusu Komutanı General Charles Huntziger sükûneti sağlamakla görevlendirildi. Aralarında Nesib el-Bekri ve Merdam Bey'in de bulunduğu çok sayıda Blok lideri sürgüne gönderildi ve 3000'den fazla kişi tutuklandı.

Fransız askerleri gösterileri dağıtmak amacıyla protestocu kalabalığın üzerine ateş açarak onlarca kişinin ölümüne neden oldu. Ancak bu önlemler, Irak, Lübnan, Filistin ve Ürdün sokaklarında Suriye halkıyla dayanışma içinde olan insanların protestolarıyla diğer Arap ülkelerinden de destek bulan ayaklanmayı bastıramadı. Fransız hükûmeti ayrıca Fransa içinde sol medyanın ve Suriye ve Lübnan politikasının tamamen gözden geçirilmesi çağrısında bulunan Front populaire'nin ciddi baskısı altında kaldı.

Sonuç
-----

2 Mart'ta Fransız yetkililer yumuşadılar ve Ulusal Blok ile müzakerelere başlamayı kabul ettiler. Ayrıca kriz sırasında tutuklanan veya sürgüne gönderilenler için genel af çıkardılar. Blok, tutuklanan liderlerinin serbest bırakılmasının ardından 6 Mart'ta grevi sona erdirdi. Aynı yılın ilerleyen günlerinde Ulusal Blok'tan bir heyet Paris'e gitti ve Fransa-Suriye Bağımsızlık Antlaşması'nı imzaladı.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4  Ṣulḥ, Raghīd (2004). *Lebanon and Arabism: national identity and state formation*. I.B.Tauris. ss. 20-21. ISBN 978-1-86064-051-3.
2. 1 2 3 4  Thomas, Martin (2005). *The French empire between the wars: imperialism, politics and society*. Manchester University Press. s. 295. ISBN 978-0-7190-6518-7.
3. ↑  Moubayed, Sami M. (2006). *Steel & Silk: Men & Women Who Shaped Syria 1900–2000*. Cune Press. s. 236. ISBN 1-885942-41-9.
4. ↑  Commins, David Dean (2004). *Historical dictionary of Syria*. Scarecrow Press. s. 113. ISBN 978-0-8108-4934-1.

| * g
* t
* d
Fransız Suriye ve Lübnan Mandası |
| --- |
| Devletler | 
* Suriye Devleti
	+ Halep Devleti
	+ Şam Devleti
	+ El-Cezire ili
* Cebel el-Dürzi Devleti
* Nusayri Devleti
* İskenderun Sancağı
* Büyük Lübnan

 | Fransız Suriye ve Lübnan Mandası |
| Çatışmalar | 
* 1919 isyanı
* Fransa-Suriye Savaşı
	+ Meyselun Muharebesi
	+ Şam'ın ele geçirilmesi
* Hananu İsyanı
* 1925-1927 isyanı
	+ Ain Albu Gomaa destanı
	+ Salkhad'ın ele geçirilmesi
	+ El-Kafr Muharebesi
	+ El-Mazraa Muharebesi
	+ El-Müseyfirah Muharebesi
	+ 1925 Hama Ayaklanması
* 1936 genel grevi
* Suriye-Lübnan Savaşı
* Levant Krizi

 |
| Anlaşmalar | 
* Sykes-Picot Anlaşması (1916)
* Paulet-Newcombe Anlaşması (1920)
* Fransa-Suriye Bağımsızlık Antlaşması (1936)

 |
| Kişiler | 

|  |  |
| --- | --- |
| Suriyeli | 
* Yusuf el-Azma
* Salih el-Ali
* İbrahim Hananu
* Haşim el-Etâsî
* Mustafa Bey Barmada
* Şükri el-Kuvvetli
* Halid el-Azm
* Mar'i Paşa el-Mallah
* Cemil Merdam Bey
* Kamil Paşa el-Kudsi
* Sultan el-Atraş
* Sadullah el-Cabiri
* Hakkı Bey el-Azm
* Ayyaş el-Hac
* Abdurrahman Şahbandar

 |
| Fransız | 
* Fransız Yüksek Komiseri
* Charles de Gaulle
* Henri Gouraud
* Henri Ponsot

 |

 |