**George Best** (d. 22 Mayıs 1946, Belfast - 25 Kasım 2005) Kuzey İrlandalı futbolcudur.

Kuzey İrlanda'nın başkenti Belfast'ta dünyaya gelen George Best, futbol tarihinin en yetenekli oyuncularından biri olarak kabul edilirdi. 1963 ve 1974 arası Manchester United'da oynadığı zamanlarda kariyerinin en parlak günlerini geçirdi. 1965, 1967 lig ve 1968 Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası şampiyonluklarının kazanılmasında önemli bir rol oynadı. 1968'de Avrupa'da "Yılın Futbolcusu" ve "Futbol Yazarları Birliği (İngiltere - FWA) Yılın Futbolcusu" ödüllerine layık görüldü.

Futbol kariyeri
---------------

### Manchester United

15 yaşındayken Belfast'ta Manchester United yıldız avcısı Bob Bishop tarafından keşfedildi. Bishop, dönemin Manchester United teknik direktörü Matt Busby'ye "Galiba senin için bir dahi keşfettim" yazan bir telgraf çekti. Best'in yerel kulübü Glentoran, onu çok küçük ve zayıf olduğu için daha önce reddetmişti. Best antrenmanlarda beğenilince, antrenör Joe Armstrong kendisine sözleşme imzalattı. Böylece 1963 yılında profesyonelliğe geçti.

Best, Manchester United formasını ilk kez 14 Eylül 1963'te 17 yaşındayken, Old Trafford'da West Bromwich Albion'ı 1-0 yendikleri maçta giydi. Sezonun ilk yarısında takım formasını giymesi için çok genç olduğu düşünülüyordu. Bu nedenle ikinci kez formayı giymesi 28 Aralık'ta Burnley karşısındaki maçı buldu. Bu maçı Manchester United 5-1 kazanırken, Best kariyerinin ilk golünü kaydetti. Matt Busby'nin gözüne giren Best, sezonun ikinci yarısında daha çok forma şansı buldu. Sezon sonunda 26 maça çıkan futbolcu, 6 gol atmıştı. Manchester United, Liverpool'un 4 puan gerisinde lig ikincisi oldu.

İkinci sezonunda ise Best ve Manchester United, İngiltere şampiyonu oldular.

20 yaşındaki Best, 1966'da Şampiyon Kulüpler Kupası çeyrek final karşılaşmasında Benfica karşısında 2 gol kaydedince gazetelerde manşet oldu. Portekiz medyası kendisine "O Quinto Beatle" ("Beşinci Beatle") lakabını taktı. Yeteneği ve şova yatkınlığı kendisini bir medya yıldızı haline getirdi. Uzun saçları, yakışıklılığı ve ölçüsüz hayat tarzı ile bilinen futbolcu 1965'te ünlü müzik programı Top of the Pops'a katılmıştı. Best'in başka bir lakabı da "Belfast Çocuğu" olup, doğduğu yer olan Belfast'ta ise kendisine Georgie ya da Geordie deniyordu.

1966-67 sezonu da başarılı bir sezon olup, Manchester United ligi dört puan farkla kazandı. Sonraki sezon Best, Benfica karşısında oynanan final maçında gol atıp, Şampiyon Kulüpler Kupası şampiyonluğunu kazanıyordu. Manchester United maçı 4-1 kazanmış, Best ise Ballon d'Or ve Futbol Yazarları Derneği Yılın Futbolcusu ödüllerini kazanmıştı. Bu başarılı sezondan sonra, Best'in düşüşü başladı.

1960'ların sonunda Best, Manchester'da iki tane gece kulübü açtı, Oscar's ve Slack Alice's (ikincisi daha sonra 42nd Street Nightclub adını aldı). Ayrıca, Manchester City forması giyen Mike Summerbee ile birlikte moda dükkanlarına sahiptiler. Bu dönemde kumar, aşk hayatı ve alkolizm ile ilgili problemleri arttı.

Dönemin klasik İngiliz tarzında, oynadığı pozisyona göre forma numarası alıyordu. Şöhretini kazandığı 1966 ve 1968 Şampiyon Kulüpler Kupası'nın son turlarında olduğu gibi sağ kanat oynadığı dönemlerde, 7 numarayı giydi. İlk sezonunun tamamında ve 1971-72 sezonunda olduğu gibi sol kanatta oynadığında ise 11 numarayı giydi. 1960'lar ve 1970-71 sezonunun yarısından fazlasında ortanın sağında oynadığında 8 numarayı giydi. 1972'de ortanın solunda oynarken 10 numarayı giydi. Son dönemi olan 1973 sonbaharında ise 11 numarayı giydi. 22 Mart 1969'da Old Trafford'da oynanan ve attığı golle United'ın Sheffield Wednesday'i 1-0 yendiği maçta, Bobby Charlton'un sakatlığı nedeniyle 9 numarayı da bir kez giydi.

1974'te 27 yaşındayken Best, Manchester United'dan ayrıldı. Takım ile oynadığı son maç 1 Ocak 1974'te Loftus Road'da Queens Park Rangers karşısında oynanan maçtı. Toplamda 470 kere Manchester forması giyen Best toplam 179 gole imzasını koydu, altısını sadece bir maçta Northampton Town'a karşı atmıştır. 6 sezon üst üste United'ın en golcü ismi olan Best, 1967-68 sezonunda ise ligin gol kralı oldu. Sonraki on yılda ise büyük bir kariyer düşüşü yaşayan futbolcu, kulüpten kulübe transfer olup, Güney Afrika, İrlanda, ABD, İskoçya ve Avustralya'da şansını denedi.

### Jewish Guild

1974'ün geri kalan sezonunda Güney Afrika takımlarından Jewish Guild'e kiralandı. Ancak bu dönemde de kumar ve içkiye yönelen hayatıyla dikkatleri çekti. Antrenmanları kaçırması nedeniyle de eleştiriler aldı. Burada 5 lig maçında forma giyip, gol bulamadı. Ancak kısa süre forma giydiği bu dönemde binlerce insanı stadyuma çekmeyi başardı.

### Dunstable Town FC

İngiliz ekibi Dunstable Town FC'nin yeni başkanı Keith Cheeseman, takımı güçlendirmek için WBA'dan Jeff Astle ile birlikte George Best'i de 1974-75 sezonu öncesi kadrosuna kattı. Best, daha önce kulüple bağlantılı olup, stadın ağlarının yenilenmesi için cebinden 25£ vermişti. Takımın teknik adamı Barry Fry'ın da kısa bir süre George Best ile Manchester United'da oynamışlığı vardı.

Best'in Dunstable Town'a kiralanmasına onay veren United menajeri Tommy Docherty, Manchester United karması ile Dunstable Town arasında bir hazırlık maçı önerisiyle geldi. 5 Ağustos 1974'te maç oynandı ve Best, çoğu gençlerden oluşan eski takımı karşısında 3-2'lik bir galibiyet kazandı. Hazırlık maçından sonra takım ile yollarını ayırdı ve 1974-75 sezonunda maç yapmadı. 24 Kasım 1975'te Chelsea oyuncusu Peter Osgood'un jübile maçında Chelsea'nin stadı Stamford Bridge'te Chelsea'nin eski futbolcularından oluşan karmada yer aldı. Chelsea'yi 4-3 yendikleri maçta Best, 2 gol kaydetti.

### Stockport County

1975 yılında FIFA, George Best'e kısa bir süre için verilen futbol yasağını kaldırma kararı aldı. Ancak Manchester United teknik direktörü Tommy Docherty, Best'i takımda tutmayı düşünmüyordu. Bu dönemde İngiliz dördüncü liginde mücadele eden Stockport County menajeri Roy Chapman, Kasım 1975'te United ile sözleşmesi bitip boşta kalan Best'i bedelsiz olarak ve maç başına ücret ödemek koşuluyla transfer etti.

28 Kasım 1975'te Swansea City FC karşısında ilk kez Stockport forması giydi. Normalde 2.000'den az seyirciye karşı oynayan takımı izlemeye 9.000'den fazla kişi gelmişti. Rakiplerini 3-0 yendikleri maçta, Best kullandığı korner ile ilk golü rakibin kendi kalesine atmasını sağlamış, ikinci golün asistini yapmış, üçüncü golü ise kendi atmıştı. 12 Aralık 1975'te ise Watford ile 2-2 berabere kalırlarken, bir gol daha kaydetti. Burada yaptığı üçüncü maçtan sonra takımdan ayrıldı. Best, Stockport County için attığı goller dışında, takıma hasılat geliri ve medyada daha çok yer kazandırmış oldu.

### Cork Celtic

1975-76 sezonunun ikinci yarısında yeni durağı İrlanda ekibi Cork Celtic FC oldu. Takımı yöneten Kuzey İrlandalı futbolcu-menajer ve Chelsea efsanelerinden olan Bobby Tambling tarafından takıma transfer edildi. Best, maç başına 600£ almak üzere takımla anlaştı. Eski takımı Stockport County ile çıktığı son maçtan bir gün sonra 27 Aralık 1975'te İrlanda'ya geldi.

Drogheda United karşısında ilk kez forma giydi. Daha sonra iki maçta daha forma giydi. Ancak Best, maçlarda iyi bir performans gösteremiyordu. Waterford United ile oynayacakları maç öncesi kadrodan çıkartıldı. Rakip takım da başka bir Manchester United efsanesi olan Bobby Charlton'u bünyesine katmıştı ancak iki futbolcu, bu sefer rakip olarak karşı karşıya gelemediler. Best'in geçirdiği grip yüzünden takımdan ayrıldığı söylense de Celtic başkanı, Best'in "İrlanda futboluna karşı olan ilgisini kaybettiğini" söyledi.

### Los Angeles Aztecs

Best, 1976'da uzun sürecek Amerika Birleşik Devletleri macerasına başladı. İlk durağı İngiliz sanatçı Elton John'un ortaklarından olduğu Los Angeles Aztecs oldu. İlk sezonunda 23 maçta 15 gol atarak iyi bir başlangıç yaptı. Takımı play-off'lara taşısa da gerisi gelemedi. All-Star'a çağrıldı. 1977 sezonu ise en başarılı sezonu oldu. Konferans finallerine çıkma başarısı gösterseler de finallere kalamadılar. Aztecs, Doğu'nun en iyi ikinci takımı olurken, Best ligin en iyi orta saha oyuncusu olarak seçildi ve yine All-Star'a çağrıldı. 1978 sezonunda ise yönetimle sorunlar yaşamaya başladı. 12 maçta 1 gol kaydeden futbolcu sezon devam ederken takım ile yollarını ayırdı.

### Fulham FC

ABD'de 1976 sezonunun bitmesi ile 1976-77'de İngiliz 2. Ligi'nde mücadele eden Fulham FC'ye transfer olarak, kariyerinde daha sona gelmediğini gösterdi. 4 Eylül 1976'da Bristol Rovers karşısında ilk maçına çıkan Best, 1-0 biten maçta galibiyet golünü kaydetmişti. 3 gün sonra Lig Kupası'nda da golle buluştu. Best, bu dönem yeniden millî takıma çağrıldı. İlk sezonunda takımın en önemli isimlerinden olup 32 maçta forma giydi. Ayrıca 6 gol kaydetti. 25 Eylül 1976'da Hereford United ile oynanan maçtaki performansıyla hatırlanan Best, o maç takım arkadaşı ve saha dışında da çok iyi bir dostu olan Rodney Marsh'ın ayağından topu çalmış, Marsh da daha sonra Best'in yanına gidip, topu ondan tekrar kazanmaya çalışmıştır.

Yaz tatilinde Los Angeles'a dönen futbolcu, 1977-78 sezonu için Fulham'a geri döndü. 10 maçta 2 gol kaydetti. Devre arasında Fulham FC'dan ayrılarak temelli olarak ABD'ye geri döndü. Kupa kazanamamasına rağmen, Best kariyerinin en eğlenceli dönemini Fulham'da yaşadığını belirtti.

### Detroit Express

Eylül 1978'de ABD'nin Detroit Express takımına Avrupa turnesi için dahil oldu. Avusturya'da oynanan iki maçta bu takımın formasını giydi. FC Lask takımı ile 2-2 berabere kaldıkları maçta bir gol kaydetti. Takım İsviçre'ye geçmeden önce takımdan ayrıldı. Ünlü İngiliz futbolcu Bobby Moore da Best ile beraber Avrupa turuna çıkan ünlü isimlerdendi.

### Fort Lauderdale Strikers

1978 sezonu devam ederken bu sefer Fort Lauderdale Strikers'a transfer oldu. İlk sezonunda 9 maçta 4 gol ile oynadı. 1979 sezonunun tamamında forma giydi, konferans ikincisi olarak play-off'lara kalma başarısı gösterdiler ancak ilk turda elendiler. 1978'de takım arkadaşı Maurice Whittle ile All-Star'a seçilen iki isimden biri oldu. Teknik adam Ron Newman ile yaşadığı problemler nedeniyle bu macera da sona erdi.

### Hibernian FC

Best, 1979'da Büyük Britanya'ya, İskoç kulübü Hibernian FC'ye transfer olarak geri döndü. Hibernian'ın başkanı Tom Hart, Edinburgh'lu bir gazeteci olan Stewart Brown'dan Best'in İngiltere'deki sözleşmesinin sahibi olan Fulham FC ile sözleşmenin biteceğini öğrendi. Best, 50000£ ve maç başına 2500£ ücret ile İskoç ekibine transfer oldu. İskoç Birinci Ligi'nde mücadele eden ancak uzun süredir problemler yaşayan ve sezona 14 maçta sadece 1 galibiyet ile başlayan takım, Best'ten çok umutluydu. 24 Kasım 1979'da St. Mirren karşısında ilk kez forma giyen Best, 2-1 yenildikleri maçta ilk golünü kaydetti. 13 lig maçında 3 gol kaydetse de takımın küme düşmesini engelleyemedi. İskoçya Kupası'nda ise yarı finale çıkma başarısı gösterdiler. 1980-81 sezona İskoçya'nın ikinci liginde başlayıp 3 maç, 2 de lig kupası maçında forma giyse de daha sonra Amerika'ya transfer oldu.

Hibernian'daki dönemi kupa anlamında başarılı bir sezon olmasa da Hibernian'ın seyirci gelirleri büyük bir artış yaşadı. İlk maçında 20000 kişi onu izlemeye gelmişti. Ancak içki problemleri bu dönemde çok dikkat çekiyordu. Bir gün İskoçya'ya turnuvaya gelen Fransa Millî Rugby Takımı ile geçirdiği bir alkollü gece sonrası takımdan kovulsa da bir hafta sonra affedildi. 22 Aralık 1979'da Glasgow Rangers ile oynadığı maçta, Rangers taraftarlarından biri ona bira kutusu fırlattı. Best, yanına düşen birayı içip kutuyu taraftarlara doğru kaldırdı. Best'li Hibernian, Rangers'ı o maç 2-1 yendi.

1984'te Hibernian futbolcusu Jackie McNamara'nın Newcastle United ile oynanan jübilesi için Hibernian'a son kez geri döndü.

### San Jose Earthquakes

1980'da Amerika'daki son takımı olan San Jose Earthquakes'e transfer oldu. 1980-81'de bu takımın salon futbolu kadrosunda yer aldı 16 maçta 25 gol kaydetse de bir üst tura çıkamadılar. 1981 ve 1981-82 salon liginde de forma giydi. 1981 sezonunda Fort Lauderdale karşısında yarı sahada 6 adamı çalımlayıp attığı gol ile sezonun en güzel golünü kaydetti. San Jose ile büyük bir başarı kazanamasa da taraftarın ve takımın sevgilisi oldu ve sahaları olan Buck Shaw Stadı'nda bir kapıya "George Best Kapısı" adı verildi.

### Hong Kong dönemi

1982'de birçok eski İngiliz futbolcusu gibi, o dönemin İngiliz sömürgesi Hong Kong'a gitti. Büyük ilgiyle karşılanan futbolcu, Sea Bee FA adlı takımda 2 maç forma giydi. Daha sonra da bir maçlığına Hong Kong Rangers FC forması giyip, Hong Kong macerasını sonlandırdı.

### Bournemouth

Teknik adam Don Megson, İngiltere üçüncü liginde oynayan AFC Bournemouth'a o zaman 36 yaşında olan Best'i 1982 yılının sonlarında transfer etti. 26 Mart 1983'te Newport County FC ile oynanan maçta ilk kez bu takımın formasını giyen Best, sezon sonunda dek 5 maçta görev aldı. Bu dönemde 7 numaralı formasını giyiyordu. Sezon sonunda futbolu bıraktığını açıkladı.

### Nuneaton Borough ve Newry Town

1983 yılında, İngiliz 5. lig ekiplerinden Nuneaton Borough FC, 40000£'luk vergi ödemesiyle karşı karşıya kalmıştı. Finansal durumu kötü olan kulüp, bu parayı toplayabilmek için o dönem birinci ligde mücadele eden komşu takım Coventry City FC ile Manor Park'ta oynanacak bir hazırlık maçı teklifinde bulundu. Seyirci toplamak için de George Best'e teklif götürüldü. O dönem Coventry'yi çalıştıran ve Best ile Man Utd yıllarında beraber çalışan Noel Cantwell'in teklifini, Best kabul etti. Mart 1983'te oynanan maçı Nuneaton Borough, 2-1 kazanırken, Best bir asist ve penaltıdan bir gol atarak maçın yıldızı oldu. Ancak, takım ile devam etmedi ve hazırlık maçından sonra kulüpten ayrıldı.

Bu mücadeleden birkaç ay sonra Ağustos 1983'te Shamrock Rovers FC ile oynanan bir hazırlık maçında, Kuzey İrlanda takımı Newry Town FC forması giyse de bu birliktelik de resmîyete dökülmedi.

### Brisbane Lions

1983 National Soccer League sezonunda Avustralya takımı Brisbane Lions'a transfer oldu. 3 Temmuz 1983'te 3000 seyircinin karşısında Sydney Olympic maçıyla ilk kez bu takımda forma giydi. Maçı 2-1 kazanmışlardı. Bu takımda 4 maç forma giydi ancak hiç golle buluşamadı.

### Osborne Park Galeb

1983 yılının sonlarında Batı Avustralya takımlarından Osborne Park Galeb'te bir maça çıktı. Maç için bir hafta takımla antrenman yapmıştı. Maç günü 150-200 kişilik stada 4000 kişi toplanmıştı. Batı Avustralya yerel ligi'nde Melville Alemania ile oynanan maçı Galeb, 2-1 kazanırken, Best galibiyeti getiren golü kaydetti.

### Tobermore United

Şubat 1984'te kariyerinde ilk ve son kez, memleketi Kuzey İrlanda'da mücadele etti. Tobermore United FC takımına transfer olmuş. Bu takımla sadece bir İrlanda Kupası maçına çıktı. Maç, 9 Şubat 1984'te Tobermore'un stadı Fortwilliam Park'ta oynandı. 1500 kişilik saha, Best'i görmek isteyen 3000 seyirciyle doluydu, ancak Best'in takımı maçı o sene kupayı kazanan Ballymena United'a 7-0 kaybetti.

Jübile maçı
-----------

8 Ağustos 1988'de Kuzey İrlanda millî takımının maçlarını yaptığı Windsor Park stadında George Best için jübile maçı düzenlendi. Seyirciler arasında Manchester United efsanesi Matt Busby ve Best'i futbol dünyasına kazandıran Bob Bishop da bulunmaktaydı. Maçta Osvaldo Ardiles, Pat Jennings, Liam Brady, Johan Neeskens, Johnny Rep gibi önemli isimler forma giydi. Maçı Best'in karması 7-6 kazanırken, Best biri penaltıdan olmak üzere iki gol kaydetti.

Millî takım kariyeri
--------------------

Best, 37 kez Kuzey İrlanda millî futbol takımı forması giyip, 9 gol kaydetti. Bu 9 golün dördü Kıbrıs Cumhuriyeti, diğerleri ise Arnavutluk, İngiltere, İskoçya, İsviçre ve Türkiye'ye karşıydı.

15 Mayıs 1971'de, İngiltere karşısında Belfast'taki Windsor Park stadında kariyerinin en ünlü "gol"ünü kaydetti. İngiltere kalecisi Gordon Banks degaj ile topu oyuna sokmak için topu havaya attığında, George Best topa ayağını sokup onu daha da havalandırdı ve topa doğru koşmaya başladı. Banks'ten hızlı koşup topa yetişen Best, topa kafayla müdahale ederek, boş kaleye gönderdi ancak hakem Alistair Mackenzie tarafından gol iptal edildi.

Best 1970'lerde düzensiz form grafiği ve saha dışı problemlerine rağmen Kuzey İrlanda millî takımına seçilmeye devam etti. Millî takımda zaman zaman çok başarılı oyunlar çıkarıyordu. 1978 FIFA Dünya Kupası elemelerinde oynanan bir maç için Kuzey İrlanda, Rotterdam'a Hollanda ile oynamak için gitti. Maç, Hollanda'nın Dünya Kupası'nda iki kez üst üste final oynadığı dönemin tam ortasına ve Johan Cruyff'un en parlak dönemine denk geliyordu. Maçın beşinci dakikasında Best sahasının solunda topla buluştu. Kaleye doğru ilerlemek yerine, sahanın ortasına doğru topu süren Best, üç Hollandalı oyuncuyu geçip, sahanın en sağındaki Cruyff'un yanına geldi. Best, topu rakibine doğru sürüp, bacak arasından topu geçirdi.

Best'in 1982 FIFA Dünya Kupası kadrosuna dahil edilmesi teknik adam Billy Bingham tarafından düşünülse de 36 yaşındaki futbolcuyu yaşı ve alkolik kişiliği nedeniyle kadroya almamaya karar verdi.

### Millî takım golleri

*Goller ve sonuçlarda Kuzey İrlanda golleri ilk sırada gösterilmiştir.*

| # | Tarih | Yer | Rakip | Skor | Sonuç | Turnuva |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | 14 Kasım 1964 | Lozan, İsviçre |  İsviçre | 1-1 | 1-2 | 1966 FIFA Dünya Kupası elemeleri |
| 2 | 25 Kasım 1964 | Glasgow, İskoçya |  İskoçya | 1-1 | 2-3 | 1965 Britanya Şampiyonası |
| 3 | 7 Mayıs 1965 | Belfast, Kuzey İrlanda |  Arnavutluk | 4-0 | 4-1 | 1966 FIFA Dünya Kupası elemeleri |
| 4 | 13 Ekim 1968 | Belfast, Kuzey İrlanda |  Türkiye | 1-1 | 4-1 | 1970 FIFA Dünya Kupası elemeleri |
| 5 | 21 Nisan 1970 | Londra, İngiltere |  İngiltere | 1-3 | 1-3 | 1970 Britanya Şampiyonası |
| 6 | 3 Şubat 1971 | Lefkoşa, Kıbrıs Cumhuriyeti |  Kıbrıs Cumhuriyeti | 3-0 | 3-0 | UEFA Euro 1972 elemeleri |
| 7 | 21 Nisan 1971 | Belfast, Kuzey İrlanda |  Kıbrıs Cumhuriyeti | 2-0 | 5-0 | UEFA Euro 1972 elemeleri |
| 8 | 21 Nisan 1971 | Belfast, Kuzey İrlanda |  Kıbrıs Cumhuriyeti | 3-0 | 5-0 | UEFA Euro 1972 elemeleri |
| 9 | 21 Nisan 1971 | Belfast, Kuzey İrlanda |  Kıbrıs Cumhuriyeti | 4-0 | 5-0 | UEFA Euro 1972 elemeleri |

Başarıları
----------

### Kulüp

Manchester United
* Football League First Division (2): 1965, 1967
* Şampiyon Kulüpler Kupası (1): 1968

### Bireysel

* Ballon d'Or: 1968
* Futbol Yazarları Derneği Yılın Futbolcusu: 1968
* Profesyonel Futbolcular Derneği İngiltere, Yüzyılın Takımı (1907-2007'): 2007
* Profesyonel Futbolcular Derneği: 2. Lig All-Star Ödülü Sahibi: 1977
* Castlereagh bölgesi onur ödülü, 2002
* English Football Hall of Fame, 2002
* Queen's University Belfast onursal doktora, 2001
* Profesyonel Futbolcular Derneği Özel Onur ödülü, futbola katkılarından dolayı, 2006

Kariyer İstatistikleri
----------------------

| Kulüp | Sezon | Lig | Kupa | Lig Kupası | Kıtasal | Diğerleri1 | Toplam |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| O | G | O | G | O | G | O | G | O | G | O | G |
| Manchester United | 1963-64 | 17 | 4 | 7 | 2 | - | 2 | 0 | 0 | 0 | 26 | 6 |
| 1964-65 | 41 | 10 | 7 | 2 | - | 11 | 2 | 0 | 0 | 59 | 14 |
| 1965-66 | 31 | 9 | 5 | 3 | - | 6 | 4 | 1 | 1 | 43 | 17 |
| 1966-67 | 42 | 10 | 2 | 0 | 1 | 0 | - | 0 | 0 | 45 | 10 |
| 1967-68 | 41 | 28 | 2 | 1 | - | 9 | 3 | 1 | 0 | 53 | 32 |
| 1968-69 | 41 | 19 | 6 | 1 | - | 6 | 2 | 2 | 0 | 55 | 22 |
| 1969-70 | 37 | 15 | 8 | 6 | 8 | 2 | - | 0 | 0 | 53 | 23 |
| 1970-71 | 40 | 18 | 2 | 1 | 6 | 2 | - | 0 | 0 | 48 | 21 |
| 1971-72 | 40 | 18 | 7 | 5 | 6 | 3 | - | 0 | 0 | 53 | 26 |
| 1972-73 | 19 | 4 | 0 | 0 | 4 | 2 | - | 0 | 0 | 23 | 6 |
| 1973-74 | 12 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | - | 0 | 0 | 12 | 2 |
| Toplam | 361 | 137 | 46 | 21 | 25 | 9 | 34 | 11 | 4 | 1 | 470 | 179 |
| Dunstable Town | 1974-75 | 5 | 0 |  |  | - | - |  |  |  |  |
| Stockport County | 1975-76 | 3 | 2 | 0 | 0 | 0 | 0 | - | 0 | 0 | 3 | 2 |
| Cork Celtic | 1975-76 | 3 | 1 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Fulham | 1976-77 | 32 | 6 |  |  |  |  | - |  |  |  |  |
| 1977-78 | 10 | 2 |  |  |  |  | - |  |  |  |  |
| Toplam | 42 | 8 |  |  |  |  | - |  |  |  |  |
| Los Angeles Aztecs | 1976 | 23 | 15 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 1977 | 20 | 11 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 1978 | 12 | 1 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Toplam | 55 | 27 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Fort Lauderdale Strikers | 1978 | 9 | 4 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 1979 | 19 | 2 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Toplam | 28 | 6 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Hibernian | 1979-80 | 13 | 3 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 1980-81 | 4 | 0 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Toplam | 17 | 3 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| San Jose Earthquakes | 1980 | 26 | 8 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| 1981 | 30 | 13 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Total | 56 | 21 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Bournemouth | 1982-83 | 5 | 0 |  |  |  |  | - |  |  |  |  |
| Brisbane Lions | 1983 | 4 | 0 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Kariyer Toplamı | 579 | 204 |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |

1Diğer kupalar; Charity Shield ve Kıtalararası Kupa.


| Kuzey İrlanda millî futbol takımı |
| --- |
| Yıl | Maç | Gol |
| 1964 | 6 | 2 |
| 1965 | 6 | 1 |
| 1966 | 1 | 0 |
| 1967 | 1 | 0 |
| 1968 | 1 | 1 |
| 1969 | 4 | 0 |
| 1970 | 4 | 1 |
| 1971 | 6 | 4 |
| 1972 | 2 | 0 |
| 1973 | 1 | 0 |
| 1974 | 0 | 0 |
| 1975 | 0 | 0 |
| 1976 | 2 | 0 |
| 1977 | 3 | 0 |
| Toplam | 37 | 9 |

Şöhret
------

Manchester United'da iken tribünlerin ve medyanın odak noktası haline geldi. "Futbolun James Dean'i" veya uzun siyah saçları, yakışıklılığıyla "*Beşinci Beatle*" lakablarını alan Best için bu şöhret; kumar, kadınlara olan aşırı tutku ve alkolizm arasında gidip gelmeye başladı. 1970'lerin başından itibaren futbolculuk kariyeri düşüşe geçen Best hakkında kendisinin de zaman zaman dile getirdiği ve yine 1970'lerin başında yaşadığı bir hikâye şu şekilde anlatılır: Lüks otelde kahvaltı servisi için odasına giren garson, George Best'i o seneki dünya güzeliyle yatakta, büyük bir şişe şampanya ve kumardan kazanılmış binlerce pound içinde görür, fakat sorar "*Hata neredeydi, George*?".

### Futbol dışı kariyeri

1980'lerin sonunda halka açık yerlerde çıplak bir şekilde koşmak anlamına gelen "streaking" ile ilgili çekilen "Streaker" belgeselini seslendirdi.

1998'de Sky Sports kanalının canlı programı Soccer Saturday'de futbol yorumculuğu yaptı. En son 2004'te yılında bu programda yer aldı. Kasım 2004'te 58 yaşındaki Best, Premier Lig takımlarından Portsmouth FC'ye altyapı hocası olarak katılma kararı aldı ve futbolla yeniden içli dışlı olmak istediğini belirtti.

### Özel hayatı

Best'in annesinin Kıbrıs/Limasollu bir Rum, babasının Kıbrıs/Lefkeli bir Türk olduğu,annesinin ailesinin kızlarının bir Türk'ten çocuk sahibi olmasını kabullenememesi nedeniyle, doğum için kızlarını Kuzey İrlanda'ya gönderdiği,doğumdan sonra Best'in İrlandalı bir aileye evlatlık verildiği, Best'in 1960'li ve 1970'li yıllarda Kıbrıs'a gelerek,çok tanınmış bir ailenin ferdi olan biyolojik babası ile görüştüğü iddia edilmiştir. Best hayatı boyunca iki kez evlendi. İlk eşi Angela MacDonald-Janes ile 1978-1986 yılları arasında evli kalıp, 1981'de oğulları Calum dünyaya geldi. 1995'te ise Londra'da Alex Pursey ile evlendi. 2004'te ayrılan çiftin çocuğu olmadı. Evlilik dışı ilişkilerinden iki tane de kızı olduğu söylenmektedir. İlk eşinin yeğeni İngiliz aktris Samantha Janus'tur.

2004'te ikinci eşi Alex Best, reality şov porgramı "I'm a Celebrity... Get Me Out of Here!"'e katıldı ve burada evlilikleri sırasında Best'ten şiddet gördüğünü açıkladı. Bu iddia daha önce 1998 tarihli Best tarafından onaylanmış biyografisi "Bestie"de de dillendirilmiş ve eşi Alex, Best'in kendisini birden fazla kez tokatladığını söylemiştir. Kitapta ayrıca George'un eski kız arkadaşlarından Mary'yi birden fazla kez dövdüğü ve Kasım 1972'de Manchester'da bir gece kulübünde garsonluk yapan Stevie Sloniecka'nın burnunu kırdığı da geçmektedir. Ocak 1973'te mahkemeye taşınan bu olayda Best suçlu bunlunmamaıştır.

Best'in eski iş ortaklarından Frank Evans, 2009'da yazdığı "The Last British Bullfighter" kitabında, 1973'te Best'in o dönemki avukatı George Carman'ın bir Manchester mafyasına ikinci eşi Celia'nın Best ile bir ilişkisi olduğunu öğrenince Best'in bacaklarını kırması için çuvallarca para verdiğini söylemiştir. Carman'ın teklifi, mafya tarafından "Böyle ailevi sorunlarla ilgilenmem ve George'a asla zarar vermeyeceğim. Bu yüzden al paranı ve başka yere git. Ama sana şunu diyeceğim - eğer George'a bir zarar gelirse bunu kimin yaptığını biliyor olacağım ve senin peşini bırakmayacağım." denerek reddedilmiştir.

Suç ve alkolizm
---------------

1984 yılında alkollü iken araba kullanmak, polise kaba davranmaktan suçlu bulundu ve kefaleti de ödeyemediğinden 3 ay hapishanede kaldı. Yılbaşını "Ford Açık Cezaevi"'nde geçirdi. 3 Ocak 2004'te yine alkollü olarak araba kullanmaktan suçlu bulundu ve ehliyetine 20 ay el konuldu. 9 Haziran 2005'te 13 yaşın altındaki bir kıza cinsel tacizden suçlandı fakat bütün suçlamalardan beraat etti.

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| "Hayatımdaki her şeyi çalımladım, alkol hariç" | „ |
|  |

 diyen Best, hayatının çoğunu kendisine bir sürü sorun çıkaran ve ölümüne sebep olan alkolizm ile uğraşarak geçirdi.

1981'de, ABD'de futbol oynayan Best, tanımadığı bir kadının el çantasından, alkol alabilmek için para çaldı. Best yaptığı açıklamada, "Plaj kenarında bir barda oturuyorduk, ve o tuvalete gitmek için kalktığında ben eğilip çantasındaki tüm parayı aldım" dedi.

1984'te Best, alkollü araba kullanma, polise hakaret ve kefaleti ödeyememesi nedeniyle üç aylık hapis cezası aldı. 1984 Noel'ini hapiste geçiren Best, Ford Açık Hava Cezaevi Futbol Takımına katıldı.

Eylül 1990'da Best, BBC'nin çok izlenen talk show'larından Wogan'a sarhoş çıkıp, küfürlü konuştu. Daha sonra özür dileyen Best, alkolizminin en kötü dönemlerinden birini yaşıyor olduğunu söyledi.

Best, Mart 2000'de ciddi bir karaciğer sorunu yaşadı. Ağustos 2002'de Londra'daki King's College Hastanesi'nde başarılı bir karaciğer nakli geçirdi. Nakil, devletin sosyal hizmetlerinden sayılıp, Best'in alkolizmi nedeniyle ülke çapında bir tartışmaya yol açtı. Bu tartışma 2003'te Best'in halk içinde alkol alırken görülmesi ile yeniden alevlendi. 2 Şubat 2004'te Best bir kez daha alkollü şekilde araba kullanırken yakalandı ve 20 ay boyunca ehliyetine el koyuldu.

Hastalık ve ölüm
----------------

Best içmeye devam edip Londra yakınlarındanki Surbiton'daki her zaman gittiği pub'da görünüyordu. 3 Ekim 2005'te, grip belirtileriyle gittiği Özel Cromwell Hastanesi'nde karaciğer naklinden sonra kullandığı ilaçların yan etkisinden dolayı oluşan karaciğer iltihabı ve iç kanama nedeniyle yoğun bakıma alındı. 27 Ekim'de ise gazeteler Best'in durumunun kötüleştiğini ve ölmek üzere olduğunu yazdı. Best sevdiklerine elveda mesajlarını yollamaya başlamıştı. Best'in durumu önce iyileşme gösterse de Kasım ayında yeniden kötüleşti. 20 Kasım günü Tabloit gazetelerden *News of the World*, Best'in isteği üzerine hastane yatağında fotoğrafını yayımladı ve altına son mesajı olarak "Benim gibi ölmeyin" dediğini yazdı. Best'in "veda" mesajı, diğer insanların alkolizmin sonucu olan benzer bir hastalık nedeniyle acı çekmemeleri yönünde bir uyarıydı.

25 Kasım 2005'ın ilk saatlerinde tedavisine son verildi. Akciğer enfeksiyonu ve organ yetmezliğinden Best 59 yaşında hayata gözlerini yumdu. Best'in yaşam savaşı beklenenden daha uzun sürse de o gün İngiltere saatiyle 13.06'da öldü.

İngiliz Premier Ligi, ölümünden sonraki hafta sonu tüm lig maçları öncesi bir dakikalık saygı duruşunda bulunulacağını açıkladı. Birçok statta saygı duruşu yerine bir dakikalık alkış ile onurlandırıldı. Best'in ölümünden sonra Old Trafford'da oynanan ilk maç, Best'in 1963'te ilk kez Manchester United forması giydiğinde mücadele ettiği West Bromwich Albion ile oynanan Lig Kupası maçı oldu. United'ın kazandığı maçtan önce eski takım arkadaşı Bobby Charlton bir konuşma yaptı. Best'in oğlu Calum, eski takım arkadaşları ve ilk maçında karşılıklı oynadığı West Bromwich Albion oyuncuları bir dakikalık saygı duruşunda Manchester United takımına katıldılar. Saygı duruşu sırasında maçtan önce dağıtılan Best posterleri taraftarlar tarafından havaya kaldırıldı.

### Cenaze

Naaşı, 3 Aralık 2005 tarihinde sabah saat 10'da, Doğu Belfast'taki aile evine götürüldü. Kortej, daha sonra kısa bir mesafe uzaklıkta olan Stormont'a geçti. Yolda 100.000 kişi Best'e eşlik etti. Stormont'ta ise 25.000 kişi saat 11'de düzenlenen cenaze törenine katıldı. Kortej, Stormont'tan ayrılırken, Gilnahirk bandosu korteje eşlik etti. BBC One'ın da dahil olduğu birçok televizyon kanalı cenazeyi canlı yayınladı. Daha sonra, Best özel bir tören ile Doğu Belfast'ı gören Roselawn Mezarlığı'nda annesi Annie Elizabeth Kelly'nin yanına defnedildi.

### Merasimler

Belfast Şehir Havaalanı'nın adı 2006'da George Best Belfast Şehir Havaalanı olarak değiştirildi. Yeni resmî isim ve logosu, 22 Mayıs 2006'da, George Best'in 60. doğum gününde, Best ailesi ve arkadaşlarının bulunduğu bir tören ile açıklandı. Kuzey İrlanda'da havaalanının adının değiştirilmesi konusunda fikir birliği yoktu. Yapılan bir ankette %52'lik kesim isim değişikliğini olumlu bulurken %48 ise karşı çıkmıştı. Demokratik Birlikçi Parti lideri Peter Robinson, Best'in adının havaalanı yerine bir spor stadına verilmesinin daha doğru olacağı konusunda bir yorum yaptı.

Mart 2006'da Flybe havayolları bir Dash 8 (Q400) uçağının adını "The George Best" koydu. Uçak daha sonra Best'in ailesini Manchester'da düzenlenen bir anma törenine götürdü.

Haziran 2006'da, Rus çarlık kuyumcusu Peter Carl Fabergé'nin torununun torunu Sarah Fabergé, George Best için bir Faberge yumurtası yapılması için çalışmalara başladı. 68 tane üretilen özel yumurtaların satışından kazanılan gelir George Best Vakfı'na aktarıldı. Koleksiyonun ilk yumurtası George Best Havaalanı'nda sergilenmektedir.

Ölümünün ilk yıl dönümünde Ulster Bank, beş pound değerinde hatıra parası çıkardı. Tüm banknotlar beş gün içinde satıldı. Banknot'ların eBay online alışveriş sitesinde değeri 30£'a kadar yükseldi.

Kuzey İrlanda'da Lisburn şehrinin yakınlarında yapılması planlanın yeni ulusal stadın önünde, ülkenin en ünlü spor adamlarının heykellerinin arasında Best'in de olması önerildi. Heykeller, ana spor sahasını çevreleyecek şekilde yerleştirilip, rugby oyuncusu Willie John McBride, Gal futbolu oyuncusu Cormac McAnallen, Olimpiyat altın madalyası sahibi Mary Peters, Grand National at yarışı şampiyonu Richard Dunwoody, Formula 1 sürücüsü Eddie Irvine, Dünya motosiklet şampiyonu Joey Dunlop ve dünya snooker şampiyonu Alex Higgins ile beraber Best'in de heykeli dikilecektir.

Aralık 2006'da, George Best Anma Vakfı, George Best'in gerçek boyutlarda bir bronz heykelinin yapılması için 200.000 pound'luk bir bğaış kampanyası düzenledi. 2008'de bağışlar hâlen toplanamamışken, yerel bir iş adamı Doug Elliott vakfın ihtiyaç duyduğu parayı vereceğini açıkladı.

Popüler kültür içinde George Best
---------------------------------

George Best'in biyografileri şunlardır:

* Bestie (Joe Lovejoy ile),
* The Good, The Bad and The Bubbly (Ross Benson ile)
* Blessed: The Autobiography (Roy Collins ile)
* George Best: A Celebration (Bernie Smith ve Maureen Hunt)
* Scoring at Half Time (Martin Knight ile)
* Hard Tackles and Dirty Baths

1960'ların sonu ve 1970'lerin başında, kariyerinin tam zirvesinde olan George Best, Cookstown Sosis firmasının TV reklamlarında oynayıp "En iyi aile ("Best" ailesi) sosisleri" sloganını söylemiştir. 2007'de, County Tyrone kasabasındaki domuz fabrikasına bir anı plakası asılmıştır.

1970 yılında Alman avangard film yönetmeni Hellmuth Costard "Fußball wie noch nie" (Daha önce olmadığı kadar futbol) filmini çekti. Film sekiz dakika boyunca bir Manchester United maçında 8 kamera tarafından çekilen George Best görüntülerinden oluşuyordu. Film ARD tarafından 1971 yılında gösterime girdi.

Best'in en çok bilinen sözlerinden biri, onun şöhretli hayat tarzını özetlemiştir: "Paramın çoğunu demlenmeye, kızlara ve hızlı arabalara harcadım - gerisini de har vurup harman savurdum."

Best, 1971 tarihli İngiliz komedi filmi Percy'de kendini oynadı.

1984'te Best, Mary Stavin ile Shape Up and Dance ile birlikte bir fitness albümü çıkardı.

"Best" olarak adlandırılan ayrıntılı bir sinema filmi 2000 yılında yayınlandı. Film, Best'in özel hayatındaki problemlere ve futbolculuk kariyerine dürüstçe yaklaşıp, Best'in tüm zamanların en yetenekli futbolcularından biri olmasına rağmen futbolculuk kariyerini bitiren alkolizmini ve hedonist yaşam tarzını göstermiştir. Film 12 Mayıs 2000'de sinemalara girip, 2003'te DVD olarak yayınlanmıştır.

Rock grubu The Wedding Present ilk albümünün adını George Best koyup, albüm kapağında da Manchester United formalı bir resmini koymuştur.

Best'in adı Bono, Gavin Friday ve Maurice Seezer tarafından yazılmış ve Bono-Gavin Friday ikilisinin seslendirdiği "In the name of the Father" şarkısında geçmektedir.

Men At Work grubunun eski vokalisti Colin Hay ve Heather Mills, Hay'in "My Brilliant Feat" şarkısını 2005'te dijital bir single olarak tekrar piyasaya sürdü Bu yeniden sürüm, Best'in ölümü üzerine, geliri vakfa verilmek üzere yayınlamıştı. Başka bir Colin Hay şarkısı olan "Are You Lookin' At Me"de Best'in adı: "Ben Yalnız Kovboy'u sevdim, ve sevdim Denis Law'ı, Ben George Best'im, çok iyi bilirim bir topa vurmayı" dizelerinde geçmiştir.

Bir başka Belfast'lı müzisyen Van Morrison George Best'i "Too Long In Exile"'da şöyle anmıştır: "George Best gibi, ben de uzun zamandır bir sürgündeyim bebeğim"

Irvine Welsh romanı "Glue"da, ana karakter Best'in mücadele ettiği kurgusal bir Hibernian maçına gitmektedir. Taraftarlar "Onun adı Georgie Best" diye bir tezahürat söylemektedir.

Bunlar dışında, Best adı daha birçok şarkı, televizyon şovu ve internet makalesinde geçmiştir. George Best, The Kinks grubunun "Dedicated Follower of Fashion" şarkısının ilham kaynağı olmuştur. Yakın zamanda ise 2008 yılında Rinaldi Sings'in çıkardığı Bingo albümü şarkılarından "Where Did It All Go Wrong, Mr. Best?" de George Best'e adanmış bir şarkıdır. İngiliz rapçi Mike Skinner, 2004 albümü A Grand Don't Come for Free şarkılarından "Such a Twat" mısralarında şöyle anmıştır: "George Best'in en iyi içtiği zamanlar gibi şişeleri yuvarlıyorum."

1994 tarihli Oasis albümü Definitely Maybe'nin albüm kapağında George Best gözükmektedir. Grup, Manchester City FC'yi desteklese de, o dönemki grup elemanlarından Bonehead bir Manchester United taraftarıydı. Albüm kapağında Manchester City futbolcularından Rodney Marsh da gözükmektedir.

1960'lar ve 1970'lerin başında popüler kültüre dahil olan ve dünya çağında tanınan George Best'in geride bıraktığı eşyalar şimdi koleksiyonerler için çok değerli hale gelmiştir. Ocak 2010'da daha önce bilinmeyen George Best fotoğrafları ve eşyaları Manchester, Worsley'de bir evde keşfedilmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "National-football-teams.com". 19 Ocak 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Eylül 2011.

Dış bağlantılar
---------------

* George Best: Fotoğraflarla (manutdzone.com)
* *George Best Sayfası*
* BBC.co.uk George Best özet 19 Şubat 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* George Best Videosu 22 Şubat 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* George Best Forğrafları[*ölü/kırık bağlantı*]
* Banu K. Yelkovan - Adı üstünde, 'en iyisi'ydi Best... 30 Mayıs 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (WebCite®[*ölü/kırık bağlantı*])

| Ödülleri |
| --- |
| 

| * g
* t
* d
FIFA Dünyada Yılın Futbolcusu Ödülü |
| --- |
| FIFA Dünyada Yılın Futbolcusu (1991–2009) | 
* 1991: Matthäus
* 1992: van Basten
* 1993: Baggio
* 1994: Romário
* 1995: Weah
* 1996: Ronaldo
* 1997: Ronaldo
* 1998: Zidane
* 1999: Rivaldo
* 2000: Zidane
* 2001: Figo
* 2002: Ronaldo
* 2003: Zidane
* 2004: Ronaldinho
* 2005: Ronaldinho
* 2006: Cannavaro
* 2007: Kaká
* 2008: C. Ronaldo
* 2009: Messi

 |
| FIFA Ballon d'Or Ödülü (2010–2015) | 
* 2010: Messi
* 2011: Messi
* 2012: Messi
* 2013: C. Ronaldo
* 2014: C. Ronaldo
* 2015: Messi

 |
| FIFA Yılın En İyi Erkek Futbolcusu (2016–günümüz) | 
* 2016: C. Ronaldo
* 2017: C. Ronaldo
* 2018: Modrić
* 2019: Messi
* 2020: Lewandowski
* 2021: Lewandowski
* 2022: Messi

 |
| FIFA Dünyada Yılın Futbolcusu (1991–2009)  **·**  FIFA Ballon d'Or (2010–2015)  **·**  FIFA Yılın En İyi Erkek Futbolcusu (2016–günümüz) |

| * g
* t
* d
FIFA 100 |
| --- |
| UEFA | 
* Baggio
* Ballack
* Banks
* Baresi
* Beckenbauer
* Beckham
* Bergkamp
* Bergomi
* Best
* Boniek
* Boniperti
* Breitner
* Buffon
* Butragueño
* Cantona
* Ceulemans
* Charlton
* Cruyff
* Dalglish
* Dasayev
* Davids
* Del Piero
* Desailly
* Deschamps
* Emre
* Eusébio
* Facchetti
* Figo
* Fontaine
* Gullit
* Hagi
* Henry
* Kahn
* Keane
* Keegan
* Klinsmann
* Kluivert
* Kopa
* B. Laudrup
* M. Laudrup
* Lineker
* Luis Enrique
* Maier
* Maldini
* Masopust
* Matthäus
* Müller
* Nedvěd
* Neeskens
* Nesta
* Owen
* Papin
* Pfaff
* Pirès
* Platini
* Puskás
* Raúl
* Rensenbrink
* Rijkaard
* Rivera
* Rossi
* Rui Costa
* Rummenigge
* Rüştü
* Schmeichel
* Seedorf
* Seeler
* Shearer
* Shevchenko
* Stoichkov
* Šuker
* Thuram
* Totti
* Trésor
* Trezeguet
* van Basten
* R. van de Kerkhof
* W. van de Kerkhof
* Van der Elst
* van Nistelrooy
* Vieira
* Vieri
* Zidane
* Zoff

 |
| CONMEBOL | 
* Carlos Alberto
* Batistuta
* Cafu
* Crespo
* Cubillas
* Di Stéfano
* Falcão
* Figueroa
* Francescoli
* Júnior
* Kempes
* Maradona
* Passarella
* Pelé
* Rivaldo
* Rivelino
* Roberto Carlos
* Romário
* Romerito
* Ronaldinho
* Ronaldo
* Djalma Santos
* Nílton Santos
* Saviola
* Sívori
* Sócrates
* Valderrama
* Verón
* Zamorano
* Zanetti
* Zico

 |
| CAF | 
* Diouf
* Milla
* Okocha
* Abédi Pelé
* Weah

 |
| CONCACAF | 
* Akers
* Hamm
* Sánchez

 |
| AFC | 
* Hong
* Nakata

 |

| * g
* t
* d
UEFA Jübile Ödülleri |
| --- |
| 
* Walter (Almanya)
* Koldo (Andorra)
* Pano (Arnavutluk)
* Prohaska (Avusturya)
* Banişevskiy (Azerbaycan)
* Van Himst (Belçika)
* Aleynikov (Beyaz Rusya)
* Sušić (Bosna Hersek)
* Stoiçkov (Bulgaristan)
* Masopust (Çek Cumhuriyeti)
* Laudrup (Danimarka)
* Hovhannisyan (Ermenistan)
* Poom (Estonya)
* Løkin (Faroe Adaları)
* Litmanen (Finlandiya)
* Fontaine (Fransa)
* Charles (Galler)
* Hurtsilava (Gürcistan)
* Šuker (Hırvatistan)
* Cruyff (Hollanda)
* Moore (İngiltere)
* Giles (İrlanda)
* Law (İskoçya)
* Di Stéfano (İspanya)
* Şpigler (İsrail)
* Larsson (İsveç)
* Chapuisat (İsviçre)
* Zoff (İtalya)
* Sigurvinsson (İzlanda)
* Kvoçkin (Kazakistan)
* Kaiafas (Kıbrıs)
* Best (Kuzey İrlanda)
* Starkovs (Letonya)
* Hasler (Lihteynştayn)
* Narbekovas (Litvanya)
* Pilot (Lüksemburg)
* Puskás (Macaristan)
* Pančev (Makedonya)
* Busuttil (Malta)
* Cebanu (Moldova)
* Bratseth (Norveç)
* Lubański (Polonya)
* Eusébio (Portekiz)
* Hagi (Romanya)
* Yaşin (Rusya)
* Bonini (San Marino)
* Džajić (Sırbistan)
* Popluhár (Slovakya)
* Oblak (Slovenya)
* Şükür (Türkiye)
* Blohin (Ukrayna)
* Hatzipanagis (Yunanistan)

 |

| * g
* t
* d
English Football Hall of Fame |
| --- |
| Oyuncular | 

|  |  |
| --- | --- |
| Erkekler | 
* Adams
* Allchurch
* Anderson
* Ardiles
* Armfield
* Ball
* Banks
* Barnes
* Bastin
* Beardsley
* Bell
* Bergkamp
* Beckham
* Best
* Blanchflower
* Bloomer
* Bonds
* Brady
* Bremner
* Brooking
* Buchan
* Callaghan
* Cantona
* Carter
* Charles
* J. Charlton
* R. Charlton
* Clemence
* Cohen
* Crompton
* Dalglish
* Dean
* Doherty
* Edwards
* Ferdinand
* Finney
* Francis
* Gallacher
* Gascoigne
* Gerrard
* Giggs
* Giles
* Gray
* Greaves
* Hansen
* Haynes
* Henry
* Hoddle
* E. Hughes
* L. Hughes
* Hunt
* Hunter
* Hurst
* Irwin
* James
* Jennings
* Jones
* Keane
* Keegan
* Lampard
* Law
* Lawrenson
* Lawton
* Lee
* Le Tissier
* Liddell
* Lineker
* Lofthouse
* Mackay
* Mannion
* Matthews
* McGrath
* McIlroy
* McLintock
* Meredith
* Milburn
* Moore
* Mortensen
* Mullery
* Neville
* Owen
* Pearce
* Peters
* Ramsey
* Roberts
* Robertson
* Robson
* Rush
* Schmeichel
* Scholes
* Seaman
* Shackleton
* Shearer
* Sheringham
* Shilton
* Souness
* Southall
* Speed
* Stephenson
* Stiles
* Strachan
* Summerbee
* Swift
* Trautmann
* Vieira
* Wharton
* Wilkins
* R. Wilson
* R. P. Wilson
* I. Wright
* W. Wright
* Zola

 |
| Kadınlar | 
* Bampton
* Brown-Finnis
* Cope
* Coultard
* Gore
* Lopez
* Parker
* Parr
* Powell
* Sempare
* Spacey
* Smith
* Unitt
* Walker
* Whalley
* White
* Yankey

 |

 |
| Teknik direktörler | 
* Allison
* Busby
* Catterick
* Clough
* Cullis
* Ferguson
* Gradi
* Greenwood
* Kendall
* Mee
* Mercer
* Nicholson
* Paisley
* Ramsey
* Revie
* Bo. Robson
* Shankly
* Venables
* Wenger
* Winterbottom

 |

| * g
* t
* d
Football League First Division gol kralları |
| --- |
| 
* 1889: Goodall
* 1890: Ross
* 1891: Southworth
* 1892: J. Campbell
* 1893: J. Campbell
* 1894: Southworth
* 1895: J. Campbell
* 1896: J. J. Campbell / Bloomer
* 1897: Bloomer
* 1898: Wheldon
* 1899: Bloomer
* 1900: Garraty
* 1901: Bloomer
* 1902: Settle
* 1903: Raybould
* 1904: Bloomer
* 1905: A. Brown
* 1906: Shepherd
* 1907: Young
* 1908: West
* 1909: Freeman
* 1910: Parkinson
* 1911: Shepherd
* 1912: Hampton / Holley / McLean
* 1913: McLean
* 1914: Elliott
* 1915: Parker
* 1920: Morris
* 1921: J. Smith
* 1922: Wilson
* 1923: Buchan
* 1924: Chadwick
* 1925: Roberts
* 1926: Harper
* 1927: Trotter
* 1928: Dean
* 1929: Halliday
* 1930: Watson
* 1931: Waring
* 1932: Dean
* 1933: Bowers
* 1934: Bowers
* 1935: Drake
* 1936: Richardson
* 1937: Steele
* 1938: Lawton
* 1939: Lawton
* 1947: Westcott
* 1948: Rooke
* 1949: Moir
* 1950: Davis
* 1951: Mortensen
* 1952: Robledo
* 1953: Wayman
* 1954: Glazzard
* 1955: R. Allen
* 1956: Lofthouse
* 1957: Charles
* 1958: B. Smith
* 1959: Greaves
* 1960: Viollet
* 1961: Greaves
* 1962: Crawford / Kevan
* 1963: Greaves
* 1964: Greaves
* 1965: McEvoy / Greaves
* 1966: Irvine
* 1967: Davies
* 1968: Best / Davies
* 1969: Greaves
* 1970: Astle
* 1971: T. Brown
* 1972: Lee
* 1973: Robson
* 1974: Channon
* 1975: Macdonald
* 1976: MacDougall
* 1977: Gray / Macdonald
* 1978: Latchford
* 1979: Worthington
* 1980: Boyer
* 1981: Archibald / Withe
* 1982: Keegan
* 1983: Blissett
* 1984: Rush
* 1985: Dixon / Lineker
* 1986: Lineker
* 1987: C. Allen
* 1988: Aldridge
* 1989: A. Smith
* 1990: Lineker
* 1991: A. Smith
* 1992: Wright

 |

| * g
* t
* d
Futbol Yazarları Derneği Yılın Futbolcusu |
| --- |
| 
* 1948: Matthews
* 1949: Carey
* 1950: Mercer
* 1951: Johnston
* 1952: Wright
* 1953: Lofthouse
* 1954: Finney
* 1955: Revie
* 1956: Trautmann
* 1957: Finney
* 1958: Blanchflower
* 1959: Owen
* 1960: Slater
* 1961: Blanchflower
* 1962: Adamson
* 1963: Matthews
* 1964: Moore
* 1965: Collins
* 1966: B. Charlton
* 1967: J. Charlton
* 1968: Best
* 1969: Book/Mackay
* 1970: Bremner
* 1971: McLintock
* 1972: Banks
* 1973: Jennings
* 1974: Callaghan
* 1975: Mullery
* 1976: Keegan
* 1977: Hughes
* 1978: Burns
* 1979: Dalglish
* 1980: McDermott
* 1981: Thijssen
* 1982: Perryman
* 1983: Dalglish
* 1984: Rush
* 1985: Southall
* 1986: Lineker
* 1987: Allen
* 1988: Barnes
* 1989: Nicol
* 1990: Barnes
* 1991: Strachan
* 1992: Lineker
* 1993: Waddle
* 1994: Shearer
* 1995: Klinsmann
* 1996: Cantona
* 1997: Zola
* 1998: Bergkamp
* 1999: Ginola
* 2000: Keane
* 2001: Sheringham
* 2002: Pirès
* 2003: Henry
* 2004: Henry
* 2005: Lampard
* 2006: Henry
* 2007: C. Ronaldo
* 2008: C. Ronaldo
* 2009: Gerrard
* 2010: Rooney
* 2011: Parker
* 2012: Van Persie
* 2013: Bale
* 2014: Suárez
* 2015: Hazard
* 2016: Vardy
* 2017: Kanté
* 2018: Salah
* 2019: Sterling

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX4608972
* CiNii: DA08127300
* GND: 130610550
* ISNI: 0000 0001 1677 5925
* LCCN: no91014257
* MusicBrainz: 54adc4d3-4e8d-4e7a-b35d-454231625113
* NDL: 01204397
* NKC: js20051128002
* NLG: 187318
* NTA: 089132475
* SELIBR: 397610
* VIAF: 77425580
* WorldCat (LCCN): no91-014257

 |