**Novi Sad** (Sırpça: *Нови Сад*; Macarca: *Ujvidek*; Almanca: *Neusatz*) Sırbistan'ın kuzeyinde, Voyvodina'nın merkezi olan şehirdir. Novi Sad, ayrıca Voyvodina Hükûmeti'ne ve İl Genel Meclisi'ne ev sahipliği yapmaktadır. 2011 sayımına göre, Novi Sad belediye alanında nüfus, 231.798 Ortodoks Hristiyan, 24.843 Katolik, 9.428 Protestan, 2.542 Müslüman, 129 Yahudi ve diğerleri şeklindedir. 1526 ila 1687 yılları arasında Osmanlı Devleti'ne bağlı olan Novi Sad, sonraki dönem Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'na bağlı bir şehirdi. Bu yüzden Novi Sad'ın ana meydanındaki binalar ve sokakları neoklasik mimariye aittir.

Yönetim Biçimi
--------------

Kent meclisi ve belediye üyeleri doğrudan seçimlerde seçilir. Kent meclisi 78 sandalyeye sahiptir. Şehir hükûmetinin 11 üyesi vardır. Belediye başkanı ve şehir meclisi üyeleri dört yıl görev yapmak üzere seçilirler ve şehir yönetimi oy çokluğu ile şehir meclisi tarafından belediye başkanının teklifi üzerine seçilir. 2008 seçim yılı itibarıyla, Novi Sad Belediye Başkanı Igor Pavličić (Demokrat Partili)'dir; kent meclisinde çoğunluk olarak Voyvodina ve Macar Koalisyonu için birlikte Demokrat Parti ve G17 + partisi vardır. Novi Sad, yeni tüzüğün yürürlüğe girdiği 2002 yılından bu yana Novi Sad Şehri, iki kent belediye içerisinde 46 yerel topluluklara bölünür. Novi Sad ve Petrovaradin'in coğrafi sınırları Tuna nehri tarafından tanımlanmıştır.

Kültür
------

19. yüzyılda şehir, Sırp kültür başkenti oldu. Takma adı **Sırp Atinası** dir. 19. yüzyılın sonunda ve 20. yüzyılın başında hemen hemen her Sırp romancı, şair, hukukçu ve gazeteci Novi Sad'da yaşamış veya çalışmıştır. Günümüzde Novi Sad Sırbistan'ın ikinci kültür merkezidir (Belgrad hariç) ve kentin yetkilileri, sayısız kültürel etkinlikler ve müzik konserleri ile şehri daha cazip hale getirmek için çalışmaktadır.

Ekonomi
-------

Novi Sad, Voyvodina'nın ekonomik merkezidir ve Sırbistan'ın en verimli tarım bölgesidir. Şehir aynı zamanda Sırbistan ve eski Yugoslavya'nın en büyük ekonomik ve kültürel merkezlerinden biridir. Novi Sad her zaman Yugoslavya içinde görece gelişmiş bir kent olmuştur. 1981 yılında kişi başına düşen GSYİH oranı Yugoslav ortalamasının % 172'si idi. 2001 yılından bu yana Novi Sad güçlü bir şekilde büyüdü. Devletin ve toplumun iktisadi teşebbüslerinin yanı sıra, güçlü bir özel teşvik, özelleştirme süreçleri ve özel sermayeli şirketlerin payı artmış ve küçük - orta ölçekli işletmeler kentin ekonomik kalkınmasına hakim olmuştur.

Bir finans merkezi olarak Novi Sad'ta Vojvođanska Bank, Erste Bank, Kulska Bankası, Meridian Bank, Metaller Bankası, NLB Continental Bank ve Panonska Bankası gibi çok sayıda bankalar bulunmakta ve Sırbistan'ın ikinci büyük sigorta şirketi DDOR Novi Sad'ta bulunmaktadır. Şehir aynı zamanda büyük petrol firmasına ev sahipliği yapmaktadır.

Novi Sad, 2005 yılı sonunda, Sırbistan İstatistik Dairesi Sırbistan'ın ortalamasının üzerinde %201,1 oranında Becej ve bazı Belgrad belediyeleri arkasında, millî gelir olarak Sırbistan'ın en gelişmiş belediyeleri listesinde yer aldı.

Toplu Taşıma
------------

Novi Sad'ın ana toplu ulaşım sistemini otobüs hatları oluşturur. Yirmi bir şehir hattı ve yirmi dokuz banliyö hatları vardır. Ayrıca şehirde hizmet veren çok sayıda taksi şirketleri bulunmaktadır. Şehrin tramvay sistemi ancak 1958 yılında monte edilmiştir.

Turizm
------

Her yıl Novi Sad'a gelen turist sayısı 2000 yılından itibaren giderek artmıştır. Her yıl Temmuz ayının başında, yıllık EXIT müzik festivali sırasında şehir Avrupa'nın her yerinden genç insanlarla dolmaktadır. 2005 yılında, 150.000'den fazla kişi Avrupa'daki yaz festivalleri sırasında Novi Sad festivalini ziyaret etmiştir. Tuna Nehri üzerinde Avrupa'da çeşitli nehir cruise gemileri ve şehir merkezinde bulunan Varadin Köprüsü yakınında turistik bir liman vardır.

Novi Sad'ın en tanınmış yapısı, kent ve kentin doğal manzarasına hakim olan Petrovaradin Kalesidir. Kalenin yanı sıra, Stari Grad tarihi semtinde birçok anıtlar, müzeler, kafeler, restoranlar ve dükkânlar bulunmaktadır.

Eğitim
------

Novi Sad, bir hukuk fakültesi olmak üzere dört üniversite ve çok sayıda profesyonel, teknik ve özel kolejler, araştırma enstitüleri ile birlikte, Sırbistan'nın yüksek öğretim ve araştırma konusunda en önemli merkezlerinden biridir. Novi Sad iki üniversite ve yedi özel fakültelere ev sahipliği yapmaktadır. Kentin en büyük eğitim kurumu yaklaşık 38.000 öğrenci ve 2.700 personeli ile Novi Sad Üniversitesidir. Bu Üniversite 1960 yılında kurulmuştur. Novi Sad'da 26.000 öğrenci ile 36 ilköğretim okulu (33 düzenli ve 3 özel) vardır. Ortaöğretim sisteminin yaklaşık 18.000 öğrencisi ile 11 meslek yüksekokulu ve 4 liseden oluşur.

Nüfus
-----

### Etnik Gruplar

2002 nüfus sayımına göre belediye alanı ve uygun şehirde etnik gruplar aşağıdaki tablodadır:

| **Grup** | **Belediye alanı** | **Novi Sad proper** |
| --- | --- | --- |
| Toplam nüfus | 299,294 | 191,405 |
| Sırplar | 76.73% | 76.15% |
| Macarlar | 5.24% | 6.03% |
| Yugoslavlar | 3.17% | 3.69% |
| Slovaklar | 2.41% | n/a |
| Hırvatlar | 2.09% | 1.84% |
| Diğerleri | 9.91% | 12.31% |

Kisač köyünde etnik Slovak çoğunluğu varken belediyelerde yerleşim yerlerininde etnik Sırp çoğunluğu vardır.

Uluslararası İş Birliği
-----------------------

Novi Sad birkaç kardeş şehirler ile ilişkileri vardır. Kendi şehir merkezinde ana caddelerinden birine İtalya'daki Modena kentinin ismini almıştır; ve aynı şekilde Modena kent merkezi Parco di Piazza d'Armi'de Novi Sad isimli bir park vardır. İngiltere'de, Norwich bölgesindeki Novi Sad Dostluk Köprüsü, Buro Happold tarafından ayrıca Novi Sad onuruna seçilmiştir.

Ayrıca Novi Sad Eurocities'in bir üyesidir.

Novi Sad birçok Avrupa şehri ile ortak işbirliği konusunda birçok imzalanan anlaşmaları vardır. 2006 yılı itibarıyla, Novi Sad ikiz kentler şunlardır:


|  |  |
| --- | --- |
| 
* Bosna-Hersek Banja Luka, Bosna-Hersek
* Karadağ Budva, Karadağ
* Almanya Dortmund, Almanya
* Yunanistan Ilioupolis, Yunanistan
* İtalya Modena, İtalya
* Rusya İrkutsk, Rusya

 | 
* Rusya Nijni Novgorod, Rusya
* Birleşik Krallık Norwich, Birleşik Krallık
* Çin Changchun, Çin
* MacaristanPécs, Macaristan
* RomanyaTemeşvar, Romanya

 |

Fotoğraf Galerisi
-----------------

* Novi Sad Panoraması, 2008Novi Sad Panoraması, 2008
* Ana meydanda neoklasik mimari, 2003Ana meydanda neoklasik mimari, 2003
* Novi Sad'da tipik bir mahalle, 2009Novi Sad'da tipik bir mahalle, 2009
* Genellikle "Katedral" olarak bilinen Mary Katolik Kilisesi, Özgürlük Meydanı'nda bulunmaktadır.Genellikle "Katedral" olarak bilinen *Mary Katolik Kilisesi*, Özgürlük Meydanı'nda bulunmaktadır.
* Matica Srpska, şehirde ve tüm Sırp kültürünün en önemli kültür kurumudur.*Matica Srpska*, şehirde ve tüm Sırp kültürünün en önemli kültür kurumudur.
* JGSP Novi Sad NeobusJGSP Novi Sad Neobus
* Dunavska alışveriş caddesi, 2009Dunavska alışveriş caddesi, 2009
* Novi Sad Meydanı, 2012Novi Sad Meydanı, 2012

Kaynakça
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Novi Sad*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

1. ↑  2011 Sırbistan Genel Nüfus Sayımı İlk Sonuçları 25 Nisan 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Sırpça) (İngilizce)
2. 1 2  "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 3 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 23 Temmuz 2014.

| * g
* t
* d
Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti Yugoslavya'nın kahraman şehirleri |
| --- |
|  | 
 Belgrad • Ljubljana • Novi Sad • Pirlepe • Priştine • Tito Drvar • Zagreb
 |

 

| * g
* t
* d
Avrupa Gençlik Başkentleri |
| --- |
| 
* 2009 Rotterdam
* 2010 Torino
* 2011 Anvers
* 2012 Braga
* 2013 Maribor
* 2014 Selanik
* 2015 Kaloşvar
* 2016 Gence
* 2017 Varna
* 2018 Cascais
* 2019 Novi Sad
* 2020 Amiens
* 2021 Klaipėda
* 2022 Tiran
* 2023 Gent
* 2024 Lublin

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb120775228 (data)
* GND: 4198035-9
* LCCN: n50047186
* MusicBrainz: 3ab1537f-e425-435b-a500-78128ba50de5
* NKC: ge246992
* NLI: 987007557045005171
* NSK: 000565365
* SUDOC: 029073537
* VIAF: 170271948
* WorldCat: lccn-n50047186

 |