Tırnak
**Tırnak** insanda ve birçok omurgalı hayvanda parmak uçlarının dış bölümünü örten boynuzsu tabakadır. Sağlıklı bir insan vücudunda yer alan 20 parmağın her birinin ucunda yer alması gerekir. Tırnaklar keratin adı verilen sertleşmiş proteinden oluşur. Tırnağın başlangıç kısmında deri ile birleştiği alanda bulunan yarımay şeklindeki beyaz şekle *lunula* adı verilir. Toynaklılar (çift toynaklılar ile tek toynaklılar) grubundan memeli hayvanların tırnağına toynak denir.

İnsanlarda tırnaklar günde ortalama olarak 0,1 milimetre uzar. (100 günde 1 cm) El tırnaklarının uzayıp tamamen yenilenmesi 4-6 ay, ayak tırnaklarının ise 12-18 ay sürer. Tırnakların büyüme süresi kişiden kişiye, yaşa, mevsime, özel bakıma ve kalıtsal özelliklere göre farklılık gösterir. Tırnaklar da tıpkı deri gibi kuruyabilir ve hastalıklar kapabilir. Tırnak yeme huyu ise kişide birçok önemli hastalığın başlamasına sebep olabilir. Tırnak yemeye sebep olan faktörler aşırı gerginlik, sıkıntı ve açlıktır.

Tırnağın kültürdeki etkisi oldukça büyüktür. Batı kültüründe uzun tırnak kadınlığın simgesi olarak kabul görür. Bazı Asya ülkelerinde erkeklerin de tüm tırnaklarını ya da serçe parmak tırnağını uzattıkları görülse de bu tutum birçok batı ülkesinde burun karıştırma ya da kokain kullanma ile ilişkilendirildiğinden hoş karşılanmamaktadır. Bununla birlikte birçok gitar sanatçısı tırnak uzatır. Tırnakları boyama geleneği günümüzden 5000 yıl öncesine kadar gider.

Tırnaklar hakkında yanlış bilinen bir söylenti de tırnakların kişinin ölümünden sonra birkaç gün büyümeye devam ettiği inancıdır. Fakat bunun asıl sebebi ölü bedenin gün geçtikçe su kaybetmesi sonucu derinin büzülerek geri çekilmesi sonucu tırnakların daha belirgin hale gelmesidir.

Bazı Tırnak Hastalıkları
------------------------

Hastalıklı bir ayak tırnağı
**Tırnak batması**:
Tırnak şeklinin müsait olması ya da dar ayakkabı giyilmesi sonucunda gelişebilir. Basit tırnak çekimi ile genellikle düzelme görülmez. Tırnak yatağının onarılması gerekebilir.

**Kanca tırnak**:
Tırnak şeklinin uca doğru kıvrılması ile gelişir. Zamanla tırnağın uç kısmı tam kapanıncaya kadar kıvrılabilir. Tırnak kesmek zorlaşır. Kemiğe baskı yaptığı için ağrıya neden olur, yürümeyi zorlaştırır. Tırnak yatağının düzeltilme operasyonu ile düzelme sağlanır. Kanca tırnakta da tırnağın daha kıvrık çıkmasına yol açacağı için tırnağın çekilmesi önerilmemektedir. 
[*ölü/kırık bağlantı*]

Bir sığır tırnağının histolojik görüntüsü. Canlı doku (corium ungulae) ile sert tırnak (capsula ungulae) sınırından alınmıştır.
**Tırnak İltihabı**:
Dolama ya da panariş denilen hastalık tırnak deri sınırından ya da deriden herhangi bir şekilde (diken batması, yaralanma vs.) iltihap kapması durumudur. Parmağın o bölgesinde üreyerek çoğalan mikroplar apse benzeri bir duruma sebep olurlar parmak şişer ve basınç artar; bunun sonucunda dayanılmaz şiddette ağrı olur.
25 Kasım 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Dış bağlantılar
---------------

 Wikimedia Commons'ta **Tırnak** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.

| * g
* t
* d
İnsan vücudu |
| --- |
| Baş | Kafatası **·**  Kafa derisi **·**  Alın **·**  Göz **·**  Kulak **·**  Burun **·**  Ağız **·**  Köpek dişi **·**  Dil **·**  Diş **·**  Yüz **·**  Yanak **·**  Çene **·**  Dudak |
| Boyun | Âdem elması **·**  Boğaz **·**  Ense **·**  Gırtlak |
| Gövde | Omuz **·**  Omurga **·**  Toraks **·**  Sırt **·**  Göğüs **·**  Meme **·**  Göğüs kafesi **·**  Karın **·**  Göbek **·**  Karın boşluğu **·**  Pelvis **·**  Anüs |
| Üreme organları | 

|  |  |
| --- | --- |
| Erkek | Penis **·**  Testis **·**  Testis torbası |
| Kadın | Klitoris **·**  Vajina **·**  Rahim **·**  Yumurtalık |

 |
| Uzuvlar | 

|  |  |
| --- | --- |
| Kol | Dirsek **·**  Ön kol **·**  El bileği **·**  El **·**  Parmak (Başparmak / İşaret parmağı / Orta parmak / Yüzük parmağı / Serçe parmak) |
| Bacak | Kalça **·**  Kıç **·**  But **·**  Diz **·**  Baldır **·**  Topuk **·**  Ayak bileği **·**  Ayak **·**  Ayak parmağı |

 |
| Cilt | Deri **·**  Saç **·**  Kıl **·**  Tırnak |
| Sistem | Dolaşım sistemi **·** Sindirim sistemi **·** Solunum sistemi **·** Boşaltım sistemi **·** İnsan kas-iskelet sistemi **·** Sinir sistemi **·** Bağışıklık sistemi **·** Duyu sistemi **·** Örtü sistemi **·** Endokrin sistem **·** Brakial pleksus **·** Çevresel sinir sistemi **·** Otonom sinir sistemi **·** Lenfatik sistem **·** Üreme sistemi |
| İlgili | 
* İnsan iskeleti
* Organ sistemleri
* Anatomi
* Organeller
* Kan
* Saç
* Sinir sistemi
* Örtü sistemi
* Sindirim sisteminin gelişimi
* Endokrin sistemin gelişimi
* Baş ve boyun gelişimi
* Bütünsel geliştirme
* Lenfatik organların gelişimi
* Memeli dolaşım sisteminin gelişimi
* Sinir sisteminin gelişimi
* Solunum sisteminin gelişimi
* Üreme sisteminin gelişimi
* Üriner sistemin gelişimi
* Embriyoloji
* Ekstraembriyonik ve fetal membranlar
* Organ sistemi gelişimi
* Kulak anatomisi
* Epitel serisi
* Eril üreme sistemi
* Kadın üreme organları
* Burun anatomisi
* Göz
* Göz anatomisi
* Diş anatomisi
* Ağız anatomisi

 |