**Vera Yevstafyevna Popova**, evlilik öncesi soyadı **Vera Bogdanovskaya** (Rusça: Вера Евстафьевна Попова; 17 Eylül 1867 - 8 Mayıs 1896), Rus kimyager. Rusya'daki ilk kadın kimyagerlerden biridir  ve kimya ders kitaplarının ilk Rus kadın yazarıdır. Popova, laboratuvarındaki patlama sonucu "muhtemelen kimya yüzünden ölen ilk kadın oldu".

Hayatının erken dönemi ve eğitimi
---------------------------------

Vera Bogdanovskaya 1867'de Saint Petersburg'da Çarlık Rusyasında doğdu. Babası Evstafy Ivanovich Bogdanovsky, cerrahi profesörüydü. Ailesi iki kardeşi ile birlikte Vera'ya evde eğitim verdi. Bogdanovskaya kimya ile çok erken bir yaşta tanıştı; 1878'de 11 yaşındayken Smolny Enstitüsü'nde okumaya başladı. 1883'ten başlayarak dört yıl Bestuzhev Kurslarında çalıştı ve bundan sonra iki yıl Bilimler Akademisi ve Askeri Cerrahi Akademisi laboratuvarlarında çalıştı. 1889'da Bogdanovskaya Rusya'dan ayrılarak İsviçre'ye gitti ve burada Cenevre Üniversitesi'nde kimya alanında doktora yaptı. 1892'de dibenzil keton ile ilgili araştırmasını savundu. Bogdanovskaya, HC≡P (metilidinfosfan) üzerinde çalışmak istiyordu ancak doktora danışmanı Profesör Carl Gräbe tarafından bunun yerine dibenzil keton üzerinde yoğunlaşmaya ikna edilmişti. Bogdanovskaya aynı zamanda Cenevre'de stereokimya üzerinde çalışan Dr. Philippe Auguste Guye ile de çalışma fırsatı bulmuştur.

Kariyeri
--------

Bestuzhev Kursları, kimya laboratuvarındaki öğrenciler
Bogdanovskaya, kimya dersleri verdiği Bestuzhev Kurslarında çalışmak üzere 1892'de Saint Petersburg'a döndü. Bu kurum, Rus kadınlarını Rusya'da eğitim görmeye teşvik etmek amacıyla 1878'de kurulmuş bir kurumdu. Bogdanovskaya burada profesör asistanı olarak çalışıyordu ve stereokimyanın ilk derslerini öğretiyordu. Bir öğretim görevlisi olarak ünü ve öğretme konusundaki bilgisi, temel kimya üzerine bir ders kitabı olan ilk kitabını yazmasını sağlamıştır. Bogdanovskaya, kimya üzerine incelemeler yazdı, akademik makaleleri tercüme etti ve profesörüyle birlikte 1886'da ölen Alexander Butlerov'un çalışmalarını yayınladı. 1891 ile 1894 yılları arasında doktora tezine dayanarak çok sayıda makale yayınladı.

Bogdanovskaya sadece bir kimyager değildi; aynı zamanda böcek bilimi, yazı ve dillerle de ilgileniyordu. 1889'da arılarla çalışmanın bir tanımını yayınladı. Kendi yazdığı kısa öykülerinin ve bilimsel makalelerinin yanı sıra Fransız kısa öykü yazarı Guy de Maupassant'ın çevirilerini de yayınlamıştır.

Kişisel hayatı
--------------

Bogdanovskaya, 1895'te General Jacob Kozmich Popov ile evlendi ve Saint Petersburg'dan ayrıldı. Eşi kendisinden daha yaşlıydı, bir askeri çelik fabrikasının yöneticisiydi ve Vera ondan, kimyasını devam ettirebileceği bir laboratuvar kurmasını talep etti. Vera ve eşi silah üretimine adanmış, askeri kontrol altındaki bir kasaba olan Izhevskii Zavod'da yaşıyordu. Rus kadınlarının bazen sırf toplumun geleneklerinden kaçmak için evlendikleri bilindiğinden, Vera ve Jacob'un evliliğinin bir çıkar ilişkisi olabileceği öne sürüldü.

Ölümü
-----

Popova, 8 Mayıs 1896'da (Jülyen Takvimi'nde 26 Nisan), (İngilizce kaynaklarda tarih bazen 1897 olarak verilmektedir) HC≡P (metilidinfosfan; hidrojen siyanüre benzer bir kimyasal) sentezlemeye çalıştığı sırada meydana gelen patlama sonucu 28 yaşında öldü.

### Sonrası

Popova'nın ölümü sırasında sentezlemeye çalıştığı kimyasal olan HC≡P, 1961 yılına kadar fosfin ve karbon ile başarıyla oluşturulamadı. HC≡P, son derece piroforiktir ve -120 °C'nin üzerindeki sıcaklıklarda kolaylıkla polimerize olur. Üçlü noktası −124'tür °C'de olup, düşük sıcaklıklarda bile havaya maruz kaldığında kendiliğinden yanar.

Mirası
------

Popova'ya *Journal of the Russian Physical Chemical Society'de* önemli bir saygı duruşunda bulunulmuştu. *Nature* dergisinde ve Amerikan *Science* dergisinde ölümü kısaca duyurulmuştur. Kimyager Vladimir Ipatieff bir raporunda Popova'nın kendi deneyinden zehirlenmiş olabileceğini ya da intihar etmiş olabileceğini öne sürdü, ancak bu görüş diğer raporlar tarafından desteklenmedi.

Erken ölümü üzerine, kocası tarafından kadın öğrencilere yardım etmek için anısına bir fon oluşturuldu. Popova'nın portresi eğitim aldığı kolejde sergilenmektedir.

Popova, dibenzil ketonu (bir merkezi karbonil grubuna bağlı iki benzil grubundan oluşan organik bir bileşik) sınıflandırmakla tanınmıştır. Bu araştırmaları aseton siyanohidrinden oluşturulan sentetik akrilik reçinelerin temelini atmıştır.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Anne C. Hughes, "Vera Evstaf'evna Bogdanovskaia," in Marilyn Ogilvie, Joy Harvey, and Margaret Rossiter (eds.), *Biographical Dictionary of Women in Science: Pioneering Lives from Ancient Times to the Mid-Twentieth Century.* New York: Routledge, 2014; pg. 153.
2. 1 2 3 4 5  "The Deadly Outcome of Chance-Vera Estaf'evna Bogdanovskaia". *Journal of Chemical Education*. **56** (4): 251-2. April 1979. doi:10.1021/ed056p251.  Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
3. ↑  Ledkovskaia-Astman, Marina; Rosenthal, Charlotte; Zirin, Mary Fleming (1994). *Dictionary of Russian Women Writers*. Westport, CT: Greenwood Publishing Group. ISBN 978-0-313-26265-4.
4. 1 2  Voronkov, Mikhail G. (2013). "Women in chemistry: a life devoted to science". *New Journal of Chemistry*. **37** (12): 3826. doi:10.1039/C3NJ00718A.  Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
5. 1 2 3 4  Rayner-Canham, Marelene; Rayner-Canham, Geoffrey (2001). *Women in Chemistry: Their Changing Roles from Alchemical Times to the Mid-twentieth Century*. Philadelphia: Chemical Heritage Foundation. s. 64. ISBN 978-0-941901-27-7.
6. 1 2  Gier TE (1961). "HCP, A Unique Phosphorus Compound". *Journal of the American Chemical Society*. **83** (7): 1769-1770. doi:10.1021/ja01468a058.
7. ↑  G. Gustavsona (1897). "A few words about Vera Estaf'evna Bogdanovskaia". *Journal of the Russian Physical Chemical Society*. **29**: 147-151.
8. ↑  "Obituary". *Nature*. **56** (1441): 132. 16 Temmuz 1897. doi:10.1038/056129c0.
9. ↑  "Scientific Notes and News". *Science*. **6** (133): 96. 1897. doi:10.1126/science.6.133.94. 26 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 25 Eylül 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 1069520268
* VIAF: 315124206
* WorldCat: viaf-315124206

 |