***Amadeus***, Peter Shaffer’in 1979'da yazdığı "Amadeus"u 1983-1984 sezonunda Türkiye'de ilk sahnelenişininden tam yirmi üç yıl sonra, gene bir İstanbul Devlet Tiyatrosu büyük projesi olarak 15. Uluslararası İstanbul Tiyatro Festivali’nde 2007 yılında sahnelenmiştir. 2020 yılında tekrar Çolpan İlhan & Sadri Alışık Tiyatrosu ve Piu Entertainment ortaklığında Uniq Hall'de tekrar sahnelenmiştir. Oyun 2022 yılından itibaren Zorlu Performans Sanatları Merkezi'nde sahnelenmektedir.

'Amadeus', 1980'de Broadway'de oynandığında da en iyi oyun dalında Tony ödülü almış, Milos Forman'ın 1984'te yaptığı film de en iyi film dahil aday olduğu sekiz dalda Oscar'ın hepsini kazanmıştı.

Oyunun konusu
-------------

Kimileri için yalnız 'Tanrı'nın sesi', kimileri için yalnız 'Uçkuru düşük bir velet', kimileri içinse 'Tanrı'nın sesi uçkuru düşük velet' olan Mozart, 5 Aralık 1791'de 36 yaşına varamadan gece yarısı evinde ölmüş ve hemen o gece kent dışında, kimsenin nerede olduğunu hatırlamadığı bir toplu mezara başka ölülerle birlikte atılmış ve mezar kireç doldurulmuştu. Babasının koyduğu adla Amadeus, yani 'Tanrı'yı kutsayan' bu dâhi, kimilerine göre frengiden eceliyle ölmüş, kimilerine göreyse Viyana sarayının müzik yöneticisi besteci Salieri tarafından kıskançlık nedeniyle zehirlenerek öldürülmüştür. Shaffer oyununu bu ikinci varsayım üzerine kurmuş ve bunu, ikisi görünmez dört baş kişisinden biri olan Mozart'ın adı geçince bile neredeyse ruhsal dengesini yitiren, kıskançlıktan Tanrı'ya bile kin bağlayan oyunun ikinci baş kişisi ve anlatıcısı Salieri'nin itirafları aracılığıyla vermiştir.
Savını desteklemek için de Beethoven'in günlüklerinden iki alıntı aktarıyor.
Baştan sona diyaloglar ve iç konuşmalarla gelişen, ruhsal gel-gitler üzerine yapılandırılmış, olan oyunda, doğadan gelen üstün yaratıcılık olgusu, bu alandaki yeteneğin bilincine varış, kıskançlık ateşinin tutuşması, ulaşamadığı güce karşı savaşım, hatta onu yok etme tutkusu gibi duyguların derinliğine irdelenmiştir.

2007 yılının kadrosu
--------------------

* Yazan: Peter Shaffer
* Rejisör: Can Gürzap
* Çeviren: Nüvit Özdoğru
* Dekor Tasarımı: Ethem İzzet Özbora
* Kostüm Tasarımı: Serpil Tezcan
* Işık Tasarımı: Önder Arık
* Müzik Danışmanı: Gaye Çağlayan
* Koreografi: Yeşim Alıç
	+ Oyuncular:
* Salieri: Celal Kadri Kınoğlu
* Mozart: Zafer Algöz
* Meral Bilginer
* Nışan Şirinyan
* Mahmut Gökgöz
* Payidar Tüfekçioğlu
* Ali Ersin Yenar
* Ali Düşenkalkar
* Levent Güner
* Erkan Horzum

2020 yılının kadrosu
--------------------

* Yapımcılar: Piu Entertainment ve Çolpan İlhan & Sadri Alışık Tiyatrosu
* Yazan: Peter Shaffer
* Rejisör: Işıl Kasapoğlu
* Çeviren: Nüvit Özdoğru
* Dekor Tasarımı: Hakan Dündar
* Kostüm Tasarımı: Nalan Alaylı
* Işık Tasarımı: Kerem Çetinel
* Müzik Danışmanı: Volkan Akkoç
* Koreografi: Senem Oluz
	+ Oyuncular:
* Salieri: Selçuk Yöntem
* Mozart: Okan Bayülgen
* Weber: Özlem Öçalmaz
* Kevork Türker
* Sabri Özmener
* Yiğit Pakmen
* Murat Yılmaz
* Cihan Ayhan
* Ceren Aydın Akkoç
* Ayşe Yakut Somer
* Dilay Yıldız

Kaynakça
--------

1. ↑  "Piu.net". 29 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2022.
2. ↑  "Amadeus" Prömiyer Yaptı: "Sanat Ateşinde İyiliğe Yer Yoktur"
3. ↑  "Amadeus oyunu çok sayıda ünlü isim izledi". 13 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ocak 2020.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4196747-1
* LCCN: n82026820
* NLI: 987007407891105171
* VIAF: 177005161
* WorldCat (LCCN): n82-026820

 |