**Bulgaristan-Kürdistan Bölgesel Yönetimi ilişkileri**, Bulgaristan ile Kürdistan Bölgesel Yönetimi arasındaki ikili ilişkilerdir. Bulgaristan, 2014 yılından bu yana Erbil'de bir ticaret ofisi aracılığıyla Kürdistan Bölgesi'nde temsil edilirken, Kürdistan Bölgesi'nin Bulgaristan'da temsilciliği bulunmamaktadır. 2012 yılında, Kürt Cumhurbaşkanı Mesud Barzani resmi bir ziyaret için Bulgaristan'a gitti ve Bulgaristan Cumhurbaşkanı Rosen Plevneliev ve Başbakan Boyko Borisov ile bir araya geldi. Mayıs 2017'de Başkan Barzani, Bulgaristan'a yaptığı resmi bir ziyarette Cumhurbaşkanı Boyko Borislov ile bir araya geldi.

Komünist Bulgaristan ile bağlar
-------------------------------

1959'da Bulgaristan ve Irak, Iraklı öğrencilerin Bulgaristan'da eğitim görmelerine izin veren bir kültür anlaşması imzaladılar. 190 tane Irak Kürt'ü öğrenci Bulgaristan'da okudu. 1960'ların başlarında, Bulgar hükûmeti Kürt haklarına destek verdi ve bu destek Kürtlerin var olma ve ulusal kültürlerini uygulama ve geliştirme hakkına sahip olduğunu vurgulama anlamına geliyordu. Kürt lider Mustafa Barzani 1960 yılında Bulgaristan'ı ziyaret etti.

Bulgaristan, Irak hükûmeti ile Irak'ın daha geniş Kürt nüfusu arasındaki ilişkilerin iyileşmesine verdiği desteği dile getirdi ve Bağdat yönetimi ile Kürtler arasında imzalanan barışçıl bir kararı ifade eden 2 Kasım 1963'teki Kürt deklarasyonunu destekledi. 1970'lerin başında, Georgi Andreev liderliğindeki bir Bulgar Ulusal Tarım Birliği heyetinin Kürdistan'a yaptığı ziyaretle başlayan Kürdistan Bölgesi ile Bulgaristan arasındaki bağlar güçlendi. Heyet, Bulgaristan ve diğer sosyalist Avrupa ülkelerinin Kürdistan Bölgesi ile sağlıklı bağları olduğunu belirten Mustafa Barzani ile görüştü. Temmuz 1970'te, parti sekreteri Habib Karim liderliğindeki bir Kürdistan Demokratik Partisi heyeti, Bulgar Anavatan Cephesi tarafından davet edildikten sonra Sofya'yı ziyaret ederken, Gruda Atanasov liderliğindeki Anavatan Cephesi'nden bir heyet, aynı yılın Ekim ayında Mustafa Barzani'yi ziyaret etmek için Kürdistan Bölgesini ziyaret etti. Delegasyon lideri Darik Kamil Akrayi'nin anti-emperyalizm temelinde iki "ülke" arasındaki ilişkileri genişletmeye çalıştıklarını söylediği Nisan 1972'deki Anavatan Cephesi kongresine bir KDP heyeti de katıldı. Ekim 1972'de Bulgar Komünist Partisi'nden bir heyet Irak'a giderek Kürt bölgesindeki Kürdistan Demokratik Partisi'ni ziyaret etti. Bu dönemde Bulgaristan, Kürt öğrencilere burs vermeye devam ederek Kürtlerin kurtuluş mücadelesine öncülük edecek bir Kürt aydınlarının oluşmasına destek verdi. Bulgar tarihçi Nadia Filipova'ya göre, Irak'taki Kürt direnişi Doğu Blok'u için önemli bir sorun değildi.

Bağların güçlendirilmesi ve Bulgar yardımı
------------------------------------------

2008'de Kürdistan Bölgesi, Irak'ın izni olmadan Bulgaristan'dan hafif silah ve mühimmat ithal etti. Kürt yetkililer Kürdistan'ın İslamcılarla savaşmak için silaha ihtiyacı olduğunu savunurken, Bulgaristan sevkiyatla ilgili yorum yapmayı reddetti. Daha sonra Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Dragovest Draganov, bu işlemin gerçekleştiğini yalanlarken, Kürt hükûmeti de yalanladı. 2012 yılında Bulgaristan Başbakan Yardımcısı Simeon Djankov, özellikle finans, kültür ve tarım sektörlerinde işbirliğini geliştirmek için Kürdistan'ı ziyaret etti. 2013 yılında Bulgaristan Dışişleri Bakanı Nickolay Mladenov, Erbil'de Kürt Başbakanı Neçirvan Barzani'yi ziyaret etti. 2014 yılında Bulgaristan Ekonomi ve Enerji Bakan Yardımcısı Krassin Dimitrov ikili ilişkileri güçlendirmek ve bölgede bir Bulgar konsolosluğunun açılmasının önünü açmak için Erbil'i ziyaret etti. O yıl IŞİD, Irak'ı 2014 yazında işgal ettiğinde, Bulgaristan Kürt askerlerine askeri yardım göndermeye karar verdi. Yardım, 6 milyon Leva değerinde silah makineleri ve kartuşlardan oluşuyordu. 2015 yılında Kürdistan Bölgesi Dışişleri Bakanı Falah Mustafa, Bulgaristan Dışişleri Bakanı Daniel Mitov ile Globsec 2015'te bir araya gelerek ilişkileri derinleştirme iradesini dile getirdi. Mustafa ve Mitov Globsec 2016'da da bir toplantı yaptı.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Trade and Economic Section of the Embassy of the Republic of Bulgaria". 26 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Nisan 2017.
2. ↑  "President Barzani on Official Visit to Bulgaria". 30 Mart 2012. 26 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Nisan 2017.
3. ↑  "Barzanî li Bulgaristanê referanduma serxwebûnê kire rojev" (Kürtçe). Rudaw. 25 Mayıs 2017. 29 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2017.
4. ↑  *Bulgaria Today - 8*. Sofia Press Agency. 1959. s. 27.
5. ↑  Anna Krasteva (2005). *Имиграцията в България* (Bulgarca). s. 141.
6. 1 2  Nadya Filipova / Надя Филипова (2008). *Българската дипломация в Египет, Сирия и Ирак във врем*. s. 160.
7. ↑  Dimitŭr Konstantinov Kosev (1979). *Bŭlgariia v sveta ot drevnostta do nashi dni / България в света от древността до наши дни* (Bulgarca). Bŭlgarsko istorichesko druzhestvo. ss. 472-475.
8. ↑  "Kurds in N. Iraq Receive Arms From Bulgaria". *Washington Post*. 23 Kasım 2008. 27 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Nisan 2017.
9. ↑  "Bulgaria 'Didn't Sell Arms to Kurd Rebels'". BalkanInsight. 24 Kasım 2008. Erişim tarihi: 13 Nisan 2017.
10. ↑  "Bulgaria and Kurdish Government Deny Arms Sales Deal". Kurdishaspect. 24 Kasım 2008. 3 Ocak 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Nisan 2017.
11. ↑  "Head of DFR welcomes Bulgarian Deputy PM". DFR. 9 Mayıs 2012. Erişim tarihi: 13 Nisan 2017. [*ölü/kırık bağlantı*]
12. ↑  "Българският външен министър похвали Иракски Кюрдистан" (Bulgarca). Novinite. 20 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Nisan 2017.
13. ↑  "Bulgaria determined to solidify their presence in Kurdistan". DFR. 14 Nisan 2014. Erişim tarihi: 13 Nisan 2017. [*ölü/kırık bağlantı*]
14. ↑  "България е изпратила на кюрдите в Ирак автомати и патрони за 6 млн. лева" (Bulgarca). mediapool.bg. 30 Eylül 2014. 8 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Nisan 2017.
15. ↑  "Kurdistan Region and Bulgaria seek to strengthen ties". DFR. 21 Haziran 2015. Erişim tarihi: 13 Nisan 2017. [*ölü/kırık bağlantı*]
16. ↑  "Minister Mustafa concludes three-day visit to Slovakia". *Kurdistan Regional Government in Poland*. 18 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Nisan 2017.

| * g
* t
* d
Bulgaristan Bulgaristan'ın dış ilişkileri |
| --- |
| Afrika | 
* Güney Afrika Cumhuriyeti
* Mısır
* Sudan

 | Bulgaristan arması |
| Amerika | 
* Amerika Birleşik Devletleri
* Kanada
* Meksika

 |
| Asya | 
* Azerbaycan
* Bangladeş
* Çin
* Endonezya
* Ermenistan
* Güney Kore
* Gürcistan
* Hindistan
* Irak (Kürdistan Bölgesi)
* Moğolistan
* Özbekistan
* Suriye
* Türkiye
* Vietnam

 |
| Avrupa | 
* Almanya
* Arnavutluk
* Birleşik Krallık
* Çek Cumhuriyeti
* Danimarka
* Estonya
* Fransa
* Hırvatistan
* Hollanda
* İspanya
* İtalya
* Karadağ
* Kıbrıs Cumhuriyeti
* Kosova
* Kutsal Makam
* Kuzey Makedonya
* Letonya
* Macaristan
* Polonya
* Portekiz
* Romanya
* Rusya
* Sırbistan
* Slovakya
* Slovenya
* Yunanistan

 |
| Eski | 
* Yugoslavya

 |
| Çokyönlü ilişkiler | 
* NATO

 |
| Diplomatik misyonlar | 
* Bulgaristan'ıın dış temsilcilikleri / Bulgaristan'daki diplomatik temsilcilikler listesi
* Bulgaristan Dışişleri Bakanlığı

 |

| * g
* t
* d
Kürdistan Bölgesel Yönetimi Kürdistan Bölgesel Yönetimi'nin dış ilişkileri |
| --- |
| Dışişleri Bakanı: Safin Dizayi |
| Amerika | 
* Amerika Birleşik Devletleri
* Kanada

 | Coat of arms of Kurdistan Region |
| Asya ve Okyanusya | 
* Avustralya
* Filistin
* İsrail
* Kuveyt
* Suriye
	+ Rojava
* Ürdün

 |
| Avrupa | 
* Almanya
* Avusturya
* Belçika
* Bulgaristan
* Çek Cumhuriyeti
* Fransa
* Hollanda
* Hırvatistan
* İspanya
* İsveç
* İtalya
* Macaristan
* Polonya
* Romanya
* Rusya
* Slovakya
* Türkiye
* Vatikan
* Yunanistan

 |
| Uluslararası örgütler | 
* Temsil Edilmeyen Milletler ve Halklar Organizasyonu

 |
| İlgili maddeler | 
* Kürt milliyetçiliği

 |