{{#invokeLebanese Civil War|main}}

**Belgrad Kuşatması**, Osmanlı-Kutsal İttifak savaşlarında evre.

Duc de Croy (Charles Eugène de Croÿ) komutasındaki Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu ordusunun Belgrad'ı 5 Ağustos-10 Eylül 1693 arasındaki kuşatması kale garnizonu ve Sadrazam Bozoklu Mustafa Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu tarafından yenilgiye uğratıldı.

Kuşatma öncesi
--------------

II. Viyana Kuşatması (1683) sonrasında Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu seri zaferlerle Macaristan'ın önemli bölümünü ele geçirip 1688'de Belgrad'ı da işgal ettikten sonra, 1690 yılında Sadrazam Sadrazam Köprülü Fazıl Mustafa Paşa komutasındaki Osmanlı ordusunun başarılı karşı taarruzuyla geri alınmıştı.

Kalenin stratejik öneminin farkında olan Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu 1692 yılında Osmanlı İmparatorluğu'yla yürütülen barış müzakerelerinden sonuç alınamaması üzerine, 1693 yılında Belgrad'ın yeniden ele geçirilmesini hedefledi. Duc de Croy komutasında verilen Alman ordusu Yanova ve Vilagoş'u ele geçirdikten sonra Ağustos başında Belgrad'a yöneldi.

Buna mukabil, 26 Temmuz'da Tuna Nehri'ni Turtukaya üzerinden aşarak Eflak'a giren Sadrazam Bozoklu Mustafa Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu Erdel'i istila etme niyetindeyken, Alman ordusunun Belgrad'ı hedeflemesi üzerine buraya yöneldi.

Kuşatma
-------

Alman ordusu 1 Ağustos 1693'te kalenin önüne gelerek kuşatma hazırlıklarına başladı ve 5 Ağustos'ta top ateşini başlattı. Kaledeki Türk garnizonu ise 13, 14 ve 17 Ağustos'ta huruç harekâtlarına girişirken, Alman ordusu da 26 Ağustos'tan itibaren (44 kuşatma ve 15 havan topuyla) kaleye yönelik top ateşini şiddetlendirdi. Salvo ateşinden sonuç alamayan Alman ordusu 1-6 Eylül arasını dinlenerek geçirdikten sonra 7 Eylül'de genel taarruza geçtiyse de, aralarında Bavyera Ordusu Generali Sybeldorf'un da bulunduğu üst düzeyli subaylar dahil 1.000'i aşkın askerin (Osmanlı kaynaklarına göre 8.000) ölmesinin ardından hücum sonlandırıldı.

Sadrazam Bozoklu Mustafa Paşa, Kırım Hanı Selim Giray'ın komutasındaki Kırım atlılarının da bulunduğu Osmanlı ordusuyla Vidin'den hareket ederek 10 Eylül'de Morava kıyısında ordugâh kurdu. Kaptan Ali Paşa komutasındaki Tuna donanması da bölgeye geldi. 12 Eylül'de ise 4.000 Kırım atlısı ve Rumeli sipahisi Alman ordusunun istihkâmlarını basarak mühimmat araçlarını imha etti ve çok sayıda esir ile hayvan ele geçirdi. Morava köprüsü yakılmış olduğundan, Osmanlı ordusu nehri sığlık geçit yerlerinden aşarak karşı kıyıya geçti.

Bu olumsuz gelişmeler üzerine, Duc de Croy savaş meclisini toplayarak iki ateş arasında kalma endişesiyle 37 gün süren kuşatmayı kaldırmak zorunda kaldı.

Alman ordusu erzak gemilerini ve ağırlıklarının bir bölümünü Osmanlı Tuna donanmasının eline geçmemesi için yaktı ve Sava nehri üzerindeki köprüleri de tahrip ederek Mohaç-Segedin civarına çekildi.

Kuşatma sonrası
---------------

17 Eylül'de Sadrazam Bozoklu Mustafa Paşa Belgrad'a girdi ve bir taraftan kuşatmadan zarar gören kalenin onarılması sürecini başlatırken diğer taraftan Kırım atlılarını düzenli bir şekilde çekilen Alman ordusunu takibe gönderdi. Petrovaradin'de Alman ordusunu yakalayan Kırım atlıları yüksek sayıda esir ve büyük ganimet almayı başardı.

Belgrad kalesini onararak Almanların kale etrafında kazdığı hendekleri doldurtup tabyaları yıktırdıktan sonra 6 Aralık'ta Edirne'ye dönen Sadrazam Bozoklu Mustafa Paşa av merakı nedeniyle II. Ahmet tarafından 14 Mart 1694'te azledildi ve yerine Sürmeli Ali Paşa getirildi.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Büyük Osmanlı Tarihi", Joseph von Hammer, c.12, s.206
2. ↑  "The History of the Turks, Beginning with the Year 1679 until 1699", Paul Rycaut, Clarell (1700), s.504-505
3. ↑  "Kayı 7: Kutsal İttifaka Karşı", Ahmet Şimşirgil, Timaş Tarih (2015)
4. ↑  "Histoire générale d'Allemagne", Joseph Barre (*Faransızca*), Charles J. B. Delespine (1748), c.11, s.315
5. ↑  "Büyük Osmanlı Tarihi", Joseph von Hammer, c.12, s.207
6. ↑  ""Bozoklu Mustafa Paşa" maddesi, İslam Ansiklopedisi, Türk Diyanet Vakfı, Ankara (2020), c.31, s. 344". 29 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2022.

| * g
* t
* d
Osmanlı İmparatorluğu Yüzyıllara göre Osmanlı İmparatorluğu'nun taraf olduğu önemli kuşatmalar |
| --- |
| 13.-14. | 
* 1285 Kulacahisar
* 1326 Bursa
* 1328-1331 Nikea
* 1333-1337 İzmit
* 1360lar Edirne
* 1385 Sofya
* 1393 Tırnova
* 1394-1396 *Konstantinopolis*
* 1397-1402 *Konstantinopolis*

 |
| 15. | 
* 1411 *Konstantinopolis*
* 1422 *Konstantinopolis*
* 1422-1430 Selanik
* 1428 Güvercinlik
* 1440 *Belgrad*
* 1440-41 Nobırda
* 1448 Kocacık
* 1450 *Akçahisar*
* 1453 İstanbul
* 1455 Berat
* 1456 *Belgrad*
* 1461 Trabzon
* 1462 Midilli
* 1463 *Yayçe*
* 1464 *Yayçe*
* 1467 *Akçahisar*
* 1470 Eğriboz
* 1474 *İşkodra*
* 1475 Kefe
* 1477-78 Akçahisar
* 1478-79 İşkodra
* 1480 *Rodos*
* 1481 Otranto
* 1499 İnebahtı

 |
| 16. | 
* 1500 Modon
* 1500 *Kefalonya*
* 1501 Dıraç
* 1514-5 Diyarbakır
* 1516-7 Mardin
* 1517 Kahire
* 1521 Belgrad
* 1522 Knin
* 1522 Rodos
* 1529 Cezayir Adası
* 1529 *Viyana*
* 1532 Güns (Kőszeg)
* 1532 *Maribor*
* 1533-34 Koron
* 1534 Tunus
* 1534 Bağdat
* 1537 Klis
* 1537 *Korfu*
* 1538 *Diu*
* 1539 Kastelnovo
* 1541 Budin
* 1543 Nice
* 1543 Estergon
* 1548 Aden
* 1548 Van
* 1551 Trablus
* 1552 Maskat
* 1552 *Hürmüz*
* 1552 Temeşvar
* 1552 *Eğri*
* 1556 *Vahran*
* 1559 *Bahreyn*
* 1563 *Vahran*
* 1565 *Malta*
* 1566 Zigetvar
* 1569-70 Kevkeban
* 1570 Lefkoşa
* 1570-71 Mağusa
* 1574 Tunus
* 1578 Gvozdansko
* 1592 Bihaç
* 1593 *Kulpa*
* 1594 Yanıkkale
* 1596 Eğri
* 1598 Budin

 |
| 17. | 
* 1601 Kanije
* 1602 İstolni Belgrad
* 1603 *Tebriz*
* 1605 Estergon
* 1616 *Revan*
* 1621 *Hotin*
* 1625 *Bağdat*
* 1630 *Bağdat*
* 1635 Revan
* 1638 Bağdat
* 1642 Azak
* 1645 Hanya
* 1646 Resmo
* 1663 Uyvar
* 1664 Zerinvar
* 1648-1669 Kandiye
* 1672 Kamaniçe
* 1678 Çehrin
* 1683 *Viyana*
* 1684 Budin
* 1684 *Ayamavra*
* 1685 *Uyvar*
* 1686 *Budin*
* 1686 *Peçuy*
* 1688 Eğriboz
* 1688 *Belgrad*
* 1689 Perekop
* 1690 Belgrad
* 1692 Hanya
* 1693 Belgrad
* 1695 Azak
* 1696 *Azak*

 |
| 18. | 
* 1715 Anabolu
* 1716 *Korfu*
* 1716 *Temeşvar*
* 1717 *Belgrad*
* 1724 Hoy
* 1724 Hemedan
* 1724 Revan
* 1725 Tebriz
* 1731 Revan
* 1731 Urmiye
* 1733 Bağdat
* 1734-35 *Gence*
* 1735 Kars
* 1737 *Özi*
* 1739 Belgrad
* 1743 Musul
* 1744 Kars
* 1769 Hotin
* 1773 Silistre
* 1788 *Özi*
* 1788 *Hotin*
* 1789 *Belgrad*
* 1789 *İzmail*
* 1799 *El-Ariş*
* 1799 *Yafa*
* 1799 Akka

 |
| 19. | 
* 1801 Kahire
* 1806 *Belgrad*
* 1821 Patras
* 1821-22 *Akropol*
* 1821 *Tripoliçe*
* 1822 *Mesalongi*
* 1823 *Mesalongi*
* 1825-26 Mesalongi
* 1826-27 Akropol
* 1828 *Kars*
* 1828 Şumnu
* 1828 Silistre
* 1828 *Varna*
* 1854 Kalafat
* 1854 Silistre
* 1854-55 Sivastopol
* 1855 *Kars*
* 1877 *Plevne*

 |
| 20. | 
* 1912-13 *İşkodra*
* 1912-13 *Edirne*
* 1915 *Van*
* 1915-16 Kût'ül-Amâre
* 1916-1919 *Medine*

 |
| Osmanlı mağlubiyetleri *italik* olarak gösterilmiştir. |