Çeçenistan’ın başkenti Grozni’de 25-27 Ağustos 2016 tarihinde Çeçenistan Devlet Başkanı Ramazan Kadirov’un himayesinde ve Ezher Şeyhi Dr. Ahmed et-Tayyib’in başkanlığında, eden 200 Müslüman din âliminin katıldığı uluslararası bir toplantı düzenlendi.

Konferansda ise Ehl-i Sünnet’in ancak dört mezhebe mensup (Hanefî, Malikî, Şâfiî ve Hanbelî) olan ve inançta, Eş’ari ve Mâturîdî olan müslümanlardan oluştuğu ve selefilere ve vahabiler yer olmadığı belirtildi.

Konferansta selefiliğin ve vahabiliğin İslam ümmeti ve İslam’ın adına leke sürdüğü vurgulandı.

Konferans katılımcıları
-----------------------

|  |
| --- |
|  Makale serilerinden |
| **Sünnilik** |
| Ehl-i Sünnet ve'l Cemaat |
| İslam'da iman ve akide
* Tevhit
* Peygamberlik
* Dört kitap
* Melekler
* Kader
* Ahiret
* Kıyamet
 |
| İslam'ın beş şartı
* Kelime-i şehadet
* Namaz
* Zekât
* Oruç
* Hac
 |
| Dört Halife
* Ebû Bekir
* Ömer
* Osman
* Ali
 |
| İslam mezhepleri
* Hanefilik
* Mâlikîlik
* Şâfiîlik
* Hanbelilik
* Zahirilik

Eski fıkıh mezhepleri
* + Evzâ'i
	+ Leysî
	+ Sevrî
	+ Cerirî
 |
| İtikadî mezhepler
* Âsârî
* Kelâm
	+ Eş'arilik
	+ Mâtürîdîlik
 |
| Dini-Siyasî hareketler
* Selefilik
	+ Vehhabîlik
	+ Ehl-i Hadis
* Berelvi
* Diobendi
* Müslüman Kardeşler
 |
| Hadis külliyatı
* Kutubu'l-Sitte
* Sahih-i Buhari
* Sahih-i Müslim
* Sünen-i Nesâî
* Sünen-i Ebu Davud
* Sünen-i Tirmizi
* Sünen-i İbn Mace
 |
| * g
* t
* d
 |

Müslüman ülkelerden 200 civarında temsilci katılmıştı. Konferansa Ahmed et-Tayyib, Ali Cuma, Ali el-Cifri, Said Fude ve Hatim el-Avni gibi meşhur simalar da iştirak etmiş ve program sonunda ortak bir deklarasyon yayınlamışlardı.

Konferansı sonuç bildirgesi
---------------------------

Grozni Toplantısı’nın konu başlığı "Kimler Ehli Sünnet ve Alcemaattir? Fıkhi, İtikadi ve Ameli Bakımdan Durumun Tespiti ve Çağdaş Sapmalar" şeklindeydi. Toplantı iki gün sürdü ve bir sonuç bildirisi yayınlandı.

Sonuç bildirgesinde Sünnilerin tanımının "İnanç açısından Eşari, Maturidi olanlar, fıkıh açısından dört fıkıh öğretisini Hanefi, Maliki, Şafi, Hanbeli’yi takip edenler, ahlak ve iffet açısından da halis tasavvufu benimseyenler" şeklinde yapılması Suudi Arabistan’ı rahatsız etti.

Bildirgede ayrıca konferansın "aşırıcıların bu sıfatı ele geçirip tekelleştirme girişimleriyle birlikte Sünnilik kavramını etkileyen keskin ve tehlikeli sapmanın düzeltilmesi" bakımından "önemli ve elzem bir dönüm noktası" olduğu kaydedildi.

Suudi Arabistan’ın tepkisi üzerine açıklama yapan El-Ezher Üniversitesi karşılaştırmalı fıkıh hocası Ahmed Kerime, "Aşırıcıların Ehl-i Sünnet kavramını tekelleştirmeye çalıştığını" belirtti.

Suudi Dünya Müslüman Gençlik Meclisi tarafından basılan Çağdaş Dinler, Mezhepler ve Fırkalar Ansiklopedisi’ne atıfta bulunan Ahmed Kerime, "Ansiklopedide kendilerinden olmayan diğer Ehl-i Sünnet mezheplerinin dinsiz olarak tanımlandığını" vurguladı.

Eleştiri
--------

Dünya Müslüman Âlimler Birliği Genel Başkanı Şeyh Yusuf el-Karadavi de yayınladığı bildiriyle Grozni'de düzenlenen konferansı sert bir şekilde eleştirdi. Bu konferansta alınan kararları reddettiğini ve konferansın düzenlenmesinden rahatsız olduğunu da dile getirdi.

El-Karadavi, ümmetin tüm duyarlı âlimlerini ve fertlerini rahatsız ettiğini söylediği konferansı "Dırar Mescidi"ne benzetti.

Grozni Toplantısı’nı, Suudi Arabistan Yüksek Din Uleması Genel Sekreterliği bir bildiri yayınlayarak kınadı ve Rusya’nın İslam’ı siyasi amaçlarına alet etmek için söz konusu toplantının düzenlendiğini açıkladı. Bu toplantıda alınan kararların Müslümanları fanatik çağrılar ve söylemler çerçevesinde daha çok parçalayacağını ileri sürdü. Toplantıda alınan kararların mezhep kışkırtıcılığı yaptığı ve Müslümanları Ehli Sünnet söylemi çerçevesinde birbirine düşürdüğünü dile getirdi. Alimlerin ve fakihlerin temel dini nasları açıklamak için başvurdukları yöntemlerin farklı olabileceği, bu farklılığın temel dini kaynaklardan herkesin aynı şeyi anlamasına imkân tanımadığını belirtti. Bu bakımdan sahih dini geleneği, klasik dönem fukaha, ulema ve imam görüşlerine göre dondurmanın Kur’an ve Sünnetle bağdaşmadığını ifade etti. Suud Ulemasının bildirisinde İslam toplumunun, "Kur’an ve sünnetten başka hiçbir temel otoritesinin olamayacağı, ifade edildi.

El-Alem televizyonunun bildirdiğine göre Ramazan Kadirov, tüm müslümanların zamanın haricilerinden ızdırap çektiğini ve zamanın haricilerinin vahhabiler olduğunu bildirdi.

BBC'nin sorularını cevaplandıran Kadirov, bugün İslam aleminde yaşanan fitne ve müslümanların birbirinin kanını akıtmasının asıl sebebinin haricilerin fitnesi olduğunu, bunun için yeni neslin bu haricilerin fitnesinden korunması gerektiğini söyledi.

Kadirov, 29 Ağustos tarihinde seçkin İslam aliminin katılımıyla düzenlenen "Ehl-i Sünnet kimlerdir?" konferansının Rusya devlet başkanı Vladimir Putin ile hiçbir alakasının bulunmadığını ve kendilerinin İslam ve müslümanların hizmetçisi olduklarını söyledi.

Kadirov bir Vahhabi terör teşkilatı olan IŞİD'in şimdiye kadar Çeçenistan içinde de 1500 aşkın müslümanı katlettiğini bildirdi.

Ayrıca bakınız
--------------

* Osmanlı-Suudi Savaşları
* Nejd Seferi
* Tekfir
* Hariciler
* Kerramilik
* Kelâm

Kaynakça
--------

1. ↑  "Çeçenler Vahabileri Ehl-i Sünnetten saymadı". Fars Haber Ajansı. 10 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Aralık 2018.
2. ↑  "İslâm içi savaş". Yeni Akit. 3 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Aralık 2018.
3. ↑  "İslam Konferansı Sonuç Bildirgesi S. Arabistan'la Mısır'ı Karşı Karşıya Getirdi". Tesnim Haber Ajansı. 3 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2020.
4. ↑  "Kardavi Çeçenistan'daki Konferansa Tepki Gösterdi". Muslim Port. 5 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Aralık 2018.
5. ↑  "Ehli Putin ve Ali Cuma". Diriliş Postası. 15 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Aralık 2018.
6. ↑  "Grozni'den Arabistan'a Ehli Sünnet Tartışmaları". Ankara Kriz ve Siyaset Araştırmaları Merkezi (ANKASAM). 15 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Aralık 2018.
7. ↑  "Çeçenistan'da Vahhabi Karşıtı Konferans". Pars Today. 7 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2020.

Dış bağlantılar
---------------

* Resmî site15 Ocak 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Konferans Bildiri Metni3 Nisan 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Saflar ayrışıyor: Çeçen Müftü Mezhiev Vahhabilik’in ‘aşırı mezhep’ ilânını istedi[*ölü/kırık bağlantı*]
* Grozni'den Arabistan'a Ehli Sünnet - Prof. Dr. Hacı Duran19 Kasım 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.