**BMC Belde**, BMC tarafından 1990-2012 yılları arasında üretilen bir şehir otobüsü modeli serisidir. Şehir içi ve turizm amaçlı farklı versiyonları bulunmaktadır. Alçak taban, yüksek taban, midibüs, körüklü ve çift katlı modellere sahiptir. Başta üretildiği ülke Türkiye olmak üzere birçok ülkede kullanılmıştır.

Birinci nesil (1990-1993)
-------------------------

BMC Belde'lerin ilk serisi Dörteller karoser firması tarafından üretilmiştir. Bu seride sadece 214-17 modeli bulunmaktadır.

### Belde 214-17

BMC Belde 214-17, 1990 yılından 1993 yılına kadar üretilmiştir. 11.5 metre uzunluğuna sahip olan bu otobüs, şeklinden ötürü "balta burun" veya kısaca "balta" olarak bilinmektedir. Yolcu koltukları deri, yan camları yapıştırma camdır. Fatih şasisi kullanılarak üretildikleri için bazı kurumlar tarafından Fatih olarak adlandırılmaktadırlar, BMC tarafından ise ürettikleri ilk otobüs olarak görülmemektedirler. İlk olarak 1990 yılında İzmir'de ulaşım hizmeti veren İZULAŞ şirketine satılmıştır. 2 kapılı ve 3 kapılı versiyonları bulunmaktadır.

**Motor Seçenekleri:**

* Cummins 6CT 8.3 - 214 BG turboşarjlı dizel

**Şanzıman Seçenekleri:**

* ZF S 6-85 - 6 ileri manuel

İkinci nesil (1993-1999)
------------------------

### Belde 105-08/110-08 (1993-1994)

BMC'nin 1993 ile 1994 yılları arasında ürettiği midibüs modelidir. 29 yolcu kapasitesine sahiptir. Sadece 65 adet üretilmiştir. Bu aracın bilinen bir örneği Alaçam Belediyesi bünyesinde cenaze yıkama aracı olarak hizmet vermektedir.

**Motor Seçenekleri:**

* Cummins 4BT 3.9 - 105/110 BG turboşarjlı dizel
**Şanzıman Seçenekleri:**

* ZF S 5-42 - 5 ileri manuel

### Belde 220-17B

Dokuz Eylül Üniversitesi tarafından kullanılmakta olan bir BMC Belde 220-17B, Ocak 2020
İki kapılı bir 220-17B'nin iç görünümü, Ekim 2019
BMC Belde 220-17B, 1993 yılından 1999 yılına kadar üretilmiştir. 214-17 ile aynı boyutlara ve aynı şekle sahip olmasına karşın çıkma cam kullanılmıştır. Bununla beraber dış lambaların tasarımında ve iç tasarımda da farklılıklar bulunmaktadır. 1994 yılında Voith marka otomatik şanzımanlı olarak Ankara'da ulaşım hizmeti veren EGO'ya satılmıştır. 2 kapılı ve 3 kapılı versiyonları bulunmaktadır.

**Motor Seçenekleri:**

* Cummins 6CT 8.3 - 220 BG turbo-intercooler dizel

**Şanzıman Seçenekleri:**

* ZF S 6-85 - 6 ileri manuel

Üçüncü nesil (1999-2005)
------------------------

Üçüncü seri BMC Belde'ler BMC'nin Pınarbaşı tesislerinde üretilmiştir. Bu seride araçların tasarımında ve boyutlarında köklü bir değişikliğe gidilmiştir. "balta burun" görünümü yerine "VöV-II" benzeri bir görünüme kavuşmuştur. 2002 yılında arka tasarımda ve tabela konumlarında ufak değişikliklere gidilmiştir. Bu seri ile birlikte (220-17C hariç) model isimlendirmelerinde beygir-tonaj-kod isimlendirmesi yerine beygir-kod isimlendirmesine geçilmiştir. Şehir içi modellerde "city bus" anlamına gelen CB, turistik modellerinde ise "service bus" anlamına gelen SB isimlendirmesi kullanılmıştır.

**Ölçüler:**

* Uzunluk: 11908 mm
* Genişlik: 2500 mm
* Yükseklik: 3130 mm

### Belde 220-17C (1999-2000)

3. serinin ilk modeli olan 220-17C, 1999-2000 yılları arasında üretilmiştir. İlk olarak 1999 yılında İzmir'de ulaşım hizmeti veren İZULAŞ şirketine satılmıştır.

**Motor Seçenekleri:**

* Cummins C 211-10 8.3 - 211 BG (Euro 1) turbo-intercooler dizel

**Şanzıman Seçenekleri:**

* ZF S 6-85 - 6 ileri manuel

### Belde 220 CB/SB (2000-2005)

Bu modelin 2002'ye kadar üretilmiş olan örneklerinde 220-17C'den yakıt deposu konumu hariç belirgin bir farkı yoktur. 2002 yılından itibaren Euro 2 motor ve otomatik şanzıman opsiyonları sunulmuştur. SB tipi 2001'den itibaren üretilmeye başlanmıştır.

**Motor Seçenekleri:**

* Cummins C 211-10 8.3 - 211 BG (Euro 1) turbo-intercooler dizel
* Cummins 6CT 8.3 - 220 BG (Euro 1/2) turbo-intercooler dizel
* Cummins C 220-20 8.3 - 220 BG (Euro 2) turbo-intercooler dizel

**Şanzıman Seçenekleri:**

* ZF S 6-85 - 6 ileri manuel
* ZF Ecomat 5HP500 - 5 ileri otomatik

### Belde 260 CB/SB (1999-2005)

Bu model üretildiği yıla göre 220-17C ya da 220 CB görünümünde olmuştur. Tek farkı 260 beygir motor kullanılmasıdır. SB tipi 2001'den itibaren üretilmeye başlanmıştır.

**Motor Seçenekleri:**

* Cummins 6CT 8.3 - 260 BG (Euro 1/2) turbo-intercooler dizel
* Cummins C 260-20 8.3 - 260 BG (Euro 2) turbo-intercooler dizel

**Şanzıman Seçenekleri:**

* ZF S 6-85 - 6 ileri manuel
* ZF Ecomat 5HP500 - 5 ileri otomatik

Özel Üretim 260 SB (2001)
-------------------------

Bu modelin bilinen tek örneği Süleyman Demirel Üniversitesi bünyesinde hizmet vermiştir. Diğer BMC Belde'lerden tamamen farklı bir görünüme sahiptir. Ön kısımda BMC 102 SBH parçaları kullanılmıştır.

Belde SLF (2002-2008)
---------------------

BMC Belde SLF, BMC'nin ürettiği ilk alçak tabanlı otobüs modelidir. SLF, "Super Low Floor" anlamına gelmektedir. 2006 yılında makyajlanmış ve kısa bir süre sonra Procity olarak isimlendirilmeye başlanmıştır.

### Belde 220 SLF

Sofya'da sefer yapmakta olan bir BMC Belde 220-SLF, Temmuz 2016
2002 yılından 2006 yılına kadar üretilmiştir. Bulgaristan'da yaygın olarak kullanılmaktadır.

**Motor Seçenekleri:**

* Cummins C 220-20 8.3 - 220 BG (Euro 2) turbo-intercooler dizel
* Cummins B 220-30 8.3 - 220 BG (Euro 3) turbo-intercooler dizel

**Şanzıman Seçenekleri:**

* ZF Ecomat 4HP502C - 4 ileri otomatik
* ZF Ecomat 5HP502C - 5 ileri otomatik
* ZF Ecomat 6HP502C - 6 ileri otomatik

### Belde 250 SLF

Belde SLF serisinin 2006 yılında makyajlanmış versiyonudur. Ön ışıklandırmalar dördüncü seri Belde serisiyle aynı hale getirilip camlarda tamamen değişiklik yapılmıştır. 2008 yılına kadar Procity ismiyle karışık olarak satılmıştır.

**Motor Seçenekleri:**

* Cummins ISBe 6.7 - 250 BG (Euro 3/4) turbo-intercooler dizel

**Şanzıman Seçenekleri:**

* ZF Ecomat 6HP502C - 6 ileri otomatik

### Belde 260 SLF

Belde SLF serisinin 260 beygir motora sahip olan versiyonudur.

**Motor Seçenekleri:**

* Cummins C 260-21 8.3 (Euro 2) 260 BG turbo-intercooler dizel

**Şanzıman Seçenekleri:**

* ZF Ecomat 5HP502C - 5 ileri otomatik

Dördüncü nesil (2004-2009)
--------------------------

Dördüncü seri BMC Belde'ler, üçüncü serilerin ön ve arkası makyajlanmış halidir. Dış tasarım daha bombeli hale getirilmiştir. 2007 yılında iç kısımdaki renkler değiştirilmiş, 2008 yılında kokpitte köklü bir değişikliğe gidilmiştir. (Eski kokpite sahip versiyonlar satılmaya devam edilmiştir.) SB modellerinde yapıştırma cam kullanılmaya başlanmıştır. Bu seride doğalgazlı versiyon da üretilmiştir.

### Belde 220 CB/SB

İstanbul Özel Halk Otobüsü İşletmeciliğinden bir araçBMC Belde 220 CB
Dördüncü seri Belde'nin 220 beygir motora sahip olan modelleridir. Otomatik ve manuel şanzıman seçeneklerine sahiptir.

**Motor Seçenekleri:**

* Cummins C 220-20 8.3 - 220 BG (Euro 2) turbo-intercooler dizel

**Şanzıman Seçenekleri:**

* ZF S 6-85 - 6 ileri manuel
* ZF Ecomat 5HP500 - 5 ileri otomatik

### Belde 250 CB/SB

Dördüncü seri Belde'nin 250 beygir motora sahip olan modelleridir. 2009 yılında üretimine başlanmıştır. Belde serisinde Cummins ISBe kullanılan ilk modeldir.

**Motor Seçenekleri:**

* Cummins ISBe 6.7 - 250 BG (Euro 4) turbo-intercooler dizel

**Şanzıman Seçenekleri:**

* ZF S 6-85 - 6 ileri manuel

### Belde 260 CB/SB

İstanbul Özel Halk Otobüsü İşletmeciliğinden bir araçBMC Belde 260 SB
Dördüncü seri Belde'nin 260 beygir motora sahip olan modelleridir. Euro 2 ve Euro 3 motor seçenekleri ile otomatik ve manuel şanzıman seçeneklerine sahiptir. CB modeli ilk olarak İzmir'de ulaşım hizmeti veren ESHOT'a satılmıştır. 2009 yılında yapıştırma camlı versiyonları da üretilmiştir.

**Motor Seçenekleri:**

* Cummins C 260-20 8.3 - 260-BG (Euro 2) turbo-intercooler dizel
* Cummins C 260-21 8.3 - 260-BG (Euro 2) turbo-intercooler dizel
* Cummins C 260-30 8.3 - 260-BG (Euro 3) turbo-intercooler dizel

**Şanzıman Seçenekleri:**

* ZF S 6-85 - 6 ileri manuel
* ZF Ecomat 5HP500 - 5 ileri otomatik
* ZF Ecomat 5HP502C - 5 ileri otomatik

### Belde 280 CB/SB

Dördüncü seri Belde'nin 280 beygir motora sahip olan modelleridir. Diğer modellerden farklı olarak daha büyük Cummins ISLe 8.9 motoru kullanılmıştır. Özel olarak Adana'ya yapıştırma yan camlı versiyonları satılmıştır.

**Motor Seçenekleri:**

* Cummins ISLe 8.9 - 280 BG (Euro 3) turbo-intercooler dizel

**Şanzıman Seçenekleri:**

* ZF Ecomat 6HP502C - 6 ileri otomatik

### Belde 280 CB-CNG

Dördüncü seri Belde'nin doğalgazlı versiyonudur. Kayseri'de yaygın olarak kullanılmaktadır. Yapıştırma yan camlara sahiptir. Dördüncü seri ile beşinci serinin özelliklerini taşıyan bir görünüme sahiptir.

**Motor Seçenekleri:**

* Cummins C Gas Plus 8.3 - 280 BG (Euro 4) Doğalgaz

**Şanzıman Seçenekleri:**

* ZF Ecomat 6HP502C - 6 ileri otomatik
* ZF Ecomat 6HP504C - 6 ileri otomatik

### Belde 300 SLF-DD Çift Katlı (2005-2011)

İstanbul Özel Halk Otobüsleri İşletmesi tarafından kullanılmakta olan bir BMC Belde 300 SLF-DD
BMC'nin ürettiği ilk ve son çift katlı otobüs modelidir. Şasisi BMC tarafından, karoseri ise Tezeller tarafından yapılmıştır. İstanbul'da özel halk otobüsü olarak kullanılmıştır.

**Motor Seçenekleri:**

* Cummins ISCe 8.3 - 300 BG (Euro 3) turbo-intercooler dizel

**Şanzıman Seçenekleri:**

* ZF Ecomat 5HP500 - 5 ileri otomatik
* ZF Ecomat 5HP502C - 5 ileri otomatik
* ZF Ecomat 6HP502C - 6 ileri otomatik

### Belde CB 340 K Körüklü

BMC'nin ürettiği ilk körüklü otobüs modelidir. Üretimi prototip ile sınırlı kalmıştır.

**Boyutlar:**

* Uzunluk: 18414 mm
* Genişlik: 2455 mm
* Yükseklik: 3200 mm

**Motor Seçenekleri:**

* Cummins ISLe 8.9 - 335 BG (Euro 4) turbo-intercooler dizel

**Şanzıman Seçenekleri:**

* ZF Ecomat 6HP604C - 6 ileri otomatik

Beşinci nesil (2009-2012)
-------------------------

Beşinci ve son seri olan BMC Belde'ler, dördüncü serilerin büyük oranda makyajlanmış versiyonudur. Ön cam küçültülmüş, lambaların şekli, iç tasarım, koltuklar, kapılar ve arka kısım tamamen değiştirilmiştir. Ticari isimleri Belde CB ya da Belde SB'dir.

### Belde 250 CB/SB

Beşinci seri Belde'nin 250 beygir motora sahip olan modelidir.

**Motor Seçenekleri:**

* Cummins ISBe 6.7 - 250 BG (Euro 4) turbo-intercooler dizel (Euro 4)

**Şanzıman Seçenekleri:**

* ZF Ecomat 6HP504C - 6 ileri otomatik

### Belde 285 CB/SB

Beşinci seri Belde'nin 285 beygir motora sahip olan modelidir.

**Motor Seçenekleri:**

* Cummins ISBe 6.7 - 285 BG (Euro 4) turbo-intercooler dizel

**Şanzıman Seçenekleri:**

* ZF Ecomat 6HP504C - 6 ileri otomatik

| * g
* t
* d
BMC |
| --- |
| Modeller | 

|  |  |
| --- | --- |
| Kamyonlar | 
* Tuğra

 |
| Otobüsler | 
* Procity
* Neocity
* Neoport

 |
| Askerî araçlar | 
* Altay
* Altuğ
* Amazon
* Efe
* Fırtına
* Kirpi
* TTA 4x4
* TTA 6x6
* Tulga
* Vuran

 |

 |
| Eski modeller | 
* 415
* Alyos
* Belde
* Condor
* Falcon
* Fatih
* Hawk
* Levend
* Leyland Traktör
* Megastar
* Midilux
* Nuffield Traktör
* Profesyonel
* Probus
* School Bus
* TM 25
* TM 30
* TM 80
* TM 100
* TM 135
* TM 140
* TM 150
* Yavuz

 |
| Güç Aktarma | 
* BMC Power

 |