|  |
| --- |
| Makale serilerinden |
| **Anarşizm** |
| "Çember içinde A" anarşi sembolü |
| * Tarihi
* Ana hatları
 |
| Gelenekler
* Budist
* Hristiyan
* Kollektivist
* Komünizm
* Egoist
* Varoluşçu
* Feminist
* Yeşil
* Bireyci
* Infoanarşizm
* İsyancı
* Solcu
* Mutualist
* Milliyetçi
* Nihilist
* Naturist
* Pasifist
* Felsefi
* Platformist
* Post-anarşist
* Post-colonial
* Post-sol
* Primitivist
* Sosyal
* Sendikacı
* Sentezci
* Vegan
* Gönüllücü
* Sıfatsız
 |
| 
* Teori
* Pratik

* Anarşizm
* Anarşist Siyah Haç
* Anti otoriteryenizm
* Antimilitarizm
* Üye grubu
* Kara Blok
* Sınıf mücadelesi
* Komünler
* Oydaşmacı demokrasi
* Vicdani ret
* Adem-i merkeziyetçilik
* Derin ekoloji
* Doğrudan eylem
* Doğrudan demokrasi
* İkili iktidar
* Especifismo
* Kamulaştırıcı anarşizm
* Serbest çağrışım
* Nikahsız birliktelik
* Özgür okul
* Özgür düşünce
* Yataycılık
* Kanundışıcılık
* Bireycilik
* Bireyci ıslah
* İsokrasi
* Hukuk
* Katılımcı siyaset
* Kalıcı özerk bölge
* Tasarlanan siyaset
* Eylemli propaganda
* Çalışma reddi
* Devrim
* Geridönüş
* Sosyal merkez
* Sosyal ekoloji
* Social eklenti
* Someterapi
* Doğal düzen
* İşgal Evi
* Geçici özerk bölge
* Egoistler birliği
 |
| Kişiler
* William Godwin
* Josiah Warren
* Pierre-Joseph Proudhon
* Henry David Thoreau
* Max Stirner
* Mihail Bakunin
* Louise Michel
* Pyotr Kropotkin
* Benjamin Tucker
* Errico Malatesta
* Johann Most
* Lev Tolstoy
* Emma Goldman
* Émile Armand
* Nestor Mahno
* Rudolf Rocker
* Buenaventura Durruti
* Alexander Berkman
* Francesc Ferrer i Guàrdia
* Volin
* Murray Bookchin
* Colin Ward
* Noam Chomsky
* Alfredo M. Bonanno
* John Zerzan
* Jacques Ellul
* Voltairine de Cleyre
 |
| Sorunlar
* Anarko-kapitalizm
* Hayvan hakları
* Kapitalizm
* Eğitim
* Eleştiriler
* İslam
* LGBT hakları
* Yaşam tarzı
* Marksizm
* Milliyetçilik
* Ortodoks Musevilik
* Din
* Cinsellik/Aşk
* Şiddet
 |
| Tarih
* Paris Komünü
* Lahey Kongresi
* Roma Uluslararası Konferansı
* Otuzun davası
* Haymarket Olayı
* Bir Mayıs
* Anarşistleri dışlama yasası
* Amsterdam Kongresi
* Trajik Hafta
* Kotoku Olayı
* *Onaltılar Manifestosu*
* 1917 ABD Anarşist bombalı saldırıları
* Biennio rosso
* Bavyera Sovyet Cumhuriyeti
* Kronstadt Ayaklanması
* Üçüncü Rus Devrimi
* Free Territory
* Amakasu Olayı
* Escuela Moderna
* Avrupa'da bireyci anarşizm
* Fransa'da bireyci anarşizm
* İspanyol Devrimi
* Barselona Mayıs Günleri
* Kırmızı ters üçgen
* Labadie Koleksiyonu
* May 1968
* Provo
* LIP
* Kate Sharpley Kütüphanesi
* Avustralya Anarşist Kutlamaları
* Sermaye Karşıtı Karnaval
* 1999 DTÖ Konferansı protestoları
* İşgal hareketi
 |
| Kültür
* Anarşist filmler
* Anarşist Kitap Fuarı
* Anarko-punk
* Sanat
* Siyah anarşizm
* Kültür paraziti
* Kendin yap etiği
* Freeganizm
* Bağımsız Medya Merkezi
* Infoshop
* *Enternasyonal*
* Musevi anarşizmi
* Toprak ve özgürlük
* Hayat tarzı anarşizmi
* Popüler eğitim
* Mülkiyet hırsızlıktır!
* Ne Tanrı, ne efendi
* Radikal amigoluk
* Radikal çevrecilik
* İzinsiz yerleşme
* Sembolizm
* Terimler
* A las barricadas
 |
| Ekonomi
* Komünleşme
* Kooperatifler
* Karşı ekonomi
* Ekonomik demokrasi
* Ücretsiz dükkan
* Armağan ekonomisi
* Infoanarşizm
* Pazarın kaldırılması
* Karşılıklı yardımlaşma
* Mutualist
* Katılımcı ekonomi
* Planlı ekonomi
* Really Really Free Market
* Ücretli kölelik
* Özyönetim
 |
| Bölgelere göre
* Afrika
* Arjantin
* Avustralya
* Brezilya
* Kanada
* Çin
* Küba
* Ekvator
* İngiltere
* Fransa
* Almanya
* Yunanistan
* Hindistan
* İzlanda
* İrlanda
* İsrail
* İtalya
* Japonya
* Kore
* Meksika
* Polonya
* Rusya
* İspanya
* İsveç
* Türkiye
* Ukrayna
* ABD
* Vietnam
 |
| Listeler
* Anarko-punk grupları
* Topluluklar
* Hayali karakterler
* Musevi anarşistler
* Müzisyenler
* Kuruluşlar
* Yayınlar
* Şairler
* Pornocular
* Rus anarşistler
* Filmler
 |
| İlgili konular
* Liberter
* Antifaşizm
* Antikapitalizm
* Antikonsümerizm
* Antikorporatizm
* Antimilitarizm
* Devletçilik karşılığı
* Emek hareketi
* Epistemolojik kargaşacılık
* Küreselleşme karşıtlığı
* Liberteryen perspektifinde devrim
* Liberteryenizm
* Otonomizm
* Özerkçilik
* Özgürlükçü sosyalizm
* Savaş karşıtlığı
* Sitüasyonist Enternasyonal
* Sol komünizm
 |
| * Anarşizm listesi
* Siyaset portalı
 |
| * g
* t
* d
 |

Bazı gözlemciler[*kim?*] varoluşçuluğun anarşizm için felsefi bir zemin oluşturduğuna inanmaktadır. Anarşist tarihçi Peter Marshall (1946- ), "varoluşçuların birey, özgür seçim ve ahlaki sorumluluk üzerindeki vurgusu ile anarşizmin temel prensipleri arasında yakın bir bağlantı olduğunu" iddia ediyor.

Arka plan
---------

### Max Stirner

Anarşizm, özellikle Alman bireyci anarşist Max Stirner'in yazılarında proto-varoluşçu bir bakış açısına sahipti. 1845 tarihli *"Ben ve Kendim"* adlı kitabında Stirner, devlet, mülkiyet hakkı, genel olarak doğal haklar ve toplum kavramını, sadece zihindeki hayal ürünleri veya özler olarak gördüğü ve kabul edilen toplumsal kurumlarla mücadele ederek savunuyor. Herbert Read'e göre varoluşçuluk, "tüm idealizm sistemlerini, insanı bir fikre, bir tür soyutlamaya boyun eğdiren tüm yaşam veya varlık teorilerini ortadan kaldırıyor. Aynı zamanda insanı fiziksel ve ekonomik yasaların işleyişine boyun eğdiren tüm materyalizm sistemlerini de ortadan kaldırıyor. Varoluşçuluk, insanın gerçeklik olduğunu söylüyor - hatta soyut insan değil, insan kişisi, sen ve ben; ve her şeyin - özgürlük, sevgi, akıl, Tanrı - bireyin iradesine bağlı olan bir olasılık olduğunu ifade ediyor. Bu açıdan varoluşçuluk, Max Stirner'in egoizmiyle çok ortak noktaya sahiptir."

### Friedrich Nietzsche

Friedrich Nietzsche, varoluşçuluk hareketinin temel kabul edilen ilk filozoflarından biridir, ancak bu hareket onun ölümünden sonra ortaya çıkmış ve eserleri daha iyi bilinir hale gelmiştir. Nietzsche'nin hayattayken, anarşist hareketlerle sık sık ilişkilendirildi ve birçok anarşist düşünür üzerinde etkili oldu, ancak yazılarında anarşistlere karşı olumsuz bir görüşe sahip gibi görünüyordu. Bu, bu dönemde onun fikirleri ile Max Stirner'in fikirleri arasında popüler bir ilişki sonucuydu. Bu nedenle, Nietzsche'nin Übermensch'i, insanların kendi varoluşlarının doğasını tanımlama özgürlüğünü temsil ederken, aynı zamanda ne efendi ne de köle olmak isteyen yeni bir insan arzusunu temsil etti. Nietzsche'nin idealize edilen bireyi kendi değerlerini icat eder ve mükemmelleşmek için kendi koşullarını yaratır, Tanrı, devlet veya 'sürülerin' toplumsal davranışı umurunda değildir. Bu özellikler, Nietzsche'yi hem anarşistlere hem de varoluşçulara çeken şeylerdir ve ikisi arasında açık bir benzerlik gösterir.

### Diğer öncüler

Bazı gözlemciler Mikhail Bakunin'in, Hegel'in savunduğu "özün felsefesi"ne karşı "varlık felsefesi"ni takip ettiğini öne sürer. Hegel, birçok anarşistin, Marksistlerin aksine, otoriter hatta totaliter bulduğu bir figürdür. Bakunin şöyle yazmaktadır: "Her birey, doğumda farklı derecelerde, idealistlerin iddia ettiği gibi, fikirler ve içgüdüsel duygular değil, sadece hissetme, isteme, düşünme ve konuşma yeteneği miras alır," "içeriği olmayan temel yetenekler" kümesi, somut deneyim yoluyla doldurulur.Søren Kierkegaard ve Friedrich Nietzsche gibi temel varoluşçu düşünürler de Hegel'e karşı görüşlerini dile getirmişlerdir; zira Hegel, özgür bireyin rolünü inkar ederken, Devlet ve Kilise'yi yücelten ve insanlar hakkında "mutlak bilgi" iddiasında bulunmuştur. Hayatının erken dönemlerinde Hegel'den etkilenmiş olsa da, Bakunin daha sonraları anarşist oldu ve hiçbir zaman ondan etkilendiğini kabul etmedi.

Aşkıncılar, özellikle Henry David Thoreau, anarşizm ve varoluşçuluk üzerinde etkili oldular.

20. yüzyılın başları ve ortaları
--------------------------------

### Kafka ve Buber

20. yüzyılın ilk ve orta on yıllarında birçok filozof ve edebi yazar varoluşçu temaları keşfetmiştir. İkinci Dünya Savaşı'ndan önce, varoluşçuluk henüz adını almamış olsa da, Franz Kafka ve Martin Buber gibi düşünürler anarşistler arasında yer almışlardır. Günümüzde ikisi de bazen Yahudi varoluşçuları ve Yahudi anarşistleri olarak görülmektedir.

Kafka'nın eserinin ne felsefi ne de siyasi bir teoriye indirgenebileceği konusunda uzlaşılmıştır, ancak bu, varoluşçuluk ve anarşizm ile onun temel yazıları arasında bağlantılar kurmaya engel olmamıştır. Politika açısından, Kafka, Çek anarşist, anti-militarist ve anti-kilise örgütü Klub Mladých'ın toplantılarına katılmıştır ve bir günlük girişinde etkili anarşist filozof Peter Kropotkin'e referans vermiştir: "Kropotkin'i unutma!"

Kafka eserlerinde, umutsuzluk ve saçmalıkla mücadele eden, sürreal ve yabancılaşmış karakterler hakkında ünlüdür; bu temalar varoluşçuluk için önemliyken, aynı zamanda otoriter aileyi (Dönüşüm'de) ve bürokrasiyi (Dava gibi eserlerde) eleştiren bir bakış açısı da sunmuştur. Bu kurumlar hakkında güçlü düşüncelere sahipti. Aile hayatını örneğin bir savaş alanı olarak nitelendirmiştir: "Ebeveynlerimi her zaman zulmedenler olarak görmüşümdür," diye bir mektupta yazmış ve "Ebeveynlerin tek istediği, birini kendilerine, kurtulmayı ve kaçmayı arzuladığı eski günlere geri çekmektir," demiştir. Bu konuda deneyiminden bahsediyordu, ancak aynı zamanda Avusturyalı anarşist ve psikanalist arkadaşı Otto Gross'un etkisi altındaydı. Otto Gross, Nietzsche ve Stirner'ı Sigmund Freud ile birleştirerek kendi özgürlükçü psikoloji formunu geliştirmiştir ve otoriter aile tarafından engellenen insan potansiyelini ortaya çıkardıklarını düşünüyordu: "Ancak şimdi otoritenin kaynağının ailede yattığını, ailede babaya hala verilen haklarla gösterilen cinsellik ve otorite birleşiminin, bütün bireyliği prangaladığını fark edebiliriz."

Kafka, Gross'un fikirlerini kabul ederek ve temel anarşist görüşlere sahip olarak, kapitalizmi bir bürokrasi olarak tanımlardı: "Bağımlılık ilişkilerinin bir sistemi" olarak, "her şey hiyerarşik olarak düzenlenir ve her şey zincirlerle bağlanmıştır," ve sonunda "işkence gören insanlığın zincirleri bakanlıkların resmi kağıtlarından yapılır." Martin Buber ise, diyaloji felsefesiyle tanınan bir filozoftur; bu, "Ben ve Sen" ilişkisi ile "Ben ve O" ilişkisi arasındaki farka odaklanan dini bir varoluşçuluktur. 1923'te yayınlanan "Ich und Du" adlı denemesinde, insanların diğer insanlarla "Ben"i bir nesne olarak "Ona" doğru ilişkilendiremeyeceğimizi, onları kendi başlarına ayrı bir şey olarak göremeyeceğimizi yazmıştır. Bunun yerine, insanların insan ilişkilerinde anlam bulması gerektiğini, "Ben"den "Sana" doğru, insanları kendi amaçlarına ulaşan varlıklar olarak görmesi gerektiğini ve nihayetinde bizi Tanrı'ya doğru yönlendiren bir bakış açısı olduğunu düşünmüştür. Bu bakış açısı, insanların burada ve şimdi bir araya gelmesinden soyutlanan otoriter ideolojilere temel teşkil eden "ilerleme" kavramlarını eleştiren anarşist olarak görülebilir. Daha sonra Martin Buber, 1952'de "Paths in Utopia" adlı bir eser yayımlamış, burada "diyalojik toplum" teorisine dayanan "diyalojik ilişkiler" üzerine kurulu anarşist görüşlerini açıkça detaylandırmıştır.

### Savaş sonrası dönem

İkinci Dünya Savaşı'nın ardından, varoluşçuluk iyi bilinen ve önemli bir felsefi ve kültürel hareket haline geldi ve bu dönemde şüphesiz birçok anarşiste etki etti. Bu, özellikle iki Fransız yazar, Jean-Paul Sartre ve Albert Camus'un kamuoyunda tanınmasıyla gerçekleşti. Sartre ve Camus, çok satan romanlar, oyunlar ve yaygın olarak okunan gazetecilik yanı sıra teorik metinler yazarak anarşistleri önemli ölçüde etkiledi.

Ateist varoluşçuluğun etkili bir temsilcisi olan Sartre, eserlerinde Tanrı olmadan veya sabit bir insan doğası olmadan bireysel özgürlüğün genişlemesini vurguladı. Anarşistler her zaman kendimize veya geleceğe yönelik deterministik planların özgürlüğe götürmeyeceğini vurguladıkları gibi, Sartre da insanların kendi özgürlüklerini seçebileceğine inanıyordu, toplum, siyaset ve ekonomi tarafından kendilerine dayatılan rollerle bağlanmayan bir "kendi-için-varlık". Bu özgürlük her zaman tamamen mutlu olmayabilir, çünkü Sartre'ye göre "insan özgür olmaya mahkumdur". Anarşistler de benzer şekilde, anarşist bir toplumun arzu edilir olduğunu, ancak hiçbir zaman kaçınılmaz veya bize verilecek bir şey olmadığını savunuyor ve böyle bir toplumu yaratma konusunda sadece kendimize yönelik daha zorlayıcı bir talep ve sorumluluk bırakıyor.

Sartre, 1939-1940 yılları arasında kısa bir süre için anarşopasifistti. En çok Marksist siyasetiyle ve 1968'de Fransız Komünist Partisi ve Maoistlerle birlikte hareket etmesiyle tanınan Sartre, Mayıs ayaklanmasının ardından "Tüm kitaplarımı tekrar okursanız, derinden değişmedim ve her zaman bir anarşist kaldığımı fark edersiniz" dedi. Yaşamının sonlarına doğru, Sartre açıkça anarşizmi benimsemiştir.

 Absürdizm teorisyeni Albert Camus
Camus, "varoluşçuluk" terimini reddetse de, Sartre'ın arkadaşıydı ve varoluşçuluk hareketinin bir parçası olarak kabul edilmiştir. Ateist varoluşçuluğun başka bir temsilcisi olarak, eserlerinde "saçma" olarak adlandırdığı şeyle yüzleşmeyi önemsemiş ve anlamla dolaysız özgürlüğün yolunu açarak saçmalığa karşı isyan etmenin nasıl bir şekilde hareket etmeliyiz sorusunu ele almıştır. Camus, aynı zamanda Fransız anarşist hareketiyle de ilişkilendirilir. Anarşist André Prudhommeaux, 1948'de Cercle des Étudiants Anarchistes (Anarşist Öğrenci Çevresi) toplantısında onu anarşist düşünceye aşina bir sempatizan olarak tanıttı. Le Libertaire, La révolution Proletarienne ve Solidaridad Obrera (İşçi Dayanışması, anarşosendikalist Confederación Nacional del Trabajo'nin yayın organı) gibi anarşist yayınlar için yazdı ve 1953'te Doğu Almanya'daki ayaklanmaya destek verdiklerinde anarşistlerle dayanışma içindeydi. Ayrıca 1956 yılında Polonya'daki Poznań işçi ayaklanmasını desteklemek için ve ardından yılın ilerleyen dönemlerinde Macaristan Devrimi'nde anarşistlerle tekrar bir araya geldi.

Camus'un varoluşçuluk ve anarşist duruşunu en sağlam ifadesi, eseri "The Rebel"da görülmektedir. Camus'ya göre, Nietzsche gibi isyan nihilizme sapmamalı ve Stirner gibi devrimden farklı olmalıdır. İsyan yalnızca bir kişisel eylem değildir ve insan dayanışmasını yok etmez, aksine insanların ortak doğasını doğrular. Saçma deneyiminde acı bireyseldir, ancak isyana dönüştüğünde kolektif olduğunun farkındadır. Yabancılaşmış bireyin ilk adımı, Camus'a göre, kendisinin veya kendisinin tüm insanlarla böyle bir yabancılaşmayı paylaştığını fark etmektir. Bu nedenle isyan, bireyi yalnızlıktan çıkarır: "Ben isyan ediyorum, bu nedenle biz varız." Kitabının sonunda, Camus tarih boyunca anti-otoriter ruhu kutlar ve tek alternatif olarak anarşosendikalisti savunur: "Sendikacılık, komün gibi, soyut ve bürokratik merkezciliğin, gerçekliğin lehine inkarıdır."

Eleştirmenler tarafından Kafka ve Camus ile kıyaslanan Stig Dagerman, İkinci Dünya Savaşı'nın dehşetleri ve yaklaşan Soğuk Savaş'ın ardından yaygın olan varoluşçu duyguları, korku, yabancılaşma ve anlamsızlık, taşıyan "Fyrtiotalisterna" ("1940'ların yazarları") adlı İsveçli yazarlar grubunun ana temsilcisiydi. Hayatı boyunca aktif bir anarşistti ve 1941 yılında sendikalist bir birliğin gençlik örgütü olan Syndicalist Youth Federation'a katıldı. On dokuz yaşında "Storm" gençlik gazetesinin editörü oldu ve yirmi iki yaşında, sendikalist hareketin günlük gazetesi olan "Arbetaren"de kültürel editör olarak atandı. "Arbetaren"i "ruhsal doğum yerim" olarak nitelendirdi.

Ayrıca bakınız
--------------

* Egoist anarşizm
* Bireyci anarşizm

Kaynakça
--------

1. ↑  Marshall, Peter. *Demanding the Impossible: A History of Anarchism*, 1991. pg. 580.
2. ↑  Read, Herbert. *Existentialism, Marxism, and Anarchism.* London: Freedom Press, 1952.
3. ↑  In Beyond Good and Evil (6.2:126) he refers to "anarchist dogs".
4. ↑  "Spencer Sunshine: "Nietzsche and the Anarchists" (2005)". 18 Mayıs 2010. 15 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2023.
5. ↑  "What's Wrong With Postanarchism? - The Anarchist Library". *theanarchistlibrary.org*. 4 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2023.
6. ↑  Rocker, Rudolf. *Nationalism and Culture.* p.191-199.
7. ↑  See Widukind De Ridder's "Max Stirner, Hegel and the Young Hegelians: A Reassessment" (History of European Ideas, 2008, 285-297), which argues that Max Stirner's *The Ego and Its Own* is a fiercely ironic criticism and parody of Hegel, the Young Hegelians, and Hegelianism as a system of thought.
8. ↑  Leier, Mark. *Bakunin: The Creative Passion.* New York: Seven Stories Press, 2006. p. 83.
9. ↑  *Henry Thoreau Once More*, S.E. Hyman.
10. ↑  The Cambridge Companion to Kafka - Google Books. One could humorously note that this is a existentialist anarchist statement, since no one has been able to make a "true" meaning of what Kafka was talking about, to know whether it may be an "intellectual or emotional commitment, a special indebtedness, or simply a note on an overdue library book."
11. ↑  Franz Kafka: The Metamorphosis and Other Stories. Translated by Joyce. Crick, with an Introduction and Notes by Ritchie Robertson. p. xxii.
12. ↑  Otto Gross, 'Zur Überwindung der kulturellen Krise', *Die Aktion*, 2 Apr. 1913, pp. 385-387.
13. ↑  Marshall, Peter. Demanding the Impossible: A History of Anarchism. p. 579.
14. ↑  Taylor, John, "Abandoning Pacifism: The Case of Sartre", *Journal of European Studies*, Vol. 89, 1993.
15. 1 2  Sartre, Jean-Paul; Contat, Michel (7 Ağustos 1975). "Sartre at Seventy: An Interview". *The New York Review of Books* (İngilizce). Auster, Paul; Davis, Lydia tarafından çevrildi. ISSN 0028-7504. June 8, 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2023.
16. ↑  "Sartre par lui-même (Sartre by Himself) - R.A. Forum". *raforum.info*. 30 Eylül 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Nisan 2011.
17. ↑  "Interview with Jean-Paul Sartre" in *The Philosophy of Jean-Paul Sartre*, ed.P.A. Schilpp, p.21.
18. ↑  Camus, Albert. *The Rebel.* New York: Vintage, 1956. p. 298.
19. ↑  Newman, Paul. "Stig Dagerman: Heir of the Holocaust". *Abraxas Unbound*. 9 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mart 2023. .

Bilbiyografya
-------------

* Jun, Nathan, (Ed.) (2017). "Anarchism and Existentialism". *Brill's Companion to Anarchism and Philosophy*. Leiden: Brill. ss. 559-582. doi:10.1163/9789004356894\_021. ISBN 978-90-04-35689-4. 8 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2023.  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)

Daha fazlası için
-----------------

* More, John. *Ben İnsan Değilim, Dinamitim!: Friedrich Nietzsche ve Anarşist Gelenek* (2005). Autonomedia.
* Marshall, Peter. "Varoluşçuluk". *İmkansızı Talep Etmek: Anarşizm Tarihi* (2010). Oakland CA: PM Basın.
* Onfray, Michel. *L'ordre Libertaire: La vie philosophique de Albert Camus. 14 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.* Flammarion. 2012
* Levi, Mijal. *Kafka ve Anarşizm* (1972). Revizyonist Basın.
* Goodman, Paul. *Kafka'nın Duası* (1947). New York: Öncü Basın.
* Buber, Martin. *Ben ve Sen* (1971). Mihenk taşı.
* Buber, *Ütopyada Martin Yolları* (1996). Syracuse Üniversitesi Yayınları.
* Yetmiş yaşında Sartre. 12 Ağustos 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Sartre Kendi Başına.
* Camus, Albert. *Asi* (1956). New York: Klasik.
* Oku, Herbert. *Varoluşçuluk, Marksizm ve Anarşizm, Özgürlük Zincirleri* (1949). Londra: Freedom Press.
* Newman, Saul. *Bakunin'den Lacan'a: Anti-Otoritarizm ve İktidarın Dislokasyonu* (2001). Lanham MD: Lexington Kitapları.
* Brown, L. Susan. *Bireycilik Politikası: Liberalizm, Liberal Feminizm ve Anarşizm* (1993). Montreal: Kara Gül Kitapları.
* Critchley, Simon. *Sonsuz Talep: Taahhüt Etiği, Direniş Politikası* (2007). New York: Verso.
* Remley, William L. *Jean-Paul Sartre's Anarchist Philosophy* (2018) Londra: Bloomsbury

Dış bağlantılar
---------------

* *Ego ve Kendi* 2 Eylül 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. HTML versiyonu
* Egzystencjalizm 6 Haziran 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Levinas ve Anarşizm. 27 Kasım 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Mitchell Cowen Verter'in Makaleleri ve Araştırma Araçları

| * g
* t
* d
**Anarşizm** |
| --- |
| Siyaset serisi |
| Gelenekler | Anarşist komünizm • Anarko-feminizm • Anarko-sendikalizm • Bireyci anarşizm • Dayanışmacı sendikacılık • Agorizm • Hristiyan anarşizmi • Kolektivist anarşizm • Anarko-kapitalizm • Yeşil anarşizm • Anarko-ilkelcilik • İsyancı anarşizm • Postyapısalcı anarşizm • Sıfatsız anarşizm • Kripto anarşizm |  |
| Anarşistler | Adolph Fischer (1858–1887) • Aleksandros Grigoropulos (1993–2008) • Alexander Berkman (1870–1936) • Alfredo M. Bonanno (1937– ) • Anselmo Lorenzo (1841–1914) • Auguste Vaillant (1861–1894) • Benjamin Tucker (1854–1939) • Bhagat Singh (1907–1931) • Sacco ve Vanzetti (1888–1927) • Buenaventura Durruti (1896–1936) • Carlo Cafiero (1846–1892) • Carlo Giuliani (1978–2001) • Colin Ward (1924–2010) • Daniel Guérin (1904–1988) • Dyer Lum (1839–1893) • Edward Abbey (1927–1989) • Élisée Reclus (1830–1905) • Émile Armand (1872–1963) • Emile Henry (1872–1894) • Émile Pouget (1860–1931) • Emma Goldman (1869–1940) • Errico Malatesta (1853–1932) • Ettore Aguggini (1902–1929) • Fernand Pelloutier (1867–1901) • Ferdinando Nicola Sacco (1891–1927) • Francisco Ascaso Abadía (1901–1936) • Gün Zileli (1946– ) • Henry David Thoreau (1817–1862) • Jacques Ellul (1912–1994) • Jaroslav Hašek (1883–1923) • Johann Joseph Most(1846–1906) • John Zerzan (1943– ) • Joseph Déjacque (1821–1864) • Juan García Oliver (1901–1980) • Jules Bonnot (1876–1912) • Karim Landais (1980–2005) • Lev Tolstoy (1828–1910) • Lucy Parsons (1853–1942) • Luigi Fabbri (1877–1935) • Luigi Galleani (1861–1931) • Lysander Spooner (1808–1887) • Marius Jacob (1879–1954) • Max Stirner (1806–1856) • Mikhail Bakunin (1814–1876) • Murray Bookchin (1921–2006) • Murray Rothbard (1926–1995) • Nestor Mahno (1888–1934) • Noam Chomsky (1928– ) • Paul Avrich (1931– 2006) • Pyotr Kropotkin (1842–1921) • Pierre-Joseph Proudhon (1809–1865) • Ravachol (1859–1892) • Sante Geronimo Caserio (1873–1894) • Sébastien Faure (1858–1942) • Ugo Fedeli (1898–1964) • Volin (1882–1945) • Voltairine de Cleyre (1866–1912) • William Godwin (1756–1836) |
| Tarihte anarşizm | Anarşist komünler listesi • Haymarket Olayı • Paris Komünü • Meksika Devrimi • Alman Devrimi • Mahnovşçina harekatı • İspanya Devrimi • 22 Mart Hareketi • 68 Mayıs'ı • Barut Komplosu • Birinci Enternasyonal |
| Anarşist teori | Anarşist ekonomi • Anarşizm ve kapitalizm • Anarşizm ve Marksizm • Anarşist hukuk • Anarşist sembolizm • Karşılıklı yardımlaşma • Özyönetim • Post-sol anarşi • Toplumsal devrim |
| Kültür ve anarşizm | Anarşizm • Anarşizm ve din • Anarşizm ve toplum • Anarşizm ve sanat • Anarko punk |
| Ülkelere göre anarşizm | Türkiye'de anarşizm |