recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Abiş Hatun** ya da **Abaş Hatun** (? - 29 Aralık 1286, Tebriz), Fars atabegi.

Hayatı
------

Babası Sad b. Ebu Bekir annesi Yezd atabeginin kızı Terken Hatun'dur. Doğum tarihi bilinmemektedir. Fars atabegi olan Selçuk Şah, Abiş Hatun'un annesi Terken Hatun'u öldürüp, Abiş Hatun ve kız kardeşini hapsedip, İlhanlı memurlarını da öldürünce Hülagû Han tarafından üzerine asker gönderilerek öldürüldü. Babasından sonra tahta çıkan küçük kardeşi Muhammet ölünce, 1263 yılında adına hutbe okutularak ve sikke kesilerek Abiş Hatun, Hülagû Han tarafından tahta çıkarıldı.

1270'li yıllarda Hülagû Han'ın oğlu olan Mengü Timur ile evlendi. Bu evlilikten Algançı ve Kördüçin adlarında iki kızı oldu. Abaka Han'ın tahta çıkması üzerine Fars atabegliği elinden alındı ve Fars'ın gelirinden yıllık 70.000 altın tahsis edildi. 1282 yılında Ahmed Teküder'in tahta çıkmasıyla tekrar Fars atabegi yapıldı. Halk, Abiş Hatun'u büyük sevinçlerle karşılayarak günlerce şenlik yaptı. Kısa bir süre sonra Ahmed Teküder'i tahttan indirip kendisi han olan Argun Han'a Abiş Hatun'un vezirinin hasmı İmadeddin tarafından şikayette bulunulunca Abiş Hatun Fars atabegliğinden alındı ve Ordu'ya gelmesi için emir gönderildi ancak bu emre Abiş Hatun uymadı. Adamlarının yeni atabeg İmadeddin'i öldürmesi üzerine Abiş Hatun Arran'a getirilerek sorguya çekildi ve adamlarına ceza verildi. Kendisi hanedan gelini olduğu için bir şey yapılmadı.

Tebriz'de 29 Aralık 1286'da vefat etti. Müslüman olduğu halde Moğol adetlerine göre Şiraz'da defnedildi.

Bibliyografya
-------------

* Ann K. S. Lambton (1 Ocak 1988). *Continuity and Change in Medieval Persia*. SUNY Press. ISBN 978-0-887-06133-2.

Kaynakça
--------

1. 1 2  Faruk Sümer, TDV İslam Ansiklopedisi, cilt: 1, sayfa: 310-311
Sülüğün asetabulumu, sağa doğru.
**Asetabulum**  İngilizce telaffuz: [æsɪˈtæbjʊləm] (çoğulu **asetabula**), omurgasız hayvanbiliminde bazı halkalı solucanlar (sülük gibi) ve yassı kurtlarda fincan tabağı şeklinde bir bağlanma organıdır. Solucanların konakçıya bağlayabildiği trematodlarda parazitik adaptasyon için özel bir emicidir. Halkalı solucanlarda, temel olarak bir alt katman tutturmak için kullanılan bir lokomotor organıdır. Bu isim aynı zamanda kalamar, ahtapot, mürekkep balığı, *Nautilus* vb. sefalopod yumuşakçalarının kollarındaki emme eki için de geçerlidir.

Etimoloji
---------

Asetabulum, literal olarak "sirke için küçük bir fincan/çay tabağı" anlamına gelir. Latince *acetum* (sirke) ile *-bulum* ("fincan tabağı" veya "kap" veya "kâse" gösteren bir sonek) kelimelerinin birleşmesiyle meydana gelmiştir. Bu isim omurgasızlardaki fincan tabağına benzer yapı nedeniyle kullanılmaktadır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Castro GA (1996). "Helminths: Structure, Classification, Growth, and Development". Baron S (Ed.). *Medical Microbiology* (4 bas.). Galveston (TX): University of Texas Medical Branch at Galveston. ISBN 0-9631172-1-1. PMID 21413252. 17 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ocak 2019.
2. 1 2  Collins Dictionary. "acetabulum". *collinsdictionary.com*. Collins. 10 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Haziran 2013.
3. ↑  von Byern J, Klepal W (2005). "Adhesive mechanisms in cephalopods: a review". *Biofouling*. **22** (5–6). ss. 329-338. doi:10.1080/08927010600967840. PMID 17110356.
*Anostoma depressum*'un sindirim kanalının çizimi
*Pseudunela cornuta*'nın sindirim sisteminin 3 boyutlu rekonstrüksiyonu:  

mo - ağız  

r - radula  

ph - yutak  

sgl ve sgr - tükürük bezi  

oe - yemek borusu  

i - bağırsak  

a - anüs  

dg - sindirim bezi
Karındanbacaklıların (her çeşit sümüklü böcek ve salyangoz) sindirim sistemi, hemen hemen her türlü diyet ve beslenme davranışına uyacak şekilde gelişmiştir. Yumuşakçaların en büyük taksonomik sınıfı olan gastropodlar aslında çok çeşitlidir: grupta etçiller, otoburlar, leşçiller, süzücüler ve hatta parazitler bulunur.

Özellikle radula, çeşitli gastropod gruplarının spesifik beslenmesine sıklıkla uyarlanır.

Sindirim sistemi genellikle aşağıdaki bölümlere sahiptir:

* bukkal kitle (ağız, yutak/farenks ve retraktör kasları dahil) ve tükürük kanallarına sahip tükürük bezleri
* yemek borusu ve özofajiyal kursak
* mide, mide kesesi olarak da bilinir
* hepatopankreas olarak da bilinen sindirim bezi,
* bağırsak
* rektum ve anüs

Bukkal kütle
------------

Bukkal kütle, sindirim sisteminin ilk parçasıdır ve ağız ve farenksden oluşur. Ağız, bir radula ve çoğu durumda, bir çift çene içerir. Farenks, özellikle etobur türlerde çok büyük olabilir.

Etçil birçok tür, ağız boşluğu, radula ve yemek borusunun bir kısmını içeren bir hortum geliştirmiştir.

### Radula

Radula, yiyecekleri kazımak veya kesmek için kullanılan kitinden yapılmış bir şerittir.

### Çene

Birkaç otçul tür, yiyecekleri sabit tutmaya yardımcı olan basit çeneler geliştirmiştir. Çene, radulanın karşısındadr ve ön bağırsağın bir kısmını güçlendirir.

Dış bağlantılar
---------------

* Çene fotoğrafları
**Rusya'daki Ukraynalılar**, en büyük Ukrayna diyasporasıdır. Rusya'da 1.9 milyon Ukraynalı yaşamakta ve bu Rusya nüfusunun %1.4'üne tekabül etmektedir. Bununla birlikte Ukraynalılar, Ruslar ve Tatarların ardından en büyük etnik grup haline gelmiştir. Ukrayna doğumlu Rus vatandaşlarının sayısı her geçen gün artmaktadır. Yevromaydan ve Donbass Savaşı'ndan sonra yaklaşık 2.500.000 Ukraynalı mültecinin Rusya'da bulunduğu sanılmaktadır. Ülkedeki Ukraynalı nüfusu Moskova, Sankt-Peterburg gibi büyük kentlerin yanında Kuban bölgesinde yoğunlaşmıştır. Uzak Doğu Rusyası'nın tarihi Yeşil Ukrayna bölgesinden geriye kalan kısmında da Ukraynalılar büyük bir etnik grup oluşturur.

Önemli kişiler
--------------

### Kültür

* Pyotr İlyiç Çaykovski
* Nikolay Gogol
* Sergey Bondarçuk
* Anna Politkovskaya
* Mihail Zoşçenko
* Leonid Gayday
* Stepan Petriçenko

### Spor

* Nikolay Davıdenko
* Roman Pavlyuçenko
* Vladislav Tretyak
* Artyom Dzüba
* Fyodor Yemelyanenko

### Bilim

* Vladimir Vernadski
* Trofim Lısenko

Kaynakça
--------

1. ↑  St
2. ↑  an P
**Michael "Mike" George Dean** (d. 1 Mart 1965), Amerikalı müzik yapımcısı, ses mühendisi ve müzisyen. Houston, Teksas doğumlu olan Dean, daha çok ABD'deki hip hop endüstrisinin öne çıkan isimlerinden Jay Z, Travis Scott, Kanye West, Desiigner'ın da içinde bulunduğu isimlerin kayıt ve miks işlerinde görev alan isim olarak tanınmaktadır.

Müzik kariyeri
--------------

Selena'nın da içinde olduğu Teksaslı sanatçıların albümlerinde yapımcı ve müzik direktörü olarak görev aldı. Doksanlı yıllarda Dirty South tarzıyla iyice tanındı ve Rap-A-Lot Records'ta çeşitli sanatçılarla çalıştı. Dean'in birlikte çalışma yaptığı önemli isimler arasında Geto Boys grubundan Scarface, Do or Die, Tha Dogg Pound, Luniz grubundan Yukmouth, C-Bo, Nate Dogg, Tech N9ne, UGK, Z-Ro, Devin the Dude, Outlawz ve 2Pac bulunmaktadır.

Amerikan hip hop müziğine çalışmalarıyla katkısını sürdüren prodüktör şöhreti Kanye West ile birlikte yaptığı çalışmalarla yakaladı ve West'in The College Dropout, Late Registration, Graduation, My Beautiful Dark Twisted Fantasy, Yeezus ve The Life of Pablo albümlerinde yer aldı. Jay Z ve Kanye West'in ortak çalışması olan Watch the Throne'da da yardımcı prodüktör olarak bulunan Dean GOOD Music'in 2012'deki toplama albümü Cruel Summer'da "Mercy" ve "Higher" parçalarıyla yer aldı.

Kanye West'in canlı performanslarında gitarıyla ve klavyesiyle sahnede yerini alan müzisyen, Travis Scott'ın çalışmalarında da sıkça görev almaktadır. Son olarak Frank Ocean'ın Endless albümünün mastering işlemini gerçekleştiren Dean, Desiigner'ın mixtape'i New English'te birkaç şarkının prodüktörlüğünü üstlendi.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Mike Dean On Working With Selena, Scarface And Kanye". 26 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2015.
2. ↑  Pablo, J. "Kanye Producer Mike Dean Talks Yeezus". 15 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2015.
3. ↑  "Producer's Corner: Mike Dean". HipHopDX. 2 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2015.
4. ↑  "Beat Construction: Mike Dean". 4 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2015.
5. ↑  Schwartz, Danny (28 Haziran 2016). "5 Producers You May Not Know On Desiigner's "New English"". *Hotnewhiphop*. 1 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ağustos 2016.

Dış bağlantılar
---------------

* Resmî sitesi30 Eylül 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Discogs'da Mike Dean 28 Kasım 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* MusicBrainz: 73e36439-1e9a-4925-bf2c-1d7f7885fbb0
* VIAF: 8200155708726622580009
* WorldCat: lccn-no2019063005

 |
2 kg plakalı ayarlanabilir bir çift dambıl.
Bir tür serbest ağırlık olan **dambıl**, ağırlık çalışmasında kullanılan bir ekipman parçasıdır. Tek tek veya her elde bir tane olmak üzere çiftler halinde kullanılabilir.

Geçmişi
-------

Dambılın öncüsü olan halterler, Antik Yunanistan'da ağırlık kaldırma aracı ve ayrıca uzun atlamanın Antik Yunan versiyonundaki ağırlıklar olarak kullanılmıştır. Sopa şeklinde bir dambıl çeşidi, Hindistan'da bin yıldan fazla kullanıldı ve Hindistan sopası olarak anıldı. Hindistan çıkışlı yaygın İngilizce ismine rağmen aslında bu sopalar, Yakın Doğu'da oluşturuldu. İlk önce eski İran, Mısır ve Orta Doğu'daki güreşçiler tarafından kullanıldığı anlaşılmaktadır. Uygulama günümüze kadar devam etti.

Etimoloji
---------

"Dumbbell" ya da "dumb bell" (*dilsiz çan*) son Stuart İngiltere'sinde ortaya çıkmıştır. 1711'de şair Joseph Addison, *The Spectator (1711)* adlı günlük yayındaki bir makalesinde "dumb bell" ile yapılan bir egzersizden bahsetmiştir. Oxford English Dictionary kelimeyi "kilise çanını çalmada kullanılan benzer bir cihaz fakat çanı yoktu ve bu yüzden gürültüsüz ya da sessizdir" olarak tanımlamıştır. Türkçedeyse Nişanyan Sözlük'e göre ilk defa 1984'te *Cumhuriyet* gazetesinde "Bildiğiniz halter ama küçük çapta. *Dambıl* da olabilir." şeklinde kullanılmıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Norman Gardiner, *Athletics in the Ancient World*, Dover, 2002, on Google books 9 Ekim 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
2. ↑  Bill Pearl, *Getting Stronger: Weight Training for Sports*, Shelter, 2005, on Google books 29 Ocak 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
3. ↑  Stephen G. Miller, *Ancient Greek Athletics*, Yale University Press, 2006, on Google books 22 Nisan 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
4. ↑  Todd, Ph.D. Jan (1 Nisan 1995). "From Milo to Milo: A History of Barbells, Dumbells, and Indian Clubs" (PDF). *LA84 Foundation*. Iron Game History: The Journal of Physical Culture. s. 6. 18 Kasım 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ocak 2016.
5. ↑  "Oxford dictionary definition and etymology". 7 Eylül 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2019.
6. ↑  "dambıl". *Nişanyan Sözlük*. 21 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2019.
Taputapuātea
**Tahiti mitolojisi**, Tahiti, Bora Bora, Raiatea, Huahine, Moorea ve diğer adalardan oluşan Society Adaları'nda eskiden yaşamış insanların efsanelerini, tarihi hikâyelerini ve sözlerini içerir. Genellikle daha genel bir mitoloji olan Polinezya mitolojisinin bir çeşidi olarak kabul edilir ve birkaç yüzyıl boyunca kendi benzersiz karakterini geliştirdiği düşünülür. Din, 19. yüzyılda resmen bastırıldı ve nihayetinde yerliler tarafından Hıristiyanlık lehine terk edildi.

Tahiti mitolojisindeki önemli figürler ve terimler
--------------------------------------------------

* Fati
* Ro'o-i-Te-Hiripoi
* Ta'aroa
* Taonoui
* Tumu-nui
* Maui (Tahiti mitolojisi)
* Roua
* Rata (Tahiti mitolojisi)
* Pahuanui
* Pua Tu Tahi
* Aremata-Popoa ve Aremata-Rorua

Ayrıca bakınız
--------------

* Polinezya mitolojisi

Kaynakça
--------

* *Dictionary of Polynesian Mythology*. New York: Greenwood Press. 1989.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: sh2016002295
* NLI: 987007400232105171

 |
**Loren Gray** (d. 19 Nisan 2002)*,* takma adıyla **Loren Gray Beech***,* Pensilvanyalı İnternet fenomeni ve şarkıcıdır. Adını ilk TikTok (eski ismi ile Musical.ly) ile duyurmuştur. Mart 2022 itibarıyla TikTok'ta 54.4 milyon, Instagram'da 22.4 milyon takipçisi; Youtube'da 3.78 milyon abonesi vardır. Virgin Records ve Capitol Records ile albüm kontratı imzalamıştır.

Kariyer
-------

Loren Gray 2015'te Musical.ly'e *(şu an bilinen adıyla TikTok)* katılmış, büyük sayıda takipçiye ulaştıktan sonra okulundaki öğrenciler tarafından zorbalığa uğramış ve okuldan ayrılıp evde eğitimine devam etmiştir. Bir süre sonra Los Angeles'a taşınmış, diğer sosyal medya mecralarında da aktiflik göstermiştir. Bugün TikTok'ta 38.7 milyondan fazla, Instagram'da 18 milyondan fazla takipçisi; Youtube'da 3.5 milyondan fazla abonesi bulunmakta. 2016 Teen Choice Awards ve 9. Annual Shorty Awards'da yılın Muser'i *(Musical.ly fenomenlerine verilen takma ad)* olarak aday gösterildi fakat ödül alamadı.

2017'de İngiliz pop şarkıcı HRVY'in "Personal" adlı klibinde oynadı ve bu klip 316 milyondan fazla izlenme aldı. 2018'in Mart ayında Virgin Records ile anlaştı ve Ağustos'ta "My Story" isimli ilk şarkısını yayınladı.

Gray, 2018 Teen Choice Awards'da yılın Muser'i olarak tekrar aday gösterildi. Kasım 2018'de "Kick You Out" isimli ikinci şarkısını yayınladı. Bu şarkı kendisi ve Kelnezir tarafından yazıldı. Billboard bu şarkıyı "gerçek inişler ve çıkışlar aşık olmaktan gelir." diye tanıttı.

3. şarkısı olan "Queen" Captain Cuts ile beraber yazdığı bir şarkıdır, Aralık 2018'de yayınlandı. Geçtiğimiz ay klibi de yayınladı ve Ocak 2020 itibarıyla 12 milyondan fazla izlenme aldı.

Ocak 2019'da Amerikalı DJ Lost Kings ile birlikte "Anti Everything" isimli şarkısını çıkarttı. 2019 iHeart Radio Music Awards'ta aday olarak gösterildi.

Nisan 2019'da iki şarkı daha çıkardı, "Options" ve "Lie Like That". Bu iki parçayı yazıp, üretebilmek için Captain Cuts, Nija, Avustralyalı sanatçı Ivy Adara ile birlikte çalıştı.

Mayıs 2019'da Amerikalı rapçi Saweetie ile birlikte "Can't Do It" isimli bir şarkı çıkardı.

Kaynakça
--------

1. ↑  TV, Destacados (23 Nisan 2021). "▷ Loren Gray: 20 cosas que nunca supiste sobre la estrella de TikTok". *Destacados TV Revista* (İspanyolca). 23 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2021.

Dış bağlantılar
---------------

* Loren Gray 23 Ağustos 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. TikTok sayfası
* Loren Gray 3 Ocak 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. YouTube sayfası
* Instagram'da Loren Gray

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* MusicBrainz: 9fc65818-319e-4af1-804c-62b4e200cc9f

 |
Johann Heinrich Füssli tarafından çizilen *The Shade of Tiresias Appearing to Odysseus during the Sacrifice* (c. 1780-85) tablosu
Edebiyat ve şiirde **gölge** (Greekçe σκιά, Latin *umbra*), Ölüler Diyarı'nda (*yeraltında*) yaşayan ölü bir kişinin ruhu ya da hayaletidir.

Ölülerin gölgede yaşadığı bir yeraltı, antik Yakın Doğu'daki inançlarda yaygındır. Ahit İbranicesinde, *tsalmaveth* (צַלמָוֶת: lit. "ölüm gölgesi", "ölümün gölgesi"; Şeol için alternatif terim) terimi ile ifade edilir. Samuel Birinci Kitabı'nda bulunan Endor Cadısı, Samuel'in hayaletini (*owb*) çağırır.

Sadece seçkin bireyler ölümden sonra gölgede ikamet etmekten hariç tutulurlar ve bunun yerine ilahi bir alana yükselirler.

Ayrıca bakınız
--------------

* Manes
* Ölüler Diyarı
* Hades
* Mısır Ölüler Kitabı

Kaynakça
--------

1. ↑  "Liddell & Scott entry". 9 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2019.
2. ↑  "Lewis & Short". 15 Haziran 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2019.
3. ↑  "Gesenius". 1 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2019.
4. ↑  (edit.) Boustan, Ra'anan S. Reed, Annette Yoshiko. Heavenly Realms and Earthly Realities in Late Antique Religions. Cambridge University Press, 2004.
5. ↑  "Gesenius". 8 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ocak 2019.
**Cihanara Begüm** (Farsça: **جهان‌آرا بیگم**; d. 23 Mart 1614, Ecmir - ö. 16 Eylül 1681, Delhi), Babür İmparatoru Şah Cihan'ın kızı, Evrengzib'in ablası.

Hayatı
------

Annesi Mümtaz Mahal'dir. İyi bir eğitim alarak Farsça, tecvid, kıraat, edebiyat öğrendi. Annesinin ölümünün ardından Cihanara Begüm'le babası yakından ilgilenmiştir. Çiştilik tarikatı şeyhi Muînüddin Çiştî'ye intisap etmiştir. Babasının tahttan indirilmesinden sonra kendisini babasının hizmetine adamıştır. Hiç evlenmemiştir, kardeşi Evrengzib'in tahsis ettiği gelir ile geçimini sağlamıştır. 1658 yılından sonra hayatını ibadet ederek ve eser yazarak geçirmiştir. 16 Eylül 1681'de öldü. Nizameddin Evliya'nın türbesine defnedildi.

Hayır eserleri
--------------

1648 yılında Agra'da Cami Mescid'i ve külliyeyi inşa ettirmiştir. Bütün gelirlerini hayır işlerine tahsis etmiştir.

Eserleri
--------

* *Münisü'l-ervah*
* *Sahibiyye*

Kaynakça
--------

1. ↑  Enver Konukçu, TDV İslâm Ansiklopedisi, cilt: 7, sayfa: 537

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 130139009
* ISNI: 0000 0000 5490 9587
* LCCN: n97940419
* NLI: 987007284114505171
* TDVİA: cihanara-begum
* VIAF: 57711033
* WorldCat: lccn-n97940419

 |
"Hayvanların Efendisi"ni gösteren Mısıra özgü altın kolye, Girit uygarlığı (British Museum)
**Hayvanların Efendisi**, antik sanatta yüz yüze gelen iki hayvan arasında duran ve hayvanları tutan bir insanı gösteren motiftir. Bu motif, Antik Yakın Doğu ve Mısır sanatında çok yaygındır. Figür normalde erkektir ancak bu kural her zaman geçerli değildir. Hayvanlar gerçekçi veya fevkalade olabilir. Şekil, boynuz gibi hayvan unsurlarını ya da bir hayvanın üst kısmı içerebilir. Hayvanların Efendisi, belirli ilahi niteliklerle gösterilmediği sürece genellikle bir kahraman olarak tanımlanır. "Ahameniş İmparatorluğu'nun resmi mührünün favori motifi" olarak kullanılmıştır ve bu durumda figürler, kralın kendisi olarak anlaşılmalıdır.

İnsan figürü, ayakta durmakta ya da bir dizi üzerine oturmaktadır. Ayakta duran figürler MÖ 4. binyıla aitken ikincisi için MÖ 3. binyıla aittir. Genellikle öne bakar görünmektedirler fakat Asur parçalarında figür, tipik olarak yandan gösterilmiştir. Hayvanlar bazen oldukça dingin, evcilleşmiş ya da hâlâ mücadele eden veya saldıran canlılar olarak tasvir edilir.Bazı parçalarda ise avcının ölü avı olarak tasvir edilmiştir.

Galeri
------

* Luristan bronzundan yapılmış bir Hayvanların Efendisi figürüLuristan bronzundan yapılmış bir Hayvanların Efendisi figürü
* Luristan bronzundan yapılmış bir Hayvanların Efendisi figürüLuristan bronzundan yapılmış bir Hayvanların Efendisi figürü
* Ahameniş İmparatorluğu silindir mührüAhameniş İmparatorluğu silindir mührü
* Gundestrup CernunnosGundestrup Cernunnos
* Luristan bronzundan yapılmış bir Hayvanların Efendisi figürüLuristan bronzundan yapılmış bir Hayvanların Efendisi figürü

Kaynakça
--------

1. ↑  Ross, Micah (ed), *From the Banks of the Euphrates: Studies in Honor of Alice Louise Slotsky*, pp. 174-177, 2008, Eisenbrauns, 1575061449, 9781575061443, Google books
2. ↑  Teissier, Beatrice, *Ancient Near Eastern Cylinder Seals from the Marcopolic Collection*, p. 46, 1984, University of California Press, 0520049276, 9780520049277, google books
3. ↑  "Horse Cheekpiece" by "OWM", in *Notable Acquisitions, 1980-1981*, pp. 7-8, 1981, Metropolitan Museum of Art, 0870992848, 9780870992841, google books
Bir kadeh kırmızı şarap
**Kırmızı şarap**, koyu renkli üzüm çeşitlerinden yapılan bir şarap türü. Kırmızı şarap kategorisindeki içeceklerin gerçek rengi, üretildiği üzüme göre, menekşeden tuğla kırmızısı ve kahverengiye kadar değişebilir. Koyu (siyah) üzümlerin suyu yeşilimsi-beyaz renktedir; kırmızı renk üzümün kabuğunda bulunan antosiyan pigmentlerinden gelir. Bu yüzden kırmızı şarap üretim sürecinin büyük bölümü, üzüm kabuğundan renk ve tat unsurlarının elde edilmesi üzerinedir.

Çeşitler
--------

Yüzölçümüne göre ilk 20 kırmızı üzüm çeşidi:

* Alicante Bouchet
* Barbera
* Bobal
* Cabernet Franc
* Cabernet Sauvignon
* Carignan
* Cinsaut
* Malbec
* Douce noir
* Gamay
* Grenache
* Isabella
* Merlot
* Montepulciano
* Mourvèdre
* Gül
* Pinot noir
* Sangiovese
* Syrah
* Tempranillo
* Zinfandel

Yüzölçümüne göre en iyi 21-50 kırmızı üzüm çeşidi:

* Aglianico
* Blaufränkisch
* Bodo
* Carmenère
* Castelao
* Concord
* Corvina Veronese
* Criolla Grande
* Croatina
* Dolcetto
* Dornfelder
* Marufo
* Mencia
* Kara Misket
* Nebbiolo
* Negroamaro
* Nero d'Avola
* Pamid
* Petit Verdot
* Pinot Meunier
* Pinotaj
* Prokupac
* Ruby Cabernet
* Saperavi
* Tannat
* Tinta Barroca
* Touriga Franca
* Touriga Nacional
* Trincadeira
* Zweigelt

Ayrıca bakınız
--------------

* Beyaz şarap
* Köpüklü şarap
* Şarapçılık

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4178557-5
* NKC: ph128099

 |
**Tibet ayısı**ya da  **Tibet mavi ayısı** (*Ursus arctos pruinosus*) boz ayının(ursus arctos) bir alt türüdür. Doğu Tibet Platosu'nda bulunur.

**Himalaya mavi ayısı**, **Himalaya kar ayısı**, **Tibet boz ayısı**, ya da **at ayısı** olarak da bilinir. Tibet içinde *Dom* *gyamuk* olarak geçtiği yerler mevcuttur.

Dünyadaki ayıların en nadir türden biri olan mavi ayı, doğada nadiren görülür. Batıda sadece mavi ayının küçük sayıda kürk ve kemik örnekleri vardır.Bu örnekler 1854'te bulunmuştur.

Taksonomik tarihi
-----------------

Gobi boz ayısı bazen alt-Tibet mavi ayısı olarak da bilinir.Bunun nedeni iki tür arasında morfolojik benzerlikler olmasıdır.Ancak Gobi boz ayısı,bazen Asya boz ayısına benzetilir.

Habitat ve menzil
-----------------

Tibet mavi ayısı bazen besin kaynağı azalan zamanlarda yüksek dağ zirveleri boyunca avlanırken veya bir eş ararken gözlemlenebiliyor olması mümkündür. Bununla birlikte, mavi ayıların alışkanlıkları ve menzili hakkında mevcut sınırlı bilgi, bu spekülasyonu onaylamayı zorlaştırmaktadır.

Koruma statüsü
--------------

Mavi ayının tam koruma durumu sınırlı bilgi nedeniyle bilinmiyor,ancak, Amerika Birleşik Devletleri mavi ayıyı tehlikedeki Hayvanlar listesinde tutuyor.

Kültürel Kaynakça
-----------------

Mavi ayı, yeti efsanesi ile ilgili görülebilecek olası bir ilham kaynağı olduğu düşünülmüştür. Sir Edmund Hillary önderliğinde, yeni kanıt aramak için 1960 seferi yapılmıştır ve yöredeki insanlar tarafından 'yeti kürkü' olarak tanımlanan iki kürk parçasıyla geri dönülmüştür. Daha sonra bunların bilimsel olarak mavi ayının kürkü olduğu görülmüştür..

Kaynakça
--------

1. ↑  Lydekker P.Z.S, (1897). "The Blue Bear of Tibet". *Journal of Asiatic Soc. Bengal*. Cilt XXII. s. 426.
2. ↑  Sowerby, Arthur de Carle (1920). "Notes on Heude's Bears in the Sikawei Museum, and on the Bears of Palaearctic Eastern Asia". *Journal of Mammalogy*. American Society of Mammalogists. s. 225.
3. ↑  ""Cenevre: 15 000 Frank pour une peau de yéti"". 24 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Kasım 2016.
4. ↑  "Détail du lot n° 872"". 26 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Kasım 2016.

Dış bağlantılar
---------------

* Wikimedia Commons'ta **Ursus arctos pruinosus** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
Florida Devlet Yolu 46 altında bulunan bir altgeçit.
**Vahşi yaşam geçidi** (İngilizce: *Wildlife crossings*), vahşi doğada yaşayan hayvanların insan yapımı engelleri güvenli bir şekilde geçmesine izin veren yapılardır. Yaban hayatı geçitleri şunları içerebilir: Altgeçit tüneller, viyadükler ve üst geçitler (çoğunlukla büyük veya sürü tipi hayvanlar için); Amfibi tüneller; Balık merdivenleri; Canopy bridge (özellikle maymun ve sincaplar için), tüneller ve menfezler (su samuru, kirpi ve porsuk gibi küçük memeliler için); Yeşil çatılar (kelebekler ve kuşlar için).

Yaban hayatı geçitleri, habitat parçalanmasıyla mücadele etme ve habitatları koruma amaçlı bir uygulama olup, habitatlar arasındaki bağlantıları sağlar. Ayrıca araçlar ve hayvanlar arasındaki çarpışmalardan kaçınmaya yardımcı olurlar; bu da vahşi hayatı öldürmek veya yaralamak insanların yaralanmasına ve maddi hasarlara neden olabilmektedir.

Benzer yapılar, sığır sürünürleri gibi evcilleştirilen hayvanlar için de kullanılabilmektedir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "About Green Roofs: Advantages". Scandinavian Green Roof Association. 6 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Temmuz 2012.

Dış bağlantılar
---------------

* Eco-Logical: An Ecosystem Approach to Developing Infrastructure Projects 31 Ocak 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. - Federal Highway Administration (FHWA)

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4425370-9
* NKC: ph907889

 |
**Klor tetroksit**, ClO4 kimyasal formüllü bir klor oksit.

Tarihi
------

### Gomberg'in 1923'te yaptığı üretim

1923'te, ünlü radikal kimyageri Moses Gomberg bir klor tetroksit üretim metodu öne sürdü. Moses, iyot ile gümüş perkloratın, susuz dietil eter içindeki tepkimesinin klor tetroksiti vereceğini iddia etti.

I2 + 2 AgClO4 → 2 AgI + (ClO4)2
Ancak daha sonraki araştırmalar, bahsi geçen tepkime ürününün iyot perklorat olduğunu iddia etti. Şimdiye kadar iyot perklorat oluşumuna dair bir kanıt bulunmamaktadır.

### Eachus'un 1968 üretimi

1968'de, Eachus potasyum kloratı 77 Kelvinde gama ışınlarına maruz bırakarak klor tetroksiti üretti.

Kaynakça
--------

1. ↑  Gomberg, M. (1 Şubat 1923). "The Reaction Between Silver Perchlorate and Iodine. Chlorine Tetra-Oxide". *Journal of the American Chemical Society*. **45** (2). ss. 398-421. doi:10.1021/ja01655a017.
2. ↑  Alcock, N. W.; Waddington, T. C. (1 Ocak 1962). "478. The reaction between iodine and silver perchlorate". *Journal of the Chemical Society (Resumed)*. s. 2510. doi:10.1039/JR9620002510.

| * g
* t
* d
Klor bileşikleri |
| --- |
| Klorür ve asitler | 
* ClNO3
* HCl
* HClO
* HClO2
* HClO3
* HClO4
* SiCl4

 |
| Klor florürler | 
* ClF
* ClF3
* ClF5

 |
| Klor oksitler | 
* ClO
* ClO2
* Cl2O
* Cl2O2
* Cl2O3
* Cl2O4
* Cl2O5
* Cl2O6
* Cl2O7
* ClO4

 |
| Klor oksiflorürler | 
* ClOF3
* ClO2F
* ClO3F

 |
***Ayetullah Sümer*** (d. 1905 İzmir - ö. 10 Mart 1979 İstanbul), Türk ressam ve sanat eğitmeni. Cumhuriyet döneminin ilk ressamlarından biri olarak bilinir.

Hayatı
------

1905 yılında İzmir'de doğan Ayetullah Sümer, ilk ve orta öğrenimini bu şehirde gerçekleştirdikten sonra 1925 yılında Fransa’ya giderek Marsilya Ticaret Okulu'nda eğitimine devam etmiştir. Marsilya’da eğitimine devam ederken resim ile ilgilenmeye başlayan Sümer, 1927’de İzmir’e dönene kadar Marsilya Güzel Sanatlar Yüksek Okulu'nda Théophile Bérengier’in resim atölyesine devam etmiştir. 1928 yılında İzmir Türk Ocağında ilk kişisel sergisini açan Sümer, burada tamamen sanatla ilgilenmeye karar verir. Aynı yıl devlet bursu alarak Paris'e gider.

Paris'te bulunduğu süre içerisinde Baudin'in atölyesinde fresk üzerine çalışmalar yapmıştır. 1929 yılında Türkiye’de Müstakil Ressamlar ve Heykeltıraşlar Birliği'nin kurulmasına öncülük eden Sümer, 1933’te Türkiye’ye dönene kadar geçen süreçte Paris’te dört sergi açmıştır.

Türkiye’ye döndükten sonra İstanbul’a yerleşen sanatçı, 1938’de İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi’nde fresk atölyesi kurarak 1971'de emekli olana kadar burada eğitim vermeye devam etmiştir. Sümer, aynı zamanda, 1939 yılında Cumhuriyet Halk Partisi tarafından düzenlenen Yurt Gezileri'ne seçilen ressamlardan biri olmuş, gezi kapsamında Afyon'a giderek, burada eskizler ve tablolar üretmiştir.

1979 yılında İstanbul'da hayatını kaybeden Sümer, 1983'te "Akademinin Kuruluşunun 100. Yılı" kutlamaları kapsamında "Osman Hamdi Onur Ödülü'ne değer bulunmuştur.

Ayetullah Sümer'in, başta Devlet Resim ve Heykel Müzesi'nde olmak üzere, resmi ve özel koleksiyonlarda pek çok eseri bulunmaktadır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Görsel Sanatçılar Ansiklopedisi". *turkishpaintings.com*. Turkish Paintings. 3 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2016.
2. 1 2 3 4  "İstanbul Ticaret Odası Resim Koleksiyonu" (PDF). *ito.org.tr*. İstanbul Ticaret Odası. 2001. ss. 30-31. 3 Aralık 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Aralık 2016.
3. ↑  "Cumhuriyet dönemi ressamları İKÜ'de günümüze ışık tutuyor". *Milliyet Gazetesi*. milliyet.com.tr. İHA. 2 Ekim 2015. 3 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2016.
4. 1 2  "Plastik Sanatlar Alanındaki Sanatçılar". *kultur.gov.tr*. Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı. 3 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2016.
5. ↑  "NÜZHET AYETULLAH SÜMER / 1905 İzmir - 1979 İstanbul". *sanalmuze.tcmb.gov.tr*. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası. 1 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2016.
6. ↑  .. (12 Şubat 2023). "Türk Ressamlar Anadolu'da (1938-1943)". *onikibuçuk*. 1 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Nisan 2023.
7. ↑  "Cumhuriyet dönemi ve Osmanlı bir arada". *Akşam Gazetesi*. aksam.com.tr. 18 Nisan 2012. 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Aralık 2016.
Porsche Cayenne motoru
**Otomobil motoru**, bir tür enerjiyi, otomobili hareket ettirmek için gerekli mekanik enerjiye dönüştüren bir motordur.

En yaygın otomobil motoru türü pistonlu içten yanmalı motordur. Bu motor karbüratörlü veya enjeksiyonlu olabilir. Benzin, dizel yakıtı, sıvılaştırılmış petrol gazı veya sıkıştırılmış doğalgaz gibi çeşitli yakıtlarla çalıştırılabilmektedir.

İçten yanmalı motorlara ek olarak, otomobiller Stirling motoru veya Wankel motorla donatılabilir. Ayrıca önceden döndürülmüş volanın enerjisini ve yüksek basınçlı gazın enerjisini kullanan motorlar ile buhar motoru ve elektrik motorlarını kullanan motorlar da bulunmaktadır.

Hibrit otomobillerde ise iki farklı motor türü birlikte kullanılmaktadır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Propulsion systems The great powertrain race Carmakers are hedging their bets on powering cars". *The Economist*. print. 20 Nisan 2013. 24 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mart 2024.
**Yaman Dede**, **Yamandi Molla** veya **Molla Bey** (1887, Talas - 3 Mayıs 1962, İstanbul), Mevlevî şair. Müslüman olduktan sonra **Mehmet Abdülkadir Keçeoğlu** adını almıştır.

Hayatı
------

Yaman Dede'nin Karacahmet Mezarlığı'ndaki mezarı
Gerçek adı Diamandi olan Yaman Dede Kayseri'nin Talas ilçesinde 1887 yılında doğdu. Babası Yuvan Efendi, annesi Afurani Hanım'dır. Küçük yaşta ailesiyle beraber Kastamonu'ya geldikten sonra Rum Ortodoks Mektebi'nde öğrenim hayatına başladı. Ardından Kastamonu İdâdisi'nde eğitimine devam etti. Gayrimüslim öğrencilerin din derslerine katılma zorunluluğu olmamasına rağmen din derslerine katıldı. Nasrullah Medresesi'ne iki yıl devam ederek Arapça ve Farsçasını ileri bir seviyeye taşıdı. Arapçasının iyi olmasından dolayı Diamandi Molla olarak anılmaya başlandı. 1909'da girdiği İstanbul Dârülfünunu Hukuk Mektebi'ni 1913'te bitirdi. Mezun olduktan sonra 1932 yılına kadar Beyoğlu'ndaki Hukuk Mahkemesi'nde zabıt kâtipliği görevini sürdürdü. Ardından avukatlık yapmaya başladı.

Galata Mevlevihanesi'nde Mesnevî derslerine katıldı. Derslerine katıldığı Ahmed Remzi Dede tarafından kendisine "Yaman Dede" adı verildi. Mason locasına girerek on üçüncü dereceye kadar yükselmiş ancak bir süre locadan İslam'a duyduğu yakınlık dolayısıyla atılmıştır. Gençliğinden itibaren kırk yıl boyunca gizlice İslam'ı benimseyip ibadetlerini sürdürdü. 13 yaşında iken Farsça dersinde hocasının tahtaya yazdığı Mesnevî'nin ilk beyitlerinin yüreğini yakıp tutuşturduğunu söylemiştir. Mektuplarında bazen iftar etmeden bazen sahura kalkmadan oruç tuttuğunu, ailesiyle kiliseye gidince dua etmeden çıktığını söylemektedir. 1942 yılında Şeyh Ahmed Hilmi Efendi'nin teşvik etmesiyle Müslüman olduğunu ilan etti. Müslüman olduktan sonra kızı ve eşinden ayrılmak zorunda kalmıştır. Daha sonra Hatice Hanım ile evlenmiştir. Avukatlığın ardından çeşitli yabancı ve Türk okullarında Arapça, Türkçe, Farsça ve edebiyat derslerine girmiştir. 3 Mayıs 1962'de vefat etti.

Bibliyografya
-------------

* Mustafa Özdamar, *Yaman Dede*, Kırk kandil

Kaynakça
--------

1. ↑  Haşim Şahin, TDV İslâm Ansiklopedisi, cilt: 43, sayfa: 312
2. ↑  "Diyamandi'yi Yaman Dede yapan aşkı anlattı". dunyabizim.com. 12 Mart 2014. 12 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Temmuz 2017.
**Tesem** (Eski Mısırca: ṯzm,  ), "av köpeği" için Eski Mısır'da kullanılmış bir terimdir. Literatürde Tesem, Antik Mısır'ın erken dönemlerinden itibaren kıvrık kuyruklu, dik kulaklı, uzun bacaklı köpekleri belirtmiş, ancak aynı zamanda sarkık kulaklı Saluki cinsi köpekler için de kullanılmıştır. Eski Mısır'daki birçok köpek türünden biri olan Tesem, özellikle görünüş olarak bir tazıyı andırmaktadır.

Tasvir
------

Eski Mısırlılar Tesem ismini, tazılara benzeyen erken dönem kıvırcık kuyruklu köpeklere vermişlerdir. Bu köpekler anıtlarda, ve duvar resimlerinde hafig yapıları ve dik kulaklarıyla gösterilmişlerdir. Resimler köpekleri gri-sarı tüylü, uzun bacaklı ve çıkık alınlı tasvir etmiştir. Boyutları zamanın Parya köpeklerinden daha büyüktür. İskeletlerinin yapısı, modern terrierlere, modern tazılardan daha yakındı.

Ayrıca bakınız
--------------

* Abuwtiyuw

Kaynakça
--------

1. ↑  Brixhe, Jean. 1996 *Lévriers, chasse chiens, travail ve compagnie dans l'Egypte ancienne*. Liege Üniversitesi
2. 1 2  Naville, Edouard (1914). *The Cemeteries of Abydos. Part 1. 1909-1910*. Londra: Egypt Exploration Fund. s. 40.
3. ↑  *The Origins and Development of African Livestock: Archaeology, Genetics, Linguistics and Ethnography* (Blench, Roger; MacDonald, Kevin bas.). Routledge. 1999. s. 317. ISBN 978-1-84142-018-9. 4 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2019.
4. ↑  Lydekker, R (1916). *Wild Life of the World*. **III**. Londra: Frederick Warne and Co. s. 19.

* Goldwasser, Orly (2002). Prophets, Lovers and Giraffes. Harrassowitz Verlag. ISBN 978-3-447-04590-2.
**Edessalı Rabbula** (d. yaklaşık 350 Chalkis; ö. 435/36 Edessa) 412 ve 435/436 yılları arasında o dönemde Pers İmparatorluğu ve Doğu Roma İmparatorluğu arasında bir sınır bölgesi görevi üstlenen Edessa şehrinin piskoposluğunu üstlenmiş bir din adamıdır. Süryani Ortodoks Kilisesi'nce Süryani kilise babalarından kabul edilir. Onun ölümü üzerine piskoposluk makamı Edessalı İbas tarafından doldurulmuştur.

Önemi
-----

Süryani büyükleri arasında Ortodoksluğun en hararetli savunucularından birisi olan Piskopos Rabbula, Diatessaron yerine Peşitta’nın Süryani ve Asur Hristiyanlığında kabul edilmesinde büyük bir rol oynamıştır. Ayrıca Rabulla kilisenin yeniden örgütlenmesine de vesile olmuştur. Nasturi düzensizliklerine ve yeniliklerine muhalefetini ömür boyu sürdürmüştür. Kendi adıyla anılan yasalar, başta evlenme olmak üzere toplum düzenini kontrol altına almayı amaçlayan ayrıntılı ve zengin bir kurallar dizisi oluşturur. Bunlar beşinci yüzyılın başlarında Mezopotamya kilisesinin ve toplumunun gerçek bir portresini çizmektedir. "*Ülkede Yaşayan Papazlara ve İnananlara Emirler ve Uyarılar*" adı ile çıkardığı yasalar, onun Süryanice konuşan bir kilise önderi olduğu halde, Batı Ortodoksluğunun öğretilerini ve Grek dinsel felsefesini dile getirdiği gerçeğini ortaya koymaktadır. Kısa süre sonra ortaya çıkacak Doğu - Batı Süryani ayrımının tohumları onun zamanında ekilmiş, fakat kesin kopuş onun Ortodoks olmayan ardılı İbas döneminde gerçekleşmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Aziz Atiya, Doğu Hristiyanlığı Tarihi, (İstanbul 2005) sayfa 276.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 102404968
* ISNI: 0000 0000 7821 9361
* LCCN: no00029838
* NLA: 61543635
* NLI: 987007312742805171
* NTA: 073880906
* RERO: 02-A027072131
* SELIBR: 85684
* SUDOC: 126036306
* Trove: 1711775
* VIAF: 89745298
* WorldCat: lccn-no00029838

 |
**Africanis**, Güney Afrika'da bulunan bir köpek cinsidir. Antik kökenli olduğu iddia edilen köpeğin Nil Vadisi ve Levant bölgelerinde de yaşamış, Antik Afrika kökenli parya köpeklerinden türediğine inanılmaktadır. Africanis ayrıca Güney Afrika'daki bütün yerli köpekler için bir şemsiye terimdir.

Güney Afrika'daki *Africanis Society* adlı kuruluş Afrika’nın tüm köpek ırklarını içine alan "Africanis" terimini kavramsallaştırırken, çeşitli Afrikalı etnik grupların yetiştirdiği yerli isimlerle bahsedilen farklı Africanis türleri de bulunmaktadır. Bu türler, *Africanis Society* tarafından belirtildiği gibi "cins" değillerdir ve belirli spesifik koşullar için geliştirilmiş ve bir tipte diğerinden farklılıklar gösteren olağandışı türlerdir.

Görünüm
-------

Africanis, kısa tüylü, orta boy, güçlü yapılı ve uzun bir köpektir. Köpekler herhangi bir renkte olabilirler. Bu köpeklerin uzun telimsi tüylere sahip bir çeşidi de vardır, ancak nispeten nadirdir. Yerden yükseklikleri genellikle 50 ila 60 cm arasında değişir.

Ayrıca bakınız
--------------

* Afrika yaban köpeği
* Basenji
* Dingo

Kaynakça
--------

1. ↑  KUSA. *Breed Standard: Africanis* 12 Mayıs 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. KUSA. Accessed May 10th 2014.

Dış bağlantılar
---------------

* Güney Afrika Africanis Derneği 18 Aralık 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* *Afrika için Afrika* kökenli, Catherine Corrett, 31 Ekim 2014, *africageographic.com* 17 Eylül 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.  17 Eylül 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Rusya, Krasnodar bölgesi Lenin Çiftliği yakınındaki mezarlıktan çıkan bir Meot iskeleti; MÖ 4. ila 2. yüzyıl
**Meotlar** (Çerkesçe: Мыут1э, *Mıwt'e;* Antik Yunanca: Μαιῶται, *Maiōtai*; Latince: Mæotæ) antik çağda "Meot Gölü "olarak bilinen Azak Denizi civarında yaşayan pek çok devlet kurmuş ve günümüz Çerkeslerinin oluşumunda yer almış antik halk. Cambridge Antik Tarihi, Meotları ya Kimmerlerin soyundan gelen bir halk ya da Kafkas yerlileri olarak sınıflandırır.Fakat araştırmacılar arasında birinci görüş daha çok kabul görmektedir.

Meotlar, el sanatlarında ilerlemiş, demircilik ve terzilikte ilerlemiş bir halk olarak biliniyorlardı. Herkes en başarılı olduğu mesleği ya da yaptığı işi belli eden bir soy adı taşırdı.

Meotlar dünya-doğa güzelliklerine ve doğa olaylarına büyük bir önem veriyorlardı. Güneşi, yağmur ve yıldırımı yöneten tanrıların var olduğuna inanır ve onlara büyük bir saygı duyarlardı. Sık sık dini ayin ve törenler düzenliyorlardı. Bu tür ayin ve vaftiz-arınma işlerini de ailenin en yaşlıları yönetirlerdi. Ölen akraba ve yakınlar için dini törenler düzenlenirdi. Toprak kazılır, ölü kıvrılmış-bükülmüş biçimde toprağa gömülürdü. Ancak toprak atmadan önce, değişik eşyalar, kap kacak, silah ve giysiler de ölünün yanına, mezara konulurdu. Ölünün bu yanına konanları gittiği dünyada kullanacağına inanırlardı. Birkaç hafta ya da bir ay sonra, ölünün gömülü olduğu yerde toplanılır, el ele verilerek bir halka oluşturulur, ağıtlar söylenerek ve ağlanarak mezarın etrafında dönülürdü.

Meotlar güneşi, ateşi, aydınlığı ve sıcaklığı yöneten tek bir tanrının bulunduğuna inanırlardı. Ateşi andırdığı için cesetler boya dökülerek kırmızıya boyanırdı.

Meotlar Kafkasya dağlarında ve düzlüklerde barınıyorlardı. Dağlarda yaşayanların at sürüleri vardı ve toprağı işliyorlardı. Ovalarda barınan Meotlar ise hayvan besliyorlardı. Önemli bir ekonomik uğraş da balıkçılık idi.

Dipnotlar
---------

1. ↑  **Mæotians**, **Maeotae**, **Maeotici**, ve **Mæotici** olarak da geçer.
2. ↑  James, Edward Boucher. "Maeotae" and "Maeotis Palus" in the *Dictionary of Greek and Roman Geography*, 1st ed. Vol. II. Walton & Maberly (London), 1857. Accessed 26 Aug 2014.
3. ↑  "ÇERKESLERİN ATALARI: MEOTLAR VE ZİHLER". CC - Literature and History Department. 20 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
Kokulu ardıç doğal yaşam alanları
**Kokulu ardıç** (*Juniperus foetidissima*), servigiller (Cupressaceae) familyasından olan bir ardıç türüdür.

Coğrafi dağılım bilgileri
-------------------------

Güneydoğu Avrupa'dan kaydedildi: Arnavutluk, Yunanistan, Makedonya; Doğu Avrupa: Ukrayna: Kırım; Kafkasya: Ermenistan, Azerbaycan, Gürcistan, Krasnodar, Stavropol; Batı Asya: Kıbrıs, Kuzeybatı İran, Lübnan, Türkiye; ve Orta Asya: Türkmenistan.

Habitat ve Ekoloji bilgileri
----------------------------

Akdeniz çalılıklarında, *Juniperus*-*Quercus* çalılıklarında, açık çam ormanlarında ve diğer iğne yapraklı ormanlarda, *Pinus brutia*, *Pinus nigra*, *Juniperus excelsa*, *Juniperus drupacea*, *Juniperus oxycedrus*, *Cedrus libani*, *Abies cephalonica*, *Abies cilicica*, *Abies nordmanniana*, *Quercus ilex*, *Pistacia lentiscus*, vb. Genellikle kireçtaşı kayalıklarda veya kayalık yamaçlarda veya serpantin veya diğer baz bakımından zengin kayalarda, sığ topraklarda yetişir. Rakım aralığı 700 m ila 2.000 m arasındadır. İklim, kışların daha kuru ve daha soğuk olduğu daha karasal iç bölgelere geçişler ile Akdeniz'dir.

Tehdit bilgileri
----------------

Bu yaygın tür yok olma tehdidi altında değildir, ancak aşırı otlatma ve yangın sıklığındaki artış yerel olarak sorunlu olabilir.

Kullanım ve Ticaret bilgileri
-----------------------------

Geçmişte mobilya gibi dayanıklı malzemelerin yapımında büyük ağaçlar kullanılmıştır, ancak ticari kullanımı artık sınırlıdır. Bazı bölgelerde hala bu türden yakacak odun elde edilebilir. Yetiştirmede nadirdir.

Koruma işlemleri bilgileri
--------------------------

Bu tür birkaç korunan alanda mevcuttur. Bazı son derece büyük ve yaşlı ağaçlar, örn. Türkiye'nin güneyinde Mersin, Kadıncık Deresi, tek tek ağaçlar olarak korunmaktadır.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4 5  Farjon, A. 2013. *Juniperus foetidissima*. The IUCN Red List of Threatened Species 2013: e.T42234A2965043. .

|  |  |
| --- | --- |
| Takson belirleyicileri | 
* Vikiveri: Q1669527
* Conifers.org: Juniperus\_foetidissima
* EoL: 1034928
* EPPO: IUPFD
* EUNIS: 150753
* GBIF: 2684648
* GRIN: 20834
* iNaturalist: 82696
* IPNI: 262220-1
* ITIS: 822544
* IUCN: 42234
* NCBI: 1719643
* Plant List: kew-2332560
* PLANTS: JUFO2
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:262220-1
* Tropicos: 9400099
* WCSP: 377412
* WFO: wfo-0000355516

 |
Villa Luz Mağarasından bir görünüm
**Villa Luz Mağarası** (İspanyolca: ***Cueva de Villa Luz***); Meksika'nın Tabasco eyaletindeki Tapijulapa şehri yakınında bulunan, 2 km uzunluğunda, karstik bir kireç taşı mağarasıdır.

İspanyolca adının anlamı "Işıklı Ev Mağarası" olan bu mağara, ayrıca;

* ***Cueva del Azufre*** (Kükürt Mağarası)
* ***Cueva de la(s) Sardina(s)*** (Sardalya Mağarası)

adlarıyla da anılır.

Mağaradaki su kaynakları, ortamdaki tipik ve yoğun çürük yumurta kokusuna neden olan kuvvetli zehirleyici hidrojen sülfür gazınca zengindir.
Suda çözünen hidrojen sülfür, suya sütsü görünümünü veren kolloidal sülfüre ve kireç taşı yataklarını aşındırarak labirent biçimli mağaranın oluşumuna neden olan sülfürik aside oksidize olur.

Ayrıca hidrojen sülfür, onu kullanarak çoğalan bol miktardaki kemoototrof bakteri aracılığı ile mağaradaki zengin ekosistemin temelini oluşturur.

Kaynakça
--------

* *Lechuguilla Mağarası*. "Ünlü Mağaralar" bilgi kartları. Bilim Çocuk (Kasım 2012). TÜBİTAK (eba.gov.tr'deki e-dergi sürümü, sayfa 72)
* *Cueva de Villa Luz*26 Ekim 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. showcaves.com (Erişim tarihi: 23 Aralık 2016)
*
**The Black Dahlia Murder**,2001'de Waterford, Michigan'da kurulmuş olan Amerikan melodik death metal grubudur.Grup İsmini Kara Dalya Olarak Bilinen Elizabeth Short'un 1947'de çözülememiş cinayetinden almıştır. Grup mevcut üyeleri baş vokalist Trevor Strnad, ritim gitaristi Brian Eschbach, basçı Max Lavelle, davulcu Alan Cassidy ve baş gitarist Brandon Ellis'ten oluşuyor. Bugüne kadar yayınladıkları sekiz stüdyo albümünden son yedisi, ABD Billboard 200 listesinde yer aldı ve 2011'de 31 numaraya yükselen beşinci albümleri Ritual'ı en popüler çağdaş Amerikan extreme metal gruplarından biri olarak tanımlandı.Grubun Dokuzuncu ve son albümü Verminous 17 Nisan 2020'de yayımlandı.

The Black Dahlia Murder, 2000 yılının sonlarında kuruldu. Grup What a Horrible Night to Have a Curse adlı demosunu ve dört parçalık bir EP olan A Cold-Blooded Epitaph'ı yayımladı. Grup bu şarkıları Lovelost Records aracılığı ile çıkardı. Milwaukee Metal Fest gibi konserlerde göründükten sonra The Black Dahlia Murder, 2003 yılında Metal Blade Records ile anlaştı. Basçı Ryan "Bart" Williams, Black Dahlia Murder ile turneye çıkmak için Detroit'in eski grubu Today I Wait'ten ayrıldı. Throwdown'la ve Liar'la Avrupa buluşmalarında grupla birlikte turnede katıldıktan sonra, eski basçı David Lock'un yerine tam zamanlı olarak gruba katıldı. Grubun ikinci albümü Miasma 12 Temmuz 2005'te yayımlandı ve Billboard 200 listesinde 118 numaraya kadar yükseldi. Grup, Ozzfest 2005'te büyük bir konser verdi.

Grubun Vokalisti Trevor Strnad, 11 Mayıs 2022'de 41 yaşında hayatını kaybetti.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Trevor Strnad Of The Black Dahlia Murder Has Passed Away". 11 Mayıs 2022. 11 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb15046089q (data)
* GND: 10334251-5
* ISNI: 0000 0001 0946 4248
* LCCN: no2005079576
* MusicBrainz: 21f3573f-10cf-44b3-aeaa-26cccd8448b5
* SUDOC: 178855030
* VIAF: 157483221
* WorldCat: lccn-no2005079576

 |
**Egemen Bostancı** (d. 1938, Eceabat, Çanakkale - ö. 6 Mart 1986, Ankara), Türk gazeteci, yapımcı ve organizatör.

Kariyeri
--------

1957 yılında *Cumhuriyet* gazetesinde başladığı gazetecilik yaşamını çeşitli gazetelerde sürdürdü. 1970'li yıllarda organizatörlüğe adım attı.

1979 yılında Uluslararası Sanat Gösterileri A.Ş. isimli şirketi kurdu. 1980'li yıllarda eski Şan Sineması'nı yenileyerek Şan Müzikholü'ne dönüştürdü ve yönetmenliğini Haldun Dormen'in yaptığı *Hisseli Harikalar Kumpanyası'*nı hayata geçirdi. Bu projede Erol Evgin, Nevra Serezli, Mehmet Ali Erbil, Adile Naşit, Ayşen Gruda, Ayten Alpman, İlyas Salman, Belkıs Dilligil gibi isimlerle çalışan Bostancı, projenin prodüksiyon koordinatörlüğünü de Mustafa Oğuz'a verdi. Hisseli Harikalar Kumpanyası öncesinde *Yedi Kocalı Hürmüz*, sonrasında ise *Şen Sazın Bülbülleri* gibi önemli müzikallerin de yapımcısı oldu.

Çeşitli müzik mekanlarının işletmeciliğini de yapan Bostancı, işletmeci Günay Tuncel ile birlikte Levent'te New York'taki aslından esinlenerek Stüdyo 54 adlı bir diskotek açtı. Daha sonra, yine Günay Tuncel ortaklığı ile, Günay Restaurant adını alacak olan Günay Pub'ı açtı.

Kısa yaşamı henüz 48 yaşındayken 6 Mart 1986 günü Ankara'da kalp yetmezliği sebebiyle son buldu.

Yapımları
---------

Şan Müzikholü'nde Egemen Bostancı'nın yapımcılığında aşağıdaki gösteriler gerçekleşti:

* Yedi Kocalı Hürmüz
* Merhaba Müzik
* Hisseli Harikalar Kumpanyası
* Çöpçatanın Fendi (Selam Meloş)
* Sait Hop Sait
* Müzikal Kahkaha
* 'Ve 10 yıl Geçti'
* Sezen Aksu Aile Gazinosu
* Hababam Sınıfı Müzikali
* Neşe-i Muhabbet
* Şen Sazın Bülbülleri
* Sade Vatandaş Şvayk Hitler'e Karşı
* Carmen
* Bizim Şarkılarımız (Nükhet Duru- Timur Selçuk)
* Artiz Mektebi
* Bin yıl Önce Bin Yıl Sonra

Kaynakça
--------

1. ↑  Kocatepe, Ali (8 Aralık 2013). "Şen sazın bülbülleri". Yeni Asır Gazetesi. 30 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2020.
2. ↑  Oğuz, Mustafa (2019). *Yorma Birader*. İstanbul: Doğan Kitap. ss. 62-63. ISBN 9786050963717.
3. ↑  Şen, Kaan Burak (11 Kasım 2015). "Şan Tiyatrosu kadrosu 28 yıl sonra yeniden bir arada". *Anadolu Ajansı*. 10 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2020.
4. 1 2  Bengi, Derya (2019). *80'li Yıllarda Türkiye: Sazlı Cazlı Sözlük "Yaprak döker bir yanımız"* (1. baskı bas.). İstanbul. s. 126. ISBN 978-975-084638-0.
5. ↑  Kaçan, Okday (4 Nisan 2018). "Günay Tuncel "Gazinocular Kralı denilmesine hep kızdım"". *MagazinSortie*. 5 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2020.
6. ↑  Akçura, Gökhan (7 Temmuz 2007). "Şan'ı Antony şenlendiriyor". *Radikal Gazetesi*. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2020.