recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Şarlatanlık**, tıp hekimliği, diş hekimliği, veteriner hekimlik veya eczacılık üzerine herhangi bir eğitim ve lisansı olmadığı hâlde bu meslekleri icra eden sahtekârlar için kullanılan bir hukuk terimidir. Bilir geçinen, kendi bilgi ve niteliklerini veya mallarını överek karşısındakini kandıran, dolandıran kimseler için kullanılan bir sıfattır.

Şarlatanlık tarihi tıp tarihi kadar eskidir. Önceki çağlarda, insanlar, şahsi tecrübelerle ve bir bilenin yanında çıraklık yaparak tababet mesleğini öğreniyorlardı. Şarlatanlar, günümüzde bu geleneğin kalıntılarıdır. Bir cerrahın, veteriner hekim, diş hekimi, eczacı veya doktorun yanında çalışarak yapılan tababet uygulamaları pratiği hakkında az çok fikir edinerek kendileri de bu işi yapmaya başlarlar. Ancak, günümüzde hem tıp bilgisinin fazlasıyla artmış olması hem de kullanılan tedavi ve ilaçların iyi etkileri yanında yan etkilerinin de inceleniyor olması bu kişilerin yaptıkları tedavilerin birçok zarara neden olmasına sebep olmaktadır. Bu kişilerin hastalardan ücret alıp almamaları şarlatanlık suçunun muhteviyatını değiştirmez.

Tababette yarar-zarar mukayesesi vardır. Bir ilacın yararı zararından fazla olacaksa hastaya uygulanır. Her ilaç her kişide aynı tesiri de göstermez. Bazı ilaçlar, hâlihazırda bazı hastalıklara sahip bireylerde ciddi yan etkilere sebep olabilir. Dahası, bu tedavileri insanlara uygulayacak kişinin gerek vicdan gerekse hukuk önünde sorumluluğu bulunmalıdır. Ancak şarlatanlar bu sorumluluklardan ve yeterli bilgiden mahrumdurlar. İnsanlara ilaç olarak verdikleri karışımların farmakolojik özelliklerini, yan etkilerini, insan anatomisi, histolojisi ve fizyolojisini bilmezler.

Şarlatanlar bazı durumlarda "alternatif tıp" maskesinin ardına saklanırlar. Alternatif tıp, çoğu bilim çevresince tanınan ve tıbba yardımcı olarak kullanılan bir branştır. Alternatif tıp şarlatanlık değil, asıl tedaviye destek amaçlı kullanılan yöntemlerdir.

Ülkelere göre şarlatanlık
-------------------------

### Türkiye

Şarlatanlık Türkiye'de bir suçtur. Türkiye kanunlarına göre, lisansı veya diploması olmadan bir insan üzerinde tedaviler yapmak veya ona ilaçlar vermek suçtur. Yine, bu kişiler bir diploma sahibi olsalar dahi Sağlık Bakanlığı ve üniversiteler tarafından onaylanmamış, gerekli bilimsel ön deneyleri yapılmamış ilaç, madde, karışım veya tedavileri insanlar üzerinde uygulayamazlar. Bu konuda 14.4.1928 tarihli 1219 numaralı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun'un birinci maddesi şöyle der:

*"MADDE 1-Türkiye Cumhuriyetinde hekimlik yapmak ve ne biçimde olursa olsun hasta tedavi edebilmek için Türkiye Tıp Fakültesinden diploma almak gereklidir."*
Aynı Kanun'un 25. maddesi şarlatanlık suçu işleyenler için uygulanacak cezai müeyyideleri belirler:

*"MADDE 25- (Değişik: 5728 s. K. - 8.2.2008-26781) Diploması olmadığı hâlde, menfaat temin etmek amacına yönelik olmasa bile, hasta tedavi eden veya tabip unvanını takınan şahıs iki yıldan beş yıla kadar hapis ve bin güne kadar adlî para cezası ile cezalandırılır."*
Big Buck Bunny'den bir orman sahnesinde gölgelerin arasındaki ışık ışınlarını göstermektedir**Hacimsel Işıklandırma** veya **Volumetrik Işıklandırma** bilgisayarda çizilmiş bir görüntüye ışık efektleri eklemek için 3D bilgisayar grafiğinde kullanılan bir tekniktir. çevrede parıldayan ışık ışınlarının izleyicinin görmesine olanak sağlamaktadır; açık bir pencereden etrafa saçılan ışık ışınları birer **hacimsel ışıklandırma** örneği olup, aynı zamanda *loş ışınlar* olarak bilinmektedir. Bu terim sinematografiden ortaya çıktığı söz edilmektedir ve şu anda 3D mollemede yaygın olarak başvurulmuş ve özellikle bilgisayar oyun yapımcılığı alanında kullanılmaktadır.

Hacimsel ışıklandırmada ışık konisinin etrafa yayıldığı ışık kaynağı saydam bir nesne olarak modellenmiştir ve bir "hacim"in bir kapsayıcısı olarak düşünülmüştür: sonuç olarak da, ışık gerçek bir (sis, toz, duman, buhar gibi) üç boyutlu ortam içerisinden geçebilme yeteneğine sahiptir, gerçek hayattaki gibi hacmi içerisindedir.
Ha
**Ha** (Antik Mısırca: *ḥꜣ*), eski Mısır dininde, Mısır'ın Batı Çölü tanrısıydı. Duat (yeraltı dünyası) ile ilişkilendirildi ve başında çöl tepeleri sembolünü taşıyan bir adam olarak resmedildi.

Ha'nın Mısır'ı, Eski Libyalılar gibi düşmanlar tarafından işgal edilmesi ihtimaline karşı düşmanlardan koruduğu söyleniyordu. Set Nil'in batısını temsil ettiği ve her ikisinin de benzer niteliklere sahip olduğu için, Set ile ilişkilidir.

Dinozor *Hagryphus* ("Ha griffin") adını Ha'dan almıştır. Dinozor Utah'da keşfedildi ve Ha'nın batı çölleriyle ilişkisi, Güneybatı Amerika Birleşik Devletleri çölleriyle ilişkilendirildi.

Kaynakça
--------

1. ↑  Wilkinson, Richard H. (2003). *The Complete Gods and Goddesses of Ancient Egypt*. Thames & Hudson. p. 106
2. ↑  Zanno, L. E. and Sampson, S. D. 2005. A new oviraptorosaur (Theropoda; Maniraptora) from the Late Cretaceous (Campanian) of Utah. Journal of Vertebrate Paleontology 25 (4):897–904, December 2005
DNA çoğalması
**Okazaki parçaları** (fragmanları ya da fragmentleri), DNA ikileşmesi sırasında nispeten kısa ve parçalar halinde bulunan zincirlere denir.

DNA'nın ikileşmesi işleminin parçalı olarak gerçekleştiğini 1968 yılında Reiji Okazaki, Tsuneko Okazaki ve onların *Escherichia coli*nin bakteriyofaj DNA'sı üzerinde çalışan meslektaşları bulmuşlardır.

DNA ikileşmesinde, eşleşen sarmalların birisi 5'-3' yönünde yer alırken diğeri 3'-5' yönünde yer alır. Bu sebeple DNA polimeraz enzimi iki sarmalda birden ilerlerken 5'-3' yönündekini, okuma yönü doğrultusunda gittiği için daha kolay ve kesintisiz olarak kopyalarken; 3'-5' yönündekini ufak parçalar halinde kopyalayıp sonradan birleştirir. İlk önce kesik halde bulunan ve daha sonradan birleştirilen bu ufak parçalara "*Okazaki parçaları*" denilir.

Ayrıca bakınız
--------------

* DNA ikileşmesi
* DNA polimeraz
* Replikasyon çatalı

Dış bağlantılar
---------------

* www.ncbi.nlm.nih.gov 15 Ekim 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* www.biodatabase.de
* www.cellcycles.org
**Geçici miyeloproliferatif bozukluk** (**TMD**) doğuştan genetik bozukluk olan Down sendromu ile doğan bireylerin önemli bir yüzdesinde ortaya çıkar. Sendrom teşhisi konmamış, ancak Down sendromunda bulunanlara benzer genetik anormallikler içeren bazı hematolojik hücrelere sahip kişilerde ortaya çıkabilir. TMD genellikle rahimde gelişir, doğum öncesi veya doğumdan yaklaşık 3 ay sonra teşhis edilir ve daha sonra hızla ve kendiliğinden düzelir. Bununla birlikte, doğum öncesi ila doğum sonrası dönemde, hastalık çeşitli organlarda onarılamaz hasara ve bireylerin ~% 20'sinde ölüme neden olabilir. Ayrıca, TMD teşhisi konan kişilerin ~% 10'u, çözümlenmesini takip eden 5 yıl boyunca bir süre içinde akut megakaryoblastik lösemi geliştirir. TMD, fetüslerde ve yaşamın ilk birkaç ayında bebeklerde yaşamı tehdit eden, prekanseröz bir durumdur.

Ayrıca bakınız
--------------

* Akut miyeloid lösemi

Kaynakça
--------

1. ↑  "Prenatal therapy in transient abnormal myelopoiesis: a systematic review". *Archives of Disease in Childhood: Fetal and Neonatal Edition*. **101** (1): F67-71. January 2016. doi:10.1136/archdischild-2014-308004. PMID 25956670. 24 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Haziran 2021.
2. ↑  "Transient Abnormal Myelopoiesis and AML in Down Syndrome: an Update". *Current Hematologic Malignancy Reports*. **11** (5): 333-41. October 2016. doi:10.1007/s11899-016-0338-x. PMC 5031718 $2. PMID 27510823.
**Oksimetazolin**, topikal bir dekonjestan ve vazokonstriktör ilaçtır. Reçetesiz olarak burun tıkanıklığını ve burun kanamasını tedavi etmek için burun spreyi olarak, küçük tahrişe bağlı göz kızarıklığını tedavi etmek için göz damlası olarak ve (Amerika Birleşik Devletleri'nde) rosacea nedeniyle kalıcı yüz kızarıklığını tedavi etmek için reçeteli topikal krem olarak mevcuttur. Etkileri dakikalar içinde başlar ve 6 saate kadar sürer. Üç günden daha uzun süre burun içi kullanım tıkanıklığın tekrarlamasına veya kötüleşmesine ve fiziksel bağımlılığa neden olabilir.

Oksimetazolin, imidazolün bir türevidir. 1961 yılında Wolfgang Fruhstorfer ve Helmut Müller-Calgan tarafından E. Merck Darmstadt'ta ksilometazolinden geliştirilmiştir. Doğrudan bir sempatomimetik olan oksimetazolin, en belirgin şekilde a1 adrenerjik reseptörlere ve a2 adrenerjik reseptörlere bağlanır ve bunları aktive eder.

Kaynakça
--------

1. 1 2  PubChem [Internet]. Bethesda (MD): National Library of Medicine (US), National Center for Biotechnology Information; 2004-. PubChem Compound Summary for CID 4636, Oxymetazoline; [cited 2021 Apr. 18]. Available from:  21 Nisan 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
2. ↑  German Patent 1,117,588
Başlığın diğer anlamları için Ottawa sayfasına bakınız.

Odavaların diğer Ojibva toplulukları arasındaki geleneksel arazileri
**Odavalar** (**Odawalar**) ya da **Otavalar** (**Ottawalar**) (kendilerince: *Nishnaabe* ya da *Daawaa*; İngilizce: Ottawa, Odawa), Kanada ile Amerika Birleşik Devletlerinde yaşayan ve Algonkin dilleri grubundan Odava dilini konuşan Kızılderili Ojibva halkıdır. Odavaların geleneksel toprakları Huron Gölünün kuzey, güney ve doğu kıyıları olsa da günümüzde bu toprakların çok az kısmında bulunmaktadırlar. Bugün daha çok Kanada'nın Ontario eyaletinin güneyi ile ABD'nin Michigan eyaletinin kuzeyinde yaşayan Odavalar ata topraklarında kalırken, ABD'nin Kansas ile Oklahoma eyaletlerinde yaşayanalar ise Beyazlarca topraklarından sürülen göçmen Odavalardır. Avrupalılarla ilk teması 1615 yılında olan Odavaların adları daha sonraları Kanada'nın başkenti Ottawa şehrine verilmiştir.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: sh85096087
* NLI: 987007553472705171

 |
International Avenue'nun havadan görünümü (17 Avenue SE)
**International Avenue**, Alberta'nın Calgary şehrinde bulunan bir cadde, çok kültürlü ürünlere odaklanan işletmelerin çoğu için adlandırılmıştır. İlçe, 17 GD Şehrin doğusunda Forest Lawn mahallesinde. Bölge, Calgary'nin doğusunda bulunan zengin kültürel çeşitliliği kutlamak için 1993 yılında kuruldu. Bölge o zamandan beri etnik restoranlar ve alışveriş için popüler bir yer haline geldi.

BRZ, 1961'de şehir tarafından ilhak edilen eski Forest Lawn kasabasının yeniden canlandırılmasına yardımcı olmak için de kuruldu. Mahallenin uzun zamandır suç ve uyuşturucu sığınağı olduğu biliniyor. Bununla birlikte, son yıllarda bölge çok kültürlülüğü ile tanınmıştır ve yavaş yavaş hem Calgary sakinleri hem de turistler için önemli bir destinasyon haline gelmektedir. Şehir ve BRZ şu anda yeni kentsel tasarım ve yeniden geliştirme girişimlerini uygulama sürecindedir.

International Avenue, 2003 yılından bu yana Calgary'nin çok kültürlü büyük etkinliği GlobalFest'e ev sahipliği yapmaktadır. GlobalFest, hem OneWorld Festivali olarak bilinen bir çeşitlilik kutlamasını hem de Elliston Park'taki Uluslararası Havai Fişek Festivali'ni birleştirir. Etkinlik her yıl Ağustos ayı sonlarında gerçekleşir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "History". *International Avenue | SE17*. 14 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2016.
2. ↑  "History". *GlobalFest*. 10 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2016.

Dış bağlantılar
---------------

* International Avenue BRZ 15 Ağustos 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Mağaza 17th Avenue Committee
*Odalık ile köle*, Jean Auguste Dominique Ingres, 1842
**Odalık** Osmanlı saraylarında bulunan çeşitli bölgelerden savaş tutsağı olarak ülkeye getirilmiş ya da padişaha armağan edilmiş kadın kölelere verilen addır. Cariyelik ile padişahın eşi statüsüne yükselme şansları olan bu kadınlardan Osmanlı hareminde onlarca bulunurdu.

Görevleri padişaha hizmet sunmaktan çok valide sultanlarla ve cariyelerin gereksinimleri ile ilgilenmek olan bu kadınların cariyelik statüsüne yükselmesi de mümkündü. Odalıkların büyük çoğunluğu başta Gürcistan olmak üzere Kafkasların farklı bölgelerinden saraya getirilmekteydiler.

Genelde, odalıklar padişah tarafından hiçbir zaman görülmezdi. Odalıkların gözetim ve denetimini valide sultan yapardı. Eğer bir odalık çok güzel ise ya da şarkı söyleme, dans etme, müzik aleti çalabilme gibi yetenekleri varsa cariye olabilmesi için özel bir eğitim süreci içine sokulurdu. Bu süreç sonunda hareme cariye olarak seçilirse sultana cinsel yönden hizmet etmeye hazır duruma gelmiş olurdu. Sultan tarafından seçilir ve sultanla bir gece geçirirse yeniden statüsü yükselirdi. Genelde bu kadınlar, dans, şarkı söyleme ya da seksüel sanatlarda olağanüstü bir yetenekle padişahı etkilememişlerse, sultanı yalnızca bir kez görürlerdi. Padişah ile olan birlikteliğinde gebe kalabilirse padişahın eşlerinden biri olurdu.

Batı kültüründe, 19. yüzyıl boyunca harem yaşamı ve odalıklar sanatsal hareketlerde ortak tema hâline geldi. Oryentalizm adı ile anılmaya başlanan bu sanat akımı içinde haremi hiç görmemiş olan sanatçılar hayallerindeki Osmanlı haremini anlatan erotik eserler verdiler. Odalıkların ana temayı oluşturduğu sanatsal çalışmalarda *odalık* terimi batı dillerine *odalisque*, *odahlic*, *odalisk*, *odaliq* gibi biçimlerde girdi.[*kaynak belirtilmeli*]

Dış bağlantılar
---------------

 Wikimedia Commons'ta **Odalık** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Şehre limandan bir bakış
**Puerto Williams**, *Navarino Adası* 'nın (Ateş Toprakları'nın adalar grubu *Cabo de Hornos* 'un bir adası) kuzey kıyısında, 2700 nüfuslu, Şili'ye ait bir askeri üs. Beagle Kanalı'nın kıyısındadır.

Puerto Williams,*Antártica Chilena* eyaletinin başkentidir. Bu eyalet Antarktika'yı da kapsar.

Puerto Williams, diğer birkaç şehirle birlikte *Dünya'nın en güneydeki şehri* unvanı için tartışma halindedir.Koordinatları 54° 55′ 60′′ S, 67° 37′ W şeklindedir.

İklim
-----

Puerto Williams, Tierra del Fuego
En yüksek ısı derecesine Ocak ayında ulaşılır ki bu ortalama 10,6 °C civarındadır (genelde 5 °C ile 15 °C arasında iniş çıkış gösterse de, 20 °C de ulaşabildiği zamanlar olur). Temmuz kışın en soğuk ayıdır. Ortalama sıcaklık bu ay +2 °C dir (-2 °C ile 5 °C arasında değişir).

Coğrafi konumu sebebiyle, yazın uzun günlerinin de etkisiyle (yaklaşık 18 saat), günün güneşli veya yağmurlu olmasıyla bağlantılı olarak görece farklı sıcaklıklara sahiptir. Kış sıcaklığı ise 0 derece civarında ısı ile, daha az iniş çıkış gösterir. Bu mevsimlerde günler oldukça kısadır (Yaklaşık 8 saat)

Tarih
-----

Navariano Adası çevresine, 1850 yılında *Anglikan* misyonerler tarafından yerleşilmiştir. Ancak mevcudiyetleri hastalık ve zor hava koşulları yüzünden kısa sürmüştür.1890'larda ada kısa bir süre için altına hücumcuların hedefi olmuştur.

*Martín Gusinde* isimli bir Alman papaz ve etnolog, burada 1918 den 1923'e kadar Yagán isimli bir halkı araştırmıştır. Bugün burada ismini taşıyan bir müze mevcuttur.

Puerto Williams 23 Kasım 1953 tarihinde **Puerto Luisa** ismiyle kuruldu ve 1956 yılında da Juan Williams Rebolledo'un onuruna, adı Puerto Williams olarak adı değiştirildi. Juan Williams 1843 yılında Punta Arenas yakınlarında Magellan Boğazı'nın gözlenmesi ve Şili haklarının güvence altında olması gayesiyle *Fuerte Bulnes* adında bir hisar kurmuştu.

Aralık 1978'de Arjantin ile Şili arasında neredeyse savaşa yol açacak bir gerginlik oluştu. Anlaşmazlığın merkezinde, bölgedeki *Beagle Kanalı* ^nda bulunan ve petrol rezervlerine sahip olduğu tahmin edilen, Lennox, Picton ve Nueva adalarıydı. Anlaşmazlık Vatikan'ın ara buluculuğu ile 2 Mayıs 1985 tarihindeki bir sınır antlaşması ile barışçıl bir şekilde çözüldü.

 Wikimedia Commons'ta **Puerto Williams** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
**Michael "Mike" Andrew Marsh**, (d. 21 Temmuz 1969, Liverpool), İngiliz eski futbolcu ve teknik direktör.

Kariyeri
--------

Marsh, futbola Kirkby Town takımının altyapısında başlamış, burada oynarken Liverpool takımının rezerv takımı antrenörü tarafından fark edilerek kulübe transfer edilmiştir. Liverpool formasıyla ilk maçına 1 Mart 1989'da Charlton Athletic karşısında çıkmış, bu maçta oyuna 58. dakikada dahil olmuştur.

Önceleri çoğunlukla rezerv takımla maçlara çıkan Marsh, 1991-92 sezonunda A takım kadrosuna katılmış, ilk golünü de 6 Kasım 1991'de bir UEFA Kupası maçında Auxerre karşısında atmıştır. Liverpool ilk maçta 2-0 yenilmiş olmasına rağmen Marsh'ın golünün de yardımıyla ikinci maçı 3-0 kazanmış ve tur atlamıştır. Aynı sezon FA Cup final maçında yedek kulübesinde ve oyuna girememiştir.

Marsh, 1993-94 sezonuna iyi başlamış fakat teknik direktör Graeme Souness sezon başında yapılan bir takasta kendisini West Ham United'a yollamıştır. Liverpool takımıyla toplam 101 maça çıkan Marsh, 6 da gol atmıştır.

Marsh, 17 Eylül 1993'te West Ham ile sözleşme imzalamış ve hemen ertesi gün Blackburn Rovers karşısında ilk maçına çıkmıştır. West Ham'da kaldığı 15 ay boyunca 61 maça çıkan Marsh, 2 gol atmıştır.

30 Aralık 1994'te Coventry City Marsh'ı, 450.000 £ karşılığında transfer etti. Bu takımda da sadece 6 ay kalan Marsh 19 maça çıktı ve sonucunda 2 gol kaydetti.

26 Haziran 1995 tarihinde 500.000 Sterlin bedelle Galatasaray'a gelen Marsh'ın yolu bir kez daha Graeme Souness ile kesişti. Fakat Türkiye'de 2.5 ay kalan futbolcu burada sadece 3 maça çıktı.

İngiltere'ye dönen Marsh, 3 Eylül 1995'te yine 500.000 £ bonservis bedeliyle Southend United'a geldi. Burada iyi performans gösterdiği iki sezonda 75 maçta 10 gol attı. Fakat ikinci sezonun sonunda takım, 2. Division'a düştü. Burada oynarken dizinden ciddi bir sakatlık yaşayan Marsh, profesyonel futbola veda etmek zorunda kaldı.

Sakatlığının geçmesinin ardından Marsh, sakatlıktan dolayı emekli olduğu ve sigorta ödemelerini aldığı için profesyonel futbol hayatına dönemedi ve alt liglerde yer alan yarı profesyonel takımlarda oynayarak futbol hayatını noktaladı.

Başarıları
----------

Liverpool
* FA Cup : 1991-92

Kidderminster Harriers
* Football Conference: 1999-00

Boston United
* Football Conference: 2001-02

Accrington Stanley
* Kuzey Premier Ligi: 2002-03
3D olarak Ijen
Kükürtün çıkarıldığı Ijen Kraterinin Haritası
Ijen'de geleneksel kükürt madenciliği. Bu görüntü, madencilerin toksik duman ve yüksek damlalar dahil olmak üzere karşı karşıya kaldıkları tehlikeli ve zorlu koşulların yanı sıra koruyucu ekipman eksikliğini de göstermektedir. Üzerinde durdukları borular, kükürt buharlarını yönlendirmeye ve yoğunlaştırmaya hizmet ederek üretimi kolaylaştırır.
**Ijen** yanardağ kompleksi, Endonezya, Doğu Cava'nın Banyuwangi Naipliği ile Bondowoso Naipliği arasındaki sınırda bulunan bir grup kompozit volkandır. Mavi ateşi, asidik krater gölü ve kükürt madenciliği ile tanınır.

Medya
-----

Ijen ve kükürt madenciliği, 1991 yapımı IMAX filmi Ring of Fire'a ve BBC televizyon belgeseli İnsan Gezegeni'nin 5. bölümüne konu olmuştur.

War Photographer adlı belgesel filminde gazeteci James Nachtwey, Ijen'i ziyaret ederek işçilerin fotoğraflarını çekmeye çalışırken zehirli dumanlarla boğuşmuştur. Michael Glawogger'ın Workingman's Death adlı filmi Ijen'in kükürt işçileri hakkındadır.

Galeri
------

* Kawah Ijen yanardağı ve krater gölü, Cava, Landsat 8'den görüntülendiKawah Ijen yanardağı ve krater gölü, Cava, Landsat 8'den görüntülendi
* Kawah Ijen yanardağının kazanının sülfürik gölü, EndonezyaKawah Ijen yanardağının kazanının sülfürik gölü, Endonezya
* Merapi Dağı, IjenMerapi Dağı, Ijen
* Ijen madenlerinden kükürt süs eşyalarıIjen madenlerinden kükürt süs eşyaları
* Kawah Ijen'in mavi ateşiKawah Ijen'in mavi ateşi
* Kawah Ijen kükürt madenciliğiKawah Ijen kükürt madenciliği
* Kawah Ijen kükürt madencisiKawah Ijen kükürt madencisi
* Kawah IjenKawah Ijen

Kaynakça
--------

1. ↑  "Ijen". *Global Volcanism Program*. Smithsonian Institution. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
2. ↑  "Photos from inside the volcanic sulphur mines of Indonesia". news.com.au. 9 Şubat 2015. 11 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ekim 2017.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Ijen*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* SUDOC: 178706728
* VIAF: 1350148574258524430008

 |
IRIS-T
**IRIS-T** (***Infra Red Imaging System Tail***/Thrust Vector-Controlled) orta mesafeden havadan havaya taktik saldırı ve yerden havaya savunma füzesi. Yüksek 90 derecelik görüş dışı hedef takip yeteneği ve IHMDS ile olağanüstü angajman yeteneği, yüksek manevra ve hız, thrust vectoring ve 3. nesil IIR FPA teknolojisine sahip bir füzedir. Ön kanatçıksız yapısı ve arkaya doğru uzayan uzun blok kanatçığı ile göze çarpar. AIM-9 Sidewinder fırlatma yeteneğine sahip her uçak IRIS-T de taşıyabilir. 1980'lerde Almanya, İngiltere ile beraber ASRAAM projesinin içindeyken 1990'ların başında projeden ayrılmış ve IRIS-T üzerinde çalışmalara başlamıştır. 1995'te de Almanya (%46), İtalya (%19), İsveç (%18), Yunanistan (%13) Norveç ve Kanada (İkisi de sonradan ayrıldı) ortaklığında IRIS-T geliştirme programı ortaya çıkmıştır. İspanya'da 2003 yılında bu ortaklığa katılmıştır. IRIS-T, Alman ve İtalyan Eurofighter, İsveç Gripen, İspanya F-18 ve Yunanistan ile Norveç F-16'ları tarafından kullanılmaktadır.

Tarihi
------

1980'lerde NATO ülkeleri, Amerika Birleşik Devletleri'nin AIM-7 Sparrow'un yerine orta menzilli havadan havaya füze geliştireceği, İngiltere ve Almanya'nın ise AIM-9 Sidewinder'ın yerine kısa menzilli havadan havaya füze geliştireceği konusunda bir Mutabakat Zaptı imzaladılar. ABD tasarımı AIM-120 AMRAAM olarak gelişirken, İngiliz-Alman tasarımı AIM-132 ASRAAM olarak gelişti.

Asraam'ın kökleri, Hawker Siddeley sraam'da gelişimin başladığı 1968 yılına kadar uzanıyor. Bu proje 1974 yılında üretim emri olmadan sona erdi. Bu çalışma, Almanların yeni bir arayıcı sağlaması ve İngiltere'nin kalan bileşenlerin çoğunu sağlamasıyla Birleşik Krallık-Alman çabası için tozunu aldı. Aradan geçen sürede, daha fazla menzil lehine yüksek manevra kabiliyetine olan ihtiyaç azaltıldı.

1990'da Almanya'nın yeniden birleşmesinden sonra, Almanya kendisini MiG-29 tarafından taşınan Sovyet Vympel R-73 füzelerinin (NATO rapor adı: AA-11 Archer) büyük stoklarıyla buldu ve AA-11'in yeteneklerinin gözle görülür şekilde hafife alındığı sonucuna vardı. Özellikle, arayıcı edinme ve izleme açısından en son AIM-9 Sidewinder'dan hem çok daha manevra kabiliyetine sahip hem de çok daha yetenekli olduğu bulundu. 1990 yılında Almanya ASRAAM projesinden çekilirken, İngiltere başka bir arayıcı bulmaya ve ASRAAM'I orijinal gereksinimlere göre geliştirmeye karar verdi.

1990 Yılının sonlarında, ABD ortaklığı benzer endişeleri dile getirdi ve artan manevra kabiliyeti ve IRCCM (kızılötesi karşı önlemler) performansı, yani kızılötesi karşı önlemlere (IRCM) karşı önlemler sağlamak için mevcut Sidewinder tasarımında bir yükseltme başlattı. Bu program AIM-9X olarak belirlenmiştir.[10]

Teknik veriler
--------------

* **Üretici Firma(lar):** Diehl BGT Defence
* **Üretici Ülke(ler):** Almanya
* **Tipi:** Orta Menzilli Hava-Hava
* **Güdüm Sistemi:** IR Güdümlü
* **Harp Başlığı:** 10 kg
* **Azami Etkili Menzili:** 25 km
* **Hızı:** 3+ Mach
* **İtki Tipi:** ?
* **Uzunluk:** 2,73 m
* **Çap:** 168 mm
* **Ağırlık:** 89 kg
**Prut Nehri** (Ukraynca: Прут; Rumence: Prut), Tuna Nehri’nin Ukrayna’nın batısından kaynağını alan, Moldova ve Romanya’dan geçen bir kolu. Ukrayna’nın Çernivitsi şehrinin ortasından geçmektedir. 1710-1711 yıllarındaki Osmanlı-Rus Savaşı’nın yaşandığı yerdir.

Yerleşimler
-----------

Prut nehri kıyısında, kaynaktan ağza kadar şu yerleşim birimleri bulunur: Delatyn, Kolomyia, Sniatyn, Çernivtsi, Novoselytsia, Darabani, Lipcani, Ungheni, Leova, Cantemir ve Cahul.

Kolları
-------

Sol kol: Racovăţ, Ciuhur, Lăpuşna, Seret

Sağ kol: Çeremoş, Herta, Poiana, Corneşti, Isnovăţ, Rădăuţi, Ghireni, Volovăţ, Badu, Başeu, Corogea, Berza Veçe, Râioasa, Soloneţ, Cerçezoaia, Jijia, Cozmeşti, Bohotin, Moşna, Pruteţ, Siret, Elan, Horincea, Oancea, Stoeneasa, Chineja

Önemli olaylar
--------------

Prut’un haritası
Nehir, 18. yüzyılın başında yapılan Osmanlı Devleti ile Rus Çarlığı arasındaki savaşın alanı olmuştur. Stănileşti ile nehir arasında konumlanmış olan Rus ordusu, bütünüyle Osmanlı ordusu tarafından çevrelenmiştir. Osmanlıların birkaç ağır saldırısından sonra Ruslar barış talep etmişlerdir. 21 Temmuz 1711 tarihinde başlayan müzakereler 23 Temmuz 1711’de Prut Antlaşması adıyla imzalanmıştır.

| * g
* t
* d
Tuna |
| --- |
| Ülkeler | Almanya • Avusturya • Slovakya • Macaristan • Hırvatistan • Sırbistan • Romanya • Bulgaristan • Ukrayna • Moldova |  |
| Kentler | Donaueschingen • Ulm • Ingolstadt • Regensburg • Passau • Linz • Viyana • Bratislava • Győr • Estergon • Budapeşte • Baja • Vukovar • Ilok • Baçka Palanka • Novi Sad • Belgrad • Semendire • Güvercinlik • Drobeta-Turnu Severin • Vidin • Rusçuk • İbrail • Galaç • Tulça |
| Kolları | Iller • Lech • Regen • Isar • İnn • Morava • Drava • Tisa • Sava • Timiş • Velika Morava • Jiu • İskar • Oltu • Osam • Yantra • Vedea • Argeş • Yalomiça • Siret • Prut • Raab • Ogosta |
| Alanlar | Demirkapı • Tuna Deltası |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4224359-2
* LCCN: sh86003886
* NARA: 10038850
* NKC: ge769294
* NLI: 987007553768505171

 |
1967 yılında İsrail ile yapılan 7 günlük savaş sonucunda, petrol ihraç eden Arap ülkelerinin daha yakın bir işbirliğine girebilmeleri amacıyla Ocak 1968 yılında Beyrut'ta yapılan bir toplantı sonucunda **Petrol İhraç Eden Arap Ülkeleri Örgütü'nün (Organization of Arab Petroleum Exporting Countries: OAPEC)** kurulmasına karar verilmiştir.

Amaçları
--------

Üye ülkeler arasında bir tanker filosu oluşturarak bunu işletmek, petrolü gerektiğinde bir silah olarak kullanmak, enerji kaynakları konusunda yapılacak araştırmaları finanse etmek, teknik bilgi ve enformasyon akışını hızlandırmak ve ekonomik kalkınmayı desteklemektir.

Üyeleri
-------

* Cezayir Cezayir
* Bahreyn Bahreyn
* Irak Irak
* Kuveyt Kuveyt
* Libya Libya
* Suudi Arabistan Suudi Arabistan
* Suriye Suriye
* Tunus Tunus
* Birleşik Arap Emirlikleri Birleşik Arap Emirlikleri
* Mısır Mısır ve
* Katar Katar'dır.

OAPEC ülkeleri dünya petrol rezervinin %60'ına sahiptir.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 18334-9
* LCCN: n79139567
* NLI: 987007266126205171
* SUDOC: 028001591
* VIAF: 128057655
* WorldCat: lccn-n79139567

 |
**O2 Mobile**, Telefónica Europe şirketinin geniş bant internet ve telekomünikasyon hizmeti sunan GSM operatörüdür. Şirket 1985 yılında Cellnet Telekom Securicor adıyla Birleşik Krallık'ta kurulmuştur.

1990'ların ikinci yarısında kablosuz iletişim araçları ile dikkat çeken şirket GSM sektörünün gelişmesiyle birlikte bu alanda da kendini göstermiştir.

O2 Mobil hem sabit ve mobil telefon hizmetleri ile Birleşik Krallık, İrlanda, Almanya, Çekya ve Slovakya ile birlikte toplam 5 Avrupa ülkesinin GSM operatörlüğünü yapmaktadır. Bu 5 ülke dışında İrlanda'dan Tesco Mobile ve yine Almanya'dan Tchibo Mobilfunk ile iş birliği içindedir.

Birleşik Krallık'ın Vodafone'dan sonra en büyük GSM operatörü olan şirketi olan O2, Avrupa'nın 5 büyük ülkesinden sonra Türkiye pazarına da girmek istemiş ancak bu konuda herhangi bir girişimde bulunmamıştır.

O2'nin faaliyette bulunduğu ülkeler ve hizmetleri
-------------------------------------------------

| Ülke | 2G lisansı | 3G lisansı | 4G lisansı | Sabit | DSL | Cihazlar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Birleşik KrallıkBirleşik Krallık | * GSM
* GPRS
* EDGE 900/1800
 | * UMTS
* HSDPA
* HSUPA
 | TBC | TBC | * ADSL
* ADSL2+
 | * Xda
* ODM
 |
| İrlandaİrlanda | * GSM
* GPRS
* EDGE 900/1800
 | * UMTS
* HSDPA
 |  |  |  | * Xda
 |
| AlmanyaAlmanya | * GSM
* GPRS
* EDGE 900/1800
 | * UMTS
* HSDPA
* HSUPA
 | TBC |  | * ADSL
 | * Xda
 |
| ÇekyaÇek Cumhuriyeti | * GSM
* GPRS
* EDGE 900/1800
 | * UMTS
* HSDPA
* DMA2000
 |  | TBC | * ADSL2+
 |  |
| SlovakyaSlovakya | * GSM
* GPRS
* EDGE 900/1800
 | * UMTS
 |  |  |  |  |

O2'nin faaliyette olduğu ülkeler
O2, bağlı bulunduğu ülkelerde sponsorluk hizmetleri ile dikkat çekmektedir.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* NKC: kn20090818006
* VIAF: 123566994
* WorldCat: lccn-nb2010033539

 |
II.Sarduri'ye atfedilen ok kılıfının detayı
**II. Sarduri** (hük. MÖ 764-735), babası I. Argişti'nin ölümüyle tahta geçen Urartu kralıdır. Urartuların en parlak döneminde krallık yapan Sarduri, Asurlular da dahil olmak üzere birçok komşu devletin topraklarını ele geçirmiştir. Kolhis devletinden bahseden en eski yazılı kaynaklar II. Sarduri'nin döneminde yazılmış Urartu yazıtlarıdır.

II. Sarduri, gücünden o kadar emindi ki, Tuşpa'ya (günümüzde Van) aşağıdaki yazıtın olduğu büyük bir duvar dikmiştir:

"Muhteşem kral, kudretli kral, evrenin kralı, Nairi ülkesinin kralı, eşdeğeri olmayan bir kral, şaşılacak bir önder, savaşmaktan korkmayan, onun otoritesine boyun eğmeyenleri aşağılayan kral. "
Onun yerine oğlu I. Rusa geçti.

Ayrıca bakınız
--------------

Kaynakça
--------

* M. Chahin (2001) "Ermenistan Krallığı", 0-7007-1452-9 , Bölüm 8: "" Sarduri II (MÖ 753-735): Vannic gücünün Altın Çağı 17 Eylül 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.


1. ↑  Melikişvili, G.A. (1971)
**Urbach-Wiethe hastalığı:** Göz kapaklarında diziler oluşturan verrüler ile yüz derisi bulguları
**Urbach-Wiethe hastalığı** **(lipoid proteinosis; hyalinosis cutis et mucosae)**, otosomal resesif yolla aktarılan kalıtsal bir hastalıktır. Deri ve mukozalarda hyalinsi (glikoprotein) bir maddenin birikmesiyle oluşan plaklar ve minik kabarıklıklar (verrüler) saptanır.

Tüm yüz derisinde küçük ve sarı balmumunu anımsatan plaklar vardır. Hyalinsi madde birikmeleri göz kapakları kenarlarında boncuk gibi sıralanan verrüler oluştururlar. Larinks birikmesi nedeniyle 0-3 yaşlarda ses kalınlaşması belirir. Deri ve mukozalarda kırılgandır; deride sikatrisleşen büller (su kesecikleri) ve püstüller (irinli su kesecikleri) oluşur. Deri giderek kalınlaşır ve sararır. Saçlar ve sakallar dökülür. Yüzde akne benzeri lezyonlar oluşur.

Dudaklarda, yumuşak damakta ve farinkste papüller oluşur. Ağız mukozasında da sarımsı-beyaz nodüller vardır. Hyalinsi madde birikmeleri dişeti büyümelerine neden olabilir. Dudaklarda ve dilde fissürler (çatlaklar) oluşur. Madde birikmesi nedeniyle dil büyüktür (makroglossi), papillaları siliktir (atrofi) ve hareketleri kısıtlıdır. Hyalinsi maddenin biriktiği frenulumlar kalınlaşır. En büyük tükürük bezi olan parotisin kanalına biriken hyalinsi madde tükürük akımını engeller.

Beyin temporal loblarında kalsifikasyonlar saptanır. Psikiyatrik sorunlar, epileptik ataklar ve bellek sorunları vardır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Hamada T. Lipoid proteinosis. Clinical & Experimental Dermatology, 27:624–629, 2002
2. ↑  Hamada T, Wessagowit V, South AP, et al. Extracellular matrix protein 1 gene (ECM1) mutations in lipoid proteinosis and genotype-phenotype correlation. Journal of Investigative Dermatology, 120: 345-350, 2003 (Erratum: Journal of Investigative Dermatology, 123: 805-806, 2004
3. ↑  Callizo M, Ibanez-Flores N, Laue J, et al. Eyelid lesions in lipoid proteinosis or Urbach-Wiethe disease: case report and review of the literature. Orbit, 30(5):242-244, 2011
4. 1 2 3  Di Giandomenico S, Masi R, Cassandrini D, et al. Lipoid proteinosis: case report and review of the literature. Acta Otorhinolaryngologica Italica, 26:162–167, 2006
5. 1 2 3  Doğramacı AC, Çelik MM, Çelik E, Bayaroğulları H. Lipoid proteinosis in the eastern Mediterranean region of Turkey. Indian Journal of Dermatology, Venereology & Leprology, 78(3): 318-322, 2012
6. 1 2  Kabre V, Rani S, Pai KM, Kamra S. Lipoid proteinosis: A review with two case reports. Contemporary Clinical Dentistry, 6(2):233-236, 2015
7. ↑  Haritha A, Jayakumar A. Syndromes as they relate to periodontal disease. Periodontology 2000, 56:65–86, 2011
8. ↑  Mainali S, Nayak R, Gaur S. Oral findings in a child with lipoid proteinosis: a case report and review. Journal of Indian Society of Pedodontics and Preventive Dentistry, 29(1):62-67, 2011
Alın ortalarına gelmiş saç çizgisi ve orta çizgide birleşme erğilimi gösteren kaşlar
**Serebrofasiyotorasik displazi** (cerebrofaciothoracic dysplasia), otosomal resesif yolla aktarılan kalıtsal bir sendromdur.

Brakisefali nitelikleri gösteren makrosefalik bir kafatası saptanır. Alın dardır. Boyun kısa, yüz basıktır. Saç çizgisi alın ortalarına kadar inebilir. Yüksek kaş çıkıntıları üzerinde gür ve kesintisiz kaşlar yer alır. Kirpikler uzundur. Hipertelorizm belirgindir. Burun kanatları basık ve küçük, burun sırtı kısadır. Kulaklar aşağıda ve arkaya dönüktür. Üstdudak ve damak yarıktır; damak kubbesi oldukça yüksektir. Altçene küçüktür (mikrognati). Süt dişleri küçüktür (mikrodonti) ve sürmelerinde aksamalar görülür. Dişeti büyümeleri saptanır.

Kostalarda kaynaşma, yarık kostalar ve ve skapula anomalileri oldukça belirgindir.

Büyüme hormonu sorunları olabilir. Psikomotor gelişme ve zeka geriliği saptanır. Yenidoğanlarda hipotoni bulguları vardır. İlerleyen yaşlarda nöropsikiyatrik bulguların arttığı gözlenir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Cilliers, D, Alanay Y, Boduroğlu K, et al. Cerebro-facio-thoracic dysplasia: expanding the phenotype. Clinical Dysmorphology, 16: 121-125, 2007
2. 1 2 3 4  Xin B, Puffenberger EG, Turben S, et al. Homozygous frameshift mutation in TMCO1 causes a syndrome with craniofacial dysmorphism, skeletal anomalies, and mental retardation. Proceedings of the National Academy of Sciences, 107: 258-263, 2010
3. ↑  Çağlayan AO, Per H, Akgümüş G, et al. Whole-exome sequencing identified a patient with TMCO1 defect syndrome and expands the phenotic (sic) spectrum. (Letter) Clinical Genetics, 84: 394-395, 2013
4. 1 2 3  Guion-Almeida ML, Richieri-Costa A, Saavedra D, Cohen MM Jr. Cerebrofaciothoracic syndrome. American Journal of Medical Genetics, 61: 152-153, 1996
5. ↑  Kanaka-Gantenbein C, Chrousos G, Fryssira H, Mastorakos G. Growth hormone deficiency in a case of cerebrofaciothoracic syndrome in one of two affected siblings. (Letter) American Journal of Medical Genetics, 129A: 330 only, 2004
Çin'de Bir Çinli'nin Başına Gelenler'in kapak resmi
**Çin'de Bir Çinli'nin Başına Gelenler** (Fransızca özgün ad *"Les Tribulation d'un Chinois en Chine."*) Jules Verne'in 1879'da yazdığı,Olağanüstü Seyahatler (Voyages Extraordinaries) serisinden çıkan, Çin'de geçen bir macera romanıdır.

Felsefi öğeler içeren roman ilk kez orijinal adıyla Le Temps adlı günlük bir yayın organında, 2 Temmuz-7 Ağustos 1879 tarihleri arasında yayınlanmıştır. (Sayı: 6646-6682)

Kitap olarak ilk kez,11 Ağustos 1879 tarihinde özgün adıyla basılmıştır. Eser yine özgün adıyla,17 Kasım 1879 tarihinde, **Begüm'ün Beş Yüz Milyonu** adlı Jules Verne'in diğer bir romanıyla birlikte Jules Hetzel tarafından, **Olağanüstü Seyahatler** serisinin 14.çift cildi olarak büyük ebatta basılmıştır. 17 Kasım 1879 tarihli baskısında yer alan 52 adet orijinal resim Leon Benett'e aittir.Eser 22 bölüm olup 1 cilttir. Bölümlerde ara başlık kullanılmamıştır. Türkçede *"Yaşama Tutkusu"*, *"Buda'nın İntikamı.", "Çin Diyarında"* ve *"Bir Çinli'nin Çin'de Dolaşması"* gibi adlarla da basılmıştır.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* VIAF: 184884073

 |
Nükleer silahlardan arındırılmış bölge  
     Nükleer silahlı devletler  
     Nükleer paylaşım  
     Sadece NPT üyesi
**Nükleer silahlardan arındırılmış bölge (NWFZ)**, Birleşmiş Milletler tarafından, bir grup devletin, yükümlülüklerini yerine getirmek için doğrulama ve kontrol mekanizmalarına sahip olan ve Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından bu şekilde tanınan belirli bir alanda nükleer silahların geliştirilmesini, üretilmesini, kontrolünü, bulundurulmasını, test edilmesini, yerleştirilmesini veya taşınmasını yasaklayan bir anlaşma veya konvansiyonla özgürce kurulan bir anlaşma olarak tanımlanmaktadır. NWFZ'lerin, beş nükleer silahlı devlet de dahil olmak üzere çoğu ülkenin taraf olduğu Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması'na benzer bir amacı bulunsa da bu antlaşmadan farklıdır. Diğer bir terim olan nükleerden arındırılmış bölge, genellikle hem nükleer enerjiyi, hem nükleer silahları ve hem de bazen nükleer atık ve nükleer tahriki de yasaklayan bir bölge anlamına gelir ve genellikle BM tarafından kabul edilen bir uluslararası anlaşma anlamına gelmez.

NWFZ tanımı, 1999'da Atomsperrgesetz ile Avusturya gibi, nükleer silahları sadece kendi yasalarıyla yasaklamış ülkeleri veya daha küçük bölgeleri saymamaktadır. Benzer şekilde, Almanya'nın yeniden birleşmesini sağlayan İki Artı Dört Antlaşması, Almanya'nın yeni eyaletlerinde nükleer silahları yasaklamasına karşın resmi NWFZ mekanizmaları olmaksızın yalnızca altı imzacı ülke arasında bir anlaşmaydı.

Kaynakça
--------

1. ↑  Report of the Disarmament Commission 21 Ağustos 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Supplement No. 42 (A/54/42), United Nations, 1999.]

Dış bağlantılar
---------------

* Nuclear-Weapon-Free Zones Around the World site about NWFZs run by OPANAL, the organization which monitors the Treaty of Tlatelolco
* Oceans in the Nuclear Age:Nuclear-Free Zones from the Law of the Sea Institute at Boalt School of Law (University of California, Berkeley). Includes treaty texts.
* Nuclear Weapons Free Zones Briefing Paper from Atomic Mirror
* UN Pages on Nuclear Weapon Free Zones 5 Ağustos 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Nuclear Weapon-Free Zones Social Science Research Network, Marco Rossini, 2003
* Arctic Nuclear-Weapon-Free Zone 23 Mart 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Canadian Pugwash Group's initiative for an Arctic NWFZ

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* NARA: 10643251

 |
Mark V tankı
Mark V tankı
1917'de Almanlar tarafından imha edilen bir İngiliz tankı
Tank ilk defa Birleşik Krallık tarafından I. Dünya Savaşı sırasında Batı Cephesi'nde ortaya çıkan siper harbi çıkmazını aşabilmek için geliştirilmiştir. İlk tank prototipi İngiliz Ordusu tarafından 6 Eylül 1915 tarafından test edilmiştir. Her ne kadar Birleşik Krallık Deniz Kuvvetleri tarafından "karagemileri" diye adlandırılmış olsalar da, ilk üretilen araçlara gizliliği korumak adına "su taşıyıcı tanklar" ve daha sonraları da kısaltılarak "tank" denilmiştir.

İngilizler tank geliştirme konusunda liderliği almış olsalar da, Fransızlar da çok yakından takip ediyorlardı ve ilk tanklarını 1917'de hizmete aldılar. Öte yandan Almanlarsa tanklardan çok tanksavar silahlara önem verdiklerinden bu yönde daha gerideydiler.

İlk sonuçlar pek parlak değildi. Tankları hareket ettirdiğinizde ya da çarpışmaya soktuğunuzda ortaya çıkan mekanik güvenilirlik sorunları tankların çabuk aşınmasına neden oluyordu. Top ateşiyle çokça dövülmüş arazide ilerlemek zor oluyordu ve ancak Mark I ile FT-17 tankları gibi çok hareketli tanklar bunun üstesinden gelebiliyordu. Mark I'in eşkenar dörtgen şekli günümüzdeki birçok modern tanktan çok daha rahat bir şekilde engelleri aşmasına, özellikle de geniş siperleri geçmesine olanak veriyordu.

Tank, sonunda siper savaşlarının geçerliliğini büyük ölçüde bitirdi ve İngilizlerle Fransızlar tarafından hizmete alınan binlerce tank savaşın sonucunu etkiledi.

Tankla birlikte ilk kendinden tahrikli top, ilk zırhlı personel taşıyıcı'da I. Dünya Savaşı'nda kullanılmıştır (Mark V tankının içinde küçük bir piyade timini alacak kadar yer bulunuyordu.)

Tankların kavramsal temelleri
-----------------------------

Tankların kavramsal temellerinin antik çağlardaki garip görünüşlü kuşatma araçlarına kadar gittiği tartışılmaktadır. İlk mekanik çözüme yönelik girişim Leonardo da Vinci'nin ünlü 'tank' tasarımıdır. Sanayi Devrimi'nin gelişi ve buhar gücünün tanınmasıyla çok geçmeden, Kırım Savaşı'nın sonlarına doğru 1855 yılında James Cowan 'Buhar gücüyle ilerleyen Koçbaşı' önerisini sundu. Zırhlı bir traktörden başka bir şey olmayan bu alet için Lord Palmerston'un 'barbarca' dediği bilinir, ancak gerçek şuydu ki, alet mekanik olarak hiç kullanışlı değildi.

  

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: sh2010119519

 |
Efes antik kentinde bulunmuş bir Priapos figürü
**Priapos** ya da **Priapus**, Yunan mitolojisinde bahçeler ve bağlar tanrısı (bereket tanrısı), Lapseki (Lampsakos) şehrinin hakimi, genital organının vurgulanmasıyla işlenmiştir. Dionysos ile Afrodit'in oğlu olduğu söylenirdi. Kültü, adalar ile bütün Yunanistan'a ve Güney İtalya'ya yayıldı. Priapos başlangıçta toprak bereketini temsil ediyordu. Aynı zamanda sürüleri, arıları ve balıkçıları koruyan bir kır ve deniz tanrısıydı.

Malikanelerin giriş yerlerine onun bir ithyphallos resmi konurdu. Bu resim kötülükleri uzaklaştırır, huzuru sağlardı. Priapos Roma devrinde özellikle erkekliği ve fiziki aşkı canlandırıyordu. Tanrının tasvirlerindeki laubali karakter ve müstehcen şiirler bundan gelir. İmparatorluk devrinde Priapos bir halk tiyatrosu kahramanı oldu. En önemli kült merkezi Lampsakos (Lapseki) kentidir. Mısır kültüründe benzer bir tanrı olan Min vardır.

Tıp literatüründe Priapos'tan esinlenerek adlandırılan, Priapizm rahatsızlığı vardır. Bu hastalıkta, penisin istemsiz olarak erekte olur ve sürekli o halde kalır.

Dış bağlantılar
---------------

* Boyana, Hülya (2004) "Priapos Kültü", *Ankara Universitesi DTCF Tarih Araştırmaları Dergisi, sayı:35*, sayfa:31-44 Online:  3 Haziran 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* *Theoi.com* websitesinde "Priapos" maddesi Online:[*ölü/kırık bağlantı*] (İngilizce)

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 118596500
* LCCN: no2018058213
* SUDOC: 030234700
* VIAF: 74645543
* WorldCat: lccn-no2018058213

 |
Bir ektoplazma görüntülediği öne sürülen bir fotoğraf.
**Ektoplazma** (ectoplasm), trans haline girmiş medyumların vücutlarından, özellikle ağız, burun, kulak gibi organlarından çıktığı, havada yayıldığı, bazen gözle görülebildiği ve elle dokunulabildiği ileri sürülen şekilsiz (amorf) süptil maddelere verilen addır. Terim 1913’te Nobel Fizyoloji-Tıp Ödülü’nü almış Fransız Fizyolog Charles Richet tarafından eski Yunancadaki "dışında" anlamına gelen "ektos" ve "yaratılmış, benzeyen" anlamına gelen "plasma" sözcüklerinden türetilmiştir.

Ektoplazma genellikle, beyaz, kirli beyaz, kurşuni ve bazen de kırmızı renklerde kendini gösterir. Kimi zaman buharımsı, kimi zaman macunumsu bir hal alarak yoğunlaşan süptil bir maddedir. Metapsişikçi hekim Dr. Gustave Geley ektoplazmayı organik hale getirilmiş bir cevher olarak kabul eder. Önceleri yalnızca seans odalarında fotoğrafları çekilmekle yetinilen ektoplazmanın kimyasal analizi Alman bilim insanı ve psişik araştırmacı A. Shrenck-Notzing tarafından yapılmış ve kimyasal formülünü C120 H1134 N218 S5 O249 olarak açıklanmıştır. Notzing "teleplazma" adını verdiği ektoplazmada yağ zerrelerine, insan hücrelerine ve bol miktarda lökosite rastladığını açıklamıştır.

Özel niteliklere sahip ektoplazmanın ruhsal irtibat seanslarında çeşitli organ biçimleri kazanabildiği ve hatta kimi zaman bir insan görünümünü kazanabildiği ileri sürülür. Bu yüzden bu tür ektoplazmik oluşumlar kimi yayın organlarında "ruhların fotoğrafları" başlığıyla yayımlanmıştır. Fakat Spiritüalistlere göre, maddi olmayan bir varlığın fotoğrafı çekilemez; dolayısıyla bunlara "ruhların fotoğrafları" değil, ruhun imajinasyon etkisi altında şekillenen oluşumlar demek daha doğru olur.

Üstelik Neo-spiritüalist görüşe göre, bir medyumun, ektoplazmasını şekillendirebilmesi için bir bedensiz varlık ile irtibat kurmuş olması şart değildir, bunu medyum kendi psişik yeteneğiyle de yapabilir. Bu konuyu Dr. Bedri Ruhselman "Medyumluk" adlı kitabında ayrıntılı olarak açıklamıştır. (1951’de Stockholm’de düzenlenen Uluslararası Spiritüalizm Kongresi’ne gönderilen ve Kongre’de yankı uyandıran bu kitap Ruhselman tarafından önce İngilizce hazırlanmış, sonra Türkçeye çevrilmiştir.)

Kaynakça
--------

* Medyomluk, Bedri Ruhselman
* Ruh ve Kainat, Bedri Ruhselman

Dış bağlantılar
---------------

* Ektoplazma Fotoları-1
* Ektoplama Fotoları-2
* Ektoplazma Fotoları-3 3 Ekim 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
**Katolikos**, Doğu Hristiyanlığı geleneğine bağlı bazı kiliselerde kilisenin başında bulunan kişi için kullanılan unvandır. Unvan otosefale işaret eder bazı durumlarda özerk kilisenin başı için kullanılsa da bu durumda Patrik de yaygın biçimde kullanılır. Sözcük Antik Yunanca'daki καθ' ὅλου (*kath'olou*, "genellikle"), κατά (*kata*, "aşağı") ve ὅλος (*holos*, "tüm") sözcüklerinden türemiş olan καθολικός, (çoğulu καθολικοί)'tan gelir ve "tümü, evrenseli, geneli ilgilendiren" anlamındadır. İlk kullanımı Roma İmparatorluğu'ndaki finansal ya da sivil ofislerdir. Katolik Kilisesi'nin adı da buradan gelir.

Nasturi Kilisesi, bazı Oryantal Ortodoks, Doğu Ortodoks ve Doğu Katolik Kiliseleri tarihsel olarak bu unvanı kullanır. Buna örnek olarak Ermeni Apostolik Kilisesi ve Gürcü Ortodoks Kilisesi verilebilir.

Ayrıca bakınız
--------------

* Tüm Ermeniler Katolikosu

Kaynakça
--------

1. ↑  Wigram, p. 91.
2. ↑  The Motu Proprio *Cleri Sanctitati* Canon 335

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* NKC: ph587411

 |
G protein-kenetli reseptörlerin yedi transmembran α-heliks yapısı
**Hücre yüzeyi reseptörleri** (**membran reseptörleri**, **transmembran reseptörler**), hücre ile hücre dışı ortam arasındaki iletişimde görev alan özelleşmiş integral membran proteinleridir. Ekstrasellüler sinyal molekülleri (hormonlar, nörotransmitterler, sitokinler, büyüme faktörleri veya hücre adezyon molekülleri) reseptöre bağlanırlar. Bu bağlanma ile membranın intrasellüler tarafında bazı kimyasal değişiklikler meydana gelir. Böylece reseptör özgün bir rol oynamış ve hücre içinde bir takım değişiklikler tetiklenmiş olur. Bu süreç sinyal transdüksiyonu olarak adlandırılır.

Yapı ve mekanizma
-----------------

Birçok hücre yüzeyi reseptörü; bir ligand bağlandığında, ayrıldığında veya reseptörün aktivasyon döngüsünün herhangi bir aşamasında yer aldığında birlikte çalışan veya birbirinden ayrışan iki veya daha fazla protein alt biriminden meydana gelmiştir. Genellikle moleküler yapılarına göre sınıflandırılırlar.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: sh85021665
* NKC: ph254456
* NLI: 987007284824205171

 |
**Arketip** (Fransızca: *archétype*); ilk örnek, asıl numune.

Kelime anlamıyla kalıp, şablon, ilktip şeklinde ifade edilen arketipler gerçekte insan kültürünü oluşturan yapıtaşlarıdır. İnsanlar uzun dönemler boyunca karşılaştığı benzer olayları bir süre sonra belli davranış kalıplarına oturtmuş ve bu kalıpları kuşaklar boyunca aktarmaya başlamıştır.

Bunun sonucunda ise bireyin anne, baba, erkek, kadın gibi rolleri ve geçimini sağlamak, eş ve arkadaş bulmak, yolculuğa çıkmak vb. arketip denilen şablonlar ortaya çıkmıştır.

Sanatta
-------

Sanatın çeşitli kollarında da kullanılan bir sözdür. Mimarlıkta "ileriki dönemlerde geliştiği bilinen bir mimarî ögenin henüz en yetkin biçimine ulaşmamış ilk örneği" anlamına gelir.

Felsefede
---------

Psikolojide ilk defa Carl Gustav Jung tarafından kullanılmıştır. Arketip kavramını çözmesi onu Sigmund Freud'tan ayıran bir özelliktir.

* Felsefe sözlüklerinde genellikle özel örnekleme, sembolik anlatım gibi karşılıkları bulunur.
* Evrensel bilginin sembolik datalarıdır ve rüya tabirlerinde, eski mitlerde, edebiyatta sosyolojik temel yasalarin bağlı oldugu ana örneklemelerdir.
* Bazı düşünürlere göre, dini edebiyattaki Adem, Havva, cennetten kovulma, Habil-Kabil gibi konular arketiptir.

### Örnek

Adem; soyut şeyleri algılayan, bilen insanın *(Latince: Homo Sapiens)* arketipidir. "Adem'in çocukları" tüm insanlığı tanımlamak için kullanılan sembolik bir söz kalıbıdır.

Kaynakça
--------

* Arketip ve Marka27 Eylül 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* NKC: ph118505

 |