90–9–1 prensibi kapsamında lurkerların (gizlenenler), katkıda bulunanların ve içerik oluşturucuların oranını gösteren pasta grafiği
**%1 kuralı**, İnternet kültüründe bir internet topluluğuna katılımla ilgili temel bir kuraldır ve bir internet sitesinin kullanıcılarının sadece %1'inin içerik eklediğini, katılımcıların %99'unun ise sadece gizlendiğini belirtir. Varyantlar, 1–9–90 kuralını (bazen 90–9–1 prensibi veya 89:10:1 oranı) içerir; Viki gibi ortak bir internet sitelerinde, bir topluluğun katılımcılarının yüzde 90'ını belirtmektedir, bunlar yalnızca içeriği tüketir. Katılımcıların yüzde 9'u içeriği değiştirir veya günceller, yüzde 1'i ise içerik eklerler.

Bilgi biliminde de benzer kurallar bulunmaktadır; örneğin, Pareto ilkesi olarak bilinen 80/20 kuralı, bir grubun yüzde 20'sinin etkinliğin yüzde 80'ini üreteceğini belirtir.

Tanım
-----

%1 kuralı, internette içerik oluşturan kişi sayısının bu içeriği görüntüleyen kişilerin yaklaşık %99'unu temsil ettiğini belirtir. Örneğin, bir foruma mesaj gönderen her kişi için genellikle yaklaşık 99 kişi bu forumu görüntüler, ancak paylaşmaz. Bu terim, yazar ve blogger Ben McConnell ve Jackie Huba tarafından oluşturulmuştu, ancak aynı konsepte daha önceki referanslar bu ismi kullanmamıştı.

Lurker terimi ise, çevrimiçi etkinliklere atıfta bulunarak, topluluğa başkalarını dahil etmeden çevrimiçi gözlemi ifade etmek için kullanılır.

Radikal Cihadist forumlarında yapılan 2005 tarihli bir araştırma, kullanıcıların %87'sinin forumda hiçbir içerik yayınlanmadığını, %13'ünün en az bir kez yayınlandığını,%5'inin 50 veya daha fazla kez yayınlandığını ve sadece %1'inin 500 veya daha fazla kez yayınladığını tespit etti.

"Dört Dijital Sağlık Sosyal Ağında %1 Kuralı: Bir Gözlemsel Çalışma" başlıklı 2014 tarihli hakemli bir makale, sağlık odaklı çevrimiçi forumlarda %1 kuralını ampirik olarak inceledi. Çalışma, %1 kuralının dört destek grubu arasında tutarlı olduğu ve bir avuç "Süper Kullanıcı"nın içeriğin büyük çoğunluğunu oluşturduğu sonucuna vardı. Aynı yıl, ayrı bir grup araştırmacının yaptığı bir çalışma, 2014 van Mierlo çalışmasını çevrimiçi bir depresyon forumunda tekrarladı. Sonuçlar, %1 kuralına uygun dağıtım sıklığının, bir tür güç yasası olan Zipf yasası'na uygun olduğunu göstermiştir.

Bu kuralın "90–9–1" sürümü, kullanıcıların hem içerik oluşturabildiği hem de düzenleyebildiği web siteleri için, insanların %1'inin içerik oluşturduğunu, %9'unun bu içeriği düzenlediğini veya değiştirdiğini ve %90'ının katkıda bulunmadan içeriği görüntülediğini belirtir.

Gerçek yüzde, konuya bağlı olarak değişebilir. Örneğin, bir forum bir giriş koşulu olarak içerik gönderimi gerektiriyorsa, katılanların yüzdesi muhtemelen yüzde birinden daha yüksek olacaktır, ancak içerik üreticileri yine de kullanıcı grubundaki azınlık olacaktır. Bu, endüstri, seyirci türü ve topluluk odağı ile bölümlere ayrılmış yüzlerce topluluktaki katılım eşitsizliğini analiz etmek için ekonomi tekniklerini kullanan Michael Wu tarafından yapılan bir çalışmada doğrulanmıştır.

%1 kuralı genellikle İnternet'e uygulanmak için yanlış anlaşılır, ancak belirli bir İnternet topluluğuna daha spesifik olarak uygulanır. Bu nedenle, birçok web sitesinde %1 ilkesine ilişkin kanıtlar görülebilir, ancak birlikte toplanan farklı bir dağıtım da görülebilir. 2012'nin sonlarında yapılan araştırmalarda, nüfusun sadece %23'ünün (yüzde 90 yerine) düzgün bir şekilde lurker olarak sınıflandırıldığı, nüfusun %17'sinin ise yoğun içerik katkısı yapan kişiler olarak sınıflandırılabileceği öne sürüldü.

Katılım eşitsizliği
-------------------

Benzer bir kavram AT&T Laboratories'den Will Hill tarafından ortaya atılmış ve daha sonra Jakob Nielsen; bu, çevrimiçi bağlamda "katılım eşitsizliği" terimi için bilinen en eski referanstı. Terim, 2006 yılında, pazarlama konusundaki bir blog girişi içinde kesinlikle nicel bir bağlamda kullanıldığında kamuoyunun dikkatini yeniden kazandı.

Ayrıca bakınız
--------------

* Sessiz çoğunluk

Kaynakça
--------

1. ↑  Arthur, Charles (20 Temmuz 2006). "What is the 1% rule?". *The Guardian*. The Guardian. 10 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2020.
2. 1 2  McConnell, Ben (4 Mayıs 2006). "The 1% Rule: Charting citizen participation". Church of the Customer Blog. 11 Mayıs 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2020.
3. ↑  "Creators, Synthesizers, and Consumers". Blogger. 16 Şubat 2006. 13 Haziran 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2020.
4. ↑  "What is Lurking? - Definition from Techopedia". *Techopedia.com* (İngilizce). 4 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2020.
5. ↑  Awan, Awan (24 Temmuz 2016). "Virtual jihadist media" (PDF). *European Journal of Cultural Studies*. **10** (3). ss. 389-408. doi:10.1177/1367549407079713. 19 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF).
6. ↑  van Mierlo, van Mierlo (4 Şubat 2014). "The 1% Rule in Four Digital Health Social Networks: An Observational Study". *Journal of Medical Internet Research*. **16** (2). ss. e33. doi:10.2196/jmir.2966. 23 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
7. ↑  Carron-Arthur, Carron-Arthur (Ekim 2014). "Describing the distribution of engagement in an Internet support group by post frequency: A comparison of the 90-9-1 Principle and Zipf's Law". *Internet Interventions*. **1** (4). ss. 165-168. doi:10.1016/j.invent.2014.09.003.
8. ↑  Wu, Michael (April 1, 2010). "The Economics of 90–9–1: The Gini Coefficient (with Cross Sectional Analyses)". *Lithosphere Community*. Lithium Technologies, Inc. Retrieved 2010-07-10
9. ↑  Goodier, Holly (4 Mayıs 2012). "BBC Online Briefing Spring 2012: The Participation Choice". BBC. 26 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Haziran 2020.
10. ↑  Hill, Will (1992). *CHI '92, conference proceedings : striking a balance*. Association for Computing Machinery. ISBN 978-0-89791-513-7.
11. ↑  Nielsen, Jakob (14 Ağustos 1997). "Community is Dead; Long Live Mega-Collaboration". Nielsen Norman Group. 26 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2020.