recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
*The Star Boarder*
**The Star Boarder**, başrollerde Charles Chaplin ve Minta Durfee' nin yer aldığı 1914, ABD yapımı sessiz ve kısa bir komedi filmidir. Chaplin'in Keystone Studios' daki dokuzuncu filmidir.

Bu film *Landladys Pet* , *New Lovers*, *The Fatal Lantern* , *The Hash-House Hero*  ve *In Love with His Landlady* adlarıyla da gösterime girmiştir.

Konu
----

Charlie kaldığı pansiyonda pansiyon sahibesinin kelimenin tam anlamıyla gözdesidir. Sabahları uyandığında bile yarı sarhoş olan serseri Charlie, ev sahibesinin yakın ilgisinden gayet memnundur. Kadının kocası Charlie' den nefret etse de karısından çekindiği için Charlie tarafından ustalıkla savuşturulan ufak tefek saldırılar haricinde ona bir şey yapamaz. Ancak çiftin küçük oğullarının yaptığı gösteri, ev sahibesiyle Chaplin arasındaki durum kadar kocanın başka bir kadınla olan yakınlığını da ortaya serince ipler kopar. Film Charlie ve kocanın kavgasıyla ve ev sahibesinin oğlunu cezalandırdığı sahnelerin eş zamanlı verilmesi ile son bulur.

Oyuncular
---------

| Aktör / Aktris | Karakter |
| --- | --- |
| Charles Chaplin | Gözde kiracı |
| Minta Durfee | Ev sahibi kadın |
| Edgar Kennedy | Ev sahibinin kocası |
| Alice Davenport | Ev sahibinin arkadaşı |
| Gordon Griffith | Ev sahibinin oğlu |

Ayrıca bakınız
--------------

* Slapstick
* Sessiz film

Dış bağlantılar
---------------

* The Star Boarder, IMDB 16 Şubat 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* The Star Boarder, chaplin.bfi.org.uk 5 Mayıs 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Kaynakça
--------

* Charlie Chaplin Reviews
* chaplin.bfi.org.uk 5 Mayıs 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Notlar
------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 5 Mayıs 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2009.
**Kayıp Aranıyor**, Türk yazar Sait Faik Abasıyanık'ın 1953 yılında yayınlanan ikinci ve son romanı. Roman ilk olarak Hürriyet Gazetesi'de 28 Haziran 1953 ile 1 Ağustos 1953 tarihleri arasında 36 bölüm olarak yayınlandı. Romanın el yazısı müsveddeleri şu anda Sait Faik Abasıyanık Müzesi'nde sergilenmektedir.

Romanda, eski konsoloslardan Vildan Bey'in kızı Nevin'in yaşamı anlatılmaktadır. Nevin içinde bulunduğu dünyadan, bu dünyanın iki yüzlülüğünden ve çıkarcılığından sıkılmıştır ve yalansız, özgür ve samimi bir dünyaya özlem duymaktadır. Çevresine ve çevresindeki toplumun kurallarına ayak uyduramamaktadır. Kahraman, ne kadar pervasız olsa da bir türlü burjuva dünyasının zincirlerini kıramamaktadır. Bu açıdan da Nevin, Sait Faik'in kendisi ile özdeşleştirilebilir. İki arada kalan Nevin sonunda dünyasından tamamen kaçar. Nevin'in romanın sonunda kayıplara karışması gibi Sait Faik de arayışından ölümle ayrılmıştır.

Balıkçı Cemal romanın bir diğer kahramanıdır. Nevin ve Cemal birbirlerini sevmektedir. Fakat hem kendileri birbirlerine uyum sağlama konusunda tedirgindirler hem de çevreleri bu ilişkiye karşıdır. Nevin'in romanın sonunda bilinmez bir yere gitmesinin sebebi ne kendi çevresiyle ne de Cemal'le olabilmesidir. Nevin ne bir balıkçı sevgilisi ne de bir konsolos kızı olabilmiştir. Sait Faik de hayatı boyunca bu ikilemde yaşamıştır.

Bu kitabın bir roman olduğunu söyleyenler olduğu gibi uzun bir hikâye olduğunu iddia edenler de vardır. Sait Faik, genel olarak roman kurgusuna bir önceki romanı *Medarı Maişet Motoru'*na göre daha fazla dikkat etti.

Kaynakça
--------

* Naci, Fethi (Mayıs 2003), *Sait Faik'in Hikayeciliği*, Yapı Kredi Yayınları, ISBN 975-08-0534-8
* Sönmez, Sevengül (Şubat 2007), *A'dan Z'ye Sait Faik*, Yapı Kredi Yayınları, ISBN 978-975-08-1198-2
* Uyguner, Muzaffer (1991), *Sait Faik*, Bilgi Yayınevi, ISBN 975-494-232-3

### Notlar

1. ↑  Sönmez 2007, s. 113
2. ↑  Naci 2003, s. 86
3. ↑  Uyguner 1991, s. 43
4. ↑  Uyguner 1991, s. 44
5. ↑  Naci 2003, s. 90

| * g
* t
* d
Sait Faik Abasıyanık |
| --- |
| Hikâye | *Semaver* • *Sarnıç* • *Şahmerdan* • *Lüzumsuz Adam* • *Mahalle Kahvesi* • *Havada Bulut* • *Kumpanya* • *Havuz Başı* • *Son Kuşlar •* Alemdağ'da Var Bir Yılan *•* Az Şekerli *•* Tüneldeki Çocuk |
| Roman | *Medarı Maişet Motoru* • *Kayıp Aranıyor* |
| Şiir | *Şimdi Sevişme Vakti* |
| Röportaj | *Mahkeme Kapısı* |
Polonya'daki küçük bir demiryolu istasyonunda bulunan kayıp eşya bürosu sembolü
**Kayıp eşya bürosu**, genellikle büyük yapılar ya da alanlarda bulunan ve ziyaretçilerin, diğer ziyaretçiler tarafından bulunmuş kayıp eşyasının bulunduğu bölüm. Genellikle müze, lunapark, okul gibi kalabalık yerlerde bulunur.

Bazı kayıp eşya büroları, eğer mümkünse eşyasının sahiplerine ulaşmaya çalışır. Belirli bir süre içinde alınmayan eşya durumuna göre satılır, bağışlanır ya da atılır.

Tarihi
------

İlk kayıp eşya bürosu, 1805 yılında Paris'te açıldı. 2001 yılında Paris emniyetinin başına gelen Jean-Michel Ingrandt'ın aktardığına göre Napolyon, dönemin emniyet müdürüne Paris sokaklarında bulunan tüm eşyanın toplanacağı merkezi bir yer oluşturulması için emir verdi. Fakat 1893 yılına kadar kayıp eşyanın sahiplerine ulaştırılması konusunda aktif bir çalışma yapılmadı.

Organizasyon
------------

Büyük çaplı kurumlar içindeki kayıp eşya büroları çok ve çeşitli sayıda eşyayı barındırabilir. Londra Ulaşım sisteminin kayıp eşya bürosu, metro, otobüs ve taksilerden bir yılda 24.000 çanta, 10.000 cep telefonu dahil 130.000 eşya toplamıştır. Bu eşya arasında gelinlik, içinde küller olan bir vazo, ayaklı duvar saati, mutfak evyesi, tekerlekli sandalye gibi ilginç eşya da bulunmaktadır.

Bazı büyük kurumlar merkezî bir kayıp eşya bürosu bulundurmak yerine farklı idari birimlere bağlı dağınık bürolara da sahip olabilir. Bu büroların kayıp eşyayı saklama konusundaki prosedürleri de farklılık gösterebilir. Illinois Üniversitesi'nde de farklı kampüslerde ayrı ayrı kayıp eşya büroları bulunmaktadır. Bununla birlikte üniversitede bir adet de farklı bürolar arasında aktarma birimi vardır.

Kaynakça
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Kayıp eşya bürosu*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

1. 1 2  Tagliabue, John (23 Nisan 2005). "Napoleon's monument to everything". *The New York Times*. Erişim tarihi: 5 Kasım 2011.
2. ↑  "London Underground lost property". *TimeOut London*. 17 Nisan 2007. 19 Aralık 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2011.
3. ↑  Sharita Forest (Temmuz-Ağustos 2006). "Mom, Where's My Shoe?". *Illinois Alumni, Volume 19, Issue 1*. UI News Bureau. s. 7.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4739878-4

 |
**Karaz Höyük**, Erzurum il merkezinin yaklaşık 16 km. batı – kuzeybatısında yer alan bir höyüktür. Yaklaşık 200 metre çapındaki tepe 16 metre yüksekliktedir. Karasu Çayı'nın suladığı ovanın kuzeyindedir.

Kazılar
-------

Höyük ilk kez 1941 yılında H. Örs tarafından saptanmıştır. Daha sonra 1942 ve 1944 yıllarında Türk Tarih Kurumu adına Dr. Hamit Zübeyir Koşay ve Kemal Turfan başkanlığında kazılar yapılmıştır.

Tabakalanma
-----------

Tepenin üç bölümünde yapılan sondajlarla saptanan tabakalanma Bizans Dönemi, Erken Tunç Çağı ve Geç Kalkolitik Çağ olarak verilmektedir.

Buluntular
----------

Kazılarda ele geçen buluntular arasında obsidiyen ve çakmak taşı bıçaklar, öğütme taşları, metal oraklar, metal hançer ve bıçaklar, baltalar, mızrak uçları ve iğneler sayılabilir. Ancak en önem verilen buluntular, *koyu yüzlü açkılı mal* olarak da bilinen Karaz çanak çömleği buluntularıdır.

Değerlendirme
-------------

Karaz Höyük'te ele geçen çanak çömlekler, *Erken Transkafkasya Kültürü* olarak da bilinen (bazı kaynaklarda *Yanık Kültürü*, *Khirbet Kerak Kültürü*, *Doğu Anadolu'nun Bakır Çağı* olarak geçer) Karaz Kültürü'ne ait ilk buluntulardandır. Kültürün en eski yerleşmeleri Doğu Anadolu'da, Erzurum ve çevresidir. Doğu Anadolu'da Geç Kalkolitik Çağ ve Erken Tunç Çağ'ı boyunca gelişen Karaz Kültürü buluntuları ele geçen diğer yerleşimler arasında Pulur Höyük ve Güzelova Höyük, Sos Höyük ve Büyüktepe Höyük sayılabilir. Karaz Kültürü'nün etnik kökeninin Hurri olduğu kabul edilmektedir.

Dış bağlantılar
---------------

* Harita
* Yakın plan kroki
* Fotoğraflar 4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Kaynakça
--------

### Kaynakça

1. ↑  "TAY – Yerleşme Ayrıntıları". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mart 2012.
2. 1 2 3  "TAY – Yerleşme Dönem Ayrıntıları". 24 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mart 2012.
3. ↑  Türkiye Kültür Portalı[*ölü/kırık bağlantı*]
4. ↑  "Arkeolojik merkezler". 10 Ocak 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mart 2012.
5. 1 2  Veli Ünsal, Sh.: 400
6. ↑  Veli Ünsal, Sh.: 401
7. ↑  Veli Ünsal, Sh.: 399
8. ↑  Veli Ünsal, *M.Ö. III. Binde Kuzeydoğu Anadolu'* 12 Kasım 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, Sayı 3, Sh.: 399
9. ↑  Betül Şenbak, Sh.: 16

### Kaynakça

* Yrd. Doç. Dr. Veli Ünsal, *MÖ III. Binde Kuzeydoğu Anadolu*12 Kasım 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, Sayı 1/3 (2008)
* Betül Şenbak, *Şiran ve Çevresi Höyük ve Kaya Mezarları* – Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Anabilim Dalı, Yüksek Lisans Tezi
Plaza de España
Meydandaki yapay göl
**Plaza de España** (İspanyolca adının anlamı: *İspanya meydanı*), İspanya'ya bağlı Kanarya Adalarının Tenerife adasında Santa Cruz de Tenerife şehir merkezindeki en büyük meydan. Tenerife Oditoryumunun birkaç metre kuzeyinde yer alan meydan, Teneriffe adasının San Cristóbal de La Laguna şehrindeki Plaza del Cristo de La Laguna ve Candelaria şehrindeki Plaza de la Patrona de Canarias ile birlikte ana meydanlarından biridir.

Meydan, korsan saldırılarına karşı korunma amacıyla inşa edilen Castillo de San Cristóbal adlı kalenin kalıntıları üzerine 1929 yılında inşa edildi. Bu kalenin yer altı tünelleri meydanın altında bulunur.

İsviçreli mimarlar Herzog & de Meuron tarafından tasarlanan büyük yapay göl şehrin kalbi olarak nitelendirilir.

Palacio del Cabildo de Tenerife, Palacio de la Carta ve Plaza de la Candelaria ile çevili olan meydanın ortasında İspanya İç Savaşında ölenlerin anısına dikilen bir anıt yer alır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Sitio del Alcalde de Candelaria". 23 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Haziran 2012.

Dış bağlantılar
---------------

* Remodelación de la Plaza de España
**Tahsin Ağa Kütüphanesi**, Ürgüp'te Osmanlı döneminde kurulmuş; günümüzde ilçe halk kütüphanesi olarak kendisine bağlı 6 şube ile hizmet veren bir kütüphane

Osmanlı sarayında kütüphanecilik yapmakta olan Ürgüplü Tahsin Ağa tarafından devrin sultanı Abdülmecid'in izni ile kurulmuştur. Tahsin Ağa, Ürgüp ilçesinin güneyindeki Temenni Tepesi'ne kütüphane görevi görecek bir kümbet yapı yaptırmış ve saray kütüphanesinde birden fazla nüshası olan el yazması 817 cilt eseri develere yükleterek, Ürgüp’e göndermişti.

Tahsin Ağa'nın kütüphaneyi kurmak için görevlendirdiği Ürgüplü Hacı Derviş, Temenni Tepesinde bulunan kümbet yapıya kitapları yerleştirerek kütüphane ve medrese olarak halkın hizmetine açtı ve 39 yıl Hafız-ı Kutub (Kütüphaneci) ve medrese yöneticisi olarak çalıştı. 1894 yılından itibaren de Hacı Derviş'in oğlu Nail Derviş bu görevi sürdürdü. Tahsin Ağa kütüphanesi, 1914 yılında Eğitim Bakanlığına bağlandı.

1944 yılında Mustafa Güzelgöz'ün kütüphaneye atanmasından sonra yaptığı girişimler sonucu kütüphane 1952 yılında Ürgüp'ün içinde yer alan yeni yapısına taşındı. Güzelgöz, köylere eşeklerle kütüphanecilik hizmeti götürerek "*Eşekli Kütüphaneci* olarak tanındı ve Türk kütüphaneciliğinde bir sembol oldu. 1965 yılında binaya ikinci kat eklendi; 1980 yılında ise depo, garaj ve tuvaletler ilave edildi. 1988 yılında da çocuk bölümü ve lojman ilavesi yapıldı.

Şubeleri
--------

* Başdere Halk Kütüphanesi
* Mustafapaşa Halk Kütüphanesi
* Ortahisar Halk Kütüphanesi
* Sarıhıdır Halk Kütüphanesi
* Şahinefendi Halk Kütüphanesi
* Taşkınpaşa Halk Kütüphanesi

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4  Bağcı, Ali Osman. "Ürgüp Tahsinağa İlçe Halk Kütüphanesi Müdürlüğü". Nevşehir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü web sitesi. 21 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Aralık 2020.
2. ↑  **İleri, A.** ve **Talipoğlu, T.**, 2007, *Eşekle Gelen Aydınlık - Mustafa Güzelgöz Kitabı*, Anfora Yay. İstanbul
**Ersoy Sandalcı** (d. 15 Şubat 1951, İstanbul), Türk eski genç millî futbolcu ve antrenör.

Fenerbahçe genç takımından yetişti. 1969-70 yılında İstanbul ve Türkiye şampiyonu olan genç takımda yer aldı. 1970-71 sezonundan itibaren A takımda oynamaya başladı. 1977'ye dek oynadığı sarı-lacivertli takımda 192 kez forma giydi. 1973-74 ve 1974-75 Türkiye Ligi, 1973-74 Türkiye Kupası, 1973 ve 1975 Cumhurbaşkanlığı Kupası, 1973 Başbakanlık Kupası ve 1973, 1975 ve 1976 Türkiye Spor Yazarları Derneği Kupası şampiyonlukları yaşadı. 1977 yılında Zonguldakspor'a transfer oldu ve 1983 yılına kadar bu takımda futbol oynadıktan sonra futbolu bıraktı.

Sandalcı hepsi 1973 yılında olmak üzere 5 kez ümit millî oldu.

Futbol kariyerini noktaladıktan sonra antrenörlüğe de başladı ve Denizlispor (1992-93), Düzcespor (1997-98) ve Bursa Nilüferspor'u (2009-10) çalıştırdı.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Milliyet, 11 Haziran 1970". 22 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2020.
2. ↑  TFF.org'da Ersoy Sandalcı
3. ↑  TFF.org'da antrenör Ersoy Sandalcı
**TalkOrigins Archive**, erken dönem ve yeni dönem Dünya ile "Akıllı tasarım" yaratılışçıların evrim karşıtı iddialarına bilimsel cevaplar veren ve bilimsel veriler ile sağlam perspektifler sunan İngilizce kaynaklı bir web sitesidir. Bünyesinde sahip olduğu evrim, yaratılışçılık, jeoloji, astronomi ve insansıların evrimi gibi konular hakkındaki bölümleri ile, evrimsel biyoloji için sosyopolitik evrim karşıtı hareketlere karşı geniş bir etkinlik alanı sağlar.

Ayrıca bakınız
--------------

* talk.origins

Kaynakça
--------

1. ↑  "The TalkOrigins Foundation". 10 Mayıs 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2007.

Dış bağlantılar
---------------

* The TalkOrigins Archive21 Ekim 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Fossil Hominids23 Ekim 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Mark Isaak's Index to Creationist Claims8 Ekim 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Quote Mine Project6 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Baltık Denizi ve çevresindeki ülkeler
**Baltık Denizi Devletleri Konseyi** (**CBSS**), Soğuk Savaş'ın ardından Baltık Denizi çevresinde meydana gelen jeopolitik değişimlere cevap verebilmek ve hükûmetlerarası iş birliğini tesis etmek amacıyla 5-6 Mart 1992 tarihlerinde kurulmuş birliktelik.

CBSS'in üyeleri Estonya, Letonya, Litvanya, İsveç, Norveç, Danimarka, Finlandiya, İzlanda, Almanya, Polonya ve Avrupa Komisyonu'dur. Rusya, 2022'de üyelikten çekilmiştir.

Konsey üyelerinden Norveç ve İzlanda'nın Baltık Denizi'ne kıyısı yoktur.

Baltık devletleri
-----------------

Ana madde: Baltık devletleri
Baltık devletleri tabiri genellikle aralarında tarihî ve coğrafi birliktelik bulunan ve Baltık Denizi'ne kıyısı bulunan Estonya, Letonya ve Litvanya'yı kastetmek amacıyla kullanılır. Ancak CBSS'nin kurulmasıyla bu kavram CBSS üyesi devletleri kastetmek amacıyla da kullanılır olmuştur.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Baltık Denizi Devletleri Konseyi (CBSS) / T.C. Dışişleri Bakanlığı". *www.mfa.gov.tr*. 27 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2022.
2. ↑  "Rusya, Baltık Denizi Devletleri Konseyi'nden çekiliyor". Sputnik Türkiye. 17 Mayıs 2022. 17 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mayıs 2022.

Dış bağlantılar
---------------

* Resmî site28 Haziran 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* ISNI: 0000 0001 2226 8807
* LCCN: n2004108691
* NKC: ko2006341760
* SUDOC: 09478230X
* VIAF: 148662034
* WorldCat: lccn-n2004108691

 |
İki Arviat Kilisesi
Tütün saran Kivallirmiut yaşlısı, Arviat (ᐊᕐᕕᐊᑦ)
**Arviat** ya da 1 Haziran 1989 öncesinde **Eskimo Point** (Doğu Kanada İnuitçesi **ᐊᕐᕕᐊᑦ** *Arviat* «Grönland balinası anlamındaki *arviq* kelimesinin çoğulu» ; İngilizce *Arviat*), Kanada'nın Nunavut bölgesinin Kitikmeot Bölgesi'nde Hudson Körfezi'nin su yolunun kıyısında kurulu mezra. Tarihteki adları içinde **Tikirajualaaq** («a little long point») ve **Ittaliurvik** («a place where the people make tents») görülür. Yöre Kivalliq-Aivilik İnuitçesi lehçesini konuşan Kanada İnuitlerinin toprağıdır. 2011 sayımına göre nüfusu alanda 2.318, merkezde 1.810 kişidir.

Yerli halk
----------

Esas yerli halkı Paallirmiut olsa da, günümüzde Arviat ahalisini (***Arviammiut***) Paallirmiutlardan başka, içbölgeden tehcir edilen Ahiarmiut ile birazcık da kuzeydeki kıyı bölgelerinden gelen Aivilingmiut İnuitleri oluşturur.

Ticaret
-------

Hudson's Bay Company ağaç çizgisinin kuzeyinde Kutup tilkisi kürk ticareti için 1922 yılında Cape Eskimo ya da Tikkerarualuk – ("the long, tiny finger") denen bölgede bir ticaret karakolu kurar. Burası Paallirmiutların önemli yazlama yeridir.

Misyonerlik
-----------

1924 yılında Roma Katolik Kilisesi, 1926'da da Anglikan misyonu gelmiş ve her ikisinin rekabetine sahne olmuştur.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arviat, Nunavut". nu.ca. 2 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2008.
2. ↑  "2011 census". 17 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2012.
3. ↑  "Population Centre". Statistics Canada. 2011. 17 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2012.
4. 1 2 3  NTI IIBA for Conservation Areas, Cultural Heritage and Interpretative Materials Study, Phase I: Cultural Heritage Resources Report, Area: McConnell River Migratory Bird Sanctuary 3 Nisan 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Prepared for Nunavut Tunngavik Inc. 1 May 2011

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: n83014176
* NLI: 987007564397705171
* VIAF: 132478736
* WorldCat: lccn-n83014176

 |
**Kiçeler** (Kiçece *K’iche’* «çok ağaç» ; İspanyolca *los quichés*), Guatemala'nın El Quiché, Huehuetenango, Quetzaltenango, Retalhuleu, Sololá, Suchitepequez Totonicapán, San Marcos, Chimaltenango yörelerinde yaşayan Maya Kızılderili halkıdır. Guatemala'da nüfusu en fazla olan (% 11.3) yerli halktır. Guatemala'da 2002 sayımına göre etnik 1.270.953 kişilik nüfustan 890.596 kadarı anadillerini (*Qatzijob'al’*) konuşabiliyor. En yakın akrabası birlikte *Kiçe-Açi dilleri* adıyla alt grup oluşturan Açilerdir.

Kiçeler geniş bir lehçe çeşitliliği gösteren bir halktır. Bu dili konuşanların sayısının yaklaşık 1.000.000 olduğu sanılmaktadır. Günümüzde yaşadıkları yerler Sololá, Quetzaltenango, El Quiché ve Totonicapán‘dır. Kolomb-öncesi zamanlardaki başkentleri Utatlán ya da Gu'marcaj idi.

1992 Nobel Barış Ödülü sahibi olan yerli hakları savunucusu ve aktivist Rigoberta Menchú dünyaca en iyi bilinen Kiçedir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "XI Censo Nacional de Población y VI de Habitación (Censo 2002) : Variable Grupo\_etnico : Pertenencia de grupo étnicor". 12 Haziran 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2012.
2. ↑  "XI Censo Nacional de Población y VI de Habitación (Censo 2002) : Variable Idioma\_materno : Idioma o lengua en que aprendió a hablar". 28 Eylül 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2012.
3. ↑  GÜN, Tekin (2022). *Bir Belgeselcinin Gözünden Maya Uygarlığı ve Tarihi*. Türk Bilimi. s. 23. 15 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb119413838 (data)
* LCCN: sh85109838
* NLI: 987007553435305171

 |
Başlığın diğer anlamları için Ağıt (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
**Ağıt**, genellikle bir ölümün ya da acı, üzücü bir olayın ardından söylenen halk türküsü. Doğal afet'ler, ölüm, hastalık gibi çaresizlikler karşısında korku, heyecan, üzüntü, isyan gibi duyguları ifade eden ezgili sözlerdir. Ağıt söylemeye *ağıt yakma*, ağıt söyleyenlere ise *ağıtçı* denir. Ağıtın İslamiyet öncesi Türk edebiyatındaki adı *sagu*dur ve yuğ adı verilen cenaze törenlerinde okunur; divan edebiyatındaki adı ise *mersiye*dir.

Türklerde ağıt geleneği
-----------------------

Türklerde ağıt geleneği çok eskidir. Anadolu’nun hemen her yerinde söylenir. Ağıtlar yarı anonim folklor ürünleri arasında da sayılabilir. Türkçede 7, 8 ve 10 heceli ağıtlar yaygındır. En çok rastlanılanı 8 hecelilerdir. Gösteri bölümüyle tiyatro, söyleniş biçimiyle şiirseldir.

Ağıtlar türkü ve destanla yakın ilişki içindedir. Erkeklerin söylediği ağıtlar varsa da ağıtları daha çok kadınlar söyler.

Örnekler
--------

**Doğu Anadolu yöresi**

Can evimden vurdu felek neyleyim

Ben ağlarım çelik teller iniler

Ben almadım toprak aldı koynuna

Yarim diyen bülbül diller iniler

Gider oldum Avşar ili yoluna

Bakmam gayrı bu diyarın gülüne

Karaları taksın çapar koluna

Yağız atlı nice kollar iniler

Dertli dertli Çukurova yolunu tut
adam olun

İç Anadolu yöresi

**Aliihsan'ın Ağıdı**

Gideceğim anamoğlu senin ardından,

Ben ölürüm yiğit edem derdinden,

Biriciktin kaldırdılar yurdundan,

Anamın oğluda bir tek gardaşım,

Ölesiye sana yanar ateşim.

  

İhsan davar keser sağ eli kanlı,

Ne bir dayı varda ne de bir emmi,

Kasaplar içinde gül edem ünlü,

Anamın oğluda gurban oluyum,

Gül gardaşım ben yoluna ölüyüm.

Kelep kelep gül edemin kekili,

Anası gızından alır akılı,

İç cepleri burcu burcu kokulu,

Anamın oğlu da gurban oluyum,

Gül gardaşım ben yerine ölüyüm.

Saçlarını taramışlar tel gibi,

Gardaşı yok emmisi yok el gibi,

35 yaşında gonca gül gibi,

Babamın oğlu da gurban olurum,

Kalk gardaşım ben yerine ölürüm.

Salhane’den gelir sırtı ceketli,

Pazara giderdi eli sepetli,

Gardaşa yananın kalmıyor aklı,

Babamın oğlu da öldürdü beni,

Gülleri açarken soldurdu beni.

Gelmedi diyerek bana darılmış,

Helâllaşmış bacısına sarılmış,

Yaz gelirken beş guzudan ayrılmış,

Geliyor bayramlar ışıyın vakti,

Soğudu mu gül gardaşım bağrıyın tahtı.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Emirdağ'dan Sultan Aktaş ağıdı". 1 Aralık 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2011.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikikaynak'ta **Ağıt** ile ilgili metin bulabilirsiniz. |

Ayrıca bakınız
--------------

* Yuğ
* Mersiye

Dış bağlıntılar
---------------

* Şarkışla Ağıtları (Ağıt Örnekleri, Derleyen: Mehmet Kalkanoğlu, 1949)

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* NKC: ph566138

 |
Sombalığı kepçesi (İng. *dip net*), Kanada
Akvaryum kepçesi
Faroe Adalarında kuş kepçesiyle *Fratercula arctica* avlama
**Balık kepçesi** ya da **akvaryum kepçesi**, akvaryum, havuz ya da balık çiftliği gibi istihsal yerlerinde balıkları zarar vermeden canlı tutmak ya da sombalığı, turna balığı gibi balıkları avlayabilmek için kullanılan ağlı kepçe biçimli alet.

Tarih
-----

Küçük çaplı geleneksel balıkçılık yapanların ya da avcı ve toplayıcı halkların eskiden beri kullanımındadır. Lagün gibi sığ sularda en kolay balık avlama aracıdır. Genelde tek kişilik ve tek kolluk olsa da birkaç balıkçı tarafından kullanılan büyük tipleri de bulunur.

Amerika'da Kaliforniya'da Karuk Kızılderilileri Klamath Nehrinde kepçeyle balık avlardı.

İngiltere'de River Parrett ile River Severn mehirlerinde yasal olarak yılan balığı avlama işi binlerce yıldır kepçeyle yapılmaktadır.

Daldırma ağ
-----------

Daldırma ağ (İngilizce *dip net* ya da *dipnet*), uzun saplı balık kepçesidir. Daha çok Amerika Birleşik Devletlerine bağlı Alaska eyaletinde Ahtnaların topraklarındaki Chitina ile Denağinaların toprağındaki Kenai ve Kasilof nehirlerinde genelde iki üç hafta süren yumurtlama göçünde *Oncorhynchus nerka* türünden Pasifik sombalığını avlamak için kullanılır. Alaska Balıkçılık ve Avcılık Departmanı yasal olarak satma ya da takas etme amacı olmayan kişisel kullanım (kendisi ya da ailesi veya arkadaşları tarafından tüketilmek) için çapı ya da genişliği 5 fitten büyük olmayan ve İngilizcede *dip net* (ya da *dipnet* «daldırma ağ») denilen uzun saplı balık kepçelerinin kullanımını serbest bırakmıştır.

Diğer tutma kepçeleri
---------------------

* Kuş kepçesi: *Fratercula arctica* avlamada kullanılır
* Atrap ya da böcek kepçesi (*butterfly net, sweep net*)

Kaynakça
--------

1. ↑  "Scoop nets". 7 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2012.
2. ↑  "Large scoop nets". 18 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2012.
3. ↑  "Karuk dip nets". 6 Ekim 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2012.
4. ↑  "Environment Agency Eel Fishing Handbook, Byelaw 4, Section 2" (PDF). 8 Ocak 2009 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2012.
5. ↑  "Alaska Department of Fish and Game". 30 Aralık 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2012.
6. ↑  "Alaska Salmon Dipnetting". 24 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2012.
**Arviligjuaq İnuitleri** ya da **Arviligjuarmiutlar** (kendilerince ᐊᕐᕕᓕᒡᔪᐊᕐᒥᐅᑦ *Arviligjuarmiut* «Arviligjuaq [büyük balina avlağı, Grönland balinası avlama yerinin büyüğü] sakinleri», İngilizce *Arviligjuarmiut*), Kanada'nın Nunavut bölgesinde Kugaaruk (Arviligjuaq, Pelly Bay) yöresinde yaşayan Kanada İnuitlerinin Natsilik İnuitleri grubundan Eskimo halkı. Batı Kanada İnuitçesi içinde sınıflandırılan dilleri Arviligjuaq İnuitçesi olup Natsilik İnuitçesi üst grubunda ele alınır.

Komşuları
---------

Kuzeyde Arviqtuurmiut, güneyde Aivilingmiut, doğuda Amitturmiut, batıda Nattilingmiut İnuitleriyle komşudur.

Avcılık ve toplayıcılık
-----------------------

Bütün Eskimo halkları gibi Arviligjuarmiutlar da avcı ve toplayıcı halktır. Toprakları balık ve Grönland balinası bakımından oldukça zengindir. Avcı erkekler *aanguat* adı verilen tilki pençe kemiğinden amuletler taşırlar.

*Ukiuq* kış sonu mevisimidir ve *Siqinnaut* ile *Ikiaqparvik* aylarından oluşur. Arviligjuarmiutlar Ukiuq mevsiminde kardan evlerle kurulu köylerde yaşarlar ve fokların deniz buzundaki yavrulama inlerinde onları avlarlar. Köyde genelde qaggiq denilen kışlık toplanma evlerinde kalırlar. Hristiyanlık öncesinde qaggiq içinde davul dansı yapıp körebe (*taptaujaq*) oynarlar. *Upirngaaq* ilkbahar mevsimidir ve *Qavvavik*, *Nurivik* ve *Ittavik* aylarından oluşur. Bu dönemde de fokları yavrulama inlerinde (*agluit*) avlarlar. *Aujaq* yaz mevsimidir ve *Amirairvik* ile *Tirituqat Amirairviat* aylarından oluşur. Bu mevsimde Kuugaarjuk Nehri'nde balık bentleri (*saputiit*) kurarlar. *Ukiaq* kış mevisimidir ve *Kapiraq* ayından oluşur.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3  John Bennett, P.A,Susan Diana Mary Rowley (2004), Uqalurait: An Oral History of Nunavut

Bibliyografya
-------------

* Van de Welde, Franz; Constantine-Westermann, Trinette S. 1993. "One hundred and fifteen years of Arviligjuarmiut demography, Central Canadian Arctic". *Arctic Anthropology*;1993, Vol. 30 Issue 2, p1
* Williamson, Robert G. (1970), "Les jeux de ficelle des Arviligjuarmiut", *American Anthropologist*, volume 72, issue 6, pages 1490–1492, December 1970
Bir şişe Becherovka, Çek Cumhuriyetinde üretilen bir Amaro (likör) ve şişesinde 38% oranında alkol vardır.
**Becherovka** Bu ses hakkındalisten (yardım·bilgi) bitki özlü bir amarodur. Çekyanin Karlovy Vary kasabasında Jan Becher likör şirketi tarafından üretilir. Anason tohumları, tarçın ve yaklaşık olarak 32 başka bitki özü ile lezzet kazanmıştır. 38% oranında alkol içermektedir.

Becherovka genellikle soğuk servis edilir. Ve genelde aperitife destek olarak kullanılır. Aynı zamanda tonik ile de servis edilir, bu karışım *beton* (BEcherovka+TONic) ismiyle bilinir. Bazı Doğu Bloğu ülkelerinde artrit hastalığının ev tedavisi için kullanılır.

Tarihi
------

Becherovka'nın ticari amaçlı üretimi 1807 senesinde başladı.

1998'den 2003'e kadar bir Slovak versiyonu da satıldı. Bu versiyon Zdeněk Hoffmann tarafından Domažlice(eski ismi Taus), Bohemia'da üretildi. Hoffmann, Alfred Becher'ın tarifi dedesine üretim sırrının savaştan sağ çıkamayacağı için endişelendiğinden 1939'da verdiğini iddia eder. Hofföamm bunu mahkemede kanıtlama olanağına sahip değildi. Ve 2007 senesinde Domažlice bölge mahkemesinden ceza aldı.

Bugün sadece üretim sürecine giren iki insan gizli tarifi bilmektedir.Bu ikiliden sadece biri *Drogikamr* odasına izinlidir.Bu odada içeceğin kreasyonunun oluşumunda kullanılan birçok bitki özü ve baharat ile karışımın hazırlandığı odadır. Bazı bitki özleri çevreden satın alınır, ve bazıları da Karlovy Vary çevresinde yetişir.

Ayrıca bakınız
--------------

* Limet
* Fernet
* Fernet Stock
* Jägermeister
* Unicum

Kaynakça
--------

1. ↑  Pawliszyn, R. (1996). "**Vedlejší účinky bylinných likérů v geriatrické artritida**". *Potravinářské vědy*. Cilt 14 (2 bas.). ss. 31-35.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 29 Eylül 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Eylül 2010.
3. ↑  1997 Judgment protecting Mrs Baier-Becher's Rights[*ölü/kırık bağlantı*]
4. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 25 Kasım 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Eylül 2010.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Becherovka*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Becherovka resmi internet sitesi 27 Nisan 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Becherovka likörleri bilgi 7 Kasım 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Sale of Johann Becher OHG[*ölü/kırık bağlantı*]
* Radyo Prague 2005 on Hedda Baier-Becher 17 Ocak 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Balık çarkı
Kolumbiya Nehri, yaklaşık 1910
**Balık çarkı**, su gücüyle değirmen çarkı gibi çalışıp Pasifik sombalığı avlamada kullanılan alet.

Alaska
------

20. yüzyılın başlarında Avrupalılarca getirilip Alaska yerlilerine tanıtılan balık çarkı 1920 yılına kadar *dipnet* ile birlikte som balığı avlama yöntemiydi. Yaklaşık 1910 yılında Koyukonların topraklarına Avrupalılarca getirilen balık çarkı Yukon Nehrinde kullanılırken Koyukuk Nehrinde kullanılmamıştır. Ahtnaların kültür merkezinde (*C’ek’aedi Hwnax*) Ahtna yaşlısı *Johnny Goodlataw* tarafından yeniden elde yapılmış bir balık çarkı örneği ziyaretçi karşılama amacıyla bina girişinde sergilenmektedir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Copper River knowledge System : Salmon — Who Can Fish?". 18 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Kasım 2012.
2. ↑  "Koyukuk/Nowitna National Wildlife Refuge Draft Revised Comprehensive Conservation Plan / Appendix J: Major Events in the History of the Refuge" (PDF). 24 Aralık 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Kasım 2012.
3. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 16 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Kasım 2012.
Uzun iplik siğiller ile alt
***Tegenaria domestica***, Agelenidae familyasından bütün dünyaya yayılan kozmopolit bir örümcek türü.

Tarihçe
-------

İlk kez 1757 yılında İsveçli entomolog ve araknolog Carl Alexander Clerck (1709-1765) tarafından *Araneus domesticus* adıyla tanımlanan tür 1875 yılında Simon tarafından *Tegenaria domestica* adıyla revize edilmiştir.

Teşhis anahtarı
---------------

*Tür teşhis karakteri* (Türkiye için): Arka sıradakiler hafif dış bükey, bu hat öndekinden daha uzun ve gözler eşit büyüklükte; Sternumun ortasında uzunlamasına açık renkli bir şerit yer alır.

Morfoloji
---------

Dişi 9–10 mm, erkek 6–9 mm boyundadır. Ön orta gözler ön yanlardan hafifçe daha küçük. Karapaks bazı örneklerde sarımsı gri renkte, ancak genel olarak değişken. Dişilerin keliserlerinin iç kısmında dört adet diş bulunur. Sternumun ortasında uzunlamasına açık renkli bir şerit yer alır, bu şerit orta yerde daralır. Bu şeridin yanlarında oval, üçer adet açık bölge daha bulunur. Opisthosama dorsalindeki desenler genellikle belirsiz ve bütün dorsal bölge açık kahverengindedir. Epijin yanlarındaki kitinsi çıkıntılar belirgin. Erkek palpinin tibiasının ucunda iki adet dikensi çıkıntı bulunur.

Habitat
-------

Meskenlerde, özellikle mahzen, kiler ya da karanlık köşelerde bulunurlar. Bazen taşların altında ya da kaya çatlakları arasında da bulunurlar. Büyük Britanya'da hemen hemen yalnızca binalarda bulunur. Her iki cinsiyetten erginlerine yıl boyunca rastlansa da, daha çok ilkbahardan yaz ortasına ve sonbahara kadar görülebilir.

Yayılımı
--------

Bütün dünyada yaygın kozmopolit bir türdür. Büyük Britanya'da bulunur

Türkiye'deki durumu
-------------------

Türkiye'de cinsinin 23-24 türünden biridir. Marmara, İç Anadolu, Doğu Akdeniz, Doğu Anadolu ve Karadeniz bölgelerinden kayıt vardır.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4  Zafer Sancak, Doğu Karadeniz Bölgesi örümceklerinin (Araneae) sistematik ve faunistik açıdan incelenmesi, Kırıkkale Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, yüksek lisans tezi, Aralık 2007
2. 1 2  "Summary for *Tegenaria domestica* (Araneae)". 23 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2012.
3. ↑  "The World Spider Catalog, Version 12.5 by Norman I. Platnick". 23 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2012.
4. ↑  "Abdullah Bayram, Kadir Boğaç Kunt, and Tarık Danışman (2012), The Checklist of the Spiders of Turkey. Version 2012.1. Online at http://www.spidersofturkey.com". 15 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Haziran 2012.  `|başlık=` dış bağlantı (yardım)

Dış bağlantılar
---------------

*
Data Matrix kod için bir örnek; çözülmüş metinde: "Wikipedia, the free encyclopedia" yazıyor, (Türkçe: Vikipedi, özgür ansiklopedi)
**Karekod**, **Data Matrix** adlı kare veya dikdörtgen biçimlerde basılabilen 2 boyutlu barkodun Türkiye'de kullanılan karşılığıdır.

Karekod kelimesi ilk defa Beşeri Tıbbi Ürünler Barkod Uygulama Kılavuzu'nda yer almıştır. Data Matrix'in Türkçe karşılığı olarak kullanılmaktadır. Türkiye'de ilk defa ilaç ambalajlarında uygulanmasına karar verilmiştir. Karekod, 2 boyutlu ve GS1 uyumlu bir Datamatrix karekodudur.

Türkiye'deki uygulamayı, birçok ülkenin ilaçlarda Datamatrix uygulamasının izleyeceği beklenmektedir. Halen birçok ülkede üretilen ilaçlarda karekod uygulanmakta ve dünyada karekod ve Türkiye'de kullanılan içerik bilgileri standart olarak kabul edilmiştir.

İçerik
------

**GTIN**: 14 rakamlı Barkod Numarası. EAN barkodunun başına "0" konularak elde edilir.

**Sıra Numarası**: Her birim ilaç için benzersiz şekilde üreticiler tarafından tespit edilir. Serialize ve benzersiz bir numaradır.

**Son Kullanma Tarihi**: Yıl, ay, gün formatında 6 rakamla anlatılan son kullanma tarihi.

**Parti Numarası**: İlacın üretimindeki parti, lot, batch veya eski ifade ile seriyi ifade eden bir rakam.

Bu bilgilerle her ürün izlenebilir hale gelmektedir. GTIN+sıra numarası birlikte o üründe benzersizliği oluştururlar.

Türkiye'de karekod
------------------

Türkiye'de ilaç ambalajlarına karekod basılması 1 Ekim 2009 tarihinden itibaren mecburi hale getirilmiştir. Karekod Türkiye'de aynı zamanda ilaçların izlenmesi için kullanılmaktadır. İlaçları izleyen İlaç Takip Sistemi (İTS) adındaki altyapı 16 Mayıs 2010 tarihi itibarıyla gerçek zamanlı hizmet vermeye başlamış ve halen hizmete 7 gün 24 saat hizmet vermektedir.

Eczanelerin İlaç Takip Sistemi'ne erişimleri halen SGK'nın Medula isimli uygulaması üzerinden yapılmaktadır. Medula dışından karekodlar sorgulanabilmekte ve bu yöntemle ilaçların gerçekliği anlaşılabilmektedir.

Karekod uygulaması ve İTS ile Türkiye'de ilaç sahteciliği büyük oranda engellenmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "İlaç takip sistemi ile ilgili terim ve kavramlar". T.C. Sağlık Bakanlığı İlaç ve Eczacılık Genel Müdürlüğü. 12 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2011.

Dış bağlantılar
---------------

* İEGM
* Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu
* GS1 TOBB 16 Aralık 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Karekod Eczane 29 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* İlaç Takip Sistemi (Kitap) 18 Ağustos 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
**Kişniş**, **kinzi** ya da **aşotu** (*Coriandrum sativum*), maydanozgiller (Apiaceae) familyasından, yaprakları maydanozu andıran, 20-60 santimetre yüksekliğinde, tüysüz, bir yıllık ve otsu bir bitkidir. Bu bitkinin baharat olarak kullanılan kurutulmuş meyvesi veya tohumuna da kişniş adı verilir. Kişniş sözcüğü Türkçeye Farsça'dan geçmiştir. Anavatanı Akdeniz ülkeleridir. Güneybatı Asya ve Kuzey Afrika'da yetişir.

Çoğu insan kişnişi ekşi, limon/misket limonu tadına sahip olarak algılar, ancak yapılan bir ankette katılımcıların yaklaşık dörtte biri kişniş yapraklarının tadını bulaşık deterjanı gibi algılamıştır. Bunun sebebi koku veren maddelerden sabunsu hissi üretebilen bazı özel aldehitleri tespit eden bir gene bağlıdır.

Morfolojik özellikleri
----------------------

Yumuşak, tüysüz bir bitkidir. 60 cm boya ulaşabilir. Yenen meyveleri 3–5 mm çapında top şeklindedir.

Kullanımı
---------

Kişnişin yapısı
Her birinin boyutları yaklaşık 3,5 mm x 5 mm olan kişniş tohumları.
Baharatı kişniş bitkisinin küre biçimli sarımsı yeşilden, açık kahverengine kadar değişen renklerdeki meyvelerinin kurutulması ya da öğütülmesiyle elde edilir. Ayrıca bitkinin taze yaprakları salatalarda ve kökleri de baharat olarak kullanılır. Ferahlatıcı hoş bir kokusu, tatlımsı baharlı ve meyvemsi bir lezzeti vardır. Et yemeklerinde ve zeytinyağlı dolmalara çeşni katmak için kullanılan yaprakları, yakıcı bir tat verir. Köfte baharının ana maddesidir.

"Buhur şekeri" olarak da adlandırılan renkli şekerle kaplanmış kişniş tohumu düğünlerde misafirlere ikram edilir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 22 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Aralık 2015.
2. ↑  "Türk Dil Kurumu Sözlük". Türk Dil Kurumu.  Eksik ya da boş `|url=` (yardım); `|erişim-tarihi=` kullanmak için `|url=` gerekiyor (yardım)
3. ↑  Eriksson, Nicholas; Wu, Shirley; Do, Chuong B.; Kiefer, Amy K.; Tung, Joyce Y.; Mountain, Joanna L.; Hinds, David A.; Francke, Uta (29 Kasım 2012). "A genetic variant near olfactory receptor genes influences cilantro preference". *Flavour*. **1** (1): 22. doi:10.1186/2044-7248-1-22. ISSN 2044-7248.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4165308-7
* LCCN: sh85032598
* NLI: 987007565388705171

 |
Arthur Schopenhauer; Türkçe tercümesi Selahattin Hilav tarafından yapılan ***Aşkın Metafiziği*** isimli kitapçığındaki analiz-tezinde, aşkın ne olduğunu, erkeklerin kadınlardan ne beklediğini ve kadınların erkeklerden ne istediğini analiz eder. Aslen; Schopenhauer bunu bir kitap amaçlı değil kısa bir tez amaçlı yazmıştır. Her ne kadar kitapçıkta yaklaşık 43 sayfa süren bir analiz olsa da, A4 sayfası büyüklüğündeki bir basımda 25 sayfalık klasik bir Schopenhauer analiz-tezidir.

Analiz; kadınların erkeklerde kendilerinde bulunmayan özellikleri aradığını, çok büyük aşkların çok büyük hüsranlarla sonlanacağını, aşkın bir nevi gözünün kör olduğunu, bir aşkta beklenilenin entelektüel bir diyalogtan çok hayvansal içgüdülerin tatmini doğrultusunda olduğunu açıklar.

Bakış açısı olarak negatiftir; bununla birlikte, birçok konuda felsefi yapıtlar sunan (hayat acıları, ölüm, sanat, ahlak vb.) ve kendisinden sonraki felsefi gelişmeyi (özellikle akıl ve irade konularında) etkileyen Schopenhauer'in günümüzde en tanınmış eseridir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Watanabe-O'Kelly, Helen (1997). *The Cambridge history of German literature*. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-0521434171.
2. ↑  Miller, David (2003). *Political philosophy: a very short introduction*. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0192803955.
Sukhothai Budist tapınakları
**Sukhothai** Bangkok'un 427 km kuzeyinde yer alan bir Tayland şehridir. 6,596 km² genişliğinde bir alana sahip olan şehir geçmişte antik Sukhothai krallığının başkentiliğini yapmıştır.

1238 yılında kurulan şehir yaklaşık 140 yıl boyunca Siam İmparatorluğunun başkenti olmuştur. Önemli bir ticaret merkezi haline gelen şehirde çok sayıda tapınak ve saray inşa edilmiştir. Sukhothai bu görkemli dönemin ardından 1378 yılında rakip Ayutthaya krallığı tarafından işgal edilmiştir ve Siam imparatorluğunun başkenti Ayutthaya şehri olmuştur.

Antik şehrin görkemli günlerinden geriye kalan yapılar Sukhothai Tarihi Parkı ismi altında koruma altına alınmıştır. UNESCO Dünya Mirasları listesine dahil olan bu park Tayland'ın en önemli turist bölgelerindendir.

Şehir ayrıca her yıl düzenlenen ve en önemli Tay festivallerinden olan Loi Krathong'un en görkemli şekilde kutlandığı yerlerden birisidir.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4  Nijman, Jan (2020). *Geography: Realms, Regions, and Concepts* (20. bas.). Wiley. ISBN 978-1119607410.

Dış bağlantılar
---------------

* Sukhothai Gezi Rehberi19 Ekim 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
**Theodor Jost**, Avusturyalı bir mimar. Türkiye’nin ilk kurulduğu yıllarda yurtta yeterince kalifiye mimar olmaması nedeniyle yabancı mimarlara ihtiyaç duyulmuştur. Bu amaçla Türkiye’ye gelen mimarlar arasında Theodor Jost da yer almaktadır.

İlk uygulanan projesi Ankara’da yer alan Sağlık Bakanlığı binasıydı. 1926 ile 1927 yılları arası inşa edilen bu eserinin ardından Bakterioloji Enstitüsü’nü, Sağlık Bakanlığı Binası'nı ve Refik Saydam Hıfzıssıhha Enstitüsü’nü tasarlamıştır.

Uluslararası üslupun Ankara’daki ilk temsilcilerinden olan Sağlık Bakanlığı Binası'dır. 1926 ile 1927 yılları arasında inşa edilmiş ve Sıhhiye Meydanı’na da ismini veren bu yapının mimarları Theodor Jost ve Carl Lörcher idi.

Theodor Jost tarafından tasarlanmış olan Refik Saydam Hıfzıssıhha Enstitüsü’nün ise Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk dönemlerindeki sağlık hizmetleri konusunda ilk kayda değer girişimlerden birisi olması bağlamında önemlidir. Theodor Jost’un tasarladığı 
bakteriyoloji-kimyahane yani aşı üretim bölümü ve Robert Oerley’in tasarladığı Hıfzıssıhha Okulu ve merkez binası Rockefeller Vakfı’nın da yardımıyla inşa edilmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Bir Başkentin Oluşumu, Theodor Jost". Goethe Institut. 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2011.
2. ↑  "Sağlık Bakanlığı Binası". Ankara Enstitüsü Vakfı. 7 Ocak 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2011.
3. ↑  "Refik Saydam Hıfzıssıhha Enstitüsü". Goethe Institut. 22 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2011.
**Kaş Nehri** veya **Kax**, Alatau dağının güneyinden çıkarak güneybatıya doğru akan ve İli nehrine dökülen bir akarsudur.

Nehrin kaynağı
--------------

Piliçi, Kaş Nehrine dökülen nehirlerden biridir. Bu nehir tarla sulama amaçlı kullanılan bir nehir olup bu yüzden bir çay gibi akmaktadır.

Kanallar
--------

### Ari Östäng

Ari Östäng (kanal), Kaş nehrinden batıya doğru açılmış kanallardan biri olup İli Nehri ile Uluk Östäng arasındaki Tatar tarlalarının sulanmasında kullanılır. Bu kanal boyunca ayrıca Çinliler Tatar ailelerini (*Tarançi*) yerleştirmişlerdir.

### Baytukay

Baytukay kanalı, Kaş Nehrinden batıya doğru açılmış kanallardan biri olup İli nehri ile Uluk Östäng arasındaki Tatar tarlalarının sulanmasında kullanılır. Bu kanal boyunca ayrıca Tarançiler yerleştirmişlerdir.

### Uluk Östäng

Uluk Östäng, Kaş nehrinden batıya doğru açılmış kanallardan en büyüğüdür. Çin Kulcası'nın doğusunda bulunan tarlaları sulamakta kullanılır.

### Kösün

Kösün, Kaş Nehrinden batıya doğru açılmış kanallardan biri olup Tatar memurlarının tarlalarının sulanmasında kullanılır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Wilhelm Radloff, *Aus Sibirien*, Leipzig, 1884. çev. Ahmet Temir, *Sibirya’dan*, İstanbul, 1954 MEB cilt I, s. 115, 211; cilt IV, s. 47, 49, 50, 51, 57, 61, 100, 115.
**Prens Klemens von Metternich** (15 Mayıs 1773 – 11 Haziran 1859), Avusturyalı diplomattır.

Yaşamı
------

Aslen Alman olan Metternich, 1790’da Avusturya tebaasına, sonra da dışişlerine girdi. 1806’da Paris büyükelçiliğine getirilmesiyle dünyaca tanındı. 1809'dan 1848'e kadar şansölyelik görevini yürüten Metternich, Avusturya'nın yeniden toparlanmasında etkin rol oynamıştır. Kaybedilen topraklar geri alınarak imparatorluğun yasallığı yeniden sağlanmıştı. 1809'da Avusturya başbakanı ve yeni kurulan Germen konfederasyonunun başkanı oldu.

Viyana Kongresi’nin (1815) toplanmasına öncülük etti. Kongre başkanlığı görevini yürüten Metternich, Viyana Kongresi'nde büyük rol oynamıştır. Kongrenin nihai kararları; İngiltere, Rusya, Avusturya ve Prusya tarafından belirlenmiştir.

Fransız İhtilali ile etkinlikleri artan milliyetçilik, hürriyetçilik ve özellikle de cumhuriyetçilik akımlarına tamamen karşıydı ve mevcut durumun korunmasından yanaydı. Prens Klemens von Metternich, "devletlerin, hanedanların meşruluğu üzerine kurulduğu; aksi takdirde anarşi olacağı" fikrindeydi. Buradan yola çıkarak Kutsal ittifak'ı meydana getirdi. İngiltere ve Fransa gibi liberal krallıklar katılmamakla beraber, bu anlaşmaya sadık kaldılar.

Metternich sistemini ortaya koymaktaki amacı: Avrupa'yı federasyon sistemi içinde yeniden kurmak ve kıtanın merkezinde yer alan Avusturya'nın yönetiminde federatif bir güç oluşturmaktı. 1848 Devrimleri ile yarım asırlık Metternich sistemi çöktü.

75 yaşına gelen şansölye, tam 39 yıl aralıksız bir başbakanlık ve dışişleri bakanlığından ve bu müddet içinde Avrupa sisteminin düzenleyicisi, koruyucusu görevini yapmıştı. Metternich 1848 Devrimleri’nden tam 11 yıl sonra 1859’da öldü.

Ayrıca bakınız
--------------

* Avrupa uyumu

Kaynakça
--------

1. ↑  Cecil,Algernon, 1947 & Metternich, ss. 98–101

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX1030822
* BNF: cb12122157r (data)
* CANTIC: a11332876
* GND: 118581465
* HDS: 042732
* ISNI: 0000 0001 2131 9430
* LCCN: n80038429
* LNB: 000199280
* NDL: 00471560
* NKC: jn19990210424
* NLA: 36556289
* NLG: 150813
* NLI: 987007310456805171
* NSK: 000057057
* NTA: 069866082
* RERO: 02-A000113479
* SELIBR: 194420
* SNAC: w60v8rfd
* SUDOC: 029638437
* Trove: 1290411
* VIAF: 49258230
* WorldCat: lccn-n80038429

 |
VikikitapVikikitap
Vikikitapta bu konu hakkında daha fazla bilgi var:
***Tekirdağ köftesi***

Tekirdağ köftesi
**Tekirdağ köftesi**, Tekirdağ'a özgü bir köfte türü.

Trakya veya Rumeli bölgesinde et yemeklerinden en çok tercih edilen tür köftedir. Yunan halkının ve Bulgar halkının sevdiği köfte türleri ile ortak özellikler gösteren Tekirdağ köftesi, Keşan'da tüketilen **Satır Köftesi**, Edirne'de tüketilen **Rumeli Köftesi** ve **Üsküp Köftesi** ile benzer lezzetler ihtiva etmektedir. Tekirdağ köftesi ile hemen hemen aynı lezzeti ihtiva eden ve İstanbul'da tüketilen Sultanahmet köftesi Türkiye'ye gelen Avrupalı turistlerin bildiği bir lezzettir.[*özgün araştırma?*] Tekirdağ köftesinin Yapımında kullanılan dana eti kaburgası yiyeceğe farklı bir tat kazandırmaktadır. Köfte servis edilirken yanında mutlaka kırmızı biber salçası bulunuyor. Tekirdağ köftesi ve diğer Trakya köftelerinde kullanılan biber salçası, genel olarak kullanılan biber salçalarından farklı olarak özel yapılır ve yalnızca köfte için kullanılır. Bu salça salamura şeklide yapılır ve farklı aromalar katılır. Tekirdağ köftesi Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 4 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2021.
2. ↑