The Shawshank Redemption, 1994 Amerikan hapishane draması filmidir. Frank Darabont tarafından yazılmış ve yönetilmiştir ve 1982 Stephen King novellası Rita Hayworth ve Shawshank Redemption'a dayanmaktadır. Film, bankacı Andy Dufresne'in (Tim Robbins) eşini ve onun sevgilisini öldürmekten ömür boyu hapis cezasına çarptırılmasının hikâyesini anlatır, ancak suçsuz olduğunu iddia etmektedir. İlerleyen iki on yıl boyunca, hapishane kaçakçısı Ellis "Red" Redding (Morgan Freeman) ile dost olur ve hapishane müdürü Samuel Norton (Bob Gunton) tarafından yürütülen bir para aklama operasyonunda önemli bir rol oynar. William Sadler, Clancy Brown, Gil Bellows ve James Whitmore da yardımcı rollerde yer alır.

Darabont, King'in hikâyesinin film haklarını 1987'de satın aldı, ancak geliştirme ancak beş yıl sonra başladı ve sekiz haftalık bir süre içinde senaryoyu yazdı. Senaryosunu Castle Rock Entertainment'a sunduktan iki hafta sonra, Darabont $25 milyonluk bir bütçe sağlayarak The Shawshank Redemption'ı üretmeye başladı ve film 1993 yılının Ocak ayında ön prodüksiyona başladı. Film Maine'de geçmesine rağmen, ana çekimler Haziran-Ağustos 1993 tarihleri arasında neredeyse tamamen Mansfield, Ohio'da gerçekleşti ve Ohio Devlet Yeniden Eğitim Merkezi, adını aldığı hapishane olarak hizmet verdi. Proje, Tom Hanks, Tom Cruise ve Kevin Costner gibi birçok yıldızı Andy rolü için çekmeyi başardı. Thomas Newman film müziğini sağladı.

The Shawshank Redemption, çıkışından hemen sonra eleştirmenlerden övgü aldı; özellikle hikâyesi, Robbins ve Freeman'ın performansları, Newman'ın müziği, Darabont'un yönetimi ve senaryosu ile Roger Deakins'in sinematografisi için. Ancak film, ilk gösteriminde yalnızca 16 milyon dolar kazanarak gişe hayal kırıklığı oldu. Bu başarısızlığın sebepleri arasında, Pulp Fiction ve Forrest Gump gibi filmlerle rekabet, hapishane filmlerinin genel popülerliğinin azlığı, kadın karakterlerin eksikliği ve hatta kafa karıştırıcı olduğu düşünülen başlık sayılabilir. Ancak film, yedi Akademi Ödülü adaylığı da dahil olmak üzere birçok ödül adaylığı aldı ve uluslararası gelirlerle birleştirilen bir tiyatro tekrarı ile film 73.3 milyon dolarlık gişe hasılatını arttırdı.

320,000'den fazla VHS kiralama kopyası Amerika Birleşik Devletleri genelinde gönderildi ve ödül adaylıklarının gücü ve kulaktan kulağa yayılmasının etkisiyle, 1995'in en popüler video kiralama filmlerinden biri haline geldi. Yayın hakları Castle Rock'un Turner Broadcasting System tarafından satın alınmasının ardından edinildi ve 1997'den itibaren TNT ağında düzenli olarak gösterildi, bu da popülerliğini artırdı. Yıllar sonra bile film hala düzenli olarak yayınlanmakta ve birçok ülkede popülerdir, izleyiciler ve ünlüler tarafından ilham kaynağı olarak gösterilmiş veya çeşitli anketlerde favori olarak adlandırılmış, en "sevilen" filmlerden biri olarak kabul edilmiştir. 2015 yılında, Amerika Birleşik Devletleri Kongre Kütüphanesi filmi Ulusal Film Arşivi'nde koruma altına almayı uygun buldu ve filmi "kültürel, tarihsel veya estetik açıdan önemli" olarak nitelendirdi.

SENARYO

Erken 1947'de, Portland, Maine'de, bankacı Andy Dufresne, karısını ve onun sevgilisini öldürmek suçundan iki ardışık ömür boyu hapis cezası için Shawshank Devlet Hapishanesi'ne gelir. Orada, ömür boyu hapis cezası alan kaçakçı Ellis "Red" Redding tarafından dostça karşılanır ve Andy için bir kaya çekiçi ve büyük bir Rita Hayworth posteri sağlar. Hapishane çamaşırhanesinde çalışmaya atan Andy, sık sık hapishane çetesi "Sisters" ve liderleri Bogs Diamond tarafından tecavüze uğrar.

1949'da, Andy, gardiyanların kaptanı Byron Hadley'nin, miras üzerinden vergi alındığından yakındığını duyar ve ona parayı yasal olarak koruması konusunda yardım etmeyi teklif eder. Sisters'ın saldırısı Andy'nin neredeyse ölümüne yol açtıktan sonra, Hadley Bogs'u döver ve sakatlar; Bogs daha sonra başka bir hapishaneye transfer edilir; Andy tekrar saldırıya uğramaz. Müdür Samuel Norton, Andy'yi tanır ve onu, diğer hapishane personeli, diğer hapishanelerin gardiyanları ve kendisi için finansal işlerini yönetmek için Andy'nin finansal uzmanlığını kullanacak şekilde eski mahkum Brooks Hatlen'e yardım etmek üzere terkedilmiş hapishane kütüphanesine yeniden atar. Andy, kütüphaneyi iyileştirmek için eyalet meclisine haftalık mektuplar yazmaya başlar.

Brooks, 50 yıl hizmet ettikten sonra 1954'te şartlı tahliye edilir, ancak dış dünyaya uyum sağlayamaz ve sonunda kendini asar. Meclis, The Marriage of Figaro'nun bir kaydını içeren bir kütüphane bağışı gönderir; Andy, bir bölümü genel anons sistemi üzerinden çalar ve hücre hapsi ile cezalandırılır. Hücre hapsinden sonra, Andy, ona göre umudun onu cümlesinden kurtardığını açıklar. 1963'te, Norton halka açık işler için hapishane emeğini sömürmeye başlar, becerikli işçilik maliyetlerini düşürerek ve rüşvet alarak kâr elde eder. Andy, parayı "Randall Stephens" takma adıyla aklar.

1965'te, Andy ve Red, hırsızlık suçundan hapsedilmiş genç mahkum Tommy Williams'ı dost edinir. Bir yıl sonra, Andy ona Genel Eğitim Geliştirme (GED) sınavını geçmesine yardımcı olur. Tommy, başka bir hapishanede hücre arkadaşının Andy'nin mahkum edildiği cinayetlerin sorumluluğunu üstlendiğini Red ve Andy'ye açıklar. Andy, Norton'a bilgiyi getirir, ancak Norton dinlemeyi reddeder. Andy, para aklamayı bahsettiğinde, Norton onu hücre hapsine gönderir ve Hadley'in Tommy'yi kaçma girişimi kılıfı altında öldürmesini sağlar. Andy, para aklamaya devam etmeyi reddettikten sonra, Norton kütüphaneyi yok etmekle, Andy'nin gardiyanlar tarafından korunmasını kaldırmakla ve onu daha kötü koşullara taşımakla tehdit eder. Andy, iki ay hücre hapsinden sonra serbest bırakılır ve şüpheci Red'e, hayalini kurduğu Zihuatanejo adlı Meksika sahil kasabasında yaşamak istediğini söyler. Red'in, özellikle Andy'nin bir arkadaşından ip istediğini öğrendiğinde, Andy'nin zihinsel sağlığından endişe etmektedir.

Ertesi gün yapılan sayım sırasında gardiyanlar Andy'nin hücresinin boş olduğunu bulurlar. Kızgın olan Norton, hücre duvarında asılı olan Raquel Welch'in posterine bir taş atar ve Andy'nin neredeyse iki on yılda kaya çekiçi ile kazdığı bir tüneli ortaya çıkarır. Önceki gece, Andy, tünel ve hapishane kanalizasyon borusu aracılığıyla kaçmak için ipi kullanarak, Norton'un takım elbisesini, ayakkabılarını ve hapishanedeki para aklama ve yolsuzlukla ilgili deliller içeren defterini alarak kaçar. Gardiyanlar onu ararken, Andy Randall Stephens olarak poz verir, akladığı parayı birkaç bankadan çeker ve defteri yerel bir gazeteye gönderir. Devlet polisi Shawshank'e gelir ve Hadley'i gözaltına alırken, Norton tutuklanmaktan kaçınmak için intihar eder.

Bir sonraki yıl, Red, 40 yıl hizmet ettikten sonra şartlı tahliye edilir, ancak hapishane dışındaki yaşama uyum sağlamakta zorlanır ve asla uyum sağlayamayacağından korkar. Andy'ye verdiği sözü hatırlayan Red, Buxton yakınlarındaki belirli bir samanlık bölgesine gitmeyi ve Andy'nin oraya gömdüğü bir paketi almayı içeren bir mektup ve para içeren bir kıyım bulur. Red, şartlı tahliyesini ihlal ederek Fort Hancock, Teksas'a seyahat eder ve Meksika'ya geçer, sonunda umut hissettiğini itiraf eder. Zihuatanejo'daki bir plajda eski bir tekneyi zımparalarken Andy'yi bulur ve birbirini 20 yıldır tanıyan 2 arkadaşın ilk defa demir parmaklıklar dışında umut dolu gözlerle birbirlerine bakmaları, biz seyircilere mutluluk göz yaşları akıtır.

OYUNCULAR
---------

* Tim Robbins - Andy Dufresne:  
Eşini ve onun sevgilisini öldürme suçundan müebbet hapis cezasına çarptırılmış bir bankacı.
* Morgan Freeman - Ellis Boyd "Red" Redding:  
Andy ile arkadaş olan bir hapishane kaçakçısı.
* Bob Gunton - Warden Samuel Norton:  
Shawshank hapishanesinin müdürü.
* William Sadler - Heywood:  
Red'in uzun süredir hapis yatan hükümlülerden oluşan grubunun bir üyesi.
* Clancy Brown - Capt. Byron Hadley:  
Hapishane gardiyanlarının lideri.
* Gil Bellows - Tommy Williams:  
1965'te bir hırsızlıktan dolayı hapse giren genç hükümlü.
* Mark Rolston - Bogs Diamond
* James Whitmore - Brooks Hatlen:  
1900'lerin başından beri hapis yatan yaşlı bir hapishane kütüphanecisi.
* Jeffrey DeMunn - Andy Dufresne'nin davasında savcı olarak

**FİLMİN ANALİZİ**

Film, Hristiyan mistisizmine dayandığı şeklinde yorumlanmıştır. Andy, Mesihvari, İsa'ya benzer bir figür olarak sunulur, Red onu Shawshank'ten koruyan ve saran bir aura olarak tanımlar. Andy'nin ve birkaç mahkumun hapishane çatısını yağmaladığı sahne, Andy'nin on iki mahkum/diskiple Freeman'ın onları "yaratılışın efendileri" olarak tanımladığı bira/şarap alarak son akşam yemeğini yeniden canlandırması olarak görülebilir. Yönetmen Frank Darabont, bu durumun kasten amaçları arasında olmadığını, ancak insanların filmden kendi anlamlarını bulmalarını istediğini belirtti. Figaro'nun Düğünü plak kaydının keşfi, hapishane mahkumlarını durduran ve hastaların yataklarından kalkmalarına neden olan Kutsal Kâse'yi bulmakla benzer olarak tanımlanmıştır.

Filmin başlarında, Gardiyan Norton, kendisini Andy'ye tanıtmak için İsa Mesih'ten alıntı yaparak, "Ben dünyanın ışığıyım" der, kendini Andy'nin kurtarıcısı ilan eder, ancak bu tanım aynı zamanda ışığın taşıyıcısı olan Lucifer'a da gönderme yapabilir. Gerçekten de, gardiyan genel hukuk kuralını uygulamaz, ancak kendi kurallarını ve cezalarını uygun gördüğü şekilde uygulamayı seçer, kendisi için bir kanun olur, şeytanın davranışı gibi. Gardiyan ayrıca eski ABD Başkanı Richard Nixon'a da benzetilmiştir. Norton'un görünümü ve kamuya açık konuşmaları Nixon'un görünümünü yansıtıyor gibi görünebilir. Benzer şekilde, Norton kutsal bir adam imajı yaratır, alçakgönüllü kitlelere hükmederken ve Nixon'a atfedilen yolsuzlukları işletirken, aynı yolsuzlukları işletir.

Boş, hilal şeklinde bir plaj, küçük çim yamaçları ve kıyıda küçük bir kırmızı tekne bulunmaktadır. Deniz resmin solunda ve arka planda dağlar görünüyor.

Andy ve Red'in yeniden bir araya gelmeleri, Sandy Point Ulusal Yaban Hayatı Sığınağı, Saint Croix, ABD Virjin Adaları'nda çekildi. Bu yer, bir tür kaçış veya cennet olarak yorumlanmıştır.

Zihuatanejo, cennet veya cennetin bir benzeri olarak yorumlanmıştır. Filmde, Andy, onları unutarak günahlarından arınma teklif eden bir yer olarak tanımlar. Zihuatanejo'ya kaçma olasılığı, Andy'nin karısının ölümünden kendisini sorumlu hissettiğini itiraf ettikten sonra ortaya çıkar. Benzer şekilde, Red'in özgürlüğü, kendini kurtaramayacağını veya günahlarının kefareti yapamayacağını kabul ettiğinde kazanılır. Freeman, Red'in hikâyesini, suçsuz olmayan, Andy gibi kurtuluşunun olduğu bir hikâye olarak tanımlamıştır.

Bazı Hristiyan izleyiciler Zihuatanejo'yu cennet olarak yorumlasalar da, film eleştirmeni Mark Kermode, onu, geleneksel iyi ve kötü anlayışları dışında elde edilen bir Nietzschevari suçsuzluk biçimi olarak da yorumlanabileceğini yazdı. Sunulan unutkanlığın, günahın affedilmesi değil, yok edilmesi olduğu anlamına gelir, bu da Andy'nin amacının seküler ve ateist olduğu anlamına gelir. Andy'nin bir İsa gibi figür olarak yorumlanabileceği gibi, o da kaçışı eğitim ve özgürlük deneyimi aracılığıyla sunan Zarathustra benzeri bir peygamber olarak görülebilir.

Filme olan ilgi
---------------

Stephen King'in "Rita Hayworth ve Shawshank'in Kefareti" adlı romanından sinemaya uyarlandı ve gösterildiği ülkelerde büyük ilgiyle karşılandı. 1994'te aralarında en iyi film adaylığı dahil 7 dalda Oscar'a aday gösterildi. Fakat en iyi film ödülüne baş rolünde Tom Hanks'in oynadığı Forrest Gump adlı film layık görüldü.

Film, yayınlandıktan uzun bir süre sonra televizyonlarda ve çeşitli internet sitelerinde yayınlanmış ve çok büyük bir ilgi görmüştür.

Yaygın kulanıma sahip internet sitesi IMDb'de yayınlanan en iyi filmler listesinde 2.184.639 kişinin oyları ile 9.3'lük bir puan elde etmiştir ve çok uzun zamandır listenin üst sırasındadır.

Uyarlamaları
------------

Owen O’Neill & Dave Johns tarafından Stephen King'in "Rita Haworth ve Shawshank'in Kefareti" adlı romanından tiyatroya uyarlanmıştır. 2009'da West End'de prömiyer yapan oyun, İrlanda Gaiety Theatre'da da sahnelenmiş, ardından 2015-2016 Bill Kenwright prodüksiyonu - Londra'da sahnelenmiş ve turne yapmıştır.

Oyun Türkçeye Nazlı Gözde Yolcu tarafından çevrilmiştir.

Kaynakça
--------

1. 1 2  "Shawshank Redemption". Box Office Mojo. 5 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2012.
2. 1 2  Hooke, Alexander (May–Haziran 2014). "The Shawshank Redemption". *Philosophy Now*. June 3, 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2017.
3. 1 2 3  "The Shawshank Redemption". *TV Guide*. 2 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Kasım 2017.
4. ↑  Gleiberman, Owen (23 Eylül 1994). "The Shawshank Redemption". *Entertainment Weekly*. 18 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Eylül 2017.
5. ↑  Nichol, John. "Interview: Actor William Sadler Talks Tales From The Crypt, Shawshank, The Mist And More". *ComingSoon.net*. CraveOnline. 3 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2017.
6. ↑  Pritchard, Tom (October 29, 2017). "All The Easter Eggs and References Hiding in Thor: Ragnarok". *Gizmodo*. 2 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Kasım 2017.
7. ↑  Heiderny, Margaret (22 Eylül 2014). "The Little-Known Story of How The Shawshank Redemption Became One of the Most Beloved Films of All Time". *Vanity Fair*. 10 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: March 5, 2017.
8. ↑  Devine, J.P. (July 14, 2017). "J.P. Devine MIFF Movie Review: 'The Shawshank Redemption'". *Kennebec Journal*. 2 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Kasım 2017.
9. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 6 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2017.
10. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 6 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2017.
11. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 16 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2017.

Dış bağlantılar
---------------

* Sinemalar.com'da *Esaretin Bedeli*
* IMDb'de *Esaretin Bedeli*

| * g
* t
* d
Frank Darabont |
| --- |
| Yönetmen | 
* *The Woman in the Room* (1983)
* *Buried Alive* (1990)
* *Esaretin Bedeli* (1994)
* *Yeşil Yol* (1999)
* *The Majestic* (2001)
* *The Mist* (2007)

 |
| Olay örgüsü | 
* *A Nightmare on Elm Street 3: Dream Warriors* (1987)
* *The Blob* (1988)
* *The Fly II* (1989)
* *Mary Shelley'den Frankenstein* (1994)

 |
| Dizi | 
* *The Walking Dead* (2010-2011)
* *Mob City* (2013)

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 10023291
* BNF: cb16983881z (data)
* CANTIC: a12018910
* GND: 4766983-4
* LCCN: n95088435
* NLI: 987007588646005171
* SUDOC: 248326058
* VIAF: 316751887
* WorldCat (LCCN): n95-088435

 |