recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Üvez** (*Sorbus*), kışın yaprağını döken, farklı boylarda (3–25 m), gülgiller (Rosaceae) familyasına ait, çalı ya da orman ağacı türlerinin ortak adı.

Mayıs-Haziran ayları arasında beyaz, ender olarak da pembe renkte çiçek açmaktadır. Meyveler yalancı meyve tipinde; küremsi, yumurtamsı ya da armut şeklindedir. Üvez cinsinin kuzey yarım kürenin değişik bölgelerinde yayılmış olan 80 den fazla türü, Türkiye'de ise 12 türü ve 17 taksonu bulunmaktadır.

Sorbus sözcüğü Latince "Sorbum" sözcüğünden gelir ve "meyve" anlamı taşır. Anadolu' da üvez ismi sadece *Sorbus domestica* türü için kullanılır. Diğer üvez türlerinin yaygın adı "geyicek elması, geyik elması, kuş elması ya da kuş armutu" şeklindedir.

Türkiye'de doğal olarak bulunan üvezlerin çoğunluğu; hem kuraklığa hem de hava kirliliğine dayanıklı türlerden oluşmaktadır. Çalı ve küçük ağaç görünümlü üvezler yüksek dağ kuşağında önemli bir erozyon kontrolü bitkisidir. Üvez ve özellikle akçaağaç yapraklı üvezin kerestesi çok değerlidir. Yaz aylarında çiçek açmalarından dolayı arıcılık açısından önemli bir bitkidir. Meyveleri insanlar ve kuşlar başta olmak üzere diğer canlılar tarafından yenilmektedir. Ayrıca meyve ve yaprakları modern ve alternatif tıpta çok amaçlı kullanılır.
Bu bitkiden Ruslar "ryabin cognac" adında geleneksel votka yapar.

Türkiye'deki türleri
--------------------

* *Sorbus domestica*
* Kuş üvezi (*Sorbus aucuparia*)
* *Sorbus roopiana*
* *Sorbus tamamschjanae*
* *Sorbus takhtajanii*
* *Sorbus percica*
* *Sorbus luristanica*
* *Sorbus caucasica*
* *Sorbus subfusca*
* *Sorbus kusnetzovii*
* *Sorbus umbellata*
* Akçaağaç yapraklı üvez (*Sorbus torminalis*)

Resim galerisi
--------------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Kaynakça
--------

1. 1 2 3  Üvez Türlerimiz ve Fidan Üretim Teknikleri, H. Cemal GÜLTEKİN [*ölü/kırık bağlantı*]

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4670682-3
* LCCN: sh87002988
* NKC: ph276446
* NLI: 987007534094205171

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Takson belirleyicileri | 
* Vikiveri: Q157964
* APDB: 194979
* APNI: 109176
* BioLib: 39557
* BOLD: 121717
* EoL: 29929
* EPPO: 1SOUG
* FNA: 130718
* FoC: 130718
* GBIF: 3012146
* GRIN: 11300
* iNaturalist: 48582
* IPNI: 34042-1
* IRMNG: 1341612
* ITIS: 25318
* NBN: NHMSYS0000463793
* NCBI: 23222
* NZOR: 7e79045b-fa0b-4d0e-90bd-b959a8555506
* PLANTS: SORBU
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:30004837-2
* Tropicos: 40002195
* VASCAN: 1700
* VicFlora: 2988af41-1f69-46d6-a3ab-6c91277b5f88
* WFO: wfo-4000035797

 |
Kutluğu Timur minaresi
**Köhne Ürgenç** (Türkmence Köne-Eski Ürgenç, Farsça: **کهنه‌گرگانج** Kohna Gūrgānj ‎/ **کهنه‌اورگانج‎** Kohna Ūrgānj, Türkmence: Köneürgenç), Türkmenistan’ın kuzeydoğusunda Ceyhun Nehrinin güney kıyısında Taşoğuz ilinde yer alan ortaçağ harabelerinin adıdır.

Gürgenç şehri Ahameniş İmparatorluğu'na bağlı Harezm bölgesi’nin merkezi idi. Daha sonra Harezmşahlar Devletinin başkenti olmuştur. Ancak Moğol İmparatorluğu tarafından imha edilmiş ve tekrar inşa edilmiştir.

1646’da şehrin insanları yeni şehre (Taze Ürgenç’e) taşınınca, önceki şehir "Köhne Ürgenç" (Eski Ürgenç) olarak anılmaya başladı.

Bu kentte 11. yüzyıl ve 16. yüzyıldan kalma bir dizi kalıntı bulunur. Kaltıntıların en önemlileri, bir cami, bir kervansaray kapısı, kaleler, türbeler ve bir minaredir. Kalıntılar, mimari ve sanat alanında etkisi İran, Afganistan ve daha sonra 16. yüzyıl Hindistan’ındaki Moğol İmparatorluğu’na kadar uzanan başarıların bir belgesidir.

Köhne Ürgenç’te, Kubreviye ve Zahabiye tarikatlarının kurucusu Necmeddin Kübra’nın türbesi, Türkmenler'in dört büyük velisinin (Priyar Veli, Danıyar Veli, Şıhatar Veli ve Döven Veli) mezarları, Harezmşah İl Aslan'ın ve Sultan Tekiş'in türbesi (Gökgömmez - Mavi Kubbe olarak bilinir) ile camisi, Harzemşahların sarayı olarak kullanılan Türebeg Hanım Türbesi yer alır.

Yazın sıcaklık +40 → +45 °C, kışında soğuk -20 →-30 °C'dur.

Köhne Ürgenç, 2005 yılında Dünya Mirası listesine alınmıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Kunya-Urgench - UNESCO World Heritage Centre". 5 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2016.
2. ↑  "Harezmşahlar devletinin başkentliğini yapmış antik şehir: Köhne Ürgenç". 4 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2022.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Köhne Ürgenç*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |


|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: no2007136705
* NKC: ge1001135
* SUDOC: 166804207
* VIAF: 141100703
* WorldCat (LCCN): no2007-136705

 |
**Christopher Corvinus** veya **Christopher Hunyadi** (8 Ağustos 1499 - Bihaç 17 Mart 1505) Macaristan Prensi ve Hunyadi ailesinin son erkek üyesi.

Hayatı
------

Babası Matyas Hunyadi'nin Gayrimeşru oğlu John Corvinus'dur. annesi Beatrice Frangpan, ünlü bir Macar soylu ailesinin kızıydı. Kız kardeşi Elisabeth'in Nişanlısı György Zápolya, Janos Zapolya'nın kardeşiydi. 1504 senesinde babası John Corvinus'un ölümüyle Hunyadi ailesinin reisi oldu, fakat kısa süre sonra kendisi de öldü. **Christopher Corvinus**, Hunyadi ailesinin son erkek üyesi olduğu için, Hunyadi ailesi erkek kısmında kurumuş oldu. Halk arasında zehirlendiği rivayet edilmiştir. Kısa süre sonra kız kardeşi de ani bir şekilde sebepsizce ölmüştür.

Ölümünden sonra, Lepoglava Manastırına, babasının yanına gömüldü.

Kaynakça
--------

Hungary Kings23 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Genealogy of Hunyadi Family 3 Nisan 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

1. ↑  "HUNGARY KINGS". *fmg.ac*. 22 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2022.
2. ↑  "Hunyadi". *genealogy.euweb.cz*. 3 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2022.
Gemile Koyu (Haziran 2011)
**Gemile Koyu**, **Gemile Plajı** ve hemen karşısındaki **Gemile Adası**; Muğla'nın Fethiye ilçesinin Uzunyurt (Faralya) mahallesi sınırları içinde bulunan 1. Derece Doğal Sit Alanıdır.

Gemile Koyu
-----------

Koy ve plaj, korunaklı oluşu, çam ve zeytin ağaçlarıyla çevrili güzel kumsalıyla, sadece gezi teknelerinin değil, özellikle yaz aylarında karayoluyla Fethiye - Hisarönü - Kayaköy üzerinden gelen piknikçilerin de akınına uğramaktadır. Koyun Kayaköy’e uzaklığı sadece 6 km. olduğundan buradan Gemile'ye yürüyerek de gelinebilmektedir. Trekking parkuru durak noktası olacak şekilde düzenlenmiştir.

Gemiler Adası
-------------

Adadaki kalıntılardan bir görünüm.
Adadaki kilise kalıntıları (Mayıs 2015)
Gemiler Adası’nın eski adı "Aya Nikola" idi. Adada erken Hristiyanlık dönemi ve Bizans İmparatorluğu 'na tarihlenen (5. yüzyıl ile 11. yüzyıl arası) kilise kalıntıları bulunmaktadır. Büyük kilisenin freskleri iyi durumdadır. Deniz kıyısında sarnıç kalıntıları da bulunmaktadır.

240-241 yıllarında meydana gelen depremler sonucu kıyıdaki kalıntıların bir bölümü sular altında kalmıştır. Batık kalıntılar denizin iki metre derininde görülebilmektedir.

Gemile Vadisi ve yakın çevresi
------------------------------

Plajdan içe doğru sarp ve yalçın bir tarzda uzanan Gemile Vadisi Aladere ve şelalesi ile beslenmektedir. Şelale suyunun yakındaki Uzunyurt (Faralya) mahallesine aktarılması nedeniyle bozulmaya yüz tutan doğal dengeler halen çevrecilik gündemindedir.

Gemile’nin çevresinde başka gezi noktaları da bulunmaktadır. Beştaşlar, içinde tatlı su kaynağı bulunan Soğuksu, Kısık Koyu ve Kısık mağarası ile bunların batısındaki Afkule bu noktalar arasındadır.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Gemile*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* VIAF: 235737713

 |
Yorgi'nin **Kaşveti Kilisesi** (Gürcüce: ქაშვეთის წმინდა გიორგის სახელობის ტაძარი) Gürcistan'ın başkenti Tiflis'in merkezinde konumlanmış, Rustaveli Bulvarının üzerinde yer alan bir Gürcü Ortodoks Kilisesidir. Aynı zamanda Gürcistan Parlamentosu binasının karşısında bulunur.

Kaşveti kilisesi, 1904 ve 1910 yılları arasında mimar Leopold Bilfeldt tarafından yaptırılmıştır. Bilfeldt, tasarımını bir Orta Çağ katedrali olan Samtavisi Katedrali'ne dayandırmıştır. İnşaat, Gürcü soylular ve burjuvazi sınıfı tarafından desteklenmiştir. Kaşveti, 1753 yılında Amilahvari ailesinin isteği üzerine tuğladan inşa edilmiş hasarlı bir kilisenin bulunduğu yere inşa edilmiştir. N. Agladze, mevcut kilisenin süslü tasarımına önemli katkılarda bulunmuştur. Kaşveti'nin freskleri, 1947'de etkileyici Gürcü ressam Lado Gudiaşvili tarafından boyanmıştır.

Kilisenin girişindeki kubbe.
"Kaşveti" kelimesi, Gürcücede "taş" anlamına gelen *kva* ve "doğum yapmak" anlamına gelen *şva* sözcüklerinin birleşmesiyle oluşmuştur. Efsaneye göre, 6. yüzyılda, On Üç Süryani Baba'dan Garecalı Davit, Tiflis'te bir kadını hamile bırakmakla suçlandı. Garecalı Davit, bu suçlamaları inkâr etti. Daha sonra Davit, kadının taş doğuracağını, ve bu şekilde masum olduğunun kanıtlanacağını belirtti. Kadın gerçekten de bir taş doğurdu ve o yere "Kaşveti" adı verildi.

Kaynakça
--------

* Beridze, V. "Kaşveti." Gürcüce Sovyet Ansiklopedisi. Vol. 10, Tiflis, 1986, pp. 495

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Kaşveti Kilisesi*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |
**Liberal Düşünce Topluluğu**, 26 Aralık 1992'de Ankara'da informel bir şekilde tesis edilmiş bir topluluktur. Liberal felsefeyi Türkiye'de tanıtmak, yaymak ve geliştirmek amaçlı faaliyetler düzenler.

Yönetim Kurulu Başkanlığını Çankaya Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Tanel Demirel yürütmektedir.

Kuruluşu, görüşleri ve hedefleri
--------------------------------

Topluluk dernek olarak kuruluşunu 1 Nisan 1994'te tamamladı ve bu tarihten itibaren faaliyetlerine resmen başladı. Topluluğun amacı, çağdaş medeniyetin temelinde yatan fikri geleneklerin Türkiye'de tanıtılmasını temin etmek; piyasa ekonomisi, etik, özgürlük, insan hakları, adalet, barış, hoşgörü, hürriyetçi demokrasi gibi, insanların güven, düzen ve refah içerisinde yaşamasını sağlayan değerlerin ve kurumların anlaşılmasına ve benimsenmesine yardımcı olacak çalışmalar yapmak; vatandaşlarımızın düşünme ve muhakeme kabiliyetlerini geliştirmek için başvurabilecekleri fikrî, felsefî, emprik kaynakların oluşumuna katkıda bulunmak; dernek amaçlarına uygun araştırma ve inceleme faaliyetlerinde bulunan kimselere maddî ve manevî destek sağlamak ve buna benzer faaliyetlerde bulunmaktır. Topluluk, ayrıca bu doğrultuda Türkiye'nin temel problemlerine liberal ilkelerle bağdaşan çözüm yolları bulmayı ve kamu politikasının oluşturulmasında etkili ve yetkili odakları yeniden eğitmeyi ve bilgilendirmeyi hedeflemektedir.

Liberal Düşünce Topluluğu aktif politikayla ilgilenmemektedir. Siyasi partilerden bağımsızdır. Bir siyasi hareket olarak değil fikir akımı olarak faaliyet göstermektedir.

Üç aylık hakemli akademik bir dergi olan Liberal Düşünce Dergisi, topluluk tarafından çıkarılmaktadır.

Topluluk, ayrıca, isteyen vakıflara, derneklere ve gayri resmi topluluklara, gerek liberalizmin tarihinin ve başlıca tezlerinin, gerekse muhafazakârlık, sosyalizm, sosyal demokrasi, komüniteryenizm gibi modern sosyal teorilerin ve adalet özgürlük, hoşgörü, insan hakları gibi çağdaş siyaset felsefesinin temel kavramlarının öğretilmesine yönelik paket eğitim programları sunmaktadır.

Dış bağlantılar
---------------

* **Liberal Düşünce Topluluğu** resmî sitesi

Dipnotlar
---------

1. 1 2  "Arşivlenmiş kopya". 19 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2014.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: nr2004010466
* VIAF: 128572716
* WorldCat: lccn-nr2004010466

 |
**Enhanced Interior Gateway Routing Protocol**. IGRP’nin yetersiz kalması ile geliştirilmiş bir protokoldür. Hem distance vector hem de linkstate bir protokol olduğu için hybrid prtokol başlığı altında incelenir. IGRP’den farklı olarak belli aralıklarda network bilgisini yollamak yerine hello paketleri ile komşu routerlerın up olup olmadıklarını kontrol eder. Geri gelen acknowledgement paketleriylede komşu router’ın up olup olmadıklarını kabul eder.Bu işlem sırasında EIGRP’de TCP yerine cisco’nun geliştirdiği özel RTP protokolü kullanılır (RTP, TCP ile aynı mantığa sahiptir). Benzer şekilde sisteme yeni bir router dahil olduğunda veya down olduğunda add ve delete bilgilerini diğer router’lara gönderir. Sisteme yeni dahil olan bir router ise query paketleri ile sistemdeki router topoloji’si hakkında bilgi sahibi olur. Help paketlerinide multicast adresi olan 224.0.0.9 ip adresi üzerinden gönderir. Metric hesabında bandwidth ve delay’ı kullanır (kbit, usec). EIGRP, IGRP ile çalışan router’larla aynı AS numarısı'na sahipse iletişim kurabilir. Fakat eigrp ile çalışan routerın routing table’ında igrp ile çalışan routerlar external olarak gösterilir. (routing table'da "D EX" olarak gözükür.)

İlgili Bağlantılar
------------------

* IGRP
* Intermediate system to intermediate system
* Shortest Path Bridging
* MPLS
* OSPF
* Yöneltme iletişim kuralı

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: sh00001881

 |
***Tzaraath*** (İbranice :צָרַעַת‎ ), çeşitli şekillerde İngilizceye aktarılır ve sıklıkla **cüzzam** olarak çevrilir (bu Hansen hastalığı olmasa da, modern zamanlarda "cüzzam" olarak bilinen hastalık ), Kutsal Kitap'da çeşitli ritüel olarak saf olmayan insan derisinin durumu, giyim, ve evler gibi şekil bozucuları tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Cilt *tzaraath'ı* genellikle beyaz olan ve alışılmadık şekilde renkli tüyler içeren yamaları içerir. Giyim ve ev *tzaraath* kırmızımsı veya yeşilimsi bir renk değişikliğinden oluşur.

*Tsaraath* kanunları, Levililer'in 13-14. bölümlerinde derinlemesine verilmiştir ve İncil'deki birkaç hikâye, *tzaraath'a* yakalanmış bireyleri anlatır.

Kaynakça
--------

1. 1 2  D. L. Kaplan, "Biblical leprosy: an anachronism whose time has come", *J Am Acad Dermatol* 1993 Mar;28(3):507-10. doi: 10.1016/0190-9622(93)70071-z.
2. ↑  Levililer 13:2-46
3. ↑  Levililer 13:47-59
4. ↑  Levililer 14:34-53
5. ↑  Levililer 13:49, Leviticus 14:37

Dış bağlantılar
---------------

* 11 Nisan 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Brie peyniri.
**Brie**, inek sütünden yapılan yumuşak bir yapıya sahip bir Fransız peynir türüdür. İsmini üretildiği Fransız kasabasından alan Brie, Fransa'nın en beğenilen ve uluslararası ticareti yapılan bir peyniridir.

Peynir hakkında
---------------

Brie peyniri, farklı birçok çeşide ve malzemeye sahiptir. "*Düz Brie*", "*Otlu Brie*", "*Çifte Brie*" ve "*Üçlü Brie*" gibi türleri mevcuttur. Ayrıca dünyanın dört bir yanında farklı çeşitte sütlerle üretilebilen peynir, sertifika bakımından ticari olarak iki çeşitte üretilebilmektedir. Bunlar; "**Brie de Meaux**" (resimdeki) ve **Brie de Melun** şeklinde sıralanır. Kayıtlara göre Şarlman'ın da bu peynirle ilgili bir hikâyesi bulunmaktadır.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: sh86005615
* NLI: 987007563428505171

 |

Kaynakça
--------

1. ↑  Sıla (24 Eylül 2022). "Fransız Peynir Çeşitleri". *Fransız Gastesi*. 14 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Aralık 2023.
Francisco Goya tarafından yapılan Ferdinand VII portresi
**Uğursuz onyıl**, 1823 yılında Liberal devrim ile iktidara gelen Liberallerin Fransız müdahalesi ile indirilmesiyle kral Ferdinand'ın 1833 yılında ölümü arasındaki dönemi ifade eder.

Fransızların müdahalesinin ardından koltuğunu güçlendiren Ferdinand VII, Liberallere karşı cadı avı başlattı. Bu yüzden krala karşı olanlar bu on yıllık döneme uğursuz onyıl adını verdi. Liberal Parti üyelerinin çoğu, Londra gibi yerlere kaçarak yurtdışına gitti. Kaçmayan veya kaçamayanlar Liberaller ise başkent Madrid'de bulunan La Cebada Meydanı'nda idam edildi. İdam edilenler arasında Liberal devrimini yapan Albay Rafael del Riego'da vardı. O da 7 Kasım 1823 tarihinde idam edildi. Del Riego daha sonra devrimin ana sembolü olarak kabul edilecek ve onun adına yazılan marş olan Himno del Riego Birinci ve İkinci cumhuriyetlerde millî marş olacaktı.

Francisco Tadeo Calomarde Adalet Bakanı olarak seçildi. Calomarde, üniversiteleri sıkı kontrol aldı. Basına ağır bir sansür uygulandı.

Ferdinand VII, ordu içerisindeki devrimci ruhun gelişmesinin zararlarını görmüştü. Ülkeye Fransızları çağırmak zorunda kalmasına neden olmuştu. Bu durumun birdaha yaşanmaması için Ferdinand VII, Voluntarios Realistas'i (Kralcı Gönüllüleri) kurdu. 1823 yılında kurulan bu milis 1826 yılına gelince 486 piyade taburu, 20 topçu, 52 süvari dahil olmak üzere 200.000 gönüllüye ulaşmıştı.

Ferdinand'ın politikaları muhafazakâr parti de hoşnutsuzluklara neden oldu. Bunun sonucunda kendisinin bizzat kurduğu kralcı gönüllüler ayaklandı. 1927 yılında başta Katalonya olmak üzere Valensiya, Aragon, Bask ve Endülüs'te Agraviados savaşları başlamıştı. 30.000 ultra mutlakıyetçi Katalonya ve kuzey bölgelerinde bulunan bazı bölgelerde kontrollü ele geçirerek özerk bir yönetim kurdu. Ferdinand ise isyancılara bir af söz vererek olayı kansız bir şekilde halletmek istedi. Ancak teslim olmadılar. İsyan sonucunda isyan liderlerinin bir kısmı idam edildi. Diğer kısmı ise Fransa'ya kaçtı.

Daha sonraki yıllarda, Ferdinand ağır hastalık geçirdi, ve devleti yönetme yeteneğini kaybetti. Bu durumda ise devleti genç karısı Maria Christina naip oldu. Maria Christina ise liberal muhalefetten destek aramaya karar verdi.

Diğer yandan kralın kardeşi olan Don Carlos, mutlakiyetçiydi ve tahta hakkı olduğunu iddia ediyordu. Ancak onun yerine II İsabella kraliçe oldu.
Julius Sezar'ın "Veni, vidi, vici" (Geldim, gördüm, yendim)' sözünü söylediği yer olduğu belirtilen Zile'deki 4 bin yıllık tarihi kale sütunundan bir görünüm.
***Veni, vidi, vici*** (Türkçe: *Geldim, gördüm, yendim*), hızlı ve kesin bir zafere atıfta bulunmak için kullanılan Latince bir ifade. Veni, vidi, vici Latince *venire, videre, vincere* fiilerinin birinci tekil şahıs geçmiş zaman halidir.

Etimoloji
---------

Bu cümle Julius Sezar tarafından Roma senatosu'na yazılmış Zela Savaşındaki zaferini anlatan mektupta geçer. Sezar Türkiye'de Kuzeydoğu Anadolu'daki Tokat ili Zile ilçesinde Pontus'lu Pharnaces II'ye karşı kazandığı zaferin ardından Roma Senatosuna gönderdiği mektupta bu cümleyi kullanmıştır. Bu kısa ve özlü söz sadece Sezar'ın zaferinin büyüklüğünü değil, onun askeri hünerini de vurgulamaktadır. Farklı bir bakış açısından (Sezar aynı dönemde bir iç savaşı da sürdürmektedir), bu özdeyiş aristokratlardan oluşmuş ve geleneksel olarak Roma Cumhuriyeti'ndeki en güçlü grubu temsil eden senatoyu küçümseyişinin bir göstergesi olarak yorumlanabilir.

Tarihi
------

Tarihi kaynaklara göre, MÖ 100 veya MÖ 44 yılları arasında yaşadığı tahmin edilen Roma Generali Julius Sezar, Pontus asıllı Basforos kralı II. Farnakis ile Zile Altıağaç mevkiinde çok kanlı bir savaş yapar. Savaşta her iki taraf da büyük kayıplar verir. Ancak savaşı Roma Generali Julius Sezar kazanır. Bunun üzerine dünyaca ünlü sözü "Veni-vidi-vici" (Geldim-gördüm-yendim) diyerek, durumu Roma'ya bildirir.

Sezar, Pompei'de kaleye taş bir kitabe yaptırarak, dünyaca ünlü bu sözünü oraya da yazdırır. Günümüzde Pompei Kalesi'nde bulunan kitabeleri ziyaret etmek için her yıl çok sayıda turist ilçeye gelirken, bazı tarihçiler bu kitabenin Sezar tarafından yapılan asıl kitabe olmadığını, gerçek kitabenin çalındığını ve nerede olduğunun tespit edilemediğini, ama bu sözün Zile İlçesi'nde söylendiğinin tüm kaynaklarda geçtiği de ifade edilmektedir. Ayrıca Zile'nin Yıldıztepe kasabasından çıkarılan pek çok antik eserin üzerinde "Veni-vidi-vici" yazısının görüldüğü ifade edilmektedir.

Çağdaş kullanımı
----------------

Sosyal rekabet veya iş dünyasında sıkça kullanılan Latince terimlerdendir. Örneğin, kârlı bir işi başarıyla alan idareci şaka ile karışık bir şekilde bu kalıbı söyleyebilir. Popüler kültürde çeşitli televizyon programlarında farklı özellikler atfedilerek (sihirli olduğu gibi) kullanılmıştır. Ayrıca birçok farklı müzik türünden grup ve müzisyenin şarkılarında geçmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Yayın Adı : Life of Julius Caesar Yazarı : Henry G. LIDDELL Yayım Tarihi : 1860, 247 sh. Sayfa: 200
2. ↑  1819 baskılı "A Memoır On The Commerce and Navigation Of The Black Sea and The Trade and Maritime Geography Of Turkey and Egypt" adlı kitabın 216. sayfası.
**Vättern Gölü** yüzölçümü bakımından Vänern Gölü'nden sonra İsveç'in en büyük ikinci gölüdür. İnce uzun bir biçimde uzanan gölün suyu tatlıdır. İsveç'in iç kesimlerinden başlayarak İskandinavya yarımadası'nın ucuna doğru iner.

Adının kaynağı
--------------

Vättern Gölü'nün adının kökenini ne ya da neresi olduğu konusunda birçok tartışma vardır. Bunlar içinde en çok kabul göreni gölün adının, İsveç dilinde *su* anlamına gelen *vatten* sözcüğünden türediği yönündede olanıdır. Bunun yanında *vätter* sözcüğünün eski dilde *orman* ya da *göl ruhları* gibi anlamlarda taşıdığı da öne sürülmektedir.

Coğrafyası
----------

Gölün toplam yüzölçümü 1,912 kilometrekaredir. Bilinen en derin yeri, Visingsö Adası'nın hemen güneyindeki 128 metrelik kısımdır. Ortalama derinliği 40 metre dolaylarındadır.

Gölün çevresinin %62'si lâdin ve çam ormanları ile çevrilidir. Gölün çevresindeki diğer kısımlar tarım için kullanılır. Motala ström adındaki kanal ile sularını Baltık Denizi'ne boşaltır. Çevresindeki en önemli yerleşim birimleri Vadstena, Jönköping, Hjo, Askersund, Åmmeberg ve Karlsborg'dur. İl bazında Västergötland, Närke, Östergötland ve Småland'ın göle kıyısı vardır.

Genel özellikleri
-----------------

Vättern Gölü, çok temiz ve berrak bir suya sahip olması ile tanınır. Gölün çevresindeki yerleşim birimlerinin içme suyu ihtiyacı doğrudan gölden sağlanır. Evlere pompalama işleminden önce sadece çok küçük bir arıtma işleminden geçen suyun, gölün herhangi bir noktasında doğrudan içilmesinde bir sakınca yoktur. Kanalizasyon %100 arıtılarak göle verilir.

Ayrıca bakınız
--------------

* Oluşumlarına göre Türkiye'nin gölleri listesi
* Türkiye'deki göller

Kaynakça
--------

Dış bağlantılar
---------------

* Lake Vattern

| * g
* t
* d
İsveç'in en büyük 10 gölü |
| --- |
| 
Vänern Gölü 5.648 km2 • Vättern Gölü 1.893 km2 • Mälaren Gölü 1.140 km2 • Hjälmaren Gölü 484 km2 • Storsjön Gölü 464 km2 • Siljan Gölü 354 km2 • Torneträsk Gölü 330 km2 • Hornavan Gölü 252 km2 • Uddjaure Gölü 210 km2 • Bolmen Gölü 184 km2 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LNB: 000292087
* SELIBR: 162954
* VIAF: 316748191

 |
**Coquimbo**, Şili'nin Coquimbo Bölgesi'ndeki Panamerikan Karayolu üzerinde bulunan Elqui Eyaleti'nin bir liman şehri, komünü ve başkentidir. Coquimbo, La Serena'nın 10 km (6 mil) güneyinde, 400.000'den fazla nüfusu ile Greater La Serena'yı oluşturan bir vadide yer almaktadır. Komün, 1.429.3 km²'lik (552 sq mi) liman çevresindeki bir alanı kapsamaktadır. Şehirdeki ortalama sıcaklık 14 °C (57 °F) civarındadır ve yağış düşüktür.

Tarihi
------

Bölge başlangıçta yerleşim yeri olarak ve balıkçılık amacıyla kullanan yerli halk tarafından işgal edildi. Coquimbo'daki doğal liman, 1550 yılında İspanya'dan Pedro de Valdivia tarafından devralındı. Bölgedeki altın ve bakır endüstrisi, 1840'lı yıllarda şehrin liman olarak önemini artırdı ve özellikle İngiltere'den birçok Avrupalı Coquimbo'ya yerleşti. 1879'da bir kasaba olarak kabul edildi. Şehir, 2 Temmuz 2019 Güneş tutulmasının bütünlüğünün ana yolundaydı.

Demografik bilgiler
-------------------

Ulusal İstatistik Enstitüsü'nün 2002 nüfus sayımına göre, Coquimbo'nun 163.036 nüfusu vardı (79.428 erkek ve 83.608 kadın). Bunlardan 154.316'sı (%94.7) kentsel yerlerde, 8.720'si (%5.3) kırsal yerlerde yaşıyordu. Nüfus, 1992 ve 2002 sayımları arasında %32,8 (40,270 kişi) artmıştır.

Yönetim
-------

Komün olarak Coquimbo, Şili'nin dört yılda bir doğrudan seçilen belediye başkanı tarafından yönetilen bir belediye konseyi tarafından yönetilen dördüncü düzey bir idari bölümüdür. 2012-2016 belediye başkanı, Cristian Galleguillos Vega'dır.

Şili'nin seçim bölümleri içinde Coquimbo, 8. seçim bölgesinin bir parçası olarak (Ovalle ve Rio Hurtado ile birlikte) Temsilciler Meclisi'nde Pedro Velásquez (Ind.) Ve Matías Walker (PDC) tarafından temsil edilmektedir. Komün, Senato'da Gonzalo Uriarte (UDI) ve Jorge Pizarro Soto (PDC) tarafından 4. senato seçim bölgesinin (Coquimbo Bölgesi) bir parçası olarak temsil edilmektedir.

Ekonomi
-------

Şehir bir sanayi ve nakliye merkezidir. Hızla büyüyor ve 1992'den 2002'ye %32,8'lik bir büyüme oranı kaydetti. Turizm gelişmeye başladı. Guanaqueros ve Tongoy gibi güneydeki sahil kasabaları için bir erişim noktasıdır. Liman, özellikle bölgedeki madenlerden meyve ve bakır nakliyesi için hala önemli. Bölgede şarap da üretilmektedir.

Spor dalları
------------

Şehrin Şili Primera División B'de oynayan Coquimbo Unido adında bir futbol takımı var. İç saha maçları 17.750 koltuk kapasiteli Francisco Sánchez Rumoroso Belediye Stadyumu'nda oynanıyor. Coquimbo kıyılarına gelen korsan geleneği nedeniyle bunlara "*Los Piratas*" lakabı verilmiştir. En büyük rakipleri Club de Deportes La Serena'dır.

Kardeş şehirler
---------------

* Polonya, Elblag

Kaynakça
--------

1. ↑  "Home". *www.municoquimbo.cl*. 29 Ekim 2001 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2020.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Coquimbo*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb119513108 (data)
* GND: 4090549-4
* LCCN: n82147026
* MusicBrainz: 5eec57dc-9046-4aaa-bb79-464a5eb401ff
* NARA: 10037883
* NLI: 987007566798905171
* VIAF: 131376857
* WorldCat: lccn-n82147026

 |
Ktesifon
**Tizpon** ya da **Ktesifon** (Partça ve Pehlevice: **Tizpon**, **Tizfun**; Farsça: تيسفون‎; Arapça: **Medayin**, **Medin** veya **El-Medain**: المدائن), İran eyaleti Hvarvaran'da Bağdad'ın 35 km güneyinde kadim Mezopotamya'nın en önemli şehirlerinden biridir. 800 seneden fazla bir süre Part İmparatorluğu'nun ve devamında Sasani İmparatorluğu'nun başkenti olmuştur.

Tarihi
------

İlk olarak, Eski Ahit'te Ezra Kitabı'nda Kasfia/Sasfiya (Etnik bir isim olan Sas'tan türeme ve Kaspian ya da Kazvin'le aynı kökten) olarak geçer. Dicle üzerinde Yunan kolonisi olan Selevkos, nehrin tam karşısındaydı, şehir de isimler birleştirilerek Selevkos-Ktesifon diye adlandırılırdı. Ktesifon'un 570-637 yılları arasında dünya üzerindeki en büyük şehir olduğuna inanılmaktadır.

Ktesifon'un 637 yılındaki islam fethine değin ekonomik ve politik bir merkez olduğu bilinmektedir. Bağdat'ın 762 yılındaki kuruluşuna değin bölgedeki en önemli şehirlerden birisiyken, bu tarihten itibaren önemini yitirmiştir.

Kalıntılar
----------

10 km² büyüklüğündeki arazide yerleşim kalıntıları bulunmaktadır. Şehirden geriye bir saray kompleksinin ön cephesinin yanı sıra, Taq-e Kesra adı verilen bir kemer kalmıştır. Sarayın uzunluğu 48 metre, genişliği 24,5, yüksekliği ise 33 metredir. Yapının en önemli özelliklerinden birisi oldukça büyük boyutu ile dikkat çeken tuğla tonozlu eyvandır. Bazı konutların mozaik, mermer ya da ustuka kaplama ile süslenmişlerdi. 1928 ve 1931 yıllarında yürütülen kazılarda ele geçen bazı nesneler Berlin'deki İslam sanatı müzesi ve New York'taki Metropolitan Museum of Art'da bulunmaktadır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Büyükşehirler Tarihçesi". geography.about.com. 11 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2012. .(İngilizce)

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4437861-0
* VIAF: 239181034
* WorldCat: viaf-239181034

 |
**Mustafa Hicri** (Kürtçe: مستەفا ھیجری; Farsça: مصطفی هجری), Kürt siyasetçi. İran Kürdistan Demokrat Partisi'nin (KDP-İ) günümüzdeki lideridir.

Siyasi hayatı
-------------

1945'te İran'ın Batı Azerbaycan Eyaleti'nde doğan Hicri, 1963'te Urmiye'deki Ziraat Yüksek Okulu'ndan mezun oldu ve Sakkız'da ortaokul öğretmeni olarak göreve başladı. 1970 yılında Tahran Üniversitesi'nde Fars edebiyatı okumaya başladı ve burada lisans derecesi aldı. Memleketine döndükten sonra, buradaki ortaokullarda ve bir kolejde öğretmenliğe yeniden başladı. 1978'de Şah rejimine karşı düzenlenen ve oyların %90'ını aldığı kitlesel gösterilerde önemli rol oynayan, ancak sonuçlar, Kürdistan'ın tüm seçim bölgelerinde olduğu gibi, yeni kurulan İran İslam Cumhuriyeti tarafından geçersiz ilan edildi.

1979'da PDKİ'nin 4. Kongresine katılarak Merkez Komite üyeliğine, birkaç ay sonra da Politbüro üyeliğine seçildi ve Dr. Abdurrahman Kasımlo'nun 13 Temmuz 1989'da İran tarafından öldürülmesinden ve Dr. Sadık Şerefkendi'nin Genel Sekreter olarak atanmasının ardından, Hicri bir kez daha Politbüro üyeliğine ve Genel Sekreter Yardımcılığına seçildi.

Dr. Şerefkendi 17 Eylül 1992'de İran tarafından öldürülünce, Hicri Genel Sekreter olarak atandı, Partinin 10. Kongresinin toplandığı 1995 yılına kadar görevine devam etmiş ve bu görevi başarıyla sürdürmüştür. Partinin Aralık 2000'deki 12. Kongresine kadar yukarıda belirtilen tarihten sonra Politbüro üyeliğine ve ardından Genel Sekreter Yardımcılığına seçildi.

12. Kongre'den 13. Kongre'ye kadar aralıksız olarak Politik Büro üyesi olarak görev yaptı. İran'da bir yönetişim ve güç paylaşımı modeli olarak federalizmi destekliyor. Ona göre federalizm coğrafya ve etnisiteye dayalı olmalı ve bu İran'daki farklı etnik grupların şikayetlerinin çözülmesine yardımcı oluyor. Buna ek olarak, İran'ın kuzeybatısındaki Kürtler ve Azeriler arasında bir arada yaşama girişiminde bulundu. PDKİ'nin Eylül 2008'de yapılan 14. Kongresi'nde yeniden Genel Sekreterlik görevine seçildi.

Kaynakça
--------

1. ↑  *APS Diplomat Operations in Oil Diplomacy* (June 12, 2006). "Iranian Exiles Condemn US Overtures". (abonelik gereklidir)
2. ↑  Bozarslan, Hamit (2009). 
*Conflit kurde: le brasier oublié du Moyen-Orient*. Autrement, p. 163. 
2-7467-1273-3 (Fransızca)
3. ↑  John Rex (2010). *The Ethnicity Reader: Nationalism, Multiculturalism and Migration*. Polity. s. 207. ISBN 978-0-7456-4702-9.  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım); Yazar eksik `|soyadı2=` (yardım)
4. ↑  UNPO (June 2010). Member Perspective: Mustafa Hijri 16 Kasım 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
5. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 20 Haziran 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: n2014218807
* VIAF: 308759416
* WorldCat: lccn-n2014218807

 |
**Gree Electric**, Guangdong eyaleti, Zhuhai merkezli, kısmen devlete ait Çinli bir büyük cihaz üreticisidir. Dünyanın en büyük konut klima üreticisidir. Şirket iki tip klima sunmaktadır: ev tipi klima cihazları ve ticari klima cihazları. Şirket ayrıca elektrikli vantilatör, su pınarı, ısıtıcılar, pirinç pişirici, hava temizleme cihazları, su ısıtıcısı, nemlendiriciler ve indüksiyon pişirici üretmektedir. Çin'de ve yurt dışında ürünlerini Gree markası altında dağıtır.

Gree 1989 yılında Zhuhai City Haili Cooling Engineering Company Limited (Çince: 珠海 市 海利 冷气 工程 股份有限公司) adı altında Zhuhai, Guangdong'da kurulmuştur. 1994 yılında yeniden yapılandırılmış ve Zhuhai Gree Elektrikli Ev Aletleri A.Ş. olarak yeniden adlandırılmıştır. Şirket, 200 çalışanı ve yıllık üretimi 20.000'den az olan isimsiz bir fabrika olarak başlamıştır.

1996 yılında Shenzhen Menkul Kıymetler Borsası'nda işlem görmüştür. Şirket, küresel durgunluğa rağmen, 2008 yılında sözleşme satışlarında 23 milyar dolar rezervasyon yaparak% 47 büyüdü. Şirket, 70.000 çalışanı ve yıllık 65.5 milyon adet üretimi ile çok uluslu bir kuruluştur. Nisan 2011'de Gree, ilk çeyrek net gelirinin bir önceki yıla göre% 47 artarak 934.7 milyon Yuan'a yükseldiğini açıkladı.

Kaynakça
--------

1. ↑   [*yalın URL*]
2. ↑
3. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 23 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2020.

Dış bağlantılar
---------------

* Sitesi31 Ekim 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Ayrıca bakınız
--------------

* Haier
* GE Appliances
* Daikin
* Midea Group
* Candy Group
* Groupe SEB
**Petre Dumitrescu** (18 Şubat 1882; Dobridor, Dolj - 15 Ocak 1950; Bükreş), II. Dünya Savaşı esnasında Doğu Cephesinde Sovyetler Birliği'ne karşı Romanya 3. Ordusuna komuta eden Rumen Üst-orgeneral.

Dumitrescu, Dobridor'da doğdu. 1901'de Topçu Mühendis Subaylar Okuluna girerek askerî eğitimi görmeye başladı ve 1903'te Teğmen rütbesiyle mezun oldu. 1906'da Üsteğmenliğe ve beş yıl sonra Yüzbaşılığa terfi ettirildi. 1911'de Bükreş'teki Harp Akademisine girip 1913'te mezun oldu.

I. Dünya Savaşı başladığında Binbaşı olan Dumitrescu, savaştan sonra askeri hiyerarşide daha da yükselerek 1920'de yarbaylığa, 1930'da Albaylığa yükseltildi. 1930'li yılların başlarında Paris askerî ataşeliğine atandıktan sonar 1931'de Romanya Kralı II. Carol'un yaveri oldu ve 1931 - 1932 yılları arasında Brüksel askerî ataşeliğine getirildi. 1937'de Tümgeneralliğe yükseltirerek Tümen kumandanı oldu ve Kasım 1940'ta 1. Ordu kumandanlığına atandı.

Haziran 1941'den 29 Ağustos 1944'e kadar 4. Kolordu, Dağcı Kolordusu ve Süvari Kolordusu olmak üzere 3 kolodudan teşkil edilen Romanya 3. Ordu'nun kumandanı olarak Doğu Cephesinde savaştı. Genelde Nazi Almanyası'nın Güney Ordular Grubu (Heeresgruppe Süd) ile birlikte hareket etti ve Stalingrad Muharebesine da katıldı. Ancak 19 Kasım 1942'de Kızıl Ordu'nun başlattığı Uranüs Operasyonu'nun karşısında Romanya 3. Ordu imha edildi.

Daha sonra 3. Ordu yeniden kuruldu ve kurmay başkanlığına Walther Wenck atandı. 1944'te Ordular Grubu A (Heeresgruppe A)'ya bağlanmış Dumitrescu Ordular Grubu'nu komuta etti.

23 Ağustos 1944'te Ion Antonescu yakalandıktan sonra açığa alındı ve savaş bittikten sonra 1946'da Dumitrescu yeni komünist hükûmet tarafından ev hapsine alındı ve savaş suçlarından yargılandı, ancak sonunda delil yetersizliğinden beraat etti. 1950'de Bükreş'teki evinde eceliyle öldü.

Madalyalar
----------

* 2. Sınıf Demir Haç (28 Temmuz 1941)
* 1. Sınıf Demir Haç (12 Ağustos 1941)
* Şövalye Demir Haçı (1 Eylül 1941)
* Cesur Mihai Nişanı (Ekim 1941)
* Meşe Yaprağı ilaveli Şövalye Demir Haçı (4 Nisan 1944)

Kaynakça
--------
**AK-203**, 7.62×39mm kartuşu yerleştirmek için tasarlanmış, gazla çalışan, şarjör beslemeli, seçkin bir ateşli saldırı tüfeğidir. Orijinal olarak Mikhail Kalaşnikof tarafından tasarlanan AK serisi saldırı tüfeklerinin en son icatlarından biridir. AK-203, 2010'larda Rusya'da Kalaşnikov şirketi tarafından geliştirilmiştir. Bu silah, 2019'da AK-203 olarak yeniden adlandırılmadan önce orijinal olarak **AK-103M** olarak biliniyordu.

Kullananlar
-----------

* Hindistan: 670.000 tüfek siparişi vermiştir; yaklaşık 70.000 adet daha alınacak ve geri kalan 600.000 adet ToT kapsamında Hindistan'da üretilecek. 25 Ocak 2022'de 70.000 AK-203'lük ilk mühimmat Hindistan Silahlı Kuvvetleri'ne teslim edildi. Ocak 2023'te lisanslı üretimine başlandı.
* Rusya: Rus Özel Kuvvetleri tarafından sınırlı kullanımda

Tarih
-----

AK-200 serisi olarak adlandırılan AK-203 tüfeğinin öncülü olan prototip geliştirme 2007 yılında başladı. AK-200'ün ilk prototipi 2010 yılında geliştirildi ve test edildi. 2013 yılında Ratnik programı için AK-200 değiştirildi ve AK-103-3 olarak yeniden adlandırıldı. 2016 yılında AK-200 serisi projesi yeniden canlandırıldı ve AK-103-3 saldırı tüfeği prototipi, Obves programı kapsamında geliştirilen KM-AK kiti ile yükseltildi. Yükseltilmiş saldırı tüfeği prototipi başlangıçta AK-300, ardından AK-100M ve son olarak 2019'da AK-203 olarak belirlendi. Hindistan Ordusu, Rusya ile yapılan bir sözleşme yoluyla INSAS'ın yerini alacak 670.000 AK-203 saldırı tüfeği tedarik ediyor. İlk 70.000 tüfek Rusya'dan satın alındı ve Ocak 2022'de teslim edildi. Kalan 600.000 tüfek, ortak girişim şirketi Indo-**Russia Rifles Private Limited** (**IRPL**) tarafından bir teknoloji transferi anlaşması kapsamında Hindistan'ın Amethi kentinde üretilecek.

Kaynakça
--------

1. 1 2  Siddiqui, Huma (23 Ağustos 2021). "Hint Ordusu AK- daha satın alacak 203 Rusya'dan raftan kaldırıldı". *The Financial Express*. 22 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2021-10-22.
2. ↑  "Rusya, tüm sözleşmeli 70.000 AK-203 saldırı tüfeğini Hindistan'a teslim etti". 9 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2023.
3. ↑  "India launches production of AK-203 Kalashnikov assault rifles — Rosoboronexport". *tass.com*. 22 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2023.
***Çelik Mağaralar,*** Amerikalı yazar Isaac Asimov tarafından yazılan bir bilimkurgu romanıdır. Bu bir dedektif hikâyesi ve Asimov'un savunduğu bir fikri, bilimkurgunun kendi içinde sınırlı bir tür olmaktan ziyade herhangi bir edebi türe uygulanabileceğini gösteriyor

Kitap ilk olarak Ekim-Aralık 1953 tarihleri arasında *Galaxy* dergisinde bir seri olarak yayınlandı. Bunu 1954'te bir Doubleday ciltli kitabı izledi.

*Yazma sırasında, Asimov Çelik Mağaraları'nı* birkaç yıl önce yayınlanan Vakıf Üçlemesi'nden tamamen farklı olarak tasarladı. Ancak onlarca yıl sonra, Asimov onları birbirine bağladı ve *Caves of Steel'in* zamanını Galaktik İmparatorluğun yükselişine, düşüşüne ve onun yerini alacak iki Vakfın yükselişine kadar uzanan kapsamlı bir Gelecek tarihinin çok daha erken bir parçası haline getirdi. *Caves of Steel'de* tanıtılan R. Daneel Olivaw'ın on binlerce yıl boyunca hayatta kaldığı ve hem İmparatorluk hem de Vakıf(lar) döneminde önemli bir rol oynadığı ortaya çıktı.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* MusicBrainz release group: a55a4abf-14ce-4237-a7fa-6183cdbd3143

 |
**Işpakya(Işbara?)**, MÖ 600'lerde hüküm süren bir İskit kralıydı.

Adı
---

Išpakaia-Ishpaka (Akadca: 𒁹𒅖𒉺𒅗𒀀𒀀) Asur kaynaklarında Spakaya diye de kaydedilmiştir"

MÖ 8. ve 7. yüzyıllarda,göçebe İskitler Güneybatı Asya'ya geldi. Bu hareket, İskitlerle yakından ilişkili başka bir kabile olan, ya Massagetler ya da Issedoneslerin batıya doğru göç etmesiyle başladı ve Proto Iskitleri batıya, Aras nehrini geçmeye zorladı,  ardından İskitler, Kimmerleri yerlerinden ettikleri yerden Hazar Bozkırına taşındılar.

Saltanat
--------

Batı Asya'daki varlıklarının ilk aşamasında, Išpakaia'nın İskitleri, Kimmerler ile ittifak halindeydi ve iki devlet, Medler ile ittifak halindeydi. II.Rusa, Kimmerler, Mannalılar, Medler ve İskitler'in saldırılarını izlemek ve püskürtmek için Urartu'nun doğusunda Teişebaini'ninki de dahil olmak üzere birkaç kale inşa etti. 

Batı Asya'nın o zamanki süper gücü olan Yeni Asur İmparatorluğu'nun kayıtlarında İskitlerden ilk söz, MÖ 680 ile 678 yılları arasında , Išpakaia'nın Mannalarla bir ittifaka katıldığı  ve Yeni Assur İmparatorluğu'na Kimmerler ile birlikte saldırdığıdır. Bu süre zarfında, Urartu Kralı II. Rusa ile müttefik olan Išpakaia komutasındaki İskitler, güneyde Asur eyaleti Zamua'ya kadar akınlar düzenliyorlardı. Bu müttefik kuvvetler Asur kralı Esarhaddon tarafından yenildi.  

 Asur kralı Esarhaddon .
Mannalılar, İran platosuna göç etmiş doğudaki bir Kimmer grubu ve İskitlerle ittifak halinde, topraklarını genişletmeyi başardılar. Šarru-iqbi ve Dūr-Ellil kalelerini ele geçirdiler..  MÖ 676'da Esarhaddon, Manna'ya karşı Išpakya'yı öldürdüğü bir sefer düzenleyerek karşılık verdi. 

### Sonrası

Išpakaia'nın yerine oğlu  ve Asur ile ittifak kuran Bartatua geçti.  Bartatua'nın oğlu ve dolayısıyla Išpakaia'nın torunu Madyes, İskit gücünü zirveye taşıyacaktı.

Kaynakça
--------

1. ↑  *The Empire of the Steppes*. Rutgers University Press. 1970. ss. 8-9. ISBN 0-8135-1304-9.  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
2. ↑  "Išpakaia [CHIEFTAIN OF THE SCYTHIANS] (RN)". *Open Richly Annotated Cuneiform Corpus*. University of Pennsylvania. 30 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Haziran 2023.
3. ↑  Schmitt 2009.
4. ↑  Ivantchik 2005.
5. ↑  "Remarks on the Presence of Iranian Peoples in Europe and Their Asiatic Relations". *Collectanea Celto-Asiatica Cracoviensia*. Kraków: Księgarnia Akademicka. 2000. ss. 101-104. ISBN 978-8-371-88337-8.  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
6. ↑  "The Cimmerian Problem Re-Examined: the Evidence of the Classical Sources". *Collectanea Celto-Asiatica Cracoviensia*. Kraków: Księgarnia Akademicka. 2000. ISBN 978-8-371-88337-8.  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
7. 1 2 3 4 5 6  Sulimirski & Taylor 1991.
8. ↑  Barnett 1991.
9. ↑  Ivantchik 2018.
10. ↑  Grayson 1991.
11. 1 2 3  Diakonoff 1985.
Hedonizm akımı ve Arthur Schopenhauer'ın fikirleri detaylı incelendiğinde önemli birtakım benzerliklerin olduğu görülmektedir.

Schopenhauer'i ele alacak olursak, filozofun karşı cins ile kurulacak olan ilişkilerin tamamen iki tarafın bir diğerine ihtiyacı doğrultusunda gerçekleşeceğini görürüz. 'Her şey zıddı ile mümkündür'den yola çıktığımız zaman, Schopenhauer'in bahsetmiş olduğu ihtiyaç kavramının varoluş kökenli olduğu sonucuna varırız ki bu da fikrin temeline doğrulayıcı bir nitelik taşır. Karşı cins ile mevcut birlikteliklerin mantık ve irade dışı yani tamamen dürtüsel olduğunu öngören filozofun bu fikirlerinin oluşmasındaki etkenlerden biri şahsi acı deneyimlemeleri de olsa (ebeveynlerinin problemleri, kendi evlilikleri) öte yandan gerçekliğini savunan ve tamamıyla objektif çok güçlü temellere dayandırdığı başka düşünceleri de mevcuttur. Bugün bizler bir karşı cinsi önce fiziksel özelliklerine göre onaylayıp tanımaya karar veririz ve birliktelik iki tarafın bu onayı vermesi sonucu gerçekleşir. Böyle bir birlikteliğin mutlu sonla noktalandığını düşünelim. Başlangıcı tamamen dürtüsel, kontrolsüz ve hatta trajik bir mantığa dayalı olan mutlu son ne kadar masumdur? Bu sıradan örnek Schopenhauer'in 'estetik ve güzel ırk' fikrini de desteklemiş oluyor. Schopenhauer bu konudaki görüşünü fazlaca karamsar beyan etmiş olsa da,bugün inceleyebileceğimiz ilişkilerin çoğunun akıbeti bu karamsar fikre örnek niteliğindedir. Birçok kaynakta Descartes'in Düalizm'e verdiği ilk örneklerin ying-yang, kadın-erkek, mutluluk-keder gibi bir sıralamada olması da bu konuda daha çok düşünülmesi gerektiğinin işaretçisidir.

Hedonizm kısaca 'hazcılık' olarak tanımlanır. Egoist hedonizm ve akılcı hedonizm olarak ikiye ayrılan bu görüş Aristippos'un öğretisidir. Yaşanmamış olan günlerin (geleceğin) tasasıyla anlık hazlarımızdan,bulunduğumuz günün keyiflerinin sarfından kaçınmamız gerektiğinin öğretisidir demek mümkün (genel olarak). Schopenhauer, aslında farkında olmadan tüm hayatımızı bunun üzerine kurabilmiş olma ihtimalinden bahseder. Bunun en tehlikeli boyutunu karşı cins ilişkileri olarak yorumlar. Sadakatsizliğin varlığı biliniyorsa bir ilişkiden mutluluk beklemek bilişsel çelişkiden başka bir şey değildir. (Albert Camus **absurdizm'**i tam olarak bu konuya hayat-ölüm açısından yaklaşarak açıklar) Peki sonu bilinen bir ilişkiyi yine de yaşamak hazcılık olmuyor mu (kişisel tatmin). Tüm bunları kendine yakıştıramayan,fazla hayvansı (içgüdüsel) bulan insan 'aşk' olgusunu yaratmıştır.Bu 'dürtü kamuflesi'nden başka bir şey değildir. İşte yüzyıllardan bu yana diri kalmayı başarmıs 'aşk' olgusunun varlığı, A. Schopenhauer ve hedonizm ortaklığının bize sunmuş olduğu gerçekle aramızda bir perde görevi teşkil etmiştir.

Kaynakça
--------

1. Arthur Schopenhauer - Aşkın Metafiziği 2. bölüm
2. Albert Camus - Defterler 1
**Davud Mecid oğlu Nasibov** (25 Ağustos 1942 - 26 Mart 2003) - şair, gazeteci, çevirmen, 1969'dan itibaren Azerbaycan Yazarlar Birliği üyesi, Azerbaycan Komsomol (Genç Komünistler Birliği) Ödülü (1984), SSCB Komsomol Ödülü (1986) sahibi.

Yaşamı
------

25 Ağustos 1942'de Azerbaycan'ın Kazah ilçesinde doğdu. Gazah 2 No'lu liseden mezun olduktan sonra Azerbaycan Devlet Üniversitesi Kütüphanecilik Fakültesinde (1959-1963) eğitim aldı.

Edebiyat kariyerine 1956 yılında "Galibiyet (Zafer) Bayrağı" (Gazah ilçesi) gazetesinde yayımlanan "Mənim doğma çayım - Mənim Kür çayım" (Benim Öz Irmağım - Benim Kür Irmağım) başlıklı ilk şiiri ile başladı. O zamandan itibaren aktif olarak şiir yaratıcılığını sürdürdü. SSCB halklarının şiirlerinden çeviriler yaptı. Macar şair Miklos Radnoti'nin şiir kitabını Azerbaycan diline çevirdi. "Anama Mektuplar" (1974) ve "Ocak Taşları" (1981) şiir kitapları Moskova'daki "Sovyetski Pisatel" (Sovyet Yazarı) yayınevi tarafından yayınlandı.

Azerbaycan SSC Devlet Televizyon ve Radyo Yayınları Komitesi Sanat Bölümü’nde editör olarak görev yaptı (1966-1969).

Moskova'da, SSCB Yazarlar Birliği'nde iki yıllık yüksek edebiyat eğitimini tamamladı (1971-1972). Daha sonra Bakü'ye döndü, "Edebiyat ve İncesanat" (Edebiyat ve Sanat) Gazetesi Yazı İşleri Müdürlüğü’nde edebiyat görevlisi olarak çalıştı, Güzel Sanatlar Bölüm Başkanlığını yaptı, daha sonra Şiir Bölümü Başkanlığını yürüttü. Azerbaycan Yazarlar Birliği Prezidyumu üyesiydi. Macaristan Halk Cumhuriyeti'ne yaratıcılık amaçlı gezi yaptı (1978-1980).

SSCB Genç Komünistler Birliği XVII Kongresine temsilci olarak seçildi. Azerbaycan SSC Yüksek Sovyeti Başkanlığı Onur Belgesi (1984), SSCB ve Azerbaycan SSC Onur Belgeleri ile ödüllendirildi. 26 Mart 2003'te meydana gelen bir kaza sonucu hayatını kaybetti.

Ailesi
------

Evliydi. Hayal ve Hayyam adında iki çocuğu vardır.

Davud Nasib'in babası Büyük Vatanseverlik Savaşı'nda ölmüştü.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Davud Nəsib: Tərcümeyi hal" (Azerice). davudnasib.az. 2021. 23 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2021.
2. ↑  Xaliq Rəhimli (19 Ağustos 2011). "Vətən məhəbbətli, vətən ünvanlı." (Azerice). Ədəbiyyat qəzeti. 23 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2021.
3. ↑  Bəxtiyar Qaraca (28 Eylül 2012). "Davud Nəsibin ümid qatarı" (Azerice). 525-ci qəzet. 23 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Nisan 2021.
4. ↑  Əhmədov Teymur, "Azərbaycan yazıçıları (XX-XXI yüzillikdə)" Ensiklopedik məlumat kitabı, Bakı: Nurlar, 2011.
5. ↑  Sərvaz Hüseynoğlu, "Davud Nəsibin yadigar kreslosu" //Ədəbiyyat qəzeti.-2012.- 1 sentyabr.- S.6.
6. ↑  Bəxtiyar Qaraca, Kəmalə Mirzəyeva, "Damcılı bulaq, dağdağan ağacı və Davud Nəsibin yurdu" 23 Nisan 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. // 525-ci qəzet.- 2019.- 5 iyun.- S.14-15.
7. ↑  Mina Rəşid, "Davud Nəsibi heç vaxt unutmaram..." 23 Nisan 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. //Ədəbiyyat qəzeti. -2019. - 24 avqust. - S.13.