recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Shortland Adası** (yerliler tarafından *Alu* olarak biliniyordu), Okyanusya ülkesi Solomon Adaları'nın Batı Bölgesi'ndeki Shortland Takımadaları'nın en büyük adasıdır.

Orijinal adı Melanezyalı bir kelimeydi, şimdiki adı ise adaya 1788 yılında Kraliyet Donanması subayı John Shortland tarafından verildi. Shortland, Birinci Filo'nun Avustralya'daki Botany Körfezi'nde bir ceza kolonisi kurmak için 1777-79'da yaptığı yolculuğun deniz komutanıydı.

II. Dünya Savaşı
----------------

30 Mart 1942'de Japon İmparatorluk Donanması'nın savaş gemileri Shortland Limanı'na girdi ve iki özel deniz çıkarma kuvveti müfrezesini indirdi ve hiçbir direnişle karşılaşmadı. Shortland Limanı Deniz Uçağı Üssü'nü kurmaya başlamak için bölgede bir müfreze kaldı.

Müttefikler, Ağustos 1943'te deniz uçağı üssünü işgal etmeyi düşündüler, ancak bunun yerine Shortlands'i geçerek Bougainville Adası ve Hazine Adaları'na geçmeyi seçtiler ve Shortlands Adası'nı savaşın sonuna kadar Japon kontrolü altında bıraktılar.

8 Ocak 1944'te iki hafif kruvazör ve beş muhripten oluşan bir Müttefik kuvveti Shortland Adası'ndaki tesisleri bombaladı. Mart 1944'te, USAAF'ın 70. Savaş Filosu'na ait uçaklar, 17. Keşif Filosu tarafından çekilen keşif fotoğraflarını kullanarak deniz uçağı üssüne saldırdı ve sekiz yüzer uçak ve bir IJN destroyerinin imha edildiğini iddia etti. 20 Mayıs 1944'te USS Montpelier (CL-57), kendisi ve diğer iki hafif kruvazör, sekiz muhriple birlikte Shortland'deki kıyı tesislerini bombaladığında karşılık ateşinden hafif hasar aldı.

Kaynakça
--------

1. ↑  Ray, Sidney Herbert (1926). *Comparative Study of the Melanesian Island Languages*. Melbourne: Melbourne University Press. s. 584. ISBN 978-1-107-68202-3. 29 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mart 2020.
2. ↑  "Map of target area including Faisi Island and Shortland Island". *United States Army Air Force, 13th AF*. Pacific Wrecks. 11 Nisan 1943. 29 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mart 2020.
3. 1 2  Cressman, Robert (2000). "Chapter VI: 1944". *The official chronology of the U.S. Navy in World War II*. Annapolis, Maryland: Naval Institute Press. ISBN 978-1-55750-149-3. OCLC 41977179. Erişim tarihi: 28 Mart 2020.
4. ↑  Rohfleisch, Kramer J. (1950). "Chapter 7: The Central Solomons". *Vol. IV, The Pacific: Guadalcanal to Saipan, August 1942 to July 1944*. The Army Air Forces in World War II. Chicago: University of Chicago Press. ss. 211-212. OCLC 769332570. 17 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mart 2020.
Dr. **Agop Handanyan** (Ermenice: Յակոբ Հանտանեան, 1834, Diyarbakır, Osmanlı İmparatorluğu - 30 Ekim 1899 İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu) saygın bir hekim, yazar, çevirmen, profesör ve Osmanlı'da ilk adli bilim kitabının yazarıydı. Ermeni asıllıydı.

Agop Handanyan Diyarbakır'da doğdu ama 5 yaşında Kostantiniyye'ye (İstanbul'a) taşındı. İlk önce Üsküdar'daki Jemaran Ermeni Okulunda okudu. Liseden mezun olduktan sonra tıp kariyerine devam etti. 1860 yılında Osmanlı İmparatorluğu'ndaki ilk tıp okulu olan Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane'de öğrenimini tamamladı. 1878'de Osmanlı Ermenisi profesör Serviçen Efendi'nin istifa etmeye karar vermesiyle Askeri Tıp Akademisi'nde profesör oldu. Daha sonra Sivil Tıp Mektebi Meclisi'nin genel arşivlerinde çalıştı.

Çeviriler
---------

Fransızcayı çok iyi bilen Doktor Agop Handanyan, Fransızca tıp kitaplarının Osmanlı Türkçesine tercüme edilmesiyle uğraşmıştır. Joseph Briand ve Ernest Chaudé'nin kitaplarını ilk olarak 1875'te Fransızcadan İngilizceye çevirdi. Daha sonra 1877'de Fransızcadan tercüme edilen *Tıbb-ı Kanunî'yi* yazdı. Bunu 1885 yılında *Kimya-yi Kanunî* adlı bir toksikoloji çalışması izledi. Bu kitaplar Türk tarihinin ilk tıp kitapları olarak kabul edilir.

Kaynakça
--------

1. ↑  *Osmanlı'da asayiş, suç ve ceza : 18.-20. yüzyıllar*. İstanbul: Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı. 2007. s. 107. ISBN 9789753332156.
2. ↑  *Türk kimya eserleri bibliyografyası: (basmalar 1830-1928) ve modern kimya biliminin Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşuna kadar olan durumu ve gelişmesi*. İslâm Tarih, Sanat, ve Kültür Araştırma Merkezi. 1985. s. 19.
3. ↑  "Acta Medicinae Legalis et Socialis". *Acta Medicinae Legalis et Socialis* (Fransızca). 15-16. 1962.
4. ↑  "Yurdumuzda Adli Tıp Öğretimi". I.T.U. - Istanbul University Tip Fakueltesi. 9 Mayıs 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Kasım 2012.
**Şepkinski Ormanı** (Rusça: Щепкинский лес), bir koruma alanı ve Rostov-na-Donu'ndaki en büyük orman korusudur. Adını ormanlık alanda bulunan Şepkinskaya Deresi'nden almıştır.

Tarihi
------

20. yüzyılın başında, Şepkino Köyü yakınlarındaki topraklarda, daha sonra *zakaznik'e* dönüştürülecek bir koru kurulmasına karar verildi.Zakaznik, kendi topraklarında çeşitli hayvan türlerinin yetiştirilmesi için kuruldu, ancak girişim başarısız oldu ve bu alandaki tüm faaliyetler durduruldu.

Coğrafya
--------

Şepkinski Ormanı, Rostov-na-Donu'nun kuzey-doğusunda yer almaktadır. Arazi alüvyonlu oluşumlarla karakterizedir. Koruma alanı topraklarında biri suyla dolu iki taş ocağı bulunmaktadır. Ormanın orta kısmında, içine girmenin yasak olduğu bir gölet yer almaktadır. Korunun doğu kesiminde Bolşaya Kamışevaha ve Temernik nehirlerinin kolları tarafından oluşturulan yapay bir göl bulunmaktadır.

Şepkinski Ormanı'nın doğal alanları birçok nehir ve orman canlısına ev sahipliği yapmaktadır. Sular altında kalmış olan bir taş ocağında prusya sazanı, maymun kaya balığı ve kerevit yaşamaktadır. Güney Rusya'da yaygın olan karaca, tilki, tavşan, yaban domuzu, sülün, keklik, balıkçıl ve diğer hayvan türleri de ormanda görülmektedir. Şepkinski Ormanı'nda avlanmak yasaktır, ancak balık tutmak için izin gerekli değildir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Щепкинский лес | Отдых на природе Ростов, места отдыха в Ростовской области | Отдых в Ростове-на-Дону и Ростовской области". 29 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Nisan 2021.
2. ↑  "янъ-портал: ўепкинский лес". 20 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Nisan 2021.
3. ↑  "Щепкинский лес - Ростов-на-Дону". 20 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2022.
**İsmail Cambazov** (Исмаил Джамбазов), Bulgaristanlı Türk araştırmacı, gazeteci ve yazar. Bulgaristan'da Türklük ve İslamiyet alanında yaptığı çalışmalarıyla tanınmaktadır.

Hayatı
------

10 Haziran 1928 tarihinde Bulgaristan’ın Kırcaali vilâyeti, Eğridere(Ardino) belediyesi, Çamdere (Borovitsa) bucağı, Halaçdere (Brezen) köyünde doğmuştur.
İlk tahsilini köyde, orta tahsilini Kırcaali’de, liseyi (Medreset’ün Nüvvab) Şumnu’da aldıktan sonra 1949 yılında yazıldığı Sofya Universitesinin Hukuk Fakültesini 1953 yılında tamamlayarak gazetecilik hayatına başlamıştır.Daha sonra iki fakülte (Gazetecilik, siyasal bilgiler) daha bitirmiş, 1974 yılında da Toplumsal Bilimler Akademisinde tez savunarak Felsefe Doktoru olmuştur.
Gazetecilikten emekliye ayrıldıktan sonra Sofya Yuksek İslâm Enstitüsünde uzun yıllar ders vermiş ve bir dönem Enstitünün rektörlüğünü de yapmıştır. Emekli olduktan sonra da ara sıra "Kaynak" ve "Müslümanlar" dergilerinde yazı yazmaya devam etmiştir.
60 yıldır devam eden araştırmacı gazetecilik alanında Türkçe ve Bulgarca binlerce inceleme, onlarca kitap yazdı. Çeşitli memleketlerde (Birleşik Amerika, Almanya, İspanya, Türkiye, Makedonya, Slovakya) düzenlenen uluslararası sempozyumlara katılmış, bildirileri çeşitli derlemeler de yayınlandı.

Eserleri
--------

1. Balkanlar'da Türkler Müslüman Azınlıklar
2. Bulgaristan Türk Basını tarihinde "Yeni Işık-Nova Svetlina" gazetesi
3. Bulgaristan’da Başmüftülük Tarihi (iki cild)
4. Beşiğim ve Eşiğim
5. Medreset’ün Nüvvab
6. Sofya İslâm Enstitüsü
7. Osman Kılıç Mahkemesinin Perde Arkası
8. Yeni Işık - Нова светлина
9. Религиозната органицация на мюсюлманите в България (1878-2018) (*Bulgaristan’da Başmüftülük Tarihi'nin Bulgarca değerlendirmesi, son bölüm yeni ilavedir. Türkçe kitabında bulunmamaktadır*).
10. Волжките българи - първи мюсюлмани от тюркските племена /Bulgarca/. (Volga Bulgarları - Türk kabilelerinden ilk Müslüman olanlardır).

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 24 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2020.
2. ↑  "Başkan Resmi Murat'tan, Dr. İsmail Cambazov'a onur nişanı". *kircaalihaber.com*. 13 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2024.
Trebol gaz istasyonu
**Corporación Trebol Gas C.A.**, Venezuela'da özel bir petrol şirketidir. Ülkenin her ilinde bir dolum istasyonu bulunan şirket, Venezuela'nın petrol dağıtımının %16'sını karşılamaktadır.

1998 yılında kurulmuş olan Trebol, franchising yöntemiyle yönetilen şirketlerden biridir. Bu tür şirketlerin hemen tümü Venoco tarafından üretilen yağları pazarlamaktadır. Venezuela devlet başkanı Hugo Chávez Ağustos 2008'de yaptığı açıklamada şirketin kamulaştırılacağını duyurmuştur. Konuya ilişkin herhangi bir açıklama yapmayan Trebol, patronluğunu yapan Domingo Negrín'in yardımıyla Venezuela'daki petrol tutarlarını yükseltmeyi amaçlamaktadır.

Ayrıca bakınız
--------------

* Petrocaribe

Kaynakça
--------

*

Notlar
------

1. ↑  Convenio con Trebol Gas 10 Mart 2004 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İspanyolca) Venoco resmi web sitesi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2008
2. ↑  International Herald Tribune. Venezuela moves to nationalize fuel distribution 12 Eylül 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (28 Ağustos 2008). Erişim tarihi: 2 Aralık 2008
3. ↑  Trebol Gas ha invertido US$1.700 millones 14 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İspanyolca) NotiExpress.com - Caracas

Dış bağlantılar
---------------

* Resmi web sitesi
Bu madde yazar hakkındadır.  Aynı adlı oyuncu için Selim Erdoğan (oyuncu) sayfasına bakınız.

**Selim Erdoğan** (d. 10 Ekim 1972, Ankara), Türk yazar.

Hayatı
------

1972 yılında Ankara'da doğdu. İlk öğrenimini İltekin İlkokulu, orta öğrenimini Ankara Tevfik Fikret Lisesi'nde tamamladıktan sonra Hacettepe Üniversitesi Hidrojeoloji Mühendisliği Bölümü'nden 1996 yılında mezun oldu ve aynı bölümde yüksek lisansını tamamladı. İlk olarak Çanakkale Savaşları sahasında muharebe alanı jeomorfolojisi konusunda çalışmaya başlayan Erdoğan, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nde "Çevrenin Siyasallaşması ve Ramsar Sözleşmesi Örneği "adlı teziyle 2008 yılında doktora derecesini aldı.

2005 yılından beri jeoarkeoloji, askerî coğrafya ve askeri jeomorfoloji konularında çalışmaktadır. Harp alanlarının jeoarkeolojik araştırmaları ve tarihi korunan alan yönetimi üzerine de çalışmış olan Selim Erdoğan halihazırda Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü'nde görev yapmakta, Sakarya Meydan Muharebesi Tarihî Millî Parkı ve Başkomutan Tarihî Millî Parkı'nın muharebe alanlarında saha çalışmalarına devam etmektedir.

Selim Erdoğan, Kurtuluş Savaşı'na yönelik çeşitli monografiler ve araştırmalar yayınlamaktadır. Milli Mücadele ve I. Dünya Savaşı'nın geçtiği alanlarda saha araştırmalarını yürüten Selim Erdoğan, bu süreçte Kurtuluş Savaşı'ndan kalma 120 km'den fazla siper parçası haritalayıp, 4.000'den fazla kayıp Kurtuluş Savaşı şehidinin yerini belirlemiştir.

Ayrıca Dr. Selim Erdoğan'ın anlatımıyla Türk Tarih Kurumu'nun resmî Youtube kanalı üzerinden *"Afyon'dan İzmir'e Adım Adım Büyük Zafer"* isimli 16 bölümlük ve *"Mondros'tan Mudanya'ya: Ya İstiklâl Ya Ölüm"* isimli 7 bölümlük belgesel serileri yayınlanmıştır.

Halen Yeditepe Üniversitesi'nde ögretim üyesi olarak görev yapan yazar, 2023 yılında Türk Tarih Kurumu'ndan emekli oldu.

Kitapları
---------

* *Sakarya: Türk Bitti Demeden Bitmez*, Haziran 2020, Kronik Kitap
* *Büyük Taarruz: Dağlarda Tek Tek Ateşler Yanıyordu*, Ocak 2021, Kronik Kitap
* *İstiklal: Vatanımda Bir Tek Düşman Kalmasın*, Eylül 2022, Kronik Kitap.
* *Dakikalar İçinde Milli Mücadele*, Kronik Kitap, 2023
* *Çocuklar Soruyor, Tarih Dede Anlatıyor* (İşBankası Kültür, 2023)
* *Hain: Mezarıma Tükürecekler*, Ekim 2023, Kronik Kitap

Kaynakça
--------

1. 1 2 3  "Harp Coğrafyası | About Me". Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 17 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ocak 2023.
3. ↑  "Afyon'dan İzmir'e Adım Adım Büyük Zafer - YouTube". *www.youtube.com*. Erişim tarihi: 15 Şubat 2024. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
4. ↑  "Mondros'tan Mudanya'ya Ya İstiklal Ya Ölüm - YouTube". *www.youtube.com*. Erişim tarihi: 15 Şubat 2024. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
**Muinü'l-Mürid** Harezm Türkçesiyle yazılmış bir yapıttır. 1313 yılında İslam veya Şeyh Şeref adında bir Harzem Türkü ozan tarafından yazılmıştır.15. yüzyılda Harezm Türkçesi alanında yazılan ve yerli şive özelliklerini içeren yapıtlardan biridir. Ebu'l Gazi Bahadır Han Şecere-i Terakime adlı yapıtında yapıtın Türkmenler arasında çok saygın ve yaygın olduğunu ve onların da bu kitabı çok okuduklarını yazmaktadır.

Bundan yola çıkarak Muinü'l-Mürid'in yazma nüshalarının çok olduğu düşünülürse de adı geçen yapıtın tek yazma nüshası Bursa İnebey Yazma Eser Kütüphanesi, Genel Koleksiyonu, 1605 numarada kayıtlı yazmanın 177b-202b sayfaları arasında yer almaktadır.[*kaynak belirtilmeli*] Bu yazmanın resimleri Türk Dil Kurumu kütüphanesinde vardır. 51 sayfa olan bu yazmanın her sayfasında 16 ve 17 satır bulunmaktadır. Yaklaşık 900 beyit olan yapıt konu olarak dini şiirlerden oluşmaktadır.

Arapça bilmeyen Türkmenlere fıkıh ve tasavvuf ile ilgili bilgiler vermek amacıyla yazılan yapıtta yalın bir dil kullanılmıştır. Yapıtta yazar tamamıyla öğretici nitelikte ve Türkmenler arasında tutulacak alışılmış bir söyleyişte dinî, tasavvufi (Tanrı'nın niteliğini ve evrenin oluşumunu varlık birliği anlayışıyla açıklayan dinî ve felsefi akım) bilgiler veren bir kitap oluşturmuştur.

Yapıtın Türk yazını bakımından dikkati çeken bir özelliği dörtlüklerle yazılmış olmasıdır. Baştanbaşa Kutadgu Bilig ve Atabetü'l Hakayık vezniyle (feülün feülün feülün feül) vezniyle yazılan bu dörtlüklerde aruz vezni başarılı bir biçimde kullanılmıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Ergönenç, Dilek. "Muinü'l-Mürid". Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2023. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)

* Harezm Türkçesi **Doç.Dr.Recep Toparlı**, Atatürk Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Yayınları
* Harizmi Muhabbetnamesinin İki Yeni Yazma Nüshası Üzerine **Osman Sertkaya**, Türkiyet Mecmuası
* Kutb'un Hüsrev ü Şirin'i ve Dil Hususiyetleri **Necmettin Hacıeminoğlu**, İstanbul 1968
**iLike**, Kullanıcılara müzik indirmesini ve paylaşmasını sağlayan çevrimiçi bir hizmettir. Web sitesi, Apple iTunes veya Microsoft'un Windows Media Playeri ile kullanılan bir kenar çubuğundan yararlandı. Siteyi kullanmak için program ve kenar çubuğu gerekli değildir, ancak yeni sanatçı keşfetme kolaylığı sağlar. Site, piyasaya sürülmesinin ardından ilk dört ayda yarım milyon kullanıcıyı cezbetti. Şirket tarafından yapılan en son açıklamalara göre, 60 milyondan fazla tüketici doğrudan iLike.com'da ya da iLike tarafından Facebook gibi üçüncü parti sosyal ağlar için yapılan uygulamaları kullanan iLike-ye kaydoldu. ILike aynı zamanda sanatçılar için "post-puts yayınlama-her yerde" bir ön panel hazırladı - başta etiket sanatçıları olmak üzere bağımsız sanatçılar kurdu.

iLike sayfası
Ekim 2007'de iLike, Billboard'la bir araya gelerek, haftanın en çok satan 25 "en çok eklenen" şarkısını kişisel müzik kütüphanelerine kurdu. 19 Ağustos 2009'da, MySpace'nin iLike'yi 20 milyon dolara satın alacağı duyuruldu. 7 Şubat 2012 itibarıyla iLike web sitesi kapatıldı Bunun yerine kullanıcıları özel bir MySpace Music sayfasına yönlendiriyor ve bu kapanış ilan eden bir afiş görüntüleniyor. ILike, Ticketmaster, Khosla Ventures, Bob Pittman ve diğer çeşitli yatırımcılar dahil olmak üzere katkı sağlayıcılardan özel finansman aldı.

Facebook Uygulaması
-------------------

ILike, kullanıcılara profilinde beğendikleri müzik parçalarını çalmasına, gittikleri konserlere gitmelerine ve bir müzik trövesi sınavı yapmalarına izin veren ücretsiz bir Facebook uygulaması yaptı. Uygulama, piyasaya sürülmesinden sonra büyük başarıyla sonuçlandı ve Facebook Platformu'ndaki en popüler uygulamalarından biri haline geldi. Kasım 2007 itibarıyla iLike 15 milyondan fazla kullanıcısına sahipti. Facebook Sayfalarının başlatılmasıyla birlikte, iLike bantlar için sayfalar oluşturdu. Benzer bir özellik Bebo ağı için de mevcuttu. Nisan 2009'da, iLike diğer Facebook uygulamalarıyla tutarlılığı sağlamak için bu uygulamayı yalnızca "Müzik" olarak değiştirdi. Web sitesi ve Facebook uygulaması sonradan kapatıltı.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 3 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ocak 2017.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 9 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ocak 2017.
3. ↑  Wortham, Jenna (19 Ağu 2009). "MySpace Buys iLike Music Sharing Service". *Bits Blog*. 13 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2024.
4. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 6 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ocak 2017.
5. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 14 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ocak 2017.
6. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 24 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ocak 2017.

Dış bağlantılar
---------------

* ilike.com Resmi Sayfası23 Şubat 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Küli Çor yazıtı, ön yüz.
**Küli Çor** ya da **Köl İç Çor yazıtı**, İkinci Göktürk Devleti'nin kuruluşunda büyük katkılar sağlamış, Çorluk ve çeşitli görevlerde bulunmuş, önemli bir devlet adamı olan İşbara Bilge Köl İç Çor adına dikilmiş olan yazıttır. Kitabenin dikiliş tarihine dair çeşitli görüşler olmakla beraber 720'li yıllarda dikildiği tahmin edilmektedir.

Küli Çor Yazıtı, 1912 yılında W. Kotwicz tarafından Moğolistan’ın başkenti Ulan Batur’un 200 km güneybatısında, Töv Aymag sınırları içerisinde, Delgerhan sum’unun 30 km kuzeyinde, İh–Höşööt (Ikhe–Khushotu) denilen yerde bulunmuştur.

Yazıt
-----

Köl İç Çor Yazıtı
### Boyutları

Anıtın uzunluğu en yüksek ve en alt noktası arasında 194 cm ve tepesindeki en alt noktadan ayağa kadar 170 cm’dir. Eni ortasında 60 cm, kalınlığı ise 16 cm'dir. İki parçadan oluşan taş bir kaide üzerine oturtulmuştur.

### Yazıtın Dili

Yazıt Köktürkçe yazılmış olup yazıtın kuzey yüzünde yazı bulunmamaktadır. Yazılar Çin yazısı gibi yukarıdan aşağıya doğru yazılmıştır.

### Yazıtın İçeriği

Yazıt otuz satırdan oluşmaktadır. Burada ilk üç satırı verilmiştir.

1 ... Gösterdiği yiğitlikler ve kahramanlıklar için İlteriş Kağan ona "Başkomutan yeğen Tonyukuk" adını vermiş.

2 ... Orduyu toplama emrini vermiş (?). İşbara yeğen Küli Çor olmuş. Yan! ....Tonyukuk.

3 ... Kapgan Kağan ülkesinde kocadı ve iyi gün gördü. Ulu (Koca) Küli Çor seksen yaşında öldü.

Kaynakça
--------

* W. Koticz et A. Samo!lov!ch, Le Monument turc d’Ikhekhuchotu en Mongol!e centrale, Roczn!k Or!entalycznyIv (1926), 1928 pp. 60–107.
* S.E. Malov, Pamyatniki drevnetyurkskoi pismennosti Mongolii kirgizii, Moskva-Len!ngrad 1959, s. 25-30.
* T. Tekin, A Grammar of Orkhon Turkic, Indiana University, Bloomington 1968, s. 257-258, 293-295.

| * g
* t
* d
Göktürk yazıtları |
| --- |
| 
* Altun Tamgan Tarkan Yazıtı
* Bilge Kağan Yazıtı
* Bömbögör Yazıtı
* Bugut Yazıtı
* Çoyr Yazıtı
* Elegeş Yazıtları
* Hoyt-Tamir yazıtları
* Irk Bitig
* Kutluğ Kağan Yazıtı
* Köl İç Çor Yazıtı
* Kül Tigin Yazıtı
* Orhun Yazıtları
* Öök Tarlag Yazıtı
* Öök Turan Yazıtı
* Ongin Yazıtı
* Sühbaatar Yazıtları
* Tonyukuk Yazıtı
* Yenisey Yazıtları
* Yorçı Yazıtı

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* kulturenvanteri.com: 143927

 |
**İaşa Tandilava** (Gürcüce: იაშა თანდილავა; d. 24 Şubat 1950, Sarpi, Gürcistan), Laz asıllı Gürcü şair, dilbilimci, söz yazarı ve akademisyen.

Tandilava 1974 yılında Tiflis Üniversitesi Kafkas Dilleri ve Gürcü dili ve edebiyatı bölümünden mezun oldu. Doktorasını *Lazcadaki Yabancı Fiil Kökleri* (საერთაშორისო ზმნური ძირები ლაზურში) adlı teziyle yaptı. Gonio köyü ortaokulunda Gürcü dili ve edebiyatı öğretmeni ve müdür olarak çalıştı. Gürcistan Dışişleri Bakanlığı'nın Batum şehrinde bulunan temsilciliğinde sekreterlik yaptı. Sonrasında Gürcistan Diaspora İlişkileri Merkezi'nde çalıştı. Aziz Andrew Üniversitesi Gürcü Çalışmaları Merkezi'nde araştırmacı olarak görev yaptı. Giorgi Andriadze ile birlikte Uluslararası Kolh (Laz-Megrel) Kültürü "Gösteriler" Merkezi'ni kurdu. Günümüzde Tbel Abuserisdze Hiçauri Üniversitesi'nde profesör ve Sarpi Etnografya Müzesi'nin başkanı olarak çalışmaktadır.

Eserleri
--------

* ძოწისფერი გვირილები (1987)
* სულის ხვეულებიდან (1990)
* მარადი ტკივილი (1995)
* მუზათა საუფლოში (2004)
* სახლი ზღვის პირას (2014)
* 100 ლექსი (2015)

Ödülleri ve üyelikleri
----------------------

* Zurab Gorgiladze Ödülü
* Akaki Tsereteli Ödülü
* Raevo Yılın İnsanı Ödülü
* Gürcistan Yazarlar Birliği üyeliği

Kaynakça
--------

1. ↑  "იაშა თანდილავა". nplg.gov.ge. 27 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ocak 2024.
**Osmanlı Amele Cemiyeti** (**Amele-i Osmani Cemiyeti**) 1894-1895 yıllarında İstanbul'da Tophane fabrikalarında gizli olarak kurulmuş; 1908'den sonra Osmanlı Terakki-i Sanayi Cemiyeti ve daha sonra da Osmanlı Sanatkâran Cemiyeti adlarıyla yasal olarak faaliyet gösterdiği sanılan işçi örgütü.

Gelişimi
--------

Osmanlı Amale Cemiyeti, Türkiye'deki işçilerin ilk sınıfsal örgütlenmelerinden biridir. Aydınlık dergisinde yayımlanan ve 1921 yılında yapılmış bir toplantıda "Agah'ın verdiği konferans" olarak nakledilen bilgilere göre, cemiyet II. Abdülhamid döneminde, baskıların yoğunlaştığı yıllarda, 4.000'i aşkın işçinin çalıştığı Tophane fabrikalarında gizli olarak kurulmuştu.

Kurucuları, "gördükleri insanlık dışı muameleden ötürü her şeyi göze almış olan" işçilerdi. Bunlar, aralarından 8 kişilik bir "heyet-i faale" (yürütme kurulu) seçerek güçlü bir örgüt oluşturmakla görevlendirdiler. Faaliyetini ancak bir yıl sürdürebilen cemiyetin kurucuları tevkif edilip sürüldüler. Bundan sonra işyerindeki işçiler de daha sıkı bir baskı altına alındı.

Derneğin sürülmüş olan yöneticileri gizlice İstanbul'a geri dönerek 1901-1902 yıllarında işçileri yeniden toplantılar yapmaya teşvik ettiler. Bu toplantı ve tartışmalarda "işçiler kurtuluş günü için her türlü fedakârlıkta bulunacaklarını" dile getirdiler. Avrupa'daki sosyalist hareketle ilgili haberler Türkçeye çevrilerek dağıtıldı. Dernek Topkapı mezarlığında gizli bir toplantı yaptı, burada alınan kararlar ingiliz, Fransız ve Rus elçilikleri aracılığıyla padişaha duyuruldu. Daha sonra toplantıyı hazırlayanlar tutuklanıp işkenceden geçirildi. Derneğe önayak olanlar yurtdışına kaçtı.

II. Meşrutiyet'in ilanından ve II. Abdülhamit'in tahttan indirilmesinden sonra Osmanlı Terakki-i Sanayi Cemiyeti adlı bir örgüt kuruldu. Yine adı geçen konferansta bu dernek Osmanlı Amale Cemiyeti'nin yasal yoldan devamı olarak değerlendirilmektedir. Bu cemiyet de 1909 yılında çıkartılan Cemiyetler Kanunu'na uymadığı, içinde askerleri barındırdığı gerekçesiyle kapatılmış, yerine 1910 yılında Osmanlı Sanatkâran Cemiyeti kurulmuştur.

Bu örgütlerde Jön Türk geleneğinden kaynaklanan hürriyetçi düşüncelerin ağır bastığı, derneğin Rumeli ve büyük şehirlerdeki sosyalist örgütlerle önemli bağları olmadığı, bu sebeplerle, daha sonraki işçi hareketi ve örgütlenmeleriyle bağ kuramadığı sanılmaktadır.

Kaynakça
--------

1. ↑  *Sosyalizm ve Toplumsal Mücadeleler Ansiklopedisi, Cilt 6*. İletişim Yayınları. 1988. s. 1816.  `|erişim-tarihi=` kullanmak için `|url=` gerekiyor (yardım)
2. ↑  Aclan Sayılgan (2008). *Türkiye'de Sol Hareketler* (5. baskı bas.). Doğu Kütüphanesi. s. 8. ISBN 978-975-0082-08-5.  `|erişim-tarihi=` kullanmak için `|url=` gerekiyor (yardım)
**Trabzon Seferi**,1510'da Şah İsmail'in Trabzon'a bir askeri birlik göndermesi olayıdır.

Arka plan
---------

1505'te Şah İsmail'in kardeşi, Selim'in yönetimindeki Trabzon'u yağmalamak için 3.000 kişilik bir orduyla yola çıktı, ancak Safevi ordusu Selim tarafından bozguna uğratıldı ve Erzincan'a kadar geri püskürtüldü. Selim pek çok kişiyi katletti ve silah ve mühimmatları ele geçirdi. 1507'de Şah İsmail, Dulkadiroğullarına baskın düzenledi, buna karşılık olarak Selim 1507'de Erzincan'a saldırdı ve Safevi ordusunu yendi.

Savaş
-----

1510'da Şah İsmail, Selim'in 1505'te başarıyla savunduğu vilayete bir askeri daha birlik gönderdi. Şah İsmail'in kardeşi Osmanlı topraklarını geçerek Trabzon'a yürüdü ancak Selim'e yenildi.

Sonrası
-------

Safeviler ile Osmanlılar arasındaki gerilim devam etmiş, 1511'de Şah İsmail'in gönderdiği Şahkulu Anadolu'da bir isyana öncülük etmiş ancak sonunda Osmanlılar tarafından yenilerek öldürülmüştür. Selim padişah olarak tahta çıktıktan sonra 1514 Çaldıran Savaşı'nda Şah İsmail'in ordusuna karşı yürüdü ve Safevileri yendi.

Kaynakça
--------

1. ↑  God's Shadow: The Ottoman Sultan Who Shaped the Modern World 4 Nisan 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. By Alan Mikhail.
2. ↑  The Last Muslim Conquest: The Ottoman Empire and Its Wars in Europe 4 Nisan 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Gábor Ágoston. Princeton University Press.
3. ↑  God's Shadow: The Ottoman Sultan Who Shaped the Modern World 19 Mayıs 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. By Alan Mikhail.
4. ↑  Ottoman-Safavid Relations under Bayezid II (1501-1512) 19 Mayıs 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 2020. F. Papadimitriou.
**Mary Kate McGowan** Wellesley Koleji’nde Felsefe Profesörü olmasının yanı sıra Luella LaMer Kadın Çalışmalarıyla ilgilenen profesördür. McGowan, akran incelemeleriyle ilgili çok sayıda makaleler yazmış, bunlara üç bölümden oluşan bir kitapla katkıda bulunmuştur, ve bir kitabı yeniden düzenlemiştir – Söylem ve Zararı: Serbest konuşma özgürlüğü üzerinde anlaşmazlıklar.

.

Eğitim ve kariyeri
------------------

McGowan, felsefe ve matematik üzerine okuduğu Wellesley Üniversitesi’nden 1990 yılında diplomasını aldı, yüksek lisansını (1993) ve doktorasını (1996) almaya devam etmiştir. Doktorasını aldıktan sonra, Baltimore Kasabası’ndaki Maryland Üniversitesi’nde Asistan Profesör Filozof olarak bir mevki kabul etti, 1998 yılında Wellesley Koleji’nden Asistan Profesör Filozof olarak terfi alarak buradan ayrıldı. McGowan 2004 yılında Doçent Doktor olarak bir terfi aldı ve 2011 yılında artık tam anlamıyla profesördü.McGowan bugünlerde Luella LaMer Kadın Çalışmaları Profesörü olarak hizmet veriyor, ve ayrıca önceden 1966 yılı sınıfının Doçent Doktoru olarak hizmet etti. (Wellesley’in 1966 yılı sınıfı tarafından bir mevki verildi.)

Araştırma alanları
------------------

McGowan, karşılıklı konuşma katkılarının kuralcı gerçek bir yolla yasallaştırıldığını ki yüzeyde bu görünür değil ve bir şekilde aslında az miktarda otoritenin gerekli olduğunu tartışıyor. Onun son çalışmaları cinsiyetçi konuşma, bazı pornografik ve nefret içeren konuşma şekilleri bugünlerde onaylandığından çok daha fazla zararlı olduğu tartışılan, tümüyle karşılıklı konuşmaların olmadığı konumlara karşı bir olguyu genellemektedir, ve bu özgür konuşma sınırları üzerindeki yasal tartışmalara ve alenen kayda değer imalara sahip. McGowan hangisinin konuşma alanlarının bilinç eşiğine ait olduğu tanımıyla da ilgileniyor: yanan bir bayrak, her ne kadar belli bir konuşma yasası olmasa da, kiralık bir cinayet anlaşması için sözlü olarak anlaşırken, gerçi pek çoğu kuşkusuz konuşma olsa da, evrensel olarak korunulur.

Kaynakça
--------

1. ↑  DesAutels, Peggy. "Mary Kate McGowan: January 2014". *Highlighted Philosophers*. American Philosophical Association. 31 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2014.
2. ↑  Kate McGowan, Mary. "Curriculum Vitae" (PDF). Wellesley College. Erişim tarihi: 5 Ocak 2014. [*ölü/kırık bağlantı*]
3. ↑  Saul, Jennifer. "Feminist Philosophy of Language". *Stanford Encyclopedia of Philosophy*. Stanford University. 2 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2014.
4. ↑  "Mary Kate McGowan | Wellesley college". Wellesley College. 31 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2014.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* VIAF: 12207514

 |
***Akşunvar*** (Soğdca: əxšōnδār, Orta Farsça: Xašnawāz*)* 5. ve 6. yüzyıllarda Ak Hun- kralları tarafından kullanılan bir iktidar unvanıydı  . Ak Hun ve Alkhon Hunları Türklerinin ilk hanı I. Hingila, günümüz Türk tarihçiliğinde "*Aksuvar*", Avrupa tarihçiliğinde ise "*Vahşunvar*" ve "*Eftal Han*" olarak bilinmektedir. Hingila'nın unvanı olan Aksuvar, bazen yanlış olarak Hingila'nın adı olarak tanımlanmaktadır.

İsim Doğu İran kökenlidir; WB Henning'e göre, orijinal biçimi "kral", "hükümdar" anlamına gelen ʾxšʾwndʾr (*axšōndār*) idi. G. Widengren ise bununla birlikte, orijinal biçimin Soğdca ʾxšʾwnwʾr "güç taşıyıcısı" olduğunu öne sürer.  Bu isim Orta Çağ Pers şairi Firdevsî'nin Farsça destanı *Şehnâme'de,* *Khushnawaz* ("güzel oyuncu, müzisyen" anlamına gelir) olarak karşımıza çıkmaktadır.   Bazı akademisyenler, Kidarite kralı Kunkhas'ın adının Akşunvar ile aynı kökene sahip olduğu *teorisini desteklemektedir*, bu da *Akşunvar'ın* başlangıçta *Kidaritler* tarafından kullanılan ve daha sonra onların yerini alan Akhunlar tarafından benimsenecek bir başlık olduğu teorisine yol açmıştır.

Kaynakça
--------

1. 1 2  Rezakhani 2017.
2. 1 2  Brunner 1984.
3. ↑  Dhavalikar, M. K. (1971). "A Note on Two Gaṇeśa Statues from Afghanistan". *East and West*. **21** (3/4): 331-336. ISSN 0012-8376. 30 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ocak 2024.
4. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 26 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Eylül 2022.
5. 1 2 3  EIr. 2018.

Kaynakça
--------

* 10 Nisan 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* 18 Ocak 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* *ReOrienting the Sasanians: East Iran in Late Antiquity*. Edinburgh University Press. 2017. ss. 1-256. ISBN 9781474400305. 11 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Şubat 2021.
Örnek bir çizilen resim
Toplumsal Engellilik Modeli (veya Sosyal Engellilik Modeli) engellilik halinin fiziksel ve zihinsel farklılıklardan doğan normatif bir durum değil, bu farklılıkları gözetmeyi başaramamış toplumun yarattığı sosyal bir başarısızlık olarak açıklayan bir yaklaşımdır. Bu modele göre sistemik bariyerler, önyargılar ve kasti veya istemsiz sosyal ayrım bazı zayıflıkları bulunan insanların topluma istedikleri şekilde katılmasına engel olmaktadır. Toplumdal engellilik modeli baskın olan tıbbi engellilik modeliyle ayrışır. Tıbbi modele göre insan vücudu işlevselliği belirli bir normatif skala üzerinden ölçülebilen bir makinedir. Bu skala uyumsuz olan insanlar da engelli olarak nitelendirilir. Toplumsal model fiziksel, duyusal, zihinsel ve psikolojik farklılıkların kişiler için zayıflık ve işlevsel kısıtlama yaratacağını kabul etmekle birlikte bunların engelliliğe sebep olmadığını, bir insanı engelli yapan şeyin bu farklara rağmen tek bir tip 'normal' insan için tasarlanmış toplum olduğunu söyler.

Toplumsal engellilik modeli engellilik ve zayıflık (impairment) arasındaki farktan yola çıkar. Bu modelde zayıflık ile işlevsel kısıtlamalar kast edilir: nefessiz kalma veya yürüyememe gibi. Bu zayıflıkları olan insanların ihtiyaçları gözetilmeden yaratılan toplumsal kısıtlamalarsa engellilik olarak adlandırılır.

Basit bir örnek merdiven çıkamayan bir insan; tıbbi model bu kişiyi merdiveni çıkabilir hale getirmeye odaklanır. Sosyal model ise merdivenleri ortadan kaldırıp yerine rampa koyarak merdiven çıkma gereğini ortadan kaldırmak için uğraşır. Sosyal modele göre kişi hala merdiven çıkamama zayıflığına sahiptir ancak bu zayıflık artık bir engel değildir çünkü kişi gitmesi gereken yere merdiven olmadan ulaşabilir.

Bu yaklaşım 1960'larda başlamıştır ve terim 1980'lerde Birleşik Krallık'ta ortaya çıkmıştır. Mike Oliver'a göre toplumsal engellilik modelinin amacı bir engelli kişinin yaşadığı tüm deneyimleri açıklayamaya çalışan bir araç değildir.

Tarih
-----

Toplumsal engellilik modelinin tarihi Birleşik Krallık'taki engelli hakları hareketi ile başlar. Birleşik Krallık'taki Ayrıma Karşı Fiziksel Engelliler Birliği'nin 1975'te söylediğine göre: "Bizim görüşümüzde zayıflıkları olan insanları engelli kılan toplumdur. Engellilik, gereksiz yere izole edilmemiz ve topluma tam katılımdan dışlanmamız suretiyle bize zayıflıklarımızın üstüne empoze edilen bir haldir."

Kaynakça
--------

1. ↑  Oliver, Mike (October 2013). "The social model of disability: thirty years on". *Disability & Society*. **28** (7): 1024–1026. doi:10.1080/09687599.2013.818773. ISSN 0968-7599.
**Behçet Oktay** (17 Temmuz 1957, Hekimhan, Malatya, Türkiye) - (ö. 25 Şubat 2009, Ankara, Türkiye), Türk polis ve eski Özel Harekat Daire Başkanı.

Kariyeri
--------

1975 yılında Polis Koleji'nden, 1978 yılında Polis Akademisi'nden mezun oldu. Erzincan, Kars, İstanbul, Afyonkarahisar, Bingöl, Diyarbakır ve Ankara illerinde görev yapmıştır. 23.Dönem Özel Harekât Kursunu tamamladıktan sonra, 1994-1997 yılları arasında Diyarbakır'da görev yapmıştır. 1997 yılında Emniyet Genel Müdürlüğü Özel Harekat Daire Başkanlığı görevine atanmıştır. Polis Özel Harekâtı kuran üç başkandan biridir. Evli ve üç çocuk babasıdır. Türk Silahlı Kuvvetleri Altın Üstün Cesaret ve Feragat Madalyası sahibidir. Türkiye Cumhuriyeti tarihinde TSK personeli olmayıp bu madalyayı alan tek kişidir.

Ölümü
-----

25 Şubat 2009'da arabasının yanında ölü bulunmuştur. Ölümü hakkında henüz tam karara varılmamış olsa da intihar söylentileri yayılmıştır. Bulunduğu sırada iman tahtası ve kaburgalarında 9 adet kırık saptanmıştır. Solak olduğu halde başının sağ tarafından vurulduğu adli tıp kayıtlarına geçmiştir. Silahında parmak izi bulunamamış ve silahı iki el ateşlenmiştir.
Ölümünden önce Hizbullah militanı "Abdurrahim Doğru" adıyla usulsüz dinlendiği ortaya çıkmıştır. Doğum günü 17 temmuz olmasına karşın nüfus kağıdında yazan 25 şubat günü ölmesi, doğum gününde intihar etti diye basına lanse edilmiştir. Ailesi cinayet iddiası ile dava açmıştır ve dava halen devam etmektedir.

Kaynakça
--------

1. ↑   16 Şubat 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 
Behçet Oktay intihar etti!

|
|  |
|
| Önce gelen:**İbrahim Şahin** | **Özel Harekat Dairesi Başkanı**1997 - 2009 | Sonra gelen:**Cemil Yurtsever** |
|
**Halifeler Tarihi** (Arapça: تاريخ الخلفاء ), klasik Sünni alim Suyuti'nin (1445-1505) yazdığı ünlü bir kitaptır.1881'de Kalküta'da İngilizce olarak yayınlandı ve 1970'te *Oriental Press*'te İngilizce olarak yeniden yayınlandı.

Kitap birkaç dönemi kapsamaktadır:

* Raşidin Halifeliği
* Emevi Halifeliği
* Abbasi Halifeliği
* Fatımi Halifeliği

Tercüme
-------

*Doğru Yolu* *İzleyen Halifelerin Tarihi, Halife Tarihi'nin* kısmi çevirisidir. Tercümanı Abdessamed Clarke, ilk dört "*Doğru Güdümlü Halife*"nin biyografilerini tercüme etmeyi seçmiş ve ilk cemaatteki bölünmeleri iyileştirmeye yönelik eylemi ve Sünni Müslümanların görüşüne göre iktidarı meşru olarak Muaviye'ye devretmesi nedeniyle İmam Hasan bin Ali'yi de ekleyerek aktarmıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Suyuti, Celaleddin. *Halifeler Tarihi* (Arapça). Ötüken Neşriyat A.Ş. ISBN 978-605-155-277-4. 28 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2020.
2. ↑  "KİTAP / AHMET YABULOĞLU". *Yeni Çağ Gazetesi*. 6 Ağustos 2016. 7 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2020.
**Ahmet Vardar** (1937 – 25 Şubat 2010), Türk gazeteci ve yazardır.

Gazeteciliğe başladıktan sonra birçok gazetede görev yapan Ahmet Vardar, bu süreçte birçok bölümde muhabirlik yaptı. Daha sonra köşe yazarlığına başladı ve 1990'lı yıllarda çalıştığı *Sabah*'ta tanındı. Buradaki köşesinde halktan gelen şikâyetleri ve ihbarları duyurdu.

*Sabah*'ta yazdığı sırada, aynı medya grubunun televizyon kanalı olan atv'de "Ahmet Vardar Soruyor" adlı programı hazırladı ve sundu. *Günaydın*, *Tan* ve *Zaman* gazetelerinde de görev yaptı. Son olarak, kuruluş sürecinde *Vatan* gazetesine geçti ve bir süre de burada yazdı. İş Adamı Ali Şen, Rüştü Mertcan, Arif Matraş gibi isimler ile birlikte Rumeli Yönetici ve İş Adamları Derneği'ni (RUYİAD) kurmuştur.

Pankreas kanserine yakalanan Vardar, hastalığının ilerlemesinin ardından 25 Şubat 2010 tarihinde kaldırıldığı Acıbadem Maslak Hastanesi'nde 73 yaşında yaşamını yitirdi.

Evli ve iki çocuk babası olan Ahmet Vardar, birçok ödüle sahipti.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 2 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2015.

Dış bağlantılar
---------------

* Ahmet Vardar vefat etti, *CNN Türk*, 25 Şubat 2010, erişim tarihi: 25 Şubat 2010.
* Ahmet Vardar yaşamını yitirdi, *Cumhuriyet*, 25 Şubat 2010, erişim tarihi: 25 Şubat 2010.
* Gazeteci Ahmet Vardar vefat etti 15 Kasım 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. *Yeni Şafak*, 25 Şubat 2010, erişim tarihi: 25 Şubat 2010.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* ISNI: 0000 0000 5160 0373
* LCCN: nr94038061
* VIAF: 46647694
* WorldCat: lccn-nr94038061

 |
**Ahmet Turgay Güler**, (d. 19 Ekim 1975, Kulaksız, Beyoğlu, İstanbul) Türk köşe yazarı, gazeteci, muhabir ve televizyon sunucusudur.

Hayatı ve kariyeri
------------------

İlkokulu Kasımpaşa Piyalepaşa İlköğretim Okulu'nda bitirdi. Liseyi ise İstanbul Recep Tayyip Erdoğan Anadolu İmam Hatip Lisesi'ni bitirdi ve üniversiteyi ve yüksesk lisansı Hacettepe Üniversitesi İletişim Fakültesi'nde bitirdi. 1993-1998 yılları arası Demetevler, Yenimahalle, Ankara'da yaşadı. Burada Millî Gazete Ankara bölge muhabirliği yaptı. Daha sonra 1998'de evlenince Mimarsinan, Büyükçekmece, İstanbul'a yerleşti ve Ahmet Hakan'la beraber Hürbakış adlı yerel gazetede çalıştı ve Kanal 7 Haber'de muhabir olarak işe başladı. Ve 2006'da Haber 7 TV ve 2008'den itibarende Ülke TV'de Sıradışı, En Sıradışı,Sıradışı Tarih, Sıradışı Strateji adlı aktüel ve tartışma içerikli programlar yapmakta ve sunmaktadır. 2005'ten bu yana Sirkeci, Fatih, Eminönü'nde ikamet etmektedir. İyi derecede Arapça, Farsça ve Osmanlıca bilen Turgay Güler evli ve 3 çocuk babasıdır. 2003'te köşe yazarlığına Yeni Şafak'ta başladı daha sonra 2008'de Anadolu'da Vakit, 2013'te Akşam ve 2015'ten bu yana ise Güneş gazetesinde yazmakta ve bu gazetenin genel yayın yönetmenliğini üstlenmektedir.

Kitapları
---------

Sıradışı Üçlemesi 1 - Mehdix Olasılık Teorisi (2006)

Sıradışı Üçlemesi 2 - Sır Küpü Kaos Teorisi (2013)

Sıradışı Üçlemesi 3 - Ruhlar Kuyusu Gerçeklik Teorisi (2014)

Kaynakça
--------
**Ramazan Gül** (d. 14 Haziran 1948, Senirkent, Isparta), Türk siyasetçi ve maliyeci. Doğru Yol Partisi 21. Dönem Isparta Milletvekilidir.

Isparta'nın Büyükkabaca köyünde dünyaya gelmiştir. İlk ve orta eğitimini Isparta'nın Senirkent ilçesinde, lise eğitimini Isparta Ticaret Lisesinde tamamlamıştır. 1970'de Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi’ni bitirmiştir. Gazi Üniversitesi Mali Bilimler Enstitüsü Servet Beyanı alanında yüksek lisans yapmıştır. İyi düzeyde Fransızca bilmektedir. Maliye Bakanlığı'nda Gelirler Başkontrolörlüğü ve Kırıkkale Defterdarlığı görevlerinde bulunmuştur. TBMM Doğru Yol Partisi 21. Dönem Isparta milletvekilliği ve Plan ve Bütçe Komisyonu üyeliği yapmıştır. Milletvekilliği sonrasında Doğru Yol Partisi GİK üyeliği gibi parti içi birçok görevde bulunmuştur. 2018 genel seçimlerinde, Cumhuriyet Halk Partisinden milletvekili aday adayı olmuştur. Evli, 2 çocuk babasıdır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ". *TBMM*. 17 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2023.
2. ↑  DEMİR, Samet. "Kılıçdaroğlu'nun okul arkadaşı da CHP'den aday adayı oldu - Son dakika haberleri". *Sözcü*. 14 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2023.
3. ↑  "DYP'li eski vekil CHP'den aday adayı oldu". *Yurt Gazetesi*. 13 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2023.

Dış bağlantılar
---------------

* Twitter'da Ramazan Gül
**Michel Ameller** (1 Ocak 1926, El Attaf Cezayir - 28 Eylül 2022), Fransız bürokrat ve hukukçu.

Cezayir ve Paris Hukuk Fakülteleri'nde eğitim görmüş, Paris Siyasal Bilgiler Enstitüsü'nü de bitirmiştir. Hukuk doktorudur. 1952 yılında Fransa Ulusal Meclisi'nde kariyerine başlamıştır. Meclis Tutanak Hizmetlerinde ardından da Meclis Başkanlığı Genel Sekreterliğinde memur olarak görev almış, Sosyal ve Kültürel İşler Komisyonu'nda sekreterya şefi olarak hizmet vermiş, Oturum Daire Başkanlığı yapmış, Sosyal İşler Servisi Müdürü (1976) ve bir yıl sonrasında Oturum Servisi Müdürü (1977) olmuştur. 1978 yılında Yasama Hizmetleri Genel Müdürü olarak görev almıştır. 1985-1992 yıllarında Meclis Genel Sekreteri olmuştur. Ayrıca Paris II Üniversitesi'nde doçent olarak dersler vermiştir. 22 Şubat 1995 tarihinde Meclis Başkanı Philippe Séguin tarafından Fransa Anayasa Konseyi üyeliğine atanmış ve bu görevi 9 yıl sonra son bulmuştur. Mimar Philippe Ameller ile fotoğrafçı Thierry Ameller'in babasıdır.

Görevleri
---------

* 1985 - 1992 : Fransa Ulusal Meclisi Genel Sekreteri
* 8 Mart 1995 - 8 Mart 2004 : Fransa Anayasa Konseyi üyesi

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 90313960
* BNF: cb12140213b (data)
* GND: 105756530X
* ISNI: 0000 0001 1745 2992
* LCCN: no94017544
* NLI: 987007456087605171
* NTA: 067971334
* SUDOC: 02986593X
* VIAF: 14806523
* WorldCat: lccn-no94017544

 |
**Işıldama** veya **lüminesans**, bazı maddelerin, ısısı değişmeksizin elektromanyetik ışınım yaymasıdır Işıldama olarak da bilinir.

Başka elektromanyetik ışınım kaynaklarından temel farkı, kaynağın ısısında bir değişme olmamasıdır. Bu yönüyle ışıldama, Kara cisim ışımasından farklıdır, "soğuk ışık" olarak da adlandırılır. Işıldama, herhangi bir cismin dış bir kaynaktan herhangi bir şekilde aldığı enerjinin bir kısmını elektromanyetik ışınım olarak salmasıdır.

Işıldama, neon ve fluoresans lambaları, televizyon, yıldırım, kutup ışıması, ateşböcekleri gibi bazı canlılardaki organik bileşikler, bazı sentetik boyalarda görülür.

Işıldamaya yol açan enerji kaynakları, elektron akışı, elektrik ya da manyetik alan, morötesi ışınım, alfa parçacıkları salınımı şeklindedir. Bu yolla uyarılmış atomlar, kararlı hallerine dönerken dışarıya ısı ya da elektromanyetik ışınım -ya da her ikisi birden- yoluyla enerji verirler. Atomdaki bu uyarılma en dıştaki elektron kabuğunda oluşur. Belirtilen şekilde uyarılan atomun en dış elektron kabuğundaki elektron valans ya da değerlilik elektronu, bir üst enerji düzeyine yükselir. Ancak bu enerji düzeyi kararsız olduğundan tekrar eski enerji düzeyine düşecektir. Bu, elektronun aldığı enerjiyi geri vermesidir ve bir foton salınımı olarak gerçekleşir.

Herhangi bir atom tarafından yayınlanan ışımanın frekansı, elektronun çekirdek çevresindeki dönüş frekansına bağlıdır. Farklı atomların dış elektron kabuğu farklı olduğu için salınan ışınımın frekansı da değişik olacaktır. Elektron çekirdeğe yakınsa dönüş frekansı artacaktır. Bunun sonucunda da yayınlanan ışımanın frekansı yüksek olacaktır.

Işıldama özelliği minerallerin değişik koşulları altında aktivatör denilen yabancı maddelerin etkileri sonucunda gelişmektedir. Işıldamanın tetikleyici enerji kaynağına göre sınıflandırılması aşağıdaki gibidir:

* Isıl ışıldama (termolümünesans)
* Optik uyarmalı ışıldama (OSL)
* Sürtünmeyle ışıldama (tribolüminesans)
* Kimyasal ışıldama
* Elektriksel ışıldama
* Radyo ışıldama

Işıldama ile görünür ışık yayılması (fotolüminesans) olayının gerçekleşme süresine (elektronun temel enerji düzeyine geri dönmesi için geçen süre) sınıflandırılması ise aşağıdaki gibidir :

* Flüro ışıldama (fluoresans) : t < 10−8sn
* Fosfor ışıldama (fosforesans) : t > 10−8sn

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb11981130z (data)
* GND: 4135964-1
* LCCN: sh85078838
* NDL: 00569810
* NKC: ph202610
* NLI: 987007538785405171

 |
Guangxu
**Guangxu**, (Wade-Giles: Kuanghsu), asıl adı Zaitan (Wade-Giles: Tsai-Tien) (14 Ağustos 1871 - 14 Kasım 1908), Qing (Mançu) hanedanının dokuzuncu imparatoru (1875-1908). Hükümdarlığının büyük bölümünde dul imparatoriçe Cixi yönetime egemen olmuş ve yönetimi modernleştirmesini, çürümeyi önlemeyi amaçlayan reformları yürürlüğe koymasını engellemiştir.

İmparator Tongzhi'nin (1861-1875) annesi olan ve 1861-1873 arasında naip sıfatıyla ülkeyi yöneten dul imparatoriçe Cixi'nin yeğeniydi.Cixi, oğlu Tongzhi'nin ölümü (1875) üzerine dört yaşındaki yeğeni Zaitian'ı tahta geçirmeye karar verdi ve gene naip olarak ülkeyi yönetebilmek için onu evlat edindi.Veraset kurallarını hiçe sayan bu uygulama çeşitli tepkilere yol açtıysa da, muhalefet kısa zamanda bastırıldı ve Zaitian 25 Şubat 1875'te Guangxu adıyla tahta geçti.

Guangxu'nun 1887'de reşit olmasına karşın, Cixi iki yıl daha ülke yönetimi üzerindeki egemenliğini sürdürdü.İmparator ancak 1898'de, bazı yenilikçi devlet memurlarının yardımıyla bir dizi reform çıkartarak **Yüz Gün Reformu** olarak bilinen dönemi başlattı.Bu uygulamaya karşı çıkan tutucu devlet adamlarını çevresinde toplayan Cixi, imparatorluk ordusu başkomutanı Ronglu'nun (1836-1903) yardımıyla yönetime el koyarak imparatoru sarayına hapsetti ve çevreye onun ağır hasta olduğu söylentisini yaydı.Yabancı güçlerin öldürülmesi ya da tahttan indirilmesi karşısında tepkisiz kalmayacaklarnı belirtmeleri Guangxu'nun yaşamını kurtardı.Ama bu tarihten sonra yönetime hiç karışmadı.

15 Kasım 1908'de Cixi öldü. Aynı gün Guangxu'nun da bir gün öldüğü ilan edildi.Ama ne zaman ve nasıl öldüğü hiçbir zaman açıklığa kavuşmadı. Cixi'nin vasiyeti üzerine tahta Xuantong adıyla imparatorun üç yaşındaki yeğeni Puyi geçti.

|
|  |
|
| Önce gelen:**Tongzhi** | **Çin imparatoru**1875 - 1908 | Sonra gelen:**Puyi** |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* ISNI: 0000 0000 8267 2409
* KulturNav: de8a4827-1242-4d4c-a08c-12a1088be55d
* LCCN: n82125849
* NARA: 10569827
* NDL: 00622952
* NKC: jo20191039963
* NLA: 36613512
* NLI: 987008914549005171
* NTA: 149094531
* TePapa: 25883
* Trove: 1329742
* VIAF: 75204530
* WorldCat: lccn-n82125849

 |
Türk terimi ***oğuz*** veya ***oğur*** (sırasıyla z- ve r-Türkçe'de), Türk halkları arasında "askeri bölünme, boy veya kabile "için tarihsel bir terimdir. 1206-21 Moğol istilaları ile Türk kağanlarının yerini Moğol veya hibrit Türk-Moğol konfederasyonları aldı ve burada ilgili askeri tümen orda olarak bilinmeye başlandı.

Arkaplan
--------

8. yüzyıldan kalma Kül Tigin yazıtı, Eski Türk kitabesinde terimin en eski örneğine sahiptir: Toquz Oğuz, "dokuz boy".

Daha sonra bu kelime, erken ortaçağ döneminde Türk göçünün büyük ölçüde ayrı iki grubu için sıklıkla görünür, yani:

* Onoğurlar ("on kabile")
* Utrigurlar
* Kutrigurlar
* Uygur
* Saragurlar

Kök uq-, oq- "kin, kabile" bir Proto-Türk \*uk'tandır. Eski Türkçe kelime sık sık oq "ok" ile ilişkilendirilmiştir; Pohl (2002) bu bağlantının açıklanmasında Çin T'ang-shu tarihçesini aktarır ve şöyle der: "Han ülkesini on kabileye böldü. Her kabilenin liderine bir ok gönderdi. [Bu on liderin] adı 'on kadın'dı ama onlara 'on ok' da deniyordu." Bir oğuz (ogur), köken olarak, etnogenez süreçleriyle kabile veya etnik çağrışımlar kazanan bir Bozkır imparatorluğunun askeri bir bölümüydü.

Ayrıca bakınız
--------------

* Türk halkları
* Ogur Türkleri
* Oğuz Türkleri
* Hunlar
* Hiung-nu
* Kağanlık
* Türk göçü
* Orda (organizasyon)

Kaynakça
--------

1. ↑  Sergei Anatolyevich Starostin, Turkic etymology 31 Ocak 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Online Etymological Database Project 10 Temmuz 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.),
citing VEWT 511, ЭСТЯ 1, 582-583, Егоров 76. Starostin thought the connection with "arrow" was made "erroneously".
2. ↑  the "arrows" connection was first reported by Édouard Chavannes, *Documents sur les Tou-kiue (Turcs) occidentaux*, 1900.
3. 1 2  Walter Pohl, *Die Awaren: ein Steppenvolk im Mitteleuropa, 567-822 n. Chr*, C.H.Beck (2002), 978-3-406-48969-3, p. 26-29.