**Olena Vasilivna Chekan** (veya *Yelena* Chekan ; Ukraynaca; Олeнa Вacилівнa Чeкaн, Lehçe; Helena Czekan, Sırpca; Jelena Чекић) (26 Nisan 1946 - 21 Aralık 2013, Kiev, Ukrayna) Sovyet ve Ukraynalı sinema oyuncusu, senarist ve gazetecidir.

İlk yılları
-----------

Chekan, 26 Nisan 1946'da Kiev'de doğdu. Babası Vasily Ioannovich Chekan (28 Aralık 1906 - 23 Kasım 1986), annesi Lyubov Pavlovna Chekan - Tarapon (15 Haziran 1914 - 19 Temmuz 1994) idi. 1972'de Moskova'daki Boris Shchukin Tiyatro Enstitüsü'nden mezun oldu. Kursun sanat yönetmeni Vladimir Etush idi. Chekan, aynı yıllarda Natalya Gundareva ve Konstantin Raikin ile birlikte dramatik sanatlar eğitimi aldı.

Kariyer
-------

Malaya Bronnaya'daki Moskova Drama Tiyatrosu'nda, Moskova Puşkin Dram Tiyatrosu'nda, Alexander Dovzhenko Film Stüdyoları'nın (Kiev) bir Stüdyo Tiyatrosu'nda, "Suzirya" Stüdyo Tiyatrosu'nda ("Takımyıldız")(Kiev) oyuncu olarak çalıştı. Ayrıca Ukrayna TV'sinde Broadcast Studio 1+1'de (TV Kanalı) "Belge" projesinin yaratıcı editörü olarak çalıştı. Chekan, *Ukrainskyi Tyzhden* (*Ukrayna Haftası*) dergisinde, derginin kurulduğu 2007 yılından itibaren gazeteci ve baş editör yardımcısı olarak da görev yaptı.

Chekan'ın sinemadaki ilk rolü, Andrei Tarkovsky'nin Solaris'inde oldu. 1980'lerin ortalarında popüler ve tanınan bir oyuncuydu ve sinemada başrol ve yan roller de dahil olmak üzere 50'den fazla rolü vardı. Chekan ayrıca hem başrol hem de ikincil roller üstlenen 30'dan fazla tiyatro projesinde çalıştı. Chekan, SSCB ve Ukrayna Film Yapım Birliği üyesi ve SSCB ve Ukrayna Tiyatro İşçileri Sendikası üyesidir.

Chekan ayrıca Taras Shevchenko, Lesya Ukrainka, Vasyl Stus, Marina Tsvetaeva, Osip Mandelstam, Mikhail Bulgakov, Anna Akhmatova, Maximilian Voloshin, Alexander Blok, Boris Pasternak'ın, Joseph Brodsky, Antoine de Saint-Exupéry, Federico García Lorca'nın çalışmalarında senarist ve oyuncu olarak tanındı. Bu eserlerde güzel ve şaşırtıcı müzikal illüstrasyonlar (Bach, Vivaldi, Haydn, Mozart, Chopin'in bestelerinden) yer aldı.

Sinema Evi, Sanatçılar Merkezi, Aktörler Evi, Stüdyo Tiyatro "Constellation" sahnesinde, Moskova'daki Marina Tsvetaeva Anıt Evi'nde, Moskova'daki Ukrayna Kültür Merkezlerinde ve Saint Petersburg'da Edebiyat alanında sayısız performansı izlenebilir. Kiev'deki Mikhail Bulgakov'a Anıt Evi (Mikhail Bulgakov Müzesi), Koktebel'deki Maximilian Voloshin Anıt Evi'nde, Stary Krym'deki (Eski Kırım) Alexander Grin ev müzesinde performansları sahnelendi. Kiev'deki Ukrayna Bilimler Akademisi Bilim Adamları Kulübü'nün 73. sezonu onun müzikli akşamları ve şiir partileriyle açıldı. Chekan, 1981-1982 yıllarında Afganistan'da Kabil ve Bagram'da askerlerin önünde tek kişilik performanslarında SSCB Devlet Film oyuncuları grubunun sanatsal bir grubunun bir üyesi olarak sahne aldı.

SSCB Sınır Kuvvetleri'nin "Anavatana Hak Kazanmak İçin" simgesel yapı ünvanıyla ödüllendirildi. Chekan, 1986 yılında yanan Çernobil Nükleer Santrali'nde acil durumun ortadan kaldırılması sırasında itfaiyeciler ve Silahlı Kuvvetler personelinin önünde ünlü Ukraynalı şair Lina Kostenko ile birlikte şiir okudu. 1994-1996 yıllarında Birinci Çeçen Savaşı sırasında Radio Free Europe/Radio Liberty'de bağımsız ve serbest gazeteci olarak Grozni'den haber yaptı. 2000 yılında Inter'de yayınlanan "Glimpses of Eternity" adlı TV programının yazarı, moderatörü ve sunucusu ve Broadcast Studio 1+1 (TV Kanalı) tarafından hazırlanan "Document" TV programının yaratıcı editörlüğünü yaptı.

Chekan, Yuriy Makarov ile ortak yazar olarak, 1+1 projesi olan 4 bölümlük "Şevçenko'm" belgesel filminin senaryosunu yazdı. Yuriy Makarov ile ortaklaşa yapılan "Şevçenko'm" filmi 2002 yılında Şevçenko Ödülü'ne aday gösterildi (Şevçenko Ulusal Ödülü). Aynı zamanda "Ivan Mazepa: Love" belgesel filminin senaryosunun ortak yazarıydı. (2005, yönetmen Yuriy Makarov, 1+1 projesi (TV Kanalı) (Ivan Mazepa).

Chekan, kurulduğu 2007 yılından bu yana haftalık *Ukrainsky Tyzhden* (*Ukrayna Haftası*) dergisinde genel yayın yönetmeni Yuriy Makarov'un asistanı olarak gazeteci ve köşe yazarı olarak çalıştı. Václav Havel, André Glucksmann, Natalya Gorbanevskaya, Boris Nemtsov, Krzysztof Zanussi, Igor Pomerantsev, Akhmed Zakayev, Tomas Venclova, Valentyn Sylvestrov, Lina Köstenko, Sergey ile yaptığı röportajlar da dahil olmak üzere çok sayıda makale ve röportajın yazarı oldu.

2012 baharında Chekan'a dördüncü evre beyin kanseri teşhisi kondu. 21 Aralık 2013'te öldü.

Kişisel hayat
-------------

Çekan evliydi

* Stanyslas Rodyuk (1937-2003), mimar - evlilik

Chekan'ın Stanislas Rodyuk ile olan evliliğinden Bohdan Rodyuk Chekan (1978 doğumlu) adında bir oğlu oldu.

Filmografi
----------

Chekan, 1980'den 1990'lara kadar birçok filmde oyuncu olarak çalıştı:

* *The Bothersome Man* (1978)
* *Family Circle* (1979)
* *Women Joke In Good Earnest* (1981)
* *To The Whizz of Bullets* (1981)
* *Rooks* (1982)
* *The Secrets of St. George's Cathedral* (1982)
* *Three Shells of An English Rifle* (1983)
* *Haunted By Ghosts* (1984)
* *Life Bridge* (1986)
* *Premiere In Sosnovka* (1986)
* *Approaching Future* (1986)
* *By Your Side* (1986)
* *Start The Investigation* (second film, *Smear*) (1987)
* *Gypsy Aza* (1987)
* *Blue Rose* (1988)
* *Sinner* (1988)
* *How Men Were Talking About Women* (1988)
* *Captive of Château d’If* (1988)
* *Storm Warning* (1988)
* *Road Through The Ruins* (1989)
* *I Want To Make A Confession* (1989)
* *Vehement* (1990)
* *Doping For Angels* (1990)
* *Niagara* (1991)

Yayınlar
--------

Chekan kitap röportajı olan *Etoile d'Alex Moscovitch'i* (Alex Moscovitch'in Yıldızı) yayınladı. Bu kitap, General de Gaulle'ün yoldaşı Alex Moscovitch'in kişisel konuşmaları ve siyasi anılarına dayanarak 1990-1991 yıllarında Moskova'da Chekan tarafından yazılmıştır. Kitap-röportaj Moskova'da NORD yayınevinde 1992'de Moscovitch *Le Temps Des Punaises'in* otobiyografisiyle Rusça olarak yayınlandı.

Oğlu Bohdan Rodyuk-Chekan, yaratıcı çalışmalarının ve daha önce *Ukrayna Haftası'nda* yayınlanan en iyi materyallerinin koleksiyonlarının İngilizce çevirisini yayınlamaya başladı. Avusturyalı sanatçı ve yayıncı Robert Jelinek [de], 2015 yılında Der Konterffei editör evinde Viyana'da *Ücretsiz Ukrayna Arayışı* başlıklı kitabı yayınladı. 2016'da yayınlanan ikinci kitap, *Ukrayna Sanatına İlahiler,* *Ukrayna Haftası'nda* yayınlanan röportajların yanı sıra oyunculuk kariyeri ve edebi eserler üzerine bölümler içeriyor.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Olena Chekan • Salon für Kunstbuch". *Salon für Kunstbuch* (İngilizce). 20 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2022.
2. ↑  See, (in Ukrainian) Olena Chekan "The Star of Alex Moscovitch" "You want to understand – look at the star," he advised General de Gaulle. Alex Moscovitch was born in Ukraine, made a brilliant career in France – on The Ukrainian Week magazine data base

Konuyla ilgili yayınlar
-----------------------

* *OLENA CHEKAN – The Quest for a Free Ukraine – Bohdan Rodyuk Chekan (Ed.)*. 2015. ISBN 978-3-903043-04-6. 22 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Şubat 2022.
* *OLENA CHEKAN - Hymns to Ukrainian Art – Bohdan Rodyuk Chekan (Ed.)*. 2016. ISBN 978-3-903043-10-7. 22 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Şubat 2022.

Dış bağlantılar
---------------

* IMDb'de Olena Çekan
* "ЕЛЕНА ЧЕКАН Olena Chekan". *kino-teatr.ru*. 18 Mart 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ekim 2016.  *Contains images, biography and filmography of Olena Chekan (Елена Чекан) in Russian*
* "ОЛЕНА ЧЕКАН Olena Chekan". *The Ukrainian Week*. 3 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Aralık 2016.  *Contains the all journalistic interviews and publications on Ukrainian by Olena Chekan in The Ukrainian Week (Ukrainian: Український Тиждень) Ukrainskyi Tyzhden's official website*
* ""My favorite musical vinyl records" with the Kiev journalist and actress Olena Chekan". *Radio Free Europe/Radio Liberty, RFE/RL*. 3 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Kasım 2009.  *Contains the audio recording interview Igor Pomerantsev with Olena Chekan in the studio of Radio Free Europe/Radio Liberty, RFE/RL "Радио "Свободная Европа"/Радио "Свобода"" on Russian*
* "Елена Чекан. Выйти на площадь // tyzhden.ua – 15.10.2010. – №42 (155)". *gorbaniewska.zawolnosc.eu*. 4 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2016.  *Contains the interview Olena Chekan with Natalya Gorbanevskaya from The Ukrainian Week (Ukrainian: Український Тиждень) date of publication – 15 October 2010*
* "Waiting for the better time". *sho.kiev.ua*. 15 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2015.  *Contains images of the book presentation "OLENA CHEKAN – The Quest for a Free Ukraine*
* "Three Lives of Olena Chekan". *The Ukrainian Week*. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Aralık 2015.
* "Schlaglichter auf die Ukraine". *TITEL kulturmagazin*. 25 Mart 2016. 24 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2016.  *Contains image of the book "OLENA CHEKAN – The Quest for a Free Ukraine*
* "The Quest for a Free Ukraine, by Olena Chekan. Edited by Bohdan Rodyuk Chekan" (PDF). *THE SARMATIAN REVIEW Vol.XXXVI, No. 3*. 25 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 1 Eylül 2016.
* "In memoria of Olena Chekan". *The Ukrainian Week*. 1 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2016.
* "A Musician's Charisma and Aristocracy". *The Ukrainian Week*. 1 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Aralık 2016. *Contains last lifetime interview by Olena Chekan with noted French pianist Alain Planès from Olena Chekan's personal archives. The Ukrainian Week publishes it for the first time*
* "Yuri Shevchuk and DDT Band – concert in "Ukraine"". 18 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Şubat 2022.  *Contains images information in Russian about the concert of Yuri Shevchuk and the orchestra DDT which was dedicated to Olena Chekan to help her in the fight against brain cancer*
* "Farewell to Olena Chekan". 10 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Şubat 2022.  *Contains images and information in Ukrainian about the funeral and farewell with cultural journalist, actress, screenwriter – Olena Chekan*
* "St. Nicholases and happiness". *The Ukrainian Week*. 26 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2016.
* "Beautiful actresses passed away in 2013". *Beauty will save Beauty in everything*. 18 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Şubat 2022.  *Contains image of Olena Chekan (Elena Chekan)*

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 1106334876
* ISNI: 0000 0005 0125 3322
* LCCN: no2020030293
* VIAF: 141146937823613832444
* WorldCat: viaf-141146937823613832444

 |