**Erich Friedrich Wilhelm Ludendorff** (9 Nisan 1865, Kruschwitz, Pozen – 20 Aralık 1937, Tutzing, Oberbayern), Alman general ve siyasetçi. Liège Muharebesi'nın galibi ve Paul von Hindenburg'la birlikte Tannenberg Muharebesi zaferinin mimarlarından biridir. Alman savaş ve siyaset üzerindeki belirleyici etkisi vardı. 22 Ağustos 1914 tarihinde Kaiser II. Wilhelm tarafından Almanya'nın en yüksek askeri madalyası Pour le Mérite ile taltif edildi.

İlk yılları
-----------

1885 yılında Wesel'de, 57. Piyade Alayı'nda bir teğmen olarak görevlendirildi. 1894 yılında Alman Genelkurmayı'na atandı. 1905 yılında Alfred von Schlieffen altında, Berlin'de Büyük Genelkurmay İkinci Kısıma, 1904-1913 arası Seferberlik Bölüm sorumluluğuna atandı. 1911 yılında Albay rütbesine terfi etti. Nisan 1914 yılında Tümgeneral rütbesine terfi etti ve Strassburg'taki 85. Piyade Tugayı Komutanı olarak görevlendirildi.

I. Dünya Savaşı
---------------

I. Dünya Savaşı'nın patlak vermesiyle General Karl von Bülow'un altında Alman İkinci Ordu Kurmay Başkan Yardımcısı olarak atandı. Savaşın sonunda Almanların yenilgisinin ardından, ateşkes günü sahte sakal ve gözlük ile kendini gizledi ve Potsdam'daki kardeşi astronom Hans Ludendorff'un evine gitti. Birkaç gün sonra, Kopenhag'a giden bir gemiye bindi. Tanınmış olmasına rağmen Danimarka'dan İsveç'e geçti.

Savaştan sonraki hayatı ve ölümü
--------------------------------

Ludendorff'un mezarı
Şubat 1919'da Almanya'ya geri döndü. Ludendorff boşandı ve 1926'da ikinci karısı Mathilde von Kemnitz (1877-1966) ile evlendi. Daha sonraki yıllarda, birkaç kitap yazdı ve ikinci eşi ile göreceli bir inzivaya çekildi. Dünya'daki sorunların Hristiyanlar (özellikle Cizvitler ve Katolikler), Yahudiler ve Masonlar'ın komplolarının sonucu olduğunu iddia etmek için kitaplar ve makaleler yayınladı. Eski amiri Hindenburg'a "milliyetçi asker gibi davranmadığı" için birkaç taciz saldırısı başlattı.

Adolf Hitler'in çağrısıyla, 1923 yılında Birahane Darbesi'nde yer aldı. Başarısız darbenin ardından takip davasında beraat etti. 1924 yılından 1928 yılına kadar NSFB (Alman Halk Özgürlük Partisi ve Nazi Partisi üyesi bir koalisyon) temsilcisi olarak Reichstag'a seçilerek görev yaptı. Eski komutanı Paul von Hindenburg'a karşı 1925 yılındaki başkanlık seçimlerinde yarıştı ve sadece 285.793 oy aldı. Ünü Birahane Darbesi yüzünden zarar görmüş olsa da kendisi çok az kampanyalara katıldı ve siyasetten uzak kaldı.

Hitler iktidara geldiğinde, Ludendorff artık ona sempati duymuyordu. Naziler, eksantrik komplo teorileri nedeniyle Ludendorff'tan uzaklaştı.

30 Ocak 1933'te, Hitler'in cumhurbaşkanı Hindenburg tarafından Şansölye olarak atanması vesilesiyle, iddiaya göre Ludendorff, Hindenburg'a şu telgrafı gönderdi:

|  |  |
| --- | --- |
|  | **«** Bu lanetli adamın Reich'ımızı uçuruma atacağını ve ulusumuzu akıl almaz bir sefalete sürükleyeceğini ciddiyetle kehanet ediyorum. Gelecek nesiller, yaptıklarınızdan dolayı sizi kabrinizde lanetleyecek. **»** |
|  |  |

Bazı tarihçiler bu metnin sahte olduğunu düşünmektedirler.

Adolf Hitler, Ludendorff'u lehine kazanmak için bir girişim olarak, 1935 yılında Ludendorff'un 70. yaş doğum gününde evine haber vermeden bir ziyarette bulundu ve Nazi Partisi'ne katılıp siyasete geri dönerse onu Mareşal yapmayı teklif etti. Buna sinirlenen Ludendorff:"Bir subaya savaş alanında Feldmareşal denir! Barışın ortasında bir doğum günü çay partisinde değil." şeklinde yanıt vermiştir. Askeri temalar üzerine iki kitap daha yazdı.

Erich Ludendorff, 20 Aralık 1937 tarihinde, 72 yaşında Münih'teki özel Josephinum kliniğinde karaciğer kanserinden öldü. Tutzing'de Neuer Mezarlığı'na, Adolf Hitler'in de katıldığı bir devlet töreniyle gömüldü. Hitler cenazesinde onun methiyesi hakkında konuşmayı reddetmiştir.

Ayrıca bakınız
--------------

* Birahane Darbesi

Galeri
------

|  |  |
| --- | --- |
| I. Dünya Savaşı sırasında Alman İmparatorluğu Genelkurmay karargâhında Paul von Hindenburg, Kaiser II. Wilhelm ve General Erich Ludendorff (1917) | Birahane Darbesi Davası (1924) baş sanıkları, *Soldan sağa*: Heinz Pernet, Friedrich Weber, Wilhelm Frick, Hermann Kriebel, Erich Ludendorff, Adolf Hitler, Wilhelm Brückner, Ernst Röhm ve Robert Wagne |

Kaynakça
--------

1. ↑  David Nicholls, *Adolf Hitler: A Biographical Companion*, ABC-CLIO, 1 January 2000, p.159.
2. ↑  William Brownell, and Denise Drace-Brownell, *The First Nazi: Erich Ludendorff, The Man Who Made Hitler Possible* (2016) ch 11.
3. ↑  Kershaw, Ian. *Hitler*. Longman, 1991, p. 426.
4. ↑  Almanca: Vierteljahrshefte für Zeitgeschichte. 47. Jahrgang, Oktober 1999 (PDF; 7 MB), S. 559–562.
5. ↑  "World War I: Encyclopedia," p. 716 – by Spencer Tucker, Priscilla Mary Roberts – History – 2005
6. ↑  Ludendorff, Erich (1936). *The nation at war*. A.S. Rappoport tarafından çevrildi. Londra: Hutchinson.
7. ↑  Ludendorffs Verlag: *Der letzte Weg des Feldherrn Erich Ludendorff*, München 1938, S. 8: Das Kranken- und Sterbezimmer im Josephinum in München.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Erich Ludendorff*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 90053677
* BNC: 000283303
* BNF: cb126741872 (data)
* CiNii: DA06268232
* GND: 118574841
* ISNI: 0000 0001 2122 4765
* KulturNav: eee6ced4-beb0-4d00-9fd2-7d4f88824985
* LCCN: n79026972
* LNB: 000253948
* NARA: 10581155
* NDL: 00523972
* NKC: mzk2004252227
* NLA: 35315509
* NLG: 238278
* NLI: 987007264598505171
* NTA: 070259232
* SNAC: w6vm4p2g
* SUDOC: 03410531X
* Trove: 908741
* VIAF: 17344617
* WorldCat: lccn-n79026972

 |