| Azerbaycan tarihi |
| --- |
|  |
| Antik Çağlar
Karaz kültürü
Albanya Devleti
Ahameniler İmparatorluğu
Seleukos İmparatorluğu
Atropatena
Sasani İmparatorluğu |
| Orta Çağ
Emevîler
Abbâsîler
Şirvanşahlar Devleti
Selçuklu Hanedanı
İldenizliler
Karakoyunlular |
| Yeni Çağ
Akkoyunlular
Safevî Devleti
Afşar Hanedanı
Hanlıklar
Bakü Hanlığı
Karabağ Hanlığı
Nahçıvan Hanlığı
Revan Hanlığı
Gence Hanlığı
Kuba Hanlığı
Kaçar Hanedanı
Rus egemenliği |
| 20. Yüzyıl
Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti
Transkafkasya SFSC
Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti
Azerbaycan Millî Hükûmeti
SSCB'nin dağılması
Azerbaycan Cumhuriyeti
Karabağ Savaşı |
| Diğer Konular
Anayasa
Ekonomik
Askeri
Sosyal |
| * g
* t
* d
 |

**Gence Hanlığı**, Azerbaycan'ın Gence yöresinde hüküm sürmüş olan hanlıktır. Afşar hükümdarı Nadir Şah, 1735'te, Gence’yi ele geçirdi. Nâdir Şah'ın öldürülmesinden sonra, Gence de diğer Azerbaycan hanlıkları gibi Afşar devletinin egemenliğinden çıkarak 1747'de bağımsızlığını ilan etti.

Tarih
-----

Ziyadoğulları Hanedanı'nı kuran Kaçar Türkleri'nden II. Şahverdi Han, Gence’nin ilk hanı (1747-60) oldu. Şia’nın Caferî koluna mensup olan Ziyâdoğulları Hanedanı, Türkçe konuşuyordu. 1781-83 yılları arasında Gence, Karabağ Hanlığı'nın eline geçtiyse de geri alındı. 

19. yüzyılın başlarında Gürcistan'ı işgal eden Rus İmparatorluğu, Gence ile birlikte bütün bağımsız Azerbaycan hanlıkları için tehdit unsuru oldu. Bu hanlıklar, büyük tehlikeye karşı aralarında birleşmeyi başaramadılar. Rusya İmparatorluğu, bu sırada Dağıstan ve Kuzey Kafkasya'da bulunan hanlıklarla savaş hâlindeydi. Azerbaycan'daki coğrafî durum, Rusya İmparatorluğu'nun, Dağıstan'ı ve Kuzey Kafkasya'daki hanlıkları ele geçirmesini güçleştiriyordu. Kafkasya'daki Rus orduları kumandanı General Sisyanov, 1803'te, Tiflis'ten hareket ederek Gence'yi kuşattı. Gence Hanı Cevad Han, Ruslarla yaptığı, yenildiği ve devletini kaybettiği muharebede öldürüldü. Oğlu ve veliahtı Hüseyin Han da, babası ile aynı günde Ruslar'ın top ateşi ile öldürüldü. Cevad Han'ın ve Hüseyin Han'ın öldürülmesi üzerine, iki koldan şehre giren Ruslar, yağma yaparak, halkı öldürdüler. Gence Hanlığı'nı ortadan kaldırdılar. Buranın adını da 1804'te çariçelerinin onuruna Elizabethpol olarak değiştirdiler. Hüseyin Han'ın kardeşi Uğurlu Han, bu tarihten 22 yıl sonra, Gence'yi Ruslardan geri alıp, 2 yıl boyunca "Gence Hanlığı" adıyla yeniden egemenliğini ilan etse de Ruslar, ülkeyi tekrar istila ederek Gence Hanlığı'nı tamamen ortadan kaldırdılar. Gence de, Türkmençay Antlaşması'yla Rusya İmparatorluğu'na ilhak edildi. Komünist idare, Gence'ye, Kirovabad adını verdi.

Konum ve çeşitli özellikler
---------------------------

Gence Hanlığı'nın en büyük kenti adını aldığı Gence'ydi. 1804 yılındaki komşuları ise Kartli-Kaheti Krallığı, Revan Hanlığı, Şeki Hanlığı ve Karabağ Hanlığı (o dönemde düşman)'dır.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Gence Hanlığı*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

| * g
* t
* d
  Azerbaycan Hanlıkları listesi |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|     | 
1610 - 1925 Marağa Hanlığı
1726 - 1806 Kuba Hanlığı
1735 - 1806 Bakü Hanlığı
1743 - 1826 Şeki Hanlığı
1747 - 1802 Tebriz Hanlığı
1747 - 1804 Gence Hanlığı
1747 - 1805 Cavad Hanlığı
1747 - 1806 Derbent Hanlığı
 | 
1747 - 1808 Erdebil Hanlığı
1747 - 1809 Halhal Hanlığı
1747 - 1810 Zencan Hanlığı
1747 - 1819 Hoy Hanlığı
1747 - 1820 Şirvan Hanlığı
1747 - 1822 Karabağ Hanlığı
1747 - 1822 Serab Hanlığı
 | 
1747 - 1826 Talış Hanlığı
1747 - 1828 Revan Hanlığı
1747 - 1828 Karadağ Hanlığı
1747 - 1828 Nahçıvan Hanlığı
1747 - 1828 Merend Hanlığı
1747 - 1865 Urmiye Hanlığı
1747 - 1922 Maku Hanlığı
 |

 |

 | Azerbaycan arması |