**Pankisi Vadisi krizi**, 2000'li yılların başında Gürcistan'da meydana gelen askeri boyutta siyasi krizdir. Gürcistan, Rusya ve ABD tarafından, Pankisi Vadisi'ndeki El Kaide tehditlerini bastırması için baskı altına alındı.

Ebu Musab ez-Zerkavi'nin, El Kaide'nin varlığının güçlü olduğu Çeçenya'ya rağmen örgütü neden Pankisi Vadisi'ne taşınmayı seçtiği bilinmiyordu. 2003'ün başlarında Irak Savaşı sırasında, Birleşik Krallık, Fransa ve İspanya'da düzinelerce Kuzey Afrikalıyı (çoğunlukla Cezayirli) risin ve diğer kimyasal silah hazırlamakla suçlandı. Colin Powell ve diğerleri tutuklamaları, Kuzey Irak'taki Kürt Ensar el-İslamını da içerecek şekilde genişletilen Irak-Çeçenistan-Pankisi bölgesinde risin ağının oluştuğunu iddia ettiler.

Sergei Ivanov, İspanyol şüphelilerin Pankisi Vadisi'nde El Kaide teröristleri tarafından eğitildiğini ve hatta Usame Bin Ladin'in Akhmeta Belediyesi'nde bir yerde saklanıyor olabileceğini bildirdi. Ayrıca risin üreten birkaç El Kaide laboratuvarının varlığı hakkında iddialar da vardı. Bununla birlikte, risin üretimi Gürcistan'da yetiştirilmeyen büyük miktarlarda Hint fasulyesi gerektirdiğinden, iddialar sağlam değildi.

ABD-Gürcistan terörle mücadele operasyonları
--------------------------------------------

ABD komutanlarının başında bulunduğu Gürcü terörle mücadele birimleri düzinelerce Arap militanını vadide etkisiz hale getirdi.. Operasyonun hızlı ve şiddetli şekli, bölgedeki Çeçen militanların gizlenmesine neden oldu.

Gürcüler ve ABD, vadiyi dolduran militanlara ciddi bir baskı uygulayarak bilinmeyen sayıda savaşçıyı ele geçirdi. 3 Eylül 2003'te Başkan Eduard Shevardnadze, Gürcistan güvenlik güçlerinin geçit üzerinde tam kontrol kurduğunu söyledi. Gürcistan Ekim ayının sonlarında bölgeye kontrol noktaları kurarak 1000 polis memuru ve güvenlik birliğini bölgeye gönderdi.

Gürcü yetkililer ayrıca, bir başka Rus cumhuriyeti olan Çeçenya ve İnguşetya yakınlarında sınır birliklerinin sayısını artırmayı planladıklarını söylediler. Rusya, Gürcistan'ı Çeçen savaşçıların sınırı geçmesine izin vermekle suçladı. 15 Haziran 2003'te 15 Çeçen militan daha bölgeye girdi ve iki katlı bir eve sığındı. Gürcü yetkililer 30'dan fazla militanın gözaltına alındığını söyledi.

Fransa, 14 Mayıs 2004'te kimyasal ve biyolojik silahlarla çalışan iki Cezayirliyi tutukladı. Gürcistan operasyonun sona erdiğini duyurdu ve 21 Ocak 2005 tarihine kadar İç Birliklerini bölgede tuttu.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Ricin Fever: Abu Musab al-Zarqawi in the Pankisi Gorge". Jamestown. 14 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 26 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ekim 2020.
3. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 23 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ekim 2020.
4. ↑  "Archived copy". 26 Ağustos 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2004.
5. ↑  
OARDEC (16 Eylül 2005). "Unclassified Summary of Evidence for Administrative Review Board in the case of Al Rammah, Omar Mohammed Ali" (PDF). United States Department of Defense. ss. 42-44. 14 Aralık 2007 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ocak 2008. The detainee witnessed the ambush that killed Ibn al Khattab
6. ↑  NYT, Steven Lee Myers (3 Eylül 2002). "World Briefing - Europe: Georgia: Region Under Control". NYTimes.com. 27 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi.
7. ↑  Filkins, Dexter (15 Haziran 2003). "U.S. Entangled in Mystery of Georgia's Islamic Fighters". NYTimes.com. 4 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi.
8. ↑  "Timeline - 2005". *Civil Georgia*. 31 Aralık 2005. 21 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2016.