**Topçu Ocağı**, Osmanlı İmparatorluğu'nda Kapıkulu Ocakları'nın yaya kısmına mensup, top dökmek ve kullanmakla vazifeli askerlerin bağlı olduğu ocaktır.

Sultan I. Murad devrinde yeniçeri ocağının teşkilinden hemen sonra, acemi ocağından alınan askerlerle ilk olarak topçu ocağı kuruldu. İstanbul’un fethinden sonra, Galata suru dışında Tophane denilen yerde topçu kışlaları ve sabit top dökümhânesi yapıldı. Zaman içinde, Belgrad, Budin, Temaşvar, İşkodra, Gülamber, Provişte gibi yerlerde ihtiyaca göre tophaneler kurulup top döktürüldü.

Topçu ocağına sertopi adıyla da anılan topçubaşı nezaret ederdi. Onun emrinde bulunan dökücübaşı (serihtegân), dökümhâneden sorumluydu. Onun da maiyetinde; yardımcısı, tâmirci, dökümcü, burgucu, yamacı, demirci, marangoz gibi zanaatkârlar bulunurdu.

Tophanenin, hesap ve alım-satım işlerine tophane emini bakardı. İmalât ve ihtiyaçlarından da Tophane Nazırı mesuldü. Topları kullanmak ise, ağa bölükleriyle cemaat ortaları'nın vazifesiydi. Beş ağa bölüğü ve yetmiş cemaat ortası vardı. Her orta veya bölükte bir çorbacı, bir odabaşı ve diğer küçük rütbeli subaylar bulunurdu. Ocak kethüdası, ocak çavuşu ve katibi de, bu ocağın büyük amirleriydi. Topçu ocağı, sarı-kırmızı bayrak taşırdı.

Topların üretilmesi, muhafazası ve savaşlarda kullanılması işlerinden sorumlu tutulan birliğe topçu ocağı denilirdi Topçu ocağının Osmanlı ordu teşkilatı içinde yer alması II. Murad devrinde olmuştur. Topçu ocağı, kapıkulu ocaklarının yaya kapıkulu ocaklarının üçüncü kısmını oluşturan bir teşkilât olup, ocağın 16 ve 18. ortalarını teşkil ederdi .Topçu ocağına acemi ocağından asker alınır ve bunlara şagirt denilirdi. Topçu ocağı da yeniçeri ocağı gibi ağa bölükleri ve cemaat ortaları olarak iki kısımdan müteşekkildir. Ağa bölükleri beş tane ve cemaat ortaları yetmiş iki tane idi. Her orta ve bölükte bir çorbacı, bir odabaşı ve diğer küçük rütbeli kişiler bulunurdu. Topçu ocağı efradının kuruluşundan itibaren zamanla çoğaldığı ve buna bağlı olarak da mevâciblerinin arttığı görülür.

Topçu ocağının kendine has sarı kırmızı renklerden oluşan bir bayrağı bulunmaktaydı. Kırmızı zemin üzerine beyaz sim ile işlenmiş bir top ve bunun ağız tarafında bulunan üç gülle resmi mevcuttu. Kenarları ise sarı işlemeliydi. Bu sebeple sefere giden topçulara hazineden yirmi beş zira kırmızı ve yirmi beş zira sarı bayraklık ‘dârayî’ adı verilen bez verilmesi kanun idi.

Galeri
------

* Keçeli Nefer,Yeniçeri Neferi, Nizamı Cedid Binbaşışı III. Selim Kurduğu Yeni Orduda Binbaşı,Topçu Başı Topçu Kumandanı, Binbaşı II. Mahmud’nin Kurduğu Yeni Orduda Binbaşı.**Keçeli Nefer**,  
**Yeniçeri Neferi**,  
 **Nizamı Cedid Binbaşışı** III. Selim Kurduğu Yeni Orduda Binbaşı,  
**Topçu Başı** Topçu Kumandanı,  
 **Binbaşı** II. Mahmud’nin Kurduğu Yeni Orduda Binbaşı.
* İlk seyyar topçu birliğinin fotoğrafı. (Abdullah Biraderler, 1880-1893)İlk seyyar topçu birliğinin fotoğrafı. (Abdullah Biraderler, 1880-1893)
* Topçu SancağıTopçu Sancağı
* Bir minyatürde topçu ocağı askeri.Bir minyatürde topçu ocağı askeri.
* Süvari Topçu Neferi (sol), Piyade Topçu Yüzbaşı (orta), Süvari Topçu Neferi (sağ).Süvari Topçu Neferi (sol), Piyade Topçu Yüzbaşı (orta), Süvari Topçu Neferi (sağ).

| * g
* t
* d
Osmanlı ordusu |
| --- |
| Klasik dönem | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Kapıkulu | 

|  |  |
| --- | --- |
| Piyade | 
* Acemi Ocağı
* Bostancı Ocağı
* Cebeci Ocağı
* Humbaracı Ocağı
* Lağımcı Ocağı
* Saka
* Solaklar
* Top Arabacıları Ocağı
* Topçu Ocağı
* Yeniçeri Ocağı

 |
| Süvari | 
* Altı Bölük Halkı
* Sağ Garipler
* Sağ Ulufeciler
* Silahtar
* Sipahi
* Sol Garipler
* Sol Ulufeciler

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Kapıkulu okulları | 
* Humbarahane

 |

 |
| Eyalet askerleri | 

|  |  |
| --- | --- |
| Yerli kulu | 
* Azab
* Canbâzân
* Cerehor
* İcareli
* Müsellem
* Sekban

 |
| Serhat kulu | 
* Akıncı
* Beşli
* Deliler
* Gönüllü
* Tımarlı sipahi

 |

 |

 |  |
| Modernleşme | 
* Asâkir-i Mansûre-i Muhammediyye
* Eşkinci Ocağı
* Hamidiye Alayları
* Nizâm-ı Cedîd
* Sekbân-ı Cedîd

 |
| Modern dönem | 
* Osmanlı ordusu (modern dönem)

 |
| Donanma | 
* Forsa
* Haliç Tersaneleri
* Kaptan-ı derya

 |
| Hava | 
* Osmanlı tayyare bölükleri

 |
| Eğitim | 

|  |  |
| --- | --- |
| Kara Okulları | 
* Kara Harp Okulu
* Mühendishane-i Berrî-i Hümâyûn

 |
| Donanma Okulları | 
* Deniz Harp Okulu
* Mühendishane-i Bahr-i Hümâyun

 |
| Havacılık Okulu | 
* Hava Harp Okulu
* Tayyare Mektebi

 |
| Tıbbi Okullar | 
* Askeri Baytar Mektebi
* Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi
* Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane

 |

 |
| Rütbeleri | 
* Osmanlı İmparatorluğu'nun askerî rütbeleri

 |