**Ramchundra (Ramachandra Lal)** (Devanagari, रामचन्द्र लाल) (1821–1880) İngiliz-Hint bir matematikçiydi. *Maksimum ve Minimum Problemleri Üzerine İnceleme (Treatise on Problems of Maxima and Minima)* adlı kitabına, önde gelen matematikçi Augustus De Morgan katkıda bulundu.

Hayatı
------

Kayastha kastından gelen, yani kastın devlet kayıtlarının koruyucuları ve devletin yöneticileri olarak geleneksel rolünü yansıtan "katip", Babür İmparatorluğu'ndaki en yüksek mevkilere sahipti. Önce evde eğitim gördü, ardından 1825'te açılan Delhi Koleji'nde okudu. Daha sonra aynı kolejde öğretmen olur. Bu sırada matematik, özellikle cebir ile ilgilenmeye başladı. Bir süre Kalküta'da öğretmenlik yaptı.

Ramchundra'nın kitabına yazdığı ön sözde De Morgan, 1821'de Panipat'ta Delhi'nin Kayasth'ı Sunder Lal'in oğlu olarak doğduğunu söylüyor. De Morgan, Ramchundra'yı 1850'de bir arkadaşı tarafından maksimumlar ve minimumlar üzerinde çalışmak üzere 29 yaşındaki kendi kendini yetiştirmiş matematikçi tarafından gönderildiğinde öğrendi. Ramchundra kitabını o yıl Kalküta'da masrafları kendisine ait olmak üzere yayınlamıştı. De Morgan, kitabın Londra'da kendi gözetiminde yeniden yayınlanmasını sağladı.

De Morgan o kadar etkilenmişti ki, Ramchundra'nın çalışmalarını Avrupa'nın bilim adamlarının dikkatine sunmayı üstlendi.

Charles Muses, *Mathematical Intelligencer*’daki (1998) bir makalede Ramchundra'yı "De Morgan'ın Ramanujan'ı" olarak adlandırdı. De Morgan'ın bu "olağanüstü Hindu cebircinin bilinmesini sağlama çabalarına rağmen, onun matematik tarihiyle ilgili çoğu metinde yer almaması" nedeniyle şaşkına dönmüştü. Aynı zamanda büyük hesaplama yeteneği ile tanınır.

Ramchundra bir süre Delhi Koleji'nde bilim öğretmeniydi. 1858 yılında Roorkee'de Thomason İnşaat Mühendisliği Koleji (şimdiki Indian Institute of Technology, Roorkee) okul müdürüydü. O yılın ilerleyen zamanlarında Delhi'deki bir okula müdür olarak atandı.

De Morgan'ın ön sözünden onunla ilgili aşağıdaki alıntı yapılabilir:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Bu eseri incelerken, onda sadece cesaretlendirilmeye değer bir liyakat değil, aynı zamanda, bana göründüğü gibi, teşvik edilmesi muhtemelen "Hindistan'daki yerli aklın yeniden yapılanmasına yönelik yerli çabayı teşvik etmek" olan tuhaf bir tür liyakat gördüm. | „ |
|  |

Ramchandra Lal 1848'de Urduca edebiyat dergisi Muhib-e Hindi'yi ve nüfusu Urduca konuşan doğudan ve batıdan ülkelerin bilim ve kültürünün başarılarıyla tanıştırdığı haftalık bilimsel-tarihsel Favaid un-observing'i (Okuyucuların Faydası) kurdu. Bunun için hem modern İngiliz bilim adamlarının ve filozofların hem de ortaçağın eserlerini tercüme etti.

Kaynakça
--------

* C. Muses, "De Morgan's Ramanujan". *Mathematical Intelligencer*, vol. 20, no. 3, 1998, pp. 47–51.
* Dhruv Raina, "Ramchundra's Treatise Through the Unsentimentalised Light of Mathematics or the Mathematical Foundation of a Cultural Project", Historia Mathematica, 19, 1992, 371 384.
* S.Irfan Habib & Dhruv Raina, "The Introduction of Modern Science into India: A Study of Ramchundra, Educationist and Mathematician", Annals of Science, 46, (1989), 597 610; also Habib and Raina, "Vaijnanik Soch ko Samarpit", Sancha, June July 1988, 76 83.
* Ramchundra (1859), *A Treatise on Problems of Maxima and Minima: Solved by Algebra*, Londra: Wm. H. Allen and Co. 20 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 20 Temmuz 2021
* O'Connor, John J.; Robertson, Edmund F. "Ramchundra", *MacTutor Matematik Tarihi arşivi*
* "Ramchundra". *Open Library*. 7 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 1019752475
* ISNI: 0000 0003 6640 4764
* LCCN: n85800925
* NLI: 987007278633205171
* SUDOC: 11587920X
* VIAF: 232461503
* WorldCat: lccn-n85800925

 |