**2024 Ekvador çatışması**, Ekvador hükûmeti ve ülkedeki organize suç örgütlerinin dahil olduğu, devam eden bir silahlı çatışmadır. Acil durum ilan eden Ekvador Başkanı Daniel Noboa, silahlı iç çatışma karşısında bu örgütler için askeri operasyon emri vermiştir.

Arka plan
---------

7 Ocak'ta Los Choneros lideri José Adolfo Macías Villamar, maksimum güvenlikli bir hapishaneye nakledilmesinin planlandığı gün Guayaquil şehrindeki hapishaneden kaçtı. Olaylar ertesi gün yetkililer tarafından bildirildi ve iki gardiyan hakkında suç duyurusunda bulunuldu.

Kaçışın ardından Başkan Daniel Noboa, 60 gün sürecek olağanüstü hâl ilan etti. Ekvador'daki birçok hapishanede isyanlar çıktı.

8 Ocak gecesi Quito ve Quevedo'da dört polis memuru kaçırıldı.

Anlaşmazlık
-----------

9 Ocak'ta Ekvador'daki silahlı gruplar "savaş" tehditleri yayınlayarak ülke başkanını silahlı iç çatışma durumu ilan etmeye ve bu gruplara karşı askeri operasyonlar yapılmasına izin vermeye sevk etti.

Aynı gün, Los Choneros'taki silahlı kişiler Guayaquil'deki bir TC Televisión stüdyosuna zorla girdiler ve burada canlı bir haber yayını sırasında gazetecileri rehin aldılar. Günün ilerleyen saatlerinde Ekvador polisi TV stüdyosuna baskın düzenledi, gazetecileri serbest bıraktı ve çete üyelerini tutukladı; bunun üzerine çete üyelerini dışarıda polis eşliğinde eskortluk ederken gösteren bir video ortaya çıktı.

Eş zamanlı olarak, başka bir grup da polisleri rehin aldı ve onları Noboa'da ilan edilen olağanüstü duruma tepki olarak olayları anlatan bir mesajı okumaya zorladı. Ayrıca Guayaquil Üniversitesi kampüsünde öğrencilerin sınıflara barikat kurduğu bir adam kaçırma olayı yaşandı.

İstihbarat analistleri saldırıların, siyasi figürler, güvenlik yetkilileri ve suç çeteleri arasındaki bağlantıları araştıran ve Aralık 2023'te bir tutuklama dalgasına yol açan Metastaz Operasyonu ile bağlantılı olduğuna inanıyor.

Sivillere yönelik çok sayıda saldırı olduğu bildirildi. Guayaquil'de Alban Borja CC'ye silahlı saldırı düzenlediler ve iki kişi hayatını kaybetti. Hapishane gardiyanlarının idam edildiğini gösteren videolar internette dolaşmaya başlarken, diğerleri Başkan Noboa ile diyalog talep ederken, daha fazla gardiyanı öldürmeye devam etme tehdidinde bulundu.

Aynı gün, tüccarları ve müşterileri silahlı saldırılardan korumak amacıyla ülke genelinde Quito, Guayaquil ve Los Valles gibi şehirlerde bankalar, marketler ve mağazalar kapatıldı.

Sonrası
-------

### Hükümetin tepkisi

Başkan Daniel Noboa, yayınladığı bir kararnameyle ülkede "iç silahlı çatışma" yaşandığını ilan etti ve Silahlı Kuvvetlere, silahlı grupları etkisiz hale getirmek için askeri operasyonlar düzenleme talimatı verdi. Bu organize suç gruplarını "terör örgütleri ve saldırgan devlet dışı aktörler" olarak tanımladı.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Gunmen in Ecuador fire shots on live TV as country hit by series of violent attacks". *CBS News*. 10 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2024.
2. ↑  John, Tara (9 Ocak 2024). "Ecuador declares 'internal armed conflict' as gunmen take over live TV broadcast". *CNN* (İngilizce). 9 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2024.
3. ↑  "Ecuador declares state of emergency after narco boss escapes prison". *France 24* (İngilizce). 8 Ocak 2024. 10 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2024.
4. ↑  "A notorious Ecuadorian gang leader vanishes from prison and authorities investigate if he escaped". *AP*. 8 Ocak 2024. 8 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2024.
5. ↑  Presse, AFP-Agence France. "Ecuador In State Of 'Internal Armed Conflict': President". *www.barrons.com* (İngilizce). 10 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2024.
6. ↑  LOPEZ, Paola (9 Ocak 2024). "Gunshots on live TV as Ecuador gangsters vow 'war'". *The Herald Palladium* (İngilizce). 10 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2024.
7. ↑  "Ecuador in complete chaos as gunmen take over TV station and terrorize college campus". *MARCA* (İngilizce). 9 Ocak 2024. 10 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2024.
8. ↑  "Ecuador TV station stormed by gunmen, president declares state of conflict". *The Washington Post*. 10 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2024.
9. ↑  "Situación en Ecuador EN VIVO: últimas noticias sobre la crisis en Guayaquil". El Comercio. 10 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2024.
10. ↑  "Crisis en Ecuador: Terroristas asesinan a guías penitenciarios secuestrados". PERU21 NOTICIAS. 9 Ocak 2024. 10 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2024.
11. ↑  "Locales comerciales de Quito y los valles cerraron ante alerta de saqueos". El Universo. 10 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2024.
12. ↑  "Mercados municipales cierran anticipademente ante hechos delictivos en Guayaquil" (İspanyolca). El Universo. 9 Ocak 2024. 11 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2024.
13. ↑  "Ecuador: Noboa declara conflicto armado interno y ordena a los militares neutralizar a grupos criminales". El Comercio. 9 Ocak 2024. 10 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2024.