**Melik/Sultan I. Turanşah ibn Kavurd Bey,** Kirman Selçuklu Devleti'nin hükümdarı.

Hayatı
------

Babası Kirman Selçuklu Devleti'nin kurucusu Kavurd'tur. 1085 yılında Sultanşah'ın ölümü üzere I. Turanşah tahta çıktı. Emirler I. Turanşah'ın başarılı olamayacağını düşünüyordu. Ama I. Turanşah emirleri haksız çıkaracaktı.

1072 yılında Büyük Selçuklu Sultanı Alparslan'ın ölümüyle Kavurd, Melikşah'la taht yarışına girdi; ama Kavurd 1073 yılında Hamedan'da Melikşah tarafından bozguna uğradı ve esir düştü. Melikşah amcası Kavurd'u öldürmek istemesede Vezir Nizamülmülk'ün ileride sorun çıkartacağı önerisine uyarak öldürttü. Kavurd'un ölümünden sonra Kirman Selçuklu Devleti Fars 'ı kaybetti. Sultan Melikşah Fars'ın yönetimini Emir Ed Devle Humar Tegin'e verdi (1073). Emir Ed Devle Humar Tegin Fars'ı oldukça kötü yönetiyordu. I. Turanşah Fars 'ta asayişin zayıflamasını fırsat bilerek Fars'a 2 sefer düzenledi. I. Turanşah ilk düzenlediği seferde başarısız olsa da 2. seferinde Fars'ı hakimiyeti altına aldı.

1092 yılında Sultan Melikşah ölmüş ve Terken Hatun 5 yaşındaki oğlu Mahmud'u sultan ilan etmişti. Terken Hatun Fars'ı I. Turanşah'ın elinden almak için 1094 yılında Emir Üner komutasındaki Selçuklu ordusunu gönderdi. I. Turanşah Şebankare emirlerinden yardım alarak Emir Üner'i bozguna uğrattı. I. Turanşah'ın son askeri faaliyeti Umman üzerine oldu. I. Turanşah Umman'da çıkan isyanı bastırdı. Bu olayların ardından I. Turanşah 1097 yılında öldü. Bir rivayete göre; I. Turanşah'ın yönetimi I. Hüsrev olarak da bilinen Sasani Sultanı Anuşirvan (531-579) ve Emevi Halifesi Ömer b. Abdülaziz'den (717-720) daha iyiydi.

Popüler Kültürdeki Yeri
-----------------------

2021'de TRT1 dizisi Uyanış Büyük Selçuklu da Ogün Kaptanoğlu tarafından canlandırılmıştır.

Kaynakça
--------



| * g
* t
* d
Selçuklu Hanedanı |
| --- |
| Erken Selçuklular | 
* Dukak
* Selçuk
* Mikâil
* Arslan Yabgu
* Musa Yabgu

 |
| Büyük Selçuklusultanları | 
* Tuğrul
* Alp Arslan
* I. Melikşah
* I. Mahmud
* Berkyaruk
* II. Melikşah
* Muhammed Tapar
* II. Mahmud ve Ahmed Sencer

 |
| Bölgeselhükümdarlar | 

|  |  |
| --- | --- |
| Horasan melikleri | 
* Çağrı
* Alp Arslan
* Arslanşah
* Toğanşah
* Arslan Argun
* Ahmed Sencer

 |
| Kirman melikleri | 
* Kavurd
* Kirmanşah
* Hüseyin
* Sultanşah
* I. Turanşah
* Îrânşâh
* I. Arslanşah
* I. Muhammed
* Tuğrul
* Behram
* II. Arslanşah
* II. Turanşah
* II. Muhammed

 |
| Suriye Selçuklumelikleri | 
* I. Tutuş

|  |  |
| --- | --- |
| Şam melikleri | 
* Dukak
* II. Tutuş
* Ertaş

 |
| Halep melikleri | 
* Rıdvan
* Alp Arslan
* Sultanşah

 |

 |
| Irak melikleri | 
* II. Mahmud
* Davud
* I. Tuğrul
* Mesud
* III. Melikşah
* Muhammed
* Süleyman
* Arslanşah
* II. Tuğrul

 |
| Anadolu Selçuklusultanları(soyağacı) | 
* Kutalmış
* I. Süleyman Şah
* Ebü'l-Kâsım (Fetret Devri)
* I. Kılıç Arslan
* Melikşah
* I. Mesud
* II. Kılıç Arslan
* I. Gıyâseddin Keyhüsrev
* II. Süleyman Şah
* III. Kılıç Arslan
* I. İzzeddin Keykâvus
* I. Alâeddin Keykubad
* II. Gıyâseddin Keyhüsrev
* II. İzzeddin Keykâvus
* IV. Kılıç Arslan
* II. Alâeddin Keykubad
* III. Gıyâseddin Keyhüsrev
* II. Mesud
* III. Alâeddin Keykubad

 |

 |


1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 5 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2021.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 20 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2021.