**Shirley Anita Chisholm** (/ˈtʃɪzəm/ *CHIZ-əm* ; née soyadı ; 30 Kasım 1924 – 1 Ocak 2005) Amerikalı politikacı, eğitimci ve yazardı. 1968'de Amerika Birleşik Devletleri Kongresi'ne seçilen ilk siyahi kadın oldu. Chisholm, 1969'dan 1983'e kadar yedi dönem boyunca Bedford–Stuyvesant, Brooklyn  merkezli bir bölge olan New York'un 12. kongre bölgesini temsil etti. 1972'de, Demokrat Parti'nin başkan adayı olarak Amerika Birleşik Devletleri Başkanlığı için büyük bir parti tarafından aday gösterilen ilk siyahi insan olurken, Demokrat Parti özelinde ise ilk kadın aday oldu.

Hayatı
------

Brooklyn'de doğan yazar, çocukluğunun önemli bir bölümünü memleketi Barbados'ta geçirdi ve kendini her zaman bir Barbadoslu Amerikalı olarak tanımladı. Chisholm, Amerika Birleşik Devletleri'ne döndüğünde, erken çocukluk eğitimi üzerine okudu ve çalıştı, 1950'lerde yerel çalışmalar ile Demokrat parti siyasetine dahil oldu. 1964'te kadın olduğu için önüne çıkan bazı engelleri aşarak New York Temsilciler Meclisi'ne seçildi. Dört yıl sonra Kongre'ye seçilerek, yoksullar için gıda ve beslenme programlarının genişletilmesine öncülük etme ve parti liderliğine yükselme fırsatını yakaladı. 1983'te Kongre'den ayrıldı ve siyasi örgütlenmesine devam ederken Mount Holyoke Koleji'nde ders verdi. 1993 yılında büyükelçiliğe aday gösterilmesine rağmen, sağlık sorunlarından dolayı geri çekilmek zorunda kaldı. Chisholm 2015 yılında, ölümünden sonra Başkanlık Özgürlük Madalyası ile ödüllendirildi.

Hayatında erken dönem ve eğitim
-------------------------------

Shirley Anita St. Hill, 30 Kasım 1924'te Brooklyn, New York'ta göçmen bir anne babanın çocuğu olarak dünyaya geldi. Guyanalı ve Bajan kökenliydi. Üç kız kardeşinden  ikisi kendisinden üç yıl sonra, diğeri ise daha sonra doğdu. Babası Charles Christopher St. Hill, Barbados'a taşınmadan önce İngiliz Guyanası'nda  doğdu. 1923'te Küba, Antilla üzerinden New York'a geldi. Annesi Ruby Seale, Christ Church, Barbados'ta doğdu ve 1921'de New York'a geldi.

Charles St. Hill, çuval bezi yapan bir fabrikada fırın ustasına yardımcı olarak çalışan bir işçiydi. Ruby St. Hill, iş hayatıyla çocuk yetiştirmek arasındaki dengeyi kurmanın zorluğunu yaşayan yetenekli bir terzi olmasıyla birlikte ev yardımcısıydı. Sonuç olarak, Kasım 1929'da, Shirley beş yaşına geldiğinde, iki kız kardeşiyle birlikte, anneannesi Emaline Seale ile birlikte yaşamak üzere *MS Vulcania'da* Barbados'a gönderildiler. Daha sonra bu süreci, "Büyükannem bana güç, haysiyet ve sevgi verdi. Bir birey olduğumu erken yaşta öğrendim. Bunu anlayabilmek için siyah devrime ihtiyacım yoktu." diyerek açıklayacaktı. Shirley ve kız kardeşleri, büyükannelerinin Christ Church'teki Vauxhall köyündeki çiftliğinde yaşıyordu ve burada tek odalı bir okul binasına gitti. 1934'te Amerika Birleşik Devletleri'ne döndü ve 19 Mayıs'ta *SS Nerissa* ile New York'a vardı. Barbados'ta geçirdiği zamanın bir sonucu olarak, Shirley hayatı boyunca bir Batı Hint aksanıyla konuştu. 1970 tarihli *Unbought and Unbossed* adlı otobiyografisinde şunları yazdı: "İlk eğitimimi Barbados'un katı, geleneksel, İngiliz tarzı okullarında almış olmamı sağlayarak, ailemin bana ne kadar önemli bir hediye verdiğini yıllar sonra anlayacaktım. Şimdi rahat konuşup yazabiliyorsam, o erken eğitim sayesinde."  Buna ek olarak, Batı Hint Adaları'nda bulunan Quaker Kardeşler mezhebine mensuptu ve daha sonra bir Metodist kilisesinde hizmetlere katılmasına rağmen, din onun için önemli hale geldi. Adada geçirdiği zamanın bir sonucu olarak, ABD doğumlu olmasına rağmen, Shirley kendini her zaman bir Barbadoslu Amerikalı olarak görürdü.

Shirley, 1939'dan itibaren Brooklyn'in Bedford-Stuyvesant semtindeki Kız Lisesi'ne gitti. Kız Lisesi'nde akademik olarak başarılı oldu ve Junior Arista onur derneğinin başkan yardımcısı olarak seçildi. Vassar Koleji ve Oberlin Koleji'ne kabul edildi ve burs teklifi aldı, ancak aile ikisi için de oda ve pansiyon masraflarını karşılayamadı, bunun yerine okul ücretinin olmadığı ve evde yaşayarak okula gidip gelebileceği Brooklyn Koleji'ni seçti.

Shirley, 1946'da Brooklyn College'dan sosyoloji dalında lisans ve İspanyolca  (siyasi kariyeri boyunca zaman zaman kullanacağı bir dil) yan dal bölümünden mezun oldu. Münazara becerileri  için ödüller kazandı ve birincilikle *mezun oldu*. Brooklyn Koleji'nde geçirdiği süre boyunca, Delta Sigma Theta kız öğrenci yurdunun ve Harriet Tubman Topluluğunun bir üyesiydi. Harriet Tubman Derneği'nin bir üyesi olarak, kapsayıcılığı (özellikle siyahi askerlerin 2. Dünya savaşı'nda orduda yer alması için), afro-amerikan tarihine odaklanan derslerin eklenmesi ve öğrenci topluluğunda kadınların katılımı gibi konuları savundu. Ancak bu onun aktivizme veya siyasete ilk girişi değildi. Babası Marcus Garvey'in hevesli bir destekçisi ve sendika üyelerinin haklarının özel bir destekçisi olduğu için, Shirley büyürken siyasetle iç içeydi. Barbados işçilerinin direnişine ve sömürgecilik karşıtı bağımsızlık hareketlere tanıklık etti topluluğunun haklarını nasıl savunduğunu yakından gördü.

Shirley, 1940'ların sonunda Conrad O. Chisholm ile tanıştı. 1946'da Jamaika'dan Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etti ve daha sonra ihmale dayalı davalarda uzmanlaşmış bir özel dedektif oldu. 1949'da büyük bir Batı Hint tarzı düğünle evlendiler. Shirley daha sonra iki kez düşük yaptı. Çiftin çocuğunun olmamasında  kariyer ve siyasi hedefleri rol oynamış olsa da hayal kırıklığı baki kaldı. :395

Kolejden mezun olduktan sonra, Chisholm Harlem'deki Mt. Calvary Çocuk Bakım Merkezi'nde öğretmen yardımcısı olarak çalışmaya başladı. :395 Shirley, 1946'dan 1953'e kadar merkezde öğretim görevlisi olarak çalışacaktı. Bu arada eğitimini ilerletiyor, geceleri derslere katılıyordu ve 1951'de Columbia Üniversitesi Teachers College'dan çocukluk eğitimi alanında Master of Arts'ı kazandı.

Kariyerinde Erken Dönem
-----------------------

1953'ten 1954'e kadar Brownsville, Brooklyn'de  bulunan Friend in Need Nursery'de  yöneticilik yaptı ve daha sonra 1954'ten 1959'a kadar Lower Manhattan'da bulunan Hamilton-Madison Çocuk Bakım Merkezi'nin  direktörlüğünü yaptı. İkincisinde, yaşları üç ila yedi arasında değişen 130 çocuk ve 24 çalışan vardı. 1959'dan 1964'e kadar New York Şehri Çocuk Refahı Bürosu'nda Gündüz Bakımı Bölümü için eğitim danışmanlığı yaptı. Burada, on farklı bakım merkezini denetlemekten ve yenilerini açmaktan sorumluydu. Erken eğitim ve çocuk refahı ile ilgili konularda otorite olarak kabul edildi.

Chisholm siyaset dünyasına 1953 yılında Wesley "Mac" Holder'ın Brooklyn'deki ilk siyah yargıç olarak Lewis Flagg Jr.'ı seçme çabasına destek vermesiyle girdi. :395Flagg seçim grubu daha sonra Bedford-Stuyvesant Siyasi Birliği'ne (BSPL) dönüştü. :395BSPL, adayları medeni hakları desteklemeye zorladı, barınmada ırk ayrımcılığına karşı savaştı ve Brooklyn'deki ekonomik fırsatları ve hizmetleri iyileştirmeye çalıştı. :395Chisholm, karar verme aşamasında grubun kadın üyelerine daha fazla söz hakkı tanıma konusunda Holder ile çatıştıktan sonra 1958 civarında gruptan ayrıldı. :395-396

Ayrıca Brooklyn Demokratik Kulüpleri ve Kadın Seçmenler Birliği gibi beyazların hakim olduğu siyasi kulüplerde gönüllü olarak çalıştı. Siyasi Birlik ile birlikte, yıllık Kardeşlik Ödülü'nün kazananını seçen bir komitenin parçasıydı. Ayrıca Ulusal Kolej Kadınları Birliği'nin Brooklyn şubesinin temsilcilerinden birisiydi. Ayrıca, Chisholm katıldığı siyasi örgütlerde, örgütlerin yapısında, özellikle Brooklyn Demokratik Kulüpleri'nde, anlamlı değişiklikler yapmaya çalıştı ve bu da 17th District Club'a ve yerel siyasete daha fazla siyahi insanlar kazandırmasına yardımcı oldu.

1960 yılında Chisholm, eski Elect Flagg üyesi Thomas R. Jones tarafından yönetilen Unity Demokratic Club (UDC) adlı yeni bir organizasyona katıldı. :396UDC'nin üyeliği çoğunlukla orta sınıftı, ırksal olarak bütünleşmişti ve kadınları liderlik pozisyonlarına dahil ediyordu. :396Chisholm, 1960'ta bir meclis koltuğu seçimini kaybeden Jones için kampanya yürütmüştü, ancak iki yıl sonra tekrar aynı kampanyaya katıldığında kazandı ve Brooklyn'in ikinci siyah meclis üyesi oldu. :396-397

Eyalette Yasamaya Katılma Süreci
--------------------------------

"Genç kadın, bu soğukta burada ne yapıyorsun? Bu sabah kocanın kahvaltısını hazırladın mı? Evini topladın mı? Siyaset için koşuşturarak neyin peşindesin? Bu erkeklere hitap ediyor."

—Chisholm, 1964'te Brooklyn'deki bir konut projesinde, eyalet meclisine aday gösterme dilekçesi için imza toplarken, yaşlı bir Afrikalı-Amerikalı adamın kendisine söylediklerini anlatıyor. Chisholm, deneyimini ve topluma olan bağlılığını sakince açıkladıktan sonra adam dilekçeyi imzaladı..

Jones yeniden seçilmek yerine atamayı kabul etmeyi seçtikten sonra, Chisholm 1964'te Jones'un New York eyalet meclisindeki koltuğu için aday olmaya çalıştı. :397Chishom, cinsiyeti nedeniyle direnişle karşılaştı ve UDC bir kadın adayı desteklemekte tereddüt etti. :397Chisholm, kadın seçmenleri harekete geçirmek için *Key Women of America (Amerika'nın Anahtar Kadınları)'nın* Brooklyn şube başkanı rolünü de kullanarak, doğrudan kadın seçmenlere hitap etmeyi seçti. :398Chisholm, Haziran 1964'te Demokrat Parti'de ön seçimleri kazandı. :398Daha sonra Aralık ayında, 1.900'den fazla oy almayan Cumhuriyetçi ve Liberal parti adaylarına karşı 18.000'den fazla oyla koltuğu kazandı. :398

 Chisholm 1965'te siyasi istatistikleri inceliyor
Chisholm, 1965'ten 1968'e kadar New York Eyalet Meclisi'nin bir üyesiydi ve 175. 176. ve 177. New York Eyalet Yasama Meclislerinde koltuğa sahipti. Mayıs 1965'e kadar, New York'ta bir "Salute to Women Doers" (Kadın Emekçilere Selam) çerçevesinde onurlandırılmıştı. Meclis'teki ilk faaliyetlerinden biri, devletin İngilizce gerektiren okuma yazma sınavına karşı çıkmaktı ve bir kişinin "ana dilinde daha iyi işlev görmesi, bir kişinin okuma yazma bilmediğine işaret etmediğini" öne sürdü. 1966'nın başlarında, eyalet çapındaki Council of Elected Negro Democrats (Seçilmiş Zenci Demokratlar Konseyi)'nin Meclis'teki kilit komitelerde siyahi temsil için yaptığı baskı ile liderlik etti.

Yasama meclisindeki başarıları arasında ev hizmetlilerine işsizlik maaşı kazandırmak da vardı. Ayrıca, dezavantajlı öğrencilere yoğun iyileştirici eğitim alırken üniversiteye girme şansı veren SEEK programının (Search for Education, Elevation and Knowledge - Eğitim, Gelişim ve Bilgi Arama) tanıtımına sponsor oldu.

Ağustos 1968'de New York Eyaletinden Demokratik Ulusal Komite üyesi seçildi.

ABD Temsilciler Meclisi
-----------------------

### ilk seçim

"Baylar, bayanlar, mücadeleci Shirley Chisholm geliyor."

—1968 kampanyası sırasında Brooklyn'deki konut projelerine giden kamyondan yapılan duyuru.

Chisholm, 1968'de New York'un 12. kongre bölgesinden ABD Temsilciler Meclisi için yarıştı ve mahkeme tarafından zorunlu kılınan yeniden paylaştırma planının bir parçası olarak Bedford-Stuyvesant'a odaklandı. Bu nedenle Brooklyn'in ilk siyah Kongre üyesi olması bekleniyordu. Kongre. (Adam Clayton Powell, Jr. 1945'te, bir bütün olarak New York City'den Kongre'nin ilk siyah üyesi olmuştu.) Yeniden yapılanma sonucunda, Eski 12. Temsilci görevindeki beyaz siyasetçi Edna F. Kelly, farklı bir bölgede yeniden seçilmek istedi. Chisholm, Ocak 1968 civarında adaylığını açıkladı ve erken örgütsel destek yarattı. Kampanya sloganı "Unbought and unbossed" (Satın alınmamış ve patronsuz) idi. 18 Haziran 1968'de Demokrat Parti birincisi, Chisholm diğer iki siyah rakibi, Eyalet Senatörü William S. Thompson ve işçi yetkilisi Dollie Robertson'ı yendi. Genel seçimde, Cumhuriyetçilerin desteğiyle Liberal Parti adayı olarak yarışan Irk Eşitliği Kongresi'nin eski direktörü James Farmer'a karşı yaklaşık ikiye bir farkla kazanılan bir zafer  sergiledi. Chisholm böylece Kongre'ye seçilen ilk siyah kadın oldu  ve o kongreye katılan tek kadındı.

### Erken dönemler

Meclis Başkanı, Chisholm'u Meclis Tarım Komitesi'nde görevlendirdi. Kentsel bölgesi göz önüne alındığında, yerleşimin seçmenleri için alakasız olduğunu hissetti. Chisholm, görevinden dolayı üzüldüğünü ve hakarete uğradığını Rebbe Menachem M. Schneerson'a söylediğinde, Schneerson fazla yiyeceği yoksullara ve açlara yardım etmek için kullanmasını önerdi. Chisholm daha sonra Bob Dole ile tanıştı ve gıda damgası programını genişletmek için çalıştı. Daha sonra Kadınlar, Bebekler ve Çocuklar için Özel Ek Beslenme Programı (WIC) programının oluşturulmasında kritik bir rol oynadı. Chisholm, "Zavallı bebeklerin [şimdi] sütü ve zavallı çocukların yiyeceği var" diyerek Schneerson'ın hakkını verdi. Chisholm daha sonra Gazi İşleri Komitesine de yerleştirildi. Kısa bir süre sonra, John Conyers yerine Hale Boggs'a Meclis Çoğunluk Lideri olarak oy verdi. Desteğinin bir ödülü olarak, Boggs onu tercih ettiği komite olan çok değerli Eğitim ve Çalışma Komitesi'ne  atadı. Kongreden emekli olduğunda bu komitenin üçüncü en yüksek rütbeli üyesiydi.

Başlangıçta, Chisholm ofisi için yalnızca kadınları işe aldı; yarısı siyahtı. Daha sonraki yıllarda, hem Washington'daki ofisi hem de Brooklyn bölgesindeki ofisi için birkaç adamı işe aldı. Chisholm, New York yasama kariyeri boyunca ırkından ziyade daha çok kadın olduğu için ayrımcılığa maruz kaldığını söyledi.

 Chisholm (oturan, sağdan ikinci) 1971'de Kongre Kara Kafkas Partisi'nin kurucu üyeleriyle birlikte
Chisholm, 1971'de kurucu üyelerinden biri olarak Kongre Kara Kafkasya'ya katıldı. Aynı yıl Ulusal Kadın Siyasi Grubu'nun da kurucu üyesi oldu.

Shirley Chisholm Mayıs 1971'de, New York Kongre Üyesi Bella Abzug ile birlikte, 1975 yılına kadar çocuk bakım hizmetleri için 10 milyar dolarlık federal fon sağlamak için bir yasa tasarısı sundu. Senatör Walter Mondale  tarafından sunulan daha uygun maliyetli bir versiyon, sonunda Beyaz Saray ve Senato'dan Kapsamlı Çocuk Gelişimi Yasası olarak geçti, ancak Aralık 1971'de Başkan Richard Nixon tarafından, çok pahalı olduğu ve aile kurumunu baltalayacağı düşüncesiyle veto edildi.

### 1972 başkanlık kampanyası

Black and white image of an African American woman (Shirley Chisholm) wearing a white sweater and glasses, talking. Above the image reads "Bring U.S. Together" and below the image reads "Vote Chisholm 1972 unbought and unbossed". Shirley Chisholm 1972 başkanlık kampanyası afişi

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 8065700
* BNF: cb12843106q (data)
* GND: 118853708
* ISNI: 0000 0000 2181 2965
* LCCN: n50038170
* NARA: 10580919
* NLI: 987007590008405171
* NTA: 07300216X
* RERO: 02-A013581949
* SNAC: w6wx86n7
* SUDOC: 083006427
* US Congress: C000371
* VIAF: 69058172
* WorldCat: lccn-n50038170

 |

Not listesi
-----------

1. ↑  At various times, the district also included parts of the surrounding neighborhoods of Brownsville, Bushwick, Crown Heights, and East New York. For her final two terms in office, it stretched as far north as Newtown Creek.

Kaynakça
--------

1. ↑  PBS P.O.V. documentary. *Chisholm '72: Unbought & Unbossed*.
2. 1 2 3 4 5 6  "Shirley Chisholm's 1972 Presidential Campaign". *University of Illinois at Chicago Women's History Project*. February 2005. 11 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi.
3. ↑  Brooks-Bertram and Nevergold, *Uncrowned Queens*, p. 146.
4. 1 2 3  Moran (8 Nisan 1972). "Shirley Chisholm's running no matter what it costs her". *The Free Lance–Star*. Fredericksburg, Virginia. Associated Press. s. 16A. 18 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2020.
5. 1 2  Winslow, *Shirley Chisholm*, pp. 7-8.
6. 1 2  "New York Passenger Lists, 1850 -1957 [database on-line]". Amerika Birleşik Devletleri: The Generations Network. 10 Nisan 1923. 7 Ekim 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Temmuz 2008.
7. ↑  "New York Passenger Lists, 1820-1957 [database on-line]". Amerika Birleşik Devletleri: The Generations Network. 8 Mart 1921. 7 Ekim 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Temmuz 2008.
8. 1 2 3 4 5 6 7 8  Barron (3 Ocak 2005). "Shirley Chisholm, 'Unbossed' Pioneer in Congress, Is Dead at 80". *The New York Times*. 7 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2017.
9. 1 2  Winslow, *Shirley Chisholm*, p. 9.
10. ↑  Lesher (25 Haziran 1972). "The Short, Unhappy Life Of Black Presidential Politics, 1972". *The New York Times Magazine*. s. 12. 7 Aralık 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2018.
11. ↑  Winslow, *Shirley Chisholm*, pp. 10-12.
12. ↑  "New York Passenger Lists, 1820-1957 [database on-line]". Amerika Birleşik Devletleri: The Generations Network. 19 Mayıs 1934. 7 Ekim 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Temmuz 2008.
13. ↑  Chisholm, *Unbought and Unbossed*, pp. 7-8.
14. ↑  "'Catalyst' still making sparks". *The Atlanta Constitution*. 6 Şubat 1985. ss. 1-B, 3-B. 16 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2022 – Newspapers.com vasıtasıyla.
15. ↑  Winslow, *Shirley Chisholm*, p. 5.
16. ↑  Shirley Chisholm, *Unbought and Unbossed: Expanded 40th Anniversary Edition*, Take Root Media, 2010, p. 38.
17. 1 2  Winslow, *Shirley Chisholm*, p. 21.
18. ↑  Winslow, *Shirley Chisholm*, pp. 22, 24.
19. ↑  "Before Hillary Clinton, there was Shirley Chisholm" 22 Mart 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Rajini Vaidyanathan BBC News, Washington, January 26, 2016.
20. ↑  "Outspoken Shirley Chisholm retiring from politics". *The Indianapolis Star*. Los Angeles Times. 12 Eylül 1982. s. 2G – Newspapers.com vasıtasıyla.
21. ↑  "Shirley Chisholm | C-SPAN.org". *www.c-span.org* (İngilizce). 8 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2020.
22. 1 2 3 4  "Shirley Chisholm, CUNY and U.S. History". *PSC CUNY* (İngilizce). 24 Mayıs 2012. 20 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2020.
23. 1 2  "Shirley Chisholm, first black woman elected to Congress, dies". *USA Today*. Associated Press. 2 Ocak 2005. 6 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Eylül 2017.
24. 1 2  "Conrad Chisholm Content To Be Candidate's Husband". *Sarasota Journal*. Associated Press. 29 Şubat 1972. s. 3B. 16 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2020.
25. ↑  Winslow, *Shirley Chisholm*, pp. 27-28, 34.
26. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14  Gallagher (2007). "Waging 'The Good Fight': The Political Career of Shirley Chisholm, 1953-1982". *The Journal of African American History*. **92** (3): 392-416. doi:10.1086/JAAHv92n3p392.
27. 1 2 3  Winslow, *Shirley Chisholm*, p. 26.
28. 1 2 3  Winslow, *Shirley Chisholm*, p. 28.
29. ↑  Winslow, *Shirley Chisholm*, p. 34.
30. ↑  "Shirley Chisholm, CUNY and U.S. History". *PSC CUNY* (İngilizce). 24 Mayıs 2012. 20 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2020.
31. ↑  "Paragon 'Brotherhood' Meet: 'Protest' Group to Albany". *New York Age Defender*. 23 Şubat 1957. s. 4. 7 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Kasım 2017 – Newspapers.com vasıtasıyla.
32. ↑  Randolph (16 Mayıs 1959). "Tops in Teens". *New York Age*. s. 10. 7 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Kasım 2017 – Newspapers.com vasıtasıyla.
33. ↑  Winslow, *Shirley Chisholm*, p. 44. See also Chisholm, *Unbought and Unbossed*, pp. 70-71.
34. ↑  "Women 'Doers' in Government, Community Service Acclaimed at 'Salute' Luncheon". *Pittsburgh Courier*. NPI. 15 Mayıs 1965. s. 8. 7 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Kasım 2017 – Newspapers.com vasıtasıyla.
35. ↑  "Literacy Vote Test Is Made". *The Daily Messenger*. Canandaigua, New York. United Press International. 19 Mayıs 1965. s. 12. 3 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Kasım 2017 – Newspapers.com vasıtasıyla.
36. ↑  "Travia, Negro Block Split on Meeting Results". *The Kingston Daily Freeman*. Associated Press. 6 Ocak 1966. s. 9. 7 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Kasım 2017 – Newspapers.com vasıtasıyla.
37. 1 2  "Shirley Chisholm to speak at Hunter". *The Afro-American*. Baltimore. 5 Şubat 1971. s. 13. 29 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2020.
38. 1 2 3 4  Madden (6 Kasım 1968). "Mrs. Chisholm Defeats Farmer, Is First Negro Woman in House" (PDF). *The New York Times*. ss. 1, 25.
39. ↑
40. 1 2  Caldwell (26 Şubat 1968). "3 Negroes Weigh House Race In New Brooklyn 12th District". *The New York Times*. s. 29. 7 Aralık 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2018.
41. 1 2  Schanberg (19 Haziran 1968). "Seymour and Cellar Win House Contests". *The New York Times*. ss. 1, 31. 7 Aralık 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2018.
42. ↑  Landers, Jackson, *'Unbought And Unbossed': When a Black Woman Ran for the White House Webarşiv şablonunda hata: `|url=` value. Boş.*, Smithsonian Magazine, April 25, 2016
43. 1 2  Moran (8 Nisan 1972). "Shirley Chisholm's running no matter what it costs her". *The Free Lance–Star*. Fredericksburg, Virginia. Associated Press. s. 16A. 18 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ağustos 2020. Moran, Sheila (April 8, 1972). "Shirley Chisholm's running no matter what it costs her". *The Free Lance–Star*. Fredericksburg, Virginia. Associated Press. p. 16A. Archived from the original on October 18, 2020. Retrieved August 21, 2020.
44. ↑  "CHISHOLM, Shirley Anita | United States House of Representatives: History, Art & Archives". *history.house.gov* (İngilizce). 1 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Şubat 2020.
45. ↑  *Rebbe: The Life and Teachings of Menachem M. Schneerson, the Most Influential Rabbi in Modern History*. HarperCollins. 2014. ss. 13-14.
46. ↑  Winslow, *Shirley Chisholm*, p. 72.
47. ↑  Carlson (3 Ocak 2005). "Pioneering Politician, Candidate Dies". *The Washington Post*. Associated Press. s. A4. 27 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Eylül 2017.
48. 1 2  "Mrs. Chisholm, Mrs. Abzug Introduce Child Care Bill". *The New York Times*. Associated Press. 18 Mayıs 1971. 7 Aralık 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2018.
49. ↑  Rosenthal (10 Aralık 1971). "President Vetoes Child Care Plan As Irresponsible". *The New York Times*. s. 1. 7 Aralık 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2018.