**R-390A**, ABD ordusu için Collins Radio Company tarafından tasarlanan yüksek frekanslı radyo iletişim alıcısı.

R-390A radyo alıcısı.

Tarihçe
-------

United States Army Signal Corps (USASC) tarafından R-390'nın yerini alması için 1954 yılında tasarlanan R-390-A, bir kısa dalgalı radyo alıcısıdır. Bir önceki versiyonu olan R-390'nın başarısının ardından USASC tarafından aynı radyonun daha ucuz ve daha gelişmiş bir versiyonunun tasarlanılmasına karar verilmesi ile ortaya çıkmıştır.

R-390A'nın toplam üretimi 55 bin ünitenin üzerindedir. 1955'te üretilmeye başlayan cihaz, yaklaşık 1970 yılına kadar üretilmeye devam etmiştir. Kısa bir aranın ardından 1984 yılında Fowler Industries tarafından Avondale Shipyards için tekrar üretilmeye başlanmıştır.

Üreticiler ve yaklaşık üretim sayıları şu şekildedir:

* Collins Radio Company 6,363
* Electronic Assistance Corp 15,338
* Capehart 4,242
* Motorola 14,873
* Stewart Warner 6,631
* Amelco/Teledyne/Imperial 7,958 (bu şirketler satın alınarak birleştirildi)
* Fowler Industries 5

Tasarım
-------

R-390A; genlik modülasyonlu, kodlu ve frekans kaydırmalı anahtarlamalı verileri alma kapasiteli geniş kapsamlı bir radyo alıcısıdır. Ayar aralığı, 32 bir-megahertz bandı içerisinde, 500 kilohertz ila 32 megahertz arasındadır. Devresi süperheterodin tipindedir. 8 MHz'in üzerinde çift(ikili) dönüşüm, bunun altında ise üçlü dönüşüm kullanır. 23 vakum tüp gibi sayısı bir alıcı için oldukça fazla olan bir ekipmanla donanımlandırılmıştır (6AK6 x 3, 5654 x 2, 12AU7/5814A x 4, 26Z5W x 2, 3TF7 x 1, 6BA6/5749W x 6, 6C4/6100 x 3, 6DC6 x 1, 0A2WA x 1). Yaklaşık 39 kilo olan cihaz, 120 ya da 240 voltluk enerji kaynakları ile çalıştırılabilir.

R-390A'nın radyo ve ara frekanslarının ön ayarlarının yapılması çarklar, kremayer dişliler ve kamlardan oluşan mekanik bir sistem ile sağlanır. Ayarların yapılmasını sağlayan tuşu çevirince mekanizmada bulunan manyetik başsız vidalar, görülebilir şekilde yukarı ya da aşağı yönde hareket etmeye başlar. Bu sayede, tüm ön devrelerin izlenmesini sağlanır ve tüm devreler mükemmel bir hassasiyet ile doğru frekansa ayarlanır. Alıcının yapısı genel olarak kullanım için rahattır. Alıcının ana kısımları kolayca parçalara ayrılabilen alt gruplara ayrılmıştır. Bu sayede ana kısımlar gerektiğinde kolaylıkla onarılabilir veya değiştirilebilir. R-390A mekanik ve elektriksel olarak oldukça karmaşık bir yapıda olmasına rağmen, kullanımı konusunda Signal Corps tarafından yayınlanmış olan basitleştirilmiş prosedürler takip edilirse oldukça kolay bir deneyim elde edilebilir.

Kullanımı
---------

R-390A, ABD ordusunun çoğu şubesine konuşlandırılıp 1980'ler boyunca genel kullanımda kaldı. Dökümantasyonlarında yapılan son büyük güncelleme 1984'te yapıldı. Ordu daha yeni alıcılar tedarik ettiğinden, birçok R-390A fazlalık olarak depolarda çürürken geri kalan birçok kopyası imha edildi. Ancak alıcılardan bazıları, R-390A'nın vakum tüp devrelerinin nükleer elektromanyetik darbelerden hasar almadığı keşfedildiğinde ordu tarafından bazı departmanlarda kullanılmaya devam edildi. R-390A, güvertelerde bulunan güçlü radyo frekanslarına dayanabileceğinden dolayı ABD Donanması'nın denizaltılarında hala kullanımda olduğuna dair raporlar bulunmaktadır. Ancak bu raporların uydurma olduğuna dair söylemlerde de bulunulmuştur.

Bugün var olan R-390A'ların çoğu, birkaç eski amatör radyo koleksiyoncularının ve amatör radyo operatörlerinin elinde. R-390A'nın dünyadaki en iyi vakumlu tüplü alıcı modeli olduğu düşünüldüğünden dolayı hala yüksek oranda restorasyon ve bakım hizmetleri bulunabilmektedir.

Bibliyografya
-------------

* Rippel, Chuck. *R-390A History* and *R-390A Overview*. The R-390A/URR Archive on the Web. (Nov 15, 2010)
* Couillardard, L. W, *Cost Reduction Program for Radio Receivers R-390.* Cedar Rapids, Iowa: Collins Radio Company, 1952
* United States Department of the Army, *Technical Manual TM-11-5820-358-35: Radio Receiver R-390A/URR.* Washington, DC: Government Printing Office, 1961.

Dış bağlantılar
---------------

* R-390A - Sherwood Engineering's HF Receiver Performance Specs 19 Haziran 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4  "R390A Page". *web.archive.org*. 27 Eylül 2007. 27 Eylül 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ekim 2021.
2. 1 2  *Operator's Manual: Radio Receiver R-390A/URR* (İngilizce). Headquarters, Department of the Army. 1989. s. 3.
3. ↑  *Field and Depot Maintenance Manual: Radio Receiver R-390A/URR* (İngilizce). Headquarters, Department of the Army. 1990.