**Gezegensel uygarlık** veya **küresel uygarlık,** sosyal yönlerinde uluslararası, küresel, giderek artan bir şekilde birbirine bağlı olan, yüksek teknolojik, enerji tüketimi yaklaşık Dünya'nın enerji kapasitesine ve güneşe maruziyetine (1016 ve 1017 Watt arası) eşit, Kardaşev ölçeğinde Tip I uygarlıktır.

Kardaşev ölçeğinde gezegensel (Tip I) uygarlık
----------------------------------------------

Sovyet astronom Nikolay Kardaşev 1964'te yayımlanan "Dünya Dışı Uygarlıklar Tarafından Bilginin İletimi" (İngilizce: *"Transmission of Information by Extraterrestrial Civilizations"*) adlı çalışmasında uygarlıkların kullanma kapasitesine sahip oldukları enerji miktarı temelinde teknolojik gelişimlerinin ölçeğini belirledi, sonra bu ölçek Kardaşev ölçeği olarak adlandırıldı.

Tip I bir uygarlık gezegenseldir, gezegenine düşen güneş ışığının çok çok küçük bir miktarını, yaklaşık 1017 Watt'ını kullanabilir. Tip II bir uygarlık yıldızsaldır, yıldızının yaydığı enerjinin tamamını ya da 1027 Watt'ını kullanabilir. Tip III bir uygarlık galaktiktir, milyarlarca yıldızın enerjisini ya da 1037 Watt'ını kullanabilir.

Carl Sagan interpolasyon ve ekstrapolasyon kullanarak ara değerler tanımlamayı önerdi (Kardaşev'in orijinal ölçeğinde göz önüne alınmadı). Onun hesaplarına göre günümüz insan uygarlığının durumu 0,7 gibi bir değerle ifade edilebilir.

Gezegensel uygarlığa geçiş
--------------------------

Teorik fizikçi Michio Kaku 2011'de yayımlanan "Fiziğin Geleceği" kitabında insan uygarlığının 100 yıl içinde ortalama bir ekonomik büyüme ile gezegensel uygarlık seviyesine ulaşabileceğini belirtmiştir. Bunun görülebilecek delilleri, İnternet'in gezegensel iletişim sisteminin ve Avrupa Birliği ile NAFTA'nin Tip I ekonominin başlangıcı olması olabilir. İngilizce büyük olasılıkla gezegensel bir dil olabilir. Ayrıca İnternet'te en yaygın dil İngilizce ve bunu Mandarin takip etmekte. Gençlik kültürü (*rock and roll* ve gençlik modası), filmler (Hollywood'un büyük başarıları), yüksek moda (lüks mallar) temelinde gezegensel bir kültür baş veriyor ve bu tip kültürler günümüzde tüm Dünya gezegenini sarıyor. Ayrıca günümüzde gezegensel sporun başlangıcı olarak Olimpiyat Oyunları ve futbol oyunları görülebilir. Eskiden kabileler arasında bir mücadele mevcutken şimdi ise yalnızca iller arasında değil tüm Dünya gezegenini kaplayan oyunlar var. İnovasyon ve keşifler tüm ekonomiyi, politik ve sosyal manzarayı, inançları ve önyargıları değiştirmekte.

Gezegensel uygarlığa geçişin tehlikeleri
----------------------------------------

Michio Kaku, "Big Think" internet sitesi ile yaptığı "İnsanoğlu kendini yok mu edecek?" (İngilizce: *"Will Mankind Destroy Itself?"*) röportajında gezegensel uygarlığa geçişin tehlikelerini tartıştı. Kaku'ya göre şu an insan uygarlığı tehlike döneminde çünkü hâlâ vahşi, bir diğer taraftan da nükleer silâhlara sahip. Terörizm ise gerçekte içgüdüsel olarak Tip I uygarlığa, çok kültürlü hoşgörülü bilimsel bir topluma karşı bir tepki.

Bilimkurguda gezegensel uygarlıklar
-----------------------------------

Bilimkurguda gördüğümüz çeşitli uygarlıklar gezegensel uygarlıklardır. Michio Kaku tipik bir Tip I uygarlık olarak gezegeninin enerji kaynaklarının gelişmiş olduğu yerler olan Buck Rogers veya Flash Gordon'u nitelendirir. Gezegensel enerji kaynaklarının tümünü kontrol edebilirler, böylece istenildiğinde hava durumunu kontrol edebilmeleri ya da değiştirebilmeleri, bir kasırganın gücünü dizginlemeleri ya da okyanus üzerinde şehirlere sahip olmaları olası olabilir. Roketler içinde göklerde gezinmelerine rağmen enerji kapasiteleri hâlâ bir gezegenle sınırlıdır.

Sonraki aşama: yıldızsal uygarlık
---------------------------------

Kardaşev ölçeğinde sonraki aşama bir uygarlığın yıldızının yaydığı tüm enerjisini ya da yaklaşık 1027 Watt'ını kullanabildiği Tip II uygarlıktır. Michio Kaku "Geleceğin Fiziği" kitabında insanların yıldızsal uygarlık seviyesine birkaç bin yıl içinde geçeceğini önermektedir.

Ayrıca bakınız
--------------

* Nikolay Kardaşev
* Kardaşev ölçeği

Kaynakça
--------

1. ↑  Kardashev, Nikolai (1964). "Transmission of Information by Extraterrestrial Civilizations". *Soviet Astronomy*. Cilt 8. s. 217. Bibcode:1964SvA.....8..217K.
2. 1 2 3 4 5  Kaku, Michio (Mart 2011). *Physics of the Future: How Science Will Shape Human Destiny And Our Daily Lives by the Year 2100*. Doubleday. ISBN 978-0-385-53080-4.
3. ↑  Sagan, Carl (Ekim 2000) [1973]. Jerome Agel (Ed.). *Cosmic Connection: An Extraterrestrial Perspective*. Freeman J. Dyson, David Morrison. Cambridge Press. ISBN 0-521-78303-8. Erişim tarihi: 1 Ocak 2008. I would suggest Type 1.0 as a civilization using 1016 watts for interstellar communication; Type 1.1, 1017 watts; Type 1.2, 1018 watts, and so on. Our present civilization would be classed as something like Type 0.7.
4. ↑  "Michio Kaku". 7 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Haziran 2016.
5. ↑  "Michio Kaku. "Will Mankind Destroy Itself?"". 7 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Haziran 2016.

Konuyla ilgili yayınlar
-----------------------

* Kaku, Michio (2011).  *Physics of the Future: How Science will Shape Human Destiny and our Daily Lives by the Year 2100*. New York: Doubleday. LCCN 2010026569.

Dış bağlantılar
---------------

* Dr. Michio Kaku'dan uygarlık türlerinin tanımı 7 Kasım 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.