**Wolfgang Smith** (d. 1930), matematikçi, fizikçi, bilim filozofu, metafizikçi, Roma Katoliği ve Gelenekselci Metafizik Ekolü'nün bir üyesidir. Kapsamlı bir biçimde diferansiyel geometri ve bilimciliğe bir eleştiri niteliğinde, kuantum mekaniğinin Orta Çağ ontoloji ve realizmine dayanan yeni bir yorumu üzerine yazılar kaleme almıştır. Dr. Smith'in hayatı ve düşüncesini anlatan bir belgesel halen hazırlanmaya devam etmektedir.

Hayat Hikâyesi
--------------

Smith, 1948 yılında Cornell Üniversitesi'nden Felsefe, Fizik ve Matematik lisans diplomasıyla mezun oldu. İki yıl sonra Purdue Üniversitesi'nden fizik yüksek lisans, bir süre sonra da Columbia Üniversitesi'nden matematik doktora derecelerini aldı.

Bell Uçak Şirketi'nde aerodinamik ve atmosfere yeniden giriş problemi araştırmalarında fizikçi olarak çalıştı. MIT, UCLA ve Oregon Devlet Üniversitelerinde matematik profesörlüğü yaptı, diferansiyel geometri alanındaki araştırmalarını *Transactions of the American Mathematical Society*, *Proceedings of the National Academy of Sciences*, *American Journal of Mathematics* ve başka bilimsel dergilerde yayımladı. Akademik hayattan 1992 yılında emekli oldu.

Akademik görevlerine paralel olarak metafizik ve bilim felsefesi konularında felsefi sorgulamalarda bulundu ve halen bulunmaktadır. Bu çalışmaları *The Thomist* ve *Sophia: The Journal of Traditional Studies* gibi özel olarak bu alana atfedilmiş dergilerde yayımlanmaktadır.

Felsefesi
---------

Gelenekselci Metafizik Okulu'nun bir üyesi olan Smith, bilimsel metodun felsefi temellerini inceleyerek ve bilimi, geleneksel ontolojik realizmin Aristotelyen çerçevesine geri döndürme fikri üzerinde durarak söz konusu okulun modernite eleştirisine büyük katkı sağlamıştır.

Alfred North Whitehead'in "çatallanma" eleştirisini, bilimciliğin "fiziksel indirgemeciliğiyle" özdeşleştiren Smith, Türkçeye *Kâinat ve Aşkınlık* adıyla çevrilen *Cosmos and Transcendence* (1984) adlı eserinde modern bilimin Kartezyen köklerini eleştirmiştir. Bilimcilik, öncelikle, algılanan ("cismani") nesnelerin nitel özelliklerinin, bunlara karşılık gelen nicel özelliklerden (çeşitli bilimlerce çalışılan "fiziksel" nesnelerden) mutlak anlamda farklı olduğu, ikinci olarak, gerçekte sadece fiziksel nesnelerin var olduğu, yani cismani nesnelerin kendilerine karşılık gelen fiziksel nesnelere indirgenebileceği inancıdır.

Bilimcilik eleştirisine, Türkçeye *Kuantum Bilmecesi* adıyla çevrilen *The Quantum Enigma* (1995) adlı eserinde devam eden Smith, bilimsel metodun, bilimci felsefeye gerçekten bağlı olup olmadığı ve eğer değilse, bu metodun başka felsefi çerçevelere bağlanmasının, fiziksel olguların yorumlanmasında daha iyi çözümler sunup sunamayacağı soruları üzerinde durmuştur. Smith, ne bilimsel metodun ne de onun sonuçlarının bilimci bir metafiziğe bağlı olmadığını göstererek, birinci soruya olumsuz bir cevap vermekte ve bilimsel metodun temelde herhangi bir ontolojiye bağlanabileceği gibi hiçbir ontoloji olmadan da mümkün olduğu sonucuna varmaktadır. İkinci soruyla ilgili olarak, bilimsel metodun ve dolayısıyla modern bilimin, Thomistik ontolojinin değiştirilmiş bir biçimi şeklinde, çatallanmacı ve indirgemeci olmayan bir metafiziğe bağlanmasını, böyle bir dönüşümün, kuantum mekaniğinde görülen tutarsızlıkları nasıl çözeceğini göstererek teklif etmektedir.

Smith'e göre kuantum mekaniğinin bu yorumu, kuantum süperpozisyonunun uygun bir biçimde anlaşılmasında, hilomorfik potansiyel ve eylem kavramlarının kullanılmasına izin vermektedir. Örneğin, bir fotonun "aynı anda hem dalga hem parçacık" ya da "iki farklı konumda bulunan bir parçacık" şeklinde anlaşılması yerine, foton ya da herhangi bir başka fiziksel nesne öncelikle, *eylemsel* anlamda var olmayan, fakat terimin hilomorfik anlamında "madde" şeklinde, sadece *potansiyel* anlamda var olan, "bir dalga ya da parçacık" haline gelebilme veya "burada ya da orada" olabilme *potansiyeline* sahip bir şey olarak düşünülebilir. Bu sonuçlardan herhangi birinin, farklılaşmamış madde üzerinde gerçekleşmesi, o fiziksel nesnenin *fiilen gerçekleşmesini* sağlayan makroskobik cismani nesne tarafından ona dayatılan belirlemeye bağlıdır. Dolayısıyla bir fotonun birçok potansiyele sahip olması, söz gelimi bir kimsenin, okurken ve/veya yürürken ve/veya kollarını açarken, Fransızca ve/veya İspanyolca ve/veya Yunanca öğrenme şeklinde "birleşik" potansiyellere sahip olmasından daha garip bir şey değildir. Bu yorumun bir başka sonucu ise, cismani nesne ile ona "bağdaşık fiziksel nesnenin" artık ikiye ayrılmış ya da biri diğerine indirgenmiş parçalar olması yerine, birlikte, bakış açısına bağlı olarak farklı yönleriyle karşılaşılan bir bütün oluşturmalarıdır.

Smith'in tanımladığı bu cismani ve fiziksel nesneler arası ilişki, kendi biyoloji yorumunu da kapsamaktadır. Bu yoruma göre bir türü oluşturan temel unsur, evrimcilerin ileri sürdüğü gibi o türün nedensel tarihi değil, formudur. Dolayısıyla Smith, Darwinci evrim teorisinin bir muhalifidir. Bu, onu, her ne kadar kendi hilomorfik yaklaşımı, ana akım akıllı tasarım teorisyenleri tarafından geniş ölçüde benimsenmese de, akıllı tasarım hareketinin bir destekçisi yapmıştır. Ana akım akıllı tasarım teorisyenleri, farklı bir biçimde de olsa, evrimciler gibi nedensel tarihi tercih etmektedirler.

Smith ayrıca, yermerkezliliğin rölativistik anlamda iyileştirmesi yönünde bir tutum almıştır. Ancak o, ne gözü kapalı bir biçimde Batlamyuscu ya da Orta Çağ yermerkezciliğini destekliyor ne de günmerkezliliğin mutlak anlamda yanlış olduğunu iddia ediyor değildir. Bunların yerine, izafiyet teorisine göre hem günmerkezliliğin hem de yer merkezliliğin bilimsel değerinin olduğunu söylemektedir, çünkü bilimsel gözlem, gözlemcinin referans sistemine bağlıdır. Dolayısıyla, Dünya'dan veya Dünya yakınındaki herhangi bir uydudan yapılan tüm gözlemler aslında yermerkezlidir.

Eserleri
--------

### Kitaplar

Wolfgang Smith tarafından yazılan ya da kendisinin katkıda bulunduğu kitaplar:

Wolfgang Smith. (1984). *Cosmos and Transcendence: Breaking Through the Barrier of Scientistic Belief*. Peru, IL: Sherwood Sugden and Company. ISBN 0-89385-028-4. OCLC 12945771. 
Çev. Mehmet Ali Özkan. (1996). *Kainat ve Aşkınlık: Bilimci İnanış Engelini Yıkmak*. İstanbul, TR: İnsan Yayınları. ISBN 9755741372. 
Wolfgang Smith. (1988). *Teilhardism and the New Religion: A Thorough Analysis of the Teachings of Pierre Teilhard De Chardin*. Rockford, IL: TAN Books & Publishers. ISBN 0-89555-315-5. OCLC 19648994. 
Wolfgang Smith. (1995). *The Quantum Enigma: Finding the Hidden Key*. Peru, IL: Sherwood Sugden and Company. ISBN 0-89385-042-X. OCLC 33200608. 
Çev. Orhan Düz. (2003). *Kuantum Bilmecesi: Saklı Anahtarı Bulmak*. İstanbul, TR: İnsan Yayınları. ISBN 9789755742748. 
Wolfgang Smith. (2003). *The Wisdom of Ancient Cosmology: Contemporary Science in Light of Tradition*. Oakton, VA: The Foundation for Traditional Studies. ISBN 0-9629984-7-8. OCLC 54398541. 
Mehrdad M. Zarandi (ed.), (Ed.) (2004). "The Plague of Scientistic Belief". *Science and the Myth of Progress*. The Perennial Philosophy Series. Bloomington, IN: World Wisdom. ISBN 0-941532-47-X. OCLC 52165739. Erişim tarihi: 27 Nisan 2008. KB1 bakım: Fazladan yazı: editör listesi (link) 
Harry Oldmeadow (ed.), (Ed.) (2005). "'Progress' in Retrospect". *The Betrayal of Tradition: Essays on the Spiritual Crisis of Modernity*. The Perennial Philosophy Series. Bloomington, IN: World Wisdom. ISBN 0-941532-55-0. OCLC 56599559. KB1 bakım: Fazladan yazı: editör listesi (link) 

### Makaleler

#### Genel

Felsefe, din, fizik ve matematiksel olmayan genel konularda yazdığı makaleler:

"From Schrödinger's Cat to Thomistic Ontology". *The Thomist*. **63** (1). Washington, DC: The Dominican Province of Saint Joseph. Ocak 1999. ss. 49-63. ISSN 0040-6325. OCLC 1645845. 28 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2020. 
"Celestial Corporeality". *Sophia: the Journal of Traditional Studies*. **5** (1). Oakton, VA: The Foundation for Traditional Studies. Yaz 1999. ISSN 1521-1231. OCLC 39708929. 
"The plague of scientistic belief". *Homiletic and Pastoral Review*. San Francisco, CA: Ignatius Press. Nisan 2000. ISSN 0018-4268. OCLC 5739991. 27 Nisan 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2008. 
"The Extrapolated Universe". *Sophia: the Journal of Traditional Studies*. **6** (1). Oakton, VA: The Foundation for Traditional Studies. Yaz 2000. ISSN 1521-1231. OCLC 39708929. 
"Eddington and the Primacy of the Corporeal". *Sophia: the Journal of Traditional Studies*. **6** (2). Oakton, VA: The Foundation for Traditional Studies. Kış 2000. ISSN 1521-1231. OCLC 39708929. 
"Science and Myth: the Hidden Connection" (PDF). *Sophia: the Journal of Traditional Studies*. **7** (1). Oakton, VA: The Foundation for Traditional Studies. Yaz 2001. ISSN 1521-1231. OCLC 39708929. 21 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 20 Mart 2018. 
"The Pitfall of Astrophysical Cosmology". *Sophia: the Journal of Traditional Studies*. **7** (2). Oakton, VA: The Foundation for Traditional Studies. Kış 2001. ISSN 1521-1231. OCLC 39708929. 
"Esoterism and Cosmology: From Ptolemy to Dante and Cusanus". *Sophia: the Journal of Traditional Studies*. **8** (1). Oakton, VA: The Foundation for Traditional Studies. Yaz 2002. ISSN 1521-1231. OCLC 39708929. 
"Modern Science and Guénonian Critique". *Sophia: the Journal of Traditional Studies*. **9** (2). Oakton, VA: The Foundation for Traditional Studies. Kış 2003. ISSN 1521-1231. OCLC 39708929. 
"The Enigma of Visual Perception". *Sophia: the Journal of Traditional Studies*. **10** (1). Oakton, VA: The Foundation for Traditional Studies. Yaz 2004. ISSN 1521-1231. OCLC 39708929. 
"Neurons and Mind". *Sophia: the Journal of Traditional Studies*. **10** (2). Oakton, VA: The Foundation for Traditional Studies. Kış 2004. ISSN 1521-1231. OCLC 39708929. 
"Review of *Journeys East*, by Harry Oldmeadow". *Sophia: the Journal of Traditional Studies*. **11** (1). Oakton, VA: The Foundation for Traditional Studies. Yaz 2005. ISSN 1521-1231. OCLC 39708929. 
"Rama P. Coomaraswamy 1929–2006: In Memoriam". *Sophia: the Journal of Traditional Studies*. **12** (2). Oakton, VA: The Foundation for Traditional Studies. Fall–Kış 2006. ISSN 1521-1231. OCLC 39708929. 
"Cosmology in the Face of Gnosis". *Sophia: the Journal of Traditional Studies*. **12** (2). Oakton, VA: The Foundation for Traditional Studies. Fall–Kış 2006. ISSN 1521-1231. OCLC 39708929. 
"Transcending the *creatio ex nihilo*: The Kabbalistic Exegesis". *Sophia: the Journal of Traditional Studies*. **13** (1). Oakton, VA: The Foundation for Traditional Studies. Spring–Yaz 2007. ISSN 1521-1231. OCLC 39708929. 
"The Wisdom of Christian Kabbalah". *Sophia: the Journal of Traditional Studies*. **13** (2). Oakton, VA: The Foundation for Traditional Studies. 2 Temmuz 2008. ISSN 1521-1231. OCLC 39708929. 

#### Matematik

J. Wolfgang Smith adıyla yayımlanan akademik makaleler:

Smith, J. Wolfgang (Haziran 1959). "On Integration of Quasi-Linear Parabolic Equations By Explicit Difference Methods". *Transactions of the American Mathematical Society* (fee required)`|biçim=` kullanmak için `|url=` gerekiyor (yardım). **91** (3). Providence, RI: American Mathematical Society. ss. 425-443. doi:10.2307/1993257. JSTOR 1993257. OCLC 1480369. 
Smith, J. Wolfgang (15 Ocak 1960). "Fundamental Groups on a Lorentz Manifold" (fee required). *Proceedings of the National Academy of Sciences*. **46** (1). Washington, DC: United States National Academy of Sciences. ss. 111-114. Bibcode:1960PNAS...46..111S. doi:10.1073/pnas.46.1.111. OCLC 43473694. 
Smith, J. Wolfgang (Mayıs 1960). "Lorentz Structures on the Plane". *Transactions of the American Mathematical Society* (fee required)`|biçim=` kullanmak için `|url=` gerekiyor (yardım). **95** (2). Providence, RI: American Mathematical Society. ss. 226-237. doi:10.2307/1993288. JSTOR 1993288. OCLC 1480369. 
Smith, J. Wolfgang (Ekim 1960). "Fundamental Groups on a Lorentz Manifold" (Reprint, fee required). *American Journal of Mathematics*. **82** (4). Baltimore, MD: Johns Hopkins University Press. ss. 873-890. doi:10.2307/2372946. JSTOR 2372946. OCLC 31863589. 
Clifton, Yeaton H; Smith, J. Wolfgang (15 Şubat 1961). "The Category of Topological Objects" (fee required). *Proceedings of the National Academy of Sciences*. **47** (2). Washington, DC: United States National Academy of Sciences. ss. 190-195. Bibcode:1961PNAS...47..190C. doi:10.1073/pnas.47.2.190. OCLC 43473694. 
Clifton, Yeaton H.; Smith, J. Wolfgang (Aralık 1962). "Topological Objects and Sheaves". *Transactions of the American Mathematical Society* (fee required)`|biçim=` kullanmak için `|url=` gerekiyor (yardım). **105** (3). Providence, RI: American Mathematical Society. ss. 436-452. doi:10.2307/1993730. JSTOR 1993730. OCLC 1480369. 
Clifton, Yeaton H; Smith, J. Wolfgang (15 Kasım 1963). "The Euler Class as an Obstruction in the Theory of Foliations" (fee required). *Proceedings of the National Academy of Sciences*. **50** (5). Washington, DC: United States National Academy of Sciences. ss. 949-954. Bibcode:1963PNAS...50..949C. doi:10.1073/pnas.50.5.949. OCLC 43473694. PMC 221954 $2. PMID 16591128. 
Smith, J. Wolfgang (1966). "The de Rham theorem for general spaces" (PDF, fee required). *Tohoku Mathematical Journal (2nd Series)*. **18** (2). Sendai, Japan: Maruzen Co. ss. 115-137. doi:10.2748/tmj/1178243443. MR 0202154. OCLC 1642556. Zbl 0146.19402. 21 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mart 2018. 
Smith, J. Wolfgang (1968). "An exact sequence for submersions" (PDF). *Bulletin of the American Mathematical Society*. **74** (2). Providence, RI: American Mathematical Society. ss. 233-237. doi:10.1090/S0002-9904-1968-11899-3. MR 0221512. OCLC 4672985. 
Smith, J. Wolfgang (1969). "Commuting vectorfields on open manifolds" (PDF). *Bulletin of the American Mathematical Society*. **75** (5). Providence, RI: American Mathematical Society. ss. 1013-1017. doi:10.1090/S0002-9904-1969-12343-8. MR 0248867. OCLC 4672985. Zbl 0179.52002. 
"A homology spectral sequence for submersions" (PDF). *Pacific Journal of Mathematics*. **89** (2). Berkeley, CA: Pacific Journal of Mathematics. 1980. ss. 279-299. doi:10.2140/pjm.1980.89.279. ISSN 0030-8730. MR 0599121. OCLC 1761678. Zbl 0472.55015. 30 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Aralık 2020. 
"Fiber homology and orientability of maps" (PDF). *Pacific Journal of Mathematics*. **89** (2). Berkeley, CA: Pacific Journal of Mathematics. 1980. ss. 453-470. doi:10.2140/pjm.1980.89.453. ISSN 0030-8730. MR 0599133. OCLC 1761678. Zbl 0467.55019. 29 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Aralık 2020.

Ayrıca bakınız
--------------

Notlar
------

1. ↑  "About the Film | Philos-Sophia Initiative Foundation". 15 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mart 2018.
2. ↑  "Wolfgang Smith bio at Philos-Sophia Foundation website". 15 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mart 2018.
3. ↑  "World Wisdom Wolfgang Smith's life and work". 24 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mart 2018.
4. ↑  "Anthony Flood, Thomism and the Quantum Enigma". 15 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mart 2018.
5. ↑  "abc.se, A Review Essay of Wolfgang Smith's , *The Quantum Enigma: Finding the Hidden Key*, by Seyyed Hossein Nasr". 24 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mart 2018.
6. ↑   3 Haziran 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. "The Status of Geocentrism
by Wolfgang Smith": "Arguing that Tychonian geocentrism and Einsteinian acentrism are reconciled based on their different darshanas, Dr. Smith surveys the empirical evidence in favor of geocentrism and of heliocentrism, and makes out the case for geocentrism based on a science of relativistic physics that accords with traditional doctrine."
7. ↑  The Wisdom of Ancient Cosmology: Contemporary Science in Light of Tradition, chapter VIII
8. 1 2 3  With Yeaton H. Clifton.
9. ↑  With Patrick C. Endicott.

Kaynakça
--------

Nasr, Seyyed Hossein (6 Ocak 2005). "A Review Essay of Wolfgang Smith's *The Quantum Enigma: Finding the Hidden Key*". *Islamic Resources*. Living Islam. 25 Nisan 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mart 2018.  `|yayıncı=, |eser=` dış bağlantı (yardım)
Wallace, William A. (Ocak 1997). *The Modeling of Nature: Philosophy of Science and Philosophy of Nature in Synthesis*. Washington, DC: Catholic University of America Press. ISBN 0-8132-0860-2. OCLC 34284430. 
Wallace, William A. (Temmuz 1997). "Thomism and the Quantum Enigma". *The Thomist*. **61** (3). Washington, DC: The Dominican Province of Saint Joseph. ss. 455-468. ISSN 0040-6325. OCLC 1645845. 21 Mart 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
"An Interview with Wolfgang Smith on Science and Philosophy". *The Philosophy of St. Thomas Aquinas in the Light of Jacques Maritain*. Inner Explorations. 25 Nisan 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mart 2018.  `|yayıncı=, |eser=` dış bağlantı (yardım)
"Wolfgang Smith: Life and Work". World Wisdom. 25 Nisan 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mart 2018. 

Şablon:Philosophy topics

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX5036037
* BNF: cb15622598q (data)
* CANTIC: a11744352
* ISNI: 0000 0001 0908 347X
* LCCN: n85130292
* MGP: 145581
* NLI: 987008877349405171
* NTA: 305422391
* SUDOC: 122411137
* VIAF: 62979783
* WorldCat: lccn-n85130292

 |