"Axis Sally" lakaplı Mildred Gillars'ın sabıka fotoğrafı, 1949.
**Mildred Elizabeth Gillars** (kızlık soyadı **Sisk**); (29 Kasım 1900 - 25 Haziran 1988) II. Dünya Savaşı sırasında Mihver güçlerinin propagandasını yaymak için Nazi Almanyası tarafından istihdam edilen Amerikalı bir yayıncıydı. Savaş sonrası Berlin'de yakalanmasının ardından, Amerika Birleşik Devletleri'ne karşı ihanetten hüküm giyen ilk kadın oldu. Mart 1949'da on yıldan otuz yıla kadar hapis cezasına çarptırıldı. 1961'de serbest bırakıldı. Rita Zucca ile birlikte "Axis Sally" lakabını aldı.

İlk yılları
-----------

Portland, Maine'de doğan Mildred Elizabeth Sisk, annesi yeniden evlendikten sonra 1911'de Gillars soyadını aldı. Ailesi, babasının diş hekimi olduğu Bellevue, Ohio'da yaşıyordu. 16 yaşında ailesiyle birlikte Conneaut, Ohio'ya taşındı. 1918'de Ohio Wesleyan Üniversitesi'ne dramatik sanatlar okumak için kaydoldu, ancak mezun olmadan ayrıldı.

Gillars daha sonra New York, Greenwich Village'a taşındı ve burada drama derslerini finanse etmek için çeşitli düşük vasıflı işlerde çalıştı. Anonim şirketlerle turneye çıktı ve vodvillerde yer aldı ancak tiyatro kariyeri yapamadı. Gillars ayrıca heykeltıraş Mario Korbel için bir sanatçı modeli olarak çalıştı, ancak düzenli bir iş bulamadı, bu nedenle 1929'da Fransa'ya taşındı ve altı ay Paris'te yaşadı.

1933'te tekrar Amerika Birleşik Devletleri'nden ayrıldı ve ilk olarak Cezayir'de ikamet etti ve burada terzi asistanı olarak iş buldu. 1934'te müzik eğitimi almak için Almanya'nın Dresden kentine taşındı ve daha sonra Berlin'deki Berlitz Diller Okulu'nda İngilizce öğretmeni olarak çalıştı.

Nazi propagandacısı olarak çalışması
------------------------------------

Gillars 1940 yılında, Alman Devlet Radyosu Reichs-Rundfunk-Gesellschaft'de (RRG) spiker olarak çalışmaya başladı.

1941'de ABD Dışişleri Bakanlığı, Amerikan vatandaşlarına Almanya ve Alman kontrolündeki bölgeleri terk etmelerini tavsiye ediyordu. Ancak Gillars kalmayı tercih etti çünkü Alman vatandaşı olan nişanlısı Paul Karlson, Amerika Birleşik Devletleri'ne dönerse onunla asla evlenmeyeceğini söyledi. Kısa bir süre sonra, Karlson, Doğu Cephesi'ndeki Alman savaş çabalarına yardım etmek için gönderildi ve burada çatışmada öldürüldü.

Gillars'ın ilk yayınları büyük ölçüde apolitikti. Sonunda, RRG'deki ABD Bölgesi'ndeki Alman-Amerikan program direktörü Max Otto Koischwitz ile bir ilişkiye başladı. 1942'de Koischwitz, Gillars'a *Home Sweet Home* adlı yeni bir şovda rol verdi ve onu politik yayınlarına dahil etti. Gillars kısa süre sonra GI izleyicileri arasında "Berlin Fahişesi" *Berlin Bebeği*, *Olga ve Sally* dahil olmak üzere birçok isim aldı, ancak en yaygın olanı "Axis Sally" idi. Bu isim muhtemelen canlı yayında kendisini tanıtması istendiğinde Gillars'ın "İrlandalı tipi… gerçek bir Sally" olduğunu söylediğinde geldi.

1943'te İtalyan-Amerikalı bir kadın olan Rita Zucca da "Sally" adını kullanarak Roma'dan Amerikan kuvvetlerine yayın yapmaya başladı. Gillars, başka bir kadının kendi adı altında yayın yapmasından rahatsız olmasına rağmen, ikisi genellikle birbiriyle karıştırılır ve hatta birçokları tarafından aynı olarak düşünülürdü.

Gillars en ünlü yayınını 11 Mayıs 1944'te, Fransa'daki Normandiya Çıkarması'ndan birkaç hafta önce, Koischwitz tarafından yazılan bir radyo oyununda Vision of Invasion'da yaptı. İşgal Altındaki Avrupa'yı işgal girişimi sırasında İngiliz Kanalında bir gemide oğlunun korkunç bir şekilde öldüğünü rüyasında gören Ohio'lu bir anne olan Evelyn'i canlandırdı.

Koischwitz Ağustos 1944'te öldü ve Gillars'ın yayınları onun yaratıcı enerjisi olmadan cansız ve tekrarlayıcı hale geldi. Savaşın sonuna kadar Berlin'de kaldı. Son yayını 6 Mayıs 1945'te, Almanya'nın teslim olmasından sadece iki gün önceydi.

Tutuklanması, yargılanması ve hapis cezası
------------------------------------------

ABD başsavcısı, Gillars'ı bulup tutuklaması için savcı Victor C. Woerheide'yi Berlin'e gönderdi. Victor C. Woerheide ve Karşı İstihbarat Birlikleri özel ajanı Hans Winzen'in tek bir sağlam ipucu vardı: Almanlar tarafından vurulan bir B-17 pilotu olan Raymond Kurtz, bir kadını hatırladı. Bu kadın, röportaj yapmak için esir kampını ziyaret eden ve kendisine "Midge at the Mike" adını veren ve *Barbara Mome* takma adını kullanan yayıncıydı. Woerheide, Berlin'de Gillars'ın resmini asmak için aranan posterleri düzenledi ve kendisine "Barbara Mome" adını veren bir kadının mobilyalarını şehirdeki ikinci el pazarlarında sattığını öğrendiğinde geldi. Stoklarında Gillars'a ait bir masa bulunan bir dükkan sahibi gözaltına alındı ve "yoğun sorgulama" sonucunda Gillars'ın adresi ortaya çıktı. 15 Mart 1946'da tutuklandığında, Gillars sadece Koischwitz'in bir fotoğrafını çekmesini istedi.

Daha sonra, Oberursel Kampı'ndaki Karşı İstihbarat Birlikleri tarafından, işbirlikçileri Herbert John Burgman ve Donald S. Day ile birlikte 24 Aralık 1946'da şartlı olarak gözaltından serbest bırakılıncaya kadar tutuldu, ancak askeri gözaltından ayrılmayı reddetti. Adalet Bakanlığı'nın talebi üzerine Amerika Birleşik Devletleri tarafından şartlı salıverilme teklif edildikten sonra 22 Ocak 1947'de aniden yeniden tutuklandı ve sonunda Alman savaş çabalarına yardım etme suçlamalarıyla yargılanmayı beklemek üzere 21 Ağustos 1948'de Amerika Birleşik Devletleri'ne uçtu.

Gillars, 10 Eylül 1948'de suçlandı ve on kez vatana ihanetle suçlandı, ancak 25 Ocak 1949'da başlayan duruşmasında sadece sekiz kişi yargılandı.
Savcılık, Maryland, Silver Hill'de bulunan Federal İletişim Komisyonu tarafından Amerika Birleşik Devletleri'ne yönelik propaganda faaliyetlerine aktif katılımını gösterdiği kaydedilen çok sayıda suçlamaya dayanıyordu. Ayrıca Gillars'ın Adolf Hitler'e bağlılık yemini ettiği de gösterildi. Savunma, yayınlarının popüler olmayan görüşleri dile getirdiğini, ancak vatana ihanet anlamına gelmediğini belirtti. Ayrıca onun Koischwitz'in hipnotik etkisi altında olduğunu ve bu nedenle onun ölümünden sonraya kadar eylemlerinden tam olarak sorumlu olmadığını iddia ettiler. 10 Mart 1949'da jüri, Gillars'ı yalnızca bir ihanet suçundan, *Vision of Invasion* yayınını yapmakla suçlu buldu. 10 ila 30 yıl hapis, ve 10.000 dolar para cezasına çarptırıldı. 1950'de ABD Columbia Bölgesi Temyiz Mahkemesi mahkumiyeti onayladı.

Gillars cezasını Batı Virginia, Alderson'daki Federal Kadın Islahevi'nde çekti. 1959'da şartlı tahliye edilmeye uygun hale geldi, ancak 1961'e kadar başvurmadı. 10 Haziran 1961'de serbest bırakıldı.

Daha sonraki yaşamı
-------------------

Hapishanedeyken Roma Katolikliğine dönen Gillars, Columbus, Ohio'daki Our Lady of Bethlehem Manastırı'nda yaşamaya başladı ve Columbus'taki St. Joseph Academy'de Almanca, Fransızca ve müzik dersleri verdi.

1973 yılında Ohio Wesleyan Üniversitesi'ne geri döndü ve konuşma alanında lisans derecesini aldı.

Gillars, 25 Haziran 1988'de Columbus'taki Grant Tıp Merkezi'nde kolon kanserinden öldü.

Filmler
-------

2008 yapımı Amerikalı-İtalyan epik savaş filmi Miracle at St. Anna'da Gillars'a yer verildi.

Gillars'ın savaş zamanı yayınları ve yargılanması 2021 yılı yapımı drama filmi American Traitor: The Trial of Axis Sally'nin konusu oldu.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Mildred Gillars | American traitor". *Encyclopedia Britannica* (İngilizce). 26 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2017.
2. 1 2 3  Ian, Crofton (2009). *Traitors & Turncoats: Twenty Tales of Treason from Benedict Arnold to Ezra Pound*. Londra: Quercus. ss. 131. ISBN 9781848660113. OCLC 298185611.
3. 1 2 3  "Mildred Gillars, 87, of Nazi radio, Axis Sally to an allied audience", *New York Times*, 2 Temmuz 1988 .
4. 1 2  Blundo, Joseph "Joe" (30 Ocak 2011), "Sally's axis of evil ended at convent in Columbus", *Columbus Dispatch*, 21 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 17 Şubat 2011 .
5. 1 2  Taylor, Blaine (21 Mart 2016). "Mildred Gillars (a.k.a. 'Axis Sally') in WWII". *Military Heritage* (İngilizce). 7 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2018.
6. ↑  Lucas, Richard (7 Mayıs 2013). *Axis Sally: The American Voice of Nazi Germany*. Casemate Publishers. s. 42. ISBN 9781480406605. 23 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mart 2018.
7. ↑  *Axis Sally* (PDF), Washington, DC, USA: Department of Justice, 30 Ağustos 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF), erişim tarihi: 15 Eylül 2010 .
8. ↑  "Treason: Big Role". *Time* (İngilizce). 7 Şubat 1949. ISSN 0040-781X. 31 Ocak 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2018.
9. 1 2 3 4 5  Lucas, Richard (23 Kasım 2009). "Axis Sally: The Americans Behind That Alluring Voice". *HistoryNet* (İngilizce). 4 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2018.
10. ↑  "TREASON: True to the Red, White & Blue". *Time*. 7 Mart 1949. 11 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2019 – content.Time.com vasıtasıyla.
11. ↑  Hoare, James (6 Mayıs 2014). "On This Day – Final Broadcast of Mildred Gillars (Axis Sally)". *All About History* (İngilizce). 7 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2018.
12. ↑  "Axis Sally: The Americans Behind the Infamous Nazi Propaganda Broadcast". *Historynet* (İngilizce). 23 Kasım 2009. 25 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2022.
13. ↑  "'Axis Sally', 2 Other Broadcasters Released". *The Deseret News*. 24 Aralık 1946. Erişim tarihi: 6 Mart 2018. [*ölü/kırık bağlantı*]
14. ↑  *Axis Sally (part 1)* (PDF), FoIA record, Washington, DC: Department of Justice, s. 15, 15 Ekim 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF), erişim tarihi: 6 Mart 2018 .
15. ↑  "Spinster Charged With Treason". *The Canberra Times*. 23 Ağustos 1948. 10 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2018.
16. ↑  "TREASON: True to the Red, White & Blue". *Time* (İngilizce). 7 Mart 1949. ISSN 0040-781X. 10 Mart 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2018.
17. ↑  Dutkin, Howard L. (25 Şubat 1949). "Love for Mystic Professor Led Her to 'Destiny,' Sally Says". *The Washington Post*.
18. ↑  "Mildred Elizabeth Sisk: American-Born Axis Sally". *HistoryNet* (İngilizce). 12 Haziran 2006. 7 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2018.
19. ↑  Harper, Dale P. (November 1995). "Mildred Elizabeth Sisk: American-Born Axis Sally". *World War II* (İngilizce). ISSN 0040-781X. 7 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2018.
20. ↑  "Axis Sally Is Given 10 to 30-Year Term On Treason Charge". *Charleston Gazette*. 26 Mart 1949. 10 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2018.
21. ↑  Şablon:Cite court
22. ↑  "People, Aug. 3, 1959". *Time* (İngilizce). 3 Ağustos 1959. ISSN 0040-781X. 6 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2018.
23. ↑  Jack Davis (10 Temmuz 1961). "'Axis Sally' Out After 11 Years". Associated Press. 10 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2018.
24. ↑  Don Marsh (11 Temmuz 1961). "Almost Silent 'Axis Sally' Gains Freedom". *Charleston Gazette*. 10 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2018.
25. ↑  "Women of the Third Reich: Mildred Elizabeth Gillars (1901–1988)". *Jewish Virtual Library*. The American-Israeli Cooperative Enterprise. 5 Ekim 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2012.
26. ↑  "People, June 25, 1973". *Time*. Time Inc. 25 Haziran 1973. ISSN 0040-781X. 27 Ekim 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2018.
27. ↑  Madden, Hope (28 Mayıs 2021). "American Traitor: The Trial of Axis Sally film review". *UK Film Review*. 4 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Eylül 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 1634286305764
* GND: 12755145X
* ISNI: 0000 0000 3709 2392
* LCCN: n2004031405
* NKC: mzk2018993342
* SNAC: w6m361gd
* SUDOC: 158688341
* VIAF: 1037513
* WorldCat: lccn-n2004031405

 |