**Sir James Dyson** (2 Mayıs 1947 doğumlu) Dyson Ltd.'yi kuran İngiliz mucit, endüstriyel tasarımcı, çiftçi ve milyarder girişimcidir. En çok siklonik ayırma prensibi ile çalışan çift siklonlu torbasız elektrikli süpürgenin mucidi olarak bilinir.

Ağustos 2011'den Temmuz 2017'ye kadar Kraliyet Sanat Koleji'nin Provost'u olarak görev yaptı  ve Eylül 2017'de Dyson'ın Wiltshire kampüsünde yeni bir üniversite olan Dyson Mühendislik ve Teknoloji Enstitüsü'nü açtı.

Erken dönemi ve eğitimi
-----------------------

James Dyson, 2 Mayıs 1947'de Cromer, Norfolk'ta bir ailenin üç çocuğundan biri olarak doğdu ve adını büyükbabası James Dyson'dan aldı.

Babasının prostat kanserinden öldüğü 1956 yılından 1965'e kadar Holt, Norfolk'ta özel yatılı okul olan Gresham's School'da eğitim gördü.

Uzun mesafe koşularında mükemmeldi. "Bunda oldukça iyiydim, fiziksel olarak iyi olduğum için değil daha kararlı olduğum için. Kararlılığı ondan öğrendim." demiştir.

Byam Shaw Sanat Okulu'nda bir yıl (1965–1966) geçirdi ve ardından mühendisliğe geçmeden önce Kraliyet Sanat Koleji'nde (1966–1970) mobilya ve iç tasarım okudu.

Güzel sanatlar okumak için Royal College of Art'a devam ederken Dyson, kısmen yapı mühendisi Anthony Hunt'ın eğitimi sayesinde endüstriyel tasarıma geçiş yaptı.

Erken icatları
--------------

Dyson, 1970 yılında Royal College of Art'ta okurken Deniz Kamyonunun tasarımına yardım etti. İlk orijinal icadı olan Ballbarrow, tekerlek yerine top kullanan bir el arabasının değiştirilmiş bir versiyonuydu. Bu, BBC'nin *Yarının Dünyası* televizyon programında yer aldı. Dyson, bir top fikriyle sıkıştı ve tekneleri fırlatan bir tramvay olan Troleybolu icat etti. Daha sonra hem karada hem de suda saatte 64 kilometre hızla gidebilen Tekerlekli Tekneyi tasarladı.

Elektrikli süpürgeler
---------------------

 DC07 torbasız Dyson elektrikli süpürge
1970'lerin sonlarında Dyson, kiri toplarken emiş gücünü kaybetmeyen bir elektrikli süpürge oluşturmak için siklonik ayırmayı kullanma fikrine sahipti.

Kısmen karısının resim öğretmeni olarak aldığı maaşla, beş yıl ve yaklaşık 5127 prototipten sonra Dyson, 1983'te "G-Force" temizleyicisini piyasaya sürdü. Bununla birlikte, yedek toz torbaları için değerli pazarı rahatsız edeceğinden, hiçbir üretici veya distribütör ürününü İngiltere'de işlemezdi. Bu nedenle Dyson, ürününü Japonya'da katalog satışları yoluyla piyasaya sürdü. Parlak pembe renkte üretilen G-Force, 2.000 sterline eşdeğer bir fiyata satıldı. Japonya'da 1991 Uluslararası Tasarım Fuarı Ödülü'nü kazandı. 1980 yılında çift siklonlu elektrikli süpürgesi EP0037674 17 Eylül 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. için bir dizi patent başvurusunda bulundu.

Buluşu büyük üreticiler tarafından reddedildikten sonra Dyson, kendi imalat şirketi Dyson Ltd'yi kurdu. Haziran 1993'te Wiltshire, Malmesbury'de bir araştırma merkezi ve fabrika açtı.

Dyson'ın Birleşik Krallık pazarındaki atılımı, ilk fikirden on yıldan fazla bir süre sonra geldi. Rakiplerinin çoğundan farklı olarak Dyson elektrikli süpürgenin sürekli olarak yedek torba satın alınmasını gerektirmediğinin vurgulandığı bir televizyon reklam kampanyasına sahipti. Dyson Dual Cyclone, Birleşik Krallık'ta şimdiye kadar yapılmış en hızlı satan elektrikli süpürge oldu ve onun fikrini reddeden bazı şirketlerden daha fazla satarak Birleşik Krallık'taki en popüler markalardan biri haline geldi. 2005'in başlarında, Dyson temizleyicilerinin ABD'de değer bakımından (satılan birim sayısı bakımından olmasa da) pazar lideri haline geldiği bildirildi.

Dyson, 1986'dan 2001'e kadar Kuzey Amerika'daki teknolojiyi Fantom Technologies'e lisansladı ve ardından Dyson doğrudan pazara girdi.

Başarısının ardından, diğer büyük üreticiler kendi siklonik elektrikli süpürgelerini pazarlamaya başladılar. 1999'da Dyson, patent ihlali nedeniyle Hoover'a dava açtı. Yüksek Mahkeme, Hoover'ın Triple Vortex torbasız elektrikli süpürge serisini yaparken patentli tasarımlarının temel bir bölümünü kasıtlı olarak kopyaladığına karar verdi. Hoover 4 milyon £ tazminat ödemeyi kabul etti.

2005 yılında Dyson, Ballbarrow konseptindeki tekerlek bilyesini bir elektrikli süpürgeye dahil ederek Dyson Ball'u yarattı. Bu top, mevcut vakumlardaki statik tekerlekler yerine daha yönlendirilebilir olmasını sağladı, bu da engeller ve köşeler arasında gezinmek için daha kullanışlıydı.

2014 yılı ortasında, Dyson kendi "360 Eye" robot süpürge'sini tanıtmak için Tokyo'daydı. Dyson'ın bu pazar segmentine ilk girişi olan robot süpürgede navigasyon için 360° tarama ve haritalama, siklonik toz ayırma, güçlü emiş veren özel tasarımlı dijital motor, tank paletleri biçiminde hareket paletleri, fırçamerdane çubuğu ve ücretsiz iOS veya Android uygulama aracılığıyla kullanıcı arayüzü vardır.

Mayıs 2007'de *Fast Company* dergisi ile röportaj yapan Dyson, kişinin hayatında başarısızlığın önemini vurguladı, "Doğrusunu yapmadan önce elektrikli süpürgemin 5127 prototipini yaptım ve 5126 tanesi başarısız oldu. Ama her birinden bir şeyler öğrendim. Bu şekilde çözümü buldum. Bu yüzden başarısızlığı umursamıyorum. Her zaman okul çocuklarının yaptıkları başarısızlık sayısına göre değerlendirilmesi gerektiğini düşündüm. Sonuca ulaşmak için garip şeyler deneyip başarısız olan çocuk muhtemelen daha yaratıcıdır."

Diğer buluşları
---------------

2000 yılında Dyson, cihaz yelpazesini zıt yönlerde hareket eden iki döner tambura sahip ContraRotator adlı bir çamaşır makinesini içerecek şekilde genişletti. Seri, diğer çoğu makinenin geleneksel beyazı, grisi veya siyahı yerine olağan parlak Dyson renkleriyle dekore edilmiştir. Bu ticari bir başarı değildi ve 2005 yılında durduruldu.

 Dyson Airblade el kurutma makinesi
Ekim 2006'da Dyson, suyu ısıyla buharlaştırmaya çalışmak yerine suyu çıkarmak için ince bir hareketli hava tabakası kullanan hızlı bir el kurutma makinesi olan Dyson Airblade'i piyasaya sürdü. Bu, geleneksel elektrikli el kurutma makinelerinden çok daha az enerji kullanırken daha hızlı kurutma sağlıyordu.

Nisan 2016'da Dyson, daha iyi denge, daha küçük boyut ve daha sessiz çalışma sağlamak için sapta daha küçük bir motora sahip bir saç kurutma makinesi olan Dyson Supersonic'i piyasaya sürdü. Lansman hakkında yorum yapan *Vogue* dergisi, "Dyson'ın İngiltere'deki son teknoloji ürünü saç laboratuvarından piyasaya sürülen ilk ürün olarak, fönlerimizin geleceği için büyük umutlarımız var" dedi.

Araştırma ve Geliştirme
-----------------------

2017 yılında Dyson, yeni ürünlerin araştırma ve geliştirme çalışmalarına haftada 7 milyon sterlin harcadı. Şirket, Birleşik Krallık'da robotik ve yapay zeka araştırmalarına yatırım yapan en büyük kuruluştur ve 3,500'den fazla mühendis ve bilim insanını istihdam etmektedir. Ayrıca, 40'tan fazla üniversite araştırma programına katılmaktadır. Daily Telegraph'a konuşan Dyson, "Daha çok ev dışında kullanılan ürünler üzerinde çalışıyoruz ancak birçok farklı şey yapmaya acele etmiyoruz," dedi. "Biz özel bir şirketiz, bu yüzden hazır olduğumuzda yapabiliriz."

Eylül 2017'de Dyson, 2020'de piyasaya sürülmeyi hedeflediği bir elektrikli araç üretme planlarını duyurarak kendi sermayesinden 2 milyar sterlin yatırım yapacağını açıkladı. Bu proje için 400'den fazla kişilik bir ekip kurdu. Raporlara göre, aracın katı hal pili ile çalışması planlanıyordu; çünkü Dyson, 2015 yılında batarya şirketi Sakti3'ü satın almıştı. Ancak Ekim 2019'da Dyson, elektrikli araba projesinin ticari açıdan uygun olmadığı gerekçesiyle iptal edildiğini duyurdu.

2017'de Dyson, Dyson Mühendislik ve Teknoloji Enstitüsü'nü başlattı.

Kişisel hayatı
--------------

Dyson, 1968'de Deirdre Hindmarsh ile evlendi. İki oğlu ve bir kızı vardır.

1999'da Villecroze ve Tourtour, Var, Fransa yakınlarındaki bir mülk ve şaraphane olan Domaine des Rabelles'i satın aldı.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Dyson to build electric cars in Singapore – with 2021 launch planned". *The Guardian*. 23 Ekim 2018. 12 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2018.  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
2. ↑  "Singapore and the EU fly the flag of free trade". *Asia Times*. 16 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2018.
3. ↑  "Sir James Dyson". Royal College of Art. 23 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2017.
4. ↑  "Apple's Jony Ive Named Royal College of Art Chancellor". *Architectural Digest*. 26 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2017.
5. ↑  "James Dyson launches new university to bridge engineering skills gap". *The Guardian*. 4 Kasım 2016. 25 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Ağustos 2017.
6. ↑  *Against The Odds*. 1st. London, UK: Orion Publishing. 1997. ss. 12-13. ISBN 0-7528-0981-4.
7. ↑  "James Dyson Cleans Up". *Forbes*. 29 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2016.
8. ↑  *Connexions: The Unseen Hand of Tony Hunt*. First. Foreword by Sir James Dyson: Whittles Publishing. 2012. ss. VII-VIII. ISBN 978-184995-030-5.
9. ↑  "Inside Dyson". Dyson. 18 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2014.
10. 1 2  "Failure Doesn't Suck". *Fast Company*. 1 Mayıs 2007. 30 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Temmuz 2018.
11. ↑  "James Dyson Cleans Up". *Forbes*. 1 Ağustos 2006. 16 Ekim 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi.
12. ↑  *Against The Odds*. 1st. London, UK: Orion Publishing. 1997. ss. 134, 135, 244. ISBN 0-7528-0981-4.
13. ↑  "Dyson cleans up in patent battle with rival Hoover". *The Telegraph*. 3 Ekim 2000. 12 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ağustos 2015.
14. ↑  "Dyson 360 Eye™ robot". Dyson. 26 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2015.
15. ↑  "Dyson declines to commit to controversial Contrarotator". Current.com.au. 11 Aralık 2007. 3 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Nisan 2011.
16. ↑  "The Dyson Supersonic™ hair dryer". Dyson. 28 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2016.
17. ↑  "Blown Away". *Vogue*. 27 Nisan 2016. 25 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Temmuz 2022.
18. ↑  "Sir James Dyson to remain at controls as Dyson reports record results". Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
19. ↑  "Dyson's car faces low barriers to entry but high barriers to success". Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
20. ↑  "Dyson has scrapped its electric car project". Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
21. ↑  "James Dyson launches new university to bridge engineering skills gap". Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
22. ↑  "Domaine des Rabelles". Dyson Wine. 2022. 27 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2022. Sir James and Lady Dyson acquired the Domaine des Rabelles in 1999

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb144689033 (data)
* CiNii: DA1481184X
* GND: 121941876
* ISNI: 0000 0001 2123 9406
* LCCN: nb90779182
* NDL: 00956377
* NLI: 987012330416105171
* NLK: KAC201222282
* NTA: 293907803
* SUDOC: 070941572
* ULAN: 500261400
* VIAF: 22366808
* WorldCat: lccn-nb90779182

 |