Türk hava yollarının uçuş 6491 sefer sayılı uçuşun iniş navigasyon çizelgesi.
**Jeppesen** (Jeppesen Sanderson olarak da bilinir), navigasyonel bilgi, operasyon planlama araçları, uçuş planlama ürünleri ve yazılım sunan bir Amerikan şirketidir. Jeppesen'in havacılık navigasyon çizelgelerine, grafiklerin popülaritesi nedeniyle pilotlar tarafından genellikle "*Jepp çizelgeleri*" veya sadece "*Jepps*" denir. Bu popülerlik, mobil bilgi işlem cihazları, elektronik uçuş chart ları, entegre elektronik köprü sistemleri ve diğer görüntüleme cihazları daha yaygın ve kullanıma hazır hale geldikçe, pilotlar ve denizciler tarafından kağıt çizelgeler yerine tercih edilen elektronik çizelgeleri de kapsamaktadır.

Jeppesen'in merkezi, Colorado'nun Inverness şehrinde bulunmaktadır. Englewood'un posta adı şirketin posta adresinde kullanılır. Jeppesen, Neu-Isenburg (Almanya), Massa (İtalya), Crawley (Birleşik Krallık), Gothenburg (İsveç), Canberra (Avustralya) ve Gdańsk (Polonya) dahil olmak üzere dünyanın çeşitli yerlerinde ofislere sahiptir. Şirkette yaklaşık 3.200 kişi çalışmaktadır.

Tarihçe
-------

Eski bir Jeppesen uçuş bilgisayarı, MIT müzesinde sergilenmekte.
Şirket, Varney Air Lines'ta (sonradan United Airlines olan) pilot olarak çalışan, ve ilk havacılık seyrüsefer haritalarını (chart) oluşturan Kaptan Elrey Borge Jeppesen tarafından 1934'te kuruldu. Topladığı bilgiler ve çizdiği grafikler ilk başta sadece kişisel kullanım içindi, ancak diğer pilotlar bu grafikleri kullanmanın faydalarını çabucak gördüler ve Jeppesen grafik kitabının kopyalarını 10 dolara satmaya başladı. Diğer pilotlar da kendi rotalarında veri toplamaya başladılar ve bunları navigasyon kitabına dahil etmesi için Jeppesen'e teslim ettiler.

Varney Air Lines'ın United Airlines'ı oluşturmak için başka şirketlerle birleşmesinden sonra Jeppesen'in 1930'ların sonlarında çalıştığı havayolu şirketi United Airlines, Jeppesen'in çizelgelerini kullanmaya başlayan ilk havayolu şirketleri arasında yer aldı. Bir süre sonra grafik işi Jeppesen'in zamanını almaya başlayınca kaptan pilot olarak işini bıraktı ve grafik yapmaya odaklandı.

Yapım aşamasında olan Denver Uluslararası Havalimanı'ndaki terminale Şubat 1991'de Jeppesen şirketinin kurucusu *Elrey Borge Jeppesen*'in adı verildi.

**1940'lar**

1941'de, Jeppesen şirketi Salt Lake City, Utah'dan Denver, Colorado'ya taşındı.

1947'de, Jeppesen ve CAA, standart aletli yaklaşım prosedürlerini (IFR) tanıtmak ve Ulusal Uçuş Veri Merkezi'ni kurmak için işbirliği yaptı.

**1957** Jeppesen Avrupa ve ötesindeki müşterilere hizmet vermek üzere Almanya'nın Frankfurt kentinde bir ofis açarak Avrupa'ya açıldı.

**1961** Şirket Times-Mirror Company (Los Angeles Times'ın ana şirketi) tarafından satın alındı.

**1970'ler**

1973'te, Jeppesen NavData® ilk olarak ticari uçuş yönetimi bilgisayar yönlendirme sistemlerinde (FMCGS) kullanıldı.

1974'te, Jeppesen, Times-Mirror'ın, Sanderson Films ile birleşmesiyle uçuş eğitimi işine girdi.

**1980'ler**

Jeppesen, ürün ve hizmet tekliflerine eklenen bir dizi satın alma işlemine başladı:

• Bottlang Havaalanı El Kitabı, Avrupa için görsel uçuş kuralları (VFR) yaklaşımı ve havaalanı bilgileri ekledi;  
• Sonradan OpsData olan Icarus, uçak kalkış ve iniş performansını planlamak ve optimize etmek için kullanılan pist ve performans analizi ekledi.

1989'da, Jeppesen, bir uçuş planlama ve hava durumu hizmetleri şirketi olan Lockheed DataPlan'i satın aldı.

**1990'lar**

1990 ve 1995 arasında, Asya-Pasifik bölgesindeki müşterilere hizmet vermek için Avustralya ve Çin'de ofisler açarak küresel olarak genişledi. JeppGuide havaalanı rehberi haline gelen TannGuide'ı satın aldı. Ardından, OpsData'nın bir parçası haline gelen APU1 Mayıs 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ve havacılık bakım eğitimi el kitapları hazırlayan Uluslararası Havacılık Yayınları'nı satın alarak, satın alma yoluyla genişlemeye devam etti.

1996'da, Jeppesen, CD-ROM'da dünya çapında terminal havacılık listelerinin tam bir kütüphanesini sağlayan JeppView'ı yayımladı.

1996'da, Jeppesen, bilgisayar tabanlı havacılık ve deniz taşımacılığı harita ve uçuş planlama uygulamaları üreticisi olan MentorPlus'ı satın aldı.

1998'de, Jeppesen, NavData güncellemelerinin internet tabanlı dağıtımını tanıttı.

**2000'ler**

2000'de, Jeppesen, Portland, Oregon merkezli deniz navigasyon yazılımı ve çizelgeleri sunan Nobeltec Inc'i satın aldı.

2000'de, Jeppesen, Times-Mirror'ı satın alan ve çekirdek olmayan varlıklarını satan Tribune Company'den, The Boeing Company tarafından satın alındı.

2002'de, Jeppesen'ın ilk ticari elektronik uçuş çantası ve internet tabanlı *chart* piyasaya sunuldu.

2003'te, Jeppesen, Federal Havacılık İdaresi (FAA) tarafından Nitelikli İnternet İletişim Sağlayıcısı (QICP) olarak sertifikalandırılan ilk ticari kuruluş oldu.

2004'te, Jeppesen, şirketi 2001 yılında satın almış olan Boeing ile bir anlaşma yoluyla New York City merkezli bir mürettebat planlama hizmeti sağlayıcısı SBS International'ı satın aldı.

2006'da, Jeppesen, yaklaşık 300 çalışanı olan ve merkezi İsveç'in Göteborg kentindeki mürettebat planlama ve aksaklık yönetimi yazılımı sağlayıcısı Carmen Systems'ı satın aldı. Bu alımdan sonra Jeppesen, Carmen ve SBS ürün sunumlarını ve yerlerini hızla birleştirdi,

2007'de, Jeppesen, İtalya, İngiltere, Norveç, Yunanistan, Polonya, Rusya, Hindistan, Japonya, Güney Kore, Singapur, Malezya, Avustralya ve Amerika Birleşik Devletleri'nde faaliyetlerini sürdüren, dijital deniz haritacılığı, veri hizmetleri ve diğer navigasyon bilgileri sağlayıcısı C-MAP'i satın aldı ve Jeppesen'ın deniz bölümünün bir parçası oldu.

2008'de, Jeppesen, ticari deniz operasyonları için Alameda, Kaliforniya merkezli bir gemi ve yolculuk optimizasyon çözümleri sağlayıcısı olan Ocean Systems Inc.'i satın aldı.

2008'de Jeppesen, Havaalanı Hareketli Harita uygulaması sınıf-2 elektronik uçuş çantaları için FAA onayı aldı.

2009'da, Jeppesen, Amerika Birleşik Devletleri'nde gerekli navigasyonel performans (RNP) prosedürlerini tasarlamak ve doğrulamak için FAA onayı aldı.

2009'da Jeppesen, Nobeltec ürün hattını Signet ABD'ye sattı.

**2010'lar**

2010'da, Jeppesen, gerekli navigasyonel performansı ve geleneksel aletli yaklaşma prosedürlerini (IFR) tasarlamak, doğrulamak ve sürdürmek için Avustralya Sivil Havacılık Güvenliği Otoritesinden onay aldı.

2010'da, Jeppesen, kuruluş çapında yöneylem araştırması için *2010 INFORMS* Ödülü kazandı.

2012'de, Denver Uluslararası Havaalanı için Jeppesen tarafından tasarlanmış varış prosedürleri uygulanmaya başlandı.

2013'te, Jeppesen, genel havacılık pilotları için *Mobile FlightDeck VFR*'ı tanıttı.

2013'te Jeppesen, SilverRail Technologies'e yolculuk planlama işinin satışını tamamladı.

2014'te, Jeppesen, Windows 8 için *FlightDeck Pro'*yu piyasaya sürdü.

2016'da, Jeppesen, C-Map markası ve tüm ürün ve hizmetler dahil olmak üzere Marine Division'ı, Digital Marine Solutions'a sattı. Bu adımla Jeppesen, deniz endüstrisine yatırımını etkili bir şekilde sonlandırdı.

2017'de, Jeppesen, elektronik Jeppesen *chartlarını* önde gelen elektronik uçuş çantası uygulaması olan ForeFlight Mobile ile entegre etmek için, ForeFlight ile bir ittifak ilan etti.

CIA'in olağanüstü gözaltı uçuşlarına dahil olduğu iddiası
---------------------------------------------------------

23 Ekim 2006'da bir New York'lu, Jeppesen'in CIA'in olağanüstü gözaltı uçuşları, yani tutukluların olağan yasal prosedüre uyulmadan başka bir ülkeye sevkedilmeleri için lojistik planlamayı ele aldığını bildirdi. İddia, şirketin genel müdürü Bob Overby'dan alıntı yapan, eski bir çalışandan gelen bilgilere dayanıyor: "Olağanüstü gözaltı uçuşlarının tümünü biz yapıyoruz - bilirsiniz işkence uçuşları. Yüzleşelim, bu uçuşların bazıları bu şekilde sona erecek. Kesinlikle iyi para ediyor." Makalede Jeppesen'i Halid El-Masri'nin davasında potansiyel bir sanık haline getirebileceğini ileri sürdü. Jeppesen, 30 Mayıs 2007 tarihinde Amerikan Sivil Özgürlükler Birliği (ACLU) tarafından olağanüstü bir ifadeye tabi tutulduğu iddia edilen diğer birkaç kişi adına açılan bir davada, davalı olarak seçildi. Dava, Şubat 2008'de ABD hükûmetinin davaya devam etmesinin devlet sırlarını açığa çıkaracağı ve işbirliği yapan diğer uluslarla ilişkileri tehlikeye atacağı gerekçesiyle reddedildi.

16 Mayıs 2011 tarihinde, Yüksek Mahkeme, Dokuzuncu Devrenin davayı reddetme kararını gözden geçirmeyi reddetmiştir.

Diğer uçuş destek sağlayıcıları
-------------------------------

* Air Routing International
* Lufthansa Systems
* Universal Weather and Aviation13 Mayıs 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* UAS International Trip Support
* Navblue

Kaynakça
--------

1. 1 2  "2010 CENSUS - CENSUS BLOCK MAP: Inverness CDP, CO 4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi." Amerika Birleşik Devletleri Sayım Bürosu. Retrieved on April 7, 2015.
2. ↑  "Jeppesen Sanderson Signs Lease in Inverness". *GlobeSt.com*. 24 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Şubat 2015.
3. ↑  Jeppesen: About Us: Today 27 Ekim 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Retrieved 2007-11-28.
4. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 27 Ekim 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ekim 2007.

Dış bağlantılar
---------------

* Jeppesen Sanderson, Inc.7 Ocak 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Nobeltec, Inc.


|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb146482529 (data)
* GND: 5311005-5
* ISNI: 0000 0001 2161 4683
* LCCN: n50075580
* VIAF: 132871047
* WorldCat: lccn-n50075580

 |