Başlığın diğer anlamları için Hilal (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Astronomik olarak hilal şekli (mavi renkli)
Karelerden birinde Hilal heykeli
Kayı Boyu'nun damgası, 1326
Romanya, Köstence'deki Kral Camii kubbesi
Babürlüler tarafından inşa edilen Tac Mahal kubbesi üzerinde mızrak başı ve hilal.
**Hilâl** ya da **ayça** (Arapça: هلال), iki dairenin iç içe girmesi fakat dairelerin merkezlerinde çakışmaması durumunda oluşan şekildir. 

15 Temmuz 1099'da Haçlılar tarafından istila edilen Kudüs ve arka planda indirilen üç hilâlli bayrak, Emil Signol, Versay Sarayı
Gökbilimde Dünya-Ay doğrusuyla Dünya-Güneş doğrusunun aynı hizaya gelmesi durumunda Ay'ın Güneş ışığına yönelik kısmı C harfi şekline bürünür ve bu safhada Ay, Dünyadan hilâl şeklinde görünür.

Sembol olarak hilâl
-------------------

Hilâlin günümüzdeki dinî sembollük işlevi Muhammed döneminde bulunmamaktaydı. Hilâl, Arapların fethinden önce de Sasani İmparatorluğu'nun sembolüydü. Arapların imparatorluğu ele geçirmesinden sonra sembol Müslüman idareciler tarafından benimsendi ve güçlerinin sembolü olarak ve İslâm'ın sembolü olarak muhafaza edildi. Hilâl aynı zamanda Osmanlı İmparatorluğu'nun da sembolüydü.

Günümüzde pek çok müslüman ülkenin bayrağında veya armasında hilâl sembolü kullanılmaktadır.
Hilâl edebiyatta sevgilinin kaşlarını sembolize etmek için kullanılır.

Hilal motifli bayraklar
-----------------------

Hilal motifini bayraklarında kullanan bazı ülkeler:

* Azerbaycan bayrağıAzerbaycan bayrağı
* Cezayir bayrağıCezayir bayrağı
* Maldivler bayrağıMaldivler bayrağı
* Malezya bayrağıMalezya bayrağı
* Moritanya bayrağıMoritanya bayrağı
* Özbekistan bayrağıÖzbekistan bayrağı
* Pakistan bayrağıPakistan bayrağı
* Tunus bayrağıTunus bayrağı
* Türkiye bayrağıTürkiye bayrağı
* Türkmenistan bayrağıTürkmenistan bayrağı
* Brunei bayrağıBrunei bayrağı
* Komorlar bayrağıKomorlar bayrağı
* Libya bayrağıLibya bayrağı
* Moğolistan bayrağıMoğolistan bayrağı
* Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti bayrağıKuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti bayrağı
* Singapur bayrağıSingapur bayrağı

Hilal tapınması
---------------

Ay tapınması değişik toplumlarda, değişik sembol ve isimlerle ifade edilen ay tanrıları'na yapılan tapınmaları ifade eder.

* Ainu mitolojisi-Chup Kamui,
* Akad-Babil, Sin (Sumerian: Suen). Bu isim Enzu olarak değişikliğe uğramıştır,
* Arabistan mitolojisi; -Illat, Hilal, Hubal, Sin, Ta'lab, Wadd, al-Ilah
* Aztec mitolojisi, Coyolxauhqui,Metztli,Tecciztecatl
* Bask mitolojis,Ilazki
* Kenan mitolojisi-Jarih, Nikkal
* Kelt mitolojisi-Góntia Lair bál

Hilal sözcüğü "Seherin oğlu Hilal, Parlak Yıldız" (Helel Ben Shachar-İbr.) sözcüklerinden gelir. Buradaki helel hilal, ben oğlu, Shachar seherdir. Batı dillerinde bu sözcükler "Crescent, son of the morning star" (İng.) olarak çevrilmiştir.

* Helel Ben Shachar - Hilel Ben Sahar: Ey seherin oğlu Hilal, Parlak Yıldız - O Crescent, son of the morning star

Hilal Babil'in üçlü tanrılarından biri olan Sin'in sembolü olarak kullanılmaktaydı. Sin Babil'in Hilal tanrısının adıydı ve diğer tanrılarla, İştar (beş köşeli yıldız-pentagram) ve Şamaş (güneş) ile üçü bir arada bulunan bir üçlüyü oluşturuyordu. Sin'in sembolü hilal şeklindeki bir Ay'dı. Hilal (Sin) aynı zamanda insanların kaderlerini belirleyen bir tanrı olarak görülüyordu. Özellikle Arabistan yarımadasında bu tanrıya ait tapınaklar bulunuyor ve tapınılıyordu. Bu yöredeki Ay tanrısının adı, Babil'deki Sin'den farklı olarak Hubal'dı. Hilal başlı başına bir tanrı olmayıp, Baal'ın-Hubal'ın simgelerinden biridir.

Hilal ve Beşgenyıldız simgeleri Baal ve İştar adıyla, güneş simgesi ise Baal'ın diğer bir adı olan Tammuz'la özdeştirler. Bu nedenle genellikle hilal ve beşgenyıldız bir arada bulunurken, Tammuz'un sembolü haç işareti bunlardan ayrı olarak yer alır. Bununla birlikte her üçü birden, efendi anlamına gelen tek bir tanrı Baal'dır. Bunların asıl üçlük olarak birleştikleri tanrı ise, aslında Babil'in baş tanrısı olan Marduk'tur.

Ayrıca bakınız
--------------

* Hilal ve yıldız
* Yeni ay

Kaynakça
--------

1. ↑  "Türk Dil Kurumu | Sözlük". *sozluk.gov.tr*. 29 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Haziran 2023.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 1 Kasım 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Kasım 2013.

Dış bağlantılar
---------------

 Wikimedia Commons'ta **Crescents** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: sh2016000176
* NLI: 987007417313505171

 |