Türk Tarihinin Ana Hatları, 1931-1941 arasında liselerde okutulan tarih ders kitabı
**Türk Tarih Tezi**, 1930'lu yıllarda, Mustafa Kemal Atatürk'ün teşvikiyle oluşturulan tarih yorumu. 1930 yılında yüz adet basılan *Türk Tarihinin Ana Hatları* isimli eser Türk Tarih Tezi'nin bildirgesi sayılır.[*kaynak belirtilmeli*] Bu eser doğrultusunda hazırlanan ve 1931-1941 yılları arasında liselerde okutulan dört ciltlik ders kitabı da Türk Tarih Tezi'nin temel metinlerindendir. İslam ve Hristiyan çatışmasına dayalı *Osmanlı tarihi tezine* ve Türkler aleyhinde yazılan *Batılı tarih tezlerine* tepki olarak ortaya konmuştur. Bilimsel çevrelerde Türk Tarih Tezi, siyasi gayeler taşıdığı, hayalci veya romantik milliyetçi yönlerinin olduğu savlarıyla eleştirilmiştir.

Yazılma sebepleri
-----------------

Mustafa Kemal, 1923 yılında İstanbul Üniversitesi Profesörler kuruluna *"Ulusal bağımsızlığımızı bilim alanında da tamamlama"* görevi verdi. Türk Tarih Tezi, Osmanlı tarih yazımının mirası olan İslam merkezli tarih yorumlarına ve Avrupa merkezli tarih yorumlarına karşı alternatif bir millî yorum geliştirilmesi amacıyla 1930'larda ortaya atılmıştır. Atatürk batılı tarih tezlerinin doğru kabul edilip okullarda okutulması yerine *millî* bir tarih yazılması gerektiğine inanıyordu. On beşinci yüzyıldan beri, Batılı tarih yazarları medeniyetin başlangıcı yeri olarak Yunan medeniyetini vermekteydi. Bu tarih görüşünde Türkler, Orta Asya'daki göçebe aşiretler olarak anlatılıyordu. Özellikle on dokuzuncu yüzyıldan itibaren bu tez ırkçı antropolojik yaklaşımlarla bir ırk aidiyetine (Sarı ırk, *Brakifesal* beyaz ırk vb.) oturtulmaya çalışılmıştı.
 Bir Fransız okulunda öğrenci olan Afet İnan, Fransızca tarih kitaplarında Türklerin uygarlık yapıtlarına yer vermediğini ve Türklerden "ikinci dereceden sarı ırktan, istilacı barbar kavim" olarak söz edildiğini Atatürk'e anlatır. Bununla birlikte, Atatürk'ün okuduğu bilinen iki önemli tarih kitabında Türklere ciddi şekilde yer verilir. İlki, Joseph de Guignes tarafından 1756'da Paris'te yayınlanan 5 ciltlik *Histoire générale des Huns, des Turcs, des Mogols, et des autres Tartares occidentaux* eseridir. İkincisi 1920 yılında H. G. Wells tarafından yayınlanmaya başlanan 1208 sayfalık *Outline of History* adlı eserdir. Yazarın Atatürk tarafından benimsenen "dünya barışının kalıcı olması için düşünceleri" Nutuk'ta adıyla beraber tekrar edilmektedir.

1931-1941 yılları arasında liselerde okutulan dört ciltlik tarih kitabının ön sözünde çalışmanın amacı açıklanmıştı.

*"Bu yapıtın amacı, yüzyıllarca çok haksız iftiralara uğratılmış, ilk uygarlıkların kuruluşundaki hizmet ve emekleri yadsınmış Büyük Türk Ulusuna, tarihsel gerçeklere dayanan şerefli geçmişini hatırlatmaktır."*

Türk Tarihinin Anahatları, Önsözünden, 1931

Cumhuriyet kurulana dek medreselerde Türk kimliği üzerinde durulmaksızın, sadece padişahların eski seferleri gerçeklerden uzak, abartılı bir hikâye biçiminde veriliyordu. 20. Yüzyıl başlarında dahi üniversitelerde modern ve bilimsel bir tarih öğretilmiyordu. Antropoloji, filoloji, arkeoloji ve benzeri bilimler tarih araştırmalarında kullanılmıyordu. 19. yüzyıl sonunda Orta Asya'da Orhun Yazıtları yabancı bilim adamları tarafından *Türkçe* olarak okunmuştu.

Atatürk, Türk ulusunu odak alarak Türk tarihini araştırmak, bu şekilde Cumhuriyet'in temel amacı olan ulus-devlet yaratma sürecine tarihsel bir referans oluşturmak için tarih bilimcilerini teşvik etti. Türklerin dünya uygarlıklarının gelişimindeki yeri ile ilgili araştırmalar yapılmasını sağlamak istiyordu.

Ülkenin eski uygarlıklarını ortaya çıkarmak, bugünkü Türk halkıyla Türk kavimlerinin ilişkisini araştırmak, genel Türk tarihinin *bilimsel tutarlılık* ile yazılmasını sağlamak amaçlardan bazılarıdır.

Yazılması
---------

Atatürk Tarih konusuna çok önem verdiği için Türk Tarih Kurulu'nun kurulmasına öncülük etmişti. 1930 yılında Afet İnan, Tevfik Bıyıklıoğlu, Samih Rıfat, Yusuf Akçura, Reşit Galip, Hasan Cemil Çambel, Sadri Maksudi Arsal, Şemsettin Günaltay, Vasıf Çınar ve Yusuf Ziya Özer *"batılı yazarlar tarafından yazılmamış"* Türk tarihini araştırmak için çalışmalara başladılar. 1930 yılında *Türk Tarihinin Ana Hatları* adlı 606 sayfalık eseri hazırladılar. 606 sayfalık bu çalışma sadece bir ön derlemeydi. Sadece 100 adet bastırılarak ülke çapında bilim adamlarına dağıtılarak incelettirildi. İlk derleme kitabı ilim adamlarınca incelendi, tartışıldı ve değerlendirmeler ve düzeltmeler yapıldı. 1931 yılında 87 sayfalık ikinci kitap *Türk Tarihinin Ana Çizgileri-Giriş Bölümü* hazırlandı. 4 ciltlik bu çalışma bu sefer 30,000 adet bastırıldı. 4 ciltlik eser 1931-1941 döneminde liselerde tarih derslerinde okutuldu. 1935 yılında Atatürk; Afet İnan ve Hasan Cemil Çambel'e yeni bir araştırma programı dikte etti. Tarih konularında araştırma yapacak bilim adamlarının yetiştirilmesi amacıyla, 1935 yılında, *Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi* kuruldu. 1937 yılında *İkinci Türk Tarih Kongresi* toplandı. Bu kongreye yabancı bilim adamları da katıldılar.

Savunduğu tezler
----------------

Ön sözünden anlaşılacağı üzere dört ciltlik tarih, Türklerin uygarlığa katkılarını ortaya çıkarmayı açıklamak ister. Avrupa medeniyetinin göçler sonucu Asya'dan gelen insanlar tarafından oluşturulduğunu, *Yunan bilim, sanat ve felsefesinin bütün pınarlarının da aslında Anadolu'da olduğunu* savunur.

Türk Tarih Tezi, beyaz ırkın kökeninin Orta Asya olduğu hipotezinden yola çıkmaktadır. Buna göre değişik çağlarda, çeşitli göç dalgaları halinde Orta Asya'dan dünyaya yayılan Türklerin de atası olan halklar, dünya medeniyetlerinin önemli bir kısmını kurmuştur. Irklardan bahsederken belirli bir ırkın üstünlüğünü savunmaz. Göçler sonucu ırkların birbirlerine karıştığını anlatır.

Türk Tarih Tezi'nde 19. yüzyıl sonunda ve 20. yüzyıl başlarında yapılmış araştırmalara dayanılarak millî bir tarih yorumu ortaya konmuştu. Tarihte yaşamış büyük medeniyetler kurmuş bazı kavimlerin Türk olduklarına dair kanıtlar ortaya sürülmüştü. Tarih öncesinde uygarlık izlerine rastlanmamış diyarlara medeniyetin, Türklerin de dünyaya yayılmış olduğu Orta Asya'dan yayıldığı fikri savunulmuştur.

Türk Tarih Tezi'ne göre M.Ö. 3000 ile M.Ö. 1200 yılları arasında Orta Asya'dan yurtlarını terk edip Akdeniz havzasına yayılan brakisefaller Türklerin atalarıdır. Dünya medeniyetinin başlangıcını Yunan medeniyetine bağlamak yanlıştır. *Etiler* (Hittitler) Anadolu'da yaşamış Yunan medeniyetinden daha eski bir medeniyettir. Etrüskler'in İtalya'ya Anadolu'dan gitmiş oldukları kesindir. Orta Asya'dan yayılan göç dalgaları Avrupa'ya da yayılmış ve vahşet ortamı süren kıtaya sırasıyla cilalı taş, bakır, tunç ve demir çağı sanatlarını götürmüşlerdi. Bir Asya kavmi olan Keltler, göç yollarında önemli eserler bırakmışlardı. Ligürler, Kimriler ise Keltlerden önce Avrupa kıtasında Kırım ve Danimarka'ya kadar gitmişlerdi. M.Ö. 2000 yılına kadar Avrupa'da bakır aletler dahi bulamamışken, bu tarihte bronz aletler birdenbire çoğaldığı kazılarda tespit edilmişti. Bronz madeninin kaynağı kalay madeni Asya'da bol miktarda bulunurken Avrupa'da sadece ince bir damar halinde Fransa'da bulunmaktaydı.

Mustafa Kemal Atatürk 1928-1930 yılları arasında Türk Tarih Tezi'nin oluşturulmasında tarihçilere önderlik etmiştir. Atatürk'ün, *"Anadolu 7000 yıllık Türk beşiğidir"* sözü onun Anadolu'daki Türk varlığının Malazgirt Meydan Muharebesi'nden çok öncelere dayandığına olan inancını yansıtmaktadır.

Ortaya konulan bulgularda eski Orta Asya Türk tarzı yaşamın Anadolu'da da var olduğu ortaya çıkarılarak tarihi süreç içinde derinlemesine bir ortaklığa işaret ediliyor.

### Teze göre Türk devletleri

Atatürk Samsun'da coğrafya dersi sırasında. Haritadaki taralı alan tezde yer alan Türk devletlerinin kurulduğu coğrafyayı işaret etmektir.
Türk Tarih Tezi'ne göre tarihteki Türk devletleri şu şekildedir:

1. Orta Asya'da *Türk*-Hun İmparatorluğu.
2. İdil-Tuna arasında *İskit* İmparatorluğu.
3. Ural Dağları ve İdil Nehri arasında *Batı Hun* Devleti.
4. Avrupa *Türk-Hun* İmparatorluğu ve *Avar* İmparatorluğu.
5. Batı Türkeli ve Kuzey Afganistan'da *Akhunlar* Devleti.
6. Orta Asya'da *Gök Türk* İmparatorluğu, *Tukyu* ve *Kutluk* Devleti.
7. Karadeniz'in kuzeyinde *Hazar*, *Bulgar* ve başka isimde Türk devletleri.
8. Gök Türk İmparatorluğu'ndan sonra, Orta Asya'da çeşitli isimlerde Türk devletleri.
9. Aral Gölü güneyinde *Samanoğulları* Devleti.
10. Aral Gölü'nden Hint'e kadar uzanan alanda *Gazneliler* Devleti.
11. Sir Irmağı doğusunda *Karahanlılar* ve *Karahitaylar* Devleti.
12. İran, Mezopotamya, Anadolu ve Suriye sahalarında *Selçuklar* Devleti.
13. Harzem kıtasında ve bütün İran'da *Harzemşahlar* (Harizm) Devleti.
14. Başkenti Semerkant olan Büyük *Timur* İmparatorluğu.
15. Hindistan'da *Babür* İmparatorluğu.
16. Asya, Avrupa ve Afrika'da *Türk-Osmanlı* İmparatorluğu.
17. Türkiye Cumhuriyeti.

Tartışmalar ve tenkitler
------------------------

### Akademik eleştiriler

Atatürk'ün hazırlanmasına öncülük ettiği *Türk Tarihinin Ana Hatları* kitabının yazarlarından olan Fuad Köprülü, 1940 yılında yazdığı bir yazıda kendisinin de katkıda bulunduğu eseri, Avrupa tarihçiliğinin Türkler aleyhinde yazılmış temelsiz ve olumsuz düşüncelerine karşı bir tepki olarak ortaya çıkan *Romantik Nasyonalist* bir tarih anlayışı olduğunu yazmıştır.

Romantik milliyetçilik eleştirisi, Atatürk'ün yazılmasını teşvik ettiği tarih görüşünde, dünya uygarlık tarihinin kökenlerinin, sadece Hint-Avrupa lisanı konuşan topluluklara atfedilmesine Türkleri sarı ırk mensup barbarlar olarak gösterilmesine bir tepki olarak ortaya konmuştu. *Dünyadaki bütün dillerin kökeninin Türk dilinin kökeni ile ortak olduğu* görüşünde olduğu gibi Güneş Dil Teorisi'nde de dile getirilen, *tepkisel* ve *romantik* milliyetçi savları içinde barındırmaktaydı.

Türkçü bilim adamı Zeki Velidi Togan 1932 yılında, I. Türk Tarih Kongresinde, tıp doktoru Reşit Galip'in sunduğu bildirgeyi Orta Asya'nın tarihte bir iç deniz olduğu savı nedeniyle eleştirdi. Ardından Türkiye'yi terk ederek Almanya'ya gitti, 1939 yılında tekrar Türk Millî Eğitim Bakanı tarafından Türkiye'ye davet edilinceye kadar yurda dönmedi, akademik çalışmalarına Almanya ve Avusturya'da devam etti.

1990 yılları başında bazı yazarlar, Türk Tarih Tezi'nin, Türk tarihini yüceltmek amacıyla yazıldığını ve aşırılığa kaçıldığını, bilimsel tarafsızlıktan uzak resmî devlet ideolojisi olduğunu, Kürtleri görmezden geldiğini söyleyerek eleştirdiler.

### Turancıların eleştirileri

Turancı fikirlere sahip kişiler Türk Tarih Tezi'ni eleştirmiştir. Turancılara göre *Türk Tarih Tezi* gerçeklerden uzak ve gayri ilmidir. Çünkü Turancı görüşe göre Orta Asya, Türklerin anayurduydu. Orada yaşayan Türk halklarını esir ırkdaşları olarak kabul ettiler. Rıza Nur *Türk Tarihi* isimli eserinde Orta Asya'daki *tutsak Türkleri* kurtarma davasını anlatır. Rıza Nur'a göre Çin, İran ve Rusya'daki tutsak Türklerin kurtarılması gerekmekteydi. Turancılar o dönemde *ırkların üstünde Türk ırkı* kavramını benimsemişlerdi. Türklük kavramını savaş, savaşçı, alp kavramları üzerinde geliştirdiler. Türk Tarih Tezi'nde Turancı görüşün savunduğu değerlere itibar edilmez. Eski Anadolu medeniyetlerinin Türkler ile bağlarını araştırmaya çalışan *romantik bir coşkunluk* taşıyan Türk tarih savı, Turancılık akımının ileri gelenlerinden Nihal Atsız tarafından, ilmi gerçeklerden uzak olmakla eleştirilmiştir. Türk tarih savında Hititlerin, Sümerlerin, hatta Yunan medeniyetinin, Orta Asya'dan dünyaya yayılmış bir medeniyetin devamı olduğu izah edilmeye çalışılmıştı. Bu durumda doğal olarak dilleri de Türklerin eski dilleri ile ortak olmalıydı. Nihal Atsız, Türk tarih savını, gayri ilmi olması ve gerçeklerden uzak olması nedeniyle tenkit edilmiştir, ona göre ve Türkler Orta Asyalı bir ırktır ve Anadolu medeniyetlerini Türkler ile bağdaştırma gayretleri yanlıştır.

Medeniyeti öne çıkaran Türk Tarih Tezi ırk temelini savunan Turancı görüşe ters düşmektedir. Türk Tarih Tezi'nde, **millet tanımı**, bir ırk aidiyetine dayandırılmaz, onun yerine medeniyetleri esas alır. Atatürk Afet İnan'ın 1930 yılında hazırladığı *Medeni Bilgiler* isimli kitabındaki öne çıkan ırk aidiyetine olan atfı çıkararak millet tanımını bizzat *Dil, kültür ve ülkü birliği ile birbirine bağlı vatandaşların siyasal ve toplumsal kuruluşu* şeklinde düzeltir.

Türk Tarih Tezi'ne göre Anadolu, tarih boyunca göçler almış ancak hiç göç vermemiştir. Türkler de buraya gelen kavimlerdendir ve buradaki kültürler ve insan toplulukları ile karışmıştır. Aslında bu topraklarda geçmişte yaşamış kavimler, dünya medeniyetlerinin de membaıdır ve günümüz Anadolu Türk kültürü de antik medeniyetlerin bir devamıdır. Bu sebeple Türk ulusu Hititler, Urartular'ın eserlerinin doğal mirasçılarıdır.

Kemalist Devrim'in tarih tezi içerisinde yer verilmemekle beraber Meksika büyükelçisi Tahsin Mayatepek'in Atatürk'e sunduğu *Mayaların dili, kültürü ve tarihi ile ilgili raporların* bazılarının bulunması üzerine, Atatürk'ün, Türk Tarih Tezi'nde dile getirilen göç hareketleri ve Kayıp Kıta Mu efsanesi arasında bir bağlantı olduğunu düşündüğü öne sürülmüştür.

Türk Tarih Tezi'ne, ilmi dayanaktan yoksunluk ve milliyetçilik suçlamaları üzerine gelişen eleştirilerin abartılması, *Türklerin tarihi* ile ilgilenen araştırmacıların ilkel milliyetçilik ve kafatasçılık gibi suçlamaları göğüslemeyi göze almalarını gerektirmiştir.

Tarihe katkıları
----------------

Bu çalışmanın, Türkiye'de tarih biliminin gelişimine katkıları da olmuştu. Anadolu medeniyetleri ile Türk tarihi arasında bağların araştırılmasını isteyen Atatürk'ün arkeolojik kazıları, tarihinin araştırılmasını teşvik etmesi, bu konuda bilim adamları yetiştirme gayretleri, tarih konusunda ciddi araştırmalar yapılmasına başlangıç dayanağı olmuştu. Atatürk 1 Kasım 1936 yılında TBMM açılış konuşmasında Alacahöyük'te yapılan kazılarda bulunan eserlerin 5500 yıllık Türk tarihinin aydınlatılmasına ışık tutacağını açıklar. Bunun sonucunda Türk arkeologların yaptığı kazılardan elde edilen arkeolojik bulgular Hititler ile ilgili yeni bulguların ortaya çıkmasına, bilinenlerin yeniden yazılmasına neden oldu. Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi kuruldu. Çivi yazısı okuyabilen bilim adamları yetişti. Binlerce Hitit tableti okundu. Arkeoloji müzeleri açıldı. Atatürk'ün bilime ilgisini fark eden A. Einstein, Nazilerin kovduğu bilim adamlarını Türkiye'ye yönlendirmiştir. Bunun sonucunda buraya gelip yaşayan kütüphaneciden profesörlere yüzlerce kişi Türk üniversitelerinin geliştirilmesi sürecine büyük katkılarda bulunmuşlardır.

Dipnotlar
---------

1. 1 2  Berkes, Niyazi (1975). *Türk düşününde batı sorunu*. Ankara: Bilgi. ISBN 9754949421. *Batı tarihçiliği iki türlü bencilliğin etkisi altındadır. Biri Hristiyan bencilliği(Christo-centrizm), ırk bencilliği (ethno-centrizm). Batı tarihçiliğindeki bu iki bencilliğin en iyi göstergesi Türk'tür. Tüm nesnellik örtüleri Türke gelince hemen ortadan kalkar ve Hristiyan kültürüyle Avrupa ırkçılığı her yandan sırıtmaya başlar. Türkten ağzı burnu çarpılmadan söz eden batı tarihçisine rastlamak güçtür. Onun için bunlar, evrensel gerçeklerdir. Türk, batı tarihçiliğinin bilim efendiliği ölçülerinin dışında kalan bir şeydir. Batılı tarihçi bu konuda istediği gibi konuşabilir.*
2. 1 2  Renan, Ernest. *Histoire du peuple d'Israel; akt. Türk Tarihinin Ana Hatları*. Kaynak Yayınları. *Toprak altından çıkarılan bu eski ve yüksek Babil uygarlığını; Türkler, Finuvalar ve Macarlar gibi şimdiye kadar yakıp yıkmaktan başkamarifet göstermemiş ve kendilerine özgü bir uygarlık yaratmamış ırklar nasıl yapmış olabilirler? Eğer bize Samilerden ve Arilerden önceki uygarlıkların en güçlü ve en değerlisini kuran uygarlıkların Türkler, Finovalar, Macarlar olduğunu kanıtlarla ifade ve ispat olunursa inanırız. Ancak bu kanıtların, onu kabul etmenin doğuracağı fecaat kadar güçlü olması gerekir.*
3. 1 2  *Tarih I (Atatürk'ün sağlığında Liselerde okutulan tarih kitabı)*. Ankara: Tıpkıbasım (2000): Kaynak Yayınları. 1935. *Önsöz:  
Son yıllara gelinceye dek "Türk Tarihi" ülkemizde en az incelenmiş konulardan biri halindeydi. Bin yıldan fazla süren İslamlık-Hristiyanlık davalarının doğurduğu düşmanlık duygusuyla tutucu tarihçiler, bu davalarda yüzyıllarca İslamlığın öncülüğünü yapan Türklerin tarihini, kan, ateş maceralarından ibaret gibi göstermek için savaştılar. Türk ve İslam tarihçileri de Türklüğü ve Türk uygarlığını da İslam ve İslam uygarlığı ile kaynaştırdılar; İslamdan önceki binlerce yıla ait devreleri unutturmayı, ümmetçilik siyasetinin gereği ve din gayretinin ödevi bildiler.*
4. 1 2  Dilaçar, Agop (1969). *Atatürk'e saygı*. Ankara: Ankara Üniversitesi (TTK). *Atatürk'ün tarih anlayışı şovenist bir tarih anlayışı değildi. O, Batılıların Türklere karşı söyledikleri barbarlık tarihi yakıştırmasını şiddetle reddeder Türklerin medeniyetler kurmuş büyük bir ulus olduğunu kanıtlar.* Türk Tarih Tezi *budur. Bir ırkın öbür ırktan üstün olduğu iddiasında değildir. Kendini büyük görme hastalığı değildir. Ulusal kimliğine sahip olma, başka uluslardan kendini küçük görmeme ve kendini bulma anlayışıdır. Diğer bir deyimle Türk milletinin diğer milletlerden aşağı olmadığını tarih boyunca medeniyetler kurmuş bir ulus olduğunu ortaya koyan bir tarih anlayışıdır.*
5. ↑  "Ceren Arkman, 'The Launching of the Turkish Thesis of History: A Close Textual Analysis (PDF dosyası)" (PDF). 6 Mart 2007 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2009.
6. ↑  *An Essay on the Inequality of the Human Races (1855)*, Arthur de Gobineau
7. ↑  Roux, Jean Paul. *Türklerin Tarihi, Büyük Okyanus'tan Akdeniz'e iki bin yıl*. AD. ISBN 975-506-018-9. *Sibirya'da zamanında Karasuk diye anılan (M.Ö. 1200-700) ve Yukarı Yenisey kıyısında bulunan Minusinsk bölgesinde yapılan kazılarda çıkan brakisefal kafataslarında düzenli bir artış görülmüştür. Bu, büyük bir olasılıkla Ön-Türklerin sonraki devirlerde buraya yerleşmesinden kaynaklanmaktadır. Tagar çağındaysa (M.Ö. 700-300) aynı durum Altay bölgesinde meydana gelmiştir. Ve nihayet M.Ö. 300 yılından sonra Güney Sibirya ile Altay sıradağlarının güneyinde brakisefallerde artış meydana gelmiştir. Dolayısıyla Türklerin o güne kadar hep kuzeyde kalan atalarının miladın başlarında, önceleri yavaş yavaş, daha sonralarıysa birden kopup gelerek Balkaş Bozkırları ile Tien-Şan Dağlarının kuzey bölgelerine kadar eriştiklerini söyliyebiliriz.*
8. ↑  Bernal, Martin. *Kara Atena Eski Yunanistan Uydurmacası Nasıl İmal Edildi? 1785-1985*. Kaynak Yayınları. ISBN 975-343-228-3. 
*Tarihçi Martin Bernal, 1987 yılında yazdığı Kara Athena isimli kitabında, Yunan Uygarlığının dünya medeniyetlerinin başlangıcı olarak anlatıldığı batılı tarih tezini eleştirdi ve medeniyetin başlangıcına yerleştirilen Yunan medeniyetinin, 17. asır ırkçı Avrupalı tarihçilerin bir uydurmacası olduğunu yazar*
9. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 28 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ocak 2016.
10. ↑  Histoire générale des Huns, des Turcs, des Mogols, et des autres Tartares occidentaux
11. ↑  *Outline of History* eserinin özeti 28 Şubat 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ve aslı 2 Şubat 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..
12. ↑  Nutuk 1 Kasım 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..
13. 1 2 3 4 5 6  Avcıoğlu, Doğan (1978). *Türklerin tarihi, birinci cilt*. Ankara: Tekin.
14. ↑  E.Z. Karal, Atatürk ve Devrim
15. 1 2  Çığ, Muazzez İlmiye (2002). *Ortadoğu Uygarlık Mirası-1*. İstanbul, Türkiye: Kaynak Yayınları. ISBN 978-975-343-352-5. *Osmanlı devleti zamanında eski Türk tarihi ve dilleri ile ilgili ülkemizde hiçbir araştırma yoktu. Batı'da yazılmış tarih kitaplarında Türkleri küçük düşürücü sözler vardı. Bir taraftan bunları çürütmek, diğer taraftan da Türk gençliğine atalarının ve bugün üstünde yaşadıkları toprağın tarihini ve kültürünü öğreterek, araştırtarak Türk ruhunu canlandırmak istedi. Fakat bu çalışmalar için kaynak gerekti. Bunlardan en eskisi olan Sümer ve Hitit dillerine ait belgeler müzelerimizde ve arşivlerimizde vardı. Fakat asıl kaynaklar Türklerle ilişkileri olan Çin, Hint, Arap, Rus, Macar, Latin, Yunan dillerinde yazılmış kitaplar ve belgelerdi. Onlardan yaralanmak için o dilleri ve kültürleri bilen uzmanlar yetiştirilmeliydi. Ayrıca bu araştırmalara arkeoloji, antropoloji, tarih ve coğrafya da yardımcı olacaktı*
16. 1 2  
Aydoğan, Metin (2006). *Türk Uygarlığı*. Umay. ISBN 975-8913-17-4.
17. 1 2 3 4 . *Türk Tarihinin Ana Hatları: Kemalist Eğitimin Tarih Dersleri (1931-1941 yılları arasında liselerde okutulan temel eser)*, İstanbul, Kaynak Yayınları, 1996, ISBN 975-343-118-X
18. ↑  Türk Tarihinin Ana Hatları, Alıntı: *Irk: Göç meselesinde gördüğümüz gibi ilk ırklar zamanla birbirleriyle çok karışmış, yeni yeni birtakım karma ırklar vücuda gelmiştir. Bununla beraber, bütün canlılar aleminde olduğu gibi insan zümreleri arasında karışme ve birleşmeler ne kadar kuvvetli olursa olsun aynı iklimin daima aynı vasıfları meydana çıkarmaktaki tesiri belli başlı bazı ırkî grupların,...*
19. ↑  "Altay'dan Ankara'ya Damgaların Göçü". 2 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ekim 2015.
20. ↑  Türk Tarih Tetkik Cemiyeti, *Tarih I Tarihtenevelki Zamanlar ve Eski Zamanlar*, Kaynak Yayınları, İstanbul, Ekim 2000, s. 39-40.
21. ↑  *Paradigmanın İflası, Resmi İdeolojinin Eleştirisine Giriş*, Fikret Başkaya, 1991, ISBN 975-8449-16-8
22. ↑  *Türk Tarih Tezi, Güneş-Dil Teorisi ve Kürt Sorunu*, İsmail Beşikçi, 1991
23. ↑  Türk Tarihinin Ana Hatları,

Alıntı: *Irklar arasında görülen farkların tarih açısından önemi bugün pek azdır. Kafatası biçimi ırkların ırkların sınıflandırılmasında kullanılırsa da toplumsal hiçbir anlamı yoktur.*
24. ↑  İslam Ansiklopedisi Cilt II, s. 609
25. ↑  Sinan Meydan, Atatürk ve Kayıp Kıta Mu, ISBN 975-10-2800-6
26. ↑  **Göktürk Devleti'nin 1450. Kuruluş Yıldönümü - Sempozyum Bildirileri**, Yayına hazırlayan: Yücel Hacaloğlu, Yeni Avrasya Yayınları / Eylül 2001 Ankara - sayfa 23-37.   
*Alıntı: Bu, çok yeni bir belge, üzerinde runik harfler olan bir altın para belki. Bazılarına göre Hun devrine bazılarına göre de VIII-IX. yüzyıllara ait. Sergey Grigoriyeviç Klyaş-tornıy, runik harfli yazıtı ang (e) b(e)g şeklinde Türkçe olarak okudu. Eğer bu para Göktürklerden daha eski devreye ait, Hun devrine ait bir para ise, üzerinde Türk harfleri ile Türkçe kullanılmış. Bu bizim için son derece yenidir son derece mühimdir. Eğer bunu Osman Fıkri Sertkaya söylerse, siz Osman Fikri Sertkaya'ya Türkçü, nasyonalist, faşist diyebilirsiniz. Ama, bunu tanınmış bir Rus alimi olan Sergey Grigoriyeviç Klyaş-tornıy söylerse, o ilim adamına Türkçü, nasyonalist, faşist diyemezsiniz, ona ilim adamı dersiniz. Bu bakımdan bir Rus aliminin bunu ortaya koyması, bizim milletimizin abece-sinin, yazısının tarihî devrelere aidiyetini göstermesi bakımından Türk tarihinde bir yeniliktir.*
27. ↑  Bilim ve Ütopya Dergisi, Sayı 175, *Atatürk ile arkeoloji ve çivi yazılı bilimlerin başlaması*
28. ↑  "A. Einstein Mektubu ve Türkiye'ye gelen Bilim Adamları". 21 Eylül 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ekim 2015.

Kaynakça
--------

* *Türk Tarihinin Ana Hatları: Kemalist Eğitimin Tarih Dersleri (1931-1941 yılları arasında liselerde okutulan temel eser)*, İstanbul, Kaynak Yayınları, 1996, ISBN 975-343-118-X.
* Copeaux, Etienne, *Türk Tarih Tezinden Türk-İslam Sentezine*, İstanbul, Tarih Vakfı Yayınları, 2000, ISBN 975-05-0451-8
* Şenoğlu, Kemal, *Mayatepek Raporları Türk Tarih Tezi ve MU Kıtası*, İstanbul, Kaynak Yayınları, 2006
* Doğan Avcıoğlu, *Türklerin Tarihi*, Birinci kitap, Tekin yayınevi, ISBN 975-478-020-X
* Niyazi Berkes, *Türk düşününde batı sorunu*, Bilgi, ISBN 9754949421.
* Atatürk, Bilim ve Üniversite, Metin Özata, Tübitak, ISBN 975-403-401-X

İç bağlantılar
--------------

* Güneş Dil Teorisi
* *Dalkavuklar Gecesi*
* Mu kıtası
* Atlantis
* Sadri Maksudi Arsal
* Agop Dilaçar

Dış bağlantılar
---------------

* Doç. Dr. Ramazan Tosun, Atatürk'ün Türk Tarih Tezi
* Tarih, Türk Tarihi ve Atatürk
* Polat Kaya, Türk dünyasının bilinçli olarak silinmiş geçmişi 20 Nisan 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Türklerin Anayurdu Kayıp Mu Kıtası mı?
* İnsan Irkının Saklı Tarihi

| * g
* t
* d
Türk milliyetçiliği |
| --- |
| İdeoloji | 
* Atatürk kişi kültü
* Anadoluculuk
* Irkçılık
* Kıbrıs Türk milliyetçiliği
* Turancılık
* Türkçülük
* Güneş-Dil Teorisi
* Türkleştirme
* Türk-İslam sentezi
* Ulusalcılık
* Ülkücülük
* İttihatçılık
* Atatürkçülük
	+ Altı Ok
* Taksim

 |
| Oluşumlar | 
* Türk Ocakları
* Ülkü Ocakları
* Kuvâ-yi Milliye
* Müdâfaa-i hukuk cemiyetleri
* Türkiye Gençlik Birliği
* 9 Eylül Cephesi
* Türk İntikam Tugayı
* Türk Mukavemet Teşkilatı
* Kara Çete
* Rüzgâr Birliği

 |
| Düşünürler | 
* Namık Kemal
* Ziya Gökalp
* Yusuf Akçura
* Ömer Seyfettin
* Mehmet Emin Yurdakul
* Orhan Seyfi Orhon
* Ahmet Ağaoğlu
* Zeki Velidi Togan
* Mustafa Kemal Atatürk
* Necip Asım Yazıksız
* Nihal Atsız
* Munis Tekinalp
* Reha Oğuz Türkkan
* Alparslan Türkeş
* Oktay Sinanoğlu
* Muhsin Yazıcıoğlu
* Şükrü Saracoğlu
* Yusuf Halaçoğlu
* Talat Paşa
* Enver Paşa
* Ali Suavi
* Numan Çelebicihan
* Rıza Nur
* I. Eftim
* Nejdet Sançar
* Peyami Safa
* Mahmut Esat Bozkurt
* Attilâ İlhan
* Gökçe Fırat

 |
| Olaylar | 
* Ermeni mallarına el konması
* Bâb-ı Âli Baskını
* Adana Katliamı
* Yerleşim isimlerinin değiştirilmesi
* Başka dillerden alınan sözcüklerin değiştirilmesi
* Rum Kırımı
	+ Samsun tehcirleri
* Ermeni Kırımı ve Reddi
* Süryani Katliamı
* Türk Kurtuluş Savaşı
* Elza Niyego Olayı
* Vatandaş Türkçe konuş!
* Vagon-Li Olayı
* Öğrenci andı
* 1934 Trakya Olayları
* 1934 İskân Kanunu
* Soyadı Kanunu
* Zilan Katliamı
* Dersim Katliamı
* Yirmi Kur'a Nafıa Askerleri
* Varlık Vergisi
* Irkçılık-Turancılık Davası
* Sabahattin Ali suikastı
* 6-7 Eylül Olayları
* Erenköy Direnişi
* Kıbrıs Harekâtı
* Sağ-sol çatışması
	+ Kanlı 1 Mayıs
	+ 16 Mart Katliamı
	+ Malatya Katliamı
	+ Piyangotepe Katliamı
	+ Bahçelievler Katliamı
	+ Maraş Katliamı
	+ Çorum Olayları
	+ Balgat Katliamı
	+ Kemal Türkler suikastı
* 1995 Azerbaycan darbe girişimi
* Türk Ceza Kanunu'nun 301. maddesi
* Hayvan isimlerinin değiştirilmesi
* Hrant Dink suikastı

 |
| Mottolar | 
* "Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir"
* "Her Türk asker doğar"
* "Ne mutlu Türk'üm diyene"
* "Türkiye Türklerindir"
* "Şehitler ölmez vatan bölünmez"
* "Ya istiklâl ya ölüm"
* "Ya Taksim Ya Ölüm"
* "Vatandaş Türkçe konuş!"

 |
| Diğer | 
* Atatürk Devrimleri
* Öz Türkçe
* Soyadı Kanunu
* Türk Tarih Tezi

 |