***Sabata Dönüyor***, 1971 İtalya, Fransa, Batı Almanya ortak yapımı Spagetti Western filmidir. Özgün adı ***È tornato Sabata... hai chiuso un'altra volta*** olan film İngilizce konuşulan ülkelerde ***Return of Sabata*** adıyla gösterildi. Film Türkiye'de Aralık 1972'de gösterime girmişti.

"Sabata Dönüyor"'u Spagetti Western türü filmlerin tanınmış yönetmeni İtalyan Gianfranco Parolini yönetmiş, kurgusunu yapmış aynı zamanda da Renato Izzo'yla beraber senaryosunu yazmıştır. 1960 - 1975 yılları arasında furya halinde İtalya'da yapılmaya başlanan bu alt türe ait düşük bütçeli filmler bütün dünyada ilgi görüyordu ve İtalya dışında gösterildikleri ülkelerin dillerinde dublaj yapılarak gösteriliyorlardı. Daha da ileri giden yönetmen ve oyunculardan bazıları Anglosakson isimleri kullanıyorlardı. Örneğin bu filmin yönetmeni Gianfranco Parolini filmlerinde, aralarında Frank Kramer ve Robert F. Atkinson adlarının da olduğu 11 farklı Anglosakson adını daha kullanmaktaydı. Gianfranco Parolini, bu filmin İngilizce dublajlı versiyonunda da "Frank Kramer" adını kullanmıştır.

Filmin başrolünde oynayan Spagetti Westernlerin vazgeçilmez aktörlerinden olan Lee Van Cleef ise gerçekte Amerikalıdır. Filmin diğer başrol oyuncusu ise Alman Reiner Schöne'dir. Akrobat rolündeki Aldo Canti, başrolünü Cüneyt Arkın'ın oynadığı 1979 yapımı Süpermenler filminde de oynamıştı.

Stilistik çekimleri, çarpıcı kamera açıları, anti-kahramanları ve şaşırtıcı silah tasarımları ile Spagetti Westernlerin tüm özelliklerini bünyesinde barındıran üçlemenin bu son filminin müziklerini Marcello Giombini yapmıştır.

Eski bir Konfederasyon subayı olan usta silahşor Sabata (Lee Van Cleef), 1870'lerde gezginci bir sirkle birlikte gösteriler yapmak için geldiği küçük Teksas kasabasında kendisine borcu olan eski teğmeni (Reiner Schöne) ile karşılaşır. Alacağı olan parayı geri almaya çalışırken kasabanın hakimi İrlandalı bir ailenin bazı dolaplar çevirdiğini anlar ve kasabada kalmaya karar verir.

Oyuncu kadrosu
--------------

| Oyuncu | Rolü |
| --- | --- |
| Lee Van Cleef | Sabata / Binbaşı |
| Reiner Schöne | Clyde / Teğmen |
| Giampiero Albertini | Joe McIntock |
| Ignazio Spalla | Bronco (Pedro Sanchez adıyla) |
| Annabella Incontrera | Maggie, Bardaki Kız |
| Jacqueline Alexandre | Jackie McIntock |
| Aldo Canti | Angel, Akrobat |
| Vassili Karis | Bionda, Akrobat |
| Steffen Zacharias | Donovan |

Sabata üçlemesi
---------------

İtalyan yönetmen Gianfranco Parolini'nin 1969 - 1971 yılları arasında çektiği üç Spagetti Western filmine *Sabata Üçlemesi* adı verilmektedir. Her üçü de kısa süre içinde Türkiye'de gösterime giren filmlerden ilki ve sonuncusunda Amerikalı aktör Lee Van Cleef rol almıştı. Üçlemenin ikinci filminin başrol oyuncusu ise Yul Brynner'dı.

| Yapım yılı | Türkiye'deki gösterim yılı | Filmin özgün adı | Türkiye'deki adı | Yönetmen | Oyuncular |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1969 | 1971 | Ehi amico... c'è Sabata, hai chiuso! | Sabata Vadiler Hakimi | Gianfranco Parolini | Lee Van Cleef, William Berger |
| 1971 | 1971 | Indio Black, sai che ti dico: Sei un gran figlio di... | Elveda Sabata | Gianfranco Parolini | Yul Brynner |
| 1971 | 1972 | È tornato Sabata... hai chiuso un'altra volta | Sabata Dönüyor | Gianfranco Parolini | Lee Van Cleef |

Reiner Schöne (geride) ve Lee Van Cleef akrobatlarla.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Gianfranco Parolini" (İngilizce). IMDb. 9 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Aralık 2009.
2. ↑  "Süpermenler (1979)" (İngilizce). IMDb. 13 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Aralık 2009.
3. ↑  "Spaghetti Westerns/Guns" (İngilizce). spaghettiwesterns. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Aralık 2009.

Dış bağlantılar
---------------

* IMDb'de *Sabata Dönüyor*
* allmovie.com'da "The Return of Sabata"
* Spaghettiwesterns sitesinde "Return of Sabata" 25 Temmuz 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Filmin müziklerini online dinlemek için 24 Mayıs 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.