Karadağ'ın günümüzde kullanılan  biyometrik pasaportunun ön kapağı.
Avrupa Birliği aday ülkeleri 1980'li yıllarda (diplomatik, hizmet ya da geçici pasaportlar hariç) umuma mahsus pasaportlarının tasarımlarını ve özelliklerini Avrupa Birliği'nin ortak güvenlik ve biyometri kurallarına uygun hale getirmeye başlamışlardır.

AB üye ülkeleri tarafından verilen pasaportların çoğunun **tavsiye edilen** ortak bir düzeni vardır. Rengin bordo olduğu kapakta "Avrupa Birliği" ifadesi ve pasaportun verildiği üye ülkenin adı yazılıdır.

Özellikler
----------

### Genel format

* Kağıt boyutu B7 (ISO/IEC 7810 ID-3, 88 mm × 125 mm)
* 32 sayfa (Sık sık seyahat eden insanlara daha fazla sayfanın bulunduğu pasaportlar verilebilir.)
* Kapak rengi: Bordo ya da mavi

### Kapak

Kapaktaki bilgiler, pasaportun verildiği ülkenin dilinde şu düzende yer alır:

* Pasaportun verildiği ülkenin adı
* Ülkenin amblemi
* "PASAPORT" kelimesi
* Biyometrik pasaport sembolü:

### İlk sayfa

Kapaktaki bilgiler, bir ya da birden fazla dilde şu düzende yer alır:

* Pasaportun verildiği ülkenin adı
* "PASAPORT" kelimesi
* Seri numarası (Diğer sayfalarda da tekrar yazabilir.)

### Kimlik sayfası

(İmkan dahilinde katmanlı olan) Kimlik sayfasındaki bilgiler, hem pasaportun verildiği ülkenin dilinde hem de İngilizce ve Fransızca olarak şu şekilde yer alır:

|  |  |
| --- | --- |
| 1. Soy isim | 2. İsim(ler) |
| 3. Uyruk | 4. Doğum tarihi |
| 5. Cinsiyet | 6. Doğum yeri |
| 7. Veriliş tarihi    | 8. Geçerlilik süresinin bittiği tarih |
| 9. Veren kurum | 10. Pasaport sahibinin imzası |

### Sonraki sayfa

Sonraki sayfada yer alan opsiyonel bilgiler:

|  |  |
| --- | --- |
| 11. İkametgâh yeri | 12. Boy |
| 13. Göz rengi     | 14. Pasaportun uzatma tarihi |
| 15. Doğum ismi (Eğer şu an evlendikten sonraki soyismini kullanıyorsa ya da yasal olarak ismini değiştirmişse) |

### Diğer sayfalar

* Sonraki sayfa şu bilgiler için ayrılmıştır:
	+ Pasaport sahibinin eşi hakkındaki bilgiler (Aile pasaportunun verildiği durumlarda)
	+ Pasaport sahibine eşlik eden çocuklar hakkındaki bilgiler (isim, soyisim, doğum tarihi, cinsiyet)
	+ Eş ve çocukların yüzlerinin fotoğrafları
* Sonraki sayfa pasaportu veren kurum tarafından kullanılması için ayrılmıştır.
* Diğer sayfalar vizeler için ayrılmıştır.
* Arka kapak sayfasının iç kısmı, pasaportu veren ülkenin dilinde, pasaportu veren kurum tarafından verilen tavsiyeler ya da ek bilgiler için ayrılmıştır.

AB aday ülkeleri tarafından verilen pasaportların genel görünümü
----------------------------------------------------------------

| Aday ülke | Pasaport kapağı | Vize gereksinimleri | Ücret | Geçerlilik süresi | Pasaportu veren kurum | En son sürüm |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Arnavutluk Arnavutluk |  |  | * 7500 ALL
 | * 5 ya da 10 yıl
 | İçişleri Bakanlığı | 2015 |
| Karadağ Karadağ |  |  | * 40 €
 | * 10 yıl
 | İçişleri Bakanlığı | 2008 |
| Kuzey Makedonya Kuzey Makedonya |  |  | * 27 yaş üstü vatandaşlar için 1800 MKD
* 4-27 yaş arası vatandaşlar için 1700 MKD
* 0-4 yaş arası vatandaşlar için 1600 MKD
 | * 5 ya da 10 yıl (27 yaş üstü vatandaşlar için)
 | İçişleri Bakanlığı | 2019 |
| Sırbistan Sırbistan |  |  | * 3600 RSD
 | * 10 yıl
 | İçişleri Bakanlığı | 7 Temmuz 2008 |
| Türkiye Türkiye |  |  | * 6 aylık pasaportlar için 164.55 link = Turkish lira sign
* 1 yıllık pasaportlar için 207.20 link = Turkish lira sign
* 2 yıllık pasaportlar için 292.65 link = Turkish lira sign
* 3 yıllık pasaportlar için 385.25 link = Turkish lira sign
* 4-10 yıllık pasaportlar için 513.40 link = Turkish lira sign
 | * 6 ay
* 1–10 yıl
 | İçişleri Bakanlığı | 1 Nisan 2018 |
|

AB aday ülkelerinin vatandaşlarının Avrupa Ekonomik Alanı, Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada'ya seyahatleri için vize gereksinimleri
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Aday ülkelerin vatandaşlarının Schengen Bölgesi ve Ortak Seyahat Alanı üye ülkeleri ile Amerika Birleşik Devletleri ve Kanada'ya seyahatlari için çeşitli vize düzenlemeleri vardır. Aşağıdaki tabloda vize gereksinimlerine dair detaylar yer almaktadır:

| Ülke | Güncel adaylıkdurumu | Schengen BölgesiEk II | Ortak Seyahat Alanı Birleşik Krallık ve İrlanda | ABD – SİES | Kanada |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Arnavutluk | Aday | 6 ay için90 gün | Vizegerekli | Vizegerekli | Vizegerekli |
|  Karadağ | Müzakeresürecinde | 6 ay için90 gün | Vizegerekli | Vizegerekli | Vizegerekli |
|  Kuzey Makedonya | Aday | 6 ay için90 gün | Vizegerekli | Vizegerekli | Vizegerekli |
|  Sırbistan | Müzakeresürecinde | 6 ay için90 gün | Vizegerekli | Vizegerekli | Vizegerekli |
|  Türkiye | Müzakeresürecinde | Vizegerekli | Vizegerekli | Vizegerekli | Vizegerekli |
|

Güncel AB genişleme planı
-------------------------

  Üye ülkeler   Adaylar: Arnavutluk, Karadağ, Kuzey Makedonya, Sırbistan ve Türkiye  Üyelik için başvuru yapmamış fakat AB tarafından potansiyel aday olarak görülen ülkeler: Bosna-Hersek ve Kosova (*statüsü tartışmalı*).
Avrupa Birliği'nin genişlemesi yeni üye ülkelerin birliğe katılmasına bağlıdır. Bu süreç 1952'de Avrupa Birliği'nin öncüsü olarak kabul edilen Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu'nu kuran ilk altı üye ile başlamıştır. O dönemden bu yana üye sayısı Hırvatistan'ın 2013'te birliğe üye olmasıyla 28'e yükselmiştir.

Günümüzde üyelik müzakereleri birkaç ülke ile devam etmektedir. Genişleme süreci Avrupa bütünleşmesi olarak da adlandırılmaktadır. Bu terim ayrıca AB üye ülkeleri arasındaki ortak çalışmaların üye ülkelerin hükûmetlerinin ulusal kanunları AB normlarına uygun şekilde düzenlenmesi suretiyle güçlendirilmesi için de kullanılmaktadır.

Bir ülkenin Avrupa Birliği'ne üye olması için 1993'te Kopenhag'ta yapılan zirveden sonra Kopenhag kriterleri olarak da anılmaya başlanan ekonomik ve siyasi şartları sağlaması, hukukun üstünlüğüne, ve ilgili özgürlükler ile kurumlara saygı duyan stabil ve demokratik bir hükûmete sahip olması gerekmektedir. Maastricht Antlaşması'na göre, üye olan bütün ülkelerin ve Avrupa Parlamentosu'nun genişleme konusunda hemfikir olması gerekmektedir.

Avrupa Birliği'nin güncel genişleme planı Türkiye ve Batı Balkan ülkelerini kapsamaktadır. Türkiye'nin Avrupa Birliği ile uzun süreli bir başvuru süreci vardır fakat müzakerelerin uzun yıllar boyu sürmesi beklenmektedir. Avrupa Birliği, Batı Balkan ülkelerine Yugoslav Savaşları sonrasında söz konusu ülkeleri üyelik sürecine dahil etme konusunda güvence vermiştir. Batı Balkan ülkeleri arasında, ülkelerden ikisi tam üye olmuş, biri üyelik başvurusu yapmış ve diğer ülkeler ise üyelik öncesi imzalanması gerekli olan antlaşmaları imzalamıştır.

Ayrıca, Avrupa kıtasında, üyelik gayesi içinde olan ya da güncel dış politikasının değişmesi veya AB'nin söz konusu ülkeleri genişleme planına dahil ettiğine dair bir işaret vermesi durumunda potansiyel olarak üyelik başvurusunda bulunabilecek ülkeler de bulunmaktadır. Lakin, bu ülkeler, Balkanlar'daki karşılıklı tartışmalar ve Avrupa Birliği müktesebatının tam olarak uygulanmasının zorlukları gibi sebeplerle resmî olarak üyelik planında yer almamaktadır*.*

Günümüzde üyelik süreci, üyelik öncesi antlaşmadan üyelik öncesi son antlaşmasının yürürlüğe girmesine kadar, bir dizi resmî adımdan oluşmaktadır. Avrupa Komisyonu, bu sürece başkanlık etmektedir fakat esas müzakereler teknik olarak üye ülkeler ile aday ülke arasında yürütülmektedir.

Bir ülke üyelik için başvuru yapmadan önce genellikle ülkenin adaylık ve sonrasında üyeliğe hazırlanmasına yardımcı olması için bir ortaklık antlaşması imzalar. Pek çok ülke müzakerelere başlamak için bile gerekli kriterleri karşılamamaktadır ve bu yüzden sürece hazırlanmaları için pek çok yıla ihtiyaç duymaktadır. Ortaklık antlaşması ülkenin ilk adıma hazırlanmasına yardımcı olmaktadır.

Batı Balkan ülkeleri için, bölgedeki özel durumlarla baş edebilmek amacıyla Stabilizasyon ve Ortaklık Süreci adında özel bir süreç bulunmaktadır.

Bir ülke resmî olarak üyelik için başvurduğunda Avrupa Konseyi, Avrupa Komisyonu'ndan söz konusu ülkenin müzakerelere hazır olup olmadığı hakkında bir görüş bildirmesini ister. Konsey, Komisyon'un görüşünü kabul ya da red edebilir (Konsey bu güne kadar yalnızca Komisyon'un Yunanistan'la müzakerelerin açılmasına karşı bildirdiği görüşü reddetmiştir).

Eğer Konsey müzakerelerin açılmasına karar verdiyse tarama süreci başlar. Komisyon ve aday ülke, aday ülkenin ve AB'nin kanunlarını inceler ve hangi farklılıkların var olduğunu saptar. Sonrasında, Konsey, yapıcı müzakerelerin yürütülebileceğine dair yeterli ve ortak bir alanın olduğuna kanaat getirirse, kanun başlıkları hakkında müzakerelerin açılmasını tavsiye eder. Müzakereler genellikle aday ülkenin, kendi kanunlarının ve yönetim kapasitesinin Avrupa Birliği normlarına uygun olduğuna ve Avrupa Birliği yönergesine tam olarak uyulduğuna dair ikna etmesi şeklinde geçmektedir.

|  | Ülke | Durum | OrtaklıkAntlaşması | ÜyelikBaşvurusu | AdaylıkStatüsü | MüzakerelereBaşlanması | TaramanınTamamlanması | Avrupa Birliği müktesebatıaçık/kapalı |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Arnavutluk | Arnavutluk | Aday | 12 Haziran 2006 (SAA) | 28 Nisan 2009 | 23 Haziran 2014 | – | – | – |
| Karadağ | Karadağ | Müzakere sürecinde | 15 Ekim 2007 (SAA) | 15 Aralık 2008 | 17 Aralık 2010 | 29 Haziran 2012 | – | 33 faslın 30/3'ü |
| Kuzey Makedonya | Kuzey Makedonya | Aday | 9 Nisan 2001 (SAA) | 22 Mart 2004 | 17 Aralık 2005 | – | – | – |
| Sırbistan | Sırbistan | Müzakere sürecinde | 29 Nisan 2008 (SAA) | 22 Aralık 2009 | 1 Mart 2012 | 21 Ocak 2014 | 21 Ocak 2014 | 34 faslın 16/2'si |
| Türkiye | Türkiye | Müzakere sürecinde | 12 Eylül 1963 (AA) | 14 Nisan 1987 | 12 Aralık 1999 | 3 Ekim 2005 | 13 Ekim 2006 | 33 faslın 13/1'i |

AB aday ülkelerinin pasaportlarının galerisi
--------------------------------------------

* Arnavut pasaportuArnavut pasaportu
* Karadağ pasaportuKaradağ pasaportu
* Kuzey Makedonya pasaportuKuzey Makedonya pasaportu
* Sırbistan pasaportuSırbistan pasaportu
* Türk pasaportuTürk pasaportu

Ayrıca bakınız
--------------

* Avrupa Birliği'nin gelecekteki genişlemesi
* Avrupa Birliği Pasaportları
* EFTA üye ülkelerinin pasaportları
* Schengen Bölgesi
* Ortak Seyahat Alanı
* Avrupa Birliği vize politikası
* Birleşik Krallık'ın vize politikası
* Avrupa Ekonomik Alanı'ndaki ulusal kimlik kartları
* Avrupa Ekonomik Alanı
* Avrupa Serbest Ticaret Birliği
* Amerika Birleşik Devletleri vizesi
* Seyahat Onayı Elektronik Sistemi
* Kanada'nın vize politikası
* Pasaportların listesi

Kaynakça
--------

1. ↑  "Document security - Migration and Home Affairs - European Commission". 6 Aralık 2016. 10 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2020.
2. ↑  "Archived copy". 4 Nisan 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Haziran 2008.  Издавање на патна исправа
3. ↑  "Archived copy". 31 Ağustos 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ocak 2013.  ПУТНА ИСПРАВА – ПАСОШ
4. ↑  "İçişleri Bakanlığı'nın görev ve yetkileri belirlendi". Anadolu Ajansı. 14 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2018.
5. 1 2 3 4 5  Consolidated version of Council regulation No. 539/2001, as of 19 December 2009 20 Nisan 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 'Ek II' ülkeleri ve bölgeleri
6. ↑  "Birleşik Krallık'ın vize politikası#Birleşik Krallık vize gereksinimleri",|Birleşik Krallık vize gereksinimeleri
7. ↑  "ESTA Website". 20 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2012.
8. ↑  Arnavutluk vatandaşlarının tabi olduğu vize uygulamaları
9. ↑  Karadağ vatandaşlarının tabi olduğu vize uygulamaları
10. ↑  Kuzey Makedonya vatandaşlarının tabi olduğu vize uygulamaları
11. ↑  Sırbistan vatandaşlarının tabi olduğu vize uygulamaları
12. ↑  Türk vatandaşlarının tabi olduğu vize uygulamaları
13. ↑  "European Commission—Enlargement—Potential Candidates". 23 October 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 October 2011.
14. ↑  "European Commission—Enlargement—Potential Candidates". 28 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ekim 2011.

Dış bağlantılar
---------------

* European Passports in PRADO (The Council of the European Union Public Register of Authentic Travel and Identity Documents Online)19 Mart 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.