**Egon Rudi Ernst Krenz** (Almanca telaffuz: [ˈeːgɔn ˈkʁɛnts]; d. 19 Mart 1937), 1989'un son aylarında Doğu Almanya'nın son komünist lideri olan eski bir Doğu Alman politikacı. İktidardaki Almanya Sosyalist Birlik Partisi'nin (SED) Genel Sekreteri olarak Erich Honecker'in yerini aldı, ancak Berlin duvarı yıkılınca sadece haftalar sonra istifa etmek zorunda kaldı.

Krenz kariyeri boyunca SED'de önemli pozisyonlarda yer aldı. 1984'ten itibaren Honecker'ın yardımcısıydı, ta ki 1989'da rejime karşı protestolar sırasında onun yerine geçene kadar. Krenz, komünist rejimin iktidar üzerindeki hakimiyetini koruma girişiminde başarısız oldu ve Berlin Duvarı'nın yıkılmasından birkaç hafta sonra istifa etmek zorunda kaldı. 21 Ocak 1990'da SED partisinden ihraç edildi. 2000 yılında, komünist rejimin suçlarındaki rolü nedeniyle adam öldürme suçundan altı buçuk yıl hapis cezasına çarptırıldı. 2003 yılında hapisten çıktıktan sonra Mecklenburg-Vorpommern'deki küçük Dierhagen kasabasına emekli oldu. 2006 yılındaki cezasının sonuna kadar şartlı tahliyede kaldı.

İlk yıllar
----------

Krenz, Kolberg'de Almanya'nın bir parçası olan şimdi Polonya'da doğdu. Ailesi, İkinci Dünya Savaşı'nın sonunda Almanların Orta ve Doğu Avrupa'dan toplu olarak geri gönderilmesi ve sınırdışı edilmesi sırasında 1944'te Damgarten'e yerleştirildi.

DDR'de siyasi kariyer
---------------------

Öğretmen olarak eğitilen ve kariyerinin başlarında gazeteci olarak çalışan Krenz, 1953'te Özgür Alman Gençliği'ne (FDJ), 1955'te Almanya Sosyalist Birlik Partisi'ne (SED) katıldı. 1959'dan 1961'e kadar Volksarmee'de görev yaptıktan sonra FDJ'ye tekrar katıldı. Moskova'da prestijli bir Komünist Parti personel okulunda üç yıl okudu, isimlendirme üyesi oldu ve 1967'ye kadar sosyal bilimler derecesi aldı. Krenz kariyeri boyunca SED ve komünist hükûmette bir dizi görevde yer aldı. 1971-1974 yılları arasında Ernst Thälmann Öncü Örgütü'nün lideri oldu ve 1973'te partinin merkez komitesine üye oldu. Ayrıca 1971-1990 yılları arasında Halk Odası (YDT'nin yasama organı) üyesi ve 1971-1981 yılları arasında başkanlık üyesiydi. 1974 ve 1983 yılları arasında komünist gençlik hareketi Özgür Alman Gençliği'nin lideriydi. 1981'den 1984'e kadar Danıştay üyesiydi.

1983'te Politbüro'ya katıldı ve güvenlik sorumluluğu olan merkez komitenin sekreteri oldu; Honecker'ın Genel Sekreter olmadan önce sahip olduğu pozisyon. 1984'te Honecker'ın Danıştay'daki yardımcısı olduğunda en büyük şöhrete yükseldi. Aynı zamanda, Paul Verner'ın yerine SED liderliğindeki resmi olmayan iki numaralı adam olarak atandı ve böylece onu ülkenin en güçlü ikinci adamı yaptı. Politbüro'nun en genç üyesi olmasına rağmen (ve gerçekten de, 1976'dan 1984'e kadar bu organa tam üyeliğe yükselmiş sadece iki kişiden biri), Honecker'ın kendisini varisi olarak gördüğü spekülasyonları arttı.

Alman Demokratik Cumhuriyeti lideri
-----------------------------------

DDR'nin Komünist hükûmetine karşı yapılan halk protestolarının ardından, SED Politbüro 18 Ekim 1989'da Honecker'ı görevden almak için oy kullandı ve Krenz SED Merkez Komitesi'nin yeni Genel Sekreteri seçildi. Krenz birkaç ay önce Honecker'ı görevden almakla ilgili bir konuşma yapmıştı, ancak "üvey babam ve siyasi öğretmenim" dediği bir adama karşı harekete geçmekte isteksizdi. Başlangıçta ağır hasta Honecker ölene kadar beklemeye istekliydi, ancak Ekim ayına kadar durumun "biyolojik çözüm" olarak adlandırdığı şeyi bekleyemeyecek kadar vahim olduğuna ikna oldu.

Birçok protestoya rağmen, Halk Odası Krenz'i Honecker'ın her iki büyük devlet görevine de seçti-Danıştay Başkanı ve Ulusal Savunma Konseyi Başkanı. Eski görev cumhurbaşkanınınkine eşdeğerken, ikinci görev Krenz'i Ulusal Halk Ordusu'nunbaşkomutanı yaptı. Halk Odası'nın kırk yıllık tarihinde sadece ikinci kez, oylama oybirliğiyle olmadı (ilki kürtaj yasasındaydı); 26 milletvekili ret oyu verdi, 26 milletvekili çekimser kaldı.
Egon Krenz (solda), 1985'te Stasi'nin 35.
Lider olarak yaptığı ilk konuşmada Krenz, Honecker rejiminin bazı sert kenarlarını köreltmeye söz verdi ve demokratik reformlar sözü verdi. Konuşma, SED Merkez Komitesi'nin kapalı bir grubuna yaptığı konuşmayla aynıydı; hatta ulusal izleyicilere "Genossen" (yoldaşlar) olarak hitap etti- SED üyeleri için ayrılmış bir terim. Konuşma kulağa formüle edilmiş gibi geliyor ve çok az Doğu Alman ona inanıyordu. Örneğin, Tiananmen Meydanı katliamından sadece aylar önce, deng Xiaoping'e rejim adına teşekkür etmek için Çin'e gittiğini hala hatırlıyorlardı. Honecker'ın istifa konuşmasında Krenz'i halefi olarak seçti ve demokratik olmayan uzlaşmazlık izlenimini daha da aktardı. Bu ve diğer nedenlerden dolayı Krenz, Honecker kadar nefret edildi; popüler bir şaka, aralarındaki tek farkın Krenz'in hala safra kesesiolması olduğunu öne sürdü. Nitekim, neredeyse iktidara gelir gelmez, binlerce Doğu Alman istifasını istemek için sokaklara döküldü.

Yine göreve geldiği gün Krenz, planlama şefi Gerhard Schürer'den Doğu Almanya'daki ekonomik krizin derinliğini gösteren çok gizli bir rapor aldı. Doğu Almanya'nın ekonomiyi destekleyen devasa dış kredilerin ödemelerini yapmak için yeterli parası olmadığını ve şimdi DM'nin123 milyar borcu olduğunu gösterdi. Krenz yönetimdeki iki numaralı adam olmasına rağmen, Honecker ekonominin gerçek durumunu ondan bir sır olarak saklamıştı. Krenz, Alexander Schalck-Golodkowski'yi faiz ödemelerini yapmak için Batı Almanya'ya kısa vadeli kredi için yalvarmaya göndermek zorunda kaldı. Ancak Batı Almanya, SED iktidarı bırakıp özgür seçimlere izin verene kadar müzakereleri düşünmek bile istemiyordu - Krenz'in kabul etmek istemediği bir şey.

Krenz'in rejimi gerçekten açmayı düşünmediğine dair tek kanıt bu değildi. seyahat kısıtlamalarının gevşetilmesi gibi reformları kamuoyu önünde tartışırken, muhalif grup New Forum'un onaylanmış bir örgüt olma başvurusunun reddedilmesini de bizzat emretti. 4 Kasım'daki büyük Alexanderplatz gösterisi öncesinde, Stasi'ye sınırı "bedensel şiddet" yoluyla izinsiz geçme girişimini önlemesini emretti.

7 Kasım'da Krenz, Politbüro'nun üçte ikisi ile birlikte Başbakan Willi Stoph ve tüm kabinesinin istifasını onayladı. Ancak Merkez Komite oybirliğiyle Krenz'i yeniden Genel Sekreterlik görevine seçti. Bir konuşmasında Krenz, siyasi akıl hocası Honecker'ı da eleştiren tarihle hesaplaşma girişiminde bulundu. Yine de, bu aşamada, olaylar hızla onun kontrolünden çıkıyordu.

Reform vaatlerine rağmen, halkın rejime karşı muhalefeti artmaya devam etti. Gelgiti önlemek amacıyla Krenz, Doğu Almanların Batı Almanya'ya kaçmasını önlemek için mühürlenen Çekoslovakya sınırının yeniden açılmasına izin verdi. Yeni kurulan Politbüro, Bakanlar Kurulu kararıyla Batı'ya seyahatler için yeni düzenlemeler kabul etti.

Berlin Duvarı'nın açılışı
-------------------------

6 Kasım'da İçişleri Bakanlığı yeni seyahat yönetmeliği taslağını yayınladı. Büyük bir değişiklik olarak damgalansa da, taslak Honecker dönemi kurallarında sadece kozmetik değişiklikler yaptı. Devlet dairelerinin başvuruları "hızlı bir şekilde" onaylaması gerekirken, aslında sıradan yurtdışı seyahat başvurularının işlenmesi 30 güne kadar ve göç için altı aya kadar sürdü. Başvurular sadece olağan nedenlerle (ulusal güvenlik, kamu düzeni, kamu sağlığı, kamu ahlakı vb.) reddedilmekle kalmadı, aynı zamanda yurtdışına seyahat eden kişilerin dövize erişebileceğinin garantisini vermedi. Taslak sıradan vatandaşları kızdırdı ve Batı Berlin Belediye Başkanı Walter Momper tarafından "tam bir çöp" olarak kınandı.

Özellikle kötü zamanlama durumunda, taslak hükûmetin Çekoslovakya'ya seyahatin devam etmesine izin verip devam etmesine izin ve verip ve birkaç gün sonra yayınlandı. Bu, Prag'daki Batı Alman büyükelçiliğinin merdivenlerine akın eden bir mülteci akınına neden oldu. Öfkeli Çekoslovaklar Doğu Alman mevkidaşlarına bir ültimatom verdiler: Mesele bir an önce ele alınmadığı sürece Prag' ın Doğu Almanya- Çekoslovak sınırını kapatmayı ciddi şekilde düşünmesi gerekecekti. 7 Kasım'daki Politbüro toplantısında, seyahat düzenlemeleri taslağının kalıcı göçü ele alan bölümünün derhal yürürlüğe konması karar verildi. Başlangıçta Politbüro, özellikle bu göç için Schirnding yakınlarında özel bir sınır kapısı oluşturmayı planlıyordu. Ancak yeni metni hazırlamakla görevli İçişleri ve Stasi bürokratları bunun mümkün olmadığı sonucuna vardılar ve hem göç hem de geçici seyahatle ilgili yeni bir metin hazırladılar. Belgede, Doğu Alman vatandaşlarının bu seyahatler için önceki şartları yerine getirmek zorunda kalmadan yurtdışına seyahat izni başvurusunda bulunabilecekleri ve ayrıca Doğu ile Batı Berlin arasındakiler de dahil olmak üzere tüm sınır kapıları arasında kalıcı göçe izin verilmesi öngörülüyor. 
1989'da Miep Gies ve Egon Krenz
Yeni metin 9 Kasım'da tamamlandı. Ancak politbüro'nun *fiili* sözcüsü Doğu Berlin parti patronu Günter Schabowski'ye düzenlemelerin ertesi öğleden sonra yürürlüğe gireceği konusunda kimse bilgi vermedi. Böylece, günlük basın toplantısında, bir muhabirin düzenlemelerin ne zaman yürürlüğe gireceğini sorması üzerine Schabowski, zaten yürürlükte olduklarını varsaydı ve "Bildiğim kadarıyla derhal, gecikmeden" yanıtını verdi. Basın toplantısından alıntılar, Doğu Almanya'nın çoğunda izlenebilen Batı Alman televizyonunda yayınlandı. Bu durum, binlerce Doğu Berlinli tarafından Berlin Duvarı'na toplu göçe yol açtı ve bu açıklamanın Duvar'daki sınır kapılarının açılmasına yönelik bir karar olduğuna inandı. Krenz ve yönetimin geri kalanı ölümcül güç kullanılmasını emretmek istemediler. Son olarak, hazırlıksız ve sayıca üstün sınır muhafızları, kendi yetkileriyle, kalabalığın Batı Berlin'e geçmesine izin verdi.

Berlin Duvarı'nın yıkılması Krenz'i ve SED'i politik olarak yok etti. 18 Kasım'da Krenz yeni bir koalisyon hükûmetinde yemin etti. Bir yemin yerine, basit bir tokalaşmadan oluşuyordu. Ancak, SED'in ödünç alınan zaman ile yaşadığı açıktı. SED'e uzun süre itaat eden CDU ve LDPD, Komünist yanlısı liderliklerini attılar ve demokratik bloktan ayrılacaklarını açıkladılar. Lothar de Maizière liderliğindeki yeni CDU Presidium da Krenz'in Danıştay başkanlığından ve Ulusal Savunma Konseyi Başkanlığından istifasını talep etti.

1 Aralık'ta Volkskammer, Doğu Almanya anayasasını komünist karakterinden arındırmak için önemli ölçüde değiştirdi. En önemlisi, Doğu Almanya'yı SED liderliğinde sosyalist bir devlet olarak ilan eden Madde 1 silindi. İki gün sonra, Krenz de dahil olmak üzere tüm Politbüro ve Merkez Komitesi istifa etti ve partinin yönünü bir çalışma komitesi devraldı. 6 Aralık 1989'da Krenz kalan liderlik görevinden istifa etti. LDPD lideri Manfred Gerlach tarafından devlet başkanı olarak seçildi. Doğu Almanya'nın ilk özgür seçimi öncesinde kendini realite etmek amacıyla - SED'in ardıl örgütü, Demokratik Sosyalizm Partisi- Krenz'i ve Komünist rejimin diğer birkaç eski liderini 1990'da ihraç etti.

Yargılama ve hapis
------------------

1997'de Krenz, Soğuk Savaş suçlarından altı buçuk yıl hapis cezasına çarptırıldı, özellikle de Berlin Duvarı üzerinden Doğu Almanya'dan kaçmaya çalışan dört Alman'ı kasten öldürme cezasına çarptırıldı. Ayrıca, diğer suçlarla birlikte seçimlerde hileylede suçlandı.

Yeni bir araya gelen Alman devletinin yasal çerçevesinin eski YDT'de meydana gelen olaylar için geçerli olmadığını savunarak temyize gitti. Krenz ayrıca, eski YDR yetkililerinin yargılanmasının, Batı Almanya Başbakanı Helmut Kohl'un görüşmeleri sırasında Sovyet Cumhurbaşkanı Mihail Gorbaçov'a verdiği ve Almanya'nın yeniden birleşmesine yol açan kişisel bir anlaşmanın ihlali olduğunu savundu. Ancak karar 1999 yılında onandı. Krenz'in mahkumiyetini "galip adaleti "ve "mahkemede soğuk savaş" olarak tanımladığı bildiriliyor, "Muzaffer güç, yenilen gücün temsilcilerinin intikamını alıyor" (Die*siegreiche Macht rächt sich an den Vertretern der besiegten Macht*). 
2013 yılında Egon Krenz
Krenz kısa bir süre sonra Hakenfelde Hapishanesi'nde cezasını çekmeye başladı, daha katı kurallara sahip bir hapishane olan Plötzensee Hapishanesi'ne nakledilmeden önce. Krenz'in YDT ceza yasalarını kötüye kullandığı iddiasıyla Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne yaptığı başvuru Büyük Daire'ye ulaştı, ancak 2001'de reddedildi.

Cezasının yaklaşık dört yılını çektikten sonra Aralık 2003'te hapisten çıktı ve eşi Erika (11 Kasım 1939 - 4 Mart 2017)ile birlikte Mecklenburg-Vorpommern'deki Dierhagen'e sessizce emekli oldu. 2006 yılındaki cezasının sonuna kadar şartlı tahliyede kaldı.

Hapishaneden sonraki yaşam
--------------------------

Krenz ɡünümüzde Mecklenburg-Vorpommern'de Baltık Denizi kıyısındaki bir kasaba olan Dierhagen'da yaşıyor. Günter Schabowski ve Günther Kleiber gibi SED'in diğer üst düzey eski üyelerinin aksine, Krenz hala eski Doğu Almanya'yı savunuyor ve siyasi görüşlerini değiştirmediğini savunuyor.

Krenz Rusça bilmektedir ve Soğuk Savaş'ın hiç bitmediğine inanarak "Gorbaçov ve Yeltsin gibi zayıf başkanlardan sonra Putin'in olması Rusya için büyük bir şans" diyerek Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'i övmüştür. Krenz bir Rus hayranı ve Russophile ve Ostalgie'nin popüler bir amblemi olduğunu ima etti. Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sırasında Rusya'ya desteğini, Almanya'ya ve diğer Batılı ülkelerin Ukrayna'ya silah göndermesine karşı olduğunu ifade etti. Ayrıca, Rusya'ya yönelik tüm yaptırımlara son verilmesi çağrısında bulundu.

Kaynakça
--------

1. ↑  (Almanca) Ex-SED-Chef: Egon Krenz veröffentlicht Gefängnis-Tagebücher – Nachrichten Politik – WELT ONLINE 25 Mayıs 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Welt.de (13 November 2008). Retrieved on 5 September 2011.
2. ↑  The last East German - Egon Krenz has a simple message: 'I told you so. 25 Mayıs 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Politiko.EU (7 November 2019). Retrieved on 8 November 2019.
3. ↑  Rosenberg, Steve (10 Ekim 2019). "Berlin Wall anniversary: The 'worst night of my life'". *BBC News*. 9 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Aralık 2019.
4. ↑  Chacko, Ben (7 Eylül 2022). "Last leader of East Germany, Egon Krenz, on NATO and war in Ukraine". *People's World* (İngilizce). 7 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 118943154
* ISNI: 0000 0000 8114 6028
* LCCN: n89642030
* NDL: 00469850
* NTA: 087486687
* SELIBR: 379465
* SNAC: w6238rz5
* SUDOC: 105670332
* VIAF: 35255728
* WorldCat: lccn-n89642030

 |