**Üretim yürütme sistemleri** (İngilizcesi Manufacturing Execution System, kısaca **MES**), hammaddelerin bitmiş ürünlere dönüşümünü izlemek ve belgelemek için imalatta kullanılan bilgisayarlı sistemlerdir. MES, üretim planlayıcıların, fabrika katındaki mevcut koşulların üretim çıktısını iyileştirmek için nasıl optimize edilebileceğini anlamalarına yardımcı olan bilgiler sağlar. MES, üretim sürecinin birden çok öğesinin (örneğin girdiler, personel, makineler, ürün verileri ve destek hizmetleri) kontrolünü sağlamak için gerçek zamanlı olarak çalışır.

Rekabetçi üretim ortamında, başarının önemli bir parçası kârlılığı optimize etmektir. Malzeme maliyetlerini ve üretim zaman çizelgelerini düzenlemek önemlidir, ancak bir Üretim Yürütme Sistemi (MES) uygulamanın karlılık üzerinde önemli bir etkisi olabilir. Bir MES sadece verimliliği ve kontrolü artırmakla kalmaz, aynı zamanda çeşitli ek faydalar da sunar.

**Üretim Yürütme Sistemleri (MES)**, üretim bilgilerini toplamak, depolamak ve üretim sürecinde şeffaflık ve kontrol sağlamak amacıyla tasarlanmıştır. Üreticiler, ekipmanlarını ve kurumsal iş uygulamalarını bir MES ile entegre ederek sorunsuz veri toplama, analiz ve optimizasyon elde edebilirler.

**Ağ Yetenekleri**

Bir MES'in temel avantajlarından biri ağ yetenekleridir. Bir MES, üretimde tam şeffaflık, kontrol ve optimizasyon sağlayarak ekipmanlarınızı ve kurumsal iş uygulamalarınızı entegre eder. Ürün geliştirmeden sipariş verme sürecine kadar üretimin her aşaması belgelenir, analiz edilir ve kolayca erişilebilir.

Bir MES'in ağ oluşturma özelliği sayesinde üreticiler yanlış adımları veya işlev bozukluklarını belirleme ve düzeltme imkanına sahiptir. Gerçek zamanlı veri toplama ve analizi sayesinde sorunlar hızlı bir şekilde tespit edilip çözülerek üretkenlik ve karlılık üzerindeki etki en aza indirgenmiştir. Üretim hatlarındaki darboğazları tespit etmek veya kalite kontrol endişeleriyle başa çıkmak, bir MES tarafından sürekli iyileştirme için gerekli içgörüleri sağlar.

**Atık Azaltma**

Bir MES'in uygulanması, idari ve üretim alanlarındaki israfı önemli ölçüde azaltabilir. Dijital ana kayıtlar ve elektronik parti kayıtlarıyla çalışan bir bilgisayar sistemi sayesinde kağıt dokümantasyon ihtiyacı büyük ölçüde azalmıştır. Bu sadece fiziksel kopyaların saklanmasıyla ilgili maliyet ve çabayı ortadan kaldırmakla kalmaz, aynı zamanda veri yönetimini ve erişilebilirliğini de kolaylaştırır.

*Üretim tesislerinde MES (İmalat Yönetim Sistemi),* hurda ve israf malzemelerini en aza indirerek tutarlı ve kolaylaştırılmış süreçler sağlar. Gerçek zamanlı izleme ve kontrol, herhangi bir sorun veya standart dışı durumun hemen tespit edilmesini sağlar. Üretim sürecini durdurarak sorunu çözmek, kusurlu veya standartlara uygun olmayan ürünlerin üretilmesinin önüne geçerken değerli zaman ve kaynak tasarrufu sağlar.

**Artan verimlilik**

MES uygulamasının bir diğer önemli avantajı, verimlilik artışıdır. Merkezi bir sistem olan MES, üretim ekibinin tamamının erişebileceği bir platform sunarak herkesin aynı sayfada olmasını sağlar. Bu iletişimsizliği azaltır, hataları en aza indirir ve işbirliği ile verimliliği teşvik eder.

Örneğin, üretim için gerekli olan bir malzeme stokta bulunmadığında MES, ekip üyelerinin hızlıca tanımlayabileceği ve çözüm bulabileceği bir ortam sunar. Bu evrensel sistem, envanter seviyelerinden bakım programlarına kadar tüm gerekli bilgileri kaydederek herkesin görevlerini etkin şekilde yerine getirmesi için gereken kaynaklara erişmeyi sağlar. Bu sürekli koordinasyon ve bilgi erişimi, arıza sürelerini minimuma indirirken üretkenliği maksimuma çıkarır.

**Optimize edilmiş envanter yönetimi**

Envanter yönetimi, herhangi bir üretim operasyonunun kritik bir yönüdür ve MES bu süreci büyük ölçüde optimize edebilir. Aşırı envanter tutmak depolama, yönetim ve potansiyel bozulma maliyetine yol açabilir. Diğer yandan, yetersiz envanter üretim gecikmelerine ve müşteri memnuniyetsizliğine neden olabilir.

Üreticiler, doğru dengeyi sağlamak için fazla envanteri en aza indirerek yeterli stok seviyelerini korumak amacıyla bir MES uygulayabilirler. Bu sistem, satın alma ve sevkiyat faaliyetlerini izler ve belgeler, doğru talep tahmini ve envanter planlaması yaparak üreticilere stoksuzluktan kaçınma, taşıma maliyetlerini azaltma ve genel tedarik zinciri verimliliğini optimize etme konusunda yardımcı olur.

Yararları
---------

1. Iskarta ve ek iş ürünlerinin daha iyi analizler yapılarak kontrol edilmesi
2. Maliyet bilgilerinin daha iyi hesaplanması
3. Verimli çalışma süresinin artırılması
4. Dijitalleşme ile gelen kağıt kullanımının azalması
5. Üretimin izlenebilirliği
6. Daha kolay arıza bulma ile gelen duruş sürelerinin azalması
7. İşletme çevikliğinin artması
8. Tam durumdaki envanterin ortadan kaldırılmasıyla envanterde azalma

Kaynakça
--------

1. ↑  McClellan, Michael (1997). Applying Manufacturing Execution Systems. Boca Raton, Fl: St. Lucie/APICS. ISBN 1574441353
2. ↑  "MES ve Endüstri 4.0". Doruk Otomasyon. 8 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi.
3. ↑  "www.industryweek.com". 23 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2020.