Başlığın diğer anlamları için Mustafa Demir sayfasına bakınız.Sığırtmaç Mustafa ile Mustafa Kemal Atatürk, 1929
Sığırtmaç Mustafa ile Mustafa Kemal Atatürk, 1930
**Mustafa Demir**, **Yalovalı Sığırtmaç Mustafa** (1918 - 15 Ocak 1987), Türk asker, Makbule Atadan'ın manevi oğlu.

11 yaşında iken Mustafa Kemal Atatürk'ün himayesine aldığı bir çocuk olarak tanınmıştır. Atatürk'le tanışma serüveni gazete haberlerine, öykülere hatta şiirlere konu olmuştur.

Yaşamı
------

1918 yılında Varna civarında doğdu. Annesinin adı Efide, babasının adı Recep’tir. 3 çocuklu ailenin ortanca evladı idi. Ailesi, bütün varlıklarını Bulgaristan'da bırakarak Türkiye'ye gelmiş bir göçmen aileydi. Çocukken Yalova'da sığırtmaçlık (çobanlık) yaparak ailesinin geçimine katkıda bulunmak zorundaydı. 1929 yılında gezinti yaparken yolunu kaybeden devrin cumhurbaşkanı Atatürk ile karşılaşması, bütün yaşamını etkiledi. Kendisine yolu tarif etmiş ve sorularına rahat tavırlarla cevap vermişti. Paşa, bir süre sonra kendisini buldurup yanına getirtti; tanıştığında sıtma olan Mustafa’yı ailesinin onayını aldıktan sonra tedavi ettirdi ve okuttu.

Okuma-yazma bilmeyen Sığırtmaç Mustafa, sağlığına kavuştuktan sonra okula gönderildi. Beşiktaş'taki 19. İlkokulu, Işık Lisesi'nin orta kısmını ve Kuleli Askeri Lisesi'ni bitirdi. 1941 yılında Kara Harp Okulu’ndan 1941/B’li Tankçı Teğmen olarak mezun oldu ve Türk Silahlı Kuvvetleri’ne katıldı.

Yüzbaşı rütbesindeyken Rıfkiye Hanım ile evlendi. 1954 yılında, Makbule Atadan tarafından manevi evlat olarak kabul edildi. Kızı Tacinur’a ismini Makbule Hanım verdi. Bir süre sonra sağlık sebebiyle orduda Personel sınıfına geçti. Çeşitli askerlik şubelerinde görev aldıktan sonra 1960 yılında kalp rahatsızlığı nedeniyle binbaşı rütbesindeyken emekliye ayrıldı ve ömrünün son yıllarını Yalova’da geçirdi. 15 Ocak 1987'de yaşamını yitirdi ve Yalova’da toprağa verildi.

Atatürk ile tanışması
---------------------

Sığırtmaç Mustafa ile Atatürk'ün karşılaşması 1929 yılının Eylül ayında gerçekleşti. 19 Ağustos'ta Yalova'ya gelen Mustafa Kemal, sık sık gezilere çıkarak yöreyi tanımaya çalışmaktaydı. Bir atlı gezi sırasında yanındakilerle birlikte Balabandere civarında yolunu kaybetti. Termal'e gitmek niyetindeki atlılar, sığır gütmekte olan 11 yaşında çıplak ayaklı bir çobanla karşılaştılar. Sıtma nedeniyle karnı şiş, rengi sarı olan çoban, cumhurbaşkanı Mustafa Kemal'i tanımadı. Sorduğu soruları rahat tavırlarla cevaplandırdı ve yolu tarif etti. Davranışlarını beğenerek kendisine bir miktar para vermek isteyen cumhurbaşkanını reddetti; ancak cebindeki cevizleri alması karşılığında parayı kabul etti. Küçük Mustafa'yı unutmayan Mustafa Kemal, kısa bir süre sonra onu buldurtup yanına getirtti ve himayesine aldı.

Popüler kültürdeki yeri
-----------------------

O devirde kamuoyunda büyük yankı bulan Sığırtmaç Mustafa hikâyesi, Mehmet Selahattin'in bir şiirine konu olmuştur.[*kaynak belirtilmeli*]

Kaynakça
--------

1. ↑  "Ahmet Akyol, Atatürk'ün Kenti Yalova, Yalova, 2003, Sayfa 251-253". 20 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Nisan 2009.
2. ↑  1927-1938 arasında Atatürk'ün uşaklığını yapmış olan Cemal Granda'ya göre konuşma şöyle cereyan etmiştir:

— Adın ne senin?  

— Mustafa...  

— Bu koyunlar kimin?  

— Ağanın...  

— Peki sen kaç paraya çalışıyorsun?..  

— Üç liraya.  

— Sana daha fazla para versem, benim çiftliğime gelir misin?  

— Ağa razı olursa gelirim. Ağanın rızasını alın da ondan sonra...  

— Senin anan, baban yok mu?  

— Yalnız anam var.  

— Bakalım razı olur mu?  

— Onun da rızasını alırsanız razı olur. O zaman ben de çalışır, ona bakarım.  

Atatürk bu sırada cebinden bir sigara çıkarıp çobana uzatır. Çoban onbir-oniki yaşlarındadır. Sigarayı almaz.  

— Sigara içmiyor musun?  

— Daha sırlaşmadım (alışmadım).
Bunun üzerine Atatürk cebinden bir 10 lira çıkarıp vermek ister. Çoban bunu da almaz. Bu güzel hali gören Atatürk, parayı alması için ısrar eder. Çoban:  

— Alırım ama, bir şartla, der. Sen de benim vereceğim cevizleri alırsan paranı alırım.  

Atatürk, çobanın cebinden çıkarıp, kendisine uzattığı cevizleri alır, parayı verir...

  
  

Turhan Gürkan, *Atatürk'ün Uşağının Gizli Defteri*, Fer Yayınları, İstanbul, 1971 s.66-67

Dış bağlantılar
---------------

* Atatürk'ün Okuttuğu Mustafa1 Kasım 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

| * g
* t
* d
Mustafa Kemal Atatürk |
| --- |
| Hayatı | 
* Askerî hayatı
* İzmir Suikastı
* Ölümü ve devlet cenaze töreni
	+ Anma
* Ödülleri

 |  |
| Ailesi ve yakınları | 
* Ali Rıza Efendi
* Zübeyde Hanım
* Makbule Atadan
* Latife Hanım
* Mecdi Boysan
* Ülkü Adatepe
* Sabiha Gökçen
* Zehra Aylin
* Rukiye Erkin
* Nebile İrdelp
* Abdurrahim Tuncak
* Fikriye
* Afet İnan
* Mustafa Demir
* Dişçibaşı Sami Bey
* Foks (köpek)

 |
| Yaverleri | 
* Salih Bozok
* Cevat Abbas Gürer
* Muzaffer Kılıç
* Şükrü Tezer
* Rüsuhi Savaşçı
* Sami Yanardağ
* Mahmut Celalettin Üner
* Cevdet Tolgay
* Ahmet Naşit Mengü
* Şükrü Özer

 |
| Düşünsel | 
* Atatürkçülük
* Atatürk İlkeleri
* Atatürk Devrimleri
* Atatürk milliyetçiliği
* Atatürk kişi kültü
* *Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir*
* *Ne mutlu Türk'üm diyene*
* *Türkiye Türklerindir*
* *Ya istiklâl ya ölüm*
* *Yurtta sulh, cihanda sulh*

 |
| Söylevleri | 
* Gençliğe Hitabe
* Onuncu Yıl Nutku
* Bursa Nutku

 |
| Yapıtları | 
* *Nutuk*
* *Geometri*
* *Yurttaşlık Bilgileri*
* *Cumalı Ordugâhı*
* *Taktik Tatbikat ve Seyahati*
* *Takımın Muharebe Talimi*
* *Zabit ve Kumandan ile Hasbihal*

 |
| Kurumsal | 
* Vatan ve Hürriyet Cemiyeti
* Cumhuriyet Halk Partisi
* Türk Dil Kurumu
* Türk Tarih Kurumu

 |
| Anıt ve müzeler | 
* Anıtkabir
	+ Tarihi
* Artvin Atatürk Heykeli
* Atlı Atatürk Anıtı
* Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi
* İzmir Atatürk Anıtı
* Konya Atatürk Anıtı
* Mareşal Atatürk Anıtı
* ODTÜ Atatürk Anıtı
* Samsun Onur Anıtı
* Sarayburnu Atatürk Anıtı
* Taksim Cumhuriyet Anıtı
* Canberra'daki anıtı
* Bakü'deki heykeli
* Meksiko'daki heykeli

 |
| Diğer | 
* Popüler kültürdeki yeri
* Adını taşıyan şeyler
* Dinî inancı
* Damal'daki Atatürk silüeti
* Atatürk Aleyhine İşlenen Suçlar Hakkında Kanun
* Atatürk Yılı
* Güneş-Dil Teorisi

 |
| 
* Kategori **Kategori**
* Commons sayfası **Commons**

 |