|  |
| --- |
|  |

**Bukellarion Thema** (Yunanca: Βουκελλάριον θέμα), daha layıkıyla **Bukellarion'ların Theması** (Yunanca: θέμα Βουκελλαρίων, *thema Boukellariōn*) olarak bilinir, Kuzey Küçük Asya'da (modern Türkiye) Bizans İmparatorluğu theması (askeri-sivil vilayet). 8. yüzyıl ortasında antik Paflagonya bölgesinin büyük kısmı ile Galatia ve Frigya'nın bazı bölgelerinden oluşturulmuştur.

Tarih
-----

Thema, *Opsikion* Kontu Artabasdos isyanının bastırılmasının ardından İmparator V. Konstantinos (h. 741-775) tarafından 743'ten bir süre sonra ve 767'den önce kuruldu. İmparatorun *Opsikion* themasının gücünü azaltma politikasının bir parçası olarak *Optimatoi* ile birlikte yeni thema olarak oluşturuldular. Themanın adı, genellikle özel olarak askere alınmış koruma birlikleri olarak bulunan Got veya Roma kökenli seçkin süvari birlikleri olan geç Roma Ordusunun *Bucellarii* birliklerinin isminden türetilmiştir. 7. yüzyılın başlarında, *Opsikion* kara kuvvetinde seçkin bir tümen oluşturdular ve tam bir thema olmadan önce bir *domestikos* yönetimine girdiler. *Stratigos* ilk defa 767 yılında kaydedilmiştir, bu da themanın oluşturulması için bir *terminus post quem* sağlar. Karargahı, *Opsikion* önceki başkenti Ankara idi ve yıllık maaşı 30 pound altınla ikinci kademe *Stratigos* seviyesindeydi. Arap coğrafyacılara göre, yaklaşık 8.000 askere komuta ediyordu. Bukellarion *Stratigos* saray protokol sırası, orta seviyedeki *spatharios* ile yüksek *protospatharios* arasında uzanıyordu ve 10. yüzyılda daha yüksek *patrikios* tek bir oluşumu vardı. Claudiopolis, themanın *tourma* birliğinin onaylanmış tek üssüdür. Başlangıçta bir süvari theması (*thema kaballarikon*) olmasına rağmen, Bukellarion ve sonraki Paflagonya theması, Karadeniz'de aktif olan küçük bir filoyu da içeriyordu. Bu donanma birliğinin komutanı olan "Bukellarion ve Paflagonya'nın *katepano*'su", 10. yüzyıla ait bir mühürde mevcuttur. Ancak kanıtlar, 10. yüzyıl filosunun savaş gemilerinden değil ticari ve nakliye gemilerinden oluştuğuna işaret etmektedir.

Başlangıçta thema Karadeniz kıyılarından Orta Anadolu platosuna kadar uzanıyordu, batıda *Opsikion* kalanı ile oluşturulan *Optimatoi*, güneyde *Anatolikon* ve doğuda *Armeniakon* ile sınırdaştı. 9. yüzyılda, ancak, muhtemelen c. 820'de, themanın kuzeydoğu yarısı ayrıldı ve belki de Armeniakon themasından bir miktar toprakla yeni Paflagonya theması oluşturuldu. Yeni Kappadokia'nın (Tuz Gölü çevresin) ve Harsianon'un (Kızılırmak'ın doğusu) themalarının bir bölümünü oluşturmak için sekiz güney ve güneydoğu *banda* kaydırılarak, İmparator VI. Leon (h. 886-912) döneminde kapsamı daha da azaltıldı. 9. yüzyılda iki kasaba ve on üç kaleden oluşurken, 10. yüzyılda beş kasaba kaydedilmiştir. Thema, 1071 Malazgirt Meydan Muharebesi sonrası Selçuklu Hanedanının eline geçti. *Bukellarion* ismi ise 1263 yılına kadar Bizans kaynaklarında coğrafi bir isim olarak kalmıştır.

Kaynakça
--------

Özel

1. 1 2 3 4 5 6  ODB, "Boukellarion" (C. Foss), pp. 316-317.
2. ↑  Lounghis 1996, ss. 28-32.
3. ↑  Treadgold 1995, ss. 29, 71.
4. 1 2 3 4 5 6 7  Gyftopoulou & Velentzas 2005.
5. ↑  Lounghis 1996, ss. 31-33.
6. ↑  Lounghis 1996, ss. 29-30.

Genel

* Gyftopoulou, Sofia; Velentzas, Georgios (24 Mayıs 2005). "Theme of Boukellarion (Βουκελλαρίων Θέμα)". *Encyclopedia of the Hellenic World, Asia Minor* (İngilizce). Foundation of the Hellenic World. 7 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ekim 2009.
* Alexander Kazhdan, (Ed.) (1991). *The Oxford Dictionary of Byzantium* (İngilizce). Oxford ve New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-504652-8.
* Lounghis, T. C. (1996). "The Decline of the Opsikian Domesticates and the Rise of the Domesticate of the Scholae". *Byzantine Symmeikta*, *10*. ss. 27-36. ISSN 1105-1639. 21 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2016.
* Pertusi, A. (1952). *Constantino Porfirogenito: De Thematibus* (İtalyanca). Rome, Italy: Biblioteca Apostolica Vaticana.
* Treadgold, Warren T. (1995). *Byzantium and Its Army, 284-1081* (İngilizce). Stanford, California: Stanford University Press. ISBN 0-8047-3163-2.

Konuyla ilgili yayınlar
-----------------------

* Haldon, John (1999). *Warfare, State and Society in the Byzantine World, 565-1204* (İngilizce). Londra: UCL Press. ISBN 1-85728-495-X.


| * g
* t
* d
*De Administrando Imperio*'a göre Bizans İmparatorluğu'nun themaları (yaklaşık 950) |
| --- |
| Doğu ya da Asya themaları | 
* 1. Anatolikon
* 2. Armeniakon (Kappadokia ve Harsianon dahil)
* 3. Thrakesion
* 4. Opsikion
* 5. Optimatoi
* 6. Bukellarion
* 7. Paflagonya
* 8. Haldia
* 9. Mezopotamya
* 10. Koloneia
* 11. Sebasteia
* 12. Lykandos
* 13. Seleukia
* 14. Kibirreoton
* 15. Kıbrıs
* 16. Sisam
* 17. Ege Denizi

 |
| Batı ya da Avrupa themaları | 
* 1. Trakya§
* 2. Makedonya§
* 3. Strimon
* 4. Selanik
* 5. Hellas
* 6. Mora
* 7. Kefalonya
* 8. Nicopolis
* 9. Dirrahium
* 10. Sicilya
* 11. Longobardiya
* 12. Hersonos/Klimata
* (dahil edilmemiş: Dalmaçya)

 |
| § Hiyerarşik sebeplerle, Trakya ve Makedonya Doğu themaları arasında kabul edilir. |