Windows Mobile 5.0 ile çalışan Eten M600 telefon-cep bilgisayarı
**Cep bilgisayarı** - **PDA** (*Personal Data Assistant - Kişisel Veri Yardımcısı)*, taşınabilir küçük cep bilgisayarları.

Küçük boyutlu bu bilgisayarlarda isim ve adreslerin saklanabildiği bir veritabanı, not defteri ve iletişim kurmayı sağlayan bölümler yer alır. Gelişen elektronik ve bilgisayar teknolojisi cihazların boyutlarını küçültmüş ve özelliklerini arttırmıştır. Cep telefonu, video ve fotoğraf çekimi, GPS gibi özellikleri olan örneklerinin üretilmesi ile cep bilgisayarlarının kullanımı yaygınlaşmıştır.

Tarihçe
-------

PDA kelimesi ile ilk kez 1993 yılında Apple şirketi tarafından üretilen Newton OS sistemli MessagePad cihazı için kullanılmıştır. Ancak Message Pad'dan önce de PDA özelliklerine sahip olduğu söylenebilecek cihazlar bulunmaktaydı (Psion ve Sharp Wizard gibi). PDA'ların yaygınlaşması Palm tarafından 1996'da üretilen Palm Pilot'la birlikte başladı. Palm'in ilk modeli, kısa sürede PDA pazarının en popüler ürünü haline geldi. 90'lı yılların sonunda Microsoft tarafından üretilen modeller ise Pocket PC (Cep Bilgisayarı) adı ile anılmaya başladı. Microsoft için ilk Pocket PC 2000 yılında HTC tarafından tasarlandı ve üretildi.

### İlk Örnekler

Casio FX-880P
Cep bilgisayarlarının ilk örneklerinde; renksiz ekran, sınırlı işlem gücü ve düşük enerji tüketimleri sayesinde uzun pil ömrü özellikleri öne çıkar. Bu tür cihaz üretiminin öncülerinden Japon şirketi Casio'yu daha sonra birçok üretici takip etmiştir.

İşletim sistemi basit ve alete özeldir. Genelde telefon defteri, adres defteri olarak ya da hesap makinesi olarak kullanılır. Casio FX-880P, PB-1000 ve PB-2000C gibi BASIC, Prolog, CASL, Assembler ve C dillerinde programlanabilir örnekleri de üretilmiştir. PB-2000C farklı ROM modülleri takılarak programlama dilinin değiştirilebildiği tek Casio ürünü olmuştur. PB-2000C sonrasında üretilen FX-890 modelinde tüm diller ROM'un içinde hazır halde bulunmaktadır. PB-1000 ve PB-2000C modellerinde hafızadaki programlar, diğer ürünlerden farklı olarak bir dosya sistemi içinde saklanırlar. Böylelikle programların içinden dosya üretmek, ekran görüntülerini hafızada saklamak ve hafızadan geri okumak mümkün olmuştur. Bu özellikleri ile Casio zamanının ötesinde ürünler ortaya çıkarmıştır.

### Palm ve türevleri

Palm Pilot 5000 modeli
Monokromik ile başlayan renkli ekranlar, artan işlem gücü, görece uzun pil suresi ile karakterize edilir. Pocket PC'lerin piyasaya girmesi ile rekabet sonucu ekran renklenmiş, işlem gücü artmıştır. Doğal olarak da pil ömru azalmıştır. PalmOS denilen özel bir işletim sistemi kullanmaktadır. Palm'dan sonra birçok firma da bu tarz cep bilgisayarı üretimine yeltenmiş ama başarılı olamamıştır. En son Sony bu tür cihazların üretimini durdurduğunu duyurmuştur

### Pocket PC

Microsoft'un PocketPC işletim sisteminin desteği ile piyasada yer bulmuştur. Renkli ekran ve güclü işlemci, multimedya işlemlerine (video gösterme müzik çalma) navigasyon ve cep telefonu olarak kullanılabilmesi nedeni ile yoğun ilgiyle karşılanmıştır.

Yapı
----

### Veri Girişi ve Kullanıcı Arayüzü

Tipik bir cep bilgisayarında veri girişi, duyarlı ekran üzerine kalem (stylus) ile veya sadece dokunmak sureti ile yapılır. 320x240 (QVGA), 640x480 (VGA) veya 800x480 (WVGA) piksel gibi çözünürlükteki duyarlı ekran sayesinde el yazısı veya ekran tuş takımı ile veri girişi yapılabilir. Ayrıca sesle komut alma gibi sabit görevleri algılayabilecek programlarda mevcuttur. Gelişen teknoloji ve günümüz kullanıcı isteklerine bağlı olarak yeni modellerde yer alan kayar klavyeler ile veri girişi daha da kolaylaştırılmıştır.

### İletişim

Cep bilgisayarları, masa üstü bilgisayarlar veya diğer birimler ile USB üzerinden kablolu iletişim yapabilirler. Yeni nesil cihazlar Bluetooth veya Wi-Fi üzerinden ya da dahili GSM birimleri sayesinde bu protokol üzerinden kablosuz olarak da iletişim kurabilmektedir.

Cep bilgisayarları; Wi-Fi, GSM veya Bluetooth üzerinden internet bağlantısı kurabilirler. Dosya, doküman ya da e-posta alıp gönderme, internet sayfalarını görüntüleme gibi işlemleri yababilirler.

3G (3. Nesil) Görüntülü telefon görüşmeleri, EDGE, HSDPA 'da yeni teknoloji ile orataya konulmuş bağlantı seçenekleridir.

İşletim Sistemi
---------------

Cep bilgisayarları yaygın olarak Windows Mobile işletim sistemleri ile çalışırlar. Android, iOS, PalmOS gibi diğer mobil işletim sistemlerini kullanan cihazlar için tam bir Pocket PC tanımlaması yapılamamakla beraber farklı bir kategoride değerlendirilmektedir. 
16 Şubat 2009'da Microsoft CEO'su Steve Ballmer Barselona'daki Mobile World Congress'de yaptığı açıklamada bu tarihten sonra Windows Mobile olarak geçen işletim sistemi isminin cihazlar ile bütünleştirilerek **Windows Telefonu** (Windows Phone) olarak anılacağını açıkladı.

**Windows Mobile işletim sistemi sürümleri;**

* Windows CE Serisi
* Windows Mobile 2002
* Windows Mobile 2003
* Windows Mobile 2003 Second Edition
* Windows Mobile 5
* Windows Mobile 6
* Windows Mobile 6.1
* Windows Mobile 6.5
* Windows Mobile 6.5.3
* Windows Phone 7
* Windows Phone 7.5 Mango
* Windows Phone 7.5 Refresh Tango
* Windows Phone 8 Apollo
* Windows Phone 8.1
* Windows 10 Mobile

İşlevler
--------

Cep bilgisayarlarında, uygun yazılım kullanarak neredeyse bir masa üstü bilgisayarında yapılabilen her işi yapabilmek olasıdır.

Sıradan bir cep bilgisayarında standart olan özellikler; not defteri, kelime işlemci (Pocket Word vb.), hesaplama tablosu (Pocket Excel vb.), hesap makinesi, zamanlayıcı, çoklu ortam oynatıcı (Windows Çoklu Ortam Oynatıcı vs.), resim gösterici olarak sıralanabilir.

Programlama
-----------

Yeni teknolojiler ile PocketPC, PDA gibi cihazlar mevcut sunucular ile veri alışverişinde kullanılarak çok kullanışlı hale gelmiştir.

Büyük işletmeler üretimlerini stoklarını müşteri ilişkilerini rahatlıkla takip edebilmektedir.

Bu tip cihazlara program hazırlamak için Appforge firmasının üretmiş olduğu visual studio.net ile birlikte çalışan crossfire kullanılabilir.

Not : Appforge firmasının sitesi oracle'a gitmektedir.  6 Ocak 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Ayrıca bakınız
--------------

* Araç seyir sistemi
* Cep bilgisayarları listesi
* El terminali
* Elektronik organizatör
* Kalem bilgisayar
* Kişisel konumlandırma yardımcısı
* Kurumsal dijital asistan
* Palm OS Graffiti

Kaynakça
--------

Windows Telefonları Resmi Sitesi 28 Ocak 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.  

Microsoft Windows Telefonu Resmi Blogu 6 Mayıs 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.  

Windows Phone Uygulama Geliştiricileri Sitesi 18 Ağustos 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

| * g
* t
* d
Bilgisayar boyutları |
| --- |
| Sabit PC | 
* İş istasyonu
* Masaüstü
* Ev
* kişisel süperbilgisayar
* SFF
	+ Nettop
* Plug
* Taşınabilir
	+ Tabletop
* Video oyun çarşı kabine
	+ çarşı sistem
* Ev video oyun konsolu
* Mikrokonsol
* İnteraktif kiosk
* Smart TV

 |
| Mobil bilgisayar | 

|  |  |
| --- | --- |
| Laptop | 
* Masaüstü yerine bilgisayar
* Notebook
* 2-in-1
* Subnotebook
	+ Netbook
	+ Smartbook
	+ Ultrabook
* Ultra Taşınabilir Bilgisayar

 |
| Tablet bilgisayar | 
* Ultra Taşınabilir Bilgisayar
* 2-in-1
* Mobil İnternet cihazı
* Tabletop
* Phablet

 |
| Bilgi cihazı | 
* Handheld PC
	+ Palm-size PC
	+ Cep bilgisayarı
	+ Cep hesaplayıcısı
	+ Palmtop PC
* PDA
	+ Elektronik organizatör
	+ EDA
* Cep telefonu
	+ özellikli telefon
	+ Akıllı telefon
		- Phablet
* PMB
	+ DAP
* E-kitap okuyucu
* El oyun konsolu
* Portable/Mobil veri terminali

 |
| Hesap makinesi | 
* Bilimsel
* Programlanabilir
* Grafik

 |
| Giyilebilir bilgisayar | 
* Dijital Kol saati
	+ Hesap makineli saat
	+ Akıllı saat
* Akıllı gözlük

 |

 |
| Mini bilgisayar | 
* Orta Ölçekli
* Super mini
* Sunucu (bilişim)

 |
| Büyük | 
* Super
* Mini super
* Anaçatı bilgisayar

 |
| Diğerleri | 
* Mikrodenetleyici
* Nanobilgisayar
* Pizza box form factor
* Tek yollu bilgisayarı
* Akıllı toz
* Kablosuz sensör ağı

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb123858977 (data)
* GND: 4288993-5
* LCCN: sh93005979
* NDL: 00948207
* NLI: 987007537168105171

 |