Motifleri tanımlamak için numaralandırılmış antika bitkisel boyalı Konya Kilimi detayı (Parantez içindeki Türkçe isimler):    1) Göz (Göz) / Nazarlık (Nazarlık)   2) Haç içeren göz (Haç)   3) Koç Boynuzu (Koçboynuzu)   4) Doğurganlık (Bereket)   5) Kurt Ağzı (Kurt İzi)   6) Sevgi ve Birliği (Aşk ve Birleşim) içeren Yıldız (Yıldız)   7) Yıldız, Fetter (Bukaǧı) içerenMotifleri tanımlamak için numaralandırılmış antika bitkisel boyalı Konya Kilimi detay 1) Göz / Nazarlık

 2) Haç 

 3) Koç Boynuzu 

 4) Bereket

 5) Kurt İzi

 6) Yıldız 

 7) Bukaǧı
Geleneksel kilimlerde her birinin birçok çeşidi olan pek çok motif kullanılmaktadır. Özellikle Anadolu'da köy kadınları, evlenmeden önce veya evlilik hayatları boyunca yaşamları için önemli olan temaları halılarına dokurlardı. Bazı motifler mutluluk ve çocuk gibi arzuları temsil ederken; diğerleri ise kurt ve akrep gibi tehditlerden veya nazardan korunmak için kullanılırdı. Bu motifler kilimlerde desen olarak dokunduğunda sıklıkla birleştirilirdi. 20. yüzyılda aşiret ve köy kültürünün kaybolmasıyla birlikte kilim desenlerinin anlamları da silinmeye yüz tutmuştur.

Bu aşiret toplumlarında kadınlar hayatlarının farklı dönemlerinde kilim dokurlar, kendi koşullarına uygun temaları seçerler. Kullanılan motiflerden bazıları Anadolu'da ve Batı Asya'nın diğer bölgelerinde yaygındır, ancak desenler aşiretler ve köyler arasında bile farklılık gösterir. Kilim motifleri genellikle kişisel ve sosyal anlam ifade eder.

Bağlam
------

Türk kilimi düz dokunmuş bir halı türüdür. Kilim adı Batı'da bazen cicim, palaz, soumak ve zili gibi tüm kilim türlerini, aslında tüylü halıların dışındaki her türlü kilim türünü kapsayacak şekilde kullanılsa da kilim adı tam anlamıyla belirli bir dokuma tekniğini ifade eder. Cicim, palaz, soumak ve zili, uzunlamasına çözgüler, çapraz atkılar ve sarma renkli iplikler olmak üzere üç grup iplik kullanılarak yapılır. Sarma iplikleri bu kilimlere ilave kalınlık ve dayanıklılık kazandırır. Kilim ise sadece çözgü ve atkı iplikleri kullanılarak düz dokunur. Kilim desenleri, renkli atkı ipliklerinin çözgü ipliği çiftlerinin etrafına ileri ve geri sarılmasıyla elde edilen örgünün tamamen düz bırakılmasıyla oluşturulur. Bu nedenle kilimlere düz dokuma halıları da denir.

Her rengin atkı ipliklerinin renk sınırından geriye doğru nasıl sarıldığını ve bir yarık bırakıldığını gösteren Kilim yarık örgü tekniği şeması.
Keskin bir desen oluşturmak için, dokumacılar genellikle her desen öğesini belirli bir iplikle bitirir, renkli atkı ipliklerini aynı çözgülerin etrafına sararak dar bir boşluk veya yarık bırakır. Bunlar, dekorasyonlarının canlılığı nedeniyle koleksiyoncular tarafından rağbet görür. Bu şekilde dokunan kilimlerdeki motifler biraz köşeli ve geometrik olmaya zorlanmıştır.

Aşiret toplumlarında kilim, kadınlar tarafından hayatlarının farklı dönemlerinde dokunurdu: evlenmeden önce, evliliğe hazırken; evliyken çocukları için; ve son olarak kendi cenazesi için camiye verilmek için. Kilimler bu nedenle aşiret ve köy kültürlerinde kişisel ve aile kullanımı için yapıldığından güçlü kişisel ve sosyal öneme sahipti. Dokuma motiflerinde mutluluk ya da üzüntü duyguları, umutlar ve korkular ifade edilmiştir. Bunların çoğu saç bandı, tarak, küpe, çeyiz sandığı, sürahi ve kanca gibi tanıdık ev ve kişisel nesneleri temsil eder.

Anlam
-----

Elibelinde anneliği ve doğurganlığı simgeleyen stilize bir kadın figürüdür.
Kilimlerde ifade edilen anlamlar, hem kullanılan tek tek motiflerden hem de bunların desen ve halının bütünü içindeki dizilişinden kaynaklanmaktadır. Anadolu'nun yanı sıra İran ve Kafkaslar gibi diğer bölgelerde de birkaç sembol yaygındır; diğerleri Anadolu ile sınırlıdır.

Özellikle yaygın olarak kullanılan bir motif Elibelinde motifidir. Anadolu'da ana tanrıçanın, çocuklu annenin, doğurganlığın ve bereketin sembolü olarak görülür. Diğer motifler, köy dokumacılarının ailelerinin sürülerini kurt ağzı veya kurt izi motifiyle kurtlardan veya akrep motifiyle akreplerin sokmasından korunmaları isteklerini ifade eder. Ejder ve örümcek (bazen halı uzmanları tarafından yengeç veya kaplumbağa olarak da adlandırılır) gibi çeşitli koruyucu motifler, kancalı veya basamaklı bir sınırla aynı temel baklava şeklini paylaşır, bu da çoğu zaman onların ayırt edilmelerini zorlaştırır.

dokumacılar sevdiklerini nazardan korumak için bazı motifler kullanırlar. Nazar, *haç* motifiyle dörde parçalanabilir veya *Çengel,* *Nazarboncuğu* veya *muska* motifileriyle önlenebilir. Halı uzmanı Jon Thompson, halıya dokunan bu motiflerin sadece birer tema olma amacını taşımadığını düşünüyor: Dokumacı için bu aslında gerçek ve somut bir korumadır ve varlığıyla etrafındakileri korur. Onun deyimiyle kilim dokuyan köy ve aşiret kültüründeki insanlara göre, "kilimdeki motiflerin bir maddiliği vardır, diğer görünmeyen güçlerle etkileşime girebilecek bir güç alanı oluştururlar ve sadece sanatsal bir soyutlama değillerdir"

Azerbaycan'dan gelen bu Şirvan halısında *Süleyman'ın mührü* *çengel,* *koç boynuzu* ve *elibelinde* gibi benzer motifler bazen tüylü halılarda da kullanılmaktadır.
*Sandıklı* veya *Bereket* motifi gibi diğer motifler bereketi simgelerler. *Su Yolu* motifi de benzer şekilde bolluğu tam anlamıyla tasvir etmektedir. Bir aileyi veya sevgilileri birbirine bağlama arzusu, *Bukağı* motifiyle tasvir edilebilir. Benzer şekilde, bir *mezar taşı* motifi sadece ölümü değil, sevilenden ayrılmak yerine ölme arzusunu da ifade edebilir. *Kuş* ve *Yıldız* gibi çeşitli motifler iyi şans ve mutluluk arzusunu temsil ederler. Yaşamın ileri dönemlerinde kullanılan motiflerden Hayat Ağacı ölümsüzlük arzusunu simgelemektedir. Hayat Ağacını temsil eden bitkilerin birçoğu aynı zamanda bereketin, doğurganlığın ve bereketin sembolü olarak da görülebilir. Böylece meyveleri çok tohumlu bir ağaç olan nar, çok çocuk sahibi olmayı arzulamaya delalet eder.

Motifler
--------

Tüm bu motiflerin görünümü dokumacıya göre oldukça farklılık gösterebilir. Renkler, boyutlar ve şekiller, belirli bir köy veya aşiretin zevkine ve geleneğine göre seçilebilir; ayrıca yukarıdaki fotoğraflarda da görüldüğü gibi motifler sıklıkla birleştirilir. Bu değişkenlik hakkında bir fikir vermek için tabloda birkaç alternatif form gösterilmektedir.

Kilim motifleri ve anlamları| İsim | Motif | Amaç | Konu | Notlar |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| *Elibelinde* |  | Doğurganlık ve
Annelik | Evlilik | Kadınlık prensibi (4 örnek) |
| *Haç* |  | Korunma | Nazar | Nazarın 4'e parçalanması için (2 örnek) |
| *Çengel* |  | Korunma | Nazar | Nazarın yok edilmesi. için |
| *Göz* |  | Korunma | Nazar | Nazarın uzak tutulması için.
(3 örnek) |
| *Tarak* |  | Korunma | Doğum
Evlilik | Aynı zamanda yağmuru da sembolize edebilir.
(2 örnek) |
| *Su Yolu* |  | Temiz su | Yaşam | Kabile hayatında çok önemli
(3 örnek) |
| *Bereket* |  | Doğurganlık | Evlilik | Dişi prensibi *elibelinde* erkek prensibiyle *(koç boynuzu)* birleştirir
(2 örnek) |
| *Koçboynuzu* |  | Doğurganlık,
Kuvvet
Erkeklik | Evlilik | Erkek prensibi (2 örnek) |
| *Yıldız* |  | Doğurganlık
Mutluluk | Evlilik | Süleyman'ın mührü, beyaz, yıldız benzeri bir çiçek. |
| *Aşk ve Birleşim* |  | *Aşk ve Birleşim* | Evlilik | Oryantal kökenli
Yin/Yang motifi |
| *Muska* |  | Korunma
Talih | Nazar | (3 örnek) |
| *Kuş* |  | Talih,
Mutluluk,
Güç | Yaşam | Baykuş ve kuzgun kötü şansı temsil eder;
güvercin ve bülbül, iyi şanslar.
Ayrıca ölülerin ruhları; haber beklentisi.
(2 örnek) |
| *Bukaǧı* |  | Birlik | Evlilik | Aileyi veya sevgilileri birbirine bağlamak.
Bir keçinin ön ve arka bacaklarına bağlanan zincir. |
| *Sandıklı* |  | Evlilik
Çocuklar | Evlilik | Evli olmayan kadınlar bir sandıkta çeyiz hazırlarlardı. |
| *Küpe* |  | Evlilik | — | Yaygın bir düğün hediyesi |
| *Kurt Aǧzi*,
*Kurt İzi* |  | Sürülerin korunması | Kurtlar | (2 örnek) |
| *Akrep* |  | Korunma | Akrepler | (2 örnek). Diğerlerinde de benzer motifler kullanılmış.
Örümcek, Yengeç ve Ejderha gibi hayvanlar. |
| *Ejder* |  | Korunma? | - | Ejderha "havanın ve suyun efendisidir",
ay tutulmasının nedeni, hazinenin koruyucusu.
(4 örnek) |
| *Hayat Aǧacı* |  | Ölümsüzlük | - | Birçok farklı bitki temsil edilebilir,
örneğin kayın, selvi, incir, meşe,zeytin, palmiye, nar, asma |
| *Pitrak* |  | Korunma
Bolluk | Nazar | Bitki nazardan korunmak için kullanılır.
Çok sayıda çiçekle bereketi simgelemektedir. |

Ayrıca Bakınız
--------------

* kilim

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4 5 6 7  ERBEK, Güran (1 Ekim 1999). "Türk El Halıcılığı Politikası". *Erdem* (29): 283-306. doi:10.32704/erdem.1999.29.283. ISSN 1010-867X.
2. ↑  Davies, Peter; Davies, Peter (2000). *Antique kilims of Anatolia*. New York: W.W. Norton & Co. ISBN 978-0-393-73047-0.
3. 1 2  Evensen, Bruce J. (Nisan 2015). *Mauldin, William Henry (29 October 1921–22 January 2003)*. American National Biography Online. Oxford University Press.
4. 1 2  Wallis, W.D. (2012). "A Beginner's Guide to Discrete Mathematics". doi:10.1007/978-0-8176-8286-6.
5. ↑  Qualters, Irene (10 Mart 2021). "ALDSC All Hands February 24, 2021 [Slides]".
6. ↑  Mellaart, James (Aralık 1984). "Anatolian Kilims; New Insights and Problems". *Anatolian Studies*. **34**: 87-95. doi:10.2307/3642859. ISSN 0066-1546.
7. ↑  Thompson, Jon (1988). *Carpets: from the tents, cottages and workshops of Asia*. Rev. ed. Londra: Barrie & Jenkins. ISBN 978-0-7126-2501-2.

| * g
* t
* d
İslam sanatı |
| --- |
| Mimari | 

|  |  |
| --- | --- |
| Yerel mimari | 
* Azeri
* Babür
* Çin
* Emevî
* Endonezya
* Eyyûbî
* Fas
* Hint-İslam
* İran
* Mağrip
* Müdeccen
* Osmanlı
* Pakistan
* Somali
* Sudan-Sahel
* Tatar
* Buhara

 |
| Mimari unsurlar | 
* Eblak
* Banna'i
* Eyvan
* Cali
* Mahfil
* Şebeke
* Mahya
* Cumba
* Mihrap
* Minare
* Mukarnas
* Sahın
* Şerefe
* Yeseria

 |

 |  |
| El sanatları | 

|  |  |
| --- | --- |
| Yerel kültürler | 
* İran (Erken, Kaçar, Safevi)
* Türk (Osmanlı)

 |
| Halı | 
* Türkmen
* Kilim
* Motifler
* Acem
* Hereke
* Türk
* Seccade

 |
| Çini | 
* Azulejo
* Cilalı çini
* Fritli bünye
* Hispanik-Moresk
* İran
* İznik

 |
| Dokuma | 
* Atlas
* Kutnu
* Çatma
* Kemha
* Kılabdan
* valâ
* Batik
* Damask
* İkat
* Nakış
* Sumak
* Suzani

 |
| Ahşap | 
* Edirnekârî
* Kündekâri
* Hatemkâri
* Afyon

 |
| Maden | 
* Şam çeliği
* Bakırcılık
* Tombak
* Kakmacılık
* Telkârî
* Hakkâklık

 |
| Cam | 
* Opalin
* Beykoz
* Fâtımî kristali
* Revzen-i menkuş
* Şebeke

 |
| Süsleme | 
* Arabesk
* Geometrik desenler
* Girih
	+ karolar
* Seramik

 |
| Diğer | 
* Camaltı

 |

 |
| Kitabi sanatlar | 

|  |  |
| --- | --- |
| Hüsn-i hat | 
* Divanî
* Kûfî
* Muhakkak
* Nesih
* Nestâlik
* Sülüs
* Ta'lik
* Rika

 |
| Minyatür | 
* Osmanlı
* Fars
* Babür

 |
| Diğer | 
* Tezhip
* Ebru
* Murakka
* Ciltçilik
* Kat'ı
* Şemse

 |

 |
| Edebiyat | 
* Divan
* Halk
* Tasavvuf
* Türk
* Arap
* Fars

 |
| Mûsikî | 
* Türk
* Azeri
* Arabesk
* İlahi

 |
| Bahçe | 
* Babür
* Cennet
* Çârbağ
* Fars
* Osmanlı

 |
| Müzeler | 
* Berlin
* Doha
* Gazne
* İstanbul (Türk ve İslam Eserleri Müzesi, Türk Vakıf Hat Sanatları Müzesi)
* Kahire
* Kuala Lumpur
* Kudüs (İslam Müzesi, L. A. Mayer Enstitüsü)
* Londra (Britanya Müzesi, Victoria ve Albert Müzesi)
* Los Angeles
* Marakeş (Marakeş Müzesi, Majorelle Bahçesi
* Melbourne
* Paris (Arap Dünyası Enstitüsü, Louvre Müzesi)
* Singapur
* Toronto
* Trablus

 |
| İlkeler,etkiler | 
* Batı sanatında İslam etkisi
	+ Grotesk
	+ Moresk
* Hint-Sarazen mimarisi
* *Islamic Art: Mirror of the Invisible World*
* İslam'da anikonizm
* İslam dünyasının Orta Çağ Avrupasına katkıları
* Kûfesk
* Matematik ve mimari
* Rönesans resminde oryantal halılar
* *Stilfragen*
* Topkapı Parşömeni
* Yeni Mağrip mimarisi

 |