Bilgi teknolojilerinin gelişmesiyle birlikte, bilgisayarlar (tablet, dizüstü, telefon vb.) kişilerin günlük yaşamının ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Ancak, bu gelişim beraberinde bir dizi güvenlik sorununu da getirmiştir. Özellikle internetin yaygınlaşmasıyla birlikte, bilgi güvenliği konusundaki endişeler de artmıştır. Bireylerin kişisel ve hassas bilgilerinin siber saldırılara karşı korunması gerekliliği ön plana çıkmıştır. Bu bağlamda, güvenlik sorunlarının açıklanması, standartların oluşturulması ve güvenlik önlemlerinin alınması gibi alanlarla ilgili çalışma disiplinleri de ortaya çıkmıştır. Bu disiplinlerden biri de bilgi güvenliğidir. Bilgi güvenliği, sadece bireylerin değil, aynı zamanda kurumların ve devletlerin de önemsediği bir konudur. Çünkü bilgi güvenliği ihlalleri ciddi maddi ve itibari zararlara yol açabilir. Bu nedenle, bilgi güvenliği alanında standartlar oluşturulmuş ve uyulması gereken prosedürler belirlenmiştir. Bununla birlikte, internetin katmanları, dijital dünyadaki riskler ve bu risklere karşı alınabilecek önlemler de sürekli olarak araştırılmakta ve geliştirilmektedir. Bu çalışmada bilgi güvenliğinden, neden önemli olduğundan, bilgi güvenliği standartlarından, dijital ortamda veri koruma yöntemleri hakkında araştırma yapılmış ve yorumlanarak sunulmuştur.

**Anahtar kelimeler:** Bilgi Güvenliği, Siber Güvenlik, ISO27001, İnternetin Katmanları, Siber Saldırı Yöntemleri

Bilgi Güvenliği nedir?
----------------------

Teknolojinin gelişimiyle birlikte dijital çağda bilgilerin çalınması, yetkisiz erişimlere maruz kalması veya zararlı yazılımların etkisi altında kalması gibi riskler artmıştır. Kişisel bilgilerin çalınabilmesi için özel olarak üretilmiş donanım ve yazılımlar mevcuttur. Ve bu yazılımlar herkesin kolaylıkla ulaşabileceği bir şekilde sunulmaktadır. Bilgi güvenliği, bireylerin ve kurumların bilgilerini, verilerini ve dijital varlıklarını korumayı hedefleyen ve bu tür tehditlere karşı koruma, gizlilik, bütünlük ve erişilebilirlik gibi temel prensiplere uygunluğu sağlama amacı taşır. Bilgi güvenliği, bireylerin ve kurumların dijital varlıklarını koruyarak, siber saldırılardan kaynaklanan riskleri azaltmaya ve bilgi sistemlerinin güvenliğini sağlamaya yöneliktir. Bu amacı gerçekleştirmek için şifreleme, güvenli ağ yapılandırmaları, güvenlik yazılımları ve yetkilendirme gibi önlemler alınır.

### Bilgi Güvenliği Önemi

Bilgi güvenliği, dijital çağın temel bir gerekliliğidir. Teknolojinin hızlı ilerlemesiyle birlikte siber tehditler ve veri ihlalleri artmıştır. TUİK tarafından Ağustos 2022’de yapılan bir araştırmaya göre, internet kullanımı 16-74 yaş aralığında yaygınlaşmıştır. İnternetin geniş kapsama alanı, bilgiye erişimi kolaylaştırmakla birlikte güvenlik açıklarını da beraberinde getirmiştir. Bu durumda, bilgi güvenliği önem kazanmıştır. İnternet kullanıcıları, kişisel ve hassas bilgilerinin korunmasına önem vermelidir. Güçlü parolalar kullanarak hesaplarını güvence altına almalı, güvenilir internet sitelerini tercih etmeli ve güncel güvenlik yazılımlarını kullanmalıdır. Ayrıca, sosyal medya ve diğer dijital platformlarda paylaşılan bilgilerin dikkatli seçilmesi önemlidir. Bilgi güvenliği, kullanıcıların mahremiyetini korumak ve siber saldırılara karşı savunma mekanizmalarını güçlendirmek için önemli bir rol oynamaktadır.

### Bilgi Güvenliği Standartları

Bilgi güvenliğinin uygulanmasında gerekli olan teknik uygulamaların yanı sıra yönetimsel uygulamalar da bu alanın ayrılmaz bir parçasıdır. Bu yönetimsel uygulamalar standartlara dayanmaktadır. Ülkemizde ve dünya genelinde bilgi güvenliği ile ilgili standartlar bulunmaktadır.

### ISO/IEC 27001

Bilgi güvenliği ile ilgili uluslararası bir standarttır. Bir organizasyonun bilgi varlıklarını nasıl yöneteceğini, koruyacağını ve sürekli olarak iyileştireceğini belirler.

### ISO/IEC 27002

27001’e destek vermek amacıyla oluşturulmuş bir standarttır. Bilgi güvenliği kontrolleri için bir dizi öneri sunar ve bu kontrollerin nasıl uygulanacağına dair detaylı bilgi verir.

### NIST SP 800-53

Bu standart, federal bilgi sistemlerinin güvenliğini sağlamak için gereken kontrolleri ve süreçleri belirler.

Bilgi Güvenliği ve İnternetin Katmanları
----------------------------------------

**[**

### Surface web

İnternete erişebilen herkesin erişebildiği ve genel olarak arama motorları aracılığıyla erişilebilen normal internet içeriğini barındırır. Halka açık internet siteleri, e-ticaret platformları ve sosyal medya platformları gibi yaygın olarak kullanılan web siteleri surface web'in bir parçasıdır.

### Deep web

Surface web'in erişilemeyen, genellikle şifreli veya giriş gerektiren içeriğin bulunduğu kısmıdır. Banka hesapları, özel ağlar, üyelik gerektiren forumlar gibi içerikler deep web'in bir parçasıdır. Bu içeriklerin erişimi, doğrudan URL veya kimlik doğrulama gerektiren özel yöntemlerle sağlanır.

### Dark web

Özel ağlar üzerindeki internetin bir parçasıdır. Tor gibi gizlilik sağlayan ağlar kullanılarak erişilebilir. Tor kullanıcıların kimliğini ve gizliliğini korumayı amaçlayan uygulamadır. Dark web, yasa dışı faaliyetler, kara borsalar ve illegal içeriklerin yayınlandığı bir ortam olarak bilinir. Bu ağlara erişmek için özel yazılımlar gereklidir. Dark web, genellikle internet ortamında gizlilik arayan kişiler ve faaliyetler için bir platform sağlar

Dijital Dünyada Karşılaşılabilecek Riskler
------------------------------------------

Günlük hayatta sosyal medya kullanırken, arama motorları nda arama yaparken veya e-postalarımızı kullanırken birçok tehditle karşı karşıya kalma riski taşıyoruz. Sosyal medya platformlarında paylaştığımız bir fotoğraf, kişisel bilgilerimiz hakkında önemli ipuçları verebilir. Bu bilgileri sadece arkadaşlarımızla paylaşsak bile, kötü niyetli kişilerin erişebileceği bir risk taşır. Aynı şekilde, internette bizim için güvenilir gibi görünen ancak aslında sahte olan web siteleri de bulunmaktadır. Bir e-posta bildirimi aldığımızda, onu tanıdık bir şirket veya arkadaşımızdan geliyor gibi düşünebiliriz, ancak aslında kişisel bilgilerimizi ele geçirmek isteyen kötü niyetli kişiler tarafından gönderilen yanıltıcı bilgiler olabilir. Bu tür risklerden korunmak için doğru bilgiyi yanlış bilgiden ayırmayı öğrenmek, dijital bilgi okuryazarlığı konusunda bilinçlenmek ve özellikle sosyal medyada paylaşımlarımıza dikkat etmek önemlidir.

Kötü Niyetli Kişilerden ve Yazılımlarla Korunma
-----------------------------------------------

Kötü niyetli kişilerden ve zararlı yazılımlardan korunmak için ilk olarak, güvenli şifreler kullanmalı ve bu şifreler düzenli olarak değiştirmelidir. Ayrıca, şifreleriniz karmaşık olmalı ve birden fazla hesapta kullanılmamalıdır. İkinci olarak, hesap güvenliğinizi artırmak için iki faktörlü kimlik doğrulama (2FA) yöntemini kullanabilirsiniz. İki adımlı doğrulama hesap güvenliğini oldukça fazla artıracaktır. Yazılımlarınızı güncel tutmak da kritik bir önlemdir. Üreticilerin güncelleme yayınlamalarını takip ederek düzenli olarak güncelleştirmeler yaparak güvenlik açıklarını gidermelisiniz. Ayrıca, güvenilir anti virüs yazılımları kullanarak bilgisayarınızı koruyun ve düzenli taramalar yapın. Şüpheli e-postalardan ve bağlantılardan kaçınmak da önemlidir. Bilinmeyen kaynaklardan gelen e-postaları açmamalı ve şüpheli bağlantılara tıklamamalısınız. Son olarak, verilerinizi düzenli olarak yedekleyerek önemli bilgilerin kaybolmasını engelleyebilirsiniz.

### Güçlü Parola

Kötü niyetli kişilerin hesaplarımızı ele geçirme amacıyla kullandığı birçok saldırı metodu bulunmaktadır. Bu saldırılarına karşı bir önlem olarak, güçlü bir parola belirlemek önemlidir. Güçlü bir parola, harf, rakam ve sembollerin bir kombinasyonunu içeren karmaşık bir şifredir. Hesaplarımızın şifrelerini tahmin etmek için en bilinen yöntem "kaba kuvvet saldırılarıdır". Bu saldırı türünde, kötü niyetli kişiler saniyede birçok farklı şifre deneyerek hesabımızın parolasını kırma girişiminde bulunurlar. Güçlü ve karmaşık bir parola kullanmak, bu tür saldırılara karşı hesabımızın direnci artırır.

### Güvenilir Web Sitelerini Tanıma

Bankacılık işlemleri, fatura ödeme vb transferlerini internet üzerinden gerçekleştirirken, web sitelerinin güvenilirliğine dikkat etmek önemlidir. Özellikle bankacılık uygulamaları için kullandığımız bankanın web adresinde "https" olduğundan emin olmalıyız. Ayrıca, web sitesinin adres çubuğunda güvenlik simgesi (kilit simgesi) olması da bu sitenin güvenilir olduğuna dair önemli bir işarettir.

===Yemleme|Phishing (Oltalama)=== Phishing saldırıları genellikle e-posta yoluyla gerçekleştirilir ve bilinen bir şirketten veya tanıdığınız birinden gelmiş gibi görünebilir. Ancak, e-postanın içeriğine dikkat ettiğinizde, kişisel bilgisayarınıza veya cep telefonunuza zararlı yazılım indirme talepleri içerebilir. Bu tür durumlarla karşılaşmamak için, e-posta adreslerini ve ekleri dikkatlice kontrol etmek ve güvenilmeyen kaynaklardan gelen dosyaları indirmemek önemlidir.

Özet
----

Bu çalışma, günümüzde bilgi güvenliğinin önemi ve gerekliliğini incelemektedir. Gelişen teknoloji kavramlarıyla birlikte hayatımızın ayrılmaz bir parçası haline gelen bilgi teknolojileri, bilgi güvenliği tehditlerini de beraberinde getirmiştir. Özellikle internetin yaygınlaşmasıyla birlikte, bilgi güvenliği endişeleri artmış ve bu alanda ciddi bir ihtiyaç ortaya çıkmıştır. Bu ihtiyacı karşılamak amacıyla bilgi güvenliği disiplini ortaya çıkmış ve çeşitli standartlar geliştirilmiştir. Bilgi güvenliği ile ilgili bir araştırma yapılıyorsa, tüm bunların gerçekleştiği internet ortamından da bahsetmek gereklidir. İnternetin katmanları incelenmiş ve her bir katmanın potansiyel riskler taşıdığı vurgulanmıştır. Veri iletiminin her aşamasında güvenlik önlemlerinin alınmasının gerekliliği ön plana çıkmıştır. Bu bağlamda, güçlü şifreleme yöntemleri, güvenilir ağ altyapısı ve güvenlik yazılımının kullanımının önemli bir rol oynadığı belirtilmiştir. Bu adımları gerçekleştirdikten sonra son bilgi sızıntı alanı insan faktörü olarak yer almaktadır. Kişilerin bilinçlenmesi, sahte e-posta, zayıf parola, oltalama vb. kandırma yöntemlerine aldanmamaları gerekmektedir. Eğitim ve farkındalık artırma çalışmalarıyla, insan faktörünün bilgi güvenliği açısından önemli bir risk kaynağı olmasının önüne geçilebilir ve böylece bilgi güvenliği daha etkili bir şekilde sağlanabilir.

Kaynakça
--------

1. 1 2  
EMİNAĞAOĞLU, M. & GÖKŞEN, Y. (2009). Bilgi güvenliği nedir, ne değildir? Türkiye’de bilgi güvenliği sorunları ve çözüm önerileri
2. 1 2 3 4  
Marttin, V. & Pehlivan, İ. (2010). ISO 27001: 2005 Bilgi Güvenliği Yönetimi Standardı ve Türkiye’deki Bazı Kamu Kuruluşu Uygulamaları Üzerine Bir Đnceleme. Mühendislik Bilimleri ve Tasarım Dergisi, 1(1), 49-56.
3. 1 2 3  
Marttin, M. DOGRU, İ. & Arslan, R. S. (2023). Karanlık ağ trafiğinin makine öğrenmesi yöntemleri kullanılarak tespiti ve sınıflandırılması. *Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi*, *38*(3), 1737-1746.
4. 1 2 3 4 5  
GÜNDÜZ, M. Z. & Resul, D. A. Ş. (2022). Kişisel Siber Güvenlik Yaklaşımlarının Değerlendirilmesi. Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, 13(3), 429-438."
5. 1 2  
EROĞLU, C. (2023). İşletmelerin Maruz Kaldığı Siber Suçların Boyutu. Güvenlik Bilimleri Dergisi, 12(1), 69-96.
6. ↑  
CEYHAN, E. B. DEMİRYÜREK, E. & KANDEMİR, B. (2015). Sosyal ağlarda güncel güvenlik riskleri ve korunma yöntemleri. Uluslararası Bilgi Güvenliği Mühendisliği Dergisi, 1(1), 1-10.
7. ↑  BBSTeknoloji. (n.d.). Deep Web Nedir?  9 Nisan 2024 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.