Andronikos (sağdan ikinci), genç olarak anne, babası ve erkek kardeşleri
**Andronikos Paleologos** ya da **Andronicus Palaeologus** (Yunanca: Ἀνδρόνικος Παλαιολόγος) Bizans prensi ve 1408 ile 1423 yılları arası despot (*despotēs*) unvanı taşıyan Selanik'in son valisi.

Hayatı
------

Andronikos Paleologos, Bizans İmparatoru II. Manuil ve karısı Helena Dragaš çiftinin erkek çocuğudur. Anne tarafından büyükbabası Sırp prensi Konstantin Dragaš'dır. Kardeşleri arasında imparatorlar VIII. İoannis ve XI. Konstantinos yanında Mora despotları II. Theodoros Paleologos, Thomas Paleologos ve Dimitrios Paleologos bulunur.

Çocukluğunda Andronikos, ağabeyi Konstantinos ve iki kızkardeşini öldüren hastalıktan kurtuldu. Hiçbir zaman iyileşmedi, hayatının sonuna kadar sağlıksız kaldı, sonunda cüzzam başladı. Babası sadece sekiz yaşındayken onu despot (*despotēs*) atamış ve kendisini ölen kuzeni VII. İoannis'in arkasından Selanik'te imparatorluk temsilcisi olarak atamıştır. Hâlâ küçük olduğu için oradaki yönetiminin ilk yıllarında, ca. 1415/1416, general Demetrios Laskaris Leontares'ın vesayeti altındaydı.

VIII. İoannis, imparatorluk hükûmetinin 1421'de kontrolünü aldıktan sonra, Bizans İmparatorluğu gittikçe hasmane tavrı artan bir Osmanlı İmparatorluğu ile karşı karşıya kaldı. Konstantinopolis, 1422'de Osmanlılar tarafından saldırıya uğradı ve Selanik, 1422-1423 yıllarında uzun süre abluka edildi. Kuşatma altında ve gittikçe rahatsızlığı artan Andronikos, şehrin Venedik Cumhuriyeti'ne teslim edilmesi için diplomatik girişimlerde bulundu. Bu müzakereler, 1423'te kente giren bir Venedik kuvvetinde, (nüfusun tamamının desteğini almamış ve Latinceye güvensiz olan kilisenin karşı çıkmasına rağmen) sonuç vermiştir. Selanik'in Venedik'e teslim edilmesi, Venedik ile Osmanlı İmparatorluğu arasındaki bir dizi savaşta ilk patlak verdi. Osmanlılar 1430'da Selanik'i fethetti.

Selanik'in teslim olması sonrasında kaderi belirsizdir ve kaynaklarda çelişkili bilgiler vardır. Çağdaşı Venedikli *Morosini Codex*, Selanik'i Türklere teslim etmek için Andronikos'un liderliğindeki bir komploya atıfta bulunmaktadır. Komplo Kasım 1423'te açığa çıktı ve Andronikos ve taraftarları sürgün edildi, Despot, Mora'daki Nafplion'a ve destekçilerini Girit'teki Sitia, Andros ve diğer yerlere gönderdi. Yunan bilim adamı Apostolos Vakalopoulos'a göre, bu komplo, Bizanslı tarihçi Dukas'ın bildirdiği gibi, Osmanlılarla işbirliği içinde olan ismi Platyskalites olan birinin liderliğinde dört önde gelen aristokratın hapsedildiği komplo ile aynı olabilir. Dört aristokrat önce Girit'e, sonra Venedik'e ve Padova'ya sürüldü. Bizans kaynakları, Andronikos'un bir komploya girmesinden bahsetmemekte ve onun için farklı kaderler kaydetmektedirler: Laonikos Chalkokondyles öldüğü yer olan Mora'da Mantineia'ya gittiğini kaydeder; Theodore Spandounes Venedik için yola çıktığını ancak yolculuk sırasında öldüğünü yazar; Georgios Frantzis, Konstantinopolis'te Pantokrator Manastırı Kilisesi'nde keşiş olup, 1429 yılında ölüp, babasının yanına gömüldüğünü iddia eder; Pseudo-Sphranzes dâhil diğer bazı kaynaklar, Aynoroz'da, özellikle öldüğü Vatopedi Manastırı'nda bir keşiş olduğunu iddia etmektedirler.

Soy ağacı
---------

| Andronikos Paleologos'un soy ağacı |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  | 16. IX. Mihail |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 8. III. Andronikos |  |
|  |  |
|  |  |  |  |
|  |
|  | 17. Ermenistanlı Rita |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 4. V. İoannis |  |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |
|  | 18. V. Amadeus, Savoy Kontu |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 9. Savoyalı Anna |  |
|  |  |
|  |  |  |  |
|  |
|  | 19. Marie de Brabant, Savoy Kontesi |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 2. II. Manuil |  |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |
|  | 20. Mihail Kantakuzenos |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 10. VI. İoannis |  |
|  |  |
|  |  |  |  |
|  |
|  | 21. Theodora Palaiologina Angelina Kantakouzene |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 5. Eleni Kantakuzini |  |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |
|  | 22. Andronikos Asen |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 11. İrini Asanina |  |
|  |  |
|  |  |  |  |
|  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 1. **Andronikos Palaiologos** |  |
|  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 12. Dejan |  |
|  |  |
|  |  |  |  |
|  |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 6. Konstantin Dragaš |  |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |
|  |
|  | 26. Stefan Uroš III Dečanski of Serbia |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 13. Theodora Nemanjić |  |
|  |  |
|  |  |  |  |
|  |
|  | 27. Maria Palaiologina |
|  |  |
|  |  |
|  |
|  | 3. Helena Dragaš |  |
|  |  |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |

 |

Kaynakça
--------

1. ↑  Mertzios 2007, ss. 95-96.
2. ↑  Vacalopoulos 1973, s. 81.
3. ↑  Necipoğlu 2009, ss. 49-50.
4. ↑  Mertzios 2007, s. 95.
5. ↑  Setton 1978, s. 24.

Kaynakça
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Andronikos Paleologos (II. Manuil'in oğlu)*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Mertzios, Konstantinos (2007) [1949]. *Μνημεία Μακεδονικής Ιστορίας* [*Monuments of Macedonian History*] (PDF) (Yunanca) (Second bas.). Selanik: Society for Macedonian Studies. ISBN 978-960-7265-78-4. 6 Mart 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2017.
* Necipoğlu, Nevra (2009). *Byzantium between the Ottomans and the Latins: Politics and Society in the Late Empire*. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 978-1-107-40388-8. 1 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2017.
* Setton, Kenneth M. (1978). *The Papacy and the Levant (1204–1571), Volume II: The Fifteenth Century* (İngilizce). Philadelphia: The American Philosophical Society. ISBN 0-87169-127-2.
* Vacalopoulos, Apostolos E. (1973). *History of Macedonia 1354–1833*. Peter Megann tarafından çevrildi. Selanik: Institute for Balkan Studies. 23 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ekim 2017.