**MİT TIR'ları skandalı**, 1 Ocak 2014'te Hatay'ın Kırıkhan ilçesi ve 19 Ocak 2014'te Adana'nın Ceyhan ilçesinde, Millî İstihbarat Teşkilatı'na ait olduğu belirlenen ve içinde Suriye'ye gitmek üzere askerî mühimmat bulunan TIR'ların durdurulması olayıdır. Silahların, MİT tarafından Suriye'de faaliyet gösteren silahlı illegal cihatçı İslamist örgütlere yollandığı düşünülmektedir.

Polis raporuna göre, durdurulan tırlarda; tıbbi ilaçların altına gizlenmiş 1.000 havan topu, 1.000 havan topu mermisi, 50.000 makineli tüfek mermisi ve 30.000 ağır makineli tüfek mermisi bulunmaktaydı.

TIR'ların durdurulması
----------------------

### Hatay

Kırıkhan Cumhuriyet Başsavcısı Yaşar Kavalcıoğlu'nun olay günü yazdığı tutanağa göre, 1 Ocak 2014 tarihinde "Kırıkhan-Reyhanlı yolu üzerinde bir TIR ve arkasındaki eskortluk eden Fiat Linea marka bir araçta kaçak silah" taşındığına dair istihbari bilgiler jandarmaya ulaştı. Terörle Mücadele Kanunu kapsamında yetkili Adana Cumhuriyet Savcısı Özcan Şişman'ın talimatıyla araçlar jandarmalar tarafından durduruldu. Kavalcıoğlu, araçtaki şahısların "MİT personeli olduklarını" beyan ettiklerini ve "araç içindeki malzemelerin devlet sırrı niteliğinde olduğu, bu nedenle araçta arama yapılamayacağı yönünde" beyanat verdiklerini kaydetti.

Hatay Valisi Celalettin Lekesiz'in yazılı talimatı üzerine kolluk personeli geri çekilerek araç ve şahıslar serbest bırakıldı. Kırıkhan Kaymakamlığı ve İl Jandarma Komutanlığı'na gönderilen yazılı talimatta, "Muhtelif kanallardan Valiliğimize intikal eden bilgilere göre; MİT’e bağlı personel ile araçlarının Kırıkhan Jandarma Komutanlığı'nca alıkonulduğu anlaşılmaktadır. Görevlilerin bağlı oldukları 2937 Sayılı Kanun’a göre personelin özel statüleri ve doğrudan Başbakanlık makamına bağlı olarak çalışmaları dolayısıyla usulüne uyulmaksızın alıkonulmaları cezai sonuç doğuracağından, ilgililerin kimliklerinin belirlenip serbest bırakılmalarını rica ederim." yazıyordu. Reyhanlı istikametine doğru hareket eden araç, Cumhuriyet Savcısı Şişman'ın talimatıyla tekrar durduruldu. *Radikal* gazetesinin haberine göre, olay yerinde bulunan polislerin görevden alınmaları sonucunda "silah yüklü olduğu iddia edilen TIR'da arama yapılamadı".

### Adana

*Radikal* gazetesinin haberine göre, 19 Ocak 2014 sabah saat 7:15 sıralarında "Suriye'ye götürülmek üzere içerisinde patlayıcı madde, silah ve mühimmat yüklü olduğu ihbar edilen" üç TIR ve bir Audi marka araç, Terörle Mücadele Kanunu kapsamında yetkili Adana Cumhuriyet Savcısı'nın talimatıyla jandarma ekipleri tarafından Sirkeli, Ceyhan gişesinde durduruldu. Haberde, arama yapılan üç TIR'daki şoför ve sekiz görevli kişinin gözaltına alındığı, TIR'ların içinde "tıbbi malzemeler içine gizlenmiş 6 çelik kasa içerisinde kilitli havan, roket başlığı ve çeşitli cins ve miktarda mühimmat" ele geçirildiği ve TIR'ların geniş kapsamlı arama yapılması için Seyhan İlçe Jandarma Komutanlığı'na götürülürken Adana MİT Bölge Müdürlüğü personeli tarafından durdurulduğu iddia edildi.

Adana Valiliği, olayla ilgili "3 araçta Cumhuriyet Savcılığı'nın talimatı ile yapılan kontrollerde, Milli İstihbarat Teşkilatı'nın rutin görevlerini ifa eden personelin bulunduğu anlaşılmıştır. Söz konusu personel gerekli incelemeyi müteakip rutin görevlerini ifa etmek üzere kontrol noktasından ayrılmışlardır" açıklamasında bulundu.

Resmî açıklamalar
-----------------

Skandalın ardından, Türk devlet yetkilileri, tırların içinde silah mühimmatları bulunduğu reddetti. İçişleri Bakanı Efkan Ala, 2 Ocak 2014'te yaptığı açıklamada Hatay’da durdurulan TIR'la ilgili, "Orada Türkmenler var. TIR'da Türkmenlere giden yardımlar var. Herkes işini bilecek. Siz içini biliyor musunuz?" dedi. Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, 6 Ağustos 2013'te yaptığı açıklamada Suriye'deki Bayır-Bucak Türkmenlerine MİT eliyle battaniye ve ilaç olmak üzere yardım ulaştırdıklarını açıkladı. Erdoğan, TIR'ların Adana'da "paralel yapı zihniyetini taşıyan bir savcı" tarafından "yasal olmayan bir uygulama" yapılarak durdurulduğunu, polis ve jandarmaların MİT elemanlarını tartakladığını ve kanunsuz fotoğraf çektiklerini ileri sürdü. Benzer şekilde dönemin başbakanı Ahmet Davutoğlu; tırlarda bulunan malzemeler ile ilgili "*Vallahi o TIR’lar Türkmenlere gidiyordu*" dedi. Bölgede Türkmenler ile temas halinde olan Tuğrul Türkeş ise, tırlardaki malzemelerin Türkmenlere gitmediğini "*Vallahi de billahi de o silahlar Türkmenlere gitmiyordu*" diyerek Davutoğlu’nu yalanlamıştır. Dönemin AKP dış ilişkilerden sorumlu başkan yardımcısı Yasin Aktay ise tırlarda silah bulunduğu ima etmiş ve bu silahların IŞİD'e karşı mücadele eden Özgür Suriye Ordusu'na gittiğini belirtmiştir.

Tırların içinde bulunan mühimmatların fotoğraf ve videolarının ortaya çıkmasından sonra, "*MİT tırları AKP'nin elinde patlamıştır*" açıklaması yapan MHP genel başkanı Devlet Bahçeli, tırlarla silah taşınmasını bir ihanet olarak adlandırmıştır. Dönemin iktidarının "silah kaçakçılarının aparatı" haline geldiğini ifade eden Bahçeli, MİT tırları vasıtasıyla Suriye'ye silah ve mühimmat gönderilmesini eleştirmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "MİT TIR'ları ile ilgili 19 kişi hakkında yeni dava açıldı". Radikal. 16 Aralık 2014. 22 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2018.
2. 1 2  "Exclusive: Turkish intelligence helped ship arms to Syrian Islamist rebel areas". Reuters. 21 Mayıs 2015. 6 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Eylül 2020.
3. ↑  "MİT tırlarındaki silahlar". odatv. 8 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2020.
4. 1 2  "Taking Stock the Arming of Islamic State" (PDF). Uluslararası Af Örgütü. Kasım 2015. 6 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 6 Eylül 2020.
5. ↑  "Video purports to show Turkish intelligence shipping arms to Syria". *Reuters reported last week that witnesses and prosecutors have alleged that MIT helped deliver arms to parts of Syria under Islamist rebel control during late 2013 and early 2014, quoting a prosecutor and court testimony from gendarmerie officers*. Reuters. 29 Mayıs 2015. 29 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2020.
6. ↑  "IPIS ARMS TRADE BULLETIN: JUNE - JULY 2015". *Turkey arming Syrian jihadis. Images and video footage allegedly showing trucks belonging to Turkey’s state intelligence service carrying weapons en route to jihadist rebels in Syria were published Friday in a Turkish daily. The Turkish government has vehemently denied earlier claims that it is arming rebels fighting in Syria and accused dozens of prosecutors, soldiers and security officers involved in the searching of trucks of attempting to bring it down by suggesting that it is doing so*. INTERNATIONAL PEACE INFORMATION SERVICE. 13 Ağustos 2015. 16 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2020.
7. ↑  "Turkey cannot effectively fight ISIS unless it makes peace with the Kurds". *Making things worse is the widely held belief that Turkey’s National Intelligence Organization, or MİT, facilitated the supply of weapons to extremist Islamist elements amongst the Syrian rebels. Most of the links were with organizations such as Jabhat al-Nusra, Ahrar al-Sham and Islamist extremists from Syria’s Turkish-speaking Turkmen minority*. Brookings. 14 Ocak 2016. 25 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Eylül 2020.
8. 1 2  "Tuğrul Türkeş: Vallahi de billahi de o silahlar Türkmenlere gitmiyordu". T24. 9 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2020.
9. ↑  "Turkish journalists charged over claim that secret services armed Syrian rebels". *Two editors from the opposition Cumhuriyet newspaper face lengthy jail sentences for alleging that Ankara’s intelligence agency was supplying weapons*. The Guardian. 27 Kasım 2015. 21 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Eylül 2020.
10. 1 2 3 4 5 6 7  "O TIR 'devlet sırrı' çıktı". Radikal. 3 Mart 2014. 22 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2018.
11. 1 2 3  "TIR'da havan, roket başlığı ve mühimmat iddiası". Radikal. 19 Ocak 2014. 4 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2018.
12. ↑  "Efkan Ala: TIR'da Türkmenlere götürülen yardım var, siz içini biliyor musunuz?". T24. 2 Ocak 2014. 22 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2018.
13. ↑  "Tayyip Erdoğan: MİT TIR'ları Türkmenlere gidiyordu". Radikal. 6 Ağustos 2014. 24 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Temmuz 2018.
14. ↑  ÖZEL, Rıza. "Başbakan Ahmet Davutoğlu: Vallahi o TIR'lar Türkmenlere gidiyordu". *BAŞBAKAN Ahmet Davutoğlu, MİT’e ait TIR’ların Hatay ve Adana’da durdurulmasıyla ilgili "Bakın MİT TIR'ları üzerinden Bahçeli çıktı açıkça Türkiye Cumhuriyeti'ni suçladı*. Hürriyet. 8 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Eylül 2020.
15. ↑  "MİT'in silah TIR'ları ÖSO'ya gidiyordu". *odatv*. 8 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Eylül 2020.
16. 1 2  "MİT TIRLARI AKP'NİN ELİNDE PATLAMIŞTIR". *MHP resmi sitesinden paylaşılan Bahçeli konuşması*. Milliyetçi Hareket Partisi. 30 Mayıs 2015. 14 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Eylül 2020.
17. 1 2  "Bahçeli: MİT TIR'ları AKP'nin elinde patlamıştır". *BAYBURT' ta konuşan MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın MİT TIR'larının Adana'da durdurulmasını aylarca 'ihanet' olarak nitelendirdiğini hatırlattı, "Şimdi tüm gerçekler fotoğraflı bir şekilde ortaya çıkmıştır. MİT TIR'larının içinde bir şehri tümden havaya uçuracak silah ve mühimmat olduğu açıklığa kavuşmuştur" dedi*. Cumhuriyet. 30 Mayıs 2015. 8 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Eylül 2020.

| * g
* t
* d
Türkiye Türkiye'deki skandallar |
| --- |
| Siyasi | 
* Ali Dibo skandalı
* Andıç skandalı
* Civangate skandalı
* Deniz Baykal kaset skandalı
* Gri pasaport skandalı
* MİT TIR'ları skandalı
* Susurluk Kazası

 |
| Yolsuzluk | 
* Aferistler
* Bankerler Krizi

|  |  |
| --- | --- |
| Siyasi yolsuzluk | 
* AKBİL Skandalı
* İSKİ yolsuzluk skandalı
* Türkbank skandalı
* Kayıp Trilyon Davası

 |

 |
| Spor | 
* 2011 Türk futbolu şike davası

 |
| Diğer skandallar | 
* 2016 MERNİS sızıntısı
* 2022 KPSS skandalı
* Ensar Vakfı tecavüz skandalı
* Twitch Bit skandalı

 |