**Arne Dekke Eide Næss** (/ˈɑːrnə ˈnɛs/ *AR-nə-\_-NESS* ; Norveççe: [ˈNɛsː]rwegian: [ˈNɛsː] ; 27 Ocak 1912 –12 Ocak 2009), derin ekoloji "terimini icat eden ve yirminci yüzyılın sonlarındaki çevre hareketi içinde önemli bir entelektüel ve ilham verici figür olan Norveçli bir filozoftu. Næss, Rachel Carson'un 1962 tarihli *Sessiz Bahar* kitabını derin ekoloji vizyonunda anahtar bir etki olarak gösterdi. Næss, ekolojik vizyonunu Gandhi'nin şiddetsizliğiyle birleştirdi ve birkaç kez doğrudan eyleme katıldı.

Næss, savaş sonrası erken dönemin Batılı çevre gruplarının, zamanın çevre sorunları hakkında halkı bilinçlendirirken, büyük ölçüde bu sorunların altında yatan kültürel ve felsefi arka plan olduğunu savunduğu şeyi kavrayamadıklarını ve bunlara hitap edemediklerini söyledi. Naess, yirminci yüzyılın çevresel krizinin, modern batı gelişmiş toplumlarında kabul edilmeyen bazı sözsüz felsefi varsayımlar ve tutumlar nedeniyle ortaya çıktığına inanıyordu.

Næss, Christine (Dekke) ve Ragnar Eide Næss'in oğlu olarak Slemdal, Oslo, Norveç'te doğdu. 1939'da Næss, Oslo Üniversitesi'ne profesör olarak atanan en genç kişiydi ve o sırada ülkedeki tek felsefe profesörü idi. 1950'de 7708 metrelik Tirich Mir'e ilk tırmanışını gerçekleştirdi. Hallingskarvet masifindeki Tvergastein kulübesinin baş harfi T, Ekozofi T'nin adının belirlenmesinde önemli bir rol oynadı. 1958'de *Inquiry* disiplinlerarası felsefe dergisini kurdu.

Profesör Arne Næss, 2003'te Norveç Yeşiller Partisi için kampanya yürütüyor
1970'te çok sayıda protestocuyla birlikte, Norveç fiyordundaki bir şelale olan Mardalsfossen önündeki kayalara zincirlendi ve bir baraj inşa etme planları düşene kadar inmeyi reddetti. Göstericiler polis tarafından götürülmesine ve sonunda baraj inşa edilmesine rağmen, gösteri Norveç çevreciliğinin daha aktivist bir aşamasını başlattı.

1996'da 'küçük Nobel' olarak bilinen İsveç Akademisi Nordik Ödülü'nü kazandı. 2005 yılında, sosyal açıdan yararlı çalışmalar için St. Olav Kraliyet Norveç Nişanı Yıldızlı Komutanı olarak ödüllendirildi. Næss'in 2005 yılında Norveç Yeşiller Partisi'yle küçük bir siyasi deneyimi oldu.

Felsefesi
---------

Næss'in *Erkenntnis und wissenschaftliches Verhalten* (1936), savaş sonrası analitik felsefeye aşina olan birçok temayı öngördü. Næss'ün 1950'lerden kalma ana felsefi eseri "Yorumlama ve Kesinlik" başlığını taşıyordu. Bu, küme teorisinin, *Anlamın Anlamı* Charles Kay Ogden gibi anlambilimcilerin çalışmalarını genişleterek dil yorumlama sorunlarına bir uygulamasıydı. Bunu açıklamanın basit bir yolu, herhangi bir ifadenin (kelime, kelime öbeği veya cümle), geçerli dil normlarına, belirli kişilerin veya kullanıcı gruplarının özelliklerine ve içinde bulunduğu dil durumuna bağlı olarak farklı potansiyel yorumlara sahip olarak kabul edilebileceğidir. ifade gerçekleşti. Bu farklı yorumlar, orijinal ifadenin alt kümeleri olarak temsil edilen daha kesin bir dille formüle edilecektir. Her alt küme, sırayla başka alt kümelere (teorik olarak sonsuz) sahip olabilir. Bu yorum kavramsallaştırmasının avantajları çeşitlidir. Olası yorumun sistematik bir şekilde gösterilmesini sağlar ve hangilerinin giderek daha az "makul yorumlar" olduğunu değerlendirmeyi mümkün kılar. Dil belirsizliğini, gereksiz genellemeyi, birleştirme, sözde anlaşma ve etkili iletişimi göstermek için mantıksal bir araçtır.

### Ekozofi T

**Ekozofi T**, derin ekolojiden farklı olarak, aslında onun kişisel felsefesinin adıydı. Warwick Fox gibi diğerleri, derin ekolojiyi Næss'in kişisel inançları olan ekozofi T'ye bağlılık olarak yorumladılar. T birçok kitabını yazdığı bir dağ kulübesi olan Tvergastein'e atıfta bulundu ve Næss'in herkesin kendi felsefesini geliştirmesi gerektiği görüşünü yansıtıyordu.

Næss'in ekozofisi kendini gerçekleştirme olarak özetlenebilir. Næss'e göre, ister insan, ister hayvan, ister bitki, her canlı yaşama ve çiçek açma hakkına eşittir. Næss, kendini gerçekleştirme yoluyla insanların, yalnızca kendileri olmaktan farklı olarak Dünya ekosistemlerinin bir parçası olabileceğini belirtir. Bir yazara göre, Næss kendini gerçekleştirmeyi, birinin eylemlerinin sonuçlarının diğer varlıkları nasıl etkileyeceğini bilmiyorsa, harekete geçmemesi gerektiği şeklinde tanımlamıştır.

Aile
----

Næss'ün babası Ragnar Næss başarılı bir bankacıydı ve Næss, armatör Erling Dekke Næss'in küçük kardeşiydi. Næss, evli bir iki çocuk babasıydı ve dağcı ve iş insanı Arne Næss Jr.'ın (1937–2004) amcasıydı.

ANCEP
-----

Norveç'te bulunan **Arne Næss Ekoloji ve Felsefe Merkezi** (**ANCEP**), Arne Næss'in felsefi mirasına odaklanan bir organizasyondur. Norveçli öğrencilere yönelik bir eğitim organizasyonu olarak 1998 yılında kurulmuştur. ANCEP daha sonra ekoloji, felsefe ve şiddetsizlik hakkında bilgi ve anlayışı yaymak için çalıştı. 2003 yılında ANCEP, adını Gateway College olarak değiştirdi.

ANCEP, Haziran 2011'de Sjur Paulsen, Geir Grønflaten ve Reidar Goffeng tarafından kâr amacı gütmeyen bir kuruluş olarak yeniden kuruldu. Fritt Ord, Norveç Sanat Konseyi, Kalkınma ve Çevre Merkezi / SUM ve Norveç Spor Bilimleri Okulu / Norges Idrettshøgskole'nin desteğiyle, ANCEP şu anda (Elektronik Kütüphane) adlı ilk projesi üzerinde çalışıyor. Bu proje Næss tarafından yazılmış yayınlanmamış materyalleri bir araya getirerek tarayacak ve daha sonra çevrimiçi tabanlı bir dijital kütüphane olarak genel halkın kullanımına sunacaktır.

Eserleri
--------

* *Erkenntnis und wissenschaftliches Verhalten*, Oslo, Norske Videnskaps-Akademi, 1936
* *The Selected Works of Arne Naess, Volumes 1-10*. Springer. 2005. ISBN 1-4020-3727-9. *The Selected Works of Arne Naess, Volumes 1-10*. Springer. 2005. ISBN 1-4020-3727-9.  *The Selected Works of Arne Naess, Volumes 1-10*. Springer. 2005. ISBN 1-4020-3727-9.
* *İletişim ve Argüman, Uygulamalı Anlambilim Öğeleri*, Norveççeden Alastair Hannay tarafından çevrilmiştir, Londra, Allen & Unwin, 1966.
* *Şüphecilik*, New York, Beşeri Bilimler Basın, 1968.
* *Ekoloji, Toplum ve Yaşam Tarzı*, Cambridge, Cambridge University Press, 1989

Kaynakça
--------

1. ↑  Krabbe (2010). "Arne Næss (1912-2009)". *Argumentation*. **24** (4): 527-30. doi:10.1007/s10503-010-9188-1. ProQuest 775562345.
2. ↑  Luke (Haziran 2002). "Deep ecology: Living as if nature mattered". *Organization & Environment*. **15** (2): 178-186. doi:10.1177/10826602015002005.
3. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 17 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ekim 2020.
4. ↑  Krabbe (2010). "Arne Næss (1912-2009)". *Argumentation*. **24** (4): 527-530. doi:10.1007/s10503-010-9188-1. ProQuest 775562345.
5. ↑  Arne Naess 1989, *Ecology Community and Lifestyle*, (trans) David Rothenberg, CUP, Cambridge, p. 4
6. ↑  Krabbe (2010). "Arne Næss (1912-2009)". *Argumentation*. **24** (4): 527-530. doi:10.1007/s10503-010-9188-1.
7. ↑  J. Seed, J. Macy, P. Flemming, A. Naess, *Thinking like a mountain: towards a council of all beings*, Heritic Books (1988), 0-946097-26-7, 0-86571-133-X
8. ↑  "Storting Election 2005. Official electoral lists, by county". *Storting Election 2005*. 2005. 2 Temmuz 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Nisan 2007.
9. ↑  *The Oxford Companion to Philosophy*. Oxford: Oxford University Press. 1995. s. 627. ISBN 0-19-866132-0.
10. ↑  Eriksson (2007). "Phenomeno-semantic complexity: A proposal for an alternative notion of complexity as a foundation for the management of complexity in human affairs". *Complexity and Organization*. **9** (1): 11-21.
11. ↑  Murray Bookchin, Graham Purchase, Brian Morris, Rodney Aitchtey, Robert Hart, Chris Wilbert, *Deep Ecology and Anarchism*, Freedom Press (1993) 0-900384-67-0.
12. ↑  *Ecology, community and lifestyle*. Cambridge University Press. 1989.  pp. 164-65
13. ↑  Luke (Haziran 2002). "Deep ecology: Living as if nature mattered". *Organization and Environment*. **15** (2): 178-186. doi:10.1177/10826602015002005.
14. ↑  Anonymous (27 Ocak 2009). "Philosopher and Mountaineer". *The Gazette (Montreal, QC)*.
15. ↑  Anonymous (14 Ocak 2009). "Thinker behind 'deep ecology' dies". *The Ottawa Citizen (Ottawa, ON)*.

Dış bağlantılar
---------------

* Trompetçi, Arne Næss cilt 126 Mart 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Trompetçi, Arne Næss cilt 226 Mart 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (2005) üzerine çalışmaları topladı26 Mart 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* "T'den X'e Ekosofi"20 Mayıs 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. - Arne'nin felsefesiyle ilgili makale, Jim Cocola, n + 1 dergisinde, Nisan 2006.
* Trompetçi Cilt 9.231 Aralık 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (1992)
* Arne Næss: Bir Biyografik Eskiz31 Aralık 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Warwick Fox.
* Arne Naess - Oslo Üniversitesi'nden Ecophilosophy and Ecology Page. Arne Næss ve 1936-2005 yılları arasındaki yayınları hakkında temel bilgileri içerir.
* Jens Bjørneboe: Arne Næss ve ben NATO'yu nasıl fethettik23 Ocak 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Næss'in Mardalsfossen'de tutuklanmasının fotoğrafları3 Kasım 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Norveççe)
* Inquiry An Interdiciplinary Journal of Philosophy, Arne Næss tarafından kurulmuştur.
* Taşları Aşmak: Arne Naess'in Portresi22 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Dağın Çağrısı (transkript)21 Eylül 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. The Call of the Mountain on Arne Naess and the Deep Ecology Movement (1997) filminin metni
* YouTube'da The Call of the Mountain (excerpts) filmin alıntılar.
* Dağın Çağrısı (tamamlandı)18 Nisan 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. İnternette bir bütün olarak "Dağın Çağrısı" na bakın
* "Arne Naess, Norveçli Filozof, 96 yaşında öldü", *New York Times'ın* ölüm ilanı15 Şubat 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* "Filozof 'Derin Ekoloji' İfadesini Geliştirdi", *Washington Post* ölüm ilanı7 Kasım 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* *The Guardian'daki* Arne Næss ölüm ilanı8 Kasım 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* ANCEP web sitesi30 Aralık 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* OpenAirPhilosophy web sitesi6 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 90063186
* BNF: cb12038513q (data)
* CiNii: DA03278954
* GND: 119219409
* ISNI: 0000 0001 1471 1725
* LCCN: n50026554
* LNB: 000029549
* NDL: 00557556
* NKC: jn19990006003
* NLA: 36539469
* NLI: 987007278357305171
* NLK: KAC199619795
* NTA: 068357508
* SELIBR: 318382
* SUDOC: 028577221
* Trove: 1280601
* VIAF: 41857062
* WorldCat: lccn-n50026554

 |