**Odesa Ulusal Güzel Sanatlar Müzesi** veya **Odesa Ulusal Sanat Müzesi** (Ukraynaca: Одеський національний художній музей), Odesa şehrinin başlıca sanat galerilerinden biridir. 1899'da kurulan, kendisi de 19. yüzyıl mimarisinin bir anıtı olan Potocki Sarayı'nı (Lehçe telaffuz: [pɔˈtɔt͡skʲi]) işgal eder. Müze şu anda 19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarındaki en tanınmış Rus ve Ukraynalı sanatçıların bazılarının tabloları da dahil olmak üzere 10 binden fazla sanat eserine ev sahipliği yapıyor. Odesa'da her ayın son Pazar günü ücretsiz girişi olan tek müzedir.

Tarihi
------

Şu anda galeriye ev sahipliği yapan saray, Odesa'nın en eski saraylarından biridir. Polonya'nın bölünmesinden sonra Rusya çarına sadakat yemini eden ve sonunda tanınmış bir Rus diplomatı ve Napoli Krallığı büyükelçisi olan eski bir Polonyalı parlamento üyesi olan Seweryn Potocki tarafından emredildi. Potocki aynı zamanda zengin bir toprak sahibiydi ve onun mülklerinden biri olan Severinovka köyünde hem sarayın hem de Odesa'nın kamu binalarının çoğunun inşa edildiği hafif kireçtaşı ocağı vardı.

Müzenin cephesi 20. yüzyılda kırmızıya boyanmıştır. İnşaat 1805'te başladı ve odesa ve Kırım'daki birçok saray ve kamu binasının yazarı ve ünlü bir İtalyan mimar olan Francesco Boffo tarafından denetlendi. Ana binanın inşaatı 1810'da hazırdı. Ancak Napolyon Savaşları nedeniyle iç döşeme çalışmaları 1824'e kadar başlamadı ve 1828'de tamamlandı.

Neoklasik bina, iki katlı, altı klasik sütunla desteklenen bir alınlıklı büyük bir revak ile dönemin tipik bir dönem konutudur. Ana bina, sarayın önünde bir Cour d'honneur oluşturan yarım daire biçimli galerilerle yan kanatlara birleştirilmiştir. Arkasında, romantik bir mağara ile İngiliz tarzı küçük bir peyzaj bahçesi oluşturuldu. İç tasarım, çoğunlukla 19. yüzyılın başlarında popüler olan çeşitli stillerin eklektik bir karışımıdır.

1829'da ölen Seweryn Potocki, sarayın tamamlandığını görmedi. Bunun yerine, Stanisław Szczęsny Potocki'nin kızı olan uzak akrabası Olga Potocka'ya miras kaldı. Potocka, Lev Naryshkin ile evlendi. Saray onun kişisel mülkü olarak kalmasına rağmen, bazen yanlış bir şekilde Naryshkin Sarayı olarak anılır. 1888'de bina Odesa Belediye Başkanı Grigorios Maraslis'e satıldı, o da 1892'de Odesa Güzel Sanatlar Cemiyeti'ne sattı. İlk koleksiyonu tamamlamak 9 yıl daha sürdü. Nihayet 6 Kasım 1899'da "Odesa Güzel Sanatlar Müzesi" açıldı. İlk koleksiyonun çekirdeği, St. Petersburg İmparatorluk Güzel Sanatlar Akademisi tarafından müzeye bağışlanan resimlerden oluşuyordu. 1920'lerde müzenin adı Halk Sanatı Müzesi olarak değiştirildi. 2. Dünya Savaşı'ndan sonra "Odesa Sanat Galerisi" olarak yeniden açıldı. 2021 yılında bugünkü adını almıştır.

2022'de Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sırasında müze, binaya ve koleksiyonlara gelebilecek potansiyel hasara karşı kendini hazırladı.

Odesa Sanat Müzesi 2022'de, "Değişim Müzesi"'ne katılan kültür kurumları listesine dahil edildi ve toplam 98.000 ABD doları tutarında bir hibe aldı.

Eserler
-------

Sarayın içi çoğunlukla eklektiktir.
Odesa Ulusal Güzel Sanatlar Müzesi'nin koleksiyonu tüm sanat biçimlerini kapsar: resim, çizim, heykel, dekoratif sanatlar ve ortalama 10.000'den fazla eser bulunmaktadır. 26 salonda yer alan sergide 16.-20. yüzyıl ressamlarının eserleri ve 17. yüzyıl seküler portreleri yer alıyor.

İvan Ayvazovski'nin çok sayıda eseri ve Vasili Kandinski'nin bazı erken resimleri dikkat çekicidir. Ayrıca Peredvizhniki hareketinin geniş bir koleksiyonunun yanı sıra Ivan Kramskoi, Alexei Savrasov, Isaac Levitan, Ivan Shishkin, Arkhip Kuindzhi, Ilya Repin, Vasily Surikov, Alexandre Benois, Valentin Serov, Mihail Vrubel, Nicholas Roerich, Boris Kustodiev, Konstantin Somov'un tabloları ve diğer sanat eserleri de bulunmaktadır.

Müze, ana temsilcileri Kyriak Kostandi, Yevgeniy Bukovetskiy, Gerasim Golovkov, Tit Dvornikov, Petr Ganskiy, Gennady Ladyzhensky, Aleksandr Stilianudi, Pyotr Nilus ve Nikolai Kuznetsov olan yerel resim okulu TURH'un (Rusça ТЮРХ) geniş bir koleksiyonunu sergilemektedir.

Sanat müzesi, sosyal sanat veya sosyal gerçekçilik olarak adlandırılan Odesa'daki tek Sovyet resim koleksiyonuna ev sahipliği yapmaktadır. Hem erken hem de geç Sovyet sanatının hem yasaklanmış hem de resmi olarak onaylanmış tablolarıyla temsil edilen koleksiyon; Teofil Fraerman, Yuri Egorov, Valery Geghamyan, Martiros Sarian, Leonid Muchnyk, Alexander Atzmanchuk, Anatol Petrytsky, Valentin Khrushch, Amshey Nurenberg eserlerini bulundurmaktadır.

30 Kasım 2022'de Odesa Şehir Meclisi, Odesa'nın kurucuları Anıtı'nın sökülerek geçici olarak Odesa Ulusal Güzel Sanatlar Müzesi'ne taşınması kararını onayladı.

Kaynakça
--------

### Kaynaklar

1. 1 2 3 4  "Odesa Fine Arts Museum (OFAM): About us". *ofam.org.ua*. 2021. 6 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.
2. ↑  "Free entrance day schedule". 2019. 8 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi.
3. ↑  Eduard Meissner, syf. 362-364
4. 1 2  Brumfield & Ananich, s. 187
5. ↑  "Ukraine: The race to save the country's artistic treasures". *BBC News* (İngilizce). 4 Mart 2022. 6 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2022.
6. ↑  (ru)*Виталий Орлов*. Одесса и ЮНЕСКО: взаимоотношения в военном контексте // Odessa-future, 03.08.2022 4 Nisan 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
7. ↑  "South Russian artists in the House Bukovetskiy". *artchive.ru*. 2018. 4 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2023.
8. ↑  "Modern Art collection". *ofam.ua*. 25 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2023.
9. ↑  "Odesa deputies back decision to dismantle monument to Catherine II". *Ukrinform* (İngilizce). 30 Kasım 2022. 30 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Kasım 2022.   
"Odesa City Council finally agreed to demolish the monument to Catherine (*Одеська міськрада нарешті погодилася знести пам'ятник Катерині*)". *Ukrainska Pravda* (Ukraynaca). 30 Kasım 2022. 30 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Kasım 2022.

### Bibliyografi

* William Craft Brumfield; Boris Ananich, (Ed.) (2001). *Commerce in Russian Urban Culture, 1861–1914*. Woodrow Wilson Center Press Series. Woodrow Wilson Center Press. ss. 239. ISBN 9780801867507.
* 
* Eduard Meissner (1820). "Description of Odesa". *The Analectic Magazine*. Philadelphia: Moses Thomas. **2**: 362-364.

Dış bağlantılar
---------------

* Resmi site 14 Aralık 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Resmi Facebook sayfası 21 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 1255094788
* ISNI: 0000 0001 2286 8052
* LCCN: n81144006
* ULAN: 500303842
* VIAF: 133233459
* WorldCat: lccn-n81144006

 |