Bir Burdur Rumu (1870'ler)

|  |
| --- |
|  |
| Osmanlı İmparatorluğu tarihi |
| Toplumsal yapı |
| 
Saray ve aristokrasi |
| 
* Osmanlı sarayı
* Kölelik
* Devşirme

 |
| 
Etno-dini topluluklar |
| 
* Müslümanlar
* Milletler
	+ Rum Ortodoks
	+ Ermeni
	+ Ulah
	+ Bulgar
* Ermeniler
* Yahudiler
* Rumlar
* 1660 Büyük İstanbul Yangını

 |
| Milliyetçiliğin yükselişi |
| 
* Tanzimat
* Osmanlıcılık

 |
| 
Sınıflar |
| 
* Askeri
* Âyan
* Gâvur
* Reaya
* Eflak

 |
| * g
* t
* d
 |

**Osmanlı Rumları** Osmanlı Devletinde yaşayan Rumlara verilen isimdir. Kuruluşundan itibaren pek çok Rum topluluğu Osmanlı sınırları içindeki İç Anadolu (Kapadokya), Ege ve Karadeniz bölgelerinde yaşamıştır ve devletin son dönemlerine kadar önemli rol oynamışlardır. Bugün büyük çoğunluğu Rum Kırımı ve Mübadele'den dolayı Yunanistan'da yaşamaktadır.

Osmanlı Rum devlet adamı Kostaki Antopulos Paşa

Tarih
-----

Osmanlının Bizans'tan ve Venedik'ten aldığı topraklardaki halkın çoğu Rumlar'dan oluşturmaktaydı. Din olarak Ortodoks ve çok küçük bir azınlık Katolik Hristiyan'dı. Osmanlı devletinde millet sistemi altında yönetilmişler ve 1453'ten sonra başlarında İstanbul Patriği bulunmuştur. Topluca bulundukları bölgeler şimdiki Yunanistan, Kıbrıs, Trakya, Marmara denizi adaları ve kıyıları, Kapadokya, Karadeniz Bölgesi ve Ege denizi kıyılarıdır. 19. yüzyılda Karadeniz Rumlarının bir kısmı, Rus işgali altındaki Kars bölgesine yerleşmiştir.

Din hürriyetine rağmen pek çok Rum Müslüman olmuş, bunların bir kısmı da Türkleşmiştir. İslamlaşma en fazla Girit ve Karadeniz Bölgesinde yaşandı. Müslüman Yunanlar, Devşirmeler ve Fenerliler devlet yönetiminde önemli görevlerde bulunmuşlardır. Rum halkı tarım, denizcilik, zanaat ve ticaretle geçinmiştir. Osmanlıda en yüksek Rum nüfuslu şehir İstanbul idi. Anadolu Rumlarının pek çoğunun anadilleri Türkçe idi fakat Karadeniz'dekiler modern Yunancadan farklı ayrı bir Rum dili konuşurlardı. Din adamları dışında Rumların çoğu Osmanlı Müslümanları gibi giyinmişler, son dönemlerde Avrupa giyim tarzı yaygınlaşmıştı.

19. yüzyılda Yunan milliyetçiliği, *megali idea* fikri yayılmış, bunun sonucu isyanlar başlamış ve Müslümanlar etnik temizliğe uğramıştır. İlk önce 1830'da Mora da Yunan Devleti kurulmuştur ve buna 1912 yılına kadar Teselya, Girit, Epirus ve Makedonya katılmıştır. Bunların sonucu Osmanlının Rum nüfusu azalmış ve 1914'te ~1,8 milyon kalmıştır. 
Birinci Dünya savaşında Ege ve Trakya'daki Rumların bir kısmı Yunanistan'a ve İç Anadolu'ya tehcir edilmiş bundan dolayı binlercesi ölmüştür. Balkan harbinden kaçan on binlerce Müslüman yerlerine yerleştirilmiştir. Bu olayları bazı tarihçiler Rum Soykırımı olarak isimlendirir.

Osmanlı İmparatorluğu I. Dünya Savaşını kaybedince, Yunanistan İzmir bölgesini istemiş ve burayı 1919'da işgal ettikten sonra ~100.000 kadar Rum bölgeye geri dönmüştür. Ortaya çıkan Türk Yunan savaşında, Rumların çoğu Yunan tarafını tutmuşlardır. Bu savaşta pek çok karşılıklı katliam yaşanmıştır. Karadeniz'de karışıklıklar olmuş, bölge Rumlarının bir kısmı tehcir edilmiş ve bunlardan da binlercesi ölmüştür. Yunan ordusu savaşı kaybedince, pek çok kasaba ve köy yakarak geri çekilirken yaklaşık ~1.000.000 Rum onlarla birlikte Yunanistan'a kaçmıştır. Lozan anlaşmasıyla iki ülke arasında nüfus mübadelesi yapılmıştır. Yaklaşık 356.000 Müslüman, Türkiye'ye ve Anadolu'da kalan 290.000 kadar Pontus ve Karamanlı Rum Yunanistan'a gönderilmişlerdir. Buradan 50.000-66.000 başka ülkelere göçmüştür. Yunanistan'da 75.000 kadar göçmen zor şartlardan dolayı ölmüştür. 1928'de Yunanistan'da 1.104.216  Osmanlı Rum göçmeni ve 1927'de Türkiye'de ~125.000 Rum bulunuyordu. 1912-1922 arası Osmanlı Rumlarından hayatını kaybedenler 300.000 olarak tahmin edilmektedir.

Nüfus
-----

Osmanlı nüfus sayımlarında Suriye, Beyrut, Halep vilayetlerinde ve Kudüs sancağında bulunan Ortodoks Araplar da Rum olarak sayılmıştır. Burada Rum sayılan nüfus 1914'te 187.999 kişi. Osmanlı devrinde, Manastır ve Yanya vilayetlerindeki Rumların önemli bölümü Arnavut ve Slav asıllıdır. 1912'de Ege adaları, Edirne vilayetinin yarısı ve diğer bütün Rumeli vilayetleri kaybedilmiştir ve bundan dolayı Rum nüfus azalmıştır.

Etnik Harita (1911)

|  |
| --- |
| Osmanlı Ortodoks Rum nüfusu |
| Vilayet/Sancak | 1893 | 1906 | 1914 |
| Hüdavendigâr | 133.017 | 166.368 | 184.424 |
| Konya | 56.561 | 86.591 | 95.768 |
| Trabzon | 155.039 | 215.474 | 260.313 |
| Ankara | 34.915 | 41.776 | 46.830 |
| Aydın | 196.558 | 285.105 | 319.019 |
| Kastamonu | 15.000 | 16.100 | 26.104 |
| Sivas | 37.813 | 67.374 | 75.324 |
| İzmit | 23.724 | 35.866 | 40.048 |
| Adana | 6.262 | 11.067 | 11.037 |
| İstanbul | 152.741 | 176.442 | 205.375 |
| Edirne | 267.220 | 340.908 | 224.680 |
| Ege adaları | 226.817 | 316.842 | - |
| Manastır | 227.766 | 286.001 | - |
| Biga | 15.101 | 38.291 | 8.541 |
| Çatalca | 35.848 | 44.325 | 36.797 |
| Diyarbekir | 1.186 | 1.125 | 1.822 |
| Mamuret-ül-Aziz | 543 | 651 | 971 |
| Van | - | - | 1 |
| Erzurum | 3.356 | 5.804 | 4.859 |
|
| **Toplam**  | **1.589.467** | **2.136.110** | **1.541.689** |
|

      1912 Balkan harbinde tamamen kaybedildi ( Edirne Vilayetinin sadece yarısı).

Galeri
------

* 16. yüzyıl Pera'da bir Rum kadını 16. yüzyıl Pera'da bir Rum kadını
* Amasyalı Rum papaz SofronyosAmasyalı Rum papaz Sofronyos
* Silahlı Karadeniz RumlarıSilahlı Karadeniz Rumları

Meşhur Osmanlı Rumları
----------------------

* II. Gennadios
* Aleksandros Mavrokordatos (siyasetçi)
* Kostaki Musurus Paşa
* Aristotle Onassis

Ayrıca bakınız
--------------

* Yunanlar
* Türkiye Rumları
* Karamanlılar

Kaynakça
--------

1. 1 2  Doumanis, Nicholas (2012). *Before the Nation*. Oxford University Press,. s. 168. ISBN 9780199547043.
2. 1 2 3  Hirschon, Renée (1998). *Heirs of the Greek Catastrophe*. Berghahn Books. s. 37. ISBN 9781571817303.
3. ↑  Heper, Metin (2013). *The Routledge Handbook of Modern Turkey*. Routledge. s. 291. ISBN 9781136309632.
4. ↑  Clark, Bruce (2006). *Twice a Stranger: The Mass Expulsions that Forged Modern Greece and Turkey*. Harvard University Press. ss. 13. ISBN 9780674023680.
5. ↑  Karpat, Kemal (1985). *Ottoman Population, 1830-1914: Demographic and Social Characteristics*. University of Wisconsin Press. ss. 168/169-188/189. ISBN 9780299091606. 14 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2014.

| * g
* t
* d
Osmanlı İmparatorluğu |
| --- |
| Tarihçe | 
* *Osman Bey'in Rüyası*
* Kuruluş
	+ Gazi tezi
	+ Fetret Devri
	+ İstanbul'un Fethi
* Yükselme
	+ Dönme tezi
	+ Kadınlar saltanatı
* Duraklama
	+ Gerileme tezi
	+ Köprülüler Devri
	+ Lale Devri
* Gerileme
* Reform
	+ Tanzimat
	+ Birinci Meşrutiyet
* Dağılma
	+ İkinci Meşrutiyet
	+ Parçalanma
	+ Lağıv
	+ Müslüman-Türk katliamları

 |  |
| Siyaset | 
* Dış ilişkiler
	+ Hariciye Nezâreti
	+ Safevîler
	+ Amerika Birleşik Devletleri
	+ Antlaşmalar
* Hukuk
	+ Kânûn-ı Esâsî
	+ Nizamnâme-i Millet-i Ermeniyân
	+ Seçim kanunu
	+ Aile hukuku
	+ Düstur
* Medeni kanun
	+ Mecelle
	+ Halaha
* Tercüme Odası

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Hükûmet | 

|  |  |
| --- | --- |
| Hanedan | 
* Osmanlı Hanedanı
	+ Padişahlar
	+ Osmanlı Halifeliği
	+ İki kutsal caminin hizmetkârı
* Harem
	+ Valide sultan
	+ Haseki sultan
	+ Kadınefendi
	+ Hanımefendi
	+ Osmanlı padişah eşleri listesi
	+ Kızlar ağası
* Enderûn
	+ Kapı Ağası
	+ Mekteb-i Enderûn

 |
| Bâb-ı Âli | 

|  |  |
| --- | --- |
| Dîvân-ı Hümâyun*(klasik dönem)*  | 
* Sadrazam
* Kubbealtı vezirleri
* Kazasker
* Defterdar
* Nişancı
* Reîsü'l-küttâb
* Tercümanbaşı

 |
| Osmanlı hükûmeti*(anayasal dönem)*  | 
* Meclis-i Vükelâ

|  |  |
| --- | --- |
| Meclis-i Umûmî | 
* Meclis-i Âyan
* Meclis-i Mebûsan

 |

 |
| Milletler | 
* İslam
	+ Şeyhülislam
* Hristiyanlık
	+ Rum
	+ Ermeni
	+ Bulgar
	+ Ulah
* Yahudilik
	+ Hahambaşı

 |

 |
| Taşra | 
* Eyalet
	+ Beylerbeyi
* Vilayet
* Sancak
	+ Sancakbeyi
	+ Mutasarrıf
* Kaza/Kadılık/Ağalık
	+ Âyan
* Bağımlı ve haraçgüzar devletler

 |

 |

 |
| Ordu | 

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Kara | 
* Klasik ordu
* Reform dönemi
	+ Nizâm-ı Cedîd
	+ Sekbân-ı Cedîd
	+ Asâkir-i Mansûre-i Muhammediyye
	+ Hamidiye Alayları
* Modern ordu

 |
| Donanma | 
* Kaptan-ı derya
* Tersâne-i Âmire
* Amiral
* Deniz muharebeleri
* Savaş gemileri
* Tersane tercümanı

 |
| Diğer | 
* Havacılık
* Askerlik
* Silahlar

 |

 |

 |
| Ekonomi | 
* Döneme göre
	+ Genişleme
	+ Reform
* Tarım
* Osmanlı Bankası
* Para birimi
	+ Akçe
	+ Para
	+ Sultani
	+ Kuruş
	+ Lira
* Ulaşım ve haberleşme
	+ Demiryolu

 |
| Toplum | 
* Toplumsal yapı
* Devşirme
* Osmanlıcılık
* Saray teşkilatı
* Dil
	+ Osmanlı Türkçesi
* Kölelik

|  |  |
| --- | --- |
| Kültür | 
* Osmanlı mimarisi
	+ Camiler
* Sanat
	+ Minyatür
	+ Müzik
	+ Nakış
	+ Sahne sanatları
* Kıyafet
* Mutfak
* Edebiyat
	+ Divan
	+ Halk
* Bilim ve teknoloji

 |
| Demografi | 
* Ermeniler
* Rumlar
* Türkler
* Yahudiler

 |
| Din | 
* Hristiyanlık
* İslam
* Yahudilik

 |
| Semboller | 
* Marş
* Arma
* Bayrak
* Tuğra

 |

 |
| Diğer | 
* Kadın
* Feminizm
* Liberalizm
* Sosyalizm

 |
| 
* Ana hatlar
* Bibliyografya
* **Kategori**

 |