**Mehmet Nâzım** (1886, Kayseri - 15 Temmuz 1921, Afyon), Türk asker.

Yaşamı
------

1886'da Cemal Bey'in oğlu olarak dünyaya geldi. Beşiktaş Askeri Rüştiyesi ve Bursa Askeri İdadisi'ni bitirdi. 14 Ocak 1904’te Harp Okulu’na girdi. 20 Eylül 1907'de Harbiye'den teğmen rütbesiyle *(1323-P.3)* piyade sınıfı üçüncüsü olarak mezun oldu. 13 Ağustos 1910'da Mekteb-i Erkân-ı Harbiye'den Kurmay Yüzbaşı rütbesinde mezun oldu. 13 Şubat 1911’de gönüllü olarak Yemen Kuvvetleri Komutanlığı’nda hizmet verdi. 8 Ocak 1914 yılında 6. Kolordu Kurmay heyetinde yer aldı. Aynı yıl 16. Fırka kurmay başkanlığına ve ardından 19. Fırka kurmay başkanlığına atandı. 12 Şubat 1914’te 3. Kolordu’da görev yaptı. 25 Nisan 1915’te 16. Tümen Kurmaylığında, 1 Ağustos 1915’te ise 6. Kolordu Kurmaylığında, 15 Temmuz 1916’da ise 19. Kolordu Kurmaylığında görev yaptı. 14 Eylül 1916’da Binbaşı rütbesine terfi edildi. 15 Kasım 1916’da Makedonya Cephesi’nde 177. Alay Komutanı olarak görev yaptı. 18 Temmuz 1917'de Romanya'da Alman Mareşal August von Mackensen'in karargâhında görevi aldı. 1917-1918 yılları arası Osmanlı Rumeli Müfrezesi (takviyeli 177. Alay) komutanlığına getirildi.

25 Ağustos 1918’de Kafkas İslâm Ordusu’nda görevliyken, muamelât-ı zatiye emrinde bırakıldı. 27 Ocak 1919’da 12. Kolordu görevinde, 27 Mart 1919‘da geçici olarak 7. Süvari Alay Komutanı Vekili olarak görev yaptı. 1919 Mayıs’ında İngilizlerin kendisini tutuklayacağını öğrenince, Kuvâ-yi Milliye'ye katılmak üzere İstanbul'dan ayrılarak Anadolu'ya geçti. 10 Ocak 1921’de 4. Piyade Tümen Komutanı olarak hizmet verdi. Birinci İnönü Muharebesi'nde kumandanı olduğu 4. Piyade Fırkası'na komuta ederek Yunanlar ile savaştı ve başarılarından ötürü Yarbay rütbesine terfi ettirildi. İkinci İnönü Muharebesi'ne katıldı. Dumlupınar Meydan Muharebesi'nde yaralandı. Tedavisiyle Mustafa Kemal bizzat ilgilendi, o dönem Garp Cephesi Komutanlığı yapan İsmet Paşa (İnönü) da ziyaretine geldi.

Tedavisinin ardından cepheye döndü. 10 Ocak 1921’de Yarbay rütbesine terfi ettirildi. Kütahya-Eskişehir Muharebeleri sırasında Yumruçal sırtlarında ateş hattına ilerlerken, yakınlara kadar sokulmuş bir Yunan ağır makineli tüfek müfrezesinin açtığı ateş sonucu ağır yaralandı. 15 Temmuz 1921 günü öldü.

Mehmet Nazım Bey
Naaşı, Ankara'ya getirilerek Ankara Şehitliği'nde toprağa verildi. Ölümünden bir gün sonra TBMM tarafından Miralay rütbesine terfi ettirilerek "Şehit Miralay Nazım Bey" adıyla anıldı.

Ödülleri
--------

Mecidi Nişanı, Kılıçlı Mecidi Nişanı, Alman Demir Haç Nişanı (1. ve 2. rütbeden), Avusturya-Macaristan Liyakat ve Demir Taş Nişanı ve Kırmızı şeritli İstiklâl Madalyası sahibiydi.

Hatırası
--------

İstiklal Mücadelesi Araştırmaları Derneği (Mürettep Müfreze) tarafından, Mehmet Nazım Bey'in isminin, öldürüldüğü yer olan Çöğürler Tren İstasyonu'na verilmesi konusunda ve halktan gelen talepler üzerine TCDD Çöğürler İstasyon Şefliğinin adı TCDD'nin aldığı kararla "Çöğürler Nazım Bey" olarak değiştirilmiştir. Çöğürler Nazım Bey" istasyonu ile Ahiler arasındaki caddeye de Dr. Selim Erdoğan'ın önerisi ile "Şehit Miralay Mehmet Nazım Bey" ismi verilmiştir.

Ayrıca bakınız
--------------

* Kütahya-Eskişehir Muharebeleri

Kaynakça
--------

1. ↑  T.C. Genelkurmay Harp Tarihi Başkanlığı Yayınları, *Türk İstiklâl Harbine Katılan Tümen ve Daha Üst Kademelerdeki Komutanların Biyografileri*, Genelkurmay Başkanlığı Basımevi, Ankara, 1972, s. 234.
2. ↑  "Türk İstiklâl Harbi'ne Katılan Tümen ve Daha Üst Kademelerdeki Komutanların Biyografileri" (PDF). *Genelkurmay Basımevi*. T.C. Genelkurmay Başkanlığı. 19 Şubat 1989. 12 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.
3. ↑  "Kurtuluş Savaşı komutanlarından Miralay Nazım Bey'in adının şehit olduğu tren istasyonuna verilmesi talebi reddedildi". *Independent Türkçe*. 3 Temmuz 2021. 4 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Temmuz 2021.

| * g
* t
* d
Türkiye Türk Kurtuluş Savaşı'na katılan üst düzey subaylar listesi |
| --- |
| 
* Mustafa Kemal Atatürk
* Abdurrahman Nafiz Gürman
* Abdüllâtif Nacî Eldeniz
* Ahmet Derviş
* Ahmet Fuat Bulca
* Ahmet Naci Tınaz
* Ahmet Nuri Öztekin
* Ahmet Zeki Soydemir
* Akif Erdemgil
* Alaâddin Koval
* Ali Fuat Cebesoy
* Ali Hikmet Ayerdem
* Ali İhsan Sabis
* Ali Sait Akbaytogan
* Ali Sami Sabit Karaman
* Asım Gündüz
* Aşir Atlı
* Bekir Sami Günsav
* Cafer Tayyar Eğilmez
* Cavit Erdel
* Cemil Cahit Toydemir
* Cemil Conk
* Cevat Çobanlı
* Ethem Necdet Karabudak
* Ethem Servet Boral
* Fahrettin Altay
* Hacı Mehmet Arif Örgüç
* Halil İbrahim Çolak
* Halit Akmansü
* Halit Karsıalan
* Hasan Mümtaz Çeçen
* Hüseyin Hüsnü Emir Erkilet
* Hüseyin Nurettin Özsu
* İbrahim Refet Bele
* İsmail Hakkı
* İzzettin Çalışlar
* Kâzım Fikri Özalp
* Kâzım İnanç
* Kâzım Orbay
* Kâzım Sevüktekin
* Kemalettin Sami Gökçen
* Mahmut Nedim Hendek
* Mehmet Ali
* Mehmet Arif
* Mehmet Atıf Ateşdağlı
* Mehmet Emin Çolakoğlu
* Mehmet Emin Koral
* Mehmet Emin Yazgan
* Mehmet Hayri
* Mehmet Hayri Tarhan
* Mehmet Hulusi Conk
* Mehmet Kâzım Dirik
* Mehmet Kenan Dalbaşar
* Mehmet Muhittin Kurtiş
* Mehmet Nâzım Yücel
* Sakallı Nureddin
* Mehmet Nuri Conker
* Mehmet Rüştü Sakarya
* Mehmet Sabit Noyan
* Mehmet Sabri Erçetin
* Mehmet Salih Omurtak
* Mehmet Selahattin Adil
* Mehmet Sıtkı Üke
* Mehmet Suphi Kula
* Mehmet Şefik Aker
* Mehmet Vehbi Kıpçak
* Muhittin Akyüz
* Musa Kâzım Karabekir
* Mustafa Fevzi Çakmak
* Mustafa İsmet İnönü
* Mustafa Muğlalı
* Mustafa Münip Uzsoy
* Mürsel Bakü
* Nazif Kayacık
* Nazmi Solok
* Necip Okaner
* Nihat Anılmış
* Osman Nuri Koptagel
* Osman Zati Korol
* Ömer Halis Bıyıktay
* Ömer Lütfi Argeşo
* Reşat Çiğiltepe
* Rüştü Paşa
* Sadullah Güney
* Süleyman Sabri
* Şefik Avni Özüdoğru
* Şerif Yaçağaz
* Şevket Seyfi Düzgören
* Şükrü Naili Gökberk
* Veysel Özgür
* Yakup Şevki Subaşı
* Yusuf İzzet Met

 |