recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Emas Ulusal Parkı**, Portekizce'de tam olarak *Devekuşu Ulusal Parkı* anlamına gelmektedir. UNESCO tarafından Dünya Mirası listesine alınmış bir ulusal park olup Brezilya'da Goiás ve Mato Grosso do Sul eyaletleri arasındadır. Cerrado Savanlarının bulunduğu 1320 km2 lik bir alanı kaplamakta olup geniş soya fasulyesi tarlaları ile çevrilidir.

Konum
-----

Park, Brezilya'nın Merkezi-Batı Bölgesinde Goiás ve Mato Grosso do Sul eyaletleri arasında bulunmaktadır.

Bitki örtüsü ve hayvanlar
-------------------------

Emas Ulusal Parkı ağaçsız bir savan bölgesi oluşu, uzun termit yuvaları, büyük karıncayiyenler, yeleli kurt, Büyük Armadillo, Otlak Geyikleri ve diğerleriyle birlikte parkın ismini aldığı devekuşlarını hatırı sayılır miktarda barındıran vahşi yaşamı ile tipik cerrado ekosistem alanındadır. Park, yaklaşık 10-12 adetten oluşan az miktarda bir jaguar nüfusunu da barındırmaktadır. %40 miktarında yedek alanla birlikte toplamda 1320 kilometrekare alan jaguar nüfusu için oldukça iyi bir barınma alanıdır. Puma, İspanya vaşağı, Brezilya tapiri, kırmızı geyik, gri geyik, siyah çığırtkan maymun ve kemirgenlerin en irisi olan capybara ise burada yaşayan diğer iri yapılı memelilerdir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Flavio H.G. Rodrigues, Leandro Silveira, Anah T .A. Jacomo, Ana Paula Carmignotto, Alexandra M.R. Bezerra, Daniela Cunha Coelho, Hamilton Garbogini, Juliana Pagnozzi, Adriani Hass. *Composi~ao e caracteriza~ao da fauna de mamfferos do Parque Nacional das Emas, Goias, Brasil*.Revta bras. Zool. 19 (2): 589 - 600, 2002. online PDF 18 Haziran 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
2. ↑  Thannya Nascimento Soares, Mariana P.C. Telles, Lucileide V. Resende, Leandro Silveira, Anah Tereza A. Jácomo, Ronaldo G. Morato, José Alexandre F. Diniz-Filho, Eduardo Eizirik, Rosana P.V. Brondani and Claudio Brondani: *Paternity testing and behavioral ecology: A case study of jaguars (*Panthera onca*) in Emas National Park, Central Brazil*. Genetics and Molecular Biology, 29, 4, 735-740 (2006). online PDF 13 Ekim 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

en:Emas National Park

Ayrıca bakınız
--------------

* Dünya Mirası listesi
* Türkiye'deki Dünya Mirasları

Dış bağlantılar
---------------

* Uydu fotoğrafı (Google)
* Portekizce sayfa bağlantısı[*ölü/kırık bağlantı*]

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: sh85098282
* NLI: 987007565502805171
* VIAF: 315526766

 |
Başlığın diğer anlamları için Manavgat sayfasına bakınız.

**Manavgat Şelalesi**, Antalya'nın Manavgat ilçesinde, Manavgat Nehri üzerinde bulunan bir şelaledir.

Antalya'ya 72 km mesafededir. Manavgat ilçesinin 3 km kuzeyinde bulunan ve adını bu ilçeden alan şelale, ırmak sularının 3–4 m'lik bir falezden düşmesiyle meydana gelir. Az bir yükseklikten dökülmesine rağmen geniş bir alan üzerinde yüksek bir debiyle akar. Ayrıca Manavgat Irmağını besleyen kaynaklardan en büyüğü olan karstik Dumanlı kaynağı, Oymapınar barajı yapıldıktan sonra baraj gölü içinde kalmıştır.

Manavgat şelalesi'nin çevresinde halk için kullanılabilir piknik alanı ve turistik imkanlar dahilinde canlı balık restoranları gibi faaliyet gösteren mülkiyetler vardır. Ulaşım şehiriçi taşımacılık ile gerçekleştirilmektedir. Manavgat şelalesi, 15 Mart 2023 tarihli Cumhurbaşkanı kararnamesiyle, Potansiyel Doğal Sit Alanının Koruma Statüsünün Değerlendirilmesi Sonucunda, Gösterilen Alanın Kesin Korunacak Hassas Alan Olarak Tescil ve İlanı gerçekleşmiştir.

Galeri
------

* 5 lira banknot'un arkası (1968-1983)5 lira banknot'un arkası (1968-1983)
* 
* 
*

Ayrıca bakınız
--------------

* Türkiye'deki şelaleler listesi

Kaynakça
--------

1. ↑  "Resmi gazete" (PDF). *Manavgat Şelalesi - Doğal sit alanı koruma kararı*. Türkiye cumhuriyeti - Resmi gazetesi. 19 Mart 2023. 15 Mart 2023 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2023.
2. ↑  Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası 15 Haziran 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Banknot Muzesi: 6. Emisyon - Beş Türk lirası - I. Seri 18 Nisan 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. & II. Seri 4 Şubat 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. – Erişimi 20 Nisan 2009.

Dış bağlantılar
---------------

* Uzaydan Manavgat Şelalesi

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Manavgat Şelalesi*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |
Maciejowski İncili'nden bir yüksek ortaçağ inşaat alanı
***Artes mechanicae* (mekanik sanatlar)**, genellikle geleneksel yedi özgür sanatla (*artes liberales*) birlikte anılan, düzenli uygulamalar ya da becerilerden oluşan bir ortaçağ kavramıdır. Aynı zamanda "köle ruhlu" ve "kaba" olarak da nitelendirilen bu sanatlar, antik çağlardan bu yana daha temel ihtiyaçlara hizmet ettikleri için özgür bir insana yakışmadıkları düşünülmüştür.

Genel Bakış
-----------

Johannes Scotus Eriugena (9. yüzyıl) bu sanatları yediye ayırır:

* *vestiaria* (terzilik, dokuma)
* *agricultura* (tarım)
* *architectura* (mimari, duvarcılık)
* *militia* ve *venatoria* (savaş ve avcılık, askeri eğitim, "dövüş sanatları")
* *mercatura* (ticaret)
* *coquinaria* (aşçılık)
* *metallaria* (nalbant, metalurji)

Saint Victor'lu Hugh (12. yüzyıl) *Didascalicon* eserinde ticaret, tarım ve aşçılık yerine denizcilik, tıp ve tiyatro sanatlarına yer verir. Hugh'nun yaklaşımı mekanik sanatları insanlığın gelişimi için görevlendirilmiş olarak yüceltmektedir ki bu da geç dönem Orta Çağ düşünürleri arasında giderek artan bir eğilimi temsil edecektir.

*Artes mechanicae*'nin uygulamalı geometri olarak sınıflandırılması Batı Avrupa'ya Dominicus Gundissalinus (12. yüzyıl) tarafından Arap ilimlerindeki okumalarının etkisi altında tanıtılmıştır.

19. yüzyılda "mekanik sanatlar" bugün mühendislik olarak bilinen bazı alanlara atıfta bulunuyordu. Terimin kullanılması, görünüşe göre bu alanları, dönemin üst sınıfına ve entelijansiyasına yönelik olan sahne sanatları ve güzel sanatlar gibi yaratıcı ve sanatsal çabalardan ayırmak için bir girişimdi. Mekanik sanatlar, iyi ailelerden gelmeyenler için de uygun alanlar olarak görülüyordu.

"Yararlı sanatlar" veya "uygulamalı sanatlar" gibi ilgili terimler genel olarak zanaatkarlığın yanı sıra mekanik sanatları da kapsar.

"Mekanik sanatlar" teriminin en ünlü (ve bugün en sık karşılaşılan) kullanımı Morrill Land-Grant Colleges Yasası'nda yer almaktadır.

Ayrıca bakınız
--------------

* Yedi özgür sanat
* Orta Çağ'da teknoloji

Dipnotlar
---------

1. ↑  See for instance Cicero's*De Officiis*, Book I, xxlii.
2. ↑  In his commentary on Martianus Capella's early-fifth-century work, *The Marriage of Philology and Mercury*, one of the main sources for medieval reflection on the liberal arts.
3. ↑  Hugues de Saint-Victor, *Libri septem eruditiones didascaliae*, ch.26 (PL 176, col.760): lanificium, armaturum, navigationem, agriculturem, venationem, medicinam, theatricam
4. ↑  See Georges Legoff, *Time, Work and Culture in the Middle Ages*, (Chicago, University of Chicago Press) 116.
5. ↑  *The Invention of Art: A Cultural History*. The University of Chicago Press. 2003. ss. 28-30.  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)

Kaynakça
--------

* Walton, S.A. *An Introduction to the Mechanical Arts in the Middle Ages*, AVISTA, University of Toronto, 2003
**Oluk Köprü** (eski adı: *Eurymedon Köprüsü*), Türkiye'de, Roma İmparatorluğu'nun Pisidya eyaletinin başkenti antik Selge şehri yakınında, eski adıyla Eurymedon olan Köprüçay nehri üzerinde bir Roma köprüsüdür. Yapı, Pamphilia kıyılarından Psidia bölgesine uzanan bir yolun üzerrıne yer alıyordu. Nüfus yoğunluğu düşük bir bölgede kurulu olan köprü, Köprüçay nehrini Beşkonak köyünün yakınında geçer ve yüksekliği nedeniyle dikkat çeker.

Son derece iyi korunmuş olan antik yapı 14 metre uzunluğunda ve 3,5 metre genişliğinde, yol sathının genişliği ise 2,5 metredir. Tek kemerinin açık genişliği yakl. 7 metredir, harç kullanılmadan birleştirilen kamalı kesme taşların kalınlığı ise 60'ar santimetredir. Kullanılan yapı tekniği ve taş işçiliğinin sağlamlığı, Selge'nin parlak dönemi olan m.s. 2. yüzyılda yapılmış olduğuna işaret olarak kabul edilir.

Nehrin akıntı yönünde 42 km ilerisinde Aspendos yakınlarında, ikinci bir antik köprü olan Köprüpazar Köprüsü bulunur.

Ayrıca bakınız
--------------

* Türkiye'deki köprüler listesi
* Türkiye'deki tarihi köprüler

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4 5  Galliazzo (1994), S. 409
2. ↑  Galliazzo (1994), S. 410
3. ↑  O'Connor (1993), S. 126

Neşriyat
--------

* George E. Bean: *Turkey's Southern Shore. An Archaeological Guide.* Benn, Londra 1968, S. 139.
* Vittorio Galliazzo: *I ponti romani.* Band 2: *Catalogo generale.* Edizioni Canova, Treviso 1994, ISBN 88-85066-66-6, S. 409f. (Nr. 856).
* Colin O'Connor: *Roman Bridges.* Cambridge University Press, Cambridge 1993, ISBN 0-521-39326-4, S. 126 (Nr. E25).

Ayrıca bakınız
--------------

* Roma mimarisi

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Oluk Köprü (Selge)*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |
Anadolu'daki Pisidya Bölgesi'nin konumu
15. yüzyılda Pisidya Bölgesini gösteren bir hartita
**Pisidya** (Grekçe: Πισιδία *Pisidía*), Anadolu'nun güney kesiminde antik bölgedir.

Bölge; kuzeyde ve batıda Frigya, güneybatıda Likya, güneyde Pamfilya, doğuda Likaonya ile çevrilidir. Bugünkü Isparta ilinin tümünü, Afyonkarahisar, Burdur, Antalya ve Konya illerinin de bazı bölümlerini de içine alıyordu.

Bölgenin büyük bölümü Toros Dağlarının kuzey-güney doğrultusunda sıralanmış yalçın kireçtaşı tepeleri üstünde yer alırdı. Bu dağlar, yöreye egemen olmak isteyenlere karşı sürekli direnen, yasa tanımaz bir halkın sığınağı idi. MÖ 1. yüzyılda bu halk küçük kabileler ya da köy grupları biçiminde örgütlenmişti. Eski Frigya'nın kendine özgü teokratik yönetimi, anlaşıldığı kadarıyla Pisidya'da da uygulanıyordu. Ülkede geniş topraklara sahip olan ve köle çalıştıran tapınaklar vardı.

Kral Amintas ölünce (MÖ 25) Pisidya'nın büyük bölümü Roma eyaleti Galatya'ya bağlandı.Vespasianus döneminde ise, Likya ve Pamfilya ile birleştirildi (MS 74). Roma uygarlığının yöreyi etkilemesi önceleri çok yavaş olduysa da, kentleşme 2. yüzyılda hızlandı. Diocletianus'un düzenlemesiyle (297) Pisidya (*Dioecesis Asiana*) adlı yönetsel bölüme katıldı. Daha sonra Bizanslılar yöreyi Thrakesion ve Anatolikon *thema*'ları (yerel yönetim birimi) arasında böldüler.

### Pisidya Kentleri

Pisidya kentlerinin bazıları şunlardır

* Adada
* Antioheia (Pisidya)
* Kremna
* Pednelissos
* Sagalssos
* Selge
* Termessos

| * g
* t
* d
Roma İmparatorluk Eyaletleri (MS 117) |
| --- |
| Afrika **·**  Achaea **·**  Alpes Cottiae **·**  Alpes Maritimae **·**  Alpes Poeninae **·**  Arabia Petraea **·**  Asurya **·**  Asya  **·**  Bitinya ve Paflagonya **·**  Britanya **·**  Daçya **·**  Dalmaçya **·**  Epir **·**  Ermenistan **·**  Galatya ve Likaonya **·**  Gallia Aquitania **·**  Gallia Belgica **·**  Gallia Lugdunensis **·**  Gallia Narbonensis **·**  Germania Inferior **·**  Germania Superior **·**  Girit ve Sirenayka **·**  Hispania Baetica **·**  Hispania Tarraconensis **·**  İtalya **·**  Kapadokya (Roma eyaleti) **·**  Kıbrıs **·**  Kilikya **·**  Korsika ve Sardinya **·**  Likya ve Pamfilya **·**  Lusitania **·**  Makedonya **·**  Mauretania Caesariensis **·**  Mauretania Tingitana **·**  Mezopotamya **·**  Mısır **·**  Moesia Inferior **·**  Moesia Superior **·**  Noricum **·**  Pannonia **·**  Pontus **·**  Rhaetia **·**  Sicilya **·**  Suriye **·**  Taurica **·**  Trakya **·**  Yahudiye |  |
**SRTM** (İngilizce: *Shuttle Radar Topography Mission*), yeryüzünün topoğrafik haritasının çıkarılması amacıyla NASA tarafından yürütülen uluslararası bir projedir. Şubat 2000'de 10 günlük yörünge uçuşu gerçekleştiren uzay mekiği Endeavour, 60° kuzey ve güney enlemleri arasındaki kara parçalarının yapay açıklıklı radar (SAR) görüntülerini toplamıştır. İki algılıyıcı ile tek geçişli InSAR tekniğinin kullanıldığı bu yöntemle, yeryüzünün toplam kara parçalarının %80'inin sayısal yükseklik modeli üretilmiştir. Global olarak elde edilen 3"\*3" çözünürlüklü model (SRTM3), internet üzerinden ücretsiz olarak yayımlanmaktadır.

Radar sinyallerinin alınması sırasında meydana gelen saçılma, yansıma ve gölgelenme gibi olaylar, SYM'lerde kısmi veri boşluklarının oluşmasına neden olmuştur. Doğal arazi detayının silinmesine yol açan bu boşluklar SYM'nin kullanımını kısıtlar. Türkiye'deki SRTM verilerinde belirlenen böylesi boşlukların büyük çoğunluğu Harita Genel Komutanlığı'nca üretilen 1:25.000 ölçekli standart topoğrafik haritalardan doldurulmuştur. 350 paftadan yükseklik eğrilerinin sayısallaştırılması yoluyla elde edilen sayısal yükseklik modelleri, boşukların belirgin bir şekilde yığıldığı yerlerde kullanılmıştır. Geriye kalan dağınık karakterli boşluklar enterpolasyon yardımıyla doldurulmuştur. Yüzey enterpolasyonu tüm Türkiye'de gezdirilen 90"\*90" genişliğindeki bir pencere üzerinde uygulanmıştır. Gerek 1:25.000 ölçekli haritalardan sayısallaştırılan, gerekse enterpolasyon yüzeyi yardımıyla hesaplanan yükseklikler ilgili [hgt] dosyalarındaki yerlerine yazılmış ve bu yolla Türkiye için eksiksiz bir model oluşturulmuştur.

Türkiye Sayısal Yükseklik Modeli
--------------------------------

**Türkiye Sayısal Yükseklik Modeli** (**TSYM**), Türkiye için 3"\*3" çözünürlüklü eksiksiz bir sayısal yükseklik modelinin oluşturulması amaçlanmış projesidir. Bu model, 1:25.000 ölçekli topoğrafik haritalardan sayısallaştırılan ve enterpolasyon tekniği ile üretilen yüksekliklerle desteklenmiş NASA'nın SRTM (*Shuttle Radar Topography Mission*) verilerine dayanmaktadır. 2011 yılı Kasım ayında proje kullanılarak Antalya ilinde bir çalışma yapılmıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "SRTM-derived 1 Second Digital Elevation Models Version 1.0". ga.gov.au. 12 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2012. .(İngilizce)
2. ↑  Öztuğ Bildirici (1 Ocak 2009). "Proje internet sitesi". selcuk.edu.tr. 18 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2012. .(Türkçe)
3. ↑  Mustafa Kaynarca (4 Kasım 2011). "Antalya Altyapı Bilgi Sistemi Uygulamaları". hkmo.org.tr. 24 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2012. .(Türkçe)

Dış bağlantılar
---------------

* NASA'nın resmi SRTM sitesi13 Eylül 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
**Amerikan Sapığı** (İngilizce özgün adıyla ***American Psycho***), Bret Easton Ellis tarafından 1991 yılında yayınlanmış bir romandır. 2000 yılında aynı isimle sinemaya uyarlanmıştır.

Konu
----

Kitap 1980'lerde geçmektedir ve Manhattan, New York'ta yaşayan zengin, dış görünüşüne son derece önem veren ve yakışıklı kabul edilen yatırım bankacısı Patrick Bateman'ın yaşamı anlatılmaktadır. Bateman her ne kadar bir yatırım bankacısı olarak bilinse de aynı zamanda bir seri katil olarak yaşamını sürdürmektedir.

Uyarlamalar
-----------

Kitap 2000 yılında aynı isimle sinemaya uyarlanmıştır. Film Mary Harron tarafından yönetilmiştir ve başrolde Christian Bale yer almıştır.

Ayrıca bakınız
--------------

* Patrick Bateman
* Amerikan Sapığı

Kaynakça
--------

1. ↑  March 06, Isabella Biedenharn Updated; EST, 2016 at 02:49 PM. "'American Psycho' 25 years later: Looking back on its unbelievable publishing story". *EW.com* (İngilizce). 28 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Eylül 2022.
2. ↑  Schaffstall, Katherine; Schaffstall, Katherine (14 Nisan 2020). "The Stars of 'American Psycho': Where Are They Now?". *The Hollywood Reporter* (İngilizce). 4 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Eylül 2022.
***Hugo: Penguin Battle**,* ITE Media tarafından geliştirilmiş ve Windows için yayınlanmış 2005 yapımı bir aksiyon video oyunudur. Bu oyunda Sila, kötü penguenlerden oluşan bir ordu oluşturur ve tüm ülkeyi dondurur. Buzu eritip eski haline getirmek ve cadıyı bir kez daha durdurmak "hugocopter" ile Hugo'nun görevidir. Almanya'da *Schlacht im ewigen Eis* (*Ebedi Buzda Savaş*), Polonya'da *Bitwa Pingwinów* ve Rusya'da *Кузя спасает лето* (*Hugo/Kuzya Yazı Kurtarıyor*) olarak da bilinmektedir.

Hikâye
------

Kötü Cadı Sila dünyaya hükmetmek istemektedir. Bunun için kelimenin tam anlamıyla "ürpertici" bir plan yapmaktadır. Yeni müttefiki General Ursus liderliğindeki kötü penguenlerin klon ordusunun yardımıyla, tüm gezegeni dondurmak ve yönetmek istemektedir.

Sırtında küçük bir buz çözme makinesiyle donatılmış olan Hugo, yağmur ormanı sakinlerini, bir Viking köyünü ve Doğu'yu buzlu bir gelecekten kurtarmak için penguenlere karşı savaşma adına Hugocopter'iyle yola çıkar. Oyuncu, savaşı kazanmak ve Sila'yı bir kez daha durdurmak için riskli yolculuğunda Hugo'ya yardım etmelidir.

Oynanış
-------

Oyunun 24 seviyesinde, Hugo'nun buzları eritmesi ve klonlarla savaşması gerekmektedir. Hugo'nun buzu kesmek ve çözmek için kullanabileceği uçan bir buhar jeneratörü bulunmaktadır.

Her seviyede Hugo, zamana karşı yarıştığı 3 canla oyuna başlar. Çeşitli güçlendirmelere, Hugo'ya ekstra hız, ek can, daha fazla zaman gibi özellikler vererek yardımcı olur. Ancak Hugo, görevinde başarılı olmasını engellemek için onun gücünü bozacak düşmanlar için tetikte olmalıdır.

Makinenin her seviyede özel yakıt istasyonlarında doldurulabilen yakıta ihtiyacı vardır. Bununla birlikte, yakıt doldurmak ücretsiz değildir. Her yakıt dolumu için 100 puan düşülür. Sabit yakıt istasyonlarına ek olarak, seviyeler içinde yakıt kutuları da bulunmaktadır. Yeni erimiş buzda boğularak kaldırılması gereken düşmanlar puan kazandırır. Hugo, ona buz ve ateş roketleri gönderen klon penguenlerle ve bazen sihirli boz topları yapan Sila klonlarıyla yüzleşir.

Oyunda kayıt sistemi bulunmamaktadır. Oyunu bırakmak ya da Hugo'nun tüm canlarını harcamak, oyuna yeniden başlamanıza sebep olur.

Ayrıca bakınız
--------------

* Hugo video oyunlarının listesi

Kaynakça
--------

1. ↑  "Hugo: Penguin Battle - PC CD-Rom". *hugoswelt.de*. 28 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ekim 2020.
2. ↑  "Hugo - Schlacht im ewigen Eis". *hugoswelt.de*. 1 Mart 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ekim 2020.
3. ↑  "Hugo: Penguin Battle. Прохождение Hugo: Penguin Battle. Секреты Hugo: Penguin Battle. — Square Faction". *squarefaction.ru*. 24 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ekim 2020.
4. ↑  "Allgemeine Infos". *hugoswelt.de*. 28 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ekim 2020.

Dış bağlantılar
---------------

* Hugo-Troll.de (Almanca) sitesinde *Hugo: Penguin Battle 1 Mart 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.*
* Square Faction (Rusça) sitesinde *Hugo: Penguin Battle 24 Şubat 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.*
**Bacıyân-ı Rûm**, Anadolu Beylikleri döneminin sonlarında var olduğu iddia edilen kadın milis örgütüdür.

Köken
-----

Bâcıyân-ı Rûm teriminden ilk kez 15. yüzyıl Osmanlı tarihçisi Âşıkpaşazâde tarafından bahsedilmiştir.

Bâciyân-ı Rûm, kadınlardan oluşan bir örgüt olması ve Âşıkpaşazâde'nin çalışması dışında bir kaynakta böyle bir gruba değinilmemesi nedeniyle birçok araştırmacının dikkatini çekmiştir. "Bâcıyân" (kız kardeş) kelimesinin bir yazım hatası olabileceği iddia edilmiştir. Franz Taeschner, bunun orijinalinin "haciyân-ı Rûm" (Roma'nın hacıları) veya "bahşiyân-ı Rûm" (Roma katipleri) olabileceğini savunmuştur. Zeki Velidi Togan da bu görüşü destekler.

Öte yandan Mehmet Fuat Köprülü, Hacı Bektaş Veli'nin Bâcıyân-ı Rûm ile ilişkisinin anlatıldığını ve tarikatının kadın üyelerine genellikle "bacı" lakabının verildiğini dikkate alarak bu örgütün varlığını mümkün görmektedir. Köprülü'nün görüşünü, Bertrandon de la Broquière'in seyahatnamesi doğrulamıştır. La Broquière, Dulkadiroğulları Beyliği'nin kadınlardan oluşan bir Türkmen milis gücüne sahip olduğundan bahsetmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Didem Havlioglu, (2017), *Mihrî Hatun: Performance, Gender-Bending, and Subversion in Ottoman Intellectual History*, p. 78
2. ↑  Kasapoglu 1992, pp. 67–68
3. ↑  *Târih*. s. 200.
4. 1 2  *BÂCİYÂN-ı RÛM*. TDV İslâm Ansiklopedisi. 29 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ekim 2020.
5. ↑  *Umumi Türk Tarihine Giriş*. İstanbul. 1970. s. 496.
6. ↑  *La Voyage d’outremer* (Fransızca). Paris. 1892. s. 82, 118.
**Mezzeh Hava Üssü** ya da **Mezzeh Askeri Havaalanı**, Suriye’nin başkenti Şam’ın Mezzeh bölgesinde bulunan ve Suriye ordusuna ait bir askeri hava üssü.

2013 yılı ortalarında BBC tarafından "Suriye hükümeti tarafından askeri malzemelerinin dağıtımında önemli bir rol oynayan stratejik tesis" olarak tanımlanmıştır. Reuters 2013 yılı ortalarında "Suriye'nin seçkin Cumhuriyet Muhafızları, Özel Kuvvetler ve Hava Kuvvetleri İstihbaratı tarafından kullanıldığını ve Esad ailesi için özel bir havaalanı olarak da hizmet verdiğini" bildirmiştir." Ayrıca Suriye iç savaşı sırasında üssün "başkentin kenarındaki isyancı Sünni Müslüman mahallelerine roket ve top atışı yapmak için kullanıldığı" belirtilmiştir." Mezzeh askeri havaalanının bulunduğu yer, Suriye iç savaşı sırasında Suriye rejimi tarafından muhalifleri hapsetmek için bir hapishane olarak da kullanılmıştır. Çeşitli soruşturma ve incelemelerde Mezzeh askeri havaalanındaki hapishanelerde işkence ve olası savaş suçlarının işlendiği rapor edilmiştir.

Tarihçe
-------

İkinci Dünya Savaşı sırasında Mazzeh havaalanı, Almanya'nın da üslerini kullanmasına izin veren Vichy Fransız hava kuvvetleri için bir askeri üs olmuştur. 19 Mayıs 1941'de İngiliz uçakları havaalanına saldırmış ve bazı modern Potez 63 uçaklarının yanı sıra bazı eski Potez 25 çift kanatlı uçakları da imha etmiştir. 1946'da Suriye'nin bağımsızlığını kazanmasından sonra Mazzeh, Suriye Hava Kuvvetleri için bir üs haline gelmiştir. "1957'nin sonunda SAF'ın Şam yakınlarındaki el-Mezze'deki üssünden başkenti savunan iki operasyonel MiG-17 filosu vardı." Ayrıca Havaalanı 1966'da, Savunma Şirketleri Merkezi olmuştur.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Syria - Airfields". *www.globalsecurity.org*. Erişim tarihi: 11 Ocak 2024. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
2. ↑  "Syria blast at Mezzeh military airport in Damascus". *BBC News* (İngilizce). Erişim tarihi: 11 Ocak 2024.
3. ↑  "3". Erişim tarihi: 11 Ocak 2024. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
4. ↑  "4". Erişim tarihi: 11 Ocak 2024. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
5. ↑  Gissing, George (22 Eylül 2016). "New Grub Street". doi:10.1093/owc/9780198729181.001.0001.
6. ↑  Staff, Our Foreign. "Syrian army says Israel fires rockets at military airport west of Damascus". *The Telegraph* (İngilizce). ISSN 0307-1235. Erişim tarihi: 11 Ocak 2024.
**Türkiye Uygurları**, Türkiye'de yaşayan Uygurlardır.

Tarihçe
-------

Hem Türkiye Türkleri hem de Uygur Türkleri tarihsel olarak baktığımız zaman ikisi de çok eskiden Orta Asya'da yaşıyorlardı. Ve ikisi de Göktürk Kağanlığı'nın egemenliği altında yaşamışlardır. 

32. Osmanlı padişahı olan Abdülaziz o zamanki Çin saldırısı altında olan Uygurların komutanı olan Yakub Han'a silah yardımın da bulunmuştur.

Türkiye'nin bir Türk ülkesi olması Uygurların Türkiye'ye gelme isteğini artırmıştır. Türkiye Doğu Türkistan'daki Çin işkencesinden kaçanlar için önemli bir ülkeydi. Türkiye Avrupa ve Amerika'ya göç etmek isteyen Uygurlar için önemli bir geçiş noktasıdır. 2017 yılın da Reuters Uygurların Çin' nin insan hakları ihlalineden kaçıp Türkiye ye geldiğini belirtmiştir.

Demografi
---------

Türkiye'de yaşayan Uygurların sayısı değişmektedir. The Economist dergisine göre, Türkiye'de 10.000'den fazla Uygur yaşamaktadır. Nikkei Asia adlı dergi ve Coda Story ise, Türkiye'de 200.000 Uygur'un yaşadığını bildirdi. Nikkei Asia Türkiye'deki diasporanın "Orta Asya dışındaki en büyük diaspora" olduğunu bildirdi.

Kaynakça
--------

1. ↑  "China has turned Xinjiang into a police state like no other". *The Economist*. 31 Mayıs 2018. 5 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Eylül 2022.
2. ↑
***Bir Süre Yere Paralel Gittikten Sonra***, Barış Bıçakçı'nın 2008'de İletişim Yayınları'ndan çıkan romanıdır. Eser farklı bölüm ve başlıklara ayrılmış küçük öykülerden oluşmakta ve genel çerçeveden bakıldığı zaman bir roman örüntüsüne bürünmektedir. Kronolojik olarak yazılmamış bu bölümlerde ana karakter genç bir ressam olan Başak'tır. İntihar temasına sahip olan eserde vuku bulan olayın öncesi ve sonrası ileri-geri anlatımlarla detaylandırılmaktadır. Başak haricinde diğer karakterler onun annesi olan Türkan, sevgilisi Ahmet, ağabeyi Umut ve onun eski sevgilisi Selma; aile dostları Abidin ve Başak adına telefon etmekten geri durmayan Canan'dır.

Eserde vuku bulan olayın ana nedeni kesin olarak verilmese de en önemli faktörün Başak'ın dış dünyaya karşı kendini uyumsuz hissetmesidir. Bu dış dünyada Ankara önemli bir yer kaplar.

Kaynakça
--------

1. ↑  Esin Pervane, "Çağdaş dönem yazarlarından Barış Bıçakçı, Emrah Serbes ve Sezgin Kaymaz'ın romanlarında Ankara imgesi", Yayımlanmış YL tezi, İstanbul: Marmara Üniversitesi: Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, 2015: s. 122.
2. ↑  Pervane, 123.

Konuyla ilgili yayınlar
-----------------------

* Şeyma Karaca Küçük, "Images of the Ontological Break in The Fall and After a Long Way Down[*ölü/kırık bağlantı*]", *Söylem*, 2019; 4(2): 432-445.
**Abdurrahman Öz** (d. 26 Nisan 1971), Türk siyasetçi ve Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) milletvekili. Abdurrahman Öz, politikaya girmeden önce serbest avukat olarak çalışmıştır.

İlk yılları
-----------

Abdurrahman Öz, Aydın'ın Kuyucak ilçesinde 26 Nisan 1971 tarihinde Ali Bey ve Sultan Hanım'ın çocuğu olarak doğdu. 1981 ve 1988 yılları arasında Nazilli İmam hatip ortaokulu ve İmam hatip lisesi'nde orta ve lise öğrenimini sürdürmesinin ardından Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun oldu. Ankara Barosu'na bağlı olarak 1997 yılında başladığı serbest avukatlık mesleğini 2015 yılına kadar sürdürdü. 2015 yılından beri İlim Yayma Cemiyeti (İYC) Ankara şubesi istişare kurulu üyesi oldu. Evli ve üç çocuk babası olan Öz, az düzeyde Arapça bilmektedir.

Öz, 2001 ve 2007 yılları arasında Adalet ve Kalkınma Partisi (AK Parti) Keçiören Kurucu İlçe Başkan Yardımcılığı ve Ankara İl Disiplin Kurulu Başkanlığı görevlerini yürüttü.

TBMM kariyeri
-------------

2011 Türkiye genel seçimleri'nde AK Parti Aydın milletvekili adayı olan fakat seçilemeyen Öz, hiçbir partinin tek başına iktidar olabilmek için gereken sandalye sayısına ulaşamadığı Haziran 2015 Türkiye genel seçimleri'nde AK Parti Aydın milletvekili olarak meclise girdi. Kasım 2015 Türkiye genel seçimleri'nde tekrar meclise girdi. Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Anayasa Komisyonu Sözcülüğü ve başkanvekilliği görevlerini yürütmüştür.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 11 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Eylül 2016.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 20 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Eylül 2016.
3. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 24 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Eylül 2016.
4. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 18 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Eylül 2016.
5. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 16 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Eylül 2016.
**John Edward Warnock** (6 Ekim 1940 - 19 Ağustos 2023), 1982'de Charles Geschke ile birlikte Adobe şirketini kurmasıyla tanınan Amerikalı bilgisayar bilimci ve iş adamı. Warnock, 2001'e dek Adobe başkanı ve CEO olarak görev yaptı. 2001 yılında CEO olarak emekli oldu ancak 2017'ye dek Adobe Yönetim Kuruluna Geschke ile birlikte eş başkanlık yapmaya devam etti. Warnock, yayıncılık ve görsel iletişim alanında köklü değişim yaratan grafik, yayıncılık, web ve elektronik doküman teknolojilerinin gelişimine öncülük etti.

Hayatı
------

6 Ekim 1940'da Salt Lake City'de doğdu. Utah Üniversitesinde felsefe ve matematik eğitimi aldı.Ardından aynı üniversitede elektrik ve bilgisayar bilimi alanında doktora yaptı.Doktora tezinde kendi algoritmasını geliştirdi ve daha sonra bu tez Warnock Algoritması adıyla tanındı. 26 sayfadan oluşan tez, aynı zamanda Utah Üniversitesinde yazılan en kısa doktora tezi olma özelliğini taşıdı

1976'da Salt Lake City merkezli bir bilgisayar grafikleri şirketi olan Evans & Sutherland'de PostScript programlama dilinin temellerini attı.1978'de uluslararası bir teknoloji şirketi olan Xerox'ta çalışmaya başladı ve burada Geschke ile tanıştı. Buradan ayrıldıktan sonra Warnock ve Geschke birlikte Adobe şirketini kurdu. Şirket 1987'de Adobe İllustrator'ı piyasaya sürdü.

Warnock, 19 Ağustos 2023 tarihinde pankreas kanseri nedeniyle Kaliforniya'da öldü. 1989'da Association for Computing Machinery tarafından sistem yazılımı ödülü aldı. Warnock, çok sayıda ödül, madalya ve fahri doktorluğa layık görüldü.

Kaynakça
--------

1. ↑  "John Warnock Obituary". The Salt Lake Tribune. 26 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi.
2. ↑  "PDF'in babası John Warnock hayatını kaybetti! Öğretmeni 'Matematiğe kafan basmıyor' demişti..." Mashable Türkiye. 23 Ağustos 2023.
3. ↑  "John Warnock, Inventor of the PDF, Dies at 82". The New York Times. 24 Ağustos 2023. 24 Ağustos 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi.
4. ↑  "ACM Software System Award". ACM. 8 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* ACM DL: 81100406185
* DBLP: w/JohnEWarnock
* GND: 141422599
* ISNI: 0000 0001 2210 7472
* LCCN: n2008085634
* NKC: jx20100531008
* ORCID: 0000-0002-8967-0160
* SNAC: w6hb6nkp
* SUDOC: 149114192
* VIAF: 46243133
* WorldCat: lccn-n2008085634

 |
**Laurent Le Mesle** (d. 8 Şubat 1951, Saint-Brieuc, Côtes-d'Armor) Fransız başsavcı.

Hukuk eğitimi görmüş ve Ulusal Yargı Okulu'nu bitirmiştir. 1978 yılında mesleğe başlamış çeşitli görevlerde bulunduktan sonra Châteauroux başsavcısı (1990-1994) olmuş, 1994-1999 yıllarında ise Adalet Bakanlığı genel ceza adaleti müdür yardımcılığı görevini yürütmüştür. *Que sais-je ?* (Ne biliyorum) adlı kitabında hükûmetin savcılığa verdiği talimatları anlatması ardından bu görevden dönemin Adalet Bakanı Élisabeth Guigou tarafından alınmıştır ve Nancy başsavcısı olarak atanmıştır. 2002-2004 yıllarında Cumhurbaşkanı Jacques Chirac'ın hukuk danışmanı, 2004-2006 yıllarında ise Adalet Bakanları Dominique Perben ve Pascal Clément'ın kabine direktörü olmuştur. 2006-2010 yıllarında Paris İstinaf Mahkemesi başsavcısı ve 2010-2019 yıllarında ise Yargıtay birinci savcısı (birinci genel avukat) olarak görev ifa etmiştir. Ayrıca halen Monako Yargıtayı'nın üyesidir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Nathalie Guibert (14 Eylül 2006). "Laurent Le Mesle, serviteur de l'Etat". 20 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ekim 2020.
2. ↑  "Monako Resmi Yargı Yıllığı". 4 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ekim 2020.
**Michel Félix Dunal** (24 Ekim 1789 Montpellier - 29 Temmuz 1856 Montpellier) Fransız bir botanikçi. Fransa'nın Montpellier şehrinde botanik profesörüydü.

1816'dan 1856'daki ölümüne kadar Montpellier Üniversitesi'nde doğa tarihinde çalıştı.

Özellikle *Solanum* cinsiyle yaptığı çalışmalarla tanınıyor ve bu cins üzerine önemli bir çalışması olan "*Solanorum generumque affinium Synopsis seu Solanorum Historiae, editionis secundae summarium ve characteres Differes redactum, seriem naturalem, habitationes stationesque specierum breviter indicans*, Montpellier, 1816" eserini yayınlamıştır.

Tam Bibliyografi
----------------

* WorldCat

Kaynakça
--------

1. ↑  CCFr - RNBFD Michel-Félix Dunal (Montpellier)

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb12563982x (data)
* Botanist: Dunal
* GND: 117663204
* ISNI: 0000 0000 5122 0119
* LCCN: nb2007023909
* NTA: 266989470
* RERO: 02-A003197514
* SNAC: w6g838sp
* SUDOC: 076547388
* TePapa: 71110
* VIAF: 32114506
* WorldCat: lccn-nb2007023909

 |
Amatör astronomlar gece gökyüzünde meteor yağmurunu izlerlerken.
**Amatör astronomi**, herkesin yapabileceği gökyüzü gözlemlerine, araştırmalara ve edinilen bilgilere yer verilen astronomi bilimi alt dalıdır.

Astronomi ile amatör olarak uğraşan kişilere "*amatör astronom*" denir.

Amatör astronom, sadece bir dürbünle ya da yanında gelişmiş aygıtlarla gökyüzü gözlemi yapabilir. Amatör astronomide gözlem yapmak, gök olaylarını anlamak ve kozmolojiye kadar uzanan geniş bir bilim alanında araştırma yapmak esas olandır. Kullanılan gözlem aracının türüne ve gelişmişliğine göre gözlem alanı artar. Bunun yanında amatör astronomi programları da bulunmaktadır. Bunlar; Hallo northern sky, carte du ciel, "alpha centaure" gibi planetaryum programları ve sadece hesap yapan ya da gelen sinyalleri araştıran radyoteleskobu programlarıdır.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4142163-2
* LCCN: sh2007010736
* NKC: ph560430
* NLI: 987007554457005171

 |
**Zurab Karumidze** (Gürcüce:  ზურაბ ქარუმიძე, "zurab karumidze"; d. 22 Ağustos 1957, Tiflis - ö. 12 Aralık 2023), Gürcü yazar. İngilizce yazdığı *Dagny or a Love Feast* (2006) adlı romanı, 2016’da Türkçeye çevrilerek *Dagny veya Aşk Şöleni* adıyla yayımlanmıştır. Karumidze, Gürcistan’ın önemli edebiyat ödülü olan Saba Ödülünü almıştır.

Biyografi
---------

Zurab Karumidze Tiflis Devlet Üniversitesi’nde İngiliz dili ve edebiyatı öğrenimi gördü. 1984’te John Donne üzerine teziyle mezun oldu. Uzun süre Tiflis’te 20. Yüzyıl Edebiyatı Araştırmaları Merkezi’nde çalıştı. 1994-1995’te Wisconsin-Milwaukee Üniversitesinde "postmodern Amerikan kurguötesi" üzerinde çalıştı.

Karumidze’nin iki öyküsü 1996+da kendi çevirisiyle *Clockwatch Review* dergisinde yayımlandı. Tiflis’te *Georgia/Caucasus Profile* (1995-2000) ve *Caucasus Context* (2002-2005) adlı İngilizce dergilerin editörlüğünü yaptı. New York’ta yayımlanan *Enough! Rose Revolution in the Republic of Georgia* (2005) adlı kitabın iki editöründen biriydi.

Yapıtları
---------

* *Opera* (ოპერა,1988), öyküler
* *Şarap Koyusu Deniz* (ღვინომუქი ზღვა, 2000), roman
* *Keçi ve Kız* (თხა და გიგო, 2003), roman
* *Cazın Tarihi* (ჯაზის ცხოვრება, 2009), araştırma
* *Tilki-Dansı* (მელია-ტულეფია Fox-Trot, 2011)
* *Dagny veya Aşk Şöleni* (2016; *Dagny or a Love Feast*, 2011), roman (İngilizce)
* *Caz Çiçeklenmesi* (ჯაზის ყვავილობა, 2014), roman

Ödüller
-------

• *Cazın Tarihi* (ჯაზის ცხოვრება) ile 2010 En iyi makale ve nesir dalında Saba Ödülü.

Kaynakça
--------

* "Zurab Karumidze"; Clients - Rachel Gratzfeld, Literary Agent for Georgian
* "ზურაბ ქარუმიძე – ჯაზის ყვავილობა" "Zurab Karumidze - Caz Çiçeklenmesi", romandan bölümler 31 Ocak 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Dagny veya Aşk Şöleni – Zurab Karumidze 2 Haziran 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* "Berlin Boheminin Kraliçesi" - Ömer Türkeş 15 Şubat 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 14020133
* CiNii: DA15029913
* GND: 1038228212
* ISNI: 0000 0000 8333 6036
* LCCN: no00077883
* NLI: 987007349042805171
* VIAF: 118865284
* WorldCat: lccn-no00077883

 |
Başlığın diğer anlamları için Washburn (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.  

Washburn'ün, *Is the Bible Worth Reading and Other Essays* kitabındaki fotoğrafı (1911)
**Lemuel K. Washburn** (Telâffuz: [lemyûl key voşbörn]; d. 1846), Amerikalı özgür düşünce fikir adamıdır. Hristiyanlığın dogmalarından nefret eden bir insandı. Hristiyanlık içi mezhepsel ayrışmalardan tamâmen uzakta bir ilâhi kitabı olması amacıyla *Cosmian Hymn Book – A Collection of Original and Selected Hymns* (1888) eserini derledi. Hristiyanlıktaki diriliş öğretisi ile ilgili olarak söylediği sözler, Hristiyanlığa ve kanonik dogmalarına bakış açısını yansıtmaktadır. *Is the Bible Worth Reading* (1911) kitabında şunları yazmaktadır:

> "Hristiyanlar, İsa'nın dirilişinin, onun Mesih olduğunu ispatladığını söylüyorlar. Peki söyler misiniz, Diriliş'in gerçekleştiğini ne ispatlıyor? Herhalde, incillerdeki çelişkili hikâyeler değil.. İsa'nın kabirden dirilip kalktığı hikâyesi sâdece bir tek şeyi ispatlıyor, o da birisinin yalan söylemiş olduğunu, hepsi bu."
> 
> 

Lemuel K. Washburn'in diğer bir eseri de *The Miracles of Jesus and Other Essays*’dir (1917).

Notlar
------

1. ↑  Tr: *Evrensel İlâhi Kitabı - Orijinal ve Seçme İlâhiler Derlemesi*
2. ↑  Tr: *İsa'nın Mûcizeleri ve Diğer Denemeler*

Kaynakça
--------

1. ↑  Lemuel K. Washburn; *Is the Bible Worth Reading and Other Essays*; The Truth Seeker Company; New York: 1911; s. 58

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* ISNI: 0000 0000 4698 4712
* LCCN: nr89000378
* VIAF: 56454531
* WorldCat: lccn-nr89000378

 |
13 telli Japon kotosu
**Koto**, (琴 veya 箏), Japonya'ya özgü telli bir çalgıdır. Bu müzik aleti, aslen Çin kültürüne aittir. Ancak günümüzde, çalgı tümüyle Japonya'da ilgi görmekte ve bu ülkeyle özdeşleşmiş bulunmaktadır.

Tarihi
------

Koto, çoğu kaynağa göre, Japonya'ya 7. yüzyılın sonlarına doğru Çinliler tarafından tanıtılmıştır. Her ne kadar çalgı 17. yüzyıla kadar kraliyet ailesi ve saray çevresi çalgısı olarak bilinse de, bu yüzyıldan sonra, belli kişiler bu çalgıyı kullanarak sanat icra etmeye başlamışlardır.

Günümüz
-------

Günümüzdeki bir koto çalgıcısı
Japonya'da 20. yüzyılda beliren yeni pop akımları ve batı etkisi sonucunda, koto, eskisine nazaran daha sinik bir çalgı haline geldi. Fakat buna rağmen yine de günümüz pop müziği başta olmak üzere belli başlı müzik türlerinde bile koto çalgısı kullanılabilmektedir. Çalgının Sitar gibi mistik tarzda kullanım alanları vardır. Japonya, 20. yüzyılda her ne kadar kotoyu bir nebze daha unutsa da, çoğu ünlü batı etkisi altındaki Japon sanatçı, bu çalgıyı halka defalarca tanıtmıştır. Günümüzde bu çalgı MIDI formatında da kullanılmaktadır.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Koto (enstrüman)*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Reiko Obata 19 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Kaliforniyalı geleneksel ve caz koto sanatçısı. "You Can Play Koto" adlı DVD içeriği.
* Chieko Mori 26 Mart 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Ünlü koto üstadı ve besteci

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4136591-4
* LNB: 000145273
* MusicBrainz: 274717c1-b2d8-4a6a-8eaf-eb0c1e11b757
* NDL: 00576785
* NKC: ph536922

 |
**Kulturkreis** (Türkçe: Kültür çevresi) Alman etnolog Leo Frobenius tarafından 1898 yılında ortaya atılan kültürel çalışmalar yapılan alanlarda ayrı coğrafyada yaşayan kültürler arasındaki benzerliklerin yalnızca birtakım kültür öğelerini içine almayıp, aynı zamanda tüm kültür karmaşalarını, üstelik kültür çevrelerini de içine aldığını ileri süren bir kavram. Daha sonraları Fritz Graebner tarafından da geliştirilen kuramı günümüzde geçerliliğini yitirmiştir. Bu kavrama göre kültürler birbirleri ile sahip oldukları benzerliklere istinaden aynı kategorilere dolayısıyla da aynı kültür çevresine aittirler.

Kültürel benzerlikleri açıklamak üzerine kurulu bir teori olmasına karşın, Nazi Almanyası tarafından ideolojik amaçlar doğrultusunda kullanılmıştır. Bu dönem araştırmacılarından olan Gustaf Kossinna, uygarlığın merkezinin, üstün ırk olan Arilerin yaşadığı Almanya toprakları olduğu iddiasında bulunmuştur.

Dipnotlar
---------

Kaynakça
--------

1. ↑  Leo Frobenius: Ursprung der afrikanischen Kulturen. Gebrüder Borntraeger, Berlin.
2. ↑  Anthony, David (2005). "Nazi and Eco-Feminist Prehistories: Ideology and Empiricism in Indo-European Archaeology", Nationalism, Politics, and the Practice of Archaeology, Ed. Philip L. Kohl ve Clare Fawcett, s. 82-96

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4165980-6

 |
**Paul Berman** (d. 1949), birçok dile çevrilmiş olan *Terror and Liberalism* (Terör ve Liberalizm) adlı kitabın yazarıdır.

Türkçede, İstiklal Kitabevi tarafından yayımlanan Bir İdealist Sevda ve Serencamı (2006; *Power and the Idealists*, 2005) dışındaki diğer kitapları arasında *A Tale of Two Utopias: The Political Journey of the 1968 Generation* (İki Ütopyanın Hikâyesi: 1968 Kuşağının Siyasal Yolculuğu) ve *Debating P.C.* (Siyasal Doğruculuğu Tartışmak) sayılabilir. Berman, *New Republic*, *New York Times Book Review*, *Dissent* ve başka dergilere siyaset ve edebiyat konulu makaleler yazmaktadır. New York Üniversitesi’nin kadrolu seçkin yazarlarındandır.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX4612857
* BNF: cb12186355t (data)
* CANTIC: a11620420
* GND: 136656781
* ISNI: 0000 0003 7453 1202
* LCCN: n81060750
* NKC: jo2010557291
* NLI: 987007276024005171
* NTA: 068651465
* SELIBR: 343180
* SNAC: w6s61hsx
* SUDOC: 030452023
* VIAF: 71434576
* WorldCat: lccn-n81060750

 |
**Uleyye bint el-Mehdi** (Arapça: علية بنت المهدي) (777–825) tanınmış bir Abbâsî prensesi olup, şair ve müzisyen olarak tanınmaktadır.

Biyografi
---------

Uleyye, Abbâsî hanedanından gelen bir prenses olup aynı zamanda tanınmış bir şair ve müzisyendi. Aristokrat bir aileden gelmesine rağmen, onunla ilgili detaylı bilgiye ulaşmak zordur. Klasik kaynaklarda hayatına dair genel bilgiler ve şiirlerinden bazı kesitler bulunmaktadır. O, üçüncü Abbâsî Halifesi Mehdî-Billâh’ın kızı olarak bilinir. Annesi Meknûne'nin, Mervânîlerin şarkıcı cariyelerinden olduğu ancak Mervân b. el-Ḥakem’in soyundan gelmediği belirtilmiştir. Kaynaklarda Meknûne'nin fiziksel güzelliği detaylı olarak vurgulanmış ve bölgenin en güzel cariyesi olduğu belirtilmiştir. İlk olarak el-Huseyn b. ‘Abdillah b. ‘Ubeydillah b. ‘Abbâs ile evlenmiş olan Meknûne'nin, daha sonra Mehdî-Billâh için satın alındığı bilinmektedir. Meknûne'nin, Halife Mehdî-Billâh'ın ilgisini üzerine çekmesi, onun eşi Hayzürân'ın kıskançlık hissetmesine neden olmuştur. Bu durum tarihi rivayetlerde aktarılmaktadır.

İleri Okumalar
--------------

Ayyıldız, Esat. "‘Uleyye bt. el-Mehdî’nin Hayatı ve Aşka Dair Şiirleri". *Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi* 30 (Haziran 2023), 108-133. https://doi.org/10.35415/sirnakifd.1234234

Kaynaklar
---------

1. ↑  Ayyıldız, Esat. "‘Uleyye bt. el-Mehdî’nin Hayatı ve Aşka Dair Şiirleri" 2 Eylül 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. *Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi* 30 (Haziran 2023), 108-133. https://doi.org/10.35415/sirnakifd.1234234
2. ↑  Ayyıldız, Esat. "‘Uleyye bt. el-Mehdî’nin Hayatı ve Aşka Dair Şiirleri" 2 Eylül 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. *Şırnak Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi* 30 (Haziran 2023), 112. https://doi.org/10.35415/sirnakifd.1234234

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb14604784h (data)
* GND: 119256568
* ISNI: 0000 0000 8276 1428
* LCCN: n89205726
* NLI: 987007300221305171
* SUDOC: 230978789
* VIAF: 88344597
* WorldCat: lccn-n89205726

 |
Jan Wijnants'ın *İyi Samiriyeli kıssası* tablosu (1670). Kıssada anlatıldığı üzere İyi Samiriyeli yaralı adama yardım ediyor.
**Kıssa** ya da **mesel**, ders çıkarılması gereken, eğitici hikâye veya masallara verilen addır. Kıssalar dinleyenler için ders, eğlence, bilgi edinme aracı olabileceği gibi, anlatan açısından dinleyicileri etkisi altına alma, eğlendirme, güdüleme, yönlendirme ya da kişisel manevi tatmin aracı olarak değerlendirilebilir. Kıssalarda ayrıntılı anlatımlara rağmen nesnel-tarihi gerçeklik unsuru aranmaz. Hikâyenin yer, zaman ve kahramanları yanında olay örgüsü gibi unsurları zaman içerisinde değişimler geçirir. Kıssa anllatan kişilere kıssas (çoğ. Kussas), kıssahan veya meddah adı verilir.

Toplumları ve inanç yapılarını etkileyen bu türden çok sayıda anlatı bulunur. Bu anlatılar belirli tarihsel veya yarı mitolojik kişilikler ve mekanlar üzerine kurgulanıp anlatılır. Ayrıca aynı amaçla (ders verme, ibret, korkutma) anlatılan, bazı araştırmacılar tarafından zaman, mekan, kişiler ve olay örgüsünün yeniden kurgulanması dışında birbirinin devamı kabul edilen hikâyeler günümüze kadar anlatılagelmektedir.

Dini geleneklerde
-----------------

Kıssalar özellikle dinî geleneklerde sıkça kullanılmaktadır.

Muhammed'in hayatı ile ilgili rivayetlerin bir kısmı kıssacılık geleneğinin yansımalarından oluşmaktadır. Bu geleneğin özelliği ürettikleri rivayetlere senetler ekleme gibi her kılığa girerek, halkı rahatsız eden yalın gerçekleri değil, anlatımları sonrasında topladıkları bahşişleri artıran, onların duygularını okşayan, kabartan, bazen de ağlatan, ayrıntılı dramatik hikâyeleri coşkulu bir dille vermesidir. Kıssacılar en çok peygamberlik delilleri (Delail En Nübüvve) gibi alanlarda üretim yapmışlardır. Örneğin Huneyn Muharebesinde Muhammedin attığı bir avuç çakıl taşı kafirlerin tümünün gözlerine ayrı ayrı girer.

Ahmet Yaşar Ocak Kur'andaki Musa-Hızır kıssasını İskender kıssası ve Yahudi efsanesinin isim değişiklikleri ile yapılan yeni bir uyarlama olarak görmüştür. Kıssalara ait diğer örnekler Yusuf, Zülkarneyn, Hızır-İlyas, Habil ve Kabil, tufan, Ashab-ı Kehf ve Kârûn hikâyeleridir

Fabldan farklı olarak, fablda hikâyenin kahramanları hayvanlar, bitkiler ve cansız nesneler iken, kıssalarda insanlardır.

Kuran'da geçen kıssalar olduğu gibi, tasavvuf geleneğinde kıssaların kullanılmasına sıkça rastlanır. Hristiyanlıkta da kıssa kullanımı yaygındır. Kitab-ı Mukaddes'in Yeni Ahit kısmındaki incillerde pek çok kıssa bulunur. İyi Samiriyeli kıssası bunların en bilinenlerinden biridir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Orhan Gökdemir (2010). *Din ve Devrim*. Destek Yayınları. ISBN 9789944298629.
2. 1 2 3  Doç Dr. Şaban Öz (Haziran 2007). "SİYER MERVİYÂTINDA KUSSÂS METİNLERİ ÜZERİNE". Siyer Araştırmacıları Dergisi. Erişim tarihi: 16 Ocak 2024. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
3. ↑  Orhan Gökdemir Din ve Devrim s 68

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX528753
* BNF: cb11976366h (data)
* GND: 4075855-2
* LCCN: sh00006882
* NKC: ph238389

 |
İki su perisinin tasviri
**Hylas ve Su Perileri** resmi, John William Waterhouse’un 1896 yılı yağlı boya tablosudur. Resim, Ovid ve diğer antik yazarların rivayetlerine dayanarak, içme suyu arayan ve Naiadlar (dişi su perileri) tarafından kaçırılan elim uşak Hylas’ın Yunan ve Roma efsanesinden bir anı tasvir etmektedir.

*Hylas ve Su Perileri* Manchester Sanat Galerisinde sergilenmektedir.

Evveliyat
---------

### Mit

Hylas, Dryopianların Kralı Theiodamas'ın oğluydu. Herakles, Hylas'ın babasını öldürdükten sonra delikanlıyı yardımcısı ve dostu olarak yanına almıştı. Her ikisi de, Argo adlı bir gemide Altın Post'u arama görevinde Jason'a eşlik eden Argonotlara katıldılar. Yolculuk esnasında, Hylas, temiz su bulmak için görevlendirildi. Naiadlarla çevrili bir gölete rastladı ve sonrasında periler tarafından büyülenerek suyun derinliklerinde kayboldu.

### Tablo

Tablo 98.2'e 163.3 santimetre ebatlarındadır (38.7 inçe 64.3 inç). Hylas, kırmızı kuşaklı mavi tunik giymiş ve geniş ağızlı bir su testisi taşıyan sade kuşamlı genç bir adam olarak resmedilmiştir. O, gür yeşilliğe sahip bir kayranın içindeki gölete eğilip, su perileri olarak adlandırılan yedi genç kadına doğru uzanır, ki bu su perileri, sarı nilüfer Nuphar lutea'nın ilk tasviri de olmak üzere Nymphaeaceae'nın çiçekleri ve yaprakları arasındaki bir gölette belirirler. Su perileri cıbıldak olup, albatr rengi tenleri ise koyu ama berrak suda ışıl ışıldır. Kestane rengi saçlarının arasında sarı ve beyaz renkli çiçekler bulunur. Belki de sadece iki modele dayanan çok benzer fiziksel özelliklere sahiptirler.

Kaynakça
--------

* Barrow (2000). "Mad about the boy: mythological models and Victorian painting". *Dialogos: Hellenic Studies Review*. Cilt 7. ss. 124-142.
* Dani Cavallaro (28 Şubat 2017). *J.W. Waterhouse and the Magic of Color* (İngilizce). McFarland. ISBN 978-1476667096.

1. ↑  *Hylas and the Nymphs* 24 Temmuz 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Manchester Art Gallery