Süleyman Paşa'nın Gelibolu'nun Bolayır köyündeki türbesinin dıştan görünüşüGazi Süleyman Paşa'nın Gelibolu'nun Bolayır Köyündeki Türbesinin Dıştan Görünüşü
Gazi Süleyman Paşa'nın Gelibolu'nun Bolayır Köyündeki Türbesi Süleyman Paşa'nın Gelibolu'nun Bolayır Köyündeki Türbesi
**Süleyman Paşa**, **Gazi Süleyman Paşa** veya **Süleyman Gazi** (1316 (?) - 1357/1360 arası), Osmanlı Padişahı Orhan Gazi'nin büyük oğludur. Osmanlı Devleti'nin Rumeli'ye, başka bir deyişle Avrupa'ya geçişinin öncüsü ve sembolü olan şahsiyettir ve Rumeli Fatihi olarak bilinir.

İlk defa Gerede'de yönetici olarak hizmete başlamıştır. İzmit, Göynük ve Mudurnu civarı kendisine tımar olarak verilmiştir. İznik (1331) ve İzmit (1337) fetihlerine katılmış, fethinde büyük rol oynadığı Karesioğulları Beyliği'ne bey tayin edilmiştir (1335). Sırplara karşı, Bizans'a yardıma giden Osmanlı kuvvetlerine kumanda etmiştir. Rumeli’ye geçerek Selanik’i Sırplardan almış ve Bizanslılara vermiştir (1349). Rumeli'ye ikinci geçişinde (1352), Bulgarları ve Sırpları Dimetoka Muharebesi’nde yenmiştir. Bu harekâtlarında Çimpe Kalesi, kendisine üs olarak verilmiştir. Gelibolu başta olmak üzere Marmara ’nın batı kıyısındaki şehirleri ele geçirdiyse de, Bizanslılarla yapılan antlaşma icabı, buraları daha sonra boşaltmıştır. Eretna Beyliği beyi Alaeddin Eretna'nın ölümünden sonra bölgede doğan karışıklıktan istifade ederek Ankara'yı zaptetmiştir (1354). Bizans'ta imparator değişikliği üzerine, dikkatini yeniden Trakya'ya yöneltmiştir.

Üçüncü geçişinde, Biga'da topladığı ordularını Çardak limanında gemileri yan yana koyarak Çanakkale Boğazı'ndan geçirmiş ve Bolayır'ı kendisine üs edinerek, artık Osmanlı'nın Rumeli'de yerleşmesine dönük bir politika izlemiştir. Anadolu'dan getirttiği Türkmen ailelerini Rumeli'de kurduğu köylere yerleştirmeye başlamıştır. Daha önceki harekâtlarda yapılan keşifler ve edinilen bilgilerin de yardımıyla Gelibolu Yarımadası'nın kısa bir sürede Osmanlı yönetimine katılması sağlanmış, daha sonraki fetihler için hareket noktası oluşturulmuştur.

Ölüm tarihi konusunda farklı görüşler mevcuttur. Bir görüşe göre 1360'ta, Bolayır ile Seydikavağı arasında doğanla avlanırken atından düşerek vefat etmiş, cenazesi vasiyeti doğrultusunda Bolayır'da imareti civarında yaptırmış olduğu türbeye defnedilmiştir. Kendisi için daha önce yaptırdığı türbe boş olarak Yenişehir, Bursa'da bulunmaktadır.[*kaynak belirtilmeli*] Âşıkpaşazâde Tarihi ölüm tarihini 1356 olarak verirken, Anonimler ve Oruc Tarihi 1357 olarak vermektedir. Ruhî, Süleyman Paşa'nın Rumeli'de altı yıl boyunca mücadele verdikten sonra öldüğünü söyler. Kendisinin 1352 yılında Cinbi'yi aldığı göz önünde bulundurulursa, Ruhî'nin verdiği yıl 1356 civarına tekabül etmektedir. Takvimlerden biri, Orhan Gazi'nin Süleyman Paşa'dan beş yıl sonra öldüğünü kaydeder ki Orhan Gazi'nin 1362 Mart'ında öldüğü bilindiğinden, takvimin verdiği tarih 1356 civarına denk gelmektedir. Bizanslı tarihçi Nikiforos Grigoras ise Süleyman Gazi'nin ölümünün, kardeşi Şehzade Halil'in esir edildiği 1357 yılından kısa bir süre sonra gerçekleştirdiğini yazmaktadır.

Bursa, Yenişehir, Göynük, Geyve, Akyazı, İzmit, İznik ve Gelibolu'da imaret, cami medrese, kervansaray, mektep ve mescit gibi eserler inşa ettirmiştir.

Ailesi
------

Gazi Süleyman Paşa'nın Seyyid Hüseyin Çelebi'nin kızı Selçuk Hatun ve İsfendiyar oğlu Kötürüm Bayezid'in kızı Gülbahar hatun olmak üzere iki evlilik yaptığı bilinmektedir. Bu evliliklerinden İshak, Melik Nasır ve İsmail adlarında üç oğlu ve Sultan Hatun, Eftendize Hatun adlarında da iki kızı vardır.

Melik Nasır, diğer kardeşleriyle birlikte Ece Bey’in komutasında katıldığı Bolayır civarındaki Akça Liman seferi sırasında denizde boğulmuştur. İshak ve İsmail ise Rumeli’de akıncı beyi olarak görev yapmaya devam etmişlerdir. Sultan Hatun, Candaroğlu Süleyman Paşa ile evlendirilmiştir. Haziran 1395’te vefat etmiş; Sinop’ta "Sultan Hatun" veya "Aynalı Kadın" adı verilen türbeye defnedilmiştir. Eftendize Hatun ise Temmuz 1397’de Akşehir’de vefat etmiş, İmaret Camii haziresine defnedilmiştir.

Hatırası
--------

Süleyman Paşa'nın adı Tekirdağ'ın merkez ilçesi olan Süleymanpaşa'ya verilmiştir.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4  Pay, Salih. Rumeli Fatihi Osmanlı Şehzadesi: Gazi Süleyman Paşa. Uludağ Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi Dergisi, Cilt: 18, Sayı: 1, s. 279-297. 2012-08-28. URL: 3 Ağustos 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Accessed: 2012-08-28. (Archived by WebCite® at )
2. 1 2 3 4 5  İnalcık, Halil. "Edirne'nin Fethi (1361)". ss. sf. 140-141. 5 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mart 2022.

| * g
* t
* d
Osmanlı şehzadeleri |
| --- |
| 1. nesil | 
* Alâeddin Paşa
* Orhan Gazi
* Çobanbey
* Melik Bey

 |
| 2. nesil | 
* Süleyman Paşa
* I. Murad
* Şehzade Halil

 |
| 3. nesil | 
* Yakup Çelebi
* I. Bayezid
* Savcı Bey

 |
| 4. nesil | 
* Şehzade Ertuğrul
* Süleyman Çelebi
* Mustafa Çelebi
* İsa Çelebi
* Musa Çelebi
* I. Mehmed

 |
| 5. nesil | 
* II. Murad
* Mustafa Çelebi
* Yusuf Çelebi
* Orhan Çelebi

 |
| 6. nesil | 
* Şehzade Alâaddin
* II. Mehmed

 |
| 7. nesil | 
* II. Bayezid
* Şehzade Mustafa
* Cem Sultan

 |
| 8. nesil | 
* Şehzade Abdullah
* Şehzade Ahmed
* Şehzade Korkut
* I. Selim
* Şehzade Mehmed
* Şehzade Mahmud
* Şehzade Alemşah
* Şehzade Şehinşah
* Şehzade Murad
* Şehzade Oğuz Han

 |
| 9. nesil | 
* I. Süleyman
* Şehzade Murad
* Şehzade Kasım
* Şehzade Alaaddin
* Şehzade Osman
* Şehzade Süleyman
* Şehzade Orhan
* Şehzade Musa
* Şehzade Mehmed

 |
| 10. nesil | 
* Şehzade Mustafa
* Şehzade Mehmed
* Şehzade Abdullah
* II. Selim
* Şehzade Bayezid
* Şehzade Cihangir

 |
| 11. nesil | 
* III. Murad

 |
| 12. nesil | 
* III. Mehmed
* Şehzade Yahya

 |
| 13. nesil | 
* Şehzade Selim
* Şehzade Mahmud
* I. Ahmed
* I. Mustafa

 |
| 14. nesil | 
* II. Osman
* Şehzade Mehmed
* IV. Murad
* Şehzade Bayezid
* Şehzade Kasım
* Şehzade Süleyman
* İbrahim

 |
| 15. nesil | 
* IV. Mehmed
* II. Süleyman
* II. Ahmed
* Şehzade Ömer

 |
| 16. nesil | 
* II. Mustafa
* III. Ahmed
* Şehzade Selim

 |
| 17. nesil | 
* I. Mahmud
* III. Osman
* Şehzade Mehmed
* III. Mustafa
* I. Abdülhamid

 |
| 18. nesil | 
* III. Selim
* IV. Mustafa
* II. Mahmud

 |
| 19. nesil | 
* Abdülmecid
* Abdülaziz

 |
| 20. nesil | 
* V. Murad
* II. Abdülhamid
* V. Mehmed
* Ahmed Kemaleddin Efendi
* Mehmed Burhaneddin Efendi
* Ahmed Nureddin Efendi
* Yusuf İzzeddin Efendi
* Süleyman Selim Efendi
* VI. Mehmed
* Abdülmecid Efendi
* Mehmed Şevket Efendi
* Mehmed Seyfeddin Efendi

 |
| *21. nesil\** | 
* Mehmed Selahaddin Efendi
* Mehmed Selim Efendi
* Mehmed Ziyaeddin Efendi
* Mehmed Necmeddin Efendi
* Mehmed Abdülkadir Efendi
* Mehmed Burhaneddin Efendi
* Ömer Hilmi Efendi
* Ömer Faruk Efendi
* Mahmud Şevket Efendi
* Mehmed Abid Efendi

 |
| *22. nesil\** | 
* Ahmed Nihad Efendi
* Mehmed Cemaleddin Efendi
* Osman Fuad Efendi
* Mehmed Abdülaziz Efendi
* İbrahim Tevfik Efendi
* Mehmed Abdülkerim Efendi
* Mehmed Orhan Osmanoğlu
* Ertuğrul Osman Osmanoğlu

 |
| *23. nesil\** | 
* Ali Vâsıb Efendi
* Dündar Abdülkerim Osmanoğlu
* Roland Selim Kadir Osmanoğlu

 |
| *24. nesil\** | 
* Osman Selahaddin Osmanoğlu

 |
| *25. nesil\** | 
* Naz Osmanoğlu

 |
| Not | \*Osmanlı İmparatorluğu bu dönemde artık resmî olarak ortadan kalktığı için resmî bir anlam taşımamaktadır. |
| 

| * g
* t
* d
Taht için ayaklanan Osmanlı şehzadeleri (1373-1617) |
| --- |
| 
* Savcı Bey (1373)
* Süleyman Çelebi (1403)
* İsa Çelebi (1403)
* Musa Çelebi (1403)
* Mustafa Çelebi (1419)
* Mustafa Çelebi (1422)
* Orhan Çelebi (1444)
* Cem Sultan (1481)
* Şehzade Ahmed (1512)
* Şehzade Korkut (1513)
* Şehzade Mustafa (1553)\*
* Şehzade Bayezid (1560)
* Şehzade Yahya (1603)
* Şehzade Mahmud (1607)

\*Şehzade Mustafa'nın taht için ayaklanmadığına dair yaygın bir görüş de bulunmaktadır, Bakınız Yılmaz Öztuna, *Büyük Türkiye Tarihi* c.4 s.184
 |

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: no2014003275
* VIAF: 307449453
* WorldCat: lccn-no2014003275

 |