Laskarina Bouboulina, Taş baskı Adam Friedel 1827
**Laskarina Bouboulina** (Yunanca Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα; Arnavutça *Dhaskarina Pinoçi*, d. 11 Mayıs 1771, Kostantiniyye - ö. 22 Mayıs 1825, Spetses), Yunan kurtuluş savaşının kadın kahramanlarından biridir.

Erken dönemler
--------------

Arvanit bir aileden gelen Bouboulina, denizci Stavrianos Pinotsis (arnavutça *Stavro Pinoçi*) ve onun karısı Skevo'nun kızıdır. Kostantiniyye'de, annesinin babasını 1770 Mora'da Kont Orlov kışkırtmasıyla çıkan Orlov ayaklanmalarına katılması nedeniyle tutuklu bulunduğu bir hapishanede ziyareti sırasında doğmuştur. Babasının ölümünden sonra annesi ile birlikte 4 yıl yaşamış, annesinin yeniden evlenmesi üzerine Spetses'te 8 üvey kardeşiyle birlikte büyümüştür.

Bouboulina 17 yaşındaki Dimitrios Giannouzas ile ve 30 yaşındaki Dimitrios Bouboulis ile evlilik yaşamıştır. Her ikisi de denizci olarak korsanlarla savaşırken hayatlarını kaybetmişlerdir. 1811 yılına gelindiğinde Bouboulina 2 kez dul kalmış ve 7 çocuğun annesi durumunda olmasına rağmen, aynı zamanda da kocalarından sahip olduğu miraslar sayesinde oldukça zengindi.

1816 yılında Osmanlı yönetimi, Bouboulina'nın ikinci kocası Bouboulis'in 1806-1812 Osmanlı-Rus Savaşı'nda Rus kuvvetlerine destek verdiği gerekçesiyle onun mirasına el koymak istedi. Gerçekten de Bouboulis hizmetleri nedeniyle Ruslar tarafından Rus marinesi kaptanı olarak onurlandırılmış ve fahrî vatandaşlık sahibi olmuştu. Varlığını korumak isteyen Bouboulina gemilerinden birisi olan Koriezos ile Rus destekçisi Graf Stroganoff'un ikamet ettiği Kostantiniyye'ye kaçtı. Gemilerine Rus bayrakları asan Bouboulina bu sayede o dönemde Rusya ve Türkiye arasında yapılmış olan bir ticaret anlaşması sebebiyle güvendeydi. Stroganof onu olası bir tutuklamadan korumak için Ukrayna'ya gönderdi. Ukrayna'da Çar I. Aleksandr onun hizmetine bir malikane verdi.

Rusya seyahatinden önce Sultanın annesi ile görüştü ve mirasının korunması yönünde yardım talep etti. Rusya'da yaklaşık 3 ay kadar kalan Bouboulina emrin yatışmasını beklerken Sultan'ın oğlu II. Mahmud çıkarttığı bir kararname ile Bouboulina'nın varlığını teslim etti. Bunun üzerine Bouboulina Spetses'e geri döndü.

Yunan İsyanına Katılışı
-----------------------

### Hazırlıklar

Kostantiniyye'de kaldığı süre içerisinde ya da belki de oraya yaptığı sonraki bir seyahatinde Filiki Eterya'nın tek kadın üyesi olarak toplantılara katıldı. Bu örgüt, temel olarak Yunan bağımsızlığı üzerine hazırlıklar yapıyordu.

Spetses'e döndükten sonra isyan için hazırlıklarını arttıran Bouboulina, illegal silahlar ve cephaneler satın almaya başladı. Bu malları, sahip olduğu gemileriyle yabancı limanlardan getirtiyor ve gerek evinde gerekse adanın belli başlı bölgelerinde saklıyordu. 1820 yılında bir tersanede meşhur Bayrak gemisi *Agamemnon*'un yapımı tamamlandı. Yaklaşık 33 metre uzunluğunda bir korvet olan bu gemi, 18 adet top taşıyordu. Geminin yapımı adanın yerlileri tarafından Türklere haberdar edildi. Bouboulina, bu büyüklükte ve silahlı bir gemi yapmak yasak olduğu için suçlu görüldü. Ancak gemiyi teftişe gelen bir memura verdiği rüşvet karşılığında geminin inşa faaliyetlerine devam etmekle kalmadı, onu suçlayan adanın yerlilerini adadan attırdı.

1819 yılında muhtemelen hakkında yöneltilen suçlamalara savunma yapmak üzere Kostantiniyye'ye yelken açan Bouboulina orada Ortodoks Patrik V. Gregor ile buluştu ve onunla ayaklanmanın planlarını görüşüp tartıştı.

### Kurtuluş Mücadeleleri

13 Mart 1821'de, Yunan İsyanının başlangıcından yaklaşık 12 gün önce, gemisi *Agamemnon* üzerine ayaklanmayı işaret eden bir bayrak astı ve Spetses'ten yelken açtı. Bayrağında görünen kartalın bir ayağının altında çapa, diğer ayağının altında ise alevler içinde tasvir edilen feniks kuşu vardı. 3 Nisan'da ilk isyanını Spetses'de başlattı. Bu aynı zamanda Yunan İsyanı'nda yapılan ilk deniz savaşıydı. Birkaç gün sonra Hydra ve Psara adalarından gelen deniz kuvvetleri de onun ekibine katıldı. Bu 3 ada ekibinden oluşan isyancı grup, 300'ün üzerinde gemiye sahip ve yunan isyanında büyük rol oynamaktalardı. Güçsüz bir deniz kuvvetiyle Yunan bağımsızlığının mümkün olacağından söz etmek zordur.

Yunan isyanı sırasında ada yerlilerinden oluşan kendi özel ordusuna sahip olan Bouboulina, onları kendisi silahlandırıyor, besliyor ve maaşlarını ödüyordu. Yıllarca süren bu harcamaları, onun Yunan bağımsızlığında oynadığı rolü anlamak açısından da önemlidir. Yunan isyanının henüz ilk 2 yılı bitmemişken, Bouboulina'nın tüm serveti neredeyse tükenmişti.

Bouboulina Agamemnon Gemisinde, Peter von Hess
Spetses ardından Bouboulina yaklaşık 8 geminin filo kumandanı olarak -ki bunlardan 5'i kendisine aitti- Nafplion'a yelken açtı ve bölgeyi denizden abluka altına aldı. Bu bölge, 3 kalesi ve 300 adet topuyla zapt edilemez kabul edilen yerlerden birisi idi. Bouboulina daha sonra orduları ile Nafplion yakınlarında bulunan Myli'ye çıktı, burada ordularına ateşleyici bir konuşma yaptı. Bu konuşmanın bölgenin alınmasında katkısı olduğu da düşünülür. Kaleye yapılan saldırılar kayıtlarda kahramanvari bir biçimde anlatılır. Nihayet, ancak 2 yıl sonra 30 Kasım 1822 Yunanlar Nafplion'u fethetmeyi başardılar.

Bunun dışında Bouboulina Monemvasia kuşatmasına da katıldı ve gerçekleştirdiği deniz ablukası ile burada da önemli bir rol oynadı. Gemilerinin kaptanları çoğu zaman oğulları yahut üvey kardeşleri idi. Argos Savaşı'nda aralarında Bouboulina'nın ilk oğlu olan Giannis Giannouzas'ın da bulunduğu ada yerlilerinden oluşan bir grup Veli Bey komutasındaki 2000 civarında Türk ile çarpışır. Bu savaşta Veli Bey'i yaralayan Giannouzas hayatını kaybeder.

Mora'nın başkenti ve aynı zamanda bölgeden sorumlu Osmanlı yerel yöneticisinin de makamı olan Tripolis'in düşüşünden birkaç gün önce ada yerlilerinden oluşan ordusuyla bölgenin dışında kurulan kampa ulaşan Bouboulina burada büyük bir neşe ve sevinç ile karşılandı. Bölgede Yunan bağımsızlık savaşının önemli isimlerinden Theodoros Kolokotronis ile tanıştı. Aralarında kurulan dostluk ilişkisi daha sonra ikisinin çocukları Eleni Boubouli ve Panos Kolokotronis evliliğiyle pekişti. Bu dönemde Bouboulina diğer generaller ile birlikte aynı statüde toplantılara katılan tek kadındı. Bu toplantılarda kendisine *Kapetanissa* (Kaptan) ve *Megali Kyra* unvanları ile hitap edilirdi.

11 Eylül 1821'de Tripolis Yunan kuvvetlerince fethedildi. Şehrin düşüşünü yaklaşık 3 gün 3 gece süren ve yaklaşık 30 bin insanın hayatını kaybettiği bir katliam izledi. Bu katliam sırasında Bouboulina kendi hayatı pahasına bölgeden sorumlu Hürşit Paşa'nın haremini kurtardı. Bu girişimi 1816 yılında Kostantiniyye'de görüştüğü ve onun mirasını korumasında destekçisi olan Sultanın eşinin bir ricası olduğu düşünülmektedir.

### Bağımsızlık Sonrası

Nafplion'un fethinden sonra, orada kendisine bir ödül olarak verilen evde kaldı. 1824 yılının sonlarında ülke bu kez politik sebeplerden ötürü bir iç savaşa düştü. Bouboulina'nın üvey oğlu Panos Kolokotronis bu iç karışıklıkta öldürüldü ve General babası tutuklandı.

Bouboulina General'in tutuklanmasına karşı çıktı, dönem içerisindeki politik atmosferden dolayı devlet yönetimi onu da tehlikeli görüp iki kez tutukladı. Nihayet Spetses'e geri dönen Bouboulina orada fakir ve politikadan çok çekmiş bir biçimde öldü. 12 Aralıkta Kavalalı İbrahim Paşa yaklaşık 4400 askeri ile Mora'nın güneyine doğru hareket etti ve bölgede egemenlik kurmayı başardı. Bu çıkartma, bölgeye yapılacak artçı saldırıların ve hatta bölgenin olası bir yeniden fethinin habercisiydi. Kendilerini ve bağımsızlıklarını yeniden tehlike içinde hisseden Yunanlar bunun üzerine General Kolokotronis'i serbest bırakıp, ordu kontrolünü ona devrettiler.

Tüm bunlar dışında Bouboulina yeni savaş hazırlıkları içinde de bulundu. Ancak bu süreç içerisinde beklenmedik bir biçimde hayatını kaybetti; Spetses ailelerinden Koutsis'lerin bir üyesi ile yaptığı tartışma sonucu vurularak öldü. Yaşanan tartışmanın sebebi ise Bouboulina'nın oğlu Giorgios Giannouzas'ın Koutsis'in kızını kaçırmasıydı.

Atina'da bulunan Bouboulina heykeli

Ölümü sonrası
-------------

Ölümü sonrası Bouboulina Rus Donanması tarafından fahrî amiral rütbesi ile ödüllendirildi. Bugün Yunanistan'da sayısız cadde ve sokak, onun adıyla adlandırılmıştır. 1978 yılında basılan drahmi banknotları ile 1988-2001 arası kullanılan madeni paralarda (1 drahmi) resmi bulunmaktaydı.

Aynı şekilde Yunan donanmasına ait firkateynler ve birçok gemiye onun adı verilmiştir.

Bouboulina'ın ünlü bayrak gemisi *Agamemnon* Bouboulina'nın ölümü sonrası, geliri için devlet tarafından satıldı. İsmi Spetses olarak değiştirilen gemi, Amiral Andreas Miaoulis tarafından 1831 yılında patlak veren iç savaşta kullanıldı ve yandı.

Bouboulina, günümüzde Yunanlar tarafından bilinir ve bir Yunan kahramanı olarak kabul görür.

Nikos Kazancakis tarafından yazılan ünlü roman Zorba'da romanın ana karakteri Zorba, sevgilisine Bouboulina diye hitap etmektedir. Romanın Türkçe çevirisinde Bouboulina adı Türkçeleştirilerek "bubulina" şeklinde yazılmıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Robert Elsie (Yayıncı), A Biographical Dictionary of Albanian History, London 2012, S.48 ISBN 978-1780764313". 5 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Nisan 2017.
2. ↑  Michael von Griechenland, „Bouboulina, Heldin von Hellas" deutsch München 1996 ISBN 3-426-63061-3

İnternet
--------

* Bouboulina Müzesi

| * g
* t
* d
Yunan Bağımsızlık Savaşı (1821-29) |
| --- |
| Arka plan |
| Osmanlı döneminde Yunanistan | 

|  |  |
| --- | --- |
| Kişiler | 
* Tepedelenli Ali Paşa
* Armatoloi
* Kocabaşlar
* Kleft
* Daskaloyannis
* Etolyalı Kosmas
* Dionisios Filozofu
* Lambros Kaçonis
* Maniyotlar
* Fenerli Rumlar
* Suliyotlar

 |
| Olaylar | 
* Orlov İsyanı
* Suliyot Savaşı (1789-1793)
* Suliyot Savaşı (1803)

 |

 |
| Yunan Aydınlanması | 

|  |  |
| --- | --- |
| Kişiler | 
* Atanasios Hristopulos
* Teoklitos Farmakidis
* Rigas Feraios
* Antimos Gazis
* Teofilos Kairis
* Adamantios Korais
* Evgenios Vulgaris

 |
| Örgütler | 
* Ellinoglosso Ksenodoheyo
* Filiki Eterya
* Filomusos Eterya
* Fenike Derneği
* Yunanistan'ın Sakin Büyük Doğusu

 |
| Yayınlar | 
* Adelfiki Didaskalya
* Asma Polemistirion
* Yunan Nomarşisi
* Rigas Feraios Broşürü
* Salpisma Polemistirion
* Turios veya Vatanseverlik Marşı

 |

 |
| Avrupa müdahalesi | 
* 1768-1774 Osmanlı-Rus Savaşı
* Küçük Kaynarca Antlaşması
* Grek Projesi
* 1787-1792 Osmanlı-Rus Savaşı
* Fransız Devrimi
* Venedik Cumhuriyeti'nin düşüşü
* Napolyon Savaşları
	+ Yedi Ada Cumhuriyeti
	+ 1807-1814 Adriyatik Seferi
	+ Arnavut Alayı
	+ 1. Yunan Hafif Piyade Alayı
* İyon Adaları Birleşik Devletleri

 |
| Fikirler | 
* Milliyetçilik
* Doğu Ortodoks Kilisesi
* Liberalizm
* Anayasacılık

 |
| Olaylar |
| Muharebeler | 
* Kalamata
* Badra
* Eflak İsyanı
* Alamana
* 1. Akropol
* Gravia
* Valteçi
* Dolyana
* Dragaşani
* Skuleni
* Vasilika
* Trenç
* Tripoliçe
* Peta
* Dervenakya
* 1. Mesalongi
* Kerbeneş
* 2. Mesalongi
* Yunan iç savaşları
* Sfakteria
* Neokastro
* Manyaki
* Lerna
* 3. Mesalongi
* Manya
* 2. Akropol
* Arahova
* Kamatero
* Faleron
* Sakız Seferi
* Petra

 |
| Katliamlar | 
* İstanbul
* Selanik
* Navarin
* Tripoliçe
* Nausa
* Semadirek
* Sakız
* İpsara
* Çoban Adası

 |
| Deniz muharebeleri | 
* Nauplia
* İpsara
* Samos
* Andire
* Sfakteria
* Gerondas
* Suda
* İskenderiye
* Itea
* Navarin

 |
| Yunan yerel konsey ve tüzükleri | 
* Messinya Senatosu
* Ahaya Direktörlüğü
* Mora Senatosu
* Batı Kara Yunanistan Senatosu
* Doğu Kara Yunanistan Areopagusu
* Girit Geçici Rejimi
* Sisam Askerî-Siyasî Sistemi

 |
| Yunan ulusal meclisleri | 
* Birinci (Epidaurus)
* İkinci (Astros)
* Üçüncü (Troezen)
* Dördüncü (Argoz)
* Beşinci (Anabolu)

 |
| Antlaşmalar | 
* Laibach Kongresi
* Verona Kongresi
* St. Petersburg Protokolü
* Londra Antlaşması
* Poros Konferansı
* Londra Protokolü (1828)
* Londra Protokolü (1829)
* Edirne Antlaşması
* Londra Protokolü (1830)
* Londra Konferansı
* İstanbul Antlaşması

 |
| İlgili | 
* 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı

 |
| **Kişiler** |
| Yunanistan | 
* Sakız Komitesi
* Odisseas Andruços
* Anagnostaras
* Kostas Boçaris
* Markos Boçaris
* Laskarina Bubulina
* Konstantin Denis Bourbaki
* Hacımihalis Dalianis
* Atanasios Diakos
* III. Germanos
* Dimitrios Kallergis
* Atanasios Kanakaris
* Konstandinos Kanaris
* Yannis Kapodistrias
* Stamatios Kapsas
* Yeoryos Karaiskakis
* Nikolaos Kasomulis
* Yannis Kolettis
* Teodoros Kolokotronis
* Yeoryos Kunduriotis
* Antonios Kriezis
* Nikolaos Kriezotis
* Kiprianos
* Yeoryos Lassanis
* Likurgos Logotetis
* Andreas Londos
* Yannis Makriyannis
* Manto Mavrogenous
* Aleksandro Mavrokordat
* Petrobey Mavromihalis
* Andreas Metaksas
* Andreas Miaulis
* Teodoros Negris
* Nikitaras
* Antonis Oikonomou
* İoannis Orlandos
* Papaflessas
* Dimitrios Papanikolis
* Emmanuel Pappas
* İoannis Papafis
* Hristoforos Perrevos
* Nikolaos Petimezas
* Yeoryos Sahturis
* Yeoryos Sisinis
* Yakovos Tombazis
* Anastasios Çamados
* İoannis Varvakis
* Demetrios İpsilanti

 |
| Filhelenler | 
* Londra Filhelenik Komitesi
* Joseph Balestra
* Lord Byron
* François-René de Chateaubriand
* Richard Church
* Lord Cochrane
* Jean-Gabriel Eynard
* Vincenzo Gallina
* Charles Fabvier
* Thomas Gordon
* Frank Abney Hastings
* Carl von Heideck
* Johann Jakob Meyer
* Karl Normann
* Maxime Raybaud
* Giuseppe Rosaroll
* Santorre di Santa Rosa
* Friedrich Thiersch
* I. Ludwig
* Alman Lejyonu
* Sırplar

 |
| Boğdan ve Eflak | 
* Aleksandro İpsilanti
* Sakred Band
* Nikolaos İpsilanti
* Aleksandros Kantakuzinos
* Yeoryos Kantakuzinos
* Yorgakis Olimpios
* Yannis Farmakis
* Dimitrie Makedonski
* Tudor Vladimirescu

 |
| Osmanlı İmparatorluğu ve Mısır Hidivliği | 
* Sultan II. Mahmud
* Hurşid Ahmed Paşa
* Nasuhzade Ali Paşa
* Ömer Viryoni Paşa
* Kara Mehmed Paşa
* Dramalı Mahmut Paşa
* Koca Hüsrev Mehmed Paşa
* Reşid Mehmed Paşa
* Yusuf Paşa
* İbrahim Paşa
* Süleyman Paşa el-Fransevî

 |
| Büyük Britanya, Fransa ve Rusya | 
* Stratford Canning
* Edward Codrington
* Henri de Rigny
* I. Nikolay
* Login Geiden

 |
| Mora Keşfi | 

|  |  |
| --- | --- |
| Askerî | 
* Nicolas Joseph Maison
* Louis-Eugène Cavaignac
* Antoine Virgile Schneider
* Amédée Despans-Cubières
* Auguste Regnaud de Saint-Jean d'Angély
* Camille Alphonse Trézel

 |
| Bilimsel | 
* Jean Baptiste Bory de Saint-Vincent
* Gabriel Bibron
* Gaspard Auguste Brullé
* Gérard Paul Deshayes
* Eugène Emmanuel Amaury Duval
* Pierre-Narcisse Guérin
* Edgar Quinet

 |

 |
| Etkileri |
| Sanat | 
* Eugène Delacroix
* Louis Dupré
* Peter von Hess
* Victor Hugo
* François Pouqueville
* Aleksandr Puşkin
* Karl Krazeisen
* Andreas Kalvos
* Dionisios Solomos
* Teodoros Vrizakis
* *Hellas*
* *The Reception of Lord Byron at Missolonghi*
* *Greece on the Ruins of Missolonghi*
* *Le siège de Corinthe*
* *The Massacre at Chios*
* *The Free Besieged*
* *Hymn to Liberty*
* *The Archipelago on Fire*
* *The Apotheosis of Athanasios Diakos*

 |
| Anma | 
* 25 Mart Bağımsızlık Günü
* Özgürlük Marşı
* Eleftheria i thanatos
* Pedion tu Areos
* Propilea (Münih)
* Kahramanlar Bahçesi (Mesolongi)
* Royal Phalanx
* Evzon

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb161234472 (data)
* GND: 119209632
* ISNI: 0000 0000 4576 7580
* LCCN: no2001035299
* NLG: 184764
* SUDOC: 263291561
* VIAF: 21790732
* WorldCat: lccn-no2001035299

 |