**Çerno More Varna** (Bulgarca: Черно Море) ya da kısaca **PFK Çerno More (Bulgarca:** ПФК Черно море) Bulgaristan'ın Varna kentinde bir futbol kulübüdür.

Tarihi ve kuruluşu
------------------

3 Mart 1913'te *Galata* adıyla kurulan kulüp, Bulgaristan'da kurulan ilk kulüp oldu. O zamanlar *Sofioter Liga* adı altında düzenlenen ve 1923'te Bulgaristan Futbol Federasyonu'na dönüşen ligde mücadele ediyordu. 1924 ve 1925'te ilk iki resmî mevsimde şampiyon olan rakip kulüp *Vladislav Varna* tarafından gölgede bırakıldı.

1930'lu yıllarda Varna'da kurulan diğer bir kulüp Şipçenski Sokol Varna, 1932 mevsiminde doruğa ulaşan bir dizi başarının tadını çıkardı. Vladislav, 1936'da tekrar şampiyonluğu kazandıktan sonra, Çerno takip eden iki yıl içinde play-off düzeninde oynanan şampiyonanın finallerine ulaştı.

Resmi olarak, 3 Mart 1913'te *Turistik Gençlik Derneği Tiça* adıyla kuruldu. Cherno More, adını Karadeniz'den alır ve taraftarlarınca *Denizciler* lakabıyla anılır. Kulüp, maçlarını 8.250 seyirci oturma kapasitesine sahip Tiça Stadı'nda oynuyor. Bulgar futbolunda başkent Sofya kulüplerinden sonra en başarılı kulüplerden birisidir. Denizciler, dört kez Bulgaristan şampiyonluğunu (1925, 1926, 1934, 1938) ve 2015'te bir kez Bulgaristan Kupası ve Süper Kupa'yı kazanmışlardır.

İlk yıllar (1909-1944)
----------------------

Kulübün ilk selefi olan *FC Sportist* 1909 yazında kurulmuştur ve 24 Mayıs 1914'te T*uristik Gençlik Derneği Tiça*'nın (3 Mart 1913'te kurulan) futbol takımı olmuştur. Her iki kuruluşun da üyeleri Varna'daki 1. erkek lisesindeki okul öğrencileriydi. Ancak Tiça krallığa kayıtlıydı ve öğretmenler konseyi tarafından onaylanmış kendi tüzüğü vardı. Bu nedenle, futbol kulübünün 1909'dan beri var olduğu bilinmesine rağmen, kulübün resmî kuruluş tarihi 3 Mart 1913 olarak kabul edilmiştir. Bu tarih konusunda kulübün birçok taraftarı aynı fikirde değildir. 21 Şubat 1919'da *Gençlik Turistik ve Spor Derneği* bir spor kulübüne dönüştü, çünkü üyelerin çoğu okuldan mezun olduğu halde kulüpte kalmak istediler. 1919'da SC Ticha'nın futbol takımı ilk maçlarını Sofya takımları Slavia ve Levski ile oynadı ve onları Varna'da 3: 0 ve 4: 1 ve Sofya'da 1: 0 mağlup etti (Levski ile rövanş maçı oynanmadı). 1919'da *SC Tiça* ilk futbol kuralları kitabını yayınladı. Bu kitap, kulübün üyesi ve kurucularından olan ve 1916'da Balkan savaşlarının ön saflarında hayatını kaybeden Stefan Tonchev tarafından yazılmıştır. 1921'de Spor kulübü Granit, finansal anlaşmazlıklar nedeniyle SC Ticha ile kolektif üyeliğini sonlandırdı ve adını *SC Vladislav* olarak değiştirdi. SC Vladislav, İkinci Dünya Savaşı öncesi Bulgaristan tarihinin en başarılı takımlarından biri oldu, 1925'te ilk Bulgaristan Krallığı'nda düzenlenen ilk şampiyonluk unvanını kazandı ve üç kez Kral Kupası'nı kazanan ilk takım oldu. Tiça, 1938'de bir kez daha şampiyonluk oldu.

Komünist dönem (1944-1989)
--------------------------

İkinci Dünya Savaşı sonrasında Bulgaristan'da Komünist yönetimin başlamasıyla birlikte, Halk Cumhuriyeti'ndeki tüm kulüpleri etkileyen önemli değişiklikler oldu. Bütün bu değişiklikler yeni komünist hükûmetin vizyonuna uymak içindi. Ticha ve Vladislav, 18 Şubat 1945'te mevcut tüm varlıkları ile birleşti ve kulübün yeni adı Ticha-Vladislav (T-V) oldu. Bu dönemde yeni atanan Ulusal Spor Komitesi tarafından birleşmeyen takımların tescil edilmeyeceği talimatı uygulanmaktaydı. İki takımın taraftarlarının birleşmesiyle oluşan Cherno More taraftarlarının ortaya koyduğu önemli bir konu vardır. Bu birleşmenin iflas, borçlar ya da herhangi bir faul sonucu olmadığı ve Varna şehrinde çok fazla kulüp olduğuna ve sayılarının azaltılması gerektiğine karar veren mutlak ve kontrolsüz güce sahip bir siyasi parti tarafından alınmış bir kararın sonucu olduğu iddia edilmektedir. Mevcut koşullar altında kulüpler, kendilerini destekleyebilecek bir devlet dairesi aramak zorunda kaldılar. T-V, Savunma Bakanlığı'nın kontrolüne girdi ve kulübün adı ilk Botev olarak değiştirildi. Bir yıl sonra takımın adı VMS (The Navy Team) (Donanma Takımı) olarak tekrar değiştirildi. O yıllardan kalma olan Denizciler (The Sailor) takma adı günümüzde de kullanılmaktadır. 1950 yılında VMS idari kararla Grup V'e (3. lig) gönderildi. Çünkü, Grup A'da (1. lig) askeri takımlar için tek bir yer hakkı vardı ve o yer de Sofya ekibi tarafından doldurulmuştu. 1951'de takım yeni bir idari kararla B Grubu'na terfi etti ve ertesi yıl A Grubu'na terfi etti. 1953 yılı Denizciler için başarılı bir dönem oldu ve VMS iki favori Sofya takımından sonra 3. oldu. Kulübün adı her yıl sırasıyla SKNA, VMS ve Botev olarak değiştirildi ve 1959 yılında Cherno ekibiyle birleştikten sonra tekrar VMS olarak değiştirildi ve bu ad günümüze kadar kaldı. 1960'larda baş antrenör ve eski SC Vladislav oyuncusu Ivan Mokanov, yenilmesi zor olan bir takım kurdu ancak gümüş madalya kazanamadı. olağanüstü dostluk maçları yapıldı. Ajax Amsterdam 8 Haziran 1966'da Varna'da 3: 1 yenildi ve genç Johan Cruyff, Ajax için onur golü attı. Derby Country, Sheffield Wednesday ve 1. Lig'in ikincisi Nottingham Forest’a (13 Ağustos 1966) karşı zaferler kazanıldı. 1981-82 sezonunda takım 4. oldu ve UEFA Intertoto kupasına katılmaya hak kazandı. Standart Liege (2: 0, 0: 3), Bayer Leverkusen (1: 1, 1: 3) ve Hvididovre (2: 0, 1: 1) yapılan maçların sonucunda Cherno grup maçlarını 3. sırada bitirdi. Yerel yarışmalarda Cherno, 1985 ve 1988'de iki kez Sovyet Ordu Kupası'nın finaline ulaştı ve her ikisinde de en iyi ikinci takım oldu.

90'lar mücadelesi
-----------------

1989'da Bulgaristan'da sosyalizmin çöküşü ve demokrasinin kurulması Bulgar futbol kulüpleri için yeni zorluklar yarattı. Devlet destekli kuruluşlardan özel sektöre ait kuruluşlara geçiş birçok geleneksel futbol kulübünün tamamen yok olmasına neden oldu. Bazı kulüpler ise iflas ilan etmeye zorlandı. Ancak kulüplerin bir kısmı daha sonra küçük kulüplerden lisans alarak geri dönmeyi başardı. Cherno More bu dönemde her türlü idari değişiklikten kaçındı, adını ve geçmişini korumayı başardı ancak ikinci ligde arka arkaya altı sezon geçirdi. 1989-90 sezonunda ve yine 1993-94 sezonunda küme düşen ve büyük mali zorluklarla karşılaşan kulüp, 1998-99 sezonunda Bulgaristan 3. futbol ligine düşme noktasına geldi. B Grubu'nda olmasına rağmen, Cherno More’un en iyi oyuncusu olan ve takımın altyapısından yetişen Ilian Iliev'i 1991'de o zamanların Bulgar rekoru kabul edilen 2 milyon leva (60.000 £) karşılığında Levski Sofya'ya sattı. Iliev daha sonra Levski tarafından Benfica'ya satıldı. 1998'de yeni başkan ve gelecekteki spor bakanı Krasen Kralev'in kulübü bir anonim şirkete dönüştürmesinden sonra kulüp daha iyi bir konuma gelmeye başladı.

Yeni milenyum
-------------

Yeni milenyumda, kulüp yükseliş göstererek güzel başarılara imza attı. Denizciler, 1999-2000 sezonunun sonunda grup atlamadan önce B Grubu'nda üst üste altı sezon oynayarak 90'ların çoğunu Bulgaristan'ın ikinci liginde geçirdi. Cherno More, A Grubu'ndaki ilk iki sezondan sonra küme düşme korkusundan kurtularak ligde sabit bir yer edindi. 2002 yılında Kralev, iş insanı Ilia Pavlov'u kulübü satın almaya ikna etti. Pavlov'un kulübü geliştirme ve onu Bulgar futbolunun liderlerinden biri haline getirme konusunda fikirleri vardı. Bu amaç doğrultusunda, genç ve hırslı teknik direktör Velislav Vutsov'u göreve getirdi ve millî takım kalecisi Zdravko Zdravkov ile anlaşma imzaladı. Lúcio Wagner, Darko Spalević ve Maltalı uluslararası futbolcu Daniel Bogdanović gibi birçok deneyimli yabancı futbolcuyu da takıma dahil etti. Hızla başarılı sonuçlar elde edildi. Sofya'da şampiyon CSKA’ya karşı ve Lovech'te Litex'e karşı kazanılan zaferler sonrası takımın puan tablosunda yükseldiği görüldü. Başarı öyküsü 7 Mart 2003'te Ilia Pavlov'un öldürülmesiyle aniden sona erdi. Kulübün varlığı aylar süren belirsizlik döneminde tehlikeye girdi ancak sonrasında Bulgar holding şirketi Chimimport 2004'te kulübü satındı. 2007-08 sezonunu A Grubu'nu 5. sırada tamamlayan Denizciler, CSKA Sofia'daki lisans sorunları nedeniyle UEFA Kupası'na katılmaya hak kazandı. Kaptan Alex liderliğindeki ekip, birinci eleme turunda Andora'dan UE Sant Julia'yı (toplamda 9-0) ve ikinci eleme turunda İsrail'den Maccabi Netanya'yı (toplamda 3-1) yenerek beklentilerin üzerinde performans gösterdi. Cherno More 1. turda Alman VfB Stuttgart'a karşı mücadele etti ve evinde aldığı 1-2 mağlubiyet sonrası Stuttgart'ta 85. dakikasına kadar 2-0 öne götürdüğü maçta sürpriz bir şekilde 2-2 berabere kalarak maçı tamamladı ve elendi. Aynı sezonda takım, A Grubu'nda 3. oldu ve yeni oluşturulan Avrupa futbol müsabakası Avrupa Ligi'ne katılmaya hak kazandı. 2009-10 sezonunda Cherno More UEFA Avrupa Ligi ikinci eleme turunda Moldova'dan Iskra-Stal'ı yendi (toplamda 4-0). Ardından, üçüncü eleme turunda Hollandalı PSV Eindhoven'la eşleştiler. Varna ekibi, Eindhoven'daki 0-1 mağlubiyetin ardından Burgaz'daki Lazur Stadyumu'nda da 0-1'lik bir mağlubiyet sonrası elendi. Kulüp, 2008-09 sezonunda üçüncü olduktan sonraki yıllarda yerel ligde başarılı sonuçlar elde edemedi ancak 2014-15 sezonunda Bulgaristan Kupası'nda başarılı bir mücadele örneği gösterdi. Denizciler, Burgaz'daki Lazur Stadyumu'nda Levski Sofia ile oynadıkları final maçı öncesi Sozopol, Slavia Sofia, Lokomotiv Gorna Oryahovitsa ve Lokomotiv Plovdiv'i mağlup ettiler. Takım, 39. dakikadan itibaren on kişi oynamasına ve 0-1 geride olmasına rağmen, Bacari'nin volesiyle skoru eşitlemeyi başardı ve 118. dakikada Mathias Coureur'un etkili vuruşunun ardından kulüp. II. Dünya Savaşı sonrasında ilk kupasını kazandı.

Başarıları
----------

* **Bulgaristan Şampiyonluğu** - (4) - 1925, 1926, 1934, 1938
* **Bulgaristan Kupası** - (1) - 2015

Takım Kadrosu
-------------

*(14 Aralık 2021 (2021-12-14) itibarıyla)*

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| № |  | Mevki | Futbolcu |
| --- | --- | --- | --- |
| 2 | Bulgaristan | DF | Tsvetomir Panov |
| 3 | Bulgaristan | DF | Zhivko Atanasov |
| 4 | Bulgaristan | OS | Rosen Stefanov |
| 6 | Bulgaristan | DF | Viktor Popov |
| 7 | Portekiz | OS | Rodrigo Vilela |
| 9 | Ukrayna | FV | Yevhen Serdyuk |
| 13 | Bulgaristan | KL | Galin Grigorov |
| 14 | Bulgaristan | OS | Kalin Georgiev |
| 15 | Portekiz | OS | Leandro Andrade |
| 17 | Bulgaristan | OS | Velislav Vasilev |
| 18 | Bulgaristan | OS | Martin Milushev |
| 22 | Bulgaristan | KL | Georgi Georgiev |

 |  | 

| № |  | Mevki | Futbolcu |
| --- | --- | --- | --- |
| 23 | İspanya | OS | Pablo Álvarez |
| 25 | Bulgaristan | KL | Ivan Dyulgerov |
| 27 | Bulgaristan | DF | Daniel Dimov *(kaptan)* |
| 28 | Kuzey Makedonya | DF | Vlatko Drobarov |
| 31 | Bulgaristan | OS | Lachezar Yordanov |
| 32 | Bulgaristan | DF | Martin Dichev |
| 41 | Belçika | DF | Sami El Anabi |
| 71 | Bulgaristan | OS | Vasil Panayotov *(2. Kaptan)* |
| 72 | Brezilya | OS | Rodrigo Henrique |
| 77 | Bulgaristan | OS | Stefan Velev |
| 88 | Bulgaristan | OS | Pavel Georgiev |
| — | Fransa | OS | Mazire Soula |

 |

Teknik direktörler
------------------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

| Teknik direktör | Ülke | başlangıç | Bitiş |
| --- | --- | --- | --- |
| Ivan Mokanov | Bulgaristan | 1948 | 1960 |
| Lozan Kotsev | Bulgaristan | 1960 | 1962 |
| Manol Manolov | Bulgaristan | 1962 | 1963 |
| Ivan Mokanov | Bulgaristan | 1964 | 1968 |
| Georgi Dimitrov | Bulgaristan | 1968 | 1972 |
| Spas Kirov | Bulgaristan | 1972 | 1974 |
| Stoyan Ormandzhiev | Bulgaristan | 1974 | 1975 |
| Georgi Dimitrov | Bulgaristan | 1975 | 1976 |
| Kiril Rakarov | Bulgaristan | 1976 | 1977 |
| Ivan Vasilev | Bulgaristan | 1977 | 1979 |
| Ivan Mokanov | Bulgaristan | 1979 | 1980 |
| Ivan Vasilev | Bulgaristan | 1980 | 1981 |
| Spas Kirov | Bulgaristan | 1981 | 1983 |
| Todor Velikov | Bulgaristan | 1983 | 1985 |
| Bozhil Kolev | Bulgaristan | 1985 | 1989 |
| Todor Velikov | Bulgaristan | 1989 | 1990 |
| Kevork Tahmisyan | Bulgaristan | 1990 | 1991 |
| Todor Velikov | Bulgaristan | 1991 | 1992 |
|

 | 

| Teknik direktör | Ülke | başlangıç | Bitiş |
| --- | --- | --- | --- |
| Bozhil Kolev | Bulgaristan | 1992 | 1994 |
| Vachko Marinov | Bulgaristan | 1994 | 1995 |
| Nikola Spasov | Bulgaristan | 1995 | 1996 |
| Asen Milushev | Bulgaristan | 1996 | 1996 |
| Damyan Georgiev | Bulgaristan | 1996 | 1996 |
| Tsonyo Vasilev | Bulgaristan | 1997 | 1997 |
| Todor Marev | Bulgaristan | 1997 | 1997 |
| Lyudmil Goranov | Bulgaristan | 1997 | 1997 |
| Rudi Minkovski | Bulgaristan | 1997 | 1998 |
| Svetozar Svetozarov | Bulgaristan | 1998 | 1999 |
| Radi Zdravkov | Bulgaristan | 1999 | 2000 |
| Bozhil Kolev | Bulgaristan | 2000 | 2001 |
| Aleksandar Stankov | Bulgaristan | 2001 | 2002 |
| Velislav Vutsov | Bulgaristan | 2002 | 2004 |
| Ilian Iliev | Bulgaristan | 2004 | 2006 |
| Yasen Petrov | Bulgaristan | 2006 | 2007 |
| Nikola Spasov | Bulgaristan | 2007 | 2009 |
| Velizar Popov | Bulgaristan | 2009 | 2010 |
| Stefan Genov | Bulgaristan | 2010 |  |
|

 |

Dış bağlantılar
---------------

* Official website 9 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* UEFA Profile 31 Aralık 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Kaynakça
--------

1. ↑  "chernomorepfc.bg". 22 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2021.
2. ↑
3. ↑
4. ↑   5 Ocak 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. s.33
5. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 2 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2021.
6. ↑   3 Şubat 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. s.6
7. ↑  "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 7 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 28 Ocak 2021.
8. ↑   7 Şubat 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. s.17
9. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 28 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2021.
10. ↑  "Отборът 2020/2021". 23 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.

| * g
* t
* d
Prva profesionalna futbolna liga |
| --- |
| 2021-22 takımları | 
* Arda
* Beroe
* Botev Plovdiv
* Botev Vratsa
* Cherno More
* CSKA 1948
* CSKA Sofia
* Levski Sofia
* Lokomotiv Plovdiv
* Lokomotiv Sofia
* Ludogorets
* Pirin Blagoevgrad
* Slavia Sofia
* Tsarsko Selo

 |
| Sezonlar | 
* 1924
* 1925
* 1926
* 1927
* 1928
* 1929
* 1930
* 1931
* 1932
* 1933
* 1934
* 1935
* 1936
* 1937
* 1937-38
* 1938-39
* 1939-40
* 1941
* 1942
* 1943
* 1944
* 1945
* 1946
* 1947
* 1948
* 1948-49
* 1950
* 1951
* 1952
* 1953
* 1954
* 1955
* 1956
* 1957
* 1958
* 1958-59
* 1959-60
* 1960-61
* 1961-62
* 1962-63
* 1963-64
* 1964-65
* 1965-66
* 1966-67
* 1967-68
* 1968-69
* 1969-70
* 1970-71
* 1971-72
* 1972-73
* 1973-74
* 1974-75
* 1975-76
* 1976-77
* 1977-78
* 1978-79
* 1979-80
* 1980-81
* 1981-82
* 1982-83
* 1983-84
* 1984-85
* 1985-86
* 1986-87
* 1987-88
* 1988-89
* 1989-90
* 1990-91
* 1991-92
* 1992-93
* 1993-94
* 1994-95
* 1995-96
* 1996-97
* 1997-98
* 1998-99
* 1999-00
* 2000-01
* 2001-02
* 2002-03
* 2003-04
* 2004-05
* 2005-06
* 2006-07
* 2007-08
* 2008-09
* 2009-10
* 2010-11
* 2011-12
* 2012-13
* 2013-14
* 2014-15
* 2015-16
* 2016-17
* 2017-18
* 2018-19
* 2019-20
* 2020-21
* *2021-22*

 |
| Diğer | 
* Gol kralları
* İstatistikler ve rekorlar
* Kazanan teknik direktörler
* Şampiyonlar
* Yabancı oyuncular

 |