Guy BavliGuy Bavli 2010 yılında Danimarka'da kaşık bükme gösterisinde.
**Kaşık bükme,** paranormal yollarla veya fiziksel güç kullanmaksızın nesnelerde deformasyon oluşturulabileceğini iddia eden inanca verilen genel addır.

Telekinezi/Psikokinezi
----------------------

Kaşık veya diğer metallerde deformasyon oluşturma telekinezi veya psikokinezi olarak da adlandırılan herhangi bir cismi uzaktan hareket ettirme veya çok az uygulanan bir temas gücüyle etkileme iddiasına verilen addır. Bu fenomenle ilgilenen parapsikologlar ve amatör ilgililer tarihte geçtiğine inanılan olağanüstü öyküler veya mucizelerin bir telekinezi biçimi olduğuna inanmaktadırlar. Ancak fenomene "Telekinesis" adının verilmesi çok yeni bir tarihe rastlanır. Tabir, Alman-Rus psişik araştırmacı Alexander N. Aksakof tarafından 1890'da kullanılmıştır. Psikokinesis tabiri ise 1914 yılında Amerikalı yazar ve yayımcı Henry Holt tarafından "On the Cosmic Relations" adlı eserinde geçmiş ve Amerikalı ünlü parapsikolog J.B.Rhine tarafından da benzeri fenomenleri tanımlamakta kullanılmıştır.

Batı'da ünlü telekinetikler
---------------------------

Metalleri hareket ettirdiğini iddia eden ünlü ilk batılı telekinetik Polonya doğumlu Stanislawa Tomczyk'dır. Stanislawa, hipnotik haldeyken bazı küçük objeleri havaya kaldırdığını iddia ediyordu (levitasyon). Stanislawa, 1910'da Varşova'da Fizik laboratuvarında bir grup bilim adamının gözetimi altında telekinetik yeteneklerini sergilemiştir.

Bir diğer ünlü telekinetik, Rus Nina Kulagina'dır. Nina Kulagina bu filme de alınan gösterilerinde metal çubuklar, kibrit çöplerini dokunmaksızın hareket ettirebilmekteydi. James Randi ve diğer eleştirenler bunları herhangi bir illüzyonist tarafından gerçekleştirilebilecek numaralar olduğunu ve Nina Kulagina hazırlıksızken test edilmesine izin verilmemesini bunu destekliğini söyler.

1970'li yıllarda bu tip olayları yapabildiğini iddia eden bazı insanlar ortaya çıkmıştı. En ünlüleri arasında Uri Geller de bulunan bu kişiler televizyon şovlarında ve bilim adamlarının laboratuvarlarında bu tip yeteneklerini sergilediler ve doğaüstü yeteneklere dahil bir kanıt gözlemlenemediği gibi sadece el çabukluğu olduğu kanıtlanmıştır.

Bazı bilim adamları ve James Randi gibi ünlü ve profesyonel bazı illüzyonistler bu tip yeteneklerin gerçekte bir hile ve el çabukluğundan başka bir şey olmadığını öne sürmüşlerdir. Randi ayrıca pek çok hileli yolun olduğunu iddia ettiği kaşık bükme gösterilerinin hemen hemen hepsini gerçekleştirmiştir.

2001 yılının Nisan ayında Arizona Üniversitesi psikoloji profesörü Gary Schwartz'ın yönetimi altındaki 60 kadar öğrenci, zihin güçlerini kullanarak çatal ve karışları bükmeleri istemiş ve denemelerde çeşitli derecelerde başarı sağlamışlardır. Deney yöntemini ve deneklerin manipüle edilmesi gibi bilimsel yönteme uymayan, yanıltıcı davranışları yüzünden makale saygıdeğer hiçbir bilim adamı tarafından dikkate değer bulunmamıştır. James Randi'nin 1 milyon dolarlık ödülü almak için testi tekrarlanması istediğinde de Schwartz bunu reddetmiştir.

Sahne gösterisinde kaşık bükme
------------------------------

İllüzyonistlerin kaşık bükme gösterileri diğer illüzyon gösterilerinde olduğu gibi seyircinin dikkatinin başka yöne çevrilmesi sırasında el çabukluğu ile kaşığa ya da metale yapılan fiziksel müdahale ile veya önceden hazırlanan çeşitli tekniklerle gerçekleştirilir. James Randi illüzyonistlerin kaşık bükme numaralarından örneğin kaşığın en zayıf yerinden daha önce kırılma noktasına yakın bir dereceye kadar bükülmesi gibi çeşitli hilelerini televizyonda kamuya açıklamıştır.

"İnsanüstülük Taslayanların İçyüzü" adlı eserinde psişik ve doğaüstü kabul edilen bazı fenomenlerin arkasında yattığını iddia ettiği hileleri ortaya koyan Metin And'a göre Geller'in 31 çeşit kaşık bükme numarası veya tekniği bulunmaktadır.

Kullanılan teknik ve metotlar
-----------------------------

Sahne gösterileri ve illüzyonistlerin kullandığı göz boyama yöntemlerinin dışında da kaşık veya herhangi bir metal veya cismin parapsikologların "Psi" denilen zihinsel veya ruhsal güçle etkilenebileceği öne sürülmektedir. Özellikle ABD'de telekinetik gücün kullanılması üzerine bazı kişiler eğitim ve grup çalışmaları düzenlemekte ve katılımcıların bu güçleri kullanarak kaşık veya çatal bükebilmeleri öğretildiği iddia edilmektedir.

### Houck metodu

Bir başka kaşık bükme metodu 2004 yılından bu yana Jack Houck tarafından yine onun tarafından düzenlenen "PK Partileri"nde tanıtılmaktadır. Bu partilerde misafirlere bedenlerinden geçen bir enerji akışının kaşığın belirli bir noktasına yöneltildiği hayal edilerek kaşığa bükülme emri verilmesiyle gerçekleştirilir. Daha sonra misafirler dikkatlerini başka bir yöne yönlendirerek kaşık ya da metali unuturlar. Metal bir süre sonra şaşırtıcı bir şekilde ellerinin küçük bir hareketiyle kolayca bükülmeye başlar. Houck ve takipçileri bunun psikokinetik bir fenomen olduğuna inanmakta ancak bazı kişiler bunun sadece gündelik tecrübenin dışında fakat sıradan bir fenomen olarak görmektedirler.

Houck'un metodunun anlatıldığı bir web sayfasında grup halindeki uygulamaların tek başına yapılanlardan daha hızlı sonuç verici olduğu belirtilmektedir. Katılımcılar bir araya geldikten sonra bir süre yeme içme vs. şeylerle vakit geçirirler daha sonra ortaya konulan metal eşyalardan herkes kendisine iyi hissettiren birini seçip alır ve daire şeklinde oturur, ışıkların gücü azaltılır ve müzik varsa kapatılır. Katılımcılar gözlerini kapatır. Katılımcılara kaşık veya çatalı baş ve işaret parmakları arasında tutmaları gevşeyip zihinlerini temizlemeleri, yavaş ve derinden nefes alıp vermeleri ve kendilerini en rahat, huzurlu hissedecekleri bir yerde(plaj, orman, göl kenarı vs.) bulunduklarını hayal etmeleri söylenir. Tüm sıkıntı ve dertlerden uzaklaşırlar, uykulu değil ancak tamamen gevşemişlerdir, huzurludurlar. Daha sonra katılımcılardan başlarının birkaç adım ötesinde altın bir enerji topunu hayal etmeleri istenir. Ondan yayılan sıcaklık ve enerjiyi hissetmeleri istenir. Bu enerji topundan sıcak bir ışın çıkıp katılımcıların alnına ulaştığını ve onların da bu sınırsız enerjiyi emdikleri hayal edilir. Enerjinin sıcaklığı alından omuz ve kollara yayılır. Güçlü ve canlı fakat yine huzurlu ve gevşemiş olan katılımcının kolunda hissettiği enerji oradan bilek ve eline akar ve dirseği ile eli arasında bu akış devam eder. Enerjinin sıcaklığının baş ve işaret parmağına geldiği ve oradan istenilen yere gidebileceği hayal edilir. Katılımcının üçe kadar sayıp gözlerini açması ve enerjinin elinde tuttuğu çatal ya da kaşığa akması için ona üç kez "Bükül" diye bağırması istenir.

Ancak bu noktadan sonra dikkatin dağıtılması ve katılımcıdan dikkatini tümüyle vermeden yoğunlaşması istenir. Hatta dikkatin belirli bir düzeyde dağıtılması için herhangi bir konuda (kaşık bükmek değil) ateşli bir tartışmaya bile girilebilir veya tanıdığınız biriyle metal bükmek dışında bir konuda da konuşabilirsiniz. Konu üzerinde daha yoğun düşündükçe işlerin daha da zorlaştığını göreceksinizdir. Bu yüzden dikkatinizin başka bir yöne kayması gereklidir, daha sonra metali alıp istediğiniz bir noktadan kolayca bükebildiğinizi göreceksiniz. Ancak metalin kolaylıkla bükülebilecek noktaya gelişi birkaç dakika alabildiği gibi saatler de sürebilmektedir. Aynı sayfada deneylerini paylaşan katılımcı on sekiz katılımcıdan sadece ikisinin bükmeyi başaramadığını belirtmekte ancak başarısızlık karşısında yılmayıp denemelere devam edilmesini önermektedir.

Dikkat: Yukarıdaki metotta kaşık elle bükülür ancak zihinle öylesine eriyik bir kıvama gelir ki bu çok rahatça yapılır.

### Rick Tobin ve Ellie Crystal'in metodu

Ellerinizi yıkayın ve çatal veya benzeri bir metal nesneyi elinize alın. Rahatça oturun, gevşeyin, gözlerinizi kapayın zihninizi her türlü düşünce ve duygudan arındırın. Daha sonra parmak uçlarınızla nesnenin yüzeyini yavaşça ovalayın ve yüzeyin size ne hissettirdiği üzerine yoğunlaşın. Metaldeki moleküler enerji akışını hissetmeye çalışın ve nesnenin büküldüğünü hayal edin ve asla güç uygulamayın.

### Hipnotik telkin

Bu yöntemde kişi hipnotik trans haline sokulur ve gerekli telkinlerle psişik gücünü tam olarak kullanabileceği, kaşığın kendi isteğiyle büküleceği telkini verilir ve bu duruma tam bir inanç duyması sağlanır. Bu yöntemle de eğer kişiye yapılan telkin güçlüyse ve bilinçaltı kısıtlamaları tam olarak kaldırılabilmişse kaşığın büküleceği iddia edilir.

Film
----

Bilimkurgu sinemasında çığır açan bir film olarak görülen 1999 yapımı Matrix'te, Neo bir oğlan çocuğunun güç kullanmaksızın bir kaşığı büküșünü izler. Çocuk Neo'ya kaşığı bükmenin imkânsız olduğunu ancak algısını "büküp" dünyada geri kalan diğer her şey gibi kaşığın da gerçekte olmadığını kavraması gerektiği söyler. Bu sahne üzerine yorumlar yapan birçok felsefeci, bilginin deneyle elde edilebileceğini savunan empirizmi öne sürerler.

İnanç ve hayal - dini-mistik hayat ve telekinezi
------------------------------------------------

İnanç ile gündelik, sıradan hayatta alışkın olmadığımız pek çok şeyin gerçekleşebileceği inancı aslında oldukça kadim zamanlara kadar gitmektedir. Kadim dünyada kişinin inanç ve hayal dünyası ile fiziksel gerçeklik dünyasının, varlığın -birbirleriyle organik ilişki içinde olan- çeşitli katmanları olduğu kabul edilmekteydi, oysa bu anlayış Avrupa'daki felsefi ve bilimsel değişimler neticesinde önce ruh dünyasının yadsınması daha sonra da zihin ile madde arasına derin bir uçurum koyulmasıyla neredeyse kaybolmaya yüz tuttu. Ancak farklı dinlerin peygamberleri, veli ve azizleri inancın muhteşem gücü hakkında sözler, deyişler sunmuşlar ve inananlar veya en azından dindar kimseler de bunun gerçekliğinden asla şüphe etmemişlerdir. Örneğin İsa peygamber, denizdeki kasırgayı istekleriyle durduramamalarını havarilerin yetersiz inancına bağlamış ve onları azarlamıştı. İslam tasavvufunda Muhyiddin Arabi hayalin yaratıcı gücü olduğunu apaçık bir şekilde belirtmiştir. Arabi insan-ı kâmil ile ilgili izahlarında onun bütün ruhani enerjisini yoğunlaştırarak (ki buna himmet adını vermektedir) herhangi bir nesneye tesir edebileceğini hatta mevcut olmayan bir nesneyi dahi varlığa büründürebileceğini ifade eder. Arabi'nin varlık görüşünde Varlık alemi beş katmandan oluşmaktadır. Hisler Alemi, Misâl Alemi (hayalin denk düştüğü alem budur), Ruhlar Alemi, Müteal Akıllar Alemi, Zat Alemi. Her insan kendi hayal aleminde bir şeyi var kılabilir ancak İnsan-ı Kâmil veya Arif hayalinde var olan şeyi himmeti yani ruhani gücüyle zihninin dışına yansıtabilir. Ancak arifin gerçekte mevcut olmayan bir şeyi varlığa büründürmesi ile Tanrı'nın bir şeye mevcudiyet vermesi arasındaki derin fark arifin varlık verdiği şeyin onun himmeti sürecinde mevcudiyetini koruması ve sonra kaybolmasıdır. Ayrıca arif himmet kuvvetinin kendisinin kuvveti değil sadece Tanrı'nın kuvveti ve onun Kaviyy isminin tecellisi olduğunu bilir ve bu marifeti onu kendi isteğiyle himmet gücünü kullanmaktan sakındırır.

Tibet Budizminde lamaların eğitimlerinde de benzeri şekilde hayaldeki bir varlığa his dünyasında gerçeklik kazandırılmaya çalışılır. Tibet'te lamalar arasında bir süre kalarak çalışmalarını gözlemleyen Alexandra David-Neel de eserinde öğrencilerin inzivaya kapanıp Yidam'ını (koruyucu yarı-tanrı) günde bir öğün yedikleri yemek ve uyku haricinde hayal etmeye devam etmesi ve belirli mistik deyişlerin tekrarlamasıyla fiziksel dünyada varlık kazandırması ve hatta onun ayaklarına temas etmesi istenir. Yaratılan ve tulpa denilen bu varlıkların eğer onları meydana getiren kişinin belirli bir zihinsel ve ruhsal aydınlanma derecesine ulaşmamış olması durumunda tehlikeli olacağı uyarısını yapan Neel'in kendisi de belirli ayin ve konsantrasyonları uygulayarak bir Tulpa gerçekleştirdiğini söyler.

Ayrıca bakınız
--------------

* Parapsikoloji
* Telekinezi
* Geller etkisi
* Pirokinezi
* Elektrokinezi

Kaynakça
--------

* Nina Kulagina 22 Şubat 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* İngilizce Vikipedi 13 Eylül 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Paranormal Phenomena 7 Mart 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* İngilizce Vikipedi Psychokinesis maddesi 9 Şubat 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Toshihiko Izutsu, İbn Arabi'nin Fusûs'undaki Anahtar Kavramlar, Türkçesi Ahmed Yüksel Özemre, Kaknüs Yayınları, 1999, ss.361-366.
* Alexandra David-Neel, Tibet'te Büyü ve Gizem, Dharma Yay, İst. 2002, s.319-321, 352-355

Kitaplar
--------

* The Conscious Universe: The Scientific Truth of Psychic Phenomena, Dean Radin, HarperEdge, 1997.
* Mind Over Matter, Loyd Auerbach, Kensington Books, 1996. ISBN 1-57566-047-4.
* Distant Mental Influence, William Braud, Hampton Roads Publishing, Inc. 2003. ISBN 1-57174-354-5. (largely a collection of published scientific research papers on formal experiments in psychokinesis conducted by the author with others between 1983 to 2000).
* Entangled Minds: Extrasensory Experiences in a Quantum Reality, Dean Radin, Pocket Books, 2006.
* Flim Flam!, James Randi, Prometheus Books, 1982, ISBN 0-87975-198-3

Dış bağlantılar
---------------

* Nina Kulagina Small Documentary 4 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Nina Kulagina cam kabın içindeki eşyaları hareket ettiriyor 8 Ekim 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Michael Crichton kitabı Travels'de kaşık bükme ile ilgili yaşadığı deneyimlerden söz ediyor ve fenomenin gerçekliğini doğruluyor
* James Twyman'in kaşık bükme dersleri 28 Eylül 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Psikokinesis partileri düzenleyen Jack Houck'tan kaşık bükme üzerine 15 Ocak 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Video gösterisi eşliğinde Houck metoduyla nasıl kaşık büküleceğinin talimatları 7 Mart 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Houck metoduyla kaşık bükme
* Güneş Tan Akdoğan'ın kaşık bükme seminerleri
* You Tube'dan kaşık bükme gösterisi 17 Mart 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. ve İngilizce çevrilmiş hali real matrix spoon bending translation
* Uri Geller bir başkasına kaşık büktürüyor
* Youtube Kaşık Bükme
* Kolay Kaşık Bükme Yöntemi

### Telekinezi üzerine bilimsel araştırmalar

* The Paranormal is not Excluded from Physics
* Jack Houck, presented at the Science of Whole Person Healing Conference, March 28, 2003 25 Şubat 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Helmut Schmidt, Journal of Scientific Exploration, Vol. 1, No. 2, 1987 26 Şubat 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Does Psi Exist and Can We prove It: Belief and Disbelief in Psychokinesis Research (.pdf file) by Eckhard Etzold, presented at the Parapsychological Association Convention 2004
* Can Our Intentions Interact Directly with the Physical World? (.pdf file) by William G. Braud, European Journal of Parapsychology, Vol. 10, 1994