**Van otlu peyniri** Van yöresine ait, Anadolu'nun otlu küp peynirlerindendir. Van otlu peyniri Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından tescillenmiş ve coğrafi işaret almıştır.

Van’da hala geleneksel olarak devam eden peynir saklama yöntemlerinden bir tanesi küplerin içerisine bırakılıp toprağa gömülmesidir. Hoşap Kalesi kazılarında 200-250 yıl öncesinden, içerisinde kireçleşmiş ve tortulaşmış peynir ile birlikte peynir küpleri bulunmuştur.

Van peyniri diğer adıyla Otlu Van peyniri toprak küplere yaz aylarında cacık(yabani otlar) ile basılarak toprağa gömülür. Kış aylarında çıkarılarak tüketilir.

Yapımı
------

Van'ın geleneksel otlu peyniri ilkbaharda, hem sütün hem de otun bol olduğu dönemde, genellikle koyun sütünden üretilir. Ancak, koyun sütüne inek ve keçi sütü de karıştırıldığı olur. Sütler çiğ olarak ya da çok az ısıtılarak mayalanır. Mayalama sıcaklığı yaklaşık 30 derecedir. Süt 1-2 saatte pıhtılaşır. Daha sonra bir kat pıhtı, bir kat önceden doğranıp hazırlanmış çeşitli yabani otlar olmak üzere bez bir torbaya alınır. Torbaya aktarım işlemi bittiğinde torbanın ağzı kapatılır ve iki taş arasına sıkıştırılarak ya da üstüne tahtadan ağırlık konarak süzülmeye bırakılır. Süzülme 5-6 saat sürer. Elde edilen teleme, ya "kelle" olarak bıraklılır ya da tezgâh üstünde el büyüklüğünde, yaklaşıl 2–3 cm kalınlığında dilimlere bölünür. daha sonra kuru şekilde tuzlanır veya salamuraya atılır.

Pampişikle yenilir.

Salamura tuzlama usulü
----------------------

Salamura tuzlama usulünde, peynir dilimleri salamura suyunda bir süre bekletilir ve sonra teneke veya plastik kaplara yerleştirilir. Bu kaplar serin bir yerde muhafaza edilerek sonbahara kadar olgunlaşmaya bırakılır.

Kuru tuzlama usulü
------------------

Dilimler üzerine göz kararı kalın mutfak tuzu serpilir, 3-4 gün beklemeye bırakılır. Dilimler daha sonra bol tuz ile yıkanır. Bir kat peynir, bir kat cacık olacak biçimde peynir küpüne ya da plastik kaplara yerleştirilir. İşin püf noktalarından biri de peynirlerin kaplara geçirilirken, hiç boşluk kalmayacak şekilde iyice yerleştirilmelidir. Doldurma işi tamamlandıktan sonra sıra kapların ağzına üzüm yaprağı konması ve çamurla sıvanmasına gelir. Kaplar serin bir yere kabın ağzı toprağa gelecek şekilde konur ve üzeri gevşek bir toprakla ya da kumla örtülür. Peynirler, 2-3 ay dinlenmeye bırakılır.

Kaynakça
--------

### Özel

1. ↑  "Otlu peynirin marka değeri kadınların eliyle artırılacak". *Anadolu Ajansı*. 12 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mayıs 2021.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 25 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mart 2021.
3. ↑  IHA. "Hoşap Kalesi'nde 250 Yıllık Peynir Bulundu". *Hürriyet*. 8 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2021.
4. ↑  Aksiyon, Project Manager and Developer Web. "Van'da toprak çanak çömleğe yoğun ilgi". *www.vansesigazetesi.com*. 16 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mayıs 2021.

### Genel

* Süt Uyuyunca, Artun Ünsal YKY.

| * g
* t
* d
Türk mutfağı peynirleri |
| --- |
| Yöresel doğal peynirler | Abhaz peyniri **·**  Adıyaman Sincik peyniri **·**  Aho peyniri **·**  Antep peyniri **·**  Armola peyniri **·** Bacu peyniri **·** Balkabağı küp peyniri **·** Beyaz peynir **·** Çaycuma mozzarella peyniri **·**  Çeçil **·** Çerkes peyniri **·** Çirek peyniri **·** Çoban peyniri **·** Çökelek **·** Deleme peyniri **·**  Dil peyniri **·**  Divle obruk peyniri **·** Dövme peyniri **·** Ezine peyniri **·** Gorcola peyniri **·**  Hellim **·** Herki peyniri **·** Kadina peyniri **·**  Kandirif peyniri **·**  Kars gravyer peyniri **·**  Kaşar **·** Kelle peyniri **·** Kirli hanım peyniri **·**  Kolot peyniri **·**  Kopanisti peyniri **·**  Krem peynir **·** Kuşbaşı peyniri **·** Külek peyniri **·**  Künefe peyniri **·**  Küp peyniri **·**  Lavaş peyniri **·** Malakan peyniri **·**  Malatya peyniri **·**  Manyas lor peyniri **·**  Maraş peyniri **·** Mengen peyniri **·** Mihaliç peyniri **·** Motal peyniri **·** Pestigen **·**  Saganaki peyniri **·**  Sürke **·**  Teleme peyniri  **·**  Telli peynir **·** Tire çamur peyniri **·**  Tomas peyniri **·**  Tulum peyniri **·** Türkmen saçak peyniri **·**  Urfa peyniri **·**  Van otlu peyniri **·**  Varto keçi peyniri **·**  Wiyana wanda peyniri |
| İşlenmiş peynirler | Eritme peyniri **·**  Eritme krem peynir **·** Eritme örgülü peynir **·** Eritme telli peynir **·**  Eritme dilli peynir **·**  Eritme beyaz peynir  **·**  Eritme top peynir  **·**  Eritme çubuk peynir  **·** Kahvaltılık peynir (Kahvaltı keyfi) **·** Üçgen peynir **·** Tost peyniri  **·**  Eritme kuymaklık peynir |
| Peynir üretme teknikleri | Pasta filata |
| Peynir yapma malzemeleri | Peynir mayası **·** Şirden mayası **·** Peynir tuluğu **·** Külek **·** Peynir küpü **·** Kadel |