**Pazar**, Ankara ilinin Kızılcahamam ilçesine bağlı bir mahalledir.

Tarihçe
-------

Mahallenin adı, eskiden kurulan bölge pazarının bu mahallede olması sebebiyle *Pazar mahallesi* olmuştur.

Mehmet ağa tarafından kurulmus öncesinde 1881 lu yıllara kadar dayanır

Mahallenin tarihi Kızılcahamam Tarihinden de eskidir. Eski bir yerleşim bölgesi olan Pazar, Hititler başta olmak üzere birçok anadolu medeniyetinin önemli yerleşim birimlerinden biri olmuştur. Selçuklu döneminde çıkan iç çatışmalar esnasında mahallenin demografik yapısı tamamen değişmiştir. Bu tarihten itibaren bölgeye yoğun olarak Çiğil Türkleri yerleşmişlerdir. "Çıtak" ya da "çiti ak" yani beyaz çitli sözü çiğil Türklerinden kaynaklanmaktadır. Çiğil Türkleri, Ankara Savaşı esnasında Timur'un otağında dikili duran Çiğil tuğlarını görünce, birçok oğuz boyu ile birlikte savaş esnasında Timur'un ordusuna katılmıştır. Daha sonra yaşanan fetret döneminde Timur'un desteğini alan bu türkmenler bölgeyi büyük bir ticaret merkezi haline getirmişlerdir. Bölgede kurulan pazara uzak yerleşim bölgelerinden tüccarlar gelmişlerdir. Bu dönemde bölgeye kıpçak yerleşimlerinin başladığı görülmektedir. Sarışın yeşil gözlü bu Türkmenler, kuzeydeki boy ve aşiret çatışmalarından uzaklaşmak ve kendilerine yeni meralar bulmak amacıyla bölgeye yerleşmişlerdir. Bununla birlikte yine Osmanlı döneminde nüfusun bir bölümü Osmanlı İskan politikaları dolayısıyla Rumeliye taşınmıştır. Osmanlı İmparatorluğu için Pazar önemli bir yerleşim bölgesidir. Taycılık, hayvancılık ve tarım bölgenin o dönemdeki yoğun uğraşları arasındadır. Hacı Turhasan Bey 'in önderliğini yaptığı Durhasanoğulları beyliği bu bölgede hüküm sürmüştür. Bölge Osmanlı Rus savaşı döneminde Tatar göçü almıştır. Yaklaşık 10 hane olan bu Tatarlar bölgeye yakın köylere yerleştirilmişlerdir.

Dünya Savaşı esnasında mahalle nüfusunun büyük bir kısmı cephede savaş esnasında şehit düşmüştür. Bu dönemin ardından yine Millî Mücadele yıllarında da geride kalan yetişkin erkek nüfus cepheye taşınmıştır. Cumhuriyet'in kurulması ile birlikte mahalle nüfusu yeniden artış göstermeye başlamış, lakin Kızılcahamam'ın merkez olarak belirlenmesinin ardından Köy nüfusu başta Ankara olmak üzere çevre yerleşim birimlerine göç etme eğilimi göstermiştir.

Kızılcahamam'dan daha eski bir yerleşim birimi olan Pazar'da Camiiye dönüştürülmüş Ermeni kilisesi, Ermeni ve Rumlara (Romalılara) ait mezar kalıntıları, Selçuklu döneminde ait çeşitli kalıntılar bulunmaktadır.

Coğrafya
--------

Kızılcahamam'a 24 km, Ankara'ya ise 65 km uzaklıktadır.

Nüfus
-----

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- |
| 2007 |  |
| 2000 | 2094
  |
| 1997 | - |

Dış bağlantılar
---------------

* Pazar nahiyesi 4 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Kızılcahamam

| * g
* t
* d
Kızılcahamam mahalleleri |
| --- |
| Merkez mahalleler | 
* Akçay
* Gazimustafakemalpaşa
* İsmetpaşa
* Karşıyaka
* Yenice

 |
| Kırsal Mahalleler | 
* Adaköy
* Akçakese
* Akdoğan
* Aksak
* Alibey
* Alpagut
* Aşağıada
* Aşağıçanlı
* Aşağıhüyük
* Ayvacık
* Bademli
* Bağlıca
* Bağören
* Balcılar
* Başağaç
* Bayır
* Belpınar
* Berçinçatak
* Berçinyayalar
* Beşkonak
* Bezcikuzören
* Binkoz
* Bulak
* Ciğirler
* Çalta
* Çavuşlar
* Çeştepe
* Çeltikçi Akçaören
* Çeltikçi Başören
* Çeltikçi Kınık
* Çırpan
* Çukurca
* Çukurören
* Değirmenönü
* Demirciören
* Doğanözü
* Doymuşören
* Eğerlialören
* Eğerlibaşköy
* Eğerlidere
* Eğerlikozören
* Esenler
* Gebeler
* Gökbel
* Göl
* Gümele
* Güneysaray
* Güvem
* Hıdırlar
* İğdir
* İğmir
* İnceğez
* İyceler
* Kalemler
* Karaağaç
* Karacaören
* Kasımlar
* Kavaközü
* Kırkırca
* Kırköy
* Kışlak
* Kızık
* Kızılcaköy
* Kızılcaören
* Kocalar
* Kurumcu
* Kuşcuören
* Mahkemeağcin
* Oğlakcı
* Olucak
* Ortaköy
* Otacı
* Örencik
* Pazar Başören
* Pazar
* Pazar Kınık
* Salın
* Saray
* Saraycık
* Sazak
* Semeler
* Semer
* Süleler
* Şahinler
* Tahtalar
* Taşlıca
* Turnalı
* Uğurlu
* Üçbaş
* Üyücek
* Yağcıhüseyin
* Yakakaya
* Yanık
* Yeni Dereneci
* Yeşilköy
* Yıldırımçatak
* Yıldırımdemirciler
* Yıldırımhacılar
* Yıldırımören
* Yıldırımyağlıca
* Yukarıada
* Yukarıçanlı
* Yukarıhüyük
* Yukarıkaraören
* Yukarıkese

 |