**Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü** (**KGAÖ**) (Rusça: Организация Договора о коллективной безопасности, romanize: *Organizacija Dogovora o kollektivnoj bezopasnosti (ODKB)*), 7 Ekim 2002 tarihinde altı Bağımsız Devletler Topluluğu ülkesi (Rusya, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Belarus ve Ermenistan) tarafından kurulan hükûmetlerarası askerî ittifaktır.

Örgüt'ün temelleri 15 Mayıs 1992 tarihinde Özbekistan’ın başkenti Taşkent’te imzalanan Kolektif Güvenlik Antlaşması'na dayanmaktadır. Rusya'nın 7 Mayıs 1992'de Rusya Silahlı Kuvvetleri'nin kuruluşuna ilişkin yayınladığı bildiride BDT üyesi ülkeler ortak güvenlik antlaşması yapılmaya davet ediliyordu. Ortak güvenliğe ilişkin Rusya'nın talebi doğrultusunda 15 Mayıs 1992'de Taşkent'te Devlet Başkanları Konseyi toplandı. Bu zirvede altı üye ülke (Rusya Federasyonu, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Tacikistan ve Ermenistan) Kolektif Güvenlik Antlaşması (Taşkent Antlaşması)'nı imzaladılar. Bu antlaşmayla taraflar kendi aralarında yeni bir askeri ittifak kurmuş oluyordu.

7 Ekim 2002 tarihinde Belarus, Ermenistan, Kazakistan, Kırgızistan, Rusya ve Tacikistan devlet başkanları Taşkent'te Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü'nü (KGAÖ) kurdular. İmza atan ülkeler, başka herhangi bir askeri ittifak ya da ülkeler grubuna dahil olamazlar. Bu ülkelerden herhangi birisine karşı gerçekleştirilen bir saldırı, tüm üye ülkelere gerçekleştirilmiş gibi karşılanır.
Mayıs 2007’de KGAÖ genel sekreteri Nikolay Bordyuja "*KGAÖ açık bir organizasyondur. İran’ın birliğimize başvurması halinde, başvurusunu değerlendiririz.*" açıklamasıyla İran’ın katılabileceğini belirtmiştir. Eğer İran katılsaydı eski Sovyetler Birliği ülkelerinden olmayan ilk üye ülke olacaktı.

28 Mayıs 2010 tarihinde Ukrayna Dışişleri Bakanı Kostyantin Hrişenko, Ukrayna'nın KGAÖ'ye katılmayı planlamadığını belirtti. 3 Haziran 2010 tarihinde Ukrayna Parlamentosu Ukrayna'nın herhangi bir askeri birliğe üye olmasını yasaklamış ancak askeri ittifaklarla iş birliği yapmasına izin vermiştir.

Tarihçe
-------

KGAÖ, Bağımsız Devletler Topluluğu çerçevesinde Ermenistan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Rusya Federasyonu ve Tacikistan tarafından 15 Mayıs 1992 tarihinde Taşkent’te imzalanan Kolektif Güvenlik Antlaşması (KGA) doğrultusunda gelişmiştir. Azerbaycan, antlaşmayı 24 Eylül 1993 tarihinde; Gürcistan 9 Aralık 1993 tarihinde ve Belarus 31 Aralık 1993 tarihinde imzalamıştır. Antlaşma, 20 Nisan 1994 tarihinde yürürlüğe girmiş; 1 Kasım 1995 tarihinde BM sekreterliğince kaydedilmiştir.

KGA uzatılmadığı sürece 5 yıllıktır. 2 Nisan 1999’da sadece 6 ülke antlaşmayı bir beş yıllık daha uzatmak üzere yenilemiştir. Azerbaycan, Gürcistan ve Özbekistan antlaşmayı yenilemeyi reddetmiş ve çekilmişlerdir. Aynı zamanda Özbekistan, 1997 yılında Gürcistan, Ukrayna, Azerbaycan ve Moldova tarafından kurulan ve geniş ölçüde bölgedeki Rus etkisine karşı kurulmuş görünen GUAM Demokrasi ve Ekonomik Kalkınma Örgütü’ne katılmıştır. Özbekistan daha sonra 2005 yılında GUAM’dan da çekilmiştir.

İşleyiş
-------

Örgütün Organları: Kolektif Güvenlik Konseyi, Dışişleri Bakanları Konseyi, Savunma Bakanları Konseyi ve Güvenlik Konseyi Sekreterleri Komitesi’dir. Örgütün daimi görevli organı ise Örgüt Sekreterliğidir. En yüksek karar organı "Konsey" olarak anılan Kolektif Güvenlik Konseyi’dir. Konsey Başkanlığı görevi ise, bir sonraki olağan toplantıya kadar konsey toplantısının yapıldığı ülkenin devlet başkanı tarafından yürütülmektedir.

Örgütün tüzüğünde organizasyonun amaç ve görevleri arasında uluslararası terörizmle ve diğer geleneksel olmayan tehditlerle mücadele kuvvetlerinin koordinasyonu ve birleştirilmesi hususunun bulunması prensip olarak önemlidir. Olası bir saldırı halinde üye devletler antlaşmanın 4. maddesine göre saldırgan güçlerin askerî harekâtlara son vermesini sağlamak için gereken önlemleri alacaktır. Bu madde güvenliğin bütününü kastederek, bir üye devlete yapılan saldırının tüm üye devletlere yapılmış bir saldırı olarak değerlendirileceğine vurgu yapmaktadır. Bu maddeden dolayı KGAÖ, NATO karşıtı askeri yapı olarak görülmektedir. Güvenlik alanında çalışan AGİT, BM Güvenlik Konseyi Antiterör Komitesi, Avrasya Ekonomi Topluluğu, Şangay İşbirliği Örgütü, Bağımsız Devletler Topluluğu ve Uluslararası Göç Örgütü uluslararası kurum ve kuruluşları ile iş birliği kurmak için çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü’nün şekillenmesi ve gelişimindeki mantıksal adım, Kolektif Güvenlik Konseyi’nin kararına istinaden 2001 yılında "Kolektif Güvenlik Orta Asya Bölgesi Acil Müdahale Kolektif Gücü"nün kurulması olmuştur.

Güncel gelişmeler
-----------------

2005 yılında KGAÖ üyeleri ortak askeri tatbikat gerçekleştirdiler. 2005 yılında Özbekistan GUAM'dan çekilerek 2006 yılında Rusya'ya daha yakın olmak için KGAÖ'ye katılmıştır. 2007 yılında Kırgızistan dönüşümlü başkanlığı devralmıştır. KGAÖ Şangay İşbirliği Örgütü ile güvenlik, suç ve uyuşturucu kaçakçılığı gibi konularda iş birliğini geliştirmek üzere Tacikistan'ın başkenti Duşanbe’de 2007 yılı Ekim ayında bir antlaşma imzaladı. 6 Ekim 2007’de, KGAÖ üyeleri, BM himayesinde olsun ya da olmasın üye ülkelerde konuşlandırmak üzere bir barışı koruma gücü oluşturacak şekilde genişlemesinde mutabık kaldılar. Genişleme, aynı zamanda tüm üyelerin Rus silahlarını Rusya ile aynı fiyattan satın almasına izin verecekti.

29 Ağustos 2008'de Rusya, KGAÖ'nün Abhazya ve Güney Osetya'nın bağımsızlığını tanıyacağını duyurdu. Üç gün önce 26 Ağustos'ta, Rusya Gürcistan'dan ayrılan Abhazya ve Güney Osetya'nın bağımsızlığını tanıdı. 5 Eylül 2008'de, Ermenistan Moskova'daki KGAÖ toplantısında, dönem başkanlığını devraldı. 10 Aralık 2010 tarihinde, üye ülkeler bir takım ortak antlaşmaların yanında KGAÖ barışı koruma gücünü kuran bir bildiriyi onayladılar. 21 Aralık 2011 tarihinde, Rusya yeni yabancı askeri üslerinin Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü üye ülkelerin topraklarına kurulmasını veto etme hakkı kazandı. Ayrıca Kazakistan dönem başkanlığını Belarus'tan devraldı. 28 Haziran 2012 tarihinde Özbekistan KGAÖ üyeliğinden çıktı. 22 Şubat 2024 tarihinde Ermenistan KGAÖ üyeliğini askıya aldı.

Üye ülkeler
-----------

Kazakistan posta pulu, 2012
* Belarus (2002)
* Ermenistan (2002)
* Kazakistan (2002)
* Kırgızistan (2002)
* Rusya (2002)
* Tacikistan (2002)

### Eski üyeler

* Azerbaycan (1994-1999 arasında üyeydi)
* Gürcistan (1994-1999 arasında üyeydi; NATO'ya katılmayı planlıyor)
* Özbekistan (1994-1999 ve 2006-2012 arasında üyeydi)

### Gözlemciler

* Sırbistan

Kaynakça
--------

1. ↑  "Collective Security Treaty Organization". 2 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi.
2. ↑  "Orta Asya'da bir güvenlik örgütü olarak Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü". 30 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
3. ↑  ""Kremlin announces that South Ossetia will join 'one united Russian state"". 30 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
4. ↑  "Global Insights: Uzbekistan's CSTO Withdrawal Highlights Russia's Dilemma". 10 Temmuz 2012. 20 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi.
5. ↑  "Armenia freezes participation in Russia-led security bloc - Prime Minister". *Reuters* (İngilizce). 22 Ocak 2024. Erişim tarihi: 25 Şubat 2024. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)

Notlar
------

1. 1 2  Ermenistan, 22 Şubat 2024 tarihinde KGAÖ üyeliğini askıya aldı.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Resmî site (Rusça)

| * g
* t
* d
 Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT) |
| --- |
| Üyelik | 

|  |  |
| --- | --- |
| Üyeler | 
* Azerbaycan
* Belarus
* Ermenistan
* Kazakistan
* Kırgızistan
* Moldova
* Özbekistan
* Rusya
* Tacikistan

 |
| Ön üyeler | 
* Türkmenistan

 |
| Eski üyeler | 
* Gürcistan (1993-2009)
* Ukrayna (1994-2014)

 |
| Öncel | 
* Rus İmparatorluğu
* Sovyetler Birliği
* Egemen Devletler Birliği
* Belavezha Anlaşması
* Alma-Ata Protokolü (BDT)

 |

 | CIS bayrağı |
| Spor | 
* Olimpiyat
* Paralimpik
* Rugby
* Erkekler Buz Hokeyi Takımı
* Futbol Takımı
* Kupa (futbol)

 |
| Askeri | 
* Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü
* Kolektif Acil Müdahale Kuvveti
* Ortak BDT Hava Savunma Sistemi

 |
| Ekonomi | 
* Ekonomi Mahkemesi
* CISFTA
* Avrasya Ekonomik Topluluğu
* Avrasya Patent Sözleşmesi
* Avrasya Patent Organizasyonu
* AB Teknik Yardımı

 |
| Organizasyon | 
* Devletler Arası Havacılık Komitesi

 |
| Beyaz Rusya, Kazakistan ve Rusya Gümrük Birliği **·**  Devlet Birliği |

| * g
* t
* d
Avrupa konuları |
| --- |
| Tarih | 

|  |  |
| --- | --- |
| Kronoloji | 
* Prehistorik
* Klasik Antik
* Geç Antik
* Erken Orta Çağ
* Orta Çağ
* Erken modern
* Pax Europeana
* 2000 yılından beri kriz durumları ve protestolar

 |
| Konuya göre | 
* Askerî
* Egemenlik
	+ Öncül devletler

 |

 |
| Coğrafya | 
* Avrupa ülkeleri listesi
	+ Yüzölçümüne göre
	+ Avrupa'daki mikrodevletler
* Büyük metropoller
* Şehirler
* Uç noktalar
* Jeoloji
* Adalar
* Göller
* Dağlar
* Nehirler
* Egemen devletler ve bağımlı topraklar
	+ Nüfusa göre
* Köyler

 |
| Yönetim | 

|  |
| --- |
| 
* Avrupa çevresi
* Uluslararası örgütler
* Bütünleşme
* Hukuk
* Siyaset
* Sovyetler sonrası Avrupa
* Transatlantik ilişkiler

 |
| Hükümetlerarası | 
* Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT)
* Avrupa Konseyi (CoE)
* Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü (CSTO)
* GUAM Örgütü
* Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO)
* Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatı (AGİT)
	+ istatistikler

 |
| Avrupa Birliği | 
* Ekonomi
	+ ilişkiler
	+ serbest ticaret anlaşmaları
* Eğitim
* Avrupa Ekonomik Alanı (EEA)
* Avrupa Komşuluk Politikası (ENP)
* Avrupa Birliği Gümrük Birliği (EUCU)
* Euro bölgesi
* Dış ilişkiler
* Üyeler
	+ Genişleme
* Politika
* Schengen Bölgesi
* İstatistikler
* Vize politikası

 |

 |
| Ekonomi | 

|  |
| --- |
| 
* Avrupa'nın ekonomik tarihi
* Finansal (ve sosyal) sıralamalar
* Serbest ticaret alanları
* Telekomünikasyon
* Ulaşım

 |
| Hükümetlerarası | 
* Orta Avrupa Serbest Ticaret Anlaşması (CEFTA)
* Avrasya Gümrük Birliği (AGB)
* Avrasya Ekonomi Topluluğu (EAEC)
* Avrupa Serbest Ticaret Birliği (EFTA)

 |
| Egemen devletlerde | 
* Aylık ortalama ücret
* Bütçe gelirleri
	+ kişi başı
* Yolsuzluk Algılama Endeksi
* GSYİH (nominal)
	+ kişi başı
* GSYİH (PPP)
	+ kişi başı
* GSMH (nominal) kişi başı
* GSMG (PPP) kişi başı
* IGE
* İnternet kullanıcıları
* Asgari ücret
* Basın Özgürlüğü Endeksi
* İşsizlik oranı

 |

 |
| Toplum | 

|  |
| --- |
| 
* Adap
* Finansal (ve sosyal) sıralamalar
* Diller
	+ Nesli tükenmekte
* Üniversiteler
	+ Bologna Süreci
	+ Erasmus

 |
| Kültür | 
* Sanat
	+ resim
	+ heykel
* Mimari
* Kültür Başkenti
* Sinema
	+ film festivalleri
* Müzik
	+ Klasik müzik
* Mutfak
* Edebiyat
* Felsefe
* Din
	+ Hristiyanlık
	+ İslam
	+ Yahudilik
* Spor
* Simgeler
	+ Avrupa armaları

 |
| Demografi | 
* Yaşlanma
* Etnik gruplar
	+ genetik tarihi
* Göç
* Yaşam beklentisi
* Emeklilik

 |

 |
| Avrupa portalı • Kategori |

| * g
* t
* d
Asya konuları |
| --- |
| Tarih | 

|  |  |
| --- | --- |
| Kronoloji | 
* Hint Okyanusu ticareti
* İpek Yolu
* Sömürgecilik
* Dekolonizasyon

 |
| Konuya göre | 
* Askerî
* Egemenlik

 |

 |
| Coğrafya | 

|  |
| --- |
| 
* Şehirler
	+ büyük metropoller
	+ en yüksek binalar
* Ülkeler ve bağımlı topraklar
	+ nüfusa göre
* Uç noktalar
* Adalar
* Göller
* Dağlar
* Nehirler

 |
| Bölgeler | 
* Asya-Pasifik
* Orta Asya
* Doğu Asya
* Avrasya
* İç Asya
* Kuzey Asya
* Kuzeydoğu Asya
* Güney Asya
* Güneydoğu Asya
* Tropikal Asya
* Batı Asya

 |

 |
| Siyaset | 

|  |
| --- |
| 
* Hükûmet başkanları
* Devlet başkanları
* Seçimler
	+ siyasi partiler
* İnsan hakları
* Hukuk
* Askeriye

 |
| Hükümetlerarası | 
* Asya İşbirliği Diyaloğu (ACD)
* Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN)
* Bengal Körfezi Ülkeleri Girişimi (BIMSTEC)
* Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (EİT)
* Avrasya Ekonomik Birliği (AEB)
* Bağımsız Devletler Topluluğu (BDT)
* Kolektif Güvenlik Antlaşması Örgütü (KGAÖ)
* Körfez Arap Ülkeleri İşbirliği Konseyi (CCASG / GCC)
* Mekong Ganga İşbirliği (MGC)
* Bölgesel Kapsamlı Ekonomik Ortaklık (BKEO)
* Güney Asya Bölgesel İşbirliği Teşkilatı (SAARC)
* Şanghay İşbirliği Örgütü (SCO)

 |

 |
| Ekonomi | 

|  |
| --- |
| 
* GSYİH'ya (SAGP) göre ülkeler
* İGE'ne göre ülkeler
* Para birimleri
* Borsalar
* Teknoloji
	+ yenilenebilir enerji
* Ulaşım
	+ havalimanları
	+ hızlı tren

 |
| Piyasalar | 
* Tahvil piyasaları
* Emlak piyasaları

 |

 |
| Toplum | 

|  |
| --- |
| 
* Demografi
* Eğitim
* Görgü kuralları
* Sağlık
* Diller
* Halk
	+ etnik gruplar

 |
| Kültür | 
* Sanat
* Sinema
* Mutfak
* Edebiyat
* Müzik
* Felsefe
* Din
* Spor

 |

 |
| Gelecek | 
* Asya Yüzyılı
	+ Çin Yüzyılı
	+ Hint Yüzyılı
	+ Pasifik Yüzyılı

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 1026076781
* LCCN: n2004111189
* NLI: 987009899870905171
* VIAF: 146787280
* WorldCat: lccn-n2004111189

 |