|  |
| --- |
| Makale serilerinden |
| **Anarşizm** |
| "Çember içinde A" anarşi sembolü |
| * Tarihi
* Ana hatları
 |
| Gelenekler
* Budist
* Hristiyan
* Kollektivist
* Komünizm
* Egoist
* Varoluşçu
* Feminist
* Yeşil
* Bireyci
* Infoanarşizm
* İsyancı
* Solcu
* Mutualist
* Milliyetçi
* Nihilist
* Naturist
* Pasifist
* Felsefi
* Platformist
* Post-anarşist
* Post-colonial
* Post-sol
* Primitivist
* Sosyal
* Sendikacı
* Sentezci
* Vegan
* Gönüllücü
* Sıfatsız
 |
| 
* Teori
* Pratik

* Anarşizm
* Anarşist Siyah Haç
* Anti otoriteryenizm
* Antimilitarizm
* Üye grubu
* Kara Blok
* Sınıf mücadelesi
* Komünler
* Oydaşmacı demokrasi
* Vicdani ret
* Adem-i merkeziyetçilik
* Derin ekoloji
* Doğrudan eylem
* Doğrudan demokrasi
* İkili iktidar
* Especifismo
* Kamulaştırıcı anarşizm
* Serbest çağrışım
* Nikahsız birliktelik
* Özgür okul
* Özgür düşünce
* Yataycılık
* Kanundışıcılık
* Bireycilik
* Bireyci ıslah
* İsokrasi
* Hukuk
* Katılımcı siyaset
* Kalıcı özerk bölge
* Tasarlanan siyaset
* Eylemli propaganda
* Çalışma reddi
* Devrim
* Geridönüş
* Sosyal merkez
* Sosyal ekoloji
* Social eklenti
* Someterapi
* Doğal düzen
* İşgal Evi
* Geçici özerk bölge
* Egoistler birliği
 |
| Kişiler
* William Godwin
* Josiah Warren
* Pierre-Joseph Proudhon
* Henry David Thoreau
* Max Stirner
* Mihail Bakunin
* Louise Michel
* Pyotr Kropotkin
* Benjamin Tucker
* Errico Malatesta
* Johann Most
* Lev Tolstoy
* Emma Goldman
* Émile Armand
* Nestor Mahno
* Rudolf Rocker
* Buenaventura Durruti
* Alexander Berkman
* Francesc Ferrer i Guàrdia
* Volin
* Murray Bookchin
* Colin Ward
* Noam Chomsky
* Alfredo M. Bonanno
* John Zerzan
* Jacques Ellul
* Voltairine de Cleyre
 |
| Sorunlar
* Anarko-kapitalizm
* Hayvan hakları
* Kapitalizm
* Eğitim
* Eleştiriler
* İslam
* LGBT hakları
* Yaşam tarzı
* Marksizm
* Milliyetçilik
* Ortodoks Musevilik
* Din
* Cinsellik/Aşk
* Şiddet
 |
| Tarih
* Paris Komünü
* Lahey Kongresi
* Roma Uluslararası Konferansı
* Otuzun davası
* Haymarket Olayı
* Bir Mayıs
* Anarşistleri dışlama yasası
* Amsterdam Kongresi
* Trajik Hafta
* Kotoku Olayı
* *Onaltılar Manifestosu*
* 1917 ABD Anarşist bombalı saldırıları
* Biennio rosso
* Bavyera Sovyet Cumhuriyeti
* Kronstadt Ayaklanması
* Üçüncü Rus Devrimi
* Free Territory
* Amakasu Olayı
* Escuela Moderna
* Avrupa'da bireyci anarşizm
* Fransa'da bireyci anarşizm
* İspanyol Devrimi
* Barselona Mayıs Günleri
* Kırmızı ters üçgen
* Labadie Koleksiyonu
* May 1968
* Provo
* LIP
* Kate Sharpley Kütüphanesi
* Avustralya Anarşist Kutlamaları
* Sermaye Karşıtı Karnaval
* 1999 DTÖ Konferansı protestoları
* İşgal hareketi
 |
| Kültür
* Anarşist filmler
* Anarşist Kitap Fuarı
* Anarko-punk
* Sanat
* Siyah anarşizm
* Kültür paraziti
* Kendin yap etiği
* Freeganizm
* Bağımsız Medya Merkezi
* Infoshop
* *Enternasyonal*
* Musevi anarşizmi
* Toprak ve özgürlük
* Hayat tarzı anarşizmi
* Popüler eğitim
* Mülkiyet hırsızlıktır!
* Ne Tanrı, ne efendi
* Radikal amigoluk
* Radikal çevrecilik
* İzinsiz yerleşme
* Sembolizm
* Terimler
* A las barricadas
 |
| Ekonomi
* Komünleşme
* Kooperatifler
* Karşı ekonomi
* Ekonomik demokrasi
* Ücretsiz dükkan
* Armağan ekonomisi
* Infoanarşizm
* Pazarın kaldırılması
* Karşılıklı yardımlaşma
* Mutualist
* Katılımcı ekonomi
* Planlı ekonomi
* Really Really Free Market
* Ücretli kölelik
* Özyönetim
 |
| Bölgelere göre
* Afrika
* Arjantin
* Avustralya
* Brezilya
* Kanada
* Çin
* Küba
* Ekvator
* İngiltere
* Fransa
* Almanya
* Yunanistan
* Hindistan
* İzlanda
* İrlanda
* İsrail
* İtalya
* Japonya
* Kore
* Meksika
* Polonya
* Rusya
* İspanya
* İsveç
* Türkiye
* Ukrayna
* ABD
* Vietnam
 |
| Listeler
* Anarko-punk grupları
* Topluluklar
* Hayali karakterler
* Musevi anarşistler
* Müzisyenler
* Kuruluşlar
* Yayınlar
* Şairler
* Pornocular
* Rus anarşistler
* Filmler
 |
| İlgili konular
* Liberter
* Antifaşizm
* Antikapitalizm
* Antikonsümerizm
* Antikorporatizm
* Antimilitarizm
* Devletçilik karşılığı
* Emek hareketi
* Epistemolojik kargaşacılık
* Küreselleşme karşıtlığı
* Liberteryen perspektifinde devrim
* Liberteryenizm
* Otonomizm
* Özerkçilik
* Özgürlükçü sosyalizm
* Savaş karşıtlığı
* Sitüasyonist Enternasyonal
* Sol komünizm
 |
| * Anarşizm listesi
* Siyaset portalı
 |
| * g
* t
* d
 |

**Postkolonyal anarşizm** veya **post-kolonyal anarşizm**, anti-emperyalist bir çerçevede anarşizmi tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Geleneksel anarşizm, sanayileşmiş Batılı uluslardan ortaya çıktı ve bu nedenle tarihe onların perspektifinden bakar. Post-kolonyal anarşizm, anarşizmin aynı prensiplerini sömürgeleştirilmiş halkların perspektifinden ele alır. Bu akım, kurumsallaşmış anarşist hareketin katkılarını son derece eleştirel bir şekilde ele alır ve benzersiz ve önemli bir bakış açısı eklemeyi amaçlar. Bu eğilim, diğer kaynakların yanı sıra yerli halkçılık, anti-devlet milliyetçiliği ve etnik azınlıklar arasındaki anarşizmden de güçlü bir şekilde etkilenir.

Terim ilk kez Roger White tarafından ortaya atıldı. 1994 ile 2004 yılları arasında, White anarşist hareket deneyimlerine dair düşüncelerini yansıtan bir dizi makale yazdı. White, renkli insanların anarşist hareketteki deneyimlerinde ırksal izolasyonu ve sembolik temsiliyeti önemli özellikler olarak tanımlıyor ve bunu Avrupa evrenselliğinin yaygınlığına ve sınıf mücadelesine işçiler ve sermayedarlar arasında ikili bir ilişki olarak yaklaşımanın, emperyalizmin kültürel yönlerini hesaba katmamasına bağlıyor.

Sorunlar
--------

Post-kolonyal anarşizm, böylesine geniş bir bakış açısı yelpazesinden yararlanan bir eğilimden bekleneceği üzere, çok çeşitli kaynakları bünyesinde barındıran, senkretik ve çeşitlidir.

### Milliyetçilik

Anarşizm ve milliyetçiliğin, önde gelen anarşist teorisyen Mihail Bakunin'in Pan-Slav hareketine erken katılımına kadar uzanan uzun bir tarihi vardır. Anarşistler Çin, Kore, Vietnam, İrlanda, Britanya, Ukrayna, Polonya, Meksika, İsrail ve diğer birçok ülkede sol milliyetçi hareketlere katıldılar. Avrupa'daki ulusal kurtuluş mücadeleleri üzerinde çalışan modern anarşist örgütler arasında CBIL [br] bulunmaktadır.Brittany'de ve Katalonya'da Negres Tempestes .

Post-kolonyal anarşizm, emperyalizmin temel unsurlarından birinin fethedilen uluslara karşı kültür savaşı yürüterek onların kimliklerini yok etme ve yönetmeyi kolaylaştırma çabası olduğunu savunur. Bu nedenle, post-kolonyal anarşizm sadece kapitalizm ve devletin kaldırılmasını değil, aynı zamanda sömürgeleştirilmiş halkların kültürlerini, haysiyetlerini ve kimliklerini desteklemeyi, korumayı ve savunmayı amaçlar. Ashanti Alston'ın "Milliyetçilik Ötesi Ama Onsuz Olmamak" adlı makalesinde ifade ettiği gibi:

> Benim için bir Louis Farrakhan'ın milliyetçiliği bile, tamamen cinsiyetçi, kapitalist, homofobik ve potansiyel olarak faşist olmasına rağmen, halkımı kurtarmakla ilgilidir. Yine de belli bir siyahi gururun ve direnişin devam etmesinde önemli bir rol oynadı. Irkçılık karşıtı bir zihniyetin devam etmesi için "sahada" çalışmaları çok önemlidir. Siyahi bir anarşist olarak, bu BENİM sorunum çünkü onlar BENİM HALKIM. Ancak anarşizmin ve milliyetçiliğin nerede farklılıklar gösterdiğine işaret ediyor ve bu, [siyah olmayan] anarşistlerin bu berbat toplumda SİYAH olmanın ne anlama geldiğine dair HİÇBİR anlayışa sahip olmaması. 
> 
> 

Anarşizm ile anti-devlet milliyetçiliği arasındaki temel fark, milliyetçilikte temel siyasi birimin millet veya etnik grup iken, anarşist bir sistemde temel siyasi birimin yerel topluluk veya emeğin gerçekleştiği yer olduğudur. Dolayısıyla, post-kolonyal anarşizm, milleti siyasi birim haline getirmeyi değil, hele ki temel siyasi birim yapmayı amaçlamadığı için herhangi bir milliyetçilik türünden açıkça farklıdır. Sosyal anarşistler sosyalist bir ekonomi yaratmayı hedeflemelerine rağmen Marksist devlet sosyalizminin zulmüne karşı çıkarlar; benzer şekilde, post-kolonyal anarşistler milliyetçiliğin zulmüne karşı çıkar ve tüm dünya milletlerinin anlamlı özgür iradeye ulaşması için yerel denetime dayalı, serbest federasyon ve dayanışma prensibine dayalı bir anarşist siyasi sistem savunurlar.

Afrika anarşizmi
----------------

 Siyah Otonomistler tarafından anarşizmin Pan-Afrikanizm ile sentezini temsil etmek için kullanılan Pan-Afrika anarşist bayrağı .
*African Anarchism: The History of a Movement'ta* Sam Mbah ve IE Igariwey şu iddiada bulunuyor:

> Geleneksel Afrika toplumlarının hepsi, daha az veya daha fazla ölçüde, "anarşik unsurlar" sergilemiştir ve yakından incelendiğinde, hükümetlerin her zaman var olmadığı tarihsel gerçeklik doğrultusunda güvenilirlik kazandırır. Hükümetler, sadece son zamanlarda ortaya çıkan bir olgudur ve insan toplumunda kaçınılmaz değildir. Geleneksel Afrika toplumlarının bazı "anarşik" özellikleri geçmiş dönemlerde var olmuş olabilir, ancak bazıları günümüze kadar varlığını sürdürmüş ve belirgin kalmıştır.
> 
> 

Geleneksel Afrika toplumları "anarşi" olarak nitelendirilir, çünkü yatay politik yapıya ve sınıf yokluğuna sahiptirler. Somali'nin geleneksel hukuk sistemi olan Xeer, bunun bir örneğidir.

Xeer, Somali'nin polisentrik hukuk sistemi olan [ħeːr] olarak telaffuz edilir. Bu sistem altında yaşlılar hakim olarak görev yapar ve örnekleri kullanarak davaları arabuluculuk ederler. Bu, devletsiz bir toplumda geleneksel hukukun nasıl işlediğine ve doğal hukuk olarak düşünülen şeyin adil bir yaklaşımına iyi bir örnektir. Birçok bilim insanı, Xeer'in yüzyıllar öncesine kadar uzanmasına rağmen, modern ve iyi işleyen bir ekonominin yasal sistemi olarak hizmet etme potansiyeline sahip olduğunu belirtmiştir.

Siyah anarşizm
--------------

 Siyah anarşizmi temsil eden bir bayrak
Siyah anarşizm, devletin varlığına ve renkli insanların zorbalığa ve hakimiyete maruz kalmasına karşı çıkar ve toplumun hiyerarşik olmayan bir şekilde düzenlenmesini destekler. Kara anarşistler, beyaz üstünlüğünü, ataerkilliği, kapitalizmi ve devleti ortadan kaldırmayı amaçlar. Teorisyenler arasında Ashanti Alston, Lorenzo Kom'boa Ervin, Kuwasi Balagoon ve Martin Sostre bulunmaktadır.

Siyah anarşistler, geleneksel olarak Avrupa merkezli ve/veya beyaz üstünlüğünü destekleyen anarşist hareketin hiyerarşik yapısını eleştirmişlerdir. Aynı zamanda, anarşist işçi geleneği tarafından önerilen, Aydınlanma'nın evrenselcilik temeline dayanan anti-ırkçı kavramı da reddederler ve bu yaklaşımın ırkçılığa karşı mücadele için yeterli olmadığını ve gerçek eşitsizlikleri değişikliğe uğratmadığını savunurlar. *De jure* eşitlik ilan ederek gerçek eşitsizlikleri gizlemektedirler.

Kara anarşistler, sivil haklar hareketi ve Kara Panter Partisi'nden etkilenir ve kendi kimliklerini temsil eden, kendi özgün durumlarına uygun bir hareket oluşturmayı amaçlar. Ancak, geçmişte hiyerarşik organizasyonlardan gelen liderlik temelli siyah aktivizmin aksine, kara anarşizm iletişim ve işbirliği yoluyla organik olarak gelişmeyi tercih eder ve tüm egemenlik biçimlerini ortadan kaldırmak için sosyal, kültürel ve ekonomik bir devrimi gerçekleştirmeyi hedefler:

> *Panter anarşizmi, 'sağduyu' olarak kabul edilen eski milliyetçi ve devrimci nosyonlara meydan okumaya hazır, istekli ve muktedirdir.* *Aynı zamanda hayatımızdaki saçmalıklara ve bizi hayattan zevk almaya, çeşitliliğe, pratik olarak kendi kaderini tayin etmeye ve Babil Pigokrasisine karşı çok yönlü direnişe dayalı gerçek bir hareket inşa etmekten alıkoyan sözde hareketle de mücadele ediyor.* *Bu Pigokrasi bizim 'kafalarımızda', ilişkilerimizde olduğu kadar ebedi egemenliğimizde kazanılmış çıkarı olan kurumlarda da var.* "
> 
>

Kelt anarşizmi
--------------

### Ekoloji

Modern Keltik kültürünün anarşizm üzerindeki etkileri, özellikle Derin Ekoloji hareketinin radikal kanadında belirgindir. Earth First! Bu konular etrafında örgütlenen en büyük ağlardan biridir ve birçok kişi bu bayrak altında çalışırken kendini anarşist olarak tanımlar. Özellikle İngiliz ve İrlanda Earth First! hareketlerinin antik Kelt kimlikleriyle ilham almak ve bilinçli bağlantılar kurmak için çaba harcaması doğaldır, çünkü eski Keltler modern tüketim toplumundan daha çok doğayla bağlantılı olarak tasvir edilirler. Hareketin ana yayın organı olan Earth First Journal, baskı takvimini Yeni Pagan Yıl Dönümü'ne göre düzenler; bu dönem dört Gaelik festival ve dört Germanik festival içerir ve sayılar Beltane, Eostar, Brigid, Samhain, Yule, Mabon ve Lughnasadh gibi festivallerin adıyla isimlendirilir.

### İrlanda

İrlanda'da Britanya yönetimine karşı silahlı mücadele, özellikle İrlanda Bağımsızlık Savaşı sırasında, Kelt anarşist çevreleri milli kurtuluş mücadelesi olarak tasvir edilir. Anarşistler, İrlanda İşçi Dayanışma Hareketi dahil olmak üzere, İngiltere'nin İrlanda'daki tamamen sona erdirilmesini destekler ve geleneksel İrlanda cumhuriyetçiliği ile ilişkilendirilen bir duruştur, ancak aynı zamanda istatistikçi milliyetçilik ve özellikle IRA'ya da çok eleştirel yaklaşırlar. Anarkismo.net'te yayınlanan iki makalede, WSM'den Andrew Flood, bağımsızlık savaşı sırasında IRA'nın sınıf mücadelesinin ihanetini açıklar ve geleneksel İrlanda milliyetçiliğinin istatikçiliğinin, devrimi finanse eden zengin İrlandalı milliyetçilerin çıkarlarını, İrlanda'nın büyük çoğunluğunun çıkarlarının önüne koymak zorunda kaldığını savunur. İrlanda Vatandaş Ordusu, James Connolly tarafından yönetilen ve İrlanda sendika hareketinin radikal kanadında yer alan bir işçi milis örneği olarak, daha büyük devrimci hareketin nasıl ve nasıl örgütlenebileceğine dair daha iyi bir örnek olarak gösterilir. İrlandalı anarşist milliyetçi Andrew Flood'a göre:

> Anarşistler milliyetçi değildir, aslında biz tamamen milliyetçiliğe karşıyız. Büyükannenizin nerede doğduğu, İrlandaca konuşup konuşmadığınız veya Aziz Patrick Günü'nde McDonalds'ta yeşil milkshake içip içmediğiniz konusunda endişelenmiyoruz. Ancak bu, ulusları görmezden gelebileceğimiz anlamına gelmez. Onlar var; ve bazı milliyetler, milliyetlerinden dolayı ayrımcılığa uğruyor. İrlanda tarihi buna çok tanıklık ediyor. Kürtler, Yerli Amerikalılar, Çeçenler ve daha birçokları da - ve inanılmaz derecede barbarca - acı çekti. Ulusal baskı yanlıştır. İşçi sınıfını bölüyor, korkunç acılar yaşatıyor ve egemen sınıfın elini güçlendiriyor. Buna karşı çıkmamız bizi anti-emperyalist yapıyor.. . .
> 
>  Bu yüzden ulusal baskıyla savaşın ama milliyetçiliğin ötesine bakın. Çok daha iyisini yapabiliriz. Dünyayı daha iyiye doğru değiştirmek zor bir mücadele olacak, bu yüzden içinde yaşanabilecek en iyi toplumu aradığımızdan emin olmalıyız. İnsanların büyük çoğunluğunun bugün aylak zenginler kadar özgürce hareket etme hakkına sahip olduğu, sınırların olmadığı bir dünyayı dört gözle bekliyoruz. İhtiyaçlarımızı karşılamak için ürettiğimiz ve herkesin kaderimiz üzerinde kontrol sahibi olduğu, sınıfsız ve vatansız, özgür insanların dünya çapındaki bir federasyonu - bu, uğrunda mücadele etmeye değer bir hedef.
> 
>

Bağımsızlık anarşizmi
---------------------

Negres Tempestes tarafından kullanılan "Estelada anarquista "bayrağı
**Bağımsızlık anarşizmi** veya **anarko-bağımsızlıkçılık**, milliyetçi sosyalizme dayanan hiyerarşik kurumlara karşı muhalefeti, ulusal kurtuluş hareketlerinin belirli yönlerini sentezlemeye çalışır. Belirli bir ulus veya halkın kendi ayrı dil, kültür ve kimlikleriyle var olduğu durumlarda, bağımsızlık anarşistleri milliyetçilik yanlılarıyla birlikte böyle bir ulusun kendi kaderini belirleme hakkına sahip olduğunu kabul eder. Devletçi milliyetçiler milli sorunların yeni devletlerin kurulmasıyla çözülmesini savunurken, bağımsızlık anarşistleri devletsiz kendi kendini yönetmeyi savunur ve anarşist toplumun temel prensipleri olan federasyon, dayanışma ve anarşist ekonomiye bağlıdır. Hareketin bazı destekçileri, bu pozisyonu taktiksel bir pozisyon olarak savunurken, ayrılma ve kendi örgütlenmesinin devlet gücüne meydan okumak için özellikle etkili bir strateji olduğunu iddia ederler.

Kaynakça
--------

1. ↑  White, Roger. *Post Colonial Anarchism Essays on race, repression and culture in communities of color 1999-2004* (PDF). Oakland California: Jailbreak Press. Archived from the original on 3 Ocak 2006. Erişim tarihi: 9 Şubat 2017. KB1 bakım: BOT: esas-url durumu bilinmeyen (link)
2. ↑  Post Colonial Anarchism, by Roger White. Anarchism, nationalism, and national liberation from an APOC perspective.
3. ↑  Louisa Lombard (October 2005). "Elder Counsel". Legal Affairs. 18 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Haziran 2009.
4. ↑  Peter Leeson. "Better Off Stateless" (PDF). 11 Mart 2006 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.
5. ↑  *@narchist Panther Zine* October 1999, **1**(1).
6. ↑  the EarthFirst! Journal 25 Mayıs 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
7. ↑  Flood, Andrew. "Insurrection in Ireland 5 Ağustos 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.", Anarkismo.net.
8. ↑  *An Anarchist Perspective on Irish Nationalism*, Andrew Flood. Workers Solidarity Movement (Ireland)
9. ↑  "Qui som". Negres Tempestes. 3 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Eylül 2020.

Daha fazlası için
-----------------

* "Anti-Imperialism". *The Palgrave Handbook of Anarchism*. Londra: Palgrave Macmillan. 2018. ss. 149-167. doi:10.1007/978-3-319-75620-2\_8. ISBN 978-3319756196.  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
* "Non-Western Anarchisms and Postcolonialism". *The Palgrave Handbook of Anarchism*. Londra: Palgrave Macmillan. 2018. ss. 677-695. doi:10.1007/978-3-319-75620-2\_38. ISBN 978-3319756196.  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)

Dış bağlantılar
---------------

* Sömürge Sonrası Anarşizm: Beyaz olmayan topluluklarda ırk, baskı ve kültür üzerine yazılar 1999-2004, Roger White
* Kara Anarşizm: Bir Okuyucu 5 Ağustos 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Por la independencia total y la anarquía sin limites Icària kolektifi tarafından 23 Ekim 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

| * g
* t
* d
**Anarşizm** |
| --- |
| Siyaset serisi |
| Gelenekler | Anarşist komünizm • Anarko-feminizm • Anarko-sendikalizm • Bireyci anarşizm • Dayanışmacı sendikacılık • Agorizm • Hristiyan anarşizmi • Kolektivist anarşizm • Anarko-kapitalizm • Yeşil anarşizm • Anarko-ilkelcilik • İsyancı anarşizm • Postyapısalcı anarşizm • Sıfatsız anarşizm • Kripto anarşizm |  |
| Anarşistler | Adolph Fischer (1858–1887) • Aleksandros Grigoropulos (1993–2008) • Alexander Berkman (1870–1936) • Alfredo M. Bonanno (1937– ) • Anselmo Lorenzo (1841–1914) • Auguste Vaillant (1861–1894) • Benjamin Tucker (1854–1939) • Bhagat Singh (1907–1931) • Sacco ve Vanzetti (1888–1927) • Buenaventura Durruti (1896–1936) • Carlo Cafiero (1846–1892) • Carlo Giuliani (1978–2001) • Colin Ward (1924–2010) • Daniel Guérin (1904–1988) • Dyer Lum (1839–1893) • Edward Abbey (1927–1989) • Élisée Reclus (1830–1905) • Émile Armand (1872–1963) • Emile Henry (1872–1894) • Émile Pouget (1860–1931) • Emma Goldman (1869–1940) • Errico Malatesta (1853–1932) • Ettore Aguggini (1902–1929) • Fernand Pelloutier (1867–1901) • Ferdinando Nicola Sacco (1891–1927) • Francisco Ascaso Abadía (1901–1936) • Gün Zileli (1946– ) • Henry David Thoreau (1817–1862) • Jacques Ellul (1912–1994) • Jaroslav Hašek (1883–1923) • Johann Joseph Most(1846–1906) • John Zerzan (1943– ) • Joseph Déjacque (1821–1864) • Juan García Oliver (1901–1980) • Jules Bonnot (1876–1912) • Karim Landais (1980–2005) • Lev Tolstoy (1828–1910) • Lucy Parsons (1853–1942) • Luigi Fabbri (1877–1935) • Luigi Galleani (1861–1931) • Lysander Spooner (1808–1887) • Marius Jacob (1879–1954) • Max Stirner (1806–1856) • Mikhail Bakunin (1814–1876) • Murray Bookchin (1921–2006) • Murray Rothbard (1926–1995) • Nestor Mahno (1888–1934) • Noam Chomsky (1928– ) • Paul Avrich (1931– 2006) • Pyotr Kropotkin (1842–1921) • Pierre-Joseph Proudhon (1809–1865) • Ravachol (1859–1892) • Sante Geronimo Caserio (1873–1894) • Sébastien Faure (1858–1942) • Ugo Fedeli (1898–1964) • Volin (1882–1945) • Voltairine de Cleyre (1866–1912) • William Godwin (1756–1836) |
| Tarihte anarşizm | Anarşist komünler listesi • Haymarket Olayı • Paris Komünü • Meksika Devrimi • Alman Devrimi • Mahnovşçina harekatı • İspanya Devrimi • 22 Mart Hareketi • 68 Mayıs'ı • Barut Komplosu • Birinci Enternasyonal |
| Anarşist teori | Anarşist ekonomi • Anarşizm ve kapitalizm • Anarşizm ve Marksizm • Anarşist hukuk • Anarşist sembolizm • Karşılıklı yardımlaşma • Özyönetim • Post-sol anarşi • Toplumsal devrim |
| Kültür ve anarşizm | Anarşizm • Anarşizm ve din • Anarşizm ve toplum • Anarşizm ve sanat • Anarko punk |
| Ülkelere göre anarşizm | Türkiye'de anarşizm |