| Osmanlı ordusu
Osmanlı İmparatorluğu arması |
| --- |
| Klasik ordu (1451-1606)
* Sipahi
* Akıncı
* Sipahi
* Yeniçeri
 |
| Orduyu modernleştirme girişimleri
* Nizâm-ı Cedîd Ordusu
* Sekbân-ı Cedîd
* Asâkir-i Mansûre-i Muhammediyye
* Hamidiye Alayları
 |
| Modern ordu (1861-1922)
* Modern Ordu
 |
| Donanma
* 1842-1923 arası gemi ve tekneleri
 |
| Hava Kuvvetleri
* Fesa Evrensev
* Yusuf Kenan Bey
* Vecihi Hürkuş
* Ahmet Ali Çelikten
 |
| Savaşlar
* Avrupa
	+ Bizans
	+ Avusturya
	+ Hırvatistan
	+ Lehistan
	+ Venedik
	+ Portekiz
	+ Rus
* Yakın Doğu
	+ İran
* Asya
* Afrika
 |
| * g
* t
* d
 |

II. Viyana Kuşatması sırasında sipahiler, 1683**Klasik Osmanlı Ordusu**, Osmanlı ordusunun 1451'de II. Mehmed'in yapılandırmasından başlayıp 1826 Vaka-i Hayriye biten kısmına verilen isimdir. Dönemin ordusu, 1606 sonrasında yenilmeye başlamış ve 17. ve 18. yy itibarıyla geçirdiği reformlar ardından 1826 yılında lağvedilmiştir. Bu dönemde birçok ocaklardan birisi olan Yeniçeri ocağı olarak adlandırılan ve devşirmelerden kurulan ocağın ordu ve siyasette büyük yeri ve etkisi vardır.[*kaynak belirtilmeli*]

Birimler
--------

### Piyade

#### Solaklar

Solaklar, genelde yaya birlikti. Solaklar, padişahın bindiği atın sağında giderler.

#### Yeniçeri

II. Mehmed döneminde Çandarlı ailesinden sonra vezir-i azamlığa devşirme-kapıkulu kökenliler getirilmeye başlanmıştır. Yeniçeri-devşirme aristokrasisi Cem ve II. Beyazıt arasında çıkan taht kavgasında belirleyici rol oynayarak tımarlı sipahi-Türk aristokrasisine karşı üstünlük sağlamışlardır.

| Yaya Birimler |
| --- |
|  Yeniçeri (18. yüzyıl)  Yeniçeri ağası (18. yüzyıl)  Yeniçeri (16. yüzyıl)  Yeniçeri ağası (16. yüzyıl)  Yeniçeri ağası (16. yüzyıl)  Solaklar (16. yüzyıl)  |

### Atlı Birlikler

| Atlı Birlikler |
| --- |
|  Kazasker  Sipahi  Silahdar  Silahdar Ağa  |

### Ağır Silahlı Birlikler

#### Topçu Ocağı

Çin’de barutun icat edilmesinden sonra geliştirilen ateşli silahların bilgisini Osmanlılar, 14. yüzyıldan başlayarak ateşli silah ve top teknolojisini kullanıyorlardı. Yeniçerilerin ilk defa 1389’da Kosova Savaşı sırasında ateşli silahları kullandıkları kaynaklarda aktarılmaktadır. Fatih devrinde toplar daha da geliştirilmiştir. Bu süreçte Osmanlı Devleti, hem doğudan hem batıdan gelen uzmanları istihdam ederek mevcut küresel bilgi ve teknoloji akışından yararlanmışlardır.

1440’lı yıllarda Osmanlılar, kalelerde, Tuna Nehri’nde ve Boğaz’da görev yapan filolarında top kullanıyorlardı ve topları hızlıca gerekli yerlere taşıyıp kuruyorlardı. Ayrıca bu dönemde rakiplerine kıyasla Osmanlı harp sanayisinin daha ileri bir seviyede olduğuna dair önemli bir başka gösterge, topçuluğun ve ateşli silahların Osmanlı daimi ordusunun önemli bir parçası olmasıydı. 15. yüzyılın başlarından itibaren Osmanlılar savaştıkları ordulara karşı daha organize ve düzenli bir şekilde ateşli silahları daimi ordu içinde kullanmaktaydılar. Buna karşın Avrupa’da topçular zanaatkârlardı; sanatkâr ve askerler arasında geçici bir sosyal kaynaşmadan bir sosyal grup oluşturmuşlardı. Osmanlılar ise 15. yüzyılın ortalarında topçu­luğu daimi ordunun önemli bir parçası olarak kullanmışlardır. Bu süreçte Osmanlı harp sanayi kurumsallaşmış ve topçuluk teknolojisi gelişmiştir.

#### Top Arabacılar Ocağı

#### Humbaracı Ocağı

#### Lağımcılar

| Ağır Silahlı Birimler |
| --- |
|  Topçu, 1551  Topçu  Cebeci  Ağır Silahlılar  |

Organizasyon (Teşkilatlanma)
----------------------------

Osmanlı ordu teşkilatı, Anadolu Selçukluları, İlhanlılar ve Memlüklüler devletlerinin ve Roma İmparatorluğunun askeri teşkilat yapılarından belirli ölçülerde yararlanılarak kurulmuştur. Devletin temeli atılırken süvari olan beylik kuvvetlerinin yerine Vezir Alaâddin Paşa ile Kadı Cendereli Kara Halil'in tavsiyeleriyle Türk gençlerinden oluşan ayrı ayrı biner kişilik yaya ve müsellem isimleriyle muvazzaf iki sınıf piyade ve süvari kuvveti kuruldu.

### Kapıkulu Sistemi

Kapıkulu Ocağı, piyadeler ve süvarilerden oluşmuştur. Kapıkulu Piyadeleri; Acemi Ocağı, Yeniçeri Ocağı, Cebeci Ocağı, Topçu Ocağı, Top Arabacılar Ocağı, Humbaracı Ocağı, Lağımcılar, Sakalar, Solaklar Kapıkulu Süvarileri ise Silahtar, Sipahi, Sağ Ulufeciler, Sol Ulufeciler, Sağ Garipler, Sol Garipler'den oluşmaktaydı.

### Eyalet Sistemi

Eyalet Sistemi, Yerli Kulu ve Serhat Kulu askerleri olarak ayrılır. Yerli Kulu birlikleri Azab, Sekban, Tüfenkçi, İcareli; Serhat Kulu birlikleri ise Deliler (Deli), Gönüllüler, Besliler, Topraklı Süvari, Tımarlı Sipahiler ve Akıncılar olarak örgütlenmiştirler.

Personel
--------

### Rütbeler

Osmanlı Ordusu'nun Başkomutanlık görevini padişahlar yapmışlardır.

Piyadeleri "yaya", süvarileri ise "müsellem" şeklinde adlandırılmıştı. Kapıkulu Ocakları'nın kuruluşuna kadar savaşlarda fiili olarak hizmet görmüşlerdir. Osmanlı Devleti’nin beylik devlet siyasetinden imparatorluk siyasetine geçişi imparatorluk içinde bağımsız güç bırakmak istemeyen, merkezi otoriteyi devşirme,kapıkulu, yeniçeri ve enderun sistemiyle sağlamlaştırmak isteyen II. Mehmet ile başlamıştır.

Modernizasyon çalışmaları
-------------------------

Gerileme döneminde, Avrupa örnek alınmaya çalışılmış, teknik ve ekonomik alanlarda yapılanmaya gidilirken Donanmanın yenilenmesi gibi askeri birtakım yenileşme çabalarına gidilmiştir. Ancak; 

* III. Murat döneminden itibaren kapıkulu ocaklarına kanunlara aykırı asker alınarak sayılarının artırılması,
* Yeniçerilerin geçim sıkıntısını ileri sürerek askerlik dışında işlerle uğraşmaları,
* İltizam sisteminin yaygınlaşması üzerine tımar sisteminin önemini kaybetmesi ve eyaletlerde asker yetiştirilmemesi ve
* Avrupa’da meydana gelen harp teknolojisindeki gelişmelerin takip edilmemesi gibi etkenler sistemin bozulmasına neden olmuştur.

Büyüklüğü
---------

### Kuvvet

Orduda muvazzaf askerlerin yanında savaş ve olağanüstü durumlarda çağrılan ek kuvvetler de bulunuyordu. 1610'da, 203.000 kişilik Osmanlı ordusunun mevcudu aşağıdaki gibidir.

| Asker Sınıfı | Sayısı |
| --- | --- |
| Kapu kulu askeri* Yeniçeriler (Piyade)
* Acemi oğlanları ve bostancılar
* Cebeciler (Silâhlara bakanlar)
* Topçular
* Top arabacıları

Kapıkulu süvarileri* Altı bölük halkı
* Sefere padişahla beraber giden saray halkı
* Kapı kulu mevcudu toplamı

Eyalet Askeri* Tımar ve Zeamet sahibi sipahi cebelileri;
* Rumelide Yörükler
* Bundan sefere giden
* Rumelide Müsellemler
* Bundan sefere gidenler
* Anadolu eyaletinde piyade ve müsellemler
* Bundan sefere gidenler
 | 37. 6279. 4065. 7301. 552684

20. 86912. 97188. 839
115. 00038. 8206. 47030. 5705. 09526. 5006. 900 |

### Gelirleri

1660'larda Osmanlı-Avusturya Savaşları sırasında günlük asker ücretleri(akçe)| Birlik | Komutan | Er |
| --- | --- | --- |
| Anbarcı | 15 | 9 |
| Azeb | 35 | 8 |
| Çavuş | 30 | 15 |
| Cebeci | 30 | 9 |
| Faris | 40 | 17 |
| Gönüllü | 70 | 15 |
| Kapudan | 60 | 9 |
| Kâtib | 30 | 15 |
| Martolos | 35 | 8 |
| Mehter | 15 | 13 |
| Müstahfız | 55 | 9 |
| Sekban | 12 | 8 |
| Topçu | 25 | 12 |
| Yeniçeri | 25 | 6 |

Resimler
--------

* 
* Osmanlı Ordusu Muharebe Sancağı 1453-1798Osmanlı Ordusu Muharebe Sancağı 1453-1798
* Osmanlı Ordu Sancağı 1793-1923Osmanlı Ordu Sancağı 1793-1923
* Topçu SancağıTopçu Sancağı
* Humbaracı Sancağı Humbaracı Sancağı
* Gönüllü SancağıGönüllü Sancağı
* Dört Bölükler SancağıDört Bölükler Sancağı
* Yeniçeri SancağıYeniçeri Sancağı
* Paşalara Mahsus SancakPaşalara Mahsus Sancak
* Silahtar Bölüğü SancağıSilahtar Bölüğü Sancağı
* Sipahi SancağıSipahi Sancağı
* Sipahi Bölüğü SancağıSipahi Bölüğü Sancağı
* Padişahın Şahsına Mahsus SancakPadişahın Şahsına Mahsus Sancak
* Padişahın Şahsına Mahsus SancakPadişahın Şahsına Mahsus Sancak
* Siyah  Başıbozuk Askerin Yağlıboyası 1869 Siyah Başıbozuk Askerin Yağlıboyası 1869
* SipahiSipahi
* SipahiSipahi
* SipahiSipahi
* AkıncıAkıncı
* Mehter takımıMehter takımı
* Yeniçeri askerleriYeniçeri askerleri

Kaynakça
--------

1. ↑  İsmail H. Uzunçarşılı, (1988). *Osmanlı Devleti Teşkilâtından Kapukulu Ocakları, c. II, Ankara, TTK Yay. s. 35*.
2. ↑  *Joseph Needham, Gunpowder as the Fourth Power, East and West, Hong Kong Un. Press, 1985, s. 14-16*.
3. ↑  Gabor Agoston (2011). *"Osmanlı’larda Askeri Güç ve Silah Endüstrisi", Osmanlı Askeri Tarihi, Bilim ve Sanat Vakfı, İstanbul*. s. 8-9.
4. ↑  Gabor Agoston. *Guns for the Sultan. Military Power and the Weapon Industry in the Ottoman Empire, s. 63-64, 166-172, 192-195*.
5. ↑  H. İNALCIK, Osmanlı Devletinde Türk Ordusu, s. 55, Türk Kültürü, 1964, sayı: 22.
6. ↑  Mevlüt Bozdemir, Türk Ordusunun Tarihsel Kaynakları, s.59
7. ↑  I.B. Tauris Publishers Guarding the Frontier, Ottoman Border Forts and Garrisons in Europe (2007), s. 159

Kaynakça
--------

* Uzunçarşılı, İsmail Hakkı (1988). *Osmanlı Devleti Teşkilatından Kapıkulu Ocakları: Acemi Ocağı ve Yeniçeri Ocağı*. Ankara: Türk Tarih Kurumu. ISBN 975-16-0056-1.

| * g
* t
* d
Osmanlı ordusu |
| --- |
| Klasik dönem | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Kapıkulu | 

|  |  |
| --- | --- |
| Piyade | 
* Acemi Ocağı
* Bostancı Ocağı
* Cebeci Ocağı
* Humbaracı Ocağı
* Lağımcı Ocağı
* Saka
* Solaklar
* Top Arabacıları Ocağı
* Topçu Ocağı
* Yeniçeri Ocağı

 |
| Süvari | 
* Altı Bölük Halkı
* Sağ Garipler
* Sağ Ulufeciler
* Silahtar
* Sipahi
* Sol Garipler
* Sol Ulufeciler

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Kapıkulu okulları | 
* Humbarahane

 |

 |
| Eyalet askerleri | 

|  |  |
| --- | --- |
| Yerli kulu | 
* Azab
* Canbâzân
* Cerehor
* İcareli
* Müsellem
* Sekban

 |
| Serhat kulu | 
* Akıncı
* Beşli
* Deliler
* Gönüllü
* Tımarlı sipahi

 |

 |

 |  |
| Modernleşme | 
* Asâkir-i Mansûre-i Muhammediyye
* Eşkinci Ocağı
* Hamidiye Alayları
* Nizâm-ı Cedîd
* Sekbân-ı Cedîd

 |
| Modern dönem | 
* Osmanlı ordusu (modern dönem)

 |
| Donanma | 
* Forsa
* Haliç Tersaneleri
* Kaptan-ı derya

 |
| Hava | 
* Osmanlı tayyare bölükleri

 |
| Eğitim | 

|  |  |
| --- | --- |
| Kara Okulları | 
* Kara Harp Okulu
* Mühendishane-i Berrî-i Hümâyûn

 |
| Donanma Okulları | 
* Deniz Harp Okulu
* Mühendishane-i Bahr-i Hümâyun

 |
| Havacılık Okulu | 
* Hava Harp Okulu
* Tayyare Mektebi

 |
| Tıbbi Okullar | 
* Askeri Baytar Mektebi
* Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi
* Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane

 |

 |
| Rütbeleri | 
* Osmanlı İmparatorluğu'nun askerî rütbeleri

 |