**Lilian Bland** (28 Eylül 1878 - 11 Mayıs 1971) İngiliz-İrlandalı gazeteci ve öncü havacıydı, 1910-11'de Britanya adalarında Mayfly'ı, tasarlayan, inşa eden ve uçuran ilk kadındır.

Erken dönem
-----------

Bland, 22 Eylül 1878'de, Maidstone, Kent'te,  Anglo-İrlandalı bir ailenin, John Humphrey Bland'ın ve karısı Emily Charlotte'ın (evlilik öncesi soyadı Madden), üçüncü çocuğu olarak doğdu ve Willington Caddesi'ndeki (eski adı, Willington Lane) Willington House'da yaşadı. Yüzyılın başlarında, çeşitli Londra gazeteleri için gazeteci ve foto muhabiri olarak çalışmaya başladı;  o dönem için alışılmadık bir yaşam tarzı yaşadı; sigara içer, pantolon giyer ve dövüş sanatları ile uğraşırdı. 

1900 ile 1906 arasında, annesinin ölümünden sonra, Bland ve babası, Tobercorran Evi'ne taşındı. Tobercorran, Carnmoney'deki aile eviydi ve hemen Glebe Road West üzerinde bulunan ve Belfast'ın kuzeyinde idi. Bland ve babası, buraya teyzesi Sarah'ın yanına taşındı.  Sarah, 15 Aralık 1857'de General William James Smythe ile evlendi, ancak Smythe'in 12 Temmuz 1887'deki ölümüne kadar çocuk sahibi olmadı. İki kardeş (babası ve teyzesi) birlikte ev kurmaya karar verince; Bland ve babası Tobercorran'da yaşamaya başladılar.

Bland, fotoğraf çalışmalarına devam ederek, uzak İskoç adalarında deniz kuşlarının fotoğrafını çekerek günlerini geçirdi.  Foto muhabiri olarak ün kazandı ve kısa süre sonra bir spor yazarı olarak kariyerine başladı.

Havacılık kariyeri
------------------

*Mayfly*, 1910'da Lilian Bland tarafından tasarlanan ve yapılan bir uçaktı.
Lilian’ın amcası Robert, Paris’ten Blériot tek kanatlı uçağının bir kartpostalını gönderdi ve uçması için ona ilham verdi. Tek kanatlı uçağın ölçülerini inceleyen Lilian ve kendi planlarıyla *Mayfly* uçağının tasarımına gerçekleştirdi. *Mayfly*, Blériot'in tasarımına benzer kanatlara sahipti, ancak kendi başına yerden kalkabiliyordu. Bu zamana dek, İrlanda'da hiç kimse motorlu bir uçuş yapmamıştı - ilki Aralık 1910'da Harry Ferguson gerçekleşecektir - ve bir uçak yapmak, onu kendi başına bir araya getirmeyi gerektiriyordu. Rahmetli amcası, astronom ve Kraliyet Cemiyeti üyesi General William James Smythe, ona atölyesi olan bir ev sağladı. Wright kardeşler hakkında biraz daha bilgi sahibi olduktan ve başarılarının ardından Lilian Bland, başarılı bir modeli, bir çift kanatlı uçağı inşa etti. 

Böylece, ladin, bambu ve kanvastan imal ettiği, 1910'un başlarında tamamlanan, başkalarının da yardım aldığı büyük ölçekli bir planörü yaptı. Aylarca deneme sonrası uçağı iyileştirmek için sayısız planör uçuşu yaptı. Sonuç ürünü *Mayfly*, Carnmoney Hill'den kaydırılarak test edildi, Lilian bir motor takabilecek kadar güçlü olduğunu hissedene kadar; aşamalı olarak güçlendirildi ve ağır yüklerle test edildi. Yük testi dört İrlanda polisle yapıldı. Uçak dört polisi kaldırabildiğinden Bland, bir İngiliz motorunu da taşıyabileceğine inanıyordu. AV Roe & Co.'dan 20 beygir gücünde iki zamanlı hafif bir motor sipariş etti ve gecikmelerle de olsa Temmuz ayında Carnmoney'e getirtti. 

Yatay karşılıklı iki silindirli motor, 1000 rpm'de 20 beygir gücü elde etti. Bland, motorlu uçağı benzin deposu hazır olmadan önce test etmeye istekliydi, bu yüzden doğaçlama yaptı: Bland'ın sağır teyzesinin kulak borusunun, yakıt hortumu işlevi gördüğü; Boş bir viski şişesini depo olarak kullandı. Bu yapı başarılı olmadı - motorun titreşimleri uçağın somunlarının, cıvatalarının ve payandalarının güvenliğini tehlikeye attı ve - Lilian'ın uçuşu, beklemek zorunda kaldı. 

*Mayfly'nin* hazırlıkları 1909'da başladı ve ilk başarılı uçuş 1910'da Ağustos sonlarında Randalstown'da yapıldı. Üstü açık kokpitte, kanvas koltuğuna oturup yaklaşık 30 fit ilerleyip uçuşu dengede tutmak için kontrollerini kullandı. Kontroller bir bisiklet gidonundan oluşuyordu. Bu sadece *Lilian Bland'ı* İrlanda'da bir uçakla uçuran ilk kadın yapmakla kalmadı, aynı zamanda *Mayfly*, İrlanda'da ilk motorlu çift kanatlı uçağı oldu.  *Mayfly'nin* ne zaman yerden havalandığını tespit etmek için birçok zemin incelenmesi gerektirdi, çoğunlukla otuz fit (on metre) uzunluğundaki birçok uçuş denemeleri yaptı. İlk denemeden sonra en uzun uçuş yaklaşık 400 m uzunluğunda, bir milin dörtte biri kadardı. Geliştirilmiş bir versiyon planlamaya başladı ve daha fazla gelişmeyi finanse etmek için de 250 sterlin karşılığı motor ve uçağın örneklerini satışa sundu.  Bland'ın sözlerine göre, *Mayfly* 90 metreden fazla stabil bir şekilde kayıp sert rüzgarlarda bile 30 feet yükselebilirdi. Bununla birlikte, uçak daha fazlasını yapamazdı ve daha büyük bir motoru da taşıyamazdı.  Sonunda, Lilian Bland *Mayfly'ı* bir çocuk kayak kulübüne verdi ve motoru da sattı. Daha sonra kocasıyla kuzey Vancouver Adası'na taşındı.

Daha sonra yaşamı
-----------------

Lilian Bland'ın uçması, genç bir kadın için sakıncalı olduğu kadar babasına da bir endişe kaynağı olmuştu. Yıl sonunda, babası onu bir araba almak karşılığında *Mayfly'den* vazgeçmeye ikna etti. 1911 yılının Nisan ayı itibari ile, Lilian Bland, İrlanda'nın Belfast kentinde bir araba galerisi işletiyordu ancak Ekim 1912'de kuzeni Charles Loftus Bland'la (21 Ekim 1881 doğumlu) evlenmek üzere işini bıraktı. Charles, British Columbia'dan bir oduncu idi ve Lilian'a evlilik teklif etmek için İrlanda'ya döndü. Çift, 3 Ekim 1911'de evlendi ve kısa sürede bakir topraklarda kendi çiftliklerini kurdukları Kanada'ya göç etti.  Charles ve Lilian'ın ilk ve tek çocukları Patricia 13 Nisan 1913'te doğdu; 16 yaşında, Eylül 1929'da tetanosdan öldü. Çift bir süre sonra ayrıldı. Lilian İngiltere'ye geri döndü ve Charles, ikinci karısı Mary ile (hem Lilian hem de Charles'ın kuzeni) evlendi.

Lilian, 1935'te Kent'e yerleşti. Bahçıvan oldu ve daha fazla para kazanmak umuduyla maaşıyla borsada kumar oynadı. Bu süre zarfında, henüz yayınlanmayan hayatı hakkında bir biyografi da yazdı. 1950’lerde, Lilian, Cornwall’da emekli oldu.  1971'de 92 yaşındayken Bland, Belfast Telegraph'taki röportajda kendisine kalan tek heyecanın kumar olduğunu söyledi. Kısa bir süre sonra aynı yılın 11 Mayıs'ında öldü. 

Lilian Bland'ın, Carnmoney'deki aile evinde bir Ulster Tarih Çemberi mavi plağı, anı plakası olarak konuldu ve Mayfly, Dublin Kulübüne hediye edildi.

Ayrıca bakınız
--------------

Kadın havacılar listesi

Kaynakça
--------

### Genel

1. ↑  "Lilian Emily Bland". *findagrave* (İngilizce). 16 Mart 2013. 17 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Eylül 2019.
2. ↑  Newmann 2012.
3. 1 2 3 4 5 6 7  Lewis 1964.
4. 1 2  McIlwaine 2010.
5. ↑  Bland 1910.
6. 1 2  Andrews 2010.
7. ↑  BBC 2010.

### Özel

* MacSween, Joseph (16 Mart 1965). "Pioneer of Air Age Recalls 1910 Flight". *Winnipeg Free Press*.
* McIlwaine, Eddie (13 Ağustos 2010). "Journalist, photographer, crackshot and the ad woman to fly an aeroplane ...the amazing Lilian Bland". *Belfast Telegraph*. Erişim tarihi: 21 Ekim 2018.
* Andrews, Helen (2010). "From the files of the DIB: Bland, Lilian Emily". *History Ireland*. **18** (1). 16 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Eylül 2019.
* Lewis, Peter (23 Ocak 1964). "Lilian Bland and the Mayfly". *Flight*. ss. 140-141. 6 Eylül 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2012.
* McIlwaine, Eddie (2010). "Journalist, photographer, crackshot and the ad woman to fly an aeroplane... the amazing Lilian Bland". *Belfast Telegraph*. Erişim tarihi: 5 Ekim 2012.
* Bland, Lilian (1910). "The Mayfly: the ad Irish biplane and how she was built". *Flight*, *17 Aralık 1910*. ss. 1025-1029. 12 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2013.
* Newmann, Kate (2012). "Lilian Bland (1878–1971)". *Dictionary of Ulster Biography*. Ulster History Circle. 23 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2012.
* BBC (31 Ağustos 2010). "Lilian Bland remembered". *BBC Cornwall*. 17 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Eylül 2019.
* Hidden Gems and Forgotten People. "Hidden Gems and Forgotten People: Lilian Bland" (PDF). 22 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 8 Eylül 2019.

Konuyla ilgili yayınlar
-----------------------

* Bracken, Damian; Riain-Raedel, Dagmar Ó (2006). *Ireland and Europe in the Twelfth Century: Reform and Renewal*. Dublin: Four Courts Press. ISBN 978-1-85182-848-7.
* Lebow, Eileen (2002), *Before Amelia: Women Pilots in the Early Days of Aviation*, Potomac Books, ISBN 9781574884821
* Lewis, P. (1962). *British Aircraft 1809-1914*, ss 126–7. Putnam, London.
* Russell, Mary (2012), *The Blessings of a Good Thick Skirt*, HarperCollins, ISBN 9780007464142
* Warner, Guy (2010), *Lilian Bland*, Nicholson and Bass, ISBN 9781905989515

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* VIAF: 315945689
* WorldCat: viaf-315945689

 |