**Ahmet Faruk Çamlıbel** (18 Mayıs 1898, İstanbul - 8 Kasım 1973, İstanbul), Türk şair, siyasetçi, öğretmendir.

Hecenin Beş Şairi'nden biridir. Behçet Kemal Çağlar ile birlikte Onuncu Yıl Marşı’nın sözlerini yazmıştır.

TBMM’de VIII, IX, X ve XI. Dönem İstanbul Milletvekili olarak görev yaptı.

Hayatı
------

18 Mayıs 1898 yılında İstanbul’da dünyaya geldi. Babası, Orman ve Maadin Nezareti memurlarından Süleyman Nafiz Bey, annesi Fatma Ruhiye Hanım’dır.

İlk ve ortaöğrenimini Bakırköy Rüştiyesi ile Hadika-i Meşveret İdadisi’nde tamamladı. Şiire çocuk yaşlarda başladı. Yazarın ifadesine göre ilk şiiri "*Saat*", "Çocuk Dünyası" adlı bir dergide yayımlandı (1914).

Bir süre tıp öğrenimi gördükten sonra okuldan mezun olmadan ayrıldı ve gazeteciliğe başladı. 1917-1918’de Ati Gazetesi’nin yazı işlerinde çalıştı. 1922’de gazetenin temsilcisi olarak Ankara’ya gitti.

1922’de Kayseri Lisesi’ne edebiyat öğretmeni olarak atandı. Kayseri’ye yolculuğunu, "*Han Duvarları*" adlı uzun şiirinde anlattı. Şiiri, Osmanzade Hamdi Bey'e ithaf etti. Kayseri’de kaldığı iki yıllık dönemde Millî Mücadele’nin havasını çok yakından yaşadı. Geleceğin ünlü şairi Behçet Kemal onun Kayseri Lisesi’nde öğrencisi oldu. Şair, Kayseri Lisesi’nin marşını da kaleme aldı.

1924’de Ankara Erkek Muallim Mektebi'nde edebiyat öğretmenliğine geçti; ardından Ankara Kız Lisesi'nde öğretmenlik yaptı. Ankara Kız Lisesi Marşı'nın güftesini yazdı. 1932’ye kadar yaşadığı Ankara’da cumhuriyetin kuruluşuna tanıklık etti. 1924’te "*Çoban Çeşmesi*", 1928’de "*Suda Halkalar*" isimli kitapları yayımladı.

1928’de Milli Eğitim Bakanı Mustafa Necati'nin başkanlığındaki "*Şark Vilâyetlerini Tedkik Heyeti*"'nde bulunarak Sivas, Erzincan, Gümüşhane, Trabzon, Erzurum illerini ve dönüşte Kastamonu'yu gördü. Bu yolculuk, onun edebî yaşamında bir dönüm noktası oldu. Memleket şiirleri yazmaya yöneldi.

1931’de Ankara Kız Lisesi’nde coğrafya öğretmenliği yapan Azize Hanım ile evlendi. Bu evlilikten İsmet ve Yeliz adında iki çocuğu dünyaya geldi.

1932-1946 arasında İstanbul’da edebiyat öğretmenliği yaptı. Vefa, Kabataş Lisesi ve Amerikan Kız Koleji edebiyat öğretmenliklerinde bulundu. 1933'te Onuncu Yıl Marşı’nın sözlerini Behçet Kemal Çağlar ile birlikte kaleme aldı.

Ankara ve İstanbul’daki öğretmenlik yıllarında çeşitli dergi ve gazetelerde şiirler, fıkralar yayımladı. Mizah dergilerinde "*Deli Ozan*" ve "*Çamdeviren*" takma adlarıyla mizahi manzumeler yazdı 1946’da siyasete atıldı ve 1946'dan 27 Mayıs 1960'a kadar Demokrat Parti İstanbul milletvekili olarak TBMM’de görev yaptı.

27 Mayıs 1960 ihtilalinin ardından tüm milletvekilleri ile birlikte kısa bir süre Yassıada'da, daha sonra da Celâl Bayar ve diğer Demokrat Parti milletvekilleri ile birlikte Kayseri Kapalı Cezaevi'nde tutuklu kaldı. 16 ay sonra aklanarak serbest kaldı.

Serbest kaldıktan sonra siyasete dönmek istemedi. Son yıllarını Arnavutköy’deki evinde geçirdi. Yassıada’da arkadaşlarıyla birlikte yaşadığı baskıyı "*Zindan Duvarları*" adlı bir şiir ile anlattı ve şiiri kitap olarak yayımladı. Eşinin ani ölümünün ardından çıktığı Akdeniz gezisi sırasında Samsun vapurunda Kaş - Fethiye arasında seyrederken 8 Kasım 1973 günü bir gezi sırasında hayatını kaybetti. Cenazesi, 11 Kasım 1973 tarihinde Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedilmiştir.

Öğretmenlik yaptığı Kabataş Lisesi’nde 2005 yılında Faruk Nafiz Çamlıbel adına bir müze açılmıştır.

Edebiyat yaşamı
---------------

İlk şiirlerini aruz ölçüsüyle yazdı. Cenap Şahabettin ve özellikle Yahya Kemal'in etkisinde kaldı. "*Edebiyat-ı Umumiye*" adlı dergide yayımlanan "*Şarkın Sultanları*" şiiri, edebiyat çevresinde kendisine yer edinmesini sağlayan ilk ürünü oldu. Aruzla yazdığı şiirlerini 1918’de "*Şarkın Sultanları*", 1919’da "*Dinle Neyden*" ve "*Gönülden Gönüle*" adlı kitaplarında topladı. Sonralarıysa aruz ölçüsünden uzaklaşarak hece ölçüsünü ve Türkçenin yalınlaşması, yabancı kelimelerden ve kalıplardan uzaklaşılması düşüncesini benimsedi. Şiirlerinde hecenin özellikle 7+7 kalıbına bir ses zenginliği kazandırdı. Millî edebiyatın oluşabilmesi, geliştirilebilmesini misyon edindi ve Enis Behiç Koryürek, Halit Fahri Ozansoy, Yusuf Ziya Ortaç, Orhan Seyfi Orhon ile birlikte Türk edebiyat tarihinde "Beş Hececiler"den biri olarak anılır oldu.

Sanatçı, halkın yaşantılarından çıkardığı konuları yine halkın söyleyiş ve nazım biçimleriyle dile getirir. Yepyeni görüşler getiren ünlü "Sanat" şiiri, memleketçi şiirin ilk bilinçli bildirisi kabul edilir. Batı etkilerine kapalı, Türk halk şiirine açık bir tutum içindedir.

Şiirlerinde ele aldığı başlıca temalar aşk, hasret, tabiat, ölüm, kahramanlık ve tutkudur. 1918-1930 arasında edebiyatın tek kuvvetli aşk şairi olarak tanınmıştır. Duygu ve düşünceyi bir arada yürüten, romantik ve realist konuları ve hayatları işleyen şiirleriyle ün yapmıştır. *Yolcu ile Arabacı* şiirindeki yolcuyu ruha, arabacıyı bedene benzettiği örneklerdeki gibi başarılı teşbihleriyle tanınır.

Şiirin yanı sıra, yurt ve ulus sevgisini işlediği veya toplumsal gerçeklere yöneldiği oyunlar da yazdı.

1933 yılında Kayseri Lisesi’nden öğrencisi Behçet Kemal ile birlikte yazdığı sözler, Cemal Reşit Rey tarafından bestelendi ve eser, Türkiye Cumhuriyeti'nin 10. yıl kutlamaları için düzenlenen marş yarışmasını kazandı.

Yazarın tek romanı, 1936’da yayımlanan "*Yıldız Yağmuru*"dur. Bu romanında şair Şuküfe Nihal Hanım’a aşkını anlattığı düşünülür.

Eserleri
--------

Şiir kitapları
* *Şarkın Sultanları* (1918)
* *Dinle Neyden* (1919)
* *Gönülden Gönüle* (İstanbul, 1919)
* *Çoban Çeşmesi* (1926)
* *Suda Halkalar* (1928)
* *Bir Ömür Böyle Geçti* (1932)
* *Elimle Seçtiklerim* (1934)
* *Akarsu* (1936)
* *Boğaziçi Şarkısı* (Sadettin Kaynak ile birlikte, 1936)
* *Tatlı Sert* (mizahi şiirler, 1938)
* *Akıncı Türküleri* (1938)
* *Heyecan ve Sükûn* (1959)
* *Zindan Duvarları* (kıta tarzında şiirler, 1967)
* *Han Duvarları* (İstanbul 1969)
* *Zafer Türküsü*

Tiyatro oyunları
* *İlk Göz Ağrısı* (Paul Hervieu’den uyarlama, 1922)
* *Sevk-i Tabii* (H. Kistemaeckers’den adapte, Sermet Muhtar Alus’la birlikte, 1925’te sahnelenmiş; basılmamış eser)
* *Canavar* (1926)
* *Akın* (1932)
* *Özyurt* (1932)
* *Kahraman* (1933)
* *Ateş* (1939)
* *Dev Aynası* (adapte, 1945’te oynanmış; basılmamış eser)
* *Yayla Kartalı* (1945)

Okul temsilleri ===
* *Numaralar* (1928)
* *Bir Demette Beş Çiçek* (1933)
* *Yangın* (1931; "Hanım Şiir Yazacak, Yeni Usul, Mektuplar" ile birlikte, 1933)
* *Kambur* (Yarın Mecmuası'nda yayımlanıp yarım kalmış, 1922)

Roman
* *Yıldız Yağmuru* (1936)

Ayrıca bakınız
--------------

* MEB 100 Türk Edebiyatçısı

Kaynakça
--------

1. ↑  "Milliyet - 26 Aralık 1967 - MİLLİYET GAZETE ARŞİVİ". *gazetearsivi.milliyet.com.tr*. 4 Aralık 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Aralık 2021.
2. 1 2  "TBMM Albümü 2. Cilt (1950-1980)" (PDF). TBMM Basın ve Halkla İlişkiler Müdürlüğü. 12 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 23 Ekim 2021.
3. ↑  "Akrabalık Zinciri: Behiç Erkin - Özdem Sanberk - Ayla Algan - Faruk Nafiz Çamlıbel". 16 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2021.
4. ↑  "İslam Ansiklopedisi, Faruk Nafiz Çamlıbel maddesi". 27 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2020.
5. 1 2  "İran Türkçe Radyo web sitesi, **Edebi makaleler, Faruk Nafiz Çamlıbel**, *Erişim tarihi:12.01.2012*". 6 Ocak 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2012.
6. ↑  Soner Yalçın, **Nazım Hikmet’ten Faruk Nafız Çamlıbel’e Büyük Türk Şairlerinin Aşık Olduğu Kadın Kim?**, *Odatv.com sitesi, 17.08.2008*
7. 1 2  "Boğaziçi Üniversitesi Atatürk ve İnkılap Tarihi Enstitüsü web sitesi, **Faruk Nafiz Çamlıbel**, *Erişim tarihi:12.01.2012*". 11 Ekim 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mayıs 2012.
8. ↑  "Gazetesi, **Faruk Nafiz Okuluna Döndü**, *12.01.2005*". 30 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2012.

| * g
* t
* d
Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatı |
| --- |
| Beş Hececiler | 
* Faruk Nafiz Çamlıbel
* Yusuf Ziya Ortaç
* Enis Behiç Koryürek
* Halit Fahri Ozansoy
* Orhan Seyfi Orhon

 |
| Yedi Meşaleciler | 
* Sabri Esat Siyavuşgil
* Vasfi Mahir Kocatürk
* Yaşar Nabi Nayır
* Cevdet Kudret
* Kenan Hulusi
* Muammer Lütfi
* Ziya Osman Saba

 |
| Garipçiler (Birinci Yeniler) | 
* Orhan Veli Kanık
* Melih Cevdet Anday
* Oktay Rifat

 |
| İkinci Yeniler | 
* Turgut Uyar
* Cemal Süreya
* Edip Cansever
* İlhan Berk
* Ece Ayhan
* Sezai Karakoç
* Ülkü Tamer
* Oktay Rifat

 |
| Milli Edebiyat Zevk ve Anlayışını Sürdüren Şiir | 
* Ahmet Kutsi Tecer
* Arif Nihat Asya
* Orhan Şaik Gökyay
* Kemalettin Kamu
* Ömer Bedrettin Uşaklı
* Bedri Rahmi Eyüboğlu
* Behçet Kemal Çağlar
* Necmettin Halil Onan
* Zeki Ömer Defne
* Coşkun Ertepınar

 |
| Serbest Nazım ve Toplumcu Şiir | 
* Nâzım Hikmet
* Rıfat Ilgaz
* Aziz Nesin
* Ceyhun Atuf Kansu
* Ahmed Arif
* Ercüment Behzat Lav
* Arif Damar
* Şevket Süreyya Aydemir
* Vedat Nedim Tör
* Enver Gökçe
* Şükran Kurdakul
* Mehmet Başaran

 |
| II. Yeni Sonrası Toplumcu Şiir | 
* İsmet Özel
* Ataol Behramoğlu
* Süreyya Berfe
* Nihat Behram
* Refik Durbaş
* Ahmet Oktay

 |
| Maviciler | 
* Attila İlhan
* Ferit Edgü
* Orhan Duru
* Özdemir Nutku
* Ahmet Oktay
* Demir Özlü
* Tahsin Yücel
* Demirtaş Ceyhun
* Yılmaz Gruda

 |
| Hisarcılar | 
* Mehmet Çınarlı
* Mustafa Necati Karaer
* Bekir Sıtkı Erdoğan
* Gültekin Samanoğlu
* İlhan Geçer
* Munis Faik Ozansoy
* Yavuz Bülent Bâkiler
* Arif Nihat Asya
* Tarık Buğra
* Mehmet Kaplan
* Cemil Meriç
* Sabahattin Engin
* H. Rıdvan Çongur
* Nurettin Özdemir
* Rıza Polat Akkoyunlu
* Yahya Akengin
* Sevinç Çokum
* Sabahat Emir
* Oyhan Hasan Bıldırki
* Şevket Bulut
* M. Fahri Oğuz
* Necmettin Hacıeminoğlu
* M. Necati Özsu
* Muhtar Körükçü
* Mahmut Özay
* Faik Baysal
* Mustafa Necati Sepetçioğlu
* Nevzat Yalçın
* Feyzi Halıcı
* Mehdi Halıcı
* Ülkü Uluırmak
* Burhanettin Muz
* Yusuf Mardin
* Metin And
* Ergun Sav
* Kamuran Özbir
* Rüştü Şardağ
* Müjgân Cunbur
* Mehmet Önder
* Hilmi Ziya Ülken
* Talât Sait Halman
* Coşkun Ertepınar
* İbrahim Minnetoğlu
* İsmail Gerçeksöz
* Ayla Oral
* Bahaettin Karakoç

 |
| Roman • Öykü • Şiir • Araştırma • Derleme |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb15024406d (data)
* GND: 122677447
* ISNI: 0000 0001 0984 0186
* LCCN: n83218365
* MusicBrainz: 3426ca8e-f63a-47eb-9ae0-8883cf80cf61
* NLI: 987007417478905171
* NTA: 067656935
* SUDOC: 07900752X
* TDVİA: camlibel-faruk-nafiz
* VIAF: 69210382
* WorldCat: lccn-n83218365

 |