**Moncalieri**, kuzeybatı İtalya'da Piyemonte Bölgesi'nde, Torino iline bağlı ve Torino şehrinin merkezinin hemen 8 km güneyinde bulunan bir kent ve bir komün.

Tarihçe
-------

Moncalieri bazı (şimdi komüne bağlı bir semt-köy olan) Testona'da yaşayanların Chieri'den gelen hücumlardan kaçıp kendileri savunma için civarda en yüksek bir tepe üzerinde 1228 yılında kurdukları bir yerleşke idi. Bu tepe üzerinde surlarla çevrili yerleşkenin "Po Nehri" üzerinde olması ve bu ırmak üzerinde (uzun zaman Tapınak Şövalyeleri'ne ait olan) kolay korunan ve güneyde Torino'ya kolay bir yol sağlayan stratejik bir köprünün bulunması bu yerleşkenin gelişmesine yol açtı. Nispeten kısa bir dönem sonra yerleşke bir büyük şehir hüviyetine girdi ve surları içinde "bağımsız" bir komün oldu. Bu arada kentte birkaç önemli manastır da kuruldu. 15. yüzyıl sonlarında bir Alman asıllı prens olan Baden Baden'li Berhard bu şehirde çıkan bir veba salgını sırasında öldükten sonra bu şehri de ortaya çıkardığı mucizeler dolayısıyla Katolik Kilisesi tarafından evliya kabul edilip şehrin evliyası oldu. 12. yüzyılında bu şehirde bir şato kuruldu ve bu şato 15. yüzyılda değiştirilip büyütüldü.

16. yüzyılda şehir etrafındaki büyük arazileri kontrol etmekteydi. Bu dönemde şehirde iki önemli grup bulunmaktaydı. Bir grup şehrin çok gelişmiş ticaretini idare edenleri idi ve diğer grup ise şehirde büyüyen sayıda manastır mensubu keşişler ve keşiş olma öğrencileri idi. Tacirler ve manastır mensuplarının birlikte çalışmaları nedeni ile Moncalieri'de yeni eğitim kurumları da açılıp kent bir öğrenci kenti atmosferini de aldı.

1619'da Piyemonte Kralı Carlo Emanuele oğlunun evlenmesi münasebeti ile kente şeref statüsü olarak "Şehir" statüsü şerefi bağışladı. 17. yy.da kentin malikane hakları Savoya Hanedanı eline geçti. Bu şehirdeki şato 18.yy'dan itibaren bu hanedan mensubu Piyemonte ve sonra Sardinya Krallığı kral ve kral ailesinin yazlık ikametgâhı haline geçti.

İtalya'nın birleştirilmesi süreci içinde şehir önemli olaylara sahne oldu. Bu birleşme politikasını ilan eden krallık beyannamesi "Moncalieri Beyannamesi" adını taşımaktadır. İtalya Krallığı'nın asıl eri ve ileri gelenlerinin çocuklarının özel olarak eğitilmesi için Moncalier'de "Real Collegio Carlo Alberto" okulu açıldı ve bu okul mezunlarının İtalya Krallığı'nda çok önemli mevkilere geçmeleri dolayısıyla büyük prestij kazandı. 19. yüzyıl sonlarına doğru Torino şehri ile birlikte Moncaleri de bir sanayi şehri oldu ve bu nitelik günümüze kadar özellikle şehirdeki yüksek teknolojili sanayilerle devam etmiştir. 19. yüzyıl ve 20. yüzyılda Moncalieri, özellikle krallık ailesi Kral II. Victor Emmanuel ve kraliçe "Maria Clotilde" için en popüler yazlık tatil ikametgâhı olarak seçildi. Özellikle Torino şehri halkı için de Moncalieri bir yazlık tatil beldesi oldu ve bu turizm hala şehirde bulunan otel ve restoran tesisleri ve hatta şehirdeki dükkanlardan halla satın alınabilinen şehir tatil kartpostalları ile açıkça ortada bulunmaktadır.

Coğrafi konumu
--------------

Moncalieri şehri yakında olan ve bağlı bulunduğu Torino şehrini bazı bakımlardan andırır. Şehrin arazisinin bir kısmı ovaya doğru ve diğer kısmı tepelere doğru yayılmış olup şehrin ortasındaki düzlükten Po Nehri geçmektedir. Komün arazisinden Po Nehri'nden başka "Sangone Nehri" ve "Chisola Nehri" akmaktadır ve etraftaki tepelerden birçok küçük dere doğmaktadır. Şehre yakın en yüksek mevki 716 m rakımlı Torino komünü sınırları içinde bulunan "Colle della Maddalena" tepesinde olan Anma Parkı'ndadır.

Nüfus gelişimi
--------------

Moncalieri'nin belediye sınırları içinde nüfusu (31.11.2010 itibarıyla) 58.179 kişidir. Fakat komun Torino şehrinin 6 km güneyinde bulunan bir Torino varoşudur. 19. yüzyıl ve 20. yüzyılda Moncalieri'nin nüfusunun komün sınırları içinde gelişmesi şu gösterimde izlenebilir:

*Kişi*

Ekonomi
-------

Şehir endüstriyel alanda seçmiş olduğu sektörlerde başarılı olarak gelişmeye devam etmektedir. Bu özel alanlar arasında otomobil dizaynı ve modelleri yapımı; sanayi dizayn işlevleri; yayımcılık ve grafik sanatlar eserleri hazırlamak gelmektedir. Otomobil dizaynı ve prototipi yapımında 1968'den beri çok un yapmış olan "İtaldesign Giugiaro" ve bu şirketin uluslararası ünlü kurucusu "Giorgetto Giugiaro" Moncalieri şehrini idare ve üretim merkezi yapmışlardır. Şehri civarında çok sağlıklı gelişmiş olan bir çiçek yetiştiricilik ve bahçecilik tarımları bulunmaktadır. Bu sanayinin yetiştirdiği kasımpatı çiçekleri ve piramit-tipli lahanalar Avrupa'da çok isim yapmışlardır.

Moncalieri'nin çeşitli mutfak zevkleri yanında "işkembe" yemeği bu şehirde hoşlanılan değişik bir tattır. İşkembe yemeği Moncalieri'de sanki bir "inanç" haline gelmiştir. Her Kasım'da bir işkembe festivali yapılıp şehir meydanında büyük miktarlarda işkembe yemeği yapılıp yenilmektedir. İşkembe yemeği yapan aşçılar bir özel cemiyet kurup bu yemeği yapmasının unutulmasını önlemek için yeni nesillerin eğitimi için görev yapmaktadırlar.

Görülebilecek turistik yerler
-----------------------------

Moncalieri'de görülebilecek turistik yerler şunlardır:

"Montecalieri Şatosu" Savoya Krallık Hanedanı ikametgâhlarından biridir ve 1997'den itibaren UNESCO Dünya Mirasları İtalya listesinde bulunmaktadır. 1919'dan itibaren bu şatoda yüksek prestijli carabınieri okulu bulunmaktadır.

Şato tepesinden aşağıya inilince "Piazza Vittorio Emanuele İli" Meydanı'na gelinir. Bu meydan Moncalieri'da yapılan törenlerin çoğuna sahne olmuştur. Meydan 1825'te kaldırım taşları ile kaplanmıştır ve yukarı tarafında bir heykelli-havuz olan "İl Saturnio" havuz-çeşmesi bulunur. Bu havuzun yeri değişik dönemlerde estetik ve pratik nedenlere uyularak birkaç kere değiştirilmiştir.

Bu meydandan çıkan dar bir sokaktan girerek "Real Collegio Carlo Alberto" adlı okul önüne gelinir. Bu okul aristokratların çocuklarını halktan ayrı olarak eğitmek hedefiyle kurulmuş ve İtalya'da iyi eğitim sağladığı için büyük prestij kazanmıştır. Günümüzde "Collegio Carlo Alberto" adı ile Torino Üniversitesi ve "Compagnıa di San Paolo" tarafından idare edilmekte ve hukuk, iktisat ve politik bilimler eğitimine ve araştırmalarına katkılar yapan bir kurum olarak çalışmaktadır.

*Santa Maria della Scala* adlı Gotik stilde yapılmış kilise Montecalieri'nin patron evliyası olan "Beato Bernardo"'nun mezarını içinde bulundurmaktadır. Diğer entresan mimarili kiliseler arasında *San Francesco Kilisesi*, *Sant'Eğidio Kilisesi* ve *Chiesa del Gesù Kilisesi* sayılabilir.

Komşu komünler
--------------

Moncalieri komünü şu komünlerle sınır komşusudur: Cambiano, Carignano, La Loggia, Nichelino, Pecetto Torinese, Torino, Trofarello, Villastellone, Vinovo

Kardeş şehirler
---------------

Moncalieri'nin şu kentlerle kardeş şehir bağlantıları bulunmaktadır:

* Almanya Baden Baden, Almanya
* Yunanistan Argiropoulos, Yunanistan

Resimler
--------

**Moncalieri**

Moncalieri Panoramasi
* Moncalieri - ŞatoMoncalieri - Şato
* Moncalieri - ŞatoMoncalieri - Şato
* Moncalieri'ye bagli Revigliasco semtinde bir sokakMoncalieri'ye bagli Revigliasco semtinde bir sokak

Kaynakça
--------

1. ↑  Kaynak: İtalyanca Vikipedi "Moncalieri" maddesi 7 Aralık 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

* Italyanca Wikipedia "Moncalieri" maddesi7 Aralık 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İtalyanca)

Ayrıca bakınız
--------------

* Torino (il)
* Piyemonte

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Moncalieri*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Moncalieri Belediyesi resmi websitesi24 Ocak 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İtalyanca)

| * g
* t
* d
İtalya'daki şehirler |
| --- |
| 1 000 000 + şehirler | Milano · Roma (başkent) |
| 500 000 + şehirler | Cenova · Napoli · Palermo · Torino |
| 200 000 + şehirler | Bari · Bologna · Katanya · Floransa · Messina · Padova · Trieste · Venedik · Verona |
| 100 000 + şehirler | Ancona · Bergamo · Bolzano · Brescia · Cagliari · Ferrara · Foggia · Forli · *Giugliano in Campania* · Latina · Livorno · Modena · Monza · Novara · Parma · Perugia · Pescara · Piacenza · Prato · Ravenna · Reggio Calabria · Reggio Emilia · Rimini · Salerno · Sassari · Siraküza · Taranto · Terni · Trento · Vicenza |
| 75 000 + şehirler | Alessandria · *Andria* · Arezzo · Asti · Barletta · Brindisi · *Busto Arsizio* · Caserta · *Casoria* · Catanzaro · *Cesena* · Como · *Gela* · Grosseto · *Guidonia Montecelio* · La Spezia · Lecce · Lucca · *Marsala* · Pesaro · Pisa · Pistoia · *Pozzuoli* · *Sesto San Giovanni* · *Torre del Greco* · Treviso · Udine · Varese |
| 50 000 + şehirler | *Acerra* · *Acireale* · *Afragola* · Agrigento · *Altamura* · *Anzio* · *Aprilia* · Ascoli Piceno · Avellino · *Aversa* · *Bagheria* · *Battipaglia* · Benevento · *Bisceglie* · *Bitonto* · Caltanissetta · Campobasso · *Carpi* · *Carrara* · *Casalnuovo di Napoli* · *Castellammare di Stabia* · *Cava de' Tirreni* · *Cerignola* · Chieti · *Chioggia* · *Cinisello Balsamo* · *Civitavecchia* · *Collegno* · Cosenza · Cremona · Crotone · Cuneo · *Ercolano* · *Faenza* · *Fano* · *Fiumicino* · *Foligno* · *Gallarate* · *Imola* · *Lamezia Terme* · L'Aquila · *Legnano* · *Manfredonia* · *Marano di Napoli* · Massa · Matera · *Mazara del Vallo* · *Modica* · *Molfetta* · *Moncalieri* · *Montesilvano* · Olbia · Pavia · *Pomezia* · Pordenone · *Portici* · Potenza · *Quartu Sant'Elena* · Ragusa · *Rho* · Rovigo · *Sanremo* · *San Severo* · Savona · *Scafati* · *Scandicci* · Siena · Teramo · *Tivoli* · Trani · Trapani · *Velletri* · *Viareggio* · *Vigevano* · Viterbo · *Vittoria* |
| Not: İtalik *olarak adı verilmiş şehirler il merkezi değildirler.* |

| * g
* t
* d
Torino Metropoliten Şehri'nin belediyeleri |
| --- |
| 
* Agliè
* Airasca
* Ala di Stura
* Albiano d'Ivrea
* Almese
* Alpette
* Alpignano
* Andezeno
* Andrate
* Angrogna
* Arignano
* Avigliana
* Azeglio
* Bairo
* Balangero
* Baldissero Canavese
* Baldissero Torinese
* Balme
* Banchette
* Barbania
* Bardonecchia
* Barone Canavese
* Beinasco
* Bibiana
* Bobbio Pellice
* Bollengo
* Borgaro Torinese
* Borgiallo
* Borgofranco d'Ivrea
* Borgomasino
* Borgone Susa
* Bosconero
* Brandizzo
* Bricherasio
* Brosso
* Brozolo
* Bruino
* Brusasco
* Bruzolo
* Buriasco
* Burolo
* Busano
* Bussoleno
* Buttigliera Alta
* Cafasse
* Caluso
* Cambiano
* Campiglione-Fenile
* Candia Canavese
* Candiolo
* Canischio
* Cantalupa
* Cantoira
* Caprie
* Caravino
* Carema
* Carignano
* Carmagnola
* Casalborgone
* Cascinette d'Ivrea
* Caselette
* Caselle Torinese
* Castagneto Po
* Castagnole Piemonte
* Castellamonte
* Castelnuovo Nigra
* Castiglione Torinese
* Cavagnolo
* Cavour
* Cercenasco
* Ceres
* Ceresole Reale
* Cesana Torinese
* Chialamberto
* Chianocco
* Chiaverano
* Chieri
* Chiesanuova
* Chiomonte
* Chiusa di San Michele
* Chivasso
* Ciconio
* Cintano
* Cinzano
* Cirié
* Claviere
* Coassolo Torinese
* Coazze
* Collegno
* Colleretto Castelnuovo
* Colleretto Giacosa
* Condove
* Corio
* Cossano Canavese
* Cuceglio
* Cumiana
* Cuorgnè
* Druento
* Exilles
* Favria
* Feletto
* Fenestrelle
* Fiano
* Fiorano Canavese
* Foglizzo
* Forno Canavese
* Frassinetto
* Front
* Frossasco
* Garzigliana
* Gassino Torinese
* Germagnano
* Giaglione
* Giaveno
* Givoletto
* Gravere
* Groscavallo
* Grosso
* Grugliasco
* Ingria
* Inverso Pinasca
* Isolabella
* Issiglio
* Ivrea
* La Cassa
* La Loggia
* Lanzo Torinese
* Lauriano
* Leini
* Lemie
* Lessolo
* Levone
* Locana
* Lombardore
* Lombriasco
* Loranzè
* Luserna San Giovanni
* Lusernetta
* Lusigliè
* Macello
* Maglione
* Mappano
* Marentino
* Massello
* Mathi
* Mattie
* Mazzè
* Meana di Susa
* Mercenasco
* Mezzenile
* Mombello di Torino
* Mompantero
* Monastero di Lanzo
* Moncalieri
* Moncenisio
* Montaldo Torinese
* Montalenghe
* Montalto Dora
* Montanaro
* Monteu da Po
* Moriondo Torinese
* Nichelino
* Noasca
* Nole
* Nomaglio
* None
* Novalesa
* Oglianico
* Orbassano
* Orio Canavese
* Osasco
* Osasio
* Oulx
* Ozegna
* Palazzo Canavese
* Pancalieri
* Parella
* Pavarolo
* Pavone Canavese
* Pecetto Torinese
* Perosa Argentina
* Perosa Canavese
* Perrero
* Pertusio
* Pessinetto
* Pianezza
* Pinasca
* Pinerolo
* Pino Torinese
* Piobesi Torinese
* Piossasco
* Piscina
* Piverone
* Poirino
* Pomaretto
* Pont Canavese
* Porte
* Pragelato
* Prali
* Pralormo
* Pramollo
* Prarostino
* Prascorsano
* Pratiglione
* Quagliuzzo
* Quassolo
* Quincinetto
* Reano
* Ribordone
* Riva presso Chieri
* Rivalba
* Rivalta di Torino
* Rivara
* Rivarolo Canavese
* Rivarossa
* Rivoli
* Robassomero
* Rocca Canavese
* Roletto
* Romano Canavese
* Ronco Canavese
* Rondissone
* Rorà
* Rosta
* Roure
* Rubiana
* Rueglio
* Salassa
* Salbertrand
* Salerano Canavese
* Salza di Pinerolo
* Samone
* San Benigno Canavese
* San Carlo Canavese
* San Colombano Belmonte
* San Didero
* San Francesco al Campo
* San Germano Chisone
* San Gillio
* San Giorgio Canavese
* San Giorio di Susa
* San Giusto Canavese
* San Martino Canavese
* San Maurizio Canavese
* San Mauro Torinese
* San Pietro Val Lemina
* San Ponso
* San Raffaele Cimena
* San Sebastiano da Po
* San Secondo di Pinerolo
* Sangano
* Sant'Ambrogio di Torino
* Sant'Antonino di Susa
* Santena
* Sauze d'Oulx
* Sauze di Cesana
* Scalenghe
* Scarmagno
* Sciolze
* Sestriere
* Settimo Rottaro
* Settimo Torinese
* Settimo Vittone
* Sparone
* Strambinello
* Strambino
* Susa
* Tavagnasco
* Torino
* Torrazza Piemonte
* Torre Canavese
* Torre Pellice
* Trana
* Traversella
* Traves
* Trofarello
* Usseaux
* Usseglio
* Vaie
* Valchiusa
* Val della Torre
* Val di Chy
* Valgioie
* Vallo Torinese
* Valperga
* Valprato Soana
* Varisella
* Vauda Canavese
* Venaria Reale
* Venaus
* Verolengo
* Verrua Savoia
* Vestignè
* Vialfrè
* Vidracco
* Vigone
* Villafranca Piemonte
* Villanova Canavese
* Villar Dora
* Villar Focchiardo
* Villar Pellice
* Villar Perosa
* Villarbasse
* Villareggia
* Villastellone
* Vinovo
* Virle Piemonte
* Vische
* Vistrorio
* Viù
* Volpiano
* Volvera

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4298653-9
* MusicBrainz: 680fceba-4d7f-42e3-b0e5-a71233832012
* NKC: ge1019481
* NLI: 987007531072905171
* VIAF: 146851159
* WorldCat: lccn-n93044190

 |