recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Tengir Ordo** (Kırgızca: *Теңгир Ордо*) yani **Tengri'nin Halkı** 2005 yılında Kırgızistan'ın başkenti Bişkek'te, Kırgız milletvekili Dastan Sarıgulov tarafından kurulan ve Türkçü emelleri olan bir kuruluş.

5.000 üyesi olduğu söylenen Tengir Ordo'nun hedefleri, Tengricilik adı verilen İslam-öncesi Türklerin inanç ve kültürünü araştırmak ve bu temelin üzerine modern bir Türk milliyetçiliği inşa etmektir. Orta Asya Türkleri arasında İslam öncesi kültürleri daha iyi yayma ve daha önemlisi birbirinden yabancılaştırılan Türk halklarını yeniden birbirine yaklaştırma amacındadır. Kırgızistan'da özellikle celal-abad'daki Conversiya Üniversitesi'nde oldukça aktiftir. Bugüne kadar sadece Kırgızıstan'da değil, örneğin Kazakistan'da da başarılı olmuşlardır. Böylece artık Kazak devlet başkanı Nursultan Nazarbayev'de tıpkı birçok Kırgız, Tatar veya Altaylı sıyasetçilerin yaptığı gibi Tengriciliğin asıl Türk kültürünün kaynağı olduğunu konuşmalarında sık sık hatırlatmaktadır. Ayrıca Azerbaycan'da, Türkiye'de, Özbekistan'da, hatta Rusya'ya bağlı Yakutistan ve Tataristan'da da faaliyet halindeler.

Kuruluşun önde gelen bazı diğer isimleri Edil Basailov, Muratbek İmanaliev, Topçubek Turganaliev, Abdıganı Erkebaev.

Ayrıca bakınız
--------------

* Dastan Sarıgulov

Kaynakça
--------

* Kırgızistan çapraz yolda/Dr.Tom Wood (PDF)12 Haziran 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Tengir Ordo'nun İstanbul Üniversitesi ile bir toplantısının raporu
* Dastan Sarıgulov (PDF)28 Eylül 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Marlene Laruelle/ Tengricilik: Orta Asya ruhani köklerinin arayışında (PDF)
* Belgeler.com

Kitaplar
--------

* *Tengir Ordo*, 2002, Yazar: Dastan Sarıgulov ISBN 9967-21-186-5
**Narenciye kırlangıçkuyruğu** (*Papilio demodocus*), kırlangıç kelebekleri olarak da anılan Papilionidae familyasından Sahra Altı Afrika'ya özgü bir kelebek türü. Tırtılı narenciye ağaçlarına zarar verdiği için bu kelebek türü haşere olarak sınıflandırılır.

Narenciye ağacı yapraklarına bırakılan yumurtalardan, yaklaşık altı gün içerisinde immatür (olgunlaşmamış) larvalar çıkar. Kamuflaj için siyah, sarı ve beyaz renkler barındıran bu larvaların boyları yetişkin larva derecesine erişmeden yaklaşık olarak 10 – 15 mm'yi bulur. Yetişkin larvalar yeşil renklidirler ve sarı veya pembe lekeler ve göz benzeri işaretler barındırır. Azami 45 mm'ye kadar büyüyebilirler. Kendilerini ipek ile sardıkları ve yaklaşık olarak 2-3 hafta süren pupa evresinden sonra yetişkin kelebek hâlini alırlar. Yetişkin kelebekler siyah ve sarı lekelerin yanı sıra kırmızı ve mavi göz benzeri işaretler de barındırırlar. Genellikle dişi kelebekler erkek olanlardan daha büyüktürler.

Narenciye kırlangıçkuyruğu larva hali, Stratford Kelebek Çiftliği, İngiltere

Dış bağlantılar
---------------

|  |
| --- |
|  Wikimedia Commons'ta Narenciye kırlangıçkuyruğu ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur. |

|  |
| --- |
|  Wikispecies'te Narenciye kırlangıçkuyruğu ile ilgili detaylı taksonomi bilgileri bulunur. |
**İki yaşamlılar** ya da **iki yaşayışlılar**, **amfibiler**, **amfibyumlar** (Latince: Amphibia), amniyotik yumurtaya sahip olmayan, değişkensıcaklı, derisi çıplak ve nemli, göğüs kemiği hiçbir zaman kaburgalarla bağlanmamış, çoğu ses çıkarabilen, omurgalı hayvan sınıfı. Sınıf, Gymnophiona, Anura ve Caudata olmak üzere 3 takımdan oluşur.

Amfibiler, değişken sıcaklı (ekzotermik) hayvanlardır ve yaşamlarının bir kısmını karada bir kısmını suda geçirdikleri için "iki yaşayışlı" ismini almışlardır. Günümüzde yaşayan 6,022 adet iki yaşayışlı türü olduğu bilinmektedir. Amfibi ve sürüngenleri inceleyen bilim dalına herpetoloji denir.

Etimoloji
---------

Amfibi Türkçeye, Fransızca "su ve karada yaşayan canlı" veya "su ve karada hareket eden araç veya askeri birlik" anlamına gelmiş *amphibie* sözcüğünden alıntıdır. Fransızca sözcük Eski Yunanca "çift canlı" anlamındaki αμφιβίος (*amphibíos*) sözcüğünden alıntıdır. Bu sözcük Eski Yunanca βίος (*bíos*) "canlı" sözcüğünden *amphi*+ ön ekiyle türetilmiştir. Türkçede ilk kullanımı 1930 yılı öncesine tarihlenir.

Eski Türkçe kurbağa anlamındaki bağa (baka) sözcüğü hem suda hem karada yaşadığı görülen kurbağa, kaplumbağa, tosbağa, otlu bağa gibi hayvan adlarında kullanılagelmiştir; ancak bunun bilimsel sınıflandırmayla ilgisi yoktur.

Taksonomi
---------

Yaşayan türlerin hepsi Lissamphibia alt sınıfındandır ve 3 takıma ayrılır:

1. **Kuyruksuz iki yaşamlılar** (Anura) takımından türler **kurbağa** olarak bilinir.
2. **Kuyruklu iki yaşamlılar** (Caudata) takımından türler **semender** olarak bilinir.
3. **Ayaksız iki yaşamlılar** (Gymnophiona) takımından türler Türkiye'de yaşamadığından halk tarafından verilmiş adları da yoktur.

Evrim
-----

Triadobatrachus iskelet diyagramı
Gerek anatomi gerekse fizyolojik açıdan balıklarla, sürüngen arasında bir özellik gösteren Amphibia sınıfı, omurgalıların su dışında yaşayan ilk grubunu oluşturmaktadır. Omurgalılar su yaşamından kara yaşamına geçerken, birçok değişiklikler meydana gelmiştir. Devoniyen'in sonlarına doğru meydana gelen kuraklık nedeniyle, akciğerli balıkların bazı popülasyonları yaşadıkları ortamlardan çıkarak karadan diğer sulara geçmişlerdir. Daha sonra da tüm suların kurumasıyla zamanlarının büyük bir bölümünü karalarda geçirmeye başlamışlardır. Amfibyumlar ve bütün diğer tetrapodlar, balıklar arasında daha kompleks olan Teleostei grubu yerine görece ilkel Dipnoi grubuna evrimsel açıdan daha yakındır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Türk Dil Kurumu". 24 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2013.
2. ↑  "Dil Derneği". 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Temmuz 2013.
3. ↑  "amfibi". *Nişanyan Sözlük*. 17 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Eylül 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb119308805 (data)
* GND: 4036689-3
* LCCN: sh85004598
* NDL: 00569862
* NKC: ph115532
* NLI: 987007294063005171

 |
**Ton balığı** (*Thunnus alalunga*), uskumrugiller (Scombridae) familyasının orkinos cinsine ait bir balık türü. Dünyaca çok önemli bir gıda balığıdır.

Tropik ve ılıman okyanuslarda ve Akdeniz'de bulunur. Boyu 140 cm ve ağırlığı 60,3 kiloya varabilir.

Çok değerli bir gıda balığı olan ton balığı, teknelerden olta ile ya da geminin arkasından sürüklenen ağlarla avlanır. Konservelerde satılan ton balıkları arasında en yüksek kalitelisidir.

Sağlık
------

### Cıva Miktarı

Ton balığında da diğer pek çok balıkta olduğu gibi zamanla cıva birikimi gerçekleşir. Özellikle ton balığının yüksek miktarda cıva ve diğer ağır metalleri içerdiğine dair pek çok söylenti olmasına rağmen, son yıllarda belli ton balığı üretilen bölgelerde yapılan araştırmalarda ton balığının içerdiği cıva miktarının sağlık açısından riskli olan sınıra çok uzakta olduğu saptanmıştır.

0,027 ppm ile 0,26 ppm arasında değişmekle beraber ton balığındaki ortalama cıva miktarı 0,135 - 0,145 ppm arasındadır. Bu seviye Amerikan Gıda ve İlaç Dairesinin (FDA) cıva standartlarının (1,0 ppm) çok altında bir seviyedir.

2014'te Tahran, İran'da gerçekleştirilen bir çalışmada konserve ton balıkları kurşun, kadmiyum, arsenik ve cıva miktarları için incelendi. Bunun için popüler 10 farklı konserve ton balığı markasının ürünleri kullanıldı. Elde edilen sonuçlar bu 4 ağır metalin ton balığındaki miktarının sağlık riski oluşturmaktan çok uzak olduğunu ortaya çıkardı.

Her ne kadar ton balığı sağlık için risk oluşturmaktan çok uzakta olsa da, cıva ve diğer ağır metallerin vücuttan atımı yıllar sürer. Bu yüzden özellikle hamile ve hamilelik şüphesi bulunan kadınların ton balığını çok tüketmemeleri tavsiye edilir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Morrissey, T. Michael; Rasmussen, Rosalee; Okada, Tomoko (11 October 2008). "Mercury Content in Pacific Troll-Caught Albacore Tuna (Thunnus alalunga)". *Journal of Aquatic Food Product Technology*. **13** (4): 41–52. doi:10.1300/J030v13n04\_04. Retrieved 24 October 2013
2. ↑  Andayesh, Shirin, et al. "Lead, cadmium, arsenic and mercury in canned tuna fish marketed in Tehran, Iran." *Food Additives & Contaminants: Part B* 8.2 (2015): 93-98.

Dış bağlantılar
---------------

* FishBase info for albacore 21 Haziran 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* *Albacore* by R. Michael Laurs and Ronald C. Dotson, 1992, retrieved January 19, 2006.
* GotMercury.Org, a mercury-in-fish calculator using FDA data and using the EPA's formula for safe exposure.29 Ağustos 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* NLI: 987007293068105171

 |
soldan sağa: 130-grain (8.4 g) - Hollow Point, 100-grain (6.5 g) FMJBT, 130-grain (8.4 g) Soft point, 160-grain (10 g) .270winchester fişekler
.270winchester
**.270winchester** 1923'te Winchester Repeating Arms Company tarafından 30-06 Springfield üzerinden ilk olarak Winchester model 54'te kullanılmak üzere geliştirildi. Metrik sistemde bu mermiye 6.8x65 mm denebilse de tüm dünyada .270 olarak anılır. Kalibrenin tasarlandığı ilk günden itibaren güttüğü ana amaç av maksatlı bir kalibre olmuş ve avcılar tarafından beğeniyle karşılanmıştır. Fişek üretiminde genellikle firmalar tarafından avcıların geniş beğenisine ve amaçlarına karşı üretim gerçekleşmiş ve 00, 110, 130, 140, 150 ve 160 grainlik ve nadiren 180grainlik mermi çekirdekleriyle üretilmiştir ancak avcılar en çok 130 ve 150 grainlik mermi çekirdeklerini beğenip kullanmışlardır.
Mermi çekirdeklerinin ağırlıklar olduğu gibi şekilleri de ticari olarak farklı üretilip farklı koşullarda farklı avlarda kullanılmak üzere avcıların ve atıcıların beğenisine sunulmuştur.
Fişek 4000J civarında enerjiye sahiptir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Hornady Handbook of Cartridge Reloading, Fourth Edition (1996)
soldan sağa: .577 Tyrannosaur 750grainlik soft yovalak mermi çekirdeği ile, .308 Winchester, .577 Tyrannosaur 750grainlik sert çukur mermi çekirdeği ile.
**.577 Tyrannosaur** veya **.577 T-rex**, 1993'te Amerikan A-Square firması tarafından özellikle Afrika'da büyük hayvan avları için tasarlanan bir mermi çeşitidir. Bu mermi I. Dünya Savaşı sırasında Birleşik Krallık Ordusu tarafından kullanılan .577/450 Martini-Henry mermisinden çok farklı bir yapıya sahiptir. o dönemde kullanılan .577/450 Martini-Henry mermiler 2634J enerjiye sahip iken günümüzde av için kullanımda olan bu fişeğin 750 grainlik (65 gr) mermi çekirdeğinin enerjisi hatta o dönemin en büyük kalibrelerinden hesaplanan ingliz .577 Nitro Express mermisinden dahi daha fazla ve 13880J civarında seyretmektedir. Belirtildiği gibi kalibre sadece sportif-av amaçlı üretimde olup askeri kullanımı yoktur.

Kaynakça
--------

1. ↑  Alphin, Arthur B. (1996). Any Shot You Want (First edition ed.). On Target Press.
**William Larry Stewart II** (24 Mart 1937 - 17 Ocak 1970), 1960'larda popüler olan Amerikalı bir ritim ve blues şarkıcısı ve piyanistiydi.

Müzikal miras
-------------

1970'lerin sonlarında ve 1980'lerin başlarında, müziği Latino, özellikle de Batı Kıyısı'ndaki Chicano gençleri arasında popülerdi. Stewart, 2002 yılında Washington Area Music Association Onur Listesi'ne alındı.

Onun "Summertime" versiyonu, Bob Dylan'ın Theme Time Radio Hour programında yer alan şarkılardan biriydi ve Dylan'ın dinleyici sorularına çoğunlukla hayali e-posta yanıtları sırasında gerçekten yanıt verdiği birkaç sanatçıdan biriydi. "Summertime" versiyonu da son sahnede ve 2003 yapımı Stuck on You filminin soundtrack'inde yer aldı. Müzikal mirası, memleketi Washington DC'deki birkaç yetenekli aile üyesi tarafından da yaşatılıyor. 60'ların The Four Jewels grubunun bir üyesi olan kuzenler Grace Ruffin, şarkıcı ve müzisyen Calvin C. Ruffin Jr. ve yerel Washington, DC, bağımsız kayıt sanatçısı Dane Riley, hitlerinden birkaçını konserlerinde seslendirmeye devam ediyor.

NRBQ, 1970'den beri set listelerinin dalgalı bir parçası olarak "Sitting In The Park" şarkısını seslendirdi. NRBQ tarafından CD'de üç versiyon yayınlandı.

Quentin Tarantino'nun Once Upon a Time in Hollywood filminde, Billy Stewart'ın "Summertime" parçası, Brad Pitt'in karakteri Cliff Booth'un evinden ayrıldığı ve düzensiz bir şekilde alacakaranlığa doğru yola çıktığı bir sahnede yer alır. Stewart, National Rhythm & Blues Hall of Fame için 2021 sınıfına alındı.

Kaynakça
--------

1. ↑  Eagle, Bob; LeBlanc, Eric S. (2013). *Blues - A Regional Experience*. Santa Barbara: Praeger Publishers. s. 96. ISBN 978-0313344237.
2. ↑  "Notas". *Billboard*. 21 Şubat 1998. s. 40.
3. ↑  "Washington Area Music Association (WAMA): Hall of Fame". *cph4.safe-order.net*. 17 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2017.
4. ↑  "Episode 10: Summer". *Theme Time Radio Hour Archive* (İngilizce). 17 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2017.
5. ↑  "Music from Stuck On You (2003)". *Tunefind* (İngilizce). 10 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2017.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb139241808 (data)
* GND: 135502179
* ISNI: 0000 0000 5513 4939
* LCCN: n92118458
* MusicBrainz: 00e737fe-6a38-4401-acd1-707cc0dd1952
* VIAF: 17409845
* WorldCat: lccn-n92118458

 |
.700 Nitro Express mermi çekirdeği ve kovanının .45 ACP mermisiyle (ortada) kıyaslanması
**.700 Nitro Express** (17.8×89mmR) büyük bir av tüfeği mermisidir. Mermi, iki taneli bir ateşleyici yüküne ek olarak (kartuşun bu kadar büyük toz yüklerinden alev alma eğilimini azaltmak için) tipik olarak yaklaşık 250 tane barutla doldurulur. Kartuş, 1988 yılında Londra, İngiltere'deki butik silah yapımcıları Holland & Holland (H&H) tarafından tanıtıldı. Jim Bell ve William Feldstein tarafından geliştirilmiş ve H&H tarafından yapılmıştır. Feldstein, H&H'nin kendisi için .600 Nitro Express üretmesini sağlamaya çalışsa da bu girişim başarısız oldu çünkü üretimi çoktan durdurmuşlardı. Ancak Bell ve Feldstein tamamen yeni bir .700 Nitro Express kartuş ürettiklerinde, yeni bir büyük çaplı kartuş arayan H&H'nin ilgisini çekmeyi başardılar. Üretim başladıktan sonra biriken siparişlerin daha da artması nedeniyle 2007'ye kadar devam etti ve H&H, .600 Nitro Express silahlarının üretimini yeniden başlattı.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Load 2662 detail in caliber .700 Nitro Express | RelGun. Catalog of shooting results and reloading data". 23 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.
2. ↑  *Cartridges of the World 11th Edition*, Book by Frank C. Barnes, Edited by Stan Skinner, Gun Digest Books, 2006, 0-89689-297-2 ss. 406, 409
**Çetin İpekkaya** (15 Nisan 1937, Diyarbakır - 23 Nisan 2016, Almanya), Türk tiyatro yönetmeni, tiyatro ve sinema oyuncusudur.

Hayatı
------

Galatasaray Lisesi'nde öğrenciyken, tiyatroyla ilgilenmeye başlayan İpekkaya, 1957 yılında Genç Oyuncular'ın kuruluşunda yer aldı. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nin Fransız dili ve edebiyatı bölümünde lisans eğitimi sırasında Muhsin Ertuğrul'un gayretleriyle Fransa'da yönetmenlik eğitimi bursu kazandı. Paris'te Jean Villard'ın yönetimindeki *Théâtre National Populaire*'de eğitim aldı.

1960 ile 1963 yılları arasında Arena Tiyatrosu'nda ve Kent Oyuncuları'nın kuruluşunda ilk katılanlardan biri olarak, oyunculuk ve yönetmenlik yaptı. Küçük Sahne'de çalışmasının ardından 1963 yılında *Özel Kadıköy Tiyatrosu*'nu kurdu. 1964 yılında Şehir Tiyatroları'nda yönetmen ve oyuncu olarak çalışmaya başladı. Bir dönem Devekuşu Kabare tiyatrosunda dersler verdi. 1967 ile 1968 yıllarında Viyana Müzik ve Sahne Sanatları Akademisi'nde Max Reinhardt Semineri'nde konuk öğretmen olarak ders veren Çetin İpekkaya, 1968 ile 1983 arasında İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı'nda sahne tatbikatı öğretmeni olarak çalıştı.

12 Eylül Darbesi'nden sonra 1983'te sıkıyönetim kararıyla, Türkiye'deki görevlerine son verilince, Alman Akademik Değişim Servisi'nin davetiyle Berlin'e gitti. 1984'te Berlin'de *Tiyatrom* adıyla bir tiyatro topluluğu kuurdu ve 1988'e kadar topluluğun sanat yönetmenliğini yaptı. 1991 yılında Türkiye'de açtığı davaları kazanarak Şehir Tiyatroları'ndaki görevine iade edildi. İpekkaya, Berlin'de bulunduğu dönemde 1988'den itibaren *Berlin Güzel Sanatlar Üniversitesi*'nde öğretmenliğini blok seminerler şeklinde sürdürdü.

Çetin İpekkaya, 40 yıllık sanat yaşamı içinde üç oyun yazdı, dört film ve dizide rol aldı, birçok oyunda sahne tasarımcılığı (dekor) yaptı, 42 oyunda oynayıp, 118 oyunda yönetmenlik yaptı. Evli, üç çocuk ve iki torun sahibi Çetin İpekkaya, 80'li yıllardan beri yaşadığı Berlin'de 23 Nisan 2016'da öldü.

Yönettiği Tiyatro oyunları
--------------------------

* *Bir Kadın*
* *Ahududu*
* *Hortlaklar*
* *İnci*
* *Üç Memetler*
* *Asiye Nasıl Kurtulur?*
* *Ayyar Hamza*
* *İnsanlığın Lüzumu Yok*
* *Pir Sultan*
* *Fantazi Sevinç Getirir*
* *Kürk Mantolu Madonna*

Filmografisi
------------

### Filmler

* 1979: *Adak*
* 1988: *Keşanlı Ali Destanı*

### Diziler

* 1993: *Yazlıkçılar - Helmut (Küt Nuri'nin Alman ortağı)*
* 2007: *Lindenstraße*
* 2005: *Die Rettungsflieger*

Kaynakça
--------

1. ↑  "Wir trauern um unseren lieben Çetin İpekkaya". 29 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Nisan 2016.
2. ↑  "Oyuncu Çetin İpekkaya yaşamını yitirdi". 27 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2016.

Dış bağlantılar
---------------

* IMDb'de Çetin İpekkaya16 Ağustos 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Sinema Türk'te Çetin İpekkaya14 Haziran 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
**Tabae** (Antik Yunanca: Τάβαι), Türkiye'nin güneybatısında Antik Karya'da bir kent, ancak tarihçi Strabon'a göre bu kent Karya sınırındaki bir ovada kurulmuş Firigya kentiydi. Günümüzde Denizli'nin Kale ilçesinin yaklaşık 5 km. güneyinde, Muğla'ya giden karayolunun sağında yer almaktadır. Burada yer alan antik kale ilçeye de adını vermiştir.

Tabea, günümüzde Aydın'ın Karacasu ilçesindeki Stauropolis (Afrodisias) başpiskoposluğuna bağlı bir piskoposluk merkeziydi.

Tabae'lı üç piskopos biliniyor:

* Efes Konsili'nde bulunan Rufinus (431)
* Konstantinopolis'te Severus (553)
* İznik'te Basilius (787)

Kent, 1365'te Menteşe Beyliği tarafından zaptedildi. İbn Battuta ise bundan az zaman önce 1322'de buradan geçmiş ama kalesinden ve buradaki Türk emirden başka bir ayrıntı vermemiştir. Evliya Çelebi ise 1670’li yıllarda kentin 50 ev ve bir cami içeren bir iç kale ile 300 ev, 5 mahalle, 5 cami, 1 han, 1 hamam, 3 mektep, 3 sebil, 2 tekke ve 6 zaviyesi olan bir dış kaleden oluştuğunu belirtmiş. Bu yerleşim 1970'li yıllara kadar devam etmiş, Kale ilçesi daha sonra günümüzdeki yerine taşınmıştır.

Kaynaklar
---------


1. ↑  Pétridès (1912). Cites: Strabo XII, 570, 576.
2. ↑  "TABEA ANTİK KENTİ". *Kültür Portalı*. 2 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2023.
**Zeus Mağarası** Türkiye'nin batısında Ege Bölgesi'nde, Aydın İli, Kuşadası'nda bulunan bir turistik mağaradır.

Mağara, Kuşadası ilçesi Güzelçamlı beldesinin hemen batısında, Dilek Yarımadası-Büyük Menderes Deltası Milli Parkı içindedir. 200 metre rakımda Dilek Yarımadası'ndaki milli park girişinin batısında yer almaktadır. Mağaraya 20 metre uzunluğunda güneye doğru uzun kaygan, taşlı patika ile ulaşılır. Mağaranın ağzı ağaçlar, bitkiler ve çiçeklerle kaplı olduğu için görünmez. Mağaraya, Kuşadası ilçe merkezinden, Güzelçamlı'ya düzenli olarak çift yönlü sefer yapan dolmuşlarla ulaşılabilir.

Mağara, düdende bir ile kalk oluşumunu aşındıran yeraltı nehri sonucu oluşmuştur. Tabanı havuz şeklindedir. Mağaranın mavi-yeşil renkli karbonatlı maden suyu, dağdan gelen kaynak suyu ile tuzlu deniz suyunun acı bir karışımıdır. Derin havuz, yüzmek ve yıkanmak için yıl boyunca yerli ve yabancı ziyaretçilerin ilgisini çekmektedir. Mağara 10-15 metre derinliğinde,

```
10-13 metre genişliğinde ve 20 metre uzunluğundadır.
```

Antik Yunan mitolojisine göre, göklerin Olimposlu hükümdarı Zeus, Zeus'un onu kızdırmasından sonra denizlerin hakimi olan kardeşi Poseidon'un gazabından kaçmak için mağaraya saklanırdı. Poseidon, gazabıyla, 3 başlı mızrağıyla çok yüksek dalgaları ve diğer tehlikeli su koşullarını serbest bırakacaktı. Ziyaretçiler, popüler bir alışkanlık olarak, dileklerinin gerçekleşmesi ümidiyle mağaranın ağzının yanındaki bir dilek ağacına bir bez parçası bağlarlar.

Ayrıca bakınız
--------------

Kaynakça
--------

1. ↑  Alamy, Fotoğraf:. "Zeus Mağarası Nerededir? Zeus Mağarası Oluşumu, Özellikleri, Giriş Ücreti Ve Ziyaret Saatleri (2020)". *www.hurriyet.com.tr*. 27 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2022.
2. ↑  "Zeus Mağarası – T.C. Kuşadası Belediyesi". 5 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ocak 2022.
Başlığın diğer anlamları için Uspenski sayfasına bakınız.
**Eduard Nikolayeviç Uspenski** (Rusça: Эдуа́рд Никола́евич Успе́нский}; 22 Aralık 1937 - 14 Ağustos 2018), Rus çocuk kitabı yazarıdır. Eserlerinde en sevilen karakterler *Fedor Amca'nın Kedisi ve Köpeği* kitabındaki ciddi ama maceracı çocuk Fedor Amca (Дядя Фёдор) ve iki hayvan arkadaşın maceralarını konu edinen çocuk romanındaki ikili Krokodil Gena (Крокодил Гена) ve Çeburaşka (Чебурашка)'dır.

Biyografi
---------

Uspenski, Moskova Oblastı Yegoryevsk'de doğdu. Mühendis olarak mezun olduktan sonra animasyonlar yazarak ve üreterek hayatını kazandı.

Yazmanın ve üretmenin yanı sıra Uspenski radyo ve televizyonda profesyonel rolü olan uzun ömürlü bir figürdür: şarkılar ve esprili diyaloglarla çocuklara gramer, matematik, bilim ve kibar davranış konularını anlatan popüler radyo programı *Radyo Nanny* nin oluşturulmasında etkili olmuştur. Son yıllarda, nostalji sever yaşça büyük izleyicilere eski popüler şarkıları yetenekli amatör şarkıcıların seslendirdiği müzikal televizyon programı *V Nashu Gavan' Zahodili Korabli'*nin sunuculuğunu yapmaktadır.

Uspenski çocuk kitaplarına ilave olarak oyun ve şiirde de yaratıcılığını gösterir.

Literatürde Uspenski'nin çalışmaları
------------------------------------

Uspenski'nin ilk kitabı *Fedor Amca, Köpeği ve Kedisi* ilk kez 1974 yılında Rusça yayınlandı. Ana karakteri çok ciddi olduğu için amca diye çağrılan Fedor, altı yaşında bir çocuktur. Ailesi konuşan kedisi Matroskin'nin evde kalmasına izin vermeyince evi terk eder. Köpeği Şarik'i de yanına alarak Prostokvaşino (Простоквашино) adında bir köye yerleşir. Bir hazine bulduktan sonra Fedor çorba ve patates ile çalışan bir traktör ve kış boyunca ısıtması için taşınabilir güneş satın alır. Kitabın başarılı bir çizgi film uyarlaması da yapıldı. Bununla birlikte Uspenski'nin sonraki kitapları Fedor Amca kadar başarılı olamamıştır. Fedor Amca serisinin Türkçeye çevrilen ve yayınlanan kitapları şunlardır: Fedor Amca, Fedor Amca Define Peşinde, Fedor Amca Okula Gidiyor, Fedor Amca'nın Teyzesi, Fedor Amca'nın Kız Arkadaşı"

Kaynakça
--------

1. ↑  "Çeburaşka'nın babası Eduard Uspenski hayatını kaybetti". Sputnik Türkiye. 16 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2018.
2. ↑  Uspenskiĭ, Ė (Ėduard) 28 Temmuz 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. orlabs.oclc.org
3. ↑  "Fedor amca - Arama | bkmkitap.com". *www.bkmkitap.com/*. 29 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Şubat 2021.

Dış bağlantılar
---------------

* Resmî site (Rusça)
* IMDb'de  Eduard Uspenski

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 1023433
* BNE: XX893237
* BNF: cb12084405w (data)
* CiNii: DA05252791
* GND: 129761281
* ISNI: 0000 0001 1051 955X
* LCCN: n88216074
* LNB: 000043673
* MusicBrainz: ae07ff82-12bf-4c9f-b50a-291fb07c24fe
* NDL: 00476462
* NKC: jo2003168078
* NLG: 63838
* NLI: 987007605660505171
* NLK: KAC200605922
* NTA: 070020353
* RERO: 02-A013529937
* SELIBR: 232566
* SUDOC: 174585721
* VIAF: 33085904
* WorldCat: lccn-n88216074

 |
***Iurus kinzelbachi***, Iuridae familyasından tehlikesiz bir akrep türüdür.

Türkiye'deki diğer Iurus popülasyonları gibi önceleri tek türde (*Iurus asiaticus*) toplanırken František Kovařík ve arkadaşlarınca 2010 yılında yayımlanan revizyon çalışmasıyla ayrı ve yeni bir tür olduğu tescil edildi.

Morfoloji
---------

Orta boy akrepler olup 85 mm uzunluğundadır. Tarak dişleri, erkeklerde 10 - 12 (10.62), dişilerde 8 - 11 (9.33). Karapaks, mesosoma, metasoma, telson, pedipalp siyahımsı kahverengi; bacaklar açık maun rengi; tarsus sarımsı; keliser parmakları ve ayanın distal kısmı morumsu, proksimal kısmı sarımsı; pedipalp ve dorsal metasoma karinası siyahımsı; sternitler maun rengidir.

Yayılımı
--------

Türkiye'nin endemik türlerinden olup İzmir ile Aydın illerinde yayılım gösterir.

Tehlikesi
---------

Tıbbi önemi olmayan bir türdür. Az zehirli akrepler grubundan olup **halk sağlığını tehdit etmez**.

Adlandırma
----------

Türkiye ve Yunanistan akrepleri üzerinde modern çalışmalara öncülük eden Alman Dr. Ragnar Kinzelbach'ın adına ithaf edilmiştir.

Kaynakça
--------

* František Kovařík, Victor Fet, Michael E. Soleglad & Ersen Aydın Yağmur (2010) 25 Temmuz 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. *Etudes on iurids, III. Revision of the genus Iurus Thorell, 1876 (Scorpiones: Iuridae), with a description of two new species from Turkey*, Euscorpius — Occasional Publications in Scorpiology. 2010, No. 95
**LilyPond**, bir müzik nota yazma uygulamasıdır. Bu program kullanılarak birçok müzik aleti için parçalar yazılabilir. LilyPond, temelini MusicTeX'den almıştır. LaTeX ile belge oluşturma tekniğine benzeyen bir teknikle, LilyPond dosyaları oluşturulur. Notalar kısaltmalarla bir belge içine kaydedilir ve program bu belgeyi notaya çevirir. Notaların kısaltmaları do, re, mi, fa, sol, la, si için sırasıyla c, d, e, f, g, a, b'dir.

LilyPond, GNU Tasarısı'nın bir parçası olup GNU Genel Kamu Lisansı ile lisanslı bir özgür yazılımdır. İlk sürümü 1996 yılında geliştirilmeye başlanmış olup günümüzde de geliştirilmeye devam etmektedir.

LilyPond programıyla birçok çalış tarzıyla ilgili eklentiler yapılabilir. Örneğin "crescendo" ya da "sempre forte". Lilypond müzik dosyaları Frescobaldi yazılımı ile düzenlenebilir.

Dış bağlantılar
---------------

* LilyPond E-Kitap3 Aralık 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İnönü Üniversitesi, Prof. Server ACİM)
* LilyPond Manuals 28 Ekim 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
* OpenOffice - LibreOffice eklentisi

Kaynakça
--------

1. ↑  "Authors". 6 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2012.
2. ↑  "LilyPond E-Kitap (Prof. Server ACİM)" (PDF). İnönü Üniversitesi. 3 Aralık 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Kasım 2013.
HD 188753 olarak kodlanan üçlü yıldız sisteminin bir sanatçı tarafından temsili.
**Yıldız sistemi**, birbirleri çevresinde dolanan, kütleçekim kuvvetiyle birbirlerine bağlı az sayıdaki yıldızdan oluşan sistemdir. Yıldız sistemi (İng. star system) çok sayıda yıldızlardan oluşan yıldız kümesi (İng. star cluster) değildir. Yıldız sistemleri genellikle çift yıldız sistemi ve çoklu yıldız sistemi olarak iki grupta ele alınır.

Çift yıldız sistemi
-------------------

Birbirleri çevresinde dolanan, yani birbirlerinin merkezî kütlelerinin yörüngesinde dolanan iki yıldızdan oluşur. Son araştırmalar, yıldızların büyük çoğunluğunun iki ya da daha fazla yıldızdan oluştuğunu göstermektedir. Çift yıldız ya da çoklu yıldız sistemleri astrofizik için oldukça önemlidir; çünkü yörüngelerinin incelenmesiyle kütleleri öğrenilebilir. Çift yıldızlar optik olarak ya da spektroskopi gibi dolaylı teknikler uygulanarak keşfedilebilirler. Çift yıldız sistemleri kütlelerini değiştirebilirler; bu tek olan yıldızların evrimle ulaşamayacağı bir aşamadır. İlk keşfedilen çift yıldız Sirius’tur.

Çoklu yıldız sistemi
--------------------

İki yıldızdan daha fazla sayıda, fakat genellikle 100 ile 1000 yıldız içeren açık yıldız kümelerine oranla daha az sayıda (3,4,5,6) yıldızdan oluşan sistemdir. Çift yıldızlara oranla daha karmaşık bir model oluştururlar.

Ayrıca bakınız
--------------

* Çift yıldız
* Yıldız
* Sirius

Kaynakça
--------

1. ↑  "Star system" in *Modern Dictionary of Astronomy and Space Technology*. A.S. Bhatia, ed. New Delhi: Deep & Deep Publications, 2005. ISBN 81-7629-741-0
2. ↑  p. 16, *Understanding Variable Stars*, John R. Percy, Cambridge: Cambridge University Press, 2007, ISBN 0-521-23253-8.
3. ↑  p. 24, *Galactic Dynamics*, James Binney and Scott Tremaine, Princeton University Press, 1987, ISBN 0-691-08445-9.

| * g
* t
* d
Yıldız sistemleri |
| --- |
| Bağlı | 
* Galaksi
* Cüce galaksi
* Yıldız kümesi
	+ Küresel küme
	+ Açık küme
* Yıldız sistemi
	+ Çift yıldız
	+ Çoklu yıldız sistemi
* Gezegen sistemi

 |
| Bağsız | 
* Yıldız akıntısı
* Yıldız topluluğu
* Hareketli yıldız grubu
* Kaçan yıldız
* Hiper hızlı yıldız

 |
| Görsel gruplandırma | 
* Çift yıldız
* Çoklu yıldız
* Takımyıldız
* Yıldız bulutu
* Yıldız deseni

 |
| Kategori Kategori:Küresel yıldız kümeleri |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb12438226x (data)
* GND: 4334294-2
* LCCN: sh85088378
* NKC: ph321886
* NLI: 987007550960805171

 |
**Shpongle**, 1996'da kurulan İngiliz psikedelik elektronik müzik grubu. Müzikleri doğuya özgü etnik seslerle synthesizer tabanlı psikedelik müziğin birleşiminden oluşur.

Grubun isminin bir anlamı yoktur. Bir parti esnasında Raja Ram'e nasıl hissettiğini sorduklarında "Shpongle'laşmış hissediyorum." diye cevap vermesinden geldiği söylenir.

Grup, başka birçok projede de yer alan (Hallucinogen, 1200 Micrograms, Younger Brother) ve ayrıca plak şirketi sahibi olan; biri 1971, diğeri 1941 doğumlu iki ana üyeden oluşmaktadır. Grubun daha genç üyesi Simon Posford (Twisted Records); genelde synthesizer, gitar, vurmalılar ile ilgilenirken grubun diğer üyesi Raja Ram (TIP Records) üflemeli enstrümanların partisyonlarını hazırlar. İlk albümlerinden beri psikedelik trance piyasasında birçok grubu etkilemişler, birçok şarkıya ilham vermişlerdir. Örneğin Shiva Space Technology'nin Kumharas toplama albümündeki Infected Mushroom ve Jörg Kessler ortak yapımı "The Messenger" isimli şarkı Shpongle'a adanmıştır.

Grubun sözlü parçaları genelde bilinçaltı, saykoaktif maddeler, saykedelik kültür ve şamanizm gibi temaları içerir. Konsept olarak Terence McKenna'nın "Görünmez Manzaralar" isimli kitabını konu alan üçüncü albümlerinden sonra projenin bittiğini söyleseler de 2008'de stüdyoya girmiş ve 2009'un başlarında *Ineffable Mysteries from Shpongleland* albümünü çıkarıcaklarını duyurmuşlardır. Albüm Ekim 2009'un ortalarında internete sızmış, Kasım ayında ise resmî olarak yayınlanmıştır.

Diskografi
----------

### Stüdyo albümleri

* *Are You Shpongled?* (1998)
* *Tales of the Inexpressible* (2001)
* *Nothing Lasts... But Nothing Is Lost* (2005)
* *Ineffable Mysteries from Shpongleland* (2009)
* *Museum of Consciousness* (2013)
* *Codex VI* (2017)

### EP albümleri

* *Divine Moments of Truth* (2000)
* *Dorset Perception* (2004)
* *The God Particle* (2010)

### Remiks albümleri

* *Remixed* (2003)
* *Unreleased Remixes* (2008)
* Shpongle & Mad Tribe – *Stoned Remixes* (2016)

Kaynakça
--------

1. ↑  Shpongle & Mad Tribe - Stoned Remixes 10 Eylül 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Tip Records [2016-06-12 tarihinde erişildi]

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* ISNI: 0000 0001 0586 3794
* MusicBrainz: ffe9ec08-6b6b-4993-9394-e280b429dbfd
* VIAF: 158683800
* WorldCat: lccn-no2010004960

 |
**Tacettin Şimşek** (d. 3 Ağustos 1956, Tunceli) Türk hukukçu

Ankara Atatürk Lisesi'nden ardından 1979 yılında Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun olmuştur. Şenkaya Sorgu Hakimliği, Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası Genel Müdürlüğü'nde avukatlık, müşavir avukatlığı, Başbakanlık Denizcilik Müsteşarlığında Hukuk Müşavirliği, Çevre Bakanlığında 1. Hukuk Müşavirliği görevlerinde bulunmuş, 12 Haziran 2002 tarihinde dönemin cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer tarafından Danıştay Üyeliğine seçilmiştir. Tacettin Şimşek, 16 Aralık 2007 tarihinde 4 yıllığına Türkiye Adalet Akademisi Genel Kurul üyeliğine ve 19 Ekim 2010'da Türkiye Adalet Akademisi tarafından HSYK yedek üyeliğine seçilmiştir. Danıştay 8. daire üyesi olarak görev yapmış olup son olarak Danıştay 15. daire üyesi idi, evli olup İngilizce bilmektedir.

Görevleri
---------

* 12 Haziran 2002 - 23 Temmuz 2016 : Danıştay üyesi
* 16 Aralık 2007 - 16 Aralık 2011 : Türkiye Adalet Akademisi Genel Kurul üyesi
* 25 Ekim 2010 - 25 Ekim 2014 : HSYK yedek üyesi

Kaynakça
--------

1. ↑  "Danıştay, Adalet Akademisi'ne 3 üye seçti". 7 Aralık 2007. 13 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Temmuz 2015.
2. ↑  "13 Haziran 2002 tarihli Resmi Gazete". 13 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Temmuz 2015.
3. ↑  "HSYK üyeleri belli oldu". 19 Ekim 2010. 13 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Temmuz 2015.
Ariel marka toz deterjanlar
**Ariel**, Procter & Gamble şirketine ait çamaşır deterjanı markalarından biri. El yıkama ve çamaşır makinesi için tasarlanmıştır.

Procter & Gamble henüz 1946 yılında ilk deterjan markası olan Alo (Tide) markasını çıkarmakla tüketicileri eline aldı. Şirket pozisyonlarını sağlamlaştırmak için yeni deterjan markası düşünmeye başladı. Ve yeni marka olan Ariel ilk olarak 1967 yılında İngiltere piyasaya çıktı ve leke çıkarma enzimler ile ilk deterjan oldu. Bu, ikiz küvet ve üstten yüklemeli çamaşır makineleri için tasarlanmış yüksek köpüklü toz oldu. Çamaşır makinesinin popülerliğinin yükselmesi ile ona uygun bir düşük köpük varyant 1970'lerin başında başlatıldı. Öncelikle beyaz giysilerden leke çıkarmak için ürünler üreten şirket sonra renkli, ipek, yün, kumaş ve başka kumaşların temizlenmesi için deterjanlar sundu. Toz deterjanlardan başka, 90'lı yılardan sonra şirket sıvı çamaşır deterjanı ve çamaşır deterjanı kapsülü de piyasaya sürdü. 1992 senesinde, insanlara yıkamaları için renk dostu, ağartıcı içermeyen Ariel Color'u sunarak renkleri solmak yerine parlaklaştırdı.2001 senesinde, likit tabletler icat edildi. Dünyanın 100'den fazla ülkesinde tercih edilen deterjanlardan biridir.

2010 yılında Airel için hazırlanmış reklam çarklarının hazırlanmasında Charlie Chaplin, Mahatma Gandi ve George W. Bush gibi simalardan kullanılmıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "About us". 14 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 19 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Nisan 2016.

Dış bağlantılar
---------------

* Resmi Sayfası29 Şubat 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Ariel Türkiye resmi sayfası7 Şubat 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Ariel Türkiye facebook19 Kasım 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Ariel Türkiye YouTube kanalı
**İngiliz-Zanzibar Savaşı** (**Anglo-Zanzibar Savaşı**) Birleşik Krallık ve Zanzibar arasında 27 Ağustos 1896 tarihinde olmuştur. 40 dakikalık bir süre ile kayıtlı dünya tarihinin en kısa süren savaşı rekoruna sahiptir.

Savaş İngiliz sömürge yönetimi ile istekli olarak beraber çalışmış olan Hamad bin Thuwaini'nin 25 Ağustos 1896'da ölümünden sonra yeğeni Khalid bin Bargash'in askerî darbe ile gücü ele geçirmesiyle patlak vermiştir. İngilizlerin desteklediği başka bir aday Hamud bin Muhammed, daha kolay çalışabileceklerini düşündükleri bir adaydı. İngilizler Bargash'a tahttan çekilmesi için bir ültimatom verdiler. Bargash reddetti ve 2.800 kişilik bir ordu topladı ve Sultan'ın eski silahlı yatı HHS Glasgow limanda demir atmış olarak bekliyordu. Bargash'ın askerleri sarayı korumak için hazırlanırlarken, Kraliyet Donanması sarayın önüne limana beş savaş gemisi topladı (üç modern kruvazör, Edgar sınıfı korunmuş kruvazör HMS *St George*, Pearl sınıfı protected kruvazör HMS *Philomel*, Archer sınıfı kruvazör HMS *Racoon*, ve iki gambot HMS *Thrush*; HMS *Sparrow*). İngilizler ayrıca krala sadık olan düzenli Zanzibar ordusuna destek vermek için Kraliyet Deniz askerlerinide bölgeye getirmişti. Eski Kraliyet Donanması teğmeni General Lloyd Mathews komutasındaki iki müfrezede yaklaşık 900 asker bulunmaktadır.

Sultan'ın adada bulunan ABD elçisinin yardımıyla son dakikadaki barış isteme çabalarına rağmen, Kraliyet Donanması verilen ültimatomun ardından saraya 27 Ağustos 1896'da sabah 9'da ateş açmıştır. *Glasgow* kısa sürede batırılmıştır ve düşmekte olan saray ve artan ölü sayısı nedeniye Bargash hızlı bir şekilde Alman İmparatorluğu konsolosluğuna sığınak olması niyetiyle sığınmış ve geri çekilmiştir. Açılan ateş 40 dakika sonra sona ermiştir.

İngilizler Almanların eski sultanı ellerine vermelerini talep etmiştir, fakat 2 Ekim 1896'da deniz yoluyla kaçmıştır. 1916 yılında İngilizler tarafından yakalanana kadar Dar es Salaam'da sürgün hayatı yaşamıştır. Daha sonra Mombasa'da yaşamasına izin verilmiştir ve 1925 tarihinde burada ölmüştür.

Ayrıca bakınız
--------------

* Üçyüzotuzbeş yıl Savaşı: Dünyanın en uzun süren savaşı.

Kaynakça
--------

* 19 Temmuz 2013 tarihli İngilizce Wikipedia **Anglo-Zanzibar War** 24 Ağustos 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Dış bağlantılar
---------------

* Savaş hakkında Global Frontiers makalesi
* Guinness Book of Records kaydı4 Nisan 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Honey İsland Bataklığı
**Honey İsland Bataklığı** (Türkçe: Bal Adası Bataklığı), ABD'nin Louisiana eyaletinin doğusunda bulunan St. Tammany Parish'te bulunan bir bataklıktır. Adını oradaki bal arılarının çokluğu nedeniyle almıştır. Bataklığın kuzeyinde ABD 11, güneyinde Borgne gölü, doğuda Pearl Nehri ve batıda ise Batı Pearl Nehri ile çevrilidir. ABD'nin en bozulmamış bataklığı olarak bilinen bataklık, 30 km uzunluğunda ve 10 km genişliğindedir.

Hayvanlar
---------

Honey İsland bataklığında bir timsah
Honey İsland Bataklığı'nda yaşayan bazı hayvanlar Timsah, Kaplumbağa, Yılan, Tilki, Kara Ayı, Fare, Rakun, Misk Sıçanı, kahverengi Amerikan Vizonu, Oelikan, çizgili Baykuş, Kartal, Kızıl Kuyruklu Şahin, büyük ağızlı Levrek ve Kürek Balığıdır.

Bataklık Canavarı
-----------------

Bağzı insanlar bataklıkta koca cüsseli maymun gibi siyah tüyleri olan bir canavarın yaşadığını söylemektedir. Ayrıca Hatchet filmlerindeki kurgusal katil Victor Crowley'nin de mekânı Honey İsland Bataklığıdır. Fakat film orada çevrilmemiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Honey İslan Swamp". inaturalist.org. 24 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2022.
Hazine Adaları Haritası, merkezde Mono
**Mono Adası**, Okyanusya ülkesi Solomon Adaları'nın bir parçası olup, bu ülkenin Batı Eyaleti'ne bağlı Hazine Adaları'nın en büyük adası konumundadır.

Coğrafya
--------

Mono adası, Solomon Adaları'nın kuzeybatısındaki volkanik bir adadır. Blanche Limanı ile Stirling Adası ve onu çevreleyen diğer mercan adalarından ayrılmıştır. Falamai köyü adanın ana nüfus merkezidir. Ada, yüksekliği yirmi metreden fazla olan kireçtaşı kayalıklarıyla çevrilidir. Adanın nüfusu 1.800 civarındadır.

1 Nisan 2007 depremi ve ardından gelen tsunami, Mono'da büyük hasara neden oldu. Beş ev ve tüm okul binaları çöktü ve dört kişinin kaybolduğu bildirildi.

Tarihçe
-------

### Avrupa keşfi

Adanın 28 Haziran 1768'de Louis Antoine de Bougainville tarafından görüldüğü tahmin edilmektedir.

Mono ve Stirling Adası, 1788'de Shortland tarafından Hazine Adaları olarak adlandırılmıştır.

Balina avcılığı gemileri bazen on dokuzuncu yüzyılda adaları ziyaret ediyordu.

1880'lerde Mono'nun yerli nüfusu 500 civarındaydı  Bazıları kendi dillerinin yanı sıra Fiji dili konuşuyordu ve biraz da İngilizce konuşuluyordu. O dönemde erkeklerin çoğu, Fiji'de ve Pasifik'in başka yerlerinde tarlalarda çalışmak üzere işçi gemileriyle adayı terk etti.

### II. Dünya Savaşı

Japonlar, Solomonları işgal ederken Mono'yu işgal etmişti. 27 Ekim 1943'te, Üçüncü Yeni Zelanda Tümeni'nin 8. Tugayı ve ABD 87. Donanma İnşaat Taburu iki yere çıkarma yaptı. Bunlar güneyde Falamai'ye (adadaki Japon karargâhının bulunduğu yer) ve kuzeyde Soanotalu'daki Purple Beach'e. 7 Kasım'a gelindiğinde ada müttefiklerin kontrolü altındaydı. Bu süreçte on iki Amerikalı ve kırk Yeni Zelandalı öldürüldü. Yeni Zelandalılar için bu, Gelibolu'dan bu yana yapılan ilk amfibi karşı operasyondu.

Stirling Adası, müttefikler tarafından büyük bir uçak pistine dönüştürüldü ve savaşın bitiminden sonra terkedildi.

Turizm
------

Mono Adası bir dalış cennetidir ve zaman zaman gezi gemilerinin uğrak limanıdır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Sharp, Andrew (1960). *The discovery of the Pacific Islands*. First. Oxford: Oxford University Press. s. 118.
2. ↑  Nicholson, I.H. (1981). *Gazetteer of Sydney Shipping 1788-1840*. First. Canberra: Roebuck. s. 199. ISBN 0909434182.
3. ↑  Langdon, Robert (1984). *Where the whalers went: an index to the Pacific Ports and islands visited by American whalers (and some other ships) in the 19th century*. Canberra: Pacific Manuscripts Bureau. s. 232. ISBN 086784471X.
4. ↑  *Pacific Islands, Volume 1, Sailing Directions*. Londra: Hydrographic Office, Admiralty. 1885. s. 89.
5. ↑  "II: The Treasuries | NZETC". 1 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ocak 2024.

Dış bağlantılar
---------------

* Pasifik Batıkları
* Mono'da savaş sahnelerinin resimleri
**Uyandi** ya da **Uyandino** (Rusça: Уянди/Уяндино**,** Sahaca: Уйаандьы - *Uyaancı*), Rusya'ya bağlı Saha Cumhuriyeti'nin Ust-Yanski ilçesine (ulusuna) bağlı bir köy ve Uyandinski ulusal mirasının idari merkezi aynı zamanda tek yerleşim yeridir. 2021 yılı itibarıyla nüfusu 142'dir.

Coğrafya
--------

Köy, Yakutistan'ın kuzey kesiminde, Bakı Nehri'nin sol kıyısında, Uyandina Nehri ile birleştiği yerin yakınında, ilçenin idari merkezi olan Deputatski'nin yaklaşık 60 kilometre doğusunda yer almaktadır. Rakımı 155 metredir. Köyün sokak ağı dört caddeden oluşmaktadır.

İklim
-----

Köyün iklimi uzun soğuk kışlar ve kısa serin yazlar ile kıyı arktik olarak tanımlanır. En sıcak ay olan temmuzda ortalama hava sıcaklığı 12 °C'dir. En soğuk ay olan ocakta ise -32 ila -40 °C'dir. Yıllık ortalama yağış miktarı 250–300 mm'dir. Kar örtüsü yılda 255-265 gün sürmektedir.

Nüfus
-----

| 2002 | 2010 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 105 | 154 | 158 | 150 | 142 | 149 | 146 | 145 | 142 | 138 | 134 | 142 |

2002 nüfus sayımına göre Evenler ulusal nüfusun %79'unu oluşturmaktaydı.

Rusya'da 2010 yılında yapılan nüfus sayımına göre, nüfusun cinsiyet yapısında erkekler yüzde 54,5, kadınlar ise yüzde 45,5'lik bir paya sahipti.

Ulaşım
------

Ulaşım Deputatski-Uyandi bölgesel kara yolunun yanı sıra nehir taşımacılığı ile gerçekleştirilmektedir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "ad". 21 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Ocak 2024.
2. ↑  "nüfus 2021". 2 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Ocak 2024.
3. ↑  "coğrafya". Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
4. ↑  "sokaklar". Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
5. ↑  "yağış". Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link) [*ölü/kırık bağlantı*]
6. ↑  "kar". Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link) [*ölü/kırık bağlantı*]
7. ↑  "ırk". 27 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Ocak 2024.
8. ↑  "cinsiyet". 5 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Ocak 2024.
|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikikaynak'ta **Kanglı Koca Oğlu Kan Turalı** ile ilgili metin bulabilirsiniz. |

**Kanlı Koca Oğlu Kan Turalı**, Dede Korkut hikâyelerinden biridir.Ve bu hikaye Türk destanlarından biridir. Dede Korkut bu hikayeyi 3 ay 27 gün 7 saat 19 saniye 97 salise sonra bu destanı yazar.Bu destan Türk milleti için çok önemlidir.

Konusu
------

Kanlı Koca, Kan Turalı adlı oğlunu evlendirmek ister. Oğlu babasına nasıl bir kız istediğini anlatır. Babası, "Sen kız istemezsin, yiğit istersin," diye yanıtlar. Kan Turalı yola çıkar ve diyar diyar kız aramaya gider. Trabzon beyinin kızının tam istedikleri gibi olduğunu öğrenir. Fakat bu kızı alabilmek için besledikleri üç canavarı öldürmesi gerekmektedir. Kan Turalı ölümü göze alarak kızın bulunduğu bölgeye gider. Neden geldiğini öğrendiklerinde düşmanlar onu içeri alırlar ve soyundurup boğayı üzerine salarlar. Bu arada kız oğlanı görür ve ona âşık olur. Oğlan boğayı öldürür, derisini beyin önüne serip kızını ister. Bu kez aslanı meydana salarlar, aslanı da öldürür, derisini beyin önüne serip kızı ister. Onlar da bu kez deveyi öldürdükten sonra kızı alabileceğini söylerler. Kan Turalı deveyi de öldürür ve Selcen Hatunu alıp gider. Bir yerde konaklarlar.Selcen Hatunun babası pişman olur ve asker yollar Kan Turalı uyurken selcen hatunun babasının adamları onların üzerine yürürler. Kan Turalının annesiyle babası da onların konakladıkları yere gelirler. Kan Turalı ve Selcen Hatun düşmanı savaşarak yenerler. Atlarına binip babasının yanına varırlar. Bir çadır dikerler ve düğün yaparlar.

| * g
* t
* d
Dede Korkut Kitabı |
| --- |
| Dresden Yazması | 
* Dirse Han Oğlu Boğaç Han
* Salur Kazan'ın Evi Yağmalanması
* Kam Büre Bey Oğlu Bamsı Beyrek
* Kazan Bey Oğlu Uruz'un Tutsak Olması
* Duha Koca Oğlu Deli Dumrul
* Kanlı Koca Oğlu Kanturalı
* Kazılık Koca Oğlu Yegenek
* Basat'ın Tepegöz'ü Öldürmesi
* Begin Oğlu Emren
* Uşun Koca Oğlu Segrek
* Salur Kazanın Tutsak Olup Oğlu Uruz'un Çıkarması
* İç Oğuz'a Taş Oğuz Asi Olup Beyrek Öldüğü

 |
| Vatikan Yazması | 
* Dirse Han Oğlu Boğaç Han
* Kam Büre Bey Oğlu Bamsı Beyrek
* Salur Kazan'ın Evi Yağmalanması
* Kazan Bey Oğlu Uruz'un Tutsak Olması
* Kazılık Koca Oğlu Yegenek
* İç Oğuz'a Taş Oğuz Asi Olup Beyrek Öldüğü

 |
| Karakterler | 
* Bayındır Han
* Korkut Ata
* Dirse Han
* Boğaç Han
* Salur Kazan Han
* Bay Bican Bey
* Banu Çiçek
* Bamsı Beyrek
* Burla Hatun
* Kazan Bey
* Selcen Hatun
* Uruz Bey
* Deli Dumrul
* Karaca çoban
* Kanturalı
* Kazılık Koca
* Basat
* Tepegöz
* Emren
* Segrek
* Aruz Koca

 |
***Geological Observations on the Volcanic Islands, visited during the Voyage of H.M.S. Beagle*** (H.M.S. Beagle'ın yolculuğu sırasında ziyaret edilen Volkanik Adalar Üzerine Jeolojik Gözlemler), İngiliz doğa bilimci Charles Darwin tarafından yazılmış bir kitap. 1844 yılında yayımlanan kitap, Darwin'in, Robert FitzRoy'un kaptanlığını yaptığı HMS *Beagle*'ın ikinci yolculuğu sırasındaki gezilerini anlatıyor. Darwin tarafından yazılmış jeoloji kitapları serisinin ikinci kitabıdır. İlk kitap *The Structure and Distribution of Coral Reefs* 1842 yılında; üçüncü kitap *Geological Observations on South America* ise 1846 yılında yayımlandı.

Kitap, Darwin'in; Yeşil Burun Adaları'ndaki volkanik St. Jago adası, Fernando de Noronha takımadaları, Ascension Adası, Saint Helena adası, Galapagos Adaları, James Adası, Yeni Zelanda, Avustralya, Van Diemen's Land ve Ümit Burnu'na yapmış olduğu seyahatler de dahil olmak üzere yedi bölümden oluşmaktadır.

Kaynakça
--------

1. 1 2  Darwin, Charles (1846). *Geological Observations on South America*. s. iii.

Dış bağlantılar
---------------

* *Geological Observations on the Volcanic Islands* - Gutenberg Projesi

| * g
* t
* d
Charles Darwin |
| --- |
| Yaşamı | Eğitimi **·**  Beagle yolculuğu **·**  Teorinin başlangıcı **·**  Teorinin gelişimi **·**  Teorinin yayımlanması **·**  Darwin teorisine tepki **·**  |
| Yazdıkları | *Beagle Yolculuğu* **·**  *Geological Observations on South America* **·**  *Zoology of the Voyage of H.M.S. Beagle* **·**  *Türlerin Kökeni* **·** *Fertilisation of Orchids* **·**  *The Variation of Animals and Plants under Domestication* **·**  *İnsanın Türeyişi* **·**  *İnsan ve Hayvanlarda Duyguların İfadesi* **·**  *The Power of Movement in Plants* **·**  *Darwin ispinozları* |
| Kitapları | Seksüel Seçme (kitap) |
| İlgili konular | Biyoloji tarihi **·**  Evrim düşüncesinin tarihi **·**  Jeoloji tarihi **·**  Pangenezis **·**  Sosyal Darwinizm |