**Adenovirüsler, Adenoviridae ailesi,** DNA genomu çift sarmallı olan ve ikosahedral bir nükleokapsid içeren orta büyüklükte ~(90-100 nm), zarfsız (dış lipid çift zar tabakası olmayan), hastalığa sebep olan virüslerdendir.

Adenovirüsler ilk olarak 1953'te Wallace P. Rowe ve meslektaşları tarafından keşfedilmiştir. Bu virüsler ilk olarak Adenoid hücre kültüründen izole edildi. Adenoviridae ailesi altında tanımlandırlar. 1962'de John Trentin ve meslektaşları, adenovirüs 12'nin bir laboratuvar ortamında hamsterlerde tümörlere neden olabileceği konusunda önemli bir keşif yaptılar. Bu keşiften bu yana, adenovirüslerin insan kanserlerini indüklediğinden şüphelenildi, ancak insanlarda kesin olarak kansere neden olduğu kanıtlanamadı. Adenovirüsleri içeren deneyler de moleküler biyolojiye önemli katkılar sağlamıştır. En önemlisi, adenovirüsler bilim insanlarının haberci RNA eklemeyi anlamasına yardımcı olmuştur. Bilim adamları, adenovirüsler tarafından üretilen mRNA'yı inceleyerek, bu transkriptlere gömülü intronların olduğunu fark etmişlerdir.

Giriş
-----

Adenovirüsler, insan ve hayvanların ortak patojenleridir. Ayrıca, çeşitli türler yoğun araştırma konusu olmuştur ve memeli moleküler biyolojisinde araç olarak kullanılmaktadır. İnsanları enfekte eden 49 tür dahil olmak üzere, serolojik olarak farklı 100'den fazla adenovirüs türü tanımlanmıştır. Adenoviridae ailesi, memeli adenovirüsleri (mastadenovirüsler) ve kuş adenovirüsleri (aviadenovirüsler) olmak üzere iki cinse ayrılır. Adenovirüsler, ilk izole edildikleri insan adenoidlerinden sonra adlandırılmıştır.

Birkaç adenovirüs, solunum ve konjunktival hastalıklara neden olabilir. Ek olarak, birkaç insan adenovirüsü türü, yeni doğan hamsterlerde ve diğer kemirgenlerde farklılaşmamış sarkomları indükler ve belirli kemirgen ve insan hücre kültürlerini dönüştürebilir. Şu anda adenovirüslerin insanlarda onkojenik olduğuna dair bir kanıt yoktur, ancak olması ihtimaller dahilinde tutulu r.

Klinik bulgular
---------------

Adenovirüsler, yetişkin ve ergenlerde genellikle Akut solunum sıkıntısı sendromu hastalığına, nadiren pnömoniye, akut foliküler konjunktivite, epidemik keratokonjunktivite, sistite ve bazen gastroenterite neden olurlar. Gözlerde ve sıklıkla bölgesel lenf düğümlerinde mukoza enfeksiyonları ya da nezle belirtileri ile önemli ölçüde benzerlik gösterir. Bebeklerde ise farenjit ve faringeal konjunktival ateş ile göründükleri tespit edilmiştir. İnsanlarda çoğunlukla hedef solunum sistemidir ve bulgular da bu yöndedir kesin teşhis için antikor titrelerindeki artış ve virüs izolasyonu ile doğrulanır.

Konak kişinin savunma sistemi
-----------------------------

Çoğu ergen ve yetişkin, dolaşımda olan nötralize edici antikorlara sahiptir ve bağışıklık yaygındır. Sitotoksik T lenfositleri, adenovirüs ile enfekte olmuş hücreleri yok eder. Adolesanlarda ve yetişkinlerde dolaşımdaki nötralize edici antikorların yüksek prevalansı, adenovirüs enfeksiyonlarına karşı yaygın bağışıklığa katkıda bulunur. Sitotoksik T lenfositleri ayrıca adenovirüs ile enfekte olmuş hücreleri tanır ve yok eder. İnterferon, İn vitro olarak adenovirüsler tarafından indüklenir, ancak belki de mRNA'nın işlevi nedeniyle birçok adenovirüs tipini inhibe edemez. Bununla birlikte, birkaç ön çalışmada interferonun adenovirüs konjunktivit tedavisinde etkili olduğu bildirilmiştir.

Ayrıca bakınız
--------------

• Solunum sistemi

• Biyoloji

• Lenfatik sistem

• Lenf nodu

• Otoimmün

• Lenfosit

• Virüs

• RNA

• RNA virüsleri

• DNA

Dış bağlantılar
---------------

* Wikimedia Commons'ta **Adenovirüs** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
* Vikitür'de ***Adenovirüs*** ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Virus Taxonomy: 2019 Release". *talk.ictvonline.org*. International Committee on Taxonomy of Viruses. Erişim tarihi: 1 May 2020. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  "Untitled Document". *web.stanford.edu*. 13 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Kasım 2020.
3. 1 2 3  "Adenovirus | virus". *Encyclopedia Britannica* (İngilizce). 7 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Kasım 2020.
4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15  Doerfler, Walter (1996), Baron, Samuel (Ed.), "Adenoviruses", *Medical Microbiology*, 4th, Galveston (TX): University of Texas Medical Branch at Galveston, ISBN 978-0-9631172-1-2, PMID 21413345, 12 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 27 Kasım 2020

| Nezle |
| --- |
| Virüsler | 
* Adenovirüs
* Koronavirüs
* Enterovirüs
* Rinovirüs

 |
| Belirtiler | 
* Öksürük
* Ateş
* Baş ağrısı
* İştah kaybı
* Hâlsizlik
* Miyalji
* Burun tıkanıklığı
* Rinore
* Hapşırma
* Boğaz ağrısı

 |
| Komplikasyonlar | 
* Akut bronşit
* Bronşiyolit
* Krup
* Orta kulak iltihabı
* Farenjit
* Sinüzit
* Streptokokal farenjit
* Zatürre

 |
| İlaçlar | 
* Antiviral ilaçlar
* Pleconaril *(deneysel)*

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Takson belirleyicileri | 
* Vikiveri: Q193447
* BioLib: 44252
* EoL: 5048
* GBIF: 6231
* IRMNG: 113665
* NCBI: 10508
* uBio: 1883639
* WoRMS: 600012

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb12134648v (data)
* LCCN: sh85000854
* LNB: 000299226
* NKC: ph118254
* NLI: 987007292821805171

 |