**Sixaxis** (ticarî marka yazılışıyla **SIXAXIS**), Sony tarafından PlayStation 3 oyun konsolu için üretilen kablosuz bir gamepad. 2006 yılında PlayStation 3 ile beraber tanıtılmıştır ve 2008 yılına kadar konsolun resmî kumandası olarak kalmıştır. DualShock ve DualShock 2 kumandaları gibi, kuvvet geri bildirimi olarak da bilinen dokunsal teknolojiyi de içeren Sixaxis kumandası güncellenerek yerini DualShock 3'e bırakmıştır. Bir Sixaxis kumandası, kumandayı PlayStation 3 konsoluna kaydettikten sonra Sony'nin PSP Go'su ile Bluetooth üzerinden de kullanılabilmektedir.

DualShock 3 başlangıçta konsolun lansmanı için PlayStation 3 ile birlikte sunulmak üzere tasarlanmıştı. Ancak Sony, Immersion tarafından talep edilen patent ihlallerini içeren 2004 tarihli bir davadan karara itiraz ediyordu. İki şirket, daha önceki PlayStation kumandalarında kullanılan dokunsal geri bildirim teknolojisiyle çelişiyordu. Davanın sonunda titreşim yeteneklerini PS3 denetleyicisinin Sixaxis olarak bilinen ilk tasarımından kaldırma kararına yol açtı.

"Sixaxis" terimi ayrıca PlayStation 3 kontrol cihazlarındaki hareket tespiti teknolojisini ifade etmek için kullanılmaktadır. Altı serbestlik derecesinin tüm eksenlerinde hareketi algılama yeteneğini ifade eden "six axis"in (Türkçe: altı eksen) daraltılmasından adlandırılmıştır. Ancak yalnızca üç eksen (her eksen etrafında dönmeyi sağlayan altı serbestlik derecesine izin veren X, Y ve Z) bulunmasından dolayı yanlış bir adlandırma yapılmıştır. Ayrıca bu adlandırma palindromdur.

Tarihi
------

Alınan tepkilerden sonra vazgeçilen orijinal "Boomerang" veya "Muz" kumandası.
E3 2006'da gösterildiği gibi üstte "Sixaxis" markası bulunmayan prototip gümüş Sixaxis kumandası.
E3 2005'te Sony, PlayStation 3'ün kumandası için "bumerang" tasarımlarını sergiledi. Görünüşünden dolayı çok sayıda eleştiriye maruz kalmasıyla bu tasarımdan vazgeçildi. Sony daha sonra ilk kumandanın "tasarım konsepti olarak çok net bir şekilde tasarlandığını ve herkesin söylediklerine rağmen asla son kumanda olarak tasarlanmadığını" belirtti.

E3 2006'da Sony, bumerang tasarımının Sixaxis ile değiştirdiğini açıkladı. Genel tasarımda önceki PlayStation DualShock kumandalarına benzeyen kablosuz, harekete duyarlı bir kumandaydı. Kumanda, Sixaxis'i tasarım, özellikler ve işlevselliği korurken bir titreşim özelliğine ekleyen yeni DualShock 3 ile değiştiren 80 GB (CECHKxx, CECHLxx & CECHMxx) modelinin piyasaya sunulmasına kadar tüm yeni sistemlerle birlikte verildi. Sixaxis kumandası, daha sonra kullanımdan kaldırıldı ve yerine tamamen DualShock 3 kumandası getirildi ve Sixaxis'in tüm ülkelerdeki üretimi durduruldu. Sixaxis, Avrupa'da 2008 yazında PlayStation 3 için çıkarılan *Metal Gear Solid 4: Guns of the Patriots* oyununa kadar hayatta kaldı.

2011 yılında Sony, yeni elde taşınır cihazları PlayStation Vita'nın Sixaxis hareket algılama özelliklerine sahip olacağını duyurdu.

Özellikleri ve tasarımı
-----------------------

Sixaxis kumandasının önemli bir özelliği, adının türetildiği yerden, altı serbestlik derecesi sağlayan üç boyutlu eksenlerin tümü boyunca hem dönme yönelimini hem de öteleme ivmesini algılama yeteneğidir. Nintendo'nun yeni oyun konsolu kumandasında (bakınız Wii Remote) hareket algılama yeteneklerini ortaya koymasından sekiz aydan daha kısa bir süre sonra yapılan duyuru koşulları, Sony'nin Nintendo'nun hareketinden sonra hareket algılamanın eklenmesinin geç aşama kararı olduğuna dair söylentilere yol açtığı için bu bir tartışma konusu oldu. Söylentileri daha da artıran hamle, Warhawk'ın o yıl E3'te hareket algılama özelliğini gösteren tek oyun olmasıydı.[*kaynak belirtilmeli*] Ayrıca, Warhawk arkasındaki geliştirici Incognito Entertainment'ın bazı yorumlarında, E3'ten sadece 10 gün önce hareket algılama özelliğine sahip geliştirme kumandalarını aldığı söylendi. SCE Studios Santa Monica'dan geliştirici Brian Upton, daha sonra Incognito'nun "bir süredir" hareket algılama teknolojisi üzerinde gizlice çalıştığını açıkladı, ancak aynı zamanda "E3'ten önceki son birkaç haftaya kadar" bir çalışma kumandasına el konuldu.

Sixaxis, DualShock 2'nin 8 bit hassasiyetinden 10 bit hassasiyete yükseltilmiş DualShock 2'den daha ince analog hassasiyete sahiptir. Kumanda ayrıca oyun sırasında hem analog hem de dijital sinyalleri aynı anda kullanır. L2 ve R2 düğmelerinin altındaki çerçeve atlanmıştır ve bu düğmeler tetikleme benzeri hâle getirilmiştir. Hareket aralığı basınç aralığı yerine analog giriş derecesini belirlemektedir. Kumandaya önceki Sony çift analog kumandalarının (Dual Analog, DualShock ve DualShock 2) "Analog" mod düğmesi yerine, ana menüye veya XMB'ye erişebilmek için kullanılan (sistem yazılımı 2.40 sürümünden sonra) PlayStation logolu mücevher benzeri "PS düğmesi" yerleştirilmiştir.) Microsoft'un Xbox 360 kumandasında bulunan "Guide" (Kılavuz) düğmesine veya Wii Remote'taki "Home" (Ana Sayfa) düğmesine benzer bir işlevi yerine getirmektedir.

### Titreşim yetersizliği

Sony, dâhil olan hareket sensörleri nedeniyle, önceki PlayStation kumandalarının titreşimin hareket algılamaya müdahale edeceğini belirterek, titreşim özelliğinin kaldırıldığını açıkladı. Bu nedenle PS3 kablosuz kumanda, DualShock gibi daha ağır kumandalara alışkın olan oyunculara daha hafif hissettirdi. Sony'yi patent ihlali için başarıyla dava eden Haptik geliştiricisi Immersion Corporation'ın şirket başkanı Victor Viegas bununla ilgili olarak bir röportajda, "Çözmesi çok zor bir problem olduğuna inanmıyorum ve Immersion'un Sony'nin patent ihlali kararına itirazını geri çekmesi koşuluyla, onlar için bu sorunu çözmekten mutluluk duyacağız," açıklamasında bulundu. Immersion, daha sonra yeni nesil titreşim geri besleme teknolojisi TouchSense'i tanıtırken hareket algılama ile uyumluluğun üzerinde durdu. Sony'nin müteakip ifadelerinde, SCEA Pazarlama Kıdemli Başkan Yardımcısı Peter Dille, bu sözlerle Immersion'daki iddiaları reddetti: *"Immersion'daki insanlar basın yoluyla bir tür müzakere etmek istiyor ve davalarını bize yapmaya çalışıyor gibi görünüyor … bu titreşimin Sixaxis kontrol cihazına nasıl müdahale edebileceği potansiyeli hakkında konuştuk."*

Ancak, sekiz ay sonra yapılan bir basın açıklamasında Sony'nin dünyaçapı stüdyoları başkanı Phil Harrison, Sony'nin kumandalarının "son nesil özellik" olduğu söylenen titreşime ihtiyacı olmadığını ve "hareket duyarlılığının [sonraki nesil özelliği]" olduğunu düşündüğünü söyledi. Titreşimin ve diğer geri bildirim şekillerinin belirli oyun türleri için değerli olmaya devam edeceğini, ancak muhtemelen üçüncü taraf kumandalarından geleceğini de sözlerine ekledi. Sony, daha sonra *DualShock 3* kumandalarına titeşimli işlevler eklemeye karar verdi.

### Kablosuz teknoloji

Önceki PlayStation kumandalarından bir değişiklikle Sixaxis, Bluetooth standardına dayalı kablosuz bağlantı özelliğine sahiptir. Ancak, Sixaxis normalde Bluetooth cihazlarına kablosuz olarak bağlanmak için kullanılan bir Bluetooth "keşif modundan" yoksun olduğu için, kablosuz bir bağlantı yapılmadan önce Sixaxis'i uygun Bluetooth adresiyle ayarlamak için kablolu bir USB bağlantısı gereklidir. PSP Go ile birlikte kullanıldığında, Sixaxis'i ayarlamak için bir PS3 gerekir.

PlayStation 3 kumandaları, bir dış yazılıma gerek duymadan Bluetooth donanımlı Apple Macintosh bilgisayarlarla uyumludur. Bu sınırlamaya rağmen Sixaxis ve DualShock 3 kumandalarının PC ve Android cihazlarda, özel yazılım ve Bluetooth sürücüleri kullanarak veya Android'de bir Uygulama ve Root erişimi kullanmasına izin veren geçici çözümler oluşturulmuştur.

PlayStation 3 kumandaları, Linux'ta da desteklenmektedir. Kumanda bir USB kablosu kullanarak bilgisayara bağlanılabilmektedir. Kumanda düğmelerini ve oyun çubuklarını belirli bir oyun tarafından kullanılan klavye tuşlarına eşlemek için bir uygulama olarak Qjoypad bulunmaktadır. Dokümantasyon kapsamlıdır ve uygulama, kullanılan her oyun için Profilleri yapılandırmayı gerektirmektedir.

### Enerji

Sixaxis kablosuz kumanda da, tam şarjla 30 saate kadar kesintisiz oyun oynanabilen dâhili 3,7 V Li-iyon pili bulunmaktadır. Üçüncü parti yedek piller de mevcuttur. Bir Sony sözcüsü, Sixaxis'in pil performansı açısından herhangi bir bozulma olmadan "yıllar önce çalışması gerektiğini belirttiğinde, pilin değiştirilebileceği düşünülmüyordu. Bu gerçekleştiğinde elbette Sony değişim için bir hizmet olarak bu ögeyi sunacağını" söyledi. Daha sonra, Sixaxis'in pilin nasıl çıkarılacağıyla ilgili talimatlar ile geldiği ve pilin tamamen çıkarılabilir olduğu ortaya çıktı. DualShock 3 de bu pili kullandı.

Sixaxis ayrıca kumandanın üst kısmındaki USB mini-B konektörü aracılığıyla bir USB kablosu üzerinden güç çekebilmektedir. Bu, pil zayıfladığında kumandanın kullanılmasına izin verir ve pili şarj etmek için de kullanılır. USB üzerinden bağlandığında, denetleyici kablosuz olarak değil, USB bağlantısı üzerinden konsolla iletişim kuracaktır. Bu, DualShock 3 için de geçerlidir.

### LED'ler

The top of a DualShock 3 Sixaxis controller, LED lights on the right
DDenetleyicinin üstünde, birden fazla kablosuz denetleyiciyi tanımlamak ve ayırt etmek için kullanılan dört numaralı LED sırası bulunur. Bunlar Wii Remote ve Xbox 360 Controller ışık halkasında bulunan göstergelere benzemektedir. PlayStation 3 en fazla 7 kumandayı desteklediğinden, ancak kumandada yalnızca 4 LED bulunduğundan, 5, 6 ve 7 iki göstergenin toplamı olarak temsil edilmektedir (örneğin denetleyici 5, '4' ve '1' ışıklı göstergelerle temsil edilir, 4+1=5). Sony ayrıca PlayStation Move Controller ile birlikte kullanılmak üzere PlayStation Eye kamera ile bu LED'lerin hareketini takip edebilecek bir teknolojinin patentini aldı. Bu, DualShock 3 ile hiç kullanılmamış olsa da, halefi DualShock 4, hareket izleme ve oyuncu tanımlaması için kullanılan bir ışık çubuğuna sahiptir.

Ayrıca bakınız
--------------

* DualShock
	+ DualShock 3
* PlayStation 3
* PlayStation Move
* Wii Remote

Kaynakça
--------

1. ↑  Fahey, Rob (12 Mayıs 2006). "E³: Sony's Phil Harrison". *GamesIndustry.biz*. 22 Mart 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2006.
2. ↑  "News - Entertainment, Music, Movies, Celebrity". *MTV News*. 4 Nisan 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2020.
3. 1 2  "SCE Announces New Controller For Playstation 3" (PDF) (Basın açıklaması). Sony Computer Entertainment Inc. 9 Mayıs 2006. 25 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2006.
4. ↑  "Incognito Had 10 Days To Design Warhammer's Tilt-Sensitive Controls". Kotaku. 12 Mayıs 2006. 10 Aralık 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2007.
5. ↑  "WarHawk dev knew about tilt". Eurogamer. 3 Temmuz 2006. 4 Temmuz 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2007.
6. ↑  "PlayStation.com - Playstation3 - Accessories - Sixaxis Wireless Controller". 29 Ocak 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2020.
7. ↑  "Firmware v2.40 Walkthrough Part 2: Trophies". Sony. 30 Haziran 2008. 1 Temmuz 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Haziran 2008.
8. ↑  "Immersion Obtains $90.7 Million Judgment in Patent Infringement Case Against Sony" (Basın açıklaması). Immersion Corporation. 8 Mart 2005. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2006.
9. ↑  Murdey, Chase (17 Mayıs 2006). "Ready to Rumble? Immersion's Victor Viegas on PlayStation 3's Lack of Vibration". *Gamasutra*. CMP Media LLC. 15 Haziran 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2006.
10. ↑  "Immersion Corporation Introduces Next-Generation Vibration Technology for Video Console Gaming Systems" (Basın açıklaması). Immersion Corporation. 19 Haziran 2006. 23 Eylül 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2006.
11. ↑  "The Engadget Interview: Peter Dille, Sony Computer Entertainment's SVP of Marketing". *engadget.com*. 10 Kasım 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2020.
12. ↑  "Sony: Rumble is a 'Last Generation Feature'" (Basın açıklaması). GameDaily BIZ. 26 Şubat 2007.
13. ↑  "Use A Playstation 3 Controller On Your Mac With Bluetooth". 2 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Aralık 2012.
14. ↑  "Use PS3 Controller in Windows 7, Vista and XP (Wireless Bluetooth)". 29 Mart 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mayıs 2010.
15. ↑  "Playstation 3 controller(Dualshock 3 or Sixaxis) driver for windows | MotionJoy". 21 Mayıs 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mayıs 2010.
16. ↑  "Sixaxis Controller App". 5 Ekim 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Temmuz 2012.
17. ↑  "QJoyPad". *qjoypad.sourceforge.net*. 13 Ocak 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Haziran 2017.
18. ↑  "QJoyPad 3 Documentation". *qjoypad.sourceforge.net*. 31 Ağustos 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Haziran 2017.
19. ↑  "Sony to replace PS3 controllers // GamesIndustry.biz". *gamesindustry.biz*. 23 Ekim 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2020.
20. ↑  Chen, Jason. "PS3 SIXAXIS Controller's Battery Is Kinda Replaceable". *gizmodo.com*. 19 Kasım 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2020.
21. ↑  "PS3™ - Reassign Controllers". *manuals.playstation.net*. 7 Ekim 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2020.
22. ↑  "Sony patents LED-infused, motion-tracking controller". 3 Ocak 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2020.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Sixaxis*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Sixaxis Controller[*ölü/kırık bağlantı*]

| * g
* t
* d
PlayStation 3 |
| --- |
| Aksesuarlar | 
* PlayStation Eye
* PlayStation Move
* PlayTV
* Sixaxis
* DualShock 3
* Aksesuarlar

 |  |
| Yazılım | 
* Sistem yazılımı
* OtherOS
* Remote Play
* PlayStation 3 XMB
* Life with PlayStation
* PSGL

 |
| Ağ | 
* PlayStation Network
* PlayStation Home
* PlayStation Network Card
* Qore
* FirstPlay
* VidZone

 |
| Oyunlar | 
* Tüm oyunlar
* İndirilebilir oyunlar
* PlayStation Move uyumlu oyunlar
* Yüksek çözünürlüklü olarak uyarlanan oyunlar
* 3D oyunlar
* Uyumlu PlayStation ve PlayStation 2 oyunları

 |
| Medya | 
* PlayStation Blog
* *PlayStation: The Official Magazine*
* *PlayStation Official Magazine* (Birleşik Krallık)
* *PlayStation Official Magazine* (Avustralya)

 |
| Diğer | 
* PlayStation 3 donanımı
* PlayStation Network erişiminin kesilmesi
* Zego
* Folding@home
* Cell (mikroişlemci)
* RSX 'Reality Synthesizer'
* PlayStation Jailbreak

 |

| * g
* t
* d
PlayStation |
| --- |
| Konsollar | 

|  |  |
| --- | --- |
| Ev konsolları | PlayStation **·**  PlayStation 2 () **·**  PlayStation 3 **·**  PlayStation 4 **·**  PlayStation 5 |
| Taşınabilir konsollar | PlayStation Portable (2000 **·**  3000 **·**  Go **·**  E1000) **·**  PlayStation Vita |
| Diğer | PocketStation **·**  PSX  **·**  PlayStation TV |

 |  |
| Oyunlar | 

|  |  |
| --- | --- |
| Perakende | PlayStation oyunları **·**  PlayStation 2 oyunları (A-K) **·**  PlayStation 3 oyunları (PlayStation Move uyumlu oyunlar **·**  3D oyunlar) **·**  PlayStation Portable oyunları listesi **·**  PlayStation Vita oyunları listesi |
| İndirilebilir | PlayStation 3 oyunları **·**  PlayStation Portable oyunları **·**  PlayStation Portable demoları **·**  Minis **·**  PSone Classics (Japonya **·**  Kuzey Amerika **·**  PAL bölgesi) **·**  TurboGrafx-16 oyunları **·**  Neo Geo oyunları **·**  Dreamcast oyunları **·**  PlayStation Suite oyunları |
| Yeniden yayınlananlar | Greatest Hits **·**  Platinum **·**  The Best **·**  Yüksek çözünürlüğe uyarlanan oyunlar |

 |
| Ağ | 

|  |  |
| --- | --- |
| PlayStation Network | PlayStation Store **·**  PlayStation Home **·**  Erişimin kesilmesi **·**  Qore **·**  FirstPlay **·**  VidZone |
| PlayStation Portable'a özgü | Adhoc Party for PlayStation Portable **·**  Room for PlayStation Portable |
| Diğer | Central Station **·**  PlayStation Blog **·**  PlayStation Official App **·**  PlayStation Suite |

 |
| Kontrolörler | 

|  |  |
| --- | --- |
| Birinci parti | PlayStation Controller **·**  PlayStation Mouse **·**  Analog Joystick **·**  Dual Analog **·**  DualShock **·**  Sixaxis **·**  PlayStation Move |
| Üçüncü parti | neGcon **·**  Jogcon **·**  Guncon **·**  Konami Justifier **·**  Logitech Driving Force GT **·**  Logitech Cordless Precision Controller |

 |
| Kameralar | EyeToy **·**  PlayStation Eye **·**  Go!Cam |
| İçerikler | Net Yaroze **·**  PlayStation 2 Linux **·**  GScube **·**  OtherOS **·**  PlayTV **·**  Zego |
| Sistem yazılımı | PlayStation 3 **·**  PlayStation Portable **·**  XrossMediaBar **·**  LiveArea |
| Medya | 

|  |  |
| --- | --- |
| Dergiler | *PlayStation: The Official Magazine* **·**  *PlayStation Official Magazine* **·**  *Official PlayStation Magazine (Avustralya)* |
| Karakterler | Kevin Butler **·**  Marcus Rivers **·**  Toro |

 |
| Şirketler | Sony Interactive Entertainment **·**  PlayStation Studios **·**  Sony Online Entertainment **·**  Sony Pictures Loot |
| Çalışanlar | Ken Kutaragi **·**  Kazuo Hirai **·**  Jack Tretton **·**  Phil Harrison |