**Yahya Sinwar** (Arapça: يحيى السنوار, romanize: Yaḥyá al-Sanwār; d. 1962), **Yehya Sinwar** olarak da yazılır, Filistinli bir politikacı ve Gazze Şeridi'ni kontrol eden Sünni İslamcı siyasi ve askeri örgüt Hamas'ın Gazze Şeridi lideridir. İsmail Haniye'nin yerine geçtiği Şubat 2017'den bu yana Hamas'ın Gazze'deki lideridir. Yahya Sinvar Hamas'ın güvenlik aygıtının kurucularından biriydi. İsrail ile işbirliği yaptığından şüphelenilen kişileri öldürmesi ona "Han Yunus Kasabı" lakabını kazandırdı.

1962'de Mısır yönetimindeki Gazze'de bulunan Han Yunus mülteci kampında doğdu. 1948 Arap-İsrail Savaşı sırasında ailesi Mecdel Askalan'dan (Aşkelon) sürüldü veya kaçtı. Eğitimini Gazze İslam Üniversitesi'nde tamamladı ve burada Arapça Çalışmaları alanında lisans derecesi aldı.

1989'da iki İsrail askerinin ve işbirlikçi olarak gördüğü dört Filistinlinin kaçırılıp öldürülmesini organize ederek İsrail tarafından dört kez müebbet hapis cezasına çarptırıldı. 2011'de kaçırılan bir İsrail askeri karşılığında yapılan esir takasında 1.026 kişiyle birlikte serbest bırakılana kadar 22 yıl hapis yattı. 2017 yılında Hamas'ın lideri olarak seçildi ve ertesi yıl "barışçıl, halk direnişini" sürdürme iddiasında bulundu, ancak daha sonra bu pozisyonunu terk etti. Hamas lideri olarak 2021 yılında yeniden seçildi ve o yıl İsrail tarafından bir suikast girişimine maruz kaldı.

Eylül 2015'te Sinwar Amerika Birleşik Devletleri hükümeti tarafından terörist olarak tanımlandı ve Hamas ve İzzeddin El Kassam Tugayları da Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa Birliği ve diğer ülke ve kuruluşlar tarafından terör örgütü olarak tanımlandı.

Erken yaşamı
------------

Yahya İbrahim Hasan Sinwar 1962 yılında, Gazze Şeridi'nin Mısır yönetimi altında olduğu dönemde Han Yunus mülteci kampında doğdu ve ilk yıllarını burada geçirdi. Ailesi 1948 Arap-İsrail Savaşı sırasında Al-Majdal Asqalan'dan (Aşkelon) kovuldu ya da kaçtı ve Gazze Şeridi'ne sığındı. Liseyi Han Yunus Erkek Ortaokulu'nda bitirdikten sonra Gazze İslam Üniversitesi'ne devam etti ve burada Arapça Çalışmaları alanında lisans derecesi aldı.

Kariyer
-------

Sinwar ilk olarak 1982 yılında yıkıcı faaliyetler nedeniyle tutuklandı ve birkaç ay Far'a hapishanesinde yattı; burada Salah Şehade de dahil olmak üzere diğer Filistinli aktivistlerle tanıştı ve kendini Filistin davasına adadı. 1985'te tekrar tutuklanan Sinwar, serbest bırakıldıktan sonra Rawhi Mushtaha ile birlikte, diğerlerinin yanı sıra Filistin halkı arasında İsrail ile işbirliği yapanları tespit etmek için çalışan ve 1987'de Hamas'ın "polisi" haline gelen Munazzamat al Jihad w'al-Dawa (Majd) adlı örgütü kurdu.

1988 yılında Sinwar iki İsrail askerinin kaçırılıp öldürülmesini ve İsrail ile işbirliği yaptığından şüphelendiği dört Filistinlinin öldürülmesini planladı. Aynı yılın Şubat ayında tutuklandı; sorgulama sırasında kurbanlardan ikisini boğduğunu, bir diğerini şiddetli sorgulama sırasında yanlışlıkla öldürdüğünü ve dördüncüsünü kaçırma girişimi sırasında yanlışlıkla vurduğunu itiraf etti ve müfettişlere dört cesedin gömülü olduğu bir meyve bahçesini gösterdi. 1989 yılında dört kez ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı. Birkaç kez kaçmaya çalıştı ancak her seferinde yakalandı. 2008 yılında hapis cezasını çekerken İsrailli doktorlar tarafından ameliyat edildi hayatını kurtarmak için beynindeki bir tümörü aldı. Sinwar cezasının 22 yılını çekmiş ve Hamas tarafından beş yıldır rehin tutulan IDF askeri Gilad Shalit için 2011 yılında yapılan esir değişimi kapsamında 1.026 kişi arasında serbest bırakılan en kıdemli Filistinli mahkûm olmuştur.

2015 yılında, zimmetine para geçirmek ve eşcinsellikle suçlanan Hamas komutanlarından Mahmud İştiyavi'nin işkence görmesini ve infaz edilmesini denetlediğine inanılıyor.

Şubat 2017'de Sinvar, İsmail Haniye'den görevi devralarak Gazze Şeridi'nde gizlice Hamas lideri seçildi. Mart ayında Gazze Şeridi için Hamas kontrolünde bir idari komite kurdu, bu da Ramallah'taki Filistin Yönetimi ile herhangi bir güç paylaşımına karşı çıktığı anlamına geliyordu. Sinwar İsrail ile herhangi bir uzlaşmayı reddediyor. Militanlara daha fazla İsrail askeri yakalamaları çağrısında bulundu. Eylül 2017'de Mısır'da Filistin Yönetimi ile yeni bir müzakere turu başladı ve Sinwar Hamas'ın Gazze idari komitesini feshetmeyi kabul etti. Son zamanlarda Gazze'deki sert sesleri susturarak Muhammed Deif'in 2017'de yeni gizli İsrail teknolojisi tarafından kapatılmadan önce İsrail'e savaşçı sokmak için kullanmak istediği tünellerin kullanımını geçersiz kıldı.

16 Mayıs 2018'de El Cezire'de beklenmedik bir açıklama yapan Sinvar, Hamas'ın "barışçıl, halk direnişini" sürdüreceğini belirterek, pek çok ülke tarafından terör örgütü olarak kabul edilen Hamas'ın İsrail ile müzakerelerde rol oynayabileceği ihtimalini gündeme getirdi. Bir hafta önce Gazzelileri İsrail kuşatmasını kırmaya teşvik etmiş, "Baskı ve aşağılanma yüzünden ölmektense şehit olarak ölmeyi tercih ederiz" demiş ve eklemişti: "Biz ölmeye hazırız, on binlercesi de bizimle birlikte ölecek."

1 Aralık 2020'de Sinwar'ın COVID-19 testi pozitif çıktı ve sağlık yetkililerinin tavsiyelerine uyduğu ve ihtiyati tedbirler aldığı bildirildi. Grup sözcüsü ayrıca Sinwar'ın "sağlığının iyi olduğunu ve [...] görevlerini her zamanki gibi sürdürdüğünü" söyledi.

Mart 2021'de, gizli yapılan bir seçimde Hamas'ın Gazze şubesinin başkanı olarak ikinci bir dört yıllık döneme seçildi. Gazze'deki en üst düzey Hamas yetkilisi ve Gazze'nin "de facto" yöneticisi olmasının yanı sıra Haniye'den sonra Hamas'ın en güçlü ikinci üyesidir.

15 Mayıs 2021'de bir İsrail hava saldırısının Hamas liderinin evini vurduğu bildirildi, ancak herhangi bir ölü ya da yaralı olduğuna dair acil bir ayrıntı yoktu. Saldırı, İsrailliler ve Filistinliler arasında giderek artan 2021 İsrail-Filistin krizi gerginliğinin ortasında, güney Gazze'nin Han Yunus bölgesinde gerçekleşti. Ancak, takip eden hafta içinde en az dört kez kamuoyu önüne çıktı. Bunlardan en bariz ve cüretkarı 27 Mayıs 2021'de düzenlediği bir basın toplantısında, basın toplantısından sonra (yürüyerek) evine gideceğini söyleyerek İsrail Savunma Bakanı'nı evine ulaşana kadar geçecek 60 dakika içinde kendisine suikast düzenleme kararı almaya davet etmesiydi. Sinwar sonraki bir saati Gazze sokaklarında dolaşarak ve halkla selfie fotoğrafları çektirerek geçirdi. Üç hafta süren çatışmalardan sonra 2023 Hamas-İsrail Savaşı İsrail hapishanelerindeki tüm Filistinli mahkûmların serbest bırakılması karşılığında 2023 İsrail-Hamas savaşı sırasında kaçırılan rehineler serbest bırakılmasını teklif etti.

Kaynakça
--------

1. ↑  "İsrail işgalinin Hamas yetkililerine yönelik tehditleri siyasi çıkmazı yansıtıyor". *Hamas*. 25 Eylül 2022. 27 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Şubat 2023.
2. ↑  "Israel air strikes kill 42 Palestinians, rockets fired from Gaza". *Reuters*. 15 Mayıs 2021. 23 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2023.
3. ↑  Lopez, Anthony; Ireland, Carol; Ireland, Jane; Lewis, Michael (2020). *The Handbook of Collective Violence: Current Developments and Understanding*. Taylor & Francis. s. 239. ISBN 9780429588952. The most successful radical Sunni Islamist group has been Hamas, which began as a branch of the Muslim Brotherhood in Palestine in the early 1980s. It used terrorist attacks against civilians - particularly suicide bombings – to help build a larger movement, going so far as to emerge as the recognized government of the Gaza Strip in the Palestine Authority.
4. 1 2 3  Beaumont, Peter (13 Şubat 2017). "Hamas elects hardliner Yahya Sinwar as its Gaza Strip chief". *The Guardian*. 13 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi.
5. 1 2  Balousha, Hazam; Booth, William (13 Şubat 2017). "Hamas names hard-liner as its new political leader in Gaza". *The Washington Post*. 15 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi.
6. 1 2  "Terrorist Designations of Yahya Sinwar, Rawhi Mushtaha, and Muhammed Deif". United States Department of State. 8 Eylül 2015. 21 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2023.
7. ↑  "The Palestinians try to reconcile". *The Economist*. 5 Ekim 2017. 7 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2023.
8. 1 2 3  Keay, Lara (9 Kasım 2023). "Who is Hamas leader Yahya Sinwar - the 'butcher of Khan Younis' Israel claims to have trapped in a bunker?". *Sky News* (İngilizce). 9 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Kasım 2023.
9. ↑  Hubbard, Ben; Abi-Habib, Maria (8 Kasım 2023). "Behind Hamas's Bloody Gambit to Create a 'Permanent' State of War". *The New York Times* (İngilizce). ISSN 0362-4331. 11 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Kasım 2023.
10. ↑  "The leader of Hamas in Gaza is the most influential man in Palestine". *The Economist*. 26 Mayıs 2018. 15 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2023.
11. ↑  [About the life of the prisoner Yahya Sinwar founder of the security apparatus of the Islamic Resistance Movement Hamas] `|çeviri-başlık=` kullanmak için `|başlık=` gerekiyor (yardım) (Arapça). Palestinian Information Center. 15 Nisan 2010  `|arşivurl=` eksik başlık (yardım). 24 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.
12. ↑  "Yehya Ibrahim Sinwar". Ezzedeen AL-Qassam Brigades. 2 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.
13. 1 2  نبذة عن حياة الأسير يحيى السنوار مؤسس الجهاز الأمني لحركة المقاومة الإسلامية حماس [About the life of the prisoner Yahya Sinwar founder of the security apparatus of the Islamic Resistance Movement Hamas] (Arapça). Palestinian Information Center. 15 Nisan 2010. 24 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.
14. ↑  לוינסון, חיים (8 Kasım 2023). highlight/0000018b-aeb1-dea2-a9bf-febf2cff0000 ""חנקתי אותו. הוא הבין שמגיע לו למות": העדויות של יחיא סינואר כשנחקר בישראל" `|url=` değerini kontrol edin (yardım). *הארץ* (İbranice). Erişim tarihi: 8 Kasım 2023.
15. ↑
16. ↑
17. ↑  Nathan Rennolds (22 Ekim 2023). "Hamas Terör Saldırılarının Beyni İsrail'de Hayat Kurtaran Beyin Ameliyatı Geçirdi: Reports". *businessinsider.com*. 12 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Kasım 2023.
18. ↑
19. ↑  قائد حماس بالسجون يحيى السنوار... خطط للهرب اكثر من مرة وعوقب بالعزل [Hapisteki Hamas lideri Yehia Sinwar ... birden fazla kez kaçmayı planladı ve hücre cezası aldı]. Maan Haber Ajansı. 19 Ekim 2011. 2 Nisan 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2023.
20. ↑  Lieber, Dov (11 Mayıs 2017). "We saved the life of Hamas's Gaza leader, says Israel's ex prison chief, dismissing strikers' complaints". *Times of Israel*. 10 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2023.
21. ↑
22. ↑  editorial, TV7 news (2 Aralık 2020). "Hamas liderinin koronavirüs testi pozitif çıktı". *TV7 Israel News*. 15 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2023.
23. ↑
24. ↑
25. ↑  "Hamas, El Fetih ile görüşmeyi kabul etti, seçimlere gitti". *www.aljazeera. com*. 15 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2023.
26. 1 2  "Gazze'deki Hamas lideri Filistin'deki en etkili adam". *The Economist*. 26 Mayıs 2018. 15 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2023.
27. ↑  Halbfinger, David M.; Abuheweila, Iyad (10 Mayıs 2018). "As Gaza Teeters on Precipice, a Hamas Leader Speaks Out". *The New York Times*. 25 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2018.
28. ↑  Almughrabi, Nidal (1 Aralık 2020). Heller, Jeffrey; Ricahrdson, Alex (Ed.). "Hamas Gaza chief tests positive for COVID-19, spokesman says" `|url=` değerini kontrol edin (yardım). *Reuters*. 15 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Aralık 2020.
29. ↑  "Yahya Sinwar". *www.jewishvirtuallibrary.org*. 18 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mayıs 2021.
30. ↑  Gross, Judah Ari. "Home of Hamas leader in Gaza said hit by Israeli strike". *www.timesofisrael.com*. 11 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2023.
31. ↑  محلل إسرائيلي: أي عار هذا الذي نعيشه.. السنوار تجول في شوارع غزة وتحدى إسرائيل باغتياله ورسائله بكل اتجاه [İsrailli analist: Yaşadığımız şey ne utanç verici ... Sinwar Gazze sokaklarında dolaştı ve İsrail'e meydan okuyarak onu ve mesajlarını her yönde öldürdü]. Aljazeera.net. 27 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2021.
32. ↑  Al Araviya staff with AFP. (29 Ekim 2023). "Hamas'ın Gazze'deki lideri İsrail ile 'derhal' esir takasına hazır olduğunu söyledi ". Al Arabiya English web sitesi 4 Kasım 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ekim 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND tanımlayıcısı 1307771106 geçerli değil.
* NLI: 987007309693805171
* VIAF: 120129760
* WorldCat: viaf-120129760

 |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Yahya Sinwar*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |