**Jérôme-Napoléon Bonaparte** (d. **Girolamo Buonaparte**; 15 Kasım 1784 - 24 Haziran 1860), I. Napolyon'un en küçük kardeşiydi ve 1807 ile 1813 yılları arasında I. Jerome Napolyon adıyla Vestfalya kralı (resmi adıyla **Hieronymus Napoleon**) olarak hüküm sürdü. Tarihçi Owen Connelly mali, askeri ve idari başarıları olduğunu ve Napolyon'a sadık, askeri açıdan yararlı biri olduğunu belirtir.

1816'da **Montfort Prensi** unvanını aldı. 1848'den sonra, yeğeni Louis Napolyon, İkinci Fransız Cumhuriyeti başkanı olduğunda, 1850'den itibaren Fransa Mareşali ve 1852'de Senato Başkanlığı da dahil olmak üzere çeşitli resmi görevlerde bulundu. Napolyon'un kardeşleri arasından Bonaparte restorasyonunu görecek kadar uzun yaşayan tek kişiydi.

Yaşamı
------

### İlk yılları

Jérôme, Carl Bonapart ve eşi Letizia Ramolino'nun hayatta kalan sekizinci ve son çocuğu olarak Ajaccio, Korsika'da doğdu. Paris’teki Irish College ve Lay Koleji’nde okudu ve daha sonra Amerika’ya gitmeden önce Fransız Deniz Kuvvetleri’nde görev yaptı. 24 Aralık 1803'te Noel arifesinde, on dokuz yaşında olan Jérôme, müreffeh bir gemi sahibi ve tüccar olan William Patterson'un on sekiz yaşındaki kızı Elizabeth Patterson Bonaparte (1785-1879) ile Baltimore'da evlendi.

Ağabeyi Napolyon, Papa VII. Pius'yi bu evliliği geçersiz kılmaya ikna edemedi ve bu nedenle, evliliği devlet meselesi olarak (11 Mart 1805'te Fransız imparatorluk kararnamesi ile) geçersiz kıldı. Bu sırada Jérôme, hamile eşi Elizabeth'le beraber gemi ile Avrupa'ya gitmekteydi. Portekiz'e vardılar ve Jérôme, erkek kardeşini evliliğini kabul etmeye ikna etmek için İtalya'ya döndü. Elizabeth, bebeğinin Fransız topraklarında doğması için Fransa'ya girmeyi umarak Amsterdam'da inmeye çalıştı, ancak İmparator geminin limana girmesini yasakladı. Elizabeth bu durum karşısında İngiltere'ye gitti. Oğlu Jérôme Napoléon Bonaparte'ı (1805–1870) burada doğurdu.

Çocuk doğduktan sonra Napolyon, boşanma kararını Roma Katolik Kilisesi ve daha sonra Fransız devletinin boşanma davasıyla tasdikledi. Jérôme, kardeşinin taleplerini kabul etti ve Elizabeth oğluyla birlikte Amerika'ya döndü. Elizabeth daha sonra özel bir kararname ve 1815'te Maryland Genel Kurulu kararıyla Jérôme'dan boşandı.

Hükümdarlık dönemi
------------------

I. Napolyon, kardeşi Jérôme'u Kutsal Roma İmparatorluğu sınırları içerisinde yer alan Vestfalya Krallığı'nın başına getirdi. Napolyon'un savaşlardaki yenilgisinden sonra Müttefikler, Alman devletlerini Avusturya liderliğinde Alman Konfederasyonu olarak yeniden kurdular ve daha küçük devletlerin hak iddialarını büyük ölçüde geçersiz kıldılar.

Vestfalya krallığının başkenti Kassel'di (o dönem: Cassel). Jérôme, Elizabeth ile boşandıktan sonra Napolyon'un isteği üzerine, Württemberg kralı I. Frederick'in kızı Katharina Friederike ile evlendi. Bir Alman prensesiyle olan bu evlilik, genç Fransız kralın hanedan konumunu güçlendirmek amacıyla düzenlenmişti.

Jérôme'un hükümdarlık döneminde pahalı alışkanlıkları Napolyon'un tepkisini doğurdu. Bu durum karşısında Napolyon, Jérôme'u finansal olarak desteklemeyi bıraktı. 1812'de Jérôme, Minsk'e doğru ilerleyen Grande Armée'deki bir kolordu komutanlığında görevlendirildi. Napolyon, Jerome'u azarlayarak sarayını ve lüks eşyalarını geride bırakmasını emretti. Mir Muharebesi'nden (1812) sonra Jérome, Mir Kalesi'ni işgal etti.

Kaynakça
--------

1. ↑  Connelly, 1964.
2. ↑  *Gentleman's Magazine and Historical Review*. Londra: Henry & Parker. 1860. s. 208. 27 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2021.
3. ↑  Taxile Delord (1869). *Histoire du Second Empire (1848–1869)* (Fransızca). Paris: G. Baillière. Jérôme Bonaparte second empire.
4. ↑  IV Irish Links with Napoleon 24 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. By Dr. Richard Hayes, Studies: An Irish Quarterly Review, Vol. 35, No. 137 (Mar. 1946), pp. 63-74 (12 pages), Messenger Publications.
5. ↑  *"La Grande Armée"* by Georges Blond, translated by Marshall May, s. 303

Konuyla ilgili yayınlar
-----------------------

* Connelly, Owen. "Jerome Bonaparte, King of Westphalia," *History Today* (Sep 1964) 14#9 pp 627–633.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Jérôme Bonaparte*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Online Biography of Jérôme Bonaparte (in French)
* Online Biography of Jérôme Bonaparte (in German)
* König Lustik!? Jérôme Bonaparte and the Model State Kingdom of Westphalia. State Exhibition of Hesse 2008. Museum Fridericianum Kassel / Germany

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX4940774
* BNF: cb120850140 (data)
* GND: 118557432
* ISNI: 0000 0001 2320 5226
* LCCN: n85811080
* NKC: xx0099543
* NLI: 987007263464605171
* NTA: 215655168
* RERO: 02-A000021424
* SELIBR: 299514
* SUDOC: 029167760
* VIAF: 39403245
* WorldCat: lccn-n85811080

 |