**Wolverhampton**, İngiltere'nin Batı Midlands bölgesinde yer alan bir şehir ve metropoliten alandır. 2021 yılındaki nüfusu 263.700'dür. Şehirdeki insanlara "Wulfrunians" denir. Şehir, Birmingham'ın 12 mil (19 km) kuzeybatısında yer almaktadır.

Tarihsel olarak Staffordshire'da yer alan şehir, yün ticaretinde faaliyet gösteren bir pazar kasabası olarak gelişti. Sanayi Devrimi ile birlikte kömür madenciliği, çelik üretimi, kilit yapımı, otomobil ve motosiklet üretimi için önemli bir merkez haline geldi. Şehrin ekonomisi halen, büyük bir havacılık ve uzay endüstrisi de dahil olmak üzere mühendislik ve hizmet sektörüne dayanmaktadır.

Coğrafi Konumu
--------------

Şehrin çevresinde Birmingham, Coventry, Lichfield, Stoke-on-Trent, Worcester gibi yerleşim yerleri bulunmaktadır.

Tarihçe
-------

18. yüzyıldan itibaren Wolverhampton, çelik ve takı üretiminde önemli bir yere sahip olmuştur. 
18. ve 19. yüzyıl ünlü sanatçıları Joseph Barney (1753-1832), Edward Bird (1772-1819), George Wallis (1811-1891) ve günümüzdeki One Direction grubunun üyesi Liam Payne (1993) Wolverhampton'da doğmuştur.

Eğitim
------

1850'lerde Wolverhampton Sanat Koleji (Şimdi Wolverhampton Üniversitesi Sanat ve Dizayn Okulu) açılmıştır. Okulun öğrencileri ve öğretmenleri arasında Robert Jackson Emerson (1878-1944), Sir Charles Wheeler (Emerson'un en ünlü öğrencisi ve Trafalgar Meydanı'nda çeşmenin heykeltıraşı) gibi isimler de yer alır.

Ekonomi
-------

Önceleri Wolverhampton ekonomisinde mühendislik ve imalat sanayi egemen olmuştur. Ancak 2008 yılından itibaren ekonomide hizmet sektörü %74,9 ile hakimdir. Bu sektörün önemli alt bileşenleri kamu idaresi, eğitim ve sağlık (toplam istihdamın %32.8'i) iken, dağıtım, lokanta ve oteller, BT ve finans oluşturuyor.

Spor
----

### Futbol

Wolverhampton, İngiliz futbolunun en üst kademesi olan Premier League'de Wolverhampton Wanderers FC tarafından temsil edilmektedir. Bilindiği üzere 'Wolves', İngiliz futbolunun en eski kulüplerinden biridir ve Football League'nin 12 kurucu üyesinden biridir. En başarılı dönemleri, üç Football League Şampiyonluğu (o zamanki en yüksek lig) ve iki FA Cup kazandıkları ve ilk Avrupa dostluk maçlarına katıldıkları 1950'li yıllardı. Macaristan'ın Budapest Honvéd FC takımına karşı kazandıkları en ünlü zaferlerinden birinin ardından basın tarafından 'Gayri Resmi Dünya Şampiyonu' olarak selamlandılar. Ayrıca Sovyetler Birliği'nde oynayan ilk İngiliz takımıydılar. Bu zaferler, daha sonra UEFA Şampiyonlar Ligi'ne dönüşecek olan Avrupa Kupası yarışmasının doğuşunu tetikledi.

Toplamda üç Football League şampiyonluğu (en üst lig Premier League olmadan önce), dört FA Cup, iki Lig Kupası zaferi ve 1972'de UEFA Kupası finaline ulaşma ve hem UEFA Avrupa Ligi hem de Avrupa Kupa Galipleri Kupası'nda son sekizde yer alma dahil olmak üzere birçok başarı kazandı. Ayrıca Portsmouth ile birlikte beş farklı lig şampiyonluğu kazanmış iki kulüpten biridir; profesyonel İngiliz liginin dört kademesinin yanı sıra uzun süredir feshedilmiş olan Üçüncü Lig'in kuzey bölümünü de şampiyon olarak tamamlamışlardır.

Wolves, West Bromwich Albion ile köklü bir rekabete sahiptir. Aralarında 12 mil (19 km) mesafe bulunan iki kulüp 1886'dan bu yana 160'tan fazla kez karşı karşıya gelmiştir. Aston Villa ve Birmingham City FC de Wolves'un yakın rakipleridir. Coğrafi olarak Wolves'a en yakın kulüp Walsall FC'dir, ancak nadiren aynı seviyede mücadele ederler. İki kulüp 1886'dan bu yana birbirlerine karşı sadece 16 kez oynadı.

### Motor sporları

Sunbeam, birçok erken dönem Grand Prix aracı üretti ve 20. yüzyılın ilk yarısında Grand Prix kazanan tek İngiliz markası oldu. Sunbeam ayrıca saatte 200 milin (322 km/sa) üzerinde hız yapan ilk araç olan Sunbeam 1000 hp de dahil olmak üzere Kara hız rekorunun birçok sahibini üretti.

Kardeş Şehirler
---------------

Wolverhampton Şehri'nin şu resmî kardeş şehir anlaşmaları vardır:

* Sırbistan Subotica, Sırbistan
* Avusturya Klagenfurt, Avusturya
* İtalya Venedik, İtalya

Resimler
--------

**Wolverhampton**

* Woverhampton'a ismini veren Lady Wulfruna heykeliWoverhampton'a ismini veren Lady Wulfruna heykeli
* Queen Meydanı'nda Prens Albert anıtıQueen Meydanı'nda Prens Albert anıtı
* Şehrin çarşısında saat kulesi ve bir büyük mağazaŞehrin çarşısında saat kulesi ve bir büyük mağaza
* Wolverhampton Güzel Sanatlar GalerisiWolverhampton Güzel Sanatlar Galerisi
* Wolverhampton Şehri Merkezi KütüphanesiWolverhampton Şehri Merkezi Kütüphanesi
* Wightwick malikanesiWightwick malikanesi
* Wolverhampton Tren GarıWolverhampton Tren Garı
* Molineux Sahası Kurtlar StadıMolineux Sahası Kurtlar Stadı

Kaynakça
--------

1. ↑  "How the population changed in Wolverhampton, Census 2021 - ONS". *www.ons.gov.uk* (İngilizce). 5 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2023.
2. ↑  "10 things you didn't know about Wolverhampton". *The Telegraph* (İngilizce). 31 Aralık 2009. 3 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2023.
3. ↑  "City Mayors: Historic Cities in Western Europe". *www.citymayors.com*. 24 Temmuz 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2023.
4. ↑  "Sunbeam - The Supreme Car - Vintage & Veteran Motor Cars". *web.archive.org*. 7 Ağustos 2008. 7 Ağustos 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2023.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Wolverhampton*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Curlie'de Wolverhampton (DMOZ tabanlı) (İngilizce)
* |  |  |
| --- | --- |
|  | Vikigezgin'de ***Wolverhampton*** ile ilgili gezi rehberi bulunmaktadır. |

| * g
* t
* d
 Birleşik Krallık'ta şehirsel merkez itibarıyla en büyük 25 yerleşke  |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|     | 
1. Londra: 7,172,091
2. Birmingham: 970,892
3. Glasgow: 629,501
4. Liverpool: 469,017
5. Leeds: 443,247

 | 
6. Sheffield: 439,866
7. Edinburgh: 430,082
8. Bristol: 420,556
9. Manchester: 394,269
10. Leicester: 330,574

 | 
11. Coventry: 303,475
12. Kingston upon Hull: 301,416
13. Bradford: 293,717
14. Cardiff: 292,150
15. Belfast: 276,459

 | 
16. Stoke-on-Trent: 259,252
17. Wolverhampton: 251,462
18. Nottingham: 249,584
19. Plymouth: 243,795
20. Southampton: 234,224

 | 
21. Reading: 232,662
22. Derby: 229,407
23. Dudley: 194,919
24. Newcastle upon Tyne: 189,863
25. Aberdeen: 210,400

 |

 |


| * g
* t
* d
Birleşik Krallık'taki şehirler |
| --- |
| İngiltere | 

Bath **·** 
Birmingham **·** 
Bradford **·** 
Brighton ve Hove **·** 
Bristol **·** 
Cambridge **·** 
Canterbury **·** 
Carlisle Şehri **·** 
Chelmsford  **·** 
Chester **·** 
Chichester **·** Coventry **·** Derby Şehri **·** Durham **·** Ely **·** Exeter **·**  Gloucester **·**  Hereford **·**  Hull **·**  Lancaster Şehri **·**  Leeds **·**  Leicester **·**  Lichfield **·**  Lincoln **·**  Liverpool **·**  Londra Şehri **·**  Manchester **·**  Newcastle upon Tyne **·**  Norwich **·**  Nottingham **·**  Oxford **·**  Peterborough **·**  Plymouth **·**  Portsmouth **·**  Preston Şehri **·**  Ripon **·**  St Albans **·**  Salford **·**  Salisbury **·**  Sheffield **·**  Southampton **·**  Stoke-on-Trent **·**  Sunderland **·**  Truro **·**  Wakefield **·**  Wells **·**  Westminster **·**  Winchester  **·**  Wolverhampton **·**  Worcester **·**  York
 |
| İskoçya | 

Aberdeen **·** 
Dundee **·** 
Edinburgh **·** 
Glasgow **·** 
Inverness **·** 
Perth **·** 
Stirling
 |
| Galler | 

Bangor **·** 
Cardiff **·** 
Newport **·** 
St Asaph **·** 
St Davids **·** 
Swansea **·** 
Wrexham
 |
| Kuzey İrlanda | 

Armagh **·**  Belfast **·**  Derry **·**  Lisburn **·**  Newry
 |

  


|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4119167-5
* LCCN: n80079492
* MusicBrainz: 0caff87a-4e9a-45a5-b35b-81d6e16c921d
* NARA: 10045690
* NKC: ge1086270
* NLI: 987007552606905171
* VIAF: 145414509
* WorldCat: lccn-n80079492

 |