**Prestij** (İngilizce özgün adıyla *The Prestige*), yönetmenliğini Christopher Nolan'ın yaptığı 2006 ABD-Birleşik Krallık ortak yapımı film. Yazar Christopher Priest'in aynı adlı romanından sinemaya uyarlanmıştır. Nolan'a, senaryo yazımında 2000 yılında *Akıl Defteri* (*Memento*) filminde de birlikte çalıştığı kardeşi Jonathan Nolan eşlik etmiştir. Sinema tarihinin en iyi filmleri arasında gösterilmiştir.

Önceleri birlikte çalışan iki sihirbazın daha sonra rekabete ve hatta düşmanlığa dönüşen öyküsünün anlatıldığı filmin konusu, 19. yüzyılın İngiltere'sinde Viktorya Dönemi olarak anılan zaman diliminde geçer. Filmin yapımında yönetmen Nolan'nın yanı sıra, Aaron Ryder ve eşi Emma Thomas görev almıştır.

Başlıca rollerde; Hugh Jackman, Christian Bale, Michael Caine, Scarlett Johansson, David Bowie'nin yer aldıkları film iki dalda 79. Akademi Ödülleri'ne aday olmuş fakat ödül alamamıştır.

Film üzerine
------------

Film Christopher Priest'in Londra'da 19. yüzyıl sonlarında yaşayan iki sihirbazın öyküsünü anlattığı 1995 yılında yayımlanan, aynı adlı romanından sinemaya uyarlanmıştır. Roman sihirbazlığı; vaat, dönüm noktası ve prestij olmak üzere üç evrede ele alır:  
 
Vaat, sihirbazın yapacağını vadettiği sihrin sunumu.  

Dönüm noktası; Nesnelerin tanıtımı, gerekli hazırlık, seyircinin heyecanlı bekleyişi.  

Sihirbazlığın en üst noktası prestij; vadedilen sihrin gerçekleştiği an, şaşkın ve hayran bakışlarla seyircinin alkışlaması.  

Roman ve dolayısıyla aynı adlı romandan uyarlanan film, adını aslında sihirbazlık sanatı ile bir ilgisi olmayan bu üç evreden, sihirbazlığın en üst mertebesine vurgu ile prestijden alır.  

Prestij bir dönem filmi olmasına rağmen konusunun geçtiği Viktorya döneminin kültürel yapısı ile ilgili detayları bünyesinde barındırmaz. Film ekibinin bilinçli tercihi olan bu durumu yönetmen Christopher Nolan şu şekilde açıklar:  

*- Viktorya dönemi sanayide bir devrim, bilimsel gelişmelerde bir dönüm olarak bilinse de genelde sıkıcı bir zaman olarak gösterilmektedir. Elektriğin bulunuşu, sinemanın icadı, afişli reklamcılığın başlangıcı ve birçok yenilik bu döneme denk gelir. Dönemin detaylarından çok ana hikâyedeki duyguyu yakalamaya çalıştık...*

Yönetmen Nolan'ın son dört filminde birlikte çalıştığı görüntü yönetmeni Wally Pfister dönemin duygusunu görüntüde hissettirmek için bilgisayara aktarılan filmin renk ayarlarını düzenlemek yerine klasik bir yöntemle, sahneleri çeşitli ışık derecelerine maruz bırakmış. Çekim öncesi film ekibi ve ana karakter iki sihirbazı canlandıran oyuncular sihirbazlar üzerine uzun araştırmalar yapmışlar. Hugh Jackman ve Christian Bale konu ile ilgili kendilerine yöneltilen birçok soruya ortak cevap niteliğinde şunu söyler:  

*- Sahnede sihirbazlık yapmak zorunda değildik. Daha çok sihirbazların iç dünyasını anlamaya çalıştık. Sahnede neler hissettiğini ve nasıl çalıştıklarını inceledik. Filmde olduğu gibi geçmişte de sihirbazların rekabet içinde oldukları, genelde yalnız çalıştıklarını ve bilindiği üzere en büyük numaralarını kesinlikle açıklamadıklarını, bizi biraz üzse de bir kez daha öğrenmiş olduk.*

Sihirbaz Alfred Borden'i canlandıran Christian Bale'in dedesi de bir sihirbazmış fakat, kendisini hiç görmediği için rolüne pek faydası olmamış. Filmin yapımcıları, seyirci illüzyonu canlı izlediğinde ekrandaki seyirden farklı olarak gözünün boyandığını pek hissetmediğini, aksine sihrin nasıl yapıldığını düşünerek bir yandan da hoş vakit geçirdiğini, dolayısıyla yapımcıların bu tür film yapmayı pek tercih etmediğini söyler.

Senaryoyu hazırlamak için iki yıla yakın bir süre çalıştığını söyleyen Jonathan Nolan, romanın sihir dünyasındaki yolculuğunu sinemaya taşırken sadık bir çizgide renklendirdiğini, zaten sinemacılarla sihirbazların ortak yönünün izleyiciyi şaşırtmak, beklenmedik sürprizlere hazırlamak olduğunu, bu zorluğu bir nebzede aştıklarını vurgular. Nolan, bu filmden kısa bir süre önce gösterime giren ve yine yakın bir temanın işlendiği *The Illusionist* *(Sihirbaz)* filminden sonra *Prestij'*e olan ilginin nasıl olabileceği yönünde endişe taşıdığını, senaryonun bitiminde ise böyle bir filmin yapılmamış olacağını düşündüğünü ve akabinde bunu gerçekleştirdiklerini iddialı bir şekilde dile getirir.

Prestij romandaki ana temaya sadık, kimi zaman hikâye yapısına uzak, karmaşık bir anlatım tarzı ile konuya odaklı bir süreç takip eder. İnsan algısını zorlamayı da hedef aldığı düşünülen ve titiz bir çalışma ürünü olarak görülen filmin önemli sahneleri *(Oyuncu bakış açısı)* omuz üstü kameraları ile çekilmiştir.

*Prestij'*de ilginç bulunan başka bir vurgu, ana karakterlerin kahraman/antikahraman olarak gel-git yapması, dolayısıyla seyircinin kendisini hangi tarafta bulacağını bilemez durumda filmi izlemesi ve finalin ardından yapacağı sentezlerdir. Bu, filmin en önemli özelliği olarak nitelendirilebilir. Bunun cevabı filmin finalinde verilmiş olsa da, en temel soru cevapsız bırakılmıştır. Asıl soru, rekabetin kontrolden çıkmasına neden olan kazadır ki bunun cevabını sebep olan kişi de bilmemektedir. Filmde, ön tartışma kazaya uğrayacak kişinin buna neden olan davranışı onaylaması olarak verilir. Özde kötü niyete dayanmayan ve sorun çıkarmayacağına inanılan bir davranış sonucunda oluşan ölüm, geride kalan ve bu sonuçtan duygusal olarak en çok zarar gören kişi tarafından daha da sorgulanır. Tercih bunu seyirciye bırakır ki cevap da buradadır.

İkinci bir problem yine olana inanmakta zorlanan kişiye dayanır ki basit bir sihrin cevabını kabullenmez.

*Prestij'* filminde dikkati çeken, seyircinin aklını ve algısını zorlayan ve açıklanması zor pek çok sahne vardır. Belki de asıl mesaj Nikola Tesla 'nın idealist ve bilimi zenginlerin,sanayi patronlarının değil insanlığın hizmetine ve eşitce sunma çabalarıdır. Bu çabaları çok sert, her türlü baskı ve manipülasyon ile bastırmaya çalışan Thomas Edison'un hikâyesidir.

Konu
----

Film, 19. yüzyılda hızla değişmekte olan Londra'da başlar. Sihirbazların ileri derecede saygı duyulan ve gizemli kişiler olarak kabul edildikleri bu dönemde, Genç sihirbazlar olan Robert Angier (Hugh Jackman) ve Alfred Borden (Christian Bale) şöhret olma yolundadırlar. Angier'in eşi Julia (Piper Perabo) yaptıkları bir gösteri sırasında kaza sonucu ölünce, Angier olaydan Borden'i sorumlu tutar. Bu olay iki sihirbazın arasında ömür boyu sürecek olan düşmanlık ve rekabetin başlangıcı olur.

Oyuncular
---------

Ana karakterler olan iki sihirbazdan Alfred Borden'i, yönetmen Christopher Nolan'ın 2005 yılı yapımı *Batman Begins* *(Batman Başlıyor)* filminde de rol vermiş olduğu oyuncu Christian Bale;
sihirbaz Robert Angier'i, X-Men filminde rol alan oyuncu Hugh Jackman;
sihirbazlardan Alfred Borden'in eşi Sarah Borden'i Rebecca Hall;
Robert Angier'ın eşi Julia McCullough'u Piper Perabo;
Angier'in sahne yardımcısı Olivia Wenscombe'u, inci küpeli kız *(girl with a pearl earring)* filmindeki rolüyle Altın Küre adayı, Bir Konuşabilse *(Lost in Translation)* filmiyle Bafta ödüllü ve *(İngiliz akademi film ödülleri)* alan oyuncu Scarlett Johansson oynamışladır.

Angier'in baş yardımcısı eski sihirbaz Harry Cutter rolünde, yönetmenin *Batman Begins* filminde de rol verdiği ünlü oyuncu Michael Caine yere almıştır.  

Kadronun en büyük sürprizi olarak nitelendirilen isim ise, sihirbaz Angier'ın bir sihrine yardımda bulunacak olan Sırp asıllı ünlü bilim adamı Nikola Tesla'yı canlandıran İngiliz müzisyen David Bowie olmuştur. Filmde Tesla'nın asistanı Mr. Alley'i Andy Serkis canlandırmıştır. Ayrıca senarist Jonathan Nolan'da küçük bir rol ile filmde görünmüştür.

* Hugh Jackman (Sungun Babacan) - *Robert Angier , Gerald Root*
* Christian Bale (Murat Şen) - *Alfred Borden , Falton Borden*
* Michael Caine (Levent Dönmez) - *Harry Cutter*
* Scarlett Johansson (Hümay Güldağ) - *Olivia Wenscombe*
* Piper Perabo (Pınar Erengil) - *Julia McCullough*
* Rebecca Hall (Oya Prosçilee) - *Sarah Borden*
* David Bowie (Selçuk Kıpçak) - *Nikola Tesla*
* Andy Serkis (Atilla Şendil) - *Mr. Alley*
* Ricky Jay - *Milton*

Yapım
-----

Julian Jarrold ve Sam Mendes'in yapımcısı, The Prestige adlı romanının uyarlaması için Christopher Priest'e başvurdu. Priest, Nolan'ın Follow ve Memento filmlerinden etkilendi ve ardından yapımcı Valerie Dean kitabı Nolan'ın dikkatine sundu.[11] Ekim 2000'de, Newmarket Films Amerika Birleşik Devletleri'nde bir distribütör bulmakta zorluk çekerken Nolan, Memento'yu tanıtmak için Birleşik Krallık'a gitti. Nolan, Londra'dayken Priest'in kitabını okudu ve Highgate'te dolaşırken hikayeyi kardeşiyle paylaştı (bu yer daha sonra Angier'in Highgate Mezarlığı'nda Borden'ın sahne mühendisine fidye verdiği sahnede yer aldı). The Prestige'in geliştirme süreci, daha önceki işbirliklerinin tersine çevrilmesi olarak başladı: Jonathan Nolan, Memento için hazırladığı ilk hikâyeyi bir yolculuk sırasında kardeşine anlatmıştı [12].

Bir yıl sonra kitabın opsiyonu kullanıma sunuldu ve Newmarket Films'ten Aaron Ryder tarafından satın alındı. 2001 sonlarında Nolan, Insomnia'nın post prodüksiyonuyla meşgul oldu ve kardeşi Jonathan'dan senaryo üzerinde çalışmaya yardım etmesini istedi [12]. Yazma süreci, Nolan kardeşler arasında beş yıllık bir süre boyunca aralıklı olarak gerçekleşen uzun bir işbirliğiydi.[13] Senaryoda Nolan'lar, sahne büyüsünün görsel tasvirini küçümseyerek dramatik anlatım yoluyla hikayenin büyüsünü vurguladılar. Üç perdelik senaryo, filmin illüzyonunun üç unsuru etrafında bilinçli olarak yapılandırılmıştı: söz, dönüş ve prestij. Christopher Nolan, Variety'ye şunları söyledi: "Hikayenin entrikasını harekete geçiren edebi araçların sinematik versiyonlarının nasıl elde edileceğini anlamak uzun zaman aldı." "Değişen bakış açıları, dergi içinde günlük ve öykü içinde öykü fikri Bu edebi araçların sinematik eşdeğerlerini bulmak çok karmaşıktı."[14] Film tematik olarak romana sadık kalsa da uyarlama sürecinde olay örgüsünde iki büyük değişiklik yapıldı: romanın maneviyat alt konusu kaldırıldı ve günümüzün çerçeve hikâyesinin yerini Borden'ın darağacında beklemesi aldı.[11] Priest uyarlamayı onayladı ve bunu "olağanüstü ve harika bir senaryo, romanımın büyüleyici bir uyarlaması" olarak tanımladı. 2003'ün başlarında Nolan, Batman Başlıyor'un yapımı hızlandırılmadan önce filmi yönetmeyi planladı.[6] Gösterimin ardından. Batman Başlıyor'da Nolan, Ekim 2005'te Jackman ve Bale ile müzakere ederek projeye yeniden başladı. Senaryo hâlâ yazılırken, yapım tasarımcısı Nathan Crowley set tasarım sürecine Nolan'ın garajında bir "görsel senaryo" kullanarak başladı. Ölçekli modeller, resimler, çizimler ve notlardan oluşan Jonathan ve Christopher Nolan, son çekim taslağını 13 Ocak 2006'da tamamladılar ve üç gün sonra 16 Ocak'ta prodüksiyona başladılar. Çekimler 9 Nisan'da sona erdi.

Crowley ve ekibi Los Angeles'ta yüzyılın sonu Londra'sına benzeyen yetmişe yakın yer aradılar [15]. Jonathan Nolan, Nikola Tesla'yı araştırmak için Colorado Springs'i ziyaret etti ve elektrik ampulü sahnesini Tesla tarafından yürütülen gerçek deneylere dayandırdı.[12] Nathan Crowley, Tesla'nın icadı için sahnenin tasarlanmasına yardımcı oldu; Fotoğraf Mount Wilson Gözlemevi'nin otoparkında çekildi.[15] "Viktorya dönemi modernist estetiğinden" etkilenen Crowley, filmin sihirli sahne performansları için Los Angeles şehir merkezindeki Broadway tiyatro bölgesinde dört yer seçti: Los Angeles Tiyatrosu, Palace Tiyatrosu, Los Angeles Belasco ve Tower Tiyatrosu. ] Crowley ayrıca Universal'in arka arsasının bir kısmını Viktorya dönemi Londra'sına dönüştürdü. Colorado'daki Osgood Kalesi de mekân olarak kullanıldı.[21]

Nolan, film için yalnızca bir set inşa etti; "daha büyük illüzyonların çalışmasını sağlayan makineyi barındıran bir sahne altı bölümü"[22], Colorado ve Viktorya döneminin yerine geçmek için çeşitli Los Angeles mekanlarını ve ses sahnelerini basitçe giydirmeyi tercih etti. İngiltere.[23] Çoğu dönem eserinin aksine Nolan, el kameralarıyla çekim yaparak prodüksiyonun hızlı temposunu sürdürdü[23] ve bazı sahnelerde yapay ışık kullanmaktan kaçınarak bunun yerine mekândaki doğal ışığa güvendi.[6] Kostüm tasarımcısı Joan Bergin, Scarlett Johansson için çekici, modern Viktorya dönemi modasını seçti; Görüntü yönetmeni Wally Pfister, beyaz ve siyah renklerin arka plan kontrastları sağlayarak oyuncuların yüzlerini ön plana çıkarması nedeniyle ortamı yumuşak toprak tonlarıyla yakaladı.[24] Düzenleme, puanlama ve miksaj 22 Eylül 2006'da tamamlandı.

Aday olduğu ödüller
-------------------

79. Akademi Ödülleri

* En İyi Görüntü - Wally Pfister
* En İyi sanat Yönetmeni - Kevin Kavanaugh

Kaynakça
--------

1. ↑  "The Prestige / Movies". The Guardian. 9 Kasım 2006. 3 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2023.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Eylül 2015.

Dış bağlantılar
---------------

* (Türkçe) Sinemalar.com profili ve fragman 4 Mayıs 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* IMDb'de *Prestij*

| * g
* t
* d
Christopher Nolan'ın yönettiği filmler |
| --- |
| Uzun metraj | 
* *Takip* (1998)
* *Akıl Defteri* (2000)
* *Uykusuz* (2002)
* *Batman Başlıyor* (2005)
* *Prestij* (2006)
* *Kara Şövalye* (2008)
* *Başlangıç* (2010)
* *Kara Şövalye Yükseliyor* (2012)
* *Yıldızlararası* (2014)
* *Dunkirk* (2017)
* *Tenet* (2020)
* *Oppenheimer* (2023)

 |
| Kısa metraj | 
* *Doodlebug* (1997)
* *Quay* (2015)

 |

| * g
* t
* d
Jonathan Nolan |
| --- |
| Öykü | 
* "Memento Mori" (2001)

 |
| Film | 

|  |  |
| --- | --- |
| Olay örgüsü | 
* *Prestij* (2006)
* *Kara Şövalye* (2008)
* *Kara Şövalye Yükseliyor* (2012)

 |
| Öykü | 
* *Akıl Defteri* (2000)
* *Yıldızlararası* (2014)

 |

 |
| Dizi | 
* *Person of Interest* (2011-2016)
* *Westworld* (2016-günümüz)

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX5671034
* BNF: cb17067393q (data)
* GND: 7569757-9
* MusicBrainz release group: b4b8a294-1a70-3021-af60-1b4c8816e5e6
* VIAF: 302032936

 |