sonbaharda çınar yaprakları
**Doğu çınarı** (*Platanus orientalis*), çınargiller (Platanaceae) familyasından 25–30 m boy, 5–6 m çap yapabilen bir çınar türüdür.

Habitat
-------

Doğal yayılımı Balkanlar, Anadolu, İran, Uzak Doğu ve Avrasya'dır. Bazı hesaplar, doğal menzilini batıda İberya'ya ve doğuda Himalayalar'a kadar genişletir. Eskiden beri insanlar tarafından dikildiği için çok geniş alana yayılmıştır.

Genel özellikleri
-----------------

Nehir kenarlarında doğal olarak bulunur. Ağaç, ılık yazlardan büyük ölçüde faydalanmasına rağmen, çoğu ılıman enlemde yetiştirilebilir. Yatay yönlenme eğiliminde olan geniş, kalın yaprakları olan çok büyük ve geniş bir ağaç olarak, özellikle sıcak mevsimde sağladığı gölge ve serinlik için değerlidir. Güneşli yerlerde iyi büyür. Besince zengin toprakta iyi yetişir fakat kuraklığa da dayanıklıdır. Olgunlaşana kadar genç fidanlar sulanmalıdır. Kentlerde hava kirliliğine karşı dayanıklıdır.

Morfoloji
---------

Ağaç yaşlandıkça dallar daha fazla sarkar ve böylece yuvarlak bir taç oluşturur. Kabuk sarıdır ve yeşil (bazen gri) kabuk küçük parçalar halinde dökülerek ağaca benekli bir görünüm verir. *P. x acerifolia* ile belirgin bir fark, çok budaklı gövdede ve yaprakların şeklinde görülebilir. Elsi yaprakları daha derinden oyulmuş ve genellikle 5-7 keskin testere dişli loblara sahiptir, merkezi lob geniş olduğundan daha uzundur. Küresel çiçekler çıkıntılı tüylerle kaplıdır. Meyve başlangıçta yeşildir ancak rengi kahverengiye döner ve yaklaşık 2,5 cm çapındadır. Meyveler 3 ila 6'lı gruplar halinde asılır ve kışın sonlarına kadar ağaçta kalır. Fidanlar dona karşı hassastır. Mayıs'ta çiçek açar ve tohumlar Ekim'den Şubat'a kadar olgunlaşır.

Türkiye'deki dağılımı
---------------------

Türkiye'de Adana, Ankara, Amasya, Antalya, Balıkesir, Bingöl, Bitlis, Bursa, Diyarbakır, Edirne, Eskişehir, Hakkâri, İçel, İstanbul, Kütahya, Kahramanmaraş, Muğla, Ordu, Sinop, Tokat, Trabzon ve Tunceli illerinde bulunur.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Haftanın Ağacı: Doğu Çınarı". *www.ogm.gov.tr*. 17 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mayıs 2023.
2. ↑  "florꜳnatolica | Flora Anatolica, Türkiye Bitki Atlası". *floranatolica.com*. 21 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mayıs 2023.
3. ↑  "Kocaeli Bitkileri | Platanus orientalis (Çınar)". 28 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mayıs 2023.
4. ↑  "Platanus orientalis - EUFORGEN European forest genetic resources programme". *www.euforgen.org* (İngilizce). 1 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mayıs 2023.
5. ↑  "*Platanus orientalis*". *www.vdberk.com.tr*. 23 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ekim 2021.
6. ↑  "Platanus orientalis Oriental Plane, Oriental planetree PFAF Plant Database". *pfaf.org*. 23 Mayıs 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mayıs 2023.
7. ↑  Davis, P.H. (ed.) (1982). Flora of Turkey and the East Aegean Islands 7: 1-947. Edinburgh University Press, Edinburgh.

Dış bağlantılar
---------------

* Vikitür'de ***Platanus orientalis*** ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.
* Wikimedia Commons'ta **Platanus orientalis** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur