recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Tayvan'da kaydedilen bir Mandinka konuşmacısı.
**Mandinka dili** ( Mandi'nka kango; Ajamiː) veya **Mandingo**, Gine'nin Mandinka halkı, kuzey Gine-Bissau, Senegal'in Casamance bölgesi ve ana dillerden biri olduğu Gambiya'da konuşulan bir Mande dilidir

fonoloji
--------

Mandinka burada Casamance'da konuşulan çeşitlilikle temsil edilmektedir Diyalektik çeşitlilik çok azdır

### Ton

Mandinka'nın yüksek ve alçak olmak üzere iki tonu vardır Değiştirilmemiş isimler ya tüm hecelerde yüksek tonda ya da tüm hecelerde düşük tondadır *-o* kesin son eki, yüksek tonlu isimlerde alçak ton, düşük tonlu isimlerde ise alçalan ton alır Aynı zamanda önceki herhangi bir kısa sesli harfi de özümseyerek, düşük veya alçak tonlu uzun bir /oo/ ile sonuçlanır Önceki uzun yüksek sesli harfi kısaltır ( *ii* > *io*, *uu* > *uo* ; *ee* isteğe bağlı olarak > *eo* veya *ee* ) veya kendisini asimile eder ( *aa* *aa olarak* kalır) ve yalnızca tonunu bırakır:

/búŋ/ 'bir oda' > /búŋò/ 'oda'
/tèŋ/ 'palmiye ağacı' > /tèŋô/ 'palmiye ağacı'
/kídí/ 'silah' > /kídòò/ 'silah'
/kòrdàà/ 'bir ev' > /kòrdáà/ 'ev'
Senegal ve Gambiya'da Mandinka, Wolof, Serer ve Jola gibi tonal olmayan yerel dillerin etkisi altında bir perde vurgu sistemine yaklaşıyor

Gine-Bissau, Gine ve Doğu Senegal'de konuşulan Doğu ve Güney Mandinka lehçelerinde (Tilibo) ton sistemi daha sağlam olmaya devam ediyor Bu muhafazakar lehçeler, bir zamanlar Mali İmparatorluğu'nun resmi dili olan Maninka, Bambara ve Susu gibi diğer muhafazakar Manding dilleriyle birleşiyor Bunların tümü, Gambiya ve Senegal'in çoğunda konuşulan Batı Mandinka lehçelerinde yalnızca hafifçe ima edilen, tonalitedeki tipik Batı Afrika teraslı alt basamağı koruyor

### Sesli harfler

Sesli harf nitelikleri Hepsi uzun veya kısa olabilir. Nazal ünlüler yoktur; bunun yerine koda ünsüz /ŋ/ vardır. Uzun ünlüler çift yazılır: *aa*, *ee*, *ii*, *oo*, *uu* .

  

Mandinka'da Latin alfabesi ve Arap alfabesi yaygın olarak kullanılmaktadır; ilki resmidir, ancak ikincisi daha yaygın olarak kullanılır ve daha eskidir Ayrıca, 1949'da icat edilen pan- Manding yazı sistemi, N'Ko yazısı, Gine-Bissau'da, kuzey doğu Gine'de ve Fildişi Sahili ile Mali'deki komşu topluluklarda sıklıkla kullanılmaktadır Ek olarak, orijinal olarak Wolof için geliştirilen Garay alfabesinin bazı sınırlı kullanımları görülmüştür

  

*

Dış bağlantılar
---------------

* Bainouk'un ELAR arşivi ve ana iletişim dili Mandinka
* Dilbilgisi ve sözlük dahil Wolof ve Mandinka kaynakları


1. ↑  Maŋ Lafi Dramé (c. 2003) *Parlons Mandinka*
2. ↑  Everson, Michael (26 April 2012). "Preliminary proposal for encoding the Garay script in the SMP of the UCS" (PDF). UC Berkeley Script Encoding Initiative (Universal Scripts Project)/International Organization for Standardization. Erişim tarihi: 5 July 2015. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
**Aram Andonyan** (Ermenice:Արամ Անտոնեան; 1875; İstanbul - 23 Aralık 1952; Paris), Ermeni gazeteci, tarihçi ve yazar.

Yaşamı
------

1875 yılında İstanbul'un Kazancı semtinde doğdu. *Dzağig* (Çiçek) ve *Luys* (Işık) adlı haftalık Ermenice gazetelerin editörlüğünü yaptı. 24 Nisan 1915 akşamı Osmanlı İmparatorluğunun Dahiliye Nazırı Talat Paşa'nın emri ile tutuklandı ve sürgüne gönderildi. İlk önce Çankırı'daki kamplarda kalan Andonyan daha sonra buradan Resulayn Kampına gönderilmiştir. İngilizlerin Halep'i işgal etmesinin ardından kamplardan kurtulan Andonyan burada Naim Bey'den aldığı belgeleri toplayarak Andonyan Belgeleri adlı bir kitap yazdı. Kitap, 1920'de yayınlandı. Kitabın içerisindeki belgelerin, Ermeni Soykırımı'nın Osmanlı İmparatorluğu'nun devlet politikası olduğuna ilişkin doğrudan kanıt oluşturduğu iddia edilmektedir.

Roman ve öykü de yazan yazarın mizahi eserleri de vardır. Andonyan okullar için ders kitapları da yazmıştır. 1915’ten sonra Fransa’ya yerleşerek 1928-1951 yılları arasında Paris’teki Nubaryan kütüphanesinin (Milli Ermeni Kütüphanesi) müdürlüğünü yaptı. 23 Aralık 1951 yılında Paris’te öldü. Usta bir polemikçi olarak tanınır. Düşüncelerini kimseden çekinmeden savunan bir yazardır.

Balkan Savaşı sırasında İstanbul’da bir gazeteci olan Andonyan iç ve dış medyayı izleyerek ve yabancı kaynaklara başvurarak, savaş ve savaşın nedenleri hakkında yazdığı Aras Yayıncılık’tan çıkan Balkan Savaşı adlı yapıtını birçok resim ve harita ile zenginleştirdi.

Konuyla ilgili yayınlar
-----------------------

* Soulahian-Kuyumjian, Rita. The Survivor: Biography of Aram Andonian. London: Gomidas Institute, June 9, 2010. ISBN 1-903656-94-X.

Ayrıca bakınız
--------------

* 1915'te Ermeni aydınların sürgünü

Kaynakça
--------

1. ↑  A Crime of Silence: The Armenian Genocide, by Permanent Peoples' Tribunal, Gerard J. Libaridian, 1985, p. 123.
2. ↑  The Lions of Marash, by Stanley Elphinstone Kerr - 1973, p. 15
3. ↑  The Armenian Genocide: Cultural and Ethical Legacies, by Richard G. Hovannisian, Transaction Publishers, 2007, p. 55.
4. ↑  At the crossroads of Der Zor, by Hilmar Kaiser, Nancy Eskijian, Luther Eskijian - 2002 - p. 93
5. ↑  Dadrian, Vahakn. "The Naim-Andonian Documents on the World War I Destruction of Ottoman Armenians: The Anatomy of a Genocide," *International Journal of Middle East Studies*, 18 (1986), pp. 311-360.
6. ↑  *Balkan Savaşı*. Çev. Zaven Biberyan (Ocak 2021, 3. bas.). Aras Yayıncılık. 1999. 21 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2022.

Dış bağlantılar
---------------

* Aras Yayıncılık resmi web sitesi - ARAM ANDONYAN

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb11995553w (data)
* GND: 128900741
* ISNI: 0000 0001 2358 4959
* LCCN: n83055639
* NLI: 987007312320905171
* NTA: 071509909
* SUDOC: 028039998
* VIAF: 9856753
* WorldCat: lccn-n83055639

 |
**Aslan Gagiyev** (Rusça: Аслан Гагиев) iddia edilen bir Rus suç adamıdır.

Etnik bir Osetli olan Gagiyev, Beslan okul kuşatmasında yer alarak kadın ve çocukları kurtardığını iddia ediyor. Kısa bir süre sonra, Vladikavkaz belediye başkanı Vitaly Karayev ve yardımcısı Kazbek Pagiyev'in öldürülmesi de dahil olmak üzere, sözleşmeli cinayetler, şiddetli iş anlaşmazlıkları ve kanunsuz adalete karışan bir organize suç grubu olan The Family'yi kurdu. Üyeler birbirlerini Kardeşler olarak çağırdı ve hem eski hem de hizmet veren kolluk kuvvetleri ve askeri yetkilileri içeriyordu. Grubun Rus güvenlik servisleri ve Tambov organize suç grubuyla bağlantıları vardı.

2011 yılına gelindiğinde Aile, iç çatışmalarla parçalanıyordu ve devlet aygıtının desteğini kaybetti. Gagiyev 60'tan fazla cinayetle suçlandı. 2013 yılında Avusturya'ya kaçtı ve burada uçmaktan korktuğunu iddia etmek de dahil olmak üzere iade edilmekten kaçınmak için birkaç girişimde bulundu. Bir Avusturya mahkemesi, başvuranın iade edilmesini 2018'de onayladı

Kaynakça
--------

1. ↑  "The Brotherhood of Killers and Cops - Roman Anin, Novaya Gazeta". *occrp.org*. 3 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Eylül 2018.
2. ↑  "Alleged Russian gang boss Aslan Gagiyev, accused of 60 murders, is extradited from Austria". *South China Morning Post*. 21 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Eylül 2018.
**Alman Romantizmi**, 18. yüzyılın sonları ve 19. yüzyılın başlarında Almanca konuşulan ülkelerin egemen entelektüel hareketiydi ve felsefeyi, estetiği, edebiyatı ve eleştirel anlayışı etkiledi. İngiltere ile karşılaştırıldığında, romantizm Almanya'da nispeten erken gelişti ve başlangıç yılları Weimar Klasisizmi (1772-1805) ile aynı zamana denk geldi. İngiliz Romantizminin ciddiyetinin aksine, Alman Romantizmi özellikle zekaya, mizaha ve güzelliğe değer veriyordu.

Erken dönem yılları, yaklaşık olarak 1797-1802 arası, *Frühromantik* veya Jena Romantizmi olarak *anılır*. Hareketin merkezindeki filozoflar ve yazarlar olarak, Wilhelm Heinrich Wackenroder (1773–1798), Friedrich Wilhelm Joseph Schelling (1775–1854), Friedrich Schleiermacher (1768–1834), Karl Wilhelm Friedrich Schlegel (1772–1829), August Wilhelm Schlegel'dir (1767–1845), Ludwig Tieck (1773–1853) ve Friedrich von Hardenberg (Novalis) (1772–1801) sayılabilir.

Erken dönem Alman romantikleri, sanatta, felsefede ve bilimde Orta Çağı temel alan yeni bir anlayış peşindeydiler ve Orta Çağı sade bir kültürel birliğin olduğu bir dönem olarak görüyorlardı. Ancak Alman romantikleri, aradıkları kültürel birliğin zayıflığının ve toplumsal ve entelektüel kültürlerin bir araya getirilme güçlüğünün farkına vardılar. Geç dönem Alman Romantizmi, günlük yaşam ile yaratıcı dehanın doğaüstü yansımaları arasındaki gerilimi vurguladı. Eleştirmen Heinrich Heine, erken dönem Alman romantiklerinin sanatta ve toplumda bir kültürel birlik modeli için Orta Çağı örnek almalarını eleştirdi.

Kaynakça
--------

1. 1 2  BEISER, FREDERICK C. (2003). *The Romantic Imperative: The Concept of Early German Romanticism*. Harvard University Press. ISBN 978-0-674-01180-9. 16 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2021.
2. ↑  "German literature". *Encyclopedia Britannica* (İngilizce). 20 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2021.
Arap Yüksek Komitesi üyeleri (1936). Sağdan sola: Ragıp el-Neşaşibi, Emin el-Hüseynî, Ahmed Hilmi Paşa, Abdüllatif Bey Es-Saleh, Alfred Roke
**Arap Yüksek Komitesi** (Arapça: اللجنة العربية العليا) veya **Yüksek Ulusal Komite**, Filistin Mandası'nda Filistinli Arapların merkezi siyasi organıydı. 25 Nisan 1936 tarihinde Kudüs Müftüsü Hac Emin el-Hüseynî'nin inisiyatifiyle kuruldu ve müftünün başkanlığında Filistinli Arap aşiretlerinin ve siyasi partilerin liderlerinden oluşmaktaydı. Komite, bir İngiliz yetkilinin suikastından sonra Eylül 1937 tarihinde Britanya Manda Yönetimi tarafından yasadışı ilan edildi.

Aynı ismi taşıyan bir komite 1945'te Arap Birliği tarafından yeniden kuruldu, ancak 1948 Arap-İsrail Savaşı sırasında etkisiz kalınca gözden düştü. 1948'de Filistin Umum Hükûmeti'nin kurulmasıyla Mısır ve Arap Birliği tarafından faaliyetleri durduruldu ve her ikisi de Ürdün tarafından yasaklandı.

Kaynakça
--------

1. ↑  Peel Commission Report Cmd. 5479, 1937, p. 96.

Bibliyografi
------------

* Khalaf, Issa (1991). *Politics in Palestine: Arab Factionalism and Social Disintegration, 1939-1948*. SUNY Press. 0-7914-0707-1
* Levenberg, Haim (1993). *Military Preparations of the Arab Community in Palestine: 1945-1948*. London: Routledge. 0-7146-3439-5
* David Tal (2004) "Israel-Arab War, 1948 -1949/ Armistices" Routledge 0-7146-5275-X
* Sayigh, Yezid (2000). *Armed Struggle and the Search for State: The Palestinian National Movement, 1949-1993*. Oxford: Oxford University Press. 0-19-829643-6
* Segev, Tom. *One Palestine, Complete: Jews and Arabs Under the British Mandate*. Trans. Haim Watzman. New York: Henry Holt and Company, 2001. 0-316-64859-0

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: n2015052858
* NLI: 987007256715405171
* VIAF: 124621912
* WorldCat: lccn-n2015052858

 |
***Bozkurt***, Kıbrıs'ta 1951-1990 arasında yayımlanmış bir Türk gazetesiydi. İlk sayısı 26 Ekim 1951'de Lefkoşa'da çıkan gazetenin imtiyaz sahibi baş yazarı Cemal Togan idi. Gazetenin neşredildiği matbaa gazeteyle aynı ada sahipti ve 1950'lerde gazete matbaası Büyük Han'ın kuzeydoğu köşesinde yer alıyordu.

Togan ilk sayıdaki baş makalesinde gazetenin halkın malı olduğunu ve halkın ihtiyaçları doğrultusunda çıktığı düşüncesini paylaştı. Togan gazeteyle Kıbrıs Türk gazeteciliğinde yeni bir dönem başlatıklarını, ilkeli gazetecilikten ayrılmayacaklarını da belirtmişti. Gazetenin muhabir ağına dair bilgi veren Togan, adanın her yerinde ve Türkiye'nin büyük şehirlerinde muhabirlerinin olduğunu bilgisini geçmişti. İlk sayıda yazısı çıkan Kerem Sel gazetenin "halkın tarafsız bir Türk gazetesine olan ihtiyacı" ekseninde doğduğu düşüncesini paylaşmıştı.

Gazetenin adı Türk mitosundaki bozkurda dayanır. Adanın Kıbrıslı Rumlar ile Türkler arasında paylaşılamıyor oluşundan hareketle gazetenin çıkış amacında, adanın Rumlarca ilhakını savunan Rum gazetelerine atıf yapıldı ve bunun aksi yönünde bir yayın politikası izleneceği bilgisi verildi.

Gazete başlarda 2 ila 8 sayfa aralığında büyük boy olarak düzensiz bir şekilde yayımlandı, daha sonra sayfa sayısı 12'ye kadar çıktı ve küçük boyda yayımlandı. Bu dönemlerde Sadi Togan, Ahmet Tolgay, Eşref Çetinel, Mustafa Afşaroğlu ve Ahmet Alper gibi yazarları bulunuyordu. Gazete 26 Ekim 1951’den 12 Ağustos 1957’ye kadar haftalık olarak yayınlanırken sonrasında 1985 Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti genel seçimlerine kadar günlük olarak çıktı. Daha sonra da yayım sıklığında muhtelif değişiklikler yaşadı.

Gazete Kıbrıs'taki Türk tarihi ve burada tesis edilen Türk egemenliğine dair dönemsel bir öneme sahiptir. Adadaki çatışmalar ve 1974 Kıbrıs Harekâtı gibi konular gazetede genişçe ele alınan konulardır. Adada Kıbrıs Cumhuriyeti'nin kurulması ve Türk egemenliğinin başlangıcı olacak adımlar gazete coşkuyla manşet edilmiştir. Adaya Türk askerinin gelişini "Üç yüz seksen dokuz yıl sonra şanlı Mehmetçiğin gölgesi Kıbrıs ufuklarına bir kere daha düşmüştür" girişiyle veren gazete, Kıbrıs Harekâtı'nı "Mutlu Barış Harekâtı" başlığıyla duyurmuş, 25 Temmuz 1974 sayısında ise "Bir asırlık Hasret Bitti" manşetiyle çıkmıştır. Harekâta dair Türk tarafından etraflıca bilgiler aktaran gazete, 1983'te Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin ilanını ise büyük ve kalın bir şekilde "ARTIK BAĞIMSIZIZ" başlığıyla duyurmuştur. Gazetenin yayın hayatının son bulması ekonomik nedenlerle 9 Aralık 1990'da 14050. sayı ile oldu.

Kaynakça
--------

Özel

1. ↑  Turan 2016, s. 290.
2. ↑  Mehmet Ertuğ (2016). *Gizemli Büyük Han (Dünü-Bugünü)*. Lefkoşa: Kıbrıs Türk Yazarlar Birliği Yayınları. s. 28.
3. ↑  Turan 2016, s. 290-291.
4. ↑  Turan 2016, s. 291-292.
5. ↑  Turan 2016, s. 292.
6. ↑  Turan 2016, s. 292-295.

Genel
* Turan, Orhan (2016). "1950-1960 Arasında Yayımlanan Gazeteler ve Kıbrıslı Türkler". *Yaşam Bilimleri Dergisi;*. **6** (2/1). ss. 287-302. Erişim tarihi: 16 Ekim 2020.
**Don Carmody** (d. Rhode Island) doğma büyüme ABD'li olan ancak Kanada'ya göç eden ve Montreal'da eğitimini tamamlayan bir film yapımcısı.

Montreal merkezli yapım şirketi Cinépix'e katıldı, orada Ivan Reitman ile birlikte David Cronenberg'ün erken filmlerinde çalıştı ve daha sonra Harold Greenberg’ün Astral Bellevue Pathé isimli şirketine gitti, orada da yapımın başında duran yönetici yapımcı görevini üstlendi. Astral'dan ayrıldıktan sonra, Bob Clark’on hasılat patlaması olan *Porky's* isimli Kanada'nın en çok hasılat toplayan filminde eşli yapımcılık yaptı.

Şu ana kadar 100 civarında filmin yapımcılığını yaptı, bunlardan bazıları da Denis Villeneuve'nin *Polytechnique* (2009) filmi ve *İyilik Meleği*, *Yesterday*, *Şehrin Azizleri*, *Can Dostum* filmleridir. Aynı zamanda Toronto'da çekilen ve 2002 En İyi Film Akademi Ödülü'nü kazanmış olan *Chicago* isimli müzikalin de yapımcı ekibinde bulundu. Ayrıca video oyunları üzerinden filme uyarlanan *Ölümcül Deney: Kıyamet* ve *Sessiz Tepe* filmlerinin de yapımcılığını üstlendi.

Kaynakça
--------

1. ↑  "The New York Times". 11 Haziran 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ekim 2017.
2. ↑  "Don Carmody". Cmpa.ca. 4 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ekim 2017.
3. ↑  "The Globe and Mail". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ekim 2017.

Dış bağlantılar
---------------

* IMDb'de Don Carmody
* Resmî site

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 9010923
* BNE: XX1302569
* BNF: cb14085204h (data)
* GND: 1061529312
* ISNI: 0000 0000 7823 5193
* LCCN: n96098890
* NLI: 987012282137405171
* NTA: 370509994
* SNAC: w6320rdx
* VIAF: 29738582
* WorldCat: lccn-n96098890

 |
***Fallout***, Interplay Entertainment tarafından yaratılmış bir post-apokaliptik RPG video oyunu serisidir. Seri 22. ve 23. yüzyıllarda geçmektedir ve senaryoda atompunk ve retrofuturistik tasarımlardan, 1950'lerin Amerika Birleşik Devletleri'nin savaş sonrası kültüründen, teknoloji vaatlerinden ve nükleer yok oluş korkusundan ilham alınmıştır. *Fallout'un yapımında,* Fallout serisinin öncüsü kabul edilen, Interplay Productions tarafından geliştirilen 1988 oyunu *Wasteland'den bolca esinlenilmiştir.*

Serinin ilk oyunu *Fallout*, Black Isle Studios tarafından geliştirildi ve 1997'de, devamı olan *Fallout 2* ise bir sene sonra, 1998'de yayınlandı. Taktiksel rol yapma oyunu *Fallout Tactics: Brotherhood of Steel* ile serinin geliştirmesi Micro Forté ve 14 Degrees East'e devredildi. 2004'te Interplay, Black Isle Studios'u kapattı ve Black Isle Studios olmadan PlayStation 2 ve Xbox için rol yapma ve aksiyon oyunu olan *Fallout: Brotherhood of Steel'i* üretmeye devam etti. Serinin üçüncü oyunu olan *Fallout 3*, Bethesda Softworks tarafından piyasaya sürüldü ve bunu Obsidian Entertainment tarafından geliştirilen *Fallout: New Vegas* izledi. *Fallout 4* 2015'te, *Fallout 76* ise 14 Kasım 2018'de yayınlandı.

Bethesda Softworks, *Fallout* fikri mülkiyet haklarına sahiptir.  Satın aldıktan sonra Bethesda, *Fallout* to Interplay'in devasa çok oyunculu çevrimiçi rol yapma oyunu (MMORPG) versiyonunu yapma haklarını lisansladı. MMORPG, Interplay altında beta aşamasına kadar geldi ancak Bethesda Softworks ve Interplay arasındaki uzun bir yasal anlaşmazlık, oyunun gelişimini durdurdu ve Bethesda'nın mahkemede Interplay'in lisans sözleşmesinin hüküm ve koşullarını karşılamadığını iddia ettiği için nihai iptaline yol açtı. Dava 2012 yılının başlarında karara bağlandı.

Oyunlar
-------

| Yıl | Oyun Adı | Geliştirici | Platform(s) |
| --- | --- | --- | --- |
| Bilgisayar | Konsol | Taşınabilir | Cep |
| Main series |
| 1997 | *Fallout* | Interplay | Windows | Klasik MacOS, Mac OS X |  |
| 1998 | *Fallout 2* | Black Isle |  |
| 2008 | *Fallout 3* | Bethesda |  | PS3 · Xbox 360 |  |
| 2015 | *Fallout 4* |  | PS4 · Xbox One · PS5 · Xbox Series X/S |  |
| Duyurulacak | *Fallout 5* | TBA |
| Spin-offs |
| 2001 | *Fallout Tactics: Brotherhood of Steel* | Micro Forté | Windows |  |
| 2004 | *Fallout: Brotherhood of Steel* | Interplay |  | PS2 · Xbox |  |
| 2010 | *Fallout: New Vegas* | Obsidian | Windows | PS3 · Xbox 360 |  |
| 2015 | *Fallout Shelter* | Bethesda | PS4 · Xbox One | Switch | iOS · Android |
| 2016 | *Fallout Pinball* | Zen Studios |  |
| 2018 | *Fallout 76* | Bethesda | Windows | PS4 · Xbox One |  |
| 2019 | *Fallout Shelter Online* | Gaea Mobile |  | iOS · Android |

Kaynakça
--------

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* MusicBrainz: 9b944c4c-befc-4447-9ba9-20ae405e7143

 |


1. ↑  "Fallout wiki". 10 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2024.
**August Kork** (Rusça: Август Иванович Корк) (22 Temmuz 1987, 11 Haziran 1937),1937'deki Büyük Temizlik sırasında yargılanan ve idam edilen Estonya Kızıl Ordu 2. Sınıf Ordu Komutanıydı.

Kork, Genelkurmay Akademisi'nden mezun olup Rus İmparatorluk Ordusu'nda subay oldu. I. Dünya Savaşıı sırasında kurmay subay olarak görev yaptı ve Şubat 1917'de Batı Cephesi karargahındaydı. Kork, Ekim Devrimi sonrası Bolşevik oldu ve Kızıl Ordu'ya katıldı. Rus İç Savaşı'nda, başlangıçta Bolşevik destekli Estonya Kızıl Ordusu'nun kurmay başkanı ve ardından 7. Ordu'nun komutan yardımcısı olarak savaştı. Temmuz 1919'da Kork, Nikolai Yudenich'in Kuzeybatı Ordusunu yenerek ve Petrograd'ı savunarak 15. Ordu komutanı oldu. Orduyu Sovyet-Polonya Savaşı'nda yönetti ve Ekim 1920'de Kırım'da Pyotr Vrangel liderliğindeki son Beyaz Ordu'yu yenen 6. Ordu'nun komutanlığını yapıyordu.

İç Savaşın sona ermesinden sonra Kork, Harkov Askeri Bölgesi'nin komutasını aldı ve daha sonra Ukrayna Silahlı Kuvvetleri ve Kırım'ın komutan yardımcısı oldu. Ekim 1922'de Basmacı İsyancılarına karşı savaşan Türkistan Cephesi'nin komutasını aldı. 1920'lerin sonlarında, Kork, Kafkas Ordusu'na ve birkaç askeri bölgeye komuta etti ve 1928 ile 1929 yılları arasında Almanya'daki Sovyet askerî ataşeliği görevini üstlendi. 1929 yılında Almanya'dan dönen Kork, Moskova Askeri Bölgesi'nin komutanı oldu. 1935'te Frunze Askeri Akademisi'nin başına geçtiğinde en yüksek rütbeli Estonya Kızıl Ordu subayıydı. Büyük Temizlik sırasında, Troçkist Anti-Sovyet Askeri Örgütü Davası'nda yargılandı, suçlu bulundu ve idam edildi. 31 Ocak 1957'de "delil yetersizliği" nedeniyle beraat edilip, iade-i itibarı sağlandı.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 1032791756
* ISNI: 0000 0000 3364 8197
* LCCN: n82228244
* VIAF: 48125577
* WorldCat: lccn-n82228244

 |
Olga Vasiliyevna, Kitri rolünde, 1940
S. Farrell ve G. Balanchine, New York Balesi, 1965

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Don Kişot (bale)*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

**Don Kişot balesi**, Cervantes’in Don Kişot adlı romanından uyarlanmış bir bale eseridir.

Babası tarafından zengin bir adamla evlendirilmek istenen, güzel Kitri’nin, berber sevgilisi Basil’e aşkı konu edilir. Romandan farklı olarak Don Kişot, ikincil bir roldedir.

Cervantes’in romanı ilk defa 1740’ta Viyana’da baleye uyarlanmış, bunu farklı uyarlamalar takip etmişti. En çok sahnelenen Don Kişot koreografisi, Ludwig Minkus’un müziğine Marius Petipa yaptığı koreografidir. Minkus/Petipa’nın eseri ilk defa Moskova’da Bolşoy Tiyatrosu’nda 26 Aralık 1869’da sahnelendi. Kitri rolünü Anna Sobeshenskaya, Basil rolünü Sergei Sokolov üstlenmişti.

Günümüzdeki modern yapımlar, bu koreografinin 1900 yılında Alexander Gorsky’nin Bolşoy Tiyatrosu’nda yeni danslar ekleyerek sahneye koyduğu versiyonuna dayanır.

Eser, Rusya dışında ilk defa 1924’te Anna Pavlova’nın topluluğu tarafından kısaltışmış olarak sahnelendi. 1950’de Ninette de Valois Kraliyet Balesi için Londra’da eserin tamamını yeni bir sahneleme ile sahneye koydu. Orijinal Rus versiyonu Batı’da ilk defa Rambert Balesi tarafından sahneye kondu. 1965’te New York City Ballet için George Balanchine’nin yarattığı ve kendisinin Don Kişot'u oynadığı yeni versiyon çok ünlü oldu.

1869 Petipa versiyonu
---------------------

### Karakterler

* Sanson Carrasco
* Antonina
* Don Kişot
* Sanço Panza
* Lorenzo, hancı
* Kitri, kızı
* Basil, berber, Kitri'nin sevgilisi
* Bir Çingene
* Graziosa, kızı
* Dulcinea
* Gamache, Kitri'nin sözlüsü
* Köylüler, Çingeneler, Periler, Cinler, Orman perileri

Kaynakça
--------

1. 1 2  Tanberk, Mutlu. "Acosta'dan tartışmalı Don Kişot yorumu". Milliyet Sanat, 31 Ekim 2013. 17 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Aralık 2015.
2. ↑  "Don Quixiote". *Abt.org*. 22 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Aralık 2015.
3. ↑  "Don Quixote - New York City Ballet". *Nycballet.com*. 10 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Aralık 2015.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX5630566
* BNF: cb13960202m (data)
* GND: 300477538
* MusicBrainz work: d454b9a4-544d-41fe-b889-60716a0d0503
* NLI: 987007425251805171
* VIAF: 184315210

 |
Augusto Barbera
**Augusto Antonio Barbera** (d. 25 Haziran 1938, Aidone) İtalyan hukukçu ve siyasetçi.

Catania Üniversitesi'nde hukuk eğitimi almıştır. Catania (1969-1970) ve Ferrara (1970-1977) Üniversitelerinde anayasa hukuku, Bologna Siyasal Bilgiler Fakültesi'nde (1977-1994) kamu hukuku kurumları dersi vermiştir. 2001-2005 yıllarında İdari Yargı Başkanlık Kurulu başkan yardımcılığı görevinde bulunmuştur. 1976-1979 ve 1982-1994 yıllarında İtalyan Komünist Partisi ve ardılı olan Demokratik Sol Parti'den milletvekilliği yapmıştır. 1987-1992 yıllarında Bölgesel Sorunlar Parlamenter Komisyonu Başkanı ve 1993'te kısa bir süre Parlamento ile İlişkiler Bakanı olarak görev üstlenmiştir. San Marino Kuralların Anayasaya Uygunluğunun Garantisi Koleji (Anayasa Mahkemesi) üyeliğine atanmış ve 2012 yılına dek başkan olarak görev yürütmüştür. 2015 yılında Demokratik Parti'nin önerisi ile İtalya Parlamentosu birleşik oturumunda, 9 yıllığına, Anayasa Mahkemesi üyesi seçilmiş, 2023 yılında ise Anayasa Mahkemesi başkanı olmuştur.

Görevleri
---------

**Meclis**

* 5 Temmuz 1976 - 19 Haziran 1979 / 30 Haziran 1982 - 14 Nisan 1994 : Bologna milletvekili
	+ 12 Kasım 1987 - 22 Nisan 1992 : Bölgesel Sorunlar Parlamenter Komisyonu Başkanı

**Hükûmet**

* 28 Nisan 1993 - 4 Mayıs 1993 : Parlamento ile İlişkiler Bakanı

**Anayasa Mahkemesi**

* 21 Aralık 2015 - ... : Anayasa Mahkemesi üyesi
	+ 12 Aralık 2023 - ... : Anayasa Mahkemesi başkanı

Kaynakça
--------

1. ↑  "Meclis tarih portalındaki sayfası". 16 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Şubat 2024.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb12176502k (data)
* CiNii: DA07650252
* GND: 137963157
* ISNI: 0000 0000 8345 0760
* LCCN: n78096020
* NLA: 42200998
* NLI: 987007332682205171
* RERO: 02-A002967806
* SUDOC: 030326613
* Trove: 1457096
* VIAF: 86123387
* WorldCat: lccn-n78096020

 |
**Atlantis Otel, Dubai** Birleşik Arap Emirlikleri, Dubai'de, yapay palmiye adası Palm Cumeyra üzerinde bulunan lüks bir oteldir. Atlantis mitinden esinlenilerek ada üzerinde inşa edilen ilk binadır. Otel 24 Eylül 2008'de açıldı.

Konaklama
---------

Otel konaklama tesisi iki ayrı kanattan oluşmakta ve özel balkonlu, suit ve palm manzaralı 1.500 konuk odası bulundurmaktadır. İmperial Kulüp 150 oda ve suit bulundurmaktadır.

Gelişimi
--------

Atlantis Otel, inşaat süreçleri 2008'de askıya alınan Palmiye Adaları üçlemesi olarak bilinen yapay adalardan birisi olan Palm Cumeyra üzerindedir. Beş-yıldız otel çocuklar ve yetişkinler için eğlenceler sunmaktadır. Çocuklar ve yetişkinler için eğlenceli geniş su parkı, yedi su kayağı alanı bulundurmakta, Kayıp Odalar'da teşhir edilen dev akvaryum içinde köpek balıkları izlenebilmekte ve 30 m. yüksekliğe sahip mezopotamya tarzı Ziggurat tapınağı gezilebilmektedir. 65.000'den fazla balık ve deniz canlısının bulunduğu Ambassador Lagun'unda bir sualtı sergisi izleme alanı bulunmaktadır.

Galeri
------

* Atlantis Otel havadan görünüm.Atlantis Otel havadan görünüm.
* Otel akvaryumu, Kayıp Odalar.Otel akvaryumu, Kayıp Odalar.

Ayrıca bakınız
--------------

* Palmiye Adaları
* Dünya
* Evren
* Dubai'deki otellerin listesi

Kaynakça
--------

1. ↑  "Atlantis The Palm, Main Page". 29 Ocak 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Kasım 2013.
2. ↑  Ahmed Hussein (25 Kasım 2008). "Landmark project Atlantis, The Palm officially launched amidst grand ceremony". *EstatesDubai*. 27 Eylül 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mart 2013.
3. ↑  "Atlantis the Palm, Aquaventure Waterpark". 3 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Kasım 2013.
4. 1 2  "Atlantis the Palm, Lost Chambers". 3 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Kasım 2013.

Dış bağlantılar
---------------

* Atlantis Otel Resmi İnternet Sayfası29 Ocak 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
**Kalindula**, güney-orta Afrika'da bir popüler müzik tarzına adını veren bir tür bas gitarıdır. Geçmişi 20. yüzyılın sonlarına dayanır ve özellikle Zambiya'da popülerdir; ayrıca Malavi ve Zimbabve'de de bulunur. Bazıları onun Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde ortaya çıktığını iddia eder, ancak bunu tam olarak destekleyecek kanıt bulunmamaktadır. 20. yüzyıl popüler müziği özelliklerini ritmik ve metrik unsurlarla birleştirir.

**Kalindula** müzik tarzı, hızlı tempolu bir ritme sahiptir ve kalindula bas gitarına ek olarak, yerel olarak "bahn-jo" olarak telaffuz edilen el yapımı banjo adı verilen bir veya daha fazla gitarı içerir. Bazı kalindula grupları ev yapımı davul setleri de kullanır. Kent bölgelerindeki kalindula grupları genellikle ansamblolarına elektrikli gitarlar, elektrikli bas ve modern davul setleri de dahil eder.

Zambiya'nın Güney Eyaleti'nde, kalindula grupları, Chikuni Radyo istasyonu tarafından desteklenen yıllık Tonga Müzik Festivali'ne katılmak için yarışırlar. Kazanan gruplara radyo istasyonu tarafından kayıt sözleşmeleri teklif edilir ve kasetleri eyalet genelindeki pazarlarda satılır. Güney Eyaleti'nde mevcut favoriler arasında Green Mamba ve Mashombe Blue Jeans bulunmaktadır. 2005 Ngoma Müzik Ödülü'nün sahibi Amayenge, bir başka tanınmış ve köklü bir grup olan Distro Kuomboka ile birlikte 'En İyi Grup' birçok bölgesel ve ulusal ödülün sahibi olarak Copperbelt'deki Kalindula sahnesini birlikte domine ederler.

Ayrıca bakınız
--------------

* List of African musicians

Dış bağlantılar
---------------

* Radyo Chikuni
* Tonga Müzik Festivali fotoğraf galerisi
* Kalindula Müzik Videoları
NASA çalışanları, Lockheed Electra'nın ölçekli modelini rüzgar tünelinde çarpıntı açısından test ediyor.
**Aeroelastisite**, bir akışkan içinde hareket eden esnek, katı bir yapının üzerine etki eden yapısal, aerodinamik ve ataletsel kuvvetlerin birbiriyle etkileşimini inceleyen bilim dalıdır. Aeroelastisite problemleri iki ana kategori altında incelenebilir.

Statik aeroelastisite
---------------------

Statik aeroelastisitede zamana bağlı fiziksel ögeler probleme dahil edilmez. Zamana bağlı fiziksel ögelere örnek olarak atalet kuvvetleri verilebilir. Bu durumda atalet kuvvetlerinin yapıya olan etkileri ihmal edilmekte, sadece aerodinamik ve yapısal kuvvetlerin etkileşimi incelenmektedir. Statik aerolastisite problemlerine, diverjans, kontrol yüzeyleri etkinliği ve kanatçık tersliği, esnek taşıma yüzeylerine etki eden aerodinamik yüklerin değişen dağılımlarının hesaplanması örnek olarak gösterilebilir.

Dinamik aeroelastisite
----------------------

Dinamik aeroelastisitede zamana bağlı fiziksel ögelerin de probleme dahil edilmesiyle ataletsel, yapısal ve aerodinamik kuvvetlerin etkileşimi incelenmektedir. Dinamik aeroelastisite problemlerine, kendinden uyarımlı titreşimler, kanat çırpınması, kontrol ve itki sistemleriyle olan etkileşimler, geçici titreşimlere tepki örnek gösterilebilir.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* NKC: ph162643

 |
Wilhelm Müzesi
Kale Kapısı
Kaiser Wilhem II. yaşadığı ev
**Doorn** Utrecht iline bağlı, merkezi Hollanda'da Utrechtse Heuvelrug'a belediyesinde bir ilçedir. 1 Ocak 2008 tarihinde ilçe nüfusu 10.052'dir.

Tarihçe
-------

886-895 yılları arası bazı tarihi bilgilere göre şehrin eski adı "Thorheim"di. Kelime anlamı eski mitolojik tanrılarda Thor'un evi anlamına gelir.

Doorn; Hollanda Kraliyet Deniz Kuvvetleri için önemli bir temel oluşturmaktadır. Von Gimborn Arboretum, Utrecht Üniversitesi botanik bahçeleri sitelerinden biri, kenti yakınlarında yer almaktadır.

1918'de tahttan indirilmesinden sonra, son Alman İmparatoru II. Wilhelm, köyün merkezinde bulunan Doorn kalesinde (Huis Doorn) yaşamıştır. 1941 yılında Doorn'da öldü.

Hollandalı yazar Simon Vestdijk hayatının büyük bir kısmı (1939 ve 1971 yılları arasında, birkaç kısa aralıklar hariç) için Doorn yaşadı. Doorn çevresi romanlarıyla birçok peyzaj açıklamaları açıkça fark edilebilir.

Doorn 1 Ocak 2006 yılına kadar Utrecht'ten bağımsız bir belediye idi.

Dış bağlantılar
---------------

* 
* Şehir Haritası
* Doorn Spor Kulübü 30 Haziran 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb14521443m (data)
* MusicBrainz: 58fc0d02-24ff-4b59-a587-1699aeb4c127
* VIAF: 244560324
* WorldCat: viaf-244560324

 |
**Arif İsmet Bey**, **İsmetzade Doktor Mehmed Arif** olarak da bilinir (d. 1870, Kerkük ö. 18 Ocak 1911, İstanbul), Osmanlı siyaset adamı ve yazar. Yazar olarak daha çok *Gürcü Köyleri* adlı kitabıyla tanınır.

Arif İsmet babasının görevi dolayısıyla bulunduğu Kerkük’te doğdu. Babası Gelibolu eşrafından İsmail Hakkı İsmet Efendi’ydi. İsmail Hakkı İsmet Efendi Yemen’e atanınca, Arif İsmet de yükseköğrenime kadar olan eğitimini orada tamamladı. Daha sonra İstanbul’da Mekteb-i Mülkiye-i Tıbbiye’ye girdi ve 1894 yılında bu okuldan mezun oldu. Tıp öğrencisiyken, büyük bir ihtimalle bir Gürcü olan annesinin akrabalarını ziyaret etmek için Samsun’a gitti. O tarihte Çarşamba ilçesine bağlı olan Muslubey adlı Gürcü köyünü ziyaret edip izlenim ve tespitlerini *Tarik* gazetesinde tefrika halinde yayımladı. Bu yazıları Ocak 1894’te *Gürci Köyleri* adıyla kitap (Bu kitapta yazar İsmetzade Doktor Mehmed Arif adını kullanmıştır) olarak basıldı.

Arif İsmet daha sonraki dönemde Lapseki, Ünye, Fatsa, Konya ve Biga’da belediye hekimi olarak görev yaptı. Fatsa’da bir süre kaymakam yardımcısı olarak bulundu. Hekimlik görevine daha sonra Şehremaneti’nde devam etti. Bu arada siyasetle de ilgilenen Arif İsmet, 1908’de İttihat ve Terakki Fırkası’ndan Biga mebusu seçildi. Sıkı bir İttihatçı olarak Hasan Fehmi Bey cinayeti, 31 Mart Vakası gibi konularda Meclis-i Mebûsan’da muarızlarıyla sert tartışmalara girdi. Fakat yolsuzluklara bulaştığı gerekçesiyle İttihat ve Terakki Fırkası yöneticilerini eleştirmekten de geri durmadı. 1910’da, o tarihte dahiliye nazırı olan Talat Paşa’yı sert eleştiriler yöneltti.

Arif İsmet, Türkiye’ye göç etmiş Gürcüler konusunda başka kaynaklarda rastlanmayan bilgilerin aktarıldığı *Gürci Köyleri* adlı kitabından bir yıl önce *Asuman* adlı kitabı kaleme aldı. Gökyüzü, hava, rüzgâr, kasırga, barometre gibi pozitif bilimlerde değindiği bu kitabında Kuran’dan ayetlere de yer verdi. Bu arada, kitabın künyesinde geçen adıyla Mirza Abdürrahim Efendi’nin bir kitabını *Amerika’da İslamiyet* adıyla Osmanlıcaya çevirdi. On beş yıl boyunca *Tarik*, *Şura-yı Ümmet*, *Sabah*, *İkdam* gibi gazetelerde yazan Arif İsmet, 18 Ocak 1911’de Meclis-i Mebusan’daki bir oturum sırasında geçirdiği kalp krizi sonucunda öldü.

*Asuman*, *Amerika'da İslamiyet* ve *Gürcü Köyleri* adlı eserleri tek kitapta toplanıp 2019'da yeniden yayımlanmıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  *Türkiye Büyük Millet Meclisi Tutanak Dergisi*
2. ↑  Arif İsmet Bey. *Asuman, Amerika'da İslamiyet, Gürcü Köyleri*, Yayıma hazırlayan: Mehmet Ilgaz, 2019, İstanbul, s. 4-17, ISBN 9786058026179.
3. ↑  İsmetzade Doktor Mehmed Arif, *Gürcü Köyleri*, İstanbul, 2002 (Birinci baskı: 1893), 55 sayfa, Yayıma hazırlayan: Fahrettin Çiloğlu, ISBN 975-8260-11-1.
4. ↑  Arif İsmet Bey. *Asuman, Amerika'da İslamiyet, Gürcü Köyleri*, Yayıma hazırlayan: Mehmet Ilgaz, 2019, İstanbul, 269 sayfa, ISBN 9786058026179.
**Halime Çavuş** (1898, Duruçay, Kastamonu - 20 Şubat 1976, Duruçay, Kastamonu), Soyadı Kanunu'ndan sonra **Halime Kocabıyık**, Türk Kurtuluş Savaşı sırasında milis güçlerin arasına erkek kılığında katılan bir Türk kadınıdır.

1898 yılında Kastamonu'ya bağlı Duruçay köyünde doğdu. Babası ve annesi istememesine rağmen Türk Kurtuluş Savaşı'na (1919-1923) katılmak istedi. Saçlarını kazıttı, sakal tıraşı oldu ve erkek kılığında milis güçlere katıldı. Arkadaşları arasında uzun süre *Halim* olarak tanındı. Ordunun lojistiğinde görev aldı. İnebolu Limanı'ndan Ankara ve Sakarya'ya öküz arabaları üzerinde silah ve mühimmat taşıdı. Bir gün İnebolu'dan cepheye mühimmat taşırken kar yağışlı ve soğuk havada montunu cephanenin üzerine örttü. Bu sırada Mustafa Kemal Paşa ve beraberindeki heyete denk geldi ancak onu tanıyamadı. Mustafa Kemal Paşa, cepheye taşıdığı mermileri kendi hayatından daha çok önemseyen bu askeri görünce çok etkilendi ve ona "Neden üzerindeki montu mermilerin üstüne örttün, üşümüyor musun?" sorusunu yöneltti. Halime, "Benim üşümem hiç önemli değil. Bu cephane yüzlerce, belki de binlerce askerimizi koruyacak." dedi. Kimi kaynaklara göreyse "Bey, yüz bin kişi kurtulacak. Ben öleceğim de ne olacak?" sözlerini sarf etti. Mustafa Kemal Paşa, kafa kâğıdını -yani kimliğini- istediği Halime'nin kadın olduğunu görünce kendisine "Sen kız mısın?" diye sordu ve "Evet." cevabını aldı. Paşa, yaverine Halime Çavuş'la ilgili tüm bilgileri not aldırarak Ankara'ya döndü.

9 Haziran 1921'de Yunan savaş gemileri Georgios Averof ve Kilkis, İnebolu'yu bombaladığı sırada ayağına gelen şarapnel parçası nedeniyle ağır yaralanarak ordudan ayrıldı. Savaşın sonunda Mustafa Kemal Paşa ve eşi Lâtife Hanım ile görüşmesi için Ankara'ya davet edildi. Çankaya Köşkü'nde on beş gün ağırlandı. Bu sırada çavuş rütbesine yükseltildi ve İstiklal Madalyası ile ödüllendirildi. Paşa'nın "Seni yollamıyorum, bizim kızımız ol." sözlerine, "Annem ve babam beni bekler." yanıtını verdi. Paşa tarafından çeşitli hediyelerle birlikte evine yollandı ve kendisine aylık bağlandı.

1934'te Soyadı Kanunu'nun çıkarılmasından sonra *Kocabıyık* soyadını aldı. Hayatı boyunca hiç evlenmedi. Kardeşi Hasan Kocabıyık'ın 13 yaşındaki oğlu Sadık Kocabıyık'ı evlat edinerek büyüttü. Yaşamının son altı yılını, doğum yeri olan Kastamonu'nun Duruçay köyünde geçirdi ve 20 Şubat 1976 tarihinde, 75 yaşında öldü.

Adının verildiği kurumlar
-------------------------

* Halime Çavuş Anaokulu (Söğütlü, Sakarya)
* Halime Çavuş Özel Eğitim Anaokulu (Kastamonu)
* Halime Çavuş Kapalı Yüzme Havuzu (Merkez/Kastamonu)
* Halime Çavuş İşitme Engelliler Okulu (Merkez/Kastamonu. Kapandı.)

Kaynakça
--------

1. ↑  "Halime (Kocabıyık) Çavuş". *kastamonu.ktb.gov.tr*. 18 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ekim 2023.
2. ↑  "KASTAMONULU DELİKANLI VE HALİME ÇAVUŞ". *Yozgat Gazetesi*. 29 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ekim 2023.
**Akyün** (Kazakça: **ақын**, Kırgızca: **акын**, okunuşu [**ɑˈqɯn**]; her ikisi de **aqın** veya **اقىن** olarak yazılır), Kazak ve Kırgız kültürlerinde doğaçlama şair ve şarkıcılardır. Akyünler, destan anlatıcıları veya şarkı söyleyen jirovlar veya manasçılardan farklıdır.

Aytis veya aytış olarak bilinen şarkı yarışmalarında akyünler, genellikle bir dombra (Kazaklar arasında) veya bir komuz (Kırgızlar arasında) eşliğinde, şarkı benzeri bir söylem biçiminde doğaçlama yaparlar. Sovyet öncesi Orta Asya'nın göçebe yaşam tarzı ve kırsal nüfusun çoğunluğunun okuma yazma bilmemesi bağlamında akyünler, halkın düşünce ve duygularını ifade etme, toplumsal sorunları açığa çıkarma ve kahramanları yüceltme açısından önemli bir rol oynamışlardır. Sovyet döneminde repertuarlarına Lenin'i öven şarkılar da dahil edilmiştir.

Kazak akyünleri
---------------

Ünlü tarihi Kazak akyünleri arasında şunlar yer alır:

* Zhanak Kambaruluy (1760–1857)
* Makhambet Otemisuly (1804–1846)
* Suyunbai Aronuly (1815–1898)
* Shernyz Zharylgasov (1817–1881)
* Birzhan-Sal Khodgulov (1834–1897)
* Ziaus Baizhanov (1835–1929)
* Akan Sery Corramsauluy (1843–1913)
* Zhambyl Zhabayuly (1846–1945)
* Gaziz Firesoll (ö. 1930)
* Kenen Azerbaev (1884–1976)
* Aktan Kereiuly

Akyünler genellikle doğaçlama yaparlar, topluma ait herhangi bir olayda veya ulusal bayramlarda duruma göre şiir söylerler. Bayramlarda genellikle bir tür akyün yarışması düzenlenir. Bu yarışmalarda, eğlenceli bir şekilde, sırayla şiirsel biçimde birbirleriyle atışırlar (aytış) veya herhangi bir temayı seçerek şiir söylerler. Bazı durumlarda ise yetkililer, özellikle mülkiyet gücü veya siyasetçiler söz konusu olduğunda, Aytış'a sansür uygulamaya çalışmaktadır .

Göçebe yaşam tarzı ve Akyün sanatının doğaçlama olması, geçmişte eserlerin yazılı olarak kaydedilmesine ve korunmasına izin vermemiştir. Bu nedenle Akyünlerin eserlerinin çoğu kaybolmuştur.

Kırgız akyünleri
----------------

Ünlü tarihi Kırgız akyünleri arasında şunlar yer alır:

* Qalygul
* Arstanbek
* Soltonbay
* Toqtogul Satılganov
* Togolok Moldo
* Qylychty
* Naymanbay
* Qalmyrza
* Eshmanbet
* Beknazar

Literatür
---------

* Nurmakhan, Zhanash: *Kazaktyn 5000 Akyn-zhyrauy*. Almaty 2008. ISBN 9965-742-70-7 (Kazakça)

Ayrıca bakınız
--------------

* Kazak müziği
* Kırgız müziği

Kaynakça
--------

1. ↑  Vinogradov, V. (1970). "The Akyns Sing of Lenin". *Yearbook of the International Folk Music Council* (İngilizce). **2**: 77-91. doi:10.2307/767426. ISSN 0316-6082.
2. ↑  Vilímek, Vítězslav, (Ed.) (30 Kasım 2022). *Не только на словах*. Peter Lang Verlag. ISBN 978-3-631-88672-4.
**Çuvaş edebiyatı** (Çuvaşça *чăваш литератури* Çavaş literaturi) — Çuvaş dili yazan yazarlar ve edebiyatı. Folkloreserlerini ayrı değerlendirmek gerekir. Aynı zamanda edebiyat eserlerinin yazıldığı ve yayınlanmasının yanı sıra yazarların Çuvaşistanlı veya Çuvaşça yazması bu edebiyat içinde değerlendirilmektedir.

Volga Bulgar kültürünün Çuvaş edebiyatındaki rolü
-------------------------------------------------

Çuvaş edebiyatı, Orta Çağ'ın Bulgar dili'ne kadar uzanan Çuvaş dilinde ortaya çıkmıştır. Çuvaş edebiyatında Volga Bulgar kültürünün temel önemi vardır. Çuvaş edebiyatının tarihi, Çuvaş dilindeki tarihsel kaynaklar metinlerde ortaya çıktığı andan itibaren ele alınmaktadır. Moğol işgali öncesi zamanlar Volga Bulgarya sanatsal veya başka herhangi bir metin bırakmamıştır. Ancak 11. yüzyılda yaşamış bir Bulgar'ın Yakub ibn Numan'ın "Bulgarların Tarihi" adlı bir eser yazdığı biliniyor<ref>Gusarov Yu. V. [http:/ /www.enc.cap.ru/?t=prsn&lnk=3022 YAKUB IBN NUGMAN]. Eser günümüze ulaşamamıştır. Bulgarların İslam'ı nasıl kabul ettiğine dair bilgilerden çok daha fazlası vardı. Modern Çuvaşçanın folklor kahramanlarına benzer karakterler vardır, örneğin, ulıp (alp) gibi.

Volga Bulgarları tarafından 13.-14. yüzyıllarda Orta Volga bölgesi topraklarında bırakılan mezar taşlarının çoğunda, Bulgar Türkçesindeki kitabeler bulunabilir. Basit metinlerde bazen belirli bir sanat ve olay örgüsü gelişimi bulunabilmesine rağmen, bunlar tam teşekküllü edebi eserler olarak kabul edilemez, ancak yine de Altın Orda zamanında Çuvaş dili burada kayıtlıdır.

Literatür
---------

* «Чăваш литературин антологийĕ», составители: Д. В. Гордеев, Ю. А. Силэм. Şupaşkar, 2003. ISBN 5-7670-1279-2 .
* Виталий Родионов, «Чăваш литератури. XVIII—XIX ĕмĕрсем», Чебоксары, 2006. ISBN 5-7670-1463-9.
* Революцичченхи чăваш литератури (XX ĕмĕрччен). Шупашкар, Чăваш кĕнеке кăларавăшĕ, 1989. — 302 с.
* Юхма Мишши, "Авалхи чăвашсем, Çeboksarı, 1996.

Kaynakça
--------

Dış bağlantılar
---------------

* Çuvaş edebiyatının gelişim tarihi

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* NKC: ph174230

 |
Rönesans sanatçısı Domenico Ghirlandaio tarafından Santa Maria Novella, Floransa'daki Tornabuoni Şapeli'nde resmedilmiş bir freskten Cristoforo Landino
Federico da Montefeltro, hümanist yazar Cristoforo Landino (sağda) ile birlikte, Sandro Botticelli, 1460 civarı.
**Cristoforo Landino** (1424 - 24 Eylül 1498), İtalyan hümanist ve Floransa Rönesansı'nın önemli bir figürüdür.

Biyografi
---------

Casentino ile bağları olan bir aileden gelen Landino, 1424 yılında Floransa'da doğdu. Trabzonlu Georgios'un yanında Hukuk ve Yunanca okudu. Babasının isteğine karşı gelerek hukuk alanında kariyer yapmaktan vazgeçti ve bunun yerine felsefe okumaya karar verdi.

Landino, 1458 yılında Cristoforo Marsuppini'nin yerine Floransa Stüdyosu'nda retorik ve şiir kürsüsü başkanı oldu. Daha tanınmış bir hoca arayan öğrencileri başlangıçta Landino'nun atanmasına karşı çıktılar, ancak yine de kaldı ve Floransa'nın kültürel ve entelektüel yaşamının önemli bir parçası oldu.

Landino, Floransa'da Marsilio Ficino tarafından kurulan Platon Akademisi'nin bir üyesiydi. Lorenzo de' Medici ve kardeşi Giuliano'nun hocasıydı. Landino ayrıca, önce Guelf partisinin şansölyesi (1467) ve daha sonra Signoria için kamu mektupları yazıcısı olarak kamu görevinde bulundu.

Landino, 1498 yılında Medici'lerden hediye olarak aldığı Borgo alla Collina'daki bir villada öldü.

Çalışmaları
-----------

Felsefi diyalog biçiminde üç çalışması vardır: De anima (1453), De vera nobilitate (1469) ve The Disputationes Camaldulenses (1474). Disputationes adlı eserinde bir grup hümanist aktif ve canlı bir hayat ile durgun bir hayatın erdemlerini karşılaştırır.

Landino Latin şiirlerini üç ciltlik halinde yayınlanmıştır. Bu eserleri 1458 yılında Piero de' Medici'ye ithaf etmiştir. Ayrıca birçok mektup ve nutuk kaleme almıştır, bunlar Venedik'te 1561 yılında ölümünden uzun bir süre sonra yayınlanmıştır.

Rönesans'a önemli bir katkı olarak görülebilecek Aeneid 1478) ve İlahi Komedya (1481) üzerine yorumlamalar yazmıştır. Petrarca'dan ders almıştır ve Pliny'nin Historia naturalis, Giovanni Simonetta' nın Francesco Sforza'nın hayatını kaleme almıştır. Öğrencileri arasında tarihçi I. Andread Cambini de bulunmaktadır.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX993316
* BNF: cb12159399j (data)
* CiNii: DA02040775
* GND: 118569112
* ISNI: 0000 0001 1827 426X
* LCCN: n82113100
* MGP: 131540
* NKC: ola2007364630
* NLA: 35787363
* NLG: 166391
* NLI: 987007264372205171
* NTA: 068767145
* SELIBR: 263725
* SUDOC: 030112869
* Trove: 1087828
* ULAN: 500321032
* VIAF: 42629956
* WorldCat: viaf-42629956

 |
Dolum değirmeni
**Dinkleme**, kumaşı sıkı ve yoğun bir hale getirmek için yapılan bir keçeleştirme işlemi. Dinklenmiş kumaşta atkı ve çözgü iplikleri gözükmez. Genellikle dinkleme ştrayhgarn kumaşlara uygulanır. Bazen kamgarn kumaşlara da hafif bir dinkleme yapılabilir. Temel olarak işlem, bir çekme ve keçeleşme ile sonuçlanan elyaf göçünü sağlamak üzere ıslak kumaş üzerinde bir sıkma etkisi yapmaktır.

Döner dinkleme makinelerine kumaş iki uçtan dikilmiş olarak verilir. Bu makineler genellikle yıkama makinelerine benzer. Kumaş önce toprak malzemeden yapılmış bir ağızdan zorlanarak geçer. Bu şekilde bir gerilim meydana gelir ve kumaş uzatılır. Sıkma silindirlerine giren kumaş boyutu gittikçe daralan bir kanaldan geçer. Buraya **kapan** denir ve yukarıdan basınç istenilen değere ayarlanır. Kapan içerisinde sıkışan kumaş keçeleşmiş olarak dinkleme çözeltisine girer.

Genellikle kumaşlar dinklenmeden önce yıkanır. Bazen zamandan kazanmak için yıkama ile birlikte dinkleme aynı makine içerisinde yapılır. Dinkleme işlemi asid veya alkali ortamda yapılabilir. Asidle dinklemede %0,2-0,5'lik H2SO4 çözeltileri kullanılır. Bu işlemden önce kumaş iyice yıkanmış ve çalkalanmış olmalıdır. Asidle dinkleme içine nüfuz edilmesi güç olan ağır ve kaba kumaşlara uygulanır.

Alkali ile dinklemede soda veya sabun çözeltileri kullanılabilir. Kapan ve ağızdaki sürtünmeden doğan ısı kafi geldiğinden bir ek ısıtma gerekmez. Sıcaklık, sabunla dinklemede 40 °C'nin üzerine çıktığından ara sıra kapak açılarak soğutulur. Keçeleşme 35-37 °C'de en yüksek hızdadır, daha yüksek sıcaklıkta azalır. Asidle dinklemede böyle kritik bir sıcaklık yoktur ve 70-80 °C'ye çıkılabilir.

Dinkleme sonucu kumaş iyice yıkanır. Dinklemede keçeleşme hızı pH'a da bağlıdır. pH 10'da maksimum olur. pH düşerken keçeleşme hızı da azalır. pH 4'ten sonra yeniden yükselir.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* KulturNav: 230b8e7e-e9db-4121-a351-8bc1a337f588

 |
Bir Air Pacific Boeing 767-300 ER (Kayıt DQ-FJC, "Taveuni Adası") sabahın erken saatlerinde Nadi Havaalanında, Temmuz 2003.
**Kırmızı Göz Uçuşu**, ticari havacılıkta, batıdan doğuya doğru yapılan ve gece saatlerinde başlayıp sabah saatlerinde sona eren uçuşlar için kullanılan terim.

Uçuşlara, batıdan doğuya yapıldığı için ortaya çıkan zaman kaybı, genelde 3-5 saat arasında sürmesi, uçağın kalkışının gecenin ilerleyen saatlerinde olması sebebiyle yaşanan uykusuzluk kaynaklı yorgunluğun neden olabileceği semptomlarından biri olarak "kırmızı göz" ismi verilmiştir.

Örnekler
--------

### ABD ve Kanada

ABD'de kırmızı göz uçuşları genelde Batı kıyısı ile Doğu kıyısı şehirlerini arasındaki uçuşları kapsar. Tipik olarak batı kıyısından gece 10 ve 1 arasında kalkış yapan uçuşlar, 3 ile 6 saat arasında sürmelerine rağmen zaman yaşanan saat dilimi değişiklikleri nedeniyle 2 ile 4 saat arasında zaman kazandırır. Los Angeles, Vancouver, San Francisco ve Seattle ve diğer batı kıyısı şehirlerinden başlayan kırmızı göz uçuşları Boston, New York, Toronto, Washington, D.C. ve diğer doğu kıyısı şehirlerinde sabah saatlerinde noktalanır. Kırımızı göz uçuşları ayrıca Hawaii ve Alaska ile batı kıyısı arasındaki gece uçuşları kapsar.

Kaynakça
--------

1. ↑  Nergiz, Abdullah. "Kırmızı Göz Uçuşu (Red Eye Flight) Ne Demek?". *havayolu101.com*. 7 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Haziran 2022.
2. ↑   3 Temmuz 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Şablon:Bare URL inline

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4540486-0

 |