John William Waterhouse, *Lady of Shalott* 1888
**Romantizm** (Fr. romantisme) veya **Coşumculuk,** 1800 ve 1850 yılları arasında Avrupa'da edebiyatı, müziği, felsefeyi ve sanatı etkileyen entelektüel bir akımdı. Bir ölçüde Sanayi Devrimi'ne, Aydınlanma Çağı'na aristokratik sosyal ve siyasi düzenine, doğanın bilimsel rasyonalizasyonuna ve klasisizme tepki olarak doğan, doğaya ve duygulara verdiği önemle bilinen bir akımdır. Ortaya çıkışında ise 1789 Fransız İhtilali sonrasındaki toplumsal, siyasal ve düşünsel yapının etkileri vardır.

Romantizm
---------

### İngiltere

İngiliz romantikleri uygarlığın yapmacıklığına, tarihin acımasızlığına karşı durmuş, Fransız devrimcilerinin yanında yer almışlardır. İlk İngiliz romantizmi doğuya, kadınlık, çocukluk dünyasına yöneliktir.

İkinci romantik kuşak Lord Byron yaşamda duyulan acıyı dile getirmekte ya da asi kahramanların şarkısını söylemektedir. 1824'te başkaldıran Yunanların arasında ölümüyle romantik umutsuzluğun simgesi olmuştur. John Keats doğada insan için bir avunma getirmiştir *(Ode to a Nightingale)*. İrlanda melodilerinin yazarı Moore ve onu izleyen ve yapıtıyla uluslararası başarı yakalayan Byron önemli romantiklerdir. Walter Scott "Göldeki Kadın-The Lady of the Lake, 1810" adlı tarihî romanıyla kendini kabul ettirmiştir.

### Almanya

Friedrich Schiller (Alman romantizm akımının etkisinde olan sanatçıdır.),

Alman romantizminin kaynakları 18. yüzyıla kadar uzanır. Klopstock ve Lessing yenilenmenin öncüleridirler. "Sturm und Drang" hareketinin kökeninde de onların etkisi hissedilir. Herder'in yanı sıra Goethe ve Schiller de bu hareketin içindedirler. Romantizm, Hölderlin ve Jean-Pau gibi sonraki kuşağın temsilcilerinde daha belirgindir. Son romantikler arasında Eichendorff, Ludwig Uhland, Mörike ile romantizmden etkilenmekle kalmayıp bu hareketin tüm özlemlerini paylaşmayan Heine sayılabilir.

### Fransa

Geçmişten devralınan her şeyin söz konusu edilmesine dayanan ve anlaşılması güç bir modernlik verilerine göre biçimlenen bu yeni duyarlılığın ortaya çıkış biçimleri Fransız Devrimi'nin hemen öncesinden başlayarak Fransa'da her dönemde varlığını sürdürdü. Fransa'da romantizm Rousseau ve Mme de Stael'i okuyan ve Chateaubriand'ı ustaları sayan kuşağı temsil eder. Romantizm Lamartin, sanatta özgürlüğü savunan Hugo, Vigny, Musset kendini kabul ettirdi ve Nerval, Gauter, P. Borel gibi sanatçıları etkiledi. Stendhal, Dumas gibi geçmişe yönelmek yerine içinde yaşadığı toplumu betimlemeyi yeğledi.

### İtalya ve İspanya

İtalya ve İspanya'dan çıkan romantikler beklendiği kadar geniş bir çevreye yayılamadılar. Tarihsel koşulların etkisiyle, edebî hareket bu iki ülkede sıkı sıkıya siyasete bağlı kaldı. İtalya'da liberaller ve yurtseverler öncelikle romantiklerdi. G. Brechet ve S. Pellico *(Conciliatore'nin kurucuları)* ile Manzoni *(Nişanlılar)* önemli temsilciler arasındadır. Büyük bir şair olan Leopardi döneme damgasını vururken Carducci de Risorgimento'nun bağımlı edebiyatına karşı çıkar. İspanyol romantizmi Rivas dükü ve José Zorrilla'nın

### Osmanlı Devleti

Tanzimat Fermanı'nın ilanından sonra başlayan ve Batı edebiyatı örnek tutularak meydana getirilen Tanzimat Edebiyatı'nın (1859-1896) ilk yıllarında romantizm akımının başlıca kişilerinin başlıca yapıtları verildi. Hugo, Chateaubriand, Dumas; tiyatro alanında özellike Goethe ve Schiller anılabilir. Tanzimat Edebiyatı'nın pek çok yazar ve şairi *(Ahmet Mithat, Namık Kemal, Şemsettin Sami, Abdulhak Hamit, Recaizade Mahmut Ekrem)* romantizm akımının etkisindedir. Namık Kemal'in İntibah romanı Kamelyalı Kadın'ın; Vatan yahut Silistre oyunu da Romeo ve Juliet'in etkisindedir. Edebiyat-ı Cedide döneminde Halit Ziya Uşaklıgil'nın Mai ve Siyah adlı romanındaki Ahmet Cemil karakteri romantik yazarları okumak için özlem duyar. II. Meşrutiyet döneminden sonra Millî Edebiyat Dönemi'nde Yusuf Ziya Ortaç'ın Binnaz adlı oyununda Hugo'nun etkisi vardır. Fransız edebiyatının etkisi edebiyatımızda hissedilmiştir.

### Amerika Birleşik Devletleri

Görsel sanatlar
---------------

Edebî romantizmin Amerikan görsel sanatlarında, özellikle de Hudson Nehri Okulu resimlerinde bulunan yerli olmayan bir Amerikan manzara yüceltilmesinde karşılığı vardı. Thomas Cole, Albert Bierstadt ve Frederic Edwin Church gibi ressamlar ve diğerleri resimlerinde sık sık Romantik temalar ifade ettiler. Fredric Edwin Church'ün *Suriye'de Gündoğumu* adlı eserinde olduğu gibi bazen eski dünyanın antik kalıntılarını tasvir ettiler. Bu çalışmalar Gotik ölüm ve çürüme duygularını yansıtıyordu. Ayrıca, doğanın güçlü olduğu ve sonunda erkeklerin geçici yaratımlarının üstesinden geleceği romantik ideali gösterirler. Daha sıklıkla, benzersiz Amerikan sahnelerini ve manzaralarını tasvir ederek kendilerini Avrupalı meslektaşlarından ayırmaya çalıştılar.

Romantik Edebiyat
-----------------

Romantizm bir edebiyat akımı olmanın ötesinde, 18. yüzyıl sonu ile 19. yüzyıl başlarında Avrupa'da yer etmiş belli bir duyarlılığı belirtir. Fransa'da doğan bu hareket Güney Avrupa ülkelerine *(İtalya ve İspanya)* biraz daha geç girmiştir. Klasik edebiyat akımına tepki olarak 18. yüzyılın sonlarında doğan ve Victor Hugo'yla birlikte büyük ün kazanan romantizm, insanın yaratma özgürlüğü önündeki her şeye karşı durur. "En iyi kural, kuralsızlıktır" diyen romantikler, insanın duygularını, düş gücünü hayata geçirmesini ve insanı düzeltmenin toplumu düzeltmekle olabileceğini savunurlar. Romantizmin değerlerine göre hiciv ilgi hak etmeyen bir tarzdır.

Romantizm edebiyattan gelen bazı motiflerin üstünde duruyor: geçmişin ruh çağrısını ya da kınanmasını, çocuklar ve kadınlarla ilgili hassasiyete verilen önem, sanatçının ve anlatıcının yalnızlığı ve doğa saygısı gibi motifler Romantik edebiyatında sıkça kullanılır. Ayrıca, Edgar Allan Poe ve Nathaniel Hawthorne gibi bazı Romantik yazarların yazıları doğaüstü ve insan psikolojisi ile ilgili tesisler üstüne kurulmuş.

Felsefe ve romantizm
--------------------

18. yüzyılda Alman düşünürler felsefeyi bir doğa felsefesi ve sanat felsefesi olarak tanımlar. Romantizm, akılcı eleştiriden çok, canlı hatta bilinç dışı yaratma adı verilen öncelikle dikkat çeken felsefi bir uyarlılığı dile getirir. Önemli ya da önemsiz birçok düşünür romantik olarak kabul edilebilir; ama felsefede romantik olguyu en yetkin biçimde Novalis ve Schelling dile getirmiştir; şair yanı daha ağır basan Novalis, eserlerini tamamlayamadan genç yaşta ölmüştür; Schelling ise metafizikçi ve sistematiktir.

Romantik bilim
--------------

Ana madde: Bilimde Romantizm
Romantizm, bilimi de birçok yönden etkiledi. Birçok bilim insanı Johann Gottlieb Fichte, Friedrich Wilhelm Joseph von Schelling ve Georg Wilhelm Friedrich Hegel gibi filozofların doğa felsefesinden etkilendi ve Deneyciliği terk etmeden tümüyle doğayı açıklamaya çalıştılar. İngiliz bilim insanı Humphry Davy, doğayı anlamanın "takdir ve sevgi dolu bir bakış gerektirdiğini" söyledi. Bilgeliğin sadece doğayı takdir eden ve doğaya saygı duyan insanlar tarafından elde edilebileceğini düşünüyordu. Romantik bilim, insanlığın doğayı anlayabileceğini kanıtlayıp onu kontrol etmeye çalışmaktan çok duygusal bir şekilde doğayı onunla ahenk içinde yaşayarak anlamakla ilgiliydi.

Romantik müzik
--------------

Ayrıca bakınız: Romantik dönem bestecileri listesi
Müziğin öncelikle insanın duyum ve duygularına seslenmesi ölçüsünde, aklın önceliğini tartışma konusu yapan romantizmle müzik arasında doğal bir yakınlık ortaya çıkar. Romantizmle birlikte iç dünyayı yansıtan yapıtlar, yoğun bir duygusal içerik kazandı (lied); büyük çaplı yapıtlar, yeni bir gerilim ve dokunaklılığa ulaştı (programlı müzik). Orkestra zenginleşti, çeşitlendi ve çalgıların tınısı ve rengi üzerinde titizlikle duruldu. Bu hareket, kaynağını Almanyadaki "Sturm und Drang" ve Fransız Devrimi'nin ideolojisinde buldu.

Özellikle Almanya ve Avusturya'da benimsenen romantizmin başlıca örnekleri Beethoven'ın büyük partisyonlarıdır.

* Örnekleri aşağıda yer almaktadır:


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| * Bu ses hakkındaOvertüre c-moll, op. 62 (yardım·bilgi)
* Bu ses hakkında5th Symphony, Movement 1 (yardım·bilgi)
* Bu ses hakkında5th Symphony, Movement 2 (yardım·bilgi)
* Bu ses hakkında5th Symphony, Movement 3 (yardım·bilgi)
* Bu ses hakkında5th Symphony, Movement 4 (yardım·bilgi)
 | * Bu ses hakkındaPathetique Sonata, mvt. 1 & 2 (yardım·bilgi)
* Bu ses hakkındaSonata opus 111-1 (yardım·bilgi)
* Bu ses hakkındaSonata opus 111-2 (yardım·bilgi)
* **"Beethoven - opus30-1 01.ogg" ses dosyası çalışmıyor**
* **"Beethoven - opus30-2 02.ogg" ses dosyası çalışmıyor**
 | * **"Beethoven - opus30-3 03.ogg" ses dosyası çalışmıyor**
* Bu ses hakkındaopus47-1 (yardım·bilgi)
* Bu ses hakkındaopus47-2 (yardım·bilgi)
* Bu ses hakkındaopus47-3 (yardım·bilgi)
* Bu ses hakkındaconcerto4-1 (yardım·bilgi)
 | * Bu ses hakkındaconcerto4-2 (yardım·bilgi)
* Bu ses hakkındaFür Elise (yardım·bilgi)
* Bu ses hakkındaMoonlight Sonata, movement 1 (computer generated) (yardım·bilgi)
* Bu ses hakkındaMoonlight Sonata 1st movement (yardım·bilgi)
* Bu ses hakkındaMoonlight Sonata 2nd movement (yardım·bilgi)
 |

Romantik Sanat
--------------

Romantizm, resimde de kendini gösterdi ancak ifadesini biçimden çok düşüncede bulduğundan belirli bir üslup benimsemedi. Goya, Turner, Delacroix'nın coşkunluğu kadar Blake'in *yeni klasikçiliği* ya da Delaruche'nin kurallara bağlı tarzı, Füssli'nin düşselliği, biedermeier'in burjuva dünyası romantizm hareketinden kaynaklanır. Romantizm, klasikçilik kuramının önderi Ingrer'i de etkilemiştir. Doğa duygusuna metafizik bir anlam kattı, kimilerine bir renk zevki aşıladı, öznelliği, melankoliyi, kaygıyı doruk noktasına çıkardı; akıl dışı olanı savundu, gotik hayranlığını kamçıladı; doğuculuğu yüceltti; şövalye romanları, İskandinav sagaları ve Ossian'ın düzmece şarkılarında kendine konular aradı. Plutarkhos'un kişilerinin yerini, Shakespeare'in, W. Scott, Bryon, Goethe, Hugo'nunkiler aldı. Fırtınalar, gün batımları, uçurumlar, baykuşlar, kurukafalar, ürkmüş atlar, ikonografide önemli bir yer tutmaya başladı. İngiltere'de Edmund Burke'ün "A *Philosophical Enquiry into the origine of our ideas of the sublime and Beautiful" adlı kitabıyla başlayan romantizm, Gainsbrarough'u son yapıtlarında ve bir ölçüde **Reynolds, Reaburn, Lawrence'**ın büyük portrelerinde kendini gösterdi. Fuseli* (Kâbus, 1782, Goethe Museum, Frankfurt)*, Blake, J. Martin, S. Palmer'ın yapıtlarında da hayal gücü önemli bir yer tuttu. Cozens, Cotman, Constabla gibi manzaracıların şiirsel anlatımı, Turner'da biçimlenip parçalanmasıyla kendini gösteren bir yoğunluk kazandı. İspanya'da romantizm Goya tarafından yüceltildi. Fransa'da Oors (*Nasıra Savaşı, 1801, Nantes Müzesi) *ile başlayan romantizm Gericalt* (Madusa'nın Salı, 1819, Louvre) *ve İngiliz Bonington ile devam etti. Amerika Birleşik Devletleri'nde de A. B. Durand ve şair Coleridge'in dostu W. Allston'un adları sayılabilir.*

* Goya, Okuma 1820-1821, Museo del Prado, MadridGoya, *Okuma* 1820-1821, Museo del Prado, Madrid
* Joseph Vernet, 1759, Gemi Kazasi, Groeninge Museum,  BruggeJoseph Vernet, 1759, *Gemi Kazasi*, Groeninge Museum, Brugge
* İvan Ayvazovski, 1850, Dokuzuncu Dalga, Rus Devlet Müzesi, Sankt-Peterburgİvan Ayvazovski, 1850, *Dokuzuncu Dalga*, Rus Devlet Müzesi, Sankt-Peterburg
* Joseph Wright, 1774, Geceleyin Mağara, Smith College Museum of Art, Northampton, MassachusettsJoseph Wright, 1774, *Geceleyin Mağara*, Smith College Museum of Art, Northampton, Massachusetts
* Henry Fuseli, 1781, Kâbus Detroit Institute of ArtsHenry Fuseli, 1781, *Kâbus* Detroit Institute of Arts
* Caspar David Friedrich, 1818, Nebelmeer uzerinde bir yuruyuscu, Kunsthalle, HamburgCaspar David Friedrich, 1818, *Nebelmeer uzerinde bir yuruyuscu*, Kunsthalle, Hamburg
* Philip James de Loutherbourg, Coalbrookdale by Night, 1801, Science Museum, LondraPhilip James de Loutherbourg, *Coalbrookdale by Night*, 1801, Science Museum, Londra
* Joseph Anton Koch, Subiaco'da caglayanlar 1812–1813, National Museum of Art, Architecture and Design, OsloJoseph Anton Koch, *Subiaco'da caglayanlar* 1812–1813, National Museum of Art, Architecture and Design, Oslo
* James Ward, 1814–1815, Gordale ScarJames Ward, 1814–1815, *Gordale Scar*
* John Constable, 1821, Saman arabasıJohn Constable, 1821, *Saman arabası*
* J. C. Dahl, 1826, Vezuv Städelsches Kunstinstitut, FrankfurtJ. C. Dahl, 1826, *Vezuv* Städelsches Kunstinstitut, Frankfurt
* Isaac Levitan, Pasifik, 1898, Rus Devlet Müzesi, Sankt-PeterburgIsaac Levitan, *Pasifik,* 1898, Rus Devlet Müzesi, Sankt-Peterburg
* J. M. W. Turner, Parlamento Avam Kamarasi ve Lordlar Kamerasi yangini (1835), Philadelphia Museum of ArtJ. M. W. Turner, *Parlamento Avam Kamarasi ve Lordlar Kamerasi yangini* (1835), Philadelphia Museum of Art
* Hans Gude, Kisda ogleden sonra 1847, National Gallery of Norway, OsloHans Gude, *Kisda ogleden sonra* 1847, National Gallery of Norway, Oslo
* John Martin, 1852, Sodom ve Gomora yikimi, Laing Art GalleryJohn Martin, 1852, *Sodom ve Gomora yikimi*, Laing Art Gallery
* Frederic Edwin Church, 1860, Twilight in the Wilderness, Cleveland Museum of ArtFrederic Edwin Church, 1860, *Twilight in the Wilderness*, Cleveland Museum of Art
* Albert Bierstadt, 1863, Kayalık Dağlar, Lander ZirvesiAlbert Bierstadt, 1863, *Kayalık Dağlar, Lander Zirvesi*
* Ivan Shishkin, 1891, Kontes Mordvinova'in ormani, The Tretyakov Gallery, MoskovaIvan Shishkin, 1891, *Kontes Mordvinova'in ormani,* The Tretyakov Gallery, Moskova
* Jean-Baptiste-Camille Corot, yak. 1867, Ville d’Avray National Gallery of Art, Washington, DC.Jean-Baptiste-Camille Corot, yak. 1867, *Ville d’Avray* National Gallery of Art, Washington, DC.
* John William Waterhouse, 1888, Shalott Leydisi, Ön-Raffaeloculuk akımıJohn William Waterhouse, 1888, *Shalott Leydisi*, Ön-Raffaeloculuk akımı

Dipnotlar ve kaynakça
---------------------

1. ↑  "Batı Edebiyatı Akımları". *Edebiyat Öğretmeni*. 22 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2017.
2. ↑  Axis 2000, Romantizm maddesi, cilt X, sf.180
3. ↑  Lord Byron, Childe Harold's Pilgrimage, 1812
4. ↑  umut tapar, Mai ve Siyah
5. ↑  Bossi, M. and Poggi, S. ed. *Romanticism in Science: Science in Europe, 1790–1840*, p.xiv; Cunningham, A. and Jardine, N. ed. *Romanticism and the Sciences*, p. 2.

| Romantizm |
| --- |
| 18. yüzyıl - 19. yüzyıl |
| **Romantik Müzik**: Alkan - Beethoven - Berlioz - Brahms - Chopin - Dvořák - Grieg - Liszt - Mahler - Mendelssohn - Puccini - Schubert - Schumann - Çaykovski - The Five - Verdi - Wagner |
|    **Romantik Edebiyat**: Blake - Burns - Byron - Coleridge - Goethe - Hölderlin - Hugo - Keats - Krasiński - Lamartine - Leopardi - Lermontov - Manzoni - Mickiewicz - Nerval - Novalis - Pushkin - Shelley - Słowacki - Wordsworth    |
| **Sanat ve Mimarlık**: Briullov - Constable - Corot - Delacroix - Friedrich - Géricault - Neogotik mimari - Goya - Hudson Nehri Ekolü - Leutze - Nazarene movement - Palmer - Turner - Thomas Cole |
| **Romantik kültürü**: Bohemizm - Romantizm milliyetçiliği |
| << Aydınlanma Çağı | Realizm >> |


| * g
* t
* d
Batı sanat akımları |
| --- |
| Orta Çağ | Bizans  **·**  Gotik  **·**  Karolenj  **·**  Merovenj  **·**  Otto  **·**  Romanesk |
| Rönesans | Erken Flaman  **·**  Maniyerizm  **·**  Yüksek Rönesans |
| 17. yüzyıl | Barok  **·**  Hollanda Altın Çağı  **·**  İtalyan Rönesansı  **·**  Klasisizm **·**  Venedik ekolü |
| 18. yüzyıl | Neoklasisizm  **·**  Rokoko  **·**  Romantizm  **·**  |
| 19. yüzyıl | Akademik  **·**  Ard-İzlenimcilik  **·**  Art Nouveau  **·**  Barbizon ekolü  **·**  Biedermeier  **·**  Bölmecilik  **·**  Dekadan  **·**  Gerçekçilik  **·**  Geziciler  **·**  Gründerzeit  **·**  Estetik  **·**  Historisizm  **·**  Hudson Nehri Ekolü  **·**  İzlenimcilik  **·**  Kalighat resmi  **·**  Kluazonizm  **·**  Macchiaioli  **·**  Nabiler  **·**  Noktacılık  **·**  Ön Raffaelocular  **·**  Sentetizm  **·**  Sembolizm  **·**  Yeni izlenimcilik |
| 20. yüzyıl | Art deco  **·** Aksiyon resmi  **·** Arazi sanatı  **·** Art & Language  **·** Art brut  **·** Arte povera  **·** Art pop  **·** Arts and Crafts  **·** Bauhaus  **·** COBRA  **·** Dadaizm  **·** De Stijl  **·** Die Brücke  **·** Durumcu Enternasyonal  **·** Dışavurumculuk  **·** Fluxus  **·** Fotorealizm  **·** Fovizm  **·** Fütürizm  **·** Gerçeküstücülük  **·** Harfçilik  **·** Kavramsal sanat  **·** Kinetik sanat  **·** Kübizm  **·** Lowbrow  **·** Mavi Süvari  **·** Minimalizm **·** Müzikalizm **·** Neo-dada  **·** Neue Künstlervereinigung München  **·** Nouveau réalisme  **·** Op sanatı  **·** Orfizm  **·** Performans sanatı  **·** Pop sanatı  **·** Presizyonizm  **·** Pürizm  **·** Rayonizm  **·** Renk alanı resmi  **·** Scuola Romana **·**  Sinkromizm  **·** Soyut dışavurumculuk  **·** Süprematizm  **·** Taşizm  **·** Toplumcu gerçekçilik  **·** Uluslararası tipografik stil  **·** Video sanatı  **·** Vortisizm  **·** Yeni-dışavurumculuk  **·** Yeni-Fovizm  **·** Yeni medya sanatı  **·** Yeni Nesnellik  **·** Yerleştirme sanatı |
| 21. yüzyıl | Sanat müdahalesi  **·**  Hiperrealizm  **·**  Neo-fütürizm  **·**  Stuckizm  **·**  Remodernizm  **·**  Müzik  **·**  Superstroke  **·**  Superflat  **·**  Göreceli sanat  **·**  Video oyunu sanatı |
| İlgili maddeler | Avangart  **·**  Feminist sanat hareketi  **·**  Geç modernizm  **·**  Modern sanat  **·**  Modernizm  **·**  Postmodern sanat  **·**  Sanat akımları listesi |

| * g
* t
* d
Batı Etkisinde Gelişen Türk edebiyatı |
| --- |
| Dönemler | 
* Tanzimat edebiyatı
* Ara Nesil (1876-1896)
* Servet-i Fünûn edebiyatı
* Fecr-i Ati
* Millî Edebiyat
* Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatı

 |
| Etkileyen kuramlar | 

|  |  |
| --- | --- |
| Dışa dönük kuramlar | 
* Marksist estetik
* Determinist edebiyat kuramı
* Tarihçi edebiyat kuramı
* Arketip kuramı

 |
| Yazar merkezli kuramlar | 
* Anlatımcılık
* Psikanalitik Edebiyat

 |
| Okur merkezli kuramlar | 
* Duygusal etki kuramı
* İzlenimci eleştiri kuramı
* Fenomenolojik edebiyat

 |
| Eser merkezli kuramlar | 
* Biçimcilik
* Yapısalcı edebiyat
* Yeni eleştiri
* Metinlerarasılık

 |

 |
| Önemli kavram ve kuruluşlar | 
* Batılılaşma
* Lale Devri
* Tercüme Odası
* Tanzimat
* Takvim-i Vekayi
* Tercüman-ı Ahvâl
* Tasvir-i Efkâr
	+ İbrahim Şinasi
* Hayaliyyun- Hakikiyyun
* Tahrîb-i Harâbât
* Şiir ve İnşa
* Nev Yunanilik
* Nayiler

 |
| Batı edebiyatı akımları | 
* Klasisizm
* Romantizm
* Gerçekçilik
* Natüralizm
* Parnasizm
* Sembolizm
* İzlenimcilik
* Dışavurumculuk
* Dadaizm
* Fütürizm
* Harfçilik
* Gerçeküstücülük
* Varoluşçuluk
* Postmodernizm

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX525357
* BNF: cb11932798f (data)
* GND: 4050491-8
* HDS: 043710
* LCCN: sh85115078
* NDL: 00569675
* NKC: ph125200
* NLI: 987007543889205171

 |