**Memmed Said Ordubadi** (d. 24 Mart 1872, Ordubad, Nahçıvan (şehir) – ö. 1 Mayıs 1950, Bakü, Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti), Azerbaycan yazar, şair, oyun yazarı ve gazeteciydi.

Ordubadi, kariyerine bir şair olarak başladı. Makaleleri ve şiirleri, Azerbaycan dilinde birçok mezada yayımlandı. Sattar Han'ın İran Devrimi sırasında Ordubadi Müslüman Sosyal Demokrat Partiye (Hummet) katıldı. Daha sonra 1905-07 yılları arasında Ermeni-Tatar katliamı hakkında Kanlı Yıllar yayınladı. 1918'de Komünist Partiye katıldı ve makaleleri Hummet organizasyonunun resmi gazetesinde yayınlandı. XI Kızıl Ordu ile birlikte Dağıstan'a giderek orada Kırmızı Dağıstan dergisi yayınladı. Azerbaycan'ın Sovyetleşmesinden sonra Bakü'ye geri döndü.

Bugün Ordubadi, Sovyet döneminde Azerbaycan'ın en önemli entelektüellerinden biri olarak anılıyor. Ülkenin en üst düzey yasama organı olan Azerbaycan SSR Yüksek Sovyetinin iki kez milletvekili olarak görev yaptı.

Hayatı
------

İlk başta dini okulda, medrese eğitim gördü ve daha sonra Mahammad Sidgi'nin laik okul "Əxtər" (Yıldız) okudu. Mahammad Sidgi, 20. yüzyılın başında Rus Azerbaycan'ında ve Kafkasya'nın geri kalanında aydınlanma faaliyeti nedeniyle entelektüel bir tanınmıştı.

Mammed Said, erken yaşlarında babasını kaybetti ve bir tekstil fabrikasında çalışmak zorunda kaldı. 1890'larda yazı yazmaya başladı. İlk yazısı 1903'te Tiflis'te (sonra Tiflis'te) "Şarj-Rus" gazetesinde yayınlandı. İlk yayınlarında Ordubadi cehalet, gerilik ve dini fanatizmi eleştirdi. 1906'da Tiflis'te şiir kitabı "Qəflət" (cahiliye) ve 1907'de "Vətən væ hürriyyåt" (Anavatan ve Özgürlük) yayınlamıştır. "Molla Nasraddin", "Irshad", "Sada" ve diğerleri de dahil olmak üzere birçok Azerbaycan yayınları için yazdı.

Ordubadi çeşitli siyasi, sosyal ve eğitim konularını kapsıyordu. Rus egemenliği altında Azerbaycan toplumunun aydınlanmasının gerekliliğini sıkıca savunuyordu. 1911'de Ordubadi, 1905-1906'da Ermeni-Tatar katliamlarının ilk elden hesaplarının koleksiyonunu "Qanlı sənələr" (Kanlı yıllar) kitabını yayınladı. 1910'larda Ordubadi birkaç oyun, öykü ve roman yayınladı. 1915'te Rus yetkililer onu tutuklayıp Çaritsyn'e sürgüne gönderildi. 1918'de Komünist Partiye girdi ve Bolşevik Azerbaycan'ın fethinden sonra Mayıs 1920'de Bakü'ye döndü.

Ordubadi "Əxbar", "Yeni Yol", "Molla Nasraddin" in baş editörü oldu. Ordubadi "Əxbar", "Yeni Yol", "Molla Nasraddin" in baş editörü oldu.

Sovyet döneminde Ordubadi kapsamlı romanlar, hiciv öyküleri, oyunlar, librettolar (operalara "Koroğlu", "Nərgiz", "Nizami") yazdı. Ünlü eserleri arasında "Dumanlı Təbriz" (Sadık Tabriz) (1933-1948) ve "Qılınc və qələm" (Kılıç ve Kalem) (1946-1948) yer alır. Şairler ve yazarlar - Nizami Ganjavi, Fuzûlî, Molla Panah Vagif, Mirza Alakbar Sabir ve Azerbaycan'ın diğer edebi figürleri hakkında romanlar yazdı.

Ödülleri
--------

* Lenin Nişanı
* Onur Rozeti Nişanı
* Halk Kardeşliği Nişanı
* SSCB Devlet Ödülü

Kitapları
---------

M. S. Ordubadi. "Qılınc və qələm" romanı. I hissə 15 Nisan 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

M. S. Ordubadi. "Qılınc və qələm" romanı. II hissə 15 Nisan 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Ayrıca bakınız
--------------

* Azeri yazarlar listesi

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 3 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Nisan 2017.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 15 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Nisan 2017.
3. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 15 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Nisan 2017.

| * g
* t
* d
Azerbaycan'da komünizm |
| --- |
| Siyasi parti ve örgütler | 

|  |  |
| --- | --- |
| Geçmişte | 
* Müslüman Sosyal Demokrat Parti
* Azerbaycan Komünist Partisi
* Adalet Partisi
* Azerbaycan Demokrat Fırkası

 |
| Günümüzde | 
* Azerbaycan Birleşik Komünist Partisi
* Azerbaycan Komünist Partisi (1993)

 |

 | Emblem of the Azerbaijan SSR |
| Önemli kişiler | 
* Neriman Nerimanov
* Meşedi Azizbeyov
* Abbaskulu Bey Şadlinski
* Gazanfer Musabeyov
* Seyid Cafer Pişevari
* Ruhullah Ahundov
* Sultan Mecid Efendiyev
* Ayna Sultanova
* Samed Ağa Ağamalıoğlu
* Hamid Sultanov
* Hanlar Seferaliyev
* Memmed Memmediyarov
* Mir Beşir Kasımov
* Alihaydar Karayev
* Mirza Davud Hüseyinov
* Mir Cafer Bağırov
* Cengiz Yıldırım
* Bünyad Serdarov
* Dadaş Bünyadzade
* Habib Cebiyev
* Ali Bayramov
* Mir Hasan Mevsimov
* Mir Hasan Vezirov
* Veli Ahundov
* Abdurrahman Vezirov
* Tahire Tahirova

 |
| Anabaşlıklar | 
* Bakü Komünü
* Muğan Sovyet Cumhuriyeti
* Azerbaycan Millî Hükûmeti
* Bakü Muharebesi (1918)
* Sovyetleştirme
* Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti
* 11. Ordu (SSCB)
* Yıldırımiyye
* Azerbaycan Sovyet Ansiklopedisi
* Kars Antlaşması
* TSFSC
* ASSC milli marşı
* ASSC bayrağı
* II. Dünya Savaşı'nda Azerbaycan
* Ermenistan'dan sürgün
* Kara Ocak

 |
| Komünist basın | 
* Himmet
* Tekamül
* Davat
* Yoldaş
* Bakinskiy Raboçiy
* Gudok
* Bakinskiy Proletariy
* Bauer und Arbeiter
* Lenins Weg
* Pravda
* Nina Basımevi

 |
| Edebi şahsiyetler | 
* Memmed Said Ordubadi
* Samed Vurgun
* Mikail Müşfik
* İsa Hüseyinov
* Mirza İbrahimov
* Süleyman Rüstem
* Mehdi Hüseyin
* Memmed Rahim
* Mirvarid Dilbazi
* Resul Rıza
* Nigar Refibeyli
* Medine Gülgün
* Mir Celal Paşayev
* Ferman Kerimzade

 |
| Sinema | 
* 26 Komiser
* Son Geçit
* Alevler İçinde
* İşareni denizden gözleyin
* Yedi Oğul İsterim
* Seher
* Yıldızlar Sönmüyor
* Öbür gün gece yarısı

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb169368820 (data)
* GND: 128476249
* ISNI: 0000 0000 2692 8238
* LCCN: n84064870
* NKC: jo20201088572
* NLI: 987007574646805171
* NTA: 338104526
* VIAF: 45355201
* WorldCat: lccn-n84064870

 |