Tek lensin koması
Olarak optik (özellikle teleskoplar), **koma** (/ˈkoʊmə/) ya da **Komatik sapmaları** bir optik sistem içinde sapmaları ifade eder Bazı optik tasarımları ya da bağlı olarak doğal lens ya da diğer bileşenlerin kusurları yıldızların çarpık görünmesi, kuyruklu yıldız gibi bir kuyruğu (koma) varmış gibi görünmesi gibi eksen dışı nokta kaynakları ile sonuçlanır. Spesifik olarak, koma, giriş göz bebeği üzerindeki büyütmede bir değişiklik olarak tanımlanır. Refraktif veya difraktif optik sistemlerde, özellikle geniş bir spektral aralığı görüntüleyenlerde, koma dalga boyunun bir fonksiyonu olabilir, bu durumda bir renk sapması şeklidir.

Genel bakış
-----------

Koma, parabolik aynalar kullanan teleskopların doğal bir özelliğidir. Küresel bir aynadan farklı olarak, optik eksene paralel paralel ışın demeti, aynaya nereye çarparlarsa vursunlar bir noktaya (aynada küresel sapma yoktur) mükemmel bir şekilde odaklanacaktır. Ancak bu sadece ışınlar parabolün eksenine paralel ise doğrudur. Gelen ışınlar aynaya belli bir açıyla çarptığında, tek tek ışınlar aynı noktaya yansımaz. Optik eksenle tam olarak hizalanmayan bir noktaya bakarken, o noktadan gelen ışığın bir kısmı aynaya belli bir açıyla çarpacaktır. Bu, alanın merkezinde olmayan bir görüntünün kama şeklinde görünmesine neden olur. Eksen dışı ne kadar uzaksa (veya optik eksene sahip noktanın gördüğü açı ne kadar büyükse), bu etki o kadar kötü olur. Bu, yıldızların bir kuyruklu yıldız komasına sahip gibi görünmesine neden olur, bu nedenle bu sorun adı kometten gelen koma adını almıştır.

Küresel sapmayı ortaya çıkarmadan komayı azaltma planları arasında Schmidt, Maksutov, ACF ve Ritchey–Chrétien optik sistemleri bulunur. Düzeltme lensleri, Newtonian reflektörler için "koma düzelticiler ", teleskoplardaki komayı f/6'nın altına indirmek için tasarlanmıştır. Bunlar, yüzeysel olarak bir Barlow merceğe benzeyen bir mercek adaptörüne takılan bir plano-dışbükey ve bir plano-içbükey mercekten oluşan bir ikili mercek sistemi aracılığıyla çalışır.

Tek bir lensin veya bir lens sisteminin koması, uygulamaya uygun lens yüzeylerinin eğriliği seçilerek en aza indirilebilir (ve bazı durumlarda ortadan kaldırılabilir). Hem küresel sapmanın hem de komanın tek bir dalga boyunda en aza *indirildiği* lenslere en iyi biçimli veya *aplanatik lensler denir.*

İnsan görüşünde
---------------

Dikey koma, keratokonuslu hastaların gözlerinde en sık görülen yüksek dereceli aberasyondur. Koma ayrıca kornea yaralanmalarının veya sıyrıklarının yaygın bir geçici semptomudur, bu durumda kornea iyileştikçe görme kusuru yavaş yavaş düzelir.

 Bu, düzeltilmemiş bir f/3.9 Newton teleskobundaki koma ile Baader Rowe Koma Düzeltici ile komanın etkilerinin bir karşılaştırmasıdır.

Ayrıca bakınız
--------------

* optik sapma
* Zernike polinomları

Kaynakça
--------

1. ↑   a coma-correcting meniscus lens 4571036, Gebelein, Rolin J. & David Shafer
2. ↑  "Tele Vue Paracor Coma Corrector for Newtonians" (PDF). *Cloudy Nights Telescope Review*. 2004. 24 Mart 2005 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Kasım 2010.
3. ↑  "Characterizing the wave aberration in eyes with keratoconus or penetrating keratoplasty using a high-dynamic range wavefront sensor". *Ophthalmology*. **114** (11): 2013-21. November 2007. doi:10.1016/j.ophtha.2007.01.008. PMID 17553566.

Dış bağlantılar
---------------

* Newton teleskobundaki koma hakkında
* Youtube'da Koma Sapması 13 Kasım 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.