**Mehmed Emin Efendi** ya da asıl adıyla **Emil Schultz** (1825, Sören - 20 Ekim 1892, İstanbul), Türk hukukçu, hakim ve akademisyen.

Hayatı
------

1825 yılında Alman bir çiftçi olan Hermann Schultz’un oğlu olarak Sören’de doğdu. Liseden mezun olmasının ardından Rostock Üniversitesi’nde ilahiyat, felsefe ve hukuk eğitimi almıştır. Mezuniyetinin ardından Cambridge Üniversitesi’nde ve Norwich’te bulunan "Büyük Mektep" isimli bir okulda ve Fransa’da bir lisede hocalık yapmıştır.

1852 yılında henüz 27 yaşındayken İstanbul’a gelmiş ve Müslüman olarak "Mehmed Emin" adını almıştır.

1856 yılında Tercüme Odası’na hoca olarak atanmış ve bu durum sonrasında çevresinde "Hoca Emin Efendi" namıyla tanınmıştır. Osmanlı İmparatorluğu’nun önemli devlet adamlarından Münif Paşa, kendisinin Tercüme Odası’ndaki öğrencilerinden birisidir. Bir rivayete göre, Ahmed Cevdet Paşa’nın Fransızca hocalığını yapmıştır.

Daha sonraki yıllarda ise Mekteb-i Fünun-ı Mülkiye’de altı dersi (istatistik usulü, milletler hukuku, Osmanlı Devleti muahedeleri, ekonomi politik, idare hukuku ve ceza muhakemesi usulü) birden okutmak üzere hocalığa getirilmiştir.

18 Şubat 1874’te İstinaf Mahkemesi Hukuk Dairesi üyeliğine; 28 Ocak 1876 tarihinde ise Cinayet Dairesi üyeliğine getirildi. Mekteb-i Hukuk’un kuruluşu esnasında hukuk sahasındaki bilgi ve tecrübeleri (hocalık ve hâkimlik) nedeniyle müdürlük için akla gelen ilk isim oldu; 4 Ocak 1879’da Mekteb-i Hukuk’un açılış hazırlıkları ve derslerin belirlenmesi gibi işleri yapmak üzere müdürlüğe getirilmiştir.

Mehmed Emin Efendi, müdürü bulunduğu Mekteb-i Hukuk-ı Şahane’deki bazı öğrencileri kayırmasından ve kendisinin idareciliği döneminde gerek öğrencilere gerekse müderrislere karşı sert, inatçı ve despot hareketlerinden dolayı 4 Kasım 1888'de müdürlükten azledilmiş ve yerine Mehmed Aziz Bey tayin edilmiştir.

12 Ekim 1881 tarihinde kendisinde dördüncü rütbeden Mecidi nişanı almış ve kendisine rütbe-i ûlâ sınıf-ı sanisi tevcih edilmiştir.

Türkçeden başka Latince, Almanca, Danca, İngilizce ve Fransızca dillerini çok iyi düzeyde bilen Mehmed Emin Efendi, 20 Ekim 1892 tarihinde vefat etmiştir.

|
|  |
| Akademik görevi |
|
| Önce gelen:**Makam oluşturuldu** | **Mekteb-i 
 Hukuk-ı Şahane Müdürü**1879-1888 | Sonra gelen:**Mehmed Aziz Bey** |
|

| * g
* t
* d
İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi dekanları |
| --- |
| 1946 Üniversite Kanunu'ndan önceki dekanlar | 
* Mehmed Emin Efendi (1879-1888)
* Mehmet Aziz Bey (1888-1891)
* Mehmed Kazım Efendi (1891-1908)
* Abdülhalik Mithat Efendi (1908-1911)
* Muslihiddin Adil Taylan (1913)
* Hüseyin Refik Kırış (1913-1914)
* Ahmed Selahaddin Bey (1914-1918/1919-1920)
* Hasan Tahsin Ayni (1920-1927)
* Tahir Taner (1927-1931)
* Sıddık Sami Onar (1934-1937)
* Ali Fuat Başgil (1938-1942)

 |
| 1946 Üniversite Kanunu'ndan sonraki dekanlar | 
* Hıfzı Veldet Velidedeoğlu (1946-1948)
* Hüseyin Nail Kubalı (1948-1950)
* Şevket Memedali Bilgişin (1950-1952)
* Hıfzı Veldet Velidedeoğlu (1952-1953)
* Sulhi Dönmezer (1953-1955)
* Recai Galip Okandan (1955-1957)
* Hıfzı Timur (1957-1959)
* Naci Şensoy (1959-1964)
* Bülent Davran (1964-1966)
* Reha Poroy (1966-1968)
* Tarık Zafer Tunaya (1968-1969)
* Orhan Aldıkaçtı (1969-1972)
* İlhan Akın (1972-1980)
* Ergin Nomer (1980-1982)
* Yılmaz Altuğ (1982-1983)
* Orhan Aldıkaçtı (1983-1986)
* İlhan Akın (1986-1994)
* Aysel Çelikel (1994-1999)
* Tankut Centel (1999-2008)
* Adem Sözüer (2009-2017)
* Abuzer Kendigelen (2017-2020)
* Ömer Ekmekçi (2020-2023)
* Fethi Gedikli (vekil) (2023-)

 |

Kaynakça
--------

* Başbakanlık Osmanlı Arşivi (BOA). DH.d.SAİD. (Başbakanlık Osmanlı Arşivi Dahiliye Nezareti Sicill-i Ahvâl Defterleri) No: 2/450
* Mekteb-i Hukuk'un Kuruluşu ve Faaliyetleri (1878-1900), Ali Adem Yörük, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul, 2008