| Türkiye tarihi |
| --- |
|  |
| Selçuklular
Büyük Selçuklu Devleti (1040-1157)
Anadolu Selçuklu Devleti (1077-1308)
Anadolu beylikleri (11.-17. yüzyıl) |
| Osmanlı İmparatorluğu
Kuruluş dönemi (1299-1453)
Yükselme dönemi (1453-1566)
Duraklama dönemi (1566-1683)
Gerileme dönemi (1683-1792)
Dağılma dönemi (1792-1922) |
| Türkiye Cumhuriyeti
İstiklâl Harbi (1919-1923)
Ankara Hükûmeti (1920-1923)
Atatürk Devrimleri (1922-1937)
Tek partili dönem (1923-1945)
Çok partili dönem (1945-günümüz) |
| Konuya göre
Anayasa tarihi
Ekonomik tarih
Askerî tarih
Zaman çizelgesi |
| * g
* t
* d
 |

**Türk askerî tarihi** yaklaşık 2200 yıl öncesinden günümüze kadar süren dönem içinde ilk Türklerden günümüzdeki Türk Silahlı Kuvvetleri'ne kadarki askerî yapılanmayı ve savaşları içine alır. Türklerdeki askerî düzen siyasi düzen ile iç içe geçmiş ve tarih boyunca birlikte gelişmiştir. Orta Asya'da başlayan bu tarih tüm anakaralara yayılarak süregelmiştir.

Anadolu Selçuklu Devletinin kuruluşuna önayak olan 1040 yılındaki Dandanakan Muharebesi, Türklerin Anadolu'nun kapısını araladığı 1071 yılındaki Malazgirt Savaşı, Yeni Çağın başlangıcı sayılan 1453 yılındaki İstanbul'un Fethi, I. Dünya Savaşındaki Çanakkale Savaşları, Osmanlı İmparatorluğunun üzerine Türkiye Cumhuriyetinin kurulmasını sağlayan Türk Kurtuluş Savaşı, Kuzey Kıbrıs'taki Türkleri savunmak için yapılan Kıbrıs Harekâtı Türk askerî tarihindeki birkaç önemli dönüm noktalarından bazılarıdır.

Orta Asya
---------

**Orta Asya**

Kazakistan, Özbekistan, Kırgızistan, Türkmenistan, Tacikistan, Afganistan, Çin'in bir kısmı (Doğu Türkistan), Rusya ve Pakistan'ın bir kısmından oluşan bölge ve bölgeyi tanımlamak için kullanılan coğrafi terim.

Tarihte Türkistan olarak geçen coğrafi bir alana Rus ve oryantalistlerin kendileri için Türk adını unutturmak amacıyla vermiş oldukları bir isim olarak da bilinir.

Kavimler Göçü
-------------

Bir tarih nazariyesine göre, M.S 300-400 yıllarında Orta Asya'da yaşayan kavimlerin şiddetli ve uzun süren kuraklık sebebiyle doğuya, kuzeye, batıya ve güneye gitmelerine; Kavimler Göçü denmektedir. Bu göçün siyasi, sosyal ve kültürel neticeleri üzerinde uzun durulmaktadır. Aynı bölgede M.S. 11. yüzyıldan itibaren başlayan ve asıl ağırlığı batı istikametinde olan Türk göçleri, 17. yüzyıla kadar devam etmiş; İran, Anadolu ve Balkanlardan geçerek Avrupa ortalarına ulaşmıştır. Türkler, geçtikleri yerlerde birbirlerinin devamı olan devletler kurmuşlar, böylece Orta Asya içlerinden Avrupa ortalarına uzanan kültür ve medeniyet mirasları ve yerleşik Türk boyları ile bir Türk dünyası meydana getirmişlerdir.

Büyük Selçuklu Devleti
----------------------

**Büyük Selçuklu Devleti** (veya *Selçuklular*; Farsça *Saljükiyan*; Arapça *Saljük* veya *el Salajika*), Oğuz Türkleri'nin büyük bir koluydu. Selçuklular 11. ve 14. yüzyıllar arasında Orta Asya'nın bir bölümünü ve Orta Doğu'yu yönetti.

Selçuklular, Ortadoğu'da devletler kurmuş bir Türk hanedanıdır. Adı, hanedanın kurucusu Selçuk Bey'den gelir.

### Dandanakan Muharebesi

Ana madde: Dandanakan Muharebesi
**Dandanakan Muharebesi** ya da **Dandanakan Meydan Muharebesi**, (1040), Selçuklu Devleti'nin Gazne Devletini yendiği ve Gazne Devletinin çözülmesine yol açan muharebedir. Bu muharebede Gazne Devleti yıkılış dönemine girmiş, Selçuklu Devleti resmen kurulmuştur.

### Pasinler Muharebesi

Ana madde: Pasinler Muharebesi
**Pasinler Muharebesi** (18 Eylül 1048) Selçuklularla Bizanslılar arasında yapılmış bir meydan muharebesidir.
Pasinler Muharebesi Bizanslılarla yapılan yüzyıllık çarpışmalardaki ilk büyük meydan muharebesidir. Ayrıca Bizans'ın gücünü anlamak amacıyla yapılan bir savaştır.

### Malazgirt Meydan Muharebesi

Ana madde: Malazgirt Meydan Muharebesi
**Malazgirt Muharebesi**, 26 Ağustos 1071 tarihinde, Büyük Selçuklu İmparatorluğu Hükümdarı Alp Arslan ile Bizans İmparatoru IV. Romen Diyojen arasında gerçekleşen savaş. Alp Arslan'ın zaferi ile sonuçlanan Malazgirt Muharebesi, Türklere Anadolu'nun kapılarını açan savaş" olarak bilinir.

Türkiye Selçuklu Devleti
------------------------

Türkiye Selçuklu Devleti sınırları (1190)
**Türkiye Selçuklu Devleti** (veya Anadolu Selçuklu Devleti) (Arapça: **السلاجقة الروم** el-Salācika el-Rūm Farsça: **سلجوقیان روم** Salcūkiyân-e Rūm; **Rum Selçukluları**), Selçuklu Hanedanının Anadolu’da kurduğu devlettir. 

Türklerin Anadolu’ya yerleşmesi 1071’deki Malazgirt Savaşından sonra hızlandı. Selçuklu komutanı Kutalmışoğlu Süleyman Şah Anadolu’daki fetihleri batıya yayarak 1075'te İznik’i Bizans’tan aldı ve burayı başkent yaparak bağımsızlığını ilan etti. Böylece kurulan Anadolu Selçuklu Devleti, İlhanlıların son Anadolu Selçuklu sultanını tahttan indirdikleri 1308'e kadar varlığını sürdürdü.

### Harran Muharebesi

Ana madde : Harran Muharebesi

7 Mayıs 1104 tarihinde Selçuklu emirleri ile Haçlı devletleri Antakya Prensliği ve Urfa Kontluğu arasında 12. yüzyılda (şimdi Türkiye'de bulunan) Harran'in hemen güneyinde (şimdi Suriye'de olan) Rakka'da yapılan bir muharebe

### Dorileon Muharebesi

Dorileon Muharebesi 25 Ekim 1147 tarihinde İkinci Haçlı Seferinin başlangıcında gerçekleşti. Eskişehir yakınında yapılan bu savaşta Selçuklu Sultanı I. Mesud komutasındaki Anadolu Selçuklu ordusu İkinci Haçlı Seferinde iki koldan Anadolu'da ilerlemekte olan ordularından bir kolu olan Alman Kralı III. Konrad komutasındaki çoğunluğu Almanlardan oluşan bir orduyu hemen hemen tamamıyla imha etmiştir.

*Ana madde :* Dorileon Muharebesi

### Miryokefelon Muharebesi

Ana madde: Miryokefelon Muharebesi
**Miryakefelon Muharebesi**, Anadolu Selçuklu Sultanı II. Kılıç Arslan ile Bizans imparatoru I. Manuil arasında, Denizli Çivril- Gümüşsu Kasabası yakınlarında Miryakefelon'da (Myriokephalon) yapılan savaş (17 Eylül 1176 Salı günü)(Denizli yakınlarında)

### Yassıçemen Muharebesi

Ana madde: Yassıçemen Muharebesi
**Yassı Çemen Muharebesi** 1230 yılında Erzincan yakınlarında Anadolu Selçuklu Devleti - Eyyubiler ittifakı ile Harzemşahlar arasında yapılan muharebe.

### Kösedağ Muharebesi

Ana madde: Kösedağ Muharebesi
**Kösedağ Muharebesi**, Anadolu Selçuklularının, Moğollara yenilmesiyle sonuçlanan ve 1 Temmuz 1243 tarihinde meydana gelen savaş. Türk-İslâm tarihinde, önemli bir dönüm noktası teşkil eden bu savaş, Anadolu Selçuklu Devleti 'nin yıkılma sürecine girmesine sebep olmuştur.

Osmanlı İmparatorluğu
---------------------

Osmanlı Devleti'nin en geniş sınırları, 1683
### Kuruluş Dönemi

Ana madde: Osmanlı Devleti Kuruluş Dönemi
#### Temelleri

Osmanlı Beyliği'nin temelleri 13. yüzyıl ortalarında atıldı. Beyliğe adını veren Osman Bey ileri görüşlü, kararlı ve başarılı bir devlet adamı ve askerdi. Onun bu kararlılığı devletin çok sağlam temeller üzerine kurulmasını sağladı.

#### Osman Gazi

Osman Bey'in babası Ertuğrul Gazi hakkında sağlam ve güvenilir bilgiler hemen hemen yoktur. Bilinen, kendisinin 13. yüzyıl'da Batı Anadolu'da yaşayan Türkmen beylerinden biri olduğudur. Babası gibi Osman Bey'in hayatı hakkında da bilinmeyenler pek çoktur. Osman Bey, Çobanoğulları Beyliğinin vâsalı olarak Bizans topraklarıyla ilişkilerde bulunurken, bu beyliğin Bizans'la anlaşması üzerine, bölgede Bizans üzerine akınlarda bulunanlar, etkinliklerini bu kez Osman Beyin bayrağı altında sürdürdüler. Bu durum yavaş yavaş Osman Beyi bağımsızlığa iten bir etken oldu. Osman Bey bölgenin ve Bizans'ın içinde bulunduğu durumdan ustaca yararlanmasını bildi; bölgedeki İslâm tarikatlarının, özellikle Şeyh Edebali'nin gücünden ve nüfuzundan yararlandı. Bizans'a karşı savaşan gazilerin önderi durumuna gelen Osman Bey, Bizans köy, kasaba ve kalelerini birer birer ele geçirmeye başladı. Başarıları hem topraklarının büyümesine, hem de Anadolu Selçuklu topraklarından, komşu Türkmen beyliklerinden asker, komutan ve yöneticilerin onun saflarına katılmasına yol açtı. Genellikle 1299 tarihi, Osman Bey'in bağımsızlığını ilân ettiği tarih olarak kabul edilir.

#### Bursa'nın fethi

Bursa'nın fethi (1326): Osman Bey'in asıl amacı Bursa'yı almaktı. Bu nedenle şehri kuşatma altına aldı. Onun hastalanması üzerine, kuşatmaya oğlu Orhan Bey devam etti. Orhan Bey, Mudanya limanını ve Orhaneli'ni fethederek Bursa'nın Bizans ile bağlantısını kesti. Aralıklarla on yıl süren kuşatma sonunda Bursa teslim oldu. İpek üretiminin merkezi olan Bursa, Osmanlı Devleti'nin başkenti yapıldı. Osmanlıların bu dönemde Sakarya havzası ve Marmara bölgesinde yaptığı fetihlerdeki amacı, batı yönünde ilerleyip Rumeli'ye geçmekti.

#### Sırp Sındığı Savaşı

Ana madde: Sırp Sındığı Savaşı
**Sırp Sındığı Muharebes**i veya Çirmen Muharebesi, 1364 yılında, Sırp prensliği, Macar Krallığı, Bulgar Krallığı, Bosna Prensliği ve Eflak Prensliğinden (Romanya'dan) oluşan İttifakın, Osmanlıları Balkanlar'dan atmak için başlattıkları bir savaştır. Edirne başkent olmuştur.

#### 1. Kosova Savaşı

Ana madde: 1. Kosova Savaşı
**I. Kosova Savaşı** veya **Birinci Kosova Meydan Muharebesi** (28 Haziran 1389) Sultan I. Murat önderliğindeki Osmanlı ordusu ile Sırp kumandanı Lazar önderliğindeki bir Balkan ordusu arasında yapılmış bir muharebedir. Osmanlı'nın zaferiyle sonuçlanmıştır.
Savaş sonunda bir Sırp soylusu Sultanın elini öpüp müslüman olmak istediğini belirterek I. Murat'a yaklaşmış ve onu ani bir hamleyle hançerleyerek şehit etmiştir. Şehadetinden sonra hüdavendigar lakabının verildiği sultanın iç organları orada gömülmüş, geriye kalan naaşı Bursa'ya götürülerek orada defnedilmiştir.

#### Niğbolu Savaşı

Ana madde: Niğbolu Savaşı
**Niğbolu Muharebesi** (İngilizce: Battle of Nicopolis, Bulgarca: Битка при Никопол, *Bitka pri Nikopol*; Macarca: Nikápolyi Csata, Rumence: Bătălia de la Nicopole) 24 Eylül 1396'da Osmanlı ordusunun Macaristan, Kutsal Roma-Cermen İmparatorluğu, Fransa, Eflak, Lehistan, İngiltere Krallığı, İskoçya Krallığı, Eski İsviçre Konfederasyonu, Venedik Cumhuriyeti, Genova Cumhuriyeti, St. Jean Şövelyeleri askerlerinden oluşmuş bir Haçlı Ordusu'yla Tuna Nehri üzerinde bulunan Niğbolu kalesi yakınlarında yaptığı ve Osmanlı zaferiyle sonuçlanmış bir savaştır. Bu savaş aynı zamanda **Niğbolu Haçlı Seferi** (*Crusade of Nicopolis*) diye de anılmakta olup Orta Çağın sonuncu büyük Haçlı Seferi olarak da nitelendirilmektedir. Bazı kaynaklarda savaşın tarihi 28 Eylül olarak verilmiştir.

#### Ankara Savaşı

Ana madde: Ankara Savaşı
**Ankara Muharebesi**, Osmanlı Padişahı Yıldırım Bayezid ile Timur arasında, Ankara'nın Çubuk Ovası'nda yapılan savaş. Geç Orta Çağ tarihinin en kanlı meydan savaşlarından biri olan ve Osmanlıların yenilgisiyle sonuçlanan Ankara Muharebesi, Osmanlı Devleti'nin parçalanmasına ve Fetret Devri (1402-1413) olarak bilinen bir iktidar boşluğu döneminin yaşanmasına yol açtı.

#### Varna Savaşı

Ana madde: Varna Savaşı
**Varna Muharebesi** veya **Varna Savaşı**, 10 Kasım 1444 tarihinde, Macar, Leh, Papalık ve çeşitli Balkan milletlerinden oluşan, János Hunyadi komutasındaki Haçlı ordusu ile II. Murat önderliğindeki Osmanlı ordusu arasında bugünkü Bulgaristan'ın Varna şehri yakınında yapılmış bir savaştır.Osmanlı ordusu kazanmıştır.

#### 2. Kosova Savaşı

Ana madde: 2. Kosova Savaşı
**II. Kosova Savaşı** veya **İkinci Kosova Meydan Muharebesi** (Macarca:*Második Rigómezei csata*)(17 Ekim-20 Ekim 1448) Sultan II. Murat önderliğindeki Osmanlı ordusu ile Macar kumandanı János Hunyadi önderliğindeki bir Balkan ordusu arasında yapılmış bir muharebedir. Osmanlı Devletinin zaferiyle sonuçlanmıştır.

### Yükselme Devri

Ana madde: Osmanlı Devleti Yükselme Dönemi
#### İstanbul'un Fethi

Ana madde: İstanbul'un fethi
**İstanbul'un Fethi**, 29 Mayıs 1453'te, şehri günlerdir kuşatan Osmanlı ordusunun, şimdi İstanbul olarak bilinen, o zamanki adıyla Konstantinopolis şehrini Sultan II. Mehmed Han'ın komutanlığında fethetmesidir. Bu fetihten sonra Osmanlı Devleti İmparatorluk olmuş, henüz 21 yaşında olan Sultan II. Mehmed, *fatih* unvanını da alarak Fatih Sultan Mehmed olarak anılmaya başlanmıştır. Tarihteki en önemli devletlerden olan Doğu Roma İmparatorluğu böylelikle sona ermiştir.

#### Otlukbeli Savaşı

Ana madde: Otlukbeli Savaşı
**Otlukbeli Muharebesi** (11 Ağustos 1473) Osmanlı padişahı Fatih Sultan Mehmet ile Akkoyunlu Devleti sultanı Uzun Hasan arasında yapılmış bir meydan savaşıdır.Savaşta iki tarafın Türkmen süvarileri de etkisiz kaldı. Akkoyunluların mızraklı piyadelerinin hücumunu Osmanlı'nın yeniçerileri rahatça püskürttü. Osmanlı havan topları, engebeli arazide başarılı aşırtma atışları yaptı ve bu yeni silah karşısında şaşıran Akkoyunlular darmadağın oldu.

Uzun Hasan ve Karamanoğlu beyi savaş meydanını terk etti. Orduları bir daha toparlanamayacak şekilde bozuldu.

Zaferden sonra beyler düşmanı takibi önerse de Fatih ileri gitmedi. Arazi pusu kurmaya elverişliydi, keşif birliklerinin düşmanı fark etmede geç kalmasını da göz önünde bulunduran Fatih, düşmanın gitmesine göz yumdu.

Ertesi yıl çatışmalar devam ettiyse de Akkoyunlular için çöküş dönemi başlamıştı.

#### Mercidabık Savaşı

Ana madde: Mercidabık Savaşı
**Mercidabık Muharebesi**, Yavuz Sultan Selim'in Mısır seferi sırasında Memluk Devleti ile yapılan birinci savaştır. 24 Ağustos 1516'da Osmanlı ordusu (l. Selim - Yavuz Sultan Selim) ile Memluk (Kanısav Gavri) ordusu arasında Halep şehrinin kuzeyinde yapılan savaşı Osmanlılar kazandı. Muharebenin sonucunda Suriye, Lübnan ve Filistin Osmanlı topraklarına katıldı.

#### Ridaniye Savaşı

Ana madde: Ridaniye Savaşı
**Ridaniye Muharebesi**, 22 Ocak, 1517 yılının Ocak ayında Osmanlı Devleti ile Memlüklüler arasında geçen muharebenin adıdır. Bu muharebe Yavuz Sultan Selim'in komutasındaki Osmanlı Devleti ordusu kazanmıştır.
Bu zaferle birlikte Memlük Devleti yıkılmış, bütün toprakları Osmanlı egemenliğine girmiştir. Memlük Devleti tarihe karışmış ve Osmanlı Devleti Mısır'a hakim olmuş ve Halifelik Osmanlılara geçmiştir. Mısır'daki kutsal emanetler İstanbul'a getirilmiştir. Osmanlı Devleti Doğu Akdeniz'in tek hakimi durumuna yükselmiş, Kızıldeniz ve Hint Okyanusuna açılmıştır. Osmanlı devleti çok geniş hazinelerin sahibi olmuştur.

#### 1. Viyana Kuşatması

Ana madde: 1. Viyana Kuşatması
**I. Viyana Kuşatması**, 27 Eylül-16 Ekim 1529 tarihlerinde Avusturya Arşidüklüğü'nün başkenti Viyana'nın Kanuni Sultan Süleyman komutasındaki Osmanlı ordusu tarafından kuşatılmasıdır. Başarısız olan kuşatma sonucunda kale alınamamış ve Osmanlı ordusu İstanbul'a geri dönmüştür.

#### Kıbrıs'ın Fethi

Ana madde: Kıbrıs'ın Fethi
Bir Türk gölü haline gelen Akdeniz'deki korsanlar, devamlı devletin donanmasına ve ticaret gemilerine zarar verdiğinden Venedikliler'in elinde bulunan Kıbrıs'ın fethine karar verildi. Lala Mustafa Paşa komutasındaki Türk ordusu 3 ay içinde Lefkoşa, Baf, Limasol, Girne ve Larnaka kalelerini ele geçirdi. 1571 yılında Mağusa'nın zaptedilmesiyle Kıbrıs 1878'e dek sürecek Türk egemenliğine girdi.

### Duraklama Devri

Ana madde: Osmanlı Devleti Duraklama Dönemi
#### Bağdat Seferi

Ana madde: Bağdat Seferi
1623-1639 Osmanlı-İran Savaşı'nın başında 1624 yılında İranlıların eline geçmiş bulunan Bağdat'ın geri alınması amacıyla padişah IV. Murat'ın düzenlediği sefer (1638-39).Bu sefer IV. Murad'ın Bağdat'a girmesiyle son bulacaktır.

#### II. Viyana Kuşatması

Ana madde: II. Viyana Kuşatması
**II. Viyana Kuşatması**, 1683 yılında IV. Mehmet devrinde Osmanlı Devleti'nin Viyana'yı kuşatması ile gerçekleşti. 17. yüzyılda Osmanlı Devleti ile Avusturya arasında yapılan savaşların en uzun süreni bu kuşatma ile başladı.

### Gerileme Devri

Ana madde: Osmanlı Devleti Gerileme Dönemi
#### Kırım Savaşı

Ana madde: Kırım Savaşı
**Kırım Savaşı**, 4 Ekim 1853 - 30 Mart 1856 tarihleri arasındaki Osmanlı-Rus Savaşıdır. Birleşik Krallık, Fransa ve Piyemote-Sardinya'nın Osmanlı tarafında savaşa dâhil olmasıyla savaş, Avrupalı devletlerin Rusya'yı Avrupa ve Akdeniz dışında tutmak amacıyla verdiği bir savaş halini almıştır. Savaş, müttefik güçlerin zaferiyle bitmiştir.

#### 93 Harbi

Ana madde: 93 Harbi
**93 Harbi** ya da **1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşı** Osmanlı padişahı II. Abdülhamit döneminde yapılan bir Osmanlı-Rus savaşıdır. Rumi takvime göre 1293 yılına denk geldiğinden Osmanlı tarihinde 93 Harbi olarak bilinir. Hem Tuna Cephesinde, hem de Kafkasya Cephesinde savaşılan 93 Harbi Osmanlı Devleti için büyük bir yenilgiyle sonuçlanmış; hem büyük bir toprak kaybına neden olmuş, hem de Rus ordusunun İstanbul'un eşiğine (Yeşilköy) kadar ilerleyerek Osmanlı Devletinin varlığını tehdit etmesiyle sonuçlanmıştır.

#### 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı

Ana madde: 1897 Osmanlı-Yunan Savaşı
**1897 Osmanlı-Yunan Savaşı**, 1897 yılında Osmanlı Devleti ile Yunanistan arasında meydana gelen savaştır. Yaklaşık bir ay sürmüş ve Osmanlı ordusunun zaferiyle neticelenmiştir. O dönemler Manastır Askeri İdadisi'nde öğrenci olan Mustafa Kemal ve Ömer Naci savaşa gönüllü olarak katılmak istemişler, fakat hem İdadi öğrencisi oldukları için hem de daha 16 yaşında oldukları için savaşa katılamamışlardır.

### Dağılma Devri

Ana madde: Osmanlı Devleti Dağılma Dönemi
#### Trablusgarp Savaşı

Ana madde: Trablusgarp Savaşı
**Trablusgarp Savaşı**, 1911-12 yılları arasında Osmanlı Devleti ve İtalya Krallığı arasında geçen bir savaştır. **1911-12 Türk-İtalyan Savaşı** olarak da geçer. Adı, "Trablusgarp Savaşı" olmasına rağmen çarpışmalar, Trablusgarp'ın dışında, Adriyatik Denizi, Ege Adaları, Çanakkale Boğazı ve Kızıldeniz gibi çeşitli bölgelerde de sürmüştür. Bu savaşı İtalya, diğer büyük devletlerin ve Balkan Savaşı'nın sayesinde kazanarak sömürgelerini arttırmıştır

#### Balkan Savaşları

#### Birinci Balkan Savaşı

Ana madde: Birinci Balkan Savaşı
**Birinci Balkan Savaşı**, 8 Ekim 1912 - 30 Mayıs 1913'te Bulgaristan Krallığı, Sırbistan Krallığı, Yunanistan Krallığı ve Karadağ Krallığı'ndan oluşan Balkan Birliğinin Osmanlı Devleti'ne karşı giriştiği savaş. Bu savaş ile Balkan Devletleri, Osmanlı Devleti'nin Balkanlardaki birçok toprağını ele geçirmiştir. Bu savaş ile, Edirne ve Kırklareli'ye kadar olan tüm topraklar, Balkan Devletlerine bırakılmıştır.

#### İkinci Balkan Savaşı

Ana madde: İkinci Balkan Savaşı
**İkinci Balkan Savaşı** (Rumence: *Al doilea război balcanic*, Sırpça: *Други балкански рат*, Drugi balkanski rat, Yunanca: *Δεύτερος Βαλκανικός Πόλεμος*, Devteros Valkanikós Pólemos, Bulgarca: *Междусъюзническата война*, Mezhdusayuznicheskata voyna) I. Balkan Savaşı'na katılan devletlerin, Yunanistan, Bulgaristan, Karadağ, Arnavutluk, Sırbistan, Osmanlı İmparatorluğu ve sonradan katılan Romanya'nın aralarında yaptıkları savaşlardır. Bu savaş ile, Edirne ve Kırklareli kurtarılmıştır. Londra Konferansı, hükümleri kısmen değişmiştir.

#### I.Dünya Savaşı

#### Çanakkale Savaşları

Ana madde: Çanakkale Savaşları
**Çanakkale Savaşları**, I. Dünya Savaşı sırasında 1915-1916 yılları arasında Gelibolu Yarımadası'nda Osmanlı İmparatorluğu ile İtilaf Devletleri arasında yapılan deniz ve kara savaşlarıdır.Osmanlı Devleti'nin zaferiyle sonuçlanmış ve İtilaf Devletleri yarımadayı terk etmiştir.

#### Sarıkamış Harekâtı

Ana madde: Sarıkamış Harekâtı
**Sarıkamış Harekâtı** (22 Aralık 1914), I. Dünya Savaşı sırasında Osmanlı Devleti ve Rus Hanedanlığı arasında Sarıkamış'ta gerçekleşmiş, sonucu Osmanlı Devleti tarafı için büyük bir başarısızlık ile sonuçlanan bir askerî manevradır.

#### Kut'ül Ammare Kuşatması

Ana madde: Kut'ül Ammare Kuşatması
**Kut'ül Ammare kuşatması** (7 Aralık 1915 - 29 Nisan 1916), İngiliz İtilaf kuvvetleri ile Osmanlı İttifak kuvvetleri arasında geçen I. Dünya Savaşı'nın temel muharebelerinden biri. Muharebeler Dicle Nehri kıyısında Kut'ül Ammare şehri yakınlarında konuşlanmış İngiliz Ordu birliklerinin kuşatılması ve 13,000 İngiliz askerinin esir alınmasıyla Osmanlı Ordusu tarafından zaferle bitmişti. İngiliz İtilaf kuvvetleri 23,000 ölü ve yaralı, Osmanlı kuvvetleri 10,000 ölü ve yaralı vermiş ve 13,000 (bazı kaynaklara göre 18,000) İngiliz askerî esir alınmıştı.

#### Kurtuluş Savaşı

Ana madde: Kurtuluş Savaşı (Türkiye)
**Kurtuluş Savaşı**, **İstiklâl Harbi**, **Türk İstiklâl Harbi**, **Millî Mücadele** olarak adlandırılan I. Dünya Savaşı'ndan yenik çıkan Osmanlı Devleti'nin İtilaf Devletleri'nce işgali sonucunda Misak-ı Milli sınırları içinde ülke bütünlüğünü korumak için girişilen çok cepheli siyasi ve askerî mücadele.

9. Ordu Müfettişi Mirliva Mustafa Kemal Paşa önderliğinde 1919-1922 yılları arasında gerçekleşmiş Mustafa Kemal Paşa komutasındaki Türk Ordusunun yurdumuzdan tüm düşmanları temizlemesiyle sonuçlanmıştır.

26 Ağustos 1922 tarihinde Türk Ordusu genel bir taarruza başladı. 30 Ağustos 1922 tarihinde yapılan Dumlupınar Meydan Muharebesi Yunan Ordusunun imha edilmesiyle sonuçlandı. 9 Eylül 1922 tarihinde Türk Ordusu İzmir'e girdi.

11 Ekim 1922'de imzalanan Mudanya Mütarekesi ile fiilen, 24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Antlaşması ile resmen sona erdi.

6 Ekim 1923 tarihinde Türk Ordusu İstanbul'a girdi. İtilaf Devletleri kuvvetleri İstanbul'u terk etti.

29 Ekim 1923 günü Türkiye Cumhuriyeti kurulmuş ve bunun sonucunda Türk Orduları Başkomutanı Mareşal Mustafa Kemal Paşa Türkiye Cumhuriyeti 1. Cumhurbaşkanı seçildi.

Kurtuluş Savaşı, dört belirgin döneme ayrılabilir:

1. I. Dünya Savaşı sonrası dönemi: Mondros Mütarekesi'nin yürürlüğe girdiği 31 Ekim 1918'den, Mustafa Kemal Paşa'nın 9. Ordu müfettişi olarak Anadolu'ya yola çıktığı 19 Mayıs 1919'a kadardır
2. Örgütlenme dönemi: 19 Mayıs 1919'dan, Ankara'daki Büyük Millet Meclisi'nin açıldığı 23 Nisan 1920'ye kadardır.
3. Hakimiyetin sağlanması dönemi: 23 Nisan 1920'den, Londra Barış Konferansı'nın ikinci safhasının başladığı Mart 1922'ye kadardır.
4. Barışın sağlanması dönemi: Mart 1922'den, Cumhuriyetin ilan edildiği 29 Ekim 1923'e kadardır.

Türkiye Cumhuriyeti
-------------------

### Kore Savaşı

Ana maddeler: Kore Savaşı ve Kore Savaşı'nda Türkiye
### Kıbrıs Harekâtı

Ana madde: Kıbrıs Harekâtı
**Kıbrıs Harekâtı**, 20 Temmuz 1974 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti'nin Garanti Anlaşması'nın III. maddesine istinaden gerçekleştirdiği askerî harekâtın adıdır.

### Fırat Kalkanı Operasyonu

Ana madde: Fırat Kalkanı Operasyonu
**Fırat Kalkanı Operasyonu**, 24 Ağustos 2016 tarihinde Türkiye Cumhuriyeti'nin, Özgür Suriye Ordusu ile birlikte, IŞİD'in saldırıları ve PYD'nin Fırat Nehri'nin batısından çekilmemesi üzerine başladığı operasyondur. Operasyon sonuçlanmış bulunmaktadır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "BRIEF HISTORY of the TURKISH ARMED FORCES". Turkish Armed Forces. 19 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2020.
2. ↑  Kılıç, İhsan (27 Ekim 2008). "Türkiye Selçuklu Devleti". ss. 34-37. 1306-9756-0-3.
3. ↑  "Bakırköy ilçesi tarihi". 16 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ekim 2009.

| * g
* t
* d
Türk Silahlı Kuvvetleri |
| --- |
| 
* **Kara Kuvvetleri**
* **Deniz Kuvvetleri**
* **Hava Kuvvetleri**

 |
| Komuta | 
* Cumhurbaşkanı
* Millî Savunma Bakanı
* Genelkurmay Başkanı

 |
| Genel konular | 
* Tarihçe
* Askerî üsler
* Madalya ve nişanlar

 |
| Bağlı komutanlık ve müdürlükler | 
* Özel Kuvvetler Komutanlığı
* Genelkurmay İstihbarat Başkanlığı
* TSK Spor Okulu ve Eğitim Merkezi Komutanlığı
* TSK Mehteran Birliği
* Harita Genel Müdürlüğü
* İlaç Fabrikası Komutanlığı
* Anıtkabir Komutanlığı
* ATASE ve Denetleme Başkanlığı Arşivi
* Türk Tugayı

 |
| Merkez birlikler | 

|  |  |
| --- | --- |
| Kara | 
* 1. Ordu
* 2. Ordu
* 3. Ordu
* Ege Ordusu
* Eğitim ve Doktrin Komutanlığı
* Kıbrıs Türk Barış Kuvvetleri
* 4. Kolordu
* Lojistik Komutanlığı

 |
| Deniz | 
* Donanma Komutanlığı
* Kuzey Deniz Saha Komutanlığı
* Güney Deniz Saha Komutanlığı
* Deniz Eğitim ve Öğretim Komutanlığı
* Deniz Teknik Komutanlığı
* Su Altı Taarruz Komutanlığı

 |
| Hava | 
* Muharip Hava Kuvveti Komutanlığı
* Hava Eğitim Komutanlığı
* Hava Lojistik Komutanlığı
* Keşif Uydu Komutanlığı

 |

 |
| Eğitim ve öğrenim | 
* Milli Savunma Üniversitesi (Kara Harp Okulu **·**  Deniz Harp Okulu **·**  Hava Harp Okulu **·**  Astsubay meslek yüksekokulları)

 |
| Tarihi yapılar | 

|  |  |
| --- | --- |
| Kışlalar | 
* Selimiye Kışlası
* Rami Kışlası
* Davutpaşa Kışlası
* Taksim Kışlası
* Taşkışla
* Orhaniye Kışlası
* Sarıkışla

 |
| Müzeler | 
* Anıtkabir (Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi)
* Selimiye Askerî Ortaokulu Müzesi
* Askeri Müze-İstanbul
* Florence Nightingale Müzesi
* Mersin Deniz Müzesi
* İstanbul Deniz Müzesi
* İstanbul Havacılık Müzesi

 |

 |
| Bağlı yapılar | 
* Harbiye Orduevi
* Eskişehir Subay Orduevi

 |
| Sosyal faaliyetler | 
* Türk Yıldızları
* Türk Silahlı Kuvvetleri Armoni Mızıkası
* Mehmetçik Vakfı

 |
| Yurt dışındaki askerî birlikler | 
* Azerbaycan Görev Grup Komutanlığı
* Libya Görev Grup Komutanlığı
* TURKSOM Askerî Eğitim Üssü
* Afganistan Türk Görev Kuvveti Komutanlığı

 |
| Eski kuruluşlar | 
* Özel Harp Dairesi
* Genelkurmay Elektronik Sistemler Komutanlığı
* Cumhurbaşkanlığı Muhafız Alayı
* Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi
* Türkiye'deki askerî lise ve okullar listesi

 |

| * g
* t
* d
Türkiye Türkiye konuları |
| --- |
| Türkiye tarihi (Zaman çizelgesi) | 

|  |  |
| --- | --- |
| Erken tarih | 
* Anadolu Selçuklu Devleti
* Anadolu beylikleri

 |
| Osmanlı | 
* Kuruluş dönemi
* Fetret Devri
* Yükselme dönemi
* Duraklama dönemi (1683-1827)
* Reform dönemi (1828-1908)
* Dağılma dönemi (1908-1922)

 |
| Cumhuriyet | 
* Kurtuluş Savaşı
* Türkiye siyasi tarihi
	+ Tek partili dönem
	+ Çok partili dönem

 |
| Konusuna göre | 
* Anayasal
* Askerî (Savaşları)
* Ekonomi

 |

 |  |
| Siyaset ve yönetim | 
* Cumhurbaşkanı
	+ Kararname
* Cumhurbaşkanı yardımcısı
* Kabine
* Bakanlıklar
* Dış ilişkiler
* İnsan hakları
	+ Kürtler
	+ LGBT
* Meclis
* Seçimler
* Vicdani ret

|  |  |
| --- | --- |
| Yargı teşkilatı | 
* Anayasa
* Anayasa Mahkemesi
* Kolluk kuvvetleri
* *Resmî Gazete*

 |
| Siyaset | 
* Atatürkçülük
* Üniter devlet
* Kuvvetler ayrılığı
* AB süreci
* Derin devlet
* Laiklik
* Liberalizm
* Muhafazakârlık
* Anarşizm
* Komünizm
* Antikomünizm
* Yeni Osmanlıcılık
* Türk modeli
* Siyasi partiler
	+ Eski
	+ Yasa dışı
* Demokratik açılım
* Enerji politikası
* Yolsuzluk

 |
| Ordu | 
* Kara Kuvvetleri
* Hava Kuvvetleri
* Deniz Kuvvetleri
* Savunma sanayi

 |

 |
| Coğrafya | 
* Adalar
* Akarsular
* Burunlar
* Büyükşehirler
* Kardeş şehirler
* Coğrafi bölgeler
* Çevre sorunları
* İklim değişikliği
* Dağlar
* Göller
* İlçeler
* İller
* Körfezler
* Yarımadalar
* Yerleşim yerleri
* Koruma alanları
	+ Dünya Mirasları
	+ Millî parklar
	+ Ramsar alanları
	+ Tabiat anıtları
	+ Tabiat parkları

|  |  |
| --- | --- |
| Yerler | 
* Anadolu
* Trakya
* Türk Rivierası

 |

 |
| Ekonomi | 
* AB Gümrük Birliği
* Bankalar
	+ Merkez Bankası
* Borsa
* Güneydoğu Anadolu Projesi
* Mevduatı Koruma
* Para birimi
* Enflasyon
* Sanayi
* Şirketler
* Tarım
* Turizm
* Ulaşım
	+ Demiryolları
	+ Havayolları
		- Liste

 |
| Toplum | 
* Eğitim
	+ Atanamayan öğretmenler
* Diller
	+ Türkçe
* Irkçılık
	+ Yahudiler
	+ Araplar
	+ Suriyeliler
* Suç
	+ Kadın cinayeti
	+ Linç
	+ Terörizm
		- İntihar saldırıları
* Protestolar

|  |  |
| --- | --- |
| Kültür | 
* Resmi tatiller
* Adlar
* Basın
* Müzik
	+ Sansür
* Edebiyat
* Türk folkloru
* Festivaller
	+ Yasaklar
* Halk oyunları
* Mutfak
* Sanat
* Sinema
* Mimari
	+ Erken dönem Anadolu
	+ Osmanlı
	+ Türkiye
* Üniversiteler
	+ Liste
* Din
	+ Diyanet İşleri Başkanlığı
	+ İslam
	+ Hristiyanlık
	+ Yahudilik
	+ Dinsizlik
* Medya
	+ Televizyon (Liste)
	+ Radyo (Liste)
	+ Gazeteler (Liste)
* Sigara
* Spor
* Tiyatro
* Kumar

 |
| Demografi | 
* Türkler
	+ Türk bilim insanları
* Azınlıklar
* Diaspora
	+ Avrupa
* Göç
* Muhacir

 |

 |
| Semboller | 
* Arma
* Bayrak (Liste)
* Cumhurbaşkanlığı Forsu
* Kuruluş ilkesi
* Ulusal marş
* Hilal ve yıldız
* Kimlik kartı
* Pasaport

 |
| 
* **Vikiproje**
* **Kategori**

 |