**Hoy** (İngilizce: Khoy; Azerice: Xoy/خوي; Farsça: خوی; Osmanlıca: Kent-i Hoy veya Hoy Kend), İran'ın Batı Azerbaycan Eyaleti'nde şehir.

Şehir, Urmiye Gölü'nün kuzeybatısında, Çaldıran Ovası'nın güneydoğusunda yer alır. Hoy şehri büyük oranda İran Azerileri'nden oluşmaktadır. Nüfus bakımından Batı Azerbaycan eyaletinin Urmiye'den sonra ikinci büyük kentidir.

Tarihi
------

Hoy şehrinin tarihi M.Ö. 3000-4000 yıllarına dek uzanır. Sümer kaynaklarında adı geçen Arrata isimli bölgenin bugünkü Urmiye ile Van şehirleri arasındaki bölge olduğunu tarihçiler belirtmiştir. Ve burada o yıllarda yerleşim olduğunu belgelemektedir. İlk önce Hoy şehri, Azerbaycan'da kurulan Manna Devleti sınırları içinde iken daha sonra Van ve çevresinde hüküm süren Urartuların hakimiyetine girdi. İslam dininin ve devletinin bu coğrafyayı da ele geçirmesiyle Müslümanların eline geçen şehir uzunca bir dönem beyliklerle yönetildi. Büyük Selçuklu hakimiyeti sırasında Alparslan'ın Rum ordusunun gelişini Hoy'da haber aldığı kaynaklarda geçmektedir. Hoy, Anadolu'nun alınmasında üs olarak kullanıldı. Şah İsmail ile Yavuz Sultan Selim arasındaki Çaldıran Muharebesi Hoy yakınlarında yapıldı (1514). İran-Osmanlı savaşlarında birkaç kez Osmanlılar'ın eline geçti. Şehir, Osmanlı idaresinden sonra tekrar İran hakimiyetine geçmiştir. Hoy, değişik halk destanlarında ve hikâyelerinde geçer.

I. Dünya Savaşı'nda Ermeniler ile Osmanlılar arasında Hoy ve çevresinde şiddetli çarpışmalar yaşanmıştır. 

* *(Bknz. Kafkasya Cephesi)*
* *(Bknz. Balazer Hanım)*

### Hoy isminin kaynağı

'Hoy' ismine tarihi kayıtlarda ilk olarak 844 tarihli İbn Hurdâzbih'in *Kitâbü'l-mesâlik ve'l-memâlik* adlı eserinde rastlanır. O yıllarda da Hoy olan kentin adı hiç değişmeden günümüze kadar gelmiştir.

Bu ismin kökeni hakkında ise değişik görüşler vardır. Arapça kaynaklara göre 'Hovayy' ismi geniş vadi anlamına gelen 'Havv' ismiyle ilintilidir ve şehrin isminin kaynağıdır. İranlı tarihçi Mehmet Emin Riyahi ise Hoy'un adını 2700 yıl önce bu bölge yakınlarında kurulan Urartu şehri 'Ulhu' ve ona bağlı 'Sardorihort' (Sardorixort) kalesinin adından alındığı ihtimalini ileri sürmektedir. Hoy, Ermeni kaynaklarında 'Hir', Pehlevi dilinde tuz ve ter anlamında 'Hoy' ve 'Hey' ve Türkçe kaynaklarda ise 'Koyun' isminin zamanla değişerek Hoy şekline geldiği belirtilmiştir. Kentin Kaçar Hanedanı zamanındaki unvanı ise hoşluk, güzellik, rahatlık ülkesi anlamında Dar'us Safa'dır.

Kardeş şehirler
---------------

* Türkiye Konya, Türkiye (2011 yılından beri)

Galeri
------

* 
* 
* 
* Hoy Köprüsü *Hoy Köprüsü*
* Şems-i Tebrizi türbesi*Şems-i Tebrizi türbesi*

Kaynakça
--------

1. 1 2  "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 9 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 9 Mayıs 2010.
2. ↑  "Rumi Remembered in Birthplace of Shams". 7 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mart 2015.

Ayrıca bakınız
--------------

* İran Azerileri

 Wikimedia Commons'ta **Khoy** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur

| * g
* t
* d
İran Hoy şehristanı |
| --- |
| Yönetim merkezi | Hoy |
| Bahşlar | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Hoy merkezî bahşı | 

|  |  |
| --- | --- |
| Şehirleri | Hoy • Firurek |
| Bahşlar | 

|  |
| --- |
| Dizec dehestanı |
| Firurek dehestanı |
| Gövheren dehestanı |
| Karasu dehestanı |
| Rahal dehestanı |

 |

 |
| Evoğlu bahşı | 

|  |  |
| --- | --- |
| Şehirleri | Evoğlu |
| Dehistanlar | 

|  |
| --- |
| Evoğlu dehestanı |
| Veldiyan dehestanı |

 |

 |
| Kotur bahşı | 

|  |  |
| --- | --- |
| Şehirleri | Kotur |
| Bahşlar | 

|  |
| --- |
| Kotur dehestanı |
| Zevi dehestanı |

 |

 |
| Sefaiye bahşı | 

|  |  |
| --- | --- |
| Şehirleri | Yoktur |
| Bahşlar | 

|  |
| --- |
| Elend dehestanı |
| Sökmenabad dehestanı |

 |

 |

 |
| Diğer yerleşim birimleri | Dizec Diz • Bedelabad • Var • Saidabad • Siyah Baz • Yezdekan • Gugerd • Çures • Guheran |
| Kaynak: World Gazetteer |


| * g
* t
* d
 Batı Azerbaycan Eyaleti |
| --- |
| Yönetim merkezi | Urmiye |  |
| Şehristanlar ve Şehirler | 

|  |  |
| --- | --- |
| Bukan şehristanı | Bukan • Simine |
| Çaldıran şehristanı | Siyahçeşme • Avacıg |
| Çaypara şehristanı | Karaziyaeddin |
| Hoy şehristanı | Hoy • Firurek • Evoğlu |
| Mahabad şehristanı | Mahabad |
| Maku şehristanı | Maku • Bazergan |
| Miyanduab şehristanı | Miyanduab • Barıg • Çeharburç |
| Nekede şehristanı | Nekede • Muhammedyar |
| Piranşehr şehristanı | Piranşehr • Gerdekşane |
| Poldeşt şehristanı | Poldeşt |
| Salmas şehristanı | Salmas • Tazeşehr |
| Serdeşt şehristanı | Serdeşt • Mirabad • Rebet |
| Şahindej şehristanı | Şahindej • Keşaverz • Mahmudabad |
| Şot şehristanı | Şot |
| Takab şehristanı | Takab |
| Urmiye şehristanı | Urmiye • Nuşinşehir • Kuşçu • Sero • Silvana |
| Uşnu şehristanı | Uşnu • Nalus |

 |
| Diğer yerleşim birimleri | Batı Azerbaycan Eyaleti'ndeki yerleşim birimleri listesi |
| Önemli yerler | Taht-ı Süleyman • Urmiye Gölü • Kara Kilise • Dzordzor Şapeli |


|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* MusicBrainz: 7b7d92f4-67cc-4150-b9aa-52454ddd042f
* NLI: 987007496760305171
* VIAF: 150217434
* WorldCat: lccn-n89137178

 |