**Cengiz Han** (***Monɡol*** ( Rusça: Монгол **Moğol: Amerika Birleşik Devletleri'nde Cengiz Han'ın Yükselişi** ve Birleşik Krallık'ta ***Moğol: Cengiz Han'ın Gücünün Yükselişi olarak*** da bilinen, Sergei Bodrov tarafından yönetilen, daha sonraları [Cengiz Han] olarak bilinen Temüjin'in erken yaşamını konu alan 2007 yapımı epik bir filmdir. Hikâye, Bodrov ve Arif Aliev tarafından yazılan bir senaryodan tasarlandı. Yapımcılığını Bodrov, Sergei Selyanov ve Anton Melnik'in üstlendiği filmin başrollerinde Tadanobu Asano, Sun Honglei ve Chuluuny Khulan yer alıyor. *Mongol* kaçırılmayı, akrabalığı ve savaşın sonuçlarını araştırıyor.

Film, Rusya, Almanya ve Kazakistanlı şirketlerin ortak yapımıydı. Çekimler esas olarak Çin Halk Cumhuriyeti'nde, özellikle İç Moğolistan'da (Moğol özerk bölgesi) ve Kazakistan'da yapıldı. Çekimler Eylül 2005'te başladı ve Kasım 2006'da tamamlandı. 10 Ağustos 2007'de Vyborg'daki Rus Film Festivali'nde ilk gösteriminin ardından *Moğol*, 20 Eylül 2007'de Rusya'da gösterime girdi. 6 Haziran 2008'de Amerika Birleşik Devletleri'nde sınırlı bir sürüm gördü ve yurt içi bilet satışlarında 5,7 milyon dolar hasılat elde etti. Ayrıca, toplam 26,5 milyon dolarlık brüt gelirle uluslararası yayın yoluyla yaklaşık 21 milyon dolarlık satış kazandı. Film, gösterime girdikten sonra küçük bir mali başarı elde etti ve genellikle olumlu eleştiriler aldı. Film, Kazakistan'dan bir sunum olarak 2007 En İyi Yabancı Film Akademi Ödülü'ne aday gösterildi.

Konusu
------

1192'de Tangut krallığında bir mahkum olan Temüjin, hikâyesini bir dizi geri dönüşle anlatıyor.

20 yıl önce (1172) bir sefere çıkan dokuz yaşındaki Temüjin'e, müstakbel eşi olarak bir kız seçmesi için babası Yesügei eşlik eder. Babasının istememesine karşın Börte ile tanışır ve onu seçer. Yesügei, eve giderken düşman bir kabile tarafından zehirlenir; son nefesinde oğluna artık kendisinin Khan olduğunu söyler. Ancak Yesügei'nin yardımcısı Targutay kendini Han ilan eder ve genç rakibini öldürmek üzeredir Çocuğun annesi tarafından bunu yapması engellenen Targutai, gitmesine izin verir ve yetişkin olur olmaz onu öldürmeye ant içer.

Donmuş bir göle düşen Temüjin, Jamukha tarafından kurtarılır. İkili kısa sürede arkadaş olur ve kan kardeşi olarak yemin eder. Targutai daha sonra onu yakalar, ancak gecenin karanlığında kaçar ve kırsalda dolaşır.

Yıllar sonra (1186), Temüjin bir kez daha Targutai tarafından yakalanır. İkinci kez kaçar, Börte'yi bulur ve ailesine sunar. O gecenin ilerleyen saatlerinde Merkit kabilesinin saldırısına uğrarlar At sırtında kovalanırken Temüjin bir okla vurulur ama hayatta kalır. Ancak Börte kaçırılarak Merkit kampına götürülü.r

Temüjin, artık kabilesinin Hanı olan Jamukha'ya gider ve karısını kurtarmak için ondan yardım ister Jamukha kabul eder ve bir yıl sonra Merkitlere bir saldırı başlatırlar ve başarılı olurlar Temüjin bir gece zaferlerini kutlarken askerlerinin yağmadan eşit pay almasına izin vererek cömertliğini gösterir. Jamukha'nın adamlarından ikisi, bunu Khan'ın davranışlarıyla tam bir tezat olarak görüyor ve ertesi sabah yeni efendilerinin peşinden giderek onu terk eder Jamukha onu kovalar ve adamlarını geri vermesini ister, ancak bunu reddeder. Biyolojik kardeşinin Temüjin'in adamlarından biri tarafından istemeden öldürülmesiyle ağırlaşan bu eylem, Jamukha'ya (Targutai müttefik olarak) ona savaş ilan etmekten başka seçenek bırakmaz. Sayıca üstün olan Temüjin'in ordusu hızla yenilir. Kan kardeşini bağışlayan Jamukha, onu köle olarak satmaya karar verir

Temüjin, savaşçının taşıdığı büyük potansiyeli ve Tangut Devleti'ne boyun eğdirmedeki gelecekteki rolünü hisseden, danışmanı olarak hareket eden bir Budist keşiş tarafından kendisine verilen korkunç uyarıya rağmen bir Tangut asilzadesine satılır. Hapsedilmişken keşiş, gelecekte krallığı yok edeceği zaman manastırını bağışlaması için ona yalvarır. Temüjin, Börte'ye hala hayatta olduğunu gösteren bir kemik parçası teslim etmesi karşılığında aynı fikirdedir Keşiş, hayatı pahasına kemiği ve mesajı ulaştırmayı başarır Börte, bir tüccarın cariyesi kılığında Tangut sınır kasabasına sızar ve ikisi kaçar.

Temüjin, tüm Moğol kabilelerini birleştirmeyi taahhüt eder ve uymaları için üç temel yasa koyar: asla kadınları ve çocukları öldürmeyin, sözlerinizi her zaman yerine getirin ve borçlarınızı geri ödeyin ve *asla* Han'a ihanet etmeyin. Daha sonra (1196), bir ordu toplar ve daha da büyük bir güce sahip olan Jamukha ile çatışır Savaş sırasında, bozkırda korku içinde sinen Jamhukha ve Temujin'in ordularını dehşete düşüren bir fırtına çıkar. Ancak Temujin korkmaz ve ordusu onun korkusuzca at sürdüğünü görünce, aynı zamanda korkusuz olmaları ve Jamukha'nın hemen teslim olan çaresiz ve sinmiş ordusuna saldırmaları için ilham alırlar Temüjin, Jamukha'nın yaşamasına izin verir ve Jamukha'nın ordusunu bayrağı altına alır. Targutai kendi askerleri tarafından öldürülür ve onu yatıştırmak için cesedi Han'a sunulur, ancak kanuna uymadıkları için idam edilirler.

Bir dipnot, Temüjin'in 1206'da tüm Moğolların Hanı - *Büyük Bozkırın Cengiz Hanı* olarak atandığını gösteriyor. Daha sonra, keşişin kehanetini yerine getirerek 1227'de Tangut krallığını işgal edip fethedecekti, ancak keşişe olan borcunu yerine getirerek manastırı bağışladı.

Oyuncular
---------

* Tadanobu Asano - Cengiz Han/Temüjin
	+ Odnyam Odsuren - genç Temüjin
* Sun Honglei - Camuka
	+ Amarbold Tuvshinbayar - genç Camuka
* Chuluuny Khulan - Börte
	+ Bayertsetseg Erdenebat - genç Börte
* Amadu Mamadakov - Targutay
* Ba Sen - Yesügei
* Sai Xing Ga - Chiledu
* Bu Ren - Taichar
* Aliya - Oelun
* He Qi - Dai-Sechen
* Deng Ba Te Er - Daritai
* Zhang Jiong - Garnizon Şefi
* Ben Hon Sun - Keşiş

 Filmde yaşlı Temüjin'i canlandıran aktör Tadanobu Asano.
### Çekimler

Çekimler 2005 yılında başladı, 25 hafta sürdü ve Çin, Moğolistan ve Kazakistan'da çekildi. Yapım tasarımcısı Dashi Namdakov, göçebe kabile üyelerinin pastoral yaşam tarzını yeniden yaratmaya yardımcı oldu. Namdakov aslen Moğolistan sınırındaki ve birçok etnik Moğol'a ev sahipliği yapan bir Rus bölgesindendir. Bodrov, "Dashi'nin kemiklerinde Moğol kültürü var ve bu malzemeye nasıl yaklaşılacağını biliyor" dedi. Bodrov, ata binen dublör sahnelerinden bazılarının yaratılmasına yardımcı olması için, *Nomad'ın* yapımından aşina olduğu Kazakistan ve Kırgızistan'dan deneyimli dublörleri çağırdı. Bazı dublör çalışmalarını anlatan Bodrov, "Bu filmde tek bir at bile yaralanmadı. Filmde genç Jamukha'nın Temüjin'e 'Moğol için at kadından daha önemlidir' dediği bir replik vardır. Kazak ve Kırgız dublörlerinde de durum böyledir. Atlara çok iyi baktılar ve çok vicdanlıydılar." Bodrov, filmde editörler Zach Staenberg ve Valdís Óskarsdóttir ile işbirliği yaptı.

### Övgüler

Film aday gösterildi ve 2007-09'da birçok ödül kazandı Çeşitli eleştirmenler filmi 2008'in en iyi 10 filmi listelerine dahil etti *The Oregonian'dan* Mike Russell, filmi 2008'in en iyi beşinci filmi olarak adlandırdı, *The Charlotte Observer'dan* Lawrence Toppman filmi 2008'in en iyi sekizinci filmi olarak adlandırdı, ve *New York Post'tan* VA Musetto da 2008'in en iyi sekizinci filmi olarak adlandırdı

devam filmi
-----------

*Büyük Han* (Rusça: Великий Хан), Bodrov'un Cengiz Han Temüjin'in hayatı üzerine planladığı üçlemesinin ikinci bölümünün geçici başlığıdır Moğol pop şarkıcısı Amarkhuu Borkhuu'ya bir rol teklif edildi, ancak reddedildi Üçleme projesi sonunda rafa kaldırıldı, ancak Temmuz 2013'te Ulan Batur'daki yıllık Naadam Festivalini ziyareti sırasında Bodrov basına devam filminin yapımının yeniden başladığını söyledi Devam filmi artık "Mongol II: The Legend" olarak adlandırılıyor ve çekimlerine başlandı

Film müziği
-----------

*Mongol'un* film müziği, 29 Temmuz 2008'de Amerika Birleşik Devletleri'nde Varèse Sarabande müzik şirketi tarafından yayınlandı Filmin müzikleri Tuomas Kantelinen tarafından bestelendi ve ek müzik Moğol folk rock grubu Altan Urag tarafından yönetildi

Kaynakça
--------

1. ↑  "*MONGOL* (15)". *British Board of Film Classification*. 31 Mart 2009. 6 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Nisan 2015.
2. ↑  "Mongol". *Lumiere*. 15 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ocak 2022.
3. 1 2  "Mongol". Box Office Mojo. 24 Mayıs 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2011.
4. 1 2 3 4  Sergei Bodrov. (2007).
5. 1 2 3  "Metacritic: 2008 Film Critic Top Ten Lists". Metacritic. 20 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Ocak 2009.
6. ↑  "Bodrov launches production company, Director's first project to be a 'Mongol'". Variety. 16 Mayıs 2008. 26 Ekim 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Kasım 2010.
7. ↑  "Б.АМАРХҮҮ С.БОДРОВТ ГОЛОГДЖЭЭ" (Moğolca). 22 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2011.
8. ↑  "Getaway Pictures". 5 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.
9. ↑  "Mongol Original Motion Picture Soundtrack". BarnesandNoble.com. Erişim tarihi: 15 Şubat 2011.
10. ↑  "Mongol (2008)". Yahoo! Movies. 8 Şubat 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2011.

Dış bağlantılar
---------------

* IMDb'de *Mongol*
* Box Office Mojo'da *Mongol*
* Rotten Tomatoes'ta *Mongol*
* Metacritic'te *Mongol*

| * g
* t
* d
En İyi Yabancı Dilde Film National Board of Review Ödülü |
| --- |
| 1934–1950 | 
* *Man of Aran* (1934)
* *Ödül verilmedi*  (1935)
* *Carnival in Flanders* (1936)
* *The Eternal Mask* (1937)
* *La Grande Illusion* (1938)
* *Port of Shadows* (1939)
* *The Baker's Wife* (1940)
* *Pépé le Moko* (1941)
* *Ödül verilmedi*  (1942–1949)
* *The Titan* (1950)

 |
| 1951–1975 | 
* *Rashomon* (1951)
* *The Sound Barrier* (1952)
* *A Queen Is Crowned* (1953)
* *Romeo and Juliet* (1954)
* *The Prisoner* (1955)
* *The Silent World* (1956)
* *Ordet* (1957)
* *Pather Panchali* (1958)
* *Wild Strawberries* (1959)
* *The World of Apu* (1960)
* *Die Brücke* (1961)
* *Sundays and Cybele* (1962)
* *8½* (1963)
* *World Without Sun* (1964)
* *Juliet of the Spirits* (1965)
* *The Sleeping Car Murders* (1966)
* *Elvira Madigan* (1967)
* *War and Peace* (1968)
* *Shame* (1969)
* *The Wild Child* (1970)
* *Claire's Knee* (1971)
* *The Sorrow and the Pity* (1972)
* *Cries and Whispers* (1973)
* *Amarcord* (1974)
* *The Story of Adele H.* (1975)

 |
| 1976–2000 | 
* *The Marquise of O* (1976)
* *That Obscure Object of Desire* (1977)
* *Autumn Sonata* (1978)
* *La Cage aux Folles* (1979)
* *The Tin Drum* (1980)
* *A Few Days from the Life of I. I. Oblomov* (1981)
* *Mephisto* (1982)
* *Fanny and Alexander* (1983)
* *A Sunday in the Country* (1984)
* *Ran* (1985)
* *Otello* (1986)
* *Jean de Florette* / *Manon des Sources* (1987)
* *Women on the Verge of a Nervous Breakdown* (1988)
* *Story of Women* (1989)
* *Cyrano de Bergerac* (1990)
* *Europa Europa* (1991)
* *Indochine* (1992)
* *Farewell My Concubine* (1993)
* *Eat Drink Man Woman* (1994)
* *Shanghai Triad* (1995)
* *Ridicule* (1996)
* *Shall We Dance?* (1997)
* *Central Station* (1998)
* *All About My Mother* (1999)
* *Crouching Tiger, Hidden Dragon* (2000)

 |
| 2001–günümüz | 
* *Amores perros* (2001)
* *Talk to Her* (2002)
* *The Barbarian Invasions* (2003)
* *The Sea Inside* (2004)
* *Paradise Now* (2005)
* *Volver* (2006)
* *The Diving Bell and the Butterfly* (2007)
* *Mongol* (2008)
* *A Prophet* (2009)
* *Of Gods and Men* (2010)
* *A Separation* (2011)
* *Amour* (2012)
* *The Past* (2013)
* *Wild Tales* (2014)
* *Son of Saul* (2015)
* *The Salesman* (2016)
* *Foxtrot* (2017)
* *Cold War* (2018)
* *Parasite* (2019)
* *La Llorona* (2020)
* *A Hero* (2021)
* *Close* (2022)
* *Anatomy of a Fall* (2023)

 |