**Messier 77** (ayrıca **M77** veya **NGC 1068** olarak da bilinir), Balina takımyıldızı yönünde bulunan bir çubuklu sarmal gökada. Dünya'dan uzaklığı yaklaşık olarak 47 milyon ışık yılı olup, 1780 yılında Pierre Méchain tarafından keşfedilmiştir. Messier kataloğunun en büyük gökadalarından biridir.

Messier 77, etkin gökada çekirdeğiyle aktif bir gökadadır. Görünen dalgaboylarında yıldızlararası toz görünümünü gizlemektedir. Moleküler disk ve sıcak plazma, gizlenen maddeyle birlikte ilk kez VLBA ve VLA ile radyo dalgaboylarında ölçüldü. Gökada, oldukça parlak bir tip 2 seyfert gökadadır.

Kara delik
----------

NGC 1068'in X-ışını (mavi ve yeşil) ve optik dalga boylarındaki görüntülerinden oluşturulan montajda, merkezdeki dev kütleli bir karadelik yakınlarından kaynaklanan şiddetli bir rüzgarla savrulan gaz görülüyor. Gökadanın iç sarmal kolları üzerindeki yoğun yıldız oluşum bölgeleri hem optik hem de X-ışını dalga boylarında izlenebiliyor. Gaz bulutunun uzamış biçiminin, karadeliği çevreleyen çörek biçimli soğuk gaz ve toz bulutundan (torus) kaynaklandığı düşünülüyor. Görüntülerde üç renkli X-ışını görüntülerinde uzamış birer beyaz leke biçiminde izlenen torusun yaklaşık beş milyon Güneş kütlesinde olduğu hesaplanıyor. Radyo gözlemleri, torusun karadeliğin birkaç ışıkyılı yakınından, 300 ışıkyılı ötesine kadar uzandığını gösteriyor.

M77 çekirdeğinin HUT tarafından elde edilmiş fotoğrafı
Chandra X-ışını Uzay teleskopu'ndaki tayfölçerler, gazın bileşimini, sıcaklığını ve akış hızını ölçüyorlar. Ölçümler rüzgardaki maddenin bir oksijen eksikliği dışında, Güneş'in atmosferindeki maddeyle aşağı yukarı aynı olduğunu gösteriyor. Rüzgarla sürüklenen maddenin sıcaklığı 100.000 °C. Gazın ortalama hızı da saatte yaklaşık 1,6 milyon km.

Dev kütleli karadeliklerin genellikle buradaki gibi torus biçimli gaz ve toz bulutlarıyla çevrili olmasına karşın, bazen karadelik, Pergel gökadasının merkezinde olduğu gibi ince bir gaz ve toz diski tarafından beslenebilir. Bu örnekte, diskin egriliği hemen göze çarpıyor. Disk, tıpkı bir şemsiye gibi gökadanın bazı kesimlerini, karadeliğe düşen ısınmış maddeden kaynaklanan yoğun ışınımdan koruyor. Karadeliklerin çok güçlü kütleçekimleri, kritik bir eşiği geçen madde ve ışınımın bir daha geri dönmesine izin vermiyor. Ancak, delik yakınında disk yüzeylerindeki ışınım basıncı ve diskte dolanan madde içindeki akım kararsızlıkları nedeniyle bir kısım madde uzaya kaçabiliyor. Kaçan bu madde açısal momentumu da birlikte taşıdığından geride kalan maddenin delik içine düşmesine yol açıyor. Pergel karadelik diskinin bir özelliği de, kaçan maddenin, öteki disklerde olduğu gibi dar bir fıskiye (jet) biçiminde değil, geniş bir demet halinde uzaklaşması. Bu durum bir paradoks yaratıyor: Işınım, öteki karadeliklerde olduğu gibi yoğun ve konsantre biçimde uzaklaşırken, madde parçacıklarından oluşan rüzgarın şiddeti görece düşük. Bu da sürüklenen parçacıkların moleküller ve toz oluşturmasına izin veriyor.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4 5 6 7  "NASA/IPAC Extragalactic Database". *NED results for object NGC 1068* (İngilizce). Erişim tarihi: 1 Ağustos 2010.

Dış bağlantılar
---------------

* Sarmal gökada M77 @ SEDS Messier sayfası5 Ağustos 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* VLBA ayın fotoğrafı: radio continuum and water masers of NGC 106819 Kasım 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* VLTI gözlemevi NGC 1068 basın bülteni
* ESO: Göz Kamaştırıcı Sarmalın Hareketli Merkezi23 Kasım 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. incl. Fotos & Animation

Messier Kataloğu

Bahar açısına göre önceki: **M 34** |
Bahar açısına göre sonraki: **M 45**
  

Katalog sırasına göre önceki: **M 76** |
Katalog sırasına göre sonraki: **M 78**

---

*Bakmak istediğiniz cisminin resmini seçiniz*

Messier nesneleri kataloğuMessier nesneleri kataloğu


NGC cisimleri

 Liste  


---

NGC 1044 |
NGC 1045 |
NGC 1046 |
NGC 1047 |
NGC 1048 |
NGC 1049 |
NGC 1050 |
NGC 1051 |
NGC 1052 |
NGC 1053 |
NGC 1054 |
NGC 1055 |
NGC 1056 |
NGC 1057 |
NGC 1058 |
NGC 1059 |
NGC 1060 |
NGC 1061 |
NGC 1062 |
NGC 1063 |
NGC 1064 |
NGC 1065 |
NGC 1066 |
NGC 1067 |
**NGC 1068** |
NGC 1069 |
NGC 1070 |
NGC 1071 |
NGC 1072 |
NGC 1073 |
NGC 1074 |
NGC 1075 |
NGC 1076 |
NGC 1077 |
NGC 1078 |
NGC 1079 |
NGC 1080 |
NGC 1081 |
NGC 1082 |
NGC 1083 |
NGC 1084 |
NGC 1085 |
NGC 1086 |
NGC 1087 |
NGC 1088 |
NGC 1089 |
NGC 1090 |
NGC 1091 |
NGC 1092 |
NGC 1093



|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4517268-7

 |