**Zemzem** (Zemzem kuyusu, Arapça:زمزم), Suudi Arabistan'da Mekke'de Kâbe'nin 20 m doğusundaki su kaynağı ve kuyusu. Hac ve Umre ziyaretleri sırasında milyonlarca Müslüman tarafından içilmekte ve hediye edilmek üzere memleketlerine götürülmektedir.

Etimoloji
---------

Zemzem, Arapça; *belirsiz ses, yüksek olamayan ses, titreme, vızıltı* gibi anlamlara gelir. Ayrıca *bol, bereketli doyurucu su* anlamına da gelir. Güvenilir olmayan bir görüşe göre de Kıptîce veya Yunanca bir kelimedir ve *yavaş ak ve dur* manasına gelir.

İnanç
-----

Zemzem takımı, kaplama, MS 19-20. yüzyıl, Adana müzesi}}
Zemzem Müslümanlar tarafından kutsal kabul edilmektedir. İslami inanca göre; Peygamber İbrahim, eşi Hacer ve küçük oğlu İsmail'i çöle bırakmıştır. Yiyecekleri ve suları bittiğinde Hacer, Sefa ve Merve tepeleri arasında koşarak su arar. Bu sırada toprağı eşeleyen İsmail bir su kaynağı bulur. Bunun üzerine çıkan suyun yitip gideceğinden endişe eden Hacer "Zem-Zem!" (Dur-Dur!) diye bağırmıştır. Hacer, çıkan suyun etrafını çevirip biriktirmiş, bu sudan kırbasını doldurmuş, kendisi de içmiştir. Hac ve umre yapan Müslümanlar Hacer'in anısına Safâ ve Merve tepeleri arasında yedi defa hızlı adımlarla yürürler, buna *say* denir.

Zemzem'in adı Kuran'da geçmez, fakat hadislerde sıkça geçer. İslami ritüele göre; diğer içeceklerin tersine Zemzem ayakta ve Kabe'ye dönerek içilir.

Kaynağı ve bileşimi
-------------------

Çevresi oldukça kurak olan Mekke'de bu suyun kaynağının 2000 m yüksekliğindeki Taif Dağı çevresindeki yağışlar olduğu kabul edilir.

Zemzem suyunun değişik kaynakların bileşimi olduğu görüşü kabul edilir. Yakın çevresindeki kaynak sularının mineral oranı, dengesi gibi özellikleri Zemzem'e benzemez. Suyun yıllara göre tadı değişir. Bu fark Zemzem'i besleyen üç kaynaktan hangisinden daha fazla su geldiği ile ilgilidir. Yapılan bir araştırmada saniyede 18,5 litre çekildiğinde kendini yenileyebilmektedir. İçeriğinde tuz olmasına rağmen içilirken tatlıdır.

Zemzem kuyusu, birinci bölümü 12.80 m olan, kayaların içine doğru 17.20 m'lik iki bölümden, toplam 30 metredir. Günümüzde su modern yöntemlerle çıkarılıp, ultraviyole ışınlar ile dezenfekte edilip, kullanıma sunulmaktadır. Yakın zamana kadar Zemzem kuyusuna ulaşılıyordu. Tavaf alanının ortasında kalan Zemzem kuyusu, Tavaf'ı engellediği gerekçesiyle üzeri kapatılmıştır. Bu yerdeki Zemzem yazısı da bazı hacıların burayı fazla ilgi göstermesi üzerine kaldırılmıştır.

| Mineral konsantrasyonuas reported by researchers at King Saud University |
| --- |
| mineral | konsantrasyon |
| mg/L | oz/cu in |
| Sodyum | 133 | 7,7×10-5 |
| Kalsiyum | 96 | 5,5×10-5 |
| Magnezyum | 3.888 | 0,002247 |
| Potasyum | 433 | 0,000250 |
| Bikarbonat | 1.954 | 0,001129 |
| Klorür | 1.633 | 0,000944 |
| Florür | 072 | 4,2×10-5 |
| Nitrat | 1.248 | 0,000721 |
| Sülfat | 1.240 | 0,00072 |
| Toplam çözünmüş katılar | 835 | 0,000483 |

|  |  |
| --- | --- |
| Modern pompa kullanılmadan önce | Hacılar Zemzem içerken |

Kaynakça
--------

1. 1 2 3  ATA, Dr. Mehmet Mahfuz. "ekevakademi.org" (PDF). 2 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2018.
2. ↑  İ. Atasoy, Peygamberler Tarihi, Nesil Yayınları, 2006
3. 1 2  "Zemzem suyu mayalanır mı?". gunes.com/. 2 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2018.
4. ↑  "Zemzem" (PDF). islamansiklopedisi.info. 2 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2018.
5. ↑  "Zemzem suyu mucizesi". yeniakit.com.tr. 16 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Temmuz 2018.
6. ↑  Nour Al Zuhair, et al. A comparative study between the chemical composition of potable water and Zamzam water in Saudi Arabia 24 Aralık 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. *KSU Faculty Sites*, Retrieved 15 Ağustos 2010

| * g
* t
* d
Hac |
| --- |
| Hazırlık | 

|  |
| --- |
| 
* *İhram*
* *Mîkât*

 |
| 
* Zülhuleyfe
* Cuhfe
* Karnü'l-Menâzil
* Zat-ı Irk
* Yelemlem

 |

 | Hac ritüeller sırasını gösteren diyagram |
| İbadet | 
* *Tavaf*
* Zemzem
* Sefa ve Merve
* Mina
* Arafat
* Müzdelife
* *Rami el-Camaret*
* *Kurban Bayramı*
* *Tavaf el-İfade*
* *Tavaf el-Vide*

 |
| Camiler | 

|  |
| --- |
| 
* Mescid-i Haram
* Mescid-i Nebevî

 |
| 
* Mescid-i Şecere
* Mîkât Mescidi, Rebiğ Vadisi

 |

 |
| Hac tarihi |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 7543977-3
* LCCN: sh97001708
* NLI: 987007554036005171
* VIAF: 238804302
* WorldCat: viaf-238804302

 |