"**Deli**", Mor ve Ötesi grubu tarafından seslendirilen ve 2008 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Türkiye'yi temsil eden şarkıdır. 22 Mayıs'ta gerçekleştirilen 2. yarı finalde 3. sırada yarışan şarkı, 85 puan ile 7. olarak finale çıkmaya hak kazanmıştır. 24 Mayıs günü finalde 12. sırada yarışan şarkı 138 puan ile Sırbistan'ın ardından 2008 Eurovision Şarkı Yarışması 7.si olmuştur.

Şarkının seçimi
---------------

TRT, Türkiye'yi 2008 Eurovision Şarkı Yarışması'nda temsil etmesi için 5 grup ya da sanatçı tespit etmişti. Bunların arasında Tarkan da bulunuyordu. Görüşmeler sonunda, TRT Genel Müdür Yardımcısı Ali Güney Mor ve Ötesi ile anlaşma sağlandığını açıkladı. Güney, *"Şarkı ve şarkıcının tespiti konusunda bu yıl da yöntem olarak, doğrudan bir sanatçıya siparişe gidilmesi benimsenmiştir. Yine sanatçı tarafından 3 eser TRT kurumuna sunulacaktır. Kurumumuz bu yıl dil konusunda belirleyici olmamıştır. Bu konuda sanatçılarımız serbesttir*." *dedi. Mor ve Ötesi grubunun solisti Harun Tekin ise yarışmanın heyecanına çok özel bir tat katabilecekleri belirtti. Tekin,* "Bizim için bu öneri geldikten sonra heyecanlı ve güzel zamanlar geçti. Çok da zorlanmadık karar verirken. Güzel bir hikâye olacağına inanıyoruz, bizim hikâyenin içinde güzel bir yeri olacağına inanıyoruz bu deneyimin. Bizim eğilimimiz şarkının Türkçe olması yönündedir." *diye konuştu. Mor ve Ötesi 7 Ocak'ta stüdyo kayıtlarına başladı ve şarkının Türkçe olmasına kendileri karar verdiler. Daha sonra Mor ve Ötesi tarafından hazırlanan 3 eser, 21 Ocak 2008 tarihinde grup üyelerinin de içinde bulunduğu ve aşağıda isimleri belirtilen kurul tarafından belirlendi.*

Seçici Kurul: 

* Muhsin Mete :*Genel Müdür Yardımcısı*
* Deniz Çakmakoğlu :*Müzik Dairesi Başkan V.*
* Kürşat Özkök :*Ankara Televizyon Müdürü*
* Ümran Sönmezer :*Müz. Dairesi. Bşk. Çoksesli Müzikler Müdürü*
* Neşet Ruacan :*TRT İst. Hafif Müzik ve Caz Orkestrası Şefi*
* Kamil Özler :*TRT İst. Hafif Müzik ve Caz Orkestrası sanatçısı*
* Harun Tekin :*Sanatçı*
* Kerem Özyeğen :*Sanatçı*
* Can Sertoğlu :*Menajer*

Seçim sonrasında grup üyesi Harun Tekin: "Bu şarkı Mor ve Ötesi şarkısı dedirtecek cinsten. Aynı zamanda bazı yenilikleri de içinde barındıran bir şarkı oldu, ancak şarkıyı anlatmak zor; tam da bunu yapmamak için şarkı yazıyoruz zaten." dedi.

Türkiye'yi yarışmada temsil edecek şarkı, 15 Şubat'ta TRT ana haber bülteninde, TRT Tepebaşı Stüdyosuna bağlantı yapılarak canlı yayında açıklandı. Buna göre, Türkiye'yi yarışmada Mor ve Ötesi grubu, *Deli* adlı şarkıyla temsil edecek. Klasik Mor ve Ötesi tarzı olan bu şarkı ile grup Eurovision için tarzını bozmadığını gösterdi. TRT Genel Müdürü İbrahim Şahin, yaptığı açıklamada, Mor ve Ötesi grubunun 3 parçasını daha önce dinlediklerini ve çok da keyif aldıklarını belirterek, "Üzerinde çok ciddi çalışmalar yaptılar. Bildiğiniz gibi bu yıl bir güçlüğümüz var. İlk defa uygulanan bir yöntem. İki gruba ayrıldı, iki yarı final olacak. Bulunduğumuz grupta rakipler çok çetin. Her birinizden ayrı ayrı destek bekliyorum" dedi.

Yarışma öncesi
--------------

Deli şarkısının promosyon görüntüsü
Bu yıl Eurovision'da Türkiye'yi temsil edecek olan Mor ve Ötesi yoğun bir şekilde çalışmalarını tamamlamıştır. Grubun fotoğraflarını Okan Bayülgen, Deli parçasının klibini Ezel Akay çekti. Koreografide Beyhan Murphy'nin imzası var, kostümleri Ümit Ünal hazırladı.

İlk başlarda ofiste çalışan grup yoğun provalara Mart sonunda başladı. 10 Mayıs 'ta Belgrad'a gidene kadar Türkiye'deki zamanlarını provayla geçirdi. Türkiye dışındaki zamanlarda da Eurovision'la ilgili bir turneye çıktı. Televizyon ve radyo programlarına çıkan grup klasik bir promo tur düzenledi. Verilen konserler şunlar: 14-15 Nisanda Yunanistan'ın başkenti Atina, 16-17 Nisanda Arnavutluk'un Tiran, 18-19 Nisan'da Makedonya'nın Üsküp, 20-21 Nisan'da Portekiz'in Lizbon, 5-6 Mayıs'ta Ukrayna'nın Kiev, 7-8 Mayıs'ta Azerbaycan'ın Bakü, 9-10 Mayıs'ta Gürcistan'ın Tiflis şehirlerinde konserler verildi. Grup ayrıca Eurovision öncesi İstanbul'da geçireceği son haftada 1 Mayıs Perşembe akşamı İstanbul Sabancı Üniversitesi ve 3 Mayıs Cumartesi akşamı Garaj istanbul (Rock 'N Dark finali) olmak üzere iki tane konser verdi.

Mor ve Ötesi Eurovision için içinde bir blog bölümü de barındıran delirium.fm web sitesi hazırladı. Site Türkçe, İngilizce ve Fransızca olmak üzere 3 ayrı dilde hazırlandı. Sitede ayrıca Deli'nin şarkı sözlerinin İngilizce ve Fransızca çevirileri yer almıştır.

Eurovision Şarkı Yarışması öncesinde, internette en çok izlenen şarkı klipleri arasında, Türkiye adına yarışan Deli, adlı şarkı; İspanya'nın şarkısının ardından ikinci sırada yer aldı. İnternetteki bahislerde 43 şarkı arasında 10 ile 13. sıra arasında yer almıştır. Bahislerde şarkıya 1'e 17 veya 1'e 29 verilmiştir.

Yarışma
-------

Harun Tekin, 2008 Eurovision Şarkı Yarışması'nın 2. Yarı Finalinde Deli şarkısını söylerken.
Sırbistan'ın başkenti Belgrad'da düzenlenen 2008 Eurovision Şarkı Yarışması'nda Deli adlı şarkıyla Türkiye'yi temsil eden Mor ve Ötesi grubu, final için yarıştı. 18 ülkeyle birlikte ikinci yarı finalde üçüncü sırada sahneye çıkan Mor ve Ötesi, yirmi bin kapasiteli Štark Arena'da, yaklaşık 11 bin kişinin önünde canlı performans yaptı. Parçalarını sunarken sahnede zıplayan gitaristleriyle dikkati çeken Mor ve Ötesi, salonda aralarında Türklerin de bulunduğu binlerce kişiye performansını izletti. Yaklaşık üç dakika süren performans sonunda salonda bulunan seyirciler Mor ve Ötesi'ni ayakta alkışladı. Türk, Azerbaycan, Yunan, Makedon ve İsveç ülke bayraklarının salonda çoğunluğu oluşturması dikkati çekti. Ümit Ünal tarafından her bir grup üyesinin özelliklerine uygun olarak hazırlanmış siyah giysileriyle, vokal ve gitarda Harun Tekin, bas gitarda Burak Güven, bateride Kerem Kabadayı ve solo gitarda Kerem Özyeğen Mor ve Ötesi grubu olarak sahneye çıktı. Ünlü koreograf Beyhan Murphy tarafından hazırlanan mimik ve jestlerle de ayrıca beğeni topladı. Şekip Davaz24 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. tarafından hazırlanan ve sahnenin arkasını süsleyen kırk hokkabaz görüntüsü, yarışmada seyircilerin gözünde değişik bir görüntü yarattı.

Finale kalan Türkiye'yi temsil eden Mor ve Ötesi grubunun solisti ve gitaristi Harun Tekin, basın toplantısında, *Finale yükselmek başarı. İddialıydık. Finalde de iyi sonuç elde edeceğimize inanıyorum. Zaten Türkiye'nin finale yükselmesi, son 5 yıldır alışkanlık haline geldi* dedi.

Daha sonra Türkiye, 24 Mayıs Cumartesi gecesi, 25 ülkenin katıldığı final yarışmasında, sahneye 12. sırada çıktı. 138 puan toplayan şarkı 7. oldu. Eurovision birincisi, Dima Bilan'ın seslendirdiği "Believe" adlı parçayla 272 puan toplayan Rusya oldu.

Alınan puanlar
--------------

| Ülke | Verdiği puan |
| --- | --- |
| Birleşik Krallık | 8 |
| Makedonya | 7 |
| Ukrayna | 4 |
| Almanya | 10 |
| Bosna-Hersek | 8 |
| Arnavutluk | 10 |
| Belçika | 10 |
| San Marino | 4 |
| Bulgaristan | 5 |
| Fransa | 10 |
| Romanya | 8 |
| Norveç | 2 |
| Macaristan | 5 |
| Hollanda | 10 |
| İsviçre | 6 |
| Azerbaycan | 12 |
| Finlandiya | 4 |
| Belarus | 3 |
| Rusya | 2 |
| Gürcistan | 6 |
| Danimarka | 4 |
| **Toplam** | 138 |
|

Listeler
--------

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Yıl |  Avrupa Birliği Avrupa |  Türkiye Türkiye |  Türkiye Türkiye Rock | Power Türk | Radyo D | Süper FM | Powertürk TV |
|
| 2008 | - | 8 | 3 | 23 | - | - | 7 |
|
|

Kaynakça
--------

1. ↑  Avrupa Top 100 26 Ekim 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
2. ↑  Billboard Türkiye Top 20 14 Nisan 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Alındı 18 Mayıs 2008
3. ↑  Billboard Türkçe Rock Top 20 26 Ocak 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Alındı 29 Aralık 2008
4. ↑  Powertürk Pop 40 13 Şubat 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Alındı 15 Haziran 2008
5. ↑  "Radyo D Top 40". 11 Haziran 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mayıs 2008.
6. ↑  Süper FM Top 40 31 Ağustos 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
7. ↑  Powertürk 40xPop 15 Mayıs 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Alındı 16 Haziran 2008

Dış bağlantılar
---------------

* Eurovision
* Türkiye'nin resmi 2008 Eurovision Şarkı Yarışması sitesi

|
|  |
|
| Önce gelen:**Shake It Up Şekerim** | **Türkiye'nin Eurovision şarkısı**2008 | Sonra gelen:**Düm Tek Tek** |
|

| * g
* t
* d
 2008 Eurovision Şarkı Yarışması |
| --- |
| 

| Ülkeler |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Final | 
* 1. Rusya
* 2. Ukrayna
* 3. Yunanistan
* 4. Ermenistan
* 5. Norveç
* 6. Sırbistan
* 7. Türkiye
* 8. Azerbaycan
* 9. İsrail
* 10. Bosna-Hersek
* 11. Gürcistan
* 12. Letonya
* 13. Portekiz
* 14. İzlanda
* 15. Danimarka
* 16. İspanya
* 17. Arnavutluk
* 18. İsveç
* 19. Fransa
* 20. Romanya
* 21. Hırvatistan
* 22. Finlandiya
* 23. Almanya
* 24. Polonya
* 25. Birleşik Krallık

 |
| Yarı finaller | 

|  |  |
| --- | --- |
| 1. yarı final | 
* 11. Slovenya
* 12. Moldova
* 13. Hollanda
* 14. Karadağ
* 15. Andorra
* 16. İrlanda
* 17. Belçika
* 18. Estonya
* 19. San Marino

 |
| 2. yarı final | 
* 10. Makedonya
* 11. Bulgaristan
* 13. İsviçre
* 14. Malta
* 15. Kıbrıs Cumhuriyeti
* 16. Litvanya
* 17. Çek Cumhuriyeti
* 18. Macaristan

 |

 |

 |

 |
| 

| Sanatçılar |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Final | 
* 1. Dima Bilan
* 2. Ani Lorak
* 3. Kalomira
* 4. Siruşo
* 5. Maria Haukaas Storeng
* 6. Jelena Tomašević feat. Bora Dugić
* 7. Mor ve ötesi
* 8. Elnur & Samir
* 9. Boaz Mauda
* 10. Laka
* 11. Diana Gurtskaya
* 12. Pirates of the Sea
* 13. Vânia Fernandes
* 14. Euroband
* 15. Simon Mathew
* 16. Rodolfo Chikilicuatre
* 17. Olta Boka
* 18. Charlotte Perrelli
* 19. Sébastien Tellier
* 20. Nico & Vlad
* 21. Kraljevi ulice & 75 cents
* 22. Teräsbetoni
* 23. No Angels
* 24. Isis Gee
* 25. Andy Abraham

 |
| Yarı finaller | 

|  |  |
| --- | --- |
| 1. yarı final | 
* 11. Rebeka Dremelj
* 12. Geta Burlacu
* 13. Hind
* 14. Stefan Filipović
* 15. Gisela
* 16. Dustin the Turkey
* 17. Ishtar
* 18. Kreisiraadio
* 19. Miodio

 |
| 2. yarı final | 
* 10. Tamara Todevska, Vrčak & Adrian
* 11. Deep Zone & Balthazar
* 13. Paolo Meneguzzi
* 14. Morena
* 15. Evdokia Kadi
* 16. Jeronimas Milius
* 17. Ruslan Alyahno
* 18. Tereza Kerndlová
* 19. Csézy

 |

 |

 |

 |
| 

| Şarkılar |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Final | 
* 1. "Believe"
* 2. "Shady Lady"
* 3. "Secret Combination"
* 4. "Kele Kele"
* 5. "Hold On Be Strong"
* 6. "Oro"
* 7. "Deli"
* 8. "Day After Day"
* 9. "The Fire in Your Eyes"
* 10. "Pokušaj"
* 11. "Peace Will Come"
* 12. "Wolves of the Sea"
* 13. "Senhora do mar (Negras águas)"
* 14. "This Is My Life"
* 15. "All Night Long"
* 16. "Baila el Chiki-chiki"
* 17. "Zemrën e lamë peng"
* 18. "Hero"
* 19. "Divine"
* 20. "Pe-o margine de lume"
* 21. "Romanca"
* 22. "Missä miehet ratsastaa"
* 23. "Disappear"
* 24. "For Life"
* 25. "Even If"

 |
| Yarı finaller | 

|  |  |
| --- | --- |
| 1. yarı final | 
* 11. "Vrag naj vzame"
* 12. "A Century of Love"
* 13. "Your Heart Belongs to Me"
* 14. "Zauvijek volim te"
* 15. "Casanova"
* 16. "Irelande Douze Pointe"
* 17. "O Julissi"
* 18. "Leto svet"
* 19. "Complice"

 |
| 2. yarı final | 
* 10. "Let Me Love You"
* 11. "DJ, Take Me Away"
* 13. "Era stupendo"
* 14. "Vodka"
* 15. "Femme Fatale"
* 16. "Nomads in the Night"
* 17. "Hasta La Vista"
* 18. "Have Some Fun"
* 19. "Candlelight"

 |

 |

 |

 |


| * g
* t
* d
Eurovision Şarkı Yarışması'nda Türkiye Türkiye |
| --- |
| 

| Yıllar |
| --- |
| 1975  **·**  ~~1976~~  **·**  ~~1977~~  **·**  1978  **·**  ~~1979~~  **·**  1980  **·**  1981  **·**  1982  **·**  1983  **·**  1984  **·**  1985  **·**  1986  **·**  1987  **·**  1988  **·**  1989  **·**  1990  **·**  1991  **·**  1992  **·**  1993  **·**  ~~1994~~  **·**  1995  **·**  1996  **·**  1997  **·**  1998  **·**  1999  **·**  2000  **·**  2001  **·**  2002  **·**  **2003**  **·**  2004  **·**  2005  **·**  2006  **·**  2007  **·**  2008  **·**  2009  **·**  2010  **·**  2011  **·**  2012 |

 |
| 

| Sanatçılar |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| 1970'ler | Semiha Yankı  **·**  ~~1976~~  **·**  ~~1977~~  **·**  Nilüfer & Grup Nazar  **·**  ~~Maria Rita Epik & 21. Peron~~ |
| 1980'ler | Ajda Pekkan  **·**  Modern Folk Üçlüsü & Ayşegül Aldinç  **·**  Neco **·**  Çetin Alp & Kısa Dalga  **·**  Beş Yıl Önce On Yıl Sonra **·**  MFÖ  **·**  Klips ve Onlar  **·**  Seyyal Taner & Grup Lokomotif  **·**  MFÖ **·**  Grup Pan |
| 1990'lar | Kayahan  **·**  İzel, Reyhan Karaca & Can Uğurluer **·**  Aylin Vatankoş **·**  Burak Aydos  **·**  ~~1994~~ **·**  Arzu Ece  **·**  Şebnem Paker **·**  Şebnem Paker & Grup Etnik  **·**  Tüzmen  **·**  Tuba Önal & Grup Mistik |
| 2000'ler | Pınar Ayhan & Orkun Yazgan  **·**  Sedat Yüce  **·**  Buket Bengisu & Grup Safir **·**  **Sertab Erener**  **·**  Athena  **·**  Gülseren  **·**  Sibel Tüzün  **·**  Kenan Doğulu  **·**  Mor ve Ötesi  **·**  Hadise |
| 2010'lar | maNga  **·**  Yüksek Sadakat  **·**  Can Bonomo |

 |

 |
| 

| Şarkılar |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| 1970'ler | "Seninle Bir Dakika"  **·**  ~~1976~~ **·**  ~~1977~~  **·**  "Sevince" **·**  ~~"Seviyorum"~~ |
| 1980'ler | "Petrol"  **·**  "Dönme Dolap"  **·**  "Hani?"  **·**  "Opera"  **·**  "Halay"  **·**  "Diday diday day"  **·**  "Halley"  **·**  "Şarkım Sevgi Üstüne"  **·**  "Sufi"  **·**  "Bana Bana" |
| 1990'lar | "Gözlerinin Hapsindeyim"  **·**  "İki Dakika"  **·**  "Yaz Bitti"  **·**  "Esmer Yarim"  **·**  ~~1994~~  **·**  "Sev"  **·**  "Beşinci Mevsim"  **·**  "Dinle" **·**  "Unutamazsın" **·**  "Dön Artık" |
| 2000'ler | "Yorgunum Anla"  **·**  "Sevgiliye Son"  **·**  "Leylaklar Soldu Kalbinde" **·**  **Everyway That I Can**  **·**  "For Real"  **·**  "Rimi Rimi Ley"  **·**  "Süper Star"  **·**  "Shake It Up Şekerim"  **·**  "Deli"  **·**  "Düm Tek Tek" |
| 2010'lar | "We Could Be the Same"  **·**  "Live It Up"  **·**  "Love Me Back" |

 |

 |
| (Not: Üstü çizili yıllarda Türkiye yarışmaya katılmamıştır) |