Ermenistan'ın nüfusu, çeşitli önemli azınlık etnik gruplarını içermektedir.

Ermenistan'ın modern tarihindeki demografik eğilimler
-----------------------------------------------------

Son nüfus sayımına göre Ermenistan'daki etnik azınlıklar nüfusun %3'ünden azını oluşturuyor. Çeşitli kaynaklarda farklı rakamlar öne sürülüyor, hatta bazı etnik azınlık temsilcilerinin bile kesin rakamlardan haberi yok. Ancak Ermenistan'dan dışa giden göç dalgaları her zaman çeşitli etnik azınlıkların temsilcilerini içermiştir ve liderlerinin önerdiği gibi, Ermenistan'daki ekonomik ve siyasi durumdaki önemli iyileşmelere rağmen Ermenistan'dan dışa göç devam edecektir.

| Etnik grup | 1989 Sovyet nüfus sayımı | 2001 Ermeni nüfus sayımı  | 2011 Ermeni nüfus sayımı  |
| --- | --- | --- | --- |
| Yezidiler | 56.127 | 40.620 | 35.272 |
| Ruslar | 51.555 | 14.660 | 11.862 |
| Süryaniler | 5.963 | 3.409 | 2.769 |
| Ukraynalılar | 8.341 | 1.633 | 1.176 |
| Yunanlar | 4.650 | 1.176 | 900 |
| Yahudiler | 676 |  | 127 |
| Farslar | 14 | 326  | Yok |
| Gürcüler | 1.364 |  | 974 |
| Belaruslular | 1.061 |  | 214 |
| Azeriler | 84.860 | 29  | Yok |
| Polonyalılar |  |  | 124 |
| Almanlar |  |  | 33 |
| Kürtler |  |  | 2.131 |
| Diğer |  |  | 1.658 |
| Belirtilmemiş |  |  | 100 |
| Toplam | 221.160 | 67.657 | 55.582 |
|

Ermeniler kesin çoğunluk oluştururken, Azeriler Sovyet yönetimi sırasında ülkedeki en büyük ikinci nüfustu (1989'da yaklaşık nüfusun %2,5'ini oluşturuyordu ). Ancak komşu Azerbaycan'la tartışmalı Dağlık Karabağ bölgesi nedeniyle yaşanan düşmanlıklar sonucu Azerilerin neredeyse tamamı Ermenistan'dan göç etti. Aynı şekilde, Ermenistan da Azerbaycan'dan büyük miktarda Ermeni mülteci akınına uğradı ve bu da Ermenistan'a etnik olarak daha homojen bir karakter kazandırdı. Bu nüfus mübadelesi, her iki halk arasındaki yakın kültürel bağlardan dolayı birçoğu Ermeni olarak algılanan Azerbaycan'daki Hristiyan Udinleri de etkiledi. Ermenistan'da ikamet eden Udinlerin sayısı 1989'da 19'dan  2006'da yaklaşık 200'e çıkmıştır.

Ek olarak, 1991'den bu yana diğer birçok etnik grup da Ermenistan'dan göç etmiştir; özellikle Ruslar (1989'da 51.555 kişiden 2001'de 14.660'a düştü), Ukraynalılar (1989'da 8.341'den 2001'de 1.633'e ), Ermeni-Tatlar[*kaynak belirtilmeli*], Yunanlar (1989'da 4.650'den 2001'de 1.176'ya) ve Belaruslular (1989'da 1.061'den 2001'de 160'a). Kürtlerin, Armeno-Tatların ve Süryanilerin sayısı çoğunlukla aynı kalmıştır (her ne kadar 1989 ve 2001 yılları arasında yaklaşık 2.000 Süryani Ermenistan'ı terk etmiş olsa da). Gürcüler, aynı zamanda tarihsel olarak modern Ermenistan'daki en büyük etnik gruplar arasında sayılmaktadır, ancak 1.364 kişi olarak sayıldıkları 1989 Sovyet nüfus sayımından bu yana nüfuslarının önemli ölçüde düşmüş olması muhtemeldir.

Demografi
---------

Ermenistan, eski Sovyetler Birliği'nin neredeyse homojen bir nüfusa sahip tek cumhuriyetidir. Aynı zamanda Moldova'dan sonra ikinci en yoğun nüfuslu Sovyet sonrası devlettir. Etnik azınlıklar arasında Ruslar, Süryaniler, Ukraynalılar, Kürtler, Yunanlar, Gürcüler ve Belaruslular yer alıyor. Ulahlar, Mordvinler, Osetler, Udinler ve Armeno-Tatlardan oluşan daha küçük topluluklar da mevcuttur. Ağırlıklı olarak Ruslaşmış olmalarına rağmen Polonyalı azınlıklar ve Kafkasya Almanları da mevcuttur.

Günümüz Ermenistan topraklarının etnik yapısı| Etnik grup | 1831 [*daha iyi kaynak gerekli*] | 1873 [*daha iyi kaynak gerekli*] | 1886 [*daha iyi kaynak gerekli*] | 1897 [*daha iyi kaynak gerekli*] | 1922 [*daha iyi kaynak gerekli*] | 1926 [*daha iyi kaynak gerekli*] | 1931 [*daha iyi kaynak gerekli*] | 1939 [*daha iyi kaynak gerekli*] | 1959 [*daha iyi kaynak gerekli*] | 1970 [*daha iyi kaynak gerekli*] | 1979 [*daha iyi kaynak gerekli*] | 1989 [*daha iyi kaynak gerekli*] | 2001 [*daha iyi kaynak gerekli*] | 2011 [*daha iyi kaynak gerekli*] |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Ermeniler | 110,671 | 329,266 | 430,865 | 510,855 | 671,279 | 743,571 | 883,348 | 1,061,997 | 1,551,610 | 2,208,327 | 2,724,975 | 3,083,616 | 3,145,354 | 2,961,514 |
| Azeriler | 50,274 | 132,125 | 160,963 | 240,323 | 77,767 | 77,655 | 105,838 | 130,896 | 107,748 | 148,189 | 160,841 | 84,860 | 29 | 0 |
| Kürtler | 34,749 | 44,005 | 33,006 | 60,064 | 61,447 | 20,481 | 25,627 | 37,486 | 50,822 | 56,127 | 1,519 | 2,131 |
| Yezidiler | 802 | 46,675 | 40,620 | 35,272 |
| Ruslar | 51,464 | 56,477 | 66,108 | 70,336 | 51,555 | 14,660 | 11,862 |
| Ukraynalılar | 5,496 | 5,593 | 8,390 | 8,900 | 8,341 | 1,633 | 1,176 |
| Süryaniler | 3,280 | 4,326 | 5544 | 6,183 | 5,963 | 3,409 | 2,769 |
| Yunanlar | 4,181 | 4,976 | 5,690 | 5,653 | 4,650 | 1,176 | 900 |
| Gürcüler | 652 | 816 | 1,439 | 1,314 | 1,364 | 249 | 974 |
| Diğerleri | 3,891 | 5,875 | 10,700 | 8,235 | 8,300 | 4,362 | 2,256 |
| Toplam | 161,747 | 496,140 | 635,833 | 797,853 | 782,052 | 881,290 | 1,050,633 | 1,282,338 | 1,763,048 | 2,491,873 | 3,037,259 | 3,304,776 | 3,213,011 | 3,018,854 |
|

### Azeriler

Ana madde: Ermenistan'daki Azeriler
 Ermenistan'ın Ermeni, Azeri ve Kürt nüfusunun karşılaştırmalı tablosu
20. yüzyılda Ermenistan'daki Azeri topluluğu büyük bir miktarı oluşturuyordu ancak, 1988-1991'den beri Ermenistan'da neredeyse hiç Azeri kalmadı. Birinci Dağlık Karabağ Savaşı ve Ermenistan ile Azerbaycan arasında devam eden çatışmalar nedeniyle Azerilerin çoğu ülkeden kaçtı. BMMYK, Ermenistan'daki Azerilerin mevcut nüfusunun 30 ila birkaç yüz kişi arasında olduğunu tahmin ediyor; bunların çoğu  kırsal bölgelerde yaşıyor ve karma çiftlerin (çoğunlukla karma evlilikler) yanı sıra yaşlı ve hastalardan oluşuyor. Çoğunun, ayrımcılığı önlemek için isimlerini değiştirdiği ve sessiz bir yaşam sürdürdüğü de bildiriliyor.

### Yezidiler

Ana madde: Ermenistan'daki Yezidiler
Yezidiler, Ermenistan'daki en büyük etnik azınlığı oluşturur. Yezidiler, çoğunlukla Ermenistan'ın batısında yaşayan etnik Kürtlerdir ve Yezdânizm'in üç kolundan en küçüğüne mensupturlar.

### Kürtler

Ana madde: Ermenistan'daki Kürtler
Ermenistan'daki Kürtler, ülkenin etnik ve dini azınlıklarından biridir. Bazen Kürt olarak da anılan Yezidiler  en büyük azınlığı oluştururken, Ermenistan'da Yezidi olmayan Kürtlerin de küçük bir yüzdesi bulunmaktadır.

### Ruslar

Ana madde: Ermenistan'daki Ruslar
Etnik Ruslar, 14.600 kişilik bir nüfusla Yezidilerden sonra Ermenistan'daki en büyük ikinci etnik topluluktur. Sovyetler Birliği zamanında, yani Ermeni Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti zamanında bile, diğer 14 cumhuriyetle karşılaştırıldığında Rus nüfus oranı en düşük olan ülkeydi. Her ne kadar bazı etnik Ruslar bağımsızlıktan sonra ekonomik zorluklar ve daha iyi fırsatlar nedeniyle ülkeyi terk etseler de, ticari nedenlerle gelen yeni etnik Rusların da akını bulunmaktadır.

Ermenistan'da "*Golos Armenii*", "*Novoye Vremiya*" ve "*Respublika Armeniya*" günlük gazeteleri ve haftalık "*Delovoy Ekspres*" gazetesi de dahil olmak üzere çok sayıda Rusça yayın bulunmaktadır.

Ermeni eğitim sistemi de birçok alanda Rusçayı kullanır.

### Süryaniler

Ana madde: Ermenistan'daki Süryaniler
Süryaniler, Ermenistan'da çok eski çağlardan beri tarihi bir varlığa sahiptir. Süryaniler, Yezidiler ve Ruslardan sonra Ermenistan'daki üçüncü en büyük azınlıktır. Yaklaşık 5.000 kişilik bir nüfusa sahiptirler. Süryaniler ile Ermeniler arasında evlilikler, diğer etnik gruplara göre daha yüksek bir orandadır.

2001 nüfus sayımına göre Ermenistan'da 3.409 Süryani yaşamaktadır ve Ermenistan, Orta Doğu dışında hayatta kalan son Süryani topluluklarından bazılarına ev sahipliği yapmaktadır. SSCB'nin dağılmasından önce Ermenistan'da 6.000 Süryani vardı, ancak Ermenistan'ın zor durumdaki ekonomisi nedeniyle nüfus yarı yarıya azaldı ve birçoğu Rusya' göç etti.

### Malakanlar

Malakanlar (Rusça: Молока́не) 1550'lerde Rus Ortodoks Kilisesi'nden ayrılan Rus köylüleri (serfler) arasındaki dini bir mezheptir. İznik İnancı'nın ana hatlarıyla belirttiği Teslis'i, Ortodoks oruçlarını ve askerlik hizmetini reddederler, Eski Ahit'in koşer beslenme yasalarına bağlı kalırlar ve domuz eti, kabuklu deniz ürünleri veya diğer kirli yiyecekleri yemezler. Ayrıca su vaftizi de dahil olmak üzere kabul edilen birçok Hristiyan uygulamasını da reddederler. Malakanlar, Eski Ermeni Pavlusçuların doğrudan torunları olduklarını iddia ederler. Malakanlar, Trakya, Bulgaristan, Bosna ve Sırbistan'ın "Bogomilleri" olarak tanındılar.

Malakan, Ortodoks Oruçlarında oruç tutmak yerine süt içtikleri için Rusçada "süt içenler" anlamına geliyor. Ermenistan'da yaklaşık 5.000 Malakan bulunur. Malakanlar, endogamiyi teşvik ederler.

### Yunanlar

Ana madde: Ermenistan'daki Yunanlar
Ermenistan Yunanları, esas olarak Karadeniz kıyılarında yaşayan Karadeniz Rumları'nın torunlarıdır.

### Ermeni-Tatlar

Ana madde: Ermenistan'daki Ermeni-Tatlar
Hristiyan Tatlar (Ermenice: hay-tater), tarihsel olarak Güney Kafkasya'nın doğu kısımlarında yaşayan, Tatça konuşan Ermenilerden oluşan ayrı bir gruptur.

### Ukraynalılar

Ana madde: Ermenistan'daki Ukraynalılar
Ermenistan'daki Ukraynalıların kökenleri, Rus İmparatorluğu'nun güney sınırlarını kapatmak için "Küçük Rusya'dan gelen Kazakların" Güney Kafkasya'ya göç ettikleri 19. yüzyılın ortalarına kadar uzanır. Bu göçmenler, çoğunlukla tarımda çalışıyordu.

### Yahudiler

Ana madde: Ermenistan'daki Yahudiler
Ermenistan'daki Yahudiler, Ermenistan'da yaşayan etnik/dini Yahudilerdir. Şu anda Ermenistan'da, özellikle de başkent Erivan'da yaklaşık 300-500 Yahudi yaşıyor. Ermenistan'da Yahudilerin dini liderleri bir hahambaşı tarafından yönetilmektedir ve sosyopolitik konular ise Ermenistan Yahudi Konseyi tarafından yürütülmektedir.

### Polonyalılar

Ana madde: Ermenistan'daki Polonyalılar
Ermenistan'daki Polonyalılar, Polonya kökenli Ermeni vatandaşlar veya Ermenistan'da yaşayan Polonyalı göçmenlerdir. Ruslarla, Kafkasya Almanlarıyla, İtalyanlarla ve İskandinavyalılarla aynı nüfusu oluştururlar. Bazıları bir Polonyalı ve bir Ermeni ebeveyne dünyaya geliyor ve bazılarının da büyükanne ve büyükbabası Polonya'dan gelmiştir. Bu Polonyalılar, çoğunlukla Amrakits, Gümrü, Vanadzor ve Erivan'da yaşarlar, Erivan'da en az 33 Polonyalı bulunur. Ermenistan'da Avrupa Okulu, Polonyalılar tarafından yürütülür.

### Udinler

Udinler, Kafkasya'nın en eski halklarından biridir ve Albanya halkının torunları olarak kabul edilirler.

Udiler Azerbaycan, Gürcistan, Rusya, Ukrayna ve Ermenistan'da yaşarlar. Ermenistan'da yaklaşık 200 Udin yaşamaktadır.

Udince, Kafkas dillerinin Naho-Dağıstan grubuna aittir ve Kuzeydoğu Kafkas dillerinden biridir. Udince, Lezgice ve Tabasarancaya yakındır. Udincenin Nij ve Vartaşen adında iki ana lehçesi vardır. Udinler arasında Azerice, Rusça ve Gürcüce de konuşulmaktadır.

Çoğu Udin Ortodoks Kilisesi'ne bağlıdır, ancak Fars-İslam kültürü ile birlikte yüzyıllarca süren yaşam, Udin kültürü ve zihniyeti üzerinde önemli bir etki yarattı. Bu kültürün izleri, Udin halk geleneklerinde ve maddi kültürde belirgindir.

Udincenin Güney Dağıstan'dan günümüz Azerbaycan'ına kadar uzanan Albanya'nın ana dili olduğuna inanılıyor. Udince, Ermenistan'ın Tavuş ilindeki, Debedavan, Bagrataşen, Ptghavan ve Hağtanak köyleri ile Gürcistan'ın Kaheti ilinin Kvareli ilçesinin Zinobiani (Oktomberi) köyü dahil olmak üzere yaklaşık 5.000 kişi tarafından konuşulmaktadır.

Udincenin farklı versiyonları, Ermeni alfabesi ve Gürcü alfabesiyle yazılıyordu.

Etnik azınlık örgütleri
-----------------------

Ermenistan'daki etnik azınlık örgütlerinin listesi aşağıdaki gibidir:

| Etnik azınlıklar birliği STK'ları |
| --- |
| İsim | Etnik azınlık |
| Aşur Gençlik Merkezi | Süryaniler |
| Pontos | Yunanlar |
| Rosia | Ruslar |
| Slavonakan Tun (Slav Evi) | Belaruslular |
| Ukraynalılar Derneği | Ukraynalılar |
| Ermenistan Yezidilerinin Ulusal Birliği | Yezidi |
| Menora Kültür Merkezi | Yahudiler |
| Mordechai Navi | Yahudiler |
| Atur | Süryaniler |
| Polonia | Polonyalılar |
| Harmonia | Ruslar |
| Oda | Ruslar |
| Oda Luç | Ruslar |
| Belarus | Belaruslular |
| Ermenistan Yahudi Topluluğu | Yahudiler |
| İveria Hayırsever Topluluğu | Gürcüler |
| "Ukraina" Ukraynalılar Federasyonu | Ukraynalılar |
| Yezidilerin Ulusal Birliği | Yezidi |
| Kürdistan Komitesi | Kürtler |
| "Birlik" Ermenistan Derneği | Kazaklar |
|

Ayrıca bakınız
--------------

* Ermenistan demografisi

Notlar
------

1. ↑  Transkafkasya SFSC'deki küçük toprak ayarlamaları nedeniyle, Ermenistan SSC'deki 1926 Sovyet nüfus sayımının sonuçlarından biraz farklıdır.
2. ↑  1831 ve 1897'deki "Müslümanları" içerir; 1918'den önce "Tatarlar" olarak sınıflandırılıyordu; 1918'den sonra "Türkler" veya "Türk-Tatarlar" olarak sınıflandırılırken; 1936'dan sonra Azeriler olarak sınıflandırıldılar
3. ↑  Ortodoks inancına sahip 25.874 kişiyi içeriyordu; çoğunlukla Ruslar, Ukraynalılar, Yunanlılar ve Gürcüler.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4 5 6  "Information from the 2001 Armenian National Census" (PDF). 5 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 24 Ağustos 2023.
2. ↑  [mincult.am/datas/media/azg.poqr.%20ev%20xorhurd%20mshak.nax.%20(1).doc Brief information about ethnic minorities of Armenia][*ölü/kırık bağlantı*]
3. 1 2 3  (Ermenice) 168.am - Ազգային փոքրամասնություններ. ազգային խճանկար 12 Ekim 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
4. 1 2  "Muslim Kurds and Christian Udis". Hetq Online. 13 Kasım 2006. 17 Ağustos 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Kasım 2006.
5. 1 2 3 4 5 6
6. 1 2  Garnik Asatryan and Victoria Arakelova, *The Ethnic Minorities of Armenia Webarşiv şablonunda hata: `|url=` value. Boş.*, Routledge, part of the OSCE, 2002
7. 1 2 3 4 5 6 7  *Խորհրդային Հայաստանի բնակչությունը վերջին հարյուրամյակում (1831-1931)* [*The population of Soviet Armenia in the last century (1831–1931)*] (PDF) (Ermenice). Erivan: Pethrat. 1932. ss. 164-167. 2 Şubat 2022 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
8. ↑  "Демоскоп Weekly - Приложение. Всесоюзная перепись населения 1939 года". *www.demoscope.ru*. 12 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Şubat 2022.
9. ↑  (Rusça) The All-Union Population Census of 1970 27 Eylül 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. *Demoscope.ru*
10. ↑  "2011 Census" (PDF). 6 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 24 Ağustos 2023.
11. ↑  Second Report Submitted by Armenia Pursuant to Article 25, Paragraph 1 of the Framework Convention for the Protection of National Minorities 27 Eylül 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Received on 24 November 2004
12. ↑  Country Reports on Human Rights Practices - 2003: Armenia 30 Aralık 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. U.S. Department of State. Released 25 February 2004
13. ↑  "The Ethnic Minorities of Armenia" (PDF). Erivan. 2002. 19 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 24 Ağustos 2023.
14. ↑  "The Ethnic Minorities of Armenia" (PDF). Erivan. 2002. 19 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 24 Ağustos 2023.
15. ↑  Vandals deface Holocaust memorial in Armenia. Michael Freund 20 Nisan 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. The Jerusalem Post, December 23, 2007
16. ↑  "ՀՀ Մշակույթի Նախարարություն - Ազգային փոքրամասնությունների կազմակերպությունների ցանկ". 9 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ocak 2012.

| * g
* t
* d
Avrupa'daki etnik azınlıklar |
| --- |
| Egemen devletler | 
* Almanya
* Andorra
* Arnavutluk
* Avusturya
* Azerbaycan
* Belarus
* Belçika
* Birleşik Krallık
* Bosna-Hersek
* Bulgaristan
* Çekya
* Danimarka
* Ermenistan
* Estonya
* Finlandiya
* Fransa
* Gürcistan
* Hırvatistan
* Hollanda
* İrlanda
* İspanya
* İsveç
* İsviçre
* İtalya
* İzlanda
* Karadağ
* Kazakistan
* Kıbrıs Cumhuriyeti
* Kuzey Makedonya
* Letonya
* Lihtenştayn
* Litvanya
* Lüksemburg
* Macaristan
* Malta
* Moldova
* Monako
* Norveç
* Polonya
* Portekiz
* Romanya
* Rusya
* San Marino
* Sırbistan
* Slovakya
* Slovenya
* Türkiye
* Ukrayna
* Yunanistan

 |
| Sınırlı tanınmışolan devletler | 
* Abhazya
* Dağlık Karabağ
* Güney Osetya
* Kosova
* Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti
* Transdinyester

 |
| Bağımlı vediğer bölgeler | 
* Åland
* Aynoroz
* Cebelitarık
* Faroe Adaları
* Gagavuzya
* Guernsey
* Jersey
* Man Adası
* Svalbard

 |

| İlgili maddelere bağlantılar |
| --- |
| 
Şablon:Armenia topics
Şablon:Peoples of the Caucasus
Şablon:Asia topic
Şablon:Europe topic
Şablon:Asia topic
Şablon:Europe topic |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: sh85045218
* NLI: 987007555580505171

 |