recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**HMS *Abdiel* (M39)**, Kraliyet Donanması'nın II. Dünya Savaşı'nda kullandığı bir *Abdiel* sınıfı mayın döşeme gemisidir. Akdeniz Filosu, Doğu Filosu ve Ülke Filosu'nda görev yapmıştır. Taranto limanına 1943'te bırakılan mayın çukur açmıştır. Buna karşın hızlı mayın gemisi oluşundan dolayı ve onun hızı ve kapasitesinden dolayı nakliye görevi de verilmiştir.

Hizmet geçmişi
--------------

### Kanal

22 Mart 1941'de HMS *Abdiel* test edilmiş ve mayınları düzenli bir şekilde yerleştirerek Brest dışında *Scharnhorst* ve *Gneisenau* savaş gemilerini zarar vermiştir. 'GV', 'GX' ve 'GY' operasyonlarında *Abdiel*; *Intrepid*, *Impulse* ve *Icarus* ile birlikte *Kipling*, *Kelly* ve *Jackal* gemilerine 23 ve 28 Mart'ta eskortluk yaparak 40 mayını Little Sole Bank ve Brest çevresine dökmüştür. Nisan'da HMS Dido ve HMS Kelly, HMS Kipling, HMS Kelvin, HMS Jackal ve HMS Jersey muhripleriyle birleştiler. Bu grup Cebelitarık'a gitti. Sonra Malta depolarına dolaştı ve Akdeniz Filosu'na katıldı.

### Akdeniz

Nisan 1941'de Dunlop operasyonu için *Dido*, *Abdiel* ile *Janus*, *Jervis* ve *Nubian* muhripleri Malta depolarından ayrılarak İskenderiye'ye geldiler.

21 Mayıs 1941'de *Abdiel* Akra Dhoukaton'a 150 mayın döktü. Daha sonra İtalyan muhribi *Carlo Mirabello* (1.840 ton) ve gambotu *Pellegrino Matteucci* ile Alman nakliye gemileri *Kybfels* (7764 GRT) ve *Marburg* mayına çarparak battı.

26-27 Mayıs gecesi muhrip *Hero* ve Avustralya destroyeri *Nizam*'a Souda Körfezi'ne 800 komando indirmede eskortluk yaptı.

Aralık 1942-Nisan 1943 arası *Abdiel*, mayın döşeme denizaltısı *Rorqual* ve *Abdiel*'in kardeş gemisi *Welshman* ile birlikte birkaç mayın tarlası, 2000 mayın Sicilya Boğazı'nda kullanılmıştır.

9 Ocak 1943'ten sonra rotası Tunus olmuştur, bir İtalyan konvoyunu mayınlamış ve muhrip *Corsaro*'yu (1.645 ton) batırmışken muhrip *Maestrale*'ye (1.440 ton) şiddetli bir şekilde hasar vermiştir. 3 Şubat 1943'te başka İtalyan konvoyunda bir gemiyle çatışmış, Marettimo adasının güneyinde, batı Sicilya'da destroyer *Saetta* (1.225 ton) ve torpido botu *Uragano*'yu (910 ton) batırmıştır.

8 Mart 1943 *Abdiel*, İtalyan muhripleri *Ascari* (1.645 ton) ve *Lanzerotto Malocello* (2.125 ton)'yu batırmıştır. 7 Mart'ta bir konvoya saldırmış ve İtalyan topido botu *Ciclone*'yi (910 ton) batırmıştır.
***ERepublik***, çok oyunculu, web tabanlı bir siyaset oyunudur. Oyun, 2007'nin sonunda kullanıma sunuldu. Aralarında Türkiye'nin de bulunduğu çeşitli ülkeler arasında yaşanan politik ve ticari ilişkileri farklı bir boyutta simülasyon etmektedir ve oyunda ayrıca savaş seçeneği de bulunmaktadır. Oyunda başlangıçta sıradan bir işçi iken daha sonra başbakan, general, holding sahibi, gazete yazarı veya bir milletvekili olunabilir.

Sağlık
------

"Sağlık" (Wellness) herhangi bir çalışma veya kışlada eğitim durumunda ve savaşırken her vuruşta 10 puan düşer. Oyuncuların bir seferde harcayabileceği sağlık, 100 puandır. Oyuncu bunu yemek yiyerek tamamlayabilir ve tekrar vuruşta bulunabilir. Sağlığı doldurup vuruş veya çalışma hakkını, alacağı ekstralarla 550'ye kadar çıkarabilir. Bir seferde 550 puanlık çalışma veya vuruş yapma durumunda bir daha vuramaz. Ancak bir saat içinde 100 vuruş hakkı kendiliğinden gelmektedir. "Çikolata Bar" kullanıp bu vuruş hakları bittiğinde bile 100 birim sağlık alıp vurmaya devam edebilir.

Oyuncu Welness'ini Welness Box'lar (Gerçek Para-Gold ile), kaliteli yiyecekler ve kaliteli bir evle yükseltebilir. Ayrıca savaş sonlarında kaliteli hastanelerde yatarak ve arkadaşlarından "Gift" (Hediye) alarak da Wellness artışı sağlayabilir.

Savaş
-----

Beta dönemlerinde oyuna oyunun akışını değiştiren "Savaş Modülü" eklenmiştir. Genel olarak 2 farklı savaş sistemi vardır.

- Bir ülkenin bir diğerine saldırması

- Bir ülkenin işgal altındaki toprakları için saldırması (Resistance War - RW) (Direniş-İsyan Savaşı)

Ayrıca ERepublik'te askeri rütbe sistemi bulunmaktadır.

Kaynakça
--------

Dış bağlantılar
---------------

* ERepublik Anasayfa6 Temmuz 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Resmî eRepublik Wiki'si25 Ekim 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* eRepublik resmî blogu14 Ekim 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Oyuncular için Türkçe eğitim videosu 25 Eylül 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
**Kavkaz Center** (Rusça: Кавказ-центр; *Kafkasya Merkezi*), özel olarak işletilen ve kendini "bağımsız, uluslararası ve İslami bir Çeçen internet ajansı" olarak tanımlayan bir web portalıdır. Site, 1999 yılında eski Çeçenistan Enformasyon Bakanı Movladi Udugov tarafından kurulmuştur.

Site kuruluşundan bu yana Çeçen İçkerya Cumhuriyeti ve daha sonra Kafkasya Emirliği'nin bağımsızlığını ve dünya çapında cihatçı örgütleri destekleyen görüşler yayınlamıştır. Kavkaz Center, Rusça, İngilizce, Ukraynaca, Arapça ve Türkçe olmak üzere beş dilde yayın yapmaktadır. Site, Rusya'da terörizm propagandası yaptığı gerekçesiyle erişimi engellenmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "RADICALIZATION OF THE CHECHEN RESISTANCE OR THE TACTICAL CHOICE OF THE LEADERSHIP?". Jamestown Vakfı. 29 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2016.
2. ↑  Claire Bigg. "Russia: Chechen Rebel Leader Reshuffles Ministers". 24 Temmuz 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2016.
3. ↑  "Rusya'da kara listeye eklenen websiteleri arşivi (Rusça)". 24 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2016.
**Kocadere** veya **Veleka** (Bulgarca: Велека, Bulgarca telaffuz: [vɛˈlɛkɐ]), Kırklareli ilinde doğan Bulgaristan topraklarında Karadeniz'e dökülen akarsu.

Yıldız Dağları'ndaki karstik kaynakların birleşmesiyle doğar. Yaklaşık 2,5 km Türk-Bulgar sınırından aktıktan sonra 42°04′14.88″K 27°19′39.21″D﻿ / ﻿42.0708000°K 27.3275583°D﻿ / 42.0708000; 27.3275583 noktasından Türkiye sınırını terk eder. Bulgar topraklarında Burgaz arazisinde akar. Sinemorets'ta Karadeniz'e ulaşır. Nehrin 25 km'si Türkiye'de, 123 km'si Bulgaristan'da akar.

Kocadere suları, flora ve fauna bakımından zengin olup, 30'dan fazla tatlı su balıkları bulunmaktadır, en sık olanı Ak balıkdır.

Kocadere üzerine sulama amaçlı 61 m yüksekliğe sahip Armağan Barajı yapılmıştır. Barajdan Kırklareli'nin uzun yıllar içme suyu da temin edilecektir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Kırklareli'nin Uzun Vadeli İçmesuyu İhtiyacı Armağan Barajı'ndan Sağlanacak". www.dsi.gov.tr. 10 Temmuz 2015. 23 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2017.
**Hacı Ömer Doğru** (d. 27 Mart 1997), Zonguldak Kömürspor takımında santrafor pozisyonunda görev yapan Türk futbolcudur.

Kariyeri
--------

### Kulüp takımları kariyeri

Sakaryaspor altyapısından yetişen Doğru, 2012 yılında Sakaryaspor ile profesyonel sözleşme imzaladı. Doğru, TFF 1. Lig 2011-2012 futbol sezonunun 33. haftasında Kayseri Erciyesspor - Sakaryaspor karşılaşmasında ilk profesyonel maçına çıkmıştır.

Doğru, 2012-2013 futbol sezonunda Sakaryaspor forması ile 19 maça çıkmıştır. 2013-2014 futbol sezonunda Sakaryaspor forması TFF 3. Lig ile 28 maçta 5 gol atma başarısı göstermiştir. 2015-2016 futbol sezonunda Sakaryaspor forması TFF 3. Lig ile 16 maçta forma giymiş ve 1 gol atmıştır. 2016-2017 futbol sezonunun ilk yarısında Sakaryaspor forması ile 7 maçta 1 gol atmıştır. Sezonun ikinci yarısında TFF 3. Lig ekiplerinden Maltepespor'a kiralanmıştır. Maltepespor forması ile 16 maça çıkan Doğru, 16 maçta 6 gol atma başarısı göstermiştir.

2017-2018 futbol sezonunda TFF 3. Lig ekiplerinden Bergama Belediyespor'a kiralanan Doğru, 31 maçta 6 gol atmıştır.

2018-2019 futbol sezonunda TFF 2. Lig'de Sakaryaspor forması ile 17 maçta 1 gol atmıştır ve playoff oynama başarısı göstermiştir. 2019-2020 sezonunun ilk yarısında Sakaryaspor forması ile 8 maçta 1 gol atan Doğru, ligin ikinci yarısında TFF 2. Lig ekiplerinden Kırklarelispor'a transfer olmuştur.

Doğru, 2020-2021 futbol sezonunda TFF 1. Lig ekiplerinden Ankaraspor'a transfer olmuştur. Ankaraspor forması ile 9 maça çıkan Doğru, 3 gol atmıştır. Doğru, Ankaraspor ile ilk maçına TFF 1. Lig 4. Hafta Altınordu - Ankaraspor müsabakasının 71. dakikasında Mahmut Akan'ın yerine oyuna dahil olarak çıkmıştır.

2021-2022 sezonunda TFF 2. Lig ekiplerinden 1922 Konyaspor'a transfer olmuştur. Doğru, Konya ekibi ile 30 maçta 8 gol atma başarısı göstermiştir.

Doğru, 2022-2023 sezonunda TFF 2. Lig ekiplerinden Zonguldak Kömürspor'a transfer olmuştur.

### Milli takım kariyeri

Doğru, Türkiye millî futbol takımı formasını ile U-16 seviyesinde giyme başarısı göstermiştir ve 6 kez milli formayı giymiştir. Türkiye 16 yaş altı millî takımı ile ilk maçına 21 Ağustos 2012 tarihinde Ukrayna karşısında çıkmıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "KAYSERİ ERCİYESSPOR SAKARYASPOR A.Ş. - Maç Detayları TFF". *www.tff.org*. 9 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Nisan 2023.
2. ↑  "ALTINORDU ANKARASPOR - Maç Detayları TFF". *www.tff.org*. 9 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Nisan 2023.
3. ↑  "1922 Konyaspor'da transferler devam ediyor". *Pusula Haber*. 7 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Nisan 2023.
4. ↑  "UKRAYNA TÜRKİYE - Maç Detayları TFF". *www.tff.org*. 9 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Nisan 2023.

Dış bağlantılar
---------------

* TFF.org'da Hacı Ömer Doğru
* Transfermarkt.com.tr'de Hacı Ömer Doğru
* Mackolik.com'da Hacı Ömer Doğru
**38. Piyade Tümeni** İkinci Dünya Savaşı'n daAlman Ordusu'n da bir piyade tümeniydi. Temmuz 1942'de kuruldu, Kasım 1943'te Doğu Cephesinde savaşta tamamen yok edildi. Tümen sadece 15 ay varlığını sürdürebildi.

Tarihi
------

38. Piyade Tümeni, Temmuz 1942'de Teğmen Friedrich-Georg Eberhardt komutasında kuruldu. Kuruluşundan kısa bir süre sonra Lahey'de garnizon görevi yaptı, tümen işgal altındaki Fransa'ya transfer edildi. 7. Ordu'nun bir parçası olarak batı kıyısındaki Saint-Nazaire'de bulunuyordu. 

1943'ün başlarında Doğu Cephesi'ne transfer edilen tümen, Sovyet Ordusuna karşı yapılan savaşlara katıldı. Eylül ayında, tümen verdiği kayıplar yüzünden çok fazla küçülmüştü ve 62. Piyade Tümeni'nin **operasyonel** kontrolü altına girdi. Dinyeper Muharebesi tümenin sırasında verdiği kayıplar kayıplar, 38. Piyade Tümeni'nin 14 Kasım 1943'te resmen sona ermesi anlamına geliyordu. Tümenin hayatta kalan üyeleri 276. Piyade Tümeni'ne transfer edildi.

Komutanlar
----------

* *Generalleutnant (Teğmen)* Friedrich-Georg Eberhardt (Temmuz 1942-Ağustos 1943)
* *Oberst* Kurt Eberding (Ağustos-Kasım 1943).

Notlar
------

Dipnotlar
Alıntılar

Kaynakça
--------

1. 1 2 3  Mitcham 2007a.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* VIAF: 6015156012386749700000

 |
1902 tarihli ilk baskının kapağı
Tavşan Peter McGregor'un bahçesindeki lezzetli sebzeleri yerken
***Tavşan Peter’in Masalı*** (İngilizce:*The Tale of Peter Rabbit*), Beatrix Potter tarafından yazılıp resimledirilen 1901 tarihli bir çocuk kitabıdır. Yaramaz ve söz dinlemez bir hayvan olan Tavşan Peter'in hikâyesi konu edinilmektedir. Olaylar Flopsy, Mopsy, Cotton-Tail ve Peter adındaki dört tavşan kardeş ekseninde yaşanmaktadır. Bunlardan en genci olan Peter, annesinin Mr. McGregor'un bahçesine girilmemesi uyarısına rağmen onun sözünü dinlemez ve McGregor'un bahçesindeki sebzeleri yer. Dört kardeşin babası bu bahçede bir kaza yaşamıştır, anne çocuklarını bunun için uyarmıştır. Söz dinlemeyen Peter, McGregor tarafından kovalanılır. Maceralı bir kovalayış sonrasında Tavşan Peter kurtulmuştur ancak ceketini ve ayakkabısını kaybetmiştir. McGregor onun elbiselerini bostan korkuluklarında kullanacaktır. Peter'e çok kızan annesi, sözünü dinleyen 3 kardeşe lezzetli süt ve meyveler verir, Peter ise bir süre sadece papatya çayı içmekle cezalandırılır.

Potter Aralık 1901'de kendi kitabını 250 kopya olarak yayımlamıştı. Bu kopyalardan arkadaşlarına vermişti, birçoğunu da kitapçı dükkanlarına verdi ve hızlıca baskısı tükenen kitap yeni baskıları görmeye başladı. Ekim 1902'de ise Frederick Warne & Co. tarafından yayımlanmaya başladı.

Özet
----

Hikaye, dört tavşan kardeşin (Flopsy, Mopsy, Cottontail ve Peter) yaşadığı çam ağacının altındaki kumulda geçer. Bir gün, anneleri Bayan Tavşan, çocuklarına Bay McGregor’un bahçesine girmemeleri gerektiğini söyler. Ancak Peter, annesinin emirlerine karşı gelir ve bahçeye girer. Bahçede yemek yedikten sonra Bay McGregor ile karşılaşır ve ondan kaçmaya başlar. Peter, bahçede koşarken ceketini ve ayakkabılarını kaybeder. Sonunda, McGregor’dan kaçmayı başarır ve evine geri döner. Ancak, eve döndüğünde hasta olur ve annesi onu yatağa yatırır. Bu süre zarfında, diğer tavşan kardeşler Flopsy, Mopsy ve Cottontail, annelerinin emirlerine uyarak böğürtlen toplarlar ve akşam yemeği olarak ekmek, süt ve böğürtlen yerler.

Kaynakça
--------

|  |
| --- |
| Vikipedi'nin kardeş projelerinden**Tavşan Peter’in Masalı**hakkında daha fazla bilgi edinin  |
|
| Commons'ta ara | Commons'ta dosyalar |
|
|
| Vikikaynak'ta ara | Vikikaynak'ta belgeler |
|
|
|
|
|
|
|
|

1. ↑  Sarah Fabiny; Lacey, Mike (2015). *Who Was Beatrix Potter?* (İngilizce). New York: GROSSET & DUNLAP Penguin Young Readers Group. s. 40. ISBN 978-0-698-41213-2.
2. ↑  Sarah Fabiny; Lacey, Mike (2015), age. 42-43.
3. ↑  "Peter Tavşan Masalı Kitap Özeti - Arabuloku". 2024-02-21. Erişim tarihi: 2024-03-26. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb135987245 (data)

 |
Finans terimi için Kaldıraç (finans) sayfasına bakınız.

Arşimet'in formüle ettiği kaldıraçlar, destek noktası da denilen sabit bir nokta etrafında dönebilen sistemlere denir. Kaldıracın etrafında döndüğü noktaya destek denir. Uygulanan kuvvetin destek noktasına olan uzaklığına kuvvet kolu, yük ile destek arasındaki uzaklığa yük kolu denir. Bir kaldıraçta kuvvet kolu, yük kolundan ne kadar uzun olursa, bu kaldıraçla kaldırılabilecek yük de o kadar büyük olur.

Dengede olan bir kaldıraçta, kuvvetle kuvvet kolunun çarpımı, yükle yük kolunun çarpımına eşittir. Buna kaldıraç bağıntısı denir.

* *Kuvvet* .(x)*Kuvvet kolu* = *Yük* .(x) *Yük kolu*

Kaldıraçlar, destek noktasının bulunduğu yere göre çift ve tek taraflı kaldıraç olmak üzere iki gruba ayrılır.

* **Çift Taraflı Kaldıraç**

Desteğin arada olduğu kaldıraçlara denir. Kuvvetin yönünü değiştirir, kuvvetten kazanç sağlar. Günlük hayatta çift taraflı kaldıraca benzer pek çok araç kullanırız. Örneğin makas, pense, levye, kayık küreği desteğin arada, tahterevalli, eşit kollu terazi desteğin ortada olduğu kaldıraca benzer araçlardır.

* **Tek Taraflı Kaldıraç**

Desteğin uçta olduğu kaldıraçlardır. İki çeşittir:

1. Desteğin uçta, yükün ortada olduğu kaldıraç. Kuvvetten kazanç, yoldan kayıp vardır. Desteğin uçta, yükün ortada olduğu kaldıraçlara örnekler; el arabası, fındık kıracağı, gazoz açacağı,
2. Desteğin uçta, kuvvetin ortada olduğu kaldıraç. Yoldan kazanç, kuvvetten kayıp vardır. Bu çeşit kaldıraca örnekler; cımbız, maşa, insan çenesi, iş makinelerinin pistonla çalışan kolları, ön kollarımız, tenis raketi.

*Kaldıraçta Kuvvet Kazancı:*

Basit makinelerde kuvvet kazancı, yükün kuvvete oranı olarak ifade edilir.

* *yük* x *yük kolu* = *kuvvet* x *kuvvet kolu* olduğuna göre,
* *kuvvet kazancı* = *Yük* / *Kuvvet* = *Kuvvet Kolu* / *Yük Kolu* olarak yazılabilir.

Kuvvet, desteğe yükten daha uzak olduğunda kuvvet kolu daha uzun olduğu için kuvvetten kazanç vardır.

Yük, desteğe kuvvetten daha uzak olduğunda kuvvet kolu daha kısa olduğu için yoldan kazanç vardır.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb11980847c (data)
* LCCN: sh85076325
* NLI: 987007562921805171

 |
**Jenő Ábrahám** (1903 - 1973), Macar ve Yugoslav millî futbolcudur.

Macaristan'ın Szeged kentinde doğdu, memleketi Szegedi AK (SZAK) kulübünde oynamaya başladı. 1922'de FK Voyvodina'da oynamak için Yugoslavya'ya geldi. Eylül 1924'te Macaristan'a geri döndü ve SZAK'ta oynadı. 1925 yazında başka bir Yugoslav kulübü olan Građanski Zagreb'e transfer oldu. HŠK Građanski'de bir sezon oynadı ve bu takımdayken 1926 Yugoslav Birinci Ligi'nde şampiyonluk kazandı. Genelde sol bek olarak oynuyordu. 1926'da Yugoslavya'dan ayrıldı ve Bástya'ya katılıp 1926 ile 1930 arasında Macar Şampiyonasında bu takım formasını giydi.

1922 ve 1923 yılları arasında Voyvodina takımında oynarken Yugoslavya millî futbol takımı formasını iki maçta giydi ve iki gol attı. 28 Temmuz 1922'de Zagreb'de Çekoslovakya'ya karşı oynanan ve Yugoslav millî takımının 4-3'lük sonuçla biten ve ilk galibiyeti olan hazırlık maçına katılarak bu maçta iki gol attı. Son maçını ise bir yıl sonra, takımının 3 Temmuz 1923'te Kraków'da Polonya'ya karşı 2-1'lik galibiyet aldığı dostluk karşılaşmasında yaptı.

Doğduğunda *Jenő Ábrahám* olarak adlandırıldı ve Yugoslavya'da ve millî takımda oynarken, muhtemelen görünüşünden dolayı aldığı bir isim olan ve belgelerde Macarca "Kuru" anlamına gelen "Száraz" kelimesinin Sırp-Hırvatça çevirisi olan "Saraz" olarak kaydedildi. Birçok kaynakta Jenő Ábrahám, Eugen "Geza" Ábrahám ile karıştırılır. İkisi aynı anda FK Voyvodina'da oynadı ve genellikle ilki Saraz I ve ikincisi Saraz II olarak kaydedilirdi.

Kaynakça
--------

1. ↑  Abraham Sarasz Geza 16 Eylül 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. reprezentacija.rs (Sırpça)
2. ↑  Sportista, n 32, Belgrade 22 September 1924, page 1
3. ↑  Jenő Ábrahám Yugoslav First League stats 5 Haziran 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. exyufudbal.in.rs
4. ↑  Abraham Geza Saraz 24 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. vojvodina.com
5. ↑  Jenő Ábrahám NBI stats 22 Aralık 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. nela.hu
6. ↑  Géza Ábrahám "Sarasz" 21 Şubat 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. EU\_Football.info
**Lieserl Einstein** (Ocak 1902 - 18 Eylül 1903), Mileva Marić ve Albert Einstein'ın ilk çocuğuydu. Ailesi arasındaki yazışma göre, "Lieserl" Ocak, 1902 doğumlu, anne ve babası bir yıl önce de evli Novi Sad, Voyvodina, günümüz Sırbistan ve Einstein çalıştı ederken kısa bir süre için annesi tarafından bakılan edildi Marić, çocuğu olmadan ona katılmadan önce İsviçre .

"Lieserl" in varlığı, 1986 yılında, Albert ve Mileva arasındaki bir grup mektup, Hans Albert Einstein'ın kızı Evelyn tarafından keşfedilene kadar biyografi yazarları tarafından bilinmiyordu.

Marić bir kız umarken, Einstein bir erkek çocuğu tercih ederdi. Mektuplarında, bir kızdan bahsederken doğmamış çocuğa "Lieserl", erkekse "Hanserl" adını verdiler. Hem "Lieserl" hem de "Hanserl", yaygın Alman isimleri Liese ve Hans'ın kısaltılmış halleriydi.

Marić'in hamileliğine ilk atıf, Einstein'ın muhtemelen 28 Mayıs 1901'de Winterthur'dan yazdığı bir mektupta bulundu (mektup 36), iki kez "çocuk" ve "küçük oğlumuz" hakkında soru sordu  oysa Marić'in ilk referansı Stein am Rhein'dan 13 Kasım 1901 tarihli mektubunda (mektup 43) bulunmuş ve burada doğmamış çocuğa "Lieserl" olarak bahsetmiştir.  Einstein, Marić'in bir kız çocuğu arzusuna uyuyor ve doğmamış çocuğu "Lieserl" olarak nitelendiriyor, ancak 12 Aralık 1901 tarihli 45 mektubundaki gibi mizah anlayışıyla... ve bizim için mutlu ol. Gizlice (Dollie  farketmez) bir Hanserl hayal etmeyi tercih ettiğim Lieserl."

Çocuk, 4 Şubat 1902'den kısa bir süre önce doğmuş olmalı ki, Einstein şunları yazmıştı: şimdi onun gerçekten bir Lieserl olduğunu görüyorsunuz, tam da istediğiniz gibi. Sağlıklı mı ve düzgün ağlıyor mu? [...] Onu çok seviyorum ve henüz tanımıyorum bile!"

"Lieserl" in mevcut yazışmalarında en son bahsedildiği zaman, Einstein'ın 19 Eylül 1903 tarihli mektubunda (54. mektup), onun kızıl hastalığından muzdarip olmasıyla ilgili endişelerini dile getirdi. "Çocuğun kaydı nedir? [Ekleyerek], onun için daha sonra sorun çıkmaması için önlemler almalıyız" sorusu, çocuğu evlatlık verme niyetini gösterebilir.

Çocuğun ne tam adı ne de kaderi bilinmediğinden, şu ana kadar yaşamı ve ölümü hakkında birkaç teori öne sürüldü:

* Michele Zackheim, *Einstein'ın Kızı* "Lieserl" adlı kitabında "Lieserl" in doğumda zihinsel olarak zorlandığını ve annesinin ailesiyle yaşadığını ve muhtemelen Eylül 1903'te kızıl ateşten öldüğünü belirtir.
* *Einstein Kağıtlar Projesi'nden* Robert Schulmann'ın tercih ettiği bir başka olasılık ise, "Lieserl" in Marić'in yakın arkadaşı Helene Savić tarafından benimsenmesi ve 1990'lara kadar "Zorka Savić" adı altında yaşamasıdır. Savić, aslında çocukluktan kör olan ve 1990'larda ölen Zorka adında bir çocuk yetiştirdi. Torunu Milan Popović bunun "Lieserl" olma ihtimalini reddediyor ve ayrıca çocuğun Eylül 1903'te öldüğü teorisini destekliyor.
**BMC Yavuz**, veya **Volvo Yavuz** BMC tarafından üretilen, kabini motorun üzerinde bulunan kamyon serisi. İlk olarak 1983 yılında Türkiye'de satışa sunulmuştur.

Yavuz, 1983 yılında BMC'nin İsveçli üretici Volvo Truck Corporation ile ortaklık kurarak üretilen, Türkiye'nin ilk turbo motorlu ticari araç serisidir. 1983 yılında BMC'nin Bornova fabrikasında üretilmeye başlanan Yavuz serisi, kamyonların yanı sıra çekici olarak da üretilmiştir. 1986 yılında ortaklığın bitmesiyle üretimden kalkan Yavuz serisi, aynı yıl üretimine başlanan Fatih serisi kamyonların temelini oluşturmuştur.

Yavuz, Leyland'ın 1980 yılında üretime aldığı Roadtrain kamyonundan esinlenerek dizayn edilmiştir.

Dış bağlantılar
---------------

* Resmî site (Türkçe)

| * g
* t
* d
BMC |
| --- |
| Modeller | 

|  |  |
| --- | --- |
| Kamyonlar | 
* Tuğra

 |
| Otobüsler | 
* Procity
* Neocity
* Neoport

 |
| Askerî araçlar | 
* 5 ton zırhlı
* Altay
* Altuğ
* Amazon
* Fırtına
* Kirpi
* Midilux
* TTA 4x4
* TTA 6x6
* TOMA
* Tulga
* Vuran

 |

 |
| Eski modeller | 
* 415
* Alyos
* Belde
* Condor
* Efe
* Falcon
* Fatih
* Hawk
* Levend
* Leyland Traktör
* Megastar
* Nuffield Traktör
* Profesyonel
* Probus
* School Bus
* TM 25
* TM 30
* TM 80/100/135/140
* TM 150
* Yavuz

 |
| Güç Aktarma | 
* BMC Power

 |
**Ernst Happel Stadyumu** (Bu ses hakkındaErnst-Happel-Stadion (yardım·bilgi)), Avusturya'nın başkenti Viyana'nın en büyük stadyumudur. Normalde Avusturya futbol kulüpleri tarafından kullanılmayıp, sadece Avusturya millî futbol takımının maçlarına ev sahipliği yapmaktadır.

1992 yılına kadar **Prater Stadyumu** *(Praterstadion)* olarak adlandırılırken, 1992 yılında stadyuma yıldız oyuncu ve teknik direktör Ernst Happel'in adı verildi.

2. İşçi Olimpiyatları karşılaşmaları için Alman mimar Otto Ernst Schweizer tarafından tasarlananan stadyum, 1929-1931 yılları arasında inşa edilmiştir. Stad kapılarını 11 Temmuz 1931'de açmıştır. Stadyum sadece 7-8 dakikada tamamen boşaltılabilmesi ile de Avrupa'nın en modern stadları arasındadır. Stadyumun hemen yanında bir Türk caddesi bulunmaktadır.

Mevcut kapasitesi 49,825 olmasına rağmen, UEFA Şampiyonlar Ligi finaline ev sahipliği yapmıştır. (Normalde 50.000 ve üzeri kapasite gereklidir.) 2008 Avrupa Futbol Şampiyonası finaline de ev sahipliği yapmış olan stadın kapasitesi 53,008'e çıkarılmıştır. Stadyumda ayrıca 3 grup maçı, 2 çeyrek final karşılaşması,1 yarı final müsabakası ve 1 final karşılaşması oynanmıştır.1965'te kapasitesi azaltılan stad, bu tarihten önce 92,708 seyircinin izlediği İspanya millî futbol takımı maçı ile tarihinin en fazla seyirci sayısını görmüştür.

Stadyumda oynanan tarihi karşılaşmalar
--------------------------------------

* 1995 UEFA Şampiyonlar Ligi finali: Ajax 1 – 0 Milan
* 1990 Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası finali: Milan 1 – 0 Benfica
* 1987 Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası finali: Porto 2 – 1 FC Bayern München
* 1964 Avrupa Şampiyon Kulüpler Kupası finali: FC Internazionale Milano 3 – 1 Real Madrid
* 2008 2008 Avrupa Futbol Şampiyonası çeyrek finali: Türkiye 1 – 1 Hırvatistan (Türkiye maçı penaltılarla kazanmıştır.)
* 2008 2008 Avrupa Futbol Şampiyonası finali: Almanya 0 – 1 İspanya

| * g
* t
* d
2008 Avrupa Futbol Şampiyonası stadyumları |
| --- |
| Avusturya | 
* Ernst Happel Stadyumu (Viyana)
* Hypo-Arena (Klagenfurt)
* Tivoli-Neu (Innsbruck)
* Wals Siezenheim Stadyumu (Salzburg)

 |
| İsviçre | 
* Cenevre Stadyumu (Cenevre)
* İsviçre Stadyumu (Bern)
* Letzigrund Stadyumu (Zürih)
* St. Jakob-Park (Basel)

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4998704-5
* MusicBrainz: dda2f93a-a558-45f3-9ab9-7be1cdec12a1
* VIAF: 236144262
* WorldCat: viaf-236144262

 |
**Ballıbabagiller** veya bilimsel adıyla **Lamiaceae**, yaklaşık 250 cins ve 7.000'den fazla tür içeren büyük bir çiçekli bitki familyasıdır. Bu familya, dünya genelinde yaygın olarak bulunur ve özellikle sıcak ve ılıman iklim bölgelerinde çeşitlilik gösterir.

Ballıbabagillerin genel özellikleri arasında kare kesitli gövde, genellikle tüylü veya tüysüz yapraklar ve şaşırtıcı derecede çeşitli çiçek formları ve renkleri bulunur. Çiçekler, çan şeklinde, tüylü veya tüysüz yapraklardan oluşan çiçek demetleri şeklinde dizilir. Ballıbabagillerin birçok türü, karakteristik bir aromaya sahip olan uçucu yağlar içerir.

Ballıbabagillerin birçok türü, bahçelerde süs bitkisi olarak yetiştirilir. Örneğin, fesleğen, kekik, nane, adaçayı ve lavanta gibi birçok türü, kokuları ve aromaları için tercih edilir. Ayrıca, ballıbabagillerin bazı türleri, geleneksel tıpta kullanılır. Örneğin, adaçayı, öksürük, soğuk algınlığı ve boğaz ağrısı gibi çeşitli durumların tedavisinde kullanılır.

Ballıbabagillerin birçok türü, arılar, kelebekler ve diğer böcekler tarafından tozlaştırılır. Bu türler, doğal olarak birçok ekosisteme katkı sağlarlar ve biyolojik çeşitliliğin korunmasında önemli bir rol oynarlar.

Ancak, bazı ballıbabagiller türleri, özellikle nane, biberiye ve fesleğen gibi bazı popüler türler, bazı insanlar için alerjik reaksiyonlara neden olabilir. Ayrıca, bazı türler, bazı böcekler tarafından zararlı olarak kabul edilir ve bu nedenle zararlı olarak sınıflandırılır.

1. ↑  Angiosperm Phylogeny Group (2016). "An update of the Angiosperm Phylogeny Group classification for the orders and families of flowering plants: APG IV" (PDF). *Botanical Journal of the Linnean Society*. **181** (1): 1–20. doi:10.1111/boj.12385. ISSN 0024-4074.
Matvey Kuzmin
**Matvey Kuzmiç Kuzmin** (Rusça: *Матве́й Кузьми́ч Кузьми́н*) (3 Ağustos 1858 - 14 Şubat 1942) II. Dünya Savaşı sırasında Nazi işgaline uğrayan Sovyetler Birliğini savunurken öldürülen partizan köylü. 8 Mayıs 1965 tarihinde Sovyetler Birliği Kahramanı ilan edilmiştir. Ölümünden sonra bu onura layık olan en yaşlı kişi olmuştur.

Gençliği
--------

Pskov Oblastındaki Kurakino köyünde doğmuştur. Ekim Devriminin ardından sovhoz veya kolhoza dahil olmadan kendi hesabına çalışmayı tercih etmiş bir çiftçiydi. Torunuyla beraber Rassvet (*Şafak*) adlı kolhoz bölgesindeki çiftliğinde yaşar, avcılık ve balıkçılık yapardı. Bölgedekiler ona Biriuk (*yalnız kurt*) derdi.

Nazi işgali
-----------

Yaşadığı bölge yılı Şubat ayında Nazi işgaline uğramıştır. Bu dönemde 83 yaşında olan Kuzmin Kurakino köyünde kalmaya gelen Alman birliklerine yardım ederek güvenlerini kazanmıştır. Köydeki askeri birlik Malkino Tepelerindeki tahkimatlarında mevzilenen ve Alman ilerleyişini engelleyen Kızıl Ordu birliklerine karşı çevirme harekâtı yapma emri alır. Birliğin komutanı Kuzmin'e gelerek birliklerine görev kapsamında rehberlik yapması durumunda ona para, un, kerosen ve Sauer & Sohn marka av tüfeği vermeyi teklif eder.

Kuzmin teklifi kabul eder, harekât güzergâhını öğrenir öğrenmez de torunu Vasili'yi köyden 6 km uzaklıktaki Sovyet komuta merkezine giderek planı anlatmasını tembihler. Gece boyunca Alman askerlerini zorlu patikalardan yürüten Kuzmin, Malkino köyü civarına geldiğinde Sovyet birlikleri ve partizanlar onları pusu kurmuş beklemektedir. Her yönden şiddetli ağır makinalı tüfek saldırısı altında kalan Nazi birliği 50 askerini kaybeder ve 20 kişiyi de esir vererek geri çekilir. Çıkan kargaşa sırasında tuzağa düşürüldüklerini anlayan Alman komutan Kuzmin'i oracıkta vurarak infaz eder. Kuzmin üç gün sonra askerî törenle toprağa verilir. Savaştan sonra Velikiye Luki askeri mezarlığına defnedilir.

Anısının yaşatılması
--------------------

Savaş sırasında cephede muhabirlik yapan Sovyet gazeteci Boris Polevoy'un Pravda'da yazdığı makaleyle kamuoyunun hakkında bilgi sahibi olduğu Kuzmin, yine Polevoy'un yazdığı *Matvey Kuzmin'in Son Günü* adlı çocuk kitabı sayesinde ünlü olur. Hayatı pahasına ülkesi için yaptıkları anlaşılan ve İvan Susanin mertebesine yükselen Kuzmin, Sovyetler Birliği Kahramanı ilan edilir. Sovyetler Birliğinde çok sayıda cadde ve sokak onun adını taşır. Adı ayrıca bir gemiye de verilmiştir. 1943 yılında Moskova Metrosunda bir heykeli konulmuş ve Partizanskaya İstasyonunda sergilenmektedir.

Notlar
------

1. ↑  Günümüzde Belarus'da Mogilev sınırlarındaki Myskovichi yakınları
2. ↑  Günümüzde Sig Sauer olarak ateşli silah üreten firmanın öncülüdür ve faaliyeti günümüzde de devam etmektedir
3. ↑  Heykel, ünlü heykeltraş Matvey Manizer tarafından tasarlanmıştır

Kaynakça
--------

1. ↑  War Heroes sitesindeki maddesi (Rusça) 21 Mart 2024 tarihinde erişilmiştir
2. ↑  Heykelin fotoğrafı 21 Mart 2024 tarihinde erişilmiştir
A Message to Garcia (Türkçe: Garcia'ya mesaj), 1899 yılında Elbert Hubbard tarafından kaleme alınmış bir deneme kitabıdır.
***A Message to Garcia*** (Türkçe: **Garcia'ya mesaj**), 1899 yılında Elbert Hubbard tarafından kaleme alınmış bir deneme kitabıdır. Kitap iki sinema filmine ilham kaynağı olmuştur.

Özet
----

Deneme, Amerika’nın Başkanı McKinley’in, özgürlük savaşçısı Garcia’ya bir mesaj gönderme görevini Rowan adında bir adama vermesiyle başlar. Rowan, görevini başarıyla tamamlar ve bu durum, gençlerin eğitimden çok odaklanmış azim ve kararlılığa ihtiyaç duyduğunu gösterir.

İş sahipleri ve yöneticiler, çoğu yardımcının dikkatsizliği ve yetersizliği karşısında hayal kırıklığına uğrar. İşçilerin işbirliği yapmalarını sağlamak için bazen rüşvet veya tehditlere başvurulması gerekebilir. İşyerindeki "ahlaki aptallık" ve tembellik devam ederse, daha iyi bir gelecek nasıl gerçekleşebilir?

Zor zamanlar geçirenlerle ne kadar empati yapmamız gerekiyorsa, büyük işletmeleri yönetenlerle de o kadar empati yapmalıyız. İşverenler, işini yapmaya adanmış olan Rowan’a benzeyen işçileri ararken zorluklarla karşılaşırlar.

Birisi, "Garcia’ya bir mektup verildiğinde", aptalca sorular sormadan veya kaytarmaya çalışmadan işi basitçe yapar ve her zaman bir işi olur.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Garcia'ya Mektup Kitap Özeti - Arabuloku". 2024-02-22. Erişim tarihi: 2024-03-26. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikisözlük'te ***carry the message to Garcia*** ile ilgili tanım bulabilirsiniz. |

* Text with explanatory foreword by Elbert Hubbard and Spanish translation 19 Eylül 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Text with background material. 20 Eylül 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* How I Carried the Message to Garcia by Andrew Summers Rowan. 12 Şubat 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* With Elbert Hubbard's theme in mind, *A Message to Garcia* by Otto Oldenburg. 7 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Un Message à Garcia : a french translation. 26 Mart 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* 1916 sessiz film: IMDb'de *A Message to Garcia*
* 1936 "talkie" film: IMDb'de *A Message to Garcia*
**Zencefil Adam** (Özgün ismi:The Ginger Man), J. P. Donleavy tarafından 1955 yılında kaleme alınmış bir romandır.

Konu olarak II. Dünya Savaşı sonrası 1947 İrlanda'sından bahs eden roman ilk olarak Paris'te yayınlanmıştır. Kitap yayımından sonra müstehcenlik içerdiği gerekçesiyle İrlanda ve ABD'de yasaklanmıştır.

Zencefil Adam, İkinci Dünya Savaşı'ndan hemen sonra hayali yapılan çalışmaların aciliyetinin bir parçası idi; John Dos Passos, Ernest Hemingway ve John Steinbeck'in seminal yapıtlarını içeren bir dönemdi.

Zencefil Adam, 1998'de "Modern Library" tarafından 20. Yüzyılın En İyi 100 Romanı arasından seçildi. Dünya çapında 45 milyon kopya sattı ve büyük ilgi gördü. Kitap 2001'de tekrar basıldı ve Grove Press tarafından 29 Temmuz 2010'da yeniden yayınlandı.

Özet
----

Hikaye, 1947 yılında Dublin’de geçer ve Amerikalı hukuk öğrencisi Sebastian Dangerfield’ın hayatını anlatır. Dangerfield, eşi Marion ve kızı Felicity ile birlikte yaşar. Ancak, Dangerfield’ın sorumsuz ve düşüncesiz davranışları, ailesi üzerinde büyük bir baskı oluşturur. Dangerfield, maddi sorunlar yaşar, borçlarını ödemez ve çeşitli kadınlarla ilişkiler kurar. Bu durum, eşi Marion’un ondan ayrılmasına ve tüm paralarını alıp kaçmasına neden olur. Dangerfield, başka bir kadın olan Lily ile bir ilişkiye başlar ancak onu da terk eder ve Mary adında başka bir kadınla İngiltere’ye taşınır. Hikaye, Dangerfield’ın babasının ölümü ve miras beklentisi ile sona erer.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 15 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Temmuz 2017.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 30 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Temmuz 2017.
3. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 23 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Temmuz 2017.
4. ↑  "Zencefil Adam Kitap Özeti - Arabuloku". 2024-02-21. Erişim tarihi: 2024-03-26. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)

Dış bağlantılar
---------------

* The Ginger Man9 Mayıs 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
**Adolf Avraham Berman** (d. 17 Ekim 1906 - ö. 3 Şubat 1978), Polonyalı-İsrailli bir aktivist ve komünist politikacıdır.

Biyografi
---------

Jakub Berman'ın küçük kardeşi olarak Rus İmparatorluğu'nda (bugün Polonya'da ) Varşova'da dünyaya geldi. Berman, psikoloji alanında doktora yaptığı Varşova Üniversitesi'ne girdi. Öğrenciyken Poale Zion Left'e katıldı ve iki gazetenin editörlüğünü yaptı (biri Lehçe ve biri Yidiş ).

Dünya Savaşı sırasında Varşova Gettosu'ndaki Yahudi yeraltı örgütünün liderlerinden biriydi ve Yeraltı Ulusal Komitesi başkanlığının bir üyesiydi. Ayrıca, amacı Yahudileri Holokost'tan kurtarmak olan Polonya Yahudi Yardımı Yeraltı Konseyi olan Żegota'nın ve Varşova gettosundaki bir çocuklara yardım derneği olan CENTOS'un genel sekreteri olarak görev yaptı.

Savaş bittikten sonra komünistlerin egemen olduğu Sejm'in temsilcisi oldu ve 1947'de Polonya Yahudileri Merkez Komitesi'nin başkanı oldu. Berman, Nisan 1949'da Siyonist olduğu için bu görevden alındı.

1950'de İsrail'e göç etti ve burada Mapam'a (Birleşik İşçi Partisi) katıldı. Berman, 1951 seçimlerinde parti listesinden İkinci Knesset'e seçildi, ancak 20 Şubat 1952'de partiden ayrılarak Rüstem Bastuni ve Moshe Sneh ile birlikte Sol Fraksiyon'u kurdu. 1 Kasım 1954'te Berman İsrail Komünist Partisi'ne ( Maki ) katıldı ve Merkez Komitesi üyesi oldu. 1955 seçimlerinde Knesset'teki koltuğunu kaybetti.

1961'de Berman, Adolf Eichmann'ın İsrail'deki davasında ifade verdi. İsrail'in Nazi Karşıtı Savaşçılar Örgütü'nün başkanı ve Dünya Yahudi Partizanlar Örgütü ve eski Nazi Mahkumları başkanlığının bir üyesi olarak görev yaptı. Berman, 1978'de 71 yaşında öldü. Ağabeyi Jakub Berman - savaş sonrası Polonya'da önde gelen Stalinist bir politikacıydı.

Kaynakça
--------

1. ↑  *Israel Gutman,* Adolf Berman, *Encyclopedia of the Holocaust* v.1, p.202
2. ↑  Avraham Berman: Public Activities 18 Eylül 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Knesset website
3. 1 2  *Berman, Adolf Abraham*, New York: YIVO, 2010, 29 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 30 Aralık 2010
4. ↑  Mergers and Splits Among Parliamentary Groups 29 Eylül 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Knesset website
5. ↑  *Jakub Berman's Papers Received at the Hoover Institution Archives*, Board of Trustees of Leland Stanford Junior University Library and Archives Recent Acquisitions: Stanford University Hoover Institution, 11 Ağustos 2008, 30 Kasım 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 30 Aralık 2010

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 129881538
* ISNI: 0000 0000 7872 8190
* LCCN: n82137061
* NLI: 987007312557705171
* SUDOC: 26160645X
* VIAF: 10936935
* WorldCat: lccn-n82137061

 |
Tarihteki Erdel bölgesini gösteren Romanya haritası. Erdel açık sarı ve koyu sarı renklerle gösterilmiştir.
**Erdel** (Macarca: *Erdély*, Rumence: *Ardeal*, Almanca: *Siebenbürgen*) veya **Transilvanya** (Rumence: *Transilvania*; Latince: *Transsilvania*, Yunanca: Τρανσυλβανία) bugünkü Romanya'nın batı ve orta bölgelerine eskiden verilen isimdi. Asıl ismi Macarca Erdély, Rumence Ardeal, Sırp, Bulgar ve Yunan dillerinde ise Erdel olarak kullanılmış ancak diğer Avrupa ülkeleri aynı bölgeye genellikle Transilvanya ismini vermişlerdir. Erdel 1526 yılındaki Mohaç Muharebesi'nden sonra Osmanlılara bağımlı hale geldi ve 1683'e kadar Erdel Prensliği adıyla iç işlerinde serbest dış işlerinde Osmanlı İmparatorluğu'na bağlı bir özerk devlet olarak yaşadı. 1683 yılındaki II. Viyana Kuşatması'nın bozgunla sonuçlanmasından sonra bölge 1691'de Macaristan ile birlikte fiilen Avusturya Arşidüklüğü'nün eline geçti. Bölge 20. yüzyılın başlarında Macaristan ve Romanya arasında birkaç kere el değiştirdi. II. Dünya Savaşı sonrasında Romanya'nın elinde kaldı.

Din
---

Erdel, Protestan Reformundan bu yana, Rumen Ortodoks, Rumen Rum Katolik, diğer Doğu Ortodoks, Roma Katolik, Lutheran, Kalvinist ve Üniteryen dalları dahil olmak üzere bu dini eritme potasında farklı Hristiyan mezhepleri bir arada var olmuştur. Yahudiler ve Müslümanlar da dahil olmak üzere diğer inançlar da mevcuttur. Erdel uzun bir dini hoşgörü geçmişine sahiptir. Hristiyanlık Erdel'deki en büyük dindir. Erdel, çoğu Rumen'in takip ettiği Hristiyanlık biçimi olan Doğu Ortodoksluğu dışındaki Hristiyan mezhepleri için de bir merkez olmuştur. Bu nedenle, Roma Katolikliği, Yunan Katolikliği ve Protestanlığı takip eden önemli sayıda Erdel sakini var. Prokomünist dönemde, Erdellilerin çoğunluğu özellikle Katolik veya Protestan iken, sadece bir Ortodoks azınlığı vardı, komünizmden sonra sayılar büyük ölçüde değişti.

Kaynakça
--------

1. 1 2  Nijman, Jan (2020). *Geography: Realms, Regions, and Concepts* (20. bas.). Wiley. ISBN 978-1119607410.
2. ↑  "Wayback Machine" (PDF). *web.archive.org*. 15 Aralık 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Aralık 2021.

Ayrıca bakınız
--------------

* Moldova
* Eflak
* Boğdan
* Treznea Katliamı
* Banat

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb119334698 (data)
* GND: 4054835-1
* LCCN: sh85137105
* NARA: 10044384
* NKC: ge128575
* NLI: 987007546101305171
* SUDOC: 027251357
* TDVİA: erdel
* VIAF: 141322791

 |
Torlonia rölyefi, Via Ostiense Müzesi, Porta San Paolo, Roma
**Portus** (Latince "liman") tam adı **Portus Ostiensis Augusti**, sonraları **Portus Romae**, Roma'nın antik limanlarından biridir. Limanın kalıntıları Roma'nın 25 km güneybatısında Fiumincino - Leonardo da Vinci Havalimanı ile Tiber Nehri'nin kuzey ağzı arasında bulunmaktadır.

Claudius dönemi
---------------

Claudius dönemi liman modeli, Via Ostiense Müzesi, Porta San Paolo, Roma
Tiber Nehri ile birebir ilişkide olan Ostia limanı, bu nehrin getirdiği alüvyonlar ile sık sık dolmaktaydı. Claudius MS 42 yılında, Ostia limanının 4 kilometre kuzeyinde, Tiber Nehri'nin yan kollarından birisinde 69 hektar büyüklüğünde yeni bir liman havzası inşası emrini vermiştir. Bu liman havzası, deniz içine doğru uzanan iki farklı mendirek ile sınırlandırılmaktaydı. Liman girişinde yapay olarak inşa edilmiş bir ada üzerinde bir deniz feneri bulunmaktaydı. Bu yapay adanın inşası için, taş yüklü büyük bir geminin batırıldığı bilinmektedir. Büyük mendireklerin aynı zamanda demir atma noktaları olarak da kullanılmışlardır. Öte yandan güney mendireğinin, limanı güneybatı yönünden gelen rüzgarın etkisini azaltma fonksiyonu da vardı ancak mendireğin, bu fonksiyonunu her zaman başarıyla üstlenemediği bilinmektedir. Tacitus'un aktardığına göre MS 62 yılında tahıl taşıyan bazı gemiler bir fırtına sonucu liman içerisinde batmıştır. Sonraları Mısır'dan gelen tahıl gemilerinin kolayca Roma'ya transfer edilebilmeleri için liman havzasının güneydoğusuna bir kanal kurulmuş ve liman bu sayede Tiber Nehri ile bağlanmıştır.

Trajan dönemi
-------------

Eski liman havzası
Trajan MS 103 yılında limanı doğu yönüne doğru genişletmiştir. Bu genişletme çalışması burada kalıntıları bugün hala görülebilen 33 hektarlık altıgen bir havzanın oluşturulmasını da kapsamaktaydı. Bu havza günümüzde yaklaşık 3 kilometre kıyıdan uzaklaşmıştır. 700 metrelik yarıçapı ile bu havza içerisinde çok büyük gemilerin de kendisine yer bulabildiği tahmin edilmektedir. Dahası, Trajan'ın inşa ettirdiği bu havza da bazı kanallar ile hem Tiber Nehri ile hem de Claudius dönemi limanı ile bir bağ içerisindeydi.

Portus Romae'nin hızlı bir biçimde eski liman Ostia'nın bütün fonksiyonlarını üstlendiği bilinmektedir. Bunun dışında Portus limanındaki yerleşim büyümeye devam etmiştir. MS 300 civarında 30.000 ila 40.000 arası bir nüfusa sahip olan limana, sonraları bir piskopos dahi atanmıştır. 314 yılında Konstantin tarafından colonia ilan edilen Portus, ilk olarak 6. yüzyılda Batı Roma İmparatorluğu'nun yıkılması ile birlikte önemini kaybetmiştir.

Dipnotlar
---------

Kaynakça
--------

1. ↑  Tacitus, Ann. 15.18.3.
Mammatus Bulutu
**Mammatus** ya da **mammatocumulus** olarak bilinen bu bulutlar, meme şekline benzedikleri için bu ismi almışlardır. *Mamma* kelimesi İngilizcede aynı zamanda meme anlamına gelir. Bu bulutların nasıl oluştuklarıyla ilgili çeşitli düşünce ve teori bazında söylemler ortaya atılsa da, şu düşünce daha çok benimsenmiştir ki; mammatus bulutları konvektif bir fırtınanın diverjansı (yayılması) sonucunda oluşmuşlardır. Olgunluk aşamasına gelmiş bir Kümülonimbus inkus bulutunun daha fazla yükselemeyip bölgede sürekli yayılma hareketi göstermesi sonucunda oluştukları, yani o bölgede sıkışıp kalmaları sonucunda oluştukları gözlemlenmiştir. Garip olan bir şey de şudur ki; mammatus bulutlarının gözlemlendiği yerlerde hava anlatıldığı gibi çok durağan da olabilir, bir fırtınanın esip gürledikten sonraki dağılma aşamasında da oluşup ortalığa bir gizem de katabilir. Meme şeklini tam olarak nasıl aldığı ise yine teorik olarak şöyle açıklanabilir; olgunlaşıp yeterli ağırlığa ulaşan çok soğuk yağmur bulutu her ne kadar yükünü boşaltıp aşağı yönlü bir hareket oluşturmak istese de, bulutun hemen altındaki çok sıcak ve kuru havanın buna engel olması bulutun fiziğinin bu şekli almasına neden olabilir. Aslında bu, tıpkı içi soğuk su dolu bir balonu alttan ısıtmaya benzer. Balon ne kadar ısınsa da içindeki soğuk su, balonun direncini koruyacak ve balonun patlayıp suyunu boşaltmasını engelleyecektir. Bu esnada da bulut yatay rüzgarların etkisinde kalacak ve yavaş yavaş dağılacaktır.
Kolloidal kuantum noktaları UV ışığı ile aydınlatılmış. Farklı boyutlardaki kuantum noktaları farklı renklerde ışık yayar.
**Kuantum noktaları** (İngilizce: quantum dots, QD) kuantum mekanikleri nedeniyle daha büyük parçacıkların sahip olduğundan farklı olan optik ve elektronik özelliklere sahip, boyutu birkaç nanometreyi bulan yarı iletken parçacıklardır. Eğer bir kuantum noktası UV ışığıyla aydınlatılırsa, kuantum noktasındaki elektron daha yüksek enerji seviyesine çıkabilir. Böyle olması hâlinde, bu süreç bir elektronun valans bandından iletim bandına geçişine karşılık gelir. Bu uyarılmış elektron valans bandına geri döner ve enerjisini bırakır. Elektronu uyarma biçimi ışık emisyonudur. Bu ışık emisyonu (fotolüminesans) sağdaki şekilde gösterilmiştir. Işığın rengi valans ve iletim bandı arasındaki enerji farkına bağlıdır.

Malzeme dilinde nano ölçekteki yarı iletken malzemeler elektronu veya elektron deliğinden birisini sıkıca hapseder. Kuantum noktaları yapay atomlar olarak da bilinir. Bunun sebebi aynı doğal atomlarda ve moleküllerde olduğu gibi kuantum noktalarının tekliği ve kuantum noktalarında ayrı ve birbirine bağlı elektronik enerji seviyelerinin bulunmasıdır. Kuantum noktalarındaki elektronik dalga fonksiyonları gerçek atomlarda olanlarınkine benzetildi. İki veya daha fazla kuantum noktasının birleşmesiyle yapay molekül yapılabilir, oda sıcaklığında dahi bu hibritleşme görülebilir.

5-6 nm çapındaki daha büyük kuantum noktaları kırmızı ve turuncu gibi daha uzun dalga boyları yayar. 2-3 nm çapındakiler ise mavi ve yeşil gibi daha kısa dalga boyları yayar. Kuantum noktalarının kullanılabileceği yerler arasında tek atom transistörü, güneş panelleri, LED'ler, lazerler, tek-foton kaynakları, kuantum bilgisayarları, hücre biyolojisi araştırmaları ve medikal resimleme gösteriliyor.

Kaynakça
--------

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4263396-5
* LCCN: sh98002716
* NKC: ph615513
* NLI: 987007566219305171

 |

1. ↑  Ashoori, R. C. (1996). "Electrons in artificial atoms". *Nature*. **379** (6564). ss. 413-419. Bibcode:1996Natur.379..413A. doi:10.1038/379413a0.
2. ↑  Kastner, M. A. (1993). "Artificial Atoms". *Physics Today*. **46** (1). ss. 24-31. Bibcode:1993PhT....46a..24K. doi:10.1063/1.881393.
3. ↑  Banin, Uri; Cao, YunWei; Katz, David; Millo, Oded (August 1999). "Identification of atomic-like electronic states in indium arsenide nanocrystal quantum dots". *Nature* (İngilizce). **400** (6744). ss. 542-544. Bibcode:1999Natur.400..542B. doi:10.1038/22979. ISSN 1476-4687. 6 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2020.
4. ↑  Cui, Jiabin; Panfil, Yossef E.; Koley, Somnath; Shamalia, Doaa; Waiskopf, Nir; Remennik, Sergei; Popov, Inna; Oded, Meirav; Banin, Uri (16 Aralık 2019). "Colloidal quantum dot molecules manifesting quantum coupling at room temperature". *Nature Communications* (İngilizce). **10** (1). s. 5401. Bibcode:2019NatCo..10.5401C. doi:10.1038/s41467-019-13349-1. ISSN 2041-1723. PMC 6915722 $2. PMID 31844043.
**Ankara Ziraat Mektebi**, Ankara’nın Keçiören ilçesinde 20. yüzyıl başında okul olarak inşa edilmiş ve Türk Kurtuluş Savaşı’nın ilk günlerinde karargâh olarak kullanılmış tarihi yapıdır. Günümüzde Meteoroloji Genel Müdürlük binası olarak kullanılır.

Osmanlı İmparatorluğu’nda tarımı geliştirme çabalarının bir sonucu olarak inşa edilen okulun açılışı 1908 yılında Vali Ali Münif Bey tarafından gerçekleştirilmişti.

İki katlı taş bina, Türk Kurtuluş Savaşı sırasında Sivas Kongresi’nden sonra 9 günlük bir yolculuk yaparak 27 Aralık 1919’da Sivas’tan Ankara’ya gelen Mustafa Kemal başkanlığındaki Heyet-i Temsiliye’ye tahsis edildi. Mustafa Kemal, TBMM’nin açılış günü olan 23 Nisan 1920’ye kadar 118 gün bu binada çalıştı. Bu süre zarfında Heyet-i Temsiliye’nin aldığı bütün kararlar Ziraat Mektebi binasında hazırlandı ve binada kurulan bir telgrafhane aracılığıyla bütün yurtla temas kuruldu.

Mustafa Kemal, Ankara’daki ilk karargâhı olan binada Temsil Heyeti üyesi Mazhar Müfit Bey, Hakkı Behiç Bey, Heyet-i Temsiliye İstişare Kurulu üyesi Rüstem Alfred Bey, Erkânı Harp Binbaşısı Hüsrev Bey, Doktor Binbaşı Refik Bey, Kalem Amiri Üsteğmen Hayati Bey, Yüzbaşı Bedri Bey, Mustafa Kemal Paşa'nın yaverlerinden Piyade Yüzbaşı Cevad Abbas Bey, Topçu Teğmen Muzaffer Bey ile birkaç şifre, muhabere ve muamelât memurları ile birlikte kalmıştır.

10 Ocak 1920’den itibaren yayımlanmaya başlayan Hâkimiyet-i Milliye Gazetesi‘nin hazırlanması, 6 Nisan 1920’de kurulan Anadolu Ajansı’nın çalışmaları; Büyük Millet Meclisi’nin açılış hazırlıkları Ziraat Mektebi’nde gerçekleşti.

1921’de Ankara Belediyesi’nin Çankaya'da bir bağ evini hediye etmesinden sonra Mustafa Kemal Paşa Ziraat Mektebi’nden ayrıldı. Bina, Kurtuluş Savaşı boyunca Genelkurmay Başkanlığı Binası olarak kullanıldı.

1930’da binada yatılı bir okul olan Ankara Yüksek Ziraat Mektebi hizmete girdi. 

Yapı, 1937’de büyük bir tadilat geçirdi ve "Meteoroloji Kuzey İstasyonu Binası" olarak kullanıldı. 1952’den itibaren Meteoroloji Genel Müdürlük Binası olarak kullanılmaktadır.

Ayırca bakınız
--------------

* Halkalı Ziraat Mektebi
* Çankaya Köşkü

Kaynakça
--------

1. 1 2  "Necdet Aysal, Mustafa Kema Paşa'nın Ankara'da İlk Günleri: "Ziraat Mektebi", Ankara Üniversitesi Türk İnkılâp Tarihi Enstitüsü Atatürk Yolu Dergisi" (PDF). 13 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 16 Nisan 2012.