**La Familia Michoacana** (kısaltımı ile **LFM** veya Türkçesi ile: Michoacán Ailesi), veya **La Familia** (Türkçe: Aile), Meksika'nın Michoacán eyaletinde bulunan bir Meksikalı uyuşturucu karteli ve organize suç örgütüdür. Michoacán'daki gizli laboratuvarlarda büyük miktarlarda metamfetamin ürettikleri biliniyordu. Daha önce Los Zetas'ın bir parçası olarak Körfez Karteli ile müttefik olan grup, 2006'da ayrıldı. Kartel, Osiel Cárdenas'ın yakın ortağı Carlos Rosales Mendoza tarafından kuruldu. İkinci lider ise olarak Nazario Moreno González'tir, örgütünün düşmanları ortadan kaldırma konusundaki ilahi hakkını vaaz etti. Kendi sözlerinden oluşan bir "İncil" taşıdı ve kaçakçılardan ve tetikçilerden oluşan ordusunun, ürettikleri ve sattıkları narkotikleri kullanmaktan kaçınmaları konusunda ısrar etti. Nazario Moreno'nun ortakları José de Jesús Méndez Vargas, Servando Gómez Martínez ve Enrique Plancarte Solís'ti; her birinin yakalanması karşılığında 2 milyon dolar ödülü vardı ve örgütün kontrolüne itiraz ediyorlardı.

Temmuz 2009 ve Kasım 2010'da La Familia Michoacana, hem Federal Hükûmetin hem de Eyalet ve Federal Polisin Michoacán eyaletinin güvenliğini korumayı taahhüt etmesi koşuluyla geri çekilmeyi ve hatta kartelini dağıtmayı teklif etti. Ancak, Başkan Felipe Calderón'un hükûmeti kartelle anlaşma yapmayı reddetti ve onların diyalog çağrılarını reddetti. Federal ve eyalet kaynaklarına göre, La Familia Michoacana, Michoacán'ın siyasetine giderek daha fazla dahil oluyordu, en sevdikleri adayları teşvik ediyor, kampanyalarını finanse ediyor ve diğer partileri adaylıklarından vazgeçmeye zorluyordu. 2011 yılı itibarıyla La Familia Michoacana, kurucusu ve lideri Nazario Moreno González'in öldürülmesine rağmen çoğunlukla Meksika Eyaletinde aktif olarak varlığını sürdürüyor. Onun ölümünden sonra birçok lider Tapınak Şövalyeleri Kartelini oluşturmak için kartelden ayrılmıştı.

Tarihi
------

Meksikalı analistler, La Familia'nın 1980'lerde Michoacán'a düzen getirmek ve yoksullara yardım ve korumayı vurgulamak amacıyla kurulduğuna inanıyordu. İlk enkarnasyonunda La Familia, düşmanları olan, araya giren adam kaçıranlara ve uyuşturucu satıcılarına karşı iktidara gelen kanunsuzlardan oluşan bir grup olarak kurulmuştu. O zamandan bu yana La Familia, bir suç çetesine dönüşmek için kendi mitini, gücünü ve erişimini inşa ederek itibarından yararlandı.

La Familia, 1990'larda Körfez Kartelinin Michoacán eyaletindeki yasadışı uyuşturucu ticaretinin kontrolünü rakip uyuşturucu kartellerinden ele geçirmek için tasarlanmış paramiliter grubu olarak ön plana çıkmıştı. Başlangıçta Los Zetas'la eğitim gören grup, 2006'da bağımsız bir uyuşturucu kaçakçılığı operasyonuna bölündü. La Familia'nın hem Los Zetas hem de Beltrán Leyva Karteli ile güçlü bir rekabeti vardır, ancak Joaquin Guzman'ın Sinaloa Karteli ile de güçlü bağları vardır. La Familia Michoacana, Meksika'daki en güçlü ve en hızlı büyüyen kartellerden biriydi.

Nazario Moreno González'in ölümünden sonra José de Jesús Méndez Vargas (El Chango Méndez) kartelin kontrolünü ele geçirmişti. Ancak, kartelin kurucu ortakları Enrique Plancarte Solís ve kendisine Caballeros Templarios (Tapınak Şövalyeleri) adını veren La Familia'nın bir kolunu oluşturan Servando Gómez Martínez (La Tuta) onun otoritesine itiraz etmişti. Méndez Vargas, 21 Haziran 2011'de Meksika polisi tarafından Aguascalientes eyaletinde yakalandı. Meksika Federal Polisi kartelin dağıtıldığını açıkladı. Ancak örgüt, Michoacán ve Guerrero eyaletlerinde gücünü ve nüfuzunu kullanmaya devam etti.

2009 yılında Meksika'da tutuklanan eski La Familia lideri Arnoldo Rueda-Medina, uyuşturucu kaçakçılığı suçlamasıyla 2017 yılında ABD'ye iade edilmiş ve 2018 yılında 45 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı.

### Dine yapılan atıflar

La Familia karteli, liderleri Moreno González ve Méndez Vargas'ın suikast ve kafa kesme olaylarını "ilahi adalet" olarak nitelendirmelerinden dolayı bazen yarı dindar olarak tanımlanırdı. Kartelin, Yeni Kudüs dinine bağlı kişilerle doğrudan veya dolaylı bağları olabilir. La Familia'nın patronu ve ruhani lideri Nazario Moreno González (namı diğer: El Más Loco veya En Çılgın Kişi) kendi 'İncil'ini yayınladı ve Meksikalı federal ajanlar tarafından ele geçirilen bir kopya, Evanjelik tarzdaki kendi kendine yardım ile isyancı köylü sloganlarını birleştiren bir ideolojiyi ortaya koyuyordu. 9 Aralık 2010'da öldürülen Moreno González, öğretisinin çoğunu Hristiyan yazar John Eldredge'in bir eserine dayandırmış gibi görünüyordu ve Eldredge'in her insanın sahip olması gereken mesajındaki fikre dair kendi anlayışını kullanıyordu. Meksika adalet bakanlığı bir raporda Moreno'nun, Eldredge'in Salvaje de Corazón (Vahşi Kalp) kitabının La Familia çete üyeleri için okunmasını zorunlu hale getirdiğini ve Eldredge'in yazılarını Michoacán kırsalında dağıtmaları için kırsal öğretmenlere ve Ulusal Kalkınma Eğitimi'ne (CONAFE) para ödediğini belirtti. La Familia karteli, işe alım sırasında din ve aile değerlerini ön plana çıkarıyordu ve operasyon alanlarına madde bağımlılığına veya kadın ve çocukların sömürülmesine tolerans göstermediğini iddia eden pankartlar yerleştiriyordu. Meksika Kamu Güvenliği Sekreteri Genaro Garcia Luna'ya göre, uyuşturucu rehabilitasyon kliniklerindeki üyeleri, bağımlıların iyileşmesine yardımcı olarak ve ardından onları uyuşturucu kartelinin hizmetine girmeye veya öldürülmeye zorlayarak üye alıyordu. Organizasyon içindeki ilerleme, hedef uygulamaya olduğu kadar dua toplantılarına düzenli katılıma da bağlıydı. Kartel, çiftçilere, işletmelere, okullara ve kiliselere kredi veriyor ve sosyal destek kazanmak için yerel gazetelerde hayırseverliğinin reklamını yapıyordu.

16 Temmuz 2009'da kartelin operasyon şefi Servando Gómez Martínez (La Tuta), yerel bir radyo istasyonuyla temasa geçti ve şunları söyledi: "La Familia, halkımızın ve ailemizin çıkarlarını gözetmek için yaratıldı. Biz gerekli bir kötüyüz." La Familia'nın gerçekte ne istediği sorulduğunda Gómez, "İstediğimiz tek şey barış ve huzur." demişti. Ancak başkan Felipe Calderón'un hükûmeti kartel ile anlaşma yapmayı ve onların diyalog çağrılarını reddetti.

20 Nisan 2009'da yaklaşık 400 Federal Polis ajanı, bir kartel üyesinin doğurduğu bebek için düzenlenen vaftiz partisine baskın düzenledi. Gözaltına alınan 44 kişi arasında, çetenin ikinci komutanı ve yeni üyelere kartelin dini değerleri, ahlakı ve ahlak kurallarını aşılamaktan sorumlu olan Rafael Cedeño Hernández (El Cede) de vardı.

### İttifaklar

Şubat 2010'da büyük karteller iki grup halinde birleşti. Bunlardan biri Juárez Karteli, Tijuana Karteli, Los Zetas ve Beltrán Leyva Kartelinden oluşuyordu. Diğer grup ise Körfez Karteli, Sinaloa Karteli ve La Familia Michoacana'dan oluşuyordu. La Familia Michoacana, kendi parçalanmış grubu Tapınak Şövalyeleri Kartelinin rakibi olmuştu. Meksika Başsavcılığı (PGR), La Familia Kartelinin 2011 yılına kadar "yok edildiğini" bildirdi.

Operasyonlar
------------

La Familia'nın alışılmadık derecede şiddetli olduğu biliniyordu. Üyeleri, Meksika'nın Michoacán eyaletinde bir sosyal taban inşa ederken, rakiplerini bastırmak için cinayet ve işkenceyi kullanıyordu. Bir zamanlar ülkenin uyuşturucu savaşında en hızlı büyüyen karteldi ve aile değerlerini yücelten dini, tarikat benzeri bir gruptu. 2006 yılında Uruapan'da meydana gelen bir olayda, kartel üyeleri *Sol y Sombra* gece kulübünün dans pistine beş kesik kafa atmışlardı ve şu mesajı vermişlerdi: "*Aile para için öldürmez. Kadınları öldürmez. Masum insanları öldürmez, sadece ölmeyi hak edenleri öldürür. Bilin ki bu ilahi adalettir*."

Diğer karteller gibi La Familia da Peru ve Kolombiya'dan uyuşturucu ithal etmek için liman şehri Lázaro Cárdenas, Michoacán'ı kullanmıştı. Ayrıca Sierra Madre'nin dağlık bölgelerinde büyük miktarlarda metamfetamin üretmişlerdi. Kartel, uyuşturucu kaçakçılığı ve satışından vazgeçerek Michoacán'ın büyük bölümünde paralel bir devlet gibi hareket eden çok daha iddialı bir suç örgütüne dönüşmüştü. İşletmelerden zorla "vergi" alıyor, topluluk projelerine ödeme yapıyor, küçük suçları kontrol ediyor ve bazı yerel anlaşmazlıkları çözüyordu. Kısa geçmişine rağmen, Ortabatı Amerika Birleşik Devletleri'nin derinliklerine uzanan tedarik kanallarıyla Meksika'nın ABD'ye en büyük metamfetamin tedarikçisi haline gelmişti ve kokain, esrar ve diğer uyuşturucuların dağıtımında giderek daha fazla yer almaya başlamıştı. Uyuşturucu ile Mücadele Dairesi (DEA) eski operasyon şefi Michael Braun, Meksika'da 8 saatte 100 pound'a kadar meth üretebilen "süper laboratuvarlar" işlettiğini belirtiyordu. Ancak DEA yetkililerine göre DEA, Meksikalılara uyuşturucu satışına karşı olduğunu iddia ediyordu. Aynı zamanda lisanssız DVD'ler satıyor, insanları Amerika Birleşik Devletleri'ne kaçırıyor ve borcunu ödemeyenleri kaçırarak borç tahsilat hizmeti yürütüyordu. Çoğu zaman çeşitli polis teşkilatlarının sahte ve bazen de orijinal üniformalarını kullandıkları için, kaçırılan kurbanların çoğu, rutin denetimler veya çalıntı araçların ihbarı gibi sahte iddialarla durduruluyor ve ardından rehin alınıyordu.

La Familia ayrıca bazı yerel politikacıları da satın almıştı. Michoacán'da aralarında iki belediye başkanının da bulunduğu 20 belediye yetkilisi öldürülmüştü. Mayıs 2009'da Meksika Federal Polisi, kartelle bağlantılı olduğundan şüphelenilen 10 Michoacán belediye başkanını ve diğer 20 yerel yetkiliyi gözaltına almıştı.

11 Temmuz 2009'da kartel teğmeni Arnoldo Rueda Medina tutuklandı. La Familia üyeleri, Rueda'nın tutuklanmasından kısa bir süre sonra serbest bırakılmasını sağlamak için Morelia'daki Federal Polis karakoluna saldırmıştı. Saldırılar sırasında 2 asker ve 3 federal polis öldürülmüştü. Bu saldırı başarısız olunca, kartel üyeleri intikam amacıyla en az yarım düzine Michoacán şehrinde Federal Polis tesislerine saldırmıştı.

3 gün sonra, 14 Temmuz 2009'da, kartel 12 Meksika Federal Polisi ajanına işkence edip öldürdü ve cesetlerini yazılı bir mesajla birlikte bir dağ yolunun kenarına atmıştı, mesajda şunlar yazıyordu: "*Böylece başka bir tane için gelin. Sizi bekliyor olacağız. buradayız.*" Federal ajanlar Michoacán eyaletindeki suçları araştırıyorlardı; Başkan Calderón şiddete, bölgeye ek 1.000 Federal Polis memuru göndererek karşılık vermişti. Michoacán'da devriye gezen Federal Polis memurlarının sayısını üç kattan fazla artıran bu aşı, bunu 'meslek' olarak nitelendiren ve kendisine danışılmadığını söyleyen Michoacán Valisi Leonel Godoy Rangel'i kızdırmıştı. Günler sonra, 12 federal ajanın öldürülmesiyle ilgili olarak 10 belediye polis memuru tutuklandı.

5 Temmuz 2009'da Kongre'nin alt meclisine seçilen valinin üvey kardeşi Julio César Godoy Toscano, La Familia Michoacana uyuşturucu kartelinin üst düzey bir üyesi olmakla ve kartele siyasi koruma sağlamakla suçlanmıştı. Bu suçlamalara dayanarak 14 Aralık 2010'da Godoy Toscano Kongre'nin alt meclisinden azledildi ve bu nedenle parlamento dokunulmazlığını kaybetti; daha sonra kaçtı ve hâlâ kaçak durumda.

Başkan Calderón, ülkedeki uyuşturucu kartellerinin o kadar güçlendiğini ve artık Meksika demokrasisinin geleceği için bir tehdit oluşturduklarını belirtmişti. Doğrudan yüzleşme ve kanunları uygulama stratejisi, şiddetli uyuşturucu çeteleriyle mücadelenin Meksika Ordusuna karşı birçok insan hakları suçlamasına yol açtığı Meksika toplumunun bazı kesimleri arasında pek popüler değildir.

### Coronado Projesi

Ele geçirilen kokainler
22 Ekim 2009'da ABD federal yetkilileri, La Familia Michoacana'nın ABD'deki faaliyetlerine ilişkin Coronado Projesi adı verilen 4 yıllık bir soruşturmanın sonuçlarını açıklamıştı. Bu, ABD'de faaliyet gösteren Meksikalı uyuşturucu kartellerine karşı şimdiye kadarki en büyük ABD baskınıydı. 19 farklı eyalette, yerel, eyalet ve federal kolluk kuvvetlerinin koordineli çalışmasıyla iki günlük bir süre içinde 303 kişi gözaltına alınmıştı. Tutuklama aşamasında ele geçirilenler arasında 62 kilogramdan (137 lb) fazla kokain, 330 kilogramdan (730 lb) metamfetamin, 440 kilogram (970 lb) esrar, 144 silah, 109 araç, iki gizli uyuşturucu laboratuvarı ve ABD para birimi cinsinden 3,4 milyon dolar vardı.

Ele geçirilen Amerikan dolarlarının küçük bir kısmı
"Coronado Projesi"nin başlangıcından bu yana, soruşturma 1.186'dan fazla kişinin tutuklanmasına ve yaklaşık 33 milyon doların ele geçirilmesine yol açtı. Toplamda, neredeyse 2 metrik ton (2,2 kısa ton) kokain, 1.240 kilogram (2.730 lb) metamfetamin, 13 kilogram (29 lb) eroin, 7.430 kilogram (16.380 lb) esrar, 389 silah, 269 araç ve iki ilaç laboratuvarlarına el konulmuştu.

Coronado Projesi gibi çok kurumlu soruşturmalar, La Familia gibi karmaşık suç örgütlerinin operasyonlarını aksatmanın anahtarıydı. Coronado Projesi'ndeki soruşturma çabaları, DEA, FBI, ABD Göçmenlik ve Gümrük Muhafaza, Gelir İdaresi, ABD Gümrük ve Sınır Koruma, ABD Polis Teşkilatı ve ATF'den ajanlar ve analistlerden oluşan çok kurumlu Özel Operasyonlar Bölümü tarafından koordine edilmişti. Ceza Dairesi'nin Narkotik ve Tehlikeli İlaçlar Bölümü'nden avukatların yanı sıra. 300'den fazla federal, eyalet, yerel ve yabancı emniyet teşkilatı, Organize Suçlarla Mücadele Görev Gücü aracılığıyla Coronado Projesi'ne soruşturma ve savcılık kaynaklarıyla katkıda bulunmuştu.

### Deliryum Projesi

Temmuz 2011'de Amerika Birleşik Devletleri Adalet Bakanlığı, "Project Delirium" olarak bilinen 20 ay süren bir operasyonun, Amerika Birleşik Devletleri'nde 221'den fazla La Familia Michoacana üyesinin tutuklanmasıyla ve önemli miktarda nakit, kokain, eroin ve metamfetamin ele geçirilmesiyle sonuçlanmıştı. Operasyon, Amerika Birleşik Devletleri dışında 1.900'den fazla üyenin tutuklanmasıyla sonuçlandı. Kartel üyeleri Amerika Birleşik Devletleri'nin her yerinde tutuklandı ve Alabama, Kaliforniya, Colorado, Georgia, Kansas, Michigan, Minnesota, Missouri, New Mexico, Kuzey Karolina, Tennessee, Teksas ve Washington, DC'de suçlamalarla karşı karşıya kalmışlardı. Bu duyuru, Meksikalı yetkililerin kartel lideri José de Jesús Méndez Vargas'ın yakalandığını duyurmasından sadece bir ay sonra gelmişti.

### Interstate 75 Bağlantısı

La Familia'nın Atlanta'da faaliyet gösteren küçük bir uyuşturucu kaçakçılığı grubu olan Flores Camargo Karteli ile belirli bağlantıları olduğu biliniyordu. Flores Camargo, büyük miktarlarda yüksek dereceli esrar ve kokaini Detroit'te dağıtılmak üzere I-75 koridoru üzerinden taşıyarak şehrin, şehrin dış mahallelerinin ve banliyölerinin ihtiyacını karşılıyordu. Yerel yetkililer, deneyimleri nedeniyle bu kaçakçılık grubunu dağıtmayı başaramamıştı. Pek çok kişiyi tutuklamışlardı ama Flores Camargo'nun yerini asla bulamamışlardı. Meksika'nın Guanajuato eyaletinden iki kuzenin yönettiği biliniyordu ancak yetkililer tarafından herhangi bir fotoğraf veya isim elde edilememişti. Bu, insan ticareti gruplarının federal yetkililerden saklanma konusunda nasıl daha kurnaz hâle geldiğini gösteriyordu. Federal yetkililer, grubun Guanajuato'dan yüksek kaliteli esrar ve kokain kaçırdığını, sınıra kadar ilerlediğini ve gizli tünellerin altından geçtiğini biliyordu. DEA ajanları, grupların 2 tona kadar yüksek dereceli esrarı Atlanta'daki merkezi bir merkeze taşıdığını, ardından I-75 üzerinden Detroit'e götürdüğünü ve burada küçük miktarlarda yeniden paketlenip şehrin her yerine dağıtıldığını söyleyen ipuçları almıştı. Hiçbir banka hesabı kullanılmadığı için para asla takip edilmiyordu. Bu grubun ABD ve Meksika'daki kartel bağlantılarından elde ettiği askerî tarzda silahlara sahip olduğu biliniyordu. Lüks yaşamlarını sosyal ağlarda sergiliyorlardı ancak yetkililerin elinde iki kuzenleri veya bilinen diğer ortakları tutuklayacak herhangi bir kanıtı yoktu.

### Tapınak Şövalyeleri Karteli

Nazario Moreno González'in 9 Aralık 2010'da öldüğü iddiası, kartel liderleri José de Jesús Méndez Vargas, Enrique Plancarte Solís ve Servando Gómez Martínez arasında bölünmeye yol açmıştı. Bu, La Familia Michoacana'nın eski liderleri Plancarte ve Gómez'in Tapınak Şövalyeleri Kartelini oluşturmasına yol açarken, Jesús Méndez daha önce dağılmış olan La Familia Michoacana'nın liderliğini sürdürmüştü.

Faaliyetlerinin Sonu
--------------------

Mayıs 2020 itibarıyla, Guerrero'da faaliyet gösteren Jalisco dışındaki 39 Yeni Nesil kartelin tamamı parçalanmış kartellerdi. Haziran 2020'de, Cartel del Abuelo ve Los Viagras'ın yanı sıra daha az bir ölçüde Jalisco Yeni Nesil Kartelinin Michoacân'daki aktif karteller olduğu bildirilmişti. Meksika Eyaletindeki suç faaliyetlerine artık yalnızca Los Rojos, Beltrán Leyva Karteli muhalifleri, La Familia Michoacana'dan parçalanmış gruplar ve Meksiko'daki suç çeteleri itiraz ediyordu.

Ayrıca Bakınız
--------------

* Tapınak Şövalyeleri Karteli

Kaynakça
--------

1. ↑  "Familia Michoacana". 27 Mart 2017. 30 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2023.
2. ↑  "Detienen en Ecatepec a 6 de LFM". *La Policiaca*. 7 Nisan 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2011.
3. ↑  "La Familia Michoacana Fact Sheet" (PDF). 29 Kasım 2010 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.  DEA