**Gilberto José Rodríguez Orejuela** (30 Ocak 1939 – 31 Mayıs 2022), Cali Karteli'nin liderlerinden biri olan, dönemin Kolombiyalı uyuşturucu lordu.

Cali Karteli
------------

ABD Federal Hükümeti'nden (DEA); Gilberto Rodríguez Orejuela'nın farklı görüntüleri bir araya getirildi.
Gilberto Rodríguez Orejuela, kardeşi Miguel Rodríguez Orejuela ve José Santacruz Londoño ile birlikte 1970'lerde Cali Karteli'ni kurdu. Başlarda esrar kaçakçılığı yaptılar. 1980'lerde ise kokain kaçakçılığı yapmaya başladılar. Cali Karteli bir süre için ABD'nin %80'ini ve Avrupa kokain pazarının % 90'ını Rodriguez'in oğlu Jorge Alberto Rodriguez sayesinde elinde tutmuştur.

Cali Karteli, rakibi Medellin Karteli'nden daha az suç işlemekteydi. Medellin Karteli, Kolombiya hükûmetine karşı acımasız bir savaş verirken, Cali Karteli bu sırada büyüdü. Pablo Escobar'ın ölümünden sonra Kolombiyalı yetkililer dikkatlerini Cali Karteli'ne çevirdi. Kartele karşı polis harekâtı 1995 yazında başladı. Dönemin başkanı Ernesto Samper, üst düzey polislerin ve Rosso José Serrano liderliğindeki elit komandoların oluşturduğu "Arama Bloğu" adlı bir "ortak görev gücü" kodu ile kartele topyekün bir savaş ilan etti.

Yakalanışı
----------

9 Haziran 1995'te Rodriguez Orejuela, Cali'deki bir ev baskını sırasında Kolombiya Ulusal Polisi (PNC) tarafından tutuklandı. Polis birkaç gün önce evi aradığında Rodriguez, içinde oksijen deposu bulunan içi boş bir banyo dolabında saklanarak kurtulmuştu.

Rodriguez Orejuela, 15 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Yargıç yardımcısı Pedro José Suárez tarafından çıkarılan tartışmalı karar nedeniyle Kasım 2002'nin başlarında geçici olarak serbest bırakıldı. Mart 2003'te Kolombiyalı yetkililer tarafından tekrar yakalandı.

ABD'ye iadesi
-------------

Gilberto Rodríguez Orejuela, 3 Aralık 2004 tarihinde ABD'ye iade edildi. Daha sonra kardeşi Miguel de tutuklandı.

26 Eylül 2006'da hem Gilberto hem de Miguel, ABD'ye kokain ithal etmek ve komplo kurmak suçundan suçlu bulunduktan sonra 30 yıl hapis cezasına çarptırıldılar. Bugüne kadar iadesi, 1997 yılında onaylandığı için yasadışı kabul edildi. 16 Kasım 2006'da iki kardeş, kara para aklamaktan suçlu bulundular. Her ikisi de 87 ay daha hapis cezasına çarptırıldı. İki hapis cezası aynı anda işlenecek şekilde verildi. Gilberto'nun 9 Şubat 2030'da mahkûmiyeti sona erecekti.

6 Şubat 2020'de Rodríguez Orejuela, İlk Adım Yasası uyarınca erken tahliye talebiyle Miami federal yargıcına başvuruda bulundu. 30 yıllık hapis cezasının yarısını doldurmasına rağmen başvuru yaptı. 28 Nisan 2020'de Federal Bölge Yargıcı Federico Moreno, başvuruyu destekleyecek "olağanüstü ve zorlayıcı" bir gerekçe bulunmadığını belirterek başvuruyu reddetmiştir. Yargıç, "mahkemenin, işlenen suçların ciddiyetinin yanı sıra yasalara olan bu tür kamu saygısını baltalamak ve geri almak konusunda tamamen isteksiz olduğunu" ve Rodriguez Orejuela'nın kanser de dahil olmak üzere bir dizi kronik hastalığa katlanmasına rağmen, sabıka kaydı o kadar iğrenç ki cezasını etkili bir şekilde yarıya indirmesinin hiçbir yolu yok şeklinde görüşünü belirtmiştir.

31 Mayıs 2022'de 83 yaşında, Kuzey Carolina, Butner'daki bir hapishane tıp merkezinde öldü.

Popüler kültürdeki yeri
-----------------------

* 2010'da Caracol TV dizisi *El Cartel*'de Hermes Camelo tarafından canlandırıldı.
* 2012 Caracol dizisi *Escobar, el patrón del mal*'da Harold Devasten tarafından Gildardo Gonzalez karakteri olarak canlandırıldı.
* 2013 RCN TV dizisi *Tres Caínes'*'de Luis Enrique Roldán tarafından canlandırıldı.
* 2014 RCN TV dizisi *En la boca del lobo*'da Sain Castro tarafından Edilberto Ramírez Orjuela karakteri olarak canlandırıldı.
* 2015 yılında Netflix dizisi *Narcos*'da Damián Alcázar tarafından canlandırıldı.

Kaynakça
--------

1. ↑  Tiempo, Casa Editorial El (4 Aralık 2004). "EL MÁS GRANDE CAPO EXTRADITADO". *El Tiempo*. 4 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi.
2. ↑  "Semana.com - Imprimir". *www.semana.com*. 24 Ekim 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi.
3. ↑  "Gilberto Rodríguez será extraditado en pocos días". 31 Aralık 1899. 19 Ağustos 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi.
4. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 19 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2021.
5. ↑  "Arrestado en Cali Narco Gilberto Rodríguez Orejuela - 2003-03-13". 23 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.
6. ↑  "Alleged cocaine kingpin sent to U.S". USA Today. 5 Aralık 2004. 11 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Mart 2021.
7. ↑  "Colombian drug lords jailed in Panama". BBC News. 27 Eylül 2006. 30 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2010.
8. ↑  "United States Attorney Southern District of New York" (PDF). United States Attorney’s Office. 13 Ekim 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.
9. ↑  "Inmate Locator". *www.bop.gov*. 29 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi.
10. ↑  "Miami federal judge rejects imprisoned cocaine kingpin's bid for 'compassionate' release". Miami Herald. 28 Nisan 2020. 20 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Haziran 2022.
11. ↑  Muere Gilberto Rodríguez Orejuela en cárcel de Estados Unidos 2 Haziran 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.(İspanyolca)
12. ↑  "Narcos (TV Series 2015–2017)". 2 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi – www.imdb.com vasıtasıyla.

Dış bağlantılar
---------------

* Plea agreement 23 Ekim 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 131589059
* ISNI: 0000 0000 5080 8164
* LCCN: no00047938
* NKC: ola2006319232
* NTA: 303462191
* VIAF: 19224967
* WorldCat: lccn-no00047938

 |