recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Victor D’Hondt** (20 Kasım 1841 - 30 Mayıs 1901), Belçikalı avukat, iş insanı, Gent Üniversitesi Medeni Hukuk bölümü akademisyeni ve matematikçi.

D'Hondt yöntemi olarak bilinen Nispi Seçim hesaplama yöntemini 1878'de tasarlamıştır. Tasarladığı sistem, bir nispi temsil sistemi olup 1961 Anayasası ile Türkiye'de uygulanmaya girmiştir. Halihazırda Türkiye'nin kullandığı seçim sistemi; Arjantin, Avusturya, Belçika, Bulgaristan, Şili, Hırvatistan, Çekya, Danimarka, Finlandiya, Macaristan, İsrail, Japonya, Makedonya, Hollanda, Paraguay, Kuzey İrlanda, Polonya, İrlanda, İskoçya, Slovenya, İspanya, İsviçre, Portekiz, İzlanda ve Galler tarafından da kullanılmaktadır. Ayrıca Londra Meclisi de d'hondt Sistemini kullanmaktadır.

Soyadı *D'Hondt* şeklinde yazılmasına rağmen; seçim sistemine verilen soyadının ilk harfi küçülerek *d'Hondt* (yöntemi) halini almış ve günümüzde de sistem bu şekli ile anılmaktadır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Democratic electoral systems around the world, 1946–2000 - M Golder - Electoral Studies, 2005,
2. ↑  "Londra Meclisi internet sitesi/ing". 10 Şubat 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2011.
3. ↑  "Hikmet Sami Turk Anayasa Yargısı d'hondt Sistemi kullanımı, s. 81" (PDF). 10 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2011.
4. ↑  "Anayasa Yargısı, Akgul, (d'Hondt usulü nisbi seçim sistemi)" (PDF). 26 Haziran 2011 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2011.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 1107038286
* VIAF: 64146937804613832119
* WorldCat: viaf-64146937804613832119

 |
Beyaz kaplan
**Beyaz kaplan**, genellikle "Beyaz Bengal Kaplanı" olarak da bilinir. Farklı bir tür sanılan bu kaplan, 10000 doğumda bir kez denk gelen olağan dışı genin, her iki kaplanda da olmasıyla doğal olarak gerçekleşebilir. Kaplanın Beyaz olabilmesi için resesif gene sahip olması ya da albino olması gerekir.

Açık renk bir pigmentasyonun sebebi, yavrunun her iki taraftan da resesif geni almasıdır. Pembe burun, pembe patiler, gri beyaz alacalı surat, buz mavisi gözler, beyaz-krem rengi arası bir kürk ve üzerindeki siyah-gri-kahverengi şeritler. beyaz kaplanlar, turuncu olanlarla çiftleşebilir ancak yavrular resesif gen açısından heterozigot olacak ve tuyleri turuncu olacaktır... bunu tek istisnası, çiftleşilen turuncu kaplan da bir heterozigot ise, bu durumda yavru, %50 ihtimalle çift resesif gene sahip olup beyaz olabilecektir. Turuncu renkli normal pigmantasyonu kaplanlarla karşılaştırıldığında, beyaz kaplanların hem doğumda hem de ileriki devrelerde turuncu kaplanlardan daha iri oldukları gözlemlenmiş.

Beyaz bir Bengal kaplanı
Beyaz kaplanlar çok büyük bir ihtimalle bengal kaplanlarından çıkmaktadır. Hatta hindistanda bu kaplanlara, royal bengal veya hint kaplanı panthera tigris tigris denmektedir. Beyaz pigmentasyon, az da olsa esaret altındaki sibirya kaplanlarında panthera tigris altaica da görülebilir. Yalnızca bu kaplanlar her ne kadar resesif gene sahip olsalar da bazilarinin dusundugu gibi albino değildirler.

Çizgileri olmayan Beyaz Kaplanlarda vardır. Sahne sihirbazları **Siegfried & Roy**, kaplanları şeritsizlik için seçici olarak yetiştirmeye çalışan ilk kişilerdi; Cincinnati Hayvanat Bahçesi'nden (Tsumura, Mantra, Mirage ve Akbar-Kabul) ve Meksika Guadalajara'dan (Vishnu ve Jahan) alınan kar beyazı Bengal kaplanlarının yanı sıra Apollo adlı şeritsiz bir Sibirya kaplanına sahiptiler. Bu kaplanlara Hindistanda **Kar Kaplanı** da denir. Bunun sebebi ise şeritlerinin opaklığının düşük olması sebebiyle doğru ışıkta şeritlerinin olmadığı sanılmasıdır.

Doğal olarak resesif gen ve albinizme sahip kaplanlar farklı bir tür değildir. Eğlence sektörü için seçici olarak üretilen kaplanlar vardır ya da farklı türlerden karışım yapılarak seçici olarak üretilmeye çalışılan mutasyonlar vardır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "White Bengal Tiger". 1 Nisan 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Nisan 2008.
2. ↑  Fischbacher, Siegfried; Horn, Roy Uwe Ludwig; Tapert, Annette; Siegfried and Roy (1992). *Siegfried and Roy : mastering the impossible*. Internet Archive. New York : W. Morrow. ISBN 978-0-688-10551-8.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Beyaz kaplan*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |
Uluslararası Uzay İstasyonunda, kılcal akışın ve kılcallık olayının incelenmesi için kurulan düzenek
**Kılcallık** ya da **Kapiler Olay,** bir maddenin başka bir maddeyi kendine çekmesi olayıdır. Bir bitkinin iletim sisteminde veya pürüzlü kâğıtla kolayca gözlenebilir. Bir sıvı ile başka bir maddenin moleküler seviyedeki çekiminin, sıvının kendi molekülleri arasındaki çekim kuvvetinden daha kuvvetli olması sonucunda meydana gelir. Bu etki sıvının dik bir yüzeye dokunduğu kısımda sıvı yüzeyinin menisküs denilen içbükey bir hâl almasına sebep olur. Aynı etki sünger gibi maddelerin suyu emmesinde de görülür.

Kılcallığı gözlemlemek için en çok kullanılan deney düzeneği *kılcal boru*lardır. Cam bir borunun, dikey vaziyette, su gibi bir sıvının içine batırılması sonucunda konkav bir menisküs oluşur. Yüzey gerilimi, sıvı kolonunu, yer çekimi ile moleküller arası kuvvetler dengeye gelene kadar yukarı çeker. Sıvı kolonunun ağırlığı borunun yarıçapının karesiyle, sıvı ve boru arasındaki temas uzaklığı borunun yarıçapıyla orantılı olduğundan dar bir boru, sıvıyı geniş bir borudan daha yukarı taşır. Örnek olarak, 0,5 mm yarıçaplı cam bir boru suyu ortalama 2,8 mm yüksekliğe ulaştırır.

Bazı madde çiftlerinde, mesela cam ve cıva ikilisinde, atomlar arasındaki kuvvetler, sıvı ile katı arasındaki çekim kuvvetinden güçlüdür. Bu yüzden konveks bir menisküs oluşur ve kılcallık tersine işler.

SI
--

SI birim sistemi dikkate alınarak, sıvı kolonunun yüksekliği *h* şu formülle bulunur:

{\displaystyle h={2{\gamma \cos {\theta }} \over {\rho gr}}}
Burada:

* {\displaystyle \scriptstyle \gamma } sıvı yüzey gerilimini (J/m² ya da N/m)
* *θ* temas açısını
* *ρ* sıvının yoğunluğunu (kg/m³)
* *g* yer çekimi ivmesini (m/s²)
* *r* tüpün yarıçapını (m)

Deniz seviyesinde, su ve cam boru kullanılarak

*{\displaystyle \scriptstyle \gamma }*, 20 °C'de 0,0728 J/m²
*θ*, 20° (0,35 rad)
*ρ*, 1000 kg/m³
*g*, 9,8 m/s²dir.
Bu veriler göz önüne alınarak *h*'yi veren formül şöyle düzenlenebilir.

{\displaystyle h\approx {{1.4\times 10^{-5}} \over r}}
Yani 2 metre çapında bir boruda su, 0,014 mm gibi fark edilmeyecek bir birimde yükselirken, 2 cm çapındaki bir boruda sonuç 1,4 mm olmakta ve 0,2 mm çapındaki bir boruda ise su 140 mm yükselmektedir.

Kaynakça
--------

1. ↑  G.K. Batchelor, 'An Introduction To Fluid Dynamics', Cambridge Üniversitesi Yayınları (1967)

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4029556-4
* NDL: 00576296
* NKC: ph121441

 |
**Laurent Bili** (d. 12 Ağustos 1961) 2011-2015 yılları arasında Fransa'nın Türkiye Büyükelçiliği görevini yürüten Fransız diplomat.

Hayatı
------

1961'de doğan Bili, ortaokul ve lise eğitimini Paris'in güneybatısındaki *Lycée Michelet Vanves*’de tamamladı. 1984 yılında tarih alanında Collège de Sorbonne'da yüksek lisans yaptı. Ertesi yıl yine aynı üniversitede siyasi bilimler masterı yaptı. 1989-1991 yılları arasında Fransa’nın en prestijli bürokrat okulu olan École Nationale d'Administration'da eğitim gördü.
Buradan mezun olduktan sonra iki yıl boyunca merkezde, *Stratejik İşler ve Silahsızlanma Müdürlüğü*nde görev yaptı. Daha sonra yine iki yıl Fransa Savunma Bakanlığı'nda diplomasi danışmanı yardımcısı olarak çalıştı.

Bili, 1995'te Türkiye'ye giderek Ankara'da önce başkatip, sonra da baş müsteşar olarak görev yaptı. Üç buçuk yıllık bu görevi sırasında Trabzon Valiliği’nde staj yaptı. Türkiye'den ayrıldıktan sonra Avrupa Birliği ve NATO'da görev aldı. 2002-2007 yılları arasında Fransa Cumhurbaşkanlığı'nın diplomatik biriminde danışmanlık yaptı. Bu görevinin ardından Fransa'nın Tayland Büyükelçiliği'ne atandı. İki yıl burada tam yetkili büyükelçilik yaptıktan sonra tekrar Fransa'ya dönerek Savunma Bakanlığı'nda sivil ve askeri kabine direktörü olarak çalıştı.

Laurent Bili, Bernard Émié'nin Birleşik Krallık Büyükelçiliği'nde göreve başlamasının ardından Haziran 2011'de Fransa'nın Ankara Büyükelçiliği'ne atandı. Bili, güven mektubunu 5 Temmuz 2011'de Cumhurbaşkanı Abdullah Gül'e sunarak yeni görevine başladı. Temmuz 2015'te ise Brezilya Büyükelçiliği'ne atandı. 2017 yılında Dışişleri Bakanlığı Küreselleşme, Kültür, Öğretim ve Uluslararası Kalkınma Genel Müdürü olarak tayin edildi ve ayrıca aynı yıl Yurtdışında Fransızca Eğitim Ajansı'nın yönetim kurulu başkanı oldu. 2019-2023 yıllarında Çin Büyükelçisi olarak görev yaptı, 2023 yılı itibarıyla ABD Büyükelçisidir.

Özel hayatı
-----------

Laurent Bili, Sabine Bili ile evli olup, 3 çocuğundan ikiz olanlara (son çocukları) Türkçe isim vermiştir. Aurelien Volkan ve Florian Tayfun adında iki erkek çocuk babasıdır. Bili, anadilinin haricinde İngilizce, İspanyolca, Portekizce, Tayca ve Türkçe konuşabilmektedir. Laurent Bili ayrıca Trabzonspor taraftarıdır.

Dipnotlar
---------

1. 1 2 3 4 5 6 7  "Fransa'nın Türkiye Büyükelçisi Sayın Laurent Bili'nin özgeçmişi". Ambafrance-tr.org. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2011.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  Çakır Morin, Arzu (26 Haziran 2011). "Yok böyle büyükelçi". Hurriyet.com.tr. 12 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2011.
3. ↑  "Fransa Büyükelçisinden Güven Mektubu". Tcbb.gov.tr. 5 Temmuz 2011. 6 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2011.
4. ↑  "25 Temmuz 2015 tarihli Fransız Resmi Gazetesi". 5 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2015.
5. ↑  "Ankara'dan Brazil'e uzanan yol". Posta Gazetesi. 12 Temmuz 2015. 5 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2015.

Dış bağlantılar
---------------

* Fransa'nın Türkiye Büyükelçiliği 16 Aralık 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Torugart geçiti üzerinden Kaşgar'dan Narine giden yol
**Torugart Geçiti**, (Kırgızca: **Торуг-арт**, *Torug-art*; Çince: 图噜噶尔特山口, *Túlūgáĕrtè shānkŏu*) ortalama deniz seviyesinden 3.752 metre yükseklikte konumlanan Orta Asya'nın Tanrı Dağlarında bir dağ geçitidir. Kırgızistan Narin İli'ni, Çin Sincan eyaletine bağlar.

Torugart yakınında Kırgızistan tarafında Aksay Vadisinde Son Göl (*Sidinğ köl*) konumlanır.

Tarih
-----

Kâşgarlı Mahmud, Divân-ı Lügati't-Türk'te;

"***ترغ ارت تيز** Turığ art tiz" "Kaşgar yaylasının adı.*" şeklinde tanımlar. Günümüz Türkçesinde "*art*
": *Sırt, dağ beli ve sırtı; sarp yer, yokuş, boyun, tepe* ve "*tiz*
": *yüksek yer* anlamındadır. Ortaçağ'da bu Turığ yaylası kervanlarca kullanılmıştır.

1881 yılında ilk defa Rusya ve Çin tarafından bir Hudut kapısı olarak açılmıştır. İngilizlerin Kaşgar konsolosu George Macartney, 1905 yılında Rusların Kırgızistan tarafında 27 ayak genişliğinde ve buradan yarım mil ileride Çin tarafında da yol açtıklarını fark etmiş. 1906 yılında Rusların baskısı sonucunda Çinliler, tekrar Çin bölgesinde yol yapımına izin vermişlerdir. Çin-Rus ortak Transport bankası yol yapımı için 20 milyon Ruble harcamıştır. 1952 yılında Torugart Geçiti 165 km güneybatısında konumlanan o dönemde Kırgızistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ile Sincan arasındaki önemli karayolu bağlantısı üzerindeki İrkeştam dağ geçitine (*Sınır kapısı*) yerini bırakmıştır.

1960'lı yıllarda Çin ile Rusya arasında oluşan çatışmada Torugart kapatılmış, 1983 yılında tekrar açılmıştır. Ünlü Kırgız edebiyatçı Cengiz Aytmatov, bu yol yapımında çekilen sorunları ve izlenimlerini *Selvi Boylum Al Yazmalım* romanında yer vermiştir.

Ayrıca bakınız
--------------

* İrkeştam Geçiti
* Bedel Geçiti
* Dolon Geçiti

Notlar
------

1. ↑  Atalay, Besim (2006). Divanü Lügati't - Türk. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi. ISBN 975-16-0405-2, Cilt I, sayfa 374.
2. ↑  TDK *Divanü Lugati't-Türk Veri Tabanı*[*ölü/kırık bağlantı*]
3. ↑  TDK *Divanü Lugati't-Türk Veri Tabanı*[*ölü/kırık bağlantı*]
4. ↑  Torugart Pass Travel Guide Information 5 Mayıs 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)

Dış bağlantılar
---------------

* 

* Torugart Geçiti için uzaydan görüntü siteleri: Google, Yahoo, Microsoft
**Carole Saturno**, 1999 yılında Fransa'daki istasyon mahalleleri ile ilgili bir turistik tanıtım kitabı yazmış, 2005 yılında ise Fransa'ya göç hareketi içinde yer almış çeşitli milletlerden 15 hayali göçmen çocuğunun kimliği ve hikâyesi etrafında tanıtılan "Enfants d'ici, parents d'ailleurs" (*Buranın çocukları, ötelerin ebeveynleri*) kitabı, çocuklara hitap edecek lüks baskı bir referans kaynağı şeklinde Fransa'nın en prestijli yayınevlerinden Gallimard tarafından yayınlanmış bir Fransız yazarıdır.

15 hayali göçmen çocuğu içinde, Fransa'da doğmuş 10-12 yaşlarında Türk çocuğu Nazım'ın hayali hikâyesinin tuhaf başlığının yanı sıra ("Je pensais que je n'etais pas turc" - "Türk değilmişim gibime geliyordu"), metninde içerdiği, bir çocuk kitabı ile alakası bulunmayan rahatsız edici unsurlar, göçmen sorunlarını ele alan Fransız danışma organı Fransa Yüksek Uyum Kurulu üyesi Gaye Petek'in girişimlerine ve Cumhuriyet gazetesi Paris muhabiri Uğur Hüküm'ün bir haberine konu olmuştur.

Cumhuriyet gazetesi haberi
--------------------------

Haberde, Gaye Petek tarafından altı çizilen hususlar şu şekilde belirtilmektedir:

"Hiçbir göç grubu için kullanılmamış, -küçümseyici tarzda yazılmış- tespitler; çocuklara temel doğrular diye, son derece kolaycı ve hafif bilgiler -Kürtlere kanlı baskılar yapıldığı ve bütün Kürtlerin bağımsızlık istediği gibi- aktarılması, Türk göçü bölümünün 1915 Ermeni kırımı ile başlatılması gibi, birlikte yaşama fikrine hizmet etmeyecek unsurlar,Türkiye'nin Cumhuriyet'ten kaynaklanan kazanımlarına ve laiklik konusundaki evrimine, diğer Müslüman kökenli toplumlarda çok daha yaygın olmasına rağmen başörtüsü fotoğrafının amaçlı bir şekilde sadece Türk göçmenlere yakıştırılması..."

Habere göre Saturno, Gaye Petek'e verdiği yazılı cevapta, "projesinin bir ilk olduğu, hatalar içerebileceği, bazı konularda yayıncısının isteği doğrultusunda çalıştığı, yeni bir baskıda değişiklikler olabileceği" yollu kaçamak ifadeler kullanmıştır. Bu tarzın, Avrupa'daki Türk çocuklarının, kalitesiz ve yetersiz bilgilere dayanılarak, ezik ve suçlu psikolojisi içinde yetiştirme ekolü ile örtüştüğü belirtilmektedir.

Dış bağlantılar
---------------

* Gallimard Yayınevi28 Kasım 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Yazar4 Ocak 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 9, rue Lesage, 75020 - Paris Téléphone : (33)(0)1 40 33 28 42 Fax : (33)(0)1 40 33 28 42

Kaynakça
--------

* Uğur Hüküm, Cumhuriyet Gazetesi, 27 Ağustos 2006

Dipnotlar
---------

1. ↑  "Villes en gare - Quartiers de gare et guides de tourisme", Editions Aube
Bu madde sinema filmi hakkındadır.  Şarkı için Kır Zincirlerini (şarkı) sayfasına bakınız.

***Kır Zincirlerini*** 2005 İngiltere Fransa ortak yapımı dövüş aksiyon filmidir. Özgün adı ***Unleashed*** olan film 17 Haziran 2005'te Türkiye'de sinemalarda gösterime girmişti.

Senaryosunu Luc Besson'un yazdığı filmi Louis Leterrier yönetmiştir. Başlıca rollerinde Jet Li, Morgan Freeman, Kerry Condon ve Bob Hoskins oynamışlardır. Yönetmen Luc Besson ve aktör Jet Li aynı zamanda filmin yapımcılarıdır.

Konusu
------

Tüm hayatı boyunca normal bir insan yerine konmamış ve hiçbir eğitim almamış olan Danny (Jet Li) bir çeşit köledir. Patronu ve aynı zamanda sahibi Bart (Bob Hoskins) tarafından bir köpek gibi eğitilmiş ve kendisine sadece tek bir şey öğretilmiştir; yemek, içmek, dövüşmek ve öldürmek. Yasadışı yapılan dövüşlerde Bart tarafından dövüştürülen Danny’nin hayatı algılaması, eğitimsizliği yüzünden on yaşındaki bir çocuğunki gibidir.

Bir gün kendisine kin duyan eski bir müşterisi Bart'ı ve adamlarına trafik kazası yaptırır ve ardından makinalı silahlarla içinde bulundukları arabayı tararlar. Bart’la beraber geçirdiği trafik kazasından sonra Bart komaya girince Danny sahipsiz bir hayvan gibi sokak ortasında kalır. Dünyaya dair hiçbir bilgisi olmayan bu zavallıya kör bir piyano akortçusu (Morgan Freeman) yardım eder. Danny'deki anormallikleri fark eden müzisyen, Danny’ye hayatı yeniden öğretmeye başlar, tabii ki müziği kullanarak. Ve Danny hayatında hiç bilmediği sevgi, aşk, intikam ve bağışlama gibi duyguları öğrenmeye başlar. Bu arada Bart trafik kazasından yaralı olarak kurtulmuş ve Danny ile tesadüfen tekrar karşılaşmışlardır. Böylece Danny'nin eski ve yeni hayatı birbirine girecektir.

Oyuncu
------

| Aktör | Rolü |
| --- | --- |
| Jet Li | Danny |
| Morgan Freeman | Sam |
| Kerry Condon | Victoria |
| Bob Hoskins | Bart |
| Vincent Regan | Raffles |
| Dylan Brown | Lefty |
| Tamer Hassan | Georgie |
| Michael Jenn | Wyeth |

Dış bağlantılar
---------------

Resmî Web Sitesi

Kaynakça
--------

1. 1 2  "Arşivlenmiş kopya". 10 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikisöz'de ***Kır Zincirlerini (film)*** ile ilgili sözleri bulabilirsiniz. |
***Brainiac: Science Abuse*** (çoğu zaman ***Brainiac*** olarak kısaltılır) bilimsel ögeler barındıran bir Britanya TV şovudur. Her bölümde insanların genel algılarının doğru olup olmadığını test eden deneyler yapılmaktadır. Bazen ise sadece ilgi çekici patlamalar yaratmak için düzenekler hazırlanır. Deneyleri yapan kişilere "Brainiaclar" denir ve bölümler genellikle bir karavanın imhasıyla sonlandırılır.

Dizinin orijinal sunucuları Richard Hammond ve Jon Tickle'dır. İkinci sezonda Charlotte Hudson da sunucular arasına dahil olmuştur. Hammond dördüncü sezondan sonra ayrılmış ve yerine Vic Reeves getirilmiştir. Yine Hudson da beşinci sezondan sonra ayrılmış ve yerine Thaila Zucchi gelmiştir.

Temmuz 2008'de altıncı sezon sona ermiştir ve Sky bu sezonun düşük izleyici oranlarından dolayı diziyi iptal ettiğini duyurmuştur.

Kaynakça
--------

1. ↑  Holmwood, Leigh (28 Temmuz 2008). "Sky Calls Time On Brainiac". *The Guardian*. 5 Kasım 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2009.

Dış bağlantılar
---------------

* IMDb'de *Brainiac: Science Abuse*
* Brainiac Homepage 2 Haziran 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Başlığın diğer anlamları için Themis (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Atina'da bulunan mermer bir Themis heykeli
**Themis**, Yunan mitolojisinde Uranüs ve Gaia'nın kızı olan adalet ve düzen tanrıçasıdır. İlahi adaletin tecessümüdür. Zeus'un Metis'ten sonraki ikinci karısıdır. Babaları Zeus olan, Horae ve Moirae'nin annesidir.

Kendisi öfkeli veya cezalandırıcı değildir. Ona yeteri kadar saygı gösterilmediğinde veya adaletsizlik yapıldığında, o sessiz kalır ve onun yerine Nemesis gerekli karşılığı, cezayı verir. Themis, aynı zamanda kâhindir, kehânet gücü vardır, kehânet yeri olan Delphi tapınağını o inşa etmiştir.

İlk dönemlerde tam zıddı olduğu Eris ile beraber ve benzer resmedilmiştir. Son dönemlerde ve daha sonraki çağlarda ise gözleri bağlı ve elinde bir terazi ile resmedilmiştir. Themis'in Roma mitolojisindeki karşılığı Justitia'dır.

Themis, doğada, mevsimlerin, yılların ve sanatların düzenini sağlayan bir Tanrıça üçlüsüyle canlı varlıklar arasında yaşamla ölüm dengesini kuran bir Tanrıça, bir Tanrısal varlıktır. Themis, yasadır, kuraldır. Ama gelip geçici bir yasa değil, Tanrılar dünyasında da insanlar dünyasında da değişmez evrensel ve ölümsüz doğa yasasıdır. Tanrısal yasadır, onun karşıtı insansal yasa ise Nomos Nemesis'dir.

Themis, Olympos’ta yaşar, Tanrıların toplantılarına başkanlık eder, Olympos'taki düzeni o korur, Homeros’u da tanır, bilir onu, Hera ile Zeus’la konuştuğunu gösterir İlyada’da, ama çok söz edilmez Themis'ten, efsanesi, öyküsü yoktur, Her yerde her zaman vardır.

Ürettiği, tanrısal varlıklarla sürdürür etkisini, bu varlıklarlarda Tanrılardan daha güçlü oldukları için ehramın tepesinde oturur gibidir Themis. Adı da koymak, yerleştirmek, oturtmak anlamına gelen bir kökten türemiştir.

"Kılıç" adaletin verdiği cezaların caydırıcılığını ve gücünü, "Terazi" adaleti ve bunun dengeli bir şekilde dağıtılmasını simgeler. "Kadın" ve "Bakire" olması bağımsızlığı ifade eder. Ayrıca kadının gözü bağlıdır. Bu da tarafsızlığını simgeler. Hukukun evrensel ilkelerini simgesel olarak taşıdığı için Themis heykeli adaleti ifade etmektedir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Eidinow, Esther (2017). *The Oxford handbook of ancient Greek religion*. Oxford, Birleşik Krallık: Oxford University Press. ISBN 978-0198810179.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 118881647
* LCCN: no2021078145
* NLI: 987010188811205171
* SUDOC: 031061214
* VIAF: 62346568
* WorldCat: viaf-62346568

 |
**Krenitzin Adaları** (İngilizce *Krenitzin Islands*; Rusça Острова Креницына *Ostrova Krenitsına*), Amerika Birleşik Devletlerine bağlı Alaska eyaletinde Aleut Adalarından Fox Adalarının doğu bölümünü oluşturan ada grubu. Adaların güneybatısında Unalaska Adası, kuzeydoğusunda ise Unimak Adası yer alır. Adaların uzunluğu 440 km ve alanı Delarof Adaları alt grubu dahil 159.533 km² dir. İnsan yerleşimi yoktur.

Adaların adları: Aiktak, Avatanak, Derbin, Kaligagan (*Qisĝagan*), Rootok (*Aayux̂tax̂*), Round, Tigalda, Ugamak.

Adlandırma
----------

Adı, 1852 yılında Rus koramiral Mihail Dmitriyeviç Tebenkov (*Михаил Дмитриевич Тебеньков*) tarafından bölgenin 1768–69 yıllarında haritasını yapan teğmen Pyotr Kuzmiç Krenitsın'ın (*Пётр Кузьмич Креницын*) onuruna verilmiştir.

Yerli halk
----------

Adaların yerli halkı, Aleutçanın *Doğu Unangancası* lehçesini konuşan *Qigiiĝun* kabilesinden Aleutlardır.

Flora ve fauna
--------------

Alaska Maritime National Wildlife Refuge'nin bir parçasıdır.

54°10′K 165°35′B﻿ / ﻿54.167°K 165.583°B﻿ / 54.167; -165.583

Kaynakça
--------



|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: sh91002997
* NARA: 10046874
* NLI: 987007558533005171
* VIAF: 315527478

 |
**Carrauntoohil**, 1.038 m'lik irtifasıyla İrlanda'nın en yüksek zirvesi. Macgillycuddy's Reeks sıradağlarında, Kerry ilinde yer alır.

Ülkede 1.000 metreyi geçen üç zirveden biridir. Zirvede 5 m yüksekliğinde metal bir haç dikilmiştir.

"Carrauntoohil" ismi İrlandaca "Tuathal'in orağı" anlamındaki *Corrán Tuathail* kelimelerinden gelir.

Zirveye genellikle kuzeydoğu cephesinden Hag's Glen boyunca yükselip Carrauntoohil ile Cnoc na Péiste arasındaki boyundan geçip kuzey batıdaki dik *Şeytan Merdiveni'*nden (*Devil's Ladder*) tırmanılır. Hiçbir teknik tırmanış aracı gerekirmese de, son zamanlarda bu yol kalabalık ve gevşeyen kayalar yüzünden tehlikeli hale gelmiştir, dikkatli olmak önerilir. Alternatif olarak yakındaki 1.000 metrelik iki zirveden sırt tırmanışıyla da bu zirveye ulaşılabilir. Zirvede hava koşulları çok değişkendir. Yaz aylarında ince giyimli turistlerin zirve denemelerinde birkaç ölüm gerçekleşmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Mountains, Rivers & Lakes". Ordnance Survey Ireland. 2012. 3 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2012.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 2 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2007.
3. ↑   23 Şubat 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Kerry mountain rescue

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* VIAF: 315164007

 |
**İstihbarat Toplama Yöntemleri**

HUMINT (Human Intelligence)
---------------------------

İnsan İstihbaratı — Sahadaki bir insandan elde edilen istihbarat

GEOINT (Geospatial Intelligence)
--------------------------------

Coğrafi konum istihbaratı - Uydu ve hava fotoğrafları kullanılarak elde edilen istihbarat

MASINT (Measurement and Signature Intelligence)
-----------------------------------------------

* Elektro-optik MASINT
* Nükleer MASINT
* Jeofiziksel MASINT
* Radar MASINT
* Malzeme MASINT
* Radyo frekans MASINT

OSINT (Open source intelligence)
--------------------------------

Açık kaynak istihbaratı - Açık kaynaklardan elde edilen istihbarat

SIGINT (Signals intelligence)
-----------------------------

Sinyal istihbaratı - Sinyallerin arasına girilerek elde edilen istihbarat

* COMINT (Communication Intelligence) - Haberleşme istihbaratı
* ELINT (Electronic Intelligence) - Elektronik isthabarat
	+ FISINT (Foreign Instrumentation Signals Intelligence)

TECHINT (Technical intelligence)
--------------------------------

Teknik istihbarat (Technical Intelligence) — Yabancı ülke silahlı kuvvetlerin kullandığı silah ve teçhizatların analizlerinden elde edilen istihbarat.

* MEDINT (Medical Intelligence)

CYBINT/DNINT (Cyber Intelligence/Digital Network Intelligence)
--------------------------------------------------------------

Siber istihbarat - Siber dünyadan elde edilen istihbarat

FININT (Financial intelligence)
-------------------------------

Finansal istihbarat - Para transferlerinin analizi sonucunda elde edilen istihbarat

Ayrıca bakınız
--------------

* Kriptanaliz
Le Figaro
***Le Figaro*** ("Berber" anlamında), Fransa'da günlük yayınlanan uluslararası etkinliğe sahip gazete.

Muhafazakâr, sağ kanada yakın bir çizgi izleyen gazete, 2002 yılı verilerine göre *365.682*, 2005 verilerine göre ise *342.445* okuyucu sirkülasyonuna sahiptir.

Paris'te yayınlanan *Le Figaro*, 15 Şubat 1826 tarihinde haftalık yayınlanan bir gazete olarak kuruldu. İsmini Pierre-Augustin Caron de Beaumarchais'in "*Berberin Evlenmesi*" *(Le Mariage de Figaro)* adlı oyunundan esinlenerek aldı. 1854 yılına kadar istikrarsız yayınlanan gazete, Hippolyte de Villemessant tarafından satın alındıktan sonra 1866 yılında ülkenin en büyük tirajına sahip gazetesi oldu. Günlük yayınlanmaya başladığı 16 Kasım 1866 tarihinde 56.000 kopya satıldı. Albert Wolff, Émile Zola, Alphonse Karr ve Jules Claretie gazetenin ilk yazarlarındandır.

16 Mart 1914 tarihinde *Le Figaro'*nun editörü Gaston Calmette'in Fransız politikacı Joseph Caillaux'un karısı Henriette Caillaux tarafından vurularak öldürülmesi politik kriz oluşturmuş, politikacı Caillaux'un azmettirici olduğu yönünde ciddi şüpheler ortaya çıkmıştır. Bu olay bir yandan gazetenin ülkedeki etkinliğini ortaya koyarken diğer yandan Fransız halkında da etkisini devam ettirerek filmlere konu olmuştur.

II. Dünya Savaşı'nın başlamasından sonra *Le Figaro* Fransa'nın lider gazetesi konumuna geldi. Savaş sonrası, "halkın sesi" olmaya ve muhafazakâr çizgisine devam etti.

1975 yılında Robert Hersant tarafından satın alınan gazete, 2004 yılında muhafazakâr politikacı ve iş insanı Serge Dassault'un kontrolüne geçti.

Gazetenin editörü Nicolas Beytout olup, gazete berliner formatında basılmaktadır.

*Le Figaro'*nun stratejik ortağı Global Connection'dır.

Ayrıca bakınız
--------------

* *Madame Figaro*

Kaynakça
--------

1. ↑  Konuyla ilgili L'Express makalesi 30 Ağustos 2004

Dış bağlantılar
---------------

* *Le Figaro* resmi internet sitesi.9 Kasım 2004 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* *Le Figaro* Group Masthead. 13 Ekim 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* *Le Figaro* dijital arşiv 1826 ila 1942 yılları arasında 7 Eylül 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Medya profil *Le Figaro* ve Hersant.
* The Carlyle Group'un Le Figaro ile bağlantısı
* OJD Sheet


| * g
* t
* d
Fransa'daki gazeteler |
| --- |
| Günümüzdeki | 

|  |  |
| --- | --- |
| Ulusal | 
* *France Soir*
* *L'Équipe*
* *L'Humanité*
* *La Croix*
* *La Tribune*
* *Le Canard enchaîné*
* *Le Figaro*
* *Le Monde*
* *Le Monde diplomatique*
* *Le Populaire*
* *Libération*
* *Politis*

 |
| Yerel | 
* *La Provence*
* *Le Parisien*
* *Ouest-France*

 |

 |
| Geçmişteki | 
* *Journal de Paris*
* *Journal des débats*
* *la Gazette*
* *Révolutions de Paris*

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb34355551z (data)
* GND: 4113556-8
* ISNI: 0000 0004 0634 7128
* MusicBrainz: c6ab822c-3be7-43fe-9c12-e02397297f3a
* SUDOC: 184103258
* VIAF: 183854137

 |
**Cartagena**, Kolombiya'da şehir.

1533 yılında Pedro de Heredia tarafından kurulan *Cartagena de Indias*, alçak tepelerle korunan demirleme yeri sayesinde büyük bir sömürge limanı oldu. 1582 yılından itibaren her yıl Cadiz'den gelen flota bu limana uğruyordu. Cartagena'yı 1542 yılında Fransızlar işgal etti, 1585 yılında John Drake kuşattı, 1697 yılında Pointis işgal etti ve yağmaladı, 1702 yılında Ducasse yönetimindeki Fransız filosu İngilizlere karşı savundu, 1741 yılında İngiliz amirali Vernon boş yere almaya uğraştı. Sonunda şehir 1811 yılında bağımsızlığını ilân etti. 1815 yılında yeniden İspanyolların eline geçen Cartagena, 1821 yılında bir daha kaybetmemek üzere hürriyetini kazandı. Bolívar, Cartagena'ya "kahraman şehir" unvanını verdi.

Cartagena, Santa Marta ile beraber Kolombiya'nın önde gelen tatil merkezlerinden biridir. Büyük bir lagünün etrafında kurulmuş olan şehir, geniş plajlara sahiptir. Cartagena'nın tarihi şehir merkezi UNESCO tarafında "Dünya Kültür Mirası" listesine alınmıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  (İspanyolca) Dane Censo 2005 22 Ağustos 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 24 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2017.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX451301
* BNF: cb12082848s (data)
* GND: 4085163-1
* LCCN: n80001337
* MusicBrainz: 03d3e558-973d-483e-ad17-c3f9c895f19b
* NARA: 10044648
* NKC: ge128906
* NLI: 987007557355905171
* RERO: 02-A026101017
* SUDOC: 02722208X
* VIAF: 238517527
* WorldCat: lccn-n80001337

 |
**Brandon Soo Hoo** *(2 Kasım 1995, ABD)* SAG'a bağlı Amerikalı sinema ve dizi oyuncusudur.

Biyografi
---------

Brandon Soo Hoo 2 Kasım 1995 tarihinde Pasadena, Kaliforniya'da doğdu. Oyunculuk kariyerine 2006 yılında 10 yaşında iken *Toys "R" Us, Land Rover* ve *ExxonMobil'*in tanıtım reklamlarında rol alarak başladı. 2007 yılında televizyon yapımları Susam Sokağı ve Disney Kanalı'nın *What’s the Word* programlarında yer aldı. 2007 yılında Ben Stiller'ın yönetmenliğini yaptığı Tropik Fırtına filminde başarılı bir oyunculuk sergiledi. Filmde Ateş Saçan Ejderhalar çetesinin acımasız genç lideri Tran rolünü oynarken Ben Stiller, Robert Downey Jr. Jack Black, Tom Cruise ve Nick Nolte gibi değerli oyuncularla çalıştı. 2008 yılında "Young Storm Shadow" rolüyle Stephen Sommers'ın yönetmenliğini yaptığı *G.I. Joe: Rise of Cobra* filminde rol aldı. Bu filmde de Channing Tatum, Brendan Fraser ve Sienna Miller ile çalışma fırsatı buldu. Soo Hoo; kısa film olan *Chico’s Kidz* ve *Half & Half* televizyon dizisinde rol aldı. *My Name is Earl* ve *'Til Death* televizyon dizilerinde ise küçük roller oynadı.

Soo Hoo beş yıl boyunca tekvando öğrendi ve siyah kuşak sahibi oldu. Savunma sanatları öğrenimini geliştiren oyuncu, Wing Chun Kung Fu öğrenmeye devam etmektedir. Ailesiyle birlikte yaşayan oyuncunun Britney adında tek bir kızkardeşi bulunmaktadır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Resume of Brandon Soo Hoo 28 Ağustos 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Internet Movie Database'den.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* ISNI: 0000 0000 7127 5723
* LCCN: no2009153286
* VIAF: 100834125
* WorldCat: lccn-no2009153286

 |
Basit Kriptografik Algoritmalar
-------------------------------

Modası geçmiş kriptografik metotlar algoritmanın gizliliğine dayanmaktadır fakat günümüzde bu metotlar ihtiyaçları karşılayamadıkları için anahtar bazlı şifreleme sistemine geçilmiştir. Modern algoritmalarda kullanılan şifreleme ve çözme metoduna cipher 27 Kasım 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. denir. Cipherlar kriptografik kodlama sistemleri olarak da adlandırılabilir. Modern şifreleme algoritmalarında çözme işlemlerinde kontrol için anahtarlar kullanılır, şifrelenen mesaj anahtar uygunluğu sağlanırsa çözülebilir. İki çeşit anahtar temelli algoritma vardır bunlar; simetrik ve asimetrik algoritmalardır. Simetrik algoritmalar aynı zamanda gizli anahtar algoritması olarak da bilinirler, hem şifreleme hem çözme için aynı anahtarı kullanırlar ya da çözme anahtarı şifreleme anahtarından kolayca üretilebilir. Asimetrik algoritmalar aynı zamanda açık anahtar algoritmaları olarak bilinirler ve şifreleme, çözme için farklı anahtarlar kullanılır.

Simetrik algoritmalar iki tür adı altında toplanır bunlar; dizi şifresi ve blok şifrelemedir. Dizi şifrelerin çalışma prensibi bir bitlik düz metni şifreleme üstüne kuruluyken; blok şifreleme, pek çok biti tek bir blok halinde şifreler.

Açık anahtar algoritmaları veya asitmetrik cipherların çalışma prensibi şifreleme anahtarının herkese açık olması ve isteyen kişinin bunu kullanarak şifreleme yapması fakat sadece çözücüye sahip kişinin mesajı çözmesi şeklindedir. Şifrelemek için kullanılan anahtar açık anahtar olarak adlandırılır ve algoritmaya ismini veren de budur, çözücü ise gizli anahtar olarak adlandırılır. Günümüzde şifreleme algoritmaları elle yapılan eski yöntemlerin çok ötesinde geçmiş ve özel cihazlar, bilgisayarlarda çalışmak üzere tasarlanmaktadır. Modern şifreleme işlemleri çoğunlukla bilgisayar yazılımlarıyla yapılmaktadır. Genelde simetrik algoritmalar bilgisayarlarda asimetrik olanlara göre çok daha hızlıdır. Yeni sistem şifreleme tekniklerinde bu iki algoritma türü sıklıkla beraber kullanılır örneğin rastgele oluşturulan bir anahtarı şifrelemek için açık anahtar algoritmaları kullanılır ve bu anahtar gerçek mesajı simetrik algoritmalar kullanılarak şifreler bu bazı kaynaklarda hibrid şifreleme (İngilizce: *Hybrid cryptosystem* 21 Haziran 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.) olarak da geçmektedir.

Simetrik cipherların bazı örnekleri şunlardır:

* En çok kullanılan ve en yaygın simetrik cipher DES'tir.
* Yeni bir sistem olan AES, DES'in yerine talip olarak gözükmektedir.
* En fazla bilinen asimetrik cipher örneği ise RSA'dır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "RSA Laboratories' Frequently Asked Questions About Today's Cryptography, Version 4.1". *RSA.com* (İngilizce). RSA Security Inc. 2000. 30 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2012.  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)

Dipnotlar
---------

1. ↑  DES Duyuru Metni 12 Haziran 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 25 Ekim 1999
2. ↑  AES Duyuru Metni 10 Haziran 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 26 Kasım 2001
**Klina** (Arnavutça: *Klina*; Sırpça: *Klina / Клина*), Kosova'nın ortasında bir kasaba ve belediyedir.

De facto olarak Kosova’nın İpek ilinde; de jure olarak Sırbistan’a bağlı Kosova ve Metohiya Özerk Bölgesi’nin Pećki ilinde yer alır. Ayrıca de jure olarak Birleşmiş Milletler Kosova Geçici Yönetim Misyonu’nun İpek Bölgesi’nde (*District of Pec*) bulunur.

Tarih
-----

Klina’nın merkezi
Kosova’da Klina’nın civarı ve Miruşa bölgesi
Klina, tarihte *Chinna* adlı bir İlirya yerleşkesi olarak düşünülmektedir. Batlamyus’un coğrafya eserinde bu ismin geçtiği söylenmektedir. (II. Kitap, 15. Bölüm)[*kaynak belirtilmeli*]

Genel Bilgi
-----------

Ak Drin ve Klina Deresi’nin kavşağında yer alır. Klina’nın en önemli ünü, Miruşa Şelaleleri dolayısıyladır. Ak Drin üzerindeki bu şelaleler, birçok kanyon, mağara gibi yer şekilleriyle doludur.

Nüfus
-----

Klina nüfusunun % 96 civarındaki kısmı Arnavut’tur. Geri kalanlar da bilgilerde Sırp, Rom, Karadağlı olarak kayıtlanmışlardır.[*kaynak belirtilmeli*]

2011 yılında Kosova genelinde yapılan nüfus sayımında Klina nüfusu 37.585 çıkmıştır.

Kaynakça
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Klina*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

1. 1 2  2011 Genel Nüfus Sayımı *REKOS2011* 12 Ağustos 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Kosova İstatistik Kurumu

| * g
* t
* d
Kosova'nın belediyeleri |
| --- |
| 
* Deçan
* Dragaş
* Elezhan
* Ferizovik
* Fushë Kosova
* Gilan
* Glogofça
* Graçaniça
* İpek
* İskenderay
* İstok
* İştimye
* İşterpçe
* İzveçan
* Kaçanik
* Kameniçe
* Kastriot
* Klina
* Klokot
* Leposaviç
* Lipyan
* Malişova
* Mamuşa
* Mitroviça
* Nobırda
* Parteş
* Poduyeva
* Priştine
* Prizren
* Rahofça
* Ranilug
* Suvareka
* Vıçıtırın
* Viti
* Yakova
* Yunik
* Zubin Potok

 |  |
Batı Arktika ulu bıçağı
Batı Grönland ulu bıçağı
Doğu Grönland ulu bıçağı
Alaska'dan ulu bıçağı
**Ulu** ya da **Eskimo bıçağı** (İnuit dillerinde *ulu*, Yupik dillerinde *uluaq*), daha çok kadınlarca kullanıldığı için İngilizcede «kadın bıçağı» (*woman's knife*) olarak da bilinen, hem Yupik hem de İnuit kolundan Eskimoların kullandığı tutamaklı yarımay biçimli satır benzeri bıçak. Avlanan hayvanların ve balıkların soyulması ve derilerin temizlenmesi gibi işlevi yanında çocukların saç kesiminde ya da gerektiğinde iglu oluşturmak için kardan kerpiç bloklarının düzeltilmesinde de kullanılır. Alaska yerli sanatı örnekleri olarak değişik müzelerde görülebilirler.

Adlandırma
----------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| dil | tekil | ikil | çoğul |
| Alaska Yupikçesi | **uluaq** | **uluak** | **uluat** |
| Chevak Çupikçesi | **kegginalek**  | **kegginalgek**  | **kegginalget**  |
| Nunivak Çupikçesi | **ulluar** |  |  |
| İnyupikçe | **ulu/uluuraq** |  |  |
| Batı Kanada İnuitçesi | **ulu** |  |  |
| Doğu Kanada İnuitçesi | **ulu** ᐅᓗ |  | **uluit** |
| Nunatsiavut İnuitçesi | **uluk** |  |  |
| Grönland İnuitçesi | **sakiaq/saakiq** |  |  |
| Koyukonca | **tlaabaas** |  |  |
| Holikaçukça | **tthamas** |  |  |

Yapım
-----

Geleneksel olarak tutamağı rengeyiği ve misk öküzü boynuzundan ya da mors fildişinden, kesici kısmı ise Arktika'da metal eritme teknolojisi olmadığı için kayrak (arduaz) taşından yapılırdı. Kanada'nın Kuzeybatı toprakları eyaletindeki Ulukhaktok yöresinde bakır da kullanılmıştır. Günümüzde ulu bıçaklarının kesici kısmı çelikten, tutamağı ise rengeyiği boynuzundan yapılmaktadır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Bering Sea Eskimo Walrus Ivory and Iron Semi-Lunar Knife 'Ulu' (Inuit 1800 to 1900)[*ölü/kırık bağlantı*]
2. ↑  "Canadian Museum of Civilization". 14 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2012.
3. ↑  "Ulu with a musk ox horn handle." 19 Ekim 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. *British Museum.*

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Ulu (bıçak)*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Images and descriptions of uluit and other Inuit tools and clothing at McCord Museum 5 Mart 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Video showing the use of an ulu 5 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Various items about uluit at Civilization.ca[*ölü/kırık bağlantı*]
**Bryan "Burky" Burk** (30 Aralık 1968), Amerikalı televizyon yapımcısı.

USC Sinema ve Televizyon Bölümü'nde eğitim gören Burk, kariyerine yapımcı Brad Weston'la Columbia Pictures, Ned Tanen'la Sony Pictures ve John Davis'le FOX şirketlerinde çalışarak başladı. 1995 yılında Gerber pictures şirketine katıldı.

J.J. Abrams ile *Alias*, *Six Degrees*, *What About Brian* ve *Lost* dizilerinde beraber çalıştı. Yine J.J. Abrams ile 2008 yapımı *Cloverfield* adlı filmde ve 2009 yapımı *Star Trek* filminde çalıştı.

Kaynakça
--------

1. ↑  "BryanBurk.com - Resmi internet sitesi". 10 Nisan 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Haziran 2009.
2. ↑  IMDb'de  Bryan Burk

Dış bağlantılar
---------------

IMDb'de  Bryan Burk 

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Bryan Burk*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX5001128
* ISNI: 0000 0000 8085 9077
* LCCN: n2008021416
* NLI: 987007352222205171
* VIAF: 6861429
* WorldCat: lccn-n2008021416

 |
Sebastian Kneipp Louis KuhneEditing Rudolf Steiner
**Lebensreform** (**yaşam yeniliği**), öncelikle Almanya ve İsviçre olmak üzere Avrupa'da 19. yüzyıl sonlarında 20. yüzyıl başlarında etkisini devam ettiren bir toplumsal harekettir. Hippi hareketinin öncüsüdür. 21. yüzyıldaki yansıması "organik" yaşamdır.

Amacı
-----

Lebensreform; alkol, sigara ve uyuşturucu gibi maddelerden kaçınılmasını şart koşarak sağlıklı beslenme, organik beslenme, seks liberalizmi ve nudizm toplum hareketlerini destekleyerek doğal yaşama geri dönüşün propagandasını yapar.

Doğuşu
------

Toplumsal yapıyı altüst eden sanayileşmenin gelişmesi ile birlikte toplum içinde yoğun bir kriz hissedilmeye başlandı. Sanayileşmiş yeni bir dünyayı reddeden ilk akımlar 1870'li yıllarda özellikle Almanya'da ortaya çıktı ve kentleşme olgusuna tepki olarak *natürizm* yani *doğacılık* akımı ortaya çıktı. Bu akımda amaç kentlerin kirliliğinden kaçmak, doğayla uyumlu olarak yaşamaktı. Bu görüşte olan insanlar 20. yüzyıl medeniyetinin dışında yaşamak istediklerini belirterek *lebensreform* yani *yaşam formu* akımı etrafında toplandılar. Lebensreformcular bilimsel tehlikeyi bir tehdit olarak algılamış ve doğacıları, vejetaryenleri, doğal tıp taraftarlarını ve sanatçıları etrafında toplamıştır.

Öncüleri
--------

* Sebastian Kneipp
* Louis Kuhne
* Editing Rudolf Steiner
* Eduart Baltzer
* Karl Wilhelm Diefenbach,
* Hugo Höppener
* Adolf Just

### Karl Wilhelm Diefenbach

20. yüzyıl medeniyetinin dışında yaşamak istediklerini belirtmekteler
"Ekoloji" kelimesini ilk kez kullanan Alman, Jena üniversitesi profesörü Ernst Haeckel'dir. Daha 1866 yılında biyosferin dengesinin bozulduğuna dikkat çeker. Sonra protestan papazlığından ayrılma Eduard Baltzer isimli bir başka düşünür, naturliche lebensweise "doğal yaşam biçimi" isimli bir dört ciltlik bir eser kaleme almıştır. Bu eser vejetaryen beslenme biçiminin öncüsüdür. 
Alman ressam Karl Wilhelm Diefenbach (1851-1913) Baltzer' den etkilenmiştir. Diefenbach lebensreform öncülerindendir. Bu *yaşam formu* gereğince ressamı Akdeniz’deki Kapri adasına göçmüştür. Orada lebensreformcular, yaşam biçimlerini ıslah etmeye niyetlenenler için bir komün kurmuştur. Bu komünde kurulan sanat atölyelerinden yetişen Fidus ve Gusto Graser isimli ressamların eserleri 1960 hippilerinin o rengârenk, çarpıcı grafiklerinin öncülerinden sayılmaktadır.

Kaynakça
--------

* www.alevalatli.com.tr
* Adolf Just: *Return to Nature: Paradise Regained* (1896), ISBN 0787304859 — PDF
* Richard Ungewitter: *Nakedness* (1904), ISBN 0965208516
* Arnold Ehret: *Mucusless Diet Healing System* (1922), ISBN 0879040041 — PDF 9 Mart 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Hermann Hesse: *Siddhartha* (1922)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Lebensreform*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb18102423p (data)
* GND: 4167051-6
* HDS: 016446

 |
**Louis Daguerre** (tam adı: ***Louis-Jacques-Mandé Daguerre***) (18 Kasım 1787 – 10 Temmuz 1851), Fransız sanatçı ve kimyagerdir. Dagerreyotipi adlı fotoğrafik görüntü elde etme yöntemini bulmuştur.

Biyografi
---------

Temple Bulvarı'nın Louis Daguerre tarafından 1838'de Paris'te çekilen bu fotoğraf, bir insana ait ilk fotoğraftır. Kalabalık bir sokağın fotoğrafı olmakla birlikte çekim süresi 10 dakikadan fazla olduğundan, trafiğin akışı fotoğrafta görünmek için fazla hızlı kalmıştır. Tek istisna, ayakkabılarını fotoğrafta görünecek kadar uzun süre cilalatan sol alt köşedeki adamdır.
Daguerre Cormeilles-en-Parisis, Val-d'Oise, Fransa'da doğmuştur. Mimarlık, tiyatro tasarımı ve manzara resmi üzerine eğitim almıştır. Kendini daha çok tiyatro çizimleri üzerine geliştirmiştir ve tiyatro tasarımları konusunda büyük üne kavuşmuştur. 1822 Temmuz'unda Paris'te açılan Diorama'yı yaratmıştır.

Daguerre, 1822 yılında dünyanın ilk kalıcı fotoğrafını geliştiren Joseph Nicéphore Niépce ile, bu buluşundan üç sene sonra birlikte çalışmaya başladı; ikili dört yıl boyunca ortak çalışmalar yaptı. Niépce 1833 yılında öldü.

Daguerre, mükemmelleştirdiği dagerreyotipiyi yıllarca süren çalışmalarının ardından 1839 yılında Fransız Bilimler Akademisi ile birlikte o yılın 7 Ocağında tanıttı. Dönemin Fransız Hükûmeti, Daguerre'den bu buluşun patentini isteyerek, buluşu tüm dünyanın serbestçe kullanımına açtı. Daguerre ve Niépce'nin oğlu bu buluşun detaylarını tüm dünya ile paylaşmaları karşılığında ölünceye kadar destek aldılar.

Daguerre Paris'e 12 km uzaklıktaki Bry-sur-Marne'te öldü.

Kaynakça
--------

1. ↑  "The First Photograph - Heliography". 6 Ekim 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Eylül 2009.
2. ↑  Stokstad, Marilyn (2005). *Art History*. Upper Saddle River, New Jersey: Pearson Education. ss. 964-967. ISBN 0-13-145527-3.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Louis Daguerre*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Daguerre ve Fotoğrafçılığın İcadı3 Mayıs 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. - Metropolitan Museum of Art (İngilizce)
* Louis Daguerre ve Bry-sur-Marne20 Kasım 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 2062796
* BNE: XX1263095
* BNF: cb120157730 (data)
* CANTIC: a11294917
* CiNii: DA02547697
* GND: 118670883
* ISNI: 0000 0001 1471 4125
* LCCN: n87136265
* LNB: 000311868
* Léonore tanımlayıcısı LH//646/53 geçerli değil.
* NDL: 00692529
* NKC: ola2002159084
* NLI: 987007312296505171
* NTA: 069818819
* PIC: 1959
* RERO: 02-A003151172
* RKD: 19676
* SELIBR: 183121
* SNAC: w6gn8zf5
* SUDOC: 02829243X
* ULAN: 500022993
* VIAF: 44310225
* WorldCat: lccn-n87136265

 |
Lee Lawrie
Lee Lawrie
**Lee Oscar Lawrie** (d. 16 Ekim 1877, Rixdorf (bugünkü Berlin-Neukölln) – ö. 23 Ocak 1963, Easton, Maryland), ABD'nin II. Dünya Savaşı öncesindeki en önemli mimarî heykeltıraşçılardan olup ABD sanat dünyasının söz sahiplerinden biriydi. 300 yapıtı içeren uzun kariyerinde tarzı zaman içinde Modern Gotik'ten, Beaux-Arts Klasisizmine, oradan *Modern* Art deco'ya doğru bir evrim geçirdi.

1882'de ailesi Chicago'ya göçüp yerleşti. 14 yaşında heykeltıraş Richard Henry Park'ın yanında çıraklığa başladı. 1892'de 1893 Kolomb Dünya Fuarı için Şikago'daki pek çok heykeltıraşla çalışma imkânı bularak *Beyaz Kent'*i yaptı. Yapıt tamamlandıktan sonra diğer heykeltıraşlarla birlikte ABD'nin Atlantik kıyısına gitti. Sonraki yıllar William Ordway Partridge ve Augustus Saint-Gaudens gibi sanatçılar tarafından eğitildi.

St. Louis, Missouri'deki Dünya Fuarı'nın heykeltıraş süslemeciliği direktörü Karl Bitter'ın asistanı olarak çalıştı. Yale Üniversitesi'nde 1910'da çalışmalarını tamamladıktan sonra 1919'a kadar aynı üniversitede okutman olarak çalıştı.

Özellikle New York'taki Rockefeller Center'ın Art Deco tarzı dekoratif heykelleriyle tanınır. Lawrie, Oklahoma'da doğdu ve Ohio State Üniversitesi'nde eğitim aldı. Daha sonra New York'a taşındı ve birçok önemli proje için heykeltıraşlık yaptı. Lawrie, ABD'deki en önemli heykeltıraşlardan biri olarak kabul edilir ve eserleri hala birçok kamu binası ve müzede sergilenmektedir.

1963'te öldüğünde arkasında 300 yapıt ve toplam sekiz ulusal sanat ve mimarlık ödüllleri bırakmıştı.

Kaynakça
--------

1. ↑  Bazı kaynaklar 1962 dese de ölüm ilanında 25 Ocak 1963 tarihinde öldüğü belirtilmiştir. Bkz: The New York Times ölüm ilanı

Dış bağlantılar
---------------

* *Bisonwerks 18 Ağustos 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.* - Website of Gregory Paul Harm, Preeminent researcher on the history and works of Lawrie
* *Lee Lawrie* - Stalking Lawrie: America's Machine Age Michelangelo.
* *Lee Lawrie page on philart.net 27 Kasım 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.* - pictures of artistic details on the Perelman building
* *[*ölü/kırık bağlantı*]* - Lee Lawrie's Prairie Deco: History in Stone at the Nebraska State Capitol, new book on Lee Lawrie's work on the Nebraska State Capitol, which was Lawrie's largest commission of his 70 year career. For sale through Blurb.com

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 1216821615
* ISNI: 0000 0001 1580 8692
* LCCN: n87113773
* RKD: 123193
* SNAC: w6pc3090
* ULAN: 500022620
* VIAF: 121685316
* WorldCat: lccn-n87113773

 |