**Eyüp Sabri Tuncer Kozmetik San. A.Ş.**, 1923 yılında Eyüp Sabri Tuncer tarafından kurulmuş, Türkiye merkezli kozmetik şirketidir. Genel merkezi İstanbul’un Sarıyer semtinde, fabrikası ise Ankara Lalahan’da bulunmaktadır. Yönetim Kurulu Başkanlığını Engin Tuncer yapmaktadır.

Tarihçe
-------

1923 yılında Eyüp Sabri Tuncer’in İnegöl’de ticarete atılması ve daha sonra Ankara’da Mustafa Kemal Atatürk’ün çocukluk ve silah arkadaşı Nuri Conker’e ait Sakarya Apartmanı olarak adlandırılan binada içinde her türlü giyim, süs eşyası oyuncak vb. ürünlerin satıldığı büyük bir mağaza (bonmarşe) açmasıyla şirketin ilk temelleri atıldı. Bu dönemde ısmarlama gömlekçilikle birlikte şapka, atkı, mendil, çorap, kösele ve deri valiz, el çantası, şemsiye gibi tuhafiye ürünleri satıldı. Tuncer’in adı gömlek satışıyla daha fazla anıldığından Annuaire Oriental adlı ticaret yıllığına, Adliye Sarayı Caddesi’nde faaliyet gösteren bir "chemiserie/gömlekçi" olarak kaydedilmişti. Konfeksiyon ürünlerinin yanı sıra ıtriyat ürünleri de sattığı için 1930 yılına ait bu kayıtlar içinde aynı zamanda parfümeriler arasında da gösterilmekteydi.

EST 1923 Çeşme limonu kolonyası
Türkiye’de şapka devriminin gerçekleşmesiyle Eyüp Sabri Tuncer de mağazasının raflarını kadın ve erkek şapkalarıyla doldurdu. İstanbul seyahatinde bir esansçıdan kolonya imalatını öğrendi. Cumhuriyet’in ilk kuruluşları olan şeker fabrikalarının yan ürün olarak alkol üretmesiyle kolonya üretimine yönelmeye karar verildi. Yurt dışından gelen esanslarla 1933’te kolonya imalatı ve satışına başlandı. İlk kolonya kuyrukları da bu yıllarda oluşmaya başladı. Çankaya Köşkü’ne de gönderilen kolonyalar Atatürk’ün misafirlerine sunuluyordu. Bu misafirler arasından, Rıza Pehlevi’nin babası Eyüp Sabri Kolonyaları’nı beğenince Çankaya Köşkü’nden altı şişe hediye kolonya siparişi geldi ve paketlenerek İran Şahı’nın sarayına gönderildi.

1930’lu yıllarda hiç alışık olunmayan promosyon yöntemleriyle hem mağazanın şöhreti artırıldı, hem de bir alışkanlık geliştirmeye başlandı. Bu amaçla yapılan en önemli girişim, bir ürün kataloğu hazırlanması oldu. Katalog, kolonyanın benimsenmesi için posta kutularına, kapılara bırakılarak dağıtıldı; içine bir de promosyon amaçlı bedelsiz kolonya kuponu koyuldu. Kuponlar mağazaya gelen müşterilere on iki-on üç çeşit kolonyadan arzu ettiklerini bedelsiz olarak seçebilme imkânı sundu. Böylece zamanla kolonya talebi diğer ürünlerin de önüne geçti. 1936 yılında basılan kataloğun kapağında "Eyüp Sabri, Muharrem ve Mehmet Tuncer Kardeşler" yazıyordu. Kataloğa göre firmanın ürünleri arasında konfeksiyon ürünleri bulunuyordu. Sayfalardaki resimleri Eyüp Sabri Tuncer tek tek çizmiş, her bir ürün için ayrı birer slogan tasarlamıştı.

Klasik limon kolonyasıEski logosuEyüp Sabri Tuncer kolonyasını tanıtmak için büyük bir çaba sarf etti. Tiyatro ve sinema salonlarına koku döktürmenin, bedelsiz kolonya numuneleri dağıtmanın yanı sıra bidonlarla Atatürk Orman Çiftliği’ne giderek, tren garındaki yüksekçe bir mevkiden, orada toplanan kalabalığa kolonyayı anlatıp ikram ederdi. Firmanın ürünleri içinde kolonyası, markayı benzerlerinden ayıran bir ürün konumundaydı. II. Dünya Savaşı ile yaşanan döviz darlığı nedeniyle yurt dışından getirtilen esanslara sınırlama getirilmişti. Bu koşullar altında 1940'lı yıllar boyunca mağaza, pijama gibi konfeksiyon ürünlerine ağırlık verse de kolonya üretimine devam etti. 1942’de yaşanan yangın sonucu zarar edilmesine rağmen yangının yaraları hızla sarıldı.

1950'li yıllarda Sabahattin Tuncer koku sanatına merak saldı ve nasıl öğrenebileceğini araştırırken Ermeni kimyager Vahe Karayan’la tanıştı. Birlikte biraz ticaret yaptılarsa da Sabahattin Tuncer’in ufkunu açan asıl unsur, Karayan’ın kitaplığında gördüğü *Le Livre Du Parfumeur* adlı kitaptı. Kitabı temin ettiğinde hem aradığı formüllere hem de Avrupa’daki saygın esans üreticilerinin listesine ulaşmış oldu. Hemen ardından, bu isimlere mektuplar yazarak ürünleri hakkında bilgi istedi. Uzun bir bekleyişin ardından içlerinden yalnızca *L. Givaudan* firmasından cevap geldi. Tuncer, babasının endişelerini giderdikten sonra küçük bir parti esansla, oldukça düşük bir maliyetle ilk limon kolonyasını üretti. Uygun fiyatlar müşteri sayısını olumlu etkileyince kolonya talebi de arttı.

İş yeri 1961’de şirketleşti ve "Eyüp Sabri Tuncer ve Oğulları Kollektif Şirketi" hâline getirildi. Yurt dışından gelen esansların yerli imkânlarla üretilmesi hedeflendi. Sabahattin Tuncer, yurt dışına yaptığı bir seyahatle bu konudaki bilgi birikimini artırdı ve 1967’de kendi limon kolonyası formülünü geliştirdi. 1970’te Ulus’ta Işıklar Caddesi’ndeki bir binayı imalathane haline getirdikten sonra burada esans ve kolonya üretilmesini sağladı. 1972’de tüm işleri devralarak çok ortaklı şirketi halka açık hâle getirmek amacıyla Eyüp Sabri Tuncer markası anonim şirkete dönüştürdü.

1980’lerde Eyüp Sabri Tuncer kolonyaları Türkiye’nin her yerinde satılan bir marka oldu. Eyüp Sabri Tuncer markası 1985 yılında KDV uygulaması ilk yapıldığında seçilen pilot kuruluşlardan biri oldu.

1994’te Engin Tuncer işleri babası Sabahattin Tuncer'den devraldı. 1995 yılında 7000 m² alan üzerinde modern, tamamen bilgisayar tabanlı üretim sağlayabilen, yüksek teknolojili bir fabrika kuruldu. 2000'li yıllara gelindiğinde, firma EST 1923, Gizli Bahçe, Perfume Jewels gibi markalarıyla organik ve doğal kişisel bakım ürünlerinin yanı sıra ev bakım ürünlerini de üretmeye başladı. 2007 yılında internet üzerinden satış yapılmaya başlandı. Firma, 2010 yılında Birleşmiş Milletler Küresel İlkeler Sözleşmesi imzacıları arasına, 2014 yılında ise Yüzyıllık Markalar Derneği üyeleri arasına katıldı.

Markalar
--------

* Eyüp Sabri Tuncer
* EST1923
* Gizli Bahçe
* Perfume Jewels

Ödüller
-------

Firmaya ait ödüller aşağıda belirtilmektedir:

* Ambalaj Ay Yıldızları 2015: "400ml Limon Kolonyası Ambalajı" Altın Ödül,
* Ambalaj Ay Yıldızları 2015: "Tıraş Kolonyası No.1, No.2, No.3, No.4 Ambalajı" Altın Ödül,
* TTDK 2014 Ödülü,
* TTDK 2013 Ödülü,
* Avrupa Birliği Tüm Tüketicileri Koruma Derneği; "En çok beğenilen ve tercih edilen marka" ödülü,
* 11. Ulusal Etiket Baskı Yarışması 2013; "Verbena with Citrus" ile En İyiler Kateori ödülü,
* Ambalaj Ay Yıldızları 2011 "Yetkinlik Ödülü",
* Ambalaj Ay Yıldızları 2011 "Altın Ödül",
* 2004 Altın Kalite Ödülü,
* 8. TADK Altın Kalite Ödülü,
* 2007 Kozmetoloji Eğitimcileri Derneği Ödülü; "Kolonya kategorisi"

Ayrıca bakınız
--------------

* Eyüp Sabri Tuncer

Kaynakça
--------

1. 1 2  Yalçın Ergir, "1920’ler ve Ötesinden Beriye", http://www.ergir.com/Ankara.htm [30.12.2014].
2. ↑  "Bknz. Eyüp Sabri Tuncer "Tarihçe"". 23 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2016.
3. ↑  *Annuaire Oriental: Oriental directory, Adressbuch des orients*, 1930, s. 962-963, 967. Karaoğlan Caddesi’ndeki dükkânı anan Halil Makaracı’nın tanıklığı için bkz. Yalçın Ergir, "1920’ler ve Ötesinden Beriye", http://www.ergir.com/Ankara.htm [30.12.2014].
4. ↑  *Şark Ticaret Yıllığı (1932): Annuaire Oriental* (İstanbul, John A. Rizzo), s. 961.
5. ↑  Mehmet Kahraman, "Atatürk Döneminde Şeker Sanayi ve İzlenen Politikalar", *ATAM Dergisi*, Mart 2012, s. 53-96.
6. ↑  Karataş vd. *age*, s. 106.
7. ↑  Suavi Aydın vd. *age*, s. 462.
8. ↑   [*yalın URL*]
9. ↑  Sabahattin Tuncer Sözlü Tarih Görüşmesi, s. 6.
10. ↑  *Eyüp Sabri, Muharrem ve Mehmet Tuncer Kardeşler Mağazası Ürün Kataloğu*, Ankara Basım ve Cilt Evi.
11. ↑  "Cumhuriyet’in Kokusu Belgeseli", İstanbul 2010.
12. ↑  BCA. 030.0.0.182.254.19.
13. ↑  *Ticaret Yıllığı: Annuaire Commercial (1942-1943)*, dir. Cevdet Erdem (İstanbul: Milli Ülkü Neşriyat Yurdu), s. 64; Hayrettin Çetinkol, Kamuran Yetiş, Tahir Özden, ve Sadrettin Tosbi, *Türk Ticaret Rehberi ve Adres Kitabı (1944-1945)* (İstanbul, Osmanbey Matbaası), s. 328; *Annuaire Commercial: Ticaret Yıllığı (1948)*, [y.y. t.y.], 57.
14. ↑  http://www.kobiden.com/eyup-sabri-tuncerin-kurallari,-bugun-de-gecerli-3928h.htm (02.02.2015).
15. ↑  *Cumhuriyet*, 10 Mart 2013, s. 4.
16. ↑  "Cumhuriyet’in Kokusu Belgeseli", İstanbul, 2010
17. ↑  "Eyüp Sabri Tuncer, 2013-2014 Yılı Kurumsal Sosyal Sorumluluk Gelişimi", *UN Global Compact Report*, s. 7.
18. ↑  "Eyüp Sabri Tuncer’in Kuralları Bugün de Geçerli", http://www.kobiden.com/eyup-sabri-tuncerin-kurallari,-bugun-de-gecerli-3928h.htm (02.02.2014).
19. ↑   7 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..
20. ↑  "Eyüp Sabri Tuncer Tarihçe- 1980 ve 1990'lar". 23 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2016.
21. ↑  "Eyüp Sabri Tuncer". 1 Şubat 2001 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ekim 2020.
22. ↑  *Cumhuriyet*, 5 Kasım 2005, s. 12.
23. ↑  "Ödüller". 18 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.