**Max Bruch,** (d. 6 Ocak 1838, Köln – ö. 2 Ekim 1920, Berlin), Alman besteci ve orkestra şefi. Literatürde **Max Christian Friedrich** ve **Max Karl August** şeklinde iki isim daha kullanılmaktadır.

İki yüze yakın eser yazmış üretken bir bestecidir. 1920 yılına kadar yaşamış ve yeni müzik akımlarının başlangıçlarını görmüş ve tanımış olsa da Romantik dönemin son bestecilerinden kabul edilir. Müziğinde Mendelssohn, Schumann ve "müzik tarihinin en büyük isimlerinden biri" olarak gördüğü Brahms’ın yolunu izledi. Rus, İsveç, İskoç ve Kelt müziği gibi farklı etnik müziklerden etkilendi. Yaşadığı dönemde Avrupa'da ve Amerika'da tanınmıştır.

Günümüzde genellikle 1868 yılında bestelediği ve keman repertuvarının önemli bir eseri kabul edilen "Sol Minör 1 numaralı Keman Konçertosu" ile anılır. Bu eser, Felix B. Mendelssohn’un Mi Minör keman konçertosuyla birlikte bu dönemin önemli keman yapıtları arasına girmiştir Üç keman konçertosu ile *İskoç Fantezisi* (1880), çello ve orkestra için *Kol Nidrei* (1881) adlı eserleri günümüzde konser programlarında yer almaktadır.

Yaşamı
------

1838 yılında Köln'de doğdu. İlk müzik bilgilerini annesinden aldı. Köln Konservatuvarı'nın kurucusu olan besteci ve piyanist Ferdinand Hiller'den piyano dersleri aldı. İlk bestesini 9 yaşında annesinin doğum günü için yaptığı söylenir. 14 yaşında Ferdinand Hiller'ın tavsiyesiyle Frankfurt Mozart Vakfı Ödülü'nü kazandı; böylece müzik eğitimine burslu olarak Köln'de devam etti. Ferdinand Hiller'den bestecilik, konservatuvarın hocalarından biri olan Carl Reinecke'den piyano dersleri aldı.

1858 yılında Köln'de ders vermeye başladı ve *Scherz, List, und Rache (1858)* adlı tek perdelik operayı besteledi *Onu, Die Loreley Operası(1862) hjof ve FritKantatı(1864) izledi.* Die Loreley Operası, piyanist ve besteci Clara Schumann’dan büyük övgüler aldı.

1865-1867 yılları arasında Koblenz’de orkestra yöneticiliği yapan besteci, günümüzde kendisinin en bilinen eseri olan *1 numaralı Keman Konçertosu*'nu 1868 yılında Koblenz'de iken besteledi. Eser ilk defa 7 ocak 1868'de, dönemin ünlü kemancısı Joseph Joachim tarafından icra edildi. Konçerto çok beğenildi ve devrin tanınmış diğer kemancıları tarafından da sıklıkla seslendirildi.

*Frithjof* adlı erkek sesi için kantatının ilk defa 1864'te Aechen'de icra edilmesinden sonra tanınan Bruch, Güzel Ellen (1867) ve Odysseus (1872) gibi koro-orkestra için büyük eserler yazdı. Almanya'da endüstri devrimi sırasında fabrikalarda birçok koro ve orkestra kuruluyordu ve Bruch'ın yazdığı koro eserleri, bu topluluklar arasında popüler olmuştur. Besteci, Fransa-Prusya Savaşının patlak vermesi üzerine Berlin’e yerleşti.1873-1878 arası Bonn’da serbest bestecilik yaptı.

Besteciliğinin yanı sıra orkestra şefi ve eğitmen olarak da tanındı. Berlin'de Stern Koro Topluluğu'nun, Liverpool'da Filarmoni Orkestrası'nın (1881-1883) şefliğini üstlendi. Kendi derlediği özgün İskoç ezgilerine dayanan *İskoç Fantazisi*'ni 1880'de besteledi. Çello ve orkestra için yazdığı *Kol Nidrei*’de ise özgün Yahudi ezgileri kullandı. Liverpool'un Yahudi cemaati için bestelediği bu eser, Yahudi zannedilmesine yol açmış ve ölümünden sonra Naziler iktidara geldiğinde eserlerinin çalınmasını yasaklamışlardır.

Müzisyen bir Avusturyalı aileye mensup Clara Tuczek ile bir konser turnesinde tanıştı ve 1881 yılında evlendi. Çiftin dört çocuğu oldu. Bruch,1883'te Liverpool Filarmoni Orkestrası'ndan ayrıldı; 1890'a kadar Breslau'da Orkestra Topluluğu'nun müzik direktörlüğünü üstlendi.

Besteci, 1890-1910 arasında Berlin Akademisi'nde dersler verdi; kompozisyon bölüm başkanlığını üstlendi.1893 yılında kendisine Cambridge Üniversitesi fahri doktora payesi verildi. 1910'de emekli olduktan sonra dersler vermeye 1920'de ölümüne kadar devam etti. 1912'de piyano ikilisi Sutro Kardeşler (Ottilie ve Rosie Sutro) için *İki Piyano ve Orkestra için Konçerto*'yu besteledi. 1920 yılında Berlin'de öldü.

Kaynakça
--------

1. ↑  Zeitschrift der Zivilstandsregister der Bürgermeisterei Köln (Nr. 44/1838), Kuzey Ren-Vestfalya Eyaletinde Arşivi Rheinland Şubesi, Brühl, Kayıt No: Köln G 1838
2. ↑  Library of Congress Authorities Record, No: 81125409, 21.10.2019 tarihinde kaydedildi.
3. 1 2 3 4  Akar, Burak (2019). "Max Bruch'un Op.26 Sol Minör 1 No'lu Keman Konçertosu'nun keman çalma teknikleri bakımından incelenmesi". *Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü yüksek lisans tezi*. 29 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Kasım 2021.
4. ↑  "Max Bruch, İki Piyano için Konçerto". *senfonikankara.com sitesi*. 1 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Kasım 2021.
5. ↑  "Who was Max Bruch? Everything You Need to Know". *www.thefamouspeople.com* (İngilizce). 9 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Kasım 2021.
6. 1 2 3  "Max Bruch (1838–1920)". *Senfonikankara.com sitesi*. 1 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Kasım 2021.
7. ↑  "Max Bruch". *Santa Fe Oda Müziği Festivali web sitesi* (İngilizce). 1 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Kasım 2021.
8. ↑  "The Story Of Max Bruch's First Violin Concerto". *Classic FM* (İngilizce). 31 Ekim 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Kasım 2021.
9. ↑  "Bruch, Max". *Classical-Music.com sitesi* (İngilizce). 21 Mayıs 2012. 27 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Kasım 2021.
10. ↑  "Max Bruch: Kol Nidrei". *Classic FM* (İngilizce). 30 Ekim 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Kasım 2021.
11. ↑  Predota, Georg (21 Ekim 2020). "Why was composer Max Bruch considered "humorless, arrogant, egotistical"?". *Interlude* (İngilizce). 1 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Kasım 2021.
12. ↑  "Max Bruch, İki Piyano için Konçerto". *Senfonikankara.com sitesi*. 1 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Kasım 2021.

Dış bağlantılar
---------------

* Classical Net: Max Bruch9 Ocak 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Joseph Stevenson, "Max Bruch"10 Kasım 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* "Max Bruch, *Kol Nidrei*"22 Eylül 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Max Bruch String Quartet No.2, sound-bites and discussion of work20 Ağustos 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* 
* Max Bruch için kurulmuş bir site
* Kol Nidrei Performansı3 Nisan 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 98019884
* BNE: XX867304
* BNF: cb138919178 (data)
* CANTIC: a12201273
* CiNii: DA05853033
* GND: 118674501
* ISNI: 0000 0001 2118 1101
* LCCN: n81125409
* LNB: 000037605
* MusicBrainz: e3d5cfcd-e42b-411d-add2-716a5029f59b
* NDL: 00963648
* NKC: jn20000601045
* NLA: 35973740
* NLI: 987007259009205171
* NLK: KAC199603738
* NSK: 000091483
* NTA: 069956421
* RERO: 02-A003049217
* SELIBR: 223719
* SNAC: w6jq12hz
* SUDOC: 034724761
* Trove: 1169333
* VIAF: 2655561
* WorldCat: lccn-n81125409

 |