recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
HMG-KoA redüktaz
**HMG-KoA redüktaz** (veya 3-hidroksi-3-metil-glutaril-KoA reduktaz) kolesterol ve benzeri moleküllerin sentezlendiği reaksiyon zincirinin ilk adımının enzimidir (EC 1.1.1.88). Statin diye adlandırılan HMG-KoA redüktaz ketleyicileri (inhibitörleri) kan kolesterol seviyelerini düşürerek kalp hastalığı riskini azaltmak için kullanılırlar. Bu ilaç sınıfında bulunlar arasında atorvastatin (ATOR®, ateroz®, LİPİTOR®, TARDEN®)

Önemi
-----

HMG-KoA redüktaz, mevalonat yolunun anahtar bir adımını katalizleyen bir transmembran enzimdir. Mevalonat yolu sterol, isoprenoid ve diğer lipitlerin sentezinin başında yer alır. HMG-KoA redüktazın katalizlediği reaksiyon mevalonat yolunda hız belirleyici olduğu için son yıllarda geliştirilmiş kolesterol düşürücü ilaçların hepsi bu enzimi hedeflerler.

Statinlerin kolesterol düzeylerini düşürmeden bağımsız olan olumlu etkileri, HMG-KoA Redüktazın kolesterol dışında başka moleküllerin sentezinde de rol almasıyla açıklanabilir. Statinlerin yangıönler (antienflamatuar) özellikleri muhtemelen yangı tepkisinde gerekli olan isoprenoidlerin üretimini sınırlayabilme özelliklerinden kaynaklanmaktadır.

HMG-KoA redüktaz ayrıca gelişimde de önemli bir enzimdir. Etkinliğinin ketlenmesi inhibe olması ve buna bağlı olarak isoprenoidlerin yokluğu sonucunda morfolojik bozukluklar oluşur.

Düzenlenmesi
------------

HMG-KoA redüktaz-Substrat kompleksi (Mavi:Koenzim A, kırmızı: HMG, yeşil: NADP)
HMG-KoA Redüktaz, transkripsiyon, translasyon, yıkım ve fosforlanma düzeylerinde düzenlenir.

### Transkripsiyonu

*Sterol Regulatory Element Binding Protein* (SREBP) HMG-KoA redüktaz geninin transkripsiyonunu arttırır. Bu protein, genin 5' tarafında bulunan SRE (*sterol regulatory element*) adlı DNA dizisine bağlanır. SREBP etkin değilken endoplasmik retikulum veya çekirdek zarına bağlıdır. Kolesterol seviyesi azalınca SREPB proteolize uğrayıp bağlı olduğu zardan kopar, çekirdeğin içine girer, SRE'ye bağlanır ve transkripsiyon hızlanır. Eğer kolesterol seviyesi yükselirse zara bağlı SREBP'nin proteolizi durur, çekirdekte bulunan SREBP de hızla yıkıma uğrar.

### Translasyonu

HMG-KoA redüktaz mRNA'sının translasyonu mevalonat türevleri ve kolesterol tarafından ketlenir.

### Yıkımı

Yüksek sterol düzeyleri HMG-KoA redüktazın proteolizini kolaylaştırır. SREBP'yi kesen proteaz da sterollara duyarlıdır.

### Fosforlanması

Biosentetik yollardaki başka enzimlerde de görüldüğü gibi HMG-KoA redüktaz fosforlanınca (insanda serin 872'de) ketlenir. Bundan sorumlu protein kinaz siklik AMP tarafından aktive olur. Bu yüzden hücredeki ATP düzeyleri düşük olunca redüktaz enzimi etkin olmaz.

Dış bağlantılar
---------------

* Online Mendelian Inheritance in Man8 Nisan 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.:  7 Mart 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
**MoonPie** Amerika'nın birçok yerinde bulunan, merkezinde marshmallow yer alan, sandviç bisküvisidir. Bugün, MoonPie Chattanooga, Tennessee'deki Chattanooga Bakery, Inc. tarafından yapılmaktadır.

Geleneksel bisküvi çapı yaklaşık 4 inçtir (10 santimetre).

MoonPie, markanın 29 Nisan 1917'deki başlangıcından bu yana Chattanooga Bakery'de günlük olarak yapıldı. Newport, Tennessee, ilk yıllık MoonPie Festivalini Mayıs 2012'de gerçekleştirdi.

Birleşik Krallık, Avustralya ve Kanada'da benzer bir ürün "Wagon-Wheels" olarak adlandırılmaktadır. Güney Kore'de, çok benzer "Choco Pie", birkaç şirket tarafından üretiliyor. Japonya'da, Morinaga'nın yanı sıra bir "Choco Pie" markasıyla daha küçük boyutlu "Angel Pies" var.

Türkiye ve Mısır'da satılan "Halley" ve "Bimbo" turtaları da benzerdir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 23 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2018.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 16 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2018.
3. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 16 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2018.
4. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 16 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Aralık 2018.

Dış bağlantılar
---------------

* Resmi sitesi9 Aralık 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
**9. U-Bot Filotillası** (Almanca:9. Unterseebootsflottille), 2. Dünya Savaşı'nda bir Kriegsmarine U-Bot filotillasıydı. Ekim 1941'de Brest'te kuruldu. 20 Mart 1942'de muharebeye hazır ilk U-botun, U-213, Brest Üssü'ne ulaşmasının ardından Nisan 1942'de operasyonel hale geldi. Filotilla, çoğunlukla Uboot Type VII'leri kullandı ve ana operasyonel alan olarak Büyük Britanya'dan yola çıkan ve Büyük Britanya'ya giden konvoylara karşı Kuzey Atlantik'e odaklandı. Filotilla, üsleri Amerikalılar tarafından ele geçirilme tehditi altına girene kadar Brest'ten hizmet verdi. Filotillanın son U-botlarından U-256, Brest'i Bergen, Norveç'e gitmek üzere 4 Eylül 1944'te terk etti ve bu 9. U-Bot Filotillası'nın sonunu işaret ediyordu. Filotillanın geri kalan operasyonel U-botları Bergen'da 11. U-Bot Filotillası adı altında birleştirildi.   
 
9. U-Bot Filotillası'nın sembolü "Der lachende Schwertfisch veya gülen kılıç balığı" Heinrich Lehmann-Willenbrock filotillanın komutasını üstlendikten sonra birimin sembolü haline geldi. Bu sembol, kendisinin son komuta ettiği birimin de, ünlü "Das Boot"un U-96'sı, kumanda kulesi sembolüydü.

Filotilla Komutanları
---------------------

| Tarih | Rütbe | Komutan |
| --- | --- | --- |
| Ekim 1941 - Şubat 1942 | *Kapitänleutnant* | Jürgen Oesten |
| Mayıs 1942 - Eylül 1944 | *Korvettenkapitän* | Heinrich Lehmann-Willenbrock |
|

Filotillanın U-Botları
----------------------

* U-89
* U-90
* U-91
* U-92
* U-210
* U-211
* U-213
* U-214
* U-215
* U-216
* U-217
* U-218
* U-230
* U-232
* U-240
* U-244
* U-248
* U-254
* U-256
* U-273
* U-279
* U-282
* U-283
* U-284
* U-293
* U-296
* U-302
* U-309
* U-317
* U-347
* U-348
* U-365
* U-377
* U-383
* U-388
* U-389
* U-403
* U-407
* U-408
* U-409
* U-412
* U-421
* U-425
* U-438
* U-443
* U-447
* U-450
* U-473
* U-480
* U-482
* U-591
* U-595
* U-604
* U-605
* U-606
* U-621
* U-631
* U-633
* U-634
* U-638
* U-659
* U-660
* U-663
* U-664
* U-709
* U-715
* U-739
* U-744
* U-755
* U-759
* U-761
* U-762
* U-764
* U-771
* U-772
* U-951
* U-954
* U-955
* U-966
* U-979
* U-984
* U-989
* U-997
* U-1165

Kaynaklar
---------

* "Uboat.net". *The Flotillas – 9th Flotilla*. 23 Nisan 1999 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Şubat 2007.
* "Uboatnet.de". *Die Flottillen – 7. Unterseebootsflottille*. 1 January 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Şubat 2007.
**Mehmet Şerefettin Canda, (**d. 10 Eylül 1944, Dutdibi, Antakya) Türk tabip, Mustafa Kemal Üniversitesi eski rektörü.

Eğitimi
-------

ODTÜ Mühendislik Fakültesi Kimya Bölümü'nde öğrenim görmüş ardından Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezun olmuştur.

Akademik Kariyeri
-----------------

Atatürk Üniversitesi, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, Ege Üniversitesi ve Dokuz Eylül Üniversitesi'nde görev yapmış, 1980 yılında doçent, 1988 yılında ise profesör olmuştur. 2006 yılında yapılan Mustafa Kemal Üniversitesi'ndeki rektörlük seçimlerinde ikinci olmuş buna karşın rektörlüğe atanmış ve 4 yıl rektörlük yaptıktan sonra tekrar DEÜ Tıp Fakültesi öğretim üyeliğine dönmüş ve 2011 yılında yaş haddinden emekli olmuştur.

İdari Görevleri
---------------

1977-1979 yılları arasında Cumhuriyet Üniversitesi Patoloji Anabilim Dalı kurucu başkanı ve 1978 yılında Tıp Fakültesi Hastanesi başhekim vekili, 1979-1984 yıllarında Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi'nin Patoloji Anabilim Dalı kurucu başkanı, Türkiye Judo Federasyonu'nun Sağlık Kurulu Başkanı, 2006-2010 yılları arasında Mustafa Kemal Üniversitesi rektörü olarak görev yapmıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Dokuz Eylül Üniversitesi internet sitesindeki özgeçmişi". 29 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2021.
2. ↑  "Hatay: Mkü'de Rektörlük Seçimi". 11 Ekim 2006. 23 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2021.
3. ↑  "Canda emekli oldu". 18 Eylül 2011. 23 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2021.
4. ↑  Mehmet EZER (1 Mart 2007). "Baba ocağına rektör olarak döndü". 23 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2021.
5. ↑  "Dokuz Eylül Üniversitesi internet sitesindeki yöneticilik bilgileri". 8 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2021.
**Adem Şentürk** sanatçı adıyla **Efkâri** (1900-1980), Türk halk ozanı.

1900 yılında Ardanuç'un Basa (şimdiki adıyla Yolüstü) köyünde doğan Efkâri, bir süre medresede eğitim gördükten sonra 10 yaşında Merzifon'a yerleşerek burada yatılı okula devam etti.

I. Dünya Savaşı'nda askerliğe alındı, Türk Kurtuluş Savaşı da dâhil olmak üzere toplamda 7 yıl 9 ay askerlik yaptı. Kazım Karabekir'in komutasında muharebelere katıldıktan sonra, 1922 yılında terhis oldu, aşıklığa başladı.

Aşıklığı süresince Anadolu'nun farklı bölgelerini dolaştı, Huzuri, Müdami, Seyrani'nin aralarında bulunduğu aşıklarla atışmalarda yer aldı. Özellikle doğaçlama söylediği şiirleriyle tanınan Efkâri, 11 halk hikâyesini *Ardanuç Rivayetleri* olarak anlatıp yazıya geçmesine vesile oldu. 1966'da Konya Aşıklar Bayramında birincilik aldı, sonraki yıllarda aşıklar bayramlarında seçici kurullara katıldı. Vatan sevgisini işleyen şiirleri de vardır.

1980 yılında Bursa'da öldü.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4  "Ardanuçlu Efkari, 1900-1980". edebiyatvesanatakademisi.com. 24 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mart 2020.
2. 1 2  "Efkâri". *Büyük Larousse*. **7**. Milliyet Gazetesi Yayınları. s. 3534.

Konuyla ilgili yayınlar
-----------------------

* Keskin, Özgen (2006). *Türk Saz Şairliği ve Ardanuçlu Efkari*. Bursa: Melih Offset Matbaası.
**Taqtaşev Möxämmäthadi Xäyrulla ulı** (telaffuz: [tʌqˈtaʃəf mœxæˌmæthʌˈdɯɪ xæɪruˈla uˈlɯ]; Tatar Kiril : Такташев Мөхәммәтһади Хәйрулла улы, Rusça: Такташев Мухаметхади Хайруллович, **Taktashev Mukhametkhadi Khayrullovich; ya da bilinen adıyla** **Hadi Taqtaş,** [hʌdɯɪ tʌqtaʃ] ; Kiril : Хади Такташ; Tatarca Kiril: Һади Такташ ya da İngilizceleştirilmiş hâliyle: **Hadi Taktash**, [hɑdi tʌktɑʃ]) 1901'de Surgod'da doğan, 1931'de Tambov Guberniyası'nda vefat eden bir Sovyet Tatar şairi, yazarı ve politika yazarı.

İlk eserlerindeki hakim eğilimi sembolizmdi : romantik balladları *Газраилләр* (*Azrailler* 1916), *Үтерелгән пәйгамбәр* *(Öldürülen Peygamber* 1918); tragedyaları *Җир уллары* *(Yeryüzünün* *Oğulları, 1923);* şiirleri *Гасырлар һәм минутлар* *(Yüzyıllar ve Dakika,* 1924), *Мәхәббәт тәүбәсе* *(Aşk Yemini* 1927), *Алсу* (1929), *Киләчәккә хатлар* *(Geleceğe Mektuplar, 1931).* Yenilikçi şiiri *Мокамай* (1929) ve nazımı *Урман кызы* (*Orman Kızı*, 1922) Taqtaş'tan önceki Tatar nazmı için olağandışı ritmik bir sisteme sahipti. Ayrıca çeşitli dramalar yazdı, *Күмелгән кораллар* (G*ömülmüş Silahlar*, 1927), *Югалган матурлык* (*Kayıp Güzellik*, 1929.), *Камил* (1930). Ayrıca birçok politik makale yazdı. *Әсәрләр* (1-3 t. 1980-1983) ve *Истәлекләр, шигерләр* (2001) de dahil olmak üzere yayımlanan yazılarının tamamı ölümünden sonra yayınlandı.

Kaynakça
--------

1. ↑  Rusça yazım yoluyla, Хади Такташ, **Khadi Taktash**
2. ↑  "Такташ, Һади". *Tatar Ansiklopedisi* (Tatarca). Kazan: Tataristan Cumhuriyeti Bilimler Akademisi.. Tatar Ansiklopedisi Enstitüsü. 2002.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 128883561
* ISNI: 0000 0000 2993 4625
* LCCN: n85028242
* VIAF: 77378145
* WorldCat: lccn-n85028242

 |
Joseph Goebbels ve Hans Schweitzer 1936'daki Olimpiyat sanat sergisinin açılışında
**Hans Schweitzer** (25 Temmuz 1901 - 15 Eylül 1980), bilinen adıyla **Mjölnir** veya **Mjoelnir**, Adolf Hitler yönetimindeki Nazi Partisi (NSDAP) için birçok afiş üreten bir sanatçıydı. Cermen mitolojisinde Mjölnir, Thor'un çekicinin adıdır.

Joseph Goebbels tarafından Nazi propaganda posterleri üretmek üzere işe alındı. Posterler NSDAP'nin muhaliflerinin kaba ama unutulmaz karikatürlerini tasvir ediyordu. Yinelenen bir görüntü, bir Sturmabteilung (SA) üyesinin bir Heer askeriyle yan yana olmasıydı. Schweitzer 1937 yılında profesör unvanını aldı. "Reich Sanatsal Tasarım Komiseri" ve Reich Basın İllüstratörleri Komitesi başkanı olarak atandı.

Savaştan sonra Schweitzer batı işgal bölgesinde kaldı. Nazilerden arındırma sırasında Schweitzer Hamburg-Bergedorf'ta 500 Deutschemark para cezasına çarptırıldı. "Goebbels'in illüstratörü" olarak boykot edildi, ancak yine de Batı Almanya federal basın ve enformasyon ofisi için afiş tasarımı ve aşırı sağcı basında illüstratör olarak iş buldu. Doğu Almanya'da, daha önceki çalışmalarının bir kısmı kütüphane koleksiyonlarından atılmıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Nazi Posterleri: 1933-1945" 8 Mayıs 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Alman Propaganda Arşivi, Calvin Üniversitesi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2012
2. 1 2  Ernst Klee, *Das Kulturlexikon zum Dritten Reich. Wer war was vor und nach 1945*, Frankfurt am Main (2007), s. 560 (Almanca)
3. ↑  *Deutsche Verwaltung für Volksbildung in der sowjetischen Besatzungszone, Liste der auszusondernden Literatur 1948* 19 Temmuz 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Datenbank Schrift und Bild 1900-1960. Zweiter Nachtrag, Berlin: Deutscher Zentralverlag, 1948. Erişim tarihi: 11 Şubat 2012 (Almanca)

Dış bağlantılar
---------------

 Wikimedia Commons'ta **Hans Schweitzer** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 129585874
* ISNI: 0000 0000 7146 0048
* LCCN: n2006059677
* NKC: xx0075488
* NLI: 987007302952105171
* RKD: 354054
* SNAC: w6gg31b1
* SUDOC: 118266691
* VIAF: 15852569
* WorldCat: lccn-n2006059677

 |
**Sarıarka HK** (Kazakça: *Saryarqa hokei klubı*), Pro Hokey Ligası'nda oynayan bir Kazak erkek profesyonel buz hokeyi takımıdır. Kulüp, 25 Temmuz 2006 tarihinde Karağandı İl Fiziksel Kültür ve Spor Dairesi tarafından kurulmuş olup Karağandı merkezlidir ve ana maçlarını Karağandı-Arena'da oynamaktadır.

Takımın adı olan "Sarıarka", Kazakistan'ın orta kesiminde bulunan bölgenin verilen adından gelmektedir.

Sarıarka HK, 2009-10, 2020-21 ve 2021-22 sezonlarında Kazakistan Hokey Şampiyonası'nda şampiyon, 2014 ve 2019 yıllarında Bratina Kupası şampiyonu ve 2007-08 sezonunda Pervaya Liga'nın Sibirya ve Uzakdoğu şampiyonu olmuştur.

Kaynakça
--------

1. ↑  "История хоккейного клуба «Сарыарка»" (Rusça). Saryarka Karagandy. 9 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2023.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Sarıarka HK*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Resmî site (Rusça)
Peter von Biron
**Peter von Biron** (15 Şubat 1724 - 13 Ocak 1800) Kurlandiya Dükalığı'nın son düküdür. 1769 yılından 1795 yılına kadar görevde kaldı.

Hayatı
------

Biron, 1724 yılında bugünkü Letonya'daki Jelgava'da dünyaya geldi. İleride Kurlandiya ve Semigalya Dükalığı'nda dük olacak olan Ernst Johann von Biron'un ve karısı Benigna von Trotha'nın oğluydu. 16 yaşında ailesiyle beraber Sibirya'ya sürgüne yollandı. 1769 yılında babasından sonra dükalıkta dük oldu. Dükalık 1791'de bağımsızlığını elde etse de dört yıl sonra 1795'te Rus İmparatorluğu'nun saldırılarına dayanamayarak yıkıldı.

Bu süreçten önce, Bohemyalı Lobkovic ailesinden Nisan 1786'da arsa alan ve burayı yeni bir dükalık ilan eden Biron, kendini "Żagań Dükü" olarak tanıttı. Ancak 5 yıl sonra 1800'de bugünkü Polonya'daki Jeleniów kentinde öldü.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 104209119
* ISNI: 0000 0001 1001 368X
* LNB: 000181237
* NKC: xx0263822
* SUDOC: 255383975
* VIAF: 102308168
* WorldCat: viaf-102308168

 |
**Lucius Domitius Ahenobarbus** Konsül Gnaeus Domitius Ahenobarbus (Konsül MÖ 32) ve Aemilia Lepida'nın tek oğludur. Annesi büyük bir ihtimalle baba tarafından triumvir Marcus Aemilius Lepidus'un kuzenidir. Babaannesinin adı Porcia Catonis'dir. Almanya içlerine yaptığı ve daha önce hiç kimsenin gidemediği kadar derinlere ilerlediği seferinden dolayı onursal bir zafer alayı ile ödüllendirilmişti. Henüz daha genç bir adamken bile ünlü bir araba yarışçısıydı. Tarihçi Suetonius tarafından "küstah, acımasız, adı çıkmış ve savurgan." birisi olarak tanımlanır. Lucius Domitius, aedile görevini üstlenmişti. Praetor ve Konsül olarak, evli savaşçıları ve evli kadınları gösterilerinin yıldızı yapmıştır. Gladyatör gösterileri ve vahşi hayvan avlarından hoşlanırdı. Augustus'un mirasında, onun evinin mallarını satın almakla görevlendirilmiştir. Lucius Domitius, Augustus'un yeğeni Küçük Antonia ile evlenmiştir. Bu evlilikten Domitia (Nero'nun teyzesi) ya da Domitia Lepida Major, Gnaeus Domitius Ahenobarbus ve Domitia Lepida doğmuştur. Lucius, 25 yılında ölmüştür.

Ara Pacis'de (Augustus döneminden bir sunak), oğlu Gnaeus Domitius Ahenobarbus (Konsül 32) ve büyük kızı Domitia (Nero'nun teyzesi) görülür. Domitia ve Domitius'un arkasındaki kadın anneleri Büyük Antonia ve onun arkasındaki adam ise Lucius Domitius Ahenobarbus'un kendisidir.

Kaynakça
--------

* 

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* NTA: 355263513
* VIAF: 305805857

 |
**Decebalus**, Daçya krallarına verilen addır. Bu adın Daçya dilinde kral ya da şef anlamına geldiği sanılmaktadır.

En tanınmış Decebalus olan Diuppaneus (MS 87-106) daha önce Burebista'nın yaptığı gibi Daçyalılar'ı birleştirdi ve Antik Romalılar'ın yapım ve savaş tekniklerini kullandı. Daçyalılar güçlenince Romalılar ile savaşa giriştiler (84). Moesia'yı istila ettiler ; ama Roma kuvvetlerinin başındaki Domitianus, aldığı destekle Decabakus'u Tuna Nehri'nin gerisine püskürttü. Ancak Decebalus 86-87 kışında, Cornelius Fuscus komutasına bırakılan Roma birliklerini kuşattı ve büyük bir bozguna uğrattı. Ardından Roma ile bir antlaşma imzaladı. Buna göre, Roma imparatoru kendine Romalı işçiler gönderecekti (89). Traianus 101'de Decebalus ile savaşarak 102'de başkentini ele geçirdi. Decebalus bu duruma boyun eğdi; bir müşteri prens durumuna düştü ve Sarmizegetusa'da bir Roma garnizonu kurulmasını kabul etti. Ama, Daçyalılar yeniden ayaklandılar, yenik düşen Decebalus intihar ederek öldü (106).

Ayrıca bakınız
--------------

* Daçya Savaşları

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Decebalus*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 90621638
* GND: 118679090
* ISNI: 0000 0004 4887 6052
* LCCN: n81120148
* NLI: 987007299601005171
* RERO: 02-A010072083
* SUDOC: 113805675
* VIAF: 353149196485874791661
* WorldCat: lccn-n81120148

 |
Sayda Sikkesi üzerinde Julia Maesa, arka yüzde tanrıça Astarte'nin iki tekerli arabası içinde kült xoanon heykeli. 
**Julia Maesa** (7 Mayıs 165 - 3 Ağustos 224/6), Roma eyaleti Suriye'deki Emesa kentinin (günümüzde Humus) baş tanrısı ve güneş tanrısı Heliogabalus'un rahibi Julius Bassianus'un kızı ve Roma İmparatoru Elagabalus'un büyük annesi. Küçük kardeşi Julia Domna gibi, Roma imparatorluğun da tacın arkasındaki en güçlü kadınlardan birisidir.

Julia Maesa, Suriye soylusu Julius Avitus'la evliydi ve Julia Soaemias ve Julia Avita Mamaea adında her ikisi de imparator annesi olan iki kızı vardı. Kardeşinin kocası Septimius Severus'un impararator olmasının ardından Julia Maesa, kardeşiyle birlikte yaşamak için Roma'ya gitti. Yeğeni Caracalla'nın öldürülmesi ve Julia Domna'nın suikasta uğramasının ardından, Suriye'ye geri dönmek zorunda kaldı. Ancak yeni İmparator Macrinus onu yasaklamadı ve parasını elinde tutmasına izin verdi. Maesa Suriye'de, Macrinus'u devirip onun yerine torunu ve Julia Soaemias'ın oğlu Elagabalus'u geçirmek için bir plan yaptı. Bu iddiayı meşru hale getirebilmek için anne ve kızı 14 yaşındaki çocuğun Caracalla'nın gayri meşru çocuğu olduğu söylentisini çıkardılar. Anne ve kızı, Macrinus'un karanlık kökeni ve uygunsuz politik ilişkilerine bağlı olarak başarılı oldular ve Elagabalus imparator oldu.

Elagabalus Julia Maesa'yı sadakâti ve desteği için *Augusta avia Augusti* (Augusta, Augustus'un büyükannesi) unvanı ile onurlandırdı. Genç adam bir imparator olarak tam bir felaket haline gelince (Vesta rahibesiyle bile evlenmesi üzerine) Julia Maesa, bir diğer torunu Alexander Severus'u onun yerine geçrmeye karar verdi. Elagabalus, Alexander'ı evlat edinmek zorunda bırakılmasından kısa bir süre sonra öldürüldü.

Julia Maesa 226 yılında öldü ve kardeşi Julia Domna gibi tanrılaştırıldı.

Dış bağlantılar
---------------

* Julia Maesa 16 Nisan 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Kaynakça
--------

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 123946301
* ISNI: 0000 0000 2333 2375
* LCCN: n81152361
* NLI: 987007273174205171
* VIAF: 55482864
* WorldCat: lccn-n81152361

 |
**Arabi Paşa** ya da **Urabi Paşa** olarak da bilinir, tam adı **Ahmed Arabi Paşa el-Mısri**

(1841 - 21 Eylül 1911), Mısırlı milliyetçi önder. Aydınların, subayların ve Mısır köylü halkının yabancı denetiminden duyduğu hoşnutsuzluğu dile getiren toplumsal ve siyasi hareketin başında yer almıştır.

Bir köylü ailesinden gelen Arabi, Kahire'de Orta Doğu'nun o dönemdeki öncü İslami bilim kurumu olan El-Ezher Üniversitesi'nde öğrenim gördü. Orduya girdikten sonra, 1875-1876 Mısır-Etiyopya Savaşı sırasında levazım subayı olarak görev yaptı ve albaylığa kadar yükseldi. 1879'da subayların Hıdiv İsmail Paşa'ya karşı düzenlediği ayaklanmaya katıldı. Daha ordudaki ilk yıllarında, üst kademeleri tekelinde tutan Osmanlı kökenli subayları tasfiye etmek amacıyla kurulan gizli bir derneğe katıldı; 1881'de bu amaçla bir ayaklanma başlattı. Ertesi yıl, Avrupalı devletlerin müdahalesi ve Mısır Meclisi'nin bütçe denetimiyle ilgili yetkileri konusunda çıkan anlaşmazlık üzerine Mahmud Sami el-Barudi başkanlığında kurulan milliyetçi hükûmette savaş bakanı oldu. Mısır Mısırlılarındır (*Mısr li'l-Mısriyin*) sloganı, Arabi'yi ulusal bir kahraman haline getirdi. Arabi'nin saygınlığının artmasından endişelenen Hıdiv Tevfik Paşa'nın yardım isteği üzerine, Fransızlar ve Britanyalılar İskenderiye Körfezinde hemen bir deniz tatbikatına giriştiler. İskenderiye'de ayaklanmalar baş gösterdi. Britanyalı donanması kenti bombalayınca (Temmuz 1882), Arabi, Mısır ordusunun başkomutanı olarak direnişin başına geçti ve hidivi hain ilan etti. Ama Sir Garnet Wolseley komutasında İsmailiye'de karaya çıkan İngiliz askerleri tarafından Et-Tellü'l-Kebir'de bozguna uğratıldı (13 Eylül 1882). Tutuklanarak Divan-ı Harpte yargılandı ve ölüm cezasına mahkûm edildi. Britanyalıların araya girmesiyle cezası Seylan'da sürgüne çevrildi. 1901'de Mısır'a geri dönmesine izin verildi. 1911 yılında Kahire'de öldü.

Arabi Paşa (1882)

Ayrıca bakınız
--------------

* Arabi Paşa Ayaklanması

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb119895300 (data)
* GND: 118854860
* ISNI: 0000 0000 7971 1358
* LCCN: n83009078
* NLI: 987007273814805171
* NTA: 073579394
* SELIBR: 200241
* SUDOC: 066923816
* TDVİA: urabi-pasa
* VIAF: 17232266
* WorldCat: lccn-n83009078

 |
Metamfetamin'in bir çeşidi olan pervitin, Nazi Almanyası'nda oldukça yaygındı ve reçetesiz bir şekilde satılmaktaydı.
Almanya'nın 1933 *Machtergreifung*'undan 1945 II. Dünya Savaşı'ndaki yenilgisine kadar Nazi kontrolünde olduğu dönem olan Üçüncü Reich'taki genel olarak hoşgörülü resmi uyuşturucu politikası, I. Dünya Savaşı'nın sonunda Alman monarşisinin dağılmasının ardından 1919'da kurulan Weimar hükümetinden miras kalmıştır.

Tarihsel arka plan
------------------

I. Dünya Savaşı'ndan önce, Alman üniversite sistemi ve Alman şirketlerinin ortak araştırma çabaları, Alman şirket sektörünün bir bütün olarak, üretimi kimyasal uzmanlık ve endüstriyel kapasite gerektiren ilaçlar üzerinde dünya çapında sanal bir tekel elde etmesini sağladı. Bu araştırma, ilk kez 19. yüzyılın başlarında bir Alman kimyager tarafından tanımlanan ve kısa bir süre sonra Merck tarafından patenti alınan, afyonda bulunan bir alkaloid olan morfinin satışından elde edilen gelirle beslendi. Alman ilaç şirketlerinin morfin ve türevleriyle ilgili çalışmaları, bunların ağrı kesici ve öksürük kesici olarak kullanılmasında özellikle başarılı oldu ve Bayer sonunda, o zamanlar Almanya'da yasal olan (ve 1950'lere kadar sadece Asya ve Amerika Birleşik Devletleri'nde yasaklanan) eroinin gücünü fark etti. 1860'ların sonu ve 1870'lerin başında güçlenen Alman İmparatorluğu döneminde, Alman hükûmetinin militarist eğilimleri, ilaç ve endüstriyel süreçlerin optimizasyonu gibi sektörlerdeki araştırmalara mali destek sağlamasına yol açtı.

I. Dünya Savaşı'nın eşi benzeri görülmemiş kayıpları, akut ve kronik ağrının tedavi ihtiyacını, bu ağrıyı tedavi etme araçlarını ve opioid bağımlılığı da dahil olmak üzere bu tedavinin yan etkilerini kamu bilincinin ön saflarına taşıdı.

Ayrıca bakınız
--------------

* Nazi Almanyası'nda tütün karşıtı hareket

Notlar
------

1. ↑  Pharmacist Friedrich Sertürner isolated Morphine between 1803 and 1805.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3  "Jonathan Lewy: The Drug Policy of the Third Reich, Social History of Alcohol and Drugs, Volume 22, No 2, 2008" (PDF). 25 Aralık 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 4 Kasım 2022.
2. ↑  Courtwright, David T. (2009). *Forces of habit drugs and the making of the modern world* (1 bas.). Cambridge, Mass.: Harvard University Press. ss. 36-37. ISBN 978-0-674-02990-3. 8 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi.

Daha fazla okuma
----------------

* Ohler, Norman. *Blitzed: Drugs in Nazi Germany* (2016), 0241256992
* The pharmaceutical industry and the German National Socialist Regime: I.G. Farben and pharmacological research 16 Haziran 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Türkiye Birincilik Belgesi
Ankaragücü Beşiktaş maçı- Hakkı Yeten ve Cici Necdet
Ankara Gücü Şampiyonluk Kupası Alırken- 1949
**Mehmet Necdet Kanmaz** (d. 5 Mayıs 1918; Fatih, İstanbul - ö. 31 Temmuz 1975) Ankaragücü futbolcusu, MKE Kaynak Uzmanı. Temiz giyimi ve güler yüzlülüğü nedeniyle Ankaragücü'nde futbol oynadığı yıllarda kendisine *Cici* lakabı verilmiştir.

Hayatı
------

Ailesi Fatih'in yerlisi olup babası Ömer Faruk Efendi, Fatih Hırka-i Şerif Cami'nde din görevlisi olarak çalışmıştır. Babasının ölümü ile 1922 yılında Ankara Hacettepe semtine Tacettin Dergahı'na yerleşmiştir. Küçük yaşta İmalatı-Harbiye'ye çırak olarak girmiş olup, burada çalışırken futbola başlamıştır. Altınordu ve Maskespor kulübünde futbol oynamıştır. 1938 yılında Ankara Muhafız Alayında askerliğini yapmıştır. 1969 yılında MKE Mamak Maske Fabrikası'ndan emekli olmuştur.

Futbol kariyeri
---------------

Askerliğini tamamladıktan sonra Ankaragücü'nde futbol hayatına devam etmiştir. 1949 yılında Ankara'da Galatasaray'ı yenerek Türkiye Şampiyonu olan Ankaragücü'nde sol bek mevkiinde oynamıştır. Daha sonra futbol hayatına Maskespor ve Mamak Maskespor'da devam etmiştir. Futbolu bıraktıktan sonra Mamak Maskespor'da antrenör ve yöneticilik yapmıştır. 1975 yılında Ankara Demirlibahçe'de öldü. Bu zaman zarfında Türk futboluna sayısız futbolcu yetiştirmiştir, İlhan Cavcav'ı Türk futboluna kazandıran kişidir.

İş hayatı
---------

MKE Mamak Maske Fabrikası'nda uzun yıllar kaynak atölye şefliği ve futbol yöneticiliği yapmıştır.

Kişisel hayatı
--------------

Sevgi, Sedat, Sevinç ve Vedat Kanmaz'ın babası, Şaziye Kanmaz'ın eşidir. 31 Temmuz 1975'te Ankara'da öldü.

| * g
* t
* d
Türkiye kadrosu  -  1936 Yaz Olimpiyatları |
| --- |
| 
* 1 Aksoy
* 2 Alpaslan
* 3 Altınordu
* 4 Arıcan
* 5 Arman
* 6 Erkal
* 7 Nayır
* 8 Savman
* 9 Sel
* 10 Tusder
* 11 Yeten
* 12 Barlas
* 13 Bumin
* 14 Kanmaz
* 15 Görkey
* 16 Göztepe
* 17 Alaç
* 18 Kurgan
* 19 Kılıç
* Teknik direktör: Donnelly

 | Türkiye |
Japonya millî beyzbol takımı logosu
**Japonya millî beyzbol takımı**, Japonya'yı uluslararası turnuva ve maçlarda temsil eden beyzbol takımıdır. Japonya Beyzbol Federasyonu tarafından yönetilmektedir.

Japonya, beyzbolun Yaz Olimpiyatları'nın bir parçası olduğu beş oyunun tamamına katıldı ve 2020 Yaz Olimpiyatları'nda birinci oldu. 17. kez de Asya şampiyonluğunu kazandı.

Japonya millî beyzbol takımı, WBSC dünya sıralamasında 4. sırada yer almaktadır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Asian Baseball Championship - Results". Asya Beyzbol Federasyonu. 23 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Kasım 2023.
2. ↑  "The WBSC World Ranking". WBSC. 5 Ekim 2023. 21 Aralık 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Kasım 2023.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Japonya millî beyzbol takımı*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Resmî site
* Instagram'da 侍ジャパン公式
* Facebook'ta 侍ジャパン
* Twitter'da 野球日本代表 侍ジャパン
Fanzin dergiden (süreli yayınlardan) ayrı olarak, süresi belirsiz olarak çıkar ve daha amatörce hazırlanır.
**Fanzin**, İngilizce *FANatic* ve *magaZINE* kelimelerinin kısaltılmasıyla oluşturulan finansal kaynaklardan ve hiyerarşik yapılardan uzak alternatif bir basılı materyaldir. Farklı yöntemlerle çoğaltılan örnekleri olmakla beraber genellikle fotokopi aracılığı ile çoğaltılarak, satış amacı güdülmeden dağıtılan yayınlardır. Dergiden (süreli yayınlardan) ayrı olarak, süresi belirsiz olarak çıkar ve daha amatörce hazırlanır.

Türkçede "Fanzin" olarak kullanılan "fanzine", genelde belirli bir konu üzerine işlenen yapıtlardan (yazı, resim, fotoğraf, karikatür vb.) oluştuğu gibi, değişik ve çeşitli konuların yapıtlarının da bir araya gelmesiyle oluşabilir. Her türlü materyal kullanılarak oluşturulabilen fanzinler tek sayfalık olabileceği gibi birbirine zımbalanmış, iğnelenmiş çok sayıda sayfadan da oluşabilir. Geleneksel olarak el yazısı, daktilo, kolaj, çizim gibi farklı elementlerden oluşur.

Türleri
-------

### Karma fanzinler

İçerik bakımından edebiyat, müzik, karikatür ve hatta güncel konulara farklı yorumlar da getiren fanzinlerdir.

### Bilimkurgu Fanzinleri

Fanzin bilimkurgu edebiyatının içinde doğduğu için en büyük ve en önemli örnekleri bilimkurgu fanzinleridir. Türkçe ilk fanzin örneği de bir bilimkurgu fanzini olan Antares fanzindir.[*kaynak belirtilmeli*] Bugün Amerika ve İngiltere gibi ülkelerde 30 yıldan fazladır devam eden birçok bilimkurgu fanzini vardır.

### Müzik fanzinleri

Müzik fanzinleri ana temasını müzik kültürünün oluşturduğu fanzinlerdir. Genellikle punk, rock ya da elektronik müzik ile ilgili olan fanzinlerdir. Kimi zaman siyasi konularla da ilgili olabilmektedirler.

### Edebiyat fanzinleri

Şiir, öykü ve hikâye gibi eserleri barındıran fanzin türleridir. (bkz. Aykırı)

### Çizgi roman fanzinleri

Çizgi roman hakkında haber ve bilgilendirici yazılara yer veren fanzin türleridir. Sadece amatör çizgi roman fanzinleri de mevcuttur.

### Politik fanzinler

Politik içerikli fanzinlerdir. Her türlü siyasi duruş ve görüş ile ilgili olabilen bu tür fanzinler, sosyalist, anarşist ve çevreci gruplar tarafından sıkça kullanılmaktadır.

### Tribün fanzinleri

Taraftar tribünlerini konu alan fanzinlerdir.

### İçeriksiz fanzinler

Herhangi bir belirgin içeriği olmayan, içerisinde her türlü yazı, fotoğraf, kolaj kullanılan fanzinlerdir.

### Diğer tür fanzinler

Spordan, karikatüre birçok konu hakkında çıkartılan tematik fanzinler.

Değişim
-------

Fanzinlerin geçtiğimiz yıllara kıyasla sayıları gitgide azalmaktadır. Bunun en önemli sebebi ise teknolojinin gelişmesi ve internet gibi bir platformun gelişmesi ve yaygınlaşmasıdır. Blog, e-zine gibi elektronik yayınlar gitgide popülerleşmektedir.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX541408
* GND: 4475662-8

 |
*Le Misantrope*, 1719
**Mizantropi** sözlük anlamıyla "insanlardan nefret etmek, ürkmek veya sevmemek" anlamına gelir. Bu görüş ve düşüncelerin etkin olduğu kimselere ise mizantrop veya mizantropist denir.

Tanım
-----

Mizantropi, insanlığın doğasına ve/veya eylemlerine karşı nefret beslenmesi olarak tanımlanabilir. Bir başka ifade ile mizantropi, hümanizmin tam zıttı olmasa da insanın merkeze alınmaya layık olmadığını ifade eder. Mizantropi düşüncesini benimseyen kişiler *"mizantrop"* ya da "*mizantropist*" olarak adlandırılır.

Özellikleri
-----------

Mizantropistler, insanın doğası itibarıyla kötü olduğunu düşünür. Doğası gereği kötü olan bir canlı istemsiz de olsa kötülük yapar, yaptırır veya yapılan kötülüklere göz yumar. Tarih boyunca kendi nesline ve gezegende yaşayan diğer tüm canlılara zarar veren insanoğlu, bunu kendi çıkarları ya da korkuları nedeniyle yapmaktadır. Örneğin para karşılığı bir başka insanı öldürebilen bir kişi çıkarı için; yolda bir akrep ya da yılan gördüğünde üzerine basarak öldüren kişi bu canlılardan korktuğu için öldürme yoluna gitmiştir. Şüphesiz her iki durumun da insanlık tarihinde sayısız örneği vardır. Ancak mizantropi denince akla yalnızca katletme eylemi gelmemelidir. İnsanın yeltendiği her türlü suç, şiddet ve kötülük eylemleri bu düşüncenin ortaya çıkmasında rol almıştır.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb123149191 (data)
* LCCN: sh85085971
* NLI: 987007538769305171

 |
**Muhammed Şihabeddin Guri** (Farsça: محمد شہاب الدین غوری), **Mu'izz ed-dîn Muhammed**, **Gurlu Muhammed** ya da **Muhammed Guri** (d. 1162 – ö. 15 Mart 1206) olarak bahsedilen, 1173-1202 yılları arasında askeri faaliyet gösteren, 1202-1206 yılları arasında ise hüküm süren Gurlu Sultanı.

1173'te Gazne şehrini ele geçirdi ve büyük kardeşi Gıyaseddin Muhammed'e bağlı bir sultan olarak buraya yerleşti. 1179'da Peşaver'i zapt eden Gurlu Muhammed, 1181'de Gaznelilerin kalan son şehri olan Lahor'u da alarak Gazne Devleti'ne son verdi ve son Gazne hükümdarı Hüsrev Melik'i ele geçirdi. Pencap'ı da Gurlu topraklarına katan Muhammed Guri'nin Hindistan'da bıraktığı komutanı Aybek, Delhi'yi zapt etti. Daha sonra Horasan'ın fethinde kardeşine yardım eden Gurlu Muhammed'in kardeşi 1202'nin sonlarında ölünce yerine Gurlu Muhammed sultan oldu.

Merv ve Nişabur'u alan Alâeddin Muhammed Harezmşah'a yenildi. 1205'te Hindistan'a bir sefer yaparak egemenliğini pekiştiren Gurlu Muhammed, dönüşünde İndus Nehri kıyısında öldürüldü.

Kaynakça
--------

* Bosworth, Clifford Edmund (1977) *The Later Ghaznavids: Splendour and Decay: The Dynasty in Afghanistan and Northern India*, 1040-1186 Columbia University Press, New York, pp. 120–31, ISBN 0-231-04428-3; see also the original source, Ibn Bābā's chapter on the Graznavids, sf. 132-144.
* Encyclopedia Iranica, *Ghaznavids*, Edmund Bosworth, Online Edition 2007, (Bağ.15 Ağustos 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.)

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 1021332496
* ISNI: 0000 0000 2513 5762
* LCCN: n84122516
* VIAF: 50628517
* WorldCat: lccn-n84122516

 |
Handztalı Aziz Grigol. Gürcistan'dan bir 18. yüzyıl minyatürü.
**Handztalı Grigol** (Gürcüce : გრიგოლ ხანძთელი, ***Grigol Handzteli***) (759 – 5 Ekim 861) önde gelen bir Gürcü dini figürü ve Tao-Klarceti'deki çok sayıda manastır topluluğunun kurucusu ve lideridir.

Kartli'de aristokrat bir ailede doğan Grigol, Grigol'ün eniştesi olan İberya Prensi Nerse'nin sarayında büyüdü. Genç yaşta evini terk etti ve Gürcistan'ın Araplar tarafından istila altında bulunmayan tek bölgesi Klarceti'de (günümüzde Kuzeydoğu Türkiye'de bulunuyor) bir keşiş oldu. Opiza Manastırı'nda (ოპიზა) geçirdiği kısa süreden sonra, Handzta'da (ხანძთა) kendi manastırını kurdu. Manastır kısa sürede bölgedeki Hristiyanların ilgisini çekti. Klarceti'de birkaç başka manastır daha kurdu ve daha sonra Arşimandritleri olarak seçildi. Manastırlar ve onların yazıtları yüzyıllar boyunca bilgelik merkezleri olarak işlev gördüler ve ulusal Gürcü kültürünün gelişmesinde önemli rol oynadılar.

Aynı zamanda İberya Prensi I. Aşot Kuropalati, Abbasi Halifeliği veya Bizans İmparatorluğu gibi diğer bölgesel güçlerden bağımsızlık iddiasında bulunmak için Klarceti'deki Artanuci'yi ikametgâhı ve kalesi olarak seçmişti. Grigol, Kafkasya'daki Müslüman varlığına karşı halkın duyarlılığını harekete geçirmede önemli rol oynadı. Etkisi o kadar güçlendi ki, Gürcü prenslerinin hem siyasi hem de özel hayatlarını etkileyebildi.

Handztalı Aziz Grigol, takipçileri ve müritleriyle çevrili olarak 861 yılında bir asırlık yaşlarında öldü. Gürcü Ortodoks Kilisesi, hatırasını 18 Ekim'de vefat ettiği gün olarak anıyor. Hayatı, 951 yılında Giorgi Merçule tarafından yazılan hagiografik eserde derlenmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Upper-Story Chapels Near the Sanctuary in Churches of the Christian East", Natalia Teteriatnikov, *Dumbarton Oaks Papers*, Vol. 42, (1988), pp. 65-72
2. ↑  "St. Gregory of Chandzoe in Georgia". 7 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mart 2021.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: no2005032160
* VIAF: 76045266
* WorldCat: lccn-no2005032160

 |
19.yüzyıla ait bir Montserrat haritası
**Montserrat köle ayaklanması** 17 Mart 1768 tarihinde Britanya İmparatorluğu denetimindeki Karayiplerdeki Montserrat Adasındaki kolonilerde çalışan kölelerin gerçekleştirdiği başarısız olan ayaklanmadır.

Arka planı
----------

1630'lu yıllarda Britanya denetimindeki St.Kitts Adasındaki İrlandalılar burada yaşanan rahatsızlıklardan sonra komşu ada olan Montserrat Adasına geçmiş ve tarım faaliyetlerine başlamıştır. Atlantik köle ticareti sayesinde 1650'l yıllardan itibaren adaya Afrikalı köleler gelmeye başlamıştır. Köleler adadaki pamuk, tütün ve şeker kamışı tarlalarında çalıştırılmıştır. 1760'lı yılların sonlarına doğru adadaki kölelerin yaşam koşulları gittikçe kötüleşmiş, baskı uygulamaları dayanılmaz hale gelmiştir.

Ayaklanma
---------

1768 yılına gelindiğinde adadaki kölelerin beyaz efendilere olan oranı 3 katı geçmiş durumdaydı. Siyah ve melez Montserratlılar Cudjoe adlı kölenin liderliğinde plantasyon sahiplerine karşı ayaklanma planlamasına başladılar. Ayaklanma için 17 Mart tarihi seçildi çünkü bugün plantasyon sahiplerinin şenliklerle kutlanan Aziz Patrik Günü nedeniyle savunmasız olacağı düşünülmüştü. Ayaklanma uyarınca çiftlik evlerinde çalışan kölelerin silahları ele geçirmesi ve diğer kölelerin de bulabildikleri taş, sopa, hasat aletleriyle silahlanması yönündeydi. Ancak planlar bir köle kadın tarafından sızdırılınca ayaklanma daha başlamadan suya düşmüş, ayaklanma liderleri tutuklanmıştır.

Sonrası
-------

Başta Cudjoe olmak üzere ayaklanmaya öncülük edenler asılmış, kölelerin kesik başları ibret olması için uzun süre kamuya açık sergilenmiştir. Ayaklanmanın diğer öne çıkan isimleri de diğer adalara gönderilmiştir.

Kültürel etkileri
-----------------

Ayaklanma 1971 yılına kadar unutulmuştur. Bu dönemde arşivlerden bulunan evrak sayesinde gündeme gelen ayaklanma 1985 yılından bu yana 17 Mart günü ulusal bayram olarak kutlanmaktadır. Aynı döneme gelen Aziz Patrik Günü 10 gün süren ve ayaklanmanın anımsandığı bir şenlik şekline dönüşmüştür.

Kaynakça
--------

1. ↑  21 Mart 2019 tarihli 22 Haziran 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. The New Yorker haberi (İngilizce) 22 Haziran 2023 tarihinde erişilmiştir

| * g
* t
* d
**Köle ayaklanmaları** |
| --- |
| I. Köle Savaşı (MÖ 135)  **·**  II. Köle Savaşı (MÖ 104)  **·**  III. Köle Savaşı (MÖ 73)  **·**  Zenci Ayaklanması (868)  **·**  San Miguel de Gualdape (1526)  **·**  Gaspar Yanga (1618)  **·**  New York köle ayaklanması (1712) (1712)  **·**  St. John köle ayaklanması (1733)  **·**  Stono ayaklanması (1739)  **·**  New York köle ayaklanması (1741) (1741)  **·**  Jamaika Takyi ayaklanması (1760)  **·**  Montserrat köle ayaklanması (1768)  **·**  Haiti Devrimi (1791)  **·**  Gabriel Prosser (1800)  **·**  Demerara Ayaklanması (1823)  **·**  Nat Turner (1831)  **·**  Male ayaklanması (1835)  **·**  Amistad ayaklanması (1839)  **·**  Creole ayaklanması (1841)  **·**  Çeroki ayaklanması (1842)  **·**  Harpers Ferry olayı (1859) |  |
Yeryüzündeki en büyük monolit: Mount Augustus.
**Monolit**, yekpare taş veya kayadan meydana gelen, görünüşte dağ benzeri bir jeolojik veya teknolojik, büyük boyutlu bir kitledir. Sıklıkla çok sert ve katı metamorfik kayadan olan bu kitleleri, genellikle erozyon açığa çıkarmıştır.

İsim Latince *monolithus* sözcüğünden gelir ki bu da Yunanca *μονόλιϑος* (*monolithos*) sözcüğünden gelmektedir. *μονόλιϑος* sözcüğü ise μόνος yani "tek" ve λίϑος yani "taş"tan türemiştir. İngilizce ve Türkçeye ise Fransızca *monolithe* sözcüğünden geçmiştir.

Jeolojik Monolitler
-------------------

Bugün yeryüzündeki en büyük üç monolit şunlardır:

1. Mount Augustus (Augustus Dağı), Avustralya
2. La Peña de Bernal, Meksika
3. Stone Mountain (Taş Dağı), Atlanta, Georgia, ABD

**Diğer monolitlerden bazıları:**

Stone Mountain yani "Taş Dağı", ABD.
### Kuzey Amerika

* Bottleneck Peak and Moon, Utah, ABD
* Devils Tower National Monument, Wyoming, ABD
* El Capitan, Kaliforniya, ABD
* Enchanted Rock, Teksas, ABD
* Haystack Rock, Britanya Kolumbiyası, Kanada

### Avrupa

* Frau Holle Stone, Almanya
* Humber Stone, İngiltere
* King Arthur's Stone, İngiltere
* Logan Stone, İngiltere
* Odin Stone, Orkney, Birleşik Krallık - 1814 yılında yok edilmiştir.
* Cebelitarık Kayası (Rock of Gibraltar)

### Afrika

* Ben Amera, Moritanya
* Brandberg Mountain, Namibya

### Asya

* Savandurga, Hindistan

### Avustralya

* Mount Coolum, Queensland
* Mount Wudinna, Güney Avustralya

### Güney Amerika

* Paine Kuleleri, Şili

### Antarktika

* Scullin monoliti

### Uluru

Yıllar boyunca Uluru/Ayers Kayası'nın dünyanın en büyük monoliti olduğu yazılmış ve söylenmiştir. Aslında bu iki açıdan da *yanlış*tır. Zira Uluru bir monolit değildir ve bir monolit olsa bile Mount Augustus ondan yaklaşık 2,5 kat daha büyüktür.

Yapay Monolitler
----------------

Monolit, **Expo.02** İsviçre
Yekpare taştan meydana gelen abidelere tarihte sıklıkla rastlanır. Bunlar diğer özelliklerine göre farklı isimlerle anılır. Bunun dışında insan eliyle, farklı amaçlar için yapılmış monolitler bulunur. Bazı insan eliyle yapılmış monolitler ve tipler:

* Theoderik Mozolesi, Ravenna
* Aztek takvimi "Güneş Taşı"
* Run taşları
* Steller
* Dikilitaşlar
* Ogham Taşı (Ogham Stone), İrlanda
* Adem ve Havva Taşları (Adam and Eve Stones), İngiltere
* Merlin Taşı (Merlin Stone), İngiltere

Ayrıca bakınız
--------------

* Megalit
* Monolitik
* Monolit sütun
* Monolitik kilise

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* NKC: ph122973

 |
1099 Kudüs Kuşatması'nı gösteren gravür
**İftikar el-Devle** (Arapça: إفتخار الدولة; "hanedanın gururu" anlamına gelir) 1099 kuşatması sırasında Kudüs'ün Fâtımî valisiydi. 15 Temmuz'da Davut Kulesi'nde Kudüs'ü Raymond de Saint-Gilles'e teslim etti ve korumasıyla birlikte şehir dışına çıkarıldı.

İftikar el-Devle hakkında çok az şey bilinmektedir, ancak Kudüs'ün düşüşünden sonra Aşkelon valisi olarak bahsedilmesine rağmen, bu onun tüm Filistin'in Fâtımî valisi olduğunu göstermektedir. Suriyeli vakainüvis Bar Hebraeus, ondan "Mısırlıların çeyreğinden bir adam" olarak bahsetmesi, Nübye veya Sudan kökenli olduğuna işaret etmektedir, çünkü Arap ya da Türk kökenli askerler genellikle bu şekilde belirtilmiştir. Usamah ibn Munqidh, otobiyografisinde, kız kardeşi Şayzar'ın hükümdarı ve Usamah'ın amcası ile evli olan Abu Qubays, Qadmus ve el-Kaf'ın yerel kalelerinin İftikar el-Devle isimli bir emirinden söz eder.

Kudüs Savunması
---------------

Kaynakça
--------

Özel

1. ↑  Toulouse kontu (1093–1105) ve Provence markizi (1066–1105).
2. ↑  Crusades. (2007). In Encyclopædia Britannica. Retrieved August 25, 2007, from Encyclopædia Britannica Online.
3. 1 2 3  Nicolle 2003, s. 19.

Genel
* Geary, Patrick J. (2003). *Readings in Medieval History* (İngilizce). Osprey. ISBN 1-55111-550-6.
* Nicolle, David (2003). *The First Crusade 1096–1099: Conquest of the Holy Land* (İngilizce). Osprey. ISBN 1-84176-515-5.
* Runciman, Steven (1992). *The First Crusade* (İngilizce). Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-42705-3.
**Christian Nucci** (d. 31 Ekim 1939, Turenne (Cezayir)) Fransız sosyalist siyasetçi, eski bakan.

Eğitimci olan Christian Nucci, 1973 yılında Sosyalist Parti'ye üye olur, 1978 yılında ise ilk kez milletvekili seçilir. 19 Aralık 1981 - 22 Ekim 1982 tarihleri arasında Fransa Cumhuriyeti'nin Yeni Kaledonya Yüksek Komiseri olmuştur. 1982 yılında Yeni kaledonya'daki misyonunun süresi uzayınca, milletvekilliği görevini kendi yedeği olan René Bourget üstlenmiştir. 1982-1986 yılları arasında İşbirliği ve Kalkınma Bakanlığı yapmıştır. 1986-1988 yıllarında tekrar milletvekilliği yapmıştır. 1977-2008 yıllarında Beaurepaire belediye başkanlığı görevinde bulunmuş, 1976 yılından itibaren Isère genel konseyi üyesi olup, 2008 yılından itibaren de genel konsey başkan yardımcısıdır.

Görevleri
---------

**Yerel Yönetimler**

* Mart 1976 - Mart 2015 : Isère genel konseyi üyesi
* Mart 1977 - Mart 2008 : Beaurepaire belediye başkanı
* Mart 2008 - Mart 2015 : Isère genel konseyi başkan yardımcısı

**Meclis**

* 3 Nisan 1978 - 15 Haziran 1982 : Isère 6. seçim çevresi milletvekili
	+ 2 Nisan 1981 - 11 Aralık 1981 : Meclis başkanvekili
* 2 Nisan 1986 - 14 Mayıs 1988 : Isère milletvekili

**Hükûmet**

* 8 Aralık 1982 - 20 Mart 1986 : Dış İlişkiler Bakanı nezdinde, İşbirliği ve Kalkınmadan sorumlu Bakan

**Diğer**

* 18 Aralık 1981 - 22 Ekim 1982 : Cumhuriyet Yeni Kaledonya Yüksek Komiseri
**Arasta çarşısı**, II. Murat Selimiye Camiisine gelir sağlamak için Mimar Davut Ağa'ya yaptırtmıştır. 256 m. uzunluğunda, 73 kemerlidir. İçinde iki yanda 124 dükkân vardır. Evliya Çelebi, buranın 'Kavaflar Çarşısı" olduğunu yazar. Dua kubbesinde, burada dükkânı bulunanların her sabah, doğru iş yapacaklarını ant içtikleri ve dua ettikleri bilinir.

İslam mimarisinin en önemli yapı çeşitlerinden biri olan külliyelerde sıklıkla yer alan arastalar, geçmişte geliri külliyenin içindeki camiye vakfedilen tek tip dükkânlardan oluşurken, günümüzde çoğu turistik olmak üzere çeşitli ürünler satan ve kira geliri hariç camilere gelir bırakmayan çeşitli dükkânlardan oluşur.

Dükkânların her birinin ayrı kapısı yoktur. Sabah ve akşam birlikte açılır ve kapanırlar.

Edirne Selimiye Külliyesi'ndeki turistik eşya satan arasta ve Kırklareli'deki Hızırbey Külliyesindeki tuhafiyecilerin bulunduğu arastalar halen faaliyetini sürdüren arastalara örnek verilebilir.
**BOR sendromu** (**branchiootorenal spectrum; Melnick-Fraser sendromu**), otosomal dominant aktarılan kalıtsal bir sendromdur.

Boyunda ikinci farengeal ark artıklarından kökenli, her iki yanda (bilateral) brankiyal kistler ve fistüller (bilateral) vardır. Kulaklar küçük ve kepçemsidir; çevresinde çukurlar vardır. Dış kulak yolu ve ağzı dardır. İç kulak anomalileri (Mondini malformasyonu21 Temmuz 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.) saptanır. Hemen her hastanın işitme sorunları vardır. Bazı hastalarda gözyaşı kanalı oluşmamıştır ya da aşırı dardır. Çiğneme sırasında gözyaşı akması saptanır. Katarakt olabilir.

Yüz uzun–dardır, az da olsa fasiyal paralizi görülebilmektedir. Altçene geridedir (retrognati); çiğneme düzleminde "overbite" türü anomali saptanır. Çukur damak ve damakta kısa bir yarık ile küçükdil yarığı görülür.

Böbrek malformasyonları, hidronefroz, polikistik böbrekler ve böbreklerde dönüklük belirlenir; üreter obstrüksiyonları olabilir. Böbrek anomalilerinin saptanmadığı tipe branchio-oto sendrom (BOS sendromu) adı verilmektedir. Otofasiyoservikal sendrom ile de aleldir.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4  Legius E, Fryns JP, Van Den Berghe H. Dominant branchial cleft syndrome with characteristics of both branchio-oto-renal and branchio-oculo-facial syndrome. Clinical Genetics, 37: 347-350, 1990
2. ↑  Chang EH, Menezes M, Meyer NC, et al. Branchio-oto-renal syndrome: the mutation spectrum in EYA1 and its phenotypic consequences. Human Mutation, 23:582–589, 2004
3. ↑  Stockley TL, Mendoza-Londono R, Propst EJ, et al. A recurrent EYA1 mutation causing alternative RNA splicing in branchio-oto-renal syndrome: implications for molecular diagnostics and disease mechanism. American Journal of Medical Genetics A, 149A: 322-327, 2009
4. 1 2 3  Kochhar A, Fischer SM, Kimberling WJ, Smith RJ. Branchio-oto-renal syndrome. American Journal of Medical Genetics A, 143A(14):1671-1678, 2007
5. 1 2 3  Izzedine H, Tankere F, Launay-Vacher V, Deray G. Ear and kidney syndromes: molecular versus clinical approach. Kidney International, 65: 369-385, 2004
6. ↑  Brophy PD, Alasti F, Darbro BW, et al. Genome-wide copy number variation analysis of a Branchio-oto-renal syndrome cohort identifies a recombination hotspot and implicates new candidate genes. Human Genetics, 132(12):1339-1350, 2013