**Neodimyum,** sembolü Nd ve atom numarası 60 olan kimyasal bir elementtir. Lantanit serisinin dördüncü üyesidir ve nadir toprak metallerinden biri olarak kabul edilir. Havada ve nemde hızla kararan sert, hafif dövülebilir, gümüşi bir metaldir. Hızla oksitlenir ve +2, +3 ve +4 pembe, mor/mavi ve sarı bileşikler üretir. Elementlerin en karmaşık spektrumlarından birine sahip olduğu kabul edilir. Neodimyum, 1885 yılında praseodimyumu da keşfeden Avusturyalı kimyager Carl Auer von Welsbach tarafından keşfedildi. Monazit ve bastnäsite minerallerinde önemli miktarlarda bulunur. Neodimyum, doğal olarak metalik formda veya diğer lantanitlerle karışmamış olarak bulunmaz ve genel kullanım için rafine edilir. Neodimyum kobalt, nikel veya bakır kadar yaygındır ve Dünya'nın kabuğunda yaygın olarak dağılmıştır. Diğer birçok nadir toprak metalinde olduğu gibi, dünyadaki ticari neodimyumun çoğu Çin'de çıkarılmaktadır.

Bileşikleri ticari olarak ilk kez 1927'de cam boyası olarak kullanıldı ve popüler bir katkı maddesi olmaya devam ediyor. Nd3+ iyonun rengi kırmızımsı-mordur; Renk neodimyumun keskin ışık emme bantlarının cıva, üç değerlikli evropiyum veya terbiyumun keskin görünür emisyon bantlarıyla zenginleştirilmiş ortam ışığıyla etkileşimi nedeniyle aydınlatma türüne göre değişir. Neodimyum katkılı camlar, dalga boyları 1047 ile 1062 nm arası kızılötesi lazerlerde kullanılır. Bu lazerler, atalet hapsi füzyon deneyleri gibi son derece yüksek güçlü uygulamalarda kullanılmıştır. Neodim ayrıca Nd:YAG lazerde itriyum alüminyum granat gibi diğer çeşitli substrat kristalleriyle birlikte kullanılır.

Neodimyum alaşımları, yüksek mukavemetli, güçlü kalıcı neodimyum mıknatıslar yapmak için kullanılır. Bu mıknatıslar, düşük mıknatıs kütlesi (veya hacmi) veya güçlü manyetik alanların gerekli olduğu mikrofon, profesyonel hoparlör, kulak içi kulaklık, yüksek performanslı hobi DC elektrik motorları ve bilgisayar sabit diskleri gibi ürünlerde yaygın olarak kullanılmaktadır. Daha büyükleri yüksek güç-ağırlık oranına sahip elektrik motorlarında (örneğin, hibrit arabalar) ve jeneratörlerde (örneğin, uçak ve rüzgar türbini elektrik jeneratörleri) kullanılır.

Özellikler
----------

### Fiziki özellikleri

Metalik neodim parlak, gümüşi bir metalik parlaklığa sahiptir. Neodim genellikle iki allotropik formda bulunur ve çift altıgenden vücut merkezli kübik yapıya yaklaşık 863'°C te gerçekleşir. Neodimyum, lantanitlerin çoğu gibi, oda sıcaklığında paramanyetiktir ve 20 K (-253 °C; -423,4 °F) 'ye soğutulduğunda bir antiferromanyetik hale gelir. Neodimyum, klasik miskmetalde yaklaşık %18'lik bir konsantrasyonda bulunan nadir toprak metalidir. Neodimyum mıknatıs yapmak için bir ferromanyet olan demirle alaşımlandırılır.

### Elektron düzeni

Periyodik tabloda, solunda lantanit praseodim ile sağında radyoaktif promethium arasında ve aktinit uranyumun üzerinde görünür. 60 elektronu, altı 4f ve 6s elektronunun değerlik olduğu [Xe]4f46s2 konfigürasyonunda düzenlenmiştir. Lantanid serisi metallerin çoğu gibi, neodimyum değerlik elektronları olarak genellikle yalnızca üç elektron kullanır.

### Kimyasal özellikler

Neodim, lantanit serisinin dördüncü üyesidir. Erime noktası 1.024 °C (1.875 °F) ve kaynama noktası 3.074 °C (5.565 °F) dir. Neodim, diğer lantanitler gibi, genellikle +3 oksidasyon durumuna sahiptir, ancak +2 ve +4 oksidasyon durumlarında ve hatta çok nadir durumlarda +0 da olabilir. Neodimyum hızla oksitlenir, ve üzerinde demir pası gibi bir oksit tabakası oluşturur; bir santimetre büyüklüğünde bir neodim numunesi yaklaşık bir yıl içinde tamamen paslanır. Nd3+ genellikle suda çözünür. Komşu praseodimyum gibi, yaklaşık 150'°C de kolayca yanar ve neodimyum(III) oksit oluşturur; oksit, dökme metali daha fazla oksidasyona maruz bırakarak soyulur.

4Nd + 3O  
2 → 2Nd  
2O  
3
Neodimyum oldukça elektropozitif bir elementtir ve neodim (III) hidroksit oluşturmak üzere soğuk suyla yavaş, sıcak suyla hızlı bir şekilde reaksiyona girer:

2Nd (s) + 6H  
2O (l) → 2Nd(OH)  
3 (aq) + 3H  
2 (g)
Neodimyum halojenlerle şiddetli reaksiyona girer:

2Nd (s) + 3F  
2 (g) → 2NdF  
3 (s) [viole]
2Nd (s) + 3Cl  
2 (g) → 2NdCl  
3 (s) [eflatun]
2Nd (s) + 3Br  
2 (g) → 2NdBr  
3 (s) [viole]
2Nd (s) + 3I  
2 (g) → 2NdI  
3 (s) [yeşil]
Neodim, lila Nd(III) iyonu içeren çözeltiler oluşturmak üzere seyreltik sülfürik asit içinde kolaylıkla çözünür. Bunlar bir [Nd(OH2)9]3+ kompleksi olarak bulunur:

2Nd (s) + 3H  
2SO  
4 (aq) → 2Nd3+ (aq) + 3SO2−  
4 (aq) + 3H  
2 (g)
### Bileşikler

 Neodim (III) sülfat Neodimyum asetat tozu Neodim (III) hidroksit tozu
En önemli neodim bileşiklerinden bazıları şunlardır:

* Halojenürler:NdF3; NdCl2; NdCl3; NdBr3; NdI2; NdI3
* oksitler:
* hidroksit:
* karbonat tuzu: Nd2(CO3)3
* sülfat tuzu:
* asetat : Nd(CH3COO)3
* Neodimyum mıknatıslar (Nd2Fe14B)

Bazı neodim bileşikleri, aydınlatma türüne göre değişen renklere sahiptir.

#### Organik bileşikleri

Organonedimyum bileşikleri, bir neodim-karbon bağına sahip bileşiklerdir. Bu bileşikler, diğer lantanitlerinkine benzer olup, π arka bağı oluşturamazlar. Bu nedenle, çoğunlukla iyonik siklopentadienitler ve bazıları polimerik olabilen σ-bağlı basit alkiller ve ariller ile sınırlıdırlar.

### İzotoplar

Doğal olarak oluşan neodimyum (60Nd), beş kararlı izotoptan oluşur - 142Nd, 143Nd, 145Nd, 146Nd ve 148Nd; en bol bulunanı 142Nd'dir ( doğal bolluğun %27,2'si) ve son derece güçlü iki radyoizotop; uzun yarı ömürleri olan 144Nd (yarı ömür (*t* 1/2) 2,29×1015 yıl alfa bozunması ile ) ve 150Nd (çift beta bozunması, *t* 1/2 ≈ 7×1018 yıl). 2022 yılı itibarıyla toplamda 33 neodim radyoizotopu tespit edildi, en kararlı radyoizotoplar doğal olarak oluşanlardır: 144Nd ve 150Nd. Geri kalan tüm radyoaktif izotopların yarı ömürleri on iki günden kısa ve bunların çoğunun yarı ömürleri 70 saniyeden kısadır; en kararlı yapay izotop, 10.98 günlük bir yarı ömre sahip 147Nd'dir.

Neodim ayrıca bilinen 13 yarı kararlı izotopa sahiptir, en kararlı olanı 139*m*Nd ( *t* 1/2)= 5,5 saat), 135*m*Nd (*t*1/2= 5,5 dakika) ve 133*m*1Nd ( *t* 1/2 ~70 saniye). En bol kararlı izotop olan 142Nd'den önceki birincil bozunma modları elektron yakalama ve pozitron bozunmasıdır ve sonraki birincil mod beta eksi bozunmadır. 142Nd'den önceki birincil bozunma ürünleri element Pr (praseodim) izotoplarıdır ve sonraki birincil ürünler element Pm (promethium) izotoplarıdır. Beş kararlı izotoptan dördünün seryum veya samaryum izotoplarına bozunduğu tahmin edilmiştir ve bunlar yalnızca gözlemsel olarak kararlıdır. Ek olarak, samaryumun gözlemsel olarak kararlı bazı izotoplarının neodimyum izotoplarına bozunacağı tahmin edilmektedir.

Neodim izotopları çeşitli bilimsel uygulamalarda kullanılmaktadır. 142Nd, kısa ömürlü Tm ve Yb izotoplarının üretiminde kullanılmıştır. Bir radyoaktif güç kaynağı olan 147Pm üretimi için 146Nd önerilmiştir. Diğer prometyum izotoplarının üretimi için birkaç neodim izotopu kullanılmıştır. 147Sm'den bozulma (*t*1/2= 1,06) sabit 143Nd'ye, samaryum-neodimyum tarihlemesine izin verir. 150Nd, çift beta bozunumunu incelemek için de kullanılmıştır.

Tarih
-----

Carl Auer von Welsbach (1858–1929), 1885'te neodimyumun keşfi 
1751'de İsveçli mineralog Axel Fredrik Cronstedt, Bastnäs'taki madenden -daha sonra cerite olarak adlandırılan- ağır bir mineral keşfetti. Otuz yıl sonra, madenin sahibi olan ailenin bir üyesi olan on beş yaşındaki Wilhelm Hisinger, içinde herhangi bir yeni unsur bulamayan Carl Scheele'ye bir örnek gönderdi. 1803'te Hisinger bir demir ustası olduktan sonra, Jöns Jacob Berzelius ile birlikte minerale geri döndü ve -iki yıl önce keşfedilen cüce gezegen Ceres'e atıfla- *ceria* adını verdikleri yeni bir oksit izole etti. Ceria, aynı anda ve bağımsız olarak Almanya'da Martin Heinrich Klaproth tarafından izole edildi. 1839 ile 1843 yılları arasında, Berzelius ile aynı evde yaşayan İsveçli cerrah ve kimyager Carl Gustaf Mosander tarafından serya'nın bir oksit karışımı olduğu gösterildi; onları *lanthana* ve *didymia* adını verdiği diğer iki okside ayırdı. O, bir seryum nitrat örneğini havada kavurarak ve ardından elde edilen oksidi seyreltik nitrik asitle işleyerek kısmen ayrıştırmış, oksitleri oluşturan metaller *lantan* ve *didimyum* olarak adlandırılmıştı. Von Welsbach, ayrımı spektroskopik analizle doğruladı, ancak ürünler nispeten düşük saflıktaydı. Didymium, 1841'de Carl Gustaf Mosander tarafından keşfedildi ve 1925'te ondan saf neodim izole edildi. Neodim adı, Yunanca *neos* (νέος), yeni ve *didymos* (διδύμος), ikiz kelimelerinden türetilmiştir.

1950'lere kadar çift nitrat kristalleştirme ticari neodimiyumun saflaştırma aracıydı. Lindsay Chemical Division, neodimyumun büyük ölçekli iyon değişimi saflaştırmasını ticarileştiren ilk şirket oldu. 1950'lerden başlayarak, yüksek saflıkta (>%99) neodimyum, öncelikle nadir toprak elementleri açısından zengin bir mineral olan monazitten iyon değiştirme işlemi yoluyla elde edildi. Metal, halojenür tuzlarının elektrolizi yoluyla elde edilir. Neodimyumun çoğu bastnäsite'den ekstrakte ediliyor ve solvent ekstraksiyonu ile saflaştırılıyor. İyon değiştirme saflaştırması en yüksek saflıklar için kullanılır (tipik olarak >%99,99). Gelişen teknoloji ve ticari olarak temin edilebilen neodim oksidin geliştirilmiş saflığı, günümüz koleksiyonlarındaki neodimyum camların görünümüne yansıdı. 1930'larda yapılan ilk neodimyum camlar daha temiz mor olan modern versiyonlardan daha kırmızımsı veya turuncu bir renge sahiptir. Bunun sebebi erken teknolojide, yani fraksiyonel kristalleştirme kullanılarak praseodim izlerini gidermedeki zorluklardı.

Doğrudan tahrikli rüzgar türbinleri için kullanılan kalıcı mıknatıslardaki rolü nedeniyle, neodimyumun yenilenebilir enerjiyle çalışan bir dünyada jeopolitik rekabetin ana nesnelerinden biri olacağı iddia edildi. Ancak çoğu rüzgar türbininin kalıcı mıknatıs kullanmamaktadır.

Oluşum ve üretim
----------------

### Bulunuşu

 Bastnäsite
Neodim doğada serbest bir element olarak nadiren bulunur, bunun yerine az miktarda tüm nadir toprak metallerini içeren monazit ve bastnäsite (bunlar tek mineral adlarından ziyade mineral grup adlarıdır) gibi cevherler olarak bulunur. Bu minerallerde neodim nadiren baskındır; bazı istisnalar arasında monazit-(Nd) ve kozoit-(Nd) bulunur. Ana madencilik alanları Çin, Amerika Birleşik Devletleri, Brezilya, Hindistan, Sri Lanka ve Avustralya'dadır. Dünya neodimyum rezervlerinin sekiz milyon ton olduğu tahmin ediliyor.

Nd3+ iyonu, periyodik tabloyu hemen takip eden seryum grubunun (lantandan samaryum ve öropyuma kadar olan) ilk lantanidlerine boyut olarak benzerdir ve bu nedenle fosfat, silikat ve karbonatta onlarla birlikte bulunma eğilimindedir. monazit (MIIIPO4) ve bastnäsite (MIIICO3F ) gibi mineraller; burada M, skandiyum ve radyoaktif prometyum (biraz daha az Pr ile çoğunlukla Ce, La ve Y) hariç tüm nadir toprak metallerini ifade eder. ve Nd). Bastnäsite genellikle toryum ve ağır lantanitlerden yoksundur ve ondan hafif lantanitlerin saflaştırılması daha az söz konusudur. Cevher, ezilip öğütüldükten sonra, önce sıcak konsantre sülfürik asit, gelişen karbondioksit, hidrojen florür ve silikon tetraflorür ile işlenir. Ürün daha sonra kurutulur ve su ile süzülerek lantan da dahil olmak üzere erken dönem lantanit iyonları solüsyonda bırakılır.

Güneş Sistemi bollukları | atomiksayı | element | Bağlantılı miktar |
| --- | --- | --- |
| 42 | Molibden | 2.771 |
| 47 | Gümüş | 0,590 |
| 50 | Teneke | 4.699 |
| 58 | seryum | 1.205 |
| 59 | praseodimyum | 0,205 |
| *60* | *neodimyum* | *1* |
| 74 | Tungsten | 0,054 |
| 90 | toryum | 0,054 |
| 92 | Uranyum | 0,022 |

#### Uzayda

Neodimyumun Güneş Sistemindeki parçacık başına bolluğu 0,083 ppb'dir.  Bu rakam platinin yaklaşık üçte ikisi, ancak cıvadan iki buçuk kat ve altından yaklaşık beş kat daha fazladır. Lantanitler genellikle uzayda bulunmaz ve Dünya'nın kabuğunda çok daha fazladır.

#### Yer kabuğunda

A line chart generally declining towards its right Neodimyum, nadir toprak metali olarak Dünya'nın kabuğunda oldukça yaygın bir elementtir. Nadir toprak metallerinin çoğu daha az bulunur.
Neodimyum, Goldschmidt sınıflandırması altında bir litofil olarak sınıflandırılır, yani genellikle oksijenle birlikte bulunur. Nadir toprak metallerine ait olmasına rağmen, neodimyum hiç de nadir değildir. Yerkabuğundaki bolluğu yaklaşık 38'mg/kgdır ve bu onu 27. en yaygın element yapıyor. Bolluk bakımından lantanuma benzer. Seryum en yaygın nadir toprak metalidir, onu neodimiyum ve ardından lantan takip eder.

### Üretim

2004 yılında mevcut üretimin büyük bir kısmı Çin'den olmak üzere dünyanın neodimyum üretimi yaklaşık 7.000 ton idi. Çin hükümeti element üzerinde stratejik malzeme kontrolleri uygulayarak fiyatlarda büyük dalgalanmalara neden oldu. Fiyatlandırma ve bulunabilirlik konusundaki belirsizlik, şirketlerin (özellikle Japon şirketlerinin) **daha az nadir toprak metali içeren kalıcı mıknatıslar** ve elektrik motorları yaratmasına neden oldu; ancak şimdiye kadar neodimyum ihtiyacını ortadan kaldıramadılar. ABD Jeoloji Araştırmasına göre Grönland, özellikle neodimyum olmak üzere nadir toprak yataklarının en büyük rezervlerine sahiptir. Madencilik süreci sırasında radyoaktif maddelerin salınması nedeniyle madencilik çıkarları, bu bölgelerdeki yerli nüfusla çatışıyor.

Neodimyum, hafif nadir toprak elementi mineralleri bastnäsite ve monazite ait ticari yatakların nadir toprak içeriğinin tipik olarak %10-18'ini oluşturur. Üç değerlikli lantanitler için en güçlü renkli olan neodim bileşikleri ile, rakip kromoforlar olmadığında nadiren nadir toprak minerallerinin renklenmesine hakim olabilir. Genellikle pembe bir renk verir. Bunun göze çarpan örnekleri arasında Bolivya, Llallagua'daki kalay yataklarından elde edilen monazit kristalleri; Mont Saint-Hilaire, Quebec, Kanada'dan ansilit ; veya Saucon Valley, Pensilvanya, Amerika Birleşik Devletleri'nden lantanit. Neodimyum camlarda olduğu gibi, bu tür mineraller farklı aydınlatma koşullarında renk değiştirirler. Neodimyumun soğurma bantları, cıva buharının görünür emisyon spektrumu ile etkileşime girerek, neodimiyum içeren minerallerin ayırt edici bir yeşil rengi yansıtmasına neden olan filtrelenmemiş kısa dalga UV ışığı ile etkileşime girer. Bu, monazit içeren kumlarda veya bastnäsite içeren cevherlerde gözlemlenebilir.

Nadir toprak elementleri ve diğer mineral kaynaklara olan talep, artan insan nüfusu ve endüstriyel gelişme nedeniyle hızla artmaktadır. Son zamanlarda, düşük karbonlu bir toplum gerekliliği, piller, yüksek verimli motorlar, yenilenebilir enerji kaynakları ve yakıt hücreleri gibi enerji tasarrufu sağlayan teknolojilere yönelik önemli bir talebe yol açmıştır. Bu teknolojiler arasında, kalıcı mıknatıslar genellikle yüksek verimli motorlar imal etmek için kullanılır; neodimyum-demir-bor mıknatıslar (Nd2Fe14B sinterlenmiş ve bağlı mıknatıslar) ana kalıcı mıknatıs tipidir. NdFeB mıknatısları hibrit elektrikli araçlar, fişli hibrit elektrikli araçlar, elektrikli araçlar ve yakıt hücreli araçlarda (FCV'ler), rüzgar türbinlerinde, ev aletlerinde, birçok küçük tüketici elektroniği cihazlarında ve bilgisayarlarda kullanılır. Enerji tasarrufu için vazgeçilmezdir. Paris Anlaşması'nın hedeflerine ulaşma yolunda, NdFeB mıknatıslarına olan talebin gelecekte önemli ölçüde artması bekleniyor.

Uygulamalar
-----------

* Neodim, sıvı helyum sıcaklıklarında alışılmadık derecede büyük bir özgül ısı kapasitesine sahiptir, bu nedenle kriyo soğutucularda yararlıdır.
* Neodimyum asetat, radyoaktif ve toksik uranil asetatın yerine kullanılabilir ( elektron mikroskobunda standart bir kontrast maddesi olarak kullanılır).
* Muhtemelen Ca2+ ile benzerliklerinden dolayı, Nd3+' nın bitki büyümesini teşvik ettiği rapor edilmiştir. Nadir toprak elementi bileşikleri, Çin'de gübre olarak sıklıkla kullanılmaktadır.
* Samaryum-neodimiyum tarihleme, kayalar ve meteorların yaşını belirlemek için kullanışlıdır.
* Deniz tortularındaki Neodimyum izotopları, geçmiş okyanus sirkülasyonundaki değişiklikleri yeniden oluşturmak için kullanılır.

### Mıknatıslar

 Bir sabit sürücüden bir mu-metal braket üzerindeki neodimyum mıknatıs
Neodimyum mıknatıslar (bir alaşım, Nd2Fe14B) bilinen en güçlü kalıcı mıknatıslardır. Mıknatıs kendi ağırlığının bin katını kaldırabilir ve kemikleri kırmaya yetecek kadar kuvvetle birbirine çarpabilir. Bu mıknatıslar samaryum-kobalt mıknatıslardan daha ucuz, hafif ve daha güçlüdür. Bununla birlikte, neodimyum bazlı mıknatıslar manyetizmalarını daha düşük sıcaklıklarda kaybedip **paslanma eğiliminde** olduklarından, (samaryum-kobalt mıknatıslar böyle değil) her açıdan üstün değildirler.

Neodimyum mıknatıslar, düşük kütle, küçük hacim veya güçlü manyetik alanların gerekli olduğu mikrofonlar, profesyonel hoparlörler, kulaklıklar, gitar ve bas gitar manyetikleri ve bilgisayar sabit diskleri gibi ürünlerde görülür. Neodimyum, hibrit ve elektrikli otomobillerin elektrik motorlarında ve ticari rüzgar türbinlerinin bazı "sabit mıknatıslı" jeneratörlere sahip rüzgar türbinlerinde kullanılır. Örneğin, her bir Toyota Prius'un tahrikli elektrik motorları, araç başına 1 kilogram (2,2 lb) neodim gerektirir.

2020'de Radboud ve Uppsala Üniversitesi'ndeki fizik araştırmacıları, neodimyumun atomik yapısında "kendi kendine dönen cam "olarak bilinen bir davranış gözlemlediklerini duyurdular. Araştırmacılardan biri, "…biz taramalı tünelleme mikroskobunda uzmanız. Tek tek atomların yapısını görmemizi sağlar ve atomların kuzey ve güney kutuplarını çözebiliriz. Yüksek hassasiyetli görüntülemedeki bu ilerlemeyle, manyetik yapıdaki inanılmaz derecede küçük değişiklikleri çözebildiğimiz için neodimyumdaki davranışı keşfetmeyi başardık." Neodim, daha önce bir periyodik tablo elemanında görülmemiş karmaşık bir manyetik şekilde davranır.

### Camlar

 Tabanı ve iç kaplaması çıkarılmış bir neodim cam ampul, iki farklı ışık türü altında: solda flüoresan ve sağda akkor ışık.
 Didimyum camları
Neodimyum cam, cam eriyiğine neodim oksidin (Nd2O3) dahil edilmesiyle üretilir. Neodimyum cam genellikle gün ışığı veya akkor ışıkta eflatun renginde, ancak flüoresan ışık altında soluk mavi görünür. Neodimyum, camı saf menekşeden şarap kırmızısı ve sıcak griye kadar değişen narin tonlarda renklendirmek için kullanılabilir.

Saflaştırılmış neodimyumun ilk ticari kullanımı, Kasım 1927'de Leo Moser tarafından yapılan deneylerle başlayan cam renklendirmesiydi. Tiffin'in "alacakaranlığı" yaklaşık 1950'den 1980'e kadar üretimde kaldı  Mevcut kaynaklar arasında Çek Cumhuriyeti, Amerika Birleşik Devletleri ve Çin'deki cam üreticileri yer almaktadır.

Neodimyumun keskin soğurma bantları, cam renginin farklı aydınlatma koşullarında değişmesine neden olur. Bu renk değişimi fenomeni, koleksiyoncular tarafından oldukça değerlidir. Altın veya selenyum ile kombinasyon halinde kırmızı renkler üretilir. Neodim renklenmesi atomun derinliklerindeki "yasaklı" ff geçişlerine bağlı olduğundan renk, camın termal geçmişinden etkilenmez. Bununla birlikte, en iyi renk için, cam imalatında kullanılan silikada demir bulunmamalıdır. F geçişlerinin aynı yasaklı doğası, nadir toprak renklendiricilerini çoğu d-geçiş elemanı tarafından sağlananlardan daha az yoğun hale getirir, bu nedenle, istenen renk yoğunluğunu elde etmek için bir camda daha fazlasının kullanılması gerekir. Orijinal Moser tarifi, cam eriyiğinde yaklaşık %5 oranında neodimyum oksit kullandı; Güçlü bir baz olduğundan, bu seviyedeki neodimyum camın erime özelliklerini etkilemiş olabilir ve camın kireç içeriğinin buna göre ayarlanması gerekebilir.

Neodimyum camlardan iletilen ışık, alışılmadık derecede keskin soğurma bantları gösterir; cam, astronomik çalışmalarda spektral çizgilerin kalibre edilebileceği keskin bantlar üretmek için kullanılır. Diğer bir uygulama, diğer renkleri, özellikle nebulalardan gelen koyu kırmızı hidrojen-alfa emisyonunu geçirirken, sodyum ve flüoresan aydınlatmadan kaynaklanan ışık kirliliğinin etkisini azaltmak için seçici astronomik filtrelerin oluşturulmasıdır. Neodimyum ayrıca demir kirleticilerin neden olduğu yeşil rengi camdan çıkarmak için de kullanılır.

 Nd:YAG lazer çubuğu
Neodimyum, kaynakçı ve cam üfleyici gözlükleri yapmak için camı renklendirmede kullanılan (neodimiyum ve praseodimyum tuzlarının karışımı) "didimyum "un bir bileşenidir; keskin absorpsiyon bantları, 589'nmde güçlü sodyum emisyonunu yok eder.

578'nmde sarı cıva emisyon hattının benzer emilimi, geleneksel beyaz floresan aydınlatma altında neodimyum cam için gözlenen mavi rengin başlıca nedenidir.

Neodimyum ve didimyum cam, iç mekan fotoğrafçılığında, özellikle akkor aydınlatmadan kaynaklanan sarı tonların filtrelenmesinde kullanılır. Benzer şekilde, neodimyum cam, akkor ampullerde yaygın bir şekilde kullanılmaktadır. Bu lambalar, sarı ışığı filtrelemek için camda neodim içerir ve bu da güneş ışığına daha benzer beyaz ışıkla sonuçlanır. Birinci Dünya Savaşı sırasında, savaş alanlarında Mors Kodu iletmek için didimyum aynaların kullanıldığı bildirildi. Neodimyum tuzları camlarda olduğu gibi emayelerde de renklendirici olarak kullanılmaktadır.

### Lazerler

Küçük bir neodimyum iyon konsantrasyonuna sahip bazı şeffaf malzemeler, lazerlerde kızılötesi dalga boyları (1054–1064 nm) için kazanç ortamı olarak kullanılabilir), örneğin Nd:YAG (itriyum alüminyum garnet), Nd:YAP (itriyum alüminyum perovskite), Nd:YLF (itriyum lityum florür), Nd:YVO <sub id="mwAuw">4</sub> (itriyum ortovanadat) ve Nd:cam. Neodimyum katkılı kristaller (tipik olarak Nd:YOV4 ), ticari DPSS el tipi lazerler ve lazer işaretçilerde yeşil lazer ışığına dönüştürülen yüksek güçlü kızılötesi lazer ışınları üretir.

 Atalet hapsetme füzyonu için son derece güçlü lazerlerde kullanılan neodimyum katkılı cam levhalar.
Üç değerlikli neodim iyonu Nd3+, lazer radyasyonu oluşturmak için kullanılan nadir toprak elementlerinden ilk lantanitti. Nd:CaWO4 lazer 1961'de geliştirildi  Tarihsel olarak, devreye alınan üçüncü lazerdi (ilki yakut, ikincisi U3+ :CaF lazer). Yıllar içinde neodimyum lazer, uygulama amaçları için en çok kullanılan lazerlerden biri haline geldi. Nd3+ iyonunun başarısı, enerji seviyelerinin yapısında ve lazer radyasyonu üretimi için uygun spektroskopik özelliklerde yatmaktadır. 1964'te Geusic ve ark. YAG matrisi Y3Al5O12' de neodimyum iyonunun işleyişini gösterdi. Daha düşük eşiğe sahip, mükemmel mekanik ve sıcaklık özelliklerine sahip dört seviyeli bir lazerdir. Bu malzemenin optik pompalanması için tutarlı olmayan flaş lambası radyasyonu veya tutarlı bir diyot ışını kullanmak mümkündür.

 Çeşitli iyonik kristal türlerindeki ve ayrıca camlardaki neodimyum iyonları, harici bir kaynaktan "pompalandıktan" sonra, tipik olarak neodimiyum iyonundaki belirli bir atomik geçişten 1064 nm ışık yayan bir lazer kazanç ortamı görevi görür.
Birleşik Krallık Atom Silahları Kuruluşundaki mevcut lazer, HELEN 1- terawatt neodimyum-cam lazer, basınç ve sıcaklık bölgelerinin orta noktalarına erişebilir ve yoğunluğun nasıl olduğuna dair modelleme için veri elde etmek için kullanılır. HELEN, opaklık ve radyasyon iletiminin ölçüldüğü yaklaşık 106 K plazma oluşturabilir.

Neodimyum cam katı hal lazerleri, atalet hapsetme füzyonu için son derece yüksek güçlü (terawatt ölçeği), yüksek enerjili (megajoule) çok ışınlı sistemlerde kullanılır. Nd:cam lazerler genellikle 351'nmde lazer füzyon cihazlarında üçüncü harmoniğe üç katına çıkar.

### Uranil asetat yerine

Uranil asetat, onlarca yıldır transmisyon elektron mikroskobunda standart kontrast maddesi olmuştur. Bununla birlikte, radyoaktif özelliklerinin yanı sıra yüksek toksisitesi nedeniyle kullanımı hükümetler tarafından yapılan düzenlemelerle giderek daha fazla engellenmektedir. Bu nedenle, lantanit asetatlar veya platin mavisi ve ayrıca oolong çayı ekstresi gibi daha az tanımlanmış maddelerin kullanımı dahil olmak üzere alternatifler araştırılmaktadır. Bu alternatiflere rağmen, uranil asetat hala EM kontrastı için standarttır.

Periyodik tabloda, elementlerin gruplar halinde dikey sıralaması, kimyasal ve fiziksel özelliklerini belirleyen en dış kabuklarında aynı sayıda elektron bulunmasına dayanır. Neodimyum, uranyumun hemen üzerinde olduğundan, UAc ve NdAc'nin kimyasal özellikleri, ultra ince kesitlerde dokuya bağlanma açısından çok benzer olacaktır ve bu da benzer bir kontrast miktarına yol açacaktır.

Biyolojik rol ve önlemler
-------------------------

İlk lantanitlerin *, Methylacidiphilum fumariolicum* gibi volkanik çamurluklarda yaşayan bazı metanotrofik bakteriler için gerekli olduğu bulunmuştur: lantan, seryum, praseodim ve neodimyum yaklaşık olarak eşit derecede etkilidir. Neodimyumun başka herhangi bir organizmada biyolojik bir rolü olduğu bilinmemektedir.

Neodimyum tozu yanıcıdır ve patlama tehlikesi vardır. Tüm nadir toprak metallerinde olduğu gibi neodimyum bileşikleri düşük ila orta derecede toksisiteye sahiptir; ancak, bu kapsamlı bir şekilde araştırılmamıştır. Neodim tozu ve tuzları gözleri ve mukozaları fazla, cildi orta derecede tahriş eder. Tozu solumak akciğer embolilerine neden olabilir ve birikmiş maruziyet karaciğere zarar verir. Neodim ayrıca, özellikle intravenöz olarak verildiğinde bir antikoagülan görevi görür.

Neodimyum mıknatıslar, manyetik destekler ve kemik onarımı gibi tıbbi kullanımlar için test edilmiştir, ancak biyouyumluluk sorunları yaygın uygulamayı engellemiştir. Ticari olarak temin edilebilen neodimyumdan yapılmış mıknatıslar son derece güçlüdür ve uzun mesafelerden birbirlerini çekebilirler. Dikkatli kullanılmazlarsa çok hızlı ve güçlü bir şekilde bir araya gelerek yaralanmalara neden olurlar. Örneğin, kullandığı iki mıknatıs 50'cmden birbirine yapıştığında parmak ucunu kaybeden bir kişinin belgelenmiş en az bir vakası vardır.

Bu güçlü mıknatısların bir diğer riski de, birden fazla mıknatısın yutulması durumunda mide-bağırsak yolundaki yumuşak dokuları sıkıştırabilmesidir. Bu, tahmini olarak 1.700 acil servis ziyaretine yol açtı ve küçük neodimyum mıknatıslardan oluşan yapı setleri olan Buckyballs oyuncak serisinin geri çağrılmasını gerektirdi.

Ayrıca bakınız
--------------

* Neodim bileşikleri
* Kategori:Neodimiyum bileşikleri
* lantanitler
* Periyot 6 element
* Nadir toprak metalleri

notlar
------

Not listesi
-----------

1. ↑  Abundances in the source are listed relative to silicon rather than in per-particle notation. The sum of all elements per 106 parts of silicon is 2.6682×1010 parts; lead comprises 3.258 parts.

Kaynakça
--------

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4171432-5
* LCCN: sh85090754
* NKC: ph123228
* NLI: 987007563184005171

 |



1. ↑  Werbowy, S. Windholz, L. Studies of Landé gJ-factors of singly ionized neodymium isotopes (142, 143 and 145) at relatively small magnetic fields up to 334 G by collinear laser ion beam spectroscopy.
2. ↑  See Abundances of the elements (data page).
3. ↑  Toshiba Develops Dysprosium-free Samarium-Cobalt Magnet to Replace Heat-resistant Neodymium Magnet in Essential Applications 25 Ocak 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..
4. 1 2  Gorman, Steve (August 31, 2009) As hybrid cars gobble rare metals, shortage looms 5 Haziran 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. *Reuters*.
5. ↑  Manutchehr-Danai, Mohsen, (Ed.) (2009), "neodymium", *Dictionary of Gems and Gemology* (İngilizce), Berlin, Heidelberg: Springer, ss. 598-598, doi:10.1007/978-3-540-72816-0\_15124, ISBN 978-3-540-72816-0, erişim tarihi: 9 Haziran 2023
6. 1 2 3 4 5 6 7 8  Haynes, William M. (Ed.) (2016). "Neodymium. Elements". *CRC Handbook of Chemistry and Physics*. 97th. CRC Press. s. 4.23. ISBN 9781498754293.  r eksik `|soyadı1=` (yardım)
7. ↑  Andrej Szytula; Janusz Leciejewicz (8 Mart 1994). *Handbook of Crystal Structures and Magnetic Properties of Rare Earth Intermetallics*. CRC Press. s. 1. ISBN 978-0-8493-4261-5.  Yazar eksik `|soyadı1=` (yardım)
8. ↑  Coey, J. M. D.; Parkin, Stuart S.P. (Ed.) (2021), "Magnetism of the Elements", *Handbook of Magnetism and Magnetic Materials* (İngilizce), Cham: Springer International Publishing, ss. 659-692, doi:10.1007/978-3-030-63210-6\_15, ISBN 978-3-030-63210-6, erişim tarihi: 7 Haziran 2023  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
9. ↑  Greenwood and Earnshaw, pp. 1235–8
10. ↑  Yttrium and all lanthanides except Ce and Pm have been observed in the oxidation state 0 in bis(1,3,5-tri-t-butylbenzene) complexes, see "Zero oxidation state compounds of scandium, yttrium, and the lanthanides". *Chemical Society Reviews* (İngilizce). **22** (1): 17-24. 1 Ocak 1993. doi:10.1039/CS9932200017. ISSN 1460-4744. 19 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Haziran 2023.  Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
11. ↑  "Chemical reactions of Neodymium". Webelements. 25 Haziran 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2012.
12. ↑  Burke M.W. (1996) Lighting II: Sources.
13. ↑  Greenwood and Earnshaw, pp. 1248–9
14. ↑  Karlewski, T. Hildebrand, N. Herrmann, G. et al.
15. 1 2  Belli (2019). "Experimental searches for rare alpha and beta decays". *European Physical Journal A*. **55** (140): 4-6. arXiv:1908.11458 $2. doi:10.1140/epja/i2019-12823-2.
16. ↑  Depaolo (1976). "Nd isotopic variations and petrogenetic models" (PDF). *Geophysical Research Letters*. **3** (5): 249. doi:10.1029/GL003i005p00249. 14 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 13 Haziran 2023.
17. ↑  Barabash, A.S. Hubert, F. Hubert, P. et al.
18. 1 2  Marshall (2016). "Rediscovery of the elements: The Rare Earths–The Last Member" (PDF). *The Hexagon*: 4-9. 27 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 30 Aralık 2019.
19. ↑  Emsley, pp. 120–5
20. ↑  Greenwood and Earnshaw, p. 1424
21. ↑  "The Discovery of the Elements: XI. Some Elements Isolated with the Aid of Potassium and Sodium:Zirconium, Titanium, Cerium and Thorium". *The Journal of Chemical Education*. **9** (7): 1231-1243. 1932. doi:10.1021/ed009p1231.  Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
22. 1 2  *The discovery of the elements*. 6th. Easton, PA: Journal of Chemical Education. 1956.
23. 1 2  Marshall (2015). "Rediscovery of the elements: The Rare Earths–The Confusing Years" (PDF). *The Hexagon*: 72-77. 11 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 30 Aralık 2019.
24. ↑  See:
25. 1 2 3  Emsley, John (2003). *Nature's building blocks: an A–Z guide to the elements*. Oxford University Press. ss. 268-270. ISBN 0-19-850340-7.
26. ↑  Weeks (1932). "The discovery of the elements. XVI. The rare earth elements". *Journal of Chemical Education*. **9** (10): 1751. doi:10.1021/ed009p1751.
27. ↑  Giunta, Carmen J.; Mainz, Vera V.; Girolami, Gregory S. (Ed.) (2021), "The Rare Earths, a Challenge to Mendeleev, No Less Today", *150 Years of the Periodic Table: A Commemorative Symposium*, Perspectives on the History of Chemistry (İngilizce), Cham: Springer International Publishing, ss. 259-301, doi:10.1007/978-3-030-67910-1\_11, ISBN 978-3-030-67910-1, erişim tarihi: 7 Haziran 2023  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
28. ↑  "The geopolitics of renewable energy: Debunking four emerging myths" (PDF). *Energy Research & Social Science*. **49**: 36-40. 1 Mart 2019. doi:10.1016/j.erss.2018.10.018. 13 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF).  Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
29. ↑  *Rare earth frontiers : from terrestrial subsoils to lunar landscapes*. Ithaca, NY: Cornell University Press. 2017. ISBN 978-1501714603.
30. ↑  
Hudson Institute of Mineralogy (1993–2018). "Mindat.org". 2 Mart 2001 tarihinde kaynağından arşivlendi.
31. ↑  "Scenario assessment of neodymium recycling in Japan based on substance flow analysis and future demand forecast". *Journal of Material Cycles and Waste Management* (İngilizce). **23** (6): 2120-2132. 1 Kasım 2021. doi:10.1007/s10163-021-01277-6. ISSN 1611-8227.  Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
32. 1 2  Greenwood and Earnshaw, p. 1229–32
33. 1 2  Lodders 2003.
34. 1 2  "Periodic Table of Elements". Environmental Chemistry.com. Erişim tarihi: 14 Nisan 2007.  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
35. ↑  "Rare Earths Statistics and Information | U.S. Geological Survey" (PDF). *minerals.usgs.gov* (İngilizce). 6 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Haziran 2023.
36. ↑  "Honda co-develops first hybrid car motor free of heavy rare earth metals". *Reuters*. 12 Temmuz 2016. 8 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Haziran 2023.
37. ↑  "Honda's Heavy Rare Earth-Free Hybrid Motors Sidestep China". *Bloomberg.com*. 12 Temmuz 2016. 19 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Haziran 2023.
38. ↑  "Greenland to hold election watched closely by global mining industry". *Reuters* (İngilizce). 31 Mart 2021. 5 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Haziran 2023.
39. ↑  "Influence of specific neodymium-glass absorption bands on generating energy". *Journal of Applied Spectroscopy* (İngilizce). **15** (2): 1002-1005. 1 Ağustos 1971. doi:10.1007/BF00607297. ISSN 1573-8647.  Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
40. ↑  Sagawa M, Fujimura S, Togawa N, Yamamoto H, Matsuura Y (1984) New material for permanent magnets on a base of Nd and Fe. J Appl Phys 55(6):2083–2087.
41. 1 2  "REE Recovery from End-of-Life NdFeB Permanent Magnet Scrap: A Critical Review". *Journal of Sustainable Metallurgy* (İngilizce). **3** (1): 122-149. 1 Mart 2017. doi:10.1007/s40831-016-0090-4. ISSN 2199-3831.  Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
42. ↑  Reed, Richard P.; Fickett, Fred R.; Summers, Leonard T.; Stieg, M. (Ed.) (1994), "Centrifugal Atomization of Neodymium and Er3Ni Regenerator Particulate", *Advances in Cryogenic Engineering Materials: Volume 40, Part A*, An International Cryogenic Materials Conference Publication (İngilizce), Boston, MA: Springer US, ss. 631-638, doi:10.1007/978-1-4757-9053-5\_80, ISBN 978-1-4757-9053-5, erişim tarihi: 7 Haziran 2023  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
43. 1 2  "Neodymium as an alternative contrast for uranium in electron microscopy". *Histochemistry and Cell Biology* (İngilizce). **153** (4): 271-277. 1 Nisan 2020. doi:10.1007/s00418-020-01846-0. ISSN 1432-119X. PMC 7160090 $2. PMID 32008069.  Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
44. ↑  Wei, Y. and Zhou, X. (1999). "The Effect of Neodymium (Nd3+) on Some Physiological Activities in Oilseed Rape during Calcium (Ca2+) Starvation". *10th International Rapeseed Congress*. **2**: 399. 19 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Haziran 2023.
45. ↑  "Review of Rare Earth Elements as Fertilizers and Feed Additives: A Knowledge Gap Analysis". *Archives of Environmental Contamination and Toxicology* (İngilizce). **81** (4): 531-540. 1 Kasım 2021. doi:10.1007/s00244-020-00773-4. ISSN 1432-0703. PMC 8558174 $2. PMID 33141264.  Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
46. ↑  "Team finds Earth's 'oldest rocks'". *BBC News*. Londra. 26 Eylül 2008. 8 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Haziran 2009.
47. ↑  Rink, W. Jack; Thompson, Jeroen, (Ed.) (2013), "Sm–Nd Dating", *Encyclopedia of Scientific Dating Methods* (İngilizce), Dordrecht: Springer Netherlands, ss. 1-20, doi:10.1007/978-94-007-6326-5\_84-1, ISBN 978-94-007-6326-5, erişim tarihi: 7 Haziran 2023  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
48. ↑  "Neodymium budget in the modern ocean and paleo-oceanographic implications". *Journal of Geophysical Research*. **108** (C8): 3254. 2003. doi:10.1029/1999JC000285.  Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
49. ↑  van de Flierdt (28 Kasım 2016). "Neodymium in the oceans: a global database, a regional comparison and implications for palaeoceanographic research". *Philosophical Transactions of the Royal Society A: Mathematical, Physical and Engineering Sciences*. **374** (2081): 20150293. doi:10.1098/rsta.2015.0293. PMC 5069528 $2. PMID 29035258.
50. ↑  Zhang, W. Liu, G. & Han, K. The Fe-Nd (Iron-Neodymium) system.
51. ↑  "Effect of impurities on the corrosion behaviour of neodymium". *Journal of Applied Electrochemistry* (İngilizce). **23** (10): 1017-1024. 1 Ekim 1993. doi:10.1007/BF00266123. ISSN 1572-8838.  Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
52. ↑  "Testing the cytotoxicity of metal alloys used as magnetic prosthetic devices". *Journal of Materials Science: Materials in Medicine* (İngilizce). **14** (4): 335-345. 1 Nisan 2003. doi:10.1023/A:1022931915709. ISSN 1573-4838.  Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
53. ↑  Umut Kamber (29 Mayıs 2020). "Self-induced spin glass state in elemental and crystalline neodymium". *Science*. **368** (6494). 22 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2020.
54. ↑  Radboud University Nijmegen (28 Mayıs 2020). "New 'Whirling' State of Matter Discovered: Self-Induced Spin Glass". 15 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2020.
55. ↑  "Color of porcelain containing neodymium oxide". *Glass and Ceramics* (İngilizce). **65** (5): 203-207. 1 Mayıs 2008. doi:10.1007/s10717-008-9039-9. ISSN 1573-8515.  Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
56. ↑  "Chameleon Glass Changes Color". 3 Nisan 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Haziran 2009.
57. ↑  Brown D.C. (1981) Optical-Pump Sources for Nd : Glass Lasers.
58. ↑  Bray, Charles (2001). *Dictionary of glass: materials and techniques*. University of Pennsylvania Press. s. 102. ISBN 0-8122-3619-X.
59. ↑  Baader Neodymium Filter 31 Temmuz 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. First Light Optics.
60. ↑  "Recovery of Neodymium as (Na, Nd)(SO4)2 from the Ferrous Fraction of a General WEEE Shredder Stream". *Journal of Sustainable Metallurgy* (İngilizce). **4** (2): 276-287. 1 Haziran 2018. doi:10.1007/s40831-018-0165-5. ISSN 2199-3831.  Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
61. ↑  Zhang (August 2019). "Color-filtered phosphor-in-glass for LED-lit LCD with wide color gamut". *Ceramics International*. **45** (11): 14432-14438. doi:10.1016/j.ceramint.2019.04.164.
62. ↑  Fontani, Marco; Costa, Mariagrazia; Orna, Mary Virginia (2015). *The Lost Elements: The Periodic Table's Shadow Side*. Oxford University Press. ss. 172-173. ISBN 978-0-19-938334-4.  Yazar eksik `|soyadı1=` (yardım)
63. ↑  Shori, Ramesh K, (Ed.) (27 Nisan 2005). "Comparison of diode-side-pumped triangular Nd:YAG and Nd:YAP laser" (PDF). *Solid State Lasers XIV: Technology and Devices*. **5707**. s. 325. doi:10.1117/12.588233. Erişim tarihi: 16 Şubat 2022.  r eksik `|soyadı1=` (yardım)
64. ↑  Johnson (1962). "Continuous operation of a solid-state optical maser". *Physical Review*. **126** (4): 1406. doi:10.1103/PhysRev.126.1406.
65. ↑  Geusic (1964). "Laser oscillations in nd-doped yttrium aluminum, yttrium gallium and gadolinium garnets". *Applied Physics Letters*. **4** (10): 182. doi:10.1063/1.1753928.
66. ↑  Koechner, 1999; Powell, 1998; Svelto, 1998; Siegman, 1986
67. ↑  Norman (2002). "Multipass Reconfiguration of the HELEN Nd:Glass Laser at the Atomic Weapons Establishment". *Applied Optics*. **41** (18): 3497-505. doi:10.1364/AO.41.003497. PMID 12078672. KB1 bakım: göster-yazarlar (link)
68. ↑  "Third harmonic generation of Nd:glass laser with novel composite deuterated KDP crystals". *Laser Physics* (İngilizce). **20** (10): 1923-1926. 1 Ekim 2010. doi:10.1134/S1054660X10190175. ISSN 1555-6611.  Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
69. ↑  Watson ML (1958a) Staining of tissue sections for electron microscopy with heavy metals.
70. ↑  Watson ML (1958b) Staining of tissue sections for electron microscopy with heavy metals.
71. ↑  Hosogi N, Nishioka H, Nakakoshi M (2015) Evaluation of lanthanide salts as alternative stains to uranyl acetate.
72. ↑  Ikeda K, Inoue K, Kanematsu S, Horiuchi Y, Park P (2011) Enhanced effects of nonisotopic hafnium chloride in methanol as a substitute for uranyl acetate in TEM contrast of ultrastructure of fungal and plant cells.
73. ↑  Inaga S, Katsumoto T, Tanaka K, Kameie T, Nakane H, Naguro T (2007) Platinum blue as an alternative to uranyl acetate for staining in transmission electron microscopy.
74. ↑  Yamaguchi K, Suzuki K, Tanaka K (2010) Examination of electron stains as a substitute for uranyl acetate for the ultrathin sections of bacterial cells.
75. ↑  Sato S, Adachi A, Sasaki Y, Ghazizadeh M (2008) Oolong tea extract as a substitute for uranyl acetate in staining of ultrathin sections.
76. ↑  He X, Liu B (2017) Oolong tea extract as a substitute for uranyl acetate in staining of ultrathin sections based on examples of animal tissues for transmission electron microscopy.
77. ↑  Hannay, N. B. (Ed.) (1973), "Structure and Composition in Relation to Properties", *The Chemical Structure of Solids*, Treatise on Solid State Chemistry (İngilizce), New York, NY: Springer US, ss. 175-282, doi:10.1007/978-1-4684-2661-8\_4, ISBN 978-1-4684-2661-8, erişim tarihi: 7 Haziran 2023  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
78. ↑  Clouthier, D. J.; Corio, P. L.; Epiotis, N. D.; Jørgensen, C. K.; Moule, D. C. (Ed.) (1989). "Chemical bonding across the periodic table". *Relationships and Mechanisms in the Periodic Table*. Topics in Current Chemistry (İngilizce). Berlin, Heidelberg: Springer: 47-166. doi:10.1007/BFb0111260. ISBN 978-3-540-45906-4.  Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
79. ↑  Pol (2013). "Rare earth metals are essential for methanotrophic life in volcanic mudpots". *Environmental Microbiology*. **16** (1): 255-64. doi:10.1111/1462-2920.12249. PMID 24034209.
80. ↑  "Neodymium cations Nd3+ were transported to the interior ofEuglena gracilis 277". *Chinese Science Bulletin* (İngilizce). **45** (7): 585-592. 1 Nisan 2000. doi:10.1007/BF02886032. ISSN 1861-9541.  Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
81. ↑  "Condensation reaction in the bandpass reaction cell improves sensitivity for uranium, thorium, neodymium and praseodymium measurements". *Analytical and Bioanalytical Chemistry* (İngilizce). **377** (1): 85-88. 1 Eylül 2003. doi:10.1007/s00216-003-2084-x. ISSN 1618-2650.  Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
82. ↑  "Neodymium (Nd) - Chemical properties, Health and Environmental effects". 23 Eylül 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi.
83. ↑  "How to remove a finger with two super magnets". Seed Media Group LLC. 6 Mart 2009. 27 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2013.  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
84. 1 2  "After Two-Year Fight, Consumer Agency Orders Recall of Buckyballs". *New York Times*. 17 Temmuz 2014. 7 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Temmuz 2014.  Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
85. ↑  Balistreri, William F. (2014). "Neodymium Magnets: Too Attractive?". *Medscape Gastroenterology*. 7 Şubat 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Haziran 2023.