***Aydınlık***, Vatan Partisi'nin günlük gazetesidir.

Adını verdiği Aydınlık hareketinin bilimsel sosyalist çizgisinde dönem dönem dergi veya gazete biçiminde yayım yapmış bir yayındır. Sıkıyönetim dönemlerinde kapanmış, kesintili yayın hayatına zaman zaman haftalık ve günlük olarak devam etmiştir. Yayımını 1 Mart 2011'den beri günlük gazete olarak sürdürmektedir.

Tarihçe
-------

### Gazete (1921-1925)

*Aydınlık*, 1 Haziran 1921
Aydınlık, 1921'de Osmanlı İmparatorluğu'nun ilk sosyalist gazetesi (haftalık gazete) olarak çıkarılmaya başlandı; Türkiye Komünist Partisi ile bağlantılıydı. 1925'te kapatıldı.

### Dergi (1968-1971)

*Proleter Devrimci Aydınlık* dergisinin Kasım 1970 tarihli 25. sayısı.
1968 yılı Kasım’ında *Aydınlık* aylık dergi olarak, Doğu Perinçek ve Vahap Erdoğdu önderliğinde yeniden yayımlanmaya başladı. Türkiye İşçi Partisi muhaliflerinin çıkardığı bu Maocu derginin, Hikmet Kıvılcımlı ve Mihri Belli’nin de aralarında bulunduğu geniş bir yazar kadrosu vardı. Türkiye sosyalist hareketinin kuramının oluşturulmasında ve Millî Demokratik Devrim stratejisinin belirlenmesinde önemli rol oynadı. 1970'in Ocak ayındaki 15. sayıdan itibaren, "*Proleter Devrimci Aydınlık (PDA)*" ve "*Aydınlık Sosyalist Dergi*" adlarıyla ikiye bölündü. *Proleter Devrimci Aydınlık*, 12 Mart öncesinde haftalığa dönüştü. Her iki *Aydınlık* da 12 Mart 1971 Muhtırası’ndan sonra, Nisan 1971 sonunda Erim Hükûmeti’nin Balyoz Harekâtı’yla kapatıldı.

### Dergi (1974-1978)

*Aydınlık*, haftalık dergi olarak Kasım 1974’te yeniden yayımlandı, ancak Şubat 1975’e kadar 14 sayı çıkarılabildi. Sıkıyönetim tarafından kapatıldı. Sıkıyönetimin kalkması üzerine Ekim 1975’te bu kez aylık siyaset kuramı dergisi olarak yayınına devam etti. Bu dönemde 30 sayı yayımlandı.

### Gazete (1978-1980)

Yayın, 20 Mart 1978'de günlük gazeteye dönüştü. 2,5 yıl süreyle her gün yayımlanan *Aydınlık*; 1925, 1971, 1975’te olduğu gibi, 12 Eylül 1980 günü askeri yönetim tarafından kapatıldı. Türkiye tarihinde sıkıyönetimlerce dört kez kapatılmış ikinci bir yayın organı yoktur. Bu dönemde kontrgerillaya karşı yürüttüğü mücadele ile adını duyuran 1978-80 dönemi *Aydınlık*’ında, başyazar Doğu Perinçek'in yanında Cemal Süreya, Muzaffer Buyrukçu, Rıfat Ilgaz, Tahir Özçelik, Sina Çıladır, Nimet Arzık, İsmet Zeki Eyüboğlu, Abdullah Rıza Ergüven ve Nezih Coş’un yazıları yayımlandı.

### Gazete (1993-1994)

13 yıllık zorunlu bir aradan sonra, 1 Mayıs 1993 tarihinde yeniden günlük gazete olarak yayınlanmaya başladı. Bu kez *Aydınlık*’ın Genel Yayın Yönetmenliğini Ferit İlsever, Başyazarlığını Aziz Nesin yaptı. Köşe yazarları arasında Doğu Perinçek, Feroz Ahmad, Metin Altıok, Burçay Anger, Prof. Dr. Korkut Boratav, Yücel Çağlar, Y. Savaş Emek, Cezmi Ersöz, Şükrü Günbulut, Prof. Dr. Ahmet İnam, Fethi Naci, Baskın Oran, Fikret Otyam, Prof. Dr. İzzettin Önder, Şule Perinçek, Hasan Yalçın ve Hilmi Yavuz yer aldı. Jandarma Genel Komutanı Eşref Bitlis’e suikastı, Hizbullah eylemlerini ve diğer şeriatçı faaliyetleri, Tansu Çiller’in ABD vatandaşlığını ortaya çıkaran, özelleştirmeye karşı net bir tavır alan ve 28 Şubat’a giden yolu açan *Aydınlık*, Nisan 1994'e kadar yayınlandığı bu dönemde de, Türkiye basınında önemli bir yayın oldu.

*Aydınlık* dergisinin 4 Mayıs 2008 sayısı.
### Dergi (1994-2010)

1994 yılında alınan bir kararla gazete, haftalık dergi formatını aldı. 2001 yılında, tasarımını yeniledi ve kuşe kağıda basılan kapakla çıkmaya başladı. Ergenekon Soruşturması'nda 21 Mart 2008 günü tutuklanan Serhan Bolluk'un yerine Deniz Yıldırım derginin Genel Yayın Yönetmenliğini devraldı. Serhan Bolluk ise tahliye olduktan sonra Ulusal Kanal Haber Dairesi Başkanlığı'na getirildi.

*Aydınlık* dergisi, Recep Tayyip Erdoğan ile KKTC Eski Cumhurbaşkanı Mehmet Ali Talat'ın Kıbrıs'la ilgili özel konuşmalarını yayınlayınca, Genel Yayın Yönetmeni Deniz Yıldırım ve Ulusal Kanal İstihbarat Şefi Ufuk Akkaya tutuklandı. Yıldırım'ın tutuklanmasının ardından, derginin Sorumlu Müdürü olarak Mehmet Bozkurt görev aldı. Bozkurt yönetimindeki dergi haftalık 20 bin tiraja ulaşınca Aydınlık günlük gazete olarak yayımlanmaya başladı.

### Gazete (2011-...)

Yayın çizgisinin yürüttüğü mücadelenin haftalık bir dergiyle yürütülemeyeceğini ve mevcut basının muhalifliğini kaybettiğini düşünen *Aydınlık* dergisi, 2010 yılının sonunda aldığı kararla, 1 Mart 2011 günü günlük gazete olarak okurlarıyla buluşmayı müjdelemiştir. 13 Şubat 2011 tarihli son sayısının kapağına, 1 Mart'ta resmi olarak çıkacağı bildirilen *Aydınlık* gazetesinin kapağını basan dergi, bunun bir "veda" değil, "merhaba" olduğunu belirtmiştir. *Aydınlık* adıyla 1 Mart 2011'den itibaren günlük gazete olarak yayına devam etmektedir, ancak Avrupa'daki okuyucuları için de Avrupa merkezli bir haftalık dergi de yayınlanmaktadır.

*Aydınlık*, çıktığı ilk ay ortalama 50 bin satışa ulaşarak çok çarpıcı haberlere imza attı. Özellikle Başbakan Erdoğan ve dönemin Genelkurmay Başkanı Yaşar Büyükanıt arasında Dolmabahçe Sarayı'nda yapılan gizli görüşmeyi açıkladı. Gazetenin Genel Yayın Yönetmenliğini Mehmet Sabuncu, Genel Yayın Yönetmeni Yardımcılığı'nı Deniz Yıldırım yürütmektedir. Gazetenin Yazı İşleri Müdürlüğü görevini Ergün Gedek, Haber Koordinatörlüğü görevini Önder Öztürk yapmaktadır. Haber Müdürlüğü'nde ise Mustafa Kaya yer almaktadır. Ceyhun Bozkurt ise İstihbarat Şefi olarak görev yapmaktadır.

*Aydınlık* gazetesi 19 Ağustos 2011 günü Ergenekon Soruşturması kapsamında üçüncü kez basıldı. *Aydınlık*'ın yanı sıra Ulusal Kanal ve İşçi Partisi de baskına uğradı. İşçi Partisi Genel Başkan Vekili Mehmet Bedri Gültekin ve Ulusal Kanal Genel Yayın Yönetmeni Turan Özlü'nün yanı sıra *Aydınlık* gazetesi istihbarat şefi Mehmet Bozkurt, Ruhsar Şenoğlu, Özlem Usta ve iki gazete çalışanı gözaltına alındı ve savcılık sorgularının ardından 22 Ağustos 2011 günü serbest bırakıldı. Mehmet Bedri Gültekin, Turan Özlü, Erkan Önsel ve Mehmet Perinçek ise aynı gün tutuklandı.

16 Nisan 2012 tarihinden itibaren, gazetenin Avrupa baskısı, Avrupa'da 8 ülkede hafta içi beş gün yayımlanmaktadır.

Kadro
-----

### Yazarlar

* Adnan Akfırat
* Ahmet Özgür Türen
* Aleksandr Dugin
* Ali Rıza Taşdelen
* Atakan Hatipoğlu
* Atilla Özalp
* Begümşen Ergenekon
* Berna Bridge
* Bessam Abu Abdullah
* Binnur Zuhat Yokuş
* Birgül Ayman Güler
* Burçak Evren
* Bülent İnce
* Canboray Soykan
* Caner Karavit
* Cem Gürdeniz
* Cem Zeren
* Cenap Yener
* Cengiz Çakır
* Cengiz Köse
* Ceyhan Mumcu
* Coşkun Özdemir
* Çetin Susan
* Defne Tamar Gürol
* Didem Okur
* Dr. Doğu Perinçek
* Ece Ataer
* Ekrem Ataer
* Ekrem Kahraman
* Engin Ünsal
* Erkan Rehber
* Esin Ergenç
* Esin Turhan
* Ferhan Bayır
* Feridun Andaç
* Ferit İlsever
* Fikret Akfırat
* Gaffar Yakınca
* Gönül Kenter
* Hakan Topkurulu
* Hakkı Keskin
* Hasan Bögün
* Hayati Asılyazıcı
* Hikmet Çiçek
* Hüseyin Haydar
* İsmet Özçelik
* Kemal Ateş
* Kemal Cem Yılmaz
* Koray Gürbüz
* Latif Bolat
* Leonid Savin
* Lütfü Özgünaydın
* Mecit Ünal
* Mehmet Akkaya
* Mehmet Ali İkbal
* Mehmet Bedri Gültekin
* Mehmet Bori
* Mehmet Yuva
* Meltem Ayvalı
* Michael Roberts
* Mustafa İlker Yücel
* Mustafa Pamukoğlu
* İ. Melih Baş
* Oktay Yıldırım
* Onur Caymaz
* Onur Sinan Güzeltan
* Orhan Koloğlu
* Rafet Ballı
* Savaş Eskigülek
* Semih Koray
* Serhan Bolluk
* Serhat Latifoğlu
* Seyit Nezir
* Şehime G. Temel
* Şenay Koçyiğit Özdoğan
* Şule Perinçek
* Teoman Alili
* Tuğrul Kihtir
* Tunca Arslan
* Turgay Oğuz
* Turhan Özlü
* Ufuk Tutan
* Uğur Civelek
* Utku Reyhan
* Yaşar Arslan
* Yavuz Alogan
* Yıldırım Koç
* Yunus Soner

### Çizer

* Nuri Kurtcebe
* Mustafa Bilgin

### Eski Yazarlar

* Abdullah Rıza Ergüven
* Afşar Timuçin
* Prof. Dr. Ahmet İnam
* Ahmet Levendoğlu
* Ahmet Say
* Ahmet Yavuz
* Ali Akdemir
* Arslan Başer Kafaoğlu
* Arslan Kılıç
* Aziz Nesin
* Barış Doster
* Bartu Soral
* Baskın Oran
* Burçay Anger
* Bülent Esinoğlu
* Cemal Süreya
* Cezmi Ersöz
* Cüneyt Akalın
* E. Org. Çetin Doğan
* Deniz Bilici
* Emrah Maraşo
* Ethem Gönenç
* Ferhan Şensoy
* Ferit İlsever
* Feroz Ahmed
* Fethi Naci
* Feyza Perinçek
* Fikret Otyam
* Filiz Cemsu
* Halit Deringör
* Hasan Âli
* Hidayet Karakuş
* Dr. Hikmet Kıvılcımlı
* Hilmi Yavuz
* Hüseyin Macit Yusuf
* Hüsnü Uçar
* İrfan Yalçın
* E. General İsmail Hakkı Pekin
* İsmet Zeki Eyüboğlu
* İzzettin Önder
* Kamil Erdoğdu
* Kamer Genç
* Kaya Özsezgin
* Kerim Sadi
* Kerem Yıldırım
* Korkut Boratav
* Kurtul Altuğ
* Kürşat Yıldız
* Levent Kırca
* Mehmet Faraç
* Mehmet Perinçek
* Metin Altıok
* Metin Tükenmez
* Mihri Belli
* Murat Kınıkoğlu
* Mustafa Mutlu
* Muzaffer Buyrukçu
* Naci Beştepe
* Nâzım Hikmet
* Nezih Coş
* Nihat Genç
* Nilgün Serimoğlu
* E. General Noyan Umruk
* Nimet Arzık
* Onur Akay
* Onur Belge
* Orhan Salkınaz
* Osman Şahin
* Önder Öztürk
* Öner Yağcı
* Özdemir İnce
* Prof. Dr. Özdemir Nutku
* Prof. Dr. Rennan Pekünlü
* Rıfat Ilgaz
* Rıza Zelyut
* Sabahattin Önkibar
* Y. Savaş Emek
* Sina Çıladır
* Soner Polat
* Prof. Dr. Şahin Filiz
* Şahin Mengü
* Dr. Şefik Hüsnü Deymer
* Şevket Süreyya Aydemir
* Şükrü Günbulut
* Tahir Özçelik
* Tanju Cılızoğlu
* Tansel Çölaşan
* Tarık Dursun K.
* Tarık Tekgözlü
* Taylan Sorgun
* Prof. Dr. Tolga Yarman
* Tuna Kiremitçi
* Tuncer Cücenoğlu
* Turan Dursun
* Ufuk Söylemez
* Ünal İnanç
* Üstün Sanver
* Prof. Dr. Yalçın Küçük
* Yaşar Nuri Öztürk
* Yener Güneş
* Yücel Çağlar
* Prof. Dr. Ziyat Akkoyunlu

Kaynakça
--------

1. ↑  "Güncel görevler ve Atatürkçülük". *www.aydinlik.com.tr/haber/guncel-gorevler-ve-ataturkculuk-114112*. 8 Ağustos 2018 tarihinde `|arşiv-url=` kullanmak için `|url=` gerekiyor (yardım) arşivlendi.  Eksik ya da boş `|url=` (yardım)
2. ↑  Ulus, Özgür Mutlu (2011). The Army and the Radical Left in Turkey: Military Coups, Socialist Revolution and Kemalism. I.B.Tauris. s. 136. ISBN 9781848854840.
3. ↑  "En çok konuşulan gazete ve dergiler". *MediaCat*. 11 Mayıs 2009. Erişim tarihi: 2 Ocak 2021.
4. ↑  "AYDINLIK TARAF'I DA GEÇTİ". *odatv*. 18 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ocak 2021.
5. ↑  "Perinçek'e tutuklama istemi". *Cumhuriyet*. 22 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ocak 2021.
6. ↑  "Avrupa'da bayilerdeyiz". 15 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Mart 2013.
7. ↑  3 Mart 2013 tarihli *Aydınlık* nüshası.
8. ↑  "Artık akşam olunca hüzünlenmek yok". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2015.
9. ↑  "'Tarih elbette bu vefasızlığı yazacaktır'". 22 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2015.
10. ↑  "'TRT'ye hakkımı helal etmiyorum'". 22 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2015.
11. ↑  "'Büyük sanatçılar gezekten yetişti'". 22 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2015.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Aydınlık (gazete)*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Aydınlık gazetesinin resmî web sitesi12 Şubat 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

| * g
* t
* d
Türkiye'deki gazeteler |
| --- |
| Mevcut | 

|  |  |
| --- | --- |
| Ulusal | 
* *Akşam*
* *Anayurt*
* *Aydınlık*
* *BirGün*
* *Cumhuriyet*
* *Diriliş Postası*
* *Dünya*
* *Evrensel*
* *Fanatik*
* *Fotomaç*
* *Hürses*
* *Hürriyet*
	+ *Hürriyet Daily News*
* *İstiklal*
* *Karar*
* *Korkusuz*
* *Milat*
* *Millî Gazete*
* *Milliyet*
* *Oksijen*
* *Posta*
* *Sabah*
	+ *Daily Sabah*
* *Sözcü*
* *Şok*
* *T.C. Resmî Gazete*
* *Takvim*
* *The New Anatolian*
* *Türkiye*
* *Yeni Akit*
* *Yeni Asır*
* *Yeni Asya*
* *Yeni Birlik*
* *Yeniçağ*
* *Yeni Söz*
* *Yeni Şafak*
* *Yurt*

 |
| Yerel | 
* *Agos* (İstanbul)
* *Ağani Murutsxi* (İstanbul)
* *Apoyevmatini* (İstanbul)
* *Bursa Haber* (Bursa)
* *Bursa Hakimiyet* (Bursa)
* *Jamanak* (İstanbul)
* *Olay* (Bursa)
* *Son Saat* (İstanbul)
* *Şalom* (İstanbul)
* *Yeni Devir* (İstanbul)
* *Yeni İstanbul* (İstanbul)

 |

 |
| Eski | 

|  |  |
| --- | --- |
| Ulusal | 
* *AMK*
* *Anadolu'da Vakit*
* *Ateş*
* *Azadiya Welat*
* *Bizim Gazete*
* *Bulvar*
* *Bugün*
	+ 1989
	+ 2003
* *Fotogol*
* *Fotospor*
* *Gözcü*
* *Günaydın*
* *Güneş*
* *Habertürk*
* *Karagöz*
* *Kelebek*
* *Millet*
* *Ortadoğu*
* *Özgür Düşünce*
* *Özgür Gündem*
* *Özgür Ülke*
* *Pazar Postası*
* *Politika*
* *Radikal*
* *soL*
* *Son Havadis*
* *Son Posta*
* *Star*
* *Tan*
	+ 1935
	+ 1983
* *Taraf*
* *Taraftar*
* *Tercüman*
* *Ulus*
* *Vahdet*
* *Vakit*
* *Vatan*
	+ 1923
	+ 1940
	+ 1976
	+ 2002
* *Yarına Bakış*
* *Yeni Binyıl*
* *Yeni Gün*
* *Yeni Sabah*
* *Yeni Ülke*
* *Yeni Yüzyıl*
* *Zafer*
* *Zaman*
	+ *Today's Zaman*

 |
| Yerel | 
* *Aks-ı Sadâ* (Samsun)
* *Alay* (Ankara)
* *Devrim* (Ankara)
* *Gaste* (İstanbul)
* *Hadiselere Tercüman* (İstanbul)
* *Hâkimiyet-i Milliye* (Ankara)
* *Hergün* (İstanbul)
* *Hikâye ve Roman Gazetesi* (İstanbul)
* *İkdam* (İstanbul)
* *İleri* (İstanbul)
* *İrâde-i Milliye* (Sivas)
* *Le Stamboul* (İstanbul)
* *Son Telgraf* (İstanbul)
* *Tanin* (İstanbul)
* *Tasvîr-i Efkâr* (İstanbul)
* *Tevhîd-i Efkâr* (İstanbul)

 |

 |
| E-gazete | 
* *Bianet*
* *Diken*
* *Gazete Duvar*
* *Gazeteport*
* *Haber7.com*
* *Habertürk*
* *OdaTV*
* *soL*
* *Son Havadis*
* *Star*
* *T24*

 |
| İlgili maddeler | Türkiye'de basın |