Bu madde bir kent hakkındadır.  Aynı adlı arrondissement için Aix-en-Provence (arrondissement) sayfasına bakınız.

**Aix-en-Provence** (Fransızca telaffuz: [ˌɛks ɑ̃ pʀɔˈvɑ̃s]  ( dinle)), Fransa'nın güneyinde Bouches-du-Rhône departmanına bağlı ve Marsilya'ya 25 km uzaklıktaki tarihi ve kültürel bir şehirdir.

Aix-en-Provence şehrinin kuzeyinde kalan kısımlarda özellikle Puyricard'da burjuva kesiminin yaşadığı söylenirken, bu şehirdeki evlerin Fransa'da en pahalılar arasında olduğu bilinmektedir. Aix-en-Provence'ın 10 km kuzeyinde Cezanne ve Picasso'nun tablolarını yaptığı lavanta tarlalarıyla kaplı St. Victoire Dağı bulunmaktadır. Burada Picasso'nun yaşadığı şato ziyaretçi kabul etmemektedir.

Yeraltı suları, sabunları, Cezanne'ı, lokumu, sucuğu ve keçileriyle meşhur olan şehir 200'ün üzerinde çeşme ve dört üniversite barındırmaktadır. Bunun yanında 16 bakkal, 22 seyyar market, 46 umumi tuvalet ve 300'ü aşkın aile çay bahçesiyle Fransız piknik kültürünü yansıtmaktadır.

Tarihçe
-------

### Antik dönem

MÖ 4. yüzyılda Provence bölgesinin batısında Kelt - Ligur kavimlerin yaşadığı kaynaklarda aktarılmaktadır. Aix'in yakınlarındaki oppidumu başkent ilan eden Salluviler burada Massalia'daki Yunan gruplar ile barış içinde yaşamaktaydılar. İki kavim arasında bir kültürleşme söz konusuydu. MÖ 2. yüzyıldan itibaren birbirlerini tehdit olarak algılamaya başlayan kavimler Romalıları çağırarak onlardan yardım istemişlerdir. Bunun üzerine MÖ 123 tarihinde bölgeye gelerek ele geçiren Prokonsül Gaius Sextius Calvinus, Entremont oppidumunu yağmalatarak ortadan kaldırmıştır. Bölgede sürdürülen savaşların bir diğer amacının Roma'nın İspanya yollarını güvence altına alma çabası olduğu iddia edilmektedir. Bölgedeki Roma hakimiyetini vurgulamak isteyen Calvinus kısa süre sonra bir kaplıca etrafına sur inşa ettirerek Galya topraklarındaki ilk Roma şehirlerinden birisi olan *Colonia Aquae Sextiae Salluviorum* kurmuştur. Şehrin bugünkü ismi *Aix* bu ismin kısaltmasından ortaya çıkmıştır.

Kısa süre sonra bu şehrin etrafında Roma eyaleti Gallia Narbonensis kurulmuş ancak eyaletin başkenti MÖ 118 yılından itibaren Colonia Narbo Martius olmuştur. St. Victoire dağı eteklerinde MÖ 102 yılında meşhur Vercellae Savaşı yapılmış ve bu savaşta Gaius Marius komutasındaki Roma ordusu, Tötonlar ve Ambronları mağlup ederek komutan Gaius Marius'u halk destanlarına ve sözlü kültüre yerleşmesine vesile olmuştur. Roma yolu Via Aurelia'da bulunan şehir zamanla hızla büyümüş ve nam salan kaplıcası ile şifa arayan hastaları kendisine çekmeye başlamıştır. Augustus döneminde Roma kolonisi olan Aquae Sextiae, MÖ 15'te vatandaşlarına Roma vatandaşı hakkını tanımıştır.

Resimler
--------

* Aix-en-Provence Belediye SarayıAix-en-Provence Belediye Sarayı
* Aix KatedraliAix Katedrali
* Cours MirabeauCours Mirabeau
* Musée GranetMusée Granet

Kardeş şehir
------------

Aix-en-Provence'in aşağıda listelenen şehirler ile kardeş şehir anlaşması vardır:

* İsrail Aşkelon, İsrail 1995
* Birleşik Krallık Bath, Birleşik Krallık 1977
* Amerika Birleşik Devletleri Baton Rouge, Amerika Birleşik Devletleri 1999
* Tunus Kartaca, Tunus 1993
* Portekiz Coimbra, Portekiz 1982
* Amerika Birleşik Devletleri Coral Gables, Florida, Amerika Birleşik Devletleri 1996
* Amerika Birleşik Devletleri Philadelphia, Amerika Birleşik Devletleri 1998
* İspanya Granada, İspanya 1978
* Fas Ucda, Fas 1997
* İtalya Perugia, İtalya 1970
* Almanya Tübingen, Almanya 1960

Ayrıca bakınız
--------------

* Cours Mirabeau
* Pavillon de Vendôme
* Musée Granet
* Aix-Marseille Üniversitesi
* Başpiskoposluk Sarayı

Kaynakça
--------

1. ↑  "Répertoire national des élus: les maires". *data.gouv.fr, Plateforme ouverte des données publiques françaises* (Fransızca). 2 Aralık 2020. 18 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2020.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Aix-en-Provence*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* "Aix-en-Provence belediyesi resmî web sitesi". 15 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi.  (Fransızca)
* "Aix-en-Provence turizm resmî web sitesi". 4 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi.  (Fransızca)

| * g
* t
* d
Nüfuslarına göre Fransa'daki şehirler |
| --- |
| 2.000.000 ve üzeri | 
* Paris

 |
| 500.000 ve üzeri | 
* Marsilya
* Lyon
* Toulouse

 |
| 200.000 ve üzeri | 
* Nice
* Nantes
* Montpellier
* Strazburg
* Bordeaux
* Lille
* Rennes

 |
| 100.000 ve üzeri | 
* Toulon
* Reims
* Saint-Étienne
* Le Havre
* Dijon
* Grenoble
* Angers
* Villeurbanne
* Saint-Denis
* Nîmes
* Aix-en-Provence
* Clermont-Ferrand
* Le Mans
* Brest
* Tours
* Amiens
* Annecy
* Limoges
* Metz
* Boulogne-Billancourt
* Perpignan
* Besançon
* Orléans
* Rouen
* Saint-Denis
* Montreuil
* Caen
* Argenteuil
* Mulhouse
* Saint-Paul
* Nancy

 |
| Şehirler listesi |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb15247283s (data)
* GND: 4000860-5
* ISNI: 0000 0001 2348 4317
* LCCN: n79091185
* MusicBrainz: 37bc32de-19c2-474b-86ed-c73919891f06
* NKC: ge134007
* NLI: 987007550347505171
* SUDOC: 026358506
* VIAF: 312740180
* WorldCat: lccn-n79091185

 |