recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Mali arması**, Afrika ülkesi **Mali** tarafından kullanılan resmî devlet armasıdır.

Arma açık mavi bir daireden oluşmaktadır. Dairenin üst kenarında siyah ile ülkenin Fransızca resmi adı olan *Republique du Mali* (Türkçe:*Mali Cumhuriyeti*) yazarken, dairenin alt kenarında da yine Fransızca ülkenin ulusal sloganı olan *Un peuple, un but, une foi* (Türkçe:*Tek Millet, Tek Amaç, Tek İnanç*) yer almaktadır. Dairenin orta kısmında yer alan ve eski Mali İmparatorluğu'nu simgelemek üzere konumlandırılan Jenne Büyük Camii görseli üzerinde de barışı simgeleyen kanatları açık sola bakan güvercin yer almaktadır. Dairenin alt kısmında ise yazının üzerine konumlandırılan altın sarısı doğan güneş görseli ise umudu simgelemektedir. Dairenin orta bölümünde ise camii görselinin sağında ve solunda yer almak üzere beyaz ok ve yay görseli konumlandırılmıştır.

Ülke güncel kullanımda olan armanın benzerini ilk olarak 1961 yılında kullanmaya başlamış, 1973 yılından itibaren de resmî devlet arması olarak kabul etmiştir. Söz konusu arma üzerinde 1982 yılında yapılan renk değişikliği ile birlikte küçük güncellemeler ile günümüzdeki arma oluşturulmuştur.

Tarihi armalar
--------------

* Mali arması (1961-1973)Mali arması   
(1961-1973)

Ayrıca bakınız
--------------

* Mali bayrağı

Dış bağlantılar
---------------

* Mali arması hakkında bilgiler15 Aralık 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Almanca/İngilizce)

| * g
* t
* d
Afrika armaları |
| --- |
| Egemen devletler | 
* Angola
* Benin
* Botsvana
* Burkina Faso
* Burundi
* Cezayir
* Cibuti
* Çad
* Ekvator Ginesi
* Eritre
* Esvatini
* Etiyopya
* Fas
* Fildişi Sahili
* Gabon
* Gambiya
* Gana
* Gine
* Gine Bissau
* Güney Afrika Cumhuriyeti
* Güney Sudan
* Kamerun
* Kenya
* Komorlar
* Kongo Cumhuriyeti
* Kongo Demokratik Cumhuriyeti
* Lesotho
* Liberya
* Libya
* Madagaskar
* Malavi
* Mali
* Mauritius
* Mısır
* Moritanya
* Mozambik
* Namibya
* Nijer
* Nijerya
* Orta Afrika Cumhuriyeti
* Ruanda
* São Tomé ve Príncipe
* Senegal
* Seyşeller
* Sierra Leone
* Somali
* Sudan
* Tanzanya
* Togo
* Tunus
* Uganda
* Yeşil Burun Adaları
* Zambiya
* Zimbabve

 |
| Sınırlı tanınmışolan devletler | 
* Puntland
* Sahra Demokratik Arap Cumhuriyeti
* Somaliland

 |
| Bağımlı vediğer bölgeler | 
* Ascension
* Chafarinas Adaları
* Hint Okyanusu'ndaki Dağınık Adalar
* Kanarya Adaları
* Madeira
* Mayotte
* Melilla
* Pantelleria
* Peñón de Alhucemas
* Peñón de Vélez
* Perejil Adası
* Réunion
* Saint Helena
* Sepre
* Sokotra
* Tristan da Cunha

 |
**Gana arması**, Afrika ülkesi **Gana** tarafından kullanılan resmî devlet armasıdır. Arma bağımsızlığın kazanılmasından iki gün önce 4 Mart 1957 tarihinde Kraliçe II. Elizabeth tarafından takdim edilmiştir.

Armanın merkezinde yer alan ve mavi bir zemine sahip olan kalkan altın sarısı kenarları bulunan ve Aziz George'u temsil eden yeşil haç ile dört bölüme ayrılmış konumdadır. Haçın tam orta bölümünde yer alan yürüyen aslan motifi ülkenin İngiliz Milletler Topluluğu ile Birleşik Krallık'a olan bağlılığı göstermektedir. Kalkanın sol üst bölümünde yer alan kısmında konumlandırılan altın sarısı kılıç ve baget Aziz Andreas haçı şeklinde çapraz bir şekilde konumlandırılmış olup, bu simgeler ülkede yer alan iki yerel hükûmeti ifade etmektedir. Kalkanın sağ üst bölümünde yer alan kısımda bulunan kale görüntüsü ise başkent Accra'da Gine Körfezi kıyısında yer alan ve ulusal hükûmeti simgeleyen devlet başkanlığı sarayını göstermektedir. Sol alt köşede yer alan bölümde bulunan kakao ağacı ise ülkedeki tarımsal faaliyetlere atfen armada yer almakta olup, sağ alt köşede yer alan altın madeni görseli de ülkenin zengin yeraltı zenginliklerini simgelemektedir. Kalkanın üzerinde kırmızı, yeşil ve sarı renkler ile Gana bayrağında da olduğu gibi Pan-Afrika renklerine sahip miğfer kabartması konumlandırılmış olup, bunun üzerinde Afrika kıtasının özgürlüğünü ifade eden altın sarısı dış kenarlara sahip büyük siyah beş köşeli yıldız yer almaktadır. Kalkan tutucular olarak kalkanın her iki tarafında da kanatları açık altın sarısı iki adet kartal yer almakta olup, her iki kartalın boynunda Gana bayrağı renklerinde banda sahip altın sarısı dış kenarlı siyah beş köşeli yıldız asılıdır. Yeşil bir zemin üzerinde duran kalkanın alt kısmında yer alan ve sarı bir zemine sahip olan slogan bandında İngilizce ülkenin ulusal sloganı olan *FREEDOM AND JUSTICE* (Türkçe:*Özgürlük ve Adalet*) yazmaktadır.

Ayrıca bakınız
--------------

* Gana bayrağı

Dış bağlantılar
---------------

* Gana arması hakkında bilgiler 15 Aralık 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Almanca/İngilizce)

| * g
* t
* d
Afrika armaları |
| --- |
| Egemen devletler | 
* Angola
* Benin
* Botsvana
* Burkina Faso
* Burundi
* Cezayir
* Cibuti
* Çad
* Ekvator Ginesi
* Eritre
* Esvatini
* Etiyopya
* Fas
* Fildişi Sahili
* Gabon
* Gambiya
* Gana
* Gine
* Gine Bissau
* Güney Afrika Cumhuriyeti
* Güney Sudan
* Kamerun
* Kenya
* Komorlar
* Kongo Cumhuriyeti
* Kongo Demokratik Cumhuriyeti
* Lesotho
* Liberya
* Libya
* Madagaskar
* Malavi
* Mali
* Mauritius
* Mısır
* Moritanya
* Mozambik
* Namibya
* Nijer
* Nijerya
* Orta Afrika Cumhuriyeti
* Ruanda
* São Tomé ve Príncipe
* Senegal
* Seyşeller
* Sierra Leone
* Somali
* Sudan
* Tanzanya
* Togo
* Tunus
* Uganda
* Yeşil Burun Adaları
* Zambiya
* Zimbabve

 |
| Sınırlı tanınmışolan devletler | 
* Puntland
* Sahra Demokratik Arap Cumhuriyeti
* Somaliland

 |
| Bağımlı vediğer bölgeler | 
* Ascension
* Chafarinas Adaları
* Hint Okyanusu'ndaki Dağınık Adalar
* Kanarya Adaları
* Madeira
* Mayotte
* Melilla
* Pantelleria
* Peñón de Alhucemas
* Peñón de Vélez
* Perejil Adası
* Réunion
* Saint Helena
* Sepre
* Sokotra
* Tristan da Cunha

 |
**Trello**, web tabanlı proje yönetim uygulamasıdır. Trello şirketi kurulana kadar Fog Creek Software altında geliştirilmiştir.

Trello, iş modeli olarak freemium ve ayrıca diğer Fog Creek ürünleri ile yardımlaşma içerisindedir. Trello basit kullanım için ücretsiz kullanılırken 2013 yılında daha profesyonel kullanımlar için ücretli hizmeti başlatmıştır.

Tarihçe
-------

Trello ilk olarak Fog Creek kurucusu Joel Spolsky tarafından TechCrunch Event'de ortaya çıkmıştır. *Wired* tarafından 2011 Eylül ayında *"Henüz Duymadığınız En havalı 7 Girişim"* olarak lanse edilmiştir. Lifehacker, Trello hakkkında *"Proje işbirliğini kolay ve eğlenceli hale getiriyor"* tanımı yapmıştır.

Haziran 2013'te Trello 500.000 kullanıcıya ulaştı. Aynı yılın Aralık ayında 1 milyon kullanıcı, 2014 Mayıs ayında 4 milyon kullanıcıya ulaştı. Eylül 2014'te 5 milyon, Ekim 2015'te 10 milyon kullanıcısı olduğu bildirildi.

2014'te aralarında Index Ventures ve Spark Capital gibi farklı yatırımcılardan 10,3 milyon dolar yatırım aldı.

2017 de 425 milyon dolar karşılığında Atlassian şirketi tarafından satın alınmıştır.

Özellikler
----------

Trello'daki kişisel OKR'ler
Trello, proje yönetim alt yapısında kanban yaklaşımını uygulamaktadır. Her proje bir board olarak temsil edilmekte ve board listelerden oluşmaktadır. Her listede kartlardan (card) oluşmaktadır. Farklı kullanıcılarla bir grup oluşturabilir veya boardlar için özel kullanıcılar eklenebilmektedir.

Şu an da iPhone, Android ve Windows Phone mobil uygulamaları ve iPad uygulaması bulunmaktadır.

2015'te Trello, aralarında Slack, Github, Salesforce gibi üçüncü parti uygulamalarını Gold üyeler için projelere entegre edilmesine başladı. Ağustos 2016'da bu uygulamalar tüm üyeler için kullanıma sunuldu.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Trello 10 Milyon Kullanıcıyı Kutluyor ( İngilizce İçerik )". 14 Ekim 2015. 1 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ekim 2015.
2. ↑  "Trello 10.3 Milton Dolar Yatırım Aldı. (İngilizce İçerik)". The Wall Street Journal. 24 Temmuz 2014. 2 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.
3. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 29 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ağustos 2017.
4. ↑  "Trello Anasayfası". 1 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mayıs 2016.
5. ↑  "iPad için Trello Uygulaması (İngilizce İçerik)". 7 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mayıs 2016.
6. ↑  Frederic Lardinois, TechCrunch. "Trello Geliştiriciler için Platrform Başlattı (İngilizce İçerik) 14 Mayıs 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.." Jan 19, 2016. Jan 19, 2016.
7. ↑  "Announcing Power-Ups For All! 24 Ağustos 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.", Trello Blog. 26 Ağustos 2016.

Dış bağlantılar
---------------

Resmi Sitesi 3 Aralık 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Rusça zeminin presiyometre testi açıklamalı görseli.
**Presiyometre deneyi**, (ya da pressiyometre) (pressuremeter,ing) zeminin yük/deformasyon parametrelerinin belirlendiği bir arazi (in-situ) deneyidir. Deney basit anlamda genişleyebilir silindirik bir probun önceden delinmiş bir kuyuya indirilerek şişirilmesi ve bu esnada prob içerisindeki basınç ve hacim değişikliklerinin ölçülmesi şeklinde gerçekleştirilmektedir.

**Presiyometre Deneyinin Yapılışı**

Dairesel basınç verilerek zeminde dairesel deformasyon oluşturan silindir şeklinde bir sonda (prob) ve buna bağlı kumanda panosundan oluşan Menard tipi presiyometre aleti ile deney yapılır. Menard tipi presiyometre aleti;

```
  * Yerüstü Ölçme Cihazı,
  * Prob
  * Kuyu ağzından verilen basıncı ileten plastik borular'dan oluşmaktadır.
```

Yerüstü Ölçme Cihazı :
Açılan sondaj deliğine indirilen proba verilen basınç değerlerini gösteren manometreler, uygulanan basınç altında deney yapılan seviyedeki hacimsel değişmeleri gösteren volümetreler, basıncı temin eden 200 Kg/cm2 basınçla sıkıştırılmış hava veya N02 tüplerinden meydana gelmiştir. Ayrıca kuyu içine indirilen proba giden su ile istenilen basıncı uygulamaya yarayan dedantör, vana ve prizler bulunmaktadır. Bu donanım koruyucu bir kutu içindedir.

Prob :
Deneyin istenilen seviyede yapılmasını sağlar. Üç hücreden oluşmuştur. Alt ve üst hücereler koruyucu olup, ortadaki hücre ise ölçme hücresi vazifesini görür. Lastik bir kılıf içindeki koruyucu ve ölçme hücreleri ayrı ayrı volümetrelere bağlı olup, üç hücreye eşit miktarda su basılır. Deney sonrası suyun geri dönmesi bir başka deyişle, probun kuyu içinde sıkışmaması ve kuyudan rahat çıkartılabilmesi için lastik kılıf ile hücreler arasına ayrı bir hava kanalıyla hava verilerek deney tamamlanır.

Basınç ileten borular :
Yerüstü ölçme cihazları ile probun bağlantısını sağlayan plâstik borulardır.

Konuya daha fazla ilgi duyanlar Aktaş Barajı Presiyometre Raporunu[*ölü/kırık bağlantı*] inceleyebilirler.
**Muhammed Bâhâeddin et-Tavilî** (Arapça: الشيخ مُحَمَّدْ بهاء الدين طويلة) **Bâhâeddin Nakşibendî, Ebü'l-Bahá** veya **Bâhâeddin-i Evvel** (1836; Tavila, Irak - 1881; Tavila, Irak), 19. yüzyılda yaşamış alim, mutasavvıf ve şair.

Osman Sirâceddîn et-Tavilî'nin en büyük oğlu ve halîfesidir. 1836'da, o tarihte Osmanlı sınırları içerisinde olan ve şu an Irak-İran sınırında yer alan Tavila köyünde doğdu.

Hayâtı
------

Nakşibendiyye yüksek yolu usûlüne göre yetişen Muhammed Bahâeddîn, genç yaşta İslami ilimleri öğrendi. Zâhirî ve bâtınî ilimleri babasından tahsîl etti. Babası Osman et-Tavilî onun yetişmesi için husûsî gayret gösterdi. Zâhirî ilimlerde derin bir âlim, tasavvuf yolunda yüksek bir velî oldu. Babası hayattayken Ömer Ziyâeddîn, Abdurrahmân Ebü'l-Vefâ ve Ahmed Şemseddîn adındaki kardeşlerinin tâlim ve terbiye işini ve yetiştirme vazîfesini ona verdi. Kardeşleri onun ilim meclisinde ve sohbetlerinde yetişerek her biri üstün zâtlar oldular. Babasının vefâtından sonra insanlara İslâmiyetin emir ve yasaklarını anlattı ve talebe yetiştirmeye devam etti. Tavîla'daki zaviyeyi büyüterek Tekke'ye dönüştürdü. *(Ayrıca Muhammed Alâeddîn ve kardeşi Muhammed Necmeddin de tasavvufî eğitimlerini amcaları Muhammed Bâhâeddin'in yanında almışlardır.)*

### Mektubu

İran şahı Nasıreddin Şah’ın amcası ve aynı zamanda Abbas Mirza'ın oğlu olan Ferhad Mirza’nın 1869 tarihinde büyük bir ordu ile İran’ın Havraman bölgesi yerel yöneticilerinin üzerine yürümesi, o bölgede çok sayıda mensubu bulunan Muhammed Bâhâeddin et-Tavîli’yi harekete geçirmiştir. Et-Tavîli, İran şahına yazdığı bir mektupla savaşı durdurmak için aracı rolünü üstlenmiştir. 
Mektubu okuyan Ferhad Mirza, et-Tavîlî’ye başında şu beytin bulunduğu bir mektupla cevap verir:

> "*Biz ne şeyh tanırız ne de bakarız zahide, bildiğimiz sâkinin yüzü ve cam bade*"
> 
> 

**Ferhad Mirza**’nın bu satırlarına **Muhammed Bâhâeddin** de şu beyitle karşılık verir:

> "*Biz de ne mîr tanırız ne de sultan, ya adil ve ihsan sahibi olursun, ya da kahrolursun heman*"
> 
>

Vefâtı
------

Halk arasında "**İmâmü'l Evliyâ**" olarak tanınan Muhammed Bâhâuddin ömrünün sonuna kadar vazifesini yürüttü. 1881 (H.1298) senesi Rebîü'l-evvel ayının beşinci Cuma günü Tavila'da vefât etti. Babasının kabrinin yakınında defnedildi. Vakarlı, kanâatkâr, dünyâya gönül vermeyen, haram ve şüphelilerden şiddetle sakınan bir hayat yaşadı. Arkasında faydalı, edep sâhibi çocuklar bıraktı. Onlar da kendisi gibi ilim ve fazîletin yayılması için çalıştılar.

İrşad12 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. vazifesini oğlu Şâh Muhammed Ali Hüsâmeddîn devam ettirdi.

Eserleri
--------

* Mir'ât-ül-Kâmil

Kaynakça
--------

1. ↑  Evliyalar Ansiklopedisi 6.cild, s.16
2. ↑  Müderris, ‘Ulemâunâ, s. 525
3. ↑  Müderris, Ulemaunâ, s. 603
4. ↑  Müderris, Yâd-ı Merdân, II, 67
5. ↑  Muhsin Müftü, Gevher-i Hakîkat, I, 218
Düzleştirilmiş Panel Tartışması.
**Panel**, bir sözlü anlatım türüdür. Bir konuşmacı grubunun bir başkan yönetiminde ve topluluk karşısında bilimsel, sosyal, politik vs. bir konuyu tartışmasıdır. Konuşmacılar bir masa etrafında bir başkan yönetiminde değerlendirmeler yaparlar. Sohbet havasında geçebilir. En az üç, en fazla altı panelist (anlatıcı) bulunur. Bilgi ağırlıklı bir yaklaşım vardır. Panelin sonunda izleyicilerin soru sorması söz konusu ise forum olursa 05528880661 @bayram hamurci wasap bayram hamuci tarfın dan bayram hamurcinin wasp bı tarfından can ak @gameli .com tarfın can ak kin üssüne wasp bın bayram hamurci bin wasbı can akın üssüne geçirilmesini talep ediyorum 055465762430 numaralı telefon nun Dilek hamurcinin üssüne bayram hamurcinin easbı talep ediyorum

.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Panel Nedir? | Eğitim Sözlüğü 2022". 8 Temmuz 2018. 21 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Haziran 2022.

* PEGEM Türk Dili ve Edebiyatı ÖABT Bilgi Bankası, 2014

| * g
* t
* d
Sözlü anlatım türleri |
| --- |
| 
* Açık oturum
* Forum
* Kollegyum
* Konferans
* Mülakat
* Münazara
* Panel
* Seminer
* Sempozyum
* Söylev

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4614247-2

 |
**Tkemali** (Gürcüce: ტყემალი) esas olarak kiraz eriğinden, bazen aluça veya diğer erik çeşitlerinden yapılan bir Gürcü sosudur. Sosun yapımında hem kırmızı hem de yeşil erik çeşitleri kullanılmaktadır. Sosun tadı değişkenlik göstermekle birlikte, genellikle keskin ve ekşi olma eğilimindedir. Sosun ekşiliğini azaltmak için sosun hazırlanışı sırasında daha tatlı erik türleri kullanılır. Sosun yapımında geleneksel olarak erik dışında sarımsak, yarpuz, kimyon, kişniş, dereotu, acı biber ve tuz da kullanılmaktadır.

Tkemali, patates ve kızartılmış veya ızgara et yemeklerinde kullanılır. Bu açıdan Amerika Birleşik Devletleri'ndeki ketçapla benzer bir yere sahiptir. Evde yapılabilen tkemalinin birkaç Gürcü ve Rus şirketi tarafından seri üretimi de yapılmaktadır.

"Tkemali" teriminin Gürcistan'da "ekşi sos" için genel bir terim olarak kullanılması giderek yaygınlaşmaktadır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 22 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2021.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 21 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mart 2021.

Dış bağlantılar
---------------

* Tkemali sosu evde kiraz erikinden nasıl yapılır
**Raymond Samuel Tomlinson** (23 Nisan 1941 - 5 Mart 2016), Amsterdam, New York doğumlu bilgisayar programcısı ve "**@**" işaretini adreslerde ilk kullanan kişi. Tomlinson, 1963 yılında Rensselaer Polytechic Institute'de elektrik mühendisliği bölümünde lisans eğitimi tamamladı. Lisans eğitiminden sonra Massachusetts Institute of Technology'de masterını tamamladı. Bolt Beranek and Newman'da çalıştığı dönemlerde 1971 yılında ilk e-posta hizmetini teknoloji dünyasına kazandırdı. Tomlinson'un icat ettiği e-posta hizmetini günümüzde 1.5 milyar insan kullanmaktadır. Tomlinson'un gönderdiği ilk e-posta "**QWERTYUIOP"** harflerinden oluşuyordu ve kullandığı ilk e-posta adresi "tomlinson@bbn-tenexa" olmuştur.

Tomlinson geçirdiği kalp krizi sonucunda 74 yaşında hayatını kaybetti.

Kaynakça
--------

1. ↑  "E-posta'nın mucidi Tomlinson öldü". BBC Türkçe. 24 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2016.

Dış bağlantılar
---------------

* ODTÜ Bilgisayar Topluluğu Elektronik Dergisi
* E-mail Home7 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* ACM DL: 81100457401
* DBLP: 75/3402
* GND: 118728274X
* VIAF: 1385155953617942630006
* WorldCat: viaf-1385155953617942630006

 |
***İlk Öğretmen*** (veya *İlk Öğretmenim*), Cengiz Aytmatov'un 1962 yılında yazdığı bir kitaptır.

Konusu
------

Yüzyıllar boyunca göçebe bir yaşam tarzını benimseyen, yerleşik hayatı köylerde sürdüren Kırgızlar, Bolşevik Devrimi’nin ardından Sovyetler Birliği'ne katılarak yeni bir düzen kurmaya çalışırlar. Bunun için hayallerini gerçekleştirmeye uğraşan insanlar kimi zaman toplumdaki direnci kurmak zorunda kalırlar.

Düyşen adlı genç Sovyet devriminin ideallerine içtenlikle inanmış birisidir. Edindiği eğitim onu değiştirmiş, ufkunu genişletmiştir. Öğretmen olduğu köyde çocukların eğitim görebilmeleri için uğraşır ve bir okul yapmak için elinden geleni yapar. Hem köyün, hem de kendisinin yazgısını değiştirecek olan bu çaba acıklı bir öykünün de başlamasına neden olacaktır. Ailesi tarafından istemediği biriyle zorla evlendirilen Altınay adlı bir genç kızın okuyabilmesi için mücadele edecektir.

Film
----

Ana madde: İlk Öğretmen (film)
Öykü, 1965 yılında filme alınmıştır. O dönem Kırgızistan, Sovyetler Birliği içerisinde yer aldığı için, Rusça "Первый учитель / Pervyy uchitel" (İngilizce: The First Teacher) adıyla Sovyet filmi olarak Kırgız oyuncularla çekilmiştir. Kitap ile yaklaşık olarak aynı konu akışına sahip olarak ilerlemektedir. 1920'lerde Kızıl Ordu'dan terhis olan bir asker, Komünist Parti tarafından insanları eğitmek üzere Kırgızistan'ın uzak bir köyüne gönderilir. Ancak idealist öğretmen, yüzyıllardır süregelen yerel geleneklerle yüzleşmeye başlayacaktır, geleneklerin en azından bazılarının doğru işlemediğini görecektir.

2009 yılı Kırgızistan pulunda kitap görseli

Kaynakça
--------

* Cengiz Aytmatov'un İlk Öğretmen Adlı Uzun Hikâyesinde Mekân Meselesi[*ölü/kırık bağlantı*], Prof.Dr. Mehmet Aydın, Turkish Studies Language and Literature, Volume: 14, Issue: 4, 2019, p. 1755-1765, DOI: 10.29228/TurkishStudies.39702
* Pervyy uchitel (The First Teacher, 1965) 18 Haziran 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Onlywhatiwatch, S.K. Chishty, 18 June 2021 (İngilizce) - Erişim Tarihi: 12 Mayıs 2022

### Dipnotlar

1. ↑  İlk Öğretmenim, Cengiz Aytmatov, Nora Yayınevi, Çevirmen: Mehmet Özgül, 2018 (kitaptan özetlenen bilgi)
2. ↑  Konchalovsky Retrospective: 1 – The First Teacher (1965) 24 Haziran 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Cinetalk, Sandro Forte, 16 October 2017 (İngilizce)

Dış bağlantılar
---------------

* İlk Öğretmen 12 Nisan 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Kitap Özeti, Firdevs AÇAR)
* IMDb'de *İlk Öğretmen*

| * g
* t
* d
Cengiz Aytmatov'un eserleri |
| --- |
| Romanları | 
* Dağlar Devrildiğinde
* Ebedi Nişanlı
* Darağacı
* Dişi kurdun Rüyaları
* Gün Olur Asra Bedel
* Fuji Dağının Tepesi
* Beyaz Gemi
* Kırmızı Eşarp
* Elveda
* Dağlar ve Steplerden Masallar
* İlk Öğretmen
* Cemile
* Yüz Yüze
* Zorlu Geçit
* Toprak Ana
* Cengiz Han'a Küsen Bulut
* Çocukluğum
* Kızıl Elma
* Hiroşimalar Olmasın
* İlk Turnalar
* Elveda Gülsarı

 |
Biyokimyada **aktif bölge**, bir enzim üzerinde substratların bağlanıp bir kimyasal reaksiyona girdiği yerdir. Enzim gibi çalışan katalitik RNA molekülleri (ribozimler) için de benzer şekilde bir aktif bölgeden söz edilebilir. Bir enzimin aktif bölgesi genelde bir yarık veya cep şeklindedir, iç çeperi amino asit kalıntıları (ribozim durumunda nükleotitlerle) kaplıdır, bunlar substratın tanınmasında rol oynar. Katalitik reaksiyon mekanizmasına doğrudan katılan kalıntılar aktif bölge kalıntısı olarak adlandırılır.

Enzim etkisinin indüklenmiş uyum hipotezi .

Bağlanma mekanizması
--------------------

Enzimlerin nasıl çalıştığı hakkında iki model vardır: anahtar ve kilit modeli ve indüklenmiş uyum modeli. Anahtar ve kilit modeli, spesifik bir substrat için mükemmel şekilde uyduğunu ve substrat enzime bağlandıktan sonra aktif bir değişime gerekmediğini varsayar. Bu, gerçek durumu basite indirgeyen bir modeldir.

İndüklenmiş uyum modeli, anahtar ve kilit modelinin geliştirilmiş bir hâlidir. Bu modelin öne sürdüğü, aktif bölgenin esnek olduğu, aktif bölgedeki bazı amino asit kalıntılarının hareket ederek enzimin doğru substratı bulmasını sağladığı ve bunun ardından substrat bağlanırken enzimde biçimsel (konformasyonal) değişimler olabileceğidir.

Kimya
-----

Substratlar enzimin aktif sitesine bağlanıp bir enzim-substrat kompleksi oluştururken hidrojen bağları, hidrofobik etkileşimler, geçici kovalent bağlar (Van der Waals bağları) veya bunların hepsinin bir bileşimini kullanırlar. Enzim-substrat kompleksi oluşurken aktif bölgedeki kalıntılar proton veya başka kimyasal grupların vericisi veya alıcısı olarak etkiyebilir. Diğer bir deyişle, aktif bölge reaksiyon mekanizmasını değiştirerek reaksiyonun aktivasyon enerjisini azaltır. Ürün, sterik etkileşimler nedeniyle genelde aktif bölgede kararlı değildir ve oradan salınır, bunun sonucunda enzim başlangıçtaki hâline geri döner.

Ayrıca bakınız
--------------

* Enzim katalizi
* Katalitik üçlü

Dış bağlantılar
---------------

* Catalytic Site Atlas (CSA)27 Eylül 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Katalitik Bölge Atlası) — EMBL-EBI tarafından sunulmaktadır

Kaynakça
--------

1. ↑  "Aktif bölge". *Evrim Ağacı*. 24 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mayıs 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4337771-3

 |
**Niyazi Yıldırım Gençosmanoğlu** (1929, Elazığ - 21 Ağustos 1992, İstanbul), Türk şair ve yazar. ***Destan şairi*** olarak bilinir.

Akçadağ Köy Enstitüsü'nü bitirdikten sonra öğretmenliğe başlamıştır. 1964’te Elazığ’ın çeşitli köylerinde öğretmenlik yaptı; ilköğretim müfettişi oldu 19 yıl öğretmenlik yaptıktan sonra çeşitli memuriyetlerde bulunmuştur. 1978 yılında emekli olduktan sonra Türk Edebiyatı Vakfı ve Doğu Türkistan Vakfı'da yöneticilikler yapmıştır. Vefatına kadar uzun bir süre Türkiye Gazetesi'nin Kültür-Sanat köşesini hazırlamıştır. Orkun, Devlet, Defne, Yeni Fırat (Elazığ), Aras, Türkeli ve Türk Edebiyatı gibi pek çok dergide yer aldı. Son görev yeri olan Türk Musikisi Devlet Konservatuvarı genel sekreterliğinden emekliye ayrıldı. Türk Edebiyatı dergisinin yazı işlerini, Türkiye gazetesinin kültür-sanat sayfasını yönetti. Karacaahmet Mezarlığı'na defnedilmiştir.

Eserleri
--------

* Bozkurtların Ruhu (1952)
* Gençosman Destan (1959)
* Kür Şad Destanı (1970)
* Malazgirt Destanı (1971)
* Bozkurtların Destanı (1972)
* Kopuzdan Ezgiler (1973)
* Salur Kazan Destanı (1974)
* Dedem Korkut’tan Boğaç Han Destanı (1977)
* Boğaç Han Destanı (1978)
* Destanlarda Uyanmak (1979)
* Destanlar Burcu (1990)
* Alp Erenler Destanı (1991)
**Geçerken almak** (Fransızca "*En passant*"), bir piyon, tehdit edilen bir karenin üzerinden, ilk diziliş durumundan 2 kare ilerleyerek geçen rakip piyonu sanki tek kare ilerlemiş gibi alabilir. Ancak bu hakkını hamle sırası kendine geldiğinde hemen kullanmalıdır yoksa ilerleyen hamlelerde söz konusu rakip piyonu geçerken alma hakkını kaybeder. Buna geçerken almak (en passant) denir. 15. yüzyılda kural olarak kabul edilmiştir.



|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | a | b | c | d | e | f | g | h |  |
| 8 | a8 | b8 | c8 | d8 | e8 | f8 | g8 | h8 | 8 |
| 7 | a7 | b7 | c7 | d7 | e7 | f7 | g7 | h7 | 7 |
| 6 | a6 | b6 | c6 | d6 | e6 | f6 | g6 | h6 | 6 |
| 5 | a5 | b5 | c5 | d5 | e5 | f5 | g5 | h5 | 5 |
| 4 | a4 | b4 | c4 | d4 | e4 | f4 | g4 | h4 | 4 |
| 3 | a3 | b3 | c3 | d3 | e3 | f3 | g3 | h3 | 3 |
| 2 | a2 | b2 | c2 | d2 | e2 | f2 | g2 | h2 | 2 |
| 1 | a1 | b1 | c1 | d1 | e1 | f1 | g1 | h1 | 1 |
|  | a | b | c | d | e | f | g | h |  |

 |
| Geçerken almak: Siyah piyon iki adımla c7'den c5'e yürümeye başlayıp tehdit altındaki c6 karesini geçtikten hemen sonraki yarı hamlede beyaz piyon c6'da bir taş varmış gibi vurup c5'teki piyonu tahtadan uzaklaştırabilir. |

Kaynakça
--------

1. ↑  "FIDE rules (*En Passant* kuralı bölüm D'de)". 2 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mart 2015.
**Aripert II** (ayrıca *Aribert* diye okunur)  Lombardların 701'den 712'ye kadarki kralı. Turin Dükü ve Kral Raginpert'in oğlu olarak Bavyera Hanedanı'na mensuptu, 700'de tahta ortak oldu. Raginpert hükümdar iken, 700'den 702'ye kadar hüküm sürmüş Liutpert tarafından görevden alındı. Babasının ölümünden sonra tahtı ele geçirmeye çalıştı. Liutpert ve Naip Ansprand'ın adamlarını Pavia bölgesinde yendi ve  daha sonra kendi banyosunda boğulmuş kralı ele geçirdi. Başkenti ele geçirdi ve Ansprand'ı Alplere kadar püskürttü. 703 yılında kesin olarak gücü elde etti.

Böylece kesintisiz olarak ölümüne kadar tacı taktı. Hükümdarlığı biraz sıkıntılıydı. 703'te Spoleto dükü Faroald Ravenna Eksarhlığı'na saldırdı, fakat Aripert ona yardım etmeyi papalık ve krallıkla olan iyi ilişkisinden dolayı reddetti. Buna rağmen Spoleto ve Benevonto'yu savundu. Papa VI. John ile kiliseye iyi bağış yapması sebebiyle iyi ilişkiler kurdu. Bu iyi ilişki ona isyanları bastırmak ve Slovenyalıları Venedik'ten püskürtmek konusunda yardım etti.

711 yılında kendi sürgüne gönderdiği Ansprand geniş bir orduyla Bavyera Düklüğü'ne geldi. Birçok Avusturyalı (Venedik ve doğunun insanları) gelen naibe ve çıkacak olan savaşa katıldı. Aripert eğilim kendisine doğru olunca başkente gitmek durumunda kaldı fakat o hazineleri toplatıp Gaul'a bir gece yarısı geçiş yaptı. Ticino Nehri'nde boğuldu ve Ansprand egemenliğini ilan etti. Demir Taç'ı giymiş son Bavyeralıdır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "German Tribes org Lombard Kings". *GermanTribes.org*. 18 Temmuz 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Temmuz 2010.

| * g
* t
* d
476-963 döneminde İtalya hükümdarları |
| --- |
| Hanedansız | 
* Odoacer (476–493)

 |
| Ostrogotlar Krallığı | 
* Teoderik (493–526)
* Athalarik (526–534)
* Theodahad (534–536)
* Vitiges (536–540)
* İldibad (540–541)
* Eraric (541)
* Totila (541–552)
* Teya (552–553)

 |
| Doğu Roma İmparatorluğu | 
* I. Justinianus (İmparator) (553–565)

 |
| Lombardlar | 
* Alboin (565–572)
* Cleph (572–574)
* *Fetret Devri* (574–584)
* Authari (584–590)
* Agilulf (590–616)
* Adaloald (616–626)
* Arioald (626–636)
* Rothari (636-652)
* Rodoald (652–653)
* Aripert I (653–661)
* Godepert (661–662)
* Perctarit (661–662)
* Grimoald (662–671)
* Garibald (671)
* Perctarit (671–688)
* Cunipert (688–689)
* Alahis (689)
* Cunipert (689–700)
* Liutpert (700–702)
* Raginpert (701)
* II. Aripert (702–712)
* Ansprand *(712)*
* Liutprand (712–744)
* Hildeprand (744)
* Ratchis (744–749)
* Aistulf (749–756)
* Desiderius (756–774)

 |
| Karolenj hanedanı | 
* Şarlman (774–814)
* Pepin (781–810)
* Bernard (810–818)
* I. Lothar (818–855)
* II. Ludwig (855–875)
* Dazlak Karl (875–877)
* Carloman (877–879)
* Şişman Karl (879–887)
* Arnulf (896–899)
* Ratold (896)

 |
| Hanedansız(887–933 ünvan tarışmalı) | 
* \* **Unruochingler**: I. Berengar (887–924)
* **Guideschi**: Guy (889–894)
* Lambert (891–897)
* **Welfler**: Rudolph (922–933)
* **Bosonidler**: Louis II (900–905)
* Hugh (926–947)
* II. Lothar (945–950)
* **Anscaridler**: II. Berengar  (950–963)
* Adalbert (950–963)

 |
**Emel Büyükburç** (1952, İstanbul - 22 Eylül 2001, İstanbul), Türk şarkıcı ve oyuncu. Sanatçı Erol Büyükburç'un kısa süre evlilik yaptığı Ayla Tayman'dan sonraki ikinci eşidir. Vefatına kadar süren 25 yıllık evliliği sürecinde eşiyle beraber müzik çalışmalarında bulunmuş ayrıca 1980'li yıllarda bazı Tv filmlerinde rol almıştır.

Yaşamı
------

Ayas Paşa'nın soyundan gelen Emel Büyükburç, 1952 yılında İstanbul’da doğdu. Çamlıca Kız Lisesi’nden mezun olan Emel Büyükburç, daha sonra Mimar Sinan Üniversitesi Devlet Konservatuvarı’nda Şan Bölümü’nden mezun oldu. Erol Büyükburç’la 1976 yılında evlendikten 3 yıl sonra eşiyle birlikte sahne çalışmalarına başladı. Almanya, İsviçre, Hollanda ve İngiltere olmak üzere pek çok ülkede Erol Büyürburç ile birlikte konserler verdi.

1980'lerde eşi ile birlikte "Çapraz Show" adını verdikleri, gerek kostümleri gerekse repertuvarı ile sıra dışı olan konserler verdi. Ramazan Ayı için TRT’nin yapımcılığını üstlendiği 3 bölümden oluşan "Çağdaş Ortaoyunu"nda oynadı. Aynı yıl eşi ile birlikte gittiği Londra’da "My Fair" salonunda konser verdi. 1981 yılında ilk *Müzikli Masallar-Nasreddin Hoca-Çocuk Şarkıları* ile çocuk programları için sayısız çalışmalarda bulundu. Sonraki sene başlayan 1982-1983 yıllarında Çalıkuşu, Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç adlı TRT dizilerinde rol aldı. 1984'te Yugoslavya konserleri sırasında çocuk programları ile ilgili çalışmaları Priştine Televizyonu tarafından değerlendirilip üç dilde, 8 televizyon kanalında yayınlandı. Yine aynı yıl eşinin müziklerini yazdığı ilk müzikal orta oyunu "Tahir ile Zühre"yi İstanbul Festivali"nde oynadı. 1985'te TRT'nin yapımcılığını üstlendiği "Sultan Hisar Destanı" adlı tarihi dizide baş kadın oyuncu olarak rol aldı. 1986 1987 ve 1988 yıllarında Bitmeyen Azap, Sevgili Karılarım, Kaçış, Enayiler Kralı Murtaza, Ölüm Bizi Bulunca adlı sinema filmlerinde başrol oynadı. TRT'de çocuk programları sundu. Bazı TV dizileri, sinema filmleri ve tiyatro oyunlarında başrol aldı, *Müzikli Masallar* ve *Çocuk Şarkıları* adlı kaseti ile aynı isimli 10 kitabı hazırlayan Emel Büyükburç, hastalığı sebebiyle 1990'ların ikinci yarısında çalışmalarına ara verdi.

22 Eylül 2001 tarihinde kanser hastalığı sonucunda öldü ve Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi. Bir başka Türk müzisyen Fikret Kızılok ile aynı tarihte vefat etti.

Emel Büyükburç'un Evren Büyükburç Erol adında virtüoz piyanist ve aynı zamanda Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Devlet Konservatuvarı'nda yirmi yıldır Dr.Öğretim Üyesi olan bir kızı vardır.

Filmleri
--------

* Enayiler Kralı Murtaza - 1987
* Ölüm Bizi Bulunca - 1986
* Kaçış - 1985
* Parkta Bir Sonbahar Günüydü (TV Dizisi) - 1984
* Bitmeyen Azap - 1980

Kaynakça
--------

1. ↑  "Emel Büyükburç Biyografi". Emel Büyükburç Resmî Sitesi. 16 Mart 2016. 23 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2016.
2. ↑  "Emel Büyükburç vefat etti". Hürriyet. 23 Eylül 2001. 12 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.

Dış bağlantılar
---------------

* Resmî site
* SinemaTürk'te Emel Büyükburç
* Nostalji - Emel Büyükburç 3 Haziran 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
1905 yılına ait Elpis FC kadrosu. Resmin solundaki takım elbiseli kişi, teknik direktör Yani Vasiliadis'tir.
**Elpis Football Club** (Yunanca: Ελπίς), 1904'te İstanbul'da yaşayan Rumlar tarafından kurulan futbol kulübü.

Tarihçe
-------

Osmanlı Devleti'nde futbolun oynanmaya başlandığı ilk zamanlarda Türklerin futbol oynaması yasaklanmıştı. Bu yüzden bu dönemde sadece ülkedeki yabancı uyruklular futbol oynayabiliyordu. Bu çerçevede 1904'te, Osmanlı Devleti'nde yaşayan Rumlar tarafından, adı Türkçe "umut" (umut tanrıçası) anlamına gelen, Elpis FC adında futbol kulübü kuruldu.

İlk kez 1904-05 sezonunda düzenlenen İstanbul Ligi'nde mücadele eden takım, dört takımdan oluşan ligi sonuncu sırada tamamladı. Ertesi iki sezonu da sonuncu olarak bitiren Elpis, 1907-08 sezonunda beş takımlı ligi dördüncü sırada sonlandırarak tarihinin en iyi derecesini elde etti. 1908-09 sezonunda lige katılmazken; 1909-10 sezonunda ise son olarak katıldığı altı takımlı İstanbul Ligi'ni sonuncu olarak tamamladı.

Ayrıca bakınız
--------------

* Türkiye'de futbol

Kaynakça
--------

* Turkfutbolu.net

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 22 Mayıs 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2011.
2. ↑  "Turkey - List of Foundation Dates". RSSSF. 7 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Mart 2011.
3. ↑  Özgül, Vatan. "Elpis: Umut; Kurtulmak Yahut Kurtulamamak". *Düşün-ü-yorum*. 23 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Nisan 2021.
**Kanatlı Araba**, Ebüssüreyya Sami’nin yazmış olduğu on adet Amanvermez Avni macerasının üçüncüsüdür. İlk olarak 1913 yılında basılmıştır.

Konusu
------

İstanbul’da yine bir kış ayında bir dram yaşanır. Gecenin ayazında son süratle gitmekte olan bir kupa arabası o saatlerde sadece çok az kişinin dikkatini çeker. Arabacı çılgına dönmüş gibi koşan atları güçlükle kontrolüne alabiliyor, yine kontrolü kaybediyordu. Sahil boyunca bu şekilde ilerleyen kupa arabası nihayet keskin bir dönemeci alamayarak içindekilerle beraber boğazın soğuk sularında kaybolur. Olayı görenler polise haber verseler de o gece arama çalışmaları fayda etmez. Ertesi sabah dalgıçlar arabacının cesedini çıkardıklarında polis bu kişinin arabacı esnafından olmadığını belirler. Olay yerine ulaşan Amanvermez ve yardımcısı Arif, arabacı kıyafeti içindeki ünlü karmanyolacı Koço’nun cesediyle karşılaşınca yeni bir maceraya başladıklarının farkındadırlar.

Değerlendirme
-------------

Amanvermez Avni’nin bu macerasında hafiyemiz, yine kılıktan kılığa girecek ve özellikle yeraltı dünyasına dair önceki deneyimlerinin yardımıyla olayları çözecektir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Şehir içinde ıssız yollarda ölüm tehdidiyle hırsızlık yapan kimse". 1 Eylül 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ocak 2010.

| * g
* t
* d
Amanvermez Avni maceraları |
| --- |
| Maceralar | Yanmış Adam  • Kamelya’nın Ölümü  • Kanatlı Araba  • Kara Katil  • Körebe |
| Ana karakterler | Amanvermez Avni  • Arif |
| İlgili başlıklar | Ebüssüreyya Sami |
Uyvar Kalesi'nin 1680 yılındaki hali
**Uyvar Kalesi** (Macarca: Ujvár), Slovakya'nın Nové Zámky kentinde yer alan günümüze kadar ulaşamamış bir kaledir.

Çeşitli dönemlerde Macaristan Krallığı, Osmanlı Devleti ve Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun elinde kalmıştır.

Kale 1573-1581 yılları arasında Macaristan'ı Osmanlı ordularına karşı savunmak amacıyla inşa edilmiştir. Kale İtalyan mimar Ottavio Giulio Baldigara tarafından 6 uçlu bir yıldız biçiminde inşa edilmiştir. Osmanlılar Uyvar Kalesini 6 defa kuşattılar. 1663 yılında, IV. Mehmet döneminde Köprülü Fazıl Ahmed Paşa'nın kumandasındaki bir ordu kaleyi ele geçirdi. Avusturya Vasvar Antlaşması ile kaleyi Osmanlılar'a vermek zorunda kaldı. Kale ve kalenin etrafındaki şehir Osmanlılar tarafından Uyvar Eyaleti olarak örgütlendi. Kale 22 yıl boyunca Osmanlılar'ın elinde kaldı. 1685 yılında Lorraine Dükü V. Charles'ın komutasındaki Avusturya ordusu tarafından ele geçirildi. 1699 yılında imzalanan Karlofça Antlaşmasıyla kale resmen Osmanlılar'ın elinden çıktı.

Uyvar Kalesi'nin 1685 yılında Kutsal İttifak tarafından kuşatılmasıBu tarihten sonra kalenin önemi azaldı. 1724-1725 yılları arasında Kutsal Roma İmparatoru VI. Karl Protestanlar tarafından sığınak olarak kullanılmasını engellemek için kalenin büyük bir bölümünü yıktırdı. Kalenin geri kalan bölümleri de Bu kent II. Dünya Savaşı sırasında 1944 yılında müttefik uçakları tarafından bombalanarak yıkıldı. Günümüzde Uyvar Kalesi'nin çok küçük bir bölümü ayaktadır.

Bugün birçok batı dilinde kullanılan "Türk gibi güçlü" *(Fr: Fort comme un Turc)* deyimi, bu kalenin fethinden doğmuş olup, tam hali "Uyvar önünde bir Türk gibi güçlü" *(Fr: Le front d'Uyvar est fort comme un Turc)* şeklindedir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "UYVAR". 25 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2020.
2. ↑  Murphey 1999, s. 9.

* Murphey, Rhoads (1999). *Ottoman Warfare, 1500-1700* (PDF) (İngilizce). 21 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF).

| * g
* t
* d
Osmanlı İmparatorluğu kaleleri |
| --- |
| Anadolu ve Trakya | 
* Anadolu Hisarı
* Anadolu Kavağı
* Rumeli Kavağı
* Rumeli Hisarı
* Nağara Kalesi
* Kilitbahir
* Kumkale
* Gelibolu Kalesi
* Rumeli Feneri
* Garipçe
* Çimpe
* Çeşme
* Aydos
* Seddülbahir
* Kilitbahir
* Kale-i Sultaniye
* Bigalı
* Nara
* İsakçı
* Yedikule Zindanları

 |
| Balkanlar ve Kırım | 
* Avlonya Kalesi
* Beyaz Kule
* Böğürdelen
* Uyvar
* Kanije
* Kamaniçe
* Estergon
* Komarom
* Yanıkkale
* Navarin
* Eğri
* Portokale
* Semendire Kalesi
* Sığrı Hisarı
* Kanlı Kule

 |
| Karadeniz | 
* Azak
* Soğucak
* Anapa
* Gelincik
* Sohum
* Faş
* Akkerman
* Kili

 |
| Orta Doğu ve Kuzey Afrika | 
* Caber
* Ecyad
* Azamiye
* Medine
* Kuba
* Say Kalesi

 |
2005 yılı Naadım festivalinde güreş
**Güreş** Güney Sibiryada yer alan Tuvada geleneksel bir mücadeledir. Güreş, Naadım festivalinin çekirdeğidir.

Söz hakkında
------------

**Hüreş** kelimesinin kaynağı Eski Türk dilindeki güreş anlamındaki **Küreş** sözünden gelmektedir.

Hüreş hakkında
--------------

Tıva milli yarışması. Hüreş yarışmaları geleneksel olarak her yıl Naadım festivalinde ve Şagaa tatilinde (Yeni Yıl) düzenlenmektedir. Ayrıca, Ovaa dagıırı geleneksel duaları (bölge sahiplerinin kutsaması), sug dagıırı (bir su kaynağının kutsanması), doyaa (şölenler) ve diğerleri sırasında güreş mücadelesine önemli bir yer verilir. Yere ilk düşen veya dizi yere değen güreşçi yenilir. Hakem olarak ise Möge salıkçızı adında genelde Tıva halk sanatçısı kişi olur. Yarışmada sözlerini dinlenen möge salıkçızı tüm güreşçilerden büyük saygı görüyor. Möge salıkçızı aynı zamanda bir yorumcu olarak hareket eder ve bu nedenle sanatsaldır, yüksek sesli etkili bir sese sahiptir.

"Hüreş" uzmanı Örgeleer Ondar'a göre, güreş uzun zaman önce, en azından XI-XII yüzyıllarda Tıva topraklarında ortaya çıktı. Başlangıçta Tıva Türkleri, Moğol, Çin gibi işgalcilerle savaşmak zorunda kaldıkları için bunlar göğüs göğüse kavgaya hazır olmaları gerekirdi. Örgeleer Ondar'a göre güreşin kadim kökeni, adının ilgili Türk dili konuşan halklar arasında benzer sporların isimleriyle benzerliği ile doğrulanır: Kazakça küres, Özbekçe kuraş, Altayca küreş, Azerbaycanca güleş, Hakasça'da küres. Güreş ile ilgili atıfları ise Tıva destanlarında kahramanlarda görülür.

Güreş ile ilgili olarak Raşid-ad-Din tarafından 1207'deki günlükler koleksiyonunda yazılı olarak bahsedilmiştir. Diyor ki: "Cengiz Han'ın Yenisey'in yukarı kısımlarındaki ilk savaşçıları büyük bir mücadele düzenlediler." Hüreş mücadelesinin tanımları XIX. yüzyılda Tuva'yı ziyaret eden araştırmacılar-gezginler tarafından bırakıldı: N. F. Katanov, F. Y. Kon ve diğerleri.

Tıva Halk Cumhuriyeti'nin varlığı sırasında (1921-1944) maksatlı bir devlet politikasının sonucu olarak Hüreş mücadelesinin gelişmesine yeni bir ivme kazandırıldı. Kura çekmek, güreşçilerin sunumu, unvanların verilmesi, giyim için gereksinimler, kartal dansının performansı gibi "hüreş" unsurları geliştirildi.

Ayrıca bakınız
--------------

* Güreş
* Yağlı güreş

Kaynakça
--------

1. ↑  *Tıva Oyunnar*.
2. ↑  Donday, Дондай А. А. История тувинской национальной борьбы «хуреш» // Актуальные проблемы физической культуры, спорта, туризма и рекреации. Томск. 2016. (2016). *Hüreş hakkında*. Tomsk. 11 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2021.

Literatür
---------

* *Ооржак С. Ы.* Хуреш: борьба по-тувински. Учебник борьбы хуреш. Москва, ЗАО «OJ1MA Медиа Групп» 2008. 96с.
* *Ондар О. Ч.* Борьба Хуреш. История, современность, будущее. Кызыл, 2014.
**Safra yolu yaralanmaları**, safra yollarında genellikle laparoskopik kolesistektomi sonucu meydana gelen iyatrojenik yaralanmalardır. Ana safra kanalı, sistik kanal ve ortak hepatik kanalı kapsayan ekstrahepatik safra yollarında gerçekleşen yaralanmalar yüksek morbidite ve mortalite oranlarına sahiptir. Laparoskopik kolesistektominin 1987'de uygulanmaya başlamasından sonra bu komplikasyonların görülme sıklığı artmış olup, deneyim elde edilmesi sonucunda bile hastaların %0.5'inde görülmeye devam etmektedir. Yaralanmalar intraoperatif ya da postoperatif olarak ayrılmaktadır.

Safra yolu yaralanmalarına tanı koymak için endoskopik retrograde kolanjiopankreatografi (ERCP), perkütan transhepatik kolanjiografi veya hepatobiliyer sisntigrafi gibi tıbbi görüntüleme yöntemleri kullanılabilir. Hangi tedavinin uygulanacağı biliyer lezyonun etiyolojisi, anatomik durumu ve tanısal sureye bağlıdır. Sistik kanal yaralanmaları gibi daha küçük yaralanmalar endoskopik teknikler ile tedavi edilebilir, ancak daha önemli safra yolu yaralanmlarında T tüp üzerinden basit sütürasyon ya da hepatikojejunostomi yapılması gereklidir. Bu yaralanmaya sahip hastaların tedavisinde erken tanı ve disiplinler arası bir ortak çalışma ile tedavi gerekmektedir.

Kaynakça
--------

1. 1 2  Çilekar, Dr Murat; Polat, Dr Coşkun; Arikan, Dr Yüksel (2011). "Safra Yolu Yaralanmaları". *Turkiye Klinikleri General Surgery - Special Topics*. **4** (2). ss. 78-84. ISSN 1308-1136.

Dış bağlantılar
---------------

* Safra yolu yaralanmaları ve darlıkları[*ölü/kırık bağlantı*] - Florence Nightingale Hastanesi
* Laparoskopik Kolesistektomide Güvenli Cerrahi[*ölü/kırık bağlantı*] - Haseki Tıp Bülteni
**Altıntepe**, İstanbul ilinin Anadolu Yakası'nda bulunan Maltepe ilçesine bağlı bir mahalledir. İdari sınırlarına bakıldığında kuzeyinde Çamaşırcı Deresi ile ayrılarak Kadıköy ilçesine bağlı Bostancı, güneyinde Maltepe ilçesine bağlı Küçükyalı; doğusunda Aydınevler mahalleleri ile komşudur. Batısında ise Marmara Denizi'ne kıyısı vardır.

İstanbul'un tepelerinden biri olarak bilinen Altıntepe, aynı zamanda son derece dik yokuşlara sahiptir. Minibüs yolundan ve E-5'ten bağlantısı bulunan bu semt, Küçükyalı ve Bostancı Marmaray'a, Bostancı İskelesi'ne yakın olup denizi görmesi sebebiyle de insanlar tarafından tercih edilir.

Kaynakça
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Altıntepe, Maltepe*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 29 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2020.

| * g
* t
* d
Maltepe, İstanbul |
| --- |
| Mahalleler | 
* Altayçeşme
* Altıntepe
* Aydınevler
* Bağlarbaşı
* Başıbüyük
* Büyükbakkalköy
* Cevizli
* Çınar
* Esenkent
* Feyzullah
* Fındıklı
* Girne
* Gülensu
* Gülsuyu
* İdealtepe
* Küçükyalı Merkez
* Yalı
* Zümrütevler

 |
| Semtler | 
* Küçükyalı

 |
| Önemli cadde ve sokaklar | 
* Bağdat Caddesi

 |
Miraflores Charterhouse'un ana sunağından bir ayrıntı, İspanya. Gil de Siloé. Polikrom ahşap, 1496-1499
**Gotik heykel**, Orta Çağ boyunca, 12. yüzyılın ortalarından 16. yüzyıla kadar Avrupa'da gelişmiş, Romanesk heykelden evrilerek Rönesans heykeli ve Maniyerizm'e dönüşmüş bir heykel stilidir.

Rönesans'ta klâsik değerlerin yeniden takdir edilmeye başlanmasıyla birlikte, önceki yüzyıllardan kalma heykeller şekilsiz ve kaba olarak görülmüş ve barbar olarak kabul edilen ve Roma İmparatorluğu'nun yok olmasından sorumlu olduğu varsayılan Gotların kültüründen geldiğine inanıldığı için Gotik adı verilmiştir.

Özellikleri
-----------

Gotik sanatının mimarları, ağırlığın itme kuvvetini ve yönünü tespit ederek, baskıyı kemerlere ve fil ayaklarına aktardılar. Böylece yapının tamamı dengeye faydalı olan elemanlara bağlandı. Gotik yapılar bu yönüyle teknik açıdan tarihinin ileri yapıları arasında yer almıştır.

Gotik tarzı, yalnız mimarlıkta tesirli olmayıp; süs ve gündelik eşya resim ve yazıda heykelcilikte de etkili olmuştur.

Gotik sanatının heykellere yansıması
------------------------------------

Gotik heykeller yüzyıldan 12. yüzyılın ortasında, Fransa'da katedrallerin duvarlarının yapımında ortaya çıkmaya başladı, bu türde en önemli eser Chartres Katedrali (M.Ö. 1145)'dir. Fransa'da ortaya çıkan akım Avrupa'daki birçok ülkeye yayıldı. Almanya'da 1225 yılında Bamberg Katedrali'nin yapımından itibaren bu etki bütün Avrupa'da görülmeye başlanır. İngiltere'de bu akımın etkileri yeterince yankı uyandırmamıştır. Bazı küçük heykelcilik alanlarında örnekleri görülmüştür. Fransa'da Notre Dame Katedrali, İngiltere'de Canterbury Katedrali, Almanya'da Elizabeth Katedrali, İspanya'da Burgos Katedrali ve İtalya'da San Francesca Bazilikası gotik sanatın değerli örneklerinden bazılarıdır.

Galeri
------

* Niederhaslach Kilise'sinde gotik tarzıyla yapılmış bir heykel.Niederhaslach Kilise'sinde gotik tarzıyla yapılmış bir heykel.
* Gethsemane'den bir gotik tarzı eser.Gethsemane'den bir gotik tarzı eser.

Kaynakça
--------

1. 1 2  "Gothic art" 12 Mayıs 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. In: *Encyclopædia Britannica Online*
2. 1 2  Rothschild, Lincoln (2007). *Sculpture Through the Ages*. Read Books. ISBN 978-1-4067-6892-3. 19 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2023.
**Ömerli**, İstanbul ilinin Anadolu Yakası'nda bulunan Çekmeköy ilçesine bağlı bir mahalledir.

Tarihçe
-------

1928-1989 yılları arasında Beykoz'a bağlı bir köyken Üsküdar'dan ayrılıp yeni ilçe olan Ümraniye'ye bağlandı. 5 Nisan 1996 tarihinde belediye statüsü alarak beldeye dönüştü. 2009 yılında 5747 sayılı yasanın 1. Maddesi gereğince belediyesi kaldırıldı. Ömerli, sonradan ilçe olan Çekmeköy'ün mahallelerinden biri oldu. Kurucu ve son belediye baskani Ahmet Erdal Yilmazdir.

Coğrafya
--------

İdari sınırlarına bakıldığında Hüseyinli, Sırapınar, Reşadiye ve Koçullu köylerinin yanı sıra; Çatalçeşme mahallesi ve Sancaktepe ilçesi ile de komşudur. Ayrıca adını verdiği Ömerli Barajı'na da kıyısı bulunmaktadır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Belediye Kurulmasına Dair Kararlar" (PDF). Resmî Gazete. 7 Nisan 1996. 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Mayıs 2021.

| * g
* t
* d
Çekmeköy, İstanbul |
| --- |
| Mahalleler | 
* Alemdağ
* Aydınlar
* Cumhuriyet
* Çamlık
* Çatalmeşe
* Ekşioğlu
* Güngören
* Hamidiye
* Hüseyinli
* Kirazlıdere
* Koçullu
* Mehmet Akif
* Merkez
* Mimarsinan
* Nişantepe
* Ömerli
* Reşadiye
* Sırapınar
* Soğukpınar
* Sultançiftliği
* Taşdelen

 |
Iturbide Sarayı
Iturbide Sarayı
**Iturbide Sarayı** (İspanyolca: Palacio de Iturbide), Meksika’nın başkenti Meksiko'nun tarihî şehir merkezinde yer almakta olan büyük bir konaktır. Tam adresi Madero Caddesi, No: 17, Mexico City’dir.

San Mateo Valparaíso Kontu Miguel de Berrio y Saldívar tarafından kızına düğün hediyesi olarak inşa edilmiştir. Yapı Palermo’da yer alan sarayın kopyasıdır.

Tarihçe
-------

Yapıya "Iturbide Sarayı" adı verilmesinin sebebi Meksika’nın, İspanyol İmparatorluğu’ndan bağımsızlığını kazandıktan sonraki ilk kralı olan Agustín de Iturbide’nin bu binada yaşadığı dönemde krallık unvanını kabul etmesidir. I. Augustin’in hüküm sürdüğü 1821 ile 1823 yılları arasında bu bina Kraliyet Sarayı olarak hizmet vermiştir. Yapı üç katlı olup, bir ara kat da mevcuttur. İtalyan mimarisinin etkilerinin belirgin olduğu tasarım ağırlıklı olarak Barok tarzındadır.

Günümüzde işlevi
----------------

19. yüzyılın başında kolej binası olarak kullanılan yapı, 1855 yılından itibaren otel olarak işlev göstermiştir. 1965 yılında Meksika Ulusal Bankası tarafından satın alınan yapı 1972 yılından itibaren Banamex Kültür Vakfı (İspanyolca: Fomento Cultural Banamex) tarafından kullanılmaya başlanmıştır. 2002 ile 2004 yılları arasından restorasyondan geçmiş bu yapı günümüzde Banamex Kültür Vakfı tarafından kullanılmakta olup Banamez Kültür Sarayı (İspanyolca: Palacio de Cultura Banamex) ismi ile de anılmaktadır. Yapıda geniş alanlara yayılmış geçici sanat sergilerine ek olarak yetişkin ve çocuklar için sanat dersleri de verilmektedir.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: n2009067752
* NLI: 987007282120605171
* VIAF: 130418893
* WorldCat: lccn-n2009067752

 |