***Schindler'in Listesi*** (İngilizce: ***Schindler's List***), yönetmenliğini Steven Spielberg'in yaptığı, 1993 ABD yapımı bir filmdir. II. Dünya Savaşı sırasında Naziler'in uygulamış olduğu soykırımdan binin üzerinde Polonya Yahudisinin kurtarılmasında rolü olan Oskar Schindler'i ve bu kurtarmayı konu edinen film, 321 milyon dolar gişe hasılatı elde etmiş ve Akademi, Altın Küre, BAFTA ve Grammy ödülleri kazanmıştır. "Tüm zamanların en iyi filmleri" konulu çeşitli listelerde üst sıralarda bulunan film, Amerikan Film Enstitüsü'nün güncel listesinde 9. sırada yer almaktadır.

"Schindler'in Listesi", 2004 yılında Kongre Kütüphanesi tarafından "kültürel, tarihi ve estetik olarak önemli" filmler arasına seçilerek ABD Ulusal Film Arşivi'nde muhafaza edilmesine karar verilmiştir.

Konu
----

İkinci Dünya Savaşı sırasında Kraków'da, Nazi Almanyası yerel Polonyalı Yahudileri kalabalık Kraków Gettosuna zorlar. Oskar Schindler, Çekoslovakya'dan gelen Alman Nazi Partisi üyesi, şehre varır ve servet yapmayı umar. Wehrmacht (Alman silahlı kuvvetleri) ve SS yetkililerini rüşvet vererek bir emaye eşya fabrikası satın alır. Schindler, İtzhak Stern'i işe alır, siyah piyasa tüccarları ve Yahudi iş dünyasında bağlantıları olan bir Yahudi yetkili; o, idari işleri halleder ve Schindler'in finansmanını düzenlemesine yardımcı olur. Stern, mümkün olan en çok Yahudi işçinin Alman savaş çabasında zorunlu olduğunu belirlemek için Almanya'ya götürülmesini önlemek için SS tarafından toplama kamplarına götürülmesini veya öldürülmesini engeller. Bu arada, Schindler Nazilerle dostane ilişkiler sürdürür ve yeni zenginliğinin ve endüstriyelci olarak statüsünün keyfini çıkarır.

SS-Untersturmführer (ikinci teğmen) Amon Göth, Płaszów toplama kampının inşasını denetlemek üzere Kraków'a gelir. Kamp hazır olduğunda, getto tasfiye edilir: İki bin Yahudi Płaszów'a taşınırken, diğer iki bin kişi SS tarafından sokaklarda öldürülür. Schindler katliamı şahit olur ve derinden etkilenir. Özellikle, Nazi'lerden saklanan bir kız çocuğunu fark eder ve daha sonra cesedini bir cenaze arabasında görür. Schindler, Göth ile arkadaşlığını sürdürmeye dikkat eder ve genellikle rüşvet yoluyla SS desteğinden yararlanır. Göth, Yahudi hizmetçisi Helen Hirsch'i vahşice döver ve villasının balkonundan rastgele insanları vurur; mahkumlar sürekli olarak hayatlarından korkarlar. Zaman geçtikçe, Schindler'in odak noktası para kazanmaktan mümkün olduğunca çok insanı kurtarmaya yönelir. İşçilerini daha iyi korumak için Schindler, Göth'ü fabrikasında bir yan kamp kurmasına izin vermesi için rüşvet verir.

Almanlar savaşı kaybetmeye başladığında, Göth'e Płaszów'daki kalan Yahudileri Auschwitz toplama kampına gönderme emri verilir. Schindler, işçilerini Zwittau köyüne yakın Brünnlitz'te kurmayı planladığı bir mühimmat fabrikasına taşıma izni istiyor. Göth, isteksizce kabul eder ancak büyük bir rüşvet talep eder. Schindler ve Stern, Auschwitz'e gönderilmek yerine Brünnlitz'e transfer edilecek kişilerin bir listesini hazırlarlar. Liste sonunda 1,100 kişiyi içerir.

Yahudi işçiler Brünnlitz'e trenle taşındığında, kadınlar ve kızlar yanlışlıkla Auschwitz-Birkenau'ya yönlendirilir; Schindler, onların serbest bırakılması için Auschwitz komutanı Rudolf Höss'e rüşvet verir. Yeni fabrikada, Schindler, SS görevlilerinin izinsiz olarak üretim alanına girmesini yasaklar ve Yahudilerin Cumartesi gününe riayet etmelerini teşvik eder. Sonraki yedi ay boyunca, Nazi yetkililerini rüşvet vererek ve diğer şirketlerden kovan satın alarak servetini harcar. Schindler'in hileleri nedeniyle, fabrika kullanılabilir mühimmat üretmez. Almanya'nın teslim olmasıyla 1945'te parası tükenir.

Bir Nazi Partisi üyesi ve savaş vurguncusu olarak, Schindler, yaklaşan Kızıl Ordu'dan kaçmak için yakalanmaktan kaçınmalıdır. Fabrikadaki SS görevlilerine Yahudi işgücünü öldürmeleri emredilmiştir, ancak Schindler onlara bunu yapmamaları için ikna eder. İşçilerine veda ederken, batıya doğru ilerlemeye ve Amerikalılara teslim olmayı umar. İşçiler, onun Yahudi hayatlarını kurtarmadaki rolünü onaylayan ve üzerinde "Bir hayat kurtaran, tüm dünyayı kurtarır" Talmud alıntılı bir yüzük ile ona imzalı bir belge verirler. Schindler, daha fazlasını yapması gerektiğini hissederek gözyaşlarına boğulur ve işçiler tarafından teselli edilmeden önce eşiyle arabalarıyla ayrılır. Schindlerjuden ertesi sabah uyandığında, bir Sovyet subayı at üzerinde onların özgürleştirildiğini duyurur ancak "orada sizi sevmezler" diye uyarır. Yahudiler daha sonra kırsala doğru yürürler.

Epilog, Göth'ün insanlığa karşı işlediği suçlardan mahkum edildiğini ve idam edildiğini, Schindler'in evliliğinin ve işlerinin savaştan sonra başarısız olduğunu ortaya koyar. Şu anda, hayatta kalan birçok Schindlerjuden ve onları canlandıran oyuncular, Schindler'in mezarını ziyaret eder ve onun mezar taşına taş koyarlar (ölü için geleneksel bir Yahudi saygısı işareti).

Oyuncu kadrosu
--------------

Liam Neeson (2012 yılındaki fotoğrafı) filmde Oskar Schindler olarak yer alıyor.

| Oyuncu | Rolü |
| --- | --- |
| Liam Neeson | Oskar Schindler |
| Ben Kingsley | İtzhak Stern |
| Ralph Fiennes | Amon Göth |
| Caroline Goodall | Emilie Schindler |
| Jonathan Sagall | Poldek Pfefferberg |
| Embeth Davidtz | Helen Hirsch |
| Małgorzata Gebel | Wiktoria Klonowska |
| Mark Ivanir | Marcel Goldberg |
| Beatrice Macola | Ingrid |
| Andrzej Seweryn | Julian Scherner |
| Friedrich von Thun | Rolf Czurda |
| Jerzy Nowak | Yatırımcı |
| Norbert Weisser | Albert Hujar |
| Anna Mucha | Danka Dresner |
| Piotr Polk | Leo Rosner |
| Rami Heuberger | Joseph Bau |
| Ezra Dagan | Rabbi Menasha Lewartow |
| Hans-Jörg Assmann | Julius Madritsch |
| Hans-Michael Rehberg | Rudolf Höß |
| Daniel Del Ponte | Josef Mengele |
| Oliwia Dąbrowska | Kırmızılı kız |
| Bettina Kupfer | Regina Perlman |

Yapım
-----

### Gelişim

Bir *Schindlerjuden* (Schindler Yahudisi) olan Pfefferberg, hayatını kurtaran kişinin hikâyesini anlatmayı kendine görev edinmiştir. Pfefferberg, MGM ile 1963 yılında Howard Koch'un senaryosunu yazdığı Oskar Schindler'in biyografik filmini yapmaya girişmiş ancak anlaşma bozulmuştur. 1982'de, Thomas Keneally, iki yıl önce Los Angelos'ta Pfefferberg ile şans eseri tanışması sonrası tarihi romanı *Schindler'in Gemisi*'ni yazdı. MCA başakanı Sid Sheinberg yönetmen Steven Spielberg'e kitap hakkında bir *New York Times* eleştirisi gönderdi. Spielberg, Schindler'in öyküsünden şaşkına dönmüş halde, şakayla karışık, gerçek olup olmadığını sormuştur. "Karakterin çelişkili yapısı beni içine çekti" demiştir: "Ne böyle bir adamı aniden tüm kazandıklarını alıp bu hayatları kurtarma görevine adamasına yol açmış olabilir?" Spielberg, Universal Pictures'ın romanın yayın haklarını almasına yetecek ilgiyi göstermiştir. Bahar 1983'teki ilk görüşmelerinde, Pfefferberg'e filmi çekmeye on yılda başlayabileceğini söylemiştir. Filmin kapanış jeneriğinde Pfefferberg, Leopold Page adı altında danışman olarak yer almıştır.

Kraków Gettosu'nun Mart 1943'teki tasfiyesi konusu filmde 15 dakika yer bulur.
Spielberg, Holokost hakkında bir film yapmak için yetkin olup olmadığından emin değildi ve proje "[onun] suçluluk duygusu"na kaldı. Spielberg yapımı yönetmen Roman Polanski'ye vermeyi denedi ancak ret yanıtı aldı. Polanski'nin annesi Auschwitz'te öldürülmüştü ve Polanski Kraków Gettosu'nda yaşamış ve hayatta kalmıştı. Polanski sonrasında kendi Holokost filmini, *Piyanist* (2002) yönetti. Spielberg ayrıca filmi Sydney Pollack'a ve *Schindler'in Listesi*'ni 1988'de yönetmeye talip olan Martin Scorsese'e önerdi. Ancak Spielberg, Scorsese'e filmin çekimini devretmekten emin değildi; "Aileme ve çocuklarıma Holokost ile ilgili bir şey yapma şansını bağışlamak istemiştim." Spielberg bunun yerine ona *Cape Fear*'ın 1991'de yeniden çekimini yönetmeyi teklif etti. Billy Wilder çoğu Holokost'ta ölen ailesine bir anı olarak filmi çekmeye duyduğu ilgiyi belirtmiştir.

Spielberg sonunda Holokost inkârcıları basında önemli yer tutmaya başladığını fark edince filmi çekmeye karar verdi. Berlin Duvarı'nın yıkılmasının ardından Neo-Nazizm'in yükselmesiyle, 1930'larda olduğu gibi insanların hoşgörüsüzlüğe yöneleceğinden korktu. Sid Sheinberg, Spielberg'e, ilk olarak *Jurassic Park*'ı yapması koşuluyla yeşil ışık yaktı. Spielberg sonrasında "Bir kere *Schindler*'i yönetince *Jurassic Park*'ı çekemeyeceğimi biliyordu." demiştir. Holokost filmleri genelde tercih edilmediğinden 22 milyon $ gibi küçük bir bütçe ayrılması tasarlandı. Spielberg film için ücret almayı bir "diyet" olarak adlandırıp reddetti ve filmin başarısız olacağını düşündü.

1983'te, Keneally kitabını uyarlaması için tutuldu ve 220 sayfalık bir notla geldi. Onun uyarlaması Schindler'in sayısız ilişkisi üzerineydi ve Keneally hikâyeyi yeterince sıkıştırmadığını kabul etti. Spielberg, *Out of Africa*'nın senaristi Kurt Luedtke ile son halini yazması için anlaştı. Luedtke, Schindler'in kalbinin değişimini inanılmaz bulduğu için yaklaşık dört yıl sonra yazmaktan vazgeçti. Yönetmenliği süresince Scorsese, Steven Zaillian'ı bi senaryo yazması için ayarladı. Tamamladıktan sonra Spielberg, Zaillian'ın 115 sayfalık taslağını çok kısa buldu ve 195 sayfaya çıkarmasını istedi. Spielberg hikâyede daha çok Yahudilerin üzerinde durulmasını ve Schindler'in değişiminin ani bir kırılma veya değişim şeklinde değil aşamalı ve karmaşık olmasını istedi. Getto'nun tasfiye sahnesini "izlenilemez olacak kadar güçlü hissedilen bir sahne" olması için uzattı.

### Oyuncular

Neeson, Schindler rolü için önceden belirlenmiş ve Spielberg onu Broadway'de *Anna Christie* olarak sahne aldığı zaman görünce Aralık 1992'de kadroya alınmıştır. Warren Beatty senaryo okumasına katılmış ancak Spielberg onun aksanını gizleyemeyeceği ve "film yıldızı geçmişini" beraberinde getireceği için sıcak bakmamıştır. Kevin Costner ve Mel Gibson Schindler'i oynamaya ilgilerini belirtmiş ama Spielberg oyuncunun yıldızlığı karakteri geçmesin diye daha ziyade tanınmayan Neelson'ı kadroya almayı tercih etmiştir. Neeson Schindler'i, zekasıyla onu bir çeşit dalgacı olarak gören Nazileri alt ettiği için eğlenceli bulmuştur. "Onlar onu pek ciddiye almadılar ve o bunu amacı için kullandı." Role hazırlanmasına yardım etmek için Spielberg Neeson'a, karizmasını Schindler'inkiyle kıyasladığı Time Warner CEO'su Steve Ross'un film kliplerini göstermiştir. Aynı zamanda Neeson'ın doğru tonlama ve perdelemeye çalışması için Schindler'in bir ses kaydını bulmuştur.

Fiennes, Spielberg, performansını *A Dangerous Man: Lawrence After Arabia* (1992) ve *Emily Brontë's Wuthering Heights* (1992) filmlerinde izleyince Amon Goeth olarak kadroya dahil edilmiştir. Spielberg Fiennes'in seçimi hakkında "Cinsi bir canavar gördüm. Tamamen incelikle ilgili: gözlerinden geçen şefkat anları vardı, hemen sonra soğuklaşan." Fiennes rolü için 13 kilo almıştır. Tarihi haber filmlerini izlemiş ve Goeth'i tanıyan Holokost'tan sağ kalanlarla görüşmüştür. Onu canlandırırken Fiennes "Acısına yakınlaştım. İçinde kırılmış, zavallı bir canlı vardı. Onun hakkında kendimi bölünmüş hissettim, acıdım. Bana verilen ve sonra özellikle bağlandığım kirli, hırpalanmış bir oyuncak gibiydi." demiştir. Fiennes Goeth'e kıyafetleriyle o kadar benzemişti ki Mila Pfefferberg (olayların canlı bir tanığı) onunla tanıştığında korkuyla ürpermiştir.

Itzhak Stern'in karakteri (Ben Kingsley tarafından canlandırılmıştır) muhasebeci Stern, fabrika müdürü Abraham Bankier ve Goeth'in kişisel asistanı Mietek Pemper'in bir toplamı gibidir. Karakter Schindler'in ikincil kişiliği ve vicdanı gibi davranmıştır. Kingsley en iyi 1982 yapımı biyografik filminde Oscar kazandığı rolü Gandhi ile tanınır.

Genel olarak filmde 126 sözlü rol bulunmaktadır. Binlerce figüran film süresince kiralanmıştır. Spielberg İsrailli ve Leh oyuncuları Doğu Avrupalı görünüşleri nedeniyle özellikle seçmiştir. Pek çok Alman oyuncu SS üniformalarını giymekte isteksiz davranmış ancak bazıları sonra Spielberg'e filmde aldıkları katartik rol için teşekkür etmiştir. Filmin yarısında Spielberg, 128 canlı tanığın Schindler'in Kudüs'teki mezarı başında saygı gösterisinde bulundukları bir kapanış düşünmüştür. Yapımcılar *Schindlerjuden* bulabilmeye ve onları sahnenin çekimi için uçakla götürmeye çok çaba sarf etmiştir.

### Çekimler

İlk çekimler 1 Mart 1993'te Kraków, Polonya'da başladı ve 75 günde tamamlanması planlandı. Esas kamp bölgesinden çağdaş yüksek binalar göründüğünden Płaszów kampını yakındaki bir taş ocağında yeniden inşa etmek gerektiyse de ekip hakiki mekanlar veya yakın bölgelerde çekimleri gerçekleştirdi. Kraków'daki emaye fabrikasının iç mekan çekimleri Olkusz'daki benzer bir tesiste yapılırken dış çekimler ve fabrika merdivenlerindeki çekimler gerçek fabrikada yapıldı. Set ekibi fazladan çekim yapmak ya da Auschwitz'in zemini üzerine set kurmaktan men edildiği için girişin hemen dışındaki bir kurmaca sette çekimleri yaptı. Bazı antisemitik olaylar meydana geldi. Fiennes'i Nazi üniforması içinde gören bir kadın ona "Almanlar insanları büyülüyor. Onlar ölümü hak etmeyen kimseyi öldürmediler." dedi. Kingsley, İsrailli oyuncu Michael Schneider'e hakaret eden Almanca konuşan bir iş insanı ile kavgaya girişecekken çekim alanının yanındaki panolara antisemitik semboller çizildi. Ancak Spielberg Hamursuz bayramında "tüm Alman oyuncular geldi. Kipah (Yahudilerin ibadet ederken giydiği takke) giydiler ve Haggadah'ı (Yahudi Hamursuz Bayramı'nda Seder yemeği sırasında okunan ayinsel kitap) açtılar. İsrailli oyuncular yanlarına geldiler ve onlara bunun ne olduğunu açıklamaya başladılar. Bu oyuncular ailesi beraberce oturdu ve ırk ile kültürü bir yana bıraktılar." demiştir.

"Özel hayatım hep yüzüme vuruldu. Yetiştirilmem. Yahudiliğim. Büyükannem ve büyükbabam bana Shoah (Yahudi soykırımı) ile ilgili hikâyeler anlattılar. Yahudi yaşamı yeniden gönlüme girdi. Sürekli ağladım."

—Çekimler esnasında Steven Spielberg'in duygusal durumu üzerine yorumu

*Schindler'in Listesi*'nin çekimi Spielberg için son derece duygusaldı. Çektiği konu onu çocukluğu ile ilgili şeylerle, karşılaştığı antisemitizm gibi, yeniden yüzleşmeye zorluyordu. Auschwitz'i ziyaret ettiğinde ağlamamasına şaşırdı; aksine kendini kızgın ve öfkeli buldu. Auschwitz'e götürülmeleri esnasında, yaşlı Yahudilerin Nazi doktorlarınca seçilirken çıplak koşmaya zorlandıkları sahneleri çekerken kendilerini bunu izlemeye zorlamayan pek çok set görevlisinden biriydi. Spielberg kendini film yapımcısından çok bir gazeteci gibi hissettiğini söyler – sahneleri ayarlayacak ve onları akarken izleyecekti, film yapımcısı gibi değil de bir tanık gibi. Bir tanesi toplama kampında doğmuş olan çoğu kadın oyuncu duş sahnelerini çekerken kendini tutamayıp ağladı. Çekimler süresince kalmak için Spielberg, karısı Kate Capshaw ve beş çocuğu Kraków'un kenar mahallelerinden birinde ev tuttular. Daha sonra karısına "her şey daha katlanılmaz hale gelirken ... bana doksan iki gün boyunca yardım ettiği için" teşekkür etmiştir. Robin Williams, Spielberg'ü kutlamak ve sette gereken ciddiyeti sağladığı için aramıştır. Bu arada Spielberg her gece Haziran 1993'te prömiyeri planlanan *Jurassic Park*'ı yazmak için saatler harcadı.

Spielberg Almanca ve Lehçe'yi geçmişteki gerçeklik duygusunu verebilmek için bazı sahnelerde kullanmıştır. Aslında tüm filmi bu dillerde yapmayı tasarlamış ancak "okumak daha kolay geliyor. Bu onlara, gözlerini ekrandan ayırmak ve başka bir şey izlemek için bir bahane olurdu." diyerek vazgeçmiştir.

### Sinematografi

Belgesel film *Shoah*'tan (1985) esinlenerek, Spielberg filmi resimli taslaklarla planlamamaya karar verdi ve belgesel gibi çekmemekte karar kıldı. Filmin %40'ı el kamerasıyla çekilmiştir ve düşük bütçe filmin yetmiş iki günden fazla sürede hızlıca çekildiği anlamına gelir. Spielberg bunun filme "doğallık ve keskinlik" verdiğini ve "konuya hizmet ettiğini" düşündüğünü söyledi. Sabit kamera, yüksek çekim ve yakınlaştırıcı mercek kullanmadan çekim yapmıştır ve bu durumu "her şey benim için bir güvenlik ağı olarak kabul edilebilir." şeklinde belirtmiştir. Bu, geçmişte Cecil B. DeMille veya David Lean gibi yönetmenlere haraç ödediğini hisseden Spielberg'ü olgunlaştırmıştır.

Filmi esas olarak siyah beyaz çekme fikri filmin belgesel türüne ve Janusz Kamiński'nin Alman dışavurumculuğu ve İtalyan Yeni Gerçekçiliğiyle kıyasladığı sinematografik yapısına katkı sağlamaktadır. Kamiński, filme zamansızlık hissi vererek izleyicinin "yapıldığı zamana ait bir kanısı olmamasını" istediğini söylemiştir. Spielberg siyah beyazı, zamanın gerçek belgesel görüntülerine benzetmek için kullanmaya karar verdi. Universal başkanı Tom Pollock ondan, filmin daha sonra renkli VHS kopyalarını da satabilmek için filmi renkli negatiflerle çekmesini rica etmiş ancak Spielberg olayları "kazara güzelleştirmemek" için reddetmiştir.

### Müzik

Ana madde: Schindler'in Listesi (soundtrack)
Spielberg ile sıkça çalışan John Williams, *Schindler'in Listesi*'nin müziklerini yapmıştır. Besteci filmden etkilenmiş ve bunun çok iddialı bir iş olduğunu düşünmüştür. Spielberg'e "Bu film için benden daha iyi bir besteciye ihtiyacın var." demiştir. Spielberg ise "Biliyorum. Ama hepsi öldü!" yanıtını vermiştir. Itzhak Perlman tema müziğini violin ile çalmıştır.

*Schindler'in Listesi* hakkında Perlman:

>  Perlman: "Onun [John Williams] her şeyi sese dönüştürmesinin özgünlüğüne inanamadım ve sordum 'John, bu nereden geliyor?' ve o da 'Şey, *Fiddler on the Roof*'tan falan biraz pratik yapmıştım ve her şey yolunda gitti' demiştir ki bu onun müziği."
> 
> 
> Röportör: "İlk ne zaman *Schindler'in Listesi* için çalışmaya yöneldiniz, hiç başlamadan tekrar düşündünüz mü, bir kerede mi karar verdiniz yoksa 'Emin değilim, film müziği yapayım bari' mi dediniz?
> 
> 
> 
> Perlman: "Hayır, bana hiç olmadı bu çünkü filmin bu özel konusu benim için çok önemliydi ve sadece tarihi bilerek ve hissederek katkıda bulunabilirdim; dolaylı olarak da bu tarihin bir kurbanı gibi." 
> 
> 

Gettonun Nazilerce kapatılması sahnesinde halk şarkısı "Oyfn Pripetshik" ("Fırının üstünde") (Yidiş: אויפֿן פּריפּעטשיק) bir çocuk korosu tarafından söylenmiştir. Şarkı Spielberg'in büyük annesi Becky tarafından torunlarına söylenirmiş. Filmdeki klarnet soloları Klezmer üstadı Giora Feidman tarafından kaydedilmiştir. Williams, *Schindler'in Listesi* ile beşinci kez En İyi Müzik Oscar Ödülü kazanmıştır. Film müziklerinden seçmeler soundtrack albümü olarak piyasaya çıkmıştır.

Temalar ve sembolizm
--------------------

Film kötüye karşı iyi konusunu Amerikan sinemasının bilinen kişileştirmelerinden "iyi Alman" karakterini kullanarak ortaya koyar. Goeth neredeyse tamamen kötü ve karanlık biri gibi gösterilirken Schindler yavaş yavaş Nazi destekçisinden bir kurtarıcı ve kahramana dönüşür. Böylece ikinci bir konu olan kurtarma da saygınlığının sınırındaki rezil bir komplocudan binden fazla kişinin yaşamını kurtarmaktan sorumlu baba figürüne dönüşen Schindler üzerinden verilir.

### Kırmızılı kız

Film esas olarak siyah beyaz çekilmiş olmasına rağmen Kraków gettosunun kapatılışı sahnesinde küçük bir kızı göstermek için kırmızı bir palto kullanılmıştır. Filmin devamında Schindler onun, sadece üstündeki kırmızı ceket sayesinde tanınabilen ölü bedenini görür. Spielberg sahnenin, Birleşik Devletler'deki üst düzey devlet adamlarının Holokost esnasında olanları bilip bunu durdurmak için hiçbir şey yapmamalarını belirtmeyi amaçladığını söyledi. "Bu kırmızı ceket giymiş bir kız kadar barizdi, aşağı doğru yürüyor ama Alman demiryollarını bombalamak için hiçbir şey yapılmıyor. Avrupa Yahudilerinin yok edilmesini ... durdurmak için hiçbir şey yapılmıyor." dedi. "Bu, sahneyi renkli yaparak vermek istediğim mesajdı." IGN'den Andy Patrizio, Schindler'in kızın bedenini gördüğü anın onun değiştiği an olduğunu söyledi; artık "kül ve arabasının üstüne yığılan vurulmuş ölü bedenleri sorun" olarak görmüyordu. Université de Montréal'den profesör André H. Caron kırmızının "masumiyet, umut veya Holokost vahşetinde katledilen Yahudilerin kanı" olup olmadığını merak ettiğini belirtir.

Kız, çekimler yapılırken üç yaşında olan Oliwia Dąbrowska tarafından canlandırılmıştır. Spielberg Dąbrowska'dan filmi on sekiz yaşına kadar izlememesini rica eder ancak on bir yaşındayken izler ve "dehşete kapılır." Filmi yetişkin olarak tekrar izlediğinde oynadığı rolden gurur duyar. Vurgulanmak istenmemiş olsa da karakter, Kraków gettosunda kırmızı paltosuyla bilinen Roma Ligocka'ya benzemektedir. Ligocka, kurgusal benzerinin aksine hayatta kalabilmiştir. Film yayınlandıktan sonra kendi hikâyesini yazmış ve yayınlamıştır, *Kırmızılı Kız: Bir Anı* (İngilizce çevirisi, 2002). Aile üyeleriyle 2014'te yapılan bir mülakata göre kırmızılı kız için Kraków sakinlerinden Genya Gitel Chil'den esinlenilmiştir.

### Mumlar

Açılış sahnesi Shabbat ayini yapan bir aileyle başlar. Spielberg "filme yakılan mumlarla başlamak ... güzel bir kitabın sonu, filme Yahudi avı başlamadan önceki sıradan bir Shabbat ayiniyle başlamak" demiştir. Açılış sahnelerinde renkler solarken dumanlar, Auschwitz'de yakılan bedenleri sembolize eden bir aleme daldırır. Sadece sonunda, Schindler çalışanlarına Shabbat ayini yapmalarına izin verdiğinde mum alevinin görüntüsü eski sıcaklığına kavuşur. Spielberg'e göre onlar "sadece bir renk parıltısı, umudun titrek ışığı[nı]" temsil eder. York Üniversitesi Koschitzky Yahudi çalışmaları Merkezi müdürü Sara Horowitz mumları öldürülen ve krematoryumlarda yakılan Avrupa Yahudilerinin sembolü olarak görür. İki sahne Nazi dönemini, başlangıcını ve sonunu parantez içine alır. Genelde evin kadınlarının Shabbat mumlarını yaktığını ve *Kiddush*'i okuduklarını söyler. Filmdeyse ayini gerçekleştiren, sadece kadınların indirgenmiş durumunu değil Yahudi erkeklerin de Aryan ırkına, özellikle Goeth ve Schindler'e göre bulunduğu aşağı konumu gösteren bir erkektir.

### Diğer semboller

Spielberg'e göre filmin siyah beyaz sunulması Holokost'un kendisini ifade etmektedir: "Holokost ışıksız bir hayattır. Bana göre hayatın sembolü renktir. İşte bu nedenle Holokost ile ilgili bir film siyah beyaz olmalı." Robert Gellately filmin tümünün başlangıçtaki seyrek şiddetin artarak ölüm ve yıkıma dönüşmesiyle, Holokost'un bir metaforu olarak görülebileceğine işaret eder. Ayrıca filmdeki Yahudilerin durumuyla Nazi Almanyası'ndaki Yahudileri köle olarak kullanmakla tamamen yok etmek tartışmaları arasındaki paralelliğe vurgu yapmaktadır. Su, Jewish Theological Seminary of America'da (Amerikan Yahudi İlahiyat Fakültesi) Holokost çalışmaları profesörü Alan Mintz tarafından, verilen bir kurtuluş olarak görülmektedir. Schindler'in suya tutulmak üzere bekleyen mahkûmlarla dolu bir Holokost treni ayarladığı ve Auschwitz'deki gaz beklentisi yerine gerçek duş verilen sahnelerdeki varlığına gönderme yapar.

Karşılamalar
------------

### Eleştirel görüşler

*Schindler'in Listesi* eleştirmenlerin ve izleyiciler tarafından övülmüş, kayda değer bir başarı olarak kabul edilmiştir. Tanınmış Amerikalılardan, talk show sunucusu Oprah Winfrey ve başkan Bill Clinton vatandaşların filmi izlemelerini istedi. Pek çok ülke lideri filmi izledi ve bazıları Spielberg ile kişisel olarak tanıştı. *The New Yorker*'dan Stephen Schiff yapımı Holokost ile ilgili en iyi tarih filmi olarak adlandırdı; "kültür tarihindeki yerini alan ve oradan ayrılmayacak" bir film. *Chicago Sun-Times*'dan Roger Ebert filmi Spielberg'ün en iyi, "mükemmel biçimde oynanmış, yazılmış, yönetilmiş ve izlenmiş" çalışması olarak değerlendirdi. Ebert filmi, kendince 1993 yılının en iyi on filminden biri olarak saydı. Terrence Rafferty, başka bir *The New Yorker* eleştirmeni, filmin "anlatı cüretine, görsel cesaretine ve duygusal açıklığına" hayran kaldığını belirtti. Neeson, Fiennes, Kingsley ve Davidtz'in bireysel oyunculuklarının özel övgüye layık olduklarını söyleyip Auschwitz'deki duş sahnesini "şimdiye dek filme çekilmiş en korkunç bölüm" olarak yorumladı. 2013 film rehberinde Leonard Maltin, nadir görülen dört yıldızla ödüllendirip uzun bir eleştiri yazmıştır. Filmi "Thomas Keneally'in çok satan eserinin sarsıcı bir uyarlaması" olduğunu ifade edip "bu Hollywood'un daha önce yapmadığı bir şey gibi duruyor ve hissettiriyor." diye devam etti. [Bu] "Spielberg'in bugüne kadarki en yoğun ve kişisel filmi" diyerek yazısını sonlandırdı. *Boston Herald*'dan James Verniere filmin baskıcılığını ve hissizliğini öne çıkarıp onu "Holokost külliyatına büyük bir katkı" olarak gösterdi. *New York Review of Books*'a yazdığı eleştirisinde Britanyalı eleştirmen John Gross hikâyenin aşırı duygusallaştırıldığına yönelik korkusunu dile getirip "tamamen yanlış vurgulanmış. Spielberg elindekinden katı bir ahlaki ve duygusal bir bütün çıkarmış. Film sıra dışı bir başarı." demiştir. Mintz filmin en acımasız eleştirmenlerinin bile Kraków gettosunun kapatılışı ile ilgili on beş dakikalık bölümünün "görsel yüceliğine" hayran kaldıklarını belirtmiştir. Sahneyi "gerçekçi" ve "çarpıcı" olarak tanımlar. Filmin, hayatta kalanların, felaketle olan son bağların da ayrılarak öte dünyaya göçmesiyle Holokost hatırası ve farkındalığını artırmaya önemli bir katkı yaptığını belirtir. Filmin Almanya'da yayınlanması Almanların çoğunun neden daha fazla yardım etmediğine yönelik geniş çaplı bir tartışma başlatmıştır.

Filme yönelik eleştiriler yazılı basından ziyade akademik çevrelerden geldi. Horowitz gettolardaki Yahudi faaliyetlerinin ödünç verme, karaborsadan ticaret yapma veya varlığını gizleme gibi mali işlemler olarak görüldüğünü ve böylece Yahudi yaşantısının kalıp yargısal bir örneğini devam ettirdiğini belirtir. Horowitz, filmdeki kadın tasvirlerinin gerçek Nazi zihniyetini yansıtırken kadınların aşağı konumu ve cinsellikle şiddet arasındaki bağlantının pek vurgulanmadığını dile getirir. Brown Üniversitesi'nden tarih profesörü Omer Bartov fiziksel olarak geniş ve güçlü çizilen Schindler ve Goeth'in küçük, kaçmaya çalışan ve ürkmüş biçimde yansıtılan - iyi kötü mücadelesine yalın bir fon oluşturan- Yahudi kurbanları gölgede bıraktığını belirtir. Université libre de Bruxelles'ten akademisyenler Samuel J. Leistedt ve Paul Linkowski Goeth'in filmdeki karakterini klasik bir psikopat olarak tanımlar.

Horowitz, filmdeki mutlak iyi ve mutlak kötü ikiliğinin Holokost faillerinin çoğunun sıradan kimseler olduğu gerçeğini kapatarak filmin ortalama bir Almanın Holokost ile ilgili bilgisini veya ilgisini nasıl mantığa bürüdüğünü açıklamadığını söyler. Yazar Jason Epstein filmin Holokost'tan kurtulacak kadar zeki veya şanslı olduğu izlenimini uyandırdığını, bunun gerçek olmadığı yorumunda bulundu. Spielberg eleştiriye Schindler'in kırılması, ya da söylediği şekliyle elvedasının çok ağlak ve dahi karakter dışı olduğunu belirtip sahnenin kayıp hissini vererek izleyicinin ekrandaki karakterle beraber yas tutma imkânını vermesi gerektiği yanıtını verir.

### Diğer yapımcıların değerlendirmeleri

*Schindler'in Listesi* Spielberg'in arkadaşlarınca çok iyi karşılandı. Yapımcı Billy Wilder Spielberg'e yazdığı uzun tebrik mektubunda "Daha iyi birini bulamazlardı. Bu film tam bir harika." demiştir. Filmi yönetme şansını geri çeviren Polanski sonradan "Ben kesinlikle Spielberg kadar iyi bir iş yapamadım çünkü onun kadar nesnel olamadım." yorumunda bulunmuştur. *Schindler'in Listesi*'ni 1995 yapımı filmi *Ölüm ve Bakire*'ye esin kaynağı olarak göstermiştir. *Schindler'in Listesi*'nin başarısı yapımcı Stanley Kubrick'e kendi Holokost projesi, Katolik gibi davranarak Polonya'ya kaçıp hayatta kalmayı başaran Yahudi bir çocukla halasının kaçışını anlatan *Aryan Belgeleri*'ni bırakmaya sevk etmiştir. Senarist Frederic Raphael *Schindler'in Listesi*'nin Holokost'un iyi bir temsili olduğunu söylediğinde Kubrick "Bunun Holokost hakkında olduğunu mu düşünüyorsun? Bu başarı hakkında, değil mi? Holokost yaklaşık 6 milyon kişinin öldürülmesi. *Schindler'in Listesi* ise yaklaşık 600 ölmeyen kişi." yorumunda bulunmuştur.

Yapımcı Jean-Luc Godard Spielberg'ü, Schindler'in karısı Emilie Schindler Arjantin'de sefalet içinde yaşarken film sayesinde bir trajediden kar elde etmekle suçlamıştır. Keneally katkılarından dolayı ona ödeme yapılmadığını iddia etmiş, "özellikle çünkü ben kendim şimdi Emilie'ye bir çek yazdım." demiştir. Aynı zamanda Spielberg'ün ofisinden ödemenin oradan yapıldığını onaylamıştır. Yapımcı Michael Haneke Schindler'in kadınlarının yanlışlıkla Auscwitz'e gönderildiği ve duşa sokulduğu sahneyi eleştirmiştir: "Filmde kamplardaki duştan su mu gaz mı geleceğini bilmediğimiz bir sahne var. Böyle bir şeyi ancak Birleşik Devletler gibi naif izleyicilerin olduğu yerlerde yapabilirsin. Bu uygun bir kullanım şekli değil. Spielberg iyiyi amaçlamış – ama bu budalaca."

Film yapımcı ve eğitmen, dokuz saatlik Holokost filmi *Shoah*'in yönetmeni Claude Lanzmann tarafından *Schindler'in Listesi*'ni "ucuz melodram" ve tarihi gerçekliklerin "çarpıtılması" diyerek eleştirmiştir. "Kurgu sınırları aşmaktır, ben Holokost'un tasvirinin kesinlikle yasak olduğuna inanıyorum." demiştir. Lanzmann ayrıca Spielberg'ü Holokost'u Almanların bakış açısıyla değerlendirdiğini söyleyerek eleştirmiş, "tersine dünya" yorumunda bulunmuştur. "Ben içtenlikle *Shoah*'tan önce bir zaman ve *Shoah*'tan sonra bir zaman olduğuna ve *Shoah*'tan sonraki zamanda bazı şeylerin artık yapılamayacağına inanıyorum. Spielberg yine de yapmış." diyerek yakınmıştır. Spielberg onun "Holokost hakkında tek belirleyici ses olmak istiyor. Gerçeği yansıtma çabasında hiçbir acıma hissi olamayacağını söyleyerek beni şaşırttı" diyerek suçlamıştır.

### Yahudi topluluğunun tepkisi

1994'te filmle ilgili bir *Village Voice* sempozyumu düzenlendiğinde tarihçi Annette Insdorf üç toplama kampından sağ kurtulan annesinin geniş kitlelerce izlenecek büyük bir Holokost hikâyesinin anlatıldığı filme nasıl şükran duyduğunu anlattı. Macar Yahudisi ve Holokost'tan sağ kurtulan yazar Imre Kertész bire bir tanık olmayan birinin Nazi toplama kampındaki yaşamı bütün gerçekliğiyle anlatmasının imkânsız olduğunu söylemiştir. Spielberg'ü hikâyeyi geniş bir izleyici kitlesiyle buluşturduğu için takdir ederken filmin mezarlıktaki son sahnesinin yaşananların hayatta kalanlar üzerindeki korkunç artçılarını umursamadığını ve oraya duygusal olarak incinmeden gelmişler gibi yansıtıldığını belirtmiştir. Haham Uri D. Herscher, filmin dokunaklı ve umut verici bir insancıllık gösterisi olduğunu söylemiştir. Norbert Friedman, Holokost'tan kurtulanların çoğu gibi, Spielberg'e yönelik diğer yaşayanlar gibi içten bir bağlılık hissettiğini ifade eder. Spielberg'ün çocukluğundaki hahamı ve hocası Albert L. Lewis, filmi "Steven'ın annesine, insanlarına ve bir şekilde kendisine bir hediyesi. Şimdi tam bir insan oldu." diyerek yorumlamıştır.

### Ödüller ve adaylıklar

*Schindler'in Listesi* çoğu "en iyi" ödülü listesinde, *Time* dergisinin eleştirmenler Richard Corliss ve Richard Schickel'ın seçtiği En İyi Yüz, *Time Out* dergisinin 1995'te düzenlediği Yüzyılın En Büyük Filmleri Anketi ve Leonard Maltin'in "Yüzyılın İzlenmesi Gereken 100 Filmi" dahil yer almıştır. Vatican *Schindler'in Listesi*'ni yapılmış en önemli 45 film arasında saymıştır. Bir Channel 4 anketi *Schindler'in Listesi*'ni tüm zamanların en büyük dokuzuncu filmi seçmiş ve aynı kanalın 2005'teki savaş filmleri anketinde dördüncü sırayı almıştır. James Berardinelli, Roger Ebert ve Gene Siskel gibi eleştirmenlerce 1993 yılının en iyi filmi seçilmiştir. Filmi "kültürel olarak önemli" addeden Kongre Kütüphanesi filmi 2004 yılında ABD Ulusal Film Arşivi'nde korunması için seçmiştir.

Spielberg çalışmasıyla Directors Guild of America Award for Outstanding Directing – Feature Film (Amerikan Yönetmenler Birliği Sıra Dışı Yönetmenlik Ödülü – Uzun Metraj Film) kazanmaya hak kazanmış ve Producers Guild of America Award for Best Theatrical Motion Picture'ı (Amerikan Yapımcılar Birliği En İyi Teatral Sinema Filmi Ödülü) ortak yapımcılar Branko Lustig ve Gerald R. Molen ile paylaşmıştır. Steven Zaillian senaryosuyla Writers Guild of America Award (Amerikan Yazarlar Birliği Ödülü) kazanmıştır.  Film National Society of Film Critics'ten (Ulusal Film Eleştirmenleri Birliği) En İyi Film, En İyi Yönetmen, En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu ve En İyi Sinematografi ödüllerini kazanmıştır. New York Film Critics Circle ödüllerinden En İyi Film, En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu ve En İyi Sinematografi'yi kazanmıştır. Los Angeles Film Critics Association ödüllerinden En İyi Film, En İyi Sinematografi (The Piano'ya bağlanarak) ve En İyi Yapım Tasarım Ödülünü kazanmıştır. Film ayrıca dünya çapında pek çok ödül kazanmış ve adaylıklarda yer almıştır.

Başlıca ödüller| Kategori | Aday(lar) | Sonuç |
| --- | --- | --- |
| Akademi Ödülleri |
| En İyi Film | 
* Steven Spielberg
* Gerald R. Molen
* Branko Lustig

 | Kazandı |
| En İyi Yönetmen | Steven Spielberg | Kazandı |
| En İyi Uyarlama Senaryo | Steven Zaillian | Kazandı |
| En İyi Film Müziği | John Williams | Kazandı |
| En İyi Film Kurgusu | Michael Kahn | Kazandı |
| En İyi Sinematografi | Janusz Kamiński | Kazandı |
| En İyi Yapım Tasarımı | 
* Ewa Braun
* Allan Starski

 | Kazandı |
| En İyi Erkek Oyuncu | Liam Neeson | Adaylık |
| En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu | Ralph Fiennes | Adaylık |
| En İyi Ses Miksajı | 
* Andy Nelson
* Steve Pederson
* Scott Millan
* Ron Judkins

 | Adaylık |
| En İyi Makyaj ve Saç Tasarımı | 
* Christina Smith
* Matthew Mungle
* Judy Alexander Cory

 | Adaylık |
| En İyi Kostüm Tasarımı | Anna B. Sheppard | Adaylık |
| ACE Eddie Ödülü |
| En İyi Kurgu | Michael Kahn | Kazandı |
| BAFTA Ödülleri |
| En İyi Film | 
* Steven Spielberg
* Branko Lustig
* Gerald R. Molen

 | Kazandı |
| En İyi Yönetmen | Steven Spielberg | Kazandı |
| En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu | Ralph Fiennes | Kazandı |
| En İyi Uyarlama Senaryo | Steven Zaillian | Kazandı |
| En İyi Film Müziği | John Williams | Kazandı |
| En İyi Kurgu | Michael Kahn | Kazandı |
| En İyi Sinematografi | Janusz Kamiński | Kazandı |
| En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu | Ben Kingsley | Adaylık |
| En İyi Erkek Oyuncu | Liam Neeson | Adaylık |
| En İyi Makyaj ve Saç Tasarımı | 
* Christina Smith
* Matthew W. Mungle
* Waldemar Pokromski
* Pauline Heys

 | Adaylık |
| En İyi Yapım Tasarımı | Allan Starski | Adaylık |
| En İyi Kostüm Tasarımı | Anna B. Sheppard | Adaylık |
| En İyi Ses Miksajı | 
* Charles L. Campbell
* Louis L Edemann
* Robert Jackson
* Ronald Judkins
* Andy Nelson
* Steve Pederson
* Scott Millan

 | Adaylık |
| Chicago Film Eleştirmenleri Birliği Ödülleri |
| En İyi Film | 
* Steven Spielberg
* Gerald R. Molen
* Branko Lustig

 | Kazandı |
| En İyi Yönetmen | Steven Spielberg | Kazandı |
| En İyi Senaryo | Steven Zaillian | Kazandı |
| En İyi Sinematografi | Janusz Kamiński | Kazandı |
| En İyi Erkek Oyuncu | Liam Neeson | Kazandı |
| En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu | Ralph Fiennes | Kazandı |
| Altın Küre Ödülleri |
| En İyi Sinema Filmi – Drama | 
* Steven Spielberg
* Gerald R. Molen
* Branko Lustig

 | Kazandı |
| En İyi Yönetmen | Steven Spielberg | Kazandı |
| En İyi Senaryo | Steven Zaillian | Kazandı |
| En İyi Erkek Oyuncu – Drama (Sinema) | Liam Neeson | Adaylık |
| En İyi Yardımcı Erkek Oyuncu – Sinema | Ralph Fiennes | Adaylık |
| En İyi Orijinal Müzik | John Williams | Adaylık |
|

Amerikan Film Enstitüsü kaydı| Yıl | Liste | Sonuç |
| --- | --- | --- |
| 1998 | AFI'nın 100 Yılı... 100 Film | 9. |
| 2003 | AFI'nın 100 Yılı... 100 Kahraman ve Kötü Adam | Oskar Schindler – 13. kahraman; Amon Goeth – 15. kötü adam |
| 2005 | AFI'nın 100 Yılı... 100 Film Sözü | "Liste mutlak iyidir. Liste hayattır." – aday gösterildi |
| 2006 | AFI'nın 100 Yılı... 100 Alkış | 3. |
| 2007 | AFI'nın 100 Yılı... 100 Film (10. Yıldönümü Baskısı) | 8. |
| 2008 | AFI'nın 10 En İyi 10 listesi | 3. epik film |

Tartışmalar
-----------

Schindler'in Kraków'daki fabrikasında Emalia hatıra levhası
1997 Amerikan televizyon gösteriminde filmin yayını tam olarak düzenlenmemişti. Televizyon yayını o yılın başında ilk kez kullanılmaya başlanan TV Ebeveyn İşaretleri altında rating değerlendirmesine tabi tutularak TV-M (günümüzde MA; Amerika'da TV yayını sınırlandırmalarından 17 yaş üstü için uygunluk kategorisi) alan ilk film olmuştur. Senatör Tom Coburn, sonrasında Oklahoma temsilcisi, filmin yayını esnasında NBC'nin ekranlara "en aşağılık, tamamen çıplak görüntüler, şiddet ve küfür" taşıdığını belirterek bunun "her yerde aklıselim kişilere bir hakaret" olduğunu savunmuştur. Hem Cumhuriyetçilerden hem de Demokratlardan karşılıklı ateş altında Coburn, "Niyetim iyiydi ama söylemek istediklerimi ifade etme yöntemime karar verirken hata yaptım" diyerek özür diledi. Fikrine açıklık getirdi ve filmin "çok sayıda çocuğun ebeveyn gözetimi olmadan televizyon önünde olduğu" bir saatten daha geç yayınlanmış olması gerektiğini belirtti.

Almanya'da tartışmalar filmin ProSieben'deki ilk gösteriminden önce başladı. Kanal filmi iki ticari arayla yayınlamak istediğinde yoğun protestolar meydana geldi. Geri adım atarak yayıncı kuruluş kısa haberler ve birkaç reklamdan oluşan kısa bir arayla filmi yayınladı.

Filipinler'de baş sansür memuru Henrietta Mendez filmin tiyatrolarda gösteriminden önce cinsel ilişki ve kadın çıplaklığı içeren üç sahnenin kesilmesini emretti. Spielberg reddetti, filmi Filipin sinemalarında yayından çekti ve bu durum Filipin Senatosu'nun sansür kurulunu lağvetme kararı almasına yol açtı. Filipinler Başkanı Fidel V. Ramos şahsen araya girdi ve filmin kesilmeden 15 yaşından büyüklerce izlenmesine izin verdi.

Slovak yapımcı Juraj Herz'e göre bir grup kadının gaz odasında gerçek duşa maruz kaldığı sahnenin kendi filmi *Zastihla mě noc*'dan (*Gece Beni Yakaldı*, 1986) kare kare alındığını iddia etti. Herz dava açmak istedi ancak kaynak bulamadı.

Krakow'a etkisi
---------------

Film sayesinde Krakow'a artan ilgiden dolayı şehir yönetimi Schindler'in emaye fabrikasını 2007'de satın alarak şehrin 1939-1945 arasındaki Alman işgali hakkında daimi bir sergi alanı olarak kullanmaya başladı. Müze 2010 Haziranında açıldı.

Notlar
------

1. ↑   Williams ayrıca filmin müziklerini yaptığı için Grammy ödülüne layık görüldü. Freer 2001, s. 234.

Alıntılar
---------

1. ↑  Tüm zamanların en çok gişe hasılatı eden filmleri listesi 6 Aralık 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. IMDb.com. (Erişim: 06 Nisan 2010)
2. ↑  AFI's 100 Years...100 Movies 22 Ekim 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. AFI.com. (Erişim: 15 Nisan 2007)
3. ↑  Vander Plaetse, Roland; Schindler, Alfred; Schindler, Alfred; Schindler, Alfred; Schindler, Alfred. "Conlatio cum Maximino Arrianorum episcopo". *Augustinus-Lexikon online*. Erişim tarihi: 2024-03-23. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
4. ↑  McBride 1997, s. 425.
5. ↑  Crowe 2004, s. 557.
6. ↑  Palowski 1998, s. 6.
7. 1 2  McBride 1997, s. 424.
8. 1 2 3  McBride 1997, s. 426.
9. 1 2  Freer 2001, s. 220.
10. 1 2 3 4 5 6 7 8  Thompson 1994.
11. ↑  Crowe 2004, s. 603.
12. 1 2 3 4  McBride 1997, s. 427.
13. 1 2 3 4  McBride 1997, s. 416.
14. ↑  Palowski 1998, s. 27.
15. ↑  Palowski 1998, ss. 86-87.
16. 1 2 3 4  Susan Royal interview.
17. ↑  Palowski 1998, s. 86.
18. ↑  *Entertainment Weekly*, January 21, 1994.
19. ↑  McBride 1997, s. 429.
20. ↑  Palowski 1998, s. 87.
21. 1 2 3 4  Corliss 1994.
22. ↑  Crowe 2004, s. 102.
23. ↑  Freer 2001, s. 225.
24. ↑  Palowski 1998, ss. 87-88.
25. ↑  Mintz 2001, s. 128.
26. ↑  Palowski 1998, s. 48.
27. 1 2 3  McBride 1997, s. 431.
28. ↑  Palowski 1998, s. 14.
29. ↑  Palowski 1998, ss. 109, 111.
30. ↑  Palowski 1998, s. 62.
31. 1 2 3  Ansen & Kuflik 1993.
32. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 11 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2015.
33. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 11 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Aralık 2015.
34. ↑  McBride 1997, s. 414.
35. ↑  McBride 1997, s. 433.
36. ↑  Palowski 1998, s. 44.
37. 1 2  McBride 1997, s. 415.
38. ↑  Palowski 1998, s. 45.
39. ↑  McBride 1997, ss. 431-432, 434.
40. 1 2 3 4 5  McBride 1997, s. 432.
41. ↑  Gangel 2005.
42. ↑  Perlman video interview.
43. ↑  Rubin 2001, ss. 73-74.
44. ↑  Medien 2011.
45. ↑  66th Academy Awards 1994.
46. ↑  AllMusic listing.
47. ↑  Loshitsky 1997, s. 5.
48. ↑  McBride 1997, s. 428.
49. ↑  Loshitsky 1997, s. 43.
50. ↑  McBride 1997, s. 436.
51. ↑  Schickel 2012, ss. 161-162.
52. ↑  Patrizio 2004.
53. ↑  Caron 2003.
54. 1 2  Gilman 2013.
55. ↑  Logocka 2002.
56. ↑  Rosner 2014.
57. ↑  Horowitz 1997, s. 124.
58. ↑  Horowitz 1997, ss. 126-127.
59. ↑  Palowski 1998, s. 112.
60. ↑  Gellately 1993.
61. ↑  Mintz 2001, s. 154.
62. ↑  Mintz 2001, s. 126.
63. 1 2  McBride 1997, s. 435.
64. ↑  Horowitz 1997, s. 119.
65. ↑  Schiff 1994, s. 98.
66. ↑  Ebert 1993a.
67. 1 2  Ebert 1993b.
68. ↑  Rafferty 1993.
69. ↑  Mintz 2001, s. 132.
70. ↑  Maltin 2013, s. 1216.
71. ↑  Verniere 1993.
72. ↑  Gross 1994.
73. ↑  Mintz 2001, s. 147.
74. ↑  Mintz 2001, s. 131.
75. ↑  *Houston Post* 1994.
76. ↑  Mintz 2001, s. 134.
77. ↑  Horowitz 1997, ss. 138-139.
78. ↑  Horowitz 1997, s. 130.
79. ↑  Bartov 1997, s. 49.
80. ↑  Leistedt & Linkowski 2014.
81. ↑  Horowitz 1997, s. 137.
82. ↑  Epstein 1994.
83. ↑  McBride 1997, s. 439.
84. ↑  Cronin 2005, s. 168.
85. ↑  Cronin 2005, s. 167.
86. 1 2  Goldman 2005.
87. ↑  Ebert 2002.
88. 1 2  Keneally 2007, s. 265.
89. ↑  Haneke 2009.
90. ↑  Lanzmann 2007.
91. ↑  McBride 1997, s. 434.
92. ↑  Mintz 2001, ss. 136-137.
93. ↑  Kertész 2001.
94. 1 2  McBride 1997, s. 440.
95. ↑  Mintz 2001, s. 136.
96. ↑  Corliss & Schickel 2005.
97. ↑  *Time Out* Film Guide 1995.
98. ↑  Maltin 1999.
99. ↑  Greydanus 1995.
100. ↑  Channel 4 2008.
101. ↑  Channel 4 2005.
102. ↑  Berardinelli 1993.
103. ↑  Johnson 2011.
104. ↑  Library of Congress 2004.
105. ↑  CBC 2013.
106. ↑  Producers Guild Awards.
107. ↑  Pond 2011.
108. ↑  National Society of Film Critics.
109. ↑  Maslin 1993.
110. ↑  Los Angeles Film Critics Association.
111. ↑  Loshitsky 1997, ss. 2, 21.
112. ↑  66. Akademi Ödülleri 1994.
113. ↑  Giardina 2011.
114. ↑  BAFTA Ödülleri 1994.
115. ↑  Chicago Film Eleştirmenleri Ödülleri 1993.
116. ↑  Altın Küre Ödülleri 1993.
117. ↑  Amerikan Film Enstitüsü 1998.
118. ↑  Amerikan Film Enstitüsü 2003.
119. ↑  Amerikan Film Enstitüsü 2005.
120. ↑  Amerikan Film Enstitüsü 2006.
121. ↑  Amerikan Film Enstitüsü 2007.
122. ↑  Amerikan Film Enstitüsü 2008.
123. ↑  Chuang 1997.
124. ↑  *Chicago Tribune* 1997.
125. ↑  CNN 1997.
126. ↑  *Berliner Zeitung* 1997.
127. ↑  Branigin 1994.
128. ↑  Kosulicova 2002.
129. ↑  Pavo Travel 2014.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikisöz'de ***Schindler'in Listesi*** ile ilgili sözleri bulabilirsiniz. |

* IMDb'de *Schindler'in Listesi*
* Amerikan Film Enstitüsü Sinema Filmleri Kataloğu'nda Schindler'in Listesi10 Aralık 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
* TCM Movie Database'de *Schindler'in Listesi* (İngilizce)
* Box Office Mojo'da *Schindler'in Listesi* (İngilizce)
* Rotten Tomatoes'ta *Schindler'in Listesi*  (İngilizce)
* Metacritic'te *Schindler'in Listesi* (İngilizce)

| * g
* t
* d
Steven Spielberg |
| --- |
| Filmografisi |
| Yönetmen olarak | 
* *Firelight* (1964)
* *Slipstream* (1967)
* *Amblin'* (1968)
* *L.A. 2017* (1971)
* *Duel* (1971)
* *Something Evil* (1972)
* *The Sugarland Express* (1974)
* *Denizin Dişleri* (1975)
* *Üçüncü Türden Yakınlaşmalar* (1977)
* *1941* (1979)
* *Kutsal Hazine Avcıları* (1981)
* *E.T.* (1982)
* *"Kick the Can" in Twilight Zone: The Movie* (1983)
* *Indiana Jones: Kamçılı Adam* (1984)
* *Mor Yıllar* (1985)
* *Güneş İmparatorluğu* (1987)
* *Indiana Jones: Son Macera* (1989)
* *Always* (1989)
* *Kanca* (1991)
* *Jurassic Park* (1993)
* *Schindler'in Listesi* (1993)
* *Kayıp Dünya: Jurassic Park* (1997)
* *Amistad* (1997)
* *Er Ryan'ı Kurtarmak* (1998)
* *Yapay Zeka* (2001)
* *Azınlık Raporu* (2002)
* *Sıkıysa Yakala* (2002)
* *Terminal* (2004)
* *Dünyalar Savaşı* (2005)
* *Münih* (2005)
* *Indiana Jones ve Kristal Kafatası Krallığı* (2008)
* *Tenten'in Maceraları* (2011)
* *Savaş Atı* (2011)
* *Lincoln* (2012)
* *Casuslar Köprüsü* (2015)
* *The Post* (2017)
* *Başlat: Ready Player One* (2018)
* *Batı Yakası'nın Hikayesi* (2021)

 |
| Sadece senarist | 
* *Ace Eli and Rodger of the Skies* (1973)
* *Poltergeist* (1982)
* *Define Avcıları* (1985)

 |
| Sadece yapımcı | 
* *An American Tail: Fievel Goes West* (1991)
* *Bir Geyşanın Anıları* (2005)
* *Atalarımızın Bayrakları* (2006)
* *Iwo Jima'dan Mektuplar* (2006)
* *Super 8* (2011)
* *Aşk Tarifi* (2014)
* *Batı Yakası'nın Hikayesi* (2021)

 |
| Tv yapımları | 
* *Amazing Stories* (1985–1987)
* *High Incident* (1996–1997)
* *Invasion America* (1998)

 |
| Ayrıca bakınız | 
* Amblin Entertainment
* DreamWorks
* USC Shoah Foundation Institute for Visual History and Education
* Amblimation

 |

| * g
* t
* d
Steven Zaillian |
| --- |
| Yönetmen & senaryo | 
* *Searching for Bobby Fischer* (1993)
* *A Civil Action* (1998)
* *All the King's Men* (2006)

 |
| Senaryo | 
* *The Falcon and the Snowman* (1985)
* *Uyanış* (1990)
* *Schindler'in Listesi* (1993)
* *Jack the Bear* (1993)
* *Clear and Present Danger* (1994)
* *Görevimiz Tehlike* (1996)
* *Hannibal* (2001)
* *New York Çeteleri* (2002)
* *The Interpreter* (2005)
* *Amerikan Gangsteri* (2007)
* *Kazanma Sanatı* (2011)
* *Ejderha Dövmeli Kız* (2011)
* *Exodus: Tanrılar ve Krallar* (2014)
* *The Irishman* (2019)

 |
| Dizi | 
* *The Night Of* (2016)

 |

| * g
* t
* d
En İyi Film Akademi Ödülü (1981-2000) |
| --- |
| 
*Ateş Arabaları* (1981) **·** 
*Gandhi* (1982) **·** 
*Sevgi Sözcükleri* (1983) **·** 
*Amadeus* (1984) **·** 
*Benim Afrikam* (1985) **·** 
*Müfreze* (1986) **·** 
*Son İmparator* (1987) **·** 
*Yağmur Adam* (1988) **·** 
*Bayan Daisy'nin Şoförü* (1989) **·** 
*Kurtlarla Dans* (1990) **·** 
*Kuzuların Sessizliği* (1991) **·** 
*Affedilmeyen* (1992) **·** 
*Schindler'in Listesi* (1993) **·** 
*Forrest Gump* (1994) **·** 
*Cesur Yürek* (1995) **·** 
*İngiliz Hasta* (1996) **·** 
*Titanik* (1997) **·** 
*Aşık Shakespeare* (1998) **·** 
*Amerikan Güzeli* (1999) **·** 
*Gladyatör* (2000)

---

Tam liste **·** 
**(1928–1940)** **·** 
(1941–1960) **·** 
(1961–1980) **·** 
(1981–2000) **·** 
(2001–günümüz)
 |

| * g
* t
* d
En İyi Film Altın Küre Ödülü - Dram |
| --- |
| 1943–1975 | 
* *The Song of Bernadette* (1943)
* *Going My Way* (1944)
* *The Lost Weekend* (1945)
* *The Best Years of Our Lives* (1946)
* *Gentleman's Agreement* (1947)
* *Johnny Belinda* / *The Treasure of the Sierra Madre* (1948)
* *All the King's Men* (1949)
* *Sunset Boulevard* (1950)
* *A Place in the Sun* (1951)
* *Harikalar Sirki* (1952)
* *Zincirli Köle* (1953)
* *Rıhtımlar Üzerinde* (1954)
* *Cennet Yolu* (1955)
* *80 Günde Devri Alem* (1956)
* *Kwai Köprüsü* (1957)
* *The Defiant Ones* (1958)
* *Ben-Hur* (1959)
* *Spartacus* (1960)
* *The Guns of Navarone* (1961)
* *Arabistanlı Lawrence* (1962)
* *The Cardinal* (1963)
* *Becket* (1964)
* *Doktor Jivago* (1965)
* *Her Devrin Adamı* (1966)
* *Gecenin Sıcağında* (1967)
* *Kış Aslanı* (1968)
* *Anne of the Thousand Days* (1969)
* *Love Story* (1970)
* *Kanunun Kuvveti* (1971)
* *Baba* (1972)
* *The Exorcist* (1973)
* *Çin Mahallesi* (1974)
* *Guguk Kuşu* (1975)

 |
| 1976–2000 | 
* *Rocky* (1976)
* *The Turning Point* (1977)
* *Geceyarısı Ekspresi* (1978)
* *Kramer Kramer'e Karşı* (1979)
* *Sıradan İnsanlar* (1980)
* *Altın Göl* (1981)
* *E.T.* (1982)
* *Sevgi Sözcükleri* (1983)
* *Amadeus* (1984)
* *Benim Afrikam* (1985)
* *Müfreze* (1986)
* *Son İmparator* (1987)
* *Yağmur Adam* (1988)
* *Doğum Günü Dört Temmuz* (1989)
* *Kurtlarla Dans* (1990)
* *Bugsy* (1991)
* *Kadın Kokusu* (1992)
* *Schindler'in Listesi* (1993)
* *Forrest Gump* (1994)
* *Aşk ve Yaşam* (1995)
* *İngiliz Hasta* (1996)
* *Titanic* (1997)
* *Er Ryan'ı Kurtarmak* (1998)
* *Amerikan Güzeli* (1999)
* *Gladiator* (2000)

 |
| 2001–günümüz | 
* *Akıl Oyunları* (2001)
* *Saatler* (2002)
* *Yüzüklerin Efendisi: Kralın Dönüşü* (2003)
* *Göklerin Hakimi* (2004)
* *Brokeback Dağı* (2005)
* *Babil* (2006)
* *Kefaret* (2007)
* *Milyoner* (2008)
* *Avatar* (2009)
* *Sosyal Ağ* (2010)
* *Senden Bana Kalan* (2011)
* *Operasyon: Argo* (2012)
* *12 Yıllık Esaret* (2013)
* *Çocukluk* (2014)
* *Diriliş* (2015)
* *Ay Işığı* (2016)
* *Üç Billboard Ebbing Çıkışı, Missouri* (2017)
* *Bohemian Rhapsody* (2018)
* *1917* (2019)
* *Nomadland* (2020)
* *The Power of the Dog* (2021)
* *The Fabelmans* (2022)
* *Oppenheimer* (2023)

 |

| * g
* t
* d
En İyi Tiyatral Film Amerika Yapımcılar Birliği Ödülü |
| --- |
| 
* *Bayan Daisy'nin Şoförü* (1989)
* *Kurtlarla Dans* (1990)
* *Kuzuların Sessizliği* (1991)
* *Ağlatan Oyun* (1992)
* *Schindler'in Listesi* (1993)
* *Forrest Gump* (1994)
* *Apollo 13* (1995)
* *İngiliz Hasta* (1996)
* *Titanik* (1997)
* *Er Ryan'ı Kurtarmak* (1998)
* *Amerikan Güzeli* (1999)
* *Gladyatör* (2000)
* *Kırmızı Değirmen* (2001)
* *Chicago* (2002)
* *Yüzüklerin Efendisi: Kralın Dönüşü* (2003)
* *Göklerin Hakimi* (2004)
* *Brokeback Dağı* (2005)
* *Küçük Gün Işığım* (2006)
* *İhtiyarlara Yer Yok* (2007)
* *Milyoner* (2008)
* *Ölümcül Tuzak* (2009)
* *Zoraki Kral* (2010)
* *Artist* (2011)
* *Operasyon: Argo* (2012)
* *12 Yıllık Esaret* / *Yerçekimi* (2013)
* *Birdman* (2014)
* *Büyük Açık* (2015)
* *Aşıklar Şehri* (2016)
* *Suyun Sesi* (2017)
* *Yeşil Rehber* (2018)
* *1917* (2019)
* *Nomadland* (2020)
* *CODA* (2021)
* *Her Şey Her Yerde Aynı Anda* (2022)
* *Oppenheimer* (2023)

 |

| * g
* t
* d
BAFTA En İyi Film Ödülü |
| --- |
| Herhangi birKaynaktanEn İyi Film(1947-1967) | 
* *Hayatımızın En Güzel Yılları* (1947)
* *Hamlet* (1948)
* *Bisiklet Hırsızları* (1949)
* *Perde Açılıyor* (1950)
* *La Ronde* (1951)
* *The Sound Barrier* (1952)
* *Jeux interdits* (1953)
* *The Wages of Fear* (1954)
* *III. Richard* (1955)
* *Gervaise* (1956)
* *Kwai Köprüsü* (1957)
* *Tepedeki Oda* (1958)
* *Ben-Hur* (1959)
* *Garsoniyer* (1960)
* *Askerin Türküsü* (1961)
* *The Hustler* (1961)
* *Arabistanlı Lawrence (film)* (1962)
* *Tom Jones* (1963)
* *Dr. Garipaşk* (1964)
* *My Fair Lady* (1965)
* *Kim Korkar Hain Kurttan?* (1966)
* *A Man for All Seasons* (1967)

 |
| En İyi Film(1968-) | 
* *Mezun* (1968)
* *Geceyarısı Kovboyu* (1969)
* *Sonsuz Ölüm* (1970)
* *Pazar Kanlı Pazar* (1971)
* *Kabare* (1972)
* *Amerikan Gecesi* (1973)
* *Lacombe, Lucien* (1974)
* *Alice Artık Burada Oturmuyor* (1975)
* *Guguk Kuşu* (1976)
* *Annie Hall* (1977)
* *Julia* (1978)
* *Manhattan* (1979)
* *Fil Adam* (1980)
* *Ateş Arabaları* (1981)
* *Gandhi* (1982)
* *Educating Rita* (1983)
* *Ölüm Tarlaları* (1984)
* *Kahire'nin Mor Gülü* (1985)
* *A Room with a View* (1986)
* *Jean de Florette* (1987)
* *Son İmparator* (1988)
* *Ölü Ozanlar Derneği* (1989)
* *Sıkı Dostlar* (1990)
* *The Commitments* (1991)
* *Howards End* (1992)
* *Schindler'in Listesi* (1993)
* *Four Weddings and a Funeral* (1994)
* *Aşk ve Yaşam* (1995)
* *İngiliz Hasta* (1996)
* *Anadan Doğma* (1997)
* *Aşık Shakespeare* (1998)
* *Amerikan Güzeli* (1999)
* *Gladyatör* (2000)
* *Yüzüklerin Efendisi: Yüzük Kardeşliği* (2001)
* *Piyanist* (2002)
* *Yüzüklerin Efendisi: Kralın Dönüşü* (2003)
* *Göklerin Hakimi* (2004)
* *Brokeback Dağı* (2005)
* *Kraliçe* (2006)
* *Kefaret* (2007)
* *Milyoner* (2008)
* *Ölümcül Tuzak* (2009)
* *Zoraki Kral* (2010)
* *Artist* (2011)
* *Operasyon: Argo* (2012)
* *12 Yıllık Esaret* (2013)
* *Çocukluk* (2014)
* *Diriliş* (2015)
* *Aşıklar Şehri* (2016)
* *Üç Billboard Ebbing Çıkışı, Missouri* (2017)
* *Roma* (2018)
* *1917* (2019)
* *Nomadland* (2020)
* *The Power of the Dog (film)* (2021)
* *Batı Cephesinde Yeni Bir Şey Yok* (2022)
* *Oppenheimer* (2023)

 |

| * g
* t
* d
En İyi Film Chicago Sinema Eleştirmenleri Derneği Ödülü |
| --- |
| 
* *Mississippi Burning* (1988)
* *Do the Right Thing* (1989)
* *Sıkı Dostlar* (1990)
* *Kuzuların Sessizliği* (1991)
* *Malcolm X* (1992)
* *Schindler'in Listesi* (1993)
* *Hoop Dreams* (1994)
* *Apollo 13* (1995)
* *Fargo* (1996)
* *L.A. Confidential* (1997)
* *Er Ryan'ı Kurtarmak* (1998)
* *Amerikan Güzeli* (1999)
* *Şöhrete Bir Adım* (2000)
* *Mulholland Çıkmazı* (2001)
* *Far from Heaven* (2002)
* *Yüzüklerin Efendisi: Kralın Dönüşü* (2003)
* *Sideways* (2004)
* *Çarpışma* (2005)
* *Köstebek* (2006)
* *İhtiyarlara Yer Yok* (2007)
* *VOL-İ* (2008)
* *Ölümcül Tuzak* (2009)
* *Sosyal Ağ* (2010)
* *Hayat Ağacı* (2011)
* *Zero Dark Thirty* (2012)
* *12 Yıllık Esaret* (2013)
* *Çocukluk* (2014)
* *Mad Max: Fury Road* (2015)
* *Ay Işığı* (2016)
* *Uğur Böceği* (2017)
* *Roma* (2018)
* *Parazit* (2019)
* *Nomadland* (2020)
* *The Power of the Dog* (2021)
* *The Banshees of Inisherin* (2022)
* *Killers of the Flower Moon* (2023)

 |

| * g
* t
* d
En İyi Film Los Angeles Sinema Eleştirmenleri Derneği Ödülü |
| --- |
| 
* *Köpeklerin Günü* / *Guguk Kuşu* (1975)
* *Şebeke* / *Rocky* (1976)
* *Yıldız Savaşları: Bölüm IV - Yeni Bir Umut* (1977)
* *Eve Dönüş* (1978)
* *Kramer Kramer'e Karşı* (1979)
* *Kızgın Boğa* (1980)
* *Atlantic City* (1981)
* *E.T.* (1982)
* *Sevgi Sözcükleri* (1983)
* *Amadeus* (1984)
* *Brazil* (1985)
* *Hannah ve Kızkardeşleri* (1986)
* *Umur ve Zafer* (1987)
* *Little Dorrit* (1988)
* *Do the Right Thing* (1989)
* *Sıkı Dostlar* (1990)
* *Bugsy* (1991)
* *Affedilmeyen* (1992)
* *Schindler'in Listesi* (1993)
* *Ucuz Roman* (1994)
* *Elveda Las Vegas* (1995)
* *Sırlar ve Yalanlar* (1996)
* *Los Angeles Sırları* (1997)
* *Er Ryan'ı Kurtarmak* (1998)
* *Köstebek* (1999)
* *Kaplan ve Ejderha* (2000)
* *Yatak Odasında* (2001)
* *Schmidt Hakkında* (2002)
* '*Görkemli Hayatım* (2003)
* *Sideways* (2004)
* *Brokeback Dağı* (2005)
* *Iwo Jima'dan Mektuplar* (2006)
* *Kan Dökülecek* (2007)
* *VOL-İ* (2008)
* *Ölümcül Tuzak* (2009)
* *Sosyal Ağ* (2010)
* *Senden Bana Kalan* (2011)
* *Aşk* (2012)
* *Yerçekimi* / *Aşk* (2013)
* *Çocukluk* (2014)
* *Spotlight* (2015)
* *Ay Işığı* (2016)
* *Beni Adınla Çağır* (2017)
* *Roma* (2018)
* *Parazit* (2019)
* *Small Axe* (2020)
* *Drive My Car* (2021)
* *Her Şey Her Yerde Aynı Anda* (2022)
* *The Zone of Interest* (2023)

 |

| * g
* t
* d
En İyi Film National Board of Review Ödülü sahipleri |
| --- |
| 1932–1950 | 
* *I Am a Fugitive from a Chain Gang* (1932)
* *Topaze* (1933)
* *It Happened One Night* (1934)
* *Muhbir* (1935)
* *Mr. Deeds Goes to Town* (1936)
* *Night Must Fall* (1937)
* *The Citadel* (1938)
* *Nazi Casusunun İtirafı* (1939)
* *Gazap Üzümleri* (1940)
* *Yurttaş Kane* (1941)
* *In Which We Serve* (1942)
* *The Ox-Bow Incident* (1943)
* *None But the Lonely Heart* (1944)
* *The True Glory* (1945)
* *V. Henry* (1946)
* *Mösyö Verdoux* (1947)
* *Paisà* (1948)
* *Bisiklet Hırsızları* (1949)
* *Sunset Bulvarı* (1950)

 |
| 1951–1975 | 
* *İnsanlık Suçu* (1951)
* *Kadın Satılmaz* (1952)
* *Jül Sezar* (1953)
* *Rıhtımlar Üzerinde* (1954)
* *Marty* (1955)
* *80 Günde Devri Alem* (1956)
* *Kwai Köprüsü* (1957)
* *İhtiyar Adam ve Deniz* (1958)
* *İnsanlık Uğruna* (1959)
* *Sons and Lovers* (1960)
* *Question 7* (1961)
* *En Uzun Gün* (1962)
* *Tom Jones* (1963)
* *Becket* (1964)
* *The Eleanor Roosevelt Story* (1965)
* *Her Devrin Adamı* (1966)
* *Bir Aşk Yetmez* (1967)
* *The Shoes of the Fisherman* (1968)
* *Son Gerçek* (1969)
* *General Patton* (1970)
* *Kanlı Saltanat* (1971)
* *Kabare* (1972)
* *Belalılar* (1973)
* *Konuşma* (1974)
* *Barry Lyndon* (1975)

 |
| 1976–2000 | 
* *Nashville* (1975)
* *Başkanın Bütün Adamları* (1976)
* *The Turning Point* (1977)
* *Cennet Günleri* (1978)
* *Manhattan* (1979)
* *Sıradan İnsanlar* (1980)
* *Ateş Arabaları* (1981)
* *Kızıllar* (1981)
* *Gandhi* (1982)
* *Betrayal* (1983)
* *Sevgi Sözcükleri* (1983)
* *A Passage to India* (1984)
* *Mor Yıllar* (1985)
* *Manzaralı Oda* (1986)
* *Güneş İmparatorluğu* (1987)
* *Mississippi Yanıyor* (1988)
* *Bayan Daisy'nin Şoförü* (1989)
* *Kurtlarla Dans* (1990)
* *Kuzuların Sessizliği* (1990)
* *Howards End* (1992)
* *Schindler'in Listesi* (1993)
* *Forrest Gump* (1994)
* *Ucuz Roman* (1994)
* *Aşk ve Yaşam* (1995)
* *Shine* (1996)
* *Los Angeles Sırları* (1997)
* *Gods and Monsters* (1998)
* *Amerikan Güzeli* (1999)
* *Düşlerin Efendisi* (2000)

 |
| 2001–günümüz | 
* *Kırmızı Değirmen* (2001)
* *Saatler* (2002)
* *Gizemli Nehir* (2003)
* *Düşler Ülkesi* (2004)
* *İyi Geceler ve İyi Şanslar* (2005)
* *Iwo Jima'dan Mektuplar* (2006)
* *İhtiyarlara Yer Yok* (2007)
* *Milyoner* (2008)
* *Aklı Havada* (2009)
* *Sosyal Ağ* (2010)
* *Hugo* (2011)
* *Zero Dark Thirty* (2012)
* *Aşk* (2013)
* *En Şiddetli Sene* (2014)
* *Mad Max: Fury Road* (2015)
* *Yaşamın Kıyısında* (2016)
* *The Post* (2017)
* *Yeşil Rehber* (2018)
* *The Irishman* (2019)
* *Da 5 Bloods* (2020)
* *Licorice Pizza* (2021)
* *Top Gun: Maverick* (2022)
* *Killers of the Flower Moon* (2023)

 |

| * g
* t
* d
En İyi Film National Society of Film Critics Ödülü |
| --- |
| 1966–2000 | 
* *Cinayeti Gördüm* (1966)
* *Persona* (1967)
* *Utanç* (1968)
* *Z* (1969)
* *M\*A\*S\*H* (1970)
* *Claire's Knee* (1971)
* *Burjuvazinin Gizli Çekiciliği* (1972)
* *Day for Night* (1973)
* *Scenes from a Marriage* (1974)
* *Nashville* (1975)
* *Başkanın Bütün Adamları* (1976)
* *Annie Hall* (1977)
* *Get Out Your Handkerchiefs* (1978)
* *Breaking Away* (1979)
* *Melvin and Howard* (1980)
* *Atlantic City* (1981)
* *Tootsie* (1982)
* *The Night of the Shooting Stars* (1983)
* *Stranger Than Paradise* (1984)
* *Ran* (1985)
* *Mavi Kadife* (1986)
* *The Dead* (1987)
* *Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği* (1988)
* *Drugstore Cowboy* (1989)
* *Sıkı Dostlar* (1990)
* *Life Is Sweet* (1991)
* *Affedilmeyen* (1992)
* *Schindler'in Listesi* (1993)
* *Ucuz Roman* (1994)
* *Babe* (1995)
* *Dalgaları Aşmak* (1996)
* *Los Angeles Sırları* (1997)
* *Out of Sight* (1998)
* *John Malkovich Olmak* / *Topsy-Turvy* (1999)
* *Yi Yi* (2000)

 |
| 2001–günümüz | 
* *Mulholland Çıkmazı* (2001)
* *Piyanist (film, 2002)* (2002)
* *American Splendor* (2003)
* *Milyonluk Bebek* (2004)
* *Capote* (2005)
* *Pan'ın Labirenti* (2006)
* *Kan Dökülecek* (2007)
* *Beşir'le Vals* (2008)
* *Ölümcül Tuzak* (2009)
* *Sosyal Ağ* (2010)
* *Melankoli* (2011)
* *Aşk* (2012)
* *Sen Şarkılarını Söyle* (2013)
* *Goodbye to Language* (2014)
* *Spotlight* (2015)
* *Ay Işığı* (2016)
* *Uğur Böceği* (2017)
* *The Rider* (2018)
* *Parazit* (2019)
* *Nomadland* (2020)
* *Drive My Car* (2021)
* *Tár* (2022)
* *Past Lives* (2023)

 |

| * g
* t
* d
En İyi Film New York Sinema Eleştirmenleri Birliği Ödülü sahipleri |
| --- |
| 1935–1950 | 
* *Muhbir* (1935)
* *Mr. Deeds Goes to Town* (1936)
* *The Life of Emile Zola* (1937)
* *The Citadel* (1938)
* *Wuthering Heights* (1939)
* *Gazap Üzümleri* (1940)
* *Yurttaş Kane* (1941)
* *In Which We Serve* (1942)
* *Watch on the Rhine* (1943)
* *Yolumda Giderken* (1944)
* *The Lost Weekend* (1945)
* *Hayatımızın En Güzel Yılları* (1946)
* *Centilmenlik Anlaşması* (1947)
* *The Treasure of the Sierra Madre* (1948)
* *All the King's Men* (1949)
* *Perde Açılıyor* (1950)

 |
| 1951–1975 | 
* *İhtiras Tramvayı* (1951)
* *Kahraman Şerif* (1952)
* *İnsanlar Yaşadıkça* (1953)
* *Rıhtımlar Üzerinde* (1954)
* *Marty* (1955)
* *80 Günde Devri Alem* (1956)
* *Kwai Köprüsü* (1957)
* *The Defiant Ones* (1958)
* *Ben-Hur* (1959)
* *Garsoniyer* / *Sons and Lovers* (1960)
* *West Side Story* (1961)
* *Ödül verilmedi* (1962)
* *Tom Jones* (1963)
* *My Fair Lady* (1964)
* *Darling* (1965)
* *A Man for All Seasons* (1966)
* *Gecenin Sıcağında* (1967)
* *The Lion in Winter* (1968)
* *Z* (1969)
* *Five Easy Pieces* (1970)
* *Otomatik Portakal* (1971)
* *Cries and Whispers* (1972)
* *Day for Night* (1973)
* *Amarcord* (1974)
* *Nashville* (1975)

 |
| 1976–2000 | 
* *Başkanın Bütün Adamları* (1976)
* *Annie Hall* (1977)
* *Avcı* (1978)
* *Kramer Kramer'e Karşı* (1979)
* *Sıradan İnsanlar* (1980)
* *Kızıllar* (1981)
* *Gandhi* (1982)
* *Sevgi Sözcükleri* (1983)
* *A Passage to India* (1984)
* *Prizzi'lerin Onuru* (1985)
* *Hannah and Her Sisters* (1986)
* *Broadcast News* (1987)
* *The Accidental Tourist* (1988)
* *Sol Ayağım* (1989)
* *Sıkı Dostlar* (1990)
* *Kuzuların Sessizliği* (1991)
* *The Player* (1992)
* *Schindler'in Listesi* (1993)
* *Şike* (1994)
* *Leaving Las Vegas* (1995)
* *Fargo* (1996)
* *L.A. Confidential* (1997)
* *Er Ryan'ı Kurtarmak* (1998)
* *Topsy-Turvy* (1999)
* *Trafik* (2000)

 |
| 2001–günümüz | 
* *Mulholland Çıkmazı* (2001)
* *Far from Heaven* (2002)
* *Yüzüklerin Efendisi: Kralın Dönüşü* (2003)
* *Sideways* (2004)
* *Brokeback Dağı* (2005)
* *Uçuş 93* (2006)
* *İhtiyarlara Yer Yok* (2007)
* *Milk* (2008)
* *Ölümcül Tuzak* (2009)
* *Sosyal Ağ* (2010)
* *Artist* (2011)
* *Zero Dark Thirty* (2012)
* *Düzenbaz* (2013)
* *Çocukluk* (2014)
* *Carol* (2015)
* *Aşıklar Şehri* (2016)
* *Uğur Böceği* (2017)
* *Roma* (2018)
* *The Irishman* (2019)
* *İlk İnek* (2020)
* *Drive My Car* (2021)
* *Tár* (2022)
* *Killers of the Flower Moon* (2023)

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 90968789
* BNE: XX4157802
* BNF: cb13320928c (data)
* CANTIC: a12094754
* GND: 4361605-7
* LCCN: n95031476
* NKC: unn2013758235
* NLI: 987007267602405171
* NSK: 000397560
* SUDOC: 035364904
* VIAF: 177903653
* WorldCat (LCCN): n95-031476

 |