**Irak Dünya Mahkemesi** (İngilizce ismi **World Tribunal on Iraq**; **WTI**), ABD'nin Irak'ı 2003 yılında işgal etmesinin ardından, savaş karşıtı hareketin Vietnam Savaşı'na yönelik olarak düzenlenen Russell Mahkemesi’nden ilham alarak tüm dünyanın organize ettiği bir girişimdir.

Amacını savaş ve işgale ilişkin gerçekleri ortaya koymayı ve işgalin sessizce unutulmasını engelleyerek işlenen suç ve ihlallerin yanı sıra, çekilen acıların, susturulan seslerin ve direnişin de kayda geçirilmesi olarak açıklayan girişim somut kanıtlara dayalı bir dinleme, düşünme, değerlendirme ve yargı süreci ön görmüştür.

Yatay organizasyon modelinde, tüm dünyada yürütülen çalışmaların sonucunda İstanbul'da yapılan değerlendirmeyle süreç boyunca işlenen tanıklıklar ve kanıtlar, katılımcıların değerlendirmesiyle birlikte kamuoyuna vicdan jürisi kararı olarak sunulmuştur.

Oturum listesi
--------------

* Londra, Kasım 2003

Konu: Askerî operasyon ve işgal sırasında Koalisyon Güçleri’nce savaş suçu işlendi mi?

* Mumbai, Ocak 2004

Konu: Savaşın suç olduğuna ilişkin dünya kadın mahkemesi - ABD’nin savaş suçları
Düzenleyen: Dünya Sosyal Forumu’ndan El Taller

* Londra, Şubat 2004

Konu: Irak’ın Koalisyon Güçleri tarafından işgali hakkında halk soruşturması
Düzenleyen: Peacerights

* Kopenhag, Mart 2004

Konu: Savaş ve işgal sırasında, Irak kamu kuruluşlarının ve kaynaklarının satışa çıkarılmasının ve 20.000’i aşkın kişinin hiçbir hukuki sürece bağlı olmaksızın kamp ve hapishanelerde tutulmasının uluslararası hukuk açısından yasallığı

* Brüksel, Nisan 2004

Konu: Yeni Amerikan Yüzyılı Projesi (PNAC) çerçevesinde Irak’a açılan savaşın ideolojik arka planı

* New York, Mayıs 2004

Konu: Uluslararası hukukun, BM şartlarının ve dünya halklarının 15 Şubat’ta ortaya koyduğu iradenin ihlali dahilinde savaş ve işgal suçları

* Almanya, Haziran 2004

Konu: Uluslararası hukukun ihlali ve Alman hükûmetinin ambargo, savaş ve işgaldeki suç ortaklığı

* İstanbul, Haziran 2004

Konu: Kültürel mirasa karşı işlenen suçlar

* New York, Ağustos 2004

Konu: Bush ve Blair yönetimlerinin Irak’ı işgal ederek yaptıkları uluslararası hukuk ve temel insan hakları ihlalleri; Irak Dünya Mahkemesi’nin bu ana kadar elde ettiği bulguların ortak deklarasyonu; Asker aileleri ve savaşmayı reddeden ordu mensuplarının dinlenmesi
Düzenleyen: International Action Center

* Japonya, Ekim 2004

Konu: Seyreltilmiş uranyum kullanımı ve Japon hükûmetinin suç ortaklığı
Düzenleyen: Irak Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTI)

* Stokholm, Kasım 2004

Konu: İşgalin Irak toplumu üzerindeki sosyal, ekonomik ve kültürel etkileri ve sonuçları

* Japonya, Aralık 2004

Konu: Yıl boyu çeşitli kentlerde yapılan oturum sonuçlarının değerlendirilmesi

* Güney Kore, Aralık 2004

Konu: Güney Kore hükûmetinin savaş ve işgaldeki suç ortaklığı

* Roma, Aralık 2004

Konu: Irak savaşının hukuka aykırılığı ve İtalyan hükûmetinin suç ortaklığı

* Frankfurt, Ocak 2005

Konu: Almanya oturumlar dizisi kapsamındaki üçüncü oturum düzenlenecek.

* Roma, Şubat 2005

Konu: Medyanın, gerçeklere ve insanlığa karşı işlediği suçlar ve dezenformasyon politikası

* Lizbon, Mart 2005

Konu: Irak’a karşı savaş hazırlıklarında, savaş sırasında ve işgal süresince, Portekiz devletinin, diğer kişilerin ve kuruluşların sorumluluğu

* Cenova, Mart 2005

Konu: Medyanın savaş ve işgaldeki rolü

* İspanya, Mayıs 2005

Konu: ABD sömürgeci hakimiyet projesi karşısında Irak toplumu: Egemenlik nasıl yeniden kazanılabilir?

Dış bağlantılar
---------------

* Resmi sitesi (İngilizce)
* İstanbul'da düzenlenen son oturuma yönelik Türkçe site

| * g
* t
* d
Irak Savaşı |
| --- |
| Arkaplan | Körfez Savaşı  **·**  Çekiç Güç  **·**  Irak ambargosu  **·**  Petrol-Gıda programı  **·**  Kitle imha silahları  **·**  Nijer uranyum iddiaları  **·**  BM GK Karar no.1441  **·**  Bush-Aznar gizli görüşmesi  **·**  Savaş karşıtı protestolar  **·**  1 Mart tezkeresi |  |
| Taraflar |  ABD  **·**  George W. Bush  **·**  Tommy Franks  **·**  David Petraeus Birleşik Krallık  **·**  Tony Blair Peşmergeler  **·**  Mesud Barzani  **·**  Celal Talabani Irak  **·**  Saddam Hüseyin |
| Muharebeler | Um Kasr Muharebesi  **·**  Nasıriye Muharebesi  **·**  Necef Muharebesi (2003)  **·**  Bağdat'ın işgali  **·**  I. Felluce Muharebesi  **·**  Necef Muharebesi (2004)  **·**  II. Felluce Muharebesi  **·**  Irak Direnişi |
| Olaylar | Bağdat Müzesi Olayı  **·**  Jessica Lynch Olayı  **·**  Ebu Gureyb Cezaevi işkenceleri  **·**  Mahmudiye tecavüz ve cinayetleri  **·**  Firdevs Meydanı Olayı  **·**  Tarık Eyyub Olayı  **·**  2004 Irak KBR konvoyu pusu olayı  **·**  Guantanamo Kampı  **·**  Haifa Caddesi Olayı  **·**  Scott Helvenston Olayı  **·**  Nisur Meydanı Olayı  **·**  Duelfer Raporu |
| İşgal ve iç savaş | Academi  **·**  KBR  **·**  Halliburton  **·**  Mehdi Ordusu  **·**  Bedir Örgütü  **·**  Irak İslam Devrim Konseyi  **·**  Çokuluslu Güç  **·**  Geçici Koalisyon Yönetimi  **·**  Irak Dünya Mahkemesi |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 117438204X
* LCCN: n2009054671
* NKC: ko20201086468
* SUDOC: 126217211
* VIAF: 128074542
* WorldCat: lccn-n2009054671

 |