Mirza Shafi Vazeh'in "Azerbaycan lehçesinin Tatar chrestomathy" sinden sayfa.
**Azerbaycan edebiyatı** (Azerice: *Azərbaycan ədəbiyyatı*) Azerbaycan Cumhuriyeti'nin resmî devlet dili olan bir Türk dili olan Azerice ile yazılmış metinlerdir.

Doğuşu
------

İslam ve İran medeniyeti ve Batı medeniyeti etkisi altında doğmuştur. Azerbaycan türkçesini, halk şairleri 12.-13. yüzyılda kullanır. Bundan önce eserler Arapça ve Farsça olarak kaleme alınmıştır. İsmail Bin Yassar (Arapça) bu edebiyatın ilk temsilcidir. 12. yüzyıl başlarında Nizami Gencevi, Şirvanlı Feleki, İzzeddin ve Efdaleddin de Azerbaycan edebiyatında yer alır.

14. yüzyıl
----------

İlhanlılar ve Celayirliler devri, Horosan’dan yeniden gelen Oğuz Türklerinin de etkisi ile Türkçe edebiyat dili halini almaya başlamıştır. Kadı Burhaneddin, Hasanoğlu, Erzurumlu Darir, Seyit Nesimi gibi şairler de bu dönemde yetişmiştir. Azerbaycan edebiyatının en büyük şairi Fuzûlî’dir (?-1556).

18. yüzyıl
----------

Çağdaş Azerbaycan edebiyatının doğduğu dönemdir. Hatai (Şah İsmail, Safeviler Devleti'nin hükümdarı) ile başlayan sade edebi Türkçecilik akımı Azerbaycan'ın hatırı sayılır şairlerden Molla Penah Vakıf, Vidadi gibi modern edebiyat kurucuları tarafından da benimseyerek yaşatılmıştır.

19. yüzyıl
----------

Azerbaycan bu yüzyılda, batıdaki siyaset ve kültür akımlarının etkisi altına girdi. Çarlık rejiminin bütün baskısına rağmen, Fransız İhtilali havası, Kafkasya’yı sardı, Azerbaycan aydınları üzerinde derin bir etki bıraktı. Azerbaycan edebiyatı, eski aşk terennümünü bir yana bırakarak yeni kültürün öncülüğünü yaptı.

19. yüzyıl ortaları Azerbaycan için bir nevi rönesans olmuştur. Mirza Fetali Ahundov’un modern altı piyesi bir taraftan çağdaş Azerbaycan dram edebiyatını hazırlarken, Hasan Bey Zerdabi Gazetesi ile Azerbaycan basınının temelini atmıştır. Klasik Azerbaycan edebiyatına yeni bir ruh veren Seyyid Azim Şirvani, Usul-i Cedit modern Türkçe mektebini açmış, Azerbaycan öğretimine yeni eğitim ve öğretim sistemi kazandırmıştır.

Azerbaycan Edebiyatında Mizah
-----------------------------

Celil Memmetkuluzade, Mirze Alekper Sabır bu alanda eserler vermiş, toplumu mizah yoluyla ironik bir dille anlatmışlardır. Uzun yıllar yayın hayatını sürdüren *Molla Nasreddin* dergisi de bilinmektedir.

Dram
----

Necef Bey Vezirli, Hüseyin Cavit, Cafer Cabbarlı, Celi Memmetkuluzade, Ahundzade, Hakverdiyev, Süleyman Sani Ahundov gibi yazarlar bu alanda yetişmiştir. Azerbaycan’da tiyatronun yanında opera ve operet de gelişmiştir. Hacı beyliği ailesi bu alanda başarılı çalışmalar yapmıştır.

Şiir
----

Ahmet Cevat ve Yusuf Ali Türkiye’deki şiir akımlarından etkilenmiş, şiirlerini bu doğrultuda geliştirmiştir. Azerbaycan edebiyatı komünist rejimin uzun süre baskısı altında kalması edebiyatın inkişafına büyük etkisi olmuş, komünist ideolojisine ters olanlar Stalin diktatörlüğünün kurbanları olmuşlar. Azerbaycan edebiyatı komünizm yüzünden edebi alanda sekteye uğramış, şiir alanında da bu dönemde gözle görülür bir gelişim gösterememiştir.

Dış bağlantılar
---------------

* Azerbaycan Edebiyatı 8 Mayıs 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Azeri.org 16 Ağustos 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

| Avrupa edebiyatı |
| --- |
| 
* Alman
* Arnavut
* Avusturya
* Azerbaycan
* Bask
* Belçika
* Breton
* Britanya
* Bulgar
* Cornwall
* Çek
* Danimarka
* Ermeni
* Eski Norsça
* Estonya
* Faroe
* Fin
* Flaman
* Fransız
* Galler
* Hollanda
* Hırvat
* İngilizce
	+ Eski İngilizce (Anglo-Sakson)
	+ Orta İngilizce
* İrlanda
* İskoç
* İspanyol
* İsveç
* İsviçre
* İtalyan
	+ Latin
* İzlanda
* Katalan
* Kazak
* Kırım Tatar
* Leh
* Leton
* Litvanya
* Lüksemburg
* Macar
* Makedon
* Malta
* Man Galcesi
* Norveç
* Portekiz
* Rumen
* Rus
* Sırp
* Türk
* Ukrayna
* Yidiş
* Yunan
	+ Antik
	+ Bizans
	+ Modern

 |

| * g
* t
* d
Azerbaycan Azerbaycan konuları |
| --- |
| Tarih | 

|  |  |
| --- | --- |
| Antik Çağ | 
* Kuruçay kültürü
* Karaz kültürü
* Leylatepe kültürü
* Aratta
* Kuti
* Lullubiler
* Turukkiler
* Manna Krallığı
* Atropatena
* Albanya

 |
| Erken Çağ | 
* Selçuklu Hanedanı
* Şirvanşahlar Devleti
* Sâcoğulları
* Salariler
* Revvâdîler
* Şeddâdîler

 |
| Yeni Çağ | 
* İlhanlılar
* Akkoyunlular
* Karakoyunlular
* Safevîler
* Afşar Hanedanı
* Kaçar Hanedanı
* Azerbaycan hanlıkları
* Rus İmparatorluğu

 |
| 20. Yüzyıl | 
* Transkafkasya Demokratik Federatif Cumhuriyeti
* 26 Bakü Komiseri
* Merkezî Hazar Diktatörlüğü
* Güneybatı Kafkas Geçici Hükûmeti
* Aras Türk Cumhuriyeti
* Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti
* Transkafkasya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti
* Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti

 |
| Modern | 
* Azerbaycan Cumhuriyeti
* Birinci Dağlık Karabağ Savaşı

 |
| Konular | 
* Askerî
* Ekonomi

 |

 | Azerbaycan Arması |
| Siyaset ve yönetim | 

|  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Azerbaycan | 
* Cumhurbaşkanı
* Cumhurbaşkanı yardımcısı
* Bakanlar Kurulu
* Başbakan
* Dış ilişkiler
* İnsan hakları
* LGBT hakları
* Meclis
* Ordu
* Seçimler

|  |  |
| --- | --- |
| Yargı | 
* Anayasa
* Anayasa Mahkemesi
* Kolluk kuvvetleri

 |
| Siyaset | 
* Kuvvetler ayrılığı
* Siyasi partiler

 |

 |
| Nahçıvan ÖC | 
* Yüksek Meclis
* Azerbaycan Kabinesi
* Başbakan
* Dış ilişkiler
* İnsan hakları
* Ordu
* Seçimler

|  |  |
| --- | --- |
| Yargı | 
* Anayasa
* Anayasa Mahkemesi
* Kolluk kuvvetleri

 |

 |

 |
| Coğrafya | 
* Adalar
* Akarsular
* Burunlar
* İdari Yapılanma
* Çevre sorunları
* Dağlar
* Göller
* Şehirler
* Körfezler
* Yarımadalar
* Jeoloji
* İklim
* Koruma alanları
	+ Dünya Mirasları
	+ Millî parklar

|  |  |
| --- | --- |
| Yerler | 
* Karabağ
* Aran
* Nahçıvan

 |

 |
| Ekonomi | 
* Bankalar
	+ Merkez Bankası
	+ Bankacılık
* Para birimi
* Sanayi
* Şirketler
* Tarım
* Turizm
* Ulaşım
	+ Demiryolları
	+ Havayolları
	+ Havaalanları
	+ Bakü metrosu
* Petrol-Doğalgaz
	+ Bakü-Tiflis-Ceyhan Petrol Boru Hattı
	+ Bakü-Supsa Petrol Boru Hattı
	+ Bakü-Novorossiysk Petrol Boru Hattı
* Azerbaycan'da yolsuzluk

 |
| Toplum | 
* Eğitim
	+ Üniversite
* Azerbaycan dili

|  |  |
| --- | --- |
| Kültür | 
* Resmi tatiller
* Edebiyat
* Müzik
* Mimari
* Sinema
* Mutfak
* Din
	+ İslam
	+ Hristiyanlık
	+ Yahudilik
	+ Zerdüştlük
	+ Dinsizlik
	+ Din özgürlüğü
* Televizyon
	+ Liste
* Radyo
* Gazete
* Medya
* Spor
* Tiyatro

 |
| Demografi | 
* Azerbaycanlılar
* Azınlıklar
* Diaspora
	+ İran
	+ Rusya
	+ Gürcistan

 |

 |
| Semboller | 
* Arma
* Bayrak
* Kuruluş ilkesi
* Ulusal marş

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* NKC: ph318988

 |