Süreyya Ağaoğlu
**Süreyya Ağaoğlu** (Azerice: Sürəyya Ağaoğlu; d. 1903, Şuşa, ö. 29 Aralık 1989, İstanbul), Azerbaycanlı Türk avukat ve yazar.

Türkiye'nin ilk kadın avukatı ve kadın hakları savunucularındandır. Ünlü düşünür ve siyasetçi Ahmet Ağaoğlu'nun kızı, yazar ve siyasetçi Samet Ağaoğlu' ile öğretmen ve siyasetçi Tezer Taşkıran'ın kızkardeşidir.

Biyografi
---------

Süreyya Ağaoğlu, Tezer Taşkıran ve Şevket Mete Taşkıran'ın Feriköy Mezarlığı'nda bulunan Ağaoğlu Aile Mezarlığı'ndaki mezarı.
1903 yılında Azerbaycan'ın Şuşa kentinde dünyaya geldi. Babası, tanınmış düşünür, yazar ve siyasetçi Ahmet Ağaoğlu, annesi Sitare Hanım'dır. Beş çocuklu ailenin en büyük çocuğu olan Süreyya Hanım, eğitimci ve milletvekili Tezer Taşkıran'ın, mühendisi ve iş adamı Abdurrahman Ağaoğlu'nun; siyasetçi, edebiyatçı ve hukukçu Samet Ağaoğlu'nun ve tıp doktoru Gültekin Ağaoğlu'nun ablasıdır.

1910 yılında ailesiyle birlikte Türkiye'ye göçtü. Babasının ideolojisi ve görevleri nedeniyle çocukluğu ve gençliği Türk Ocağı aydınları ve Mustafa Kemal Paşa'nın yakın dostları arasında geçti. 1920 yılında İstanbul Kız Lisesi'nden mezun olduktan sonra 1921 yılında, hukuk eğitimi görmek için Darülfünun'a başvurdu. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ne başvuran ilk kız öğrenci olarak fakültenin kız öğrencilere açılmasında öncü rol oynadı. Beraberinde iki kız arkadaşını da (Melda ve Bedia Hanımlar) okula getirip Fakültenin kız öğrencilere açılmasını sağladı. 1925'te bu fakülteden mezun olduktan sonra Ankara'da Şurayı Devlet Tanzimat Dairesi'nde çalıştı. 5 Aralık 1927'de Ankara Barosu'na kaydoldu. 1928'de serbest avukatlık ruhsatını alarak, "*Türkiye'nin ilk kadın avukatı*" unvanının sahibi oldu ve hayatı boyunca avukatlık mesleğini sürdürdü. 1936 yılında Ankara Barosu'ndan naklen İstanbul Barosu'na kaydedildi.

İngilizce ve Fransızca bilen Ağaoğlu, meslek yaşamı boyunca çok sayıda uluslararası konferansta Türkiye'yi temsil etti. 1946'daki girişimleri sonucu İstanbul Barosu'nun Beynelmilel Barolar Birliği'ne üye olmasını sağladı. 1946-1960 arasında bu birliğin tek kadın yönetim kurulu üyesi olarak kaldı.

1952'de *Milletlerarası Kadın Hukukçular Birliği*ne üye oldu. 1960 yılında Kadın Hukukçular Birliği'nin BM Cenevre Teşkilatı temsilcisi seçildi. 1980-1982 Hukukçu Kadınlar Federasyonu ikinci başkanı oldu.

1960 İhtilali'nin ardından Yassıada Mahkemeleri'nde yargılanan erkek kardeşi Samet Ağaoğlu'nun avukatlığını üstlendi. O dönemde kurulan, Ekrem Alican liderliğindeki Yeni Türkiye Partisi bünyesinde siyasi hayata atıldı ve partinin İstanbul il başkanı oldu.

Önemli sivil toplum kuruluşlarının kurulmasında rol aldı. Bunların arasında 1996 -2000 yılında başkanlığını yaptığım Türk Hukukçu Kadınlar Derneği başta olmak üzere, Üniversiteli Kadınlar Derneği, Hür Fikirleri Yayma Derneği, Soroptimistler İstanbul Kulübü, Türk Amerikan Üniversiteliler Derneği, 1948'de kendi kurduğu Çocuk Dostları Derneği bulunmaktadır.

*Londra'da Gördüklerim* ve *Bir Hayat böyle Geçti* adlı kitaplarıyla çeşitli hukuki makalelerinin yazarıdır.

1950'li yılların başında, Alman hukukçu Werner Taschenbreker ile evlenen Süreyya Ağaoğlu'nun evliliği 1960'lı yıllarda son buldu, çocuğu olmadı.

Süreyya Ağaoğlu, 29 Aralık 1989'da İstanbul'da katıldığı "*Kadın Hakları ve Çağdaşlaşma*" konulu bir panelden ayrılırken düşüp beyin kanaması geçirerek hayatını kaybetti. Feriköy Mezarlığı'nda bulunan Ağaoğlu Aile Mezarlığı'nda defnedilmiştir.

Aile fotoğrafları, mektupları, gazete kupürleri gibi belgelerden oluşan özel arşivi, İstanbul'daki Kadın Eserleri Kütüphanesi'nde bulunmaktadır.

Dış bağlantılar
---------------

* Süreyya Ağaoğlu ve kardeşi Tezer Taşkıran'ın konuk olduğu Atatürk'ten Anılar programı, 23. bölüm, TRT Arşivi, 1977

Kaynakça
--------

1. ↑  "Türkiye'nin ilk kadın avukatı". 2 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2008.
2. ↑  "Kadıneserleri.org sitesi, Süreyya Ağaoğlu, Erişim tarihi:29.12.2011". 17 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2011.
3. 1 2 3  "Kadineserleri.org sitesi, Kadın Rehberi: Süreyya Ağaoğlu sayfası, Erişim tarihi:29.12.2011". 17 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2011.
4. ↑  "İstanbul Barosu web sitesi, Tarihçe, Erişim tairhi:29.12.2011". 19 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2020.
5. 1 2  "Ankahukuk.com sitesi, Süreyya Ağaoğlu – Hatıraları, Erişim tarihi:29.12.2011". 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2011.
6. ↑  Milliyet Gazetesi Arşivi, Süreyya Ağaoğlu, YTP İl Başkanı Oldu, Milliyet Gazetesi, 28.08.1962

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 1065640048
* ISNI: 0000 0003 8546 7111
* LCCN: n80080690
* NTA: 068104952
* VIAF: 235392958
* WorldCat: lccn-n80080690

 |