**Ali Fuat Türkgeldi** (8 Temmuz 1867, İstanbul - 3 Şubat 1935, İstanbul), Osmanlı siyaset adamı ve tarihçi.

Tanzimat devri Dahiliye müsteşarlarından Celal Bey'in torunu ve Tercüme odası Mühimme müdürü Cemal Bey'in oğludur.

Soğukçeşme Askeri Rüştiyesi ile Lisan Mektebi'ni bitirdi ve 2 Temmuz 1895 tarihinde İstanbul Hukuk Mektebi'nden sınıf birincisi olarak mezun oldu.

Dedesinin evinde oturan Hindli Hoca İskender Efendi'den de Fars edebiyatını okudu. 5 Aralık 1881 tarihinde mülâzimetle Dahiliye Mektûbî kalemine girdi. Bir taraftan tahsiline, diğer taraftan resmî görevine devam ile yavaş yavaş ilerleyerek birçok komisyonlarda çalıştıktan ve kaleme müdür
olduktan sonra 28 Haziran 1901 tarihinde Dahiliye mektupçusu oldu ve 9 Temmuz 1903 tarihinden itibaren Dahiliye Müsteşarlığı'na vekâlet etti.
Meşrutiyet'in ilanı sırasında bu iki görevi aynı anda yürütmekteydi. 22 Eylül 1908 tarihinde Sadaret mektupçusu ve 8 Eylül 1909 tarihinde de Dahiliye Müsteşarı oldu ve bu görevdeyken Gazi Ahmed Muhtar Paşa kabinesinin iktidara gelmesinden sonra Hüseyin Hilmi Paşa'nın Meclis-i Vükela'da teklifi ve Sultan V. Mehmed Reşad'a tavsiyesiyle 31 Temmuz 1912 tarihinde Mâbeyn Başkitabeti'ne tayin edildi.

8 Temmuz 1919 tarihinde Padişah adına Başkatip imzasıyla Mustafa Kemal Atatürk e bir telgraf yolladı. Bunda Padişah Vahidettin'in onun Anadolu'daki değerli girişimlerinin *"her nasılsa İngilizlerce vatanın savunması olarak değil de başka bir biçimde anlaşılmasından dolayı"* hükümete büyük baskılar yapıldığı biçimindeki eleştirisini yinelemişti. Bununla birlikte İngilizlerin ona karşı onur kırıcı bir harekette bulunmayacaklarına kesin söz verdiklerini belirterek *"İstanbul'a dönmeniz için tereddüt edilecek bir neden kalmamıştır"* diye görünüşte bir müjde vermek istemişti. Ayrıca başkente geldikten sonra başka bir göreve atanmasının ya da duruma göre yine Erzurum'a dönmesinin düşünülebileceği eklenmişti.

Mustafa Kemal Atatürk, Padişahın bu son önerisine yanıt vermeden önce Ordu Müfettişliğinden alınmıştı. Hem de Padişahça onaylanan bir Bakanlar Kurulu kararı ile! 18 Temmuz'u 19'una bağlayan gece 22:30'da bu kez Saray Başkatibi, Mustafa Kemal'i makine başına çağırmıştı. O da Rauf Orbay, Bitlis Valisi Mazhar Müfit Kansu ve Erzurum Müdafaa-i Hukuk komitesinden bazı üyelerle birlikte postaneye gitmişti. Başkatip Ali Fuat Türkgeldi, kendisine o sabah gönderilen şifreli telgrafı alıp almadığını sormuştu. Mustafa Kemal Atatürk şifrenin çözülmekte olduğunu bildirmesi üzerine de ona "durumun gereği olarak" yüksek görevlerine son verildiğini açıklamıştı. Ayrıca başkente dönmesinin Padişahın buyruğu olduğunu hatırlatmıştı.

Sultan Mehmed Reşad'ın ölümüne kadar bu görevde kaldı ve VI. Mehmed Vahdeddin'in tahta çıkmasından sonra da bu görevine devam etti. Damad Ferid Paşa'nın ikinci sadaretinde Kuvâ-yi Milliye'yi âsî ilân eden hatt-ı hümâyuna itirazı üzerine devamlı eleştirdiği Sadrâzam ile araları iyice açılarak 15 Nisan 1920 tarihinde Şura-yı Devlet Maliye ve Nâfıa Dairesi Başkanlığı'na atanarak saraydaki görevinden çıkarıldı.

Ahmed Tevfik Paşa'nın son defa sadarete gelmesinden sonra 27 Ekim 1920 tarihinde Sadaret Müsteşarlığı'na tayin oldu. 1 Kasım 1922 tarihinde İstanbul Hükûmeti'nin kaldırılmasına kadar bu görevde kaldıktan sonra emekli oldu.

3 Şubat 1935 tarihinde şeker hastalığından öldü. Cenazesi Yahya Efendi Kabristanı'na defnedildi.

TBMM IX. ve X. Dönem İstanbul Milletvekili Celal Türkgeldi'nin babasıdır.

Eserleri
--------

* Rical-i Mühimme-i Siyasiye
* Ma’ruf Simalar
* Mesail-i Mühimme-i Siyasiyye
* Edvâr-ı Islâhat
* Tarihi Fırkalar
* Âfâkî Fırkalar
* Görüp İşittiklerim

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 16 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Temmuz 2019.