recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ekrem Yıldız** (1955, Yozgat), Türk akademisyen. Eski Kırıkkale Üniversitesi rektörü.

1955 yılında Yozgat'ta doğdu. 1980 yılında Atatürk Üniversitesi İşletme Fakültesi Üretim Yönetimi Bölümünden mezun oldu. 1981 yılında mezun olduğu İşletme Fakültesinde Sermaye Piyasası ve Yatırım Analizleri Bilim Dalı asistanlığı kadrosuna atandı. 1985 yılında İşletme Bölümü Muhasebe ve Finansman Anabilim Dalında doktora derecesini aldı. 1987 yılında aynı fakültede Yardımcı Doçentlik kadrosuna atandı. 1991 yılında Finansman bilim dalında Doçentlik unvanını aldı. 1993 yılında Kırıkkale Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümüne Doçent olarak naklen atandı. Aynı yıl Üniversitenin Sosyal Bilimler Enstitüsüne kurucu Enstitü Müdürü olarak atandı. Bu görevi 1997 yılına kadar sürdürdü. 1997 yılında Profesörlük kadrosuna atandı. 1996-2002 yılları arasında İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü Başkanlığı görevini yürüttü. Ocak 2009-Şubat 2010 tarihleri arasında Dekanlık görevinde bulundu. Üniversitedeki görevleri dışında 2004-2009 yılları arasında Maliye Bakanlığı İç Denetim Koordinasyon Kurulu’nda Kurul Üyesi olarak görev yaptı. 2007-2010 yıllarında T.C. Merkez Bankası Denetleme Kurulu Üyeliği görevini sürdürdü. 10 Şubat 2010 tarihinde Kırıkkale Üniversitesi Rektörlüğü görevine başladı. 6 Ağustos 2018 tarihine kadar bu görevi yürütmüştür. Kırıkkale Üniversitesinin kurucu rektörü olan Beşir Atalay'ın Atatürk Üniversitesinden öğrencisidir. Finasman, Sermaye Piyasası konularında ders vermektedir.

Yöneticilik Görevleri
---------------------

* Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Müdürü 1993-1997
* Kırıkkale Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi İşletme Bölümü Başkanı 1993-1994, 1996- 2002
* Kırıkkale Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Yönetim Kurulu üyesi, 1993-
* Maliye Bakanlığı İç Denetim Koordinasyon Kurulu üyesi, 2004-2009
* Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Denetleme Kurulu üyesi, 2007-2010
* Kırıkkale Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dekanı, 2009-2010
* Kırıkkale Üniversitesi Rektörü 2010-2018

Kaynakça
--------

1. ↑  "Kırıkkale Üniversitesi İnternet Sitesi". 29 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Temmuz 2012.
2. 1 2  "Kkü'de Rektörlük Devir Teslimi Yapıldı". *Haberler*. 6 Eylül 2018. Erişim tarihi: 12 Ocak 2024. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
3. ↑  "Basında Kırıkkale Üniversitesi". 9 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Haziran 2012.
4. ↑  "Kırıkkale Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi , İşletme Bölümü Akademik Personel Web Sayfaları". 3 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Haziran 2012.
5. ↑  "İl gazetesi". 2 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Haziran 2012.
| Fenol Kırmızısı |
| --- |
| Tanıtım ve özellikler |
| Bilimsel ismi | Phenol Red |
| Alternatif isimler | *phenolsulfonphthalein*  *PSP* |
| Moleküler formülü | C19H14O5S |
| Mol kütlesi | 354.377 gr/mol |

**Fenol kırmızısı** (Ayrıca fenolsülfonftalein) çoğunlukla hücre testlerinde kullanılan bir pH indikatörüdür. Fenol kırmızısı normal koşullarda kararlı, kırmızı renkte bir kristal halindedir. Suda çözünürlüğü 0,77 gr/lt ve etanolde 2,9 gr/lt’dir. Zayıf bir asittir ve pKa’sı (asitlik sabitinin eksi logaritması) 20 °C’de 8’dir.

|  |
| --- |
| **Fenol kırmızısı** (pH indikatörü) |
| **6,6** | ↔ | **8,0** |

İndikatör olarak davranışı
--------------------------

Bir fenol kırmızısı çözeltisi 6,6 ve 8,0 pH değerleri arasında sarıdan kırmızıya bir renk geçişi yapar. 8,0’ın altında açık pembe rengine, 6,6’ya doğru sarı renge bürünür. 8,0’ın üstünde kırmızı renk alır.

Güçlü asidik çözeltilerde sülfat grubu eksi yüklenir ve keton grubu (R1-OH-R2) fazladan bir proton taşımış olur. Bu form H+2PS- şeklinde gösterilir. Eğer pH artırılırsa keton grubundaki proton (Hidrojen) yok olur ve eksi yüklü sarı renkli HPS- formunu alır. Daha yüksek pH değerlerinde hidroksit grubu protonunu kaybeder ve kırmızı renkli PS- formunu alır.

Kullanımı
---------

### Fenolsülfonftalein testi

Fenol kırmızısı, fenolsülfonftalein (ya da PSP testi) testi adı verilen bir testte kullanılırdı. Bu test, böbreklerden geçen ortalama kan miktarını hesaplamak amacıyla kullanılırdı. Ancak günümüzde kullanılmamaktadır.

### Hücre kültürleri için indikatör

Çoğu canlı doku nötre yakın bir pH’tadırlar. Örneğin kan pH’ı 7,35-7,45 arası değişir. Doku kültürlerinde yetişen hücrelerin bu pH değerlerinde olması gerekir. Bu durumda fenol kırmızısı eklendiğinde dokunun pembe-kırmızı bir renk alması gerekir.

Hücrelerde sorun çıkması durumunda hücreler ölür ve ölü hücreler artık maddeler salgılar. Bu maddeler zararlı canlıların yayılmasına ve pH’ın değişmesine sebep olur. Bu durumda da indikatör renk değiştirir. Çoğu bilim insanı bu yöntemi doku kültürlerinin sağlığını kolay ve çabuk denetlemek amacıyla kullanır.

Kaynakça
--------

* İngilizce Vikipedi
**Narlı**, Balıkesir ilinin Edremit ilçesine bağlı bir mahalledir.
Köy, Kazdağının batı tepelerinde denize bakan kısmında körfezi seyreder.

Tarihçe
-------

```
Eskiden Biga Sancağı"nın Ayvacık kazasına bağlı olan (Eski tapu kayıtlarında görüldüğü belirtilmiştir.) Mahallenin kuruluş tarihi bilinmemektedir.Ayrıca köy yerleşkesi üzerinde bulunan eski oba türü köy yerleşimlerinden de göçler yaşanmıştır ( tarihi Oba mahallesi kalıntıları dağ yolu yaklaşık 3–4 km. ve Gosça yerleşkesi yaklaşık 7–8 km , Çameyrek Saman Pazarı yaklaşık 20 km )
```

Coğrafya
--------

Balıkesir il merkezine 127, Edremit ilçesine 35 km uzaklıktadır.

Narlı mahallesi, Balıkesir ili ile Çanakkale ili sınırı olan **Mıhlı çayı**nın doğusunda bulunan şirin bir yerdir. Ayrıca **orman** sınıfına da girmektedir. Narlı mahallesinin karşı yamaçlarında komşu köy Doyuran vardır ,iki köy yüksek tepelerden adeta birbirlerini selamlamaktadır.Mahallenin doğusunda ve batı yakasında bulunan kanyonlarda oluşan hava sirkilasyonu, atmosferde bulunan oksijeni burada toplamakta, yapılan ölçümlerde dünyada Alplerden sonra, oksijen bakımından ikinci sıradadır. Narlı mahallesi zeytinyağı konusunda güney bahçeleri, bilhassa ***0.4 Dizem*** yağı üretmesi ile meşhurdur (Özelliği Narlı bahçeleri güneye bakan, yüksek rakımlı bahçelerdir. Denizden yüksekliği 200-300 mt.). Bu yağ **ilaç** niyetinede çeşitli rahatsızlıklara iyi gelmektedir. Ayrıca yeşil salamura zeytin ve sele zeytinleri ile meşhurdur.{not:Bu yörede Erdek'e bağlı bir Narlı mahallesi daha bulunmaktadır].

Nüfus
-----

| Yıllara göre mahalle nüfus verileri |
| --- |
| 2000 | 1177 |
| 1990 | 890 |
| 1985 | 739 |

Dış bağlantılar
---------------

* YerelNET14 Mayıs 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

| * g
* t
* d
Edremit mahalleleri |
| --- |
| Merkez Mahalleler | 
* Atatürk
* Camivasat
* Cennetayağı
* Cumhuriyet
* Darsofa
* Eroğlan
* Gazicelal
* Gaziilyas
* Hacıtuğrul
* Hamidiye
* Hekimzade
* İbrahimce
* İskele
* Kapıcıbaşı
* Soğanyemez
* Turhanbey
* Tuzcumurat

 |
| Kırsal Mahalleler | 
* Akçay
* Altınkum
* Altınoluk
* Arıtaşı
* Avcılar
* Beyoba
* Bostancı
* Çamcı
* Çamlıbel
* Çıkrıkçı
* Dereli
* Doyran
* Güre
* Güre Cumhuriyet
* Hacıarslanlar
* İkizçay
* Kadıköy
* Kavlaklar
* Kızılkeçili
* Mehmetalan
* Narlı
* Ortaoba
* Pınarbaşı
* Sarıkız
* Şahindere
* Tahtakuşlar
* Yaşyer
* Yaylaönü
* Yolören
* Zeytinli

 |
Kaynaklı bir alın bağlantısının enine kesiti, en koyu gri kaynak veya erime bölgesini, orta gri ısıdan etkilenen bölgeyi ve en açık gri ana malzemeyi temsil eder.
Bir kaynak çevresinde ısı tesiri altındaki bölge
**Isı tesiri altındaki bölge (ITAB)**, veya **ısıdan etkilenen bölge (IEB),** İng. (heat-affected zone, HAZ), erime kaynağında erimemiş ancak kaynak veya ısı yoğun kesme işlemleri nedeniyle mikro yapısı ve özellikleri değişmiş olan metal veya termoplastik ana malzeme alanıdır. Kaynak işleminden kaynaklanan ısı ve ardından gelen yeniden soğutma, kaynak ara yüzünden ana metaldeki hassaslaştırıcı sıcaklığın sona ermesine kadar bu değişime neden olur. Özellik değişiminin kapsamı ve büyüklüğü temel olarak ana malzemeye, kaynak dolgu metaline ve kaynak işleminin ısı girdisinin miktarına ve konsantrasyonuna bağlıdır.

Ana malzemenin termal yayınımı büyük bir rol oynar - yayınım yüksekse, malzeme soğuma hızı yüksektir ve ITAB nispeten küçüktür. Alternatif olarak, düşük bir yayınım doğal olarak daha yavaş soğumaya ve daha büyük bir ITAB'a yol açar. Oksi asetilen kaynağı gibi prosesler yüksek ısı girdisi kullandığından ve ITAB boyutunu artırdığından, kaynak işlemi sırasında ısı girdisi miktarı da önemli bir rol oynar. Lazer ışını kaynağı ve elektron ışını kaynağı gibi prosesler yüksek konsantrasyonlu, sınırlı miktarda ısı verir ve bu da küçük bir ITAB ile sonuçlanır. Ark kaynağı bu iki uç nokta arasında yer alır ve münferit prosesler ısı girdisi bakımından bir miktar farklılık gösterir. Ark kaynağı prosedürleri için ısı girdisini hesaplamak için aşağıdaki formül kullanılır:

{\displaystyle Q=\left({\frac {V\times I\times 60}{S\times 1000}}\right)\times \mathrm {Verimlilik} }
Burada Q = ısı girdisi (kJ/mm), V = voltaj (V), I = akım (A) ve S = kaynak hızıdır (mm/dak). Verimlilik kullanılan kaynak işlemine bağlıdır; gaz tungsten ark kaynağı 0,6, korumalı metal ark kaynağı ve gaz metal ark kaynağı 0,8 ve tozaltı ark kaynağı 1,0 değerine sahiptir.

Kynakça
-------

1. ↑  "What is the difference between heat input and arc energy? - TWI". 30 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi.

* Weman, Klas (2003). Kaynak işlemleri el kitabı. New York: CRC Press LLC.0-8493-1773-8ISBN 0-8493-1773-8 .
**Kolagiri Kalesi** (Gürcüce: ქოლაგირის ციხე), Doğu Gürcistan'ın Kvemo Kartli bölgesindeki Bolnisi belediyesine konumlanmış feodal çağdan (18. yüzyılın sonları) kalma bir yapıdır.

Tarihi
------

Kale, 1788 ve 1798 yılları arasında Kral II. Heraclius'un karısı Darecan Dadiani tarafından yaptırılmıştır. Bu kilise türünün, feodal Gürcistan'da yapılan son örneği idi.

Kolagiri Kalesi, Tiflis için işlevi görevi görürdü ve baskınlar sırasında çevre halkın saklandığı bir yerdi.

19. yüzyılın başında, kale savunma değerini kaybetti ve bir süre hapishane olarak kullanıldı. Günümüzde kale, bir manastır olarak kullanılmaktadır.

Açıklama
--------

Kraliçe Darecan
Bu kompleks, Kolagiri'de oturan bir ailenin Kartli-Kaheti'de inşa ettiği, türünün son örneklerinden biriydi. 1788 ve 1798 yılları arasında Kraliçe Darecan tarafından inşa ettirilmiştir. 1801'de Darecan kendisine şunu yazmıştır: "Harika bir kale ve kale duvarı inşa et." Bu kalenin inşa ettiği bir ön proje vardır. Kalenin planı kare şeklindedir ve kapladığı alan 2000 m²'dir. Taştan inşa edilen kalenin çevresindeki kuleleri ve kalenin girişlerini süslemek için tuğlalar kullanılmıştır. Yukarı doğru darlaşan kalenin duvarı 6 metre yüksekliğindedir.

Dört katlı olan kulenin ilk üç katında silah, yiyecek ve mühimmat depoları bulunmaktadır.

Kalenin merkezinde tek bina vardır: Aziz Ketvan Kilisesi.

Kaynakça
--------

* Gürcistan Sovyet Ansiklopedisi, Cilt 10, s. 545, Tiflis, 1986.
* Zakaraia P. Old Towns and Castles of Georgia, Tb. 1973
* Zakaraia P. Old Castles of Georgia, Tb. 1988
**Valentin Vasiliyeviç Çikin** (25 Ocak 1932, Moskova, SSCB) - Rus gazeteci ve siyasetçi. Sovyet Rusya gazetesi'nin baş editörü. 1993'ten beri Rusya Federasyonu Komünist Partisi milletvekili.

Biyografi
---------

1932'de Moskova'da doğan Valentin Çikin, Moskova Devlet Üniversitesi Gazetecilik bölümünden mezun oldu. 1951'de "Moskovsky Komsomolets" gazetesinde yazarlığa başladı. 1958 yılında çalışmaya başladığı Komsomolskaya Pravda gazetesinde yazarlık, editör yardımcısı, bölüm editörü gibi görevlerde bulundu. 1984 yılında Sovyet Rusya gazetesinde baş editör yardımcısı oldu. Yine aynı yıl, SSCB Devlet Kitap Basın ve Yayıncılık Birinci Başkan Vekilliği görevine getirildi. 1986 yılında Sovyet Rusya gazetesinin baş editörü oldu. SSCB'nin dağılma sürecinde perestroykaya ve Boris Yeltsin'in yıkıcı faaliyetlerine karşı birliği korumak için gazete editörlüğünde solcu ve yurtsever güçlerin örgütlenmesi için mücadele etti. Ancak bu faaliyetleri neticesinde 1991 Ağustos'unda gazetenin basımı Yeltsin hükûmetince yasaklandı.

1993 yılında Sovyet Rusya gazetesinin yeniden yayınlanmasına öncülük etti. Aynı yıl Rusya Federasyonu Komünist Partisi'nin kuruluşunda yer aldı ve parti üyesi olarak Duma milletvekili seçildi. Valentin Çikin halen Sovyet Rusya gazetesinin baş editörü olarak görev yapmaktadır.

Kaynakça
--------

* Чикин Валентин Васильевич на Биография.ру
**İsmail Hakkı Bey**, (**İsmail Hakkı Aksoy**) (Muallim) (d. 1865, İstanbul - ö. 30 Aralık 1927, İstanbul), Türk bestecisi ve müzik eğitimcisi.

İsmail Hakkı Bey, 1865 yılında İstanbul'un Balat semtinde, "İdare-i Husûsiye" memurlarından Reşid Efendi'nin oğlu olarak doğdu. İlkokulu bitirdikten sonra bir örücü atölyesinde çırak olarak çalışmaya başlayan İsmail Hakkı, mahallesinde ve iş yerine yakın câmilerde okuduğu ezanlarla, bir saray müezzininin dikkatini çekti ve bu kişinin aracı olmasıyla genç yaşta Muzikayı Hümayun'a girdi, Suyolcuzade Lâtif Ağa'dan ve orkestra şefi Zati Bey'den müzik dersleri aldı.

1902-1905 yılları arasında Kadıköy’de Belediye Caddesi'nde eğitim veren Darülirfan Mektebi’nde müzik öğretmenliği yaparken, Maliye Nezaretinde baş veznedarlık yapıyordu.

II.Meşrutiyet sonrasında Dârülmûsikî-i Osmanî Cemiyeti kurucuları arasında yer aldı. Bu cemiyetin Hafız Aşir Efendi’den sonra ikinci müdürü oldu. Fikir ayrılığı sonucu Dârülmûsikî-i Osmanî Cemiyeti’nden ayrıldı. 1909 yılının Mart ayı içerisinde Şehzadebaşı’nda Fevziye Kıraathanesi üzerinde Mûsikî-i Osmanî Cemiyeti’ni kurdu.

İsmail Hakkı Bey, Enver Paşa'nın Osmanlı Hanedanlığındaki kendi dışındaki tüm asker damadların ortadan kaldırılması için emir verdiğini ve bu emirlerin kurbanı olarak Hafız Hakkı Paşa'nın ortadan kaldırıldığını yıllar sonra hatıratlarında iddia etmiştir.

İzzettin Hümayni, Hayri Yenigün, Ali Rıza Şengel ve Nuri Halil Poyraz gibi müzisyenlerin gelişmesine katkıda bulunan ünlü bestekâr İsmail Hakkı Bey, 30 Aralık 1927'de İstanbul'da öldü ve Eğrikapı Mezarlığı'na defnedildi.

Aralık 1909 tarihli Musavver Hale dergisinde Bestekar İsmail Hakkı Bey

Ayrıca bakınız
--------------

* Fikrimin İnce Gülü
* Teşrifiye Marşı

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 9 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Aralık 2019.
2. 1 2  "Arşivlenmiş kopya". 2 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Aralık 2019.
3. ↑  "İSMAİL HAKKI BEY VE OSMANLI DEVLETİ'NDE İLK ÖZEL MÛSİKÎ OKULU: MÛSİKÎ-İ OSMANÎ MEKTEBİ (1910-1920)". 24 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.
4. ↑  Murat Bardakçı (2014). *Hafız Hakkı Paşa'nın Sarıkamış Günlüğü*.

Konuyla ilgili yayınlar
-----------------------

* "*Türkiye'nin Birikimleri 3: Müzisyenler*". İlke Yayıncılık, 2014, İstanbul. S. 11. ISBN 978-605-5961-34-3

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikikaynak'ta **İsmail Hakkı Bey** ile ilgili metin bulabilirsiniz. |

* Dr.M.Nazmi Özalp-Türk Musikisi Tarihi kitabından alınmıştır.
* 30 Aralık 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* 

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 142668729
* LCCN: n2007228524
* MusicBrainz: c4e20356-a77b-4059-bc14-94e6e167a872
* SUDOC: 237258714
* TDVİA: ismail-hakki-bey
* VIAF: 26528502
* WorldCat: lccn-n2007228524

 |
Roger Wilkins 2011'de
**Roger Wilkins** (d. 25 Mart 1932 –ö. 26 Mart 2017), Afroamerikan sivil haklar lideri, tarih profesörü ve gazeteci. Siyah Amerikalıların haklarını savunmak için kurulmuş National Association for the Advancement of Colored People adlı ırkçılık karşıtı örgütün resmi yayın organı olan *The Crisis* isimli dergide yazarlık yaptı. Kısa bir süre de Washington Post'da gazetecilik yaptı. 1966 ve 1969 yılları arasında Lyndon Johnson'ın başkanlığı sırasında, başsavcı yardımcısı olarak görev yaptı. Demokrat Parti üyesi olan Wilkins, George Mason Üniversitesi'nde tarih profesörlüğü yapmıştır.

Wilkins, Kansas City, Missouri'doğdu. Çocukluk ve gençlik yıllarını Grand Rapids, Michigan'de geçirdi. Michigan Üniversitesi'ni bitirdi. Ölümüne kadar Patricia King ile evli kalıp yaşamını ailesiyle Washington'da sürdürdü

Wilkins demans hastalığı komplikasyonlarındandan Kensington, Maryland'de 26 Mart 2017 tarihinde 85 yaşında öldü.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Roger Wilkins, Champion of Civil Rights, Dies at 85". *The New York Times*. 27 Mart 2017. 31 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mart 2017.

Dış bağlantılar
---------------

* *Booknotes* interview with Wilkins on *Jefferson's Pillow: The Founding Fathers and the Dilemma of Black Patriotism*, August 12, 2001.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 136428487
* ISNI: 0000 0000 8298 8542
* LCCN: n82019873
* NLI: 987007270090105171
* NTA: 238276589
* SNAC: w66m3v62
* SUDOC: 086982281
* VIAF: 110291011
* WorldCat: lccn-n82019873

 |
**Sabin** akustikte kullanılan bir ölçü birimidir. Yüzeylerin ses emiş oranını gösterir. Yüzde ile ifade edildiği için fiziki boyutu yoktur. Wallace Clement Sabine (1868-1919) adlı fizikçi tarafından önerilmiştir.İlk defa Boston senfoni orkestrası konser salonunda uygulanmış ve başarılı bulunmuştur.

Tanımı
------

Şayet A sabin cinsinden ses emiş oranı, {\displaystyle p\_{e}} duvarlar tarafından emilen ses enerjisi ve {\displaystyle p\_{y}} sesi tamamen emen bir duvarın emdiği (duvara gelen) ses enerjisi ise

{\displaystyle A=\%{\frac {p\_{e}}{p\_{y}}}\cdot 100}
Buna göre açık alanda emilen ses olmadığı için {\displaystyle A=0} ve ses emen duvarları olan bir mekanda ise {\displaystyle \%100>A>0}'dır. Konser salonu ve radyo stüdyosu gibi ses emilim ve yansımasının önemli olduğu mekanlarda duvarlarda sesin bir bölümünü emen akustik tretman malzemeleri kullanılır (cam yünü vs.)

Şayet mekanın duvarları farklı malzemelerden oluşuyorsa, toplam toplam ses emiş oranı,

{\displaystyle A=S\_{1}\alpha \_{1}+S\_{2}\alpha \_{2}+\ldots +S\_{n}\alpha \_{n}=\sum S\_{i}\alpha \_{i}},
Bu denklemde S alan oranını {\displaystyle \alpha } de her alandaki ses emiş oranını göstermektedir.

Ayrıca bakınız
--------------

* Yankı süresi

Kaynakça
--------

1. ↑  "Encycloapedia Britannica". 4 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2021.
2. ↑  "Sizes sayfası". 4 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2021.
**Engilçek buzulu**, (**Engil’chek**, veya **Enil’chek** de denilen) doğu Kırgızistan'da Tanrı Dağları başlarında yer alan yoğun, sert, devinimi çok yavaş; beslenme alanı, koyakları dolduran dilleri ve yan kollarıyla yerkabuğu üzerinde kendine özgü etkiler yapan buz dizgesidir.

Uzunluğu 54 km, ortalama 4100 m. yüksekte konumlanan, dünyanın en uzun buzullarından biridir. Bu buzula Han Tengri Dağı (6995 m), Cenğiş Çokusu (7.439 m) ve Chapaeva gibi doruklar hakimdir. Bu buzuldan doğan Sarı Djaz Nehri Kırgızistan'dan doğuya Çin'e doğru akar ve suları Taklamakan Çölünde kaybolur. Buzul Kırgız Karakol şehri'nin yaklaşık 60 km güney-doğusundadır. Ayrıca, güneyinde 2825 m yüksekte konumlanan Issık-Göl İlçesi'ne bağlı Engilçek köyü ve yine buzuldan doğan olasılıkla kuzeye doğru akan Engilçek Nehri vardır.

Güney Engilçek buzulları ve yan buzulları Cenğiş Çokusu'nun tüm kuzey tarafını kaplar. Şu anda uzunluğu 62 km olan bu buzul, kutup bölgeleri dışında dünyanın dördüncü uzun buzuludur.

Notlar
------

1. ↑  Tajikistan's Fedchenko Glacier is 77 km long, and the Karakoram's Siachen and Biafo Glaciers are 70 and 63 km long respectively. Measurements are from recent imagery, with Russian 1:200,000 scale topographic mapping for reference as well as the 1990 ‘’Orographic Sketch Map: Karakoram: Sheets 1 & 2’’, Swiss Foundation for Alpine Research, Zurich.

Dış bağlantılar
---------------

* 

* Engilçek Buzulu için uzaydan görüntü siteleri: Google, Yahoo, Microsoft
**Orta Asya ardıcı** veya **Himalaya kalem ardıcı**, (Çince: 昆仑多子柏, *kun lun duo zi bai*) Orta Asya dağlarına özgü bir ardıç türü, kuzeydoğu Afganistan'da, en batı Çin (Sincan)'de, Hindistan'nın en kuzeybatısında, güneydoğu Kazakistan, Kırgızistan, batı Nepal, kuzey Pakistan, Tacikistan ve Özbekistan'da yerli 1,550-4,350 m arası rakımlarda yetişir.

Bu ardıcın bir çeşidi olan *Juniperus semiglobosa var. talassica* Beş-Taş Milli Parkı alanında yetişir.

### Eşanlam adları

*Juniperus jarkendensis* Komarov; *Juniperus sabina* Linnaeus *var. jarkendensis* (Komarov) Silba; *Sabina vulgaris* Antoine *var. jarkendensis* (Komarov) C. Y. Yang.

### Kozalakları

Kozalakları, basık küresel iki-loplu veya üçgen şeklinde, dut-gibi, 4–6 mm uzunluğunda ve 4–8 mm çapında, mavi-siyah, iki ya da üç tohumu içerir ve yaklaşık 18 ayda olgunlaşır.

Notlar
------

Dış bağlantılar
---------------

* Flora of China *Juniperus semiglobosa* 30 Eylül 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
* *Juniperus semiglobosa* IUCN Kırmızı Listesinde *Juniperus semiglobosa* (İngilizce)
**Topalköy**, (Krivitza, *Кривица*) Bulgaristan'ın Razgrad ilinin Işıklar ilçesine bağlı nüfusu Türklerden oluşan bir köydür.

  



| Topalköy, Samuil |
| --- |
| Haritada konumu |
| Bilgiler |
| İl: | Razgrad |
| İlçe: | Işıklar, Razgrad |
| Nüfus: | 262 *(15/12/2010)* |
| Rakım: | 365 m |
| Posta kodu: | 7456 |
| Türkiye'deki telefon numaraları: | 08377 |
| Küresel koordinat sistemi: | 43° 51' K 26° 78' D |
| İl plaka kodu: | РР |
| Muhtar |
| {{{Muhtar}}} |

Tarihçe
-------

Adını 1934 yılında almıştır. Köy 1958'e kadar Şumnu iline bağlı idi.

Bir efsaneye göre köy topal bir çoban tarafından kurulmuştur.

Bir diğer efsaneye göre İkinci Bulgar Krallığı dönemi sonlarında Kral İvan Şişman, köye Demir Baba'dan yardım istemeye gelmiş fakat onu bulamamıştır.

Coğrafi Durum
-------------

Işıklar'ın 5 km doğusunda bulunur.

Köyün içinden kaynağı Yeniköy (Висока Поляна)'da olan Senkovets (Сенковец) deresi geçer.

Nüfus
-----

Köye çeşitli zamanlarda Bulgar aileler yerleşmiş olsa da Topalköy birkaç yıldır sadece Türklerin yaşadığı bir köy olmuştur.

Ekonomi
-------

Nüfusun çoğu tarımla geçinirken yaz aylarında insanlar özellikle köydeki kooperatifte tarım işçisi olarak çalışarak veya kooperatiften kiraladıkları toprakları işleyerek geçimlerini sağlamakta.

Bir diğer iş imkânı Işıklar'daki vagon yapım fabrikasıdır.

Eğitim
------

Köydeki Vasil Levski (Bulgarca: Васил Левски) ilkokulu 1996 yılında kapatılmıştır. Öğrenciler ilk ve orta öğrenimlerini taşımalı eğitim sistemiyle Işıklar'da Sveti Sveti Kiril i Metodiy (Bulgarca: Св. св. Кирил и Методий) okulunda sürdürmektedirler. Yükseköğrenim görenler ise genelde civardaki Razgrad, Şumnu, Rusçuk ve Varna gibi kentlere gitmektedirler.

Dünyada Topalköylüler
---------------------

**Topalköy** 1878 yılından itibaren çeşitli zamanlarda Türkiye'ye göç vermiştir. Bu göçlerden köyün demografik yapısını etkileyenlerden en önemlileri 1950-1951, 1968-1978 ve 1989 göçleridir. Türkiye'de özellikle İstanbul, Tekirdağ (Çerkezköy, Çorlu), Balıkesir ve Ankara'da önemli sayıda Topalköy'den göç eden aile ve kişi yaşamaktadır.

Bununla birlikte en tanınmış Topalköylüler arasında Zekeriya Güçlü'yü saymak mümkündür.

Notlar
------
Türkiye'de seri üretime geçmiş ilk otomobil markasıdır.

Fuldamobil logosu

Tarihçe
-------

İkinci Dünya Savaşı sonrasında bütün dünyada küçük ve ekonomik otomobillere ciddi bir talep oluşmuştu. O yıllarda Serbest gazeteci olarak çalışan Norbert Stevenson Berlin Teknik Üniversitesi'nde bir dönem makine mühendisliği eğitimi aldıktan sonra 3 tekerlekli iki kişilik küçük bir otomobil tasarlamaya girişti. Projesini çeşitli firmalara götüren Stevenson nihayet 1949 yazında Karl Schmitt'i ikna etmeyi başardı.

Karl Schmitt de mühendislik okumuştu ve bulunduğu kent olan Fulda'da Bosch bayiliği yapmaktaydı. Ayrıca *"Elektromaschinenbau Fulda GmbH"* (Fulda Elektrik Makinaları Ltd) isimli küçük bir şirtketi işletmekteydi.

Stevenson tarafından tasarlanan bu otomobil ilk olarak Almanya'nın Fulda kentinde "Fuldamobil" markasıyla üretime başlamış ve Almanya'da yaygın bir biçimde kullanılmıştır.

Sonrasında dünyanın birçok ülkesinde lisansla üretilen bu otomobil ;Türkiye, İngiltere ve Şili'de **Nobel**, Almanya ve Güney Afrika'da **Fuldamobil**, Arjantin'de **Bambi**, Hollanda'da **Bambino**, Yunanistan'da **Attica 14 Ocak 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.** ve **Alta 5 Eylül 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.**,Hindistan'da **Hans Vahaar**, İsveç'te **Fram King Fulda 7 Kasım 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.** markalarıyla üretilmiştir.

Dünya'da 1950-1969 yılları arasında üretilen bu otomobil Türkiye'de 1958-1961 yılları arasında üretilmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  ROSELLEN, Hanns Peter (1983). *Deutsche Kleinwagen*. Bleicher Verlag. ISBN 3-88350-153-0.
2. ↑  ÜNER, Cemal (1971). *Türkiye'de Otomotiv Sanayiinin Tarihçesi*. Mühendis ve Makina Dergisi.
**Ravenea Rivularis (Majesteleri Palmiyesi - Görkemli Palmiye),** ana vatanı Madagaskar olan Palmiyegiller familyasına ait Ravenea türünün cinslerinden biridir.

Çevresel şartlar uygun olduğu zamanlar çok hızlı büyümektedir. Genelde peyzaj bitkisi olarak kullanılmaktadır ve hızlı büyümesinden dolayı popüler palmiyeler arasında yer almaktadır. Her ne kadar yaprakları Areka palmiyesine benzesede Areka kadar iç mekanlara uyumlu olmamaktadır.

Majesteleri Palmiyesi
Ortalama olarak -4 veya -5 derece soğuğa dayanıklı bir ağaçtır. Boyları maksimum 30 metreye kadar uzamaktadır fakat ortalama olarak 18-19 metre civarlarında olmaktadır. Ilıman iklimlere adapte olan bitki Türkiye’de özellikle Akdeniz ve Ege olmak üzere Güneydoğu Anadolu ve Marmara sahil kesimlerine uyum sağlamaktadır. Halk bitkiyi çoğunlukla tanımadığı için Türkiye'de nadiren görülmektedir.

Görkemli yaprakları

Kaynakça
--------

1. ↑  "Majestic/Majesty Palm (ravenea rivularis) – Urban Palms" (İngilizce). 26 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Kasım 2023.
2. ↑  Aksoy, Ahmet (3 Ağustos 2023). "Ravenea Rivularis". *Bahçe Defteri*. 26 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Kasım 2023.
3. ↑  "Majesty Palm: Plant Care & Growing Guide". *The Spruce* (İngilizce). 26 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Kasım 2023.
4. ↑  "SelecTree: A Tree Selection Guide". *selectree.calpoly.edu*. 29 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Kasım 2023.
5. ↑  Yüksel, Erdal (16 Ocak 2012). "Ravenea rivularis, majesty palmiye | AZbitki". *Adan Zye Bitkiler Dünyası*. 26 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Kasım 2023.
MINIX 3.1.2a
Andrew S. Tanenbaum tarafından ders kitabı olarak yazdığı *Operating Systems: Design & Implementation'*da anlatılan işletim sistemi. Amacı, dersle birlikte öğrencilerin bir dönem içinde gerçek bir işletim sistemi ile deneyim kazanabilmeleri ve teorinin, pratikte nasıl uygulandığını öğretebilmektir. Bu nedenle Tanenbaum yıllarca comp.os.minix compuserve öbeğinden ve insanlardan gelen geliştirme taleplerini reddetmiş, Minix'i mümkün olduğunca küçük ve işlevsel bırakmıştır.

Minix'in tasarımı, hedef kitlesi gözetilerek yapılmıştır. Bu nedenle o dönemlerde bilgisayarlar çok pahalı olan sabit disk sürücüsü desteği olmadan sadece disketler üzerinde çalışıyordu.

Bu talepleri gerçekleştirmek isteyen ve Minix'ten farklı bir yapı kullanan Linus Torvalds, 1991 yılında Linux projesini Minix öbeği altında duyurmuştur. Minix'ten kayan büyük bir geliştirme öbeği Linux'a katkıda bulunmuşlardır.

Son kararlı sürümü (3.3.0) 16 Eylül 2014 tarihinde yayınlanmıştır.  17 Aralık 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Ayrıca bakınız
--------------

* Unix

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb16962994x (data)
* GND: 4224127-3

 |
***Otus gurneyi***, Strigidae familyasından bir baykuş türü. Filipinler'e endemiktir. Doğal habitatı tropikal nemli düşük rakımlı ormanlardır. Habitat yok olması nedeniyle tehdit altındadır.

Taksonomi
---------

İlk olarak *Pseudoptynx gurneyi* olarak tanımlanan tür daha sonra *Mimizuku gurneyi* olarak adlandırıldı. Günümüzde *Otus* cinsinin bir üyesidir.

Fiziksel özellikler
-------------------

*O. gurneyi* yaklaşık 30 cm. boyuyla orta büyüklükte bir kuştur. Yüz kısmı kenarları dar siyah renkli olmak üzere kızıl kahverengidir. Güzlerin üzerinde beyaz çizgiler vardır ve kulak sorguçları çok belirgindir. Kafanın arkası ile gövdenin üst kısımları kalın siyah çizgili kızıl kahverengidir ve omuzların üzerinde beyaz çizgiler vardır. Alt kısımlar kalın siyah çizgilerle birlikte kızıl kahverengi izlerle beyazımsıdır. Çağrısı on ila yirmi saniye aralıklarla devam eden beş ila on "vuaaa, vuaa..." şeklindedir.

Notlar
------

1. 1 2  Benstead, P.; Bird, J.; Davidson, P.; Derhé, M.; Lowen, J.; Peet, N. "Giant Scops-owl *Otus gurneyi*". Birdlife International. 28 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2013.
**Batarang**, DC Comics tarafından yaratılan süper kahraman Batman tarafından kullanılan kabaca yarasa şeklinde bir fırlatma silahıdır. Bu isim yarasa ve bumerang'ın portmanteau'sudur ve ilk olarak **baterang** olarak yazılmıştır. Adlarını bumeranglardan almalarına rağmen, bataranglar son yorumlarda daha çok shuriken gibi olmuştur. O zamandan beri Batman'in cephaneliğinin temel bir parçası haline gelmiş ve bugüne kadar her büyük Batman televizyon ve film uyarlamasında yer almıştır. Kara Şövalye'nin son yorumlarında batarangı menzilli bir saldırı olarak kullanmak için ek bir motivasyon bulunur (belirli durumlar dışında, ailesinin öldürülme koşulları nedeniyle tamamen reddettiği ateşli silah'lara alternatif olarak) ve öncelikle bir saldırganın elinden silahları düşürmek için kullanılır. Bunlar aynı zamanda Batman'in suç unsurlarını varlığından haberdar etmek için kartvizit ve batıl inançları olanlara yarasaları fırlattığında onlara hükmettiği yanılsamasını yaratmak için aksesuar görevi görür.

1997'de çekilen *Batman & Robin* filminden bir batarang pervanesi Smithsonian Institution'a bağışlanmıştır ve National Museum of American History'nin eğlence koleksiyonunda yer almaktadır.

Kaynaklar
---------

1. ↑  Wallace, Dan (2008). "Batman's Batarangs". Dougall, Alastair (Ed.). *The DC Comics Encyclopedia*. New York: Dorling Kindersley. s. 93. ISBN 978-0-7566-4119-1. OCLC 213309017.
**Huş mantarı** (*Piptoporus betulinus*), Fomitopsidaceae ailesinden, genelde çürümüş ağaçlarda, özellikle Huşağacında yaşayan çürükçül bir ağaç mantarıdır. Yüzeyi açık kahverengidir, yaşlandıkça koyu kahveye dönüşür. Yenmez.

Asya, Avrupa ve Amerika'da Huş'un bulunduğu her yörede yaygındır. Üreme organı yarım şapka şeklinde ya da böbrek biçiminde olup öne doğru uzamıştır. Gövdeden 7–12 cm uzaklıkta olup 8–25 cm genişlikte ve 2,5 cm kalınlıktadır. Arkaya doğru sap şeklinde uzanır. Şapkanın rengi açık gri esmer ya da soluk esmer sarımtıraktır. Üst tarafı çıplak, yaşlandıkça çizgili ve kalkık pullarla örtülüdür. Alt tarafı düz, borucuklar sarı beyazımtırak ya da esmerdir. Borucuklar 2–4 cm uzunlukta olup delikçikler köşeli ve düzgün değildir. Genç mantar etli, yumuşak, daha sonra mantarımsı ve kurudur.

Çeşitli huş türlerinde hem öz, hem de diri odunda zarar yapar. Hastalık normalde dal ve tepelerde başlar ve aşağıya doğru ilerler. genç ve iyi gelişme gösteren gövdeler diri odunlarında bu hastalığa karşı direnç gösterirler.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Huş mantarı*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |
***Panthera leo sinhaleyus***, Sri Lanka'daki kazılarda bulunan soyu tükenmiş tarih öncesi bir aslan alt türüdür. y. MÖ 37.000 yıllarında insanların gelişinden önce soyunun tükendiğine inanılmaktadır.

Tarihçe ve sınıflandırma
------------------------

1938 yılında paleontolog Paulus Deraniyagala, Kuruwita'daki tortulardan çıkarılan tek bir sol alt karnasiyal (M1) dişi holotip ve aynı yerden çıkarılan hasarlı bir sağ alt köpek dişini "metatip" olarak temel alarak yeni bir tarih öncesi aslan alt türünü Panthera leo sinhaleyus olarak adlandırmıştır. Kuruwita alanından elde edilen kedigil fosilleri üzerinde 2005 yılında yapılan bir çalışmada daha ayrıntılı olarak tanımlanmış, ancak sadece *Panthera leo* olarak adlandırılmıştır.

Tanımlama
---------

Deraniyagala holotipi "daha dar ve daha uzun" olarak adlandırmış, ancak bunun dışında P. l. sinhaleyus'u diğer aslan alt türlerinden ayıran özellikler hakkında çok az bilgi vermiş ve sadece daha büyük boyutuyla kaplan dişlerinden ayırmıştır. 2005 yılındaki çalışmada ise daha ayrıntılı olarak tanımlanmıştır.

Ayrıca bakınız
--------------

* Asya aslanı
* *Panthera fossilis*

Kaynakça
--------

1. 1 2 3  Manamendra-Arachchi, Kelum; Pethiyagoda, Rohan; Dissanayake, Rajith; Meegaskumbura, Madhava (2005). "A second extinct big cat from the late Quaternary of Sri Lanka". *The Raffles Bulletin of Zoology*. Supplement 12: 423-434. 7 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ekim 2023.
2. ↑  Deraniyagala, P. E. P. (1938). "Some fossil animals from Ceylon, Part II". *Journal of the Royal Asiatic Society (Ceylon Branch)*. **34** (91): 231-239. JSTOR 45385414. 14 Ekim 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ekim 2023.

|  |  |
| --- | --- |
| Takson belirleyicileri | 
* Vikiveri: Q221268
* EoL: 10580371

 |
**Gölgeli yunus** (*Lagenorhynchus obscurus*), yunusgiller (Delphinidae) familyasından *Lagenorhynchus* cinsindeki altı yunus türünden biri. Güney Yarımküre'nin kıyısularında yaşayan gölgeli yunus oldukça akrobatiktir ve insanlara sokulmayı çok sever. İlk olarak 1828'de John Edward Gray tarafından tanımlanmıştır. Pasifik beyaz yanlı yunusu ile genetik açıdan çok yakından akrabadır ancak günümüzde geçerli olan bilimsel görüşlere göre ayrı türler olarak sınıflandırılmışlardır.

Özellikleri
-----------

Gölgeli yunus, diğer yunuslarla kıyaslandığında boyut olarak küçük ile orta arasında sınıflandırılabilir. Değişik popülasyonlar arasında boyutlar açısından önemli farklar görülmektedir. En büyük gölgeli yunuslarla Peru açıklarında karşılaşılmıştır. Buradaki yunusların boyu 2,10 m.'ye, ağırlığı da 100 kg.'a ulaşmıştır. Yunusun sırtı koyu gri ya da siyahtır ve sırt yüzgeci belirgin bir şekilde iki renklidir. Sırt yüzgecinin ön kısmı siyahtır ve arkaya doğru daha açık renkte grimsi beyaza doğru değişir. Gölgeli yunusların ön taraflarında uzun açık gri renkli bir bölge bulunur ve bu bölge kısa, koyu gri ağızlarına kadar uzanır. Boğazları ve karınları beyaz renklidir. Sırt yüzgeçlerinden kuyruklarına doğru uzanan iki beyaz çizgi bulunur. Beyaz alanların arasında yer alan, kendine özgü diken şeklindeki koyu renkli bölge bu yunus türünün kolayca tanınmasını sağlar. Bunun dışında, gölgeli yunuslar denizde iken diğer yunus türleri ile karıştırılabilirler.

Nüfus ve dağılımı
-----------------

Gölgeli yunusların sayısı bilinmemektedir ancak otoriteler türün hayatta kalması için şu anda endişe duymamaktadırlar. Gölgeli yunus, Şili, Arjantin, Malvinas Adaları, Namibya ve Güney Afrika'nın batı kıyıları ile Yeni Zelanda'nın tüm çevresindeki kıyısularında yaşar. Ayrıca Tazmanya, New South Wales ve Güney Atlantik Okyanusu'nda bulunan bazı küçük adaların çevresinde de gölgeli yunus popülasyonları bulunmaktadır. Patagonya açıklarında 1990'ların ortasında havadan yapılan bir araştırma sonucunda bu bölgede 7.000'den fazla gölgeli yunusa rastlanmıştır. Gölgeli yunuslar çok uzun mesafeler yüzebilmektedir, örneğin bir yunusun 1.440 km gittiği tespit edilmiştir ancak belirli bir göç yapmamaktadırlar.

Resimler
--------

* 
* 
*

Kaynakça
--------

*

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Gölgeli yunus*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* ARKive - images and movies of the dusky dolphin *(Lagenorhynchus obscurus)*
* Whale and Dolphin Conservation Society24 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* NLI: 987007561660705171

 |
**Oluklu balinagiller** (Balaenopteridae), dişsiz balinalar alt takımından bir familya. Bu familya sadece en büyük balinaları değil, en büyük yaşayan hayvanları kapsar.

Özellikleri
-----------

Familyanın türlerinin boyu 7 - 31 metre arası değişir. Dişsiz balinaların diğer büyük familyası gerçek balinagiller ile aralarındaki farklar şunlardır: Sırt yüzgecinin varlığı, daha uzun bir vücut, ağızlarında diş yerine var olan sakallar (balina çubuğu) diğer familyada olduğundan daha kısa ve kalındır, boğaz kısmında bulunan oluklar daha büyük bir esnemeyi mümkün kılıp ağza daha fazla deniz suyu alabilmelerini mümkün kılar. Bu 10 ila 100 oluk boğazdan göğüse kadar uzanır, her birisi 5 cm derinliğindedir

Oluklu balinalar hızlı yüzücüdürler, uzun yolculuklar yaparak soğuk ve sıcak iklimleri gezerler. Bütün okyanuslarda yaygınlardır, sadece küçük denizlere girmemeye özen gösterirler.

Tehdit
------

Bütün oluklu balinalar yağ ve etleri yüzünden yoğun avlanmışlardı. İnce olan yağ tabakaları ile aslında gerçek balinalardan daha az kıymetli kabul edilmişlerdi. Ancak gerçek balinalar okyanuslarda artık bulunamayınca oluklu balina avı ile devam edildi. Böylece gök balina ve kambur balina gibi büyük türler nesli tükenme tehlikesine girdi. 1986 yılında koruma altına alındılar, ancak cüce balinalar ve Sey balinası (*Balaenoptera borealis*) hala avlanılmaktadır.

Sınıflandırma
-------------

* Cins *Megaptera*
	+ Kambur balina (*Megaptera novaeangliae*)
* Cins *Balaenoptera*
	+ Cüce balina grubu
		- Kuzey cüce balinası (*Balaenoptera acutorostrata*)
		- Güney cüce balinası (*Balaenoptera bonaerensis*)
	+ Gök balina grubu
		- Çatal kuyruklu balina (*Balaenoptera physalus*)
		- Gök balina (*Balaenoptera musculus*)
		- Omura balinası (*Balaenoptera omurai*)
	+ Bryde balinası grubu
		- Bryde balinası (*Balaenoptera brydei*)
		- Sey balinası (*Balaenoptera borealis*)
		- Eden balinası (*Balaenoptera edeni*)

Bu balinalardan iki türü, Eden balinası ve Omura balinası henüz kısa zaman önce ayrı tür olarak kabul edilmiştir. Gen analizleri ile ayrı türler oldukları ortaya çıkmıştır.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: sh85011110
* NLI: 987007284505005171

 |
Utrecht Katedrali
**Utrecht Katedrali** *(Dom St. Martinus)*, Hollanda'daki Protestan-Reform Kilisesi'nin Reform Kilisesi olarak hizmet vermektedir. 1580 yılına kadar Utrecht piskoposluğunun katedral kilisesiydi. 1674 senesinde meydana gelen şiddetli bir fırtınadan bu yana, kiliseyi oluituran kısımlar sadece transept, yani kilise binalarının orta kısmını teşkil eden yer ve kuleden *(Domtoren)* oluşuyordu. Bu kilisenin kule kısmı 112 metreyle Hollanda'daki en yüksek kilise kulesi olma ünvanına sahiptir.

 1665 öncesi kilisenin orta kısmı ( Pieter J. Saenredam )
 1457 ve 1467 arasındaki döneme ait katedrali tasvir eden bir çizim ( Rijksmuseum, Amsterdam)

İnternet linkleri
-----------------

* Utrecht Katedrali web sitesi[*ölü/kırık bağlantı*] (İngilizce, Hollandaca)
* Utrecht Katedrali Kulesi web sitesi 1 Kasım 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce, Hollandaca)
* Utrecht Ringing Guild'in internet sitesi 1 Kasım 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Hollandaca)

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4250453-3
* LCCN: n88032419
* MusicBrainz: a9debd44-c03f-4114-aa8f-b5add4b707f3
* NLI: 987007451726905171
* VIAF: 158376991
* WorldCat: viaf-316732433

 |
**Kara gerdanlı ardıç kuşu** (*Turdus atrogularis*), karatavukgiller (Turdidae) familyasından, Asya'da yaşayan göçmen, ötücü bir kuş türüdür.

Taksonomi
---------

Önceleri Kızıl gerdanlı ardıç kuşu *T. ruficollis* ile aynı tür olarak değerlendirilmekteydi.

Fiziksel özellikleri
--------------------

Büyük ve ayırtedilebilir bir ardıç kuşudur. Erkeklerin çenesinden göğsüne kadar tüyleri siyah renklidir ve kuyrukları grimsi siyah renklidir. Üst tüyleri gri ve alt tüyleri turuncu-kızıl kanataltı tüylerle birlikte beyaz renklidir. Dişiler ve genç kuşların renkleri de erkeklere benzer ancak boğaz ve göğüsleri kara yerine duman rengi çizgilidir.

Dağılımı
--------

Avrupa'nın en doğu ucundan Batı Sibirya ve Moğolistan'ın kuzeybatısına kadar olan bölgede ürerler. Kışları Orta Doğu'dan Myanmar'a kadar olan bölümde geçirirler. Arap Yarımadası'nda nadir görülürler. Rastlantısal konuk olarak Japonya, Tayland ve Tayvan ile birlikte doğal dağılımının batısında kalan Avrupa ülkelerinde de görülür.

Notlar
------

1. ↑  British Ornithologists’ Union Records Committee (2009). "British Ornithologists' Union Records Committee: 37th Report (October 2008)" (PDF). *Ibis*. Cilt 151. ss. 224-230. 17 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2012.
2. 1 2  Clement, Peter (2000). *Thrushes (Helm Identification Guides)*. Christopher Helm Publishers Ltd. ss. 377-381. ISBN 0-7136-3940-7.
1894 civarında genç bir kadınken olarak Else Schüler. Sağ elindeki alyans ve diğer elindeki gül, bu fotoğrafın Berthold Lasker ile evlendikten kısa bir süre sonra çekilmiş olması gerektiğini gösteriyor.
**Elisabeth "Else" Lasker-Schüler** (11 Şubat 1869 Elberfeld, Wuppertal; 22 Ocak 1945 Kudüs), Alman Yahudisi bir şair, yazar ve dramaturgtur.

Hayatı
------

Else Lasker-Schüler, 11 Şubat 1869 yılında, Elberfeld’de, varsıl bir Yahudi ailenin kızı olarak doğmuştur. 1880 senesinde Saint Vitus’un dansı şeklinde isimlendirilen hastalıktan rahatsız olduğunu öne sürerek okul hayatını sonlandırmış ve evinde özel hocalardan dersler almıştır. Satranç şampiyonu Jonathan Berthold Lasker ile 1894’te evlenmiştir. Ne var ki bu evlilik 1903 yılında ayrılıkla noktalanmıştır. Aynı sene, Herwarth Walden ismiyle bilinen Georg Levin ile evlenmiş, ancak ondan da 1912 senesinde ayrılmıştır. 22 Ocak 1945’de kalp yetmezliği dolayısıyla Kudüs’te hayatını kaybetmiştir.

Edebiyatçılığı
--------------

Else Lasker-Schüler'in eserleri çeşitli tür ve üslupları ihtiva etmektedir. Edebiyat hayatına, ilk şiirlerini 1899 yılında *Die Gesellschaft* adlı dergide neşrederek adım atmıştır.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3  Ayyıldız, Esat. "‘Kudüs’ Adlı İki Şiirin Mukayesesi: Nizâr Kabbânî’nin Kaleminden Arapça ‘el-Kuds’ ve Else Lasker-Schüler’in Kaleminden Almanca ‘Jerusalem’ 17 Ocak 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.". *Ondokuz Mayıs Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi* 53 (Aralık 2022), 809-810.
2. ↑  "Else Lasker-Schüler". *SAFIYE CAN*. 26 Mart 2013. 20 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 90096503
* BNC: 000460051
* BNE: XX994860
* BNF: cb12054598c (data)
* CANTIC: a19265852
* CiNii: DA0105634X
* GND: 118569880
* HDS: 012068
* ICIA: 280857
* ISNI: 0000 0001 2096 2520
* LCCN: n80034059
* LNB: 000077209
* MusicBrainz: 059fde3c-ab18-4224-906b-a104cef3f6f7
* NDL: 01127223
* NKC: jn19990004876
* NLA: 35803813
* NLG: 287169
* NLI: 987007264240505171
* NSK: 000033298
* NTA: 06922837X
* RERO: 02-A003497870
* RKD: 241006
* SELIBR: 212126
* SIKART: 13097519
* SNAC: w6k64k2m
* SUDOC: 027396703
* Trove: 1094685
* ULAN: 500062177
* VIAF: 61565628
* WorldCat: lccn-n80034059

 |
**Petras Vileišis** (d. 25 Ocak 1851 - ö. 12 Ağustos 1926; Palanga) önde gelen Litvanyalı mühendis, siyasi aktivist ve hayırsever.

Okul öncesi eğitimini Panevežys'de, orta öğrenimini Šiauliai Gymnasium'da tamamladı ve yüksek derece ile mezun oldu. 1874 yılında St. Petersburg Üniversitesi'nde fizik ve matematik alanında çalışmalarını tamamladı. Üniversitede Litvanya dilinin Çarlık yetkilileri tarafından yasaklanması nedeniyle yasaklı olan Litvanca yayınları yasadışı bir şekilde dağıttı. İki erkek kardeşi Jonas ve Antanas ile birlikte yeraltı "Oniki Havariler" organizasyonuna mensuptu.

Daha sonra, çoğu Litvanyalı sosyal organizasyonlara dağıttığı bir mühendis olarak yaptığı çalışma sonucunda büyük bir servet biriktirdi. Petras Vileišis 1904 yılında Vilnius'taki ilk yasal Litvanca günlük gazete olan *Vilniaus žinios* gazetesini kurdu. Aynı zamanda sanat faaliyetleri yürüttü ve 1907'deki kendi sarayındaki ilk Litvanya Sanat Sergisine sponsor oldu.

1926'da Palanga'da tatildeyken öldü ve Kaunas'a gömüldü. Dokuz yıl sonra Vilnius'un Rasos Mezarlığı'nda yeniden gömüldü.

Kaynakça
--------

1. ↑  Nakas (2000). "Petras Vileišis - žymus geležinkelių ir tiltų inžinierius". *Mokslas ir Gyvenimas* (Litvanca), *1*. 27 Eylül 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Eylül 2007.
2. ↑  Aničas (2000). "Petras Vileišis - Lietuvių tautos švietėjas". *Žiemgala* (Litvanca). Cilt 2. 22 Ekim 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Eylül 2007.
3. ↑  Biography at Institute of Lithuanian Literature and Folklore
4. ↑  Antanas Kučys. „Vileišiai : trijų brolių darbai tautai" (Petersburg (Florida), 1993)
5. ↑  Algimantas Nakas ir Valdas Pruskus. „Petras Vileišis : inžinierius, kultūrininkas, verslininkas : 150-osioms gimimo metinėms" (Vilnius, 2001)
6. ↑  Jonas Aničas ir Paulė Mikelinskaitė. „Petras, Antanas, Jonas Vileišiai : bibliografijos" (Vilnius, 2004),

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb105401871 (data)
* GND: 123418569
* ISNI: 0000 0001 1025 749X
* LCCN: no96025815
* NTA: 258321873
* SUDOC: 109207386
* VIAF: 44289279
* WorldCat: lccn-no96025815

 |
**Avitohol** (153–353?) Bulgar hanlarının Nominalia'sındaki ilk isimdir. Onun hakkında çok az şey biliniyor. Belgeye göre kendisi Tuğluk uruğu boyundandır ve büyük ihtimalle hanların atası olarak kabul edilip saygı görmektedir. Bazı araştırmacılar Avitohol'ün yerine, oğlu İrnek'in (Nominalia'da bahsedilen ikinci isim) geçmeden önce Hun Attila'nın geçtiğini iddia ediyor. Diğerleri Avitohol'un Attila'nın soyundan veya atası olabilecek yarı efsanevi bir hükümdar olduğunu öne sürüyor (bkz. Dulo klan).

Etimoloji
---------

Ekonomi tarihçisi Dobrev'in Pamir dillerinin yardımıyla yapılan yorumuna göre Avitohol adı "Geyiğin Oğlu" anlamına gelir (Avi - geyik, "Tohol" - çocuk). İsmin önerilen yorumu, eski Türk "oğul, çocuk" kelimesinden gelmektedir. Aslında Dobrev, J. Mykola ve H. Houssig'in Avitohol'ün Hunno-Altay avit (ata), aba - ata (baba, büyükbaba) ve ogul - oğul, proto-Bulgar formu olan soyundan geldiği yönündeki önceki görüşlerini tamamen tekrarlıyor. B. Simeonov böyle düşünüyor. Atila ile olan hayali bağ, ata - baba + il - kabilesi, yani eski Türkçede kabilenin babası anlamına gelen Attila şeklinde türetilmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Avitihol[*döngüsel referans*]
**Uzun gagalı dikenli karıncayiyen** (*Zaglossus*) dikenli karıncayiyengiller (Tachyglossidae) familyasına ait bir tek delikli cinsi. Cinse ait türlerin sayısı hakkında bilimciler bir fikir değildir. Çoğu bilimciler cinse 3 tür ait olduğunu kabul eder.

Uzun gagalı dikenli karıncayiyenler sırf Yeni Gine de bulunan bir endemik cinsdir. Yeni gine'nin ormanlık bölgelerinde ve bazen 4000 metre yükseklerde bulunan ormalara kadar yaygındır.

Özellikleri
-----------

Uzun gagalı dikenli karıncayiyenler 45–77 cm uzunluğa ve 5-16 kilo ağırlığa ulaşabilirler. Dikenleri kısa gagalı dikenli karıncayiyen de olduğundan daha kısa ve daha azdır. Bazı türlerde dikenler tüylerden bile kısadır ve tüylerin arasında zor görünür. Ağızlarının yapısı gagayı andirir ve boru şeklindedir. Kahverengi veya siyah renk olurlar.

Akşam ve gece saatlerinde ava çıkarlar. Çiftlesme zamanının dışında yalnız yaşarlar. Neredeyse sırf solucan ile beslenirler. Çiftleşme yöntemleri hakkında pek bilgi mevcut değildir. Çiftleşmeleri kısa gagalı dikenli karıncayiyenlerin çiftleşmesi ile aynı olduğu tahmin edilir.

Ormanların yakılması ve lezzetli eti yüzünden avlandıkları için sayıları azalmıştır. Sırf bu hayvanları avlamak için özel eğitilmiş av köpekleri vardır. International Union for Conservation of Nature bu hayvanları soyu tükenme tehlikesi altında olanların listesine koymuştur.

Sınıflandırma
-------------

Bu cinse ait olan türlerin sayısı hakkında bilimciler bir fikir değildir. Eskiden birçok türleri olduğu kabul edilmiş ama sonradan sırf *Zaglossus bruijni* adlı tek bir türün varolduğu kabul edilmiştir.

Daha eski çağlarda batı Avustralya'da da türleri varolmuştur. Örneğin uzunluğu 1 metreye kadar varmış olan *Z. hacketti* 15.000 yıl önce batı Avustralya'da yaşamıştır.

Daha ayrıntılı bilgiler için Dikenli karıncayiyengiller maddesine bakınız.