**Dostluk İçin Futbol** (İngilizce: Football for Friendship, Rusça: Футбол для дружбы), PJSC Gazprom tarafından her yıl gerçekleştirilen çocuklar için uluslararası bir sosyal programdır. Programın amacı, futbol aracılığıyla genç nesillere temel değerleri aşılamak ve onların sağlıklı bir yaşam tarzına ilgi duymaya teşvik etmektir. Program kapsamında her yıl düzenlenen uluslararası çocuk forumunda, farklı ülkelerden gelen 12 yaşındaki futbolcular, Uluslararası Futbol ve Dostluk Gününde "Dostluk İçin Futbol" Dünya Kupasına katılır. İşbu Program, - FIFA, UEFA, BM, Olimpiyat ve Paralimpik Komiteleri, çeşitli ülkelerin devlet başkanları, hükûmet ve futbol federasyonları, uluslararası hayır kurumları, kamu kuruluşları ve dünyanın önde gelen futbol kulüpleri tarafından desteklenmektedir. Program tüm dünyada AGT Communications Group (Rusya) tarafından organize edilir.

Geçmişi
-------

### Dostluk İçin Futbol 2013

İlk Dostluk İçin Futbol uluslararası çocuk forumu 25 Mayıs 2013'te Londra'da düzenlendi. Bu etkinliğe 8 ülkeden (Almanya, Bulgaristan, Büyük Britanya, Macaristan, Rusya, Sırbistan, Slovenya, Yunanistan) toplam 670 çocuk katıldı. Rusya, 2018'deki FIFA Dünya Kupası'na ev sahipliği yapacak 11 Rus şehrinden 11 futbol takımı ile temsil edildi. Foruma ayrıca Zenit, Chelsea, Schalke 04, Kızılyıldız kulüplerinin genç takımları, Gazprom spor günü kazananları ve Fakel Festivali kazananları katıldı.

Çocuklar forum boyunca diğer ülkelerden akranlarıyla ve ünlü futbolcularla sohbet etti ve 2012/2013 UEFA Şampiyonlar Ligi Finalini Wembley Stadyumu'nda izledi.

Forumun sonunda projenin sekiz değerinin (dostluk, eşitlik, adalet, sağlık, barış, sadakat, zafer ve gelenek) çocuklarca dile getirildiği bir açık mektup hazırlandı. Bu mektup daha sonra UEFA, FIFA ve IOC başkanlarına gönderildi. 2013'ün Eylül ayında Vladimir Putin ve Vitali Mutko ile bir araya gelen Sepp Blatter, mektubun kendisine ulaştığını teyit etti ve Dostluk İçin Futbol programına destek vermeye hazır olduğunu ifade etti.

### Dostluk İçin Futbol 2014

Dostluk İçin Futbol programının ikinci sezonu, 23-25 Mayıs 2014 tarihleri arasında Lizbon'da gerçekleştirildi. Forum'a 16 ülkeden (Almanya, Belarus, Bulgaristan, Büyük Britanya, Fransa, Hırvatistan, Hollanda, İtalya, Macaristan, Polonya, Rusya, Sırbistan, Slovenya, Ukrayna ve Türkiye) 450'den fazla genç katıldı. Genç futbolcular uluslararası Dostluk İçin Futbol forumu ile bir sokak futbolu turnuvasına katıldı ve 2013/2014 UEFA Şampiyonlar Ligi Finalini izledi.

2014 Uluslararası Sokak Futbolu Turnuvasının galibi Benfica (Portekiz) genç takımı oldu.

Programın bu ikinci sezonunun sonucunda Dostluk İçin Futbol hareketine bir lider seçildi. Seçilen lider Portekiz'den Felipe Suarez oldu. Kendisi, 2014'ün Haziran ayında hareketin lideri olarak, Yuri Andreyevich Morozov'un anısına düzenlenen dokuzuncu uluslararası gençler futbol turnuvasını ziyaret etti.

### Dostluk İçin Futbol 2015

Dostluk İçin Futbol uluslararası sosyal programının üçüncü sezonu Haziran 2015'te Berlin'de düzenlendi. Asya kıtasından gelen genç katılımcılar (Japonya, Çin ve Kazakistan çocuk futbol takımları) programa bu yıl ilk defa katıldı. Üçüncü sezonda toplam 24 ülkenin 24 futbol kulübünden genç takımlar yer aldı. Genç futbolcular, diğer ülkelerden yaşıtları ve programın küresel elçisi Franz Beckenbauer gibi dünya futbolunun büyük yıldızlarıyla iletişim kurmanın yanı sıra, genç futbol takımları arasında düzenlenen Uluslararası turnuvada mücadele etme imkânı buldu. 2015 Uluslararası Sokak Futbolu Turnuvasının galibi Rapid (Avusturya) genç takımı oldu.

Dostluk İçin Futbol programının üçüncü sezonunun etkinliklerini, dünyanın önde gelen medya kuruluşlarından 200 gazeteci ve Uluslararası Çocuk Basın Merkezi üyesi, Avrupa ve Asya'dan 24 genç muhabir takip etti.

2015 seremonisinin zirve noktası, Barcelona (İspanya) futbol kulübünün kazandığı Dokuz Değer Kupasının takdim edilmesiydi. Kazanan, 24 katılımcı ülkede Forum'dan önceki gün düzenlenen küresel bir oylama ile çocuklar tarafından seçildi. Forum'un sonunda tüm katılımcılar, Berlin Olimpiyat Stadyumu'nda 2014/2015 UEFA Şampiyonlar Ligi Finalini izledi.

### Dostluk İçin Futbol 2016

2016'daki Dostluk İçin Futbol Çocuklar için Uluslararası Sosyal Programının startı, programın küresel elçisi Franz Beckenbauer'in de katılımıyla 24 Mart tarihinde Münih'te Hangouts üzerinden düzenlenen çevrimiçi basın toplantısıyla verildi.

Programın dördüncü sezonuna Arjantin, Azerbaycan, Brezilya, Cezayir, Ermenistan, Kırgızistan, Suriye ve Vietnam'dan 8 yeni genç takım katıldı, böylece katılan toplam ülke sayısı 32 oldu.

5 Nisan 2016'da, spor camiasında benzeri olmayan bir ödül olan Dokuz Değer Kupası için oylama başladı. Kazananın seçilmesine tüm dünyadan taraftarlar katıldı ancak son karar Dostluk İçin Futbol programının katılımcıları tarafından oylama ile verildi. Kupayı Bayern futbol kulübü (Münih) kazandı. Dostluk İçin Futbol programının katılımcıları, özel ihtiyaçları bulunan çocuklara sağladığı destekler, farklı ülkelerdeki çocuklara yönelik sağlık alanında bulunduğu girişimler ve ihtiyaç sahiplerine sağladığı yardımlar sebebiyle Bayern Münih'i kupaya layık gördü.

Dördüncü Dostluk İçin Futbol uluslararası çocuk forumu ve çocuklar uluslararası futbol turnuvasının final maçı 27-28 Mayıs 2016 tarihlerinde Milano'da yapıldı. Turnuvanın kazananı Slovenya'nın Maribor takımı oldu. Forum'un sonunda katılımcılar, UEFA Şampiyonlar Ligi Finalini izleme geleneğini yerine getirdi. Forum'un etkinlikleri dünyanın önde gelen medya kuruluşlarından 200'den fazla gazeteci ve katılan ülkelerden genç gazeteciyi bünyesinde barındıran Uluslararası Çocuk Basın Merkezi tarafından takip edildi.

Dostluk İçin Futbol dördüncü sezonunda ilk kez Suriye'den bir kulüp olan Al-Wahda'nın genç futbolcuları da yer aldı. Suriye takımının program katılımcıları arasında bulunması ve Suriyeli çocukların Milano'daki etkinlikleri ziyaret etmesi, ülkenin insanı açıdan yalnız bırakılmışlığını aşma yönünde önemli bir adım olarak öne çıktı. Uluslararası Russia Today televizyon kanalının Arap spor yayın kurulu, Suriye Futbol Federasyonu'nun da desteğiyle projeye katılan çocuklarla ilgili "Three Days Without War" (Savaşsız Üç Gün) isimli bir belgesel hazırladı. 14 Eylül 2016'da, filmin Şam'da yapılan galasına 7000'den fazla kişi katıldı.

### Dostluk İçin Futbol 2017

Dostluk için Futbol uluslararası çocuk sosyal projesi 2017 yılında St. Petersburg'da (Rusya) gerçekleştirildi ve final etkinlikleri 26 Haziran ile 3 Temmuz tarihleri arasında yapıldı.

2017'de, katılan ülke sayısı 32'den 64'e çıktı. Dostluk İçin Futbol programına o sene ilk defa Meksika ve Amerika Birleşik Devletleri'nden çocuklar da katıldı. Böylece proje dört kıtadan (Afrika, Avrasya, Kuzey ve Güney Amerika) genç futbolcuları bir araya getirmiş oldu.

Program beşinci sezonda yeni bir konsept ile gerçekleştirildi: her ülkeden kendi ülkesini temsil etmesi için bir genç futbolcu. Aralarında engelliler de olan bu 12 yaşındaki kız ve erkek çocuklarından sekiz uluslararası Dostluk Takımı oluşturuldu.

Takımların hangi ülkelerden oluşacağı ve katılan ülke temsilcilerinin hangi pozisyonlardan olacağı kura ile belirlendi. Kura çekimi İnternet konferansı biçiminde gerçekleştirildi. Sekiz Dostluk Takımının başına da genç teknik direktörler getirildi: Rene Lampert (Slovenya), Stefan Maksimovich (Sırbistan), Brendon Shabani (Büyük Britanya), Charlie Sui (Çin), Anatoly Chentuloyev (Rusya), Bogdan Krolevetsky (Rusya), Anton Ivanov (Rusya), Emma Henschen (Hollanda). Dostluk İçin Futbol uluslararası basın merkezi temsilcilerinden biri olan Liliya Matsumoto da (Japonya) kuraya iştirak etti.

Dostluk İçin Futbol 2017 Dünya Kupasını, dokuz ülkeden gelen genç futbolculardan kurulu olan ve yine genç bir teknik direktör tarafından yönetilen "turuncu" takım kazandı: Rene Lampert (Slovenya), Hong Jun Marvin Tue (Singapur), Paul Puig I Montana (İspanya), Gabriel Mendoza (Bolivya), Ravan Kazimov (Azerbaycan), Khrisimir Stanimirov Stanchev (Bulgaristan), Ivan Agustin Casco (Arjantin), Roman Horak (Çekya), Hamzah Yusuf Nuri Alhavvat (Libya).

Dostluk İçin Futbol uluslararası çocuk forumuna Viktor Zubkov (PJSC Gazprom Yönetim Kurulu Başkanı), Fatma Samura (FIFA Genel Sekreteri), Philippe Le Flock (FIFA Ticari Direktörü), Giulio Baptista (Brezilyalı futbolcu), Ivan Zamorano (Şilili forvet), Alexander Kerzhakov (Rus futbolcu) ve diğer konuklar katılarak genç nesiller arasında önemli insani değerlerin teşvik edilmesi çağrısında bulundular.

Вu proje 2017 yılında 600.000'den fazla kişiyi bir araya getirdi ve St. Petersburg'da düzenlenen final etkinliklerine dünyanın 64 ülkesinden gelen 1000'den fazla çocuk ve yetişkin katıldı.

### Dostluk İçin Futbol 2018

2018 yılında, Dostluk İçin Futbol programının altıncı sezonuna 15 Şubat - 15 Haziran tarihleri arasında Rusya ev sahipliği yapacak. Son etkinlikler, FIFA 2018 Dünya Kupası arifesinde Moskova'da gerçekleşti. Programın katılımcıları arasında dünyanın 211 ülkesini ve bölgesini temsil eden genç futbolcular ve gazeteciler var. 2018 programının resmî başlangıcında canlı yayınlanan "Dostluk İçin Futbol" 'una dair açık adçekme düzenlendi. Bu ad çekmenin neticesinde 32 futbol takımı yani Uluslararası karma Dostluk takımları oluşturuldu.

2018 yılında, çevre koruma misyonu çerçevesinde, uluslararası Dostluk Takımlarının isimleri nadir ve nesli tükenmekte olan hayvan türlerinden seçildi:

African Elephant

Komodo Dragon

Kipunji

Big Turtle

Dama Gazelle

Cheetah

Rhinoceros

Angel Shark

Polar Bear

Lemur

Grizzly Bear

Whale Shark

Three-Toed Sloth

King Cobra

Chimpanzee

Gharial

Western Gorilla

Imperial Woodpecker

Saiga

Blond Capuchin

Koala

Siberian Tiger

Grévy's Zebra

Orangutan

Giant Panda

Magellanic Penguin

Rothschild's Giraffe

Humpback Whale

African Wild Dog

Lion

Hippopotamus

Galápagos Sea Lion

Ayrıca, 2018 ekolojik misyonu çerçevesinde, 30 Mayıs'ta, Happy Buzz Day adlı uluslararası aksiyon başlatıldı. Etkinliğe Rusya, ABD, Nepal ve Büyük Britanya'nın milli parkları katıldı. Ayrıca, Moskova'daki Dostluk için Futbol programının son etkinlikleri sırasında katılımcılar doğal gazla çalışan çevre dostu otobüslerle geziyorlardı.

2018'de "Dostluk İçin Futbol" Programına katılan ülkeler ve bölgeler:

1. Avustralya Federal Devleti

2. Avusturya Cumhuriyeti

3. Azerbaycan Cumhuriyeti

4. Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti

5. Amerikan Virgin Adaları

6. Amerikan Samoası

7. Anguilla

8. Antigua ve Barbuda

9. Mısır Arap Cumhuriyeti

10. Arjantin Cumhuriyeti

11. Aruba

12. Barbados

13. Belize

14. Bermuda Adaları

15. Bolivarcı Venezuela Cumhuriyeti

16. Bosna Hersek

17. İngiliz Virgin Adaları

18. Burkina Faso

19. Lüksemburg Büyük Dükalığı

20. Macaristan

21. Uruguay Doğu Cumhuriyeti

22. Gabon Cumhuriyeti

23. Gine Cumhuriyeti

24. Cebelitarık

25. Brunei Darüsselam

26. İsrail Devleti

27. Katar Devleti

28. Kuveyt Devleti

29. Libya Devleti

30. Filistin Devleti

31. Grenada

32. Yunanistan Cumhuriyeti

33. Gürcistan

34. Doğu Timor Cumhuriyeti

35. Demokratik Kongo Cumhuriyeti

36. Sao Tome ve Principe Demokratik Cumhuriyeti

37. Sri Lanka Demokratik Sosyalist Cumhuriyeti

38. Dominik Cumhuriyeti

39. Ürdün Haşimi Krallığı

40. Afganistan İslam Cumhuriyeti

41. İran İslam Cumhuriyeti

42. Moritanya İslam Cumhuriyeti

43. İtalya Cumhuriyeti

44. Yemen Cumhuriyeti

45. Cayman Adaları

46. Kanada

47. Çin Halk Cumhuriyeti

48. Chinese Taipei (Tayvan)

49. Andorra Prensliği

50. Lihtenştayn Prensliği

51. Guyana Kooperatif Cumhuriyeti

52. Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti

53. Bahreyn Krallığı

54. Belçika Krallığı

55. Butan Krallığı

56. Danimarka Krallığı

57. İspanya Krallığı

58. Kamboçya Krallığı

59. Lesotho Krallığı

60. Fas Krallığı

61. Hollanda Krallığı

62. Norveç Krallığı

63. Suudi Arabistan Krallığı

64. Svaziland Krallığı

65. Tayland Krallığı

66. Tonga Krallığı

67. İsveç Krallığı

68. Kırgız Cumhuriyeti

69. Curaçao

70. Lao Demokratik Halk Cumhuriyeti

71. Letonya Cumhuriyeti

72. Lübnan Cumhuriyeti

73. Litvanya Devleti

74. Malezya

75. Maldivler Cumhuriyeti

76. Birleşik Meksika Devletleri

77. Bolivya Çokuluslu Devleti

78. Moğolistan

79. Montserrat

80. Bangladeş Halk Cumhuriyeti

81. Papua Yeni Gine Bağımsız Devleti

82. Samoa Bağımsız Devleti

83. Yeni Zelanda

84. Yeni Kaledonya

85. Tanzanya Birleşik Cumhuriyeti

86. Birleşik Arap Emirlikleri

87. Cook Adaları

88. Turks ve Caicos Adaları

89. Arnavutluk Cumhuriyeti

90. Angola Cumhuriyeti

91. Ermenistan Cumhuriyeti

92. Belarus Cumhuriyeti

93. Benin Cumhuriyeti

94. Bulgaristan Cumhuriyeti

95. Botsvana Cumhuriyeti

96. Burundi Cumhuriyeti

97. Vanuatu Cumhuriyeti

98. Haiti Cumhuriyeti

99. Gambiya Cumhuriyeti

100. Gana Cumhuriyeti

101. Guatemala Cumhuriyeti

102. Gine-Bissau Cumhuriyeti

103. Honduras Cumhuriyeti

104. Cibuti Cumhuriyeti

105. Zambiya Cumhuriyeti

106. Zimbabve Cumhuriyeti

107. Hindistan Cumhuriyeti

108. Endonezya Cumhuriyeti

109. Irak Cumhuriyeti

110. İrlanda Cumhuriyeti

111. İzlanda Cumhuriyeti

112. Kazakistan Cumhuriyeti

113. Kenya Cumhuriyeti

114. Kıbrıs Cumhuriyeti

115. Kolombiya Cumhuriyeti

116. Kongo Cumhuriyeti

117. Kore Cumhuriyeti

118. Kosova Cumhuriyeti

119. Kosta Rika Cumhuriyeti

120. Fildişi Sahili Cumhuriyeti

121. Küba Cumhuriyeti

122. Liberya Cumhuriyeti

123. Mauritius Cumhuriyeti

124. Madagaskar Cumhuriyeti

125. Makedonya Cumhuriyeti

126. Malavi Cumhuriyeti

127. Mali Cumhuriyeti

128. Malta Cumhuriyeti

129. Mozambik Cumhuriyeti

130. Moldova Cumhuriyeti

131. Namibya Cumhuriyeti

132. Nijer Cumhuriyeti

133. Nikaragua Cumhuriyeti

134. Yeşil Burun Cumhuriyeti

135. Pakistan İslam Cumhuriyeti

136. Panama Cumhuriyeti

137. Paraguay Cumhuriyeti

138. Peru Cumhuriyeti

139. Polonya Cumhuriyeti

140. Portekiz Cumhuriyeti

141. Ruanda Cumhuriyeti

142. San Marino Cumhuriyeti

143. Seyşeller Cumhuriyeti

144. Senegal Cumhuriyeti

145. Sırbistan Cumhuriyeti

146. Singapur Cumhuriyeti

147. Slovenya Cumhuriyeti

148. Myanmar Birliği Cumhuriyeti

149. Sudan Cumhuriyeti

150. Surinam Cumhuriyeti

151. Sierra Leone Cumhuriyeti

152. Tacikistan Cumhuriyeti

153. Trinidad ve Tobago Cumhuriyeti

154. Türkmenistan Cumhuriyeti

155. Uganda Cumhuriyeti

156. Özbekistan Cumhuriyeti

157. Fiji Cumhuriyeti

158. Filipinler Cumhuriyeti

159. Hırvatistan Cumhuriyeti

160. Çad Cumhuriyeti

161. Karadağ Cumhuriyeti

162. Şili Cumhuriyeti

163. Ekvator Cumhuriyeti

164. Ekvator Ginesi Cumhuriyeti

165. El Salvador Cumhuriyeti

166. Güney Sudan Cumhuriyeti

167. Kamerun Cumhuriyeti

168. Rusya Federasyonu

169. Romanya

170. Çin Halk Cumhuriyeti Hong Kong Özel İdari Bölgesi

171. Porto Riko Bağımsız Özerk Bölgesi

172. Kuzey İrlanda

173. Saint Vincent ve Grenadinler

174. Saint Lucia

175. Suriye Arap Cumhuriyeti

176. Slovak Cumhuriyeti

177. Bahamalar

178. Dominika Milletler Topluluğu

179. Büyük Britanya ve Kuzey İrlanda Birleşik Krallığı

180. Amerika Birleşik Devletleri

181. Solomon Adaları

182. Vietnam Sosyalist Cumhuriyeti

183. Komorlar Birliği

184. Çin Halk Cumhuriyeti Makau Özel İdari Bölgesi

185. Umman Sultanlığı

186. Tahiti

187. Guam Toprağı

188. Togo Cumhuriyeti

189. Tunus Cumhuriyeti

190. Türkiye Cumhuriyeti

191. Ukrayna

192. Galler

193. Faroe Adaları

194. Nepal Federal Demokratik Cumhuriyeti

195. Etiyopya Federal Demokratik Cumhuriyeti

196. Brezilya Federatif Cumhuriyeti

197. Federal Almanya Cumhuriyeti

198. Nijerya Federal Cumhuriyeti

199. Somali Federal Cumhuriyeti

200. Saint Kitts ve Nevis Federasyonu

201. Finlandiya Cumhuriyeti

202. Fransa Cumhuriyeti

203. Orta Afrika Cumhuriyeti

204. Çekya

205. İsviçre Konfederasyonu

206. İskoçya

207. Eritre

208. Estonya Cumhuriyeti

209. Güney Afrika Cumhuriyeti

210. Jamaika

211. Japonya

Dostluk İçin Futbol 2018 Dünya Kupası’na 32 Uluslararası Dostluk ekibi katıldı. Proje tarihinde ilk defa, final oyunu Suriye'den genç bir yorumcu olan Jazn Taha tarafından yorumlandı, ve Rusya'dan genç hakem Bogdan Batalin tarafından maçı değerlendirildi.

Dostluk İçin Futbol 2018 Dünya Kupası’nın galibi Dominika, Saint Kitts ve Nevis, Malavi, Kolombiya, Benin ve Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nden genç futbolculardan oluşan ‘Şımpanze’ adıyla ekibi oldu. Takım koçu ise Saransk şehrinden genç katılımcı Vladislav Polyakov idi.

Programın altıncı sezonunun son etkinliği 13 Haziran'da Moskovarium Oşinografi ve Deniz Biyolojisi Merkezi'nde düzenlenen Dostluk İçin Futbol Uluslararası Çocuk Forumu oldu. Dünyanın dört bir yanından gelen 54 elçilik temsilcisinin ve diğer misafirlerin yanı sıra Viktor Zubkov (PJSC Gazprom Yönetim Kurulu Başkanı), Olga Golodets (Rusya Federasyonu Hükûmeti Başkan Yardımcısı), Iker Casillas (İspanyol futbolcu, millî takımın eski kaptanı), Alexander Kerzhakov (Rus futbolcusu, Rus gençlik futbol takımının koçu) tarafından ziyaret edildi.

Altıncı sezonun en iyi genç futbolcuları; Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nden Deo Kalenga Mwenze (en iyi forvet), Benin'den Yamiru Ouru (en iyi orta saha oyuncusu), Galler'den Ivan Volynkin (en iyi kaleci) ve Brezilya'dan Gustavo Sintra Rocha ödüle layık görüldü (MVP).

Aruba’dan Sheikali Ascension Dostluk İçin Futbol 2018 Programın En İyi Genç Gazetecisi oldu. Küçük hanım, Okyanusya'da çevre bilinci için gençlik çağrılarak blog yazmaktadır.

Forumda önceki sezon katılımcılarının Hindistan'dan Ananya Kamboçya'dan kitabın sunumunu ve imza oturumunu düzenledi. 2017 yılında Dostluk için Futbol’un beşinci sezonunu tamamladıktan sonra, Ananya Genç Gazeteci olarak katılma deneyimi hakkında ‘My journey from Mohali to St. Petersburg’ adlı kitap yazdı. Kitapta programının dünyayı daha iyi hale getirmeye yardım eden Dokuz değerinden bahsetti. 14 Haziran'da, Dostluk İçin Futbol Uluslararası Çocuk Forumu’nun tamamlanmasından sonra, genç futbolcular ve gazeteciler, 2018 FIFA Dünya Kupası'nın Rusya'daki açılış törenine katıldılar. Luzhniki Stadyumu'nda çocuklar bu programa katılan 211 ülkenin ve tören havası içinde bölgelerin bayraklarını yükselttiler. Bundan sonra Dostluk İçin Futbolu'nun genç katılımcıları, Rusya ile Suudi Arabistan millî takımları arasındaki açılış maçını izledi.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Rusya'nın Dostluk için Futbol’un Genç Büyükelçisi Albert Zinnatov'u açılış karşılaşmasını izlemek için kendi locasına davet etti. Orada genç adam Brezilya'dan Dünya Kupası Şampiyonu Roberto Carlos ve İspanyol futbolcu Iker Casillas ile konuştu.

Moskova'daki final etkinliklerine 211 ülke ve bölgeden 1.500'den fazla çocuk ve genç katıldı. Toplam ise Altıncı Sezon çerçevesinde 240 binden fazla çocuğun katıldığı dünyanın farklı bölgelerinde 180'i aşkın etkinlik düzenlendi.

2018 yılındaki proje hükûmet temsilcileri tarafından desteklenmiştir. Rusya Federasyonu Hükûmeti Başbakan Yardımcısı Olga Golodets, Uluslararası Çocuk Forumu katılımcılarına ve konuklarına Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in selam mesajı içeren mektubunu okudu. Rusya Federasyonu Başbakanı Dmitry Medvedev, Dostluk İçin Futbol 6. Uluslararası Çocuk Forumu'nun katılımcılarına ve konuklarına hoş geldiniz mesajı verdi.

23 Mayıs'taki brifing sırasında, Rusya Dışişleri Bakanlığı resmi temsilcisi Maria Zakharova, bugün Dostluk için Futbol programının dünya toplumunun Rusya'nın uluslararası sosyal politikasının önemli bir hümanist insancıl olarak algılandığını belirtti.

Geleneksel olarak FIFA'da Dostluk için Futbol programını desteklediler. Futbol kurumu tarafından Moskova'daki son etkinliklerin toplam katılımcı ve konuk sayısının 5.000 kişiye ulaştığını belirtildi.

### Dostluk İçin Futbol 2019

Uluslararası çocuk sosyal programı «Football for Friendship» yedinci sezonunun lansmanı 18 Mart 2019 tarihinde gerçekleşti, programın son etkinlikleri 28 Mayıs - 2 Haziran tarihleri arasında Madrid'de gerçekleştirildi.

25 Nisan Uluslararası Futbol ve Dostluk Günü kutlamalarına, Avrupa, Asya, Afrika, Kuzey ve Güney Amerika'da 50'den fazla ülkenin yanı sıra, Rusya Futbol Birliği (RFU) de katıldı.

Madrid, 30 Mayıs'ta PAO «Gazprom» 2019 «Football for Friendship» çocuk sosyal programı uluslararası forumuna ev sahipliği yaptı. Forum, dünyanın her yerinden uzmanları bir araya getirdi; futbol antrenörleri, çocuk takımlarının doktorları, yıldızlar, önde gelen uluslararası medyadan gazeteciler, uluslararası futbol akademileri ve federasyonların temsilcileri.

Dünyanın en çok uluslu futbol antrenmanı 31 Mayıs'ta Madrid'de gerçekleştirildi. Antrenmanın sonucu olarak, «Football for Friendship» resmi GUINNESS WORLD RECORDS® sertifikası elde edildi.

Yedinci sezonun bir parçası olarak Avrupa, Afrika, Asya, Kuzey ve Güney Amerika'dan 32 genç gazeteci, «Football for Friendship» programının uluslararası çocuk basın merkezinin içeriğini oluşturdular, programın son olaylarını işlediler, uluslararası ve ulusal medya ile beraber materyallerin hazırlanmasına katıldılar.

Katılımcılar, yedinci sezonun «Dokuz Değer» kupasını, sosyal açıdan en sorumlu takım olarak Liverpool Futbol Kulübü'ne sundular.

1 Haziran'da yedinci sezonun zirvesi, «Football for Friendship» Dünya Kupası'nın final maçı olan Madrid'deki UEFA Pitch futbol sahasında gerçekleşti. Takım sonuçlarına göre «Antiguan Racer» takımı, «Tazmanya Canavarı» takımıyla oynadı ve 1:1’lik skor sonunda penaltı atışları ile büyük ödülü kazandı.

### Dostluk İçin Futbol 2020

2020'de, Dostluk için Futbol'un sekizinci sezonunun final etkinlikleri 27 Kasım - 9 Aralık 2020 tarihleri arasında dijital platformda çevrimiçi olarak gerçekleştirildi. Dünyanın 100'den fazla ülkesinden 10.000'den fazla katılımcı bu önemli etkinliklere katıldı.

Programın sekizinci sezonu için, «Football for Friendship» Dünya Çevrimiçi Şampiyonası 2020'nin düzenlendiği çok oyunculu çevrimiçi futbol simülatörü Football for Friendship World geliştirildi. Oyun, 10 Aralık 2020 Dünya Futbol Günü'nden itibaren dünya çapında indirilebilir durumdadır. Oyuncular, «Football for Friendship» kurallarına göre uluslararası takımlarda bir araya gelerek maçlara katılma imkanına sahip oldular. Çok oyunculu oyun, programın dostluk, barış ve eşitlik gibi temel değerlerine dayanmaktadır.

27 Kasım'da, 2020 «Football for Friendship» çevrimiçi dünya Şampiyonası'nın açık çekilişi gerçekleşti.

28 Kasım - 6 Aralık tarihleri arasında çocuklar için insani yardım ve spor eğitim programları içeren uluslararası çevrimiçi dostluk kampı düzenlendi

30 Kasım - 4 Aralık tarihleri arasında, çocuk sporlarının gelişimine yönelik projelerin sunulduğu «Football for Friendship» uluslararası çevrimiçi forum oturumları düzenlendi. Uzman jüri, uluslararası «Football for Friendship» ödülü için başvuran projelerin sunumlarını değerlendirdi

7-8 Aralık tarihlerinde Futbol for Friendship çevrimiçi dünya şampiyonası düzenlendi. Bu yılki şampiyona dijital platformda çevrimiçi olarak yapıldı ve çok oyunculu futbol simülatörü «Football for Friendship» için özel olarak geliştirildi.

9 Aralık'ta, «Football for Friendship»programının büyük finali gerçekleştirildi.

Programın sekizinci sezonunda BM'nin 75. yıldönümünü desteklemek için farklı ülkelerden çocuklar için bir dizi web semineri düzenlendi.

Programın sekizinci sezonunda, dünyanın dört bir yanından serbest futbolcularla birlikte haftalık «Stadyum nerede, ben oradayım» programı başlatıldı. Her bölümde, freestyler'lar genç elçilere oyun numaraları yapmayı öğrettiler ve her bölümün sonunda en iyi numara için bir yarışma duyurusu yapıldı. Gösteri, «Football for Friendship» programına katılan katılımcı sayısı değerlendirmesinde ikinci kez Guinness Dünya Rekoru sahibi olduğu, küresel bir çevrimiçi master-class ile sona erdi (6 Aralık 2020).

Güzel bir haber düzeltmesi; çocukların dünyanın dört bir yanından izleyicilerle olumlu haberleri paylaştıkları, «Football for Friendship» genç gazetecileri tarafından başlatılan haftalık bir gösteridir.

Dostluk İçin Futbol Dünya Şampiyonası
-------------------------------------

Uluslararası çocuk futbolu turnuvası, Dostluk İçin Futbol programı kapsamında düzendi. Şampiyonaya katılan takımlar, yani Dostluk Takımları, bir Kura Çekimi ile oluşturuldu. Takımlar, Dostluk İçin Futbol ilkesi baz alınarak organize edildi: farklı ülkelerden gelen farklı cinsiyetlerdeki, farklı fiziksel kabiliyetlere sahip sporcular aynı takımda yer aldı.

Dostluk İçin Futbol Uluslararası Çocuk Forumu
---------------------------------------------

Her yıl düzenlenen Dostluk İçin Futbol Uluslararası Çocuk Forumu'nda, projenin genç katılımcıları yetişkinlerle bir araya geldi ve tüm dünyada programın değerlerinin tanıtılması ve geliştirilmesi üzerine tartıştı. Forum sırasında çocuklar başka ülkelerden gelen akranlarıyla, ünlü futbolcularla, gazetecilerle ve kamuya mal olmuş kişilerle bir araya geldi ve gelecekte kendi akranları arasında bu evrensel değerleri bağımsız olarak tanıtmayı sürdürecek birer genç elçiye dönüştü.

Uluslararası Çocuk Basın Merkezi
--------------------------------

Dostluk İçin Futbol programının önemli özelliklerinden biri de kendi Çocuk Basın Merkezine sahip olmasıdır. Çocuk Basın Merkezi ilk olarak 2014'teki Dostluk için Futbol programı çerçevesinde organize edilmişti [46]. Basın merkezindeki genç gazeteciler, kendi ülkelerinde programın etkinlikleri hakkında içerik hazırladılar: ulusal ve uluslararası spor medyası için haberler yaptılar, Dostluk İçin Futbol TV kanalı, Dostluk İçin Futbol çocuk gazetesi ve programın resmî radyo istasyonu için malzemeler oluşturma sürecine katıldılar. Ulusal ölçekte düzenlenen En İyi Genç Gazeteci yarışmalarının kazananları, genç blog yazarları, fotoğrafçılar ve yazarlar Uluslararası Çocuk Basın Merkezi'nde bir araya geldi. Basın merkezindeki genç gazeteciler program hakkındaki görüşlerini yansıttı ve "çocuklardan çocuklar hakkında haberler" formatını uyguladı.

Uluslararası Futbol ve Dostluk Günü
-----------------------------------

Dostluk İçin Futbol programı kapsamında, Uluslararası Futbol ve Dostluk Günü 25 Nisan'da kutlandı. Bu tatil ilk kez 2014 yılında 16 ülkede kutlanmıştı. Bu günde, dostluk maçları, flash mob etkinlikleri, radyo maratonları, ustalık dersleri, televizyon programları, açık eğitimler vs. gerçekleştirildi. Kutlamalara 50.000'den fazla kişi katıldı.

2015 yılında Futbol ve Dostluk Günü 24 ülkede kutlandı. Festivalde dostluk futbol maçları ve başka etkinlikler düzenlendi. Almanya'da Schalke 04 futbolcuları herkese açık bir eğitim düzenledi, Sırbistan bir TV programı hazırladı, Ukrayna'da ise Volyn FC genç takımı ile Lutsk şehir merkezinin aileler, çocuklar ve gençler için sosyal hizmetlerine kayıtlı çocuklar arasında bir maç yapıldı.

Rusya'da, Futbol ve Dostluk günü 25 Nisan'da 11 şehirde kutlandı. Vladivostok, Novosibirsk, Yekaterinburg, Krasnoyarsk, Barnaul, St. Petersburg ve Saransk şehirlerinde, programın önemli değerlerini hatırlatmak amacıyla dostluk futbol maçları düzenlendi. Krasnoyarsk, Sochi ve Rostov-on-Don'da, 2014 Olimpiyat Meşalesi Koşusunun meşale taşıyıcılarının katılımıyla bir Dostluk Koşusu düzenlendi. Moskova'da, Körler Spor Federasyonu'nun desteği ile bir Fırsat Eşitliği Turnuvası organize edildi. Nizhny Novgorod ve Kazan'da Futbol ve Dostluk Günü 5 Mayıs'ta kutlandı.

2016 yılında Futbol ve Dostluk Günü 32 ülkede kutlandı. Rusya'daki kutlamalar dokuz şehirde gerçekleştirildi: Moskova, St. Petersburg, Novosibirsk, Barnaul, Birobidzhan, Irkutsk, Krasnodar, Nizhny Novgorod ve Rostov-on-Don. Nizhny Novgorod, genç Volga FC futbolcuları için bir dostluk maçına ev sahipliği yaptı ve kulübün yetişkin futbolcuları çocuklara ısınmalarında eşlik edip eğitim verdi. Novosibirsk'teki dostluk maçında, Novosibirsk bölgesinin Yermak-Sibir takımında engelli çocuklar da yer aldı.

2017 yılında Futbol ve Dostluk Günü 64 ülkede kutlandı. Tüm dünyada düzenlenen etkinlerde, Sırp defans oyuncusu Branislav Ivanovich ve Hollandalı golcü Dirk Kuyt gibi ünlü futbolcular da yer aldı. Yunanistan'daki etkinliğe, 2004 Avrupa Futbol Şampiyonası'nı kazanan millî takım oyuncusu Theodoras Zagorakis katıldı. Rusya'da 2017 yılında Zenit FC, Dostluk İçin Futbol programının genç elçisi Zakhar Badyuk için özel bir antrenman düzenledi. Bu antrenmanda Zenit FC kalecisi Yury Lodygin Zakhar'ın yeteneklerine hayli yüksek bir puan verdi ve onunla kaleciliğin sırlarını paylaştı.

"Dostluk için Futbol"un dokuz değeri
------------------------------------

25 Mayıs 2013'te düzenlenen Birinci Uluslararası Çocuk Forumu sırasında, İngiltere'den, Almanya’dan, Slovenya’dan, Macaristan’dan, Sırbistan’dan, Bulgaristan’dan, Yunanistan’dan ve Rusya'dan Genç Büyükelçiler, programın ilk sekiz değerini oluşturdu - dostluk, eşitlik, adalet, sağlık, barış, fedakârlık, zafer ve gelenekler - ve onları açık bir mektupta sundu. İşbu Mektup, uluslararası spor organizasyonlarının başkanlarına gönderildi: Uluslararası Futbol Federasyonu’na (FIFA), Avrupa Futbol Birlikleri Birliği’ne (UEFA) ve Uluslararası Olimpiyat Komitesi’ne gönderildi. Eylül 2013'te Joseph Blatter ile Vladimir Putin ve Vitaly Mutko yaptığı görüşmede Joseph Blatter mektubun alındığını doğruladı ve Dostluk için Futbol'u desteklemeye hazır olduğunu söyledi.

2015 yılında Çin, Japonya ve Kazakistan'dan katılımcılar Futbol için Dostluk Programına katıldılar ve dokuzuncu katma değer teklif ettiler - şeref.

Dokuz Değer Kupası
------------------

Dokuz Değer Kupası, Dostluk İçin Futbol Çocuklar için Uluslararası Sosyal Programının verdiği bir ödüldü. Kupa her yıl projenin şu değerlerine en çok bağlılık gösteren kulübe veriliyor: dostluk, eşitlik, adalet, sağlık, barış, sadakat, zafer, gelenekler ve onur. Kazananın seçilmesine tüm dünyadan taraftarlar katılıyor ama son kararı Dostluk İçin Futbol programının katılımcıları oylama ile veriyor. Şimdiye kadar Dokuz Değer Kupası'nı kazanan futbol kulüpleri şunlar oldu: Barcelona (2015), Bayern Munich (2016), Al Wahda (Özel Ödül), Real Madrid (2017).

Arkadaşlık Bileziği
-------------------

Dostluk İçin Futbol programının tüm aktiviteleri, eşit ve sağlıklı bir yaşam tarzının sembolü olan Dostluk Bilekliklerinin karşılıklı değiş tokuş edilmesi ile başlar. Bileklik mavi ve yeşil olmak üzere iki iplikten meydana gelir ve programın değerlerini paylaşan herkesçe takılabilir.

Franz Beckenbauer şunları söyledi:

"Hareketin sembolü iki renkli bir bileklik; Dostluk için Futbol programının barındırdığı değerleri anlatmanın basit ve anlaşılır bir yolu.

Programın genç katılımcıları Dostluk Bilekliklerini bazı ünlü sporcuların ve kamuya mal olmuş kişilerin bileklerine bağladı; bu kişiler arasında şunlar vardı: Dick Advocaat, Anatoly Timoshchuk ve Luis Netu, Franz Beckenbauer, Luis Fernandez, Didier Drogba, Max Meyer, Fatma Samura, Leon Gorecka, Domenico Krishito, Michel Salgado, Alexander Kerzhakov, Dimas Pirros, Miodrag Bozovic, Adelina Sotnikova, Yuri Kamenets.

Katılımcıların sezonlar arasındaki aktiviteleri
-----------------------------------------------

Dostluk İçin Futbol programının genç futbolcuları, resmî sezonun dışında çeşitli etkinliklere katılır. Mayıs 2013'te, Maribor (Slovenya) genç futbol kulübünün oyuncuları, Kamboçyalı çocuklarla yardım amaçlı bir dostluk maçı düzenledi. 14 Eylül 2014'te Sochi'de, programın Rus katılımcıları, Rus Federasyon Başkanının FIFA Başkanı Sepp Blatter ile görüşmesi esnasında Vladimir Putin ile bir araya gelerek sohbet etti. 2014'ün Haziran ayında, Fransa Cumhurbaşkanı Francois Hollande, Dostluk İçin Futbol programının bir üyesi olan Taverni takımını, Fransa ile Nijerya arasında oynanan 2014 FIFA Dünya Kupası maçını izlemek üzere Elysee Sarayı'na davet etti. Nisan 2016'da, Dostluk İçin Futbol programının 2015 elçisi Yuri Vashchuk, Belarus'un en güçlü adamı Kirill Shimko ile bir araya geldi ve ayrıca BATE FC takımının genç futbolcuları kendisiyle proje deneyimlerini paylaştı. Yuri Vashchuk, Kirill Shimko'ya sembolik bir Dostluk Bilekliği vererek ona projenin dostluk, adalet ve sağlıklı yaşam tarzı fikirlerini başka insanlara aktarma sorumluluğu yükledi.

Ödüller
-------

Dostluk İçin Futbol programı çok sayıda yarışmayı kazandı ve yine çok sayıda Rus ve uluslararası ödülün sahibi oldu. Bu ödüller arasında şunlar sayılabilir: "Uluslararası İş Birliğinin Geliştirilmesi" kategorisinde "Rusya'nın En İyi Sosyal Projeleri", "Kurumsal Sosyal Sorumluluk" kategorisinde "Uluslararası İş İletişimi Derneği (IABC) Gold Quill Ödülleri (2016), "Gezegendeki En İyi Sosyal Proje" kategorisinde Saber Ödülleri (2016), "En İyi Uluslararası Strateji" kategorisinde Drum Social Buzz Ödülleri (2017), En İyi Medya Stratejisi" kategorisinde "Yenilikçi Dijital Pazarlama Çözümleri için Uluslararası Ödüller" (2017), "Rusya'nın En İyi Sosyal Projesi" kategorisinde "Gümüş Okçu" (2018) ve "Gümüş Okçu" Büyük Ödülü (2018).

Kaynakça
--------

1. ↑  https://www.sportindustry.biz/news/football-friendship-project-returns
2. ↑  inserbia.info/today/2014/04/gazproms-football-for-friendship-2014
3. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 24 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2015.
4. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 10 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2019.
5. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 22 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2015.
6. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 24 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2015.
7. ↑  https://archive.today/20150515191023/http:/fcbusiness.co.uk/news/article/newsitem=2379/title=franz+beckenbauer+kicks+off+gazprom%92s+%91football+for+friendship%92+campaign
8. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 27 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2018.
9. ↑  https://www.fifa.com/about-fifa/marketing/sponsorship/partners/gazprom.html
10. ↑  https://web.archive.org/web/20150522173321/http:/www.epochtimes.de/service/vladimir-putin-und-fifa-praesident-joseph-s-blatte-bei-football-for-friendship-222
11. 1 2 3  "Arşivlenmiş kopya". 28 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2015.
12. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 30 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2018.
13. 1 2  sputniknews.com/sport/20150610/1023169435.html
14. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 24 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Temmuz 2015.
15. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 27 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2018.
16. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 21 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2018.
17. 1 2 3 4  https://rbth.com/sport/2016/03/31/gazprom-soccer-project-unites-worlds-children-for-4th-year\_580729
18. 1 2  "Arşivlenmiş kopya". 27 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2018.
19. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 14 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2018.
20. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 26 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2018.
21. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 26 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2018.
22. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 19 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2018.
23. ↑  https://www.merrilledge.com/research/story?stryKey=600-201703161740PR\_NEWS\_USPRX\_\_\_\_enUK201703165338-1
24. 1 2 3  "Arşivlenmiş kopya". 27 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Temmuz 2017.
25. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 9 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Temmuz 2017.
26. ↑  stomp.straitstimes.com/singapore-seen/12-year-old-sporean-messi-wins-global-football-contest-in-russia
27. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 27 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2018.
28. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 21 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2018.
29. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 27 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2018.
30. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 6 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2018.
31. 1 2  "Arşivlenmiş kopya". 28 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2019.
32. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 28 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2019.
33. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 10 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2019.
34. 1 2  "Arşivlenmiş kopya". 10 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2019.
35. 1 2  "Arşivlenmiş kopya". 3 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2016.
36. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 28 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2019.
37. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 10 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2019.
38. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 10 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2019.
39. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 19 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2019.
40. ↑   26 Aralık 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.#23
41. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 10 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2019.
42. ↑  "The Daily Times Leader". *business.dailytimesleader.com*. 19 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2020.
43. ↑  Friendship, Gazprom Football for. "International Day of Football and Friendship Celebrated in Schools Around the World". *www.prnewswire.com* (İngilizce). 15 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2020.
44. ↑  "Int'l Football for Friendship Forum 2019 in Madrid Unites Kids' Soccer Experts From Around the Globe". *sputniknews.com* (İngilizce). 30 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2020.
45. ↑  "Most nationalities in a football (soccer) training session". *Guinness World Records* (İngilizce). 19 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2020.
46. ↑  "Football for Friendship Young Participants became correspondents of international media". *TASS*. 4 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2020.
47. ↑  "End of Seventh Season of Football for Friendship in Madrid". *sputniknews.com* (İngilizce). 4 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2020.
48. ↑  "Football for Friendship: Sportsmanship has no borders". *euronews* (İngilizce). 6 Haziran 2019. 10 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2020.
49. ↑  "Gazprom Football For Friendship International Children's Programme | F4F". *footballforfriendship.com* (İngilizce). 3 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2020.
50. ↑  "New 'Football for Friendship' Simulator to be Released on World Football Day". *sputniknews.com* (İngilizce). 5 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2020.
51. ↑  "Gazprom Football: Newsdetail". *Gazprom Football* (Almanca). 19 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2020.
52. ↑  "Friendship Camp | F4F". *footballforfriendship.com* (İngilizce). 19 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2020.
53. ↑  "Shortlist | F4F". *footballforfriendship.com* (İngilizce). 4 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2020.
54. ↑  "World Championship | F4F". *footballforfriendship.com* (İngilizce). 19 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2020.
55. ↑  "Live Broadcast: Grand Final | F4F". *footballforfriendship.com* (İngilizce). 19 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2020.
56. ↑  "F4F Ambassadors and FC Schalke 04 discussed the role of football in our future celebrating #UN75 - YouTube". *www.youtube.com*. 22 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2020.
57. ↑  "STADIUM IS WHERE I AM | Easy Learning V-Move With Freestyle Blogger - YouTube". *www.youtube.com*. 19 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2020.
58. ↑  "Good News Show From Young Journalists To Cheer You Up - YouTube". *www.youtube.com*. 19 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2020.
59. 1 2  "Arşivlenmiş kopya". 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2015.
60. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 12 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2018.
61. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 14 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2016.
62. ↑  https://web.archive.org/web/20140708202936/http:/www.vanluyken.nl/artikel/37-nederlands-voetbaltalent-scoort-tijdens-football-for-friendship-beste-jonge-journalist-uit-nederland-interviewt-franz-beckenbauer-
63. ↑  https://web.archive.org/web/20160304111738/http:/www.getbucks.co.uk/news/local-news/12-year-old-bucks-boy-best-young-9095138
64. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 20 Mart 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2018.
65. ↑  https://web.archive.org/web/20150522194216/http:/theindependent.sg/blog/2015/04/27/kids-from-24-countries-in-europe-and-asia-are-celebrating-international-day-of-football-and-friendship/
66. ↑  https://www.theguardian.com/football/2015/apr/26/said-and-done-blatter-putin-david-cameron
67. 1 2  rbth.com/multimedia/2015/05/12/the-international-day-of-football-and-friendship\_95713?crid=325359
68. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 10 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2019.
69. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 14 Nisan 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2018.
70. ↑  https://www.theguardian.com/football/2015/apr/26/said-and-done-blatter-putin-david-cameron
71. ↑  sport.rbc.ru/article/172216/
72. ↑  en.kremlin.ru/events/president/news/19222
73. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 27 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2015.
74. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 12 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2018.
75. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 15 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Nisan 2018.