**Şah Abbas'ın Babür sarayına gönderdiği elçilik**, Safevi Şah Abbas'ın 1620'de Babür İmparatoru Sultan Cihangir Şah'ın sarayına gönderdiği elçiliği ifade eder. Elçiliğin asıl amacı, Kandehar'ın Safevi İmparatorluğu'na ilhakını sağlamaktı.

Müzakereler
-----------

Şah Abbas ve Cihangir'in tasviri
Şah Abbas tahta çıktıktan sonra hem Özbek Hanlığı'nı hem de Osmanlı İmparatorluğu'nu mağlup ederek kaybettiği toprakları geri kazanmıştı. Hakimiyetinin erken döneminde Babürlüler, Kandehar'ı ele geçirmişlerdi. Kandehar, geri alınması beklenen bölgeler arasında en önemlisi olarak düşünülüyordu. Bu durumda, Cihangir Şah meseleyi diplomatik yollarla çözmeye çalıştı. Bu sırada ilk elçilik Babürlüler tarafından gönderildi. Elçilik, Babür soylusu Han Alam tarafından yönetiliyordu. Han Alam, ünlü bir soydan geliyordu ve ataları Abbas'ın büyük ilham aldığı ve sevdiği tarihi şahsiyet Timur'un hizmetkârlarıydı. İspanyol elçisi Fiqueroa o zaman Abbas'ın sarayında bulunuyordu ve Han Alam'ın mücevherlerle süslenmiş değerli tahtlar taşıdığını, kıymetli taşlarla süslü bıçaklar taşıdığını ve İsfahan'daki Hint tüccarları tarafından inanılmaz derecede zengin bir şekilde tasvir edildiğini bildirmişti. Yaklaşık 800 hizmetçi ve birkaç yüz gözcünün refakatinde Hindistan faunasının egzotik koleksiyonu korunuyordu. Elçilik heyetinin İsfahan'a gelişini kendi gözleriyle gören Türkmen asıllı İskender Bey, heyette altın harnişlerle donatılmış ve her türlü süslemeyle süslenmiş 10 değerli filin, aslanların, leoparların, antilopların, çitaların, tavus kuşlarının ve çeşitli türlerde tüyleri süpürge gibi süpüren su kamışlarının olduğu çeşitli hayvanların bulunduğunu belirtti. Heyetin üyelerinden biri de Babürlülerin saray ressamı Bişan Das'tı. O, Safevi İmparatorluğu'nda olduğu sırada birkaç resim çekti ve onları Cihangir Şah'a götürdü. Ancak bu elçiliğin asıl amacı olan Kandahar meselesini çözmek mümkün olmadı. Şah Abbas, inatla Kandehar'ın kendisine iade edilmesini talep ediyor ve hiçbir taviz vermeyeceğini belirtiyordu. Ancak son bir kez meseleyi çözmek için diplomasiyi kullanmaya karar verdi. Ayrıca Han Alam'ın elçiliğine cevap verilmek isteniyordu. Lider olarak Zeynal Han Şamlı seçildi. Bu mesele Abbas'ın elçisi Zeynal beyin Babür İmparatorluğu'na olan seyahati sırasında nazik bir şekilde yeniden gündeme geldi. Zeynal bey daha önce Abbas tarafından Avrupa'ya elçi olarak gönderilmiş, 1619 yılında ise Han Alam ile birlikte Babürlülerin sarayına gönderilmişti. İskender Bey Münşi Abbas'ın Zeynal beyin elçilik için gerekli niteliklere sahip olduğuna inandığı için onu seçmiştir:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| *"O, içsel uyum, kurnazlık, nezaket, doğal güzel davranış ve mükemmel iletişim becerilerine sahipti. Bunun yanı sıra, o, şahın tamamen güvendiği bir adamdı. Kendi sırasında, Zeynal bey bir sufiye beklenen sadakat ve samimiyete dayanarak, yüksek ruhani liderin (mürşid-i kamilin) ve hayırseverin hizmetinde ne canını, ne de malını esirgeme konusunda kararlıydı."* | "|

Zeynal beyin elçiliği de Han Alam'ın elçiliği gibi görkemli bir şekilde hazırlanmıştı ki, Safevi İmparatorluğu'nun gücü küçümsenmesin. Ancak elçilik başarılı olmadı ve Babürlüler Kandehar'ı geri vermeye razı olmadılar. Birkaç yıl sonra Abbas Kandehar'ı saldırıyla ele geçirdi ve Babürlüler bunu kabul etmek zorunda kaldılar.

Kaynakça
--------

1. ↑  Blow 2009, s. 108-109.
2. 1 2  Blow 2009, s. 110.
3. ↑  Parizi 2000, s. 284-285.
4. ↑  Babaie 2004, s. 94.

Kaynak
------

* Mohammad-Ebrahim Bastani Parizi (2000). *Ganj-ʿAlī Khan*. Encyclopædia Iranica - Routledge & Kegan Paul. ISBN 0-7100-9090-0. 29 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2023.
* Sussan Babaie. *Slaves of the Shah: New Elites of Safavid Iran*. London, UK: I. B. Tauris. ISBN 978-1-8606-4721-5.  `|erişim-tarihi=` kullanmak için `|url=` gerekiyor (yardım)
* David Blow (2009). *Shah Abbas: The Ruthless King Who Became an Iranian Legend*. I.B. Tauris. ISBN 1845119894. 8 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mayıs 2023.