**Joaquim Carvalho Cruz** (d. 12 Mart 1963), 1984 Yaz Olimpiyatları'nda 800 metreyi kazanan Brezilyalı eski orta mesafe koşucusudur. 800 metreyi 1 dakika 42 saniyeden kısa sürede koşan beş kişiden biridir.

Hayatı
------

Joaquim Cruz, Brasília Federal Bölgesi'nin idari bölgesi Taguatinga'da doğmuştur. Bir çelik işçisinin oğlu olarak 13 yaşında koşmaya başlamış ve gençliğinde büyük umutlar vadetmiştir. 15 yaşındayken 800 m'deki kişisel rekoru 1:51 dakikaydı. 1981'de 1:44.3 dakika ile gençlerde dünya rekoru kırdıktan sonra, 1983'te Oregon Üniversitesi'nden burs kazanmıştır. Hareket hemen meyvesini vermiş ve Cruz aynı yıl National Collegiate Athletic Association (NCAA) 800 metrede şampiyonluğunu kazanmıştır. Ayrıca 1983'teki ilk Dünya Şampiyonası'nda da yarışarak bronz madalya kazanmıştır.

Ertesi yıl 1984 NCAA Atletizm Şampiyonası'nda Cruz, 800/1500 m çiftini kazanan az sayıda kişiden biri olmuştur (bu başarı, Andrew Wheating 2010'da başarana kadar tekrarlanmayacaktı). Cruz, AJ Acosta ile birlikte Oregon Üniversitesi 1.500 m okul rekorunun 3:36.48'lik ortak sahibidir. O yazın ilerleyen zamanında, Nice'te 1000 m'yi 2:14.09 dakika ile koşarak bu mesafe üzerinde halen kırılmamış Güney Amerika rekorunu kırmıştır.

1984 Yaz Olimpiyat Oyunları Los Angeles'ta düzenlendi ve Cruz , dünya rekoru sahibi Büyük Britanya'dan Sebastian Coe ile birlikte 800 metrenin favorilerinden biri olarak kabul edilmekteydi. 800 metre finalinin son virajında Cruz ikinci sıradan başlayıp liderliği ele geçirdi ve tekrar kaybetmedi. 1:43.00'de çizgiyi geçerek Alberto Juantorena'nın Olimpiyat Rekorunu kırmış ve üç adım atlamacı Adhemar Ferreira da Silva'nın 1952 ve 1956'da kazandıktan sonra Olimpiyatta atletizmde dalında altın madalya kazanan ilk Brezilyalıdır.

Aynı haftanın ilerleyen saatlerinde Cruz, Olimpiyat 1500 metrede ilk tur elemesini kazandıktan sonra soğuk nedeniyle yarı finale çıkamadı. Cruz, soğuktan kurtulduktan sonra Olimpiyat Oyunlarından birkaç hafta sonra beş günlük bir yarışa katıldı ve birkaç kez son derece hızlı zamanlar kaydetti. İlk olarak Zürih'teki Weltklasse karşılaşmasında 1:42.34'lük Brezilya 800 m rekorunu kırarak tarihte 1:43'ü kıran ikinci koşucu oldu. İki gün sonra Brüksel'deki Memorial Van Damme karşılaşmasında 1:42.41 koştu ve bundan iki gün sonra Köln'deki bir yarışmada Cruz, 1:41.77'lik derecesiyle o zamanın tarihindeki en hızlı ikinci 800 metreyi koştu. Coe'nun dünya rekorunun yalnızca saniyenin dört yüzde biri geride. Şampiyona tarihindeki en hızlı beşinci sporcudur. Yıl sonunda NCAA şampiyonu oldu, Olimpiyat şampiyonu oldu, 800 metre finallerinin yedisinde de namağlup oldu, tarihin en hızlı 800 metre 2. 4'. 5. ve 6. koşusunu koşmuş ve kolaylıkla ikinci sıraya yerleşmişti. Track & Field News dergisine göre 1984 yılında 800 metrede dünyada 1 numarasıdır.

1985'te Cruz sekiz 800 metre yarışından altısını kazandı; son üçü ISTAF'ta 1:43: 1:42.98, Köln'de 1:42.53 (Sebastian Coe'yu yenerek) ve Koblenz'de 1:42.49 ile kazanıldı. Rekoru, ona üst üste ikinci yıl *Track & Field News* dergisi tarafından Dünya 1 numara sıralamasını kazandıracak kadar iyiydi. Ayrıca 1985 yılında 2:15.11'lik derecesiyle dünyanın 3. en hızlı 1000 metre koşusunu da koşmuştur. Sonraki iki yıl boyunca sakatlıklarla mücadele etti ve çok az yarıştı, ancak 1987 Pan Amerika Oyunları'nda 1.500 metrede altın madalyayı kazanmayı başardı ve hem Jim Spivey'i (ertesi ay içinde Dünya Şampiyonasında bronz madalya kazanacak olan) mağlup etmiştir. ) ve Amerikan mil rekoru sahibi Steve Scott'u yendi.

1988 Yaz Olimpiyatları sırasında Cruz, Kenyalı koşucu Paul Ereng tarafından geçildiğinde Olimpiyat 800 metre şampiyonluğunu koruma yolunda görünüyordu ve Cruz'u gümüş madalyayla bıraktı. Aşil tendonu yaralanmalarından rahatsız olan Cruz, bir daha asla uluslararası en üst seviyeye ulaşamadı. 1993 yılında geri dönüş yapmayı denedi ve Avrupa'daki çeşitli Grand Prix yarışlarında 1500 m'nin üzerinde yarışa başladı ancak büyük bir etki yaratmayı başaramadı. Son önemli zaferi 1995 Pan Amerikan Oyunları'nda 1500 metrede elde etmiştir. Bir yıl sonra, 1996 Yaz Olimpiyatları'nda üçüncü Olimpiyatlarına katılan Cruz, Brezilya bayrağını taşımış ve 1500 metreyi finale ulaşamadan koşmuştur.

Cruz, 2001 Masters Batı Bölgesi Atletizm Şampiyonası'nda yarıştı ve 38 yaşında 5000 metre koşusunu kazandı.

Cruz son meşale taşıyıcısıydı ve 13 Temmuz 2007'de Rio de Janeiro'daki 2007 Panamerikan Oyunları'nda alev kazanını yakmıştır. Yarışmalardan emekli olduktan sonra Chula Vista, Kaliforniya'daki Olimpiyat Eğitim Merkezinde koşu antrenörü olmuştur. Diğer Paralimpik atletizmlerin yanı sıra David Brown ve Shaquille Vance'e rehberlik etmektedir.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4 5 6  Evans, Hilary; Gjerde, Arild; Heijmans, Jeroen; Mallon, Bill. "Joaquim Cruz". *Olympics at Sports-Reference.com*. Sports Reference LLC. 30 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi.
2. 1 2  Joaquim Cruz. iaaf.org
3. ↑  A.J. Acosta – GoDucks.com – The University of Oregon Official Athletics Web Site. GoDucks.com. Retrieved on 13 August 2014.
4. ↑  100 Metres – men – senior – outdoor – 2014. iaaf.org. Retrieved on 13 August 2014.
5. ↑  Joaquim Cruz, Esporte Essencial (Portekizce)
6. ↑  Meet Results, 2001. Retrieved Feb 20, 2023
7. ↑  David Brown. teamusa.org
8. ↑  Jarryd Wallace 22 Ekim 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. teamusa.org

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Joaquim Cruz*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Official site (Portekizce)
* Brief Career Bio at Sporting Heroes, Wayback Machine sitesinde (11 Mart 2007 tarihinde arşivlendi)

| * g
* t
* d
Erkekler 800 m Olimpiyat şampiyonları |
| --- |
| 
* 1896: Edwin Flack (AUS)
* 1900: Alfred Tysoe (GBR)
* 1904: James Lightbody (USA)
* 1908: Mel Sheppard (USA)
* 1912: Ted Meredith (USA)
* 1920: Albert Hill (GBR)
* 1924-1928: Douglas Lowe (GBR)
* 1932: Tommy Hampson (GBR)
* 1936: John Woodruff (USA)
* 1948-1952: Mal Whitfield (USA)
* 1956: Tom Courtney (USA)
* 1960-1964: Peter Snell (NZL)
* 1968: Ralph Doubell (AUS)
* 1972: Dave Wottle (USA)
* 1976: Alberto Juantorena (CUB)
* 1980: Steve Ovett (GBR)
* 1984: Joaquim Cruz (BRA)
* 1988: Paul Ereng (KEN)
* 1992: William Tanui (KEN)
* 1996: Vebjørn Rodal (NOR)
* 2000: Nils Schumann (GER)
* 2004: Yuriy Borzakovskiy (RUS)
* 2008: Wilfred Bungei (KEN)
* 2012-2016: David Rudisha (KEN)

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* Dünya Atletizm Birliği: 583
* VIAF: 3094150325575510090001

 |