Başlığın diğer anlamları için Kangal (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.

**Kangal**, Türkiye kökenli bir çoban ve bekçi köpeği ırkı. Adını Sivas'ın Kangal ilçesinden alır.

Dünyadaki bazı büyük köpek kulüpleri ve federasyonları tarafından tanınmadığı için Türkiye'deki otoritelerce dünyada safkan bir köpek ırkı olarak tanınması için çalışmalar yapılmıştır. FCI, 25 Haziran 2018 tarihinde bu köpek ırkını *özel* olarak tanımlamıştır.

Kökeni
------

Kangal ilçesine de adını verdiği düşünülen, Orta Asya'dan göç eden Kanglı (Kangar) Türk boyunun, göç ederken bu köpek ırkını da getirdiği düşünülür. Orhan Yılmaz, "Kangal Köpeği / Tarihi-Tanıtımı-Yetiştirilmesi-Islahı" adlı kitabında "Kanglı" Türk boyunun Orta Asya'dan göç ederken yanlarında üç şeyi getirdikleri; bunların at, it ve koyun olduğunu söyler. 11 Temmuz 2003'te düzenlenen I. Uluslararası Kangal Köpeği Sempozyumu'nun sonuç bildirisinde, "büyük Türk göçleri sırasında Türkistan'dan Anadolu'ya getirilen bir köpek ırkı olduğu" kabul edilmiştir.

Kangallar en geç 17. yüzyıldan itibaren Osmanlı sultanları tarafından üretilmiş ve *samson* olarak adlandırılmıştır. Doğan Kartay, hem "Türk Çoban Köpeği Kangal" kitabında hem de I. Uluslararası Kangal Köpeği Sempozyumu'nda sunduğu bildiride, Kangalların, Osmanlı döneminde Yeniçeriler tarafından hem askerî işlerde hem de savaşlarda kullanıldığından bahsetmektedir. Kartay, bildirisindeRomalılarda "aslan" sözcüğünün karşılığı olan "samson" kelimesine atfen kangalları kullanan birliğe "Samsoncular" denildiğini belirtmektedir.[*kaynak belirtilmeli*]

Özellikleri
-----------

Yavru Kangal köpekleri
Kangal köpekleri genellikle çoban köpeği olarak nitelendirilirler ancak bekçi köpeği tanımına daha çok uyarlar. Zira diğer çoban köpeği türleri sürüyü korumaktan ziyade yönlendirme ve yönetmekte ustadırlar. Kangal köpeğinin en belirgin özelliği ise sahibine duyduğu aşırı sadakat ve buna bağlı olarak sahibine ait olduğunu düşündüğü şeyleri korumaya yönelik kuvvetli içgüdüsüdür. Kurt, çakal gibi yabani hayvanlara karşı çok etkin bir muhafız olmakla beraber aile fertlerine ve özellikle de çocuklara karşı hiçbir tehdit oluşturmazlar.

Kangal köpekleri, üstün koruyucu yeteneklere sahip oldukları için Namibya'da yaygın bir şekilde yerli çiftçiler tarafından kulanılırlar. Güney Afrika Cumhuriyeti'ndeki çiftçiler hayvanlarını ve ekinlerini başta çitalar olmak üzere yırtıcı hayvanlardan korumak için bu köpeklerden yararlanmaktadır.

Evliya Çelebi, Seyahatnâme'sinde kangaldan bahseder. Bu köpeklerin "aslan kadar güçlü" ve cüsseli olduğunu yazar.

Bakım
-----

Kangalın, uzun bir yürüyüş veya kısa bir koşu şeklinde, her gün egzersiz yapmaya gereksinimi vardır. Ilık ila serin hava şartlarında dışarıda barınabilir. Kürk bakımı ihtiyacı azdır. Haftada bir ölü tüyleri temizlemek için tımarlanması gerekir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 13 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2020.
2. 1 2 3 4 5  Kangal dog 20 Mayıs 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. New Zealand Kennel Club. Erişim:20 Şubat 2012.
3. ↑  Floyd, Jennifer. "A Viewpoint on the Anatolian Shepherd/ Kangal/ Akbash Debate." 3 Mayıs 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Anatolianworld.com. Shahbazin Anatolians, Erişim: 19 Eylül 2011
4. ↑  A Letter to FCI by the President of the Turkish Kennel Club 31 Ağustos 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Kangal.ca. Erişim: 2 Eylül 2011
5. ↑  Koban, Evren; Gökçek Saraç, Çiğdem; Açan, Sinan Can; Savolainen, Peter; Togan, İnci (28 Mayıs 2009). "Genetic relationship between Kangal, Akbash and other dog populations". *Discrete Applied Mathematics*. Networks in Computational Biology (İngilizce). **157** (10): 2335-2340. doi:10.1016/j.dam.2008.06.040. ISSN 0166-218X. 24 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Mart 2022.

Dış bağlantılar
---------------

* Kangal Köpeği 28 Ekim 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Ayrıca bakınız
--------------

* Anadolu çoban köpeği
* Akbaş (köpek)
* Zağar
* Bekçi Köpeği