Başlığın diğer anlamları için Friends (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.

***Friends*** (Türkçe: Arkadaşlar), David Crane ve Marta Kauffman tarafından yaratılmış Amerikan yapımı sitcom türünde bir dizidir. 22 Eylül 1994 ile 6 Mayıs 2004 tarihleri arasında NBC'de yayımlanan dizi, on sezon sürdü. Manhattan'da yaşayan bir grup arkadaşın hayatı üzerinde dönen dizi, Warner Bros. Television şirketine bağlı Bright/Kauffman/Crane Productions yapımıdır. Yönetici yapımcıları Kevin S. Bright, Marta Kauffman ve David Crane'dir.

Kauffman ve Crane, *Friends*'in ilk tasarımlarını *Insomnia Cafe* adıyla 1993'ün Kasım-Aralık aylarında hazırladı. Fikri Bright'a gösterdiler ve üçü beraber yedi sayfalık taslağı NBC'ye sundu. İsmin *Friends Like Us* olarak değiştirilmesi gibi pek çok senaryo değişikliği ve yeniden yazımının ardından, dizinin adı sonunda *Friends* olarak belirlendi.

Dizi Burbank, Kaliforniya'daki Warner Bros. Stüdyoları'nda çekildi. Tüm sezonlar ABD'de reyting listesinde ilk onda yer aldı, hatta dizinin sekizinci sezonu yayımlandığı yıl zirvedeydi. 6 Mayıs 2004'te yayınlanan final bölümü 52,5 milyon izleyiciyle ABD televizyon tarihinin en çok izlenen beşinci sezon finali; 2000'lerin ise en çok izlenen dizi bölümü oldu.

Yayımlandığı dönemde birçok olumlu eleştiri alan dizi, tüm zamanların en popüler sitcom'larından biridir. *Friends* toplamda 62 Primetime Emmy Ödülü'ne aday gösterilmiş ve 2002'de sekizinci sezonuyla "En İyi Komedi Dizisi" ödülünü kazanmıştır. *TV Guide'*ın En İyi 50 TV Programı listesinde 21. Empire dergisinin "En İyi 50 TV Programı" listesinde ise 7. sıradadır. 1997'de yayımlanan "The One with the Prom Video" bölümü TV Guide'ın Tüm Zamanların En İyi 100 Dizi Bölümü listesinde 100. sıradadır. 2013'te Writers Guild of America'nın hazırladığı "Tüm Zamanların En İyi Yazılmış 101 TV Dizisi" listesinde 24. sırada, TV Guide'ın "Tüm Zamanların En İyi 60 TV Dizisi" listesinde de 28. sırada yer alır. 2014'te Mundo Estranho dergisi *Friends*'i "Tüm Zamanların En İyi Dizisi" seçmiştir.

Friends, 25. yıl dönümünü kutlarken, ekibin yeniden bir araya geleceği doğrulandı. HBO Max'te yayımlanacak olan özel bölüm, bir saat sürecek. Bir saat sürecek özel bölüm için Warner Bros ile prensipte anlaşıldığı duyuruldu.

Yeni tip Koronavirüsten dolayı 25. yıl dönümü için çekilecek olan özel bölümün tarihi, belli olmayan ileri bir tarihe ertelendi.

Başlangıç
---------

Rachel Green düğününden kaçıp New York'ta bir restoranda aşçı olduğunu bildiği çocukluk arkadaşı Monica Geller'ı bulmaya gider. Rachel, Monica'nın evine yerleşir ve onun arkadaş grubuna katılır. Bu gruptakiler: ünlü olmaya çalışan aktör Joey Tribbiani, iş insanı Chandler Bing, masöz ve müzisyen Phoebe Buffay ve Monica'nın abisi, yeni boşanmış paleontolog Ross Geller'dır. Rachel ailesinin yardımı olmadan hayata yeniden başlamaya karar verir ve grubun sık sık gittiği, Manhattan'daki Central Perk adlı kafede garson olarak işe girer. Grup burası dışında en çok Monica ve Rachel'ın New York, West Village'teki apartman dairesinde ve karşı dairede yaşayan Chandler ve Joey'nin evinde vakit geçirir.

Bölümlerde genel olarak gruptakilerin eğlenceli, romantik maceraları ve başta Joey'nin rol seçmeleri ve Rachel'ın moda sektöründe iş araması olmak üzere, kariyerleri konu edilir. Altı karakterin de dizi boyunca pek çok romantik ilişkisi olur, bunlardan bazıları Monica'yla Richard Burke ve Ross'la Emily Waltham gibi ciddiyken çoğu kısa sürelidir. Dizide en sık tekrar eden hikâye Ross ve Rachel'ın ilişkisidir. İkili sürekli ayrılıp barışır; Ross Emily ile evlendiğinde dahi Rachel'la arasındaki bağ kaybolmaz. İkilinin bir çocuğu da vardır. Chandler ve Monica ilerleyen zamanda evlenirler, Phoebe de Mike Hannigan'la evlenir. Dizide sık görünen diğer karakterler: Long Island'da yaşayan Ross ve Monica'nın ebeveynleri, Ross'un eski karısı ve oğlu, Central Perk'teki barista Gunther, Chandler'ın eski sevgilisi Janice ve Phoebe'nin ikiz kardeşi Ursula'dır.

Karakterler
-----------

Ana madde: Friends karakterleri listesi
Friends dizisinin karakterleri. Üst: Phoebe, Rachel ve Monica; alt: Ross, Joey ve Chandler.
Dizideki başlıca altı karakter şöyledir:

* Jennifer Aniston'ın canlandırdığı **Rachel Green** moda düşkünü, Monica Geller'ın en yakın çocukluk arkadaşıdır. Rachel, Barry Farber'la evlenecektir fakat düğün günü aslında ona âşık olmadığını fark edip kaçar ve arkadaşı Monica'yı bulup yanına taşınır. İlerleyen dönemde Ross Geller'la tüm dizi boyunca devam eden, sürekli ayrılıp barışmalı ilerleyen ilişkisine başlar. Ross haricinde Rachel pek çok erkekle çıkar, bunlar: birinci sezonda apartman komşuları İtalyan Paolo, dördüncü sezonda müşterisi Joshua Bergin, yedinci sezonda ofisteki asistanı Tag ve onuncu sezonda Joey Tribbiani'dir. Rachel'ın ilk işi Central Perk adlı kafede garsonluktur, üçüncü sezonda Bloomingdale's'e satın alma yöneticisi asistanı olarak işe girer ve beşinci sezonda Ralph Lauren'da satın alma yöneticisi olur. Ross ve Rachel'ın sekizinci sezonun son bölümü "The One Where Rachel Has a Baby, Part Two"da Emma ismini koydukları bir kızları olur. Dizinin son bölümünde Ross ve Rachel birbirlerine olan aşklarını itiraf ederler ve Rachel, Ross'la birlikte olabilmek için Paris'teki iş teklifini reddeder.
* Courteney Cox'un canlandırdığı **Monica Geller** grubun bir nevi annesi konumunda olup mesleği aşçılıktır. Mükemmeliyetçi, otoriter, rekabetçidir ve obsesif kompulsif bir yapıya sahiptir. Monica'ya özellikle abisi Ross tarafından sık sık çocukluğunda aşırı şişman olmasıyla ilgili şaka yapılır. Dizi boyunca birçok restoranda şeflik yapar. Monica'nın ilk ciddi ilişkisi kendisinden 21 yaş büyük, aile dostları Richard Burke'le olur. İlişkileri uzun bir süre devam eder ancak Richard çocuk sahibi olmak istemediğini söyleyince Monica hayal kırıklığına uğrar ve ayrılırlar. Monica ve Chandler Bing'in ilişkisi dördüncü sezonun son bölümünde Londra'da başlar, yedinci sezonun finalinde evlenirler ve dizinin sonunda da ikiz bebekleri evlat edinirler.
* Lisa Kudrow'un canlandırdığı **Phoebe Buffay** eksantrik bir masöz ve müzisyendir. Phoebe geçmişte annesiyle beraber New York'un dışında yaşamıştır fakat annesinin intihar etmesinin ardından sokaklarda yaşamaya başlar. Phoebe saf ve şaşkın bir karakter olmasına rağmen sokak yaşamında kurnaz ve akıllıdır. Kendi kendine gitar çalmayı öğrenmiştir ve ilginç şarkılar bestelemektedir. Ursula isimli görüşmediği bir "kötü ikizi" vardır, birbirlerini sevmezler. Phoebe çocuk ruhlu ve saf biridir, sık sık annesinin intiharı gibi başına gelen talihsizliklerden bahseder. Dizi boyunca üç ciddi ilişkisi olmuştur, bunlar: beşinci sezonda polis Gary, dokuzuncu ve onuncu sezonda da Mike Hannigan ve birinci sezonda David'tir. David bir bilim insanıdır ve araştırmalar için Minsk'e taşınmak zorunda kaldığı için ayrılmışlardır ancak ne zaman izin alıp New York'a dönse görüşmeye devam ederler. Dokuzuncu sezonda hem David hem de Mike, Phoebe'ye evlenme teklifi eder, Phoebe Mike'ı seçer ve onuncu sezonda evlenirler.
* Matt LeBlanc'in canlandırdığı **Joey Tribbiani** aktördür ve yemek yemeği çok seven biridir. *Days of Our Lives* isimli pembe dizideki Dr. Drake Ramoray rolüyle ünlü olmayı başarmıştır. Joey zamparadır, sürekli kısa süreli sevgilileri olur. Çapkınlığı bir kenara bırakıldığında ise saf, düşünceli ve iyi niyetli biridir. Kadınları etkilemek için en sık kullandığı replik "How you doin'?"dir. Joey uzun süre Chandler'la, bir süre de Rachel'la birlikte yaşamıştır. Sekizinci sezonda Rachel'a âşık olur ancak Rachel kibarca kendisinin aynı şekilde hissetmediğini söyler. Buna rağmen onuncu sezonda bir süre çıkarlar ancak Rachel'ın Ross'la olan ilişkisi ve uzun süredir arkadaş olmaları yüzünden ilişkilerinin yürümeyeceğine karar verip arkadaş olarak kalırlar.
* Matthew Perry'nin canlandırdığı **Chandler Bing** çok uluslu bir şirketin istatistiksel analizlerini ve veri konfigürasyonlarını yapan bir yöneticidir. Dokuzuncu sezonda sevmediği bu işten ayrılıp en alt kademeden reklamcılığa başlar. Tuhaf bir aileye sahiptir, annesi erotik kitaplar yazan bir romancı, babası ise Las Vegas'ta crossdresser olarak şov yapan bir geydir. Chandler sarkastik şakaları ve ilişkilerdeki şanssızlıklarıyla bilinmektedir. Yedinci sezonda Monica ile evlenmiş ve dizinin sonunda da ikiz bebekler evlat edinmişlerdir. Monica'dan önce birinci sezonda Janice Hosenstein ile çıkmış ve onu defalarca terk etmiştir.
* David Schwimmer'ın canlandırdığı Ross Geller, Monica Geller'ın abisidir, paleontologdur ve Amerikan Doğa Tarihi Müzesi'nde çalışmaktadır. Daha sonra ise New York Üniversitesinde profesör olarak ders vermeye başlamıştır. Ross nazik ve esprili biridir ancak sık sık sakarlık yapar ve sosyal açıdan beceriksiz olduğu için kendini komik durumlara sokar. Rachel ile sürekli ayrılıp barıştıkları bir ilişki içindedir. Dizi boyunca üç kez evlenip boşanmıştır. İlk evliliği Carol'la olmuştur ve Ben isimli bir oğulları vardır. Carol'ın lezbiyen olduğu anlaşılınca ayrılmışlardır. Diğer evlilikleri ise Emily ve Rachel'ladır. Dizide Ross'un boşanmalarıyla ilgili sık sık şaka yapılır. Sekizinci sezonun sonunda Rachel'la Emma adında bir kızları olur ve dizinin son bölümünde de birbirlerine hâlâ âşık olduklarına inanırlar.

Oyuncular
---------

*Friends*'in ana kadrosuAniston, 2007Cox, 1995Kudrow, 2009LeBlanc, 1995Perry, 2007Schwimmer, 2011
İlk sezon kontratlarına göre altı oyuncu da bölüm başına 22.500 $ almıştır. İkinci sezonda ise oyuncular bölüm başı 20.000 $ ile 40.000 $ arasında değişen ücretler aldılar. Üçüncü sezon için görüşmeler başlamadan önce ekip yapım şirketi Warner Bros.'un bireysel görüşme istemesine rağmen ücret görüşmelerinin hep birlikte yapılmasına karar verdi. Böylece Aniston ve Schwimmer aldıkları yüksek ücretten feragat ederek gruptaki en düşük ücreti alan oyuncuyla aynı ücreti aldı. Oyuncuların her biri üçüncü sezonda bölüm başı 75.000 $, dördüncü sezonda 85.000 $, beşinci sezonda 100.000 $, altıncı sezonda 125.000 $, yedinci ve sekizinci sezonda 750.000 $, dokuzuncu ve onuncu sezonlarda ise 1.000.000 $ aldı. Aniston, Cox ve Kudrow tüm zamanların en çok kazanan televizyon aktrisleridir. Ayrıca oyuncular 2000'in başında dizinin yeniden yayımlanan bölümleri için de telif ücreti aldılar.

Dizinin yaratıcılarından David Crane altı karakterin de eşit derecede öneme sahip olmasını istemiş ve dizi de bu yönüyle "ilk gerçek ansambl oyuncu kadrolu yapım" olarak övülmüştür. Oyuncular ödül törenlerinde aynı kategorilerde adaylık isteyerek, eşit ücret talep ederek ve ilk sezonda dergilere grup hâlinde kapak olarak bir grup olduklarını defalarca göstermiş ve bir karakterin baskın olmasını engellemeye çalışmışlardır. Grup çekimler dışında da yakın arkadaş olmuştur hatta konuk oyuncu Tom Selleck ekibin iletişimine vurgu yapmak için bazen setteyken kendini dışlanmış hissettiğini söylemiştir.

Oyuncuların arkadaşlığı hâlâ devam etmektedir. Aniston, Cox ve David Arquette'in kızları Coco'nun vaftiz annesidir. Dizinin bitmesinin ardından çıkan *Friends 'Til the End* adlı kitaptaki röportajlarda da her oyuncu birbirlerinin ailesi gibi olduklarını söylemiştir.

Bölümler
--------

Ana madde: Friends bölümleri

| Sezon | Bölümler | Orijinal yayın tarihi |
| --- | --- | --- |
| Sezon prömiyeri | Sezon finali |
|  | **1** | 24
  | 22 Eylül 1994 (1994-09-22) | 18 Mayıs 1995 (1995-05-18) |
|  | **2** | 24
  | 21 Eylül 1995 (1995-09-21) | 16 Mayıs 1996 (1996-05-16) |
|  | **3** | 25
  | 19 Eylül 1996 (1996-09-19) | 15 Mayıs 1997 (1997-05-15) |
|  | **4** | 24
  | 25 Eylül 1997 (1997-09-25) | 7 Mayıs 1998 (1998-05-07) |
|  | **5** | 24
  | 24 Eylül 1998 (1998-09-24) | 20 Mayıs 1999 (1999-05-20) |
|  | **6** | 25
  | 23 Eylül 1999 (1999-09-23) | 18 Mayıs 2000 (2000-05-18) |
|  | **7** | 24
  | 12 Ekim 2000 (2000-10-12) | 17 Mayıs 2001 (2001-05-17) |
|  | **8** | 24
  | 27 Eylül 2001 (2001-09-27) | 16 Mayıs 2002 (2002-05-16) |
|  | **9** | 24
  | 26 Eylül 2002 (2002-09-26) | 15 Mayıs 2003 (2003-05-15) |
|  | **10** | 18
  | 25 Eylül 2003 (2003-09-25) | 6 Mayıs 2004 (2004-05-06) |
|

### Birinci sezon

Ana madde: Friends (1. sezon)
Rachel düğününden kaçarak çocukluk arkadaşı Monica'yı bulur ve onun yanında yaşamaya başlar. Monica'nın abisi Ross liseden beri Rachel'a âşıktır ve ona bunu göstermeye çalışır. Ancak bunu engelleyen pek çok sebep vardır ve bunlardan en büyüğü de eski lezbiyen karısı Carol'ın hamile olmasıdır. Joey ünlü olmaya çalışan bekâr bir aktördür. Phoebe bir masözdür ve geçmişinde pek çok talihsizlik yaşamıştır. Annesi intihar ettiği için bir dönem sokaklarda yaşamıştır. Chandler sevgilisi Janice'ten (Maggie Wheeler) ayrılır ancak ilerleyen sezonlarda tekrar bir araya gelirler. Sezonun sonunda Chandler yanlışlıkla Rachel'a Ross'un ona âşık olduğunu söyler ve Rachel kendisinin de aynı şekilde hissettiğini fark eder. Sezon Rachel'ın havalimanında Ross'un gezisinden gelmesini beklemesiyle biter.

### İkinci sezon

Ana madde: Friends (2. sezon)
İkinci sezon, Rachel'ın aşkını itiraf etmek için Ross'u havalimanında beklediği bölümden başlar. Ancak Ross gezisi sırasında yüksek lisanstan tanıdığı Julie (Lauren Tom) ile çıkmaya başlamıştır. Rachel'ın Ross'a olan duygularını itiraf etme girişimleri tıpkı ilk sezonda Ross'un ona itiraf girişimleri gibi başarısızlıkla sonuçlanır. Ancak sonunda karakterler sevgili olurlar. Joey, *Days of Our Lives* isimli pembe dizide başrol oynamaya başlar ancak bir röportajında repliklerinin çoğunu kendisinin yazdığını söylemesi üzerine senaristleri kızdırır ve senaristler oynadığı karakteri öldürürler. Chandler birinci sezondaki sevgilisi Janice ile tekrar çıkmaya başlar. Monica kendisinden 21 yaş büyük aile dostları Richard (Tom Selleck) ile çıkmaya başlar. Sezonun sonunda Richard'ın çocuk istemediğini söylemesi üzerine ayrılırlar.

### Üçüncü sezon

Ana madde: Friends (3. sezon)
Üçüncü sezonda dizi birbiriyle bağlantılı olayları daha çok işler. Rachel lüks mağaza zinciri Bloomingdale's'de çalışmaya başlar. Ross, Rachel'ı iş arkadaşı Mark'tan kıskanır. Rachel bu durumdan yorulduğu için Ross'a ilişkilerine ara vermek istediğini söyler. Ross buna çok üzülür ve bir bara gidip sarhoş olur. Orada biriyle tanışır ve onunla birlikte olur. Rachel, aldattığını düşünerek Ross'a kızar ancak Ross arada olduklarını söyleyerek kendisini savunur. Ross ve Rachel'ın ayrılığı Chandler'a ebeveynlerinin boşanmasını hatırlattığı için bu olaydan çok etkilenir ve zor bir dönem geçirir. Phoebe, erkek kardeşi Frank (Giovanni Ribisi) ve gerçek annesi Phoebe ile (Teri Garr) tanışır. Babası annesini terk ettikten sonra başka biriyle daha evlenmiştir ve ondan bir oğlu olmuştur. İntihar eden kişinin gerçek annesi değil onu büyüten kişi olduğunu öğrenir. Joey tiyatro oyunundaki partneri Kate'le (Dina Meyer); Monica ise milyoner Pete Becker'la (Jon Favreau) çıkmaya başlar. Ancak aralarındaki anlaşmazlıklar yüzünden ayrılırlar.

### Dördüncü sezon

Ana madde: Friends (4. sezon)
Rachel duygularını anlattığı ve tüm suçu Ross'a attığı bir mektup yazar ve Ross'a verir. Ross mektubun hepsini okumaz ve Rachel'la kısa bir süre barışırlar fakat aldatma konusu yeniden açıldığında kavga eder ve yine ayrılırlar. Joey, Kathy (Paget Brewster) adında bir kadınla çıkmaya başlar ancak Chandler da Kathy'den hoşlanmaktadır. Chandler bir gün Kathy'yi öper ve Joey'yle arası bozulur. Joey Chandler'ı yalnızca bir gün boyunca bir kutuda yaşarsa affedeceğini söyler ve Chandler da bunu yapar. Phoebe erkek kardeşi ve karısı Alice (Debra Jo Rupp) için taşıyıcı annelik yapar ve üçüz bebekleri olur. Joey ve Chandler bir iddiada Monica ve Rachel'ın dairesini kazanır ancak sonra sezonluk Knicks bileti ve Monica ve Rachel'ın bir dakikalık öpüşmesi karşılığında (Sahne gösterilmedi.) daireyi geri verirler. Ross, Emily (Helen Baxendale) isimli bir İngiliz'le çıkmaya başlar. Sezon finalinde Londra'da düğünleri olur. Londra'dayken Chandler ve Monica birlikte olurlar. Rachel ilk başta düğüne gitmek istemese de sonradan fikrini değiştirir ve düğüne çok az bir zaman kala yetişir. Ross, Rachel'ın gelmesi üzerine ona olan aşkını tekrar hatırlar ve düğün yemini sırasında Emily'nin adını söyleyecekken yanlışlıkla Rachel'ın adını söyler.

### Beşinci sezon

Ana madde: Friends (5. sezon)
Sezon boyunca Monica ve Chandler ilişkilerini arkadaşlarından saklamaya çalışır. 100. bölümde Phoebe, kardeşi ve karısı için biri oğlan ikisi kız olan üçüz bebekleri doğurur. Oğlanın ismi Frank Jr. Jr. kızların ismi ise Leslie ve Chandler olur. (Aslında iki oğlan, bir kız bekliyorlardı ve Chandler ismine bu yüzden karar verilmişti ama bebek kız olunca da ismi değiştirilmedi). Emily, Ross'la yalnızca Rachel'la bütün ilişkisini keserse evli kalacağını söyler ve Ross da kabul eder. Altılının birlikte yedikleri son akşam yemeği sırasında Emily Ross'u arar, Rachel'ın da orada olduğunu anlayınca Ross'a güvenemeyeceğini fark eder ve bu olayın ardından ikili boşanır. Phoebe kafede rozetini bulduğu polis Gary ile (Michael Rapaport) çıkmaya başlar. Chandler ve Monica ilişkilerini arkadaşlarına anlatırlar. Las Vegas'a yaptıkları gezi sırasında gizlice evlenmeye karar verirler ancak kiliseye gittiklerinde sarhoş olmuş Ross ve Rachel'ın evlendiklerini görürler.

### Altıncı sezon

Ana madde: Friends (6. sezon)
Ross ve Rachel'ın evliliğinin sarhoşken yapılmış bir hata olduğu ortaya çıkar. Rachel hemen boşanmak istese de Ross üçüncü bir boşanmayı kaldıramayacağını öne sürerek evli kalmayı önerir ancak ilerleyen bölümlerde boşanırlar. Monica ve Chandler birlikte yaşamaya başlar, Rachel da Phoebe'nin yanına taşınır. Joey, bir robotla başrolü paylaştığı *Mac and C.H.E.E.S.E.* adında bir diziye başlar. Ross New York Üniversitesinde ders vermeye başlar ve orada Elizabeth (Alexandra Holden) isimli öğrencisiyle çıkmaya başlar. Ancak aradaki yaş farkı sebebiyle ilişkileri uzun sürmez. Phoebe ve Rachel'ın evinde yangın çıkar ve ev bir süre kullanılmaz hâle gelir; Rachel Joey'nin, Phoebe de Monica ve Chandler'ın yanına taşınır. Chandler Monica'ya evlenme teklifi eder.

### Yedinci sezon

Ana madde: Friends (7. sezon)
Yedinci sezon genel olarak Monica ve Chandler'ın düğün hazırlıklarıyla geçer. Joey'nin dizisi *Mac and C.H.E.E.S.E* yayından kaldırılır ve o da *Days of Our Lives*'taki rolüne geri dönmeye çalışır. Phoebe'nin dairesi tamir edilir fakat iki yatak odası yerine tek yatak odası yaparlar bu yüzden Rachel temelli Joey'nin yanına taşınır. Sezon finalinde Monica ve Chandler'ın düğünü olur, düğün öncesinde Rachel ve Phoebe evin tuvaletinde pozitif sonuçlu bir hamilelik testi bulurlar.

### Sekizinci sezon

Ana madde: Friends (8. sezon)
Hamilelik testinin Rachel'a ait olduğu anlaşılır. Rachel teste güvenmediği için tekrar yapar, sonuca ilk Phoebe bakar ve negatif olduğunu söyler, Rachel buna çok üzülür. Fakat Phoebe, Rachel'ın tepkisini görmek için yalan söylediğini, testin pozitif olduğunu itiraf eder. Sezon genel olarak Rachel'ın hamileliği etrafında döner. Ross ve Rachel romantik bir ilişki içinde olmamaya yalnızca bebeğe ebeveynlik yapmaya karar verirler. Joey Rachel'a âşık olur fakat Rachel bu aşka karşılık vermez. Sezonun son bölümünde Rachel, Emma isimli bebeğini doğurur. Hastanedeyken Ross'un annesi Ross'a, Rachel'a evlenme teklif etmesi için bir yüzük verir. Ross evlenmek istemediğini söyler ama yine de yüzüğü alıp ceketinin cebine koyar ve ceketi de Rachel'ın odasında bırakır. Joey odadayken Rachel duygulanıp ağlar ve Joey de peçete ararken yanlışlıkla yüzüğün kutusunu yere düşürür. Eğilip kutuyu açar. İçinden yüzük çıkınca Rachel, Joey'nin ona evlenme teklif ettiğini düşünür ve teklifi kabul eder.

### Dokuzuncu sezon

Ana madde: Friends (9. sezon)
Mike Hannigan karakterini canlandıran Paul Rudd.
Ross ve Rachel birlikte yaşamaya başlar. Monica ve Chandler çocuk sahibi olmaya çalışır ancak sağlık sorunları nedeniyle çocuklarının olamayacağı ortaya çıkar. Phoebe, Mike Hannigan'la (Paul Rudd) çıkmaya başlar. Onlar çıkarken Phoebe'yi işi yüzünden terk etmek zorunda kalan eski sevgilisi David (Hank Azaria) ülkeye döner ve tekrar Phoebe'yle sevgili olmak ister ama Phoebe Mike'ı seçer. Sezonun ortalarında Rachel, bebeği Emma'yla beraber tekrar Joey'ye taşınır ve ona âşık olmaya başlar. Gruptaki herkes Emma doğduktan sonra Rachel ve Ross'un tekrar sevgili olması için çabalar. Finalde Ross, Barbados'ta yapılan paleontoloji konferansında açış konuşması yapacaktır. Tüm grup hem onu dinlemek hem de tatil yapmak için onunla beraber gider. Joey ve sevgilisi Charlie (Aisha Tyler) ayrılırlar ve Charlie, Ross'la çıkmaya başlar. Joey ve Rachel birbirlerine karşı hislerinin aynı olduğunu itiraf ederler ve son sahnede öpüşürler.

### Onuncu sezon

Ana madde: Friends (10. sezon)
Charlie Ross'tan ayrılır ve eski sevgilisine döner. Joey ve Rachel ilişkilerini bir süre Ross'a kabul ettirebilmeye çalışır ancak böyle bir şey gerçekleşmediği için ayrılıp tekrar arkadaş olarak kalmaya karar verirler. Sezonun ortasında Phoebe'yle Mike, Central Perk'ün önünde evlenirler. Monica ve Chandler evlat edinmeye karar verir ve Erica (Anna Faris) isimli bir hamileyle anlaşırlar. Sezon finalinde Erica ikiz doğurur (Herkes tek bebek doğacak sanmaktadır.), çift bebeklerin isimlerini Jack (Monica'nın babasının adı.) ve Erica (İkizleri doğuran kişinin adı.) koyar. Monica ve Chandler şehir merkezinden uzakta, müstakil bir eve taşınmayı planlar ve bu durum Joey'yi çok üzer, kısa sürede hayatında çok büyük değişiklikler olmasından rahatsızdır. Rachel işinden kovulur ve Paris'te başka bir iş teklifi alır. Ross Rachel'ın yurt dışına gideceğini öğrenince ona hâlâ âşık olduğunu fark eder ve bunu ona itiraf ederek gitmesini engellemeye çalışır. Rachel da aşkını kabul eder ve iş teklifini reddedip Ross ile kalır. Finalin son sahnesinde tüm grup Monica ve Chandler'ı yolcu etmek için onların apartmanına gelir, herkes anahtarını tezgâhın üzerine bırakır ve son kez hep beraber kahve içmek için Central Perk'e giderler. Daireden çıkmalarının ardından kamera kapıya odaklanır ve bölüm biter.

Yayın takvimi
-------------

* Perşembe günleri 20.30-21.00 arası NBC'de: 22 Eylül 1994 - 23 Şubat 1995
* Perşembe günleri 21.30-22.00 arası NBC'de: 23 Şubat - 18 Mayıs 1995
* Perşembe günleri 20.00-20.30 arası NBC'de: 21 Eylül 1995 - 6 Mayıs 2004

Prodüksiyon
-----------

### Konsept

|  |
| --- |
| "Bu dizi seks, aşk, ilişkiler, kariyer yani hayatınızda her şeyin mümkün olduğu zaman hakkında. Aynı zamanda arkadaşlık hakkında çünkü bir şehirde tek başınaysanız arkadaşlarınız sizin aileniz olur. |
| —Crane, Kauffman ve Bright'ın projeyi NBC'ye sunarken kullandıkları tanıtım cümleleri. |

David Crane ve Marta Kauffman 1993'te CBS'te yayından kalkan sitcomları *Family Album*'ün ardından 1994'te üç yeni proje geliştirmeye başladılar. Kauffman ve Crane, bu üç projeden "20'li yaşlarında Manhattan'da yaşayan altı arkadaşın hikâyesi"ni NBC kanalına sunmaya karar verdi. HBO'da yayımlanan dizileri *Dream On*'un yönetici yapımcısı olan ortakları Kevin Bright'a kafalarındaki fikri anlattılar. Crane ve Kauffman diziyi oluşturan fikrin, kendilerinin üniversiteden mezun olup tek başlarına New York'a taşınmaları üzerine düşünmeye başladıklarında ortaya çıktığını söylemektedir. Kauffman o zamanlar geleceğin soru işaretleriyle dolu olduğuna inandığını söylüyor. "Herkesin bildiği bu hissi" işlemenin ilgi çekici olacağını düşündüler çünkü kendileri de zamanında aynı şeyleri yaşamışlardı. Ekip, *Insomnia Cafe* adını verdikleri bu yedi sayfalık taslağı Aralık 1993'te NBC'ye sundu.

Aynı dönemde Warren Littlefield -daha sonra NBC Entertainment'ın yöneticisi- birlikte yaşayan gençlerin hayatı üzerine kurulu bir komedi programı arıyordu. Littlefield bu grubun birbirinin hayatında unutulmaz anılar yaratmasını ve birbirlerinin ailesi hâline gelmesini istiyordu. Ancak aradığı konseptleri bir arada bulmak çok zordu ve NBC'de geliştirilen projeleri beğenmiyordu. Kauffman, Crane ve Bright *Insomnia Cafe*'yi sunduklarında Littlefield yaratılan karakterlerden etkilendi. NBC, tasarımı put pilot (pilot bölüm) olarak satın aldı. Yani kanal eğer bölüm çekilmezse stüdyoya yüklü bir miktar ceza ödeyecekti. Kauffman ve Crane projenin adını *Friends Like Us* olarak değiştirdi ve pilot bölümü üç gün içinde yazdı. Littlefield dizinin hedef kitlesinin X nesli olmasını ve onların yeni bir arkadaşlık bağı keşfetmesini istiyordu fakat üçlü onunla aynı fikirde değildi. Crane ise dizinin yalnızca bir jenerasyon için olmadığını savundu ve herkesin izlerken eğlenmesini hedefleyen bir dizinin yapımcısı olmak istediğini belirtti. NBC, pilot bölümün senaryosunu beğendi ama dizinin isminin, o dönem ABC'de yayımlanan sitcom *These Friends of Mine*'a benzediği için, *Six of Us* olarak değiştirilmesini istedi.

### Oyuncu seçimi

Yapımcılar Courteney Cox (*resimdeki*) Rachel'ı, Jennifer Aniston'ın ise Monica'yı oynamasını istiyordu fakat Cox ve Aniston aynı fikirde değildi. Böylece Cox Monica ve Aniston da Rachel olarak kadroya alındı.
Anlaşmaların ardından dizi hemen NBC'nin yeni favorisi oldu, Littlefield şehirdeki her ajansın dizinin bir parçası olmak için telefon ettiğini bildirdi. Başroller için seçmeler New York ve Los Angeles'ta yapıldı. Cast direktörü 1000 aktörden her rol için 75 kişiyi seçti. Seçilenler Crane, Kauffman ve Bright'ın izleyeceği seçmeler için tekrar çağrıldı. Mart'ın sonunda, her rol için oyuncu sayısı 3-4'e indirildi ve bunlar, ileride Warner Bros. Television.'ın yöneticisi olacak olan, Leslie Moonves'ın izlemesi için tekrar seçmeye çağrıldı.

Dizinin senaristleri Ross karakterini daha önceden birlikte çalıştıkları David Schwimmer'ı düşünerek yazdılar ve Schwimmer kadroya alınan ilk aktör oldu. Cox seçmeler sırasında Monica'yı oynamak istiyordu fakat yapımcılar onun "neşeli ve yüksek enerjili" mizacı sebebiyle Rachel'ı oynamasını uygun gördü. Fakat Cox'un seçmelerdeki performansından sonra Kauffman da onunla aynı fikirde oldu ve Cox, Monica rolü için seçildi. Matt LeBlanc Joey için seçmelerdeyken karaktere "farklı bir yorum" kattı. Senaristler aslında Joey'yi salak bir karakter olarak tasarlamamıştı. Ayrıca ona duygusal bir yön de verilmemişti fakat LeBlanc seçmelerde karaktere bunu da ekledi. Her ne kadar Crane ve Kauffman LeBlanc'i Joey için istemese de kanal rolü ona verdi. Jennifer Aniston, Matthew Perry ve Lisa Kudrow da seçmelerde beğenilerek kadroya eklendi.

Yazarlar yaratılan karakterlerin oyunculara uyması gerektiğini düşündüğü için kadro seçiminden ilk sezonun sonuna kadar karakterlerin özelliklerinde değişiklikler yapıldı. Kauffman, Joey karakterinin düşündüklerinden tamamen farklı bir şeye dönüştüğünü ve "ilk Şükran Günü bölümüne kadar Monica'nın nevrozlarının ne kadar eğlenceli olabileceğini fark edemediklerini" itiraf etmiştir.

### Senaryo yazımı

NBC *Friends*'i' aldıktan sonra Crane, Kauffman ve Bright, başta *Seinfeld* bölümleri olmak üzere, hazırladıkları gönderilmemiş senaryoları birkaç hafta gözden geçirdiler. Kauffman ve Crane "40 yaşına geldiğinizde artık daha fazla yapamıyorsunuz. Kanallar ve stüdyolar üniversiteden yeni mezun olmuş gençleri bulmaya çalışıyor." diyerek yedi genç yazardan oluşan bir takım işe aldı. Yaratıcılar bir ya da iki ana karakter yerine eşit derecede önemli altı karakterin "sayısız öykü ve diziye hız vereceğini" düşünüyorlardı. Hikâyedeki ana fikirlerin neredeyse tamamı yazarlardan çıksa da oyuncular da zaman zaman fikir sundu. Senaristler ilk başta dizideki en seksüel karakterler olarak planladıkları Joey ve Monica arasında büyük bir aşk hikâyesi olmasını düşünüyordu. Ross ve Rachel arasındaki ilişki ise Kauffman ve Crane ilk bölümün senaryosunu yazarken ortaya çıktı.

İlk bölümün prodüksiyon aşamasında NBC, dizide tek bir ana baskın hikâye ve ufak yan hikâyeler istedi ancak senaristler bunu reddetti ve üç farklı hikâyeye eşit derecede ağırlık vermeye devam etmek istedi. Ayrıca NBC kadrodaki oyuncuların çok genç olduğunu ve gençlere tavsiye vermesi için daha yaşlı karakterler eklenmesi gerektiğini düşünüyordu.

ABD'de her yaz yapımcılar sonraki sezonun hikâyelerini ana hatlarıyla belirler. Bir bölümün prodüksiyonu başlamadan önce Kauffman ve Crane, senaryo onların dışında biri tarafından yazılmışsa hikâyeyi bozacak ya da karaktere uygun olmayan bir bölüm olup olmadığına bakmak için kontrol ederlerdi. Diğer hikâyelerin aksine Joey ve Rachel aşkı fikrine sekizinci sezonun ortalarında karar verildi. Dizinin yaratıcıları Ross ve Rachel'ın hemen tekrar bir araya gelmesini istemiyordu bu yüzden onları birbirinden uzaklaştıracak başka romantik ilişkiler ararlarken yazarlardan biri Joey'yi Rachel'a âşık etme fikrini önerdi. Hikâye sezona eklendi ancak oyuncular bu öykünün oynadıkları karakterlerin hoşlanılmamasına sebep olacağından korktuğu için öykünün üzerinde fazla durulmayıp konu sezonun finaline kadar kapatıldı. Finalde ise tekrar ön plana çıktı. Dokuzuncu sezonda yazarlar Rachel'ın bebeğine dizide ne kadar yer verilmesi gerektiğinden emin değildi, dizinin ne bir bebek etrafında dönmesini ne de onun tamamen yok sayılmasını istiyorlardı. Crane dizinin onuncu sezonda da devam edip etmemesi gerektiğinden ilk başta pek emin değildi ancak biraz düşündükten sonra sezon için yeterli hikâyeye sahip olduklarına karar verdi ve onuncu sezon teklifini de kabul etti. Kauffman ve Crane tüm oyuncuların devam etmeyi istemediği takdirde on birinci sezon için imza atmayacaklarını belirtmiştir.

Bölümlerin başlık formatına, "The One...", yapımcıların bölüm jeneriğinde bölümün adının gösterilmediğini fark edip bunun çoğu izleyici için sorun olabileceğini düşünmeleri üzerine karar verildi. Böylece "The One with the Monkey" (Maymunlu bölüm), "The One Where Eddie Moves In" (Eddie'nin taşındığı bölüm) gibi bölümün ana konusu başlık şeklinde verilmiştir. Dizinin pilot bölümü ve son bölümü "The Last One" hariç tüm bölümlerin adları "The One..." ile başlar.

### Çekimler

Greenwich Village bölgesindeki 90 Bedford caddesindeki bu bina dizide karakterlerin yaşadığı apartman olarak gösterilmiştir.
Dizinin birinci sezonu Burbank, Kaliforniya'daki Warner Bros. Stüdyoları 5. etapta çekildi. NBC yöneticileri oluşturulan kafenin trende fazla uygun, çok modern olduğundan endişeliydi bu yüzden kafe yerine bir lokanta yapılmasını istedi ama en sonunda kafe konseptine razı oldular. Dizinin açılış jeneriği 04.00'te soğuk bir Burbank sabahında Warner Bros. binasının çeşmesinde çekildi. İkinci sezonun başında prodüksiyon daha büyük bir yer olan 24. etaba geçti ve dizi bittikten sonra buraya "The Friends Stage" adı verildi. Dizinin çekimleri 1994 yazında kendilerine altı ana karakteri tanıtan bir özetin verildiği izleyiciler önünde çekilmeye başladı. Ayrıca bu izleyicileri aralarda eğlendirmek için de bir komedyen tutuldu. 22 dakikalık her bir bölümün çekilmesi 6 saat sürüyordu. Bu süre pek çok sitcom'un iki katı kadardır. Çekim süresinin uzun olmasının temel nedeni ise pek çok kez yeniden çekim ve senaryo üzerinde değişiklikler yapılmasıydı.

Yapımcıların her zaman hikâyelerin doğruluğu için karakterlerin yaşadığı şehirde ve gerçek mekânlarda çekim yapmak istemelerine rağmen *Friends* hiçbir zaman New York'ta çekilmemiştir. Bright stüdyo dışındaki yerlerde çekim yapmanın bölümleri daha az komik yaptığını ve stüdyo seyircilerinin dizinin tamamlayıcı unsuru olduğunu düşünüyordu. Dizi sahte bir New York gösterdiği ve karakterlerin finansal durumunun daha büyük dairelere yetebileceği için eleştirilince Bright setin kameralar, ışıklar ve izleyicilerin neler olduğunu görebileceği kadar büyük olduğunu; dairenin oyuncuların eğlenceli diyaloglar kurmasını sağladığını belirtmiştir. Yapımcılar dizinin Birleşik Krallık'taki popülerliğinin farkında oldukları için dördüncü sezonun finalini Londra'da bir yerde çektiler. Sahneler stüdyoda her biri 500 kişiden oluşan üç izleyici grubuyla çekildi. Bu, dizinin yayın dönemi boyunca en kalabalık izleyici grubudur. Beşinci sezonun finali Warner Bros.'un Las Vegas'taki stüdyolarında çekildi ancak Bright bölümün gerçek bir mekânda çekildiğini sanan insanlarla tanıştığını söylemiştir.

Final
-----

Ana madde: The Last One (Friends)
Oyuncular finalin çekimleri sırasında çok duygulanmıştı. Jennifer Aniston bunu şöyle açıklıyor: "Gerçekten kırılgan çin fincanları gibiyiz ve son hızda duvara doğru ilerliyoruz."
Dizinin yaratıcıları finalin bir saat uzunluğundaki ilk taslaklarını, yayımlanmasından dört ay önce Ocak 2004'te hazırladılar. Crane, Kauffman ve Bright bölümü hazırlarken diğer sitcom'ların finallerini izleyip neyin istendiğini, ilgi çekip çekmediğini inceledi. İncelemelerinde en beğendikleri arasında *The Mary Tyler Moore Show*'un dizinin özüne uygun olan finali vardı. Crane, Kauffman ve Bright finali yazmakta çok zorlandılar, onu kelimelere dökmeden önce son sahneyi günlerce kafalarında canlandırdılar. "Üst düzey bir konsept ya da diziyi kendisi gibi olmaktan çıkaracak bir şey" istemiyorlardı. Finalin en kritik yanı ise çok az bir çekim ekibi ve izleyicisiz çekilmesiydi. Ana kadro finali beğendi ve dizinin fanlarının da benzer bir tepki vereceklerinden emindi:

> Bu tam olarak umduğum gibiydi. Hepimizin hikâyesi yeni başlangıçlara açıldı ve izleyicimiz de tüm karakterlerin hayatlarında yeni bir bölüme başladıklarının farkında.
> 
> — David Schwimmer'ın dizinin finali hakkındaki yorumu.

NBC dizinin finalinin promosyon çalışmalarına haftalar öncesinden başladı. NBC'nin yerel şirketleri ABD'nin çeşitli bölgelerinde, bunların arasında Universal CityWalk'un dışında Astrovision ekranda yapılan özel yayın dâhil, finalin izlendiği partiler düzenlendi. Haftalık televizyon haber dergisi olan Dateline NBC diziyi konu alan, toplamda iki saat süren iki bölüm hazırladı. Final yayımlanmadan önce bir saat boyunca dizinin eski bölümlerinden sahneler içeren retrospektif bir bölüm gösterildi. Finalin ardından ise dizideki Central Perk Cafe'de, ana kadronun konuk olarak yer aldığı *The Tonight Show with Jay Leno* yayımlandı. Finalin reklam değerleri her 30 saniyelik reklam süresi başına ortalama 2 milyon dolardı, bu rakamla *Seinfeld*'in finalinin 1,7 milyon dolarlık rekoru geçilmiştir.

6 Mayıs 2004'te yayımlanan final ABD'de 52 milyon izleyiciye ulaşarak *Seinfeld*'in 1998'deki finalinden beri en çok izlenen eğlence programı oldu. Dizinin en çok izlenen bölümü olmamasına rağmen final televizyon tarihinin en çok izlenen dördüncü dizi finali oldu. İlk üç ise şöyledir: 105 milyonla *M\*A\*S\*H*, 80,4 milyonla *Cheers* ve 76,2 milyonla *Seinfeld*. Retrospektif bölüm 36 milyondan az izlense de final o yılki Super Bowl'un ardından en çok izlenen ikinci yayın oldu. *Friends* ve *Frasier*'ın finallerinin ardından medya eleştirmenleri sitcom türünün kaderi hakkında spekülasyonlarda bulunmaya başladı. İfade edilen görüşler bu dizilerin ardından sitcom türünün düşüşe geçme sinyalleri verdiği ve senaryolaşmış programlar yerine reality show'ların öne çıkacağı yönündeydi.

Karşılama
---------

### Eleştiriler

Dizinin aldığı ilk eleştiriler ne iyi ne de kötüydü, 20 inceleme baz alınarak yapılan puanlamada, "ortalama" kabul edilerek Metacritic'ten 100 üzerinden 59 almıştı. *The Plain Dealer*'dan' Tom Feran dizi hakkında "*Seinfeld* tarzında takılan fakat daha kararsız ve başarısız" diye yazarken *Houston Chronicle*'dan' Ann Hodges da "Yeni *Seinfeld* özentisi fakat asla *Seinfeld* kadar eğlenceli olamayacak." demiştir. *Los Angeles Daily News*'dan' Ray Richmond diziyi "yeni sezonun en parlak komedisi", *The Los Angeles Times* da benzer bir yorumla "kesinlikle yeni sezonun en iyi komedisi" olarak niteledi.

*Chicago Sun-Times‍* gazetesinden Ginny Holbert, Joey ve Rachel'ın kişilik özelliklerini "yeterince geliştirilmemiş" bulurken Richmond kadronun "iyi bir uyum yakalamış, sevilebilir, genç bir grup" olmasını beğendi. *USA Today* Robert Bianco, Schwimmer'ın performansını "müthiş" diyerek övmüştür. Bianco ayrıca kadın oyuncuları da beğendiği fakat Perry'nin rolü Chandler'ı "tanımlanmamış", LeBlanc'in ise "daha iki denemesini izlerken bile insanı sıkan bilindik aptal çapkın rutinine fazla güvendiğini" belirtti. *Friends Like Us: The Unofficial Guide to Friends*'in' yazarları özellikle Perry ve Schwimmer'ın "fazla abartılı" oynadıklarını yazdı.

Dizinin ilerlemesiyle beraber yapılan eleştiriler daha olumlu yönde olmaya başladı ve *Friends* dönemin en popüler sitcom'larından biri oldu. Şu an ise televizyon tarihinin en iyi programları arasında sayılmaktadır. Eleştirmenler senaryonun her zaman iyi yazılmasını ve ana kadro arasındaki uyumu övdü. *Newsday*'den' Noel Holston pilot bölüm için 1994'te "pek de iyi olmayan bir *Seinfeld* özentisi" demiş daha sonra ise bölümü tekrar izleyip bu eleştirisini yanlış bulduğunu hatta senaristlerden özür dilemesi gerektiğini hissettiğini söylemiştir. Salon.com'dan Heather Havrilesky dizinin ikinci sezonda zirve yaptığını düşünmektedir. Havrilesky karaktere özel şakaların ve durumların "size her bölümde birkaç kez kahkaha attırdığını" ve kaliteli senaryonun "orijinal ve yenilikçi" olduğunu belirtir. *The New York Times*'tan'Bill Carter sekizinci sezonun, diziye tekrar ivme verdiğini düşündüğü için, "gerçek bir geri dönüş" olarak görmektedir. Carter dizinin bu dönüşle "yeni güzel hikâyelerle yüksek desibel kahkahalar" yarattığını ve böylece "fanların gönlünü yeniden kazandığını" düşünmektedir. Ancak *Entertainment Weekly*'den' Liane Bonin dokuzuncu sezonun hayal kırıklığı yaratan bir düşüş olduğunu yazdı. Ayrıca durmadan ünlü konuk oyuncu almalarını eleştirerek artık dizinin kendi kendini mahvettiğini belirtti. Sezonun hayal kırıklığı yarattığını söylemesine rağmen senaryonun hâlâ iyi yazıldığını da eleştirisine eklemiştir. Havrilesky onuncu sezonun "bunun bir zamanlar iyi bir dizi olduğunun bile hayal edilemeyeceği kadar kötü" olduğunu yazdı. *Time*, *Friends*'i' "Tüm Zamanların En İyi 100 TV Programı" listesine almış ve dizi hakkında "bu dizide güzel saklanmış bir sır var; adı 'arkadaşlar' (*Friends*) olmasına rağmen gerçekte aile hakkında."

|  |
| --- |
| "Hiçbir bölümün *Friends*'in finalinin heyecanına ve yarattığı beklentilere ulaşması mümkün değil ama bu ortaya çıkan final muhtemelen fanların umduklarına en yakın şeydi. Sonuç olarak, bu iki saatlik yayın tam olarak yapması gerekeni yaptı. Tüm hikâyeyi toparlarken bize bu diziyi neden sevdiğimizi ve neden özleyeceğimizi gösterdi." |
| — *USA Today*'den Robert Bianco'nun dizinin finali hakkındaki yorumu. |

Dizinin finali karışık geri dönüşler aldı. *USA Today'*den Rober Bianco, finali eğlenceli ve tatmin edici olarak tanımladı ve her karakteri ayrı ayrı vurgularken karmaşık ruh hâllerini ve mizahi ustalıkla kullanmalarını takdir etti. *Boston Herald*'tan Sarah Rodman, Aniston ve Schwimmer'ın oyunculuklarını övdü fakat karakterlerinin tekrar bir araya gelmelerini "fanların en çok istediği şey olmasına rağmen yine de abartı" buldu. *Hartford Courant*'tan Roger Catlin yeni başlayanların dizideki "neredeyse tüm komik unsurların karakterlerin sersemliklerinden kaynaklandığına şaşıracaklarını" söylemektedir. *Fort Worth Star-Telegram*'dan Ken Parish Perkins finalin "komik olmaktan çok dokunaklı, soğuk espriler olmadan tatmin edici bir kapanışa sahip olduğunu" yazdı.

### Ödüller

Ana madde: Friends'in kazandığı ve aday gösterildiği ödüller
Dizinin her karaktere eşit ağırlık veren formatını korumak için ana kadrodaki oyuncuların hepsi aynı kategorilerde aday gösterilmeyi istemiştir. Sekizinci sezonun başında oyuncular kendilerini yardımcı oyuncu kategorisi yerine başrol oyuncu kategorilerinde sunmaya karar verdi. Dizi 62 Primetime Emmy ödülüne aday oldu ve 6 tanesini kazandı. Aniston ve Kudrow ana kadroda Emmy kazanan kişiler olurken Cox kadroda bu ödüle aday gösterilmemiş tek kişidir. Dizi 2002'de En İyi Komedi Dizisi Emmy Ödülü'nü kazandı, 1995, 1996, 1999, 2000 ve 2003'te de aday gösterildi. Dizi ayrıca bir Amerikan Komedi Ödülü, bir GLAAD Medya Ödülü, bir Altın Küre Ödülü, üç Logie Ödülü, altı People's Choice Ödülü, bir Satellite Ödülü ve bir SAG Ödülü kazanmıştır.

### Reyting

Aşağıdaki tabloda *Friends*'in Birleşik Devletler'de reyting değerleri yer almaktadır. Dizinin her sezonunun ortalama reytingi, o yılın en çok izlenen ilk on program arasında yer almıştır. Tabloda "sıra" sütunu sezonun o yılki yayın döneminde genel olarak kaçıncı sırada olduğunu göstermektedir. Bu sıralama 6 ana İngilizce yayın yapan kanalın programları arasındadır. Tablodaki "izleyici" sütunu sezonun/bölümün orijinal yayın tarihinde ABD'de ortalama izleyici sayısını ifade eder. "Sezon prömiyeri" sezonun ilk bölümünün yayımlanma tarihini, "sezon finali" ise sezonun final bölümünün yayımlanma tarihini ifade eder. *Friends* reytingde bir numara olan son sitcom'dur, ardından ise *CSI: Crime Scene Investigation*, *American Idol*, *NBC Sunday Night Football* ve *NCIS* gelir.

Reyting tablosu| Sezon | Sezon prömiyeri | Sezon finali | Sıra | İzleyici(milyon) | En çok izlenen bölüm |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Başlık | İzleyici(milyon) |
| 1 | 22 Eylül 1994 | 18 Mayıs 1995 | 8 | 24,3 | "The One Where Rachel Finds Out" | 31,3 |
| 2 | 21 Eylül 1995 | 16 Mayıs 1996 | 3 | 29,4 | "The One After the Superbowl" | 52,9 |
| 3 | 19 Eylül 1996 | 15 Mayıs 1997 | 4 | 24,9 | "The One Where Chandler Can't Remember Which Sister" | 29,8 |
| 4 | 25 Eylül 1997 | 7 Mayıs 1998 | 4 | 24,0 | "The One with Ross's Wedding" | 31,6 |
| 5 | 24 Eylül 1998 | 20 Mayıs 1999 | 2 | 23,5 | "The One After Ross Says Rachel" | 30,9 |
| 6 | 23 Eylül 1999 | 18 Mayıs 2000 | 5 | 20,7 | "The One with the Proposal" | 30,7 |
| 7 | 12 Ekim 2000 | 17 Mayıs 2001 | 5 | 20,2 | "The One with Monica and Chandler's Wedding" | 30,1 |
| 8 | 27 Eylül 2001 | 16 Mayıs 2002 | 1 | 24,5 | "The One Where Rachel Has a Baby" | 34,9 |
| 9 | 26 Eylül 2002 | 15 Mayıs 2003 | 2 | 21,8 | "The One Where No One Proposes" | 34,0 |
| 10 | 25 Eylül 2003 | 6 Mayıs 2004 | 4 | 22,8 | "The Last One" | 52,5 |

Kültürel etki
-------------

Central Perk Cafe'nin seti.
Yapımcılar *Friends*'in "yalnızca bir televizyon programı" olduğunu düşünse de yayımlandığı dönemde pek çok psikolog dizinin kültürel etkilerini araştırmıştır. Aniston'ın saç kesimi "The Rachel" diye adlandırılıp dünyanın her yerinde taklit edildi. Joey'nin sık sık kullandığı replik "How you doin'?" Batı İngilizcesi argosunda oldukça popüler olmuş ve yeni insanlarla tanışmak ve kur yapmak için sık sık kullanılmıştır. Dizinin İngilizce diline de etkileri olmuştur. Toronto Üniversitesindeki araştırmalar da karakterlerin, sıfatları güçlendirmek için "*so*" kelimesini diğer pekiştirenlerden daha çok kullandıklarını ortaya çıkardı. Bu Amerikan yerel dilinde sık tercih edilen bir kalıpken dizinin yaygınlaşmasını hızlandırmıştır. Perry'nin sarkastik olmak için cümleleri yarım bırakma alışkanlığı da izleyiciler tarafından sık sık kullanıldı. 11 Eylül Saldırıları'nın ardından dizinin reytingleri önceki sezona göre %17 arttı.

*Murder, She Wrote*'un ikinci sezonundaki "Murder Among Friends" adlı bölümde *Friends*'in' parodisi yapıldı. Bölümde acemi dedektif Jessica Fletcher (Angela Lansbury), *Buds* isimli, şehirde yaşayan bir grup arkadaşın günlük hayatını anlatan bir televizyon dizisinin yazarının cinayetini araştırır. Bölüm CBS'in *Murder, She Wrote*'un yayımlanma gününü pazardan perşembeye NBC'nin *Friends*'i yayımladığı saate alması üzerine hazırlanır. Angela Lansbury'nin kardeşi ve *Murder, She Wrote*'un denetici yapımcısı Bruce Lansbury dizinin perşembe gününe alınmasından Angela'nın biraz rahatsız olduğunu fakat bölümün diziye karşı dostça yaklaştığını ve herhangi bir kötü niyet barındırmadığını belirtmiştir. Bölümün yazarı Jerry Ludwig *Buds*'u yaratırken *Friends* bölümleri izlediğini söylemiştir.

Dizinin en sık kullanılan mekânlarından Central Perk kafesinin dünya çapında pek çok imitasyonu yapıldı. 2006'da İranlı iş insanı Mojtaba Asadian Central Perk'ün isim hakkını 32 ülkede satın aldı. Kafelerin dekorunda da *Friends*'ten ilham alınan koltuklar, dolaplar, neon tabelalar ve duvar döşemeleri kullanıldı. Ayrıca karakterlerin resimleri duvarlarda asılmakta ve televizyonlarda *Friends* bölümleri yayımlanmaktadır. Dizide Central Perk'ün yöneticisi Gunther'ı oynayan James Michael Tyler, Dubai'deki büyük açılışta kafede garsonluk yapmıştır. Warner Bros. Stüdyolarında Central Perk müze olarak sergilenmek için yeniden inşa edilmiş ve Ekim 2008'de *The Ellen DeGeneres Show*'da gösterilmiştir. Jennifer Aniston da finalden sonra ilk kez burada stüdyoyu ziyaret etti. 24 Eylül-7 Ekim 2009'da Central Perk Londra'daki Soho Broadwick Caddesi'nde tekrar taklit edildi. Kafede kahve dışında "The One with the Football" bölümündeki Geller Kupası gibi diziden eşyalar da satıldı. Mart 2010'da Pekin'deki iş insanı Du Xin Central Perk adını verdiği bir kahve dükkânı açtı.

Dizi aynı zamanda gençlere yönelik alışılmadık alternatif bir aile hayatı yarattı. Bu yaşam stili "tek ihtiyacımız olan şey iyi arkadaşlar" fikrinden yola çıkmakta ve aileni kendi seçtiğin kişilerle oluşturmayı temel almaktadır. İzleyiciler diziyi haftalık bölümlerle takip edip sorunları tespit edebilmektedir. Dizi yeni bir yaşam stili göstermekte ve geleneksel toplumda görülmeyecek ilişkiler geliştirmektedir. Buffalo Üniversitesindeki pop kültürü uzmanları *Friends*'i "Amerikan kültürünü değiştiren ender programlardan biri" olarak göstermektedir. Dizi arkadaşların yaratıcı ve destekleyici ilişkilerle birbirlerinin arkasında olmasını merkeze alan bir yaşam stili göstermektedir.

*The Guardian‍*'ın televizyon ve radyo blogu *Friends*'in başta *How I Met Your Mother* olmak üzere pek çok diziye ilham kaynağı olduğunu belirtmiştir. Bu iki dizi arasındaki temel benzerlikler: ikisinin de Manhattan'da geçmesi ve benzer özelliklere sahip yetişkin bir grup arkadaşı konu almasıdır.

*TV Guide*'ın okuyucularına yaptığı ankette *Friends*'in kadrosu oyların %29'unu alarak %18 oranında kalan *Seinfeld*'i geçmiş ve tüm zamanların en iyi komedi kadrosu seçilmiştir. *60 Minutes* ve *Vanity Fair* anketlerde dizi tüm zamanların en iyi üçüncü sitcom'u seçilmiştir.

Dağıtım
-------

### ABD

Dizinin prömiyeri 22 Eylül 1994 Perşembe günü 20.30'da gösterildi. Pilot bölüm *Mad About You* ile *Seinfeld* arasında yayımlandı ve 22 milyon Amerikan izleyicisine ulaştı. Dizi yayımlandığı dönemde büyük bir başarı elde etti ve NBC'nin "Must See TV" programları arasında yer aldı. 2001'de Crane dokuzuncu sezonun da çekilebileceğini söylediğinde eleştirmenler onu ciddiye almamış ve en az iki oyuncunun yeni bir sezon için sözleşme imzalamayacağına inanmışlardır. Dokuzuncu sezonun çekileceği kesinleştiğinde ise gazeteler yeni bir sezonun çekilme sebebinin tamamen parayla ilgili -bölüm başına 7 milyon dolar kazanç- olduğunu yazdı.

Dokuzuncu sezonun son sezon olacağı yönünde bir yıl süren beklentilerin ardından NBC Aralık 2002'nin sonunda son sezon olacak onuncu sezon için anlaşma imzalandı. Dizinin yaratıcıları ise gelecek yıla kadar yeni bir sezon anlaşması yapmak istemiyor ve dokuzuncu sezonun bölümlerini ve potansiyel dizi finalini yazmayı planlıyordu. NBC, Warner Bros.'a onuncu sezonun her bir bölümü için televizyon tarihinin 30 dakikalık programlar arasında en yüksek ücret olacak olan 10 milyon doları ödemeyi kabul etti. NBC diziden bu ödenilen miktarı kapatacak kadar reklam geliri kazanamasa da dizi perşembe akşamlarının bir parçası olmaya devam etti ve diğer televizyon programlarından daha yüksek reyting ve kâr elde etti. Oyuncu kadrosu başka projelerini engellememesi için son sezonun 24 bölüm yerine 18 bölüm olmasını istedi.

2001 sonbaharında Warner Bros. Television kardeş kanalı TBS ile dizinin tekrar yayımlanması için anlaşma imzaladı. Daha sonra Warner Bros. *Friends*'in yayın haklarını Nick at Nite'a sattığını ve 2011 sonbaharında yayına başlanacağını duyurdu. (TBS ve orijinal yayın dönemindekinin aksine, Nick at Nite diziyi 5 Eylül 2011'den itibaren yedi gece peş peşe yayımlamaya başladı, kapanış jeneriğindeki logo görüntüsü yerine ise kanalın başka programlarının promosyonu için görüntüler koydu.) Warner Bros. lisans anlaşması ve reklamlardan toplamda 200 milyon dolar almayı bekliyordu. Nick at Nite 2017'ye kadar altı yıllık bir anlaşma için saat 18.00'den sonra yayımlanacak her bölüm başına 500.000 $ ödemek için anlaştı. TBS de kontratlarını yeniledi ve Nick at Nite gibi altı yıllık bir anlaşmayla bölüm başı 275.000 $ ödeme yapması planlandı. Fiyatın daha düşük olmasının nedeni ise TBS'in anlaşmanın ilk yılı hariç diziyi saat 18.00'den önce yayımlayabilecek olmasıdır. 2005'e kadar olan anlaşmalardan *Friends* bölüm başına 4 milyon dolar, toplamda da 944 milyon dolar kazanmıştır.

5 Mart 2012'den itibaren dizinin 236 bölümü de yüksek çözünürlüklü olarak yerli kanallarda izlenebilir hâle getirilmiştir. Yeniden hazırlanan bu bölümlerde Warner Bros. 35 mm filmdeki soldan ve sağdan kırpılmış sahneleri yenilemiş ve 16:9 geniş ekrana çevirmiştir. Ocak 2011'den beri Yeni Zelanda TV2 kanalında bu şekilde yayımlanmaktadır. ABD'de 1 Ocak 2015'ten itibaren Netflix dizinin tüm sezonlarını yüksek çözünürlüklü olarak yayımlamaya başlamıştır.

### Uluslararası

*Friends* Birleşik Krallık'ta Channel 4, Sky1, E4 ve Comedy Central UK gibi pek çok kanalda yayımlandı. 4 Eylül 2011'de E4'ün 2004'ten beri yayımladığı tekrarlar sona erdi. Ekim 2011'de Comedy Central dizinin yayın haklarını aldı. İrlanda'da diziyi RTÉ2 yayımladı. Bu kanalda yayımlanan her sezon dizinin Avrupa'daki ilk yayınıydı. Dizi 2010'da TV3'nin ve dijital kanalı 3e'ye taşınana kadar RTÉ2 dizi tekrarlarını yayımlamaya devam etti. Şubat 2015 itibarıyla RTÉ2 dizi tekrarlarını yeniden yayımlamaya başladı, dizi aynı zamanda Comedy Central Ireland'da da yayımlanmaktadır.

Dizi, Avustralya'da Seven Network (1. sezon), Nine Network (2.-10. sezonlar), Network Ten'de (2007-09 tekrarları) yayımlanmış olup şu an ise GEM (Nine Network'ün altyazılı kanalı) ve 111'de tekrarları yayımlanmaktadır. Dizi Yeni Zelanda'da TV2'da gösterilmektedir.

Dizi, Yunanistan'da Star Channel'da, Hindistan'da ise STAR World, WB ve Zee Café'de yayımlanmaktadır. 2009'da Pakistan'daki Apna Channel'da Pencapça yayımlanmaya başlamıştır. Endonezya'da RCTI kanalında gösterilmektedir.

Dizi, Kanada'da Global'da gösterildi. Sonraki yıllarda ise dizinin tekrarları Global'ın kardeş kanalları Slice, DTour ve TVTropolis'te yayımlanmaya başlamıştır.

Sırbistan'da da ilk olarak RTV Pink'te gösterilmiş, Nisan 2011'den beri de tekrarları B92'de yayınlanmaktadır.

Türkiye'de ilk defa 17 Haziran 1996 tarihinden Kasım 1997'ye kadar belli aralıklarla "Sıkı Dostlar" adıyla Show TV'de gösterilmiştir. Ardından Cine 5 'te gösterildikten sonra 30 Haziran 2000 tarihinde "İyi Dostlar" adıyla ATV'de gösterilmiştir. Uzun bir süre boyunca Digitürk platformuna bağlı ComedyMax ve MyMax'te gösterilmiştir.

### Ticari ürünler

Tüm sezonlar ayrı ayrı DVD ve kutu set olarak yayımlanmıştır. Her 1. bölge DVD'lerin içinde kesilmiş sahneler bulunurken 2. bölge yalnızca yayımlanmış bölümleri içerir. Dizinin birinci sezon bölümleri için renk düzenlemeleri ve ses iyileştirmeleri yapılmıştır. Dizinin ticari ürünleri pek çok farklı şirket tarafından dağıtılmıştır. Eylül 1995'te WEA Records bölümlerde çalmış ve çalacak olan şarkılardan oluşan dizinin ilk müzik albümü olan *Friends Original TV Soundtrack*'i çıkardı. Albüm Kasım 1995'te 500.000 kopya satarak *Billboard* 200'a 46 numaradan girdi. 1999'da *Friends Again* adında ikinci soundtrack yayımlandı. Diğer ticari ürünler arasında DVD oyunu "Scene It?"in *Friends* versiyonu ve PlayStation 2 ve bilgisayar için hazırlanmış *Friends: The One with All the Trivia* adında bir quiz oyunu bulunmaktadır. 28 Eylül 2009'da dizinin 15. yıl dönümü için Birleşik Krallık'ta özel bir DVD kutu seti çıkarıldı. Kutu setin içerisinde genişletilmiş bölümler, bölüm rehberleri ve orijinal özel ekler yer almaktadır.

Warner Home Video 12 Kasım 2012'de dizinin tamamını Blu-ray olarak yayımladı. Ancak bu koleksiyonda önceki DVD'ler gibi kesilmiş sahneler yer almamaktadır.

| DVD adı | Bölüm sayısı | DVD çıkış tarihi | Blu-ray çıkış tarihi |
| --- | --- | --- | --- |
| 1. Bölge | 2. Bölge | 4. Bölge | Bölge A | Bölge B BK | Bölge B Avustralya |
| The Complete First Season | 24 | 30 Nisan 2002 | 29 Mayıs 2000 | 4 Ekim 2006 | 30 Nisan 2013 |  |  |
| The Complete Second Season | 24 | 3 Eylül 2002 | 29 Mayıs 2000 | 4 Ekim 2006 | 30 Nisan 2013 |  |  |
| The Complete Third Season | 25 | 1 Nisan 2003 | 29 Mayıs 2000 | 4 Ekim 2006 |  |  |  |
| The Complete Fourth Season | 24 | 15 Temmuz 2003 | 29 Mayıs 2000 | 4 Ekim 2006 |  |  |  |
| The Complete Fifth Season | 24 | 4 Kasım 2003 | 29 Mayıs 2000 | 4 Ekim 2006 |  |  |  |
| The Complete Sixth Season | 25 | 27 Ocak 2004 | 17 Temmuz 2000 | 4 Ekim 2006 |  |  |  |
| The Complete Seventh Season | 24 | 6 Nisan 2004 | 25 Ekim 2004 | 4 Ekim 2006 |  |  |  |
| The Complete Eighth Season | 24 | 9 Kasım 2004 | 25 Ekim 2004 | 4 Ekim 2006 |  |  |  |
| The Complete Ninth Season | 24 | 8 Mart 2005 | 25 Ekim 2004 | 4 Ekim 2006 |  |  |  |
| The Complete Tenth Season | 18 | 15 Kasım 2005 | 25 Ekim 2004 | 4 Ekim 2006 |  |  |  |
| The Complete Series | 236 | 15 Kasım 200514 Kasım 2006 (yeni basım)1 Nisan 2013 (yeni basım 2013) | 2 Ekim 200612 Kasım 2007 (yeni basım)28 Eylül 2009 (15. yıl edisyonu) |  | 13 Kasım 2012 | 12 Kasım 2012 | 21 Kasım 2012 (JB Hi-Fi exclusive)21 Ağustos 2013 |

Devam projeleri
---------------

LeBlanc dizideki "belki de en az gelişebilmiş karakter" olarak gördüğü Joey'yi geliştirebilmek için kendi programına sahip olmayı istediğini söylemiştir.
### *Joey*

Ana madde: Joey (dizi)
*Friends*'in 2004'teki finalinin ardından LeBlanc, Joey'nin oyunculuk kariyerini ilerletmek için Los Angeles'a taşınmasını konu alan *Joey* dizisi için anlaşma imzaladı. Kauffman ve Crane bu projeyle ilgilenmedi fakat Bright, Scott Silveri ve Shana Goldberg-Meehan'la beraber dizinin yönetici yapımcısı olmayı kabul etti. NBC *Joey* için büyük bir promosyon çalışması yaptı ve diziyi *Friends*'in yayımlanma saati olan perşembe 20.00'de gösterdi. Pilot bölüm 18,6 milyon Amerikalı tarafından izlendi fakat ilerleyen bölümlerde özellikle de ikinci sezonda reyting azaldı. Ortalama reyting birinci sezondaki 10,2 milyondan 7,1 milyon izleyiciye düştü. İzlenme sayısının 4,09 milyona düştüğü 7 Mart 2006'da yayımlanan bölümle beraber kanal dizinin televizyon yayınını durdurdu. 15 Mayıs 2006'da sezonun bitmesiyle birlikte NBC dizinin anlaşmasını bitirdi. Bright dizinin çabuk bitmesinin sebebini kanal yöneticileri, stüdyo ve diğer yapımcılar olarak göstermektedir:

> Friends'te Joey bir zamparaydı fakat biz onun bu romantik maceralarını izlemeyi seviyorduk. Joey iş bulamayacak, kızlara çıkma teklif edemeyecek bir karakter olarak tasarlanmamıştı. Acınası, amacını kaybetmiş, insanların da enerjisini düşüren bir karaktere dönüştü. Joey yanlış yöne gitti ve ben bunu fark edemedim.
> 
> — Kevin S. Bright Joey'nin yayınının bitirilmesi üzerine.

### Film söylentileri

Dizinin finalinin ardından filminin çekileceği üzerine pek çok söylenti çıksa da bunların hepsi yalanlanmıştır. Söylentiler 2008'de Sex and the City'nin diziden filme uyarlanarak yüksek bir gişe başarısı elde etmesi üzerine tekrar yayılmaya başladı. Temmuz 2008'de *The Daily Telegraph* ana kadrodaki herkesin film teklifini kabul ettiğini ve 18 ay içerisinde çekimlerin başlayacağını yazdı. Kudrow film projesi sorulduğunda, böyle bir şeyden haberi olmadığını fakat fikirle ilgilendiğini söyledi. Warner Bros.'un tanıtım yönetmeni Jayne Trotman uydurulan hikâyede hiçbir gerçeğin olmadığını açıkladı ve ek olarak Perry'nin basın sözcüsü de söylentilerin yalan olduğunu belirtti. Ocak 2010'da Cox ve Kudrow Associated Press'e Crane ve Kauffman'ın hiçbir zaman dizinin film versiyonunu yapma konusunda bir teşebbüslerinin olmadığını ifade etti.

Yaratıcılardan Marta Kauffman 2013'te ekibin tekrar birleşeceğine dair yeni söylentileri yalanladı. "*Friends* hayatınızda arkadaşlarınızın aileniz olduğu dönemle ilgiliydi, bir aileye sahip olduğunuzda ise böyle bir şeye daha ihtiyacınız yoktur." diyerek asla karakterlerin olgunlaştığı bir *Friends* filmi olmayacağını belirtti. LeBlanc Kraliyet'in hazırladığı İngiliz polo maçını izlemeye gittiğinde "Hepsi (Prens William ve Harry) '*Friends* ne zaman yeniden birleşecek?' diye sordu. Benden tüm bilmek istedikleri buydu." şeklinde bir demeç verdi.

Aralık 2013'te Aniston ve Cox'un 2014'te kadronun yeniden birleşmesiyle ilgili görüşmeler yaptığıyla ilgili söylentiler çıktı. Internette "The One After The 10 Year Break" başlıklı bir poster viral olarak yayıldı ve dizinin tekrar başlayacağı düşünüldü. Poster ilk başta büyük bir heyecan yarattı fakat Lisa Kudrow'un Twitter'da bunun gerçek olmadığını söylemesi üzerine hayranlar öfkelendi. 16 Ocak 2014'te posterin bir hayran tarafından yapıldığı ispatlandı ve hayran bu yanlış anlaşılma için dizinin diğer hayranlarından özür diledi.

Kaynakça
--------

1. ↑  Matt Lauer (5 Mayıs 2004). "'Friends' Creators Share Show's Beginnings". NBSnews.com. 26 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2004.
2. 1 2  Zach Seemayer (31 Mart 2014). "The 10 Most-Watched TV Series Finales Ever!". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mayıs 2015.
3. ↑  Stacy Conradt (28 Şubat 2015). "The 10 Most-Watched Series Finales Ever". 28 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2015.
4. ↑  Natalie Kalin (29 Nisan 2015). "Top 10 Most Watched TV Finales Ever". HuffingtonPost.com. 15 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2015.
5. ↑  "'Friends' Finale Is Decade's Most-Watched TV Show". *Chicago Tribune*. 4 Aralık 2009. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ağustos 2010.
6. ↑  "The Most Watched TV Episode of the Decade Was...The Series Finale of 'Friends'". *Daily News*. New York. 10 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2009.
7. 1 2  "The 100 Best Tv Shows Of All-Time". *Time*. 6 Eylül 2007. 26 Şubat 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2016.
8. 1 2  "TV Guide Names Top 50 Shows". *CBS News*. 26 Nisan 2002. 4 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2016.
9. 1 2  "Empire Magazine's 50 Greatest TV Shows of All Time list". Listal.com. 23 Aralık 2008. 26 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2011.
10. ↑  "The 50 Greatest TV Shows of All Time". empireonline.com. 23 Aralık 2008. 2 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2011.
11. ↑  "Special Collector's Issue: 100 Greatest Episodes of All Time". *TV Guide*, *June 28 – July 4*. 1997.
12. ↑  "101 Best Written TV Series List". 15 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2016.
13. ↑  Fretts, Bruce; Roush, Matt. "The Greatest Shows on Earth". *TV Guide Magazine*. **61** (3194-3195). ss. 16-19.
14. ↑  "As 100 Melhores Séries da História, segundo jornalistas brasileiros!" (Portekizce). Ligado em Série. 28 Ekim 2014. 24 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Kasım 2014.
15. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 18 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Mart 2020.
16. ↑  Lomartire, Paul (4 Eylül 1994). "Fall TV '94". *The Palm Beach Post*. 14 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Şubat 2009.
17. ↑  Bianco, Robert (3 Mart 2004). "*Friends* played great game of poker". *USA Today*. 7 Aralık 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Şubat 2009.
18. ↑  Booth, Jenny (21 Mayıs 2006). "Sarey Carey: Does pride in housework make me bad as well as mad?". *The Sunday Times*. Londra. 29 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Şubat 2009.
19. 1 2 3 4 5 6 7  Jicha, Tom (2 Mayıs 2004). "They leave as they began: With a buzz". The Baltimore Sun. s. 1. 12 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2008.
20. ↑  Andreeva, Nellie (20 Eylül 2004). "Kudrow has *Comeback*; Cox, HBO talk". *The Hollywood Reporter*. AllBusiness.com. 14 Temmuz 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Şubat 2009.
21. ↑  "Matt LeBlanc – Friends Interview". NBC. 16 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2016.
22. ↑  McLellan, Dennis (12 Şubat 2008). "*Married .. With Children* Co-Creator Dies". The Baltimore Sun. 12 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2008.
23. ↑  "*Friends* Star Finally has Chance to Enjoy Success". *Los Angeles Times*. 26 Mart 1995. 14 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Şubat 2009.
24. 1 2  Lowry, Brian (12 Ağustos 1996). "*Friends* cast returning amid contract dispute". *Los Angeles Times*. 20 Temmuz 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2009.
25. ↑  Carter, Bill (16 Temmuz 1996). "*Friends* Cast Bands Together To Demand a Salary Increase". *The New York Times*. 13 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2009.
26. ↑  Rice, Lynette (21 Nisan 2000). "Friendly Fire". *Entertainment Weekly*. s. 1. 19 Temmuz 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2009.
27. ↑  *Guinness World Records 2005: Special 50th Anniversary Edition*. Guinness. s. 288. ISBN 1-892051-22-2.
28. ↑  Saah, Nadia (21 Ocak 2004). "*Friends* til the end". *USA Today*. 20 Temmuz 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2008.
29. ↑  Rice, Lynette (21 Nisan 2000). "Friendly Fire". *Entertainment Weekly*. s. 2. 20 Temmuz 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2009.
30. ↑  Carter, Bill (12 Şubat 2002). "'Friends' Deal Will Pay Each Of Its 6 Stars $22 Million". *New York Times*. 11 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mart 2012.
31. 1 2  Jicha, Tom (2 Mayıs 2004). "They leave as they began: With a buzz". The Baltimore Sun. s. 2. 13 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2008.
32. 1 2 3 4  McCarroll, Christina (6 Mayıs 2004). "A *family* sitcom for Gen X - *Friends* cast a new TV mold". The Christian Science Monitor. 22 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2008.
33. 1 2  Bianco, Robert (1 Ocak 2005). "The Emmy Awards: Robert Bianco". *USA Today*. 22 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2008.
34. 1 2 3  Kiesewetter, John (27 Ocak 2002). "*Friends* grows in stature, ratings". The National Enquirer. 18 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2009.
35. ↑  Zaslow, Jeffrey (8 Ekim 2000). "Balancing friends and family". USA Weekend. 26 Mayıs 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2008.
36. ↑  Power, Ed (6 Mayıs 2004). "Why we will miss our absent *Friends*". Irish Independent. 24 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2008.
37. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14  Lauer, Matt (5 Mayıs 2004). "*Friends* creators share show's beginnings". MSNBC. 27 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2005.
38. ↑  Wild, p. 206
39. 1 2  Kolbert, Elizabeth (March 8, 1994). "Birth of a TV Show: A Drama All Its Own" 22 Ocak 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. *The New York Times*. Retrieved on January 19, 2008.
40. ↑  "Behind the Scenes". TV2. 6 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2009.
41. ↑  Stallings, Penny (2000). *The Ultimate Friends Companion*. Londra: Channel 4 Books. ss. 102-103. ISBN 0-7522-7231-4. 13 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2016.
42. ↑  Wild, p. 215
43. 1 2  Kolbert, Elizabeth (9 Mayıs 1994). "The Conception and Delivery of a Sitcom: Everyone's a Critic". *New York Times*. 22 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Aralık 2008.
44. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  "*Friends*: Kevin Bright". *USA Today*. 23 Nisan 2004. 15 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2008.
45. ↑  Kolbert, Elizabeth (April 6, 1994). "Finding the Absolutely Perfect Actor: The High-Stress Business of Casting 26 Haziran 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.", *The New York Times*. 19 Ocak 2008'de ulaşıldı.
46. ↑  Couric, Katie (5 Mayıs 2004). "Can David Schwimmer leave Ross Geller behind?". MSNBC. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2008.
47. ↑  *Friends Til the end: The Official Celebration of all Ten years*. Time Home Entertainment. 2004.
48. 1 2 3  Holston, Noel. "*Friends* that were like family". *Newsday*. 24 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2009.
49. 1 2  Kolbert, Elizabeth (23 Mayıs 1994). "A Sitcom is Born: Only Time Will Tell the Road to Prime Time". *New York Times*. 22 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2009.
50. ↑  Shayne, Bob (10 Haziran 2001). "No Experience Wanted". *Los Angeles Times*. 16 Haziran 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2009.
51. 1 2  Bauder, David (15 Mayıs 2002). "Baby episode could make *Friends* TV's top show". Seattle Times. 22 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2009.
52. ↑  "Have yourself a mocha latte and reminisce a bit". Ocala.com. 5 Mayıs 2004. 6 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Eylül 2009.
53. ↑  Endrst, James (23 Şubat 1995). "*Friends* wins friends with caffeine-fueled energy". Austin American-Statesman. 29 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2009.
54. ↑  Pollak, Michael (27 Kasım 2005). "F. Y. I.". *New York Times*.
55. ↑  "52 millon friends see off *Friends*". *China Daily*. 8 Mayıs 2004. 6 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Aralık 2008.
56. 1 2 3 4  Ryan, Suzanne C. (7 Aralık 2006). "Friendly art of funny". *The Age*. Melbourne, Australia. 25 Ağustos 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Aralık 2008.
57. ↑  Gilbert, Matthew (15 Ocak 2004). "*Friends* end painful, cast says". *Boston Globe*. 21 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ocak 2009.
58. 1 2 3  Hartlaub, Peter (15 Ocak 2004). "*Friends* challenge - finding right words to say goodbye". *San Francisco Chronicle*. 23 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2008.
59. 1 2  Shales, Tom (7 Mayıs 2004). "A Big Hug Goodbye to *Friends* and Maybe to the Sitcom". *Washington Post*. 30 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2008.
60. ↑  "*Friends* heads for much-hyped farewell". *The Indian Express*. 5 Mayıs 2004. 19 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2008.
61. 1 2 3  "Estimated 51.1M Tune in for *Friends* Finale". Fox News Channel. 7 Mayıs 2004. 18 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2008.
62. ↑  Oldenburg, Ann (5 Mayıs 2004). "And now, the one where *Friends* says goodbye". *USA Today*. 23 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2008.
63. ↑  "*Friends* timeline". *The Hollywood Reporter*. 6 Mayıs 2004. 14 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2009.
64. ↑  "Friends Season 1". CBS Interactive Inc. 1 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2014.
65. ↑  Feran, Tom (22 Eylül 1994). "New Series Softens Dabney Coleman—A Little", *The Plain Dealer*, Newhouse Newspapers. 4 Ocak 2009'da erişildi.
66. ↑  Hodges, Ann (22 Eylül 1994). "NBC sitcoms make Thursday less funny 26 Şubat 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.", *Houston Chronicle*, Hearst Newspapers. 4 Ocak 2009 tarihinde erişilmiştir.
67. 1 2  Richmond, Ray (22 Eylül 1994). "Season Premiere of *Friends* Leaves Room to Grow 3 Eylül 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.". *Los Angeles Daily News*, Los Angeles Newspaper Group. 4 Ocak 2009'da erişilmiştir.
68. ↑  Rosenberg, Howard (22 Eylül 1994). "NBC's Strongest Evening of the Week Has Its Weak Spot 2 Nisan 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.", *The Los Angeles Times*, Tribune Company. 4 Ocak 2009'da erişilmiştir.
69. ↑  Holbert, Ginny (22 Eylül 1994). "X Marks Spot For *Friends* On Thursday 3 Eylül 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..". *Chicago Sun-Times*. 4 Ocak 2009'da erişilmiştir.
70. ↑  Bianco, Robert (22 Eylül 1994). "Six *Friends* Sittin' Around, Talking", *Pittsburgh Post-Gazette*.
71. ↑  Sangster, p. 14
72. 1 2  "*Friends* climax watched by 51m". BBC News. 7 Mayıs 2004. 5 Şubat 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2009.
73. 1 2  Havrilesky, Heather (7 Mayıs 2004). "Never forget your *Friends*". Salon.com. 7 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2009.
74. 1 2 3 4  Carter, Bill (18 Şubat 2002). "Plot Twists Paid Off For *Friends*". *The New York Times*. 19 Aralık 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Kasım 2007.
75. 1 2  Bonin, Liane (9 Ocak 2003). "Is *Friends* overstaying its welcome?". CNN. 22 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2008.
76. ↑  "Friends - The 100 Best TV Shows of All". *Time*. 13 Ağustos 2007. 30 Nisan 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2009.
77. 1 2  Bianco, Robert (7 Mayıs 2004). "Rachel stays, so *Friends* are able to leave together". *USA Today*. 10 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2009.
78. ↑  Rodman, Sarah (7 Mayıs 2004). "Six pals depart on a classy note". Boston Herald. s. 3.
79. ↑  Catlin, Roger (7 Mayıs 2004). "The Long Farewell is Over; Lots of Fans, Little Fanfare for Mich-Anticipated Finale of *Friends*". Hartford Courant. 22 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2009.
80. ↑  Perkins, Ken Parish (7 Mayıs 2004). "Farewell to *Friends*: The finale to the 10-year series wraps up all the loose ends". Fort Worth Star-Telegram. 30 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2009.
81. ↑  Lowry, Brian (19 Temmuz 2002). "Its Coffin Overflows". Orlando Sentinel. 1 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2008.
82. ↑  Friends 10 Ekim 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. *emmys.com*. 1 Haziran 2014'te erişildi.
83. ↑  "Advanced Primetime Awards Search". Academy of Television Arts & Sciences. 3 Kasım 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2009.  Type "Friends" in the "Program" field, select "1993" and "2008" in "Year range" field, and select "NBC" in "Network" field.
84. ↑  Keck, William (2 Haziran 2005). "Kudrow back in the fold". *USA Today*. 24 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2009.
85. ↑  "15 years of recognition". TelevisionWeek. 25 Nisan 2005. 15 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2009.
86. ↑  "HPFA - Jennifer Aniston". Altın Küre Ödülü. 15 Aralık 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2009.
87. ↑  "Fed: Logie Award winners". Australian Associated Press. 12 Mayıs 2003. 16 Aralık 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2009.
88. ↑  "Fed: Full list of Logies winners". Australian Associated Press. 19 Nisan 2004. 16 Aralık 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2009.
89. ↑  "Entertainment Awards Database". *Los Angeles Times*. ss. 2-3. 3 Eylül 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2009.
90. ↑  "Tim Allen Wins Twice at Awards". Rocky Mountain News. 6 Mart 1995. 3 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2009.
91. ↑  "2001 5th Annual Satellite Awards". Satellite Awards. 18 Aralık 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2009.  Select the "Television" field.
92. ↑  "The 2nd Annual Screen Actors Guild Awards". Screen Actors Guild Awards. 24 Şubat 1996. 8 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2013.
93. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Ratings for *Friends* by television seasons:

	* Season 1: "TV Season Rankings 1994–95". 1 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2016.
	* Season 2: "How Twitter is Changing Television". 8 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2016.
	* Season 3: "A Milestone Year". 5 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2016.
	* Season 4: "What Ranked and What Tanked". 6 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2016.
	* Season 5: "TV Winners & Losers". 29 Ekim 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2016.
	* Season 6: "Nielsen Ratings for 1999–2000". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2016.
	* Season 7: "Friends Or Foes?". 1 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2016.
	* Season 8: "How Did Your Favorite Show Rate?". 9 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2016.
	* Season 9: "A Look at the Good Ol' Days of Broadcast Primetime TV: You Know, 2003". 13 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2016.
	* Season 10: "Nielsen TV Index Ranking 2003–04". 18 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2016.
94. 1 2 3  Brooks, Tim; Marsh, Earle (2007). *The Complete Directory to Prime Time Network and Cable TV Shows 1946-Present (Ninth Edition)*. Ballantine Books. s. 1694. ISBN 978-0-345-49773-4. Erişim tarihi: 8 Şubat 2015.
95. 1 2 3 4 5 6 7 8  "You Won't Believe What America's Favorite "Friends" Episodes Are". 20 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2015.
96. ↑  "Nielsen Ratings (December 1996–January 1997)" (PDF). 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2015.
97. 1 2 3  Brooks, Tim; Marsh, Earle (2007). *The Complete Directory to Prime Time Network and Cable TV Shows 1946-Present (Ninth Edition)*. Ballantine Books. s. 1695. ISBN 978-0-345-49773-4. Erişim tarihi: 8 Şubat 2015.
98. 1 2 3  Brooks, Tim; Marsh, Earle (2007). *The Complete Directory to Prime Time Network and Cable TV Shows 1946-Present (Ninth Edition)*. Ballantine Books. s. 1696. ISBN 978-0-345-49773-4. Erişim tarihi: 9 Şubat 2015.
99. ↑  Brooks, Tim; Marsh, Earle (2007). *The Complete Directory to Prime Time Network and Cable TV Shows 1946-Present (Ninth Edition)*. Ballantine Books. s. 1697. ISBN 978-0-345-49773-4. Erişim tarihi: 9 Şubat 2015.
100. ↑  Anne, S. (27 Aralık 2004). "Take it easy yaar!". *The Hindu*. Chennai, India. 18 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2009.
101. ↑  Crook, John (2 Mayıs 2004). "Going 'Friends'-less / Long-running show drops the curtain". *Toledo Blade*. Zap2It. ss. V3. 22 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ekim 2012.
102. 1 2  Littlefield, Kinney (7 Şubat 1996). "'Murder, She Wrote' parodies 'Friends'". *Pittsburgh Post-Gazette*. 13 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ekim 2009.
103. ↑  Kalsi, Jyoti (8 Mayıs 2006). "Where *Friends* hang out". Gulf News. 8 Temmuz 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Aralık 2008.
104. ↑  Ellen DeGeneres (host) (16 Ekim 2008). "*The Ellen DeGeneres Show*: Lisa Kudrow/Natasha Bedingfield/Jalen Testerman". *The Ellen DeGeneres Show*. 6. sezon. § 29. NBC.
105. ↑  Thorley, Chantelle (15 Eylül 2009). "London to celebrate 15 years of Friends with Central Perk pop-up". *Event*. Haymarket Media. 10 Nisan 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Eylül 2009.
106. ↑  Hong, Haolan and Jo Ling Kent. "'Friends' in China: 'Central Perk' hits Beijing 4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.." *CNN*. July 2, 2010. 4 Temmuz 2010'da erişildi.
107. ↑  Katzman, David M. (Yaz 1998). "TV and American Culture". *American Studies*. 2. Cilt 39. ss. 5-12.
108. ↑  DellaContrada, John (16 Nisan 2004). ""Friends" Reflected Change in American Society, Among First TV Shows to Portray "Youth on Their Own," says UB Pop-Culture Expert". *Buffalo News*. 28 Mayıs 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2016.
109. ↑  Pickard, Anna. "How I met Neil Patrick Harris". *TV & Radio Blog*. 6 Kasım 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2012.
110. ↑  "Your Favorite TV Casts", *TV Guide*, January 3, 2011, page 11
111. ↑  "Is 'Seinfeld' The Greatest Sitcom Ever?". *Deadline.com*. 3 Aralık 2012. 2 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2013.
112. ↑  Welsh, James (15 Ocak 2004). "NBC elaborates on *Friends* finale plans". Digital Spy. 25 Ağustos 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Aralık 2008.
113. 1 2  Carter, Bill (21 Aralık 2002). "NBC Close to a Deal to Keep *Friends* for Another Season". *New York Times*. 22 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Aralık 2008.
114. ↑  Dempsey, John (11 Temmuz 2005). "Friends of *Friends*". *Variety*. 19 Ocak 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Eylül 2009.
115. ↑  Albiniak, Paige (5 Mart 2012). "With Friends Like These, Who Needs Standard-Def?". *Broadcasting & Cable*. 26 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2016.
116. ↑  "The One With the High Definition". ScreenScribe. 17 Ocak 2011. 19 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Temmuz 2013.
117. ↑  Raftery, Liz (15 Ekim 2014). "Friends Is Coming to Netflix!". *TV Guide*. tvguide.com. CBS Interactive. 18 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ekim 2014.
118. ↑  "Ross and Phoebe "quitting *Friends*"". BBC News. 23 Aralık 1999. 12 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2009.
119. ↑  "Channel 4's £100m *Friends* deal". BBC News. 16 Aralık 1999. 22 Mayıs 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2009.
120. ↑  "Channel 4 to stop showing *Friends* after 15 years". *The Daily Telegraph*. Londra. 10 Şubat 2010. 13 Şubat 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Mayıs 2010.
121. ↑  "*Friends* finale draws record 8.6m". BBC News. 29 Mayıs 2004. 16 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2009.
122. ↑  "Same time, different channel". Comedy Central. 2 Eylül 2011. 3 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Eylül 2011.
123. ↑  "European debut of *Friends* finale on RTÉ". Radio Telefís Éireann. 11 Mayıs 2004. 25 Ağustos 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2009.
124. ↑  "TV3 Friends". tv3.ie. 24 Mart 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2011.
125. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 18 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2016.
126. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 16 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2016.
127. ↑  Warneke, Ross (18 Kasım 2004). "Rewind". *The Age*. Melbourne, Australia. 18 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2009.
128. ↑  "Channel Ten seriously in trouble at 7 pm timeslot". *The Daily Telegraph*. 7 Kasım 2008. 25 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Nisan 2012.
129. ↑  "*Friends*". TV2. 4 Şubat 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2009.
130. ↑  "Friends". *Star TV*. 20 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2015.
131. ↑  Ethical SEO. "TV Schedule". Entertainment.oneindia.in. Erişim tarihi: 30 Aralık 2010. [*ölü/kırık bağlantı*]
132. ↑  "Zee Café to air 'Friends' Season 10". Indiantelevision.com. 7 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2011.
133. ↑  "WB India – Now that's Hollywood » Schedule". Itsonwb.com. 18 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ağustos 2010.
134. ↑  "Apna Tv". Apna Tv. 12 Aralık 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Nisan 2011.
135. ↑  *Global Television Network - Friends Bumper version 1*. *YouTube*. 29 Kasım 2009. 23 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2015.
136. ↑  "Friends". *slice.ca*. 23 Haziran 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Nisan 2015.
137. ↑  "Prijatelji – TV B92" (Sırpça). B92.net. 7 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ağustos 2011.
138. ↑  "F.R.I.E.N.D.S — Tanıtım". 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ekim 2015.
139. ↑  Burlingame, Jon (27 Aralık 1995). "*Friends* Theme Leads Pack of Hot-Selling TV Soundtracks". The Hollywood Reporter. 18 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2009.
140. ↑  Dretzka, Gary (2 Kasım 1995). "Hit Show, Hit Soundtrack: It's No Longer An Accident". *Chicago Tribune*. 23 Ağustos 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2009.
141. ↑  "*Friends Again*: Various Artists". Amazon.com. 5 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2009.
142. ↑  "*Friends: The One With All the Trivia*". Amazon.com. 5 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2009.
143. ↑  "*Friends: The One With All the Trivia*". Amazon.com. 26 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ekim 2009.
144. ↑  "Friends – Season 1–10 Complete Collection 15th Anniversary DVD: Amazon.co.uk: Jennifer Aniston, Courteney Cox, Lisa Kudrow, Matt LeBlanc, Matthew Perry, David Schwimmer, James Michael Tyler, Elliott Gould, Maggie Wheeler, Christina Pickles, Paul Rudd, Jane Sibbett, David Crane, Marta Kauffman: DVD". Amazon.co.uk. 5 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Temmuz 2010.
145. ↑  TVShowsonDVD.com (19 Haziran 2012). "Friends – Warner Home Video Press Release Announces The Complete Series on Blu-ray Disc!". 22 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2012.
146. ↑  "*Friends*: The Complete First Season Review". DVDfile.com. 22 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2009.
147. 1 2 3 4 5  Fisher, Nick (27 Mayıs 2000). "Videos to buy". *The Sun*. News Group Newspapers. s. 47.
148. ↑  "*Friends* (Season 1) (4 DVD Set)". JB Hi-Fi. 20 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2009.
149. ↑  "*Friends - The Complete Second Season*". Amazon.com. 26 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2009.
150. ↑  "*Friends* (Season 2) (4 DVD Set)". JB Hi-Fi. 20 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2009.
151. ↑  "*Friends - The Complete Third Season*". Amazon.com. 26 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2009.
152. ↑  "*Friends* (Season 3) (4 DVD Set)". JB Hi-Fi. 20 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2009.
153. ↑  "*Friends - The Complete Fourth Season*". Amazon.com. 5 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2009.
154. ↑  "*Friends* (Season 4) (4 DVD Set)". JB Hi-Fi. 20 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2009.
155. ↑  "*Friends - The Complete Fifth Season*". Amazon.com. 5 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2009.
156. ↑  "*Friends* (Season 5) (4 DVD Set)". JB Hi-Fi. 20 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2009.
157. ↑  "*Friends - The Complete Sixth Season*". Amazon.com. 5 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2009.
158. ↑  Fisher, Nick (15 Temmuz 2000). "Video view". *The Sun*. News Group Newspapers. s. 40.
159. ↑  "*Friends* (Season 6) (4 DVD Set)". JB Hi-Fi. 20 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2009.
160. ↑  "*Friends - The Complete Seventh Season*". Amazon.com. 26 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2009.
161. ↑  "*Friends*: Complete Season 7 - New Edition [1995]". Amazon.com. 5 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2009.
162. ↑  "*Friends* (Season 7) (4 DVD Set)". JB Hi-Fi. 20 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2009.
163. ↑  "*Friends - The Complete Eighth Season*". Amazon.com. 26 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2009.
164. ↑  "*Friends*: Complete Season 8 - New Edition [1995]". Amazon.com. 26 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2009.
165. ↑  "*Friends* (Season 8) (4 DVD Set)". JB Hi-Fi. 20 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2009.
166. ↑  "*Friends - The Complete Ninth Season*". Amazon.com. 5 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2009.
167. ↑  "*Friends*: Complete Season 9 - New Edition [1995]". Amazon.com. 5 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2009.
168. ↑  "*Friends* (Season 9) (4 DVD Set)". JB Hi-Fi. 20 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2009.
169. ↑  "*Friends - The One with All Ten Seasons (Limited Edition)*". Amazon.com. 5 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ocak 2009.
170. ↑  "*Friends*: Complete Season 10 - New Edition [1995]". Amazon.com. 5 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2009.
171. ↑  "*Friends* (Season 10) (4 DVD Set)". JB Hi-Fi. 20 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2009.
172. ↑  Endrst, James (5 Eylül 2004). "Matt LeBlanc's *Joey* goes West to seek fame & fortune". *Daily News*. 12 Ocak 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2009.
173. ↑  Levin, Gary (24 Temmuz 2003). "NBC has sitcom plans for *Friends* pal Joey". *USA Today*. 24 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Aralık 2008.
174. ↑  "*Joey* finds new friends on NBC". CNN. 10 Eylül 2004. 22 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2009.
175. ↑  Weintraub, Joanne (11 Temmuz 2004). "*Joey* co-star looking for sitcom laughs". Milwaukee Journal Sentinel. 9 Şubat 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2009.
176. ↑  Moraes, Lisa de (11 Eylül 2004). "*Joey* & *The Apprentice*: Downright Unfriendly". *Washington Post*. 3 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Aralık 2008.
177. ↑  "Weekly Program Rankings". ABC Medianet. 21 Mart 2006. 18 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Aralık 2008.
178. ↑  Bauder, David (15 Mayıs 2006). "NBC Betting on Aaron Sorkin's New Drama". *Washington Post*. 12 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Aralık 2008.
179. 1 2 3  "*Friends*: The Movie on the cards?". *Daily Telegraph*. Londra. 3 Temmuz 2008. 21 Eylül 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2009.
180. ↑  Fletcher, Alex (2 Temmuz 2008). "*Friends* movie within next 18 months?". Digital Spy. 25 Ağustos 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2009.
181. ↑  Dahabiyeh, Nadia (4 Temmuz 2008). "'No truth' in *Friends* film rumour". BBC News. 29 Aralık 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2009.
182. ↑  Isola, Laurie (4 Temmuz 2008). "Studio Exec Denies *Friends* Movie Rumors". *San Francisco Chronicle*. 23 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2009.
183. ↑  Moody, Mike (4 Ocak 2010). "Cox, Kudrow: 'No Friends movie plans'". Digital Spy. 16 Ocak 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2010.
184. ↑  "No Friends reunion, says co-creator". *3 News NZ*. 18 Nisan 2013. 23 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2016.
185. ↑  LeBlanc, Matt (13 Ocak 2015). "Matt LeBlanc Told Off Prince William & Prince Harry - CONAN on TBS". *Conan*. O'Brien, Conan tarafından görüşme yapıldı. O'Brien, Conan. TBS. 14 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ocak 2015.
186. ↑  Duncan, Amy. "The One After The 10 Year Break: Friends fans get really, really angry as yet more false reunion rumours emerge". Metro. 1 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ocak 2014.
187. ↑  Duncan, Amy. "Were you left angry by the fake Friends reunion rumours? You might want to read this. It's an apology. A big one…". Metro. 4 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ocak 2014.

Dış bağlantılar
---------------

* Resmî site
* IMDb'de *Friends*
* Rotten Tomatoes'ta 24 Mayıs 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Friends
* Curlie'de *Friends* (DMOZ tabanlı)
* 21 Ocak 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. An oral history from *Vanity Fair*

| * g
* t
* d
*Friends* |
| --- |
| Proje tasarımcıları | 
* David Crane
* Marta Kauffman

 |
| Karakterler | 
* Rachel Green
* Monica Geller
* Phoebe Buffay
* Joey Tribbiani
* Chandler Bing
* Ross Geller

 |
| Bölümler | 

|  |  |
| --- | --- |
| 1. sezon | 
* "The Pilot" (101)
* "The One with the Sonogram at the End" (102)

 |
| 2. sezon | 
* "The One with the Lesbian Wedding" (211)
* "The One After the Superbowl" (212-213)
* "The One with the Prom Video" (214)
* "The One Where Dr. Ramoray Dies" (218)

 |
| 3. sezon | 
* "The One Where No One's Ready" (302)

 |
| 4. sezon | 
* "The One with the Embryos" (412)
* "The One with Ross's Wedding" (423-424)

 |
| 5. sezon | 
* "The One After Ross Says Rachel" (501)
* "The One Hundredth" (503)
* "The One with All the Thanksgivings" (508)
* "The One with the Girl Who Hits Joey" (515)
* "The One Where Rachel Smokes" (518)
* "The One Where Ross Can't Flirt" (519)
* "The One with the Ride-Along" (520)

 |
| 6. sezon | 
* "The One After Vegas" (601)
* "The One with the Apothecary Table" (611)
* "The One with the Proposal" (624-625)

 |
| 7. sezon | 
* "The One with Monica and Chandler's Wedding" (723-724)

 |
| 8. sezon | 
* "The One with Rachel's Date" (805)
* "The One with the Rumor" (809)

 |
| 9. sezon | 
* "The One Where No One Proposes" (901)

 |
| 10. sezon | 
* "The Last One" (1017-1018)

 |

 |
| Müzik | 
* *Friends* diskografisi
* "I'll Be There for You"

 |
| İlgili maddeler | 
* *Joey*
* *Mad About You*
* Yazarlar
* Ödüller ve adaylıklar
* *Friends ... 'Til the End*
* *Friends: The Reunion*

 |
| 
* Vikisöz sayfası Quotes
* Commons sayfası Media

 |

| *Friends* ödülleri |
| --- |
| 

| * g
* t
* d
TCA Miras Ödülü |
| --- |
| 
* *The Simpsons* (2002)
* *Buffy the Vampire Slayer* (2003)
* *60 Minutes* (2004)
* *Nightline* (2005)
* *The West Wing* (2006)
* *The Sopranos* (2007)
* *The Wire* (2008)
* *Acil Servis* (2009)
* *M\*A\*S\*H* (2010)
* *The Dick Van Dyke Show* (2011)
* *Cheers* (2012)
* *All in the Family* (2013)
* *Saturday Night Live* (2014)
* *Late Show* / *Late Night with David Letterman* (2015)
* *The Mary Tyler Moore Show* (2016)
* *Seinfeld* (2017)
* *Friends* (2018)
* *Deadwood* (2019)
* *Star Trek* (2020)

 |

| * g
* t
* d
En İyi Komedi Dizisi Primetime Emmy Ödülü sahipleri |
| --- |
| 1953–1959 | 
* *I Love Lucy* (1953)
* *I Love Lucy* (1954)
* *Make Room for Daddy* (1955)
* *The Phil Silvers Show* (1956)
* *The Phil Silvers Show* (1957)
* *The Phil Silvers Show* (1958)
* *The Jack Benny Program* (1959)

 |
| 1960–1969 | 
* Ödül verilmedi. (1960)
* *The Jack Benny Program* (1961)
* *The Bob Newhart Show* (1962)
* *The Dick Van Dyke Show* (1963)
* *The Dick Van Dyke Show* (1964)
* *The Dick Van Dyke Show* (1966)
* *The Monkees* (1967)
* *Get Smart* (1968)
* *Get Smart* (1969)

 |
| 1970–1979 | 
* *My World and Welcome to It* (1970)
* *All in the Family* (1971)
* *All in the Family* (1972)
* *All in the Family* (1973)
* *M\*A\*S\*H* (1974)
* *The Mary Tyler Moore Show* (1975)
* *The Mary Tyler Moore Show* (1976)
* *The Mary Tyler Moore Show* (1977)
* *All in the Family* (1978)
* *Taxi* (1979)

 |
| 1980–1989 | 
* *Taxi* (1980)
* *Taxi* (1981)
* *Barney Miller* (1982)
* *Cheers* (1983)
* *Cheers* (1984)
* *The Cosby Show* (1985)
* *The Golden Girls* (1986)
* *The Golden Girls* (1987)
* *The Wonder Years* (1988)
* *Cheers* (1989)

 |
| 1990–1999 | 
* *Murphy Brown* (1990)
* *Cheers* (1991)
* *Murphy Brown* (1992)
* *Seinfeld* (1993)
* *Frasier* (1994)
* *Frasier* (1995)
* *Frasier* (1996)
* *Frasier* (1997)
* *Frasier* (1998)
* *Ally McBeal* (1999)

 |
| 2000–2009 | 
* *Will & Grace* (2000)
* *Sex and the City* (2001)
* *Friends* (2002)
* *Everybody Loves Raymond* (2003)
* *Arrested Development* (2004)
* *Everybody Loves Raymond* (2005)
* *The Office* (2006)
* *30 Rock* (2007)
* *30 Rock* (2008)
* *30 Rock* (2009)

 |
| 2010–2019 | 
* *Modern Family* (2010)
* *Modern Family* (2011)
* *Modern Family* (2012)
* *Modern Family* (2013)
* *Modern Family* (2014)
* *Veep* (2015)
* *Veep* (2016)
* *Veep* (2017)
* *The Marvelous Mrs. Maisel* (2018)
* *Fleabag* (2019)

 |
| 2020–2029 | 
* *Schitt's Creek* (2020)
* *Ted Lasso* (2021)
* *Ted Lasso* (2022)
* *The Bear* (sezon 1) (2023)

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb131904957 (data)
* GND: 4719613-0
* NLI: 987007289816105171
* VIAF: 205795873

 |