Çeşitli kozmetik ürünler.
Makyaj yapan genç bir kadın.
**Kozmetik**, bir kimseyi daha çekici hâle getirmek ya da görünüm sorunlarını gidermek için kullanılan ürünleri, uygulanan bakım ve tedavileri kapsayan bir kavram. Kozmetiğin bir alt alanı olan **makyaj**; ruj, maskara ve fondöten gibi yüzü ve çevresini güzelleştirmek veya farklı bir görünüm vermek için uygulanan kozmetik ürünleri ve işlemleri kapsar. Makyaj malzemeleri haricinde saç bakımı ve cilt bakımı ürünleri, saç boyası, saç spreyi, saç jölesi, parfüm, makyaj fırçası, pudra pomponu, banyo tuzu, vücut yağ ve kremleri gibi pek çok ürün, kozmetik sınıfına girmektedir. Kozmetoloji hizmetler güzellik salonu, klinik, poliklinik, hastane'lerde uzmanlar tarafından, ayrıca bireysel olarak evde yapılabilir. Dünya çapında L'Oréal, Maybelline, IsaDora, Kiehl's, Coty, Wella, Faberlic, Oriflame, Chanel, Johnson & Johnson, Procter & Gamble, Unilever, Shiseido, Beiersdorf, LVMH, Kao, Mary Kay, Revlon ve Estée Lauder Companies, Dolce & Gabbana, Gucci gibi büyük kozmetik şirketleri vardır. Nadir hallerde erkek kozmetiği de yaygındır. Dünya çapındaki kozmetik endüstrisi şu anda 170 milyar ABD Doları tutarında tahmini bir yıllık ciro üretmektedir.

Etimoloji
---------

Ana madde: Kozmetik tarihi
Kozmetik kavramı, Türkçeye Fransızcadan geçmiştir. Bu kavramın kökeni Yunanca *kozmos* (düzen veya güzelleştirme, çeki düzen verme) kavramına dayanır. Bu kökten Yunanca *kosmein* (güzelleştirmek, çeki düzen vermek) fiili ve *kosmetikos* kavramı türemiştir.

Tarihçe
-------

Nefertiti'nin gözlerine kalem çekilmiş bir büstü.
Arkeolojik bulgular, tarih öncesi insanların pigmentleri nasıl hazırlayacaklarını ve bulacaklarını, ayrıca bunları yağlı maddeler ile karıştırarak mağara duvarlarını boyamak ve vücudu süslemek için kullanılabilen kimyasal karışımları üretmeyi bildiklerini göstermektedir. O dönemde vücudu boyama hem bir çeşit süslenme hem de sihirlerden korunma şekli idi. Tarih öncesi pigmentlerin analizi 17 farklı rengin kullanılmış olduğunu göstermektedir. En çok kullanılanlar beyaz kurşun, tebeşir veya *jips* denen bir maddeden elde edilen beyaz; taş kömürü veya mangandan elde edilen siyah, kırmızı, turuncu ve yeşil olmuştur.

Kozmetiğin Asya'da başladığı kuvvetli bir ihtimaldir. Vücuda gösterilen büyük özene alışık ve görevleri kocalarına cezbedici görünmek olan Hindu kadınlar için kozmetik ürünleri ve parfümler gereklilik arz etmiştir. Meşhur Hindu makalelerinde, (*Kama Sutra*) kadınlara dövme ve dişleri, giysileri, saçı, tırnakları ve vücudu renklendirme sanatını öğrenmeleri tavsiye edilir. Günümüzde birçok Hindu kadını kozmetikleri hâlâ eski yolla kullanır; göz kapakları bazlı bir boya ile boyanır; yüz ve kolları safran tozu ile sarartılır ve ayak tabanları da kına ile kızıllaştırılır.

Yunanlar zamanında *Hipokrates* ve arkadaşları dermatoloji üzerinde çalışarak perhizin, jimnastiğin, güneşin, banyoların ve masajın sağlığa ve güzelliğe olan faydalarını belirterek Kozmetoloji'nin gelişmesinde etkili olmuşlardır.

*Galenus'*un M.S. 130 - 200 yıllarında *Local Remedies* isimli kitabı, ilk kozmetik kitabı olarak kabul edilmektedir.

Eski Romalılar, kozmetikleri küçük görürlerdi ve çok az ilgi gösterirlerdi. Kozmetikler Yahudi ve Müslüman dünyasında kutsal kitaplarda açıkça ve ayrıntılı bir şekilde belirtildiği gibi bolca kullanılmıştır. Kur'an'da sürmenin kullanılması bir sürede tavsiye edilmiştir. Fatih'in saray doktoru olan *Abdekar*, *Güzelliği Koruma Sanatı* isimli, o devrin hijyen ve kozmetik pratiğini belirten bir kitap yazmıştır.

Büyük Britanya'nın ilk sakinlerinin ham kozmetikleri kullanmaktan çok zevk aldığı sanılmaktadır. Yeni ve daha etkili kozmetik ürünlerine duyulan istek geliştikçe, kullanılan tehlikeli ya da öldürücü malzemelerin sayısında bir artma olmuştur. Fucus kırmızısı, dudak boyası olarak kullanılmış olup, gerçekte kırmızı cıva sülfürü idi; vitriol yağı (sülfürik asit) saçları ağartmak için kullanılmıştır.

Kozmetik kullanımındaki artma, 18. yüzyıl Avrupa'sında özellikle de her iki cinsin tamamen yapay bir görünüme ulaşmaya çalıştıkları İngiltere ve Fransa'da meydana gelmiştir. 1880'lere doğru teknolojideki ve bilhassa yayıncılıktaki gelişmeler ve reklamın keşfi ile kozmetik tarihinde yeni bir devir açılmıştır.

Sınıflandırılma
---------------

Kozmetik ürün ve işlemler iki şekilde sınıflandırılır:

1. Uygulanış yerlerine göre,
2. Temel etki alanlarına göre.

### Uygulanış yerlerine göre kozmetik ürünler

1. Deriye Uygulanan Kozmetik Preparatlar
	1. Yumuşatıcı kremler
	2. Yumuşatıcı losyonlar
	3. Temizleyici kremler
	4. Temizleyici losyonlar
	5. El krem ve losyonları
	6. Temel kremler
	7. Günlük kremler
	8. Hormon kremleri
	9. Sterat kremleri
	10. Yüz maskeleri
	11. Cildin rengini açan ve ciltteki lekeleri gideren preparatlar
	12. Güneş ışınlarına karşı koruyucu ve bronzlaşmayı sağlayıcı preparatlar
	13. Terlemeye mani olan (antiperspiran) preparatlar
	14. Ter kokularını önleyen (deodorant) preparatlar
	15. Tıraş preparatları
2. Tozlar ve Pigmentli Preparatlar
	1. Yüz pudraları
	2. Allık
	3. Dudak boyaları
	4. Dudak dolgunlaştırıcısı
	5. Dudak kalemi
	6. Dudak kremi
	7. Dudak parlatıcısı
	8. Tırnak cilaları
3. Göze uygulanan kozmetik preparatlar
	1. Blefaroplasti
	2. Daire kontakt lens
	3. Göz kalemi
	4. Far
	5. Kaş kalemi
	6. Sürme
	7. Rimel
	8. Takma kirpik
	9. Arındırıcı
	10. BB krem
	11. CC krem
	12. DD krem
	13. Botulinum toksini
	14. Fondöten
	15. Islak mendil
	16. Kalıcı makyaj
	17. Krem
	18. Makyaj altı krem
	19. Renk düzeltici
	20. Pamuk ped
	21. Primer
	22. Yaşlanma önleyici krem
	23. Tonik
	24. Yüz bakımı
	25. Yüz pudrası
	26. Epilasyon
	27. Ağda
	28. İğneli epilasyon
	29. Lazer epilasyon
	30. Intense pulsed light
	31. Tüy dökücü krem
	32. Tıraş kremi
	33. Cilt beyazlatma
	34. Güneşsiz bronzlaşma
	35. Losyon
	36. Soğuk krem
	37. Peeling
	38. Vücut pudrası
4. Tırnak uygulamaları
	1. Aseton
	2. Manikür
	3. Oje
	4. Pedikür
	5. Takma tırnak
5. Saça Uygulanan Kozmetik Preparatlar
	1. Saça şekil veren preparatlar
	2. Saçı düzleştiren preparatlar
	3. Şampuanlar
	4. Saç boyaları
	5. Saç rengini açan preparatlar
	6. Saçlara parlaklık verici ve saç şeklini koruyucu preparatlar
	7. Saçları besleyici preparatlar
	8. Saç lakları
	9. Saç kremi
	10. Saç boyama ürünleri
	11. Saç şekillendirme ürünü
	12. Pomat
	13. Saç jeli
	14. Saç jölesi
	15. Saç köpüğü
	16. Saç spreyi
	17. Sindoor

1. Dişlere ve Ağız Boşluğuna Uygulanan Kozmetik Preparatlar
	1. Diş patları ve diğer preparat şekilleri
	2. Takım dişlerin temizlenmesi için kullanılan preparatlar
	3. Ağız suları
2. Diğer Kozmetik Preparatlar
	1. Ayağa uygulanan kozmetik preparatlar
	2. Bebek preparatları
	3. Banyo preparatları
	4. Vücut pudraları
	5. Depilatuvarlar

### Temel etki alanlarına göre kozmetik ürünler

1. Tabaka oluşturan maddeler
2. Keratinli maddeler
3. Sebatrop maddeler
4. Endirekt dermatrop maddeler
5. Direkt dermatrop maddeler

Söz konusu bu kozmetikler insan görünüşünün düzeltilmesi için sistematik bir biçimde incelenir. Bu inceleme, Kozmetoloji Bilimi'nin içeriğidir.

Ham maddeler
------------

Kozmetik bileşenleri üçe ayrılır;

1. Ana Maddeler
	1. Bitkisel yağlar ve yağlı maddeler
	2. Hayvansal yağlar ve yağlı maddeler
	3. Mineral yağlar ve yağlı maddeler
	4. Vakslar ve esterler
	5. Yağ asitleri
	6. Yağ alkolleri
	7. Poli glikol eter
	8. Diğer alkoller
	9. Su
	10. Pudralar
2. Yardımcı Maddeler
	1. Emülgatörler ve stabilizatörler
		1. Yüksek moleküllü yağ asitlerinin alkali tuzları
		2. Yüksek moleküllü yağ asitlerinin amonyum tuzları
		3. Yağ alkolü sülfürik asit esteri
		4. Polioksialkileneter yağ asidi esteri
		5. Polioksialkilen yağ asidi esteri ve yağ alkollerinden polioksialkileneter
		6. Fosforik asit esterleri
	2. Nemlendiriciler
	3. Antioksidanlar
	4. Çözücü sağlayıcılar
	5. Koku maddeleri
	6. Boyalar ve pigmentler
3. Etken Maddeler
	1. Eterik yağ ve bitki ekstreleri
	2. Pigment leke gidericiler
	3. İtici ve kovucu maddeler
	4. Silikonlar
	5. Güneşe karşı koruyucular
	6. Doymamış yağ asitleri
	7. Vitamin

Kaynakça
--------

1. 1 2 3  "cosmetic." *Oxford Dictionary of English 2e*, Oxford University Press, 2003.
2. ↑  "make-up." *Oxford Dictionary of English 2e*, Oxford University Press, 2003.
3. ↑  "kozmetik." *Güncel Türkçe Sözlük*. Türk Dil Kurumu. Erişim: 26 Aralık 2011
4. ↑  Kozmetik Preparatlar / Doç. Dr. Günsel Bayraktar Alpmen

Ayrıca bakınız
--------------

* Kozmetik ambalaj
* Makyöz

| * g
* t
* d
Kozmetik |
| --- |
| Yüz | Allık **·**  Arındırıcı **·**  BB krem **·**  Botulinum toksini **·**  Fondöten **·**  CC krem **·**  DD krem  **·**  Islak mendil **·**  Kalıcı makyaj **·**  Krem **·**  Makyaj altı krem **·**  Renk düzeltici **·**  Pamuk ped **·**  Primer **·**  Yaşlanma önleyici krem **·**  Tonik **·**  Yüz bakımı **·**  Yüz pudrası |  |
| Dudaklar | Dudak dolgunlaştırıcısı **·**  Dudak kalemi **·**  Dudak kremi **·**  Dudak parlatıcısı **·**  Ruj |
| Gözler | Blefaroplasti **·**  Daire kontakt lens **·**  Göz kalemi **·**  Far **·**  Kaş kalemi **·**  Sürme **·**  Rimel **·**  Takma kirpik |
| Saçlar | Saç kremi **·** Saç boyama  **·** Epilasyon (Ağda **·**  İğneli epilasyon  **·**  Lazer epilasyon **·**  Intense pulsed light **·**  Tüy dökücü krem **·**  Tıraş kremi) **·**  Saç şekillendirme ürünü (Pomat **·**  Saç jeli **·**  Saç jölesi **·**  Saç köpüğü **·**  Saç spreyi) **·**  Sindoor **·**  Şampuan |
| Tırnaklar | Aseton **·**  Manikür **·**  Oje **·**  Pedikür **·**  Takma tırnak |
| Vücut | Cilt beyazlatma **·**  Güneşsiz bronzlaşma **·**  Losyon **·**  Soğuk krem **·**  Peeling **·**  Plastik cerrahi **·**  Vücut pudrası |
| Kültürel | Bindi **·**  Sindoor **·**  Thanaka |
| İlgili maddeler | Kozmetik reklamcılığı **·**  Güzellik salonu **·**  Kozmetoloji **·**  Kozmetik tarihi **·**  Kozmetik endüstrisi **·**  INCI **·**  Malzemeler listesi |
| Markalar | Aqua Net **·**  Avon **·**  Clinique **·**  Coty **·**  CoverGirl **·**  Esteé Lauder **·**  Fabergé **·**  Garnier **·**  Kao **·**  Kiehl's **·**  L'Oréal  **·** Lancôme **·**  MAC Cosmetics **·**  Max Factor **·**  Maybelline **·**  Neutrogena **·**  Nivea **·**  Oriflame **·**  Pond's **·**  Pupa **·**  Revlon **·**  Shiseido **·**  SK-II **·**  Vazelin **·**  Vichy **·**  Victoria's Secret **·**  Wella |


|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX526230
* BNF: cb11964867j (data)
* GND: 4032552-0
* HDS: 014013
* LCCN: sh85033139
* NARA: 10646868
* NDL: 00565663
* NKC: ph121888

 |