recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Tumat** – Yakutça: Туматтар)Tıva ulusta boy adı. Geçmişte yaşamış oymak.

Dili
----

Eski Türk dil.

Yurdu
-----

* XIII.asırda - Doğu Sayan dağlarının doğu yönünde yurt tutmuştur.
* Tıvalar Ejen Han'ın idaresinde iken Beezi kojunu (Kemçik bölgesinin Beezi ili) Tumat bölgesi olarak bilinir.

Tarihi yazılar
--------------

Tumatlar hakkında «Moğolların Gizli Tarihi»nde, bunun gibi Reşidüddin'in «Camiüd Tevarih»te yazılmıştır. Geçmişte Tumatlar Moğolların mükemmel savaşçıları olmuşlardır.

### Tumat oymağı hakkında

Bu oymağın yurdu Barguçin-Tokum yanındadır. Bargut aymağı ile onların kökü aynı olduğundan Tumatlar onlar ile akrabadır.
Tumatlar Kırgızlar yanında yaşayan ulus, onlar çok iyi savaşçı oymaktır. Onları Tayntula-Sokar diye kişi başlarında bulunur. Taytula-Sokar Cengiz Han'a katılmak için söz vermiştir. Cengiz Han, Çin'i almak için gittiğinde ancak 6-7 yıl durmuştur. Moğollar büyük savaşlarda Tumat oymağını çağırmışlardır. Savaşta Boragul noyan ölmüştür.

### Kırgız oymağı

12 yıl geçince, Bars yılında Bargutçin-Tokum ile Bayluk'ta yaşayan oymakların arazisini almak için Moğollar, Kırgızlardan asker desteği istemişlerdir. Kırgızlar ise asker vermezler. Kırgızlarda Kurlun diye kişi başkandır. Cengiz Han onlara Joci adlı oğlunu göndermiştir. Moğollardan Noka diye kişi asker toplayıp gider. Kırgız yurduna girer.

### Moğolların Gizli Tarihi

Burada Tumat oymağı hakkında 4 paragraf bulunur. §8 ile §9 çok geçmese de orada Tumat oymağından bahsetmesi de önemlidir. Sadece Tumat oymağını anlatan; §240, §241 sayfalarında doluca anlatılır.

§ 8. Horilartay-Mergen Tumat aymağının noyanıdır. Alan-Goa Hori-Tumatların yurdunda Arih-Usun denilen yerde doğmuştur.

§ 9. Hori-Tumatlarının yurdunda Burhan-Haldun dağına kadar göçmüşlerdir. Burhan-Haldun dağının sahipleri ise Uranhay aymaktan - Burhan Bosgahsan ile Sençi Bayan diye ulus durmaktadır.

Ayrıca bakınız
--------------

* Horluu Tumat
* Tos Çagıg

Kaynakça
--------

1. ↑  1218 yılı
2. ↑  Berezin onun adını Buka diye çevirmiştir.

Dış bağlantılar
---------------

1. АН СССР Институт Востоковедения. Рашид-ад-Дин Сборник летописей. Т I. Книга первая. (перевод с персидского Л. А. Хетагурова). Издательство: АН СССР, Ленинград – Москва, 1952. Ол номда бижээн чүүл бо сайтыда: Племя тумат. 19 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Племя хушин. 28 Mart 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
2. Б. И. Панкратов. Образцы переводов из «Юань-чао би-ши» (подготовка к печати и предисловие Ю. Л. Кроля). Стр. 111// РАН ИВ. Mongolica: К 750-летию «Сокровенного сказания». – М.: Наука. Издательская фирма «Восточная литература», 1993. – 343 с. ISBN 5-02-017395-9
3. Сокровенное сказание. (Монгольский обыденный изборник). Перевод С.А.Козина 19 Ocak 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
**Dmitry Nikolayevich Anuchin** (Rusça: Дми́трий Никола́евич Ану́чин; 27 Ağustos 1843 - 4 Haziran 1923) bir Rus İmparatorluğu antropoloğu, etnograf, arkeolog ve coğrafyacıydı. Rus Coğrafya Derneği'nin bir üyesiydi ve 1909'da Moskova'da düzenlenen 12. Rus Doğa Bilimleri ve Fizikçiler Kongresinin (XII съезда русских естествоиспытателей и врачей) etnografi alt bölümünü toplantıya çağırdı. Burada, misyonerler ve amatörlerle karşılaştırılırsa etnografinin profesyonelleşmesi için bastırdı. Ancak Lev Sternberg'in bir imparatorluk etnografya bürosu kurulması çağrısına, disiplinin Çarlık bürokrasisine fazlasıyla bağlı olacağından korkarak karşı çıktı.

Bununla birlikte, 1915'te, Rus İmparatorluğu'ndaki kaynakların savaş zamanında seferber edilmesine yardımcı olan Doğal Üretici Güçleri İnceleme Komisyonu'na (KEPS) dahil oldu. Nüfusu Amerikan Etnoloji Bürosu çizgisinde incelemek için ikinci bir hükûmet destekli komisyon için savunma yaptı. Rusya Bilimler Akademisi, önerisini gerçekleştirilemez bularak reddetti, ancak KEPS bünyesinde Rusya'nın Bölgelere Göre Tanımlanması için bir Komite kurdu. Bu dönüşün, pek çoğu savaş çabalarına yardımcı olmak için askerî hastanelere ve benzer kurumlara gönderildiğinden, etnografların bağımsız araştırma yapması için çok az alan olması durumundan kaynaklandığı açıklandı.

Ay'daki Anuçin krateri, Moskova Devlet Üniversitesi Anuçin Antropoloji Enstitüsü, Novaya Zemlya'daki bir buzul, Kuril Adaları'ndan biri ve Ural'daki bir dağ onun adını almıştır.

Başarılar ve ödüller
--------------------

* Aziz Vladimir Nişanı (3. ve 4. Sınıflar)
* Aziz Anna Nişanı (2. Sınıf)
* Legion of Honor (Fransa)

Konuyla ilgili yayınlar
-----------------------

* *Dictionary of Scientific Biography*. 1970. ss. 173-175. ISBN 0-684-10114-9.  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
* *Imperial Moscow University: 1755-1917: encyclopedic dictionary*. Moskova: Russian political encyclopedia (ROSSPEN). A. Andreev, D. Tsygankov. 2010. ss. 29-31. ISBN 978-5-8243-1429-8.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 116315733
* ISNI: 0000 0001 0988 3178
* LCCN: n82244930
* NKC: jn20000600311
* NLI: 987007300006705171
* NTA: 110289730
* RSL: 000092106
* SUDOC: 161443443
* VIAF: 74599997
* WorldCat: lccn-n82244930

 |
Birmingham Üniversitesi Poynting Fizik Binasının duvarında bulunan Fizikçiler Frisch ve Peierls'e atfedilmiş mavi plaket
**Frisch-Peierls muhtırası**, pratik bir nükleer silahın ilk teknik açıklamasıydı. II. Dünya Savaşı sırasında Britanya'daki Birmingham Üniversitesi'nde Mark Oliphant için çalışırken gurbetçi Alman-Yahudi fizikçiler Otto Frisch ve Rudolf Peierls tarafından Mart 1940'ta yazılmıştır.

Muhtıra, bir atom bombası için gerekli olan bölünebilir malzemenin kritik kütlesinin boyutuyla ilgili ilk hesaplamaları içeriyordu. Gerekli miktarın, hava yoluyla gönderilebilecek bir bombaya dahil edilebilecek kadar küçük olabileceğini ortaya çıkardı. Aynı zamanda nükleer silahların stratejik ve ahlaki sonuçlarını da öngördü.

Hem İngiltere'nin hem de Amerika'nın MAUD Komitesine, Tube Alloys projesine, Manhattan Projesi'ne ve nihayetinde Hiroşima ve Nagasaki'ye atom bombası atılmasına yol açan bir yola girmesine vasıta oldu.

 William Penney, Otto Frisch, Rudolf Peierls ve John Cockcroft, Manhattan Projesi'ne yaptıkları hizmetlerden dolayı 1946'da verilen Özgürlük Madalyası'nı takarken
**Hisar Sıradağları,** (Tacikçe, *Qatorköhi Hisor* ; Özbekçe: Hisor Tizmasi; Rusça, **Gissar** olarak da bilinir), Orta Asya'da , Pamir-Alay sisteminin batı kesiminde bir dağ silsilesidir. Tacikistan ve Özbekistan toprakları boyunca genel doğu-batı yönünde km 200 km. boyunca uzanır.

Coğrafya
--------

Hisar Sıradağları, Zerefşan Sıradağları'nın güneyinde, Duşanbe'nin kuzeyinde, Tacikistan'ın Cumhuriyete Bağlı Bölgelerin Hisar Bölgesi boyunca uzanır ve Surhanderya Eyaletinin kuzey ucunda Özbekistan'a ulaşır. Hissar Sıradağları'nın en yüksek noktası 4.643 metre (15.233 ft) yüksekliğinde olup Özbekistan'da, Duşanbe'nin hemen kuzey batısında, Tacikistan sınırında yer almaktadır. Eskiden Komünist Parti'nin 22. Kongresinin Zirvesi olarak bilinen Hazret Sultan, aynı zamanda tüm Özbekistan'ın en yüksek noktasıdır. Hisar Sıradağları, granit nedeniyle delinmiş kristal kayalar, şist ve kumtaşından oluşur.

### Doğa

Şirkent Milli Parkı'nı kapsayan Hisar Vadisi, 3.000 hektar (7.400 akre) rezerv olup, bu alan önümüzdeki yıllarda 30.000 hektar (74.000 akre) ulaşacaktır. Tarihi ve bilimsel değeri yüksek bir bölgedir.

Kaynakça
--------

1. ↑  *Atlas of the Soviet Central Asian Republics*, Geodesy and Cartography Authority, Moscow, 1988, in Russian.
2. ↑  Big Soviet Encyclopedia, on-line edition 6 Ekim 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. accessed April 16, 2008.
3. ↑  Hissar Mountain Range 1 Aralık 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. accessed December 1, 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: sh85055033
* NLI: 987007529106805171

 |
**Aurus Motors**, Rusya merkezli bir lüks otomotiv şirketidir. Şirket 2018 yılında kurulmuş olup. Şirketin merkezi Moskova'da yer almaktadır.

Şirkete göre Aurus adı aura veya aurum (Latince "altın") ve Rus adlarının kısaltmasının birleşimidir.

Şirketin görücüye ilk çıkardığı model Senat olup bazı kesimlerce yaptığı araçların tasarımının Rolls-Royce'a benzemesi sebebiyle eleştirilirken, bazı kesimlerce de olumlu karşılanmıştır. Şirketin yaptığı açıklamaya göre rakiplerine göre %20 daha ucuz olacaktır. Şirket birkaç yıl içinde limuzin, sedan, cabriolet, minivan ve SUV modelleri ile alanındaki rekabete katılmayı planlamaktadır. Şirket, ilk 2 yıl içinde sedan modeli olan Senat, minivan modeli olan Arsenal ile SUV modeli olan Komendant araçlarını piyasaya sunmayı hedeflemektedir. Aurus, kimi kesimlerce daha önceden ağır kamyonlar ve araçlar üreten, yanı sıra Rus devlet başkanlarına zırhlı makam aracı üreten ZiL şirketinin halefi olarak görülmektedir. Şirketin 2026'dan önce tüm modellerinin piyasaya sürülmesi beklenmektedir.

Mayıs 2021'de NAMI ve Sollers Grubu, Tataristan'daki Alabuga şehrinde Sollers-Elabuga fabrikasında Senat arabasının sivil modelinin üretimine başladı. Seri üniteler Kamaz ve Sollers-Elabuga işbirliğiyle yapılmaktadır. Modelleri şu an Rusya'da devlet başkanlığı otomobili olarak kullanılmaktadır.

Modelleri
---------

Aurus Senat
Aurus Arsenal
* Senat
* Arsenal
* Komendant
* Merlon
* 01 (Le Mans 24 Saat)

Kaynakça
--------

1. ↑  "Russia starts series production of Aurus luxury cars". *TASS*. 31 Mayıs 2021. 31 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Temmuz 2021.
2. ↑  "Аурус — официальный сайт производителя автомобиля". *aurusmotors.com* (Rusça). 20 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ekim 2020.
3. ↑  "Rusların Rolls-Royce'u olarak anılan Aurus, Moskova'da ilk showroom'unu açtı". *www.donanimhaber.com*. 26 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ekim 2020.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Aurus*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Resmî site
**Finlandiya Sınır Muhafızları** (Fince: *Rajavartiolaitos*; İsveççe: *Gränsbevakningsväsendet*), Finlandiya'nın ülke sınırlarının korunmasından sorumlu bir kurumdur. Sınır muhafızları, 21 Mart 1919 tarihinde kurulmuş olup İçişleri Bakanlığı'na bağlı askerî bir kuruluştur. Merkezi başkent Helsinki'de yer almaktadır.

Finlandiya Sınır Muhafızları, göçmenlik konularında kolluk ve soruşturma yetkilerine sahiptir ve göçmenlik ihlallerini bağımsız olarak araştırabilmektedir. Sınır Muhafızları, bunun dışında sahil güvenlik görevlerini de yürütmektedir.

Finlandiya-Rusya sınırı, Sınır Muhafızları tarafından aktif olarak izlenmekte ve denetlenmektedir. Batı deniz sınırları ile İsveç ve Norveç sınırı ise Nordik Pasaport Birliği altında serbest geçişe sahip olsa da Sınır Muhafızları, arama ve kurtarma görevleri nedeniyle bu bölgelerde personel bulundurmaktadır.

Galeri
------

* Sınır muhafızı.Sınır muhafızı.
* Sınır muhafızları helikopteri (Aérospatiale AS332 Super Puma).Sınır muhafızları helikopteri (Aérospatiale AS332 Super Puma).
* Sahil güvenlik gemisi (VL Turva).Sahil güvenlik gemisi (VL Turva).

Kaynakça
--------

1. ↑  "Rajavartiolaitoksen tilinpäätös 2016" (PDF) (Fince). Rajavartiolaitos. 25 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Temmuz 2021.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Finlandiya Sınır Muhafızları*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Resmî site

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* ISNI: 0000 0004 0560 9907

 |
Başlığın diğer anlamları için Cendere sayfasına bakınız.

**Cendere Köprüsü**, Adıyaman'da Cendere çayı üzerinde yer alan ve dünyanın hâlen kullanılmakta olan en eski köprülerinden biri olarak anılan tarihi köprü.

Adıyaman’a 55 km mesafede, bugün Eskikale olarak bilinen bir antik yerleşim bölgesinde bulunmaktadır. *Kahta* ve *Sincik*’i birbirine bağlar. Romalıların yaptığı 2. en geniş kemerli köprüdür. 120 m uzunluğunda ve 7 m genişliğindedir. Her biri 10 ton ağırlığında 92 kayadan meydana gelir.

Köprünün üstündeki Latince bir kitabeden anlaşıldığına göre Roma İmparatoru Septimius Severus (193-211), karısı ve oğulları adına yaptırılmıştır. Orijinalinde 4 korint sütun bulunduğu Kahta tarafındaki ikisinin Septimius Severus ve eşine, Sincik tarafındaki ikisinin ise oğullarına adandığı biliniyor. Ancak oğullardan Geta’ya ait olan sütun, onu öldüren ve kardeşine ait her şeyi yok etmek isteyen Caracalla adlı kardeş tarafından yıktırılmış.

Köprü 1997’de bakımdan geçmiş ve üzerinden 5 ton ağırlığa kadar olan taşıtların geçmesine izin veriliyordu.Yeni köprü yapıldığından araç geçişi tamamen yasaktır. 500 metre doğusuna yeni bir köprü daha yapılmıştır.

Ayrıca bakınız
--------------

* Türkiye'deki köprüler listesi

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Severan Bridge*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 27 Nisan 2020.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 3 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2020.
3. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 27 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2020.
***The Villain*** (Birleşik Krallık ve Avustralya'da ***Cactus Jack*** ) Hal Needham tarafından yönetilen ve başrollerinde Kirk Douglas, Arnold Schwarzenegger, Ann-Margret, Paul Lynde, Foster Brooks, Strother Martin, Ruth Buzzi , Jack Elam, ve Mel Tillis Bu, Warner Bros.'a bir saygı duruşuyla harmanlanmış, Wile E. Coyote ve Road Runner çizgi filmleri ve Western filmlerinin bir parodisidir.

Konusu
------

Güzel bir kadın, "Büyüleyici Jones" (Ann-Margret), babası tarafından kendisine verilen büyük miktarda parayı talep ettikten sonra saf, ağır zekalı bir kovboy "Yakışıklı Yabancı" (Schwarzenegger) tarafından batıya kadar eşlik edilir. "Parodi Jones" (Martin) Ancak Büyüleyici Jones'a parayı teslim eden kötü adam "Avery Simpson" (Elam), parayı kendisi için ister. Kasabadan ayrıldıklarında onları soyması için eski bir kanun kaçağı olan "Cactus Jack" Slade'i (Douglas) tutar.

Yolculuk boyunca Charming, Yakışıklı'ya doğru ilerler ve bunların tümü kayıtsızlıkla karşılanır. Bu sırada Cactus Jack, ikisi için tuzak üstüne tuzak kurmaya devam eder ve bunların tümü geri teper. Jack'in yerel bir Amerikan Kızılderili kabilesinin şefi olan "Gergin Geyik"in (Paul Lynde) yardımını alma girişimi de başarısız olur.

Sonunda Jack, çiftle açıkça yüzleşir ve bu noktada Büyüleyici Jones, Yakışıklı ile aşk yaşamaktan vazgeçer ve bunun yerine (Daffy Duck'ın klasik "woo-hoo! Woo-hoo!" Zıplamalarını anımsatan bir şekilde) kızgın bir sevinç içinde zıplamaya devam eder.

Oyuncular
---------

* Kirk Douglas - Cactus Jack Slade
* Ann-Margret - Büyüleyici Jones
* Arnold Schwarzenegger - ""Yakışıklı Yabancı""
* Paul Lynde - Gergin Elk
* Strother Martin - Parodi Jones
* Jack Elam - Avery Simpson
* Mel Tillis - Telgraf Ajanı
* Ruth Buzzi - Tehlikedeki Küçük Hanım
* Foster Brooks - Banka Memuru
* Robert Tessier - Ezici Parmak

Kaynakça
--------

1. ↑  "The Villain". *catalog.afi.com*. 22 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Nisan 2022.
2. ↑  Beaupre, Lee (March–April 1980). "Grosses Gloss: Breaking Away at the Box-Office". *Film Comment; New York*. **16** (2): 69-73, 80.

Dış bağlantılar
---------------

* IMDb'de *The Villain*
* Rotten Tomatoes'ta *The Villain (film, 1979)*
* TCM Movie Database'de *The Villain*
Prof. Dr. Cenk YaltırakProf. Dr. Cenk Yaltırak
**Cenk Yaltırak** (1963, İstanbul), Türk yerbilimci. İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Maden Fakültesi'nin Jeoloji Mühendisliği Bölümü'nde profesör olarak çalışmaktadır. Marmara Denizi'nin tektonik yapısı üzerine araştırmalarıyla tanınmaktadır.

Yaltırak, 1987’de Trakya Üniversitesi'nden, 1992'de İTÜ’den mezun oldu. Yüksek lisansını 1996'da İstanbul Üniversitesi Deniz Bilimleri ve İşletmeciliği Enstitüsü’nde Deniz Jeolojisi ve Jeofiziği Bölümü'nde, doktorasını ise 2003'te İTÜ Avrasya Yerbilimleri Enstitüsü'nde tamamladı. 2009 yılında doçent, 2014 yılında profesör oldu.

Yüksek lisans ve doktora tez araştırmalarını sırasıyla Güney Trakya sahilleri ve Edremit Körfezi jeolojisi üzerinde yaptı. Bu bölgelere ek olarak, 2000-2001 yıllarında Kanada'nın Newfoundland Memorial Üniversitesi'nde Marmara Denizi üzerine de çalışmaya başladı. Bu konudaki üstün nitelikli araştırmaları sayesinde 2003 yılında Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) Teşvik Ödülü'nü, doktorasını tamamlamadan kazanan ilk araştırmacı oldu. Araştırma sahasının önemli akademik dergilerinden *Marine Geology* tarafından özel sayı editörlüğüne davet edildi.

Yaltırak, araştırmalarında sismik verilere ek olarak tarihsel deprem kayıtlarını da kullanmaktadır.

İTÜ bünyesinde 2024 yılında kurulmaya başlanan Marmara Aktif Fay Tehlike ve Risk Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin (MATAM) proje yürütücülüğüne getirilmiştir.

"Ne Olacak Bu Dünyanın Hali?" adlı çevrimiçi tartışmalara ev sahipliği yapmaktadır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "2003 Yılı Bilim, Hizmet ve Teşvik Ödülleri Cumhurbaşkanının da katıldığı törenle verildi..." (PDF). TÜBİTAK Bülten. Ocak 2004. 22 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 2 Eylül 2020.
2. ↑  "Marine Geology Special Issues". Elsevier. 26 Ekim 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2020.
3. ↑  "İTÜ ve Türkiye İş Bankası'ndan Deprem Araştırmaları Merkezi: MATAM". İTÜ Haberler. 26 Ocak 2024. Erişim tarihi: 21 Mart 2024.

Dış Bağlantılar
---------------

* Kişisel sitesi 1 Kasım 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* İTÜ Akademik Veri Yönetim Sistemi üzerindeki bilgiler 30 Eylül 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Google Scholar üzerinde akademik yayın listesi 27 Ocak 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* "Ne Olacak Bu Dünyanın Hali?" tartışma kanalı
**Rankdex**, 1995 yılında başta Roben Li; Yandex'in kurucuları Arkady Voloj, İlya Segaloviç; ve Yanhong Li, Clinton Cimring tarafından kurulan arama motorudur.

Tarihçe
-------

1935 yılında kurulan Investment Dealers ' Digest (şimdi Tradeline), profesyonel yatırımcı topluluğuna uzun yıllar hizmet veren halka açık bir tam hizmet multimedya finansal yayıncılık, veritabanı, yazılım ve danışmanlık şirketiydi. IDD Bilgi Hizmetleri / GARİ yazılım IDD multimedya finansal bilgi hizmetleri bölümü oldu. Amacı, tradeline adı verilen birincil ekonomik sektördeki hareketleri tahmin edebilecek bir bilgisayar programı geliştirmekti. 2002'deki dot-com kazasından sonra borsadan silinmişti.

Rankdex ve Yandex
-----------------

IDDİS / GARİ yazılımının amacı, bir AI gün içi ticaret modülü geliştirmekti, ancak odak, ilk web tarayıcısı 1993'te piyasaya sürüldüğünde bir world wide web arama motoru için AI'YI kullanmaya başladı. Aynı yıl Arkady Volozh ve Ilya Segalovich, web sitelerinin yapay zeka kullanarak birbirleriyle nasıl ilişki kurduğuna dayanan web sitelerini sıralayacak yeni bir web sitesi arama motoru türünü tanımlamak için "Yandex" kelimesini icat etti. Adı başlangıçta "Yet another ındexer" için durdu."Rusça kelime "to" ("Ya") İngilizce kişisel zamir" I "karşılık gelir," to "Endeks" üzerinde iki dilli bir kelime oyunu yapar."Başlangıçta, AI arama motoru Arkady Volozh, Ilya Segalovich, Yanhong Li ve Clinton Cimring tarafından geliştirildi. Şimdiye kadar patentli en sofistike AI algoritması olarak kabul edilir ve Baidu, Bing ve Yandex tarafından kullanılır ve Google için patent başvurusunda Sergey Brin ve Larry Page tarafından referans alınır.

Günümüzde Rankdex
-----------------

2002 yılında Arkady Voloj ve Ilya Segaloviç, Yankdex'i Rusya'da kendi şirketleri olarak dahil etmeye devam ederken ve Yanhong Li, Çin'de Rankdex'i "Baidu" olarak dahil ederken, Clinton Cimring, Tradeline gün içi ticaret modülünün gelişimini devraldı.

Tradeline
---------

Tradeline'ın amacı, hem profesyonel brokerlere hem de günlük tüccarlara, ekonomik faktörlerden bağımsız olarak emtia ve hisse senedi hareketlerini kontrol etmeye atfedilen otomatik botlarla mücadele etmek için bir gün içi ticaret modülü sağlamaktır. Örneğin, yüksek puan alan ve olumlu bir kazanç raporu yayınlayan ve daha sonra tüccarların durma (limit) siparişlerinin altında ertesi gün yüksek bir açılışla kapatılan bir şirket, çünkü milyarlarca dolarlık işlem yapan otomatik botlar söz konusu hisse senedinin fiyatını manipüle etmek için programlanmıştır.. Çözüm, birincil ABD pazarlarında hem emtia hem de hisse senetleri ile kullanılabilir. Şu anda otomatik olarak bir emtia veya hisse senedi ticareti yapıyor ve yüksek frekanslı küçük miktarlarda değil (stratejilerini programlarken hedge fonları gibi). Bu, bir saniyenin kesirlerinde günde 100 + işlem yapar ve mevcut hareketin en uygun miktarını hedefler.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4  "rankdex.com". 24 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ekim 2020.
Kazaya karışan uçağa benzer Comair kaplamalı bir CRJ-100ER.
**Delta Connection Flight 5191** olarak pazarlanan **Comair Flight 5191** , Comair tarafından Delta Connection adına işletilen Lexington, Kentucky'den, Atlanta, Georgia'ya giden bir Amerika Birleşik Devletleri iç hat yolcu uçuşuydu. 27 Ağustos 2006 sabahı, 06:07 EDT (10:07 UTC), Bombardier CRJ-100ER, Fayette County, Kentucky'deki, Blue Grass Havalimanı'ndan kalkış yapmaya çalışırken, Lexington şehrindeki, merkezi iş bölgesinin 4 mil (6.4 km) batısında düştü.

Uçağa kalkış için havalimanının Pist 22'si için izin verildi, ancak bunun yerine Pist 26'yı kullandı. Pist 26, güvenli bir kalkış için çok kısaydı ve bu da uçağın havalanmadan önce pistin sonunu aşmasına neden oldu. Pistin yakınlarında düştü, 47 yolcunun hepsi ve üç mürettebattan ikisi de öldü. CRJ-100/-200'ün karıştığı en ölümcül ikinci kazaydı; iki yıl önce, China Eastern Airlines Flight 5210 da 53 kişi hayatını kaybetmişti.

James Polehinke, kaza anında uçan pilottu ve sağ kalan tek kişiydi. Ulusal Ulaştırma Güvenliği Kurulu'nun kazayla ilgili hazırladığı raporda, araştırmacılar kazanın muhtemel nedeninin pilotaj hatası olduğu sonucuna vardılar.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Attempted Takeoff From Wrong Runway Comair Flight 5191 Bombardier CL-600-2B19, N431CA Lexington, Kentucky August 27, 2006" (PDF). National Transportation Safety Board. 26 Temmuz 2007. NTSB/AAR-07/05. 22 Ocak 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Temmuz 2007.
2. ↑  "ASN Aircraft accident Canadair CL-600-2B19 Regional Jet CRJ-100ER N431CA Lexington-Blue Grass Airport, KY (LEX)". *aviation-safety.net*. Aviation Safety Network. 2 Eylül 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2020.
3. ↑  "NTSB: Crashed Jet On Wrong Runway". IBS. 27 Eylül 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2006.
4. ↑  McMurray (27 Ağustos 2006). "Comair plane took off from wrong runway". Associated Press. 7 Eylül 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi.
5. ↑  "CVR transcript". National Transportation Safety Board. 17 Kasım 2006. DCA06MA064. 9 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ağustos 2021.
6. ↑  Ortiz (25 Ocak 2008). "Lawyer claimed 5191 victims shared blame Defense by Co-Pilot to Be Withdrawn". *Lexington Herald-Leader*. 27 Eylül 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Temmuz 2013.
**.xyz,** üst seviye bir alan adıdır. ICANN'in Yeni genel üst seviye alan adları (gTLD) Programı'nda önerilmiş ve 2 Haziran 2014'te genel kullanıma açılmıştır. Alan adı, hem üç harfin Latin alfabesindeki son harfler olması hem de X, Y ve Z kuşaklarından insanlara atıfta bulunması nedeniyle ortaya çıkmıştır. XYZ.com ve CentralNic, kayıt olmak için kullanılan alan adı kaydedicileridir.

Benimsenme
----------

Kasım 2015'te .xyz 1,5 milyon alan adı kaydına ulaştı, bu muhtemelen kısmen, alan adını kullanan ilk büyük şirketlerden biri olan Google'ın kurumsal (Alphabet Inc.) web sitesi için abc.xyz'yi kullanma kararıyla bu derece artış gösterdi. Bununla birlikte, alan adı kaydedicisi VeriSign ve diğerleri, alan adı kaydedicisi Network Solutions'ın bu adlardan muhtemelen yüzbinlercesini, ayrılma seçeneği sunarak müşteri hesaplarına peşinen tanımladığını iddia etti.

1.111B Sınıfı
-------------

1 Haziran 2017'de XYZ, yıllık 0,99 ABD doları fiyatla ucuz alan adları olan ve aynı fiyattan temdit edilen 1.111B sınıfı .xyz alan adlarını piyasaya sürdü. Bunlar 000000.xyz – 999999999.xyz arasındaki 6 haneli, 7 haneli, 8 haneli ve 9 haneli sayısal kombinasyonlardan oluşuyor. CEO Daniel Negari, XYZ'nin pazara rekabet ve yenilik getirmek için bunu yaptığını söyledi.

Kaynakça
--------

1. ↑  Ewing (11 Ağustos 2015). "Alphabet? Google Might Get Some Letters". *The New York Times* (12 Ağustos 2015 tarihinde yayınlandı). 9 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2019.
2. ↑  Roberts, Jeff John (13 Ağustos 2015). "Squatters swoop on Google ".xyz" names in wake of Alphabet". *Fortune*. 14 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2019.
3. ↑  ".XYZ Tops 1.5 Million Domains As Domain Registrations Return To Normal". *The Domains*. 23 Kasım 2015. 24 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2019.  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
4. ↑  "Verisign presses Network Solutions for details on .XYZ registrations". *Domain Name Wire*. 19 Ağustos 2015. 25 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Kasım 2015.
5. ↑  "NetSol's new con; renewing unwanted .xyz domains". *Network World*. 4 Ağustos 2015. 25 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Kasım 2015.
**Çihori Muharebesi**, 1463 yılında Birleşik Gürcistan kralı VIII. Giorgi ve kraliyet ailesinden VI. Bagrat önderliğindeki isyancı asilzadeler arasındaki muharebedir. Muharebe Batı Gürcistan'da Argveti bölgesinde Çihori kalesi yakınlarında gerçekleşti ve kralın yenilgisiyle sonuçlandı.

Muharebe IV. Vahtang'ın (1442-1446) kısa süreli hükümdarlığı döneminden sonra başlayan ve krallığın nihai olarak bölünmesi ile sonuçlanacak Gürcistan üzerinde hegemonya kurmayı amaçlayan uzun ve çekişmeli iç mücadelenin doruk noktasıydı. Vahtang'ın kardeşi ve varisi meşruluğu iddialı olan VIII.Giorgi'ye karşı ayaklanma Gürcistan Krallığı'nın batı ve güney bölgelerini kışkırttı. Batı Gürcistan dükleri Giorgi'nin akrabası Bagrat'a katılarak güçlü bir koalisyon altında toplandı ve savaş alanı olan Çihori'de kraliyet ordusuyla karşılaşdılar. Giorgi yenildi, Bagrat Kutaisi'de İmereti kralı olarak taç giydi. Ancak yeni monarşi yardımları karşılığında dört müttefiğine yeni bir prenslik kurmakta minnettardı. Bundan sonra Gelovani ailesi Svaneti'de, Şervaşidze Abhazeti'de, Dadiani Samegrelo'da, Vardanizde-Gurieli ise Guria'da yarı bağımsız prensler olarak yönetime geçtiler.

Kaynakça
--------

1. ↑  Suny, Ronald Grigor (1994), *The Making of the Georgian Nation: 2nd edition*. Indiana University Press, 0-253-20915-3
2. ↑  Toumanoff, Cyril (1949–51). The Fifteenth-Century Bagratids and the Institution of Collegial Sovereignty in Georgia. *Traditio* 7: 192.
***Russian Ark*** (Rusça: Русский ковчег - *Russkij Kovcheg*) Alexander Sokurov'un yönettiği, 2002 tarihli, deneysel bir tarihi drama filmi.

*Russian Ark'ta*, isimsiz bir anlatıcı, Saint Petersburg'daki Kışlık Saray'da dolaşırken, feci bir kazada can vermiş olduğunu ve artık sarayda gezen bir hayalete dönüştüğünü söyler. Her odada, şehrin 300 yıllık tarihinin çeşitli dönemlerinden gerçek ve hayal ürünü insanlarla karşılaşır. Film boyunca kendisine, 19. yüzyıl Fransız gezgini Marquis de Custine'i temsilen, bir "Avrupalı" eşlik eder.

Film, 96 dakikalık tek bir Steadicam çekiminden oluşmaktadır ve 23 Aralık 2001 tarihinde Ermitaj Müzesi'nde tek günde çekilmiştir.

Film 2002 Cannes Film Festivali'nde gösterilmiştir.

Sinopsis
--------

Görünmeyen ve kim olduğunu hatırlamayan bir adam, neresi olduğunu bilmediği bir yerde kendine gelir. Etrafındaki insanlar onu görmemektedir; siyah giyimli, gizemli bir adam hariç. Bu adamın 19. yüzyıl'dan bir Fransız aristokrat olduğunu anlar ve ona "Avrupalı" adını takar. İkili kısa zamanda St. Petersburg'daki Hermitage Kış Sarayı'nda olduklarını anlarlar. Sarayı gezerken müzede bulunan eserlerle ve Rusya tarihinin çeşitli dönemlerinde sarayda olan olaylarla bağlantılı kişilerle karşılaşılar. Görünmeyen adamın arzusu ne olursa olsun yola devam etmektir, yanında "Avrupalı" arkadaşı olsa da, olmasa da!

Çekim Notları
-------------

* Russian Ark, sinema tarihinin "sıkıştırma olmadan (uncompressed)" çekilmiş ilk yüksek çözünürlüklü filmidir.
* Bütün film hiç montajsız tek bir çekimden oluşmaktadır. İlk 3 çekim teknik nedenlerle yarıda kalmış, 4. ve son çekim sorunsuz tamamlanmış, final versiyon olarak kullanılmıştır.
* Ermitaj Müzesi çekim için kapatılacağından dolayı, film çekimi tek bir günde gerçekleştirilmiştir. Aleksander Sokurov müzenin 2 gün kapatma önerisini ise baştan geri çevirmiştir.
* Film kesintisiz tek bir çekimden oluşsa da 1.500 dijital efekt içermektedir.
* 867 oyuncunun ve 3 farklı orkestranın yer aldığı filmde 22 yönetmen yardımcısı çalışmıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Festival de Cannes: Russian Ark". *festival-cannes.com*. 22 Ağustos 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ekim 2009.

Dış bağlantılar
---------------

* IMDb'de *Russian Ark*
**Ardahan-Posof Yaban Hayatı Geliştirme Sahası,** Ardahan ilinin Posof ilçesi sınırlarında bulunan ve 2006 yılında *yaban hayatı geliştirme sahası* ilan edilmiş bölge. Dağ horozlarının yoğun yaşadığı bölge, 58.685 hektar genişliğindedir.

Doğu Karadeniz ikliminin zorlu koşulları bu alanda da hakimdir. Engebeli bir arazi olduğu için sınırlı tarım alanları vardır.

Dağ horozları ağaç sınırı hattına yaşamlarını sürdürmeyi tercih ederler ve üreme dönemlerinde meşe, kuşburnu gibi yiyecek kaynaklarına yakın yerleri tercih etmektedirler. Bu sebepten ötürü Ardahan-Posof alanları yaşam biçimleri için çok uygundur.

Dağ horozlarını bu alanda tehdit eden çok fazla etken yoktur. Ancak dağ horozlarını bazı tilki türlerinden ve birçok olumsuz durumdan korumak amacıyla çalışmalar yapılmaktadır.

Kaynakça
--------

1. 1 2  "ARDAHAN POSOF Yaban Hayatı Geliştirme Sahası GELİŞME VE YÖNETİM PLANI" (PDF). 13 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 24 Nisan 2023.
2. ↑  "Posof Yaban Hayatı Geliştirme Sahası Dağ Horozu (Tetrao mlokosiewiczi)Envanter Çalışması" (PDF). 11–15 Mayıs 2009. 13 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 24 Nisan 2023.
**Artvin Yusufeli Çoruh Vadisi YHGS**, Artvin’in Yusufeli ilçesinde bulunan Çoruh Vadisi 23.221 hektarlık bir alana sahiptir ve 16.10.2005 tarihinde Yaban Hayatı Geliştirme Sahası ilan edilmiş bölge.

Bu bölge çeşitli avcılık türlerine, araştırmalara ve eğitimlere ev sahipliği yapar.

Kuzey Afrika, Orta Doğu ve Avrupa’nın en zengin ve bereketli bitki örtüsü bu vadide bulunmaktadır. Aynı zamanda Türkiye’de bulunan 112 önemli bitki listesinde yer edinmiştir.

Bu alanda Yaban Keçisi yoğunluktadır. Kelebekler de bu vadinin önemli türlerindendir. Bu vadi tarıma elverişli olmadığından ötürü barajlar yapılarak kullanılmaya çalışılmıştır. Bu barajların varlığı hem doğayı hem de burada yaşamını sürdüren canlıları büyük bir tehdit altına almaktadır. Bu tehditleri en aza indirgemek için çeşitli çalışmalar yürütülmektedir.

Kaynakça
--------

1. ↑  www.tmarka.com.tr, Tmarka Multimedya Grafik İletişim Bilişim Danışmanlık ve Reklam Hiz Ltd Şti. "Çoruh Vadisi YHGS". *Doğu Karadeniz Kültür Envanteri Projesi*. 7 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2023.
2. 1 2  "ÇORUH VADİSİ YABAN HAYATI GELİŞTİRME SAHASI". *Kültür Portalı*. 18 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2023.
3. 1 2  Albayrak, Leman; Yilmaz, Cevdet (30 Haziran 2021). "ÇORUH VADİSİNDE GELENEKSEL ÇELTİK TARIMI (ARTVİN-YUSUFELİ)". *Doğu Coğrafya Dergisi*. **26** (45): 19-36. doi:10.17295/ataunidcd.814509. ISSN 1302-7956. 24 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Nisan 2023.
**Maitotoksin** (**MTX**, CAS: 59392-53-9), dinoflagellat bir tür olan Gambierdiscus toxicus tarafından üretilen son derece güçlü bir toksindir. Maitotoksin o kadar güçlüdür ki, farelerde 130 ng/kg intraperitoneal enjeksiyonun ölümcül olduğu gösterilmiştir. Maitotoksin, adını Tahiti'de "maito" adı verilen ve ilk kez izole edildiği ciguateric balık Ctenochaetus striatustan almıştır. Daha sonra, maitotoksinin aslında dinoflagellat Gambierdiscus toxicus tarafından üretildiği gösterilmiştir.

Toksisite mekanizması
---------------------

Maitotoksin hücre dışı kalsiyum kanalları 'nı aktive ederek sitosolik Ca  2+  iyonlarının seviyelerinde bir artışa yol açar. Maitotoksinin tam moleküler hedefi bilinmiyor, ancak maitotoksinin plazma membranı Ca  2+  ATPase (PMCA) ve palitoksin 'nin Na  +  / K  +  -ATPase bir iyon kanalına. Nihayetinde, bir nekroptoz çağlayanı aktive edilir, bu da zar sızması ve sonunda hücre lizisi ile sonuçlanır. Maitotoksin, nekroza katkıda bulunan kalsiyum bağlayıcı proteaz s kalpain-1 ve kalpain-2 dolaylı olarak aktive edebilir. Maitotoksinin farelerde toksisite protein olmayan toksinler için en yüksektir: LD50 50 ng / kg'dır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Ohizumi, Y; Yasumoto, T (1983). "Maitotoksinin neden olduğu doku kalsiyum içeriğinde kasılma ve artış , en güçlü bilinen deniz toksini, bağırsak düz kasında". **79** (1). İngiliz Farmakoloji Dergisi. s. 3–5. doi:10.1111/j.1476-5381.1983.tb10485.x. PMC 2044839 $2. PMID 6871549.
2. ↑  Sinkins, W. G; Estacion, M first3 = V; Prasad; Goel; Shull, G. E; Kunze, D. L; Schilling, W. P (2009). "Maitotoksin, plazmalemmal Ca2 + pompasını Ca2 + geçirgen olmayan seçici olmayan katyon kanalı". *American Journal of Physiology. Hücre Fizyolojisi*. **297** (6). s. C1533–43. doi:10.1152/ajpcell.00252.2009. PMC 2793065 $2. PMID 19794142. KB1 bakım: Dikey çizgi eksik (link)
3. ↑  Estacion, M; Schilling, WP (2001). "Sığır aort endotel hücrelerinde maitotoksin kaynaklı membran sızması ve hücre ölümü". BMC Fizyolojisi. s. 2. doi:10.1186/1472-6793-1-2. PMC 32181 $2. PMID 11231888.
4. ↑  Wang, K. (1996). "Maitotoksin, SH-SY5Y nöroblastom hücrelerinde ve serebrokortikal kültürlerde kalpain aktivasyonunu indükler", *2*. Biochem. Biophys. ss. 208-214. doi:10.1006/abbi.1996.0300. PMID 8660700.
Sergei Saltykov
Kont **Sergei Vasilievich Saltykov** (Rusça: Сергей Васильевич Салтыков, 1726-1784) Çariçe II. Katerina (Büyük Katerina) Rusya'ya geldikten sonra onun ilk sevgilisi olmuş olan bir Rus saray görevlisidir [Kethüdâ (İngilizce: Chamberlain)].

Hayatı
------

Saltykov'un Çariçe II. Katerina'nın oğlu olan Çar I. Pavel'in biyolojik babası olduğu iddia edilir ve bu, Çariçe II. Katerina'nın anılarında büyük ölçüde vurgulanır.[*daha iyi kaynak gerekli*] Rapor edilir ki Çar I. Pavel "neredeyse kesinlikle [II. Katerina'nın] sevgilisinin çocuğudur". Ancak Çar I. Pavel, karakter ve görünüş olarak resmî babası olan Çar III. Petro'ya çok benzemiştir. Hırçın ve tıknaz olan Çar III. Petro ile uzun boylu ve yakışıklı olan Sergei Vasilievich Saltykov arasında çok az ortak nokta olduğu söylenir.[*daha iyi kaynak gerekli*] Yine de Çarice II. Katerina, anılarında Saltykov'un erkek kardeşinin "çirkinliğine" dikkat çekmiştir.

Saltykovlar, öne çıkmak konusunda Romanovlar'a rakip çıkmış olan eski bir boyar ailesiydi. Sergei Vasilievich Saltykov, ayrıca ailesinin kadın soyu aracılığıyla Rurikid ve Gediminid hânedanlarının birkaç kolundan ve ilk Romanov Çarı olan Çar I. Mihail'in kız kardeşi Tatiana Feodorovna'nın soyundan gelmekteydi. [*kaynak belirtilmeli*]

Çariçe Anna İvanovna'nın annesi Çarice Praskovia Saltykova da bu klandan geliyordu; ancak Çarice Praskovia Saltykova'nın mensup olduğu hânedan kolu, Sergei Vasilievich Saltykov'un büyükbabası ile yalnızca uzaktan akrabaydı.

Sergei Vasilievich Saltykov'un karısı olan Matryona Balk, adını Anna Mons ve Willem Mons'un kız kardeşi olan büyükannesi Modesta Mons'tan almıştır. Modesta Mons (Daha çok Rusça adı olan "Matryona" ile bilinir.) 1718'de alenen kırbaçlanmıştır ve Çar I. Petro (Büyük Petro) Modesta Mons'un kardeşi olan Willem Mons'un karısı Çariçe I. Katerina ile ilişkisi olduğunu öğrendikten sonra Willem Mons'u Sibirya'ya sürgün etmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  *Dangerous Liaisons.* Liena Zagare, *The New York Sun*, Arts & Letters, Pg. 15. August 18, 2005.
2. ↑  *RUSSIA'S OTHELLO Who was Abram Gannibal? For centuries, Alexander Pushkin's great-grandfather – an African slave who became a Russian noble – was thought to be an Abyssinian prince. Only when HughBarnes trekked to Cameroon did the dramatic truth emerge in black and white.* Hugh Barnes, *The Daily Telegraph* (London), Book Section, Pg. 001. July 30, 2005.
3. ↑  *Great Catherine: The Life of Catherine the Great, Empress of Russia by Carolly Erickson.* Florence King, *The American Spectator*, Book Review, August 1994.
4. ↑  "Love, Sex And Power In Affairs Of State And Heart", *Canberra Times*, July 29, 2006.
5. ↑  Montefiore, Sebag, *The Prince of Princes: The Life of Potemkin*, (St. Martin's Press) New York, NY, 2000.[*sayfa belirt*]

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 1272204839
* LCCN: n82053354
* VIAF: 62887558
* WorldCat: lccn-n82053354

 |
Sofya'da Bulgaristan Ulusal Radyosu binası
 Şef Emil Tabakov ile BNR Senfoni Orkestrası
 Bulgaristan Ulusal Radyosu 1. Stüdyo
**Bulgaristan Ulusal Radyosu** (**BNR**), 10 Eylül 1996'da yayımlanan Radyo ve Televizyon Yasası uyarınca ulusal özerk bir bilgi ve kültür enstitüsüdür. BNR, Bulgaristan Ulusal Televizyonu ile birlikte Bulgaristan'daki iki devlet kamu medyasından biridir.

Programlar ve radyo istasyonları
--------------------------------

### Ulusal programlar

* Horizont Programı
* Hristo Botev Programı

### Bölgesel radyo istasyonları

* BNR Burgaz
* Radio Blagoevgrad
* Radio Varna
* Radio Vidin
* Radyo Kırcaali
* Radio Plovdiv
* Radyo Sofya
* Radio Stara Zagora
* Radyo Şumnu

Türkçe haberler
---------------

Bulgaristan'da Türklerin yoğun olarak yaşadıkları kuzeydoğu Bulgaristan'da Türkçe haberler ve programlar düzenlenmektedir. Ayrıca Bulgaristan ve bölgedeki diğer ülkelerden güncel haberlerin paylaşıldığı Türkçe internet sitesi mevcuttur.

Kaynakça
--------

1. ↑  История на БНР, ІІ част: Държавното радио 26 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. www.bnr.bg. Посетен на 25 януари 1935 г.
2. ↑  "Bulgaristan Ulusal Radyosu Türkçe Haber Sitesi". 16 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb16593340h (data)
* LCCN: n2011015215
* MusicBrainz: 6b903b5b-b109-441f-9d7d-346e36d30ade
* MusicBrainz: 8bbc2381-5f16-4deb-8f3b-94aa3154eb73
* NKC: ko2008435085
* VIAF: 261509511
* WorldCat: lccn-n2011015215

 |
**Pallister-Hall sendromu**, otosomal dominant yolla aktarılan kalıtsal bir sendromdur. Hipotalamus’ta hamartoblastoma olarak nitelendirilen oluşumun yanı sıra çok sayıda endokrin sistem anomalileri, açılmamış anüs (imperforate anus) ve polidaktili bulguları ön plandadır. Hipofiz agenezi/hipoplazisi kökenli hipopituitarizm, adrenal gland hipoplazisi bulguları, hipotiroidizm, endokrin sistem anomalilerinin başlıcalarıdır.

Doğum öncesi (prenatal) evrede başlayan gelişme geriliğine bağlı boy kısalığı belirgindir. Kafatası asimetriktir. Göz küreleri küçüktür (mikroftalmi). Kulak kepçesi çok küçüktür, dış kulak yolu anomalileri saptanır. Kısa ve basık bir burun görülür.Yüz derisinde, orta çizgide damar tümörü (hemangioma) vardır. Yarık dudak ve yarık damak saptanır. Dil küçüktür (mikroglossi). Dişlerin bağlı bulunduğu kemilerin (alveol kreti) hipoplazisi ve mikrognatinin yanı sıra bebeklerde dişeti kistleri (gingival kistler) ile yenidoğanda dişlerin varlığı (natal dişler) belirlenir. Çok sayıda yanak-dişeti frenulumları vardır. Kardiyovasküler sistemde, patent *ductus arteriosus*, kalpte ventrikül septal defekti ile aort koarktasyonu saptanır. Akciğer loblarında malformasyonlar vardır. Birbirleriyle kaynaşan kaburgalar olabilir.  Dudak ve damak yarıklarına eşlik eden epiglot ve larinks yarığı görülür. Kalça çıkığı, parmak anomalileri (polidaktili, sindaktili, oligodaktili) ve tırnaklarda displazi vardır. Böbrek anomalileri ve genital malformasyonlar saptanır. Epilepsi bulguları olabilir.

Kaynakça
--------

1. 1 2  Biesecker LG, Abbott M, Allen J, et al. Report from the workshop on Pallister-Hall syndrome and related phenotypes. American Journal of Medical Genetics, 65: 76-81, 1996
2. 1 2  Boudreau EA, Liow K, Frattali CM, et al. Hypothalamic hamartomas and seizures: distinct natural history of isolated and Pallister Hall syndrome cases. Epilepsia, 46:42–47, 2005
3. ↑  Hall JG. Pallister-Hall syndrome has gone the way of modern medical genetics. American Journal of Medical Genetics Part C: Seminars in Medical Genetics, 166C(4):414-418, 2014
4. ↑  McCann E, Fryer AE, Craigie R, et al. Genitourinary malformations as a feature of the Pallister-Hall syndrome. Clinical Dysmorphology, 15(2):75-79, 2006
Avustralya'nın yerküredeki konumu.
Avustralya direyi, nadir hayvanlar bakımından oldukça zengindir; bu ülkedeki memelilerin %83'ü, sürüngenlerin % 89'u, balık ve böceklerin % 90'ı ve amfibilerin % 93'ü endemiktir. Bu yüksek endemizm oranı ülkenin uzun coğrafik ayrımına, tektonik durağanlığına, jeolojik zamandaki bitki örtüsüne ve toprak üzerindeki iklim değişikliğinin anormal özelliklerinden kaynaklanıyor olabilir. Avustralya biteyinin eşsiz özelliği yerel etenelilerinin özgünlüğüdür. Sonuç olarak keseliler ekolojik nişlerin birçoğunu, eteneliler de yerkürede başka alanları işgal etmişlerdir. Avustralya bilinen 5 tek deliklinin 2 türüne, ornitorenk, örümcek, akrep, ahtapot, denizanası, yumuşakça, taşbalığı ve vatoz gibi canlıların sayısız zehirli türlerine ev sahipliği yapar. İlginçtir ki Avustralya zehirli yılanlardan daha fazla zehirsiz yılan türlerini barındırır.

Memeliler
---------

Kırmızı kanguru en büyük kanguru türüdür ve Avustralya armasında emu ile birlikte bulunur.
Avustralya ayrıca dünyanın keseli memeliler bakımından en zengin ülkesidir. Keseli etçiller, biri 51 üyeli Keseli sansargiller ve diğeri de tek temsilcisi Keseli karıncayiyen olan Myrmecobiidae olmak üzere 2 familya ile bu ülkede yaşamını sürdürmektedir. 

Koala normalde su içme ihtiyacı hissetmez çünkü bu gereksinimini yaprak yiyerek karşılayabilir ve çok uykucudur.

Kuşlar
------

Emu yaşayan en büyük 2. kuş türüdür (Devekuşu'ndan sonra). Ayrıca Avustralya armasında bulunan bir kuştur.
Avustralya toprakları 800 tür kuşa ev sahipliği yapmaktadır, bunların yaklaşık 350 kadarı Okyanusya çapında endemiktir. Avustralya'da kuş fosil kayıtlarının düzensiz olmasına rağmen Oligosen zamanına uzanan atalarının kayıtları da bulunmaktadır. Gondvana tarihli kuşlar, uçamayan deve kuşlarını, zemin kuşlarını ve birçok endemik papağan türünü de kapsar. Avustralya papağanları, birçok kakadu ve galah türünü içeren, dünyanın altıncı papağanıdır. Kokaburra kulağa hoş gelen insan gülmesine benzeyen sesiyle tanınan yalıçapkınıgiller familyasının en büyük türüdür.

Sürüngenler ve Amfibiler
------------------------

* Tuzlu su timsahıTuzlu su timsahı
* Doğu Banjo kurbağasıDoğu Banjo kurbağası
* Mavi dilli kertenkeleMavi dilli kertenkele

Balıklar
--------

Avustralya suları 4400 farklı balık türünü barındırmaktadır. Bunların % 90'ı endemiktir.

Omurgasızlar
------------

Şu ana kadar Avustralya'da 200,000 hayvan türü keşfedilmiştir. Araştırmalar, bunların % 96'sının omurgasız olduğunu göstermektedir.
**Alema**,genellikle **Dr.Alema** olak tanınır, filozof, feminist aktivist, çatışma analisti, kadın hakları savunucusu ve Afgan politikacıdır. Afganistan'da insan hakları ve sivil toplumdan sorumlu bakan yardımcısıydı. Aynı zamanda 2021 yılında  BBC’nin yayınladığı 100 Kadın listesinde yer almıştır.

Kişisel yaşamı
--------------

**Dr.Alema,** 1964 yılında Afganistan'ın Kâbil şehrinde doğmuştur. Taliban'ın ilk iktidara geldiği dönem Alema Almanya'da yaşıyordu.1990 yılında Almanya'daki Leipzig Üniversitesi'nden felsefe alanında doktora derecesi almıştır. Alman vatandaşlığına sahiptir. 2002 yılında Afganistan'a geri dönmüştür.

Aktivizm ve yaptığı çalışmalar
------------------------------

**Alema**, kadınların ve kız çocuklarının hakları için mücadele vermiştir. Kız çocuklarının okula gitmesine izin verilmesi, evlenmeleri için kendi kararları doğrultusunda olması gerektiği en azından yasal bir yaşta evlenmeleri için insanları ikna etmeye çalışmıştır.Taliban Afganistan'ı yönetmeye başladığında Almanya'da "***Afganistanlı Kadınlarla Dayanışma Komitesi"***'ni kurmuştur ve 10.000'den fazla etkili imza toplamıştır. Almanya'da çeşitli toplantılara katılıp Afganistan'daki kadınların içinde bulunduğu zorlu koşullardan bahsetmiştir.

Felsefe ve sosyal alanlarında önde gelen bilim insanı olan **Dr.Alema**, kendisini 20 yılı aşkın bir süre boyunca çatışmaların analizine adamıştır. Afganistan'a geri döndüğünde **"*Barış Bakanlığı İnsan Hakları ve Sivil Toplum"*** bakan yardımcısıydı. Aynı zamanda ***"Mülteciler ve Geri Dönüş"*** 'ten sorumlu bakanlıkta bakan yardımcısıydı. Afgan kadınlarının haklarının savunucusuydu, Bağımsız bir karaktere sahip "***Kadınların Siyasi Katılımı Komitesi"***'nin kurucusuydu. 2012 yılında **GIZ(Alman Uluslararası İşbirliği Kurumu)** koordinatörlük yapmıştır. Kadın hakları savunucu olan Alema,"Oyum kimin için" siyasi farkındalık kampanyasını destekledi. ve Afganistan Kadın Şartı'nı başlattı.

Alman-Afgan ilişkileri ve Afgan kadınların güçlendirilmesiyle ilgili kitaplar yazmıştır. Ayrıca özellikle mülteciler, göçmenler odaklı insancıl hukuk alanında profesyonel bir eğitmen ve moderatördür.

Ayrıca bakınız
--------------

* 100 Kadın(BBC)

Kaynakça
--------

1. 1 2 3  "BBC'nin 2021 yılı 100 Kadın listesi yayımlandı: Bu yılki listede Sevda Altunoluk ve Elif Şafak da var". *BBC News Türkçe*. 18 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2023.
2. 1 2  "Database". *www.afghan-bios.info*. Erişim tarihi: 26 Nisan 2023.
3. ↑  "Open Asia". 27 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2023.
4. ↑  Refugees, United Nations High Commissioner for. "Refworld | Afghanistan: Dr Alema: "We need a national campaign against illiteracy"". *Refworld* (İngilizce). 25 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2023.
***Ellobius lutescens*** veya Türkçede kullanılan adıyla **Van körfaresi**, Cricetidae familyasından bir kemirgen türüdür. Büyük ölçüde yer altı yaşamına adapte olmuşlardır.

Ermenistan, Azerbaycan, Gürcistan, İran ve Türkiye'nin Van ve Hakkâri illerine endemiktir.

Kromozomlar
-----------

 Dişi *E. lutescens* örneğinin metafaz kromozom grubu
*Ellobius lutescens* SRY geni veya Y kromozomuna sahip değildir; her iki cinsiyette de XO cinsiyet kromozomu vardır. Bu durum muhtemelen erkeklerin *E. tancrei* gibi XX cinsiyet kromozom grubuna sahip olduğu bir ata popülasyonundan türemiştir. Türün cinsiyet belirleme sistemi bilinmemektedir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Bagheri-Fam, S (January 2012). "Sox9 gene regulation and the loss of the XY/XX sex-determining mechanism in the mole vole *Ellobius lutescens*". *Chromosome Research*. **20** (1): 191-9. doi:10.1007/s10577-011-9269-5. PMID 22215485.

Dış bağlantılar
---------------

* Türün Türkiye'deki örnekleri üzerine yazılmış bir makale 27 Ağustos 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.