**EPOC** öncelikle PDA'lar olmak üzere taşınabilir aygıtlar için Psion tarafından geliştirilen ve durdurulan bir grafik işletim sistemi ailesidir. 1998'de Symbian tarafından başarılı şekilde takip edildi.

Nokia, 2010 yılında Symbian'ın haklarını aldıktan sonra, Symbian'ın kaynak kodunu Eclipse Kamu Lisansı altında yayınladılar. 2011'de Nokia, yazılımın sonraki sürümleri için açık kaynak lisansını iptal etti.

EPOC adı, epoch (bir çağın başlangıcı) kelimesinden gelir. Ad, Unix ve Mach gibi yazılım yeniliklerinin adlarına uygun olarak dört harfe kısaltıldı.

EPOC16
------

Başlangıçta EPOC olarak adlandırılan EPOC16, Psion tarafından 1980'lerin sonlarında ve 1990'ların başında Psion'un "SIBO" (SIxteen Bit Organizatörler) cihazları için geliştirilen işletim sistemiydi. Tüm EPOC16 cihazlarında Intel 8086 ailesinden bir işlemci ve 16 bitlik bir mimari bulunur. EPOC16, Intel 8086 çevirici dilleri ve C dilinde yazılmış, ROM'da teslim edilmek üzere tasarlanmış, tek kullanıcılı bir önleyici çok görevli işletim sistemiydi. Açık Programlama Dili (OPL) adı verilen basit bir programlama dilini ve OVAL adında bir tümleşik geliştirme ortamı (IDE) destekledi. SIBO cihazları şunları içeriyordu: MC200, MC400, Psion Seri 3 (1991-98), Series 3a, Series 3c, Series 3mx, Psion Siena, Workabout ve Workabout mx. İlk EPOC16 cihazları olan MC400 ve MC200, 1989'da gönderildi.
1990'ların sonunda, işletim sistemine Psion'un yeni EPOC32 sistemi'nden ayırmak için EPOC16 adı verildi.

EPOC32
------

EPOC32'nin ilk sürümü olan Release 1, 1997'de Psion Seri 5 ROM v1.0'da çıktı. Daha sonra, ROM v1.1, Release 3'ü içeriyordu. Release 2, hiçbir zaman halka açık değildi. Bunları Psion Organiser, Psion Seri 5mx, Psion Revo / Revo plus, Psion Seri 7 / Psion netBook ve netPad (tüm özellikli Release 5) takip etti.

O sırada EPOC olarak anılan EPOC32 işletim sistemi daha sonra Symbian OS olarak yeniden adlandırıldı. Symbian'a geçmeden, EPOC16'ya "yeni" EPOC'den ayırt etmek için sıklıkla SIBO adı verildi. İsimlerin benzerliğine rağmen, EPOC32 ve EPOC16 tamamen farklı işletim sistemlerine sahipti. EPOC32, 1990'ların ortalarında başlayarak yeni bir kod tabanı ile C++ ile yazılmıştı.

EPOC32, uygulama geliştiricisini programlarını bir motora ve bir arabirime ayırmaya teşvik eden, önleyici birçok görevli, tek kullanıcılı, bellek korumalı bir işletim sistemiydi. Psion satırı, elle kullanılan makineler için özel olarak bir klavye ile donatılmış olan EIKON adlı bir grafik kullanıcı arayüzü ile gelir. Bununla birlikte, EPOC'un özelliklerinden birisi, Ericsson R380 ve sonrasında yaygın bir şekilde keşfedilen bir özellik olan, yeni GUI'lerin geliştirilmesinin kolaylığıdır.
EPOC32 başlangıçta ARM7, ARM9, StrongARM ve Intel'in XScale gibi ARM işlemci ailesi için geliştirildi, ancak birkaç başka işlemci türü kullanan hedef cihazlara göre derlenebilir.

EPOC32'nin gelişimi sırasında Psion, EPOC'ü üçüncü parti cihaz üreticilerine lisanslamayı ve yazılım bölümünü Psion Yazılımı olarak devre dışı bırakmayı planladı. İlk lisansörlerden biri kısa ömürlü Geofox'du ve 1000'den az birim satılarak üretime ara verildi. Ericsson, MC218 olarak adlandırılan bir Psion Serisi piyasaya sürdü ve daha sonra EPOC Release 5.1 tabanlı akıllı telefon olan R380'i yarattı. Oregon Scientific, bütçe EPOC cihazı olan Osaris'i (Release 4 ile birlikte gönderilen tek EPOC cihazı olarak kaydetti) de piyasaya sürdü.

İş, 1994 sonlarında 32-bit sürümü üzerinde başladı. Haziran 1997'de piyasaya sürülen Series 5 cihazı, "Protea" kod adlı EPOC32 işletim sisteminin ilk iterasyonlarını ve "Eikon" grafik kullanıcı arayüzünü kullandı. Oregon Scientific Osaris, ER4'ü kullanan tek PDA'ydı.

Psion Series 5mx, Psion Series 7, Psion Revo, Diamond Mako, Psion netBook ve Ericsson MC218, 1999'da ER5 kullanılarak piyasaya çıktı. CeBIT, Phillips Illium / Accent'da bir telefon projesi ilan edildi, ancak ticari bir sürüm elde etmedi. Bu sürüm Symbian OS 5 olarak adlandırıldı.
ER5u kullanan ilk telefon olan Ericsson R380, Kasım 2000'de piyasaya çıktı. 'Açık' bir telefon değildi - yazılım yüklenemedi. Özellikle, "Conan" kod adlı bir yeni nesil PDA'lar için asla yayınlanmayan bir dizi Psion prototibi ER5u kullanıyordu. İsmindeki 'u', Unicode'u desteklediği gerçeğini ifade eder.
Haziran 1998'de Psion Software, Psion ve telefon üreticileri Ericsson, Motorola ve Nokia arasındaki büyük ortak girişim olan Symbian Ltd. oldu. **Sürüm 6'dan itibaren, EPOC sadece Symbian OS olarak bilinmeye başladı.**

Kaynakça
--------

1. ↑  Wood, David (1 Kasım 2005). *Symbian for Software Leaders: Principles of Successful Smartphone Development Projects* (İngilizce). John Wiley & Sons. ISBN 978-0-470-01895-8. 8 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ekim 2022.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 16 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2017.
3. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 16 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2017.
4. ↑
5. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 6 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2017.
6. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 22 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Kasım 2017.
7. ↑
8. ↑   [*yalın URL*]
9. ↑   [*yalın URL*]

Dış bağlantılar
---------------

* Psion Teklogix

| * g
* t
* d
Mobil işletim sistemleri |
| --- |
| Linux çekirdeği | 

|  |  |
| --- | --- |
| Android | 
* Android
* Baidu Yi
* CyanogenMod
* Hive UI
* Fira OS
* Fire OS
* MIUI
* OPhone
* Replicant
* Ubuntu for Android
* Nokia X platform
* Aliyun OS

 |
| SHR | 
* OpenEmbedded
	+ Familiar Linux
	+ OpenZaurus
	+ KaeilOS
* Openmoko Linux
	+ Qt Extended
	+ Ångström

 |
| Başkaları | 
* Access Linux
* Bada
* OpenEZX
* Firefox OS
* LuneOS
* MeeGo
* MotoMagx
* Sailfish OS
* Tizen
* Ubuntu Touch
* open webOS

 |

 |
| XNU | 
* iOS

 |
| QNX | 
* BlackBerry 10
* BlackBerry Tablet OS

 |
| Microsoft Windows | 
* Windows Mobile
* Windows Phone
* Windows RT
* Windows 10 Mobile

 |
| Diğerleri | 
* BlackBerry OS
* EPOC
* GEOS
* Nintendo DSi
* Nintendo 3DS
* S30
* S30+
* S40
* Nokia Asha platform
* Palm OS
* PSP
* PS Vita
* Symbian
	+ MOAP(S)
	+ OPP(S)
	+ UIQ
	+ S60
	+ S80
	+ S90

 |
| İlgili platformlar | 
* BREW
* Java ME
* JavaFX Mobile

 |

..