Vin Diesel (2005)
Vin Diesel (2009)
**Mark Sinclair** (d. 18 Temmuz 1967; Alameda County, Kaliforniya) ya da yaygın adıyla **Vin Diesel**, Amerikalı aktör, yapımcı, yönetmen ve senaristtir. Hızlı ve Öfkeli serisinde Dominic Toretto rolüyle tanınmaktadır.

Hayatı ve Kariyeri
------------------

### İlk yılları

Mark Sinclair, 18 Temmuz 1967 tarihinde Alameda County, Kaliforniya'da kardeşi Paul ile ikiz olarak dünyaya geldi. Annesi Delora Sherleen Sinclair Vincent bir astrologdur. Diesel; İskoçyalı'yı, İtalyan'ı kapsayan özgeçmişi ve pek çok karakteristik yönüyle belirsiz bir etnik gruptan olduğunu ve kesinlikle renkli bir kişiliği olduğunu ifade etti. Biyolojik babasıyla hiç tanışmadı ve "annemden bütün öğrendiğim, birçok farklı kültürle akrabalığım olduğu" dedi. Kafkasyalı annesi ve oyunculuk eğitmeni ve tiyatro menajeri olan Afroamerikan üvey babası Irving H. Vincent tarafından büyütüldü. İlk sahne deneyimini 7 yaşındayken Barbara Garson tarafından yazılan çocuk oyunu Dinosaur Door ile yaşadı. Oyun, New York, Greenwich Village'deki Theater for the New City'de üretildi. Oyunla ilgisi, abisi ve bazı arkadaşlarıyla kırıp dökmek amacıyla Theater for New City'nin Jane Street'teki alanına girdiklerinde oldu. Tiyatronun artistik yönetmeni Crystal Field'in karşısına çıkarıldılar ve o, polisi aramak yerine, ellerine senaryoyu verdi ve onlara yaklaşan gösteride rol önerdi.

Diesel gençliği boyunca şehrin Hunter Koleji'ne giderek tiyatroyla bağlı kaldı, buradaki yaratıcı yazı çalışmaları onun senaristliğe başlamasına öncülük etti. Karışık mirasından dolayı, rol bulmadaki ilk zorluklarının sonucu olarak, kendisini "çok yönlü" bir oyuncu diye tanımlar. New York gece kulübü Tunnel'de koruma olarak çalışırken, adını Vin Diesel olarak değiştirdi. "Vin" ismi, "Vincent"in basitçe kısaltılmış versiyonudur. Onun durmak bilmeyen enerjisine değinerek, dizel yakıtı biten arkadaşlarından "Diesel" lakabını aldı.

### Kariyeri

#### 1990'lar

Diesel'in ilk rolü Awakenings filminde kısa, itibarsız bir görünüştü. Sonra seçme sürecinde tıkanıp kalmış, çabalayan bir oyuncuyu konu alan kısa, yarı otobiyografik film, Multi-Facial'i yazdı, yönetti ve başrolde oynadı. Film 1995 Cannes Film Festivali'nde oynatılmak üzere seçildi. İlk uzun metrajlı filmi Strays'i yaptı, burada, bir kadına olan aşkından dolayı yolunu değiştiren bir çete liderini oynadı. Diesel tarafından yazılan ve yönetilen film, 1997 Sundance Film Festivali'ndeki yarışma için seçildi ve bu, filmi bir seriye dönüştürecek MTV anlaşmasına öncülük etti. Multi-Facial'daki performansının dokunaklılığının da etkisiyle, Steven Spielberg'in 1998 Oscar ödüllü filmi Er Ryan'ı Kurtarmak'ın oyuncu kadrosuna girdi. 1999'da, animasyon filmi The Iron Giant'taki seslendirmesiyle ciddi bir övgü aldı.

#### 2000'ler

Diesel'in Boiler Room)'da büyük bir rolü oldu ve sonra bilimkurgu filmi Derin Karanlık'taki anti-kahraman Riddick rolüyle önemli bir gelişme yaşadı. Diesel aksiyon kahramanı yıldızlığına iki gişe rekoru kıran filmle ulaştı: sokak yarışı aksiyon filmi Hızlı ve Öfkeli ve aksiyon gerilim filmi xXx (2002). 2004'te Diesel, Riddick rolünü, Riddick Günlükleri'nde tekrarladı, büyük bütçeyi düşünürsek bu film gişe başarısızlığıydı. 2005 yılında gişe rekoru kıran komedi filmi Komando Dadı'da neşeli bir rolü oynadı.

2006 yılında Beni Suçlu Bulun'da gangster Jack DiNorscio'yu oynayarak dramatik bir rol seçti. Performansı için ciddi bir övgü almasına rağmen, film kötü bir gişe yaptı. Daha sonra, Hızlı ve Öfkeli'deki rolünü tekrarlayarak, Hızlı ve Öfkeli: Tokyo Yarışı'nda küçük bir rolde yer aldı. Daha Hızlı Daha Öfkeli'de ilk önce başrol teklif edildi fakat geri çevirdi. Ayrıca xXx'deki rolünü xXx: State of the Union'da tekrarlaması için bir şans verildi ama bunu da geri çevirdi.

2007 yılında video oyunu Hitman'in film uyarlamasında Ajan 47 olarak başrolde oynamaya hazırdı, fakat sonunda vazgeçti ve bunun yerine yapım yönetmeni olarak hizmet etti. 2008 yılında bilimkurgu, aksiyon-gerilim filmi Babil M.S.'da başrol oynadı. Hızlı ve Öfkeli 4 ile Diesel, ilk filmdeki tüm oyuncularla beraber Hızlı ve Öfkeli serisine geri döndü, film Nisan 2009'da gösterime girdi.

#### 2010'lar

2011 yılında Diesel, serinin beşinci filmi Hızlı ve Öfkeli 5: Rio Soygunu için geri döndü ve Hızlı ve Öfkeli 6'da rolünü tekrarladı. Ekim 2013'te gösterime girmesi kararlaştırılan Riddick'de başrol oynadı. Nisan 2013'te Diesel, çekimlerine Ağustos 2013 yılında başlanan Hızlı ve Öfkeli 7'nin çekimleri sırasında filmin başrol oyuncularından Paul Walker 30 Kasım 2013 tarihinde Kaliforniya'da arkadaşının kullandığı aracın aşırı hız nedeniyle kontrolünü kaybedip bir ağaca çarpması sonucunda arkadaşıyla beraber hayatını kaybetmesiyle derinden sarsıldı. Nisan 2015'te gösterime giren filmi Paul Walker'a çok benzeyen kardeşi Cody Walker ile tamamlamış, filmin sonunda da Paul Walker'a ithaf etmiştir.

### Özel yaşamı

Diesel, fark edilebilir derin sesiyle ünlüdür; sesinin 15 yaşındayken kırıldığını ve telefondayken ona olgun biri sesi verdiğini söylüyor. Bir ikizi (Paul), küçük bir erkek kardeşi (Tim) ve bir kız kardeşi (Samantha) vardır. 2001 senesi civarında Diesel, Hızlı ve Öfkeli'deki yardımcı oyuncusu Michelle Rodriguez ile çıktı.

Diesel'in kız arkadaşı Meksikalı model Paloma Jimenez'den Hania Riley (d. 2008) adında bir kızı var. İrlandalı bir gazete olan *An tEolas'*a konuşan Diesel, sert bir adam olduğunu fakat bir baba olarak yumuşak yönüyle bağlantısı olduğunu ifade etti. Diesel, Avrupa'da flört etmeyi tercih ettiğini, burada tanınmasının daha az mümkün olduğunu ve burada ünlülerin birbirlerine romantik olarak bağlı olmadıklarını iddia ediyor. Kişisel hayatı hakkındaki gizliliğini sürdürmeyi tercih ediyor.

Diesel, Dominik Cumhuriyeti'ne olan sevgisini ve onun çok kültürlü yönüne olan bağlılığını ifade ediyor. Ayrıca, oranın başkanı Leonel Fernandez ile tanışmışlığı var. Diesel, Dungeons & Dragons'da 20 sene kadar oynadı ve hatıra kitabı 30 Years of Adventure: A Celebration of Dungeons & Dragons için önsöz yazdı. Dragon Dergisi'nin 30. yıldönümü sayısında, xXx'i çekiyorken, Diesel'in karnında, karakteri Melkor'un sahte bir dövmesi olduğu açıklandı.

Filmografi
----------

### Film

| Yıl | Yapım | Rol | Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 1990 | Awakenings | Orderly |  |
| 1995 | Multi-Facial | Mike | Kısa film |
| 1997 | Strays | Rick |  |
| 1998 | Saving Private Ryan | Private Adrian Caparzo |  |
| 1999 | The Iron Giant | The Iron Giant | Seslendirme |
| 2000 | Boiler Room | Chris Varick |  |
| Pitch Black | Richard B. Riddick |  |
| 2001 | The Fast and the Furious | Dominic Toretto |  |
| Knockaround Guys | Taylor Reese |  |
| 2002 | XXX | Xander Cage |  |
| 2003 | A Man Apart | Sean Vetter |  |
| 2004 | The Chronicles of Riddick | Richard B. Riddick |  |
| The Chronicles of Riddick: Dark Fury | Seslendirme |
| 2005 | The Pacifier | Lieutenant Shane Wolfe |  |
| 2006 | Find Me Guilty | Jackie DiNorscio |  |
| The Fast and the Furious: Tokyo Drift | Dominic Toretto |  |
| 2008 | Babylon A.D. | Hugo Cornelius Toorop |  |
| 2009 | Fast & Furious | Dominic Toretto |  |
| Los Bandoleros | Kısa film |
| 2011 | Fast Five |  |
| 2013 | Fast & Furious 6 |  |
| Riddick: Blindsided | Richard B. Riddick | Kısa film |
| Riddick |  |
| 2014 | Galaksinin Koruyucuları | Groot | Seslendirme |
| 2015 | Furious 7 | Dominic Toretto |  |
| The Last Witch Hunter | Kaulder |  |
| 2016 | Billy Lynn's Long Halftime Walk | Shroom |  |
| 2017 | XXX: Return of Xander Cage | Xander Cage |  |
| The Fate of the Furious | Dominic Toretto |  |
| Galaksinin Koruyucuları Vol. 2 | Groot | Seslendirme |
| 2018 | Yenilmezler: Sonsuzluk Savaşı |
| Ralph Breaks the Internet |
| 2019 | Avengers: Endgame |
| 2020 | Bloodshot | Ray Garrison / Bloodshot |  |
| 2021 | F9 | Dominic Toretto |  |
| 2022 | Thor: Love and Thunder | Groot |  |
| 2023 | Guardians of the Galaxy Vol. 3 |  |
| Fast X | Dominic Toretto |  |

### Video Oyunları

| Yıl | Yapım | Rol | Notlar |
| --- | --- | --- | --- |
| 2004 | The Chronicles of Riddick: Escape from Butcher Bay | Richard B. Riddick | Seslendirme |
| 2009 | Wheelman | Milo Burik |
| The Chronicles of Riddick: Assault on Dark Athena | Richard B. Riddick |
| 2020 | Fast & Furious Crossroads | Dominic Toretto |
| 2022 | Ark 2 | Santiago Da Costa |  |

Ödüllleri
---------

| Sonuç | Yıl | Ödül | Kategori | Yapım | Notlar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Kazandı | 1999 | Online Film Critics Society Award | Best Cast | Saving Private Ryan |  |
| Kazandı | 2002 | MTV Movie Award | Best On-Screen Team | The Fast and the Furious | Paul Walker ile |
| Kazandı | 2005 | Video Software Dealers Association Award | Male Star of the Year | The Chronicles of Riddick |  |
| Kazandı | 2011 | CinemaCon Award | Action Star of the Year | Fast Five |  |
| Kazandı | 2014 | MTV Movie Award | Best On-Screen Duo | Fast & Furious 6 | Paul Walker ile |
| Kazandı | 2015 | Teen Choice Award | Choice Movie Actor: Action | Furious 7 |  |
| Kazandı | 2016 | People's Choice Awards | Favorite Movie |  |
| Kazandı | Favorite Action Movie |  |

Dış bağlantılar
---------------

* IMDb'de  Vin Diesel
* Facebook'ta Vin Diesel
* Twitter'da Vin Diesel
* Instagram'da Vin Diesel

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 3024368
* BNE: XX1541073
* BNF: cb14171898b (data)
* CANTIC: a10891985
* GND: 129198714
* ISNI: 0000 0001 1656 9144
* LCCN: no00083651
* MusicBrainz: c666201c-5fef-4fa3-b06b-44d32a61062e
* NKC: jo2002152540
* NLA: 40011148
* NLI: 987007605113305171
* NTA: 217549659
* RERO: 02-A024249323
* SUDOC: 125243499
* VIAF: 62621297
* WorldCat: lccn-no00083651

 |