Bu sayfa yalın bir şekilde yaygın kullanılan veya zaman içinde önemli bir konuma getirilmiş Latince deyişlerin ("*veni, vidi, vici*") listesidir. Bu deyişlerden bir kısmı Yunanca deyişlerin Latince çevirileridir, bunun en büyük nedeni Yunanca'nın Antik Roma'da retorik ve edebiyat gelişmeden çok önceleri retorik ve edebiyat açısından gelişmiş olmasıdır.

Bu listede F harfinden O harfine kadarki Latince deyişler vardır. Ana liste için Latince deyişler listesine bakınız. Ayrıca diğer harflerle başlayan deyişler için de Latince deyişler listesi (A-E) ve Latince deyişler listesi (P-Z)'ye bakabilirsiniz.


| İçindekiler |
| --- |
| F G H I J L M N O 
Sayfanın üstü — Göz at — Dış bağlantılar |

F
-

**Faber est suae quisque fortunae**  

Herkes kendi kaderini yazar. (Appius Cladius Caecus)

**Fabricando fit faber**  

Pratik mükemmelleştirir.

**Facilius est multa facere quam diu**  

Birçok şey yapmak hayat boyu sadece bir şey yapmaktan daha kolaydır.

**Facito aliquid operis, ut semper te diabolus inveniat occupatum**  

Hep çalışın ki şeytan geldiğinde sizi meşgul görsün. (Aziz Jerome)

**Fac simile**  

Benzer bir şey yap. (*Faks* sözcüğü buradan türemiştir)

**Felix culpa**  

Mutlu hata

**Felix qui potuit rerum cognoscere causas**  

"Şey"lerin derinliklerine inebilenlere (nedenleri anlayabilene) ne mutlu! (Virgilius)

**Fere libenter homines id quod volunt credunt**  

Kural olarak, insan olmasını umduğu şeye inanır.

**Festina lente !**  

Yavaşça acele et!

**Fiat lux !**  

Işık olsun! (Dünyanın yaratılması sırasındaki ilahi emir)

**Fide, sed cui vide**  

Güven, ancak önlemini de al. <İtimat kontrole mani değildir.>

**Finis coronat opus**  

Sonuç, araçları meşru kılar. (Başarı için her yol mubahtır gibi)

**Finis vitae sed non amoris**  

Can tükense de sevgi tükenmez.

**Flagrante delicto**  

Suçüstü

**Florebo quocumque ferar**  

Taşındığım her yerde çiçek açacağım.

**Fluctuat nec mergitur**  

Yalpalar, ama asla batmaz (Paris şehrinin mottosu)

**Fortes fortuna juvat ou Audaces fortuna adiuvat**  

Şans ancak cesurlara yardım eder.

**Fortis et liber**  

Güçlü ve özgür

**Fraus latet in generalibus**  

Genellemeden hata doğar.

G
-

**Gladius legis custos**  

Kılıç yaşamın koruyucusudur. (Paris Adalet Sarayı'nın girişinde kazılı döviz, silahlı kuvvetlerin hukuk için çalışması gerektiğini anlatır)

**Grammatici certant**  

Bilginler kendi aralarında bu konuda anlaşamamışlardır.

**Gutta cavat lapidem non vi, sed sæpe cadendo**  

Suyun taşı delmesi gücünden değil sürekliliğindendir.

H
-

**Habeas corpus**  

Vücudun senindir (Hukuk yasası)

**Habemus papam**  

Bir papamız var

**Habent sua fata libelli**  

Kitaplar kendi kaderlerine sahiptir

**Hannibal ante portas ya da Hannibal ad portas**  

Hannibal kapıda (Tartışmaya zaman yok, savaşmalı anlamında)

**Hic et nunc**  

Burada ve şimdi

**Hic et ubique terrarum**  

Burada ve dünyanın her yerinde (Sorbonne dövizi)

**Hic Rhodus, hic salta**  

İşte Rodos, atla!

**Hoc signo vinces**  

Bu işaret sayesinde galip geleceksin (Milvius Köprüsü Savaşı öncesi I. Konstantin'a iletildiğine inanılan ilahi görünüm)

**Hodie mihi, cras tibi**  

Bugün benim, yarın senin için

**Homines quod volunt credunt**  

İnsanlar inanmak istediklerine inanırlar.

**Homo homini lupus**  

İnsan insanın kurdudur.

**Homo sum, humani nil a me alienum puto**  

İnsanım, ve insani olan hiçbir şey bana yabancı değildir.

**Hora fugit, stat jus**  

Zaman geçer, hukuk kalır.

**Horribile dictu**  

Söylemesi korkunç

**Humanius est deridere vitam quam deplorare**  

Hayata gülmek hayat için ağlamaktan daha insani bir davranıştır.

I
-

**İbid**  

Aynı yerde

**İd est**  

Yani

**Idem**  

Aynı şey

**Id est genus hominum**  

İşte insan cinsi böyledir (Terentius)

**Ignorantia iuris nocet**  

Hukuk bilmemek zarar verir.

**Ignorantia legis neminem excusat**  
 
Hukuk bilmemek özür olamaz.

**Ignorantia juris non excusat**  

Kuralları bilmemek özür olamaz.

**Ignoti nulla cupido**  

Bilmediğimizi arzulamayız (Ovidius'un dizesi)

**In dubio pro reo**  

Şüphe zanlıya yarar.

**In medio tutissimus ibis**  

Orta yol en güvenlisidir (Ovidius)

**In extenso**  

Tam içerikle

**In fine**  

Sonunda

**In girum imus nocte et consumimur igni**  

Gecenin içinde dönüyoruz, ateş bizi yutuyor (Lat. sağdan ve soldan okunuşu aynı)

**In medias res**  

Şeylerin ortasından (Edebiyat, film gibi alanlarda anlatıma olayın ortasından başlama tekniği)

**In medio stat virtus**  

Erdem ortada durur, uçlarda değildir. (Yedi Bilge Tapınağı'nın kapısında yazılı aşırıya kaçmamayı öğütleyen söz)

**In ovo**  

Yumurta içinde, embriyo içinde

**In partibus**  

Aslı: "in partibus infidelium" (sadık olmayanların şehrinde)

**In silico**  

20. yy.'da ortaya çıkan terim, bilgisayarla yapılan anlamında. (Zıt: in vivo, in vitro)

**İn situ**  

Aynı yer üzerinde

**In solis sis tibi turba locis**  

Issız yerlerde kendin için bir evren ol.

  

**İn vino veritas**  

Şarabın içinde gerçek vardır (şarap gerçekleri ortaya döktürür)

**İn vitro**  

Deney yapılan ortamda, laboratuvarda.

**İn vivo**  

Canlı içinde, yaşamın içinde

**Incredibile dictu**  

Söylemesi inanılmaz

**Increscunt animi, virescit volnere virtus**  

Tek bir yara, maneviyatı derinleştirir, erdemleri geliştirir. (Furius Antias, Aulus Gellius, 18, 11,4)

**Inter alia**  

Diğer şeylerin yanı sıra/diğer şeylere ilaveten

**İnter arma silent leges**  

Savaş zamanında yasalar sessiz kalır.

**Inter fæces et urinam nascimur**  

Dışkı ve sidiğin arasından doğarız (Aziz Augustine)

**Intra muros**  

Sur içi

**Intuitu personae**  

İnsana bağlı (sözleşme)

**Inventas vitam iuvat excoluisse per artes**  

Bırakın sanat ve bilimle hayatı güzelleştirelim/geliştirelim. (Vergil, Nobel Madalyası)

**Ipso facto**  

Kendiliğinden olan

**Ipsa scientia potestas est**  

Bilgi tek başına güçtür (Sir Francis Bacon)

**Ira furor brevis est**  

Kızgınlık kısa deliliktir.

**Irritare crabrones**   

Eşekarılarını rahatsız etmek

**Is fecit, cui prodest**  

Bunu yapan, bundan çıkarı olandır. (Suçluyu bulmak için bundan kimin çıkarı olduğuna bakın)

**I tego arcana dei**  

Git, ben tanrının öğretisine sahibim. (*Et in arcadia ego* 'nun anagramı)

**Iunctis viribus**  

Birleşmiş güçler tarafından (Birlikten güç doğar)

**Iurare in verba magistri**  

Efendinin sözüne bakarak yargılamak

**Iustitia omnibus**  

Herkes için adalet (District of Columbia'nın mottosu).

**Iuventus stultorum magister**  

Gençler delilerin öğretmenidir.

J
-

**Jvesticae Cavsa Verum Qverit Medicina**  

Adalete ulaşmakta en büyük yol, tıptır. (Adli Tıp mottosu)

  

**Jure uxoris**  

Eş durumundan hak iddialarını tanımlar.

  

**Jus ad bellum**

Savaşa girmeden önce savaş ilanını belirli haklı gerekçelere bağlayan kriterleri kapsayan uluslararası hukuk terimidir.

L
-

**Labor omnia vincit improbus**  

Güçlü bir çalışma/emek her şeyin üstesinden gelinir. (Virgilius)

**Laborare est orare**  

Çalışmak ibadettir.

**Lacrimis struit insidias cum femina plorat**  

Kadın ağlarken, gözyaşlarıyla tuzak hazırlar. (Caton)

**Lapsus calami**  

Kalemin sürçmesi

**Lapsus linguæ**  

Dilin sürçmesi (genelde sadece "lapsüs" olarak kullanılır)

**Liberate me ex inferis**  

Beni cehennemden kurtarın!

M
-

**Macte animo ! Generose puer, sic itur ad astra**  

Cesaret soylu evlat! Ancak bu şekilde yıldızlara doğru yükselinir.

**Magnum opus**  

Bir Şaheser

**Major e longinquo reverentia**  

Uzaktan, beğeni daha çok olur. (Davulun sesi uzaktan hoş gelir)

**Mala gallina, malum ovum**  

Kötü yumurta kötü tavuktan çıkar (Anasına bak kızını al)

**Mala malus mala mala dat**  

Kötü ağaç kötü elma verir.

**Mali principii malus finis**  

Kötü başlayan kötü biter

**Manu militari**  

Silahlı kuvvetlerin yardımıyla (*cf. Manus milites*)

**Manus dei**  

Tanrı'nın eli

**Manus manum lavat**  

El eli yıkar.

**Manus milites**  

Askeri el tarafından

**Margaritas ante porcos**  

Domuzların önündeki inciler (Sanat eserlerinin cahiller tarafından yorumlanması için kullanılır)

**Mater artium necessitas**  

İcatlar ihtiyaçlardan doğar. (Apuleius)

**Mea culpa**  

Benim hatam!

**Medice, curate ipsum**  

Doktor,sen önce kendini iyileştir. 

**Medicus curat, natura sanat**  

Doktor tedavi eder, doğa iyileştirir.

**Memento mori**  

Ölümlü olduğunu unutma

**Memento audere semper**  

Her zaman denemeyi ve cesaret etmeyi unutma.

**Memento quia pulvis es**  

Toz olduğunu unutma

**Mendacem memorem esse oportere**  

Yalancının hafızası güçlü olmalıdır. (Quintilian)

**Mens sana in corpore sano**  

Sağlam kafa sağlam vücutta bulunur. (Juvénal)

**Militat omnis amans**  

Her aşık bir savaşçıdır (Ovidius)

**Minimum minimorum**  

En küçüklerin en küçüğü

**Missi dominici**  

Senyörün delegesi/elçisi

**Modus operandi**  

Hareket etme tarzı (cinayet romanlarında suçluların ortak davranışları için kullanılır)

**Modus vivendi**  

Yaşam tarzı

**Mors Certa, vita Incerta**  

Ölüm kesindir, hayat değil.

**Multi sunt vocati, pauci vero electi**  

Çoğu çağrılan, azı seçilen

**Multim in parvo**  

Azlık içinde çokluk (Az şeyle çok şey yapmak)

**Mutatis mutandis**  

Değişmesi gerekeni değiştirerek

N
-

**Nam et ipsa scientia potestas est**  

Bilgi güçtür.  

**Natura abhorret a vacuo**  

Doğa boşluktan korkar

**Ne(non) bis in idem**  

Bir nedenden iki kere hüküm giyilmez (eski ceza hukukundan)

**Ne Jupiter quidem omnibus placet**  

Tanrı bile herkesi memnun edemez.

**Ne nuntium necare**  

Haberciyi öldürme. (Elçiye zeval olmaz)

**Nec verbum verbo curabis reddere fidus interpres**  

Gerçek bir çevirmen sözcük sözcük çevirmez (Horatius)

**Nec Hercules contra plures**  

Herkül bile düşman ordusuna karşı duramaz.

**Nec Jactantia Nec Metu**  

Ne övün ne de yerin.

**Nec plus ultra**  

Daha da iyisi yok.

**Nec pluribus impar**  

Herkese benzemez/herkesten üstün (Louis XIV mottosu)

**Nec Temere, Nec Timide**  

Ne Pervasız, Ne Korkak.

**Ne humanis crede**  

İnsana inanma.

**Nemo auditur propriam turpitudinem allegans**  

Kimse kendi kanunsuzluğundan faydalanamaz. < Haksızlıktan hak çıkarılamaz.>(Hukuk terimi)

**Nemo censetur ignorare legem**  

Kanunu bilmemek mazeret olamaz.

**Nemo enim est tam senex qui se annum non putet posse vivere**  

Hiç kimse bir yıl daha yaşayamayacağını düşünecek kadar yaşlanmaz (Marcus Tullius Cicero)

**Nemo est liber qui corpori servit**  

Bedenine hizmet eden kişi özgür olamaz (Sénèque le Jeune)

**Nemo sine vitio est**  

Hiç kimse hatasız değildir. (Seneca)

**Neque ignorare medicum oportet quæ sit ægri natura**  

Doktor, hastalığın doğasını es geçmemelidir.

**Nescire autem antequam natus sis quid acciderit, id est semper esse puerum**  

Doğduğundan önce olanları bilmemek, hala çocuk kalmaktır. (Marcus Tullius Cicero)

**Nihil est ab omni parte beatum**  

Her güzelin bir kusuru vardır (Her gülün bir dikeni vardır)

**Nihil lacrima citius arescit**  

Hiçbir şey gözyaşından daha hızlı kurumaz.

**Nihil novi sub sole**  

Güneşin altında (yeryüzünde) yeni bir şey yok.

**Nihil primum nocere**  

Önce zarar verme. (Tıp mottosu)

**Nihil obstat**  

Sakıncası yok

**Nil desperandum**  

Asla vazgeçme.

**Nomen est omen**  

İsim bir işarettir.

**Non fui, fui, non sum, non curo**  

Yoktum, varım, olmayacağım, umrumda değil. (Mezartaşlarında bulunan epiküryen felsefeden etkilenmiş yazılar, kısaltma: NFFNSNC)

**Non licet omnibus adire Corinthum**  

Korint'e gitmek herkese serbest değildir. (Antik Yunan zamanı Korint çok pahalı bir şehirdi ve herkes orada yaşayamazdı.)

**Non nobis, Domine, non nobis, sed Nomini Tuo da gloriam**  

Bizi değil tanrım, bizi değil; kendi ismini şereflendir...

**Non omnia possumus omnes**  

Herkes her şeyi yapamaz.

**Non scholae, sed vitae discimus**  

Okul için değil, hayat için öğreniyoruz.

**Non semper ea sunt quae videntur**  

"Şey"ler çoğu zaman göründükleri gibi olmazlar.

**Non ut edam vivo, sed ut vivam edo**  

Yemek için yaşamıyorum, yalnız yaşamak için yiyorum.

**Non vestimentum virum ornat, sed vir vestimentum**  

Elbise insanı güzelleştirmez, insan elbiseyi güzelleştirir.

**Non vini vi no, sed vi no aquæ**  

Şarap sayesinde değil, su sayesinde yüzüyorum (sözcük oyunu)

**Nosce te ipsum**  

Kendini tanı (Matrix filminde kahin'in mutfağında kapıda yazan sözün eş anlamlısı sayılır [Temet nosce - Kendini Tanı])

**Nota bene (N. B.)**  

Önemli not

**Nulla dies sine linea**  

Bir şeyler yazmadan geçen gün gün değildir. (Émile Zola mottosu)

**Nulla est medicina sine lingua latin**  

Latince bilmeden hekimlik olmaz. (Hekimlik için Latince gereklidir anlamında, aynı zamanda: Açıklaması olmadan ilaç faydasızdır)

**Nulla poena sine lege**  

Kanun olmadan ceza olmaz. (Açıkça kanunlarda belirtilmiş olmadıkça kimseye ceza verilemeyeceğiyle ilgili hukuk kuralı)

**Nulla regula sine exceptione**  

İstisnasız kural olmaz

**Nulla res tam necessaria est quam medicina**  

Hekimlikten daha gerekli bir şey yoktur.

**Nulla tenaci invia est via**  

Hiçbir yol aşılmaz değildir.

**Nullum magnum ingenium sine mixtura dementiae fuit.**  

Hiçbir deha yoktur ki içine biraz delilik karışmamış olsun. (Sénèque le Jeune)

**Nunc aut numquam**  

Ya şimdi ya hiçbir zaman

**Nunc est bibendum**  

Şimdi, içelim! (Horatius)

**Numero deus impare gaudet**  

Tanrılar tek sayıları sever. *(Virgile, Les Bucoliques, VIII, 75)*

O
-

**Obscuris vera involvens**  

Gizlilik gerçeği örter.

**Odi profanum vulgus et arceo**  

İnsan sürüsünden nefret ediyorum ve uzak duruyorum. (Horatius)

**O tempora, o mores**  

Oh zaman, oh adetler! (Marcus Tullius Cicero) (daha çok *farklı zaman, farklı adetler* anlamına gelir)

**Oculi plus vident quam oculus**  

Birçok göz, bir gözden daha iyi görür.

**Oculos habent et non videbunt**  

Gözleri var ama göremiyorlar.

**Oderint, dum metuant**  

Benden nefret etsinler yeter ki benden korksunlar. (*Seneca, De clementia ve Cicéron, De officiis*)

**O miseri! Quorum guadia crimen habent.**  

Ah zavallılar, sevinçlerini suç sayanlar. (Gallus)

**Omne ignotum pro terribili**  

Bilinmeyen bir şeyin altında kötülük yatar.

**Omnes homines sibi sanitatem cupiunt, sæpe autem omnia, quæ valetudini contraria sunt, faciunt**  

Tüm insanlar sağlıklı olmak isterler ama çoğu zaman buna aykırı davranırlar.

**Omnes viae Romam ducunt**  

Bütün yollar Roma'ya çıkar

**Omnes vulnerant, ultima necat**  

Her geçen dakika yaralar, sonuncusu öldürür

**Omnia adversa exercitationes putat**  

Her talihsizliği deneme sayar. (*Seneca, De Providentia*)

**Omnia mea mecum porto**  

Bütün her şeyi yanımda taşıyorum.

**Omnia vincit amor**  

Aşk, her şeye üstün gelir.

**Omnibus viis Romam pervenitur**  

Tüm yollar Roma'ya çıkar.

**Omnis homo mendax**  

Tüm insanlar yalancıdır.

**Omnium artium medicina nobilissima est**  

Tüm sanatlar içinde hekimlik en soylu olandır.

**Omnium rerum principia parva sunt**  

Her şeyin küçük bir başlangıcı vardır.

**Optimum medicamentum quies est**  

En iyi ilaç dinlenmektir.

**Ora et labora**  

Dua et ve çalış.

**Orbis Unum**  

Bir (tek) dünya (bkz. Zorro Efsanesi)

**Ordo ab chao**  

Düzensizlikten doğan düzen

**Otium sine litteris mors est**  

Edebiyatsız geçen zaman ölümcüldür.

Ayrıca bakınız
--------------

* Latince deyişler
* Latince kısaltmalar listesi