Başlığın diğer anlamları için John Adams (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.

**John Adams** (d. 30 Ekim 1735, Quincy, Massachusetts, ö. 4 Temmuz 1826, Quincy, Massachusetts), 1797'den 1801'e kadar Amerika Birleşik Devletleri'nin 2. başkanı olarak görev yapan, Amerikalı devlet adamı, avukat, diplomat, yazar ve ABD'nin kurucu babalarındandır. ABD'nin ilk başkan yardımcısı olması ile de bilinir.

Yaşamı
------

John Adams, 30 Ekim 1735'te Braintree, Massachusetts'te doğmuştur. Üç erkek kardeşin en büyüğüdür. 6 yaşındayken hem kız hem de erkekler için olan kız okuluna girmiştir. Daha sonra Braintree Latin Okuluna girmiştir. Burada Latince, retorik, mantık ve aritmetik dersleri almıştır. 1751 yılında 16 yaşındayken Harvard Üniversitesine girmiştir. Buradayken Thukididis, Cicero, Tacitus ve Platon gibi ünlü ilk çağ bilginlerinin eserlerini okumuştur. 1755'te bu okuldan mezun olduktan sonra Worcester'da öğretmenlik yapmıştır. Ancak daha sonra avukat olmak istemiştir. 1756'da o zamanlarda Worcester'in ünlü avukatlarından olan James Putnam'ın yanında hukuk eğitimi almıştır. 1758'de Harvard'dan Master of Arts kazanmıştır. 1759'da baroya girme isteği kabul edilmiştir.

1759'da Abigail Adams'la tanışmış ve 1764'te evlenmişlerdir. Bu evlilikten altı çocuğu olmuştur. 1765'te Abigail (Nabby olarak da bilinir), 1767'de John Quincy, 1768'de Susanna, 1770'te Charles, 1772'de Thomas ve 1777'de Elizabeth doğmuş, Susanna 1 yaşındayken ölmüştür. Adams'ın üç erkek çocuğu da avukat olmuştur. Charles alkole bağlı sirozdan dolayı 1800 yılında 30 yaşında ölmüştür. Bolyston da 1832 yılında 59 yaşında ölmüştür. John Quincy ise siyasetçi olup ABD'nin 6. başkanı olmuştur.

Bağımsızlık Savaşı
------------------

John Adams, Amerikan Bağımsızlık Savaşı'nın önde gelen kişilerinden birisidir ve artık Boston merkezli Massachusetts kolonisinin ünlü avukatlarından birisi olmuştur. Kendisi İngiltere'den ayrılması görüşündeydi. 1774'te Amerika'daki 13 İngiliz kolonisinin kurduğu Kıta Kongresi'nde Massachussets temsilcisiydi. 4 Temmuz 1776 tarihli Bağımsızlık Bildirgesi'ni yazan beşli komitedeki isimlerden birisidir.

Bağımsızlığın ilanının ardından İngiltere'ye karşı Fransa'nın desteğini almak için 1778-1780 yılları arasında Paris'te Benjamin Franklin ile birlikte görev yaptı. Daha sonra Bağımsızlık Savaşı için kredi almak amacıyla Hollanda'ya geçti ve 1785'te İngiltere'ye gidene kadar orada kaldı. Bu dönemde Prusya ile de diplomatik ilişkiler kurdu. 1785-1788 yılları arasında İngiltere'de ABD'nin resmi temsilcisi olarak görev yaptı ve Kral III. George ile görüştü.

ABD'nin ilk başkan yardımcısı
-----------------------------

1788'de ABD'ye döndü ve ilk ABD başkanlık seçimi olan 1789 seçimlerinde aday oldu. Seçiciler kurulu seçiminde George Washington 69 oyun tümünü, John Adams ise 34'ünü aldı. Dönemin seçim usulleri uyarınca her seçici iki oy kullanır, en çok oy alan başkan seçilir, ikinci gelen ise başkan yardımcısı olurdu. Böylece George Washington ilk ABD başkanı, John Adams ise ilk başkan yardımcısı oldu. 1792 yılındaki ikinci seçimde de George Washington 132 seçicinin tümünün oyunu alarak başkan, John Adams ise 77 oyla ikinci gelerek başkan yardımcısı oldu.

ABD'nin 2. başkanı
------------------

1796 yılında George Washington emekli olmaya karar verirken John Adams Federalist Parti'nin adayı olarak seçimlere katıldı. En önemli rakibi Demokratik-Cumhuriyetçi Parti adayı, Bağımsızlık Bildirgesi'nin ünlü mimarı Thomas Jefferson'du. John Adams 138 seçicinin 71'inin oyunu alarak başkan, Thomas Jefferson ise 68 oyla başkan yardımcısı seçildi.

1797-1801 yılları arasında Amerika Birleşik Devletleri ikinci başkanı olarak görev yaptı. Başkanlığı döneminde ülkesini Napolyon liderliğindeki Fransa ile İngiltere arasındaki savaştan uzak tutmaya çalıştı. Halbuki ABD o dönem adeta ikiye bölünmüştü: Federalist Parti İngiltere'yi desteklerken Demokratik-Cumhuriyetçi Parti Fransız yanlısıydı. Kendi partisiyle çelişkiye düşmeyi göze alarak hem İngiltere hem de Fransa ile barış halini ve ülkesinin bütünlüğünü korumayı başardı. İzlediği bu siyaset yüzünden hem kendi partisiyle hem de Paris'teki büyükelçilik döneminden beri yakın dostu olan Thomas Jefferson ile sorunlar yaşadı.

Kaybettiği 1800 yılı seçimleri
------------------------------

1800 seçimlerinde 138 seçicinin 65'inin oyunu alabildi. Rakipleri Demokratik-Cumhuriyetçi Parti'nin adayları Thomas Jefferson ve Aaron Burr ise yetmiş birer oy aldı. Dönemin usulleri gereği eşit oy alan iki adaydan kimin başkan olacağına Temsilciler Meclisi karar verecekti. 36 tur süren oylama sonucunda Jefferson başkan, Burr ise başkan yardımcısı oldu. Bu süreçte John Adams, Peacefield'daki çiftliğine çekilerek siyasetten uzak kaldı. Federalist Parti'yle bütün ilişkisini kestiği gibi rakibi Jefferson'un yemin törenine de katılmadı.

Thomas Jefferson ile dostluğu
-----------------------------

Eski dostu Jefferson ile bir daha görüşmedi. Ancak ortak arkadaşları Benjamin Rush'ın çabalarıyla 1812 yılından itibaren mektupla haberleşmeye tekrar başladılar ve 1826'daki ölümlerine kadar ABD tarihinin en ünlü mektuplaşmasına imza attılar: Toplam 158 mektup. Tarihin garip bir cilvesi, ikisi de aynı gün, 4 Temmuz 1826'da, ABD'nin bağımsızlığını kazanmasının 50. yıldönümünde öldüler.

Mirası
------

Üstünde John Adams resmi bulunan madeni 1 dolar, 2007 yılında dolaşıma girdi.John Adams, 1825 yılında, henüz hayattayken, oğlu John Quincy Adams'ın ABD'nin 6. Başkanı oluşuna şahit oldu. Baba-oğul ABD Başkanı olan Adams'ların bu başarısı uzun yıllar bir daha tekrarlanmadı. Bu durumun ikinci örneği Bush'lardır: George H. W. Bush (1989-1993) ve oğlu George W. Bush (2001-2009).

John Adams, bugün Beyaz Saray olarak bilinen başkanlık binasını inşa ettiren ve ilk kullanan başkandır. Hayatı boyunca köleliğe karşı çıkmış ve hiçbir zaman köle sahibi olmamıştır. Fransa ve İngiltere ile savaşa girmekten kaçınmasına karşın ABD ordusunun ve donanmasının kurucusu olarak bilinir.

Popüler kültür
--------------

HBO yapımı John Adams isimli mini dizide Paul Giamatti tarafından canlandırılmıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "ABD Kongresi Resmi İnternet Sitesi John Adams maddesi". 26 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2015.
2. ↑  McCullough, David (2001). *John Adams*. New York: Simon & Schuster.
3. 1 2 3  Ataöv, Prof. Dr. Türkkaya (2009). *Amerikan Başkanları*. İstanbul: İleri Yayınları. ISBN 9789944109697.
4. ↑  John Adams dizi sayfası 6 Ağustos 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. IMDb, erişim tarihi: 2 Ağustos 2015

| Diplomatik görevi |
| --- |
| **Yeni makam** | **Amerika Birleşik Devletleri Büyük Britanya Büyükelçisi**1785–1788 | Sonra gelenThomas Pinckney |
| **Amerika Birleşik Devletleri Hollanda Büyükelçisi**1782–1788 | Sonra gelenCharles W. F. DumasGeçici |
| Siyasi görevi |
| **Yeni makam** | **Amerika Birleşik Devletleri Başkan Yardımcısı**1789–1797 | Sonra gelenThomas Jefferson |
| Önce gelenGeorge Washington | **Amerika Birleşik Devletleri başkanı**1797–1801 |
| Parti siyasi görevi |
| **Yeni siyasi parti** | **Amerika Birleşik Devletleri Başkan Yardımcısı Adayı  Federalist**1792 | Sonra gelenThomas Pinckney |
| **Amerika Birleşik Devletleri Başkan Adayı  Federalist**1796, 1800 | Sonra gelenCharles Cotesworth Pinckney |

| * g
* t
* d
Amerika Birleşik Devletleri başkanları |
| --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| 
1. George Washington (1789–1797)
2. John Adams (1797–1801)
3. Thomas Jefferson (1801–1809)
4. James Madison (1809–1817)
5. James Monroe (1817–1825)
6. John Quincy Adams (1825–1829)
7. Andrew Jackson (1829–1837)
8. Martin Van Buren (1837–1841)
9. William Henry Harrison (1841)
10. John Tyler (1841–1845)
11. James K. Polk (1845–1849)
12. Zachary Taylor (1849–1850)
13. Millard Fillmore (1850–1853)
14. Franklin Pierce (1853–1857)
15. James Buchanan (1857–1861)
16. Abraham Lincoln (1861–1865)
17. Andrew Johnson (1865–1869)
18. Ulysses S. Grant (1869–1877)
19. Rutherford B. Hayes (1877–1881)
20. James A. Garfield (1881)
21. Chester A. Arthur (1881–1885)
22. Grover Cleveland (1885–1889)
23. Benjamin Harrison (1889–1893)
24. Grover Cleveland (1893–1897)
25. William McKinley (1897–1901)
26. Theodore Roosevelt (1901–1909)
27. William Howard Taft (1909–1913)
28. Woodrow Wilson (1913–1921)
29. Warren G. Harding (1921–1923)
30. Calvin Coolidge (1923–1929)
31. Herbert C. Hoover (1929–1933)
32. Franklin D. Roosevelt (1933–1945)
33. Harry S. Truman (1945–1953)
34. Dwight D. Eisenhower (1953–1961)
35. John F. Kennedy (1961–1963)
36. Lyndon B. Johnson (1963–1969)
37. Richard Nixon (1969–1974)
38. Gerald Ford (1974–1977)
39. Jimmy Carter (1977–1981)
40. Ronald Reagan (1981–1989)
41. George H. W. Bush (1989–1993)
42. Bill Clinton (1993–2001)
43. George W. Bush (2001–2009)
44. Barack Obama (2009–2017)
45. Donald Trump (2017–2021)
46. Joe Biden (2021-günümüz)
 |  |

 |
| 
* Kategori Kategori
* Liste Liste

 |

| * g
* t
* d
Amerika Birleşik Devletleri başkan yardımcıları |
| --- |
| 
* John Adams
* Thomas Jefferson
* Aaron Burr
* George Clinton
* Elbridge Gerry
* Daniel D. Tompkins
* John C. Calhoun
* Martin Van Buren
* Richard Mentor Johnson
* John Tyler
* George M. Dallas
* Millard Fillmore
* William R. King
* John C. Breckinridge
* Hannibal Hamlin
* Andrew Johnson
* Schuyler Colfax
* Henry Wilson
* William A. Wheeler
* Chester A. Arthur
* Thomas A. Hendricks
* Levi P. Morton
* Adlai Stevenson I
* Garret A. Hobart
* Theodore Roosevelt
* Charles W. Fairbanks
* James S. Sherman
* Thomas R. Marshall
* Calvin Coolidge
* Charles G. Dawes
* Charles Curtis
* John Nance Garner
* Henry A. Wallace
* Harry S. Truman
* Alben W. Barkley
* Richard Nixon
* Lyndon B. Johnson
* Hubert Humphrey
* Spiro Agnew
* Gerald Ford
* Nelson Rockefeller
* Walter Mondale
* George H. W. Bush
* Dan Quayle
* Al Gore
* Dick Cheney
* Joe Biden
* Mike Pence
* Kamala Harris

 |  |


| * g
* t
* d
Amerikan Bağımsızlık Bildirisi'ni imzalayanlar |
| --- |
| 
* J. Adams
* S. Adams
* Bartlett
* Braxton
* Carroll
* Chase
* Clark
* Clymer
* Ellery
* Floyd
* Franklin
* Gerry
* Gwinnett
* Hall
* Hancock
* Harrison
* Hart
* Hewes
* Heyward
* Hooper
* Hopkins
* Hopkinson
* Huntington
* Jefferson
* F. Lee
* R. Lee
* Lewis
* Livingston
* Lynch
* McKean
* Middleton
* L. Morris
* R. Morris
* Morton
* Nelson
* Paca
* Paine
* Penn
* Read
* Rodney
* Ross
* Rush
* Rutledge
* Sherman
* Smith
* Stockton
* Stone
* Taylor
* Thornton
* Walton
* Whipple
* Williams
* Wilson
* Witherspoon
* Wolcott
* Wythe

 |  |


|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 90845244
* BNC: 000146016
* BNE: XX1699071
* BNF: cb12186797v (data)
* BPN: 57767253
* CANTIC: a10035941
* CiNii: DA01679342
* GND: 118500597
* ISNI: 0000 0001 2144 2412
* LCCN: n79105675
* LNB: 000185560
* NARA: 10580812
* NDL: 01133474
* NKC: jn20000720003
* NLA: 35001112
* NLG: 213012
* NLI: 987007257459805171
* NSK: 000057592
* NTA: 068420692
* RERO: 02-A012331355
* RSL: 000025438
* SNAC: w61h1b9v
* SUDOC: 02737470X
* Trove: 784797
* ULAN: 500353261
* US Congress: A000039
* VIAF: 95296943
* WorldCat: lccn-n79105675

 |