Atatürk Köşkü Müzesi, başkent Ankara'da bulunan, Mustafa Kemal Atatürk’ün 1921-1932 yılları arasında yaşadığı konut ve çalışma mekânı olarak kullandığı evdir.

Tarihçe
-------

1923'te herhangi bir yenileme öncesinde Çankaya Köşkü
Köşk, 19. yüzyılda bir bağ evi olarak inşa edilmiştir. 1921 yılında Bulgurluzade Mehmet ve Rıfat Bey adlı iki Ankaralı tarafından satın alındı. Ankara Belediyesi, evi Mustafa Kemal Atatürk'ün kullanımı için bir cumhurbaşkanlığı konutuna dönüştürdü ve 30 Mayıs 1921'de, daha önce Ziraat Fakültesi'nde ve Ankara Garı'nda kalan Atatürk'e takdim edildi. Köşk, Kurtuluş Savaşı ve Cumhuriyet'in ilk yıllarında önemli tarihi olaylara tanıklık etti. Aynı zamanda Atatürk'ün reformlarının planlandığı yerdi. 1932 yılında, yeni bir konut olan Pembe Köşk olarak adlandırılan Çankaya Köşkü, bu faaliyetlerin genişletilmesi ihtiyacını karşılamak için yanında inşa edildiğinde köşk kullanılmaya başlandı.

1950 yılında köşk müze olarak halka açıldı. 2002 yılından 2007 yılına kadar süren büyük bakım çalışmalarına başlatıldı. Bu çalışmalar sırasında, o dönemin doğal resmini yansıtmak amacıyla sitenin müze yerine tarihî bir ev olarak kullanılması gerektiği sonucuna varıldı. Atatürk Müzesi Köşkü daha sonra 19 Nisan 2009'da yeniden açıldı. Atatürk'ün hayatında en uzun süre kaldığı ikametgâhıydı. Binayı Türk Kara Kuvvetleri'ne transfer ettikten sonra Ordu Köşkü olarak da adlandırıldı.

Mimari
------

Bağ evi ahşap bir manzara içinde küçük bir binaydı. Dikdörtgen planlı evin kuzeyindeki şehre bakan büyük bir terası bulunmaktaydı. Zemin kattaki ana salon iki oda ile çevrili ve taşlı zeminin ortasında çeşmeli sekizgen şeklinde mermer bir havuz bulunmaktaydı. Üst kat, ana salon ve iki odadan oluşan aynı plana sahipti.

Atatürk, 29 Ocak 1923'te Latife Uşşaki ile evlendikten sonra, loca aile hayatı için yetersiz kaldı. 1923 yılında mimar Vedat Tek bir genişleme projesi ile görevlendirildi. İnşaat işleri 1924 yılında tamamlandı. Yarım sekizgen biçimli bir kuleye sahip iki katlı bir ek eklendi. Ekin zemin katı mutfak ve yemek odası olarak kullanılmıştır. Üst katta bir banyo, bir yatak odası ve First Lady için bir çalışma odası vardı. Orijinal binadaki eski yatak odası bir kütüphane ve çalışma odasına dönüştürüldü. Kuzey girişinin önünde bir rüzgâr siperi inşa edildi. Zemin kattaki kuzeydoğu odası, büyükelçi kabul odası olarak hizmet etmek üzere yarım sekizgen şeklinde bir ek bina ile genişletilmiştir. Ana salonda çeşmeli havuz, giriş holü için yer açıldı. Doğuda mutfak ve çamaşırhaneden oluşan çok katlı bir hizmet binası inşa edildi. Bu bina bir servis merdiveni ile rezidansa bağlanmıştır.

Binanın genişletilmesinden sonra ortaya çıkan inşaat statik problemlerini çözmek ve konfor koşullarını iyileştirmek için 1926 yılında bakım çalışmaları yapılmıştır. Bina merkezi ısıtma ile donatıldı. Atatürk'ün evlat edinen çocukları için servis binasının tepesine altı oda ve bir banyodan oluşan bir hikâye eklendi. 1930'da güneybatıdaki kule Atatürk için bir çalışma odası olarak yeniden tasarlandı.

Müze
----

**Rüzgarlık ve Giriş Holü**

Giriş holü rüzgârlığın arkasında yer almaktadır ve üç kapı ve üst kata çıkan bir merdiven bulunmaktadır. Sağ tarafta Yeşil Oda ve sol tarafta Elçi Kabul Salonu bulunmaktadır. Mobilya olarak bir piyano ve altı kişilik bir oturma grubu bulunmaktadır. Duvarlarda Atatürk'ün farklı zamanlarda çekilmiş iki resmi ve üç fotoğrafı asılıdır. Çubuklu orta kapının önüne bir bilardo dolabı bulunmaktadır. Güzel kilimler bu kapıya perde olarak asılmıştır.
**Yeşil Salon**

Ana girişin sağ tarafında yer alır. 1924 yılına kadar Atatürk'ün elçi kabul odası ve çalışma odası olarak kullanıldı. Yenilendikten sonra resepsiyon odası olarak adlandırıldı ve yeşilin ana rengi nedeniyle "Yeşil Oda" olarak adlandırıldı. Bu oda, First Lady'nin çay partisi davetiyeleri ile birçok yazarın anılarında hatırlanır.
**Yemek Salonu ve Radyo-Sigara Salonu**

Bu oda ek binanın zemin katındadır. Oda kapısının karşısında, iki kemerli vitray pencereyle çevrili karo ve büyük bir şömine bulunmaktadır. Duvarlar, alt kısımlarda turkuaz renkli fayanslardan yapılmış silme sınırları ile kaplamalı panellerle kaplıdır. Duvarların üst kısmı bordo renkte düz boyanmıştır. Tavan geometrik süslemelerle dekore edilmiştir. Odada büyük bir yemek masası, dolaplar ve büfe bulunmaktadır. Buna ek olarak, dört kişilik bir kahvaltı masası ve bir kart oynama masası vardır. İki fonograf, büyük Çin vazoları ve büyük gümüş mangal da odanın bir parçasıdır. Hüseyin Avni Lifij'in iki yağlı boya tablo odanın iki kapısının üzerinde asılıdır. Görkemli Yemek Odası, Atatürk'ün önemli bir çalışma yeri olarak biliniyordu, çünkü ülkenin sorunlarının tartışıldığı ve analiz edildiği uzun süreli yemeklere tanık oldu. Yemek Odası'ndan bir kapıdan erişilen Radyo-Sigara Salonu, sekizgen kule yapısının zemin katında yer almaktadır. Dairenin en eski mobilyalarını, bir "Chesterfield kıyafeti", bir dizi kapitone deri kanepe ve uygun koltukları içermektedir.
**Elçi Kabul Salonu**

Bu oda, kuzey dış duvarını çıkardıktan sonra yarım köşeli sekizgen şeklinde bir boşluk ekledikten sonra bağ kulübesinin küçük odası genişleterek elde edildi. Son Mısır ve Sudan Hidivi II. Abbas Hilmi Paşa tarafından hediye edilen sedef kakmalı bir yazı masası, daha önce Atatürk tarafından kullanılan bir başka yazı masası, bir oturma takımı ve büyük bir dolap bulunmaktadır. Sedef kakmalı çerçeveli bazı fotoğraflar duvarlarda asılıdır.
**Üst Kat Hol**

Üst kattaki odalar Üst Kat Hol'una açılmaktadır. Zemin kattaki salonlar ile üst kattaki salonlar arasında görsel bir bağlantı sağlayan bir boşluk 1924'ün yenilenmesi sırasında kapatılmıştır. Salonun kuzey tarafındaki balkon, Ankara şehrine etkileyici bir manzara sunmaktadır. Atatürk'ün hemen hemen her gün rekreasyon için oynadığı bilardo masası burada sergileniyor. Başlangıçta üst kata yerleştirilen bilardo masası daha sonra döşemedeki statik problemler nedeniyle zemin kata taşındı. Hol ortasında oval bir masa, bir oturma takımı ve Atatürk madalyalarını içeren vitrinler, 1931 genel seçimleri için yetki belgesi ve portresiyle verilen ilk posta pulları ile donatılmıştır. Balkonun önüne büyük bir mangal yerleştirilir.
**Kütüphane**

Kütüphane konakta en görkemli bir şekilde dekore edilmiş yer olarak kabul edilmektedir. Geometrik ve bitki motifli çok sayıda opal cam lamba ile aydınlatılır. Batı duvarındaki fırın niş, turkuaz renkli çinilerle kaplıdır. Kütüphanenin tüm duvarları ahşap kitap raflarıyla kaplıdır. Kütüphane, Atatürk'ün okuduğu zengin kitap koleksiyonunu ve elle yazılmış notlarını içermektedir. 1927'de verdiği *Nutuk'*u yazdığında kullandığı koltuk ve yazı masası kütüphane odasının bir parçasıdır.
**Çalışma Odası**

Atatürk'ün çalışma odasına kütüphanenin güney duvarındaki bir kapı ile ulaşılmaktadır. Art Deco tarzında tasarlanmıştır. Osmanlı sanat tarzında dekore edilmiş orijinal tavan beyaza boyanmıştır. Metalik nesneler pirinç, tüm mobilyalar siyah-beyaz renktedir. Türkiye'nin Moskova Büyükelçisi Ahmet Muhtar Bey tarafından hediye edilen bir ayı yerde bulunmaktadır.
**Yatak Odası**

Ek binanın üst katında, yemek odasının hemen üstündedir. Güney duvarının ortasında iki büyük pencere ile çevrili karo bir şömine bulunmaktadır. Atatürk'ün annesi Zübeyde Hanım'ın, gençliğinde çekilmiş bir fotoğrafı şöminenin üzerinde asılıdır. Batı duvarındaki bir kapı çalışma odasına çıkmaktadır. Büyük pencereler, pastel duvarlar ve mütevazı bir şekilde dekore edilmiş tavan aydınlık ve huzurlu bir ortam sağlamaktadır. Odanın mobilyaları son derece elit; ancak sade ve mütevazıdır.
**Banyo**

Banyoya yatak odasından erişilebilir. Tasarımı basittir. Lavabo, tuvalet, bide ve küvet beyazdır ve zemini ve duvarları kaplayan beyaz porselen karolardır. Küvetin yanında bir kapı merdiven başlığına açılır.
**Misafir Yatak Odası**

Ankara'ya bakan orijinal bağ evinin kuzey tarafındaki oda misafir odası olarak kullanılmıştır. Cob sıvalı duvarlar, farklı zamanlarda yapılmış duvar süsleri katmanları ve değişmemiş pencere oranları gibi birçok özellik ile özgünlüğünü korumaktadır.
**Sergi Salonu**

Eski hizmet binasıdır. Eski ayırma duvarları kaldırılarak sergi salonuna dönüştürüldü. Bu salonda, binanın mimarisi ve tarihi değişimi belgelenmiştir. Atatürk'ün kişisel eşyaları burada sergilenmektedir.

Erişim
------

Müze Köşkü'ne erişim Çankaya Köşkü'nün 5 No'lu Kapısından gerçekleşmektedir. Pazartesi günleri hariç her gün 13.00-17.00 saatleri arasında halka açıktır. En az on gün önceden, hafta sonları, resmi tatil günleri ve Atatürk'ün ölüm günü olan 10 Kasım hariç ziyaretler için randevu almak için yazılı bir başvuru gerekmektedir.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19  "Atatürk Müze Köşkü-Çankaya". Atatürk Devrimleri. 2 Mart 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2020.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14  "Ankara – Atatürk'ün Mekanı Müze Köşk". Kültür ve Turizm Bakanlığı. 1 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2020.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16  "Müze Köşk". Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı. 21 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2020.
4. ↑  "İşte Çankaya Köşkü'nün bilinmeyenleri". *Hürriyet*. 25 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2020.
5. ↑  "Başvuru". Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı. 13 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2020.

| * g
* t
* d
Atatürk müzeleri |
| --- |
| Türkiye | 
* Atatürk Evi Müzesi (Adana)
* Atatürk Evi (Büyük Taarruz Karargahı) (Afyonkarahisar)
* Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi (Ankara)
* Atatürk Müze Köşkü (Ankara)
* Atatürk Konutu ve Demiryolları Müzesi (Ankara)
* Atatürk Evi Müzesi (Antalya)
* Karesi Atatürk Evi (Balıkesir)
* Atatürk Müzesi (Bursa)
* Atatürk ve Etnografya Müzesi (Denizli)
* Atatürk Müzesi (İstanbul)
* Dolmabahçe Sarayı (İstanbul)
* Florya Atatürk Deniz Köşkü (İstanbul)
* İzmir Atatürk Müzesi (İzmir)
* Konya Atatürk Evi Müzesi (Konya)
* Atatürk Evi Müzesi (Kayseri)
* Atatürk Evi (Mersin)
* Silifke Atatürk Evi (Mersin)
* Taşucu Atatürk Evi (Mersin)
* Atatürk Evi Müzesi (Rize)
* Gazi Müzesi (Samsun)
* Trabzon Atatürk Köşkü (Trabzon)
* Yalova Atatürk Köşkü (Yalova)

 |
| Türkiye dışı | 
* Sırmacıyev Evi (Sofya, Bulgaristan)
* Atatürk Evi Müzesi (Selanik, Yunanistan)

 |

| * g
* t
* d
Ankara'daki müzeler |
| --- |
| Altındağ | 
* Altınköy Açık Hava Müzesi
* Anadolu Medeniyetleri Müzesi
* Ankara Palas
* Ankara Resim ve Heykel Müzesi
* Ankara Roma Hamamı
* Ankara Roma Tiyatrosu
* Ankara Etnografya Müzesi
* Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Müzesi
* Ankara Vakıf Eserleri Müzesi
* Atatürk Konutu ve Demiryolları Müzesi
* Cumhuriyet Müzesi
* Çengelhan Rahmi M. Koç Müzesi
* Erimtan Arkeoloji ve Sanat Müzesi
* Feza Gürsey Bilim Merkezi
* Gökyay Vakfı Satranç Müzesi
* Kelime Müzesi
* Kurtuluş Savaşı Müzesi
* Mehmet Akif Ersoy Müze Evi
* PTT Pul Müzesi
* Somut Olmayan Kültürel Miras Müzesi
* TCDD Müzesi ve Sanat Galerisi
* TCMB Para Müzesi
* Türk Hava Kurumu Müzesi
* Türk Telekom Telekomünikasyon Müzesi
* Türkpusat Geleneksel Türk Okçuluğu ve Savaş Aletleri Müzesi
* Türkiye İş Bankası İktisadi Bağımsızlık Müzesi
* Ulucanlar Cezaevi Müzesi
* Veteriner Anatomi Müzesi
* Ziraat Bankası Müzesi

 |
| Balâ | 
* Atatürk Müze ve Kültür Evi

 |
| Beypazarı | 
* Beypazarı Kent Tarihi Müzesi
* Beypazarı Tarih ve Kültür Müzesi
* Yaşayan Müze
* Türk Hamam Müzesi

 |
| Çamlıdere | 
* Çamlıdere Doğa ve Hayvan Müzesi
* Çamlıdere Kutsal Emanetler Müzesi
* Çamlıdere Kültür Evi ve Etnografya Müzesi
* Çamlıdere Şeyh Ali Semerkandi Müzesi
* Çamlıdere Tarım Müzesi
* Çamlıdere Terazi Müzesi

 |
| Çankaya | 
* 75.Yıl Cumhuriyet Eğitim Müzesi
* Anadolu Mimarlık ve Mobilya Kültürel Miras Müzesi
* Atatürk Müze Köşkü
* Atatürk ve Kurtuluş Savaşı Müzesi
* Cin Ali Müzesi
* Çankaya Köşkü
* Eğit-Der Eğitim Müzesi
* Hacettepe Sanat Müzesi
* Hamiye Çolakoğlu Seramik Müzesi
* Haritacılık Müzesi
* Hukuk Müzesi
* Jandarma Müzesi
* Millî Savunma Bakanlığı Arşiv Müzesi
* MKE Sanayi ve Teknoloji Müzesi
* Mustafa Ayaz Vakfı Plastik Sanatlar Müzesi
* MTA Tabiat Tarihi Müzesi
* ODTÜ Arkeoloji Müzesi
* ODTÜ Bilim ve Teknoloji Müzesi
* ODTÜ Jeoloji Müzesi
* Pembe Köşk
* Profesör Doktor Ülker Muncuk Müzesi
* Sebahattin Yıldız Müzesi
* Şefik Bursalı Müze Evi
* TCDD Açık Hava Buharlı Lokomotif Müzesi
* TRT Yayıncılık Tarihi Müzesi

 |
| Çubuk | 
* Çubuk Şehir Müzesi
* Türk Dünyası ve Komşuları Müzesi

 |
| Elmadağ | 
* Elmadağ Müzesi

 |
| Etimesgut | 
* Ankara Hava Kuvvetleri Müzesi
* Türk Tarih Müzesi ve Parkı

 |
| Gölbaşı | 
* Müze Evliyagil
* TED Ankara Koleji Okul Müzesi
* Ülker Zaim Müzesi

 |
| Kahramankazan | 
* Satıkadın Müzesi

 |
| Kalecik | 
* Kalecik Karahan Konağı Müzesi

 |
| Kızılcahamam | 
* Kızılcahamam Hocalı Anıt Parkı ve Müzesi

 |
| Keçiören | 
* Keçiören Belediyesi Etnografya Müzesi
* Meteoroloji Müzesi
* Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü Müzesi

 |
| Polatlı | 
* Alagöz Karargâh Müzesi
* Gordion Müzesi
* Sakarya Zaferi Müzesi
* Tarım Müzesi
* TCDD Malıköy Tren İstasyonu Müzesi
* Topçu ve Füze Okulu Sınıf Müzesi

 |
| Şereflikoçhisar | 
* Şereflikoçhisar Kent Müzesi

 |
| Yenimahalle | 
* Ankara Atatürk Evi Müzesi
* Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Oyuncak Müzesi
* Atatürk Eğitim Müzesi
* Devlet Mezarlığı
* Ekmek Müzesi
* Gazi Üniversitesi Resim Heykel Müzesi
* MİT Casusluk Müzesi
* Profesör Doktor Metin Aktaş Zooloji Müzesi
* Toprak Mahsulleri Ofisi Müzesi

 |