***Eotyrannus***, Erken Kretase Avrupa'sından bir theropod dinozor cinsidir ve *Tyrannosaurus* rex'in erken bir atasıdır. Bu cins, Coelurosauria içinde ilgili bir grup olan tyrannosauroidler arasında yer alır. Cinse ait tek tür olan *Eotyrannus lengi*, güney İngiltere'de (Wight Adası) bulunan ve muhtemelen Alt Kretase'den (Barremiyen) gelen yüzde 40 korunmuş bir iskeletten bilinmektedir.

*Eotyrannus,* dört ila beş fit (1.2 ila 1.5 metre) uzunluğundaydı ve çoğu theropod gibi iki ayak üzerinde duran bir etoburdu. Cins ismi olan *Eotyrannus,* "erken tiran" ya da "şafak tiran" gibi bir anlama gelirken tür ismi olan *lengi*, 1996 yılında iskeleti ortaya çıkaran fosil toplayıcısı Gavin Leng'e atıfta bulunur. 2001 yılında Hutt, Naish, Martill, Barker ve Newbery, dinozorun ilk bilimsel tanımını yayınladı.

Fosil buluntuları
-----------------

Holotip MIWG 1997.550'nin kısmi iskeleti
Tek iskelet (katalog numarası MIWG1997.550) Wight Adası'nın güneybatı kıyısından gelir ve stratigrafik olarak Wealden Grubu içindeki bir kaya tabakası olan Wessex Formasyonu'na aittir. Fosil buluntuları arasında: Kısmi bir kafatası (intermaksiller kemik, kısmi bir üst çene (maksiller), burun kemiği, kuadratum, diş, gözyaşı kemiği (lakrimal) ve dişler dahil), vücut ekseninin elemanlarından (servikal, sırt ve muhtemelen kuyruk omurları), omuz bıçağı, kuzgun kemik, bazı kol kemikleri (humerus, muhtemelen ulna, radius ve el kemikleri dahil) ve bazı bacak kemikleri (shin, fibula ve ayak kemikleri dahil) bulunur.

Özellikleri
-----------

 *Eotyrannus'un* canlı rekonstrüksiyonu
*Eotyrannus*, *Tyrannosaurus* (sinapomorfi) gibi diğer tyrannosauroidlerde de gözlemnlenen bir dizi özelliğe sahiptir. Örneğin, üst çenenin ön kısmındaki intermaksiller kemiğin dişleri, kalan dişlerden (heterodonti) daha küçük ve farklı şekilliydi (kesit "D" veya "U" şeklindeydi). Ayrıca eşleştirilmiş burun kemiği kaynaşmış ve pürüzlü bir yüzey göstermiştir.

Kollar ve özellikle eller, Guanlong gibi diğer erken tyrannosauroidlerinkine benzer şekilde, diğer theropodlara kıyasla Eotyrannus'ta son derece uzundu. İkinci parmak humerus uzunluğunun yüzde 95'ine ulaştı. Buna karşılık, Tyrannosaurus gibi daha sonraki tyrannosauridlerin son derece küçük kolları ve elleri vardı. Daha sonraki tyrannosauridlerin aksine, Eotyrannus'taki üçüncü parmak henüz geri çekilmemişti. Bulunan iskeletin çok az kemikleşmiş olması nedeniyle genç bir örnek olduğu varsayılmaktadır.

Filogeni
--------

Aşağıda Loewen ve arkadaşlarına (2013) ait bir kladogram bulunmaktadır. Çoğu tyrannosauroid cinsini içerir.


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Tyrannosauroidea | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Proceratosauridae | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Proceratosaurus bradleyi* |
|   |
|   | *Kileskus aristotocus* |
|   |
|   | *Guanlong wucaii* |
|   |

 |
|   |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Sinotyrannus kazuoensis* |
|   |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Juratyrant langhami* |
|   |
|   | *Stokesosaurus clevelandi* |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Dilong paradoxus* |
|   |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Eotyrannus lengi* |
|   |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Bagaraatan ostromi* |
|   |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Raptorex kriegsteini* |
|   |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Dryptosaurus aquilunguis* |
|   |
|   | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Alectrosaurus olseni* |
|   |
|   | *Xiongguanlong baimoensis* |
|   |

 |
|   |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Appalachiosaurus montgomeriensis* |
|   |
|   | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Alioramus altai* |
|   |
|   | *Alioramus remotus* |
|   |

 |
|   |
|   | Tyrannosauridae |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

Yakın zamanda yapılan bir analiz, *Eotyrannus'un* *Megaraptor* gibi taksonlarla yakından ilişkili bir megaraptoran olduğunu bulmuştur (Porfiri *et al.*, 2014).


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Megaraptora | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | Fukuiraptor |
|   |
|   | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Megaraptoridae | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | Orkoraptor |
|   |
|   | Australovenator |
|   |
|   | Aerosteon |
|   |
|   | Eotyrannus |
|   |
|   | Megaraptor |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

Ancak, Carr ve arkadaşları 2017, Eotyrannus'un bir Stokesosaurid olduğunu belirtti.

Kaynakça
--------

* Stephen Hutt, Darren Naish, David M. Martill, Michael J. Barker, Penny Newberry: *Güney İngiltere'nin Wessex Formasyonundan (Kretase) yeni bir tyrannosauroid theropodun ön hesabı*. İçinde: *Kretase Araştırması.* Cilt 22, Sayı 2, 2001, ISSN 0195-6671, s. 227-242, DOI:10.1006/cres.2001.0252

### Dış bağlantılar

* DinoWight 16 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.'da Eotyrannus

### Diğer kaynaklar

1. ↑  "Eotyrannus". *paleobiodb.org*. 18 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Temmuz 2021.
2. ↑  "Eotyrannus". *paleobiodb.org*. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
3. ↑  Thomas R. Holtz Jr.: *Tyrannosauroidea.* In: David B. Weishampel, Peter Dodson, Halszka Osmólska (Hrsg.): *The Dinosauria.* 2. Auflage. University of California Press, Berkeley CA u. a. 2004, ISBN 0-520-24209-2, S. 129.
4. ↑  Loewen, Mark A.; Irmis, Randall B.; Sertich, Joseph J. W.; Currie, Philip J.; Sampson, Scott D. (6 Kasım 2013). "Tyrant Dinosaur Evolution Tracks the Rise and Fall of Late Cretaceous Oceans". *PLOS ONE* (İngilizce). **8** (11): e79420. doi:10.1371/journal.pone.0079420. ISSN 1932-6203. PMC 3819173 $2. PMID 24223179. 17 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Mayıs 2022. KB1 bakım: PMC biçimi (link)
5. ↑  Juan D. Porfiri; Fernando E. Novas; Jorge O. Calvo; Federico L. Agnolín; Martín D. Ezcurra; Ignacio A. Cerda (2014). "Juvenile specimen of *Megaraptor* (Dinosauria, Theropoda) sheds light about tyrannosauroid radiation". *Cretaceous Research*. Cilt 51. ss. 35-55. doi:10.1016/j.cretres.2014.04.007.