Sovyetler Birliği'nde İnsan Hakları Günü'nün 15. yılı anısına basılan pul, 1963
İnsan Hakları Günü'nün 50. yıldönümünde Moldova'da basılan bir pul, 1998
**İnsan Hakları Günü**, İnsan Hakları Evrensel Bildirisi'nin kabul edildiği gün olan 10 Aralık 1948'den bu yana her 10 Aralık'ta kutlanan gündür.

Tarihi
------

II. Dünya Savaşı'ndan sonra dünyadaki devletler bireylere tanınan hak ve özgürlüklerin güvence altına alınması konusunda birleştiler. İnsan Hakları Bildirisi, Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Komisyonu tarafından Haziran 1948'de hazırlandı ve 10 Aralık 1948'de Genel Kurulun Paris'te yapılan oturumunda kabul edildi. Oturumda, 6 sosyalist ülke bu ilkelerin bazılarının *"Burjuva sınıfından olan insanların sınıf çıkarını koruduğu ve işçi sınıfının egemen sınıflarla uzlaşmak zorunda bırakacağı"* gerekçesiyle çekimser kaldı. Bildiri, bu çekimser ülkeler ile Suudi Arabistan ve Güney Afrika Birliği dışında kalan ülkelerin oylarıyla kabul edildi.

Eleştiriler
-----------

### Marksizm

Çeşitli marksist düşünürler İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'nin 1. maddesinde bulunan *"Bütün insanlar özgür, onur ve haklar bakımından eşit doğarlar."* ve 17. maddesinde bulunan *"Kimse mülkiyetinden keyfi olarak yoksun bırakılamaz."* cümlelerine atıfta bulunarak; her insanın ekonomik olarak eşit doğmadığını ve bundan yoksun bir durumun özgürlük ve hak sayılamayacağını, dolayısıyla bu durumun bir kandırmaca olduğunu ve burjuva sınıfının mülksüzleştirilmesi gerektiğini savunan marksist görüşün bu bahsi geçen cümlelerle mücadele etmesi gerektiğini vurgularlar. Bu görüşü savunanlara göre; kapitalizm koşullarında bu kavramların içi boştur ve sadece göstermeliktir. Dolayısıyla dünyaya egemen olan emperyalizm ve sınıflı toplumlara sahip devletler, bir taraftan ne kadar insan haklarına saygılı olduğunu belirterek kitleleri insan haklarından yana olduğuna inandırmaya çalışırken, diğer taraftan yoksulluk verici politikalarına, gözaltında kayıplara, hak ve özgürlük taleplerine saldırılarına vb. devam ederler. Bununla birlikte özellikle Maoist görüşü referans alan bazı düşünürler ise, ezilenlerin şiddetini meşru görmeyen bir insan hakları kavramının burjuva çerçevesinde durduğunu iddia etmektedirler. [*kaynak belirtilmeli*] Zira marksist olduğunu belirten Küba Devrimi lideri Fidel Castro konu hakkında şu görüşleri beyan etmiştir;

|  |  |
| --- | --- |
|  | **«** *"Bizler çoğu kez insan hakları üzerine konuşuyoruz. Ama aynı zamanda insanların hakları üzerine de konuşmalıyız. Diğerleri lüks otomobillere binebilsin diye neden bazı insanlar çıplak ayaklarıyla yürümek zorunda? Diğerleri 70 yıl yaşasın diye neden bazı insanlar 35 yıl yaşamak zorunda?Diğerleri müthiş derecede zengin olsun diye neden bazıları berbat bir şekilde yoksul olmak zorunda? Ben, bir parça ekmeğe bile sahip olamayan dünya çocuklarının adına konuşuyorum."* **»** |
|  |  |

Ayrıca bakınız
--------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***İnsan Hakları Günü*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikikaynak'ta **İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi** ile ilgili metin bulabilirsiniz. |

* İnsan Hakları Derneği
* İnsan hakları

Kaynakça
--------

1. ↑  "İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi" (PDF). 21 Nisan 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2015.
2. ↑  "Fidel Castro - Dünya çocuklarının adına konuşuyorum". 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ağustos 2015.

Dış bağlantılar
---------------

* İnsan hakları makul şüpheli19 Eylül 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

| * g
* t
* d
İnsan hakları |
| --- |
| 
* Çocuk
* İnterseks
* Kadın

 |
| Temel kavramlarve görüşler | 

|  |
| --- |
| 
* Egemenlik
* Evrensel yargı yetkisi
* Doğal hukuk
* Pozitif hukuk

 |
| Ayrımlar | 
* Alacak hakları ve serbestlik hakları
* Bireysel haklar ve grup hakları
* Doğal ve yasal haklar
* Negatif ve pozitif haklar

 |
| Yaklaşımlar | 
* Bedensel ceza

 |

 |
| Örgütler | 
* İnsan hakları örgütleri listesi
* Ulusal insan hakları kurumları

 |
| Kıtaya göre | 

|  |
| --- |
| 
* Afrika
* Asya
* Avrupa
* Güney Amerika
* Kuzey Amerika
* Okyanusya

 |

 |
| İlgili | 
* Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Ödülleri
* İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi
* İnsan hakları tarihi
* İnsan hakları ödülleri listesi
* Ülkelerine göre insan hakları listesi

 |