***Kurtuluş Savaşı Destanı*** ya da **Kuvayi Milliye Destanı**, Nâzım Hikmet'in Kurtuluş Savaşı'nı bölümler halinde anlattığı destandır. Nâzım Hikmet bu destanı hapishanedeyken 1939'da yazmaya başlayıp 1941'de bitirir. Yazıldığı yer ve tarihler yapıtın sonunda "939 İstanbul Tevkifhanesi, 940 Çankırı Hapisanesi, 941 Bursa Hapisanesi" şeklinde not edilmiştir.

Şair A. Kadir, Nâzım Hikmet'in İstanbul Tevkifhanesinde iken kendisini ziyarete gelenlerden istediği Gazi Mustafa Kemal'in Nutuk'unu okuyarak bu şiir üzerinde çalışmaya başladığını belirtmiştir.

Türkiye'de ilk kez 1965'te *Kurtuluş Savaşı Destanı* adı ile Yön Yayınları tarafından yayımlanmıştır. 1968'de ise Bilgi Yayınları tarafından *Kuvâyi Milliye/Destan* adıyla yayımlanmıştır. Daha sonra yine *Kurtuluş Savaşı Destanı* adı ile 1973'te ve 1975'te yayımlanmıştır.

2001 yılında kitabın yayın haklarını Yapı Kredi Yayınlarının (YKY) almasıyla yeni ilk baskısı Ocak 2002'de yapılmıştır. Önceki basımlardan farklı olarak, bu basımda *Saat 21-22 Şiirleri* (1965), *Dört Hapisaneden* (1966) ve *Rubailer* (1966) adlı kitaplardaki şiirler de dahil edilmiştir.

Ayrıca, tiyatro eseri olarak da sahneye konulmuştur.

Destan şu dizelerle başlayıp sona ermektedir:

*Onlar ki toprakta karınca,*

 *suda balık,*

*havada kuş kadar*

 *çokturlar;*

*korkak,*

*cesur,*

 *câhil,*

 *hakîm*

*ve çocukturlar*

*ve kahreden*

 *yaratan ki onlardır,*

*destânımızda yalnız onların mâceraları vardır.*

Kitaptaki bazı olaylar belgelere dayandırılarak yazılmıştır.

### İçerik

*Kurtuluş Savaşı Destanı* dokuz başlıktan oluşmaktadır.

* Başlangıç

*Onlar*

* Birinci Bap

*Yıl 1918 - 1919 ve Karayılan Hikâyesi*

* İkinci Bap

*Yıl Yine 1919 ve İstanbul'un Hâli ve Erzurum ve Sıvas Kongreleri ve Kambur Kerim'in Hikâyesi*

* Üçüncü Bap

*Yıl 1920 ve Arhaveli İsmail'in Hikâyesi*

* Dördüncü Bap

*Nurettin Eşfak'ın Bir Mektubu ve Bir Şiiri*

* Beşinci Bap

*920'nin 16 Martı ve Manastırlı Hamdi Efendi ve Reşadiyeli Veli Oğlu Memet'in Hikâyesi*

* Altıncı Bap

*Muharebeler ve Düşman Elinde Kalanlar ve Kartallı Kâzım'ın Hikâyesi*

* Yedinci Bap

*922 Ağustos Ayı ve Kadınlarımız ve 6 Ağustos Emri ve Bir Âletle Bir İnsanın Hikayesi*

* Sekizinci Bap

*26 Ağustos Gecesinde Saatlar İki Otuzdan Beş Otuza kadar ve İzmir Rıhtımından Akdeniz'e Bakan Nefer*

#### Karayılan Hikayesi

İzmir'in Selçuk ilçesindeki mermere kazılı **Karayılan Destanı**.
Nazım Hikmet'in Kurtuluş Savaşı Destanı'nın birinci kısmında (*Birinci Bap*) yer alan bu şiir, yapıtın kendisinden daha çok tanınmıştır.

Şiirdeki *Karayılan* sıradan ve korkak bir köylüdür. Bir gül fidanını kendine siper etmiş, çatışmaları izlerken yakınındaki beyaz bir taşın arkasından siyah bir yılanın kafasını kaldırdığını görür. Serseri mermilerden biri gelip yılanın kafasını uçurur. Bu olaydan *korkunun ecele faydası yoktur* dersini çıkaran bu köylü, saklanmak yerine savaşması gerektiğine karar verir. Bundan sonra onun Fransız işgal kuvvetlerinin üzerine karabasan gibi çöküp kahramanca savaştığını gören Antepliler ona *Karayılan* lakabını takarlar.

##### Şiirdeki karakter ve olaylarla ilgili eserler

* Karayılan (dizi)
* Karayılan (türkü), Ruhi Su

Dış bağlantılar
---------------

* Kurtuluş Savaşı Destanı tam metni - 22 Mayıs 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* "Epik destan geleneği ve Nâzım Hikmet'in Kuvâyi Milliye destanı" (PDF). [*ölü/kırık bağlantı*]
* Karayılan (türkü) Ruhi Su, YouTube 13 Kasım 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi..

Kaynakça
--------

1. 1 2 3  Bezirci, Asım: Nazım Hikmet, Dört Hapisaneden, Kuvayi Milliye/Destan, Tüm Eserleri 4, Şiirleri 4, İstanbul 1978, s. 261-264.
2. ↑  Destanın sonundaki dizelerde "kitabımızda" diye geçmektedir.
3. ↑  Nâzım Hikmet (1968), *Kuvâyi Milliye*, Ocak 2002 İstanbul, Yapı Kredi Yayınları