**Levon Haçikyan** (Ermenice: Լևոն Խաչիկյան; 1 Mayıs 1918 - 12 Mart 1982), Ermeni tarihçi ve filologdur. *Hemşin Gizemi* adlı eseri Türkçeye çevrilmiştir.

Hayatı
------

Levon Haçikyan 1 Mayıs 1918'de Erivan'da doğdu. Babası Ermenistan Demokratik Cumhuriyeti'nde önemli bir pozisyondaydı, bu nedenle Sovyet rejiminin kurulmasından sonra hapse atıldı. Serbest bırakıldıktan sonra ailesiyle birlikte İran'a gitti ve af sonrası Erivan'a döndü.

Haçikyan 1935'te Haçatur Abovyan Lisesi'nden, 1940'ta Erivan Devlet Üniversitesi Tarih Fakültesi'nden mezun oldu. 1939'da Matenadaran'da yüksek lisans eğitimi almaya başladı. Haçikyan, Hagop Manandyan başkanlığındaki Matenadaran'ın ilk yüksek lisans öğrencilerinden biriydi. 1940-1944 yılları arasında Matenadaran'da bibliyograf olarak çalışmaya başladı. 1944'te el yazmaları bölümünün başına geçti. 1945'te tezini savundu ve Tarih Bilimleri Doktoru derecesini aldı. 1949-1954 yılları arasında Ermenistan Bilimler Akademisi'nin Tarih Enstitüsü'nde çalıştı. 1951-1954 yılları arasında kıdemli araştırmacı olarak çalışan Haçikyan, 1954'te yayınlar bölümünün başkanı olarak atandı.

1954'te Matenadaran'ın müdürü oldu ve hayatının sonuna kadar oraya başkanlık etti. Haçikyan'ın döneminde, Matenadaran'da köklü değişikler yapıldı. Matenadaran, kütüphane tipi bir kurumdan araştırma enstitüsüne dönüştürüldü ve araştırmacı sayısı arttırıldı.

1971'de Ermenistan Bilimler Akademisi'ne tam üye olarak seçildi. 1964-1982 yılları arasında Diaspora ile Kültürel İlişkiler Komitesi'nin başkanlığını yaptı. 1967'de Erivan Belediye Meclisi'ne üye olarak seçildi. 1969'da Mesrop Maştots Ödülü'nü kazandı.

Haçikyan'ın araştırmaları el yazmalarına, keşfettiği belgelere ve tarihçilere dayanıyordu. Özellikle Orta Çağ Ermenistanı'nda o zamana kadar çalışılmamış veya yeterince çalışılmamış konular üzerine odaklanmıştı.

1974-1982 yılları arasında, Ermeni Sovyet Ansiklopedisi'nin yayın kurulu üyesi ve Ermenilerin Erken Orta Çağ Tarihi şubesinin yönetim kurulu başkanı olarak çalıştı.

Haçikyan 12 Mart 1982'de Erivan'da öldü. Ölümünden sonra, sekiz ciltlik "Ermenilerin Tarihi" eserinin hazırlanmasına destek olduğu için Ermenistan SSC Devlet Ödülü ile ödüllendirildi.

Kişisel hayatı
--------------

Dilbilimci Margarit Haçikyan'ın babasıdır.

Çalışmaları
-----------

* Յաղագս տարեմտին ի վանական վարդապետէ ասացեալ (1941 թ.)
* Եղիշեի Արարածոց մեկնութիւնը (1945 թ.)
* Գլաձորի համալսարանը և նրա սաների ավարտական ատենախոսությունները (1946 թ.)
* Դիտողություն Մ. Խորենացու Հայոց պատմության երկրորդ գրքի ԾԴ գլխի մասին (Ադրբեջանում գտնված հին լատինական արձանագրության առնչությամբ) (1948 թ.)
* Հայկական գաղթավայրերը Ուկրաինայում 16-17-րդ դարերում (1954 թ.)
* ԺԵ դարերի հայերեն ձեռագրերի հիշատակարաններ (Երևան 1955 թ.)
* Արհեստագործության վիճակն ու զարգացման աստիճանը Հայաստանում 10-14-րդ դարերում (1958 թ.)
* ԺԴ-ԺԵ դարերի հայկական գյուղական համայնքի մասն (1958 թ.)
* Նոր նյութեր Կիևի հին հայկական գաղութի մասին (1961 թ.)
* Երզնկա քաղաքի «Եղբարաց միաբանութեան» կանոնադրությունը (1280 թ.) (1962 թ.)
* Նախամեսրոպյան գրի հարցը և հմայագրերը (1963 թ.)
* Գրիգոր Պարթևին վերագրված «Հարցումը» որպես հայ մատենագրության երախայրիք (1964 թ.)
* ԺԵ Դարերի հայերեն ձեռագրերի հիշատակարաններ. Մասն Գ. (1481-1500 թթ.) (1967 թ.)
* Սարգիս աբեղայի ուղեգրությունը (1970 թ.)
* Թորոս Ռոսլինի ձեռագրի վերջին հանգրվանը (1976 թ.)
* Հայերը հին Մոսկվայում և Մոսկվա տանող ճանապարհների վրա (1980 թ.)

Kaynakça
--------

1. ↑  "Մատենադարանը նշում է հիմնադիր տնօրեն Լևոն Խաչիկյանի 100-ամյակը". *«Ազատ Եվրոպա/Ազատություն» ռադիոկայան* (Ermenice). 28 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2018.

Dış bağlantılar
---------------

* Akademisyen Levon Haçikyan'ın hayatı 14 Mayıs 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Ermenice)

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 5088592
* BNF: cb15561783n (data)
* CiNii: DA13614195
* GND: 1037754468
* ISNI: 0000 0000 8632 8517
* LCCN: n85051234
* NLI: 987007601095505171
* NTA: 067907415
* SUDOC: 132859718
* VIAF: 154149196542974792422
* WorldCat (LCCN): n85-051234

 |