Westfield Garden State Plaza, Paramus, New Jersey.
Westfarms Mall, West Hartford, Connecticut.
Aviapark, Moskova.
Toronto Eaton Centre, Toronto, Ontario, Canada.
**Alışveriş merkezi (AVM)**, büyük ve orta büyüklükteki kentlerde çeşitli ürünlerin ve yaygın markaların satışı için genelde bir firma bünyesinde bazen de kooperatif olarak faaliyet gösteren büyük satış mağazası, çarşı kompleksi. Modern anlamda alışveriş merkezleri, şehirlerin hızla büyümesi ve kent merkezlerinin alışveriş için uzak kalması nedeniyle ortaya çıkmıştır.

Mağaza, büyüklüğüne göre reyonlardan oluşabileceği gibi bir mağazalar topluluğu şeklinde de olabilir. Küçük alışveriş merkezi'nden boyut ve işlevsellikleri ile farklıdır. Alışveriş merkezleri mimari açıdan önemli yapılardı ve varlıklı müşterilerin hava koşullarından korunan alanlarda satın almalarını sağladı.

Tokyo, Japonya'da bir alışveriş merkezi

Tarihi
------

Halka açık alışveriş alanlarının en eski örneklerinden biri, alışveriş pazarlarının bulunduğu antik Roma'dan geliyor. En eski halk alışveriş merkezlerinden biri, Roma'daki Trajan Pazarı idi. Trajan Pazarı muhtemelen Şamlı Apollodorus tarafından MS 100-110 civarında inşa edilmiştir ve dünyanın en eski alışveriş merkezi olduğu düşünülmektedir. İstanbul şehrindeki Kapalıçarşı 15. yüzyılda inşa edilmiş olup halen 58'den fazla caddesi ve 4.000 mağazasıyla dünyanın en büyük kapalı alışveriş merkezlerinden biridir. Suriye'nin Şam kentinde 19. yüzyıldan kalma Hamidiye Çarşısı gibi çok sayıda diğer kapalı çarşı da günümüzün alışveriş merkezinin öncüsü olarak düşünülebilir. Büyük ölçüde kapalı olan İsfahan Kapalıçarşısı 10. yüzyıldan kalmadır. 10 kilometre uzunluğundaki Tahran Kapalı Çarşı'nın da uzun bir tarihi var. Dünyanın en eski sürekli çalışan alışveriş merkezi Chester Rows sayılır.

1785 yılında açılan St.Petersburg'daki Gostiny Dvor merkezi, modern inşa edilen ilk alışveriş merkezi tipi alışveriş komplekslerinden biri olarak kabul edilebilir. Paris'teki Marché des Enfants Rouges 1628'de açıldı ve bugün hala çalışıyor. İngiltere'nin Oxford kentindeki Oxford Pazarı 1774 yılında açıldı ve bugün de faaliyetlerini sürdürüyor. Passage des Panoramas 1798'de Paris'te açıldı. Londra'daki Burlington Arcade, 1819'da açıldı. Providence, Rhode Island'daki Westminster Arcade, 1828'de Amerika Birleşik Devletleri'nde perakende konseptini tanıttı ve ülkenin en eski "alışveriş merkezi"dir. İtalya'nın Milano kentindeki Galleria Vittorio Emanuele II merkezi, 1870'leri takip etti. Viktorya mimarisi tarzında Cleveland Arcade, Sidney kentinde Queen Victoria Building ve 1890'da Moskova'da açılan GUM dahil olmak üzere 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında eğlence ve alışveriş merkezleri oluşturdu.

Özellikler
----------

En büyük alışveriş merkezi 1986'dan bu yana faaliyette olan ve dünya'nın en büyük alışveriş merkezi olarak Guinness Rekorlar Kitabı'na giren Kanada Edmonton, Alberta'daki West Edmonton Mall idi. Şu an toplam alan bakımından dünyanın en büyük alışveriş merkezi, Dubai'de (Birleşik Arap Emirlikleri) Burc Halife gökdelenin yanında bulunan Dubai Mall'dır Türkiye'nin İstanbul şehrinde yer alan Forum İstanbul Avm Türkiye'nin en büyük alışveriş merkezidir.

Son yıllarda insanlarda gelişen alışveriş kültürü farklılık göstererek sokak mağazalarından *şehir alışveriş merkezlerine* ilgi artmıştır. Alışveriş merkezleri insanlara alışverişin yanı sıra eğlence, sinema, etkinlik ve çeşitlilik gibi imkânlar da sunduğu için insanların odak noktası hâline gelmiştir. Ve büyük bir hızla tüm Dünya'da yeni AVM'ler açılmaktadır.

Modern bir alışveriş merkezi büyük bir alışveriş ve eğlence kompleksi olabilir. Mağazalara ek olarak giyim mağazası, alışveriş merkezi kiosku, food court, kahvehane, restoran, kafe, bar, kumarhane, sinema salonu, bowling salonu da dahil olmak üzere çok katlı bir binadir. Kural olarak, kompleks yürüyen merdivenler, asansörler ile, alıcıların kişisel taşınması için park etme yeri ile donatılmıştır. AVM'ler metro istasyonları ve toplu taşıma duraklarının yakınında veya şehrin yerleşim bölgelerinde bulunur. Böyle bir alışveriş ve eğlence kompleksi, büyük ekonomik ve kültürel katkı sağlar ve modern kitle kültürünün yoğunlaşmasına bir örnek olabilir.

Galeri
------

* Lulu Mall-KoçiLulu Mall-Koçi
* Port Grand, KaraçiPort Grand, Karaçi
* Berjaya Times Square, Kuala Lumpur, MalezyaBerjaya Times Square, Kuala Lumpur, Malezya
* 1 Utama, Petaling Jaya, Malezya1 Utama, Petaling Jaya, Malezya
* World Trade Park, Jaipur, RacastanWorld Trade Park, Jaipur, Racastan
* Abasto de Buenos Aires, Buenos Aires, ArjantinAbasto de Buenos Aires, Buenos Aires, Arjantin
* Plaza Las Américas, San Juan, Porto RikoPlaza Las Américas, San Juan, Porto Riko
* Canal Walk, Cape TownCanal Walk, Cape Town
* Galerías Pacífico, Buenos AiresGalerías Pacífico, Buenos Aires
* Tunjungan Plaza, SurabayaTunjungan Plaza, Surabaya
* CentralWorld, BangkokCentralWorld, Bangkok
* West Edmonton Mall, AlbertaWest Edmonton Mall, Alberta
* Iguatemi Fortaleza Shopping, FortalezaIguatemi Fortaleza Shopping, Fortaleza
* Sunway Pyramid in Subang Jaya, MalaysiaSunway Pyramid in Subang Jaya, Malaysia
* Siam Paragon, BangkokSiam Paragon, Bangkok
* The Village Mall, Rio de JaneiroThe Village Mall, Rio de Janeiro
* Gateway Theatre of Shopping, DurbanGateway Theatre of Shopping, Durban
* Phoenix Mall, BangalorePhoenix Mall, Bangalore
* The Lifestyle Center La Gran Via, San Salvador City, El SalvadorThe Lifestyle Center La Gran Via, San Salvador City, El Salvador
* Meadowhall, Sheffield, YorkshireMeadowhall, Sheffield, Yorkshire

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 14 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Haziran 2020.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 7 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Haziran 2020.
3. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 14 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Haziran 2020.
4. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 14 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Haziran 2020.
5. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 14 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Haziran 2020.

Ayrıca bakınız
--------------

* Çok katlı mağazacılık

| * g
* t
* d
Planlı mülk gelişimi |
| --- |
| Ticari | Alışveriş merkezi • Alışveriş bölgesi • Havaalanı • İş parkı • Liman • Ofis • Perakende parkı |
| Sanayi | İş kümesi • Sanayi parkı • Sanayi bölgesi • Teknoloji merkezlerinin listesi |
| Yerleşim | Ada • Gelir evi • Konut bölgesi • Penthouse daire • Sosyal konut • Konut geliştirme • Güvenlikli site • Özel mülkiyet • Toplu konut • Tract housing |
| Eğitim/Bilim | Araştırma parkları listesi • Bilim parkı • Yerleşke • Uydu yerleşke |
| Belediye | Arkoloji • Bahçeşehir • Örnek köy • Planlı şehir • Planlı şehirler listesi |
| Binalar | Apartman • Çok katlı bina • Ev • Gökdelen • Villa |
| Diğer | Bağlam teorisi • Bölgesel planlama • Brownfield alanı • Çocuk parkı • İmar • İnşaat • Kamulaştırma • Kentsel tasarım • Kentsel planlama • Küme gelişimi • Mezarlık • Nazım planı • Park • Park etme • Yeniden geliştirme |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb119453790 (data)
* GND: 4151331-9
* HDS: 026301
* LCCN: sh85121779
* NDL: 00572274
* NKC: ph314863
* NLI: 987007538955305171

 |