**GMDSS** *(Global Maritime Distress Safety System - Küresel Denizcilik Tehlike ve Güvenlik Sistemi)*, denizde ortaya çıkan tehlikelerde kara esaslı iletişim sistemlerininde kullanılarak kurtarma birimlerini otomatik olarak uyaran, arama ve kurtarmayı otomatik olarak hızla temin eden uluslararası bir sistemdir.

Bu işlevi yerine getirmek için yeryüzü ve uydu telsiz iletişim teknolojilieri ile gemilerdeki telsiz iletişim sistemlerini kullanır. Sistem her ihtimali göz önünde bulundurarak uyulmasını istediği koşullar yerine getirildiğinde, hemen, hiç gecikmesiz bir arama-kurtarma ve yardımı sağlar.

Tarihçe
-------

Uluslararası denizcilik örgütü IMO, 1973 yılında yoğun olarak başlayan denizde tehlike ve güvenlik ile ilgili telsiz iletişim düzenlemelerine, uydu telsiz iletişimlerinin ve yeryüzü otomatik iletişim ağlarının katılmasını kararlaştırdı. Buna bağlı olarak, 1976 yılında uluslararası denizcilik uyduları Inmarsat sistemi kurumlaştırıldı. Sayısal seçici çağrı (DSC) ve dar bant doğrudan yazma (NBDP) (telsiz teleks) tekniklerinin geliştirilmesi için çalışmalar başladı.

  

Geçmişte denizde yaşanan can ve mal kayıpları, denizcilere zamanında gerekli
yardımın ulaştırılamadığı gerçeğini ortaya koymuştur. Bu sorunun çözülebilmesi için neler
yapılabileceği araştırılmaya başlanmş ve Dünya Denizcilik Örgütü tarafından küresel bir
tehlike ve emniyet sistemi kurulması fikri ortaya atılmış, böylece örgüte üye olan devletlerin
katılımıyla GMDSS sistemi uygulamaya geçmiştir. 

GMDSS sayesinde tüm gemilerin
zamanında yardım isteğini ilgili birimlerine iletebilmesi ve bu birimlerin de zamanında
gemilere yardım ulaştırabilmesi imkânı sağlanmıştır.

GMDSS sistemi 1 şubat 1992'de yürürlüğe girdikten sonra 
7 yıllık bir geçiş süreci
başladı. 
1 Ağustos 1993‟ten itibaren tüm gemilerde Navtex ve uydu EPIRB cihazı, 1 şubat 1995'ten sonra da tonajlarına uygun sayıda 
SART cihazı bulundurma zorunluluğu getirildi. 1 şubat 1995'ten önce denize indirilen gemiler ya GMDSS gereklerini yerine getirecek ya da SOLAS-74'ün eski hükümlerine uygun telsiz teçhizatı bulunduracak; 1 şubat 1995'ten sonra
inşa edilen tüm gemiler ise GMDSS gereklerini yerine getirecekti. 1 şubat 1999'dan sonra ise tüm gemiler için GMDSS gereklerini yerine getirmeleri zorunlu oldu. Böylece bu tarihten sonra GMDSS sistemi tam olarak uygulamaya geçti.

1600 gross ton ve üzerindeki tüm yük gemileri için ve her büyüklükteki tüm
yolcu gemileri için 500 kHz mors telgraf sistemi. 

Mors haberleşmesi bilgisi bu
sistemin işletimi için önemli olduğundan telsiz telgraf cihazlarının olduğu
gemilerde mors yeterliliğine sahip bir telsiz zabiti bulundurmak zorunluydu.

300 gros ton ve üzerindeki tüm yük gemileri ile her büyüklükteki tüm yolcu
gemileri için 1974 Solas Sözleşmesi‟ne tabi tüm gemilerle uyumlu ve ortak bir
tehlike haberleşmesi kurulmasını temin edebilen, 2182 kHz ve 156.8 MHz üzerinden sağlanacak bir telsiz telefon sistemidir. Önceleri sadece 300 groston
ile 1600 groston arasındaki yük gemileri için zorunlu olan telsiz telefon, 1984
tarihinden itibaren SOLAS‟'a tabi, bahsedilen tüm bu gemiler için zorunlu hâle
getirildi.

Belirlenen haberleşme cihazlarının maksimum 100-150 deniz mili erimi olduğundan
kıyı istasyonuna 150 milden daha uzaktaki gemiler için eski sistem sadece gemiler arası bir
tehlike sistemiydi ve tehlikedeki gemiye ulaştırılabilecek yardım, 
ancak kaza mahalline
yakın bir başka gemi tarafından, gemi-gemi operasyonu şeklinde gerçekleştirilebilmekteydi.

Kaynak : EBA MSL Denizcilik Alan Dökümanları

Kaynakça
--------

* *GMDSS ve Deniz Telsiz İletişimleri - 2008 (Yakup KORKMAZ)*