***Uçak Kazası Raporu***, havacılık kazalarını, kazalara ramak kalan olayları, uçak kaçırma olaylarını ve diğer felaketleri inceleyen bir Kanada belgesel televizyon programıdır. Program, her bir felakete yol açan olayların sırasını yeniden oluşturmak için yeniden canlandırmalar ve bilgisayar tabanlı görüntüler kullanır. Ayrıca, acil durumların nasıl ortaya çıktığını, nasıl soruşturulduğunu ve nasıl önlenebileceğini açıklamak için hayatta kalanlar, havacılık uzmanları, emekli pilotlar ve kaza müfettişleri ile görüşülür.

Cineflix, 13 Ağustos 2002 (2002-08-13) tarihinde 2,5 milyon Kanada Dolarlık bir bütçeyle ilk sezon çekimlerine başladı. Kanada'da programın prömiyeri 3 Eylül 2003'te Discovery Channel Kanada'da yapıldı. Cineflix ayrıca 144 ülkede ve 26 dilde yayınlamak için anlaşmalar yaptı. Dizi eleştirmenler tarafından iyi karşılandı ve bir dizi ödüle aday gösterildi. 2010 yılında, Sharon Zupancic, 1988'de gerçekleşen Lockerbie Faciası'nı anlatan 7. sezon bölümündeki çalışmasıyla Gemini Ödülü'nü kazandı. New South Wales Üniversitesi'nden kıdemli öğretim görevlisi Raymond Lewis, seriye dayalı olarak öğretim stratejisi üzerine bir çalışma yürüttü. Çalışmanın sonuçları, stratejiyi kullanmanın aday pilotlar için "öğrenme çıktıları üzerinde olumlu bir etkisi" olduğunu gösterdi.

Özellikler
----------

Dizide canlandırmalar, röportajlar, görgü tanığı ifadeleri, bilgisayar tarafından oluşturulan görüntüler ve izleyiciler için olayların sırasını yeniden oluşturmak için kokpit ses kayıt cihazı transkriptlerinin seslendirme sanatçıları tarafından okumaları yer alır. Birkaç yolcu ve mürettebat üyesi (olaydan sağ olarak kurtulmuş olsun ya da olmasın) seçilir ve aktörler/aktrisler, genellikle uçağa binişten başlayarak uçuş boyunca bu yolcuların ve mürettebatın rollerini oynarlar. Hava trafik kontrol, kokpit ve kabindeki uçuş rutinleri, kalkış anından acil durum anına kadar ekranda yeniden oluşturulur. Acil durum anında, etkiyi ve uçağa ne olduğunu göstermek için uçağın farklı açılardan dış görünümleri yeniden oluşturulur. Yolcuların, mürettebatın ve hava trafik kontrol personelinin nihai çarpışma veya acil iniş sırasındaki konuşmaları ve tepkileri daha sonra yeniden oluşturulur. Kokpit ve hava trafik kontrol merkezlerindeki sahneler, uçağın karakutusundan elde edilen transkript ve o sırada yapılan diğer kayıtlar kullanılarak yeniden oluşturulur.

Bölümler boyunca, kurbanlarla (veya kurbanların akrabaları ve arkadaşlarıyla) da görüşülür. Ayrıca havacılık uzmanları, emekli pilotlar ve müfettişlerle kanıtlar üzerinde görüşülerek bu acil durumların nasıl ortaya çıktığı ve nasıl önlenebileceği anlatılır.

Yapım ve dağıtım
----------------

Cineflix, prodüksiyona 13 Ağustos 2002 (2002-08-13) tarihinde başladı. İngiliz Channel 5 Tv kanalı, altı bölümlük her biri bir saatlik diziye toplam 2,5 milyon Kanada dolarlık bir bütçe ayırdı. Maliyetleri düşük tutmak için prodüksiyonun çoğu Cineflix'in Toronto, Ontario, Kanada'daki ofislerinde yapıldı. Dizi yapım aşamasındayken France 5, Discovery Channel ve Canal D'ye satıldı. On 2 Haziran 2003 (2003-06-02), Cineflix diziyi TVNZ, Seven Network ve Holland Media Group'a sattığını duyurdu. İlk sezonun yayınlanmasından bir ay önce Cineflix, diziyi 144 ülkede ve 26 dilde yayınlamak için National Geographic Channel ile büyük bir uluslararası anlaşma imzaladığını duyurdu.

2011'de Smithsonian Networks, *Air Disasters* olarak yeniden adlandırılan dizinin beşinci sezonu yayınladı ve dizi ABD'de National Geographic dışında bir kanalda ilk defa yayınlanmış oldu. 25 Ocak 2012'de Cineflix Rights, 8. 9. ve 11. sezonları (23 bölüm) Smithsonian Networks'e satacağını duyurdu. 28 Mart 2014'te Cineflix Rights, Smithsonian Networks ile 3. 4. ve 13. sezonları (34 bölüm) yayınlamak için bir anlaşma yaptığını duyurdu.

2020'de ABD menşeili The Weather Channel, dizinin birkaç bölümünü *Mayday: Air Disaster* adıyla yayınlamaya başladı.

2021'den başlayarak bugüne kadar devam eden Wonder ve On the Move YouTube kanalları (sahibi All3Media'nın bir yan kuruluşu olan Little Dot Studios'a aittir) dizinin ilk 9 sezonunu ve *Crash of the Century* isimli özel bölümlerini kesilmemiş tam sürüm olarak yükledi. Videolar coğrafi olarak engellendikleri Birleşik Krallık hariç tüm ülkelerde mevcuttur.

ABD'de, dizinin 10. ve 12. sezonları, ücretsiz, reklamveren destekli yayın hizmetleri Tubi ve Freevee'de *Mayday: Air Disasters* adı altında çevrimiçi olarak izlenebilirken, dizinin ilk sezonu da Amazon Prime'da belirli ülkelerde MagellanTV tarafından *MayDay: Air Disaster Investigations* adıyla çevrimiçi olarak izlenebilir.

Birleşik Krallık'ta Ağustos 2022'den itibaren 5Select, 2. ve 3. Sezonları *Air Crash: Disaster Revealed* adıyla yeniden yayınlamaya başladı. Bu sezonlar daha önce Channel 5'e aitti. 7 Ekim 2022'den itibaren Sky History 2, 1. Sezonu *Air Crash: Disaster Uncovered* adıyla yeniden yayınlamaya başladı. Sky History 2 yeniden yayınlarında, bölümleri reklam araları dahil 45 dakika uzunluğunda tutmak için bölüm üzerinde hiçbir etkisi olmayacak bazı küçük önemsiz sahneler çıkarılarak yeniden düzenlendi. 5Select'te yayınlanan sürümlerde aşağıdakiler de dahil olmak üzere diğer bazı önemli değişiklikler meydana geldi:

* Açılış jeneriği dizisi, Avrupa ve Birleşik Krallık'ta yaygın olduğu gibi Air Crash Investigation'ı değil, Amerika Birleşik Devletleri'nde kullanıldığı *şekliyle Mayday* adını kullandı.
* Önemli sayıda bölüm kullanılan dil, kan ve vahşet veya "aşırı şiddet" olarak rahatsız edici olduğu düşünülen sahneleri kaldırmak için düzenlendi. Buna ek olarak, bölümler ayrıca, dahil edilmemeyi seçen, çalışmadıkları bir şirketle ilişkilendirildiği algılanması nedeniyle dahil edilemeyen veya vefat etmiş uzmanlar, akrabalar veya hayatta kalanlarla yapılan tüm görüşmelere yapılan atıfları kaldırmak için düzenlendi.
* *Mayday* bölümleri olarak adlandırılmamasına rağmen, 3. Sezondaki yan program *Crash Scene Investigation* adlı bölümler yayınlandı, ancak yanlış bir şekilde öyleymiş gibi etiketlendi ve bu da EPG sorunlarına yol açtı.

Bölümler
--------

Şubat 2022 itibarıyla, toplam 230 bölüm yayınlandı.

| Sezon | Bölümsayısı | Orijinal yayın tarihi |
| --- | --- | --- |
| Başlangıç tarihi | Bitiş tarihi |
|  | 1 | 6 | 3 Eylül 2003 (2003-09-03) | 22 Ekim 2003 (2003-10-22) |
|  | 2 | 6 | 23 Ocak 2005 (2005-01-23) | 27 Şubat 2005 (2005-02-27) |
|  | 3 | 13 | 14 Eylül 2005 (2005-09-14) | 7 Aralık 2005 (2005-12-07) |
|  | 4 | 10 | 15 Nisan 2007 (2007-04-15) | 17 Haziran 2007 (2007-06-17) |
|  | 5 | 10 | 9 Nisan 2008 (2008-04-09) | 11 Haziran 2008 (2008-06-11) |
|  | 6 | 3 | 16 Aralık 2007 (2007-12-16) | 2 Mart 2008 (2008-03-02) |
|  | 7 | 8 | 4 Kasım 2009 (2009-11-04) | 17 Aralık 2009 (2009-12-17) |
|  | 8 | 2 | 10 Haziran 2009 (2009-06-10) | 17 Haziran 2009 (2009-06-17) |
|  | 9 | 8 | 8 Eylül 2010 (2010-09-08) | 27 Ekim 2010 (2010-10-27) |
|  | 10 | 6 | 27 Şubat 2011 (2011-02-27) | 28 Mart 2011 (2011-03-28) |
|  | 11 | 13 | 12 Ağustos 2011 (2011-08-12) | 13 Nisan 2012 (2012-04-13) |
|  | 12 | 13 | 3 Ağustos 2012 (2012-08-03) | 15 Nisan 2013 (2013-04-15) |
|  | 13 | 11 | 16 Aralık 2013 (2013-12-16) | 9 Mayıs 2014 (2014-05-09) |
|  | 14 | 11 | 5 Ocak 2015 (2015-01-05) | 2 Mart 2015 (2015-03-02) |
|  | 15 | 10 | 4 Ocak 2016 (2016-01-04) | 17 Şubat 2016 (2016-02-17) |
|  | 16 | 10 | 7 Haziran 2016 (2016-06-07) | 13 Şubat 2017 (2017-02-13) |
|  | 17 | 10 | 20 Şubat 2017 (2017-02-20) | 3 Ekim 2017 (2017-10-03) |
|  | 18 | 10 | 13 Şubat 2018 (2018-02-13) | 4 Temmuz 2018 (2018-07-04) |
|  | 19 | 10 | 2 Ocak 2019 (2019-01-02) | 11 Mart 2019 (2019-03-11) |
|  | 20 | 10 | 9 Ocak 2020 (2020-01-09) | 12 Mart 2020 (2020-03-12) |
|  | 21 | 10 | 4 Nisan 2021 (2021-04-04) | 6 Haziran 2021 (2021-06-06) |
|  | 22 | 10 | 3 Ocak 2022 (2022-01-03) | 12 Şubat 2022 (2022-02-12) |

Kritik
------

Dizi, eleştirmenler tarafından iyi karşılandı. DVD Verdict'ten Franck Tabouring, "Trajik kazalar hakkında pek çok ilgi çekici bilgi içeren, bazı insanların nasıl hayatta kaldığını ve diğerlerinin nasıl hayatta kalmadığını anlatan, iyi hazırlanmış bir gösteri." yorumunda bulundu.

New South Wales Üniversitesi'ndeki kıdemli öğretim görevlisi Raymond Lewis, diziye dayalı olarak öğretim stratejisi üzerine bir çalışma yürüttü. Çalışma, "Hava kazaları ve uçak sistemleri ile ilgili olayların incelenmesi"ni içerecek şekilde "Havacılar için Uçak Sistemleri" lisans dersini okuyan pilot adayları ile yapılmıştır. Çalışmanın sonuçları, "hava kazaları ve olay senaryolarının kullanılmasının öğrenme çıktıları üzerinde olumlu bir etkisi olduğunu" gösterdi.

### Ödüller ve adaylıklar

Genel olarak, dizi, her ikisi de film kurgusu için olmak üzere dokuz ödüle aday gösterildi ve ikisini kazandı.

Notlar
------

1. ↑  Birleşik Krallıkta ilk sezon David Bamber tarafından anlatıldı

Kaynakça
--------

1. 1 2  Lewis, Raymond (December 2009). "Air Crash Investigators — comments on a pedagogical strategy to increase intrinsic motivation to enhance student learning" (PDF). *20th Annual Conference for the Australasian Association for Engineering Education, 6-9 December 2009: Engineering the Curriculum*. 6 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2022. Lewis, Raymond (December 2009). (PDF). *20th Annual Conference for the Australasian Association for Engineering Education, 6-9 December 2009: Engineering the Curriculum*. Archived from the original 6 Temmuz 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (PDF) on 6 July 2011.
2. 1 2 3 4  Franck Tabouring (23 Nisan 2009). "Mayday — Air Disasters". DVD Verdict. 15 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi.
3. ↑  "Cineflix goes global with popular science series Mayday. Germany's Prosieben latest channel to acquire the show" (Basın açıklaması). Cineflix. 2 Haziran 2003. 27 Ekim 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi.
4. ↑  "Original Show – Mayday: Air Disaster | The Weather Channel Television Network". *weathergroup.com*. 27 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Temmuz 2020.
5. ↑  "Wonder". *littledotstudios.com* (İngilizce). 5 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2022.
6. ↑  "Wonder – YouTube". 31 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2022 – YouTube vasıtasıyla.
7. ↑  "On the Move". *YouTube*. 17 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ekim 2022.
8. ↑  "Watch Mayday Air Disasters". *Tubi*. 20 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ekim 2022.
9. ↑  "Watch MayDay: Air Disaster Investigations". *Amazon Prime Video*. 5 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ekim 2022.
10. ↑  "Watch Air Disasters". *Amazon Prime Video*. 26 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ekim 2022.

Dış bağlantılar
---------------

* Cineflix: *Mayıs* Günü 4 Mayıs 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Cineflix: *Mayday – Felaket Bilimi* (Arşiv)
* Cineflix: *Yüzyılın Çöküşü*
* Discovery Channel Canada'da *Mayday* 2 Mayıs 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Birleşik Krallık National Geographic Channel'da *Hava Kazası İncelemesi* 20 Temmuz 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* *Hava Kazası Soruşturması* 20 Nisan 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. National Geographic Channel Avustralya
* Smithsonian Kanalında *Hava Afetleri* 8 Mart 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* IMDb'de *Uçak Kazası Raporu*