İsmail Han Nahçıvanski 1907 yılında Rus birliğine katıldığı fotoğraf
**İsmail Han Nahçıvanski** (18 Ağustos 1908) süvari generali. Kalbalı Han Nahçıvanski'nin kardeşi, son Nahçıvan Hanı İhsan Han Kangarlı'nın oğludur.

Askerliğe başlaması
-------------------

İsmail Han Nahçıvanski, 5 Ocak 1819'da Nahçıvan Han'ın ailesinde doğdu. Babası İhsan Han (1789-1846) Nahçıvan hükümdarıydı. İlk öğrenimini Tiflis Noble Gymnasium'da aldı. Küçük yaşlardan itibaren babasının komutasındaki Kangarlı Süvari Alayı'nda görev yaptı. Süvariler 1837'de Kafkasya'ya vardıklarında, I. Nikolay'ın şeref konvoyunda Kangarlı süvarileri de vardı. 18 yaşındaki İsmail Han, bu süvari birliğinin komutanlarından biriydi. İsmail Han, konvoydaki diğer kişilerle birlikte gümüş madalya olan Aziz Vladimir Nişanı ile ödüllendirildi.

İsmail Han, 1 Mayıs 1839'da askerlik görevine başladı. Askerlik görevine Transkafkasya Müslüman süvari alayında yani Varşova'da başladı. Daha sonra bölük komutan yardımcısı oldu. 1840 yılında, Varşova yakınlarındaki eğitim ve teftişler sırasında İsmail Han, "hizmette mükemmellik nedeniyle" asteğmen (praporşik) rütbesine terfi etti (28 Ekim 1840). 27 Aralık 1841'de teğmenliğe terfi eden İsmail Han, 3 Mart 1845'te kurmay yüzbaşı rütbesine terfi etti. Son rütbeyi aldı ve Kafkas süvarilerine gönderildi. 19 Eylül 1847'de İsmail Han, Kangarlı süvari komutanlığına atandı. 5 Şubat 1853'te yüzbaşılığa terfi etti.

Kırım Savaşı
------------

16 Ekim 1853'te Kırım Savaşı başladı. 10 Kasım'da İsmail Han, Erivan Bey Drujina'nın komutanlığına atandı ve bu grup Rus birliklerinin Kafkas kolordusuna tabi oldu. 1 Mayıs - 5 Aralık 1854 tarihleri arasında IV. Müslüman Süvari Alayı Komutan Yardımcısı olarak görev yaptı. 22 Nisan - 5 Temmuz tarihleri arasında Iğdır, Kervansaray ve Orgov'daki muharebelere katıldı. 17 Temmuz'da, Yerevan Alayı'nın bir üyesi olarak Korgeneral Baron Karl Karlovich, Wrangel komutasındaki Çingil Muharebesi'ne katıldı ve 12.000 kişilik Salim Paşa komutasındaki Osmanlı ordusunun yenilgisinde yer aldı. Bu muharebeden sonra 19 Temmuz'da Beyazid ele geçirildi. Savaşın ilerleyen bölümlerinde İsmail Han Abasgol, Misun, Dutakh, Diadin, Karakilsa, Alashkert ve diğebölgelerdeki savaşlara katıldı. 4 Ağustos 1855'te Kazak birliğine transfer edildi. 13 Ekim 1856'da St. Stanislav Nişanı ve bir kılıçla ödüllendirildi.

Savaşlar arasındaki dönem
-------------------------

3 Nisan 1860'ta İsmail Han albaylığa terfi etti. 22 Eylül 1867'de Albay İsmail Han, St. Vladimir IV derecesi ile ödüllendirildi. Buna ek olarak, Qajar Shah tarafından II. Shiri Khurshid derecesini aldı. 28 Eylül 1872'de kendisine "hizmette mükemmellik" nedeniyle İkinci Derece İmparatorluk Tacı olan St. Stanislav Nişanı verildi.

Doğubeyazıt kuşatması
---------------------

İsmail Han, 1877-1878 Rus-Türk savaşında ünlü oldu. 17 Nisan 1877'de Arşak Ter-Gukasov'un genel komutasındaki Erivan Alayı'nın birlikleri Osmanlı sınırını geçti. Emrindeki birlikler Doğubeyazıt'a ulaştı. Osmanlı ordusu, büyük Rus ordusunun geldiğini duyunca Beyazıt kalesinden çekildi. 18 Nisan'da Beyazıt, Yarbay Kovalevsky komutasındaki 19. Piyade Tümeni 74. Stavropol Piyade Alayı'nın 2. Taburu tarafından ele geçirildi. Kovalevski, Beyazıt bölgesinin komutanlığına atandı. Erivan Alayı'nın ana kuvvetleri harekete devam etti ve düşman topraklarına girdi. 25 Mayıs'ta bölge ordusunun komutanı Yarbay Kovalevsky görevinden alındı ve yerine Yarbay Patsevich getirildi. Aynı tümen 73. Kırım Piyade Alayı'nın iki güzergahı ile Beyazı'ya geldi. Kaptan Stokvic, kalenin komutanlığına atandı.

5 Mayıs 1877'de Kafkas Ordusu Komutanı Grandük Mihail Nikolayeviç'in emriyle Albay İsmail Han, yeni kurulan Erivan Nizami Olmayan Süvari Birimi'nin komutanlığına atandı. Bu birlik, düzensiz süvari alayının komutanı ve İsmail Han'ın ağabeyi Tümgeneral Kalbalı Han'a bağlıydı. Bu alayın görevi, Erivan eyaletinin sınırlarını olası bir düşman saldırısından korumaktı.

Bir sonraki kariyeri
--------------------

28 Ekim 1890'da İsmail Han Nahçıvanski'nin ordudaki 50. yıl dönümü törenle kutlandı. 14 Haziran 1908'de 89 yaşında istifa etti. 18 Ağustos 1908'de Rus imparatoru, uzun hizmetinden dolayı onu tam süvari generali rütbesine terfi ettirdi ve ordudan üniforma ve emekli maaşı ile ayrılmasına izin verdi.

Hizmeti sırasında İsmail Han, St. George IV Nişanı, St. Stanislav II, III ve IV Nişanı, St. Anna I Nişanı, İmparatorluk Tacı I ve II ve St. Stanislav Nişanı ile ödüllendirildi.

Beyazid'in savunmasının kahramanı, süvari generali İsmail Han Nahçıvanski, 10 Şubat 1909'da memleketi Nahçıvan'da öldü.

Rütbeler
--------

* Hizmete giriş - 1 Mayıs 1839
* Asteğmen (28.10.1840)
* Teğmen (20.03.1844 )
* Poruçik
* Personel-rotmistr (30.08.1847)
* Yüzbaşı (05.02.1853)
* Albay (03.04.1860)
* Tümgeneral (19.12.1877)
* Korgeneral - (28.10.1890)
* Süvari Generali - (18.08.1908)

Kaynakça
--------

1. ↑  "Из Записок графа А. Х. Бенкендорфа". www.rus-sky.com. 16 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Haziran 2021.
2. ↑  Послужной список генерал-лейтенанта Исмаил Хана (он же Эксан Хан Оглы) // Российский государственный военно-исторический архив. ф. 409 (Коллекция "Послужные списки офицеров"), № 264–184, оп. 2, д. 3793, с. 18.
3. 1 2  Э. Э Исмаилов 2005
4. ↑  Послужной список генерал-лейтенанта Исмаил Хана (он же Эксан Хан Оглы) // Российский государственный военно-исторический архив. ф. 409 (Коллекция "Послужные списки офицеров"), № 264–184, оп. 2, д. 3793, с. 18 и об.
5. ↑  Послужной список генерал-лейтенанта Исмаил Хана (он же Эксан Хан Оглы) // Российский государственный военно-исторический архив. ф. 409 (Коллекция "Послужные списки офицеров"), № 264–184, оп. 2, д. 3793, с. 18 об.