***Rise of Nations*** (Türkçesi: *Ulusların Yükselişi*), *Civilization 2* ve *Alpha Centauri* oyunlarında çalışmış olan Brian Reynolds öncülüğündeki Big Huge Games'in yapımcılığını, Microsoft Game Studios'un ise dağıtımcılığını üstlendiği 20 Mayıs 2003'te yayınlanmış gerçek zamanlı strateji türünde bir oyundur.

28 Nisan 2004 tarihinde oyuna ***Thrones and Patriots*** (Türkçesi: *Tahtlar ve Yurtseverler*) adlı bir ek paket (DLC) çıkarıldı. 2004'ün ilerleyen günlerinde ikisi birden "Gold Edition" (Altın Sürüm) adı altında satılmaya başlandı.

Genel bakış
-----------

*Rise of Nations*, yüzeysel bakıldığında normal bir strateji oyunu gibidir. Oyuna bir üsle başlanır, ardından birkaç bina yapılarak ham madde toplanmaya ve bir ordu kurularak düşman kentler ele geçirilmeye çalışılır. Fakat *Rise of Nations'ı* kendi türünde farklı yapan ufak oynanış detaylarıdır.

Oyun "Toprak" yani bölge fikrini uygulamıştır. Oyunda yeni şehirler kurularak sınırlar genişletilebilir. Bir şehrin yanına dikilen tapınak ve kaleler, şehrin sınırlar üzerindeki etkisini arttırır. Şehirlerin önemi oyunda fazla olduğu için düşman saldırısında yok edilmezler, onun yerine belli bir süre asimile edilene kadar tarafsız kalırlar ve geri alınamadıkları takdirde düşman kontrolüne geçerler. Bu da oyundaki gerçekçiliği arttırır. Ayrıca oyunda kurulan şehirler geliştirilebilir, böylelikle fethedilen yerlerden istenileni başkent yapılabilir.

Şehirler aynı zamanda ekonomiye de katkıda bulunur. Para oyunda toplanması gereken kaynaklardan biridir ve sadece şehirlerden veya müttefiklerin şehirleri arasında kurulan karavan ticaretiyle elde edilebilir. Bu nedenle şehir kurmak iyi bir oyunun her açıdan temelini oluşturur.

Diğer kaynaklar ise "Yiyecek" (Food), "Odun" (Wood), "Metal", "Petrol" (Oil) ve "Bilgi"dir (Knowledge). Yiyecek, Odun ve Para kaynakları İlk Çağ'dan (Antik Çağ) itibaren oyunda açıkken; diğer çağlarda sırasıyla Metal, Bilgi ve Petrol açılır. Kaynak toplama sistemi diğer stratejilerden farklı işler. Bir yurttaşı doğrudan ağaca veya madenlere göndermek yerine inşa edilen belli binalarda vatandaşlar görevlendirilir. Örnek olarak odun toplamak için bir ormanın kenarına "Ormancı Kampı" kurmak gerekmektedir.

Oyunda bir yere saldırı yapıldığında o yerin alınması çok zor olabilir. Ancak ordunun çok güçlü olması bu durumu değiştirir. Fakat oyundaki asıl amaç savaşmak değil, yönetilen ülkeyi en son çağa ulaştırmak ve "Kütüphane"de (Library) bulunan bütün buluşları tamamlamaktır. *Rise of Nations'*taki 18 milletin de kendine özgü güçleri ve özel birimleri bulunur. Bunlara Türklerin Yeniçerileri ile Japonların Samurayları örnek olarak verilebilir. Özel güçler ise "... Gücü" (Power of the...) olarak adlandırılır. Örneğin Rusların "Anavatan Gücü" (Power of the Motherland) vardır. Bu onların bölgelerine girenlerin normalden iki kat fazla hasar almasına sebep olur. Türkler ise "Fetih Gücü"ne (Power of the Siege) sahiptir ve bir şehri daha çabuk asimile edebilirler.

Tek kişilik bir senaryosu da bulunan *Rise of Nations'*un bu senaryosunun ismi "Dünyayı Fethet"dir (Conquer the World). Bu senaryolarda her turda ordular Risk tarzı sıra tabanlı bir haritada hareket ettirilir ve eğer bir orduyla karşılaşılırsa harita yakınlaşır, böylece gerçek zamanlı strateji kamerasında ordular kontrol edilir. Eğer Conquer the World'de düşmanın başkenti alınırsa düşmanın bütün toprakları da ele geçirilebilir. Ayrıca *Thrones and Patriots'*ta Büyük İskender, Napolyon, Yeni Dünya ve Soğuk Savaş senaryoları da mevcuttur.

Çok oyunculu oynanış ise oyunun bir başka özelliğidir, MacOS sahipleri de kendi aralarında GameRanger'ı kullanarak oynayabilirler. Ancak MacOS sahipleri PC sahipleriyle oynayamazlar.

Oynanış
-------

*Rise of Nations*, taş-kâğıt-makas denklemlerine dayalı bir oynanış sunar. Örneğin "Mızraklı"lar (Pikemen), "Şövalye"leri (Knight) kolayca yenebilirlerken, "Okçu"lara (Foot Archer) karşı çok güçsüzlerdir.

İnce bir taktik ve dengeyi sağlayabilme yeteneğine ihtiyaç duyan *Rise of Nations*'ta en büyük hedef teknolojik olarak gelişme ile askeri anlamda gelişme arasındaki dengeyi sağlayabilmektir. Satranca benzer bir şekilde burada her iki tarafın da yapılabileceği ufak hatalar sonradan büyük kayıplara yol açabilir. Örneğin Antik Çağ'da "İzci"sini (Scout) geliştirme amaçlı yapması gereken bir araştırmayı unutan bir oyuncu, "Bilgi Çağı"'nda (Information Age) izcisinin "Özel Kuvvetler"e (Special Forces) dönüşmemiş olduğunu görüp casusluk yapamıyacağı için geriye düşebilir.

Oyunun gidişatına etki eden bir diğer özelliği ise nükleer araştırma yapmaya olanak tanımasıdır fakat düşmanın bir nükleer saldırı düzenlemesi oyuncuyu da zor durumda bırakacaktır.

Birimler
--------

Oyunda 200'ün üzerinde farklı birim vardır; gerek Antik Çağ'ın mızraklıları, gerekse Bilgi Çağı'nın lav silahı kullananları gibi. Her birim, çağ atladıkça belli araştırmalarla daha gelişmiş birimlere dönüşebilir. Örneğin Klasik Çağ'ın eşekli karavanları, Modern Çağ'ın kamyonları olur. Fakat bazı uluslar, ilerideki çağları göremediklerinden *Rise of Nations* ekibi bazı tahminlerde bulunmak zorunda kalmıştır. Örneğin Mayalar Modern Çağ'da gerillaya benzer birimlere ev sahipliği yaparlar.

Birimlerin çeşitliliği, oyuncuya büyük bir özgürlük tanır. İstediği şekilde ordular oluşturabilen oyuncu eğer dengeyi iyi sağlamışsa büyük bir ordu kurabilir. Çoğu birim üçer üçer geldiğinden dolayı büyük ordular arasında meydana gelen muharebelere tanık olmak pek de uzak bir ihtimal değildir.

Oyuncu Aztek, Bantu, İngiliz, Çin, Mısır, Fransız, Alman, Yunan, İnka, Japon, Kore, Maya, Moğol, Nubiler, Romalılar, Rus, İspanyol ve Türk uluslarını seçme imkânına sahiptir.

İncelemeler
-----------

Oyun genel olarak olumlu eleştiriler aldı. GameSpy oyuna 90, GameSpot 93, PC Gamer Amerika 95, LeveL Türkiye ise 92 verdi.

Kaynakça
--------