**Kurtbasar** (bazen Azerbaycan çoban köpeği, halk arasında ise Çoban köpeği, koyun köpeği Kurt, Kurdbasar veya Alabaş olaraq çağrılır) Azerice: Qurdbasar - Azerbaycan köpek ırkı. Genellikle koyunculukta kullanılır. Koyun sürülerinin konfortlu kontrol edilmesine hizmet etmektedir.

Dağılımı
--------

Bu ırk genellikle Azerbaycan topraklarında şekillenmiştir. Özellikle Karabağ bölgesinde: Füzuli, Kubadlı, Laçın, Kelbecer bölgelerinde. Ayrıca Kuba, Hızı, Şamahı, İsmayıllı ve Kazak bölgelerinde hayvancılıkta daha fazla kullanılır. Kurtbasarlar çoğunlukla yaylalar ve kışlalarda tutulmaktadırlar. Onlar ister dağlık, isterse düzen ortamına uyumludurlar.

Hizmet alanı
------------

Kurtbasarlar eskiden Azerbaycanda kervanların, koyun sürülerinin, evlerin ve arazilerin korunmasında kullanılıyordular. Onlar sahibine ve ailesine sadakati ile seçiliyor. Yabancılara karşı ise çok acımasızdırlar. Dayanıklığının yüksek olması ve sadakatlı olması onları korumada mükemmel yapıyor. Günümüzde ise özellikle hayvan sürülerinin vahşi hayvanlardan korunmasında kullanılıyorlar.

Özellikleri
-----------

 Kurtbasar yavruları
Orta ve iri vücut yapısına sahiptirler. Şişman ve esnek cilt ırkın boyun bölümünde buxax oluşturur. 3. yılında olgunluğa ulaşıyorlar. 15 yıl ve daha uzun yaşayan köpekler uzun ömürlü olarak kabul ediliyor.

Adaleli kafaya sahiptir. Alt çeneleri geniş açılabiliyor ve iyi gelişmiştir. Burunları büyük ve genellikle siyahtır. Kulakları gözleri ile doğru orantılır. Dişleri iyi gelişmiştir. Beyaz dişlere ve güçlü boyuna sahiptirler.

Erkeklerinin boyu genellikle 72 cm, dişilerinin ise 66 cm olur. Erkeklerin ağırlığı 52 kg, dişilerin ağırlığı ise 42 kg olur.

### Kürk

Genellikle yoğun tüylere sahip olurlar. Köpeklerin uzunluğuna bağlı olarak kürkleri 2 farklı tipe ayrılır:

Seyrektüylü tip - tüylerin uzunluğu 5–8 cm oluyor ve nadir durumlarda kuyruk bölgesinde şişman tüyler olur.

Kısatüylü tip - yoğun tüye sahip olurlar, tüyleri kısa olur. Tüylerin altındaki deri iyi gelişmiştir. Boyun bölümünde kalın kürk yoktur.

### Renkleri

Genellikle sarı (sarının çeşitli tonlarında olabiliyor), siyah, çizgili, beyaz, kül rengi ve gri renklerde olabiliyor. Hatta kırmızı-sarı renkli lekeler pençe ve boyun bölümlerinde görünür. Siyah renkli köpeklerde göz çevrelerinde sarı lekeler oluyor.

### Kendisine mahsus özellikler

Güçlüdürler, kompakt yapılıdır. Aktif şekilde koruma özelliğine sahiptirler.

### Davranışları

Serbesttir, aceleci davranmaz. Hareket sırasında ön ve arka çevreler serbesttir.

### Eksiklikleri

Eksiklikleri arka çevrelerinin zayıf olması, fiziksel zaafiyeti, dişlerinin küçüklüğü, ensiz bel bölgesi, yeşil gözlü olması, uyumsuz davranmasıdır. Sahipsiz köpeklerde yalaklık ve kontrol edilemeyen öfke olur.

Standartları "Kafkas köpeklerinin ırkları" sosyal örgütünün 7 Şubat 2008 tarihli toplantısında 01-0208 numaralı protokolle onaylanmıştır.

İlginç olgu
-----------

Araştırmalara göre 3 bin yıl önce Azerbaycan'da evcilleştirilmiş köpekler insanlara avda ve evcil hayvanların korunmasında yardımcı oluyorlardı.

Kaynakça
--------

1. ↑  İlham Qasımzadə. "Azərbaycan coban iti — Qurdbasar" (Rusça). www.euwo.com.ua. 4 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2016.

Dış bağlantılar
---------------

* Azerbaycan çoban köpeğinin (Kurtbasar) resmi sitesi 4 Haziran 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Azerbaycan'ın yerel köpeği olan Kurtbasarın Astana'da tanıtımı
* Kurtbasar. 4 Haziran 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Azerbaycan milli köpek ırkları.
* Nadir köpek ırkları (Kurtbasar)

Foto
----

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*