Kinizmin kurucusu Antisthenes
**Antisthenes** (MÖ 446 - MÖ 366), Kinik okulu kurmuş olan Yunan düşünür.

Önce sofist filozof Gorgias'ın ve ardından da Sokrates'in öğrencisi olmuştur. Sokrates'ten sonra okulunu kurmuş ve felsefesinin örnek kişisi olarak Sokrates'i referans almıştır. Köpeksi anlamında olduğu belirtilen *Kyon* sözünden türetilmiş Kinik okulunun kurucusudur ve bu akımın önemli açılımlarını yapmıştır.

Antisthenes'e göre önemli olan erdemdir ve erdem de bilgelikle elde edilebilen *kendine yeterlilik* durumudur. İnsan her tür gereksinimden kendini kurtararak, yalnızca kendi kendine dayanarak var olabilmelidir. Özgürlük bu anlamda gereksinimlerden kurtulmak, toplumsal bağları aşabilmektir. Antistenes'in felsefi düşünceleri bu anlamda uygarlık değerlerinin eleştirisini ve yadsınmasını içerir.

Gorgias'tan da önemli ölçüde etkilenmiş olan Antisthenes, felsefesinde sofiszmin etkilerini taşır. Varlığın birliği ve tanımlarımızın yetersizliği konularında önemli ölçüde Gorgias'ın yaklaşımına yakındır. Bilgi, nesnelerin adlandırılması için ortaya konulan sözlerdir ve yargılarımız da bu sözlerin bir araya getirilmesinden başka bir şey değildir. Platon'un kavramları gerçek sayan yaklaşımından farklı olarak, bir tür nominalist düşüncesi söz konusudur burada.

Yaşamın amacı mutluluktur (endaimonia) ve buna ancak erdemle ulaşılabilir. Erdem ise bilgeliktir, yani kişinin kendine yeterliliğidir. Bu anlamda erdem ruhun özgürlüğüdür ya da ruhsal özgürlüktür. Sağlık, güzellik, şan, ün, şeref, namus, vb. şeyler şüpheyle karşılanması gereken, kuruntu ve yapmacık şeylerdir; kinik düşüncede olsa olsa bunların karşıtları bir değer ifade eder. İhtiyaçsızlık, adsızlık, mülksüzlük, bilinen toplumsal ahlaki kodlardan yoksunluk, gerçek anlamda insanın kendine yeterliliği ve özgürlüğünü sağlar.

Bu değer eleştirisinde Antisthenes hazcı bir eğilime sahip değildir, aksine hazcılığa sert bir tepki gösterir. Haz, insanın köleleşmesinin sebebidir çünkü. Mutluluk amacı için, erdemin kendi başına fazlasıyla yeterli olduğunu ve başka hiçbir şeye gerek bulunmadığını savunan Antisthenes'e göre erdem; arzunun yokluğu, isteklerden bağımsızlıktır. Doğrudan doğruya yaşamın korunmasına ve sürdürülmesine yaramayan her şeyi kinik filozoflar reddederler, daha doğrusu bunlara karşı aldırışsızlık gösterirler. Bu tutum onları uygarlık karşıtlığına götürmüştür. Bilinen ahlaka, toplumsal değerlere, dine, aileye ve devlete karşı kayıtsız kalırlar ya da bunları yadsırlar. Antisthenes, devletin kendisiyle hiçbir ilişkisi olsun istemez.

Kaynakça
--------

1. ↑  Fine, Gail (2019). *The Oxford handbook of Plato* (2. bas.). New York, NY: Oxford University Press. ISBN 978-0190639730.
2. ↑  Johnson, David M. (2021). *Xenophon's Socratic works*. Abingdon, Birleşik Krallık: Oxford University Press. ISBN 978-0367472047.
3. ↑  Brentano, Franz (1988). *Geschichte der griechischen Philosophie*. Hamburg. ISBN 978-3787306947.
4. ↑  n.a. n.a. (2020). *The Routledge handbook of Hellenistic philosophy*. New York, NY: Oxford University Press. ISBN 978-0815347910.
5. ↑  Bell, Roslynne (2013). *The Oxford handbook of childhood and education in the classical world*. Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0199781546.
6. ↑  Richter, Daniel S. (2017). *The Oxford handbook of the Second Sophistic*. New York, NY: Oxford University Press. ISBN 978-0199837472.
7. ↑  Mitsis, Phillip (2020). *The Oxford handbook of Epicurus and epicureanism*. New York, NY: Oxford University Press. ISBN 978-0199744213.
8. ↑  n.a. n.a. (2020). *A companion to Greeks across the ancient world*. Hoboken, NJ: Oxford University Press. ISBN 978-1118271568.
9. ↑  Bartlett, Robert C. (2016). *Sophistry and political philosophy : Protagoras' challenge to Socrates*. Chicago, Ill.: University of Chicago Press. ISBN 978-0226394282.

Ayrıca bakınız
--------------

* Sofistler
* Etik
* Kirene Okulu

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 95005713
* BNF: cb13197870p (data)
* CANTIC: a1049182x
* CiNii: DA11678663
* GND: 118503456
* ISNI: 0000 0001 1030 089X
* LCCN: n86119012
* NKC: ola2002146909
* NLA: 35601207
* NLG: 181760
* NLI: 987007601760105171
* NTA: 069754136
* RERO: 02-A002932934
* SELIBR: 175569
* SUDOC: 03494107X
* Trove: 1010534
* VIAF: 79142539
* WorldCat: lccn-n86119012

 |