recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Başlığın diğer anlamları için Kıbrıs (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
**Kıbrıs Türk Genel Komitesi**, Kıbrıslı Türkler tarafından 21 Aralık 1963'ten 27 Aralık 1967'de Kıbrıs Geçici Türk Yönetimi'nin kurulmasına kadar, Kıbrıs adasında bulunan Türk yönetimi.

21 Aralık 1963'te meydana gelen olayların ardından Kıbrıs Cumhuriyeti'ndeki siyasi yapılanmadan Türklerin çekilmeleri nedeniyle 21 Aralık 1963'te ayrı bir yönetim olarak kuruldu. Türk Mukavemet Teşkilatı ile koordineli olarak Kıbrıslı Türkler adına yasama ve yürütme çalışmalarını kendi başına yaptı. Kıbrıs Türktür Partisi'nin lideri Fazıl Küçük meclis başkanlığını ve başkan yardımcılığını ise Rauf Raif Denktaş yaptı.

27 Aralık 1967'te Kıbrıs Geçici Türk Yönetimi'nin kurulduğu ilan edilmesi ile son buldu.

Kaynakça
--------

Özel

1. ↑  Cyprus 25 Haziran 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. **(İngilizce)**. Worldstatesmen.org
2. ↑  Meclis Tarihçesi: Kıbrıs'ta Eski Yönetimler **(Türkçe)**, KKTC Cumhuriyet Meclisi.
**Düstûr el-'Amel li-Islâh el-Halel** veya **Bozuklukların Düzeltilmesinde Tutulacak Yollar** Kâtîb Çelebi'nin Hicrî 1063, yani Miladî 1652/53, yılında kaleme aldığı, Osmanlı Devleti'nin toplumsal bir çöküş tehlikesine karşı neler yapması gerektiğini konu alan bir risâledir.

Eserinde Kâtib Çelebi, İbn Haldun'un tarih felsefesi ve sosyolojik kuramlarını takip etmiştir ve İbn Haldun'un Üç durum yasası savını eserine temel olarak kullanmıştır. Üç durum yasasına göre toplumlar da insan gibi üç devreden geçer: gençlik ve gelişme, duraklama ve çöküş yani gerileme ve yaşlanma. Kâtib Çelebi toplumlar için bu süreci benimser, her toplum için duraklama ve çöküşün nihâi olduğunu kabullenir bununla birlikte bu sürecin geciktirilebileceğini belirtir. Eserinde bu sürecin geciktirilmesi, ve Osmanlı toplumunun iddia ettiği sorunlu hâlini düzeltebilmesi için çeşitli yapısal değişiklikler önerir. Toplumu birçok çağdaşı gibi dörde ayıran (çiftçiler, tüccarlar, askerler ve alimler) Kâtib Çelebi'ye göre temel sorunlardan biri asker sayısı artarken çiftçi sayısının azalmasıdır; bu sebeple önerdiği çözümlerden biri de asker sayısının azaltılması, çiftçi sayısınınsa arttırılmasıdır.

Eserde ortaya atılan fikrî yapının sentetik bir kuram oluşturması ve kuramı var olan toplumsal durumun analizinde ve olası çözüm yollarının bulunmasında kullanmaya çalışması, eseri ve Kâtib Çelebi'yi öne çıkaran iki unsurdur.

Notlar ve kaynakça
------------------

1. ↑  Kâtip Çelebi, "Bozuklukların Düzeltilmesinde Tutulacak Yollar", hazırlayan: Ali Can, Ankara, 1982, s.18-34
2. ↑  Remzi Demir, "Philosophia Ottomanica, Osmanlı İmparatorluğu Döneminde Türk Felsefesi: Eski İle Yeni Felsefe Arasında", cilt 2, s27

* Ayrıca genel olarak: Remzi Demir, "Philosophia Ottomanica, Osmanlı İmparatorluğu Döneminde Türk Felsefesi: Eski İle Yeni Felsefe Arasında", cilt 2, s.24-28.
Türkiye Alp-Himalaya Orojenez kuşağında yer alan dağlık bir ülkedir. Ortalama yükseltisi 1.132 m’dir. 1.500 m’nin üzerindeki dağlık alanlar geniş alan kaplar. Ülkenin 2/3’ünü kaplayan dağlar araziye dengeli dağılmıştır. Dağlar ülke topoğrafyasının engebeli olmasının temel nedenidir. Türkiye’de üç farklı şekilde oluşmuş dağlar bulunur: Kırılma (faylanma), kıvrılma ve volkanizma.

Kıvrım dağları
--------------

Kıvrım dağları iki kuşak halinde uzanmaktadır: Kuzeyde Karadeniz Dağları ve güneyde Toros Dağları. Bu dağlar Anadolu’yu, kuzey ve güneyinde Tetis Okyanusu kıyılarında çökelen tortulların kıvrılması ile oluşmuştur. Orojenik hareketler sırasında kıvrımlar arasına magma karışmıştır. Günümüzde Doğu Karadeniz Dağları'nda görülen granit kütleler bu magmanın eseridir. Kıvrım dağları yükselirken akarsular da vadilerini derine doğru gömmeye ve dağları boğaz vadilerle geçmeye başlamışlardır.

Karadeniz Dağları, sahile paralel üç sıra halinde uzanır. Birinci sırayı Küre Dağları, Canik Dağları ve Doğu Karadeniz Dağları oluşturur. İkinci sıra; batıda Bolu Dağı, Ilgaz Dağları, doğuda Yıldız Dağları, Kızıldağ, Çimen Dağları, Kop Dağları, Yalnızçam Dağları. Üçüncü sıra temsilcisi Batı Karadeniz’de yalnızca Köroğlu Dağları’dır. Çoğu dağ grubunun zirveleri 2.000 m’yi geçer. 3,932 m ile Kaçkar Dağı ve 3,063 m ile Çakırgöl Dağı en yüksek zirvelerdir.

Toros Dağları Anadolu’yu güneyden çevreler. Teke Yarımadası’nda KD-GB doğrultulu dağlar, Antalya Körfezi doğusunda KB-GD istikametindedir. En yüksek zirve tortul kökenli kıvrım dağı olan Buzul Dağları üzerindeki Uludoruk Tepesi’nde 4.136 m’dir. Diğer yüksek dağlar şunlardır: Cilo-Sat Dağları 4.136 m, Aladağlar 3.756 m, Bolkar Dağları 3.524 m, Bey Dağları 3.086 m. Manavgat, Göksu, Seyhan, Ceyhan, Fırat ve Dicle Nehirleri Toros Dağları'nı derin ve dar vadilerle yararak denize ulaşırlar.

Tektonik dağlar
---------------

Çoğunlukla Batı Anadolu’da düşey yönlü tektonik hareketlere bağlı olarak oluşan dağlardır. Faylanmaya bağlı gerilim ve sıkışma neticesinde Ege kıyılarında horst-graben sistemi oluşmuştur. Kaz Dağları, Madra Dağı, Yunt Dağı, Spil Dağı, Bozdağlar, Aydın Dağları, Menteşe Dağları, Palandöken Dağları, Nur Dağları ve Kars-Aras Dağları bu dağlara örnektir.

Volkanik dağlar
---------------

Türkiye’de volkanik alanlar oldukça geniştir. Anadolu’nun en yüksek dağı Ağrı Dağı (5137 m) ve Küçükağrı Dağı (3896 m) Tersiyer ve Kuaterner zamanlarında farklı püskürmelerin eseridir. Doğu Anadolu’daki Süphan Dağı (4058 m), Nemrut Dağı (3050 m), Tendürek Dağı (3533 m) volkanik dağlardır. İç Anadolu’daki Erciyes Dağı (3.916 m), Melendiz Dağı (3.936 m), Hasan Dağı (3.258 m), Karacadağ (2.271 m) Kuaterner püskürmeleriyle oluşan volkanik dağlarıdır. Güneydoğuda Karaca Dağ (1952 m) volkanik kökenlidir. Manisa Kula çevresinde 68 adet genç volkanik koni bulunur.

Ayrıca bakınız
--------------

* Türkiye'deki dağlar listesi

Kaynakça
--------

1. ↑  SOYKAN, Abdullah; EFE, Recep; ATASOY, Emin (2008). "Dağların Fonksiyonları: Türkiye Dağları Örneği". academia.edu. 21 Şubat 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Aralık 2016.
**Cyrus IMAP Sunucu**, Pittsburgh, Pennsylvania'da Carnegie Mellon University ismindeki bir araştırma üniversitesi'nin geliştirdiği ve açık kaynak yazılımlı bir IMAP (İnternet Mesaj Erişim Protokolü) Linux/Unix tabanlı sunucusudur. Bu ara IMAP ve POP3 protokolleri destekli, tüm Linux/Unix tabanlı SMTP Sunucularıyla birlikte çalışır. Cyrus SASL (İngilizce: Simple Authentication and Security Layer; *basit belgeleme ve güvenlik katmanı*) uygulama yerine Cyrus SASL Library kullanır, birkaç belgeleme yöntemleri CRAM-MD5, Digest-MD5, GSSAPI, OTP, Plain, PAM gibi bulundurur. Bu yöntemlerden bazıları, güçlü Kriptografi ile çalışır.

Ayrıca Cyrus IMAP sunucu, sunucu-yanı destekli, Sieve isminde bir filtre yardımıyla iletileri denetim yapar.

### Temel konfigürasyonu

Cyrus IMAP Sunucu yükleme ve konfigürasyon bilgilerini buradan Installing and Configuring the Cyrus IMAP Server okuyabilirsiniz.

Notlar
------

Kaynakça
--------

* Peer Heinlein, Peer Hartleben: *POP3 und IMAP -- Mailserver mit Courier und Cyrus*, Open Source Press, September 2007, ISBN 978-3-937514-11-6 (Almanca)

Dış bağlantılar
---------------

* Cyrus Resmi Sitesi (İngilizce)
* Cyrus Wiki (İngilizce)
**Levent Peynirci**, Türk yelkenci (İstanbul, 9 Eylül 1982).

Spora Fenerbahçe'de Türkiye şampiyonluklarına ulaşmış babası Uğur Peynirci'nin teşvikiyle 1990 yılında sarı-lacivertli kulüpte başladı. Optimist sınıfında 1996 yılında İstanbul şampiyonu oldu.

29 Haziran-2 Temmuz 1996 tarihlerinde Çeşme'de düzenlenen Türkiye Şampiyonası'na aynı sınıfta altın madalya kazanarak ilk Türkiye şampiyonluğuna ulaştı, 1997 yılında bu başarısını tekrarladı. Millî takıma seçilen Peynirci, Almanya'da düzenlenen Açık Almanya Optimist Şampiyonası'nda 203 genç sporcu arasında birinci oldu. Çeşme'de düzenlenen 30. Balkan Yelken Şampiyonası'nda gümüş madalya kazandı.

Daha sonra laser sınıfına geçti ve bu defa 17-20 Eylül 1998 tarihlerinde İstanbul'da düzenlenen Türkiye Şampiyonası'nda Laser 4.7 sınıfında birinciliğe ulaştı. Türkiye Şampiyonalarında 2000 yılında Europe sınıfında ikinci, 2001 yılında 470 sınıfında üçüncü; gençler kategorisinde ikinci, 2002 yılında hem dragon sınıfında tecrübeli yelkenciler Azat Baykal ve Bora Özbek'le birlikte şampiyon, hem de 470 sınıfında bir kez daha üçüncü; gençler kategorisinde ikinci oldu. 2004 yılında dragon sınıfında bu defa Levent Özgen ve Yavuz Dinar'la birlikte şampiyonluğa ulaştı.

Millî takımda da başarıların sürüdren Peynirci, Mayıs 1999'da Hollanda'nın Muiden kentinde düzenlenen Euro Cup Laser 4.7 yarışlarında birinci oldu. 2000 yılında Çeşme'de düzenlenen Dünya Laser Şampiyonası'nda kazandığı birincilikle Türkiye'nin tarihinde ilk kez takım halinde Dünya Şampiyonu olmasında pay sahibi oldu. 25 Ağustos-3 Eylül 2001 tarihlerinde İstanbul'da düzenlenen Dünya 470 Şampiyonası'nda dokuzuncu olan sarı-lacivertli sporcu 2003 yılında Selanik'te düzenlenen Balkan Yelken Şampiyonası'nda Onur Akdağ ile birlikte 470 gençler kategorisinde gümüş madalya kazandı.

Daha sonra yat sınıfına geçen Peynirci *Provezza 6* adlı tekneyle ekibiyle birçok birinciliğe imza attı. Match Race kategorisinde de dereceler aldı. İstanbul Sailing Academy'de yelken hocalığı yaptı. 2011 yılı itibarıyla İstanbul Yelken Kulübü sporcusudur.

Kaynakça
--------

1. ↑  Hürriyet, 1 Haziran 2008
2. ↑  Türkiye Yelken Vakfı sporcu profili[*ölü/kırık bağlantı*]
3. ↑  "Türkiye Yelken Federasyonu resmi sitesi". 26 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ekim 2011.
4. ↑  "Milliyet, 30 Temmuz 1996". 22 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ekim 2011.
5. ↑  "Türkiye Yelken Federasyonu resmi sitesi - Türkiye şampiyonaları arşivi". 8 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ekim 2011.
6. ↑  Fenerbahçe Dergisi, Sayı:102, Ağustos 2011, İstanbul (2011), s. 31
7. ↑  "Milliyet, 30 Temmuz 2000". 22 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ekim 2011.
8. ↑  "Motor Boat dergisi, Haziran 2010". 16 Haziran 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ekim 2011.
9. ↑  "Turksail sitesi, 26 Nisan 2010". 28 Aralık 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ekim 2011.
10. ↑  "Sabah, 13 Eylül 2004". 5 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Ekim 2011.
Başlığın diğer anlamları için Vandal (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
Roma'yı yağmalayan Vandallar.  
 Ressam Heinrich Leutemann (1824-1904)
**Vandallar**, Doğu Cermen kavimlerindendir. Kavimler Göçü sırasında 5. yüzyılda Roma İmparatorluğu'nun değişik eyaletlerini yağmalamalarıyla tanınırlar. Bu eyaletler sırasıyla Galya (*Gallia*), Galiçya, Endülüs (*Hispania Baetica*), Kuzey Afrika ve Akdeniz adalarıdır.

Vandalların yurtları ve asılları kesin olarak bilinmemektedir. Ostrogotlar'ın kralı ve Vizigotlar'ın kral naibi olan Got kavminden olan Büyük Teoderik evlilik yolu ile Vandallara akrabaydı.

Vandallar, Galya ve İspanya'da büyük bir kıyım yaparak Afrika kıyılarına dek ilerlediler. 455 yılında Vandal Kralı Genserik, Roma şehrini yağmalamıştır.

Roma'nın yağmalanmasına atfen, *sebepsiz yere zarar verme* eylemine vandalizm denmeye başlanmıştır.

439 - 533 yılları arasında ilk kralları olan Genserik kısa süre ayakta kalan bir Kuzey Afrika'da Tunus merkezli Vandal Krallığı'nı kurdu.

Bu gelişmelerin sonrasında yıkılmanın eşiğine gelen Batı Roma İmparatorluğu, aşiretlere ayrıldı. Tüm gücünü yitiren Batı Roma İmparatorluğu 476 yılında yıkıldı.

Vandal Krallığı Roma Cumhuriyeti tarafından yakılıp yıkılan Kartaca yerine yeniden kurulan kente hâkim oldular. Vandal Kralı, elit idarecileri ve krallığın üst tabakası koyu Ariusçu Hıristiyandılar. Bu mezheplerini benimsetmek için Kalkedon Konsili ile ortaya çıkmış, Katolik Hıristiyanlığa inanan yerli halka zaman zaman dinsel baskılar ve zulümler yaptılar. Özellikle Doğu Roma İmparatorluğu, bu dinsel zulmü bahane ederek Vandal Krallığı'na saldırmak ve bu barbar krallığı ortadan kaldırmak istemekteydi.

533'te Bizans İmparatoru Justinianos, Kuzey Afrika'ya büyük bir Bizans donanması ve Belisarius komutasında büyük bir Bizans ordusu gönderip Vandal Krallığı'nı istilaya başladı. Vandal Krallığı Bizanslılar'a yenilip, onların hâkimiyetine girince Vandallar kendilerini muhafaza edemeyip tarihten silindiler.

Ayrıca bakınız
--------------

* Vandal Krallığı

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4  Merrills, Andrew ve Mills, Richard (2010). *The Vandals*. John Wiley ve Sons. ISBN 1405160683

Dış kaynaklar
-------------

* Gibbons, Edwards (!) *History of the Decline and Fall of the Roman Empire Cilt. IV*, Pelican Bölümler 41 & 43 (İngilizce))
* Bury, John Bagnell (1923) *History of the Later Roman Empire Cilt. I ve II* New York:Macmillan and Co. [url= 9 Mart 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.] (İngilizce)
* Merrills, Andrew ve Mills, Richards (2010). *The Vandals*. John Wiley ve Sons. ISBN 1405160683  1 Şubat 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
* Christian Courtois, (1955) *Les Vandales et l'Afrique*, Paris: Edition arts et métiers graphiques (Fransızca)

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* NDL: 00577527
* NKC: ph515677

 |
**Lexikon des internationalen Films** (*Türkçede*: "Uluslararası Film Ansiklopedisi"), bütün sinema filmlerine ve birçok televizyon filmlerine ait film eleştiriler ve diğer kayıtlar içeren Almanca film ansiklopedisi.

Ansiklopedi
-----------

Bu uluslararası film ansikolpedisi *"film-dienst"* adlı derginin film eleştirilerine dayanıyor. 1947 yılında yayımlanmaya başlayan dergi katolik film çalışması üzerine geliştirildi. Sene 1987'de ansiklopedi on ciltli eser olarak *Rowohlt Verlag'*dan yayımlandı. 1995 yılında on ciltli yeni baskısı yayımlandı. 2002'de *Zweitausendeins* yayımevi ansiklopediyi güncelledi ve dört bölümlü film ansiklopedisi olarak tekrar piyasaya çıkardı. Bazı filmler için yeni değerlendirmeler yapıldı. Her sene yeni filmler için değerlendirmeler ve güncellemeler içeren bir ek bölüm daha oluşturuluyor.

Ansiklopedinin film eleştirileri 2004 yılından beri Munzinger-arşivinde ve şu zamanlarda (Ağustos 2009) internette Alman televizyon kanalı kabel eins'ın film ansiklopedisinde bulunuyor.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Film ansiklopedisi". 1 Ocak 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ağustos 2009.

Dış bağlantılar
---------------

* Lexikon des internationalen Films[*ölü/kırık bağlantı*] - Alman Ulusal Kütüphanesinde
* Lexikon des internationalen Films (erişimi ücretli)
* film-dienst
* Kabeleins'ın film ansikolpedisi 1 Ocak 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
**Varda Köprüsü**, Adana ili Karaisalı ilçesi Hacıkırı (Kıralan) mahallesi'nde bulunan, yöre halkı tarafından "Koca Köprü" diye anılan köprü. Hacıkırı Demiryolu Köprüsü olarak ya da 1912 yılında Almanlar tarafından inşa edildiği için Alman köprüsü olarak bilinmektedir. Adana'ya uzaklığı karayolu ile Karaisalı üzerinden 64 km'dir. Demir yolu ile Adana İstasyonu'na mesafesi 63 km'dir.

Bu köprü Almanlar tarafından, çelik kafes taş örme tekniği ile yapılmıştır. 6. Bölge sınırları içinde bulunmaktadır. 1912 yılında hizmete açılmıştır. Köprünün yapılış amacı İstanbul-Bağdat-Hicaz Demiryolu hattını tamamlamaktır.

Teknik özellikleri
------------------

Kâgir köprü türünde 3 ana açıklık 4 ana ayak üzerine kuruludur. Uzunluğu 172 m'dir. Yerden orta ayak yüksekliği 99 m'dir. Köprü ayakları çelik mesnet türü olup dış kaplaması taş örme tekniği ile yapılmıştır. Yapım yılı başlangıcı 1907, bitiş tarihi 1912'dir. Köprü ayakları bakımı için dört adet ayağın içinde bakım merdivenleri mevcuttur.

Köprü üzerindeki demir yolu 1220 m yarıçaplı bir kurpla düzenlenmiştir. Buradaki dever miktarı 85 km hıza göre 47 mm'dir. 5 yıllık yapım sürecinde 21 işçi ve bir Alman mühendis çeşitli nedenlerle ölmüştür.[*kaynak belirtilmeli*]

### Galeri

* Varda Köprüsü (2022)Varda Köprüsü (2022)
* Varda Köprüsü (2022)Varda Köprüsü (2022)
* Varda Köprüsü (2022)Varda Köprüsü (2022)
* Köprünün yandan görünümü.Köprünün yandan görünümü.
* Varda Köprüsü - 2022Varda Köprüsü - 2022

Ayrıca bakınız
--------------

* Türkiye'deki köprüler listesi
* Türkiye'deki tarihi köprüler

Kaynakça
--------

1. ↑  "T.C. Kültür Bakanlığı". 5 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ağustos 2022.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Varda Köprüsü*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Alman Köprüsü15 Mayıs 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* TCDD'nin Tarihçesi7 Ocak 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Varda Köprüsü Tarihçesi20 Mayıs 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Kaynakça
--------



|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* kulturenvanteri.com: 177628

 |
**Leyla Alaton** (1961, İstanbul) Türk iş kadınıdır. Alarko Holding'in kurucusu İshak Alaton'un ilk çocuğu, Vedat Alaton'un ablasıdır. Aynı zamanda Alvimedica Yönetim Kurulu üyesidir.

Hayatı
------

İlkokul eğitimini Şişli Terakki İlkokulu'nda, ortaokul eğitimini Sainte-Pulchérie Fransız Kız Ortaokulu'nda ve lise eğitimini Notre Dame de Sion Fransız Lisesi'nde aldı. ABD'de Fairleigh Dickinson Üniversitesi işletme bölümünde lisans eğitimini ardından New York Üniversitesi'nde endüstri psikolojisi dalında yüksek lisans eğitimi aldı. 1989'da Alarko Holding tanıtım koordinatörü oldu.

Aldığı ödül ve nişanlar
-----------------------

| Kurdele | Nişan | Ülke | Tarih | Verildiği şehir | Not | Kaynak |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | Légion d'honneur |  Fransa | 7007200200000000000 2014 | İstanbul | Başarı ve hizmetlerini taltif etmek üzere verilmiştir |  |
|

Kaynakça
--------

1. ↑  Nur Şaul Barakas (19 Şubat 2014). "Leyla Alaton'a Fransa'dan 'Légion d'Honneur' (Onur Nişanı)". Şalom. 8 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Haziran 2014.

Dış bağlantılar
---------------

* Twitter'da Leyla Alaton
**Kıbrıslı Yalısı**, **Kıbrıslı Mehmet Paşa Yalısı** veya **Kara Vezir Yalısı**, İstanbul Üsküdar'da Kandilli Göksu Caddesi'nde bulunan bir yalıdır. İstanbulda Boğaz’a en geniş cephesi olan yalıdır. Sahil uzunluğu 64 metredir.

Tarihi
------

Yalının ilk sahibi I. Abdülhamit'in sadrazamlarından İzzet Mehmet Paşa'dır. İzzet Mehmet Paşa, Kara Vezir adı ile anılan Silahtar Mehmet Paşa’nın ölümünden sonra ikinci kez sadrazamlığa getirilmiştir. Bu nedenle de yalı Kara Vezir Yalısı olarak da anılmaktadır. Yalı, 18. yüzyıl'ın son çeyreğinde yapılmıştır. 1781 yılında, ikinci sadaretinde iken görevine son verilen ve 1783'te Belgrad valisi iken vefat eden İzzet Paşa'nın yalısı, o tarihlerde ikinci Mirahur (Osmanlıda has ahır'ın 2. üst düzey görevlisi) olan oğlu Sait Mehmet Bey'e geçmiştir. Bir süre bu yalıda oturan İzzet Paşa ailesi 1794 yılında yalıyı bu sefer yine İzzet Paşa ile aynı isimli olan III. Selim'in sadrazamlarından olan İzzet Mehmet Paşa'ya kiralamışlardır. 1811'de Sait Bey'in ölümünden sonra, oğlu Kapıcıbaşılarından Mehmet Ataullah Bey, büyükbabasının Kandilli'deki bu yalısında ikamet etmeye başlamıştır." 

Kıbrıslı Yalısı Bostancıbaşı defterinde şu şekildedir:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| ...
14 - İzzet Paşa torunu Atâ Bey'in yalısı. | „ |
|  |

 
Kıbrıslı Yalısı, Kıbrıslı Mehmet Emin Paşa tarafından 1840 yılında satın almıştır. Ümran Güngör Üzümcü 2001 yılında boşandığı ikinci eşi Melahat Üzümcü ile evlendiği 1996’da yalının mabeyn (orta) bölümünü satın aldı. Yalı’nın diğer bölümlerinde Komili ailesi ile İzzet Mehmet Paşa’nın varisleri oturuyor.

Mimari yapısı
-------------

Selamlık yalının en iyi korunmuş bölümü olup, buraya bahçe tarafından dört sütunlu bir portikten girilir. Selamlık sofasının dört köşesinde odalar vardır. Odaların tavanları alçı'dan bitkisel motiflerle örülüdür. Doğu salonunun zemini taşlardan yapılmış mozaiklerdendir ve ortasında mermer bir fıskiye vardır. Yalı'nın sofalarından başka, alt katta on beş, üst katla altı olmak üzere toplam 21 odası vardır.

Ayrıca deniz ve bahçe tarafındaki eyvanların tavanları ahşap kabartmalıdır. Yalının duvarlarındaki tablolar arasında Kıbrıslı Mehmet Emin Paşa’nın da yağlı boya tablosu vardır. Yalının cephesi çıkmalarla hareketlendirilmiştir. Burada ince uzun pencerelere sıra halinde yer verilmiştir.

Yalının bahçesindeki 18. yüzyılın sonlarında yapılmış bir bina ve yalının 3 büyük hamamı günümüze gelememiştir. Yalının bahçesinden günümüze sadece mermer bir musluk ve havuz kalmıştır.

Diğer bilgiler
--------------

Bu yalı Piyer Loti ve Yahya Kemal gibi yazarların çok sevdiği bir toplantı yeriydi ve Iraklı Kral Faysal ve Fransız Prensesi Eugine gibi ünlüleri ağırlamıştır.

Yalı için 2009 yılında miras kavgaları yaşanmıştır.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4 5  "Arşivlenmiş kopya". 14 Ocak 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Kasım 2011.
2. 1 2  "Arşivlenmiş kopya". 28 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Kasım 2011.
3. ↑  Haluk Şehsuvaıoğlu - Hayat Mecmuası 1963 sayı:2
Yaz aylarında Wainwright; arka planda Arktik Okyanusu
**Wainwright** (İnyupikçe **Ulġuniq**), Amerika Birleşik Devletlerinde Alaska eyaletinin North Slope Borough ilçesine bağlı şehir. İlçenin ikinci büyük yerleşimidir. 2000 sayımına göre nüfusu 546 kişidir.

Adlandırma
----------

İnyupikçe yerli adı **Ulġuniq** olup *ulġu-* ('düşmek, devrilmek') fiilinden köken alır. Sakinlerine **Ukkuałuk** denir.

İngilizce resmi adı ise Teğmen John Wainwright'ın 1826 yılında keşfettiği *Wainwright Lagoon* adlı lagünden gelir.

Nüfus
-----

2000 nüfus sayımına göre şehir 148 hane ve 117 aile olmak üzere nüfusu 546 kişidir. Beyaz % 6.78, Siyah % 0.18, Amerikan Yerlisi % 90.29 ve iki ya da çok ırklı olanlar da % 2.75 dir.

Yerli halk
----------

Kasabanın ana yerli halkı İnyupiklerdir.

ANCSA Yapılanması
-----------------

Ulġuniq İnyupiklerinin, 1971 Alaska Yerli Talepleri Çözümleme Yasası (ANCSA) gereği kurulan Alaska Yerli Bölge Şirketlerinden *Arctic Slope Regional Corporation* yerli bölge şirketine bağlı **Olgoonik Corporation, Inc.** adlı yerli şirketi vardır. Yerüstü kaynakları köy şirketine, yeraltı kaynakları ise bölge şirketine aittir.

Eğitim
------

North Slope Okul Bölgesine (*North Slope School District*) bağlı olan *Alak School* adlı okul tarafından İngilizce ve İnyupikçe ikidilli eğitim verilmektedir.

Ayrıca bakınız
--------------

* İnyupik Tarih, Dil ve Kültür Komisyonu

Dipnotlar
---------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 2 Ağustos 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Eylül 2010.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: n78001474
* NLI: 987007559675205171
* VIAF: 153582407
* WorldCat (LCCN): n78-001474

 |
**Masaşi Kişimoto** (岸本斉史, *Kişimoto Masaşi*, d. 8 Kasım 1974), Japon mangaka (çizgi roman sanatçısı) ve manga (çizgi roman) *Naruto*'nun çizeridir.

Mangaka olarak ilk çıkışını, 1996 yılında Şūeişa şirketi tarafından yayımlanan *Karakuri* ile yapmıştır.

1999 yılında, sonraki çalışması *Naruto*, **Haftalık Shonen Jump** adlı manga dergisinde yayınlamaya başladı. Kişimoto, Shonen Jump tarafından yeni sanatçılara ayda bir kez verilen **Hop Step Ödülü'**nü aldı. Dragon Ball serisinin yaratıcısı Akira Toriyama'dan etkilendiğini söyleyen Kişimoto, ayrıca ilk *Mobile Suit Gundam* serisi ve *Akira* filminden de etkilenmiştir.

İkiz kardeşi Seişi Kişimoto da bir mangakadır ve *666 Satan* olarak da bilinen *O-Parts Hunter'*ın yaratıcısıdır.

Yaşamı
------

8 Kasım 1974 tarihinde Japonya'nın Honşū Adası'nın Okayama şehrinde doğdu, çizim hayatına okul öncesinde başladı. Daha ilkokuldayken hayali bir mangaka olmaktı.

Çalışmaları
-----------

**Manga**

* ***Karakuri***
* ***Naruto*** - 1999 - 2014
* Bench (one-shot) - 2010
* Mario (one-shot) - 2013

**Diğer**

Kişimoto, 2009 yılında Tekken 6 oyun karakteri, Lars Alexandersson için extra kostüm tasarladı. Bu karakter daha sonra 2010 yılında çıkan Naruto Shippuden Ultimate Ninja Storm 2 oyununda bonus karakter oldu. Ayrıca 2012 yılında çıkan Naruto the Movie: Road to Ninja filmi ile Kişimoto bizzat ilgilendi ve filmin hikâyesini yazıp, karakter tasarımlarını yaptı.

Kaynakça
--------

1. ↑  Kishimoto, Masashi (4 Ekim 2002). *NARUTO―ナルト―[秘伝·兵の書]オフォシャルファンBOOK* (Japonca). Japonya: Shueisha. s. 205. ISBN 4-08-873321-5.

* Naruto Kun 23 Nisan 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. – Shonen Jump’ın Masaşi Kişimoto ile röpotajı

Dış bağlantılar
---------------

* NarutoFan 25 Ekim 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX4428042
* BNF: cb14436258b (data)
* CANTIC: a11029596
* CiNii: DA1382615X
* GND: 108231062X
* ISNI: 0000 0001 2284 3920
* LCCN: no2005119043
* NDL: 00804710
* NKC: xx0137635
* NLA: 40580581
* NLI: 987007330638105171
* NLK: KAC200006535
* NTA: 298827999
* SELIBR: 341094
* SUDOC: 078049342
* Trove: 1448254
* VIAF: 117906403
* WorldCat: lccn-no2005119043

 |
***Calchas birulai*** , Iuridae familyasından tehlikeli olmayan endemik bir akrep türüdür.

Daha önce *Calchas nordmanni* türü altında ele alınırken 2009 yılında František Kovařík ve arkadaşlarınca yayımlanan çalışmayla revize edildi ve ayrı tür olarak kayda geçildi. Holotipi Mardin'dir.

Morfoloji
---------

Küçük boy akrepler olup 25 – 28 mm uzunluğundadır. Tarak dişleri, erkelerde 5 - 6 (6), dişilerde 5 - 6 (5). Küçük boya desenleriyle kaplı sarı turuncu rengi vardır. Telson küçüktür.

Yayılımı
--------

Türkiye'nin güneydoğusunda, Adıyaman, Diyarbakır, Gaziantep, Malatya, Mardin, Şanlıurfa ve Siirt illerinde; Irak'ın kuzeyinde, Erbil ilinde yayılım gösterir. Suriye'de de bulunduğuna dair bilgiler kesin değildir.

Tehlikesi
---------

Ender olduğu için tıbbi önemi bilinmemekle birlikte, aynı familyadan *Iurus* türleri gibi zararsız oldukları sanılmaktadır. Zehirleme vakalarına dair bir rapor yoktur.

Adlandırma
----------

Rus akrep bilimi uzmanı Aleksey Andreyeviç Byalınitskiy-Birulya (A. A. Birula) (1864–1937)'nın adına ithaf edilmiştir. Birula, aynı zamanda *Calchras* cinsini tanımlayıp adlandıran kişidir.

Dipnotlar
---------

1. ↑  "Алексей Андреевич Бялыницкий-Бируля". 8 Eylül 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Ağustos 2010.

Kaynakça
--------

* Victor Fet, Michael E. Soleglad and František Kovařík (2009) 25 Temmuz 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. .*Etudes on iurids, II. Revision of genus Calchas Birula, 1899, with the description of two new species (Scorpiones: Iuridae)*, Euscorpius — Occasional Publications in Scorpiology. 2009, No. 82
**Vecdi Sayar** (d. 19 Şubat 1950 Zonguldak), Türk eleştirmen, yazar, yönetmen.

1972 ODTÜ Mimarlık Fakültesini bitirmesinin ardından, mesleğine yönelmeyen Sayar, sinema, tiyatro ve yazı yazmaya olan ilgisi nedeniyle bu alana yöneldi. Ankara Sanat Tiyatrosu (AST), Şehir Tiyatroları gibi topluluklarda sahne tasarımcılığı, birçok gazete ve dergide tiyatro eleştirmenliği yaptı.

Kariyer
-------

Bir yayınevince çıkarılan bir sinema dergisinin yayın yönetmenliğini, Ankara Çağdaş Sahne Tiyatrosu'nun, Şehir Tiyatroları'nın kültürel etkinlikleri yöneticiliği, Ankara ve İstanbul Sinematek'lerinin yönetmenliğini üstlendi.

İstanbul Kültür ve Sanat Vakfı'nda program yönetmenliği, Expo'92 Dünya Fuarı'nda Türkiye temsilciliği, 1996'da Habitat II'nin Kültürel Etkinlikler sorumluluğu, Kültür Bakanlığı Müşavirliği, Paris Büyükelçiliği Kültür Müşavirliğini üstlendi. 3 yıl süreyle TRT'de *İki Film Birden* adlı programı gerçekleştirdi.

Türsak Vakfı'nın kurucuları arasında olan Vecdi Sayar, birçok dış ülkede Türk Filmleri Festivalleri düzenledi, uluslararası yayınlarda Türk sinemasına dair yazıları yayınlandı. Türsak'ın etkinliklerinden olan, "Beyazperdenin Ardındaki Kentler", "Uluslararası Sinema- Tarih Buluşması" ve "Uluslararası Çevre Filmleri Festivali"nin yönetmenliğini de yapan Sayar, "İstanbul-Hakkâri Sanat Köprüsü", "Uluslararası Gençlik ve Sinema Şenliği", "İnsan Hakları 2000" (Sodev iş birliği ile), "Bursa Sinema Şenliği" (ÇASOD ve Bursa Belediyesi iş birliği ile), "Datça Can Şenliği" (Datça Belediyesi iş birliği ile), "Uluslararası Beyoğlu Buluşması" (Pera Fest) gibi kültür - sanat etkinliklerinde kurucu ve sanat yönetmeni olarak görev aldı.
Vecdi Sayar, Cumhuriyet Gazetesi'nde "Kedi Gözü" adlı köşesinim yanı sıra, çeşitli dergilerde sinema, tiyatro yazıları yazdı; İstanbul Bilgi Üniversitesi ve Yıldız Teknik Üniversitesi'nde sinema ve kültür yönetimi dersleri verdi;
Türkiye Yazarlar Sendikası, Sinema Yazarları Derneği (Siyad), Türsak Vakfı, PEN Yazarlar Derneği, Özerk Sanat Konseyi ve Kültürlerarası İletişim Derneği'nde Başkan ya da Yönetim Kurulu üyesi, İstanbul 2010 Avrupa Kültür Başkenti Ajansı Yürütme Kurulu üyesi olarak görev yaptı. Hâlen Taraf gazetesinde "Seyir Defteri" adlı bir köşede sanat yazıları yazmakta. Artıbir televizyonunda sunduğu "Vecdi Sayar'la Kedi Gözü" adlı kültür-sanat programını hazırlayıp sunmuştur.

Ödülleri
--------

* 1973: Sanat Sevenler Derneği - Övgüye Değer Görülenler, *"Beyaz Geceler"deki dekor çalışmasıyla*
* 1976: Sanat Sevenler Derneği - Övgüye Değer Görülenler, *"Üç Oyun"daki çalışmasıyla (dekor-giysi dalında)*

Kaynakça
--------

1. ↑  {{Web kaynağı |url= 9 Aralık 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
2. ↑  {{Web kaynağı |url= 7 Ağustos 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Dış bağlantılar
---------------

* 5 Şubat 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
**Cam Ev**
**Cam Ev** veya **Johnson Evi** (İngilizce: **Glass House** veya **Johnson House**), Amerikalı mimar Philip Johnson’un 1949 yılında Connecticut eyaletinin New Cannan şehrinde kendisi için tasarladığı dış cephesinin ağırlıklı cam olduğu ünlü bir mimari eseridir.

Bu proje hem Philip Johnson ve yardımcısı Richard Foster için, hem de modern mimarlık alanında etkileri oldukça yaygın bir tasarımdır. Yapı minimal taşıyıcı, geometri, oran ve şeffaflık/yansıtma kavramları üzerinde ilginç deneylerin yapıldığı bir proje niteliğindedir. Yapının çevresinde Philip Johnson’un tasarladığı diğer tasarımlar yer alır.

Cam Ev
------

Farnsworth Evi
Yapı çoğunlukla dış dünyaya kapalıdır. Philip Johnson’a ait olan ve duvarlarla çevrili bir arazide yer alan Cam Evi bir göletin tam karşısında yer alır. Cam Evi’nin dış cephesi kömür rengi çelik ve camdan oluşmaktadır. Tuğladan oluşan yer döşemesi dışarıdan birkaç cm yüksekliktedir. İç mekan tamamen açık olup, mekanlar birbirlerinden ceviz ağacından yapılmış dolaplar ile ayrılmaktadır. Mekanın içinde tavana ulaşan tek inşaat malzemesi banyonun duvarlarını oluşturan tuğlalardır. Yapının ilham kaynağı 1920'li yıllardaki Alman mimarların ortaya attığı "Glasarchitektur" yani cam mimarisidir. Bu tasarım fikrine göre yapının çevresindeki doğa, yapının içinde adeta duvar kağıdı işlevini görür. Cam Evi çoğunlukla Mies van der Rohe’nin tasarladığı Farnsworth Evi ile karşılaştırılır.

Çevresindeki diğer yapılar
--------------------------

Misafir Evi
Resim Galerisi Girişi
190,000 metrekarelik alana yayılmış Johnson arazisinde Cam Evi’ne ek olarak misafirleri için tasarladığı Misafir Evi (1949-1950), Pavyon (1962), Resim Galerisi (1965), Heykel Galerisi (1970), Çalışma Odası (1980), Hayalet Evi (1982), Kirstein Kulesi (1985) ve Geçit Evi (Da Monsta, 1995) yer alır. Yer altına inşa edilmiş olan resim galerisi Agamemnon’un mezarlığını anımsatan bir geçide sahiptir. Resimler üzerlerine halı kaplanmış ve dönebilen üç adet panelin üzerinde sergilenmektedir. Hayalet evi ise eski bir ahırın temelleri üzerine dikenli telli çiftlerin monte edilmesi ile inşa edilmiş olup içinde bitkiler ekilmiştir.

Arazide daha önceden yer alan diğer üç yapı (Popestead, Grainger ve Calluna Çiftlikleri) Philip Johnson tarafından tekrar inşa edilmişlerdir.

Kaynakça
--------



|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* VIAF: 316594127
* WorldCat: viaf-316594127

 |
| **Bradikinin** |
| --- |
|  |
| Kimyasal Adı |  |
| Kimyasal Formül | C50H73N15O11 |
| Molekül ağırlığı | 1060.21 g/mol |
| CAS numarası | [58-82-2] |
| Yoğunluk |  |
| Ergime noktası |  |
| Kaynama noktası |  |
| SMILES |  |
| Kaynakça ve sorumluluk reddi |
|

Yapısı
------

**Bradikinin**, proteinlerin kinin grubunun farmakolojik ve fizyolojik aktif peptididir, dokuz amino asite dayanır. Bunlar sırasıyla: Arg - Pro - Pro - Gly - Phe - Ser - Pro - Phe - Arg'dir. Buna bağlı olarak deneysel formülü, C50H73N15O11'dir. Plazma kininlerinin en fazla bilinenidir.

Metabolizma
-----------

İnsanlarda, bradikinin, üç kininases tarafından kırılır: angiotensin-döndürme enzimi (ACE), aminopeptidaz P (APP), ve Karboksipeptidaz N (CPN), sırasıyla 7-8,1-2, ve 8-9 konuma ayrılır.

Tarihçe
-------

Bradikinin 1948 yılında Brezilyalı fizyologlar Dr. Maurício Rocha e Silva, Wilson Teixeira Beraldo ile Gustav Rosenfeld tarafından keşfedilmiştir.

Etkileri
--------

Bradikinin, kuvvetle endotelyuma bağlı bir damar genişletici ilaçtır, damarla ilgisi olmayan düz kasların kasılmasına neden olur, damarların geçirgenliğini artırır ve aynı zamanda ağrı mekanizmasıylada ilgilidir. Ağrı oluşturan kimyasal uyaranlardandır. Histamine benzerliği de vardır. Tansiyon düşürücü etkisi vardır.

Kaynakça
--------

1. ↑   [*yalın URL*]
"**Like a Surgeon**", Amerikalı şarkıcı Ciara tarafından üçüncü stüdyo albümü *Fantasy Ride* için kaydedilen R&B türünde bir şarkıdır. Yazarlığını ve yapımcılığını Christopher "Tricky" Stewart ve The-Dream üstlendi. "Work" adlı parça tüm dünyada yayımlanırken; bu parça da üçüncü single olarak tanıtıldı.

Yayımlanma ve liste başarıları
------------------------------

Ciara, Twitter sayfasına henüz hangileri olacağı kesinleşmeyen iki parçaya video klip çekeceğini yazdı. Sonrasında "Work" parçasının dünya çapında yayımlanacağı ve "Like a Surgeon" için de bir video klip çekileceği doğrulandı.

Şarkının tanıtımı MTV'de başladı. Albümle ilgili bir reklamda Ciara, şarkının bir bölümü akapella olarak seslendirdi. Şarkı, 15 Haziran 2009'da Amerika Birleşik Devletleri radyolarında çalınmaya başladı.

"Like a Surgeon", single olacağının doğrulanması ve radyo istekleri doğrultusunda *Billboard* Hot R&B/Hip-Hop Songs listesine 13 Haziran 2009'da doksan iki numaradan giriş yaptı ve sonraki haftalarda elli dokuz numaraya yükseldi. Resmî çıkış tarihinin belirlenmemesi sonucunda şarkı, radyoların çalma listelerinden ve *Billboard* listesinden çıkarıldı.

Video
-----

Şarkının video klibinin Britney Spears'ın turnesi tamamlandıktan sonra Melina Matsoukas yönetmenliğinde çekileceği Ciara'nın Twitter sayfası aracılığıyla doğrulandı.

Listeler
--------

| Liste (2009) | Tepenoktası |
| --- | --- |
| ABD *Billboard* Hot R&B/Hip-Hop Songs | 59 |

Kaynakça
--------

1. ↑  "Like a Surgeon Release Date". 20 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2009.
2. ↑  Billboard Hot R&B/Hip-Hop Songs 6-13-09
3. 1 2  Billboard Hot R&B/Hip-Hop Songs 6-27-09

Dış bağlantılar
---------------

* Ciara

| * g
* t
* d
Ciara |
| --- |
| Diskografi |
| Stüdyo albümleri | 
* *Goodies*
* *Ciara: The Evolution*
* *Fantasy Ride*
* *Basic Instinct*
* *Ciara*
* *Jackie*

 |
| Single'ları | 
* *Goodies*
* *1, 2 Step*
* *Oh*
* *And I*
* *Get Up*
* *Promise*
* *Like a Boy*
* *Can't Leave 'Em Alone*
* *Go Girl*
* *Never Ever*
* *Love Sex Magic*
* *Like a Surgeon*
* *Work*
* *Ride*
* *Speechless*
* *Gimmie Dat*
* *Body Party*
* *I'm Out*
* *Overdose*

 |
| Düet single'ları | 
* *Lose Control*
* *Like You*
* *So What*
* *Promise Ring*
* *Stepped on My J'z*
* *Just Stand Up!*
* *Takin' Back My Love*

 |
| DVD'leri | *Goodies: The Videos & More* |
| Filmografi | 
* *All You've Got*
* *Mama, I Want to Sing!*
* *That's My Boy*

 |
| İlgili maddeler | 
* LaFace Records
* Jive Records
* Zomba Label Group

 |
**Cünüp** veya **cenâbet**, İslam'a göre cinsel ilişkide bulunduğu veya vücudundan meni çıktığı hâlde henüz boy abdesti alarak temizlenmemiş olan (kişi). Bu kavram gündelik konuşmada pis veya hoşlanılmayan kimseleri tanımlamak amacıyla da kullanılır.

Haram ve mekruhlar
------------------

Cenabet bir kimsenin şunları yapması haramdır:

* Kur'an'ın yazılı sayfalarına dokunmak
* Secde esnasında okunması vacip olan ayetleri okumak
* Camiye girmek

Cenabet bir kimsenin şunları yapması ise mekruhtur:

* Yemek ve içmek (gargara ve burna su çekme hariç)
* Abdestsiz uyumak

Cenabet iken yapılan şu ibadetler geçerli değildir:

* Namaz kılmak (cenaze namazı hariç)
* Kabe'yi tavaf etmek

Kuran'da
--------

Cünüp konusundan Kuran'da Nisa ve Maide surelerinde bahsedilir:

*"Ey iman edenler! Sarhoş iken ne söylediğinizi bilinceye kadar, bir de -yolcu olmanız durumu müstesna- cünüp iken yıkanıncaya kadar namaza yaklaşmayın. Eğer hasta olur veya yolculukta bulunursanız, veyahut biriniz abdest bozmaktan (tuvalet) gelince ya da eşlerinizle cinsel ilişkide bulunup, su da bulamazsanız o zaman temiz bir toprağa yönelip, (niyet ederek onunla) yüzlerinizi ve ellerinizi meshedin. Şüphesiz Allah çok affedicidir, çok bağışlayıcıdır."* (Nisa 43) 

*"Ey iman edenler! Namaza kalkacağınız zaman yüzlerinizi, dirseklere kadar ellerinizi ve -başlarınıza mesh edip- her iki topuğa kadar da ayaklarınızı yıkayın. Eğer cünüp iseniz iyice yıkanarak temizlenin. Hasta olursanız veya seferde bulunursanız veya biriniz abdest bozmaktan (def-i hacetten) gelir veya kadınlara dokunur (cinsel ilişkide bulunur) da su bulamazsanız, o zaman temiz bir toprağa yönelin. Onunla yüzlerinizi ve ellerinizi meshedin (Teyemmüm edin). Allah size herhangi bir güçlük çıkarmak istemez. Fakat o sizi tertemiz yapmak ve üzerinizdeki nimetini tamamlamak ister ki şükredesiniz."* (Maide 6)

Kaynakça
--------

1. ↑  TDK sözlük: *cünüp, cenabet*
2. 1 2 3 4  The Major Ablution (Ghusl Janabat) 28 Haziran 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. al-islam.org. Erişim: 15 Haziran 2013.

Dış bağlantılar
---------------

* Kur'an-ı Kerim, Diyanet İşleri Başkanlığı Meali

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* TDVİA: cenabet

 |
**Cönk**, Türk halk edebiyatında saz şairlerinin, kendilerinin veya başkalarının şiirlerini derledikleri, (alttan yukarıya) uzunlamasına açılan, çoğunlukla deri kaplı defter. Antolojiye benzeyen bu defterlere halk dilinde sığır dili, ya da dana dili de denmektedir.

Türkçede 15. yüzyıldan beri kullanılmakta olan cönk sözcüğünün kökeni hakkında farklı düşünceler öne sürülmüş olsa da bugün Türkçede farklı iki kökenden geldiği düşünülen iki farklı cönk sözcüğü vardır. Türkçe kökenli cönk sözcüğü, halk edebiyatına dair bir terimdir. Malezya dili kökenli cönk sözcüğü ise büyük yelkenli gemi manasındadır. Cönkler genellikle Arap harfleriyle yazılmıştır. Genellikle besmele ile başlar ve temmet (tamamlandı) ibaresiyle biter.

Cönkler çoğunlukla anonim mahiyettedir, yani yazarlarını bilinmemektedir. Her ne kadar cönklerde genel anlamda saz şairlerinin şiirleri yer alsa da, salt saz şairlerince yazılmış şiirlere yer verildiğini söylemek doğru olmaz. Çok sık olmasa da divan şairlerine ait şiirleri de ihtiva ederler. Dinî bilgiler ihtiva eden, çeşitli hutbe ve vaaz metinleri barındıran dini ağırlıklı cönkler de mevcuttur. Örnek olarak 16. yüzyılda Dede Efendi tarafından yazılmış olan *Dede cöngü* verilebilir. Bunların dışında cönkler dualar, şifa reçeteleri, büyü tarifleri, maniler, hikâyeler gibi birçok farklı bilgiyi barındırabilir. İçeriklerine göre cönkler, *ilahi cöngü*, *aşık cöngü* gibi isimlendirilebilir.

Türk edebi tarihinin önemli bir kısmını oluşturan aşık ve tasavvuf edebiyatları ile ilgili bilinenlerin çoğu cönkler sayesinde olmuştur. Metodolojik açıdan modern derlemelerden çok uzak olsalar da, cönkler eski dönemlerin halkını ve edebi hayatını anlamak için çok önemlidirler.

Kaynakça
--------

1. ↑  KÖKSAL- Divan şiiri-Cönk ilişkisi ve "Cönk" redifli gazeller

| * g
* t
* d
Âşık edebiyatı |
| --- |
| 16. yüzyıl | 
* Bahşi
* Çırpanlı
* Geda Musli
* Hayali
* Köroğlu
* Kul Mehmed
* Öksüz Dede

 |
| 17. yüzyıl | 
* Âşık Ömer
* Ercişli Emrah
* Gevherî
* Karacaoğlan
* Kayıkçı Kul Mustafa
* Kuloğlu
* Öksüz Dede

 |
| 18. yüzyıl | 
* Aşık Abdi
* Aşık Bağdadi
* Aşık Halil
* Agahi
* Levni

 |
| 19. yüzyıl | 
* Âşık Esrari
* Âşık Mesleki
* Âşık Seyrani
* Âşık Veli
* Âşık Şenlik
* Bayburtlu Zihni
* Dadaloğlu
* Dertli
* Erzurumlu Emrah
* Hüseyin Tenecioğlu
* Ruhsati
* Sümmânî

 |
| 20. yüzyıl | 
* Ahmet Çelik
* Âşık Alesker
* Âşık Feymani
* Âşık Reyhani
* Âşık Ummani
* Âşık Veysel
* Dertli Divani
* Dursun Kılıç (âşık)
* Mahzuni Şerif
* Murat Çobanoğlu
* Neşet Ertaş
* Şeref Taşlıova

 |
| Önemli kavramlar | 
* Âşık
* Ağırlama
* Atışma
* Bade
* Bağlama
* Cönk
* Destan
* Doğaçlama
* Koşma
* Lebdeğmez
* Mani
* Türk halk edebiyatı

 |
**Massachusetts Mutual Life Sigorta Şirketi** veya **MassMutual** (İngilizce: **Massachusetts Mutual Life Insurance Company**) 1851 yılında hayat sigortası sağlamak amacıyla kurulmuş bir sigorta şirketidir. MassMutual Finans Grubu (MassMutual Financial Group) hizmet vermektedir.

Genel merkezi ABD’nin Massachusetts eyaletindeki Springfield şehrinde yer almaktadır ancak ABD’de birçok şehirde de yönetim ofisleri ve alt firmalara ait idare birimler mevcuttur. Ayrıca Hong Kong, Japonya, Tayvan, Çin, Makao, Şili ve Lüksemburg’da da ofisleri vardır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Massachusetts Mutual Life Sigorta Şirketi Tarihçesi". FundingUniverse.com. 4 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2010.

Dış bağlantılar
---------------

* Massachusetts Mutual Life Sigorta Şirketi Resmi Web Sitesi 12 Haziran 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* ISNI: 0000 0004 0615 0544
* LCCN: n80108834
* VIAF: 154770479
* WorldCat: lccn-n80108834

 |
**Mehmet Serhan Antalyalı**, (d. 27 Kasım 1964, Mersin) Türk doktor, briçci ve siyasetçi. Eski Türkiye Briç Federasyon başkanı.

Hayatı
------

1983 yılında Tarsus Amerikan Koleji, 1989 yılında ise Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezun oldu.

2001 ve 2005 yılları arasında Türkiye Briç Federasyonu Mersin İl Temsilciliği, 2005-2008 yılları arasında ise Türkiye Briç Federasyonu Yönetim Kurulu üyeliği yapmıştır. 2007 yılında Roma'da yapılan EBL (Avrupa Briç Federasyonu) toplantısına Türkiye Federasyonunu temsilen katıldı.

Mersin İdman Yurdu Spor Kulübünde 4 sezon futbol şube sorumlusu, Mersin Atlı Spor Kulübü ve Mersin Tenis Kulübünde Genel Kaptan görevlerini üstlenen Antalyalı, 2006 ve 2008 yılında Mersin'de Yılın Spor Adamı seçildi. Yine 2008 yılında ilindeki milli sporculara verdiği desteklerden ötürü Mersin Valiliğince ödüllendirilmiştir.

2009 Seçimlerinde CHP'den İl Genel Meclisine seçildi. 2014 Yerel Seçimleri için Mersin'in Yenişehir belediye başkanlığına CHP'den aday adayı olmuştur.

2012 yilinda Turkiye Bric Sampiyonluguna uzanan Antalyali, 2015 yilinda Turkiye Klupler Sampiyonasinda ikinci olmustur.

2016 yılından itibaren Türkiye Basketbol Federasyonu Yönetim Kurulu Üyesi olan Antalyalı, 2019 yılından itibaren Kadın Ligleri ve Kadın Basketbolundan Sorumlu Yönetim Kurulu Üyesi görevine atanmıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 1 Ocak 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Nisan 2011.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 10 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Kasım 2019.
3. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 10 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Kasım 2019.
4. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 10 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Kasım 2019.
5. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 10 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Kasım 2019.
**Mehmet Tevfik Gerçeker** (1898 - 28 Ocak 1982), Türk hukukçu ve din adamı, 7. Diyanet İşleri Başkanı.

TBMM'de I. II. III. IV.V. VI. VII. ve VIII. dönem TBMM Bursa milletvekili Mustafa Fehmi Gerçeker'in oğludur. İstanbul Darülhilâfe Medresesini bitirdikten sonra Adliye Vekâleti Sicil Dairesi Kütabetinde Seriye Vekâleti Tedrisat Müdüriyeti Umum Başkâtipliğinde ve Mümeyyizliğinde, Diyanet İşleri Muamelât Mümeyyizliğinde, Diyanet İşleri Memurin Müdürlüğünde bulundu. Bu arada Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni 1928 yılında bitirdi. Şûray-ı Devlet (Danıştay) 3. sınıf muavinliğe getirildi. Sırasıyla Başyardımcılık ve Kanunsözcülüğü yaptıktan sonra 17 Şubat 1947 tarihinde üyeliğe seçildi. Suat Hayri Ürgüplü’yü yargılayan Divan-ı Âli Üyeliğini yaptı, 6 Haziran 1952’de TBMM tarafından Danıştay 9. Daire Başkanlığına seçildi. Bundan sonra Danıştay 7. Daire Başkanlığında bulundu, Millî Birlik Komitesi'nce Yüksek Adalet Divanı asil üyeliğine seçildiyse de hastalığı nedeniyle göreve başlayamadı. Danıştay 2. Daire ve Danıştay Başkanlığı vekillikleri görevini yürüttü. 1952 yılından sonra Yüksek Seçim Kurulunda da görev yaptı. 24 Mayıs 1962 tarihinde Danıştay Genel Kurulunca Anayasa Mahkemesi asil üyeliğine seçildi. 22 Haziran 1962 tarihinde Anayasa Mahkemesinin ilk Başkanvekili unvanını aldı. 13 Temmuz 1963 tarihinde emekli oldu. Ardından 13 Ekim 1964 tarihinde Diyanet İşleri Başkanı olarak atandı, bu görevde 16 Aralık 1965 tarihine kadar devam etti.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Tevfik GERÇEKER". *Anayasa Mahkemesi*. 7 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ekim 2021.
2. ↑  "Mehmet Tevfik GERÇEKER". *Diyanet İşleri Başkanı*. 4 Ekim 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ekim 2021.

|
|  |
| Hükûmet görevi |
|
| Önce gelen:**Hasan Hüsnü Erdem** | **Diyanet İşleri Başkanı**1964 - 1965 | Sonra gelen:**İbrahim Bedreddin Elmalılı** |
|

| * g
* t
* d
Diyanet İşleri başkanları |
| --- |
| 
* Mehmet Rifat Börekçi
* Mehmed Şerafeddin Yaltkaya
* Ahmet Hamdi Akseki
* Eyüp Sabri Hayırlıoğlu
* Ömer Nasuhi Bilmen
* Hasan Hüsnü Erdem
* Mehmet Tevfik Gerçeker
* İbrahim Bedreddin Elmalılı
* Ali Rıza Hakses
* Lütfi Doğan
* Lütfi Doğan
* Süleyman Ateş
* Tayyar Altıkulaç
* Mustafa Sait Yazıcıoğlu
* Mehmet Nuri Yılmaz
* Ali Bardakoğlu
* Mehmet Görmez
* Ali Erbaş

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* TDVİA: gerceker-mehmet-tevfik

 |
**Cevahirü'l Esrar**, Harezm Türkçesiyle yazılmış bir yapıttır. 1313 yılında yazılmıştır. Cevahirü'l Esrar Muinü'l Mürid adlı yapıtın sayfa kenarlarına yazılmıştır. Cevahirü'l Esrar dini tasavvufi bir manzumedir. Muinü'l Mürid'le aynı vezinle ve dörtlükler halinde söylenmiştir.

Muinü'l Mürid'e yalnızca altı dörtlüğü alınmış olmakla birlikte Cevahirü'l Esrar'ın daha büyük bir yapıt olması olasıdır.Yapıtın hangi ozan tarafından nerede yazıldığı konusunda bilgimiz yoktur.

Yalnız dili, konusu şekil ve vezin özellikleri olarak Muinü'l Mürid'le ayrılık göstermesi onun Muinü'l Mürid'den biraz önce veya daha sonra yazılmış olabileceği olasılığını ortaya koymaktadır.

Kaynakça
--------

* Harezm Türkçesi **Doç.Dr.Recep Toparlı**, Atatürk Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Yayınları
* Harizmi Muhabbetnamesinin İki Yeni Yazma Nüshası Üzerine **Osman Sertkaya**, Türkiyet Mecmuası
* Kutb'un Hüsrev ü Şirin'i ve Dil Hususiyetleri **Necmettin Hacıeminoğlu**, İstanbul 1968
**Cevdet Erdöl**, (d. 16 Şubat 1958, Sürmene) Türk doktor, siyasetçi

İstanbul Üniversitesi Edirne Tıp Fakültesinden askeri doktor olarak mezun oldu. Ankara GATA'da iç hastalıkları ve kardiyoloji ihtisası yaptı. ABD'de Washington DC'de eğitim gördü.

Çeşitli Askerî Hastanelerde çalıştı. KTÜ Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalında öğretim üyeliği ve Kardiyoloji Anabilim Dalı Başkanlığı yaptı. 2002'de profesör oldu.

2002 ve 2007 seçimlerinde AK Parti'den Trabzon Milletvekili seçildi. 2011 seçimlerinde Ak Parti'den Ankara milletvekili seçildi. 2004 yılı itibarıyla TBMM Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu Başkanlığı görevinde bulunmaktadır. 23. Dönemde TBMM Çocuk Hakları İzleme Komitesinin kurulmasına öncülük etti ve Başkanlığını üstlendi. Kapalı alanlarda sigara içmenin yasaklanmasının öncüsü oldu. İyi düzeyde İngilizce bilen Erdöl, evli ve 3 çocuk babasıdır. Temmuz 2015'te, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından Sağlık Bilimleri Üniversitesi rektörlüğüne atanmıştır. 1 Ağustos 2023 tarihi ile görevini Prof. Dr. Kemalettin Aydın’a devretmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 30 Ağustos 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Eylül 2012.
2. ↑  "18 Temmuz 2015 tarihli Resmi Gazete". 21 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2015.