**Sakajia Mağarası Tabiat Anıtı** (Gürcüce: საკაჟიას მღვიმე), Gürcistan'ın Imereti bölgesindeki Terjola Belediyesi'nde, Godogani köyünün 1,5 km kuzeydoğusunda, deniz seviyesinden 204 metre yükseklikte bulunan bir karstik mağaradır. Motsameta Manastırı'ndan 1,5 km uzaklıkta, nehrin karşısındaki pitoresk Tskaltsitela Boğazı'nın sol yamacında yer almaktadır. Mağarada birçok önemli arkeolojik, paleobotanik ve paleozoyik keşif yapılmıştır.

Morfoloji
---------

Sakajia karstik mağarası, subkutan kireç taşlarında oluşmuştur. Mağaranın toplam uzunluğu 35 m, derinliği 20 m, yüksekliği 6 m, genişliği 4 m'dir. Sarkıt gibi tipik mağara çökellerinin oluşumu için herhangi bir koşul sağlamayan yüksek zeminli kuru bir mağaradır.

Fauna
-----

Mağaradaki eşsiz koşullar, çeşitli canlılar için habitatlar sağlar: *Laemostenus, Mesogastrura, Achipteria, Aleurodamaeus, Metabelbella, Minunthozetes, Oribatella, Oribatula* ve *Phauloppia.*

Arkeolojik sit
--------------

1914 yılında R. Schmidt ve L. Kozlowski tarafından keşfedilen çok katmanlı bir arkeolojik sit alanıdır. Sakajia, Transkafkasya'da keşfedilen ilk Paleolitik bölgeydi ve mağara adını tanınmış bir bilim adamı olan Rudolf Virchow'dan aldı. 1936'da kazılar M. Nyoradze tarafından yeniden başlatıldı, bu kazılarda çok sayıda arkeolojik ve paleontolojik buluntu keşfedildi ve mağaranın eski Gürcü adı yeniden tanımlandı. 1973 yılında G. Nyoradze başkanlığında gerçekleştirilen kazılarda üst Paleolitik tabakanın altında Levallois tekniği ile şekillendirilmiş 1.5 m derinlikteki taşlarda çeşitli boncuk, poşet, bıçak ve benzeri eşya bulunmuştur.

Bu katmanlarda mağara ayısı, gergedan, at, asil geyik, bizon, Kafkas domuzu, karatavuk ve diğer hayvan kemiklerine ait kemikler bulundu. Bir Neandertal erkeğinin üst çene ve dişlerinin bir parçası da bulundu. Buluntular Orta ve Geç Masonlara tarihlenmektedir.

Üst Paleolitik buluntularda, kaji ve obsidiyenden, lamellerden ve apatitlerden yapılan çeşitli kazıyıcılar, kesiciler, çakıl ve mekik kozası benzeri bıçaklar ve diğer nesnelerin yanı sıra yuvarlak kemikler, jilet keskinliğinde kemikler, ustura bıçaklar gibi kemik ve boynuzlardan da bahsedilir. Mousterian dönemine ait Cro-Magnon insan kafatası parçaları da bulunmuştur. Aynı katmanlarda Avrupa bizonu, maral, yaban domuzu, güve, at, mağara ayısı, boz ayı, mağara aslanı, vaşak ve diğer hayvanların kemikleri bulundu. Üst Paleolitik buluntular bienaldir ve Gürcistan'ın üst Paleolitik kültürünün orta (gelişmiş) aşamasına aittir.

Çok sayıda paleozoik otçul (keçi, geyik, karaca), yırtıcı hayvanlar (mağara ayıları, mağara aslanları, vaşak, vb.), ayrıca kemirgenler ve sürüngenler de mağarada bulunan buluntular arasındadır. Hayvan dişlerinin ve kemiklerinin parçalarının sayısı on binlere ulaşır. Bu buluntular Üst Paleolitik Çağ'a (Oriniac - Lolotre) aittir.

Sakajia Mağarası'nda 1914'ten beri elde edilen buluntu koleksiyonu Rusya Antropoloji ve Etnografya Enstitüsü'nde ve Gürcistan Simon Canaşia Müzesi'nde korunmaktadır.

Ayrıca bakınız
--------------

* Tskaltsitela Gorge Tabiat Anıtı
* Motsameta Manastırı

Kaynakça
--------

1. ↑  Rudolf Virchow'nin 1914'teki çalışmalarının ardından.
2. ↑  Sakajia Karst Cave in Georgia 25 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. *Protected Planet*
3. ↑  (Gürcüce) Sakazhia Cave Natural Monument - Terjola 25 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
4. ↑  (Gürcüce) საკაჟიას მღვიმის ბუნების ძეგლი 25 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
5. ↑  (Gürcüce) თერჯოლა საკაჟიას მღვიმე 23 Temmuz 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
6. ↑  Barjadze, Sh. Arabuli, T. Mumladze, L. Maghradze, E. Asanidze, Z. Kutalia, T. Sakajia Cave 25 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Cave Biodiversity of Georgia, Open Access Database, 2019. Institute of Zoology at Ilia State University
7. ↑  "Sakazhia". 25 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ekim 2020.
8. ↑  Nioradze G. Stone Age Man in the Sacred Cave, Tbilisi, 1953
9. ↑  (Rusça) Nioradze M. New Discoveries in the Sacred Cave, Bulletin of the Georgian SSR Academy of Sciences, 1974, Vol. 75, № 3
10. ↑  (Rusça) Nioradze M. Археологические работы в пещере Сакажия, Bulletin of the Georgian SSR Academy of Sciences, 1976, Vol. 84, No. 1
11. ↑  (Rusça) Gabunia L. K. Nioradze M. G. Vekua A. K. О мустьерском человеке из Сакажия (Западная Грузия), «Вопросы антропологии», 1978, p. 59
12. ↑  Tintilozov, Tushabramishvili D. Gürcistan Sovyet Ansiklopedisi cilt 8, s. 669, Tbilisi, 1984