"Uçalı" buraya yönlendirilmektedir. Diğer kullanımlar için Uçalı(anlam ayrımı) sayfasına bakınız.

**Uçalı**, (Rusça: Учалы, *Uçalı*; Başkurtça: Учалы, ', *Uçalı*) Başkurdistan'ın , Uçalı ilçe'ın başkenti ve bir şehridir. Uçalı Camii ve Zaynulla Rasulev Camii var. Ufa Cumhuriyeti'nin başkentine 360 kilometre uzaklıktadır.

|  |
| --- |
| Vikipedi'nin kardeş projelerinden**Uçalı**hakkında daha fazla bilgi edinin  |
|
| Commons'ta ara | Commons'ta dosyalar |
| Vikihaber'de ara | Vikihaber'de haberler |
| Vikisöz'de ara | Vikisöz'de alıntılar |
|
|
|
|
|
|
|
|
|

Etimoloji
---------

Şehir, yakındaki Büyük Uchaly ve Küçük Uchaly gölleri olarak adlandırılmıştır. Gölün adının kökeni hakkında birkaç versiyon var.

Başkurt "Uchaly", "intikam" olarak çevrilir. Efsaneye göre, XIV yüzyılında Tamerlan, Toktamış döneminde Altın Orda'nın ve Sibirya Hanlığı'nın bir parçasıydı. Başkurtlar ile savaşılan Kunduzca Muharebesiden sonra, burada Tamerlan Güney Ural Başkurtların göçebelerinin yurdu oldu.

Başkurt jeologları Uçalı adının "Yuşa" kelimesinden geldiğine ve Yuşanın dağ kumu ve kil birikintilerinin renk gamı için genelleştirilmiş bir Başkurt adı olduğuna inanır. Eski zamanlardaki bu çok renkli kil-koyu sarı taşlar boya üretmek için kullanılmıştır. Ancak "Yeşme" ın "Yuşas" ın değiştirilmiş bir sesi olması mümkündür. Uralların jasper (*Yeşme*) kuşağı Uçalı bölgesinden geçtiğinden bu oldukça tarihsel olarak haklı.

Tarihçe
-------

1930'da Uçalı köyü, eğitimli Uçalı bölgesinin merkezi haline geldi. 1930'ların sonunda, Uçalı yatağındaki keşiflerin bir sonucu olarak, demir şapkasının altın içeriği yüksek olduğu tespit edildi. 1940 yılında, yakındaki köylerden gelen adaylar bir artel düzenledi ve Maly Uçalı Gölü kıyısında bir maden inşa etmeye başladı. Altın içeren cevher, yüzeye 2-4 metre mesafedeydi, bu nedenle madencilik açık ocak idi. İş elle yapıldı - balyozla, Kyle, Crowbar ile. Cevher Buida köyüne götürüldü. 1941'de *Bashzoloto* güvenine bağlı olarak bağımsız bir Uçalıy madeni düzenlendi.

1954 yılında, köyün eğitimsiz Magnitogorsk bölgesinin bir parçası olması gerekiyordu. Bir madencilik ve işleme tesisinin yapımı ve altındaki bir yerleşim için, 1955'te 146 sayılı bir inşaat güvencesi yaratılmıştır.

İlk aşamada (1955 - Eylül 1958), Magnitogorsk ve Miass'ta en yakın demiryolu hatları yüz kilometreden daha uzak bir mesafede bulunduğundan ulaşım altyapısının oluşturulması gerekiyordu. Miass'ta inşaat için bir aktarma üssü kuruldu. 1958 yılının Eylül ayının sonuna kadar, oradan demiryolu indirildi. O zamandan beri, bir zenginleştirme tesisi, maden ve konut inşaatı hızla başladı.

Üçüncü aşama (1961-1963), Komsomol Merkez Komitesinin 1961'de fabrika inşaatına bir şok Komsomol-gençlik inşaat projesinin statüsünü verme kararıyla verildi. Bitkinin ve köyün yapımına yeni bir ivme kazandırıldı. Yapım önceliği üretime verildi. Bir okul, bir anaokulu, ilk yardım görevlisi yapıldı.

1962'nin sonuna kadar maden kasabası yeterince büyüdü. Sonuç olarak, Maly Uçalı, Mindyak, Buida, Uçalı yerleşim yerleri idari olarak ona bağlıydı. Yeni idari merkezin toplam nüfusu 20 bin kişiye ulaştı. Uçalı'da kentsel statü kazandırmak için bir ihtiyaç vardı ve bu da merkezi finansmanın iyileştirilmesi anlamına geliyordu.

Şubat 1963'te, RSFSR Yüksek Kurulu Başkanlığı, Uçalı yerleşimine kentsel statü tahsisi konusunda bir karar verdi. 1 Şubat 1963'te, Uçalı şehri, Küçük ve Yeni Uçalı köyleri temelinde ortaya çıktı. Bir ay sonra, Uçalı Şehri İşçi Vekilleri Konseyi'nin ilk oturumu gerçekleşti.

Dördüncü aşama (1963 - Mart 1968). 14 Mart 1968'de, işleme tesisinin ilk aşaması devreye alındı.

1975 yılında BaşkırGrazhdanproekt S.G. Shabiev, Uçalı şehri için ayrıntılı bir planlama projesi geliştiriyor.

Nüfus
-----

37 467 nüfusa sahiptir. 2010 Rusya nüfus sayımına göre etnik yapı: başkurtlar % 50.2, tatarlar % 20.9, ruslar % 26.6 .

Galeri
------

* Uçalı kaymakamlığı.Uçalı kaymakamlığı.
* Merkez meydanı. Başkurdistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti döneminde kurulan Vladimir Lenin anıtı. Uçalı kent Filarmoni (anıt arkasında).Merkez meydanı. Başkurdistan Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti döneminde kurulan Vladimir Lenin anıtı. Uçalı kent Filarmoni (anıt arkasında).
* Uçalı merkez cami.Uçalı merkez cami.
* Kış mevsimde Taşbiyek dağına görünüş.Kış mevsimde Taşbiyek dağına görünüş.
* Merkez meydanı (2018'dan beri).Merkez meydanı (2018'dan beri).
* İşan Zaynulla Rasulev Camii.İşan Zaynulla Rasulev Camii.
* Uçal Madencilik ve Metalurji tesisinin Uzyilğa bakır mevduatı.Uçal Madencilik ve Metalurji tesisinin Uzyilğa bakır mevduatı.

Uçalı şehir panoraması: soldan sağa - Uçal Madencilik ve Metalurji tesisinin bacası, Uçal Madencilik ve Metalurji tesisinin atık göleti, Betonarme tesisinin bacası, Taşbiek tepesinde TV kulesi, Taşbiek tepesi eteğinde Uçalı şehrin merkezi.

Yoldaş köyünden Uçalı şehir panoraması: soldan sağa - Kokbaş tepesi eteğinde *Tsarskoe selo* mahallesi, Uçal Madencilik ve Metalurji tesisinin bacası, Uçalı kent merkezi, Taşbiek tepesi.

Kaynakça
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Uçalı*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

1. ↑  "Başkurt Ansiklopedisi'nde "**Uçalı**" Başkurtça makale". 11 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mayıs 2020.
2. ↑  Başkurt Ansiklopedisi'nde "**Uçalı**" Rusça makale[*ölü/kırık bağlantı*]
3. ↑  "Итоги Всероссийской переписи населения по Республике Башкортостан" (pdf). Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Республике Башкортостан. 9 Mart 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mart 2013.
4. ↑  "Zaynulla Rasulev Cami nasıl düzenlenir? (Rusça)". 15 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Mayıs 2020.

Dış bağlantılar
---------------

* **Uçalı YouTube'te**