**Ortolanus** (y. 1300), **Hortulanus** olarak da bilinir, bir Orta Çağ simyacısıdır. Hayatı ve kimliği hakkında çok az bilgi vardır. En çok *Zümrüt Levha* üzerine **Liber super textum Hermetis** başlıklı etkileyici yorumuyla tanınır. 1325'ten önce bestelenmiştir ve orijinal eser iki bölümden oluşmaktadır.

İlki *Spiritus quinte essentie et in quo elemento habitat* başlığını taşır. Şarap olan "argento vivo" adlı gizemli bir malzemeden olağanüstü bir madde, özü yapmaya adanmıştır. Ortholan, Jean de Roquetaillade'den yarım asır önce alkol ve özü ilişkilendiren ilk yazardır. Onun görüşüne göre, özün evrensel bir varlığı olacaktır, ancak en iyi bazı maddelerden ideal olarak da şaraptan elde edilir.

İkinci bölüm teorik bir metindir. Hermes'e atfedilen Zümrüt Tablet'e bir yorum olarak yazılmıştır. Teması, Hermes tarafından tüm kozmosa dinamizm veren evrensel bir alt tabaka olarak övülen ilkel ısı etrafında döner. Ortolanus, alkolün veya özün tüm maddi şeylerde saklı ilkel ısı olduğuna inanır. Bu ikinci bölüm In hoc volumine de alchemia continentur hæc (1541)'deki simya derlemesinde yayınlandı. 1545'te tekrar basıldı. Compendium alchimiae adı altında 1560 baskısı çıktı ve Johannes de Garlandia'ya (filolog) atfedildi. Bunu 1571'de başka bir baskı izledi. Bu yaygın yayınla birlikte, ikinci bölüm Erken modern dönemin simyacıları arasında çok popüler oldu. Hiç yayınlanmayan ilk bölüm unutuldu ve kimse Ortolanus'u öz kavramının gelişimiyle ilişkilendirmedi.

Kimlik
------

Ortolanus'un gerçek kimliği bilinmiyor. Çalışmaları yanlış bir şekilde Johannes de Garlandia (filolog)'a (fl. 1205–1255) ve daha büyük olasılıkla Nördlingen'den Dominikan keşiş (fl. 1275–1325) Jakob Ortlein'e atfedilmiştir. Daha sonraki kaynaklarda kendisine Martin Ortolan veya Lortholain isimleri de verilmiştir.

Ünlü yorumunun önsözü kimliğine dair bir ipucu verir: "Ben Hortulanus, sözde deniz kıyısındaki Bahçelerden çağrıldım, bir lakobin derisine sarındım, Felsefe Müridi olarak anılmaya layık değilim...".

Eserleri
--------

* **Rosarius minör**. Mellon Koleksiyonunda bulunabilir, Yale Üniversitesi Kütüphanesi MS. 5.
* **Textus alkimie**.
* **Liber super textum Hermetis** veya *Hermes'in zümrüt tabletinin yorumu*. Ortolanus, Zümrüt Tablet metnini Felsefe taşı için alegorik bir fiziko-kimyasal tarif olarak yorumladı.

John Bumbles veya Dombelay adlı bir simyacının daha sonraki bir yorumu vardır: **Practica vera alchemica**. 1386'da tamamlandı ve Kuno II von Falkenstein'a ithaf edildi. Bu eser, 1358 yılında yazarın kendisi veya bir başkası tarafından yapılan bir uygulamaya dayandığını iddia etmektedir.

Kaynakça
--------

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX957373
* BNF: cb16516247q (data)
* GND: 102501971
* ISNI: 0000 0000 1404 796X
* NTA: 304584312
* SUDOC: 072434473
* VIAF: 17992606
* WorldCat: viaf-199880631

 |

1. ↑  JOSÉ RODRÍGUEZ-GUERRERO, Desarrollo y Madurez del Concepto de Quintaesencia Alquímica en la Europa Medieval (s. XII-XIV). pp. 30-56.  21 Şubat 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
2. ↑  Bibliotheca Chemica, Part 1 By John Ferguson p.420
3. ↑  JOSÉ RODRÍGUEZ-GUERRERO, Desarrollo y Madurez del Concepto de Quintaesencia Alquímica en la Europa Medieval (s. XII-XIV). p. 40.  16 Haziran 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
4. ↑  *The Secret History of Hermes Trismegistus: Hermeticism from Ancient to Modern Times*. Florian Ebeling. Cornell University Press, 2007. p.51
5. ↑  Introduction to the history of science, Issue 376, Volume 3. George Sarton. Published for the Carnegie Institution of Washington by the Williams & Wilkins Co. 1947