***Iberospinus*** (anlamı: İberyalı sırt omuru) Portekiz'in Erken Kretase (Barremiyen) yaşlı Papo Seco Formasyonu'ndan soyu tükenmiş bir spinosaurid dinozor cinsidir. Bu cins, bir bireye ait çeşitli kemik örneklerinden bilinen tek bir tür olan ***I. natarioi***'yi içerir. *Iberospinus*, İber Yarımadası'ndan bilinen dört spinosaurid taksondan birini temsil eder, diğerleri *Baryonyx*, *Vallibonavenatrix* ve *Camarillasaurus*'tur.

Keşif ve adlandırma
-------------------

 *İberospinus*'un çıkarılan kemiklerinden bazılarının 3 boyutlu bilgisayar ortamına aktarılmasını ve bunun yanı sıra yeniden yapılandırılmış kas sistemini gösteren yaşam rekonstrüksiyonu
İlk fosil materyali, 1999'da keşfedildi, devamında 2004'ten 2008'e kadar ek keşif gezileri yapılmıştır. 2011 yılında bir *Baryonyx* örneği olarak tanımlandıktan sonra, 2019 yılında benzersiz bir tür olduğu anlaşılmıştır. Haziran 2020'deki bir keşif gezisinde ek materyal keşfedildi, ardından 2022'de *Iberospinus* Octávio Mateus ve Darío Estraviz-López tarafından yeni bir cins ve tür olarak tanımlandı. *Iberospinus* holotipi, dünyadaki en eksiksiz spinosaurid örneklerinden birini temsil eder.

*Iberospinus* cins adı, Latince ''*İberya yarımadası''* anlamına gelen *ibero ve ''omur dikeni''* anlamına gelen *spinus* sözcüklerinden oluşur. Tür adı *natariori* ise holotipi bulan kaşif Carlos Natario'yu onurlandırır.

Sınıflandırma
-------------

*Iberospinus*, hem Baryonychinae hem de Spinosaurinae dışında, Spinosauridae içinde değerlendirildi. Yine de Mateus & Estraviz-López (2022), fosil materyalinin baryonichinelerin bazı özelliklerini gösterdiğini açıklayarak grupla daha yakın bir ilişki olduğunu önermektedir. Betimleyen yazarlardan sonra ayarlanmış bir kladogram aşağıda gösterilmiştir:


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Spinosauridae** | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | ***Iberospinus***  |
|   |
|   | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Baryonychinae | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Suchomimus*  |
|   |
|   | *Baryonyx*  |
|   |

 |
|   |
| Spinosaurinae | 

|  |  |
| --- | --- |
|   | *Spinosaurus*  |
|   |
|   | *Ichthyovenator*  |
|   |
|   | *Irritator*  |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

Anatomi
-------

 Dişleri (mavi), yedek dişleri (yeşil ve pembe) ve nörovasküler sistemi (sarı) gösteren holotipin alt çenesinin BT taraması
*Iberospinus*'un diş yapısı (alt çene), dişleri ve dış foramenleri birbirine bağlayacak girişik bir nörovasküler sistem gösterir. Bu, eğer burun su altındaysa, hareketin bir basınç sensörü olarak çalışmış olabilir. Alt çenede bir dizi yedek diş de korunur.

Dış bağlantılar
---------------

* Wikimedia Commons'ta **Iberospinus** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
* Vikitür'de ***Iberospinus*** ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4 5  "A new theropod dinosaur from the Early Cretaceous (Barremian) of Cabo Espichel, Portugal: Implications for spinosaurid evolution". *PLOS ONE*. **17** (2): e0262614. 2022. doi:10.1371/journal.pone.0262614.
2. ↑  Mateus (21 Nisan 2011). "A new specimen of the theropod dinosaur Baryonyx from the early Cretaceous of Portugal and taxonomic validity of Suchosaurus". *Zootaxa*. **2827** (1): 54-68. doi:10.11646/zootaxa.2827.1.3. ISSN 1175-5334. 28 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2022.
3. ↑  Arden (1 Ocak 2019). "Aquatic adaptation in the skull of carnivorous dinosaurs (Theropoda: Spinosauridae) and the evolution of aquatic habits in spinosaurids". *Cretaceous Research* (İngilizce). **93**: 275-284. doi:10.1016/j.cretres.2018.06.013. ISSN 0195-6671. 27 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| Takson belirleyicileri | 
* Vikiveri: Q110939377
* Fossilworks: 453331
* ZooBank: 7641902A-10D4-42E6-8C49-F4EA6DE2DC95

 |