Nezihe Araz
**Fatma Nezihe Araz**; (d. 11 Mayıs 1920, Konya - ö. 25 Temmuz 2009, İstanbul), Türk yazar, gazeteci.

Yaşamı
------

11 Mayıs 1920’de Konya’da dünyaya geldi. Babası, Ankara'nın bilinen ailelerinden Bulgurzade ailesine mensup, Ankara milletvekillerinden Rıfat Araz’dır. Fatma Nezihe, babasının Konya Ziraat Bankası müdürü olduğu dönemde dünyaya geldi. Soyadı Kanunu çıktığında Mustafa Kemal babası Rıfat Bey'e "Araz" soyadını verdi.

1941'de Ankara Kız Lisesini, 1946'da Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümünü bitirdi. Okuldan mezun olduğu yıl Behice Boran'ın asistanı olarak üniversitede akademik yaşama başladı; bazı sol eylemlere katıldı. 1948'de Behice Boran üniversiteden kovulunca okuldan ayrıldı ve kendisini ilişkide olduğu sol çevrelerden uzaklaştırmak isteyen ailesinin talebi doğrultusunda doktora yapmak üzere İstanbul'a gitti. Ancak akademisyenliğe ilgisini yitirdi ve dindar olan ailesinin irtibatlı olduğu Kenan Rıfai'nin sohbetlerine katılıp Rıfai Dergahı'na girdi.

### Gazetecilik Yaşamı

Şiirlerini 1950’de "*Benim Dünyam*" adlı kitapta yayımlayan Nezihe Araz, gazeteciliğe aynı yıl Resimli Hayat dergisinde başladı ve bu mesleği 57 yıl sürdürdü. Gazeteciliğe başladığı yıllarda, basın dünyasında bulunan üniversite mezunu çok az sayıda insandan birisiydi. Babıâli’nin çeşitli gazetelerinde fıkra yazarlığı yaptı. Röportajları ve araştırmaları yayınlandı. Gazetecilik alanında verdiği hizmetler, 2003 yılında Burhan Felek Basın Hizmet Ödülü ile ödüllendirilmiştir. 

### Araştırma Yazarlığı

Kenan Rıfai’nin 1950’de ölümü üzerine ertesi yıl Samiha Ayverdi, Safiye Erol ve Sofi Huri ile birlikte "*Ken’an Rifai ve Yirminci Asrın Işığında Müslümanlık" kitabını yazdı.*

1953’te "*Fatih’in Deruni Tarihi*" adlı kitapla Fatih Sultan Mehmet’in hayatını anlattı. 1959 yılında çıkardığı "*Anadolu Evliyaları*" adlı kitap çok ses getirdi. Daha sonra Muhammed bin Abdullah’ın hayatını konu alan "*Peygamberler Peygamberi Hazreti Muhammed*"(1960), "*Peygamberlerin Torunları*" (1960), Yunus Emre’nin hayatını konu alan "*Dertli Dolap*" (1961); Mevlana hakkındaki "*Aşk Peygamberi / Mevlana’nın Romanı*" (1962) ile "*28 Peygamber*", "*Çocuk ve İslam*", "*Gelin Canlar Bir Olalım*" (1979) adlı eserleri yazdı.

Meydan-Larousse, Larousse-Gençlik ve Türkiye Ansiklopedisi gibi yayınların yapımcı veya yayıncılığını yaptı.

Anadolu halk törelerini, özellikle kadın giyim ve süs eşyasının özelliklerini ve bunlara ilişkin anekdotları derledi. Anadolu kadınları baş süslemelerinden bir koleksiyon oluşturdu. Orta Anadolu Yörükleri arasında yaptığı araştırmaları "*Kırk Pencereli Konak*" adıyla yayınladı.

1993’te Mustafa Kemal ile Latife Hanım’ın ilişkisini anlatan "*Mustafa Kemal’le 1000 Gün*" adlı kitabı yazdı. Anılarından yola çıkarak yazdığı "*Mustafa Kemal’in Ankara’sı*" (1994), İsmet İnönü’yü anlattığı "*Mustafa Kemal’in Devlet Paşası*", "*Bir Zamanlar O da Çocuktu: Adı Mustafa*" Atatürk hayranlığı ile yazdığı eserlerdendir.

### Oyun Yazarlığı

Nezihe Araz, Kent Oyuncuları tarafından sergilenen "*Hayattan Yapraklar*" adlı televizyon dizisini ve yine Kent Oyuncuları’nın sergilediği, "*Akıllı Tavşan ve Güçlü Aslan*", "*Sihirli Fındıklar*" adlı müzikli çocuk oyunlarını yazdı. Araz’ın Devlet Tiyatroları edebî kurullarınca repertuvara alınan ve çeşitli tarihlerde oynanan oyunları şunlardır: "*Bozkır Güzellemesi*", "*Öyle Bir Nevcivan*", "*Alacakaranlık*", "*İmparatorun İki Oğlu*", "*Afife Jale*", "*Cahide*", "*Ballar Balını Buldum*", "Öyle Bir Nevcivan", 1984 Muhsin Ertuğrul Tiyatro Ödülü’nü; "Afife Jale", 1987 Kültür Bakanlığı En İyi Tiyatro Yazarı Ödülü ile 1988 İsmet Küntay Tiyatro Ödülü’nü kazandı. 1984’ten sonra televizyonda "*Hanımlar Sizin İçin*" adlı, kadınlara yönelik kuşak programları hazırladı. "*O Kadın*", "*Ekmek Kavgası*", "*İhtiras Fırtınası*", "*Afife Jale*" ve "*Hanım*" adlı senaryoları filme çekildi.

### Ölümü

Son günlerini İstanbul’da Maltepe Huzurevi’nde geçirdi. Alzheimer oldu. 26 Temmuz 2009’da İstanbul’da öldü. Hiç evlenmemiş ve çocuk sahibi olmamıştır.

2010’da Nezihe Araz hakkında kız kardeşi Vecihe Büyükaksoy'un torunu Jeyda Elsasser'in yönetmenliğinde hazırlanan "Beyond Words" adlı belgesel hazırlandı.

Eserleri
--------

### Şiir

* Benim Dünyam (1950)
* Yalnız Ağaç

### Biyografi

* Fatih Sultan Mehmet (1953)
* Hazreti Muhammed (1960)
* Mustafa Kemal'le 1000 Gün

### Roman

* Kervankıran (tarihî roman, 1960'ların başında gazetede tefrika edildi)

### Araştırma

* Dertli Dolap (1961)
* 28 Peygamber (1963)
* Anadolu Evliyaları (1966)
* Aşk Peygamberi
* Kırk Pencereli Konak
* Anadolu'nun Kadın Erenleri

### Oyun

* Hayattan Yapraklar
* Sihirli Fındıklar (Çocuk Oyunu)
* Bozkır Güzellemesi (Çorak Toprak)
* Öyle Bir Nevcivan
* Alacakaranlık
* Ateş Hattında Bir Kadın
* Kuvay-i Milliye Kadınları
* Savaş Yorgunu Kadınlar (Bosnalı Kadınlara Ağıt)
* İmparatorun İki Oğlu
* Dülger Balığı
* Akıllı Tavşan Ve Güçlü Aslan (Çocuk Oyunu)
* Afife Jale
* Cahide
* Kerem ile Aslı
* Hoşgör
* Ballar Balını Buldum
* Kutlu Melek
* Nakşıdil Sultan
* Uzun Bir Gün
* Yarım Kalan Masal
* Saat Dokuz Sıfır Beş

### Senaryo

* O Kadın
* Ekmek Kavgası
* İhtiras Fırtınası
* Afife Jale (Selim İleri'yle birlikte)
* Hanım
* Bir Kırmızı Gül

Kaynakça
--------

1. 1 2  "Soner Yalçın, **Solculuktan Sufiliğe Nezihe Araz**, *Hürriyet Gazetesi, 02.08.2009*". 12 Ekim 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Haziran 2010.
2. ↑  "**Nezihe Araz'ı kaybettik**, *Milliyet Gazetesi, 26.07.2009*". 6 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Haziran 2010.
3. ↑  "**Nezihe Araz belgeseli Toronto'da izleyiciye sunuldu**, *Bizim Anadolu Gazetesi, Şubat 2010*". 28 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Haziran 2010.
4. 1 2  Selim İleri. "Nezihe Araz'ı anmak..." zaman.com.tr. 14 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Temmuz 2013.

Dış bağlantılar
---------------

* Hürriyet gazetesi

| * g
* t
* d
Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı devlet sanatçıları |
| --- |
| 1970–1979 | 
* Adnan Saygun
* Necil Akses
* Ulvi Cemal Erkin
* Mithat Fenmen
* İlhan Usmanbaş
* Gülay Uğurata
* İdil Biret
* Suna Kan
* Ayla Erduran
* Ayşegül Sarıca
* Verda Erman (1971)

 |
| 1980–1989 | 
* Nevit Kodallı
* Cemal Reşit Rey
* Hikmet Şimşek
* Gürer Aykal
* İsmail Aşan
* Tunç Ünver
* Cüneyt Gökçer
* Yıldız Kenter
* Meriç Sümen
* Suna Korat (1981)
* Nevzad Atlığ
* Ayhan Baran
* Vasfi Rıza Zobu
* Bedia Muvahhit
* Mükerrem Berk
* Gülsin Onay
* Ayten Gökçer (1987)
* Aydın Gün
* Leyla Gencer (1988)

 |
| 1990-1999 | 
* Necdet Yaşar
* İsmail Baha Sürelsan
* Alâeddin Yavaşca
* Zeki Müren
* Teoman Önaldı
* Yesari Asım Arsoy
* Sâdi Yâver Ataman
* Nida Tüfekçi
* Mustafa Geceyatmaz
* Mustafa Turan
* Barış Manço
* Hüseyin Sermet
* Güher Pekinel
* Süher Pekinel
* Okan Demiriş
* Mete Uğur
* Macide Tanır
* Bozkurt Kuruç
* Osman F. Seden
* Türkan Şoray
* Hülya Koçyiğit
* Orhan Şaik Gökyay
* Tarık Buğra
* Attilâ İlhan
* Ali Avni Çelebi
* Sabri Berkel
* Turan Erol
* Devrim Erbil
* Hüseyin Anka Özkan
* Sadi Diren (1991)
* Müzeyyen Senar
* Mehveş Emeç
* Şefika Kutluer
* Tekin Akmansoy
* Muazzez Abacı
* Metin Akpınar
* İzzet Altınmeşe
* Selmi Andak
* Avni Anıl
* Nezihe Araz
* Muzaffer Arıkan
* Orhan Asena
* Semih Balcıoğlu
* Recep Bilginer
* Ali Can
* Koral Çalgan
* İnci Çayırlı
* Merih Çimenciler
* Ali Doğan
* Haldun Dormen
* Armağan Elçi
* Erol Erdinç
* Özdemir Erdoğan
* Musa Eroğlu
* Muazzez Ersoy
* Semiha Berksoy
* Zeki Alasya
* Mengü Ertel
* Orhan Gencebay
* Nurşen Girginkoç
* Rengim Gökmen
* Ruşen Güneş
* Fahrettin Güven
* Nedret Güvenç
* Fikret Hakan
* Selahattin İçli
* Selim İleri
* Çolpan İlhan
* Yekta Kara
* Cemil Karababa
* Müşfik Kenter
* Kayıhan Keskinok
* Levent Kırca
* Atilla Manizade
* Yusuf Nalkesen
* Tankut Öktem
* Gazanfer Özcan
* Ahmet Özhan
* Münir Özkul
* Sezen Cumhur Önal
* Kutlu Payaslı
* Ajda Pekkan
* Ali Poyrazoğlu
* Ozan Sağdıç
* Mustafa Sağyaşar
* Samime Sanay
* Emel Sayın
* Timur Selçuk
* Nedret Selçuker
* Nesrin Sipahi
* Ferit Sıdal
* Kâmil Sönmez
* Muammer Sun
* Gülriz Sururi
* Dinçer Sümer
* Şener Şen
* Ziya Taşkent
* Orhan Taylan
* Okay Temiz
* Zekai Tunca
* Neriman Altındağ Tüfekçi
* Dilek Türker
* Nejat Uygur
* Necdet Varol
* Gönül Yazar
* Jale Yılmabaşar
* Nilüfer Yumlu
* Metin Yurdanur
* Gülşen Tatu (1999)

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 103375856
* ISNI: 0000 0000 8187 1748
* LCCN: n89616501
* NLI: 987007316557405171
* NTA: 074125311
* SUDOC: 120063131
* TDVİA: araz-fatma-nezihe
* VIAF: 118102187
* WorldCat: lccn-n89616501

 |