***Pyrilia barrabandi***, Psittacidae familyasında sınıflandırılan bir papağan türü. Eskiden, şimdi monotipik olan *Pionopsitta* cinsinde sınıflandırılıyordu

Güney Amerika'da And Dağları'nın Amazon bölümünde, Amazon Havzası'nın kuzeybatı, güneybatı ve güney orta kısmında nemli ova ormanlarında bulunur.

Amazonlarda artan ormansızlaşmanın yol açtığı habitat yok olması nedeniyle soyları tehdit altındadır.

Taksonomi
---------

Bilimsel adının epiteti Fransız ressam Jacques Barraband'a ithafen verilmiştir. Önceden *Pionopsitta* cinsinde sınıflandırılmıştı.

İki alt tür vardır:

*P.b. barrabandi*- Amazon Nehri'nin kuzeyinde, Amazonas'ın doğusu, Brezilya'nın kuzeyi ve Venezuela'nın güneyinden Kolombiya'nın güneydoğusu, Ekvador'un doğusu ve Peru'nun kuzeydoğusuna kadar olan bölgede yaşar.

*P.b. aurantiigena*- Amazon Nehri'nin güneyinde, Brezilya'nın kuzeyinden Peru'nun doğusu ve Bolivya'nın kuzeyine kadar olan bölgede yaşar.

Fiziksel özellikleri
--------------------

Boyları 25 cm civarındadır. Ağırlıkları 165 ila 190 g. arasında değişir.

Erişkinlerin boğaz ve göğüs tüyleri zeytin yeşilidir. Uyluklar sarıdır, kanadın kıvrımı ve daha küçük kanat örtüleri sarıdan turuncuya, karpal kenar ve alt örtüleri turuncudan kırmızıya değişir. Kuyruğun uçları ve kanat tüyleri mavidir. *P.b. aurantiigena* alt türünün yanakları, kanat kıvrımı, kanat altı ve küçük kanat üst tüyleri ile uylukları koyu turuncu renklidir ve *barrabandi* nominat alt türde görülen sarı renkli tüyler yoktur. Kahverengi gözlerinin çevresinde belirgin bir beyaz göz halkası bulunur ve kafaları kara, yanakları da turuncu ile sarı renklidir. Gagaları gri ila kara renk arasında değişir.

Yavruların tepeleri kahverengi, alın, ense, yanak ve çeneleri kahverengi sınırlı zeytin yeşili rengindedir. Kanat kıvrımları ve küçük kanat üst tüyleri dağınık sarı içeren yeşil renktedir. Karpal kenar ve alt örtüler dağınık yeşil içeren kırmızı renktedir.

### Sesleri

Uçuş sırasında tiz ve geveleme benzeri bir ses çıkarırlar. Gırtlaktan çıkan tehlike çağrıları vardır.

Ekoloji ve davranış
-------------------

Sabahın erken saatlerinde aktiflerdir. Genellikle tek tek, çiftler hâlinde veya çamur birikintilerinde 10 bireye kadar küçük gruplar hâlinde görülürler.

### Beslenme

Tohumlar, meyveler ve ağaçlarda bulunan yaban arısı larvaları ile beslenirler. Besinlerini kanopinin üstünde ya da hemen altında ararlar. Ayrıca besinlerinde bulunan asitleri nötralize eden antasit içeren toprakları tüketmek için çamur birikintilerini ziyaret ederler.

### Üreme

Üreme mevsimleri muhtemelen Eylül-Ekim aylarıdır.

Dağılımı ve yaşam alanı
-----------------------

Kuzeybatı Brezilya, batı Ekvador ve Peru, güney Venezuela ve Kolombiya ve aşırı kuzey Bolivya'da bulunur. Kuru toprak ormanlarda 400 m. rakıma kadar ve nadiren Varzéa ormanlarında yaşarlar. Ayrıca orman kenarlarında ve kısmen bozulmuş ormanlarda dayaşarlar.

Korunma Durumu
--------------

Tür, Amazon yağmur ormanlarında artan ormansızlaşmadan etkilendiği için IUCN Kırmızı Listesi'nde neredeyse tehdit altında olarak listelenmiştir ve yaşam alanı kaybı nedeniyle popülasyonunun 25%-30% oranında azalması muhtemeldir. Dağılım alanında nadir olarak bulunur.

Evcil hayvan
------------

Nadiren evcil hayvan olarak tutulur, Brezilya'da evcil hayvan olarak bakılırlar.

Kaynakça
--------

1. ↑  "BirdLife International (2012). "Pyrilia barrabandi". IUCN Red List of Threatened Species. 2012". 24 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi.
2. 1 2 3 4  ""Parrots.org Orange-cheeked-parrot Profile"". 28 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
3. 1 2  ""Orange-cheeked Parrot-Data Zone"".
4. 1 2 3 4 5 6  ""ORANGE-CHEEKED PARROT-Wild Status"". 28 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Takson belirleyicileri | 
* Vikiveri: Q1267230
* ADW: Pionopsitta\_barrabandi
* Avibase: 05B5B7D0279F58D9
* BirdLife: 22686116
* eBird: orcpar2
* GBIF: 7340175
* iNaturalist: 73321
* ITIS: 177760
* IUCN: 22686116
* NCBI: 285230
* Neotropical: orcpar2
* Species+: 3087
* Xeno-canto: Pyrilia-barrabandi

 |