Gene Roddenberry, Uzay Yolu'nun yaratıcısı
**Eugene Wesley Roddenberry** (19 Ağustos 1921 – 24 Ekim 1991), Amerikalı yazar ve senaristtir. En çok bilimkurgu dizisi Uzay Yolu'nun yaratıcısı olarak bilinmektedir. Uzaya gömülen ilk insanlardan biridir. Roddenberry, II. Dünya Savaşı sırasında Amerikan Hava Kuvvetleri'nin Pasifik'teki harekâtlarında (en:Pacific Theater of Operations) gösterdiği kahramanlıklardan dolayı "Distinguished Flying Cross" (en:Distinguished Flying Cross) madalyasını almıştır.

Yarattığı diğer eserler arasında Dünya: Son Çatışma, Kevin Sorbo'nun başrolünü oynadığı, Roddenberry'nin hikâyelerinden ortaya çıkmış bir dizi olan Andromeda sayılabilir.

Hayat hikâyesi
--------------

Eugene Wesley Roddenberry El Paso, Teksas'ta doğmuştur. Babasının adı Eugene Edward Roddenberry, annesinin adı Caroline Glen Roddenberry’dir. Çocukluğu, babasının kariyerinin Los Angeles Polis Teşkilatı (LAPD)'nda sürdürmesinden dolayı Los Angeles'ta geçmiştir. Babasının izinden giderek Los Angeles Şehir Koleji’nde polislik eğitimi almış ve okulun Polis Kulübü’nü yönetmiştir. Bu dönemde kendisi FBI’yla işbirliği görevi içindeydi. FBI bu dönemde kulübe konuşmacılar ve kulübün yayınlaması için yayınlar sağlamış; okul öğrencilerinin kayıtlar için parmak izi kayıtlarını çıkarmışlardır.

Los Angeles Şehir Koleji’nden mezun olduktan sonra Columbia Üniversitesi'ne, Miami Üniversitesi'ne ve Güney Kaliforniya Üniversitesi'ne devam etti.

Sonraları akademik ilgisini havacılık mühendisliğine kaydırmış ve pilotluk belgesi. Roddenberry 1941'de ABD Hava Kuvvetleri’ne yazılmış ve pilot olarak göreve başlamıştır. Pek çok muharebede Boeing B–17 Flying Fortress uçağıyla çarpışmış, Amerikan Hava Kuvvetleri’nin Pasifik’teki harekatlarında kendilerini "Bombacı Baronlar" olarak adlandıran grubun içinde yer almıştır. gösterdiği kahramanlıklardan dolayı "Distinguished Flying Cross" ve "Air Medal" madalyalarına layık görülmüştür.

Görevi bıraktıkdan sonra Pan American World Airways'te ticari pilot olarak işe başlamıştır. Haziran 1947'de Karaçi'den İstanbul'a uçarken Suriye çölü üzerindeki bir kazada gösterdiği performanstan dolayı Sivil Havacılık alanında takdirname kazanmıştır.

Roddenberry, Los Angeles'ta televizyon için senaryolar yazmak üzere Pan Am'dan ayrıldı. Genişleyen ailesinin hayatını sürdürmesi için daha önceden başladığı eğitimine geri dönerek 1 Şubat 1949'da Los Angeles Polis Teşkilatı'na 6089 yaka numarasıyla katıldı. Yedi yıllık hizmeti sonrasında Roddenberry çavuş rütbesine atandı. Yazarlık kariyerine devam edebilmek için 7 Haziran 1956'da istifa etti.

Roddenberry’nin kısa istifa mektubu şu şekildedir:  


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Polis maaşının şu anki düzeyiyle ailemi geçindirmeye yetmeyeceğine karar verdim ve istifayı gerekli gördüm. Yedi yıldan uzun süredir keyifli ve adil bir çalışma ortamı bu kararımı verirken beni oldukça üzmüştür. | „ |
| —Gene Roddenberry |

Ailesi
------

Roddenberry iki kere evlenmiş ve ikisi 27 yıl evli kaldığı ilk eşinden Eileen, Dawn ve Darleen olmak üzere üç çocuk sahibidir. 1960’larda Uzay Yolu’nda önemli bir rolde oynayan Majel Barrett ile flört etmeye başlamıştır. İlk eşinden ayrılmış ve 6 Ağustos 1969’da, Barett’le geleneksel Şinto seremonisiyle Japonya’da evlenmiştir. Eugene Wesley Jr adında bir oğlan çocukları olmuştur.

İnancı
------

Ailesinin Güneyli Baptist inancına karşın Roddenberry dünyadaki tüm savaşlardan örgütlü din oluşumlarını suçlayarak hümanistliği tercih etmiştir.

Ölümü ve cenazesi
-----------------

Roddenberry 24 Ekim 1991'de, 70 yaşında kalp krizinden hayata gözlerini yummuştur. Külleri uzayda toprağa verme yöntemiyle Pegasus roketiyle 1997 yılında uzaya gönderilmiştir. 5 yıl dünyanın etrafında dolaşan kapsül yeniden atmosfere girerek yanmış ve küller uzaya yayılmıştır.

Televizyon ve film kariyeri
---------------------------

Uzay Yolu’ndan önce Roddenberry, Highway Patrol gibi 1950'lerin popüler televizyon dizilerine hala bir polisken, Los Angeles Polis Teşkilatı’nın esnek olmayan politikalarından dolayı Robert Wesley takma adıyla senaryolar yazmıştır.

Norway Corporation
------------------

Roddenberry’nin "Have Gun, Will Travel" (en: Have Gun, Will Travel) için serbest yazar olarak uğraşıları ve karşılaştığı güçlükler onu kendi televizyon programını yapmaya itmiştir. İlk girişimi, "APO 923", yayına girmemiştir. 1963’te, Norway Corporation (en: Norway Corporation) adlı şirketle anlaştı. Bu marka altında "The Lieutenant" adında 1963 – 1964 yıllarında ABC ve MGM Television kanallarında gösterime giren, Amerika Birleşik Devletleri Deniz Piyade Kolordusu hakkında, baş rollerinde Gary Lockwood'un Teğmen William Rice rolünde oynadığı bir televizyon dizisi çevirmiştir. Bu arada başka bilimkurgu dizileri çevirmeyi deneyen Roddenberry, başarısız olmuştur. "The Lieutenant" dizisinde Uzay Yolu’ndan pek çok oyuncu düzenli ya da misafir olarak oynamıştır.

Ama bağımsız bir produktör olarak bile Roddenberry’in sorunları devam etmekteydi; ABC askeri birliklerdeki ırkçılıkla mücadele eden "The Lieutenant" gibi bir diziyi yayınlamayı ve hatta parasal kaynak ayırmayı reddetmişti.

Uzay Yolu
---------

Bu düşüncelerle Roddenberry, 1964 yılında en: Buck Rogers ve Flash Gordon'a rakip olabilecek Uzay Yolu'nu geliştirdi. Diziler nihayet Desilu Stüdyoları’nda (en: Desilu Studios) çekilmeye başlandı. Roddenberry bu fikri "Yıldızlara oğru en: Wagon Train" şeklinde tanıtmıştı. 500.000 $’lık pilot bölüm NBC’den az miktarda bir destek almış ve bütçeyi aşmıştı ama birinciye benzemeyen ikinci pilot bölüme öncelik tanımışlardı. en:Norway Corporation produksiyonları 8 Eylül 1966'da gösterime girmiş ve üç sezon gösterime kalmıştır. Düşük izlenme oranlarından Nielsen reytinglerinden dolayı gösterimleri iptal olsa da dizinin kendine göre bir izleyici kitlesi oluşmuştu.

Stüdyodaki ilk projesi Pretty Maids All in a Row (en:Pretty Maids All in a Row), düşük bütçeli bir Francis Pollini romanı uyarlamasıdır ve Roger Vadim tarafından yönetilmiştir. Oyuncu kadrosunda, Rock Hudson, Angie Dickinson (en: Angie Dickinson), Telly Savalas ve Roddy McDowall adlı ünlü oyuncularla Uzay Yolu'ndan James Doohan (en: James Doohan) ve William Campbell (en: William Campbell (film actor)) gibi Norway Corporation’ın (en:Norway Corporation) sözleşmeli oyuncuları bulunmaktadır.

Uzay Yolu'nun iptali üzerine Roddenberry Norway Corporation (en: Norway Corporation) aracılığıyla dört bilimkurgu dizi tasarlamıştır: The Questor Tapes (en: The Questor Tapes), Genesis II (en: Genesis II), Planet Earth (en: Planet Earth) ve Strange New World (en: Strange New World). 1977 yapımı Spectre (en: Spectre) adlı televizyon filminin senaryo kadrosunda görev almıştır.

Uzay Yolu sonrası
-----------------

Televizyon ve film endüstrisinde iş bulamazken, Norway Corporation (en:Norway Corporation) iflasın eşiğindeyken ailesini geçindirmekte zorlanan Roddenberry iyi bir dost olarak gördüğü Arthur C. Clarke’ın tavsiyesiyle üniversitelerde ders vermeye başlamıştır. Bu derslerde Uzay Yolu setinden ve anılarından bahsetmeyi seviyordu. Hatta derslerde siyah – beyaz, hiç yayınlanmamış pilot bölümlerin de gösterimini gerçekleştirmişti. Roddenberry, Uzay Yolu: Film (en: Star Trek: The Motion Picture) filminin çevrilmesine kadar bu şekilde hayatını sürdürmüştür.

Yeni Uzay Yolu projeleri
------------------------

Uzay Yolu: Film’in (en:Star Trek: The Motion Picture) sonucu olarak pek çok eleştiri alsa da izlenme sonuçları kayda değerdi. Bunun sonucu 80’lerde birkaç film ve Uzay Yolu: Yeni Nesil ortaya çıkmıştır.

John F. Kennedy suikastına geri dönme konusunu işleyecek olan Uzay Yolu projesi kabul görmedi. Roddenberry daha sonra çekilecek dört filme danışmanlık yapmaya devam etti: Uzay Yolu II: Khan'ın İntikamı (en: Star Trek II: The Wrath of Khan), Uzay Yolu III: Spock'un Dönüşü (en: Star Trek III: The Search for Spock), Uzay Yolu IV: Eve Dönüş (en: Star Trek IV: The Voyage Home), Uzay Yolu V: Son Sınır (en: Star Trek V: The Final Frontier). Bu konumda senaryoları gözden geçirme yetkisine sahipti.

Roddenberry, Uzay Yolu: Yeni Nesil dizisinin gerçekleşmesinde oldukça katkıları olmuştu. İlk sezonda tamamen kontrol kendi elindeydi. Sağlık nedenlerinden dolayı bu kontrolü üçüncü sezona kadar sürdürebildi. Rick Berman ve Michael Piller'ın kontrolünde dizi yedi sezonu tamamladı. Bu ikili Uzay Yolu efsanesini Uzay Yolu: Derin Uzay Dokuz (en: Star Trek: Deep Space Nine), Uzay Yolu: Gezgin (en: Star Trek: Voyager) ve Uzay Yolu: Atılgan (en: Star Trek: Enterprise) dizilerine taşıdı.

Orijinal Uzay Yolu dizisi temel alınarak çekilen Uzay Yolu VI: Keşfedilmemiş Ülke (en: Star Trek VI: The Undiscovered Country) sinema filmi Roddenberry'nin anısına ithafen çekilmiştir. Kendisi filmin yayınlamamış bir kopyasını ölümünden birkaç gün önce izlemiştir.

Roddenberry, film ve televizyon çalışmalarının yanında ilk Uzay Yolu sinema filmi Uzay Yolu: Film'in romanını yazmıştır. Bu bağlamda, Paramount Pictures Corporation'a ait olan Pocket Books (en: Pocket Books) ve Simon & Schuster (en: Simon & Schuster) yayınlarından pek çok romana da öncülük etmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  David Alexander.(1994) *Star Trek Creator: The Authorized Biography of Gene Roddenberry,* Roc, s.141
2. ↑  David Alexander (1994), Star Trek Creator: The Authorized Biography of Gene Roddenberry. Roc. ISBN 0-451-45440-5
3. ↑  Susan Sackett (2002). Inside Trek: My Secret Life With Star Trek Creator Gene Roddenberry. HAWK Publishing Group. ISBN 1-930709-42-0

Dış bağlantılar
---------------

* Official Roddenberry family website25 Şubat 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Gene Roddenberry's Andromeda

| * g
* t
* d
*Uzay Yolu* |
| --- |
| 
* Film ve televizyon dizileri
* Ana hatları
* Zaman çizelgesi
* Resmî evreni

 |
| Televizyon dizileri | *The Original Series* (bölümler)  **·**  *The Animated Series*  **·**  *The Next Generation* (bölümler)  **·**  *Deep Space Nine* (bölümler)  **·**  *Voyager* (bölümler)  **·**  *Enterprise* (bölümler)  **·**  *Discovery* (bölümler)  **·**  *Short Treks*  **·**  *Picard*  **·**  *Lower Decks* | Uzay Yolu logosu |
| Sinema filmleri | 

|  |  |
| --- | --- |
| *The Original Series* | 
* *The Motion Picture*
* *The Wrath of Khan*
* *The Search for Spock*
* *The Voyage Home*
* *The Final Frontier*
* *The Undiscovered Country*

 |
| *The Next Generation* | 
* *Generations*
* *First Contact*
* *İsyan*
* *Nemesis*

 |
| *Kelvin zaman çizgisi* | 
* *Star Trek*
* *Bilinmeze Doğru*
* *Sonsuzluk*

 |

 |
| Evren | 

|  |  |
| --- | --- |
| Karakterler | 
* + A–F
	+ G–M
	+ N–S
	+ T–Z

 |
| Kavramlar | 
* Oyunlar
* Kobayashi Maru
* Hukuk
	+ Prime Directive
	+ İlk temas
* Maddeler
	+ Dilithium
* Cinsellik
	+ Pon farr
* Yıldız tarihi

 |
| Konum | 
* Galaktik çeyrekler
* Mirror Universe

 |
| Kültürlerve ırklar | 
* Andorian
* Bajoran
* Borg
* Breen
* Cardassian
* Dominion
* Ferengi
	+ Rules of Acquisition
* Gorn
* Kazon
* Klingon
	+ Yüksek Konsey
	+ kültür
	+ dil
	+ dil bilgisi
* Maquis
* Orion
* Q
* Romulan
* Species 8472
* Birleşik Gezegenler Federasyonu
	+ Yıldız Filosu
	+ Akademi
	+ Section 31
* Tribble
* Vidiians
* Vulcan
	+ nerve pinch
	+ salute
* Xindi

 |
| Teknoloji | 
* Görünmezlik cihazı
* Communicator
* Yansıtıcı kalkanlar
* Sanal Güverte
* Hypospray
* İtki motoru
* Jefferies tube
* LCARS
* Tıp
* Çoğaltıcı
* Uzay gemileri
	+ Deep Space Nine
	+ *Defiant*
	+ Earth Spacedock
	+ *Enterprise*
		- NX-01
		- NCC-1701
		- A
		- D
		- E
	+ Klingon uzay gemileri
	+ Mekikler
	+ *Voyager*
* Işınlanma
* Tarayıcı
* Üniformalar
* Büküm motoru
* Silahlar
	+ Bat'leth

 |

 |
| Yapım | 
* Ekip listesi
* Gene Roddenberry
* Norway Corporation
* Müzik ve besteciler
	+ Müzik teması
* "Where no man has gone before"
* "Beam me up, Scotty"
* Kırmızı üniforma

 |
| Gerçekleşmeyen projeler | 
* *The God Thing*
* *Planet of the Titans*
* *Phase II*

 |
| Yan kurgusu | 
* Oyunlar
* Edebiyat
	+ çizgi roman
	+ romanlar
	+ kaynak kitapları
* Sahne
	+ *A Klingon Christmas Carol*
	+ Klingon operası
* Kurgusal çalışmalar listesi

 |
| Belgeseller | 
* *Trekkies*
* *Mind Meld*
* *Trekkies 2*
* *How William Shatner Changed the World*
* *Beyond the Final Frontier*
* *The Captains*
* *Trek Nation*
* *For the Love of Spock*
* *What We Left Behind*

 |
| Kültürel etkisi | 
* Ortak bölümler
* Kirk ve Uhura'nın öpüşmesi
* Uzay Yolu ve Yıldız Savaşları rekabeti
* Hayranlar
	+ hayran yapımları
	+ genişletilmiş evreni
* Kirk/Spock
* Memory Alpha
* Shakespeare ve *Uzay Yolu*
* The Exhibition
* The Experience
* *Galaxy Quest*
* *The Orville*
* *Please Stand By*

 |
| 
* **Kitap**
* **Uzay Yolu**

 |

| * g
* t
* d
Yaşam Boyu Başarı Ödülü |
| --- |
| 1970'ler | 
* Fritz Lang (1976)
* Samuel Z. Arkoff (1977)
* Christopher Lee (1979)

 |
| 1980'ler | 
* Gene Roddenberry (1980)
* William Shatner (1980)
* John Agar (1981)
* Ray Harryhausen (1982)
* Martin B. Cohen (1983)
* Vincent Price (1986)
* Leonard Nimoy (1987)
* Roger Corman (1988)

 |
| 1990'lar | 
* Ray Walston (1990)
* Arnold Schwarzenegger (1992)
* David Lynch (1993)
* Alfred Hitchcock (1994)
* Steve Reeves (1994)
* Whit Bissell (1994)
* Joel Silver (1995)
* Richard Fleischer (1995)
* Sean Connery (1995)
* Wes Craven (1995)
* Albert R. Broccoli (1996)
* Edward R. Pressman (1996)
* Harrison Ford (1996)
* Dino De Laurentiis (1997)
* John Frankenheimer (1997)
* Sylvester Stallone (1997)
* James Coburn (1998)
* James Karen (1998)
* Michael Crichton (1998)
* Nathan Juran (1999)

 |
| 2000'ler | 
* Dick Van Dyke (2000)
* George Barris (2000)
* Brian Grazer (2001)
* Robert Englund (2001)
* Drew Struzan (2002)
* Stan Lee (2002)
* Kurt Russell (2003)
* Sid and Marty Krofft (2003)
* Blake Edwards (2004)
* Stephen J. Cannell (2005)
* Tom Rothman (2005)
* Robert Halmi (2008)
* Lance Henriksen (2009)

 |
| 2010'lar | 
* Irvin Kershner (2010)
* Bert Gordon (2011)
* Michael Biehn (2011)
* Frank Oz (2012)
* James Remar (2012)
* Jonathan Frakes (2013)
* Malcolm McDowell (2014)
* Nichelle Nichols (2016)
* Lee Majors (2017)
* Michael Gruskoff (2019/2020)

 |
| 2020'ler | 
* Kathryn Leigh Scott (2021/2022)
* Jodie Foster (2022/2023)

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 90144049
* BNE: XX1272419
* BNF: cb11922342h (data)
* CANTIC: a11115270
* CiNii: DA12408959
* GND: 119218542
* ISNI: 0000 0001 0930 2468
* LCCN: n79121342
* MusicBrainz: 4c113d66-6330-4809-aeb8-e761fcab4589
* NARA: 10582489
* NDL: 00454459
* NKC: xx0102236
* NLI: 987007267260405171
* RERO: 02-A008914535
* SNAC: w66f6jdf
* SUDOC: 083145265
* Trove: 959941
* VIAF: 106249744
* WorldCat: lccn-n79121342

 |