**Naegleriasis** (**primer amipli meningoensefalit** olarak da bilinir; **PAM**), serbest yaşayan tek hücreli ökaryot *Naegleria fowleri* tarafından beynin neredeyse değişmez bir şekilde ölümcül bir enfeksiyonudur. Belirtiler menenjit benzeri olup baş ağrısı, ateş, bulantı, kusma, boyun tutulması, konfüzyon, halüsinasyonlar ve nöbetleri içerir. Belirtiler yaklaşık beş gün içinde hızla ilerler ve ölüm genellikle belirtilerden sonraki bir ile iki hafta içinde gerçekleşir.

*N. fowleri* tipik olarak göletler, göller, nehirler ve kaplıcalar gibi ılık tatlı su kütlelerinde bulunur. Ayrıca amoeboid veya geçici kamçılı evrede toprakta, bakımı iyi yapılmamış belediye su kaynaklarında, su ısıtıcılarında, endüstriyel tesislerin sıcak su deşarjlarının yakınında ve az klorlanmış veya klorlanmamış yüzme havuzlarında da bulunur. Tuzlu suda yaşadığına dair bir kanıt yoktur. Hastalık nadir görüldüğünden, teşhis sırasında genellikle dikkate alınmaz.[*kaynak belirtilmeli*]

Enfeksiyon çok nadir görülmesine rağmen, neredeyse kaçınılmaz olarak ölümle sonuçlanır. Son 60 yılda görülen 450 kadar naegleriasis vakasından sadece yedisi hayatta kalabilmiş olup, vaka ölüm oranı %98,5'tir.

Belirti ve semptomlar
---------------------

Semptomların başlangıcı bulaşmadan bir ile dokuz gün sonra başlar (ortalama beş gün). İlk belirtiler arasında tat ve koku değişiklikleri, baş ağrısı, ateş, bulantı, kusma, sırt ağrısı ve boyun tutulması yer alır. İkincil semptomlar da konfüzyon, halüsinasyonlar, dikkat eksikliği, ataksi, kramp ve nöbetleri içeren menenjit benzeri semptomlardır. Semptomların başlamasından sonra hastalık üç ile yedi gün içinde hızla ilerler ve ölüm genellikle yedi ile on dört gün sonra gerçekleşir, ancak daha uzun sürebilir. 2013 yılında Tayvan'da bir adam *Naegleria fowleri* ile enfekte olduktan 25 gün sonra öldü.

Yakın zamanda tatlı su kütlelerine maruz kalmış sağlıklı çocukları veya genç yetişkinleri etkiler. Bazı kişilerde ödemli beyin lezyonları, bağışıklık sisteminin baskılanması ve ateşten oluşan bir klinik üçlü ortaya çıktı. Bilim insanları daha düşük yaş gruplarının hastalığa yakalanma riskinin daha yüksek olduğunu, çünkü ergenlerin amipin beyne ulaşmak için geçtiği daha az gelişmiş ve gözenekli bir kribriform plakaya sahip olduğunu düşünmektedir.

Sebepler
--------

 *Naegleria fowleri*
*N. fowleri* merkezi sinir sistemini burun yoluyla, özellikle de burun dokularının olfaktör mukozası yoluyla istila eder. Bu durum genellikle yüzme, banyo veya burun yıkama gibi aktiviteler sırasında *N. fowleri* ile kontamine olmuş suyun buruna girmesi sonucu ortaya çıkar.

Amip, olfaktör sinir liflerini etmoid kemiğin kribriform plakasından kafatasına kadar takip eder. Burada olfaktör bulbus ve daha sonra beynin diğer bölgelerine göç ederek sinir dokusuyla beslenir. Organizma daha sonra, hücre yüzeyinden uzanan aktin bakımından zengin benzersiz bir emme aparatı olan amipostom aracılığıyla trogositoz yoluyla beyin hücrelerini parça parça tüketmeye başlar. Daha sonra patojenik hale gelerek primer amipli meningoensefalite (PAM veya PAME) neden olur.[*kaynak belirtilmeli*]

Primer amip meningoensefaliti, bakteriyel ve viral menenjitlere benzer semptomlar gösterir. Hastalığın aniden başlamasıyla birlikte çok sayıda sorun ortaya çıkar. Patojenlere yanıt olarak salınan endojen sitokinler, hipotalamusun termoregülatör nöronlarını etkiler ve vücut ısısında artışa neden olur. Ek olarak, sitokinler lamina terminalisin vasküler organı üzerinde etkili olarak hipotalamus üzerinde etkili olan prostaglandin E2 sentezine yol açarak vücut ısısında artışa neden olabilir. Ayrıca, sitokinlerin ve eksojen ekzotoksinlerin salınımı, intrakraniyal basınçtaki artışla birlikte meninkslerdeki nosiseptörleri uyararak ağrı hissi yaratır.

Merkezi sinir sisteminde sitotoksik moleküllerin salınımı, sinir hücrelerinin lizisi ve demiyelinizasyon yoluyla koku alma sinirinde hasar gibi geniş doku hasarı ve nekrozla sonuçlanır. Özellikle olfaktör sinir ve bulbus nekrotik ve hemorajik hale gelir. Spinal fleksiyon, iltihaplı meninkslerin gerilmesine bağlı olarak ense sertliğine veya boyun tutulmasına yol açar. İntrakraniyal basınçtaki artış, bulantı hissi yaratmak için area postrema'yı uyarır ve bu da beyin herniasyonuna ve retiküler formasyonda hasara yol açabilir. Nihayetinde, meninks iltihabından kaynaklanan beyin omurilik sıvısındaki artış kafa içi basıncını artırır ve merkezi sinir sisteminin tahrip olmasına yol açar. PAM'ın neden olduğu nöbetlerin arkasındaki patofizyoloji tam olarak bilinmemekle birlikte, bilim insanları nöbetlerin kafa içi basıncının artmasının neden olduğu değişen meningeal geçirgenlikten kaynaklandığını tahmin etmektedir.

Patogenez
---------

 Bath, Somerset'teki Roma Hamamları, *N. fowleri* varlığı nedeniyle 1978'den bu yana yüzmeye kapalı.
*Naegleria fowleri* sıcak, durgun tatlı su kütlelerinde (tipik olarak yaz aylarında) yayılır ve enfekte suyun insuflasyonundan sonra olfaktör sinire tutunarak merkezi sinir sistemine girer. Daha sonra kribriform plakadan geçerek ön beynin koku alma soğancıklarına göç eder ve burada sinir dokusuyla beslenerek kendini büyük ölçüde çoğaltır.

Teşhis
------

*N. fowleri* birkaç çeşit sıvı aksenik besiyerinde veya bakterilerle kaplanmış besleyici olmayan agar plakalarında yetiştirilebilir. *Escherichia coli*, besleyici olmayan agar plakayı kaplamak için kullanılabilir ve üzerine bir damla beyin omurilik sıvısı tortusu eklenir. Plakalar daha sonra 37 °C'de inkübe edilir ve trofozoitlerin bakterilerle beslendiğini gösteren ince izler halinde agarın temizlenmesi için günlük olarak kontrol edilir.

Suda tespit, *E. coli* eklenmiş bir su örneğinin santrifüj edilmesi ve ardından peletin besleyici olmayan bir agar plakasına uygulanması ile gerçekleştirilir. Birkaç gün sonra plaka mikroskobik olarak incelenir ve *Naegleria* kistleri morfolojilerine göre tanımlanır. Türün kimliğinin nihai teyidi çeşitli moleküler veya biyokimyasal yöntemlerle gerçekleştirilebilir.

*Naegleria* varlığının doğrulanması, organizmanın hipotonik bir ortama (damıtılmış su) maruz bırakıldığı kamçılama testi ile yapılabilir. *Naegleria*, diğer amiplerin aksine, iki saat içinde kamçılı duruma geçer. Patojenite, yüksek sıcaklığa (42 °C) maruz bırakılarak daha da doğrulanabilir: *Naegleria fowleri* bu sıcaklıkta büyüyebilir, ancak patojenik olmayan *Naegleria gruberi* büyüyemez.[*kaynak belirtilmeli*]

Korunma
-------

Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezlerinde rekreasyonel su kaynaklı hastalık uzmanı olarak görev yapan Michael Beach, Associated Press'e yaptığı açıklamada, kontamine suyun içe çekilmesini önlemek için burun klipsi takmanın PAM'a yakalanmaya karşı etkili bir koruma sağlayacağını belirterek, "Başlangıçta burnunuza su girmesi gerekir" dedi.

Tayvan Hastalık Kontrol Merkezleri tarafından yapılan basın açıklamasında tatlı suyun burun deliklerine girmesinin önlenmesi ve başlarını tatlı suya sokmaktan veya sudaki çamuru ayaklarıyla karıştırmaktan kaçınılması tavsiye edilmiştir. Herhangi bir şekilde tatlı suya maruz kalmanın ardından ateş, baş ağrısı, mide bulantısı veya kusma şikayetleri görülmeye başlandığında, burun deliklerinden tatlı su geçmediği düşünülse bile, bu tür rahatsızlıkları olan kişiler hızlı bir şekilde hastaneye götürülmeli ve doktorların tatlı suya maruz kalma geçmişi hakkında iyi bilgilendirildiğinden emin olunmalıdır.

Tedavi
------

Laboratuvar bulguları ve vaka raporları temelinde, 1982 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde bildirilen ilk sağkalımdan bu yana amfoterisin B'nin kahramanca dozları PAM tedavisinin geleneksel dayanak noktası oldu.

Tedavide genellikle amfoterisine ek olarak flukonazol, mikonazol, rifampisin ve azitromisin gibi çok sayıda başka antimikrobiyal ile kombinasyon tedavisi de kullanıldı. Bunlar yalnızca enfeksiyonun erken dönemlerinde uygulandığında sınırlı başarı gösterdi. Flukonazol, in-vitro amfoterisin ile birlikte kullanıldığında naegleria'ya karşı sinerjik etkileri olduğu gösterildiği için yaygın olarak kullanılmaktadır.

Rifampisin kullanımı, Kuzey Amerika'da hayatta kalan dört vakada da dahil olmak üzere yaygın olmakla birlikte, sürekli kullanımı sorgulanmaktadır. Sadece in-vitro değişken aktiviteye sahiptir ve sitokrom p450 yolaklarını indükleyerek kullanılan diğer antimikrobiyallerin terapötik seviyeleri üzerinde güçlü etkileri vardır.

2013 yılında Amerika Birleşik Devletleri'nde başarılı bir şekilde tedavi edilen iki vakada miltefosin ilacı kullanıldı. 2015 yılı itibarıyla miltefosinin merkezi sinir sistemine ne kadar iyi ulaşabildiğine dair herhangi bir veri bulunmamaktadır. 2015 itibarıyla CDC, naegleria da dahil olmak üzere serbest yaşayan amiplerin tedavisi için doktorlara miltefosin önerdi. Vakalardan birinde, 12 yaşındaki bir kız çocuğuna, enfeksiyona ikincil olan serebral ödemi yönetmek için miltefosin verildi ve hedeflenmiş sıcaklık yönetimi uyguşandı. Hasta, nörolojik hasar olmadan hayatta kaldı. Erken teşhis ve miltefosin ilacı ile birlikte hedeflenen sıcaklık yönetimi, hayatta kalmasıyla ilişkilendirildi. Öte yandan, 8 yaşında bir erkek olan diğer kazazedeye semptomlar ortaya çıktıktan birkaç gün sonra teşhis konuldu ve hedeflenen sıcaklık yönetimi uygulanmamıştır; ancak kendisine miltefosin verildi. Muhtemelen kalıcı nörolojik hasara maruz kaldı.

2016 yılında 16 yaşında bir erkek çocuk da PAM'dan kurtuldu. Kendisine 2013 yılında 12 yaşındaki kız çocuğuna uygulanan protokollerin aynısı uygulandı. Nörolojik olarak neredeyse tamamen iyileşti; ancak hastalığa yakalandığından beri öğrenmenin kendisi için daha zor olduğunu belirtti.

2018 yılında, İspanya'nın Toledo şehrinde 10 yaşındaki bir kız çocuğu İspanya'da PAM'a yakalanan ilk kişi oldu ve intravenöz ve intratekal amfoterisin B kullanılarak başarılı bir şekilde tedavi edildi.

Prognoz
-------

1960'lardaki ilk tanımından bu yana, dünya çapında teşhis edilen 450 vakadan sadece yedisinin PAM'dan kurtulduğu bildirildi, bu da yaklaşık %98,5'lik bir ölüm oranına işaret etmektedir. Hayatta kalanlar arasında Amerika Birleşik Devletleri'nde dört, Meksika'da bir ve İspanya'da bir kişi bulunmaktadır. ABD'de hayatta kalanlardan birinde muhtemelen kalıcı olan beyin hasarı vardı, ancak Amerika Birleşik Devletleri'nde nörolojik hasar olmadan tam iyileşme sağlayan belgelenmiş iki hayatta kalan vaka var; her ikisi de aynı protokollerle tedavi edildi.

Epidemiyoloji
-------------

Hastalık nadir ve oldukça ölümcüldür: 2008 yılı itibarıyla sadece 300 vaka görüldü. Pakistan'daki Aga Khan Üniversitesinde yapılan ilaç tedavisi araştırmaları, bulaşıcı olmayan hastalıklar için kullanılan FDA onaylı bazı ilaçlarla yapılan in-vitro ilaç duyarlılık testlerinin (digoksin ve prosislidinin çalışılan ilaçlar arasında en etkili olduğu gösterildi) *Naegleria fowleri*'yi %95'ten daha yüksek bir amip öldürücü oranla öldürdüğünü kanıtladı. Aynı kaynak, transkraniyal yolla beyne ilaç iletimi için bir cihaz da önerdi.

ABD'de *N. fowleri* kaynaklı PAM vakalarının en sık görüldüğü eyaletler güney eyaletleridir ve Teksas ile Florida en yüksek prevalansa sahiptir. En sık etkilenen yaş grubu 5-14 yaş arası çocuklardır (suda oynayanlar). Enfeksiyon vakalarının sayısı, 2010, 2012 ve 2015 yıllarında Minnesota'da görülen üç vakanın nedeni olarak gösterilen iklim değişikliği nedeniyle artabilir.

2013 yılı itibarıyla, hem devam eden vakalarda hem de otopsi bulgularında daha iyi teşhis konulması nedeniyle rapor edilen vaka sayısının artması beklenmektedir.

Tarih
-----

Franz Schardinger ilk olarak 1899 yılında *Amoeba* gruberi adını verdiği ve kamçılıya dönüşebilen bir amip keşfetti ve belgeledi. *Naegleria* cinsi, kamçılı amipleri gruplandıran Alexis Alexeieff tarafından 1912 yılında kuruldu. *Naegleria* terimini amipleri araştıran Kurt Nägler'den sonra kullandı. Avustralya'nın Adelaide kentindeki doktorlar Malcolm Fowler ve Rodney F. Carter 1965 yılına kadar ilk dört insan amipli meningoensefalit vakasını bildirmemişlerdir. Bu vakalar, biri 1961'de ve diğerleri 1965'te olmak üzere dört Avustralyalı çocuğu kapsıyordu ve hepsi de hastalığa yenik düşmüştü. Amebo-flagellatlar üzerinde yaptıkları çalışmalar, bir protozoanın hem çevrede serbestçe hem de bir insan konağında nasıl etkili bir şekilde yaşayabileceğine dair bir örnek oluşturdu.

1966 yılında Fowler, bu merkezi sinir sistemi istilasını *Entamoeba histolytica* gibi diğer amipler tarafından yapılan diğer ikincil istilalardan ayırmak için *N. fowleri'*den kaynaklanan enfeksiyonu birincil amip meningoensefaliti (PAM) olarak adlandırdı. Retrospektif bir çalışma, belgelenmiş ilk PAM vakasının muhtemelen 1909 yılında Britanya'da meydana geldiğini belirledi. 1966 yılında ABD'de dört vaka rapor edildi. 1968 yılına gelindiğinde, daha önce bir *Acanthamoeba* veya *Hartmannella* türü olduğu düşünülen etken organizma *Naegleria* olarak tanımlandı. Aynı yıl, Çekoslovakya'nın Ústí nad Labem kentinde üç yıl boyunca (1962-1965) on altı vakanın görüldüğü rapor edildi. Carter 1970 yılında amip türüne Malcolm Fowler'ın adını vererek *N. fowleri* adını verdi.

Toplum ve kültür
----------------

*Naegleria fowleri* aynı zamanda "beyin yiyen amip" olarak da bilinir. Bu terim *Balamuthia mandrillaris*'e de uygulanarak ikisi arasında bazı karışıklıklara neden olmuştur; *Balamuthia mandrillaris*'in *Naegleria fowleri* ile ilgisi yoktur ve granülomatöz amipli ensefalit adı verilen farklı bir hastalığa neden olur. Genellikle bağışıklık fonksiyonu normal olan kişilerde görülen naegleriasisin aksine, granülomatöz amipli ensefalit genellikle HIV/AIDS veya lösemi gibi bağışıklık fonksiyonu zayıf olan kişilerde görülür.

Naegleriasis, tıbbi gizem draması *House M.D.*'nin 2. sezonunda 20. ve 21. bölümlerin konusuydu.

Araştırma
---------

ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri 2016 yılında hastalıkla ilgili araştırmalar için 800.000 dolar bütçe ayırdı. Fenotiyazinler in vitro ve hayvan PAM modellerinde test edildi. Vakalar hakkında farkındalığın, raporlamanın ve bilginin artırılması yoluyla vaka tespitinin iyileştirilmesi, enfeksiyonların daha erken tespit edilmesini sağlayabilir, enfeksiyonun insani veya çevresel belirleyicileri hakkında fikir verebilir ve tedavi etkinliğinin daha iyi değerlendirilmesine olanak tanıyabilir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Fortin, Jacey (25 Temmuz 2019). "Man Dies of 'Brain-Eating' Amoeba After Swimming in Lake". *The New York Times*. 21 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Nisan 2020.
2. 1 2 3 4 5  Centers for Disease Control and Prevention (CDC) (2008). "Primary amebic meningoencephalitis – Arizona, Florida, and Texas, 2007". *MMWR. Morbidity and Mortality Weekly Report*. **57** (21): 573-7. PMID 18509301. 2 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2022.
3. 1 2 3 4 5 6  "*Naegleria fowleri* – Primary Amebic Meningoencephalitis (PAM) – Amebic Encephalitis". 23 Nisan 2015. 14 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ocak 2016.
4. 1 2 3 4 5 6 7 8  Grace, Eddie; Asbill, Scott; Virga, Kris (1 Kasım 2015). "Naegleria fowleri: Pathogenesis, Diagnosis, and Treatment Options". *Antimicrobial Agents and Chemotherapy* (İngilizce). **59** (11): 6677-6681. doi:10.1128/AAC.01293-15. ISSN 0066-4804. PMC 4604384 $2. PMID 26259797.
5. 1 2 3  "Illness & Symptoms | *Naegleria fowleri* | CDC". *cdc.gov* (İngilizce). 4 Nisan 2019. 11 Mayıs 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2022.
6. 1 2  "The Centers for Disease Control and Prevention, Division of Parasitic Diseases – *Naegleria fowleri*—Primary Amoebic Meningoencephalitis (PAM)—General Information". 28 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2014.
7. ↑  "6 die from brain-eating amoeba after swimming". NBC News. Associated Press. 28 Eylül 2007. 2 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2022.
8. ↑  Hauser, Christine (1 Ekim 2018). "A Man Died After Being Infected With a Brain-Eating Amoeba. Here Are the Facts". *The New York Times* (İngilizce). ISSN 0362-4331. 31 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2022.
9. ↑  Cohen, Elizabeth (12 Eylül 2013). "Kali Hardig, brain-eating amoeba survivor, to begin school next week". *CNN* (İngilizce). 23 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2022.
10. ↑  Talaro, Kathleen (2015). *Foundations in microbiology*. New York, NY: McGraw-Hill Education. s. 695. ISBN 978-0-07-352260-9.
11. ↑  "CDC—01 This Page Has Moved: CDC Parasites Naegleria". 20 Mart 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2015.
12. ↑  Su MY, Lee MS, ve diğerleri. (Apr 2013). "A fatal case of *Naegleria fowleri* meningoencephalitis in Taiwan". *Korean J Parasitol*. **51** (2): 203-6. doi:10.3347/kjp.2013.51.2.203. PMC 3662064 $2. PMID 23710088.
13. ↑  Mayer, Peter (2011). "Amebic encephalitis". *Surgical Neurology International*. **50** (2): 50. doi:10.4103/2152-7806.80115. PMC 3114370 $2. PMID 21697972.
14. ↑  "Safe Ritual Nasal Rinsing" (PDF). *Centers for Disease Control and Prevention*. 18 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 28 Eylül 2020.
15. ↑  Gilmartin, Allissia A.; Petri, Jr, William A. (2018). "Exploring the mechanism of amebic trogocytosis: the role of amebic lysosomes". *Microbial Cell*. **5** (1): 1-3. doi:10.15698/mic2018.01.606. ISSN 2311-2638. PMC 5772035 $2. PMID 29354646.
16. ↑  Marciano-Cabral, F; John, DT (1983). "Cytopathogenicity of Naegleria fowleri for rat neuroblastoma cell cultures: scanning electron microscopy study". *Infection and Immunity*. **40** (3): 1214-7. doi:10.1128/IAI.40.3.1214-1217.1983. PMC 348179 $2. PMID 6852919.
17. 1 2 3 4 5  Montgomery, Katherine. "Meningitis". *McMaster Pathophysiology Review*. 12 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2020.
18. ↑  Walter, Edward James; Hanna-Jumma, Sameer; Carraretto, Mike; Forni, Lui (14 Temmuz 2016). "The pathophysiological basis and consequences of fever". *Critical Care*. **20** (1): 200. doi:10.1186/s13054-016-1375-5. ISSN 1364-8535. PMC 4944485 $2. PMID 27411542.
19. ↑  Pugh, J. Jeffrey; Levy, Rebecca A. (21 Eylül 2016). "Naegleria fowleri: Diagnosis, Pathophysiology of Brain Inflammation, and Antimicrobial Treatments". *ACS Chemical Neuroscience*. **7** (9): 1178-1179. doi:10.1021/acschemneuro.6b00232. PMID 27525348. 28 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2022.
20. ↑  Fero, Kelly. "Naegleria fowleri". *web.stanford.edu*. 28 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2020.
21. ↑  Gallois, R.W. (2006). "The geology of the hot springs at Bath Spa, Somerset". *Geoscience in South-west England*. **11** (3): 170. 6 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Aralık 2021.
22. ↑  Cervantes-Sandoval I, Serrano-Luna Jde J, García-Latorre E, Tsutsumi V, Shibayama M (September 2008). "Characterization of brain inflammation during primary amoebic meningoencephalitis". *Parasitol. Int*. **57** (3): 307-13. doi:10.1016/j.parint.2008.01.006. PMID 18374627. 28 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2022.
23. ↑  Donald C. Lehman; Mahon, Connie; Manuselis, George (2006). *Textbook of Diagnostic Microbiology* (3rd bas.). Philadelphia: Saunders. ISBN 978-1-4160-2581-8.
24. ↑  Pougnard, C.; Catala, P.; Drocourt, J.-L.; Legastelois, S.; Pernin, P.; Pringuez, E.; Lebaron, P. (2002). "Rapid Detection and Enumeration of *Naegleria fowleri* in Surface Waters by Solid-Phase Cytometry". *Applied and Environmental Microbiology*. **68** (6): 3102-7. Bibcode:2002ApEnM..68.3102P. doi:10.1128/AEM.68.6.3102-3107.2002. PMC 123984 $2. PMID 12039772.
25. ↑  *"6 die from brain-eating amoeba in lakes"*, Chris Kahn/Associated Press, 9/28/07
26. ↑  "福氏內格里阿米巴腦膜腦炎感染病例罕見，但致死率高，籲請泡溫泉及從事水上活動之民眾小心防範". *衛生福利部疾病管制署* (Çince). 26 Ekim 2013. 14 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ekim 2017.
27. ↑  *The American Heritage Stedman's Medical Dictionary*. Houghton Mifflin Company. 2004. ISBN 9780618428991.
28. ↑  Bauman, Robert W. (2009). "Microbial Diseases of the Nervous System and Eyes". *Microbiology, With Diseases by Body System* (2nd bas.). San Francisco: Pearson Education. s. 617.
29. ↑  Diaz, Johnny. "Teen who survived brain-eating amoeba says sickness gave him more positive outlook". *sun-sentinel.com*. 3 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Nisan 2020.
30. ↑  Güell, Oriol (12 Ekim 2018). "Una niña de Toledo sobrevive al primer caso en España de la ameba comecerebros". *El País*. 2 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Kasım 2018.
31. ↑  Caruzo G, Cardozo J (October 2008). "Primary amoebic meningoencephalitis: a new case from Venezuela". *Trop Doct*. **38** (4): 256-7. doi:10.1258/td.2008.070426. PMID 18820207. 10 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Ocak 2023.
32. ↑  Mannan Baig Abdul; Kulsoom Huma; Ahmed Khan Naveed (2014). "Primary amoebic meningoencephalitis: amoebicidal effects of clinically approved drugs against *Naegleria fowleri*". *Journal of Medical Microbiology*. **63** (Pt 5): 760-762. doi:10.1099/jmm.0.072306-0. PMID 24493160. 28 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2022.
33. ↑  Baig Abdul M. Khan Naveed A. (2014). "Novel Chemotherapeutic Strategies in the Management of Primary Amoebic Meningoencephalitis Due to *Naegleria fowleri*". *CNS Neuroscience & Therapeutics*. **20** (3): 289-290. doi:10.1111/cns.12225. PMC 6493040 $2. PMID 24456292.
34. ↑  "Number of Case-Reports of Primary Amebic Meningoencephalitis Caused by *Naegleria Fowleri* (N=133) by State of Exposure\*— United States, 1962–2014".
35. ↑  Kemble SK, Lynfield R, ve diğerleri. (Mar 2012). "Fatal *Naegleria fowleri* infection acquired in Minnesota: possible expanded range of a deadly thermophilic organism". *Clin Infect Dis*. **54** (6): 805-9. doi:10.1093/cid/cir961. PMID 22238170. 28 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2022.
36. ↑  Lorna Benson (9 Temmuz 2015). "Has deadly water amoeba found a home in Minnesota?". 25 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2016.
37. ↑  Kanwal Farooqi M, Ali S, Ahmed SS (May 2013). "The paradox of primary amoebic meningoencephalitis—a rare disease, but commonly misdiagnosed". *J Pak Med Assoc*. **63** (5): 667. PMID 23758009. 28 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2022.
38. ↑  Jonckheere, Johan F. De (November 2014). "What do we know by now about the genus *Naegleria*?". *Experimental Parasitology*. **145** (Supplement): S2-9. doi:10.1016/j.exppara.2014.07.011. PMID 25108159. 20 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2022.
39. ↑  Walochnik, Julia; Wylezich, Claudia; Michel, Rolf (September 2010). "The genus *Sappinia*: History, phylogeny and medical relevance". *Experimental Parasitology*. **126** (1): 5, 7–8. doi:10.1016/j.exppara.2009.11.017. PMID 20004196. 28 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2022.
40. ↑  Fowler, M.; Carter, R. F. (September 1965). "Acute pyogenic meningitis probably due to Acanthamoeba sp.: a preliminary report". *British Medical Journal*. **2** (5464): 740-2. doi:10.1136/bmj.2.5464.734-a. PMC 1846173 $2. PMID 5825411.
41. 1 2  Symmers, W. S. C. (November 1969). "Primary amoebic meningoencephalitis in Britain". *British Medical Journal*. **4** (5681): 449-54. doi:10.1136/bmj.4.5681.449. PMC 1630535 $2. PMID 5354833.
42. ↑  Martinez, Augusto Julio; Visvesvara, Govinda S. (1997). "Free-living, Amphizoic and Opportunistic Amebas". *Brain Pathology*. **7** (1): 584. doi:10.1111/j.1750-3639.1997.tb01076.x. PMC 8098488 $2. PMID 9034567.
43. 1 2  Butt, Cecil G. (1966). "Primary Amebic Meningoencephalitis". *New England Journal of Medicine*. **274** (26): 1473-6. doi:10.1056/NEJM196606302742605. PMID 5939846. 28 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2022.
44. ↑  Červa, L.; Novák, K. (April 1968). "Ameobic meningoencephalitis: sixteen fatalities". *Science*. **160** (3823): 92. Bibcode:1968Sci...160...92C. doi:10.1126/science.160.3823.92. PMID 5642317. 28 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2022.
45. ↑  Gutierrez, Yezid (15 Ocak 2000). "Chapter 6: Free Living Amebae". *Diagnostic Pathology of Parasitic Infections with Clinical Correlations* (2 bas.). ABD: Oxford University Press. ss. 114-115. ISBN 978-0-19-512143-8.
46. ↑  De Jonckheere, Johan F. (August 2011). "Origin and evolution of the worldwide distributed pathogenic amoeboflagellate *Naegleria fowleri*". *Infection, Genetics and Evolution*. **11** (7): 1520-1528. doi:10.1016/j.meegid.2011.07.023. PMID 21843657. 28 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2022.
47. ↑  Shadrach, WS; Rydzewski, K; Laube, U; Holland, G; Ozel, M; Kiderlen, AF; Flieger, A (May 2005). "Balamuthia mandrillaris, free-living ameba and opportunistic agent of encephalitis, is a potential host for Legionella pneumophila bacteria". *Applied and Environmental Microbiology*. **71** (5): 2244-9. Bibcode:2005ApEnM..71.2244S. doi:10.1128/AEM.71.5.2244-2249.2005. PMC 1087515 $2. PMID 15870307.
48. ↑  "IMDB, Euphoria: Part 1". *IMDb*. 12 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Haziran 2014.
49. ↑  "IMDB, Euphoria: Part 2". *IMDb*. 12 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Haziran 2014.
50. ↑  Wessel, Lindzi (22 Temmuz 2016). "Scientists hunt for drug to kill deadly brain-eating amoeba". *STAT News*. 6 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Aralık 2022.
51. ↑  Kim, J.-H.; Jung, S.-Y.; Lee, Y.-J.; Song, K.-J.; Kwon, D.; Kim, K.; Park, S.; Im, K.-I.; Shin, H.-J. (2008). "Effect of Therapeutic Chemical Agents In Vitro and on Experimental Meningoencephalitis Due to *Naegleria fowleri*". *Antimicrobial Agents and Chemotherapy*. **52** (11): 4010-6. doi:10.1128/AAC.00197-08. PMC 2573150 $2. PMID 18765686.

Dış bağlantılar
---------------

* Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezlerinden Naegleria Enfeksiyonu Bilgi Sayfası 11 Nisan 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Hastalık Kontrol ve Korunma Merkezlerinin internet sitesinden Naegleria Genel Bilgiler 28 Temmuz 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.