**Džemma Lija Skulme** (20 Eylül 1925 - 9 Kasım 2019) Letonyalı sanatçı ve modernist ressamdır. Džemma Skulme 20. yüzyılın ikinci yarısında Letonya sanatının gelişiminde ve Letonya'nın sosyal yaşamında önemli bir rol oynamıştır.

Biyografi
---------

Džemma Lija Skulme, sanatçı bir ailede büyüdü. Letonyalı ressam Oto Skulme (1889-1967) ve Letonya'nın ilk kadın heykeltıraşı olan Marta Liepiņa - Skulme'nin (1890-1962) kızıydı. Oto, Marta ve Džemma'nın amcası Uga Skulme, 1930'larda Letonya'da sanatın gelişimini belirleyen Riga Sanatçılar Grubu'nun üyeleriydi.

1949'da Džemma Skulme, Letonya Sanat Akademisi'nin *resim sanatı* bölümünden ve 1955'te Repin Sanat Enstitüsü'nden mezun oldu. 1956'dan itibaren Letonya Sanatçılar Birliği üyesiydi ve 1982-1992 yılları arasında bu kurumun başkanlığını yaptı. 1976'da Letonya SSR Halk Sanatçısı onursal unvanı verildi. 1993'ten itibaren Jaunrades Vakfı'nın başkanlığını yaptı. 1992'de Letonya Bilimler Akademisi'nin fahri üyeliğine seçildi ve 1998'de Letonya Sanat Akademisi'nden fahri doktor unvanı aldı. Letonya *Sanat Yüksek Öğretim Kurumları Derneği* çalışmalarını takdir etmek için Letonya kültürüne yaptığı katkılardan dolayı fahri doktor derecesiyle onurlandırdı.

Sanatı
------

Džemma Skulme yağ, akrilik ve sulu boyalarla çalıştı. 1970'lerden başlayarak, bir kadının ahlaki ve manevi gücünü ortaya çıkarmaya çalıştığı caryatid temasını geliştirdi *(The Women of Nica*, 1968; *Caryatid*, 1979 ve benzerleri). Ayrıca Letonya etnografyasına ve halk sanatı ilkelerine yöneldi. 1960'ların ikinci yarısına ait resimlerinde dünya görüşü daha dramatik hale geldi ve renk uygulaması için büyük fırça, hatta palet bıçağı kullanarak çalışmalarının ifade gücünü artırdı. *Marta in Mask* (1973), *Richard III rolünde Valent IIIns Skulme* (1974) ve *Dialogue* (1975) gibi çalışmalarında hayat ve ruh dolu dramatik veya kahramanlık imgeleri tasvir etmektedir. 1950'lerin ortasında kitap ve dergi illüstrasyonlarıyla da tanındı.

1960'larda sanatçı yazım tekniklerine yöneldi ve bu arada akrilik ve yağlı renk kombinasyonu ile ilginç çalışmalar ortaya çıkardı. Bu dönemde yaptığı resimler daha kavramsal içeriğe sahipti. Son yıllarında Džemma, çocuk çizimlerinin naif stillerini kullanmaya başladı. Daile Tiyatrosu ve Letonya Kukla Tiyatrosu'nda (1945-1947) dekoratör yardımcısı olarak çalışmıştır.

Letonyalı sanat tarihçisi Laima Slava, Džemma Skulme'nin çalışmalarını şöyle tariflemiştir; "İlk başta pürüzsüz ve yapıcıdır, bir karakterin şeklini tanımlar, sonra daha hafif ve daha şeffaf hale getirir."

Önemli çalışmaları
------------------

* *Summer*, 1959, Letonya Ulusal Sanat Müzesi
* *Folk Song*, 1969, Letonya Ulusal Sanat Müzesi
* *Macedonia motif*, 1974, Letonya Ulusal Sanat Müzesi

Sergiler
--------

### Kişisel sergiler

Džemma Skulme, 1949'dan beri kişisel sergiler açmıştır: Riga (1968, 1985, 1992, 1994, 1995), Moskova (1969, 1984), Cenevre (İsviçre), Milano (İtalya, 1971), Vilnius (1976), Kale (Fransa), Fredrikstadt (Norveç, 1994, 1995), Cesis (1996), Kiev (Ukrayna, 1997), Batı Berlin'deki Skulmes Ailesi sergisi (1981), Pitsburg (ABD, 1986), Bergamo (İtalya, 1987), Riga (1998 - 1999).

### Skulm'un aile sergileri

Batı Berlin'de düzenlenen aile sergileri (1981); Pittsburgh (ABD, 1986); Bergamo (İtalya, 1987) ve Riga (1998-1999).

### Grup sergileri

Eserleri New York (1989), Münih, Bonn, Pitsburgh (ABD, '' Women Between Times: New Nations; New Art '', 1993) sergilerinde sunuldu.

### Çalışmalar

Eserleri, Letonya Ulusal Sanat Müzesi, Rutgers Üniversitesi Zimmerli Sanat Müzesi (A.B.D), Tretyakov Galerisi'nde (Rusya) görülebilir.

Eserleri ayrıca Rusya Devlet Başkanı ve Danimarka Kraliçesi de dahil olmak üzere şahısların özel koleksiyonlarında yer almaktadır.

### Sanatçıya adanan eserler

1986'da Riga Film Stüdyosu'nda sanatçı adına "Džemma" adlı bir belgesel film çekilmiştir. Yönetmen; Laima Žurgina.

Dış bağlantılar
---------------

* Biyografi ve sanat eserleri 2 Kasım 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Džemma Skulme pret varu ar brīvas mākslas garu 29 Haziran 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Kaynakça
--------

1. ↑  "The great summer exhibition 2010". 16 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2021.
2. ↑  "The Hundred Great Latvians" (PDF). 26 Mart 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mayıs 2021.
3. ↑  *50 Latvian Painting Masterpieces of the 20th century*. Riga: Jumava. 2013. s. 69. ISBN 978-9934-11-397-0.
4. ↑  *Джемма Скулме: Живопись*. Мастера советского искусства (Rusça). Moskova: Советский художник. 1982. s. 106.
5. ↑  *Māksla un arhitektūra biogrāfijās* (Letonca). Riga: Latvijas enciklopēdija. 1995. s. 61. ISBN 5-89960-057-8.
6. ↑  *Džemma Skulme*. Riga: Neputns. 2015. ISBN 978-9934-512-63-6.
7. ↑  "Dzemma Skulme". *www.gallery.lv*. 2 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mayıs 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb16577589z (data)
* GND: 110028570
* ISNI: 0000 0000 7856 3939
* LCCN: n83064107
* LNB: 000026207
* RKD: 72958
* ULAN: 500010372
* VIAF: 95744315
* WorldCat: lccn-n83064107

 |