**Avustralya pasaportu** Avustralya Dışişleri ve Ticaret Bakanlığı (DFAT) Avustralya Pasaport Bürosu tarafından Avustralya Pasaport Yasası (2005) uyarınca düzenlenen seyahat belgeleri Avustralya vatandaşlarına verilir. Hem Avustralya'da hem de yurtdışında, pasaport hamilinin uluslararası seyahat etmesini sağlar. Avustralya vatandaşlarının diğer ülkelerden pasaport bulundurmalarına izin verilmektedir. 1988'den bu yana her yıl bir milyondan fazla Avustralya pasaportu çıkarıldı ve 2007'de 1,4 milyona ulaştı ve 2021 yılına kadar yılda 3 milyon öngörülen bir rakama ulaşacaktır.

Pasaportun vize sayfaları ek bir ücret karşılığında talep üzerine 64 sayfa biçiminde verilebilir.

Pasaport İngilizce olarak basılmıştır. Fransızca çevirisi kimlik bilgileri, gözlemleri, çip merkezi ve not sayfalarında bulunur.

Dışişleri ve Ticaret Bakanlığı 14 Ekim 2005 tarihinde biometrik Pasaportu tanıttı. Orta sayfalarında bulunan çipte pasaport sahibinin dijital fotoğrafı, ad, cinsiyet, doğum tarihi, uyruk, pasaport numarası ve tarihi ve pasaportun son kullanma tarihi bulunur. Bu her pasaportun basılı bilgi sayfasında görünen bilginin aynısıdır. 24 Ekim 2005'ten bu yana Avustralya, dijitalleştirilmiş bir fotoğraf da dahil olmak üzere pasaportun renkli fotoğraf sayfasında bulunan aynı kişisel bilgileri içeren gömülü bir mikroçipe sahip olan ePassports adlı biyometrik pasaportlar çıkarmıştır. Önceki tüm pasaportların süresi sona erdiğinden, tüm Avustralya pasaportları artık biyometriktir.

Avustralya vatandaşları Avrupa Birliği üyesi ülkelerine (28 ülke), ABD, Kanada ve Yeni Zelanda'ya da vizesiz seyahat edebilme hakkına sahiptirler.

Henley Vize Kısıtlamaları Endeksi 1 Ekim 2019 Raporu'na göre Avustralya vatandaşları sınır kapısında vize alarak veya vizesiz 181 ülkeye seyahat edebilirler. Bu sayede Avustralya vatandaşları Dünya'da seyahat özgürlüğü açısından 9. sırada yer almaktadır.

Tarihçe
-------

1901'den önce Avustralya, altı ayrı İngiliz kolonisinden oluşuyordu. Pasaport kullanımı yaygın değildi ve gerektiğinde İngiliz veya diğer ulusal pasaportlar kullanılıyordu. 1901'de altı koloni, Avustralya'nın İngiliz Milletler Topluluğu'nu korumasına rağmen Avustralya Topluluğu'na katılmıştı. Sadece 1912'de ilk kez Federal pasaport düzenlemeleri getirildi ve Avustralya hükûmeti tarafından düzenlenen pasaportların, 1967 yılına kadar kapağında "İngiliz Pasaportu" kelimelerini taşıyordu.

I.Dünya Savaşı sırasında, uluslararası sınırları geçenlerin izlenmesi ve tanımlanması Avustralya ve müttefiklerinin güvenliği için kritik olarak kabul edildi ve 1914 Savaş Önlemleri Yasası, 16 yaşından büyük herkesin Avustralya'yı terk etmeleri halinde Avustralya'dan ayrılmaları için bazı pasaportlara sahip olmalarını gerektiriyordu.

Avustralya milliyeti, 1948 Milliyet ve Vatandaşlık Yasası'nın yürürlüğe girdiği 26 Ocak 1949'da ortaya çıktı ve Avustralya pasaportları Avustralya vatandaşları ve diğer İngiliz konuları ayırt etmeye başladı. Avustralya vatandaşı olmayan İngilizler Avustralya pasaportu almaya devam ettiler. "İngiliz öznesi" teriminin Avustralya uyruk hukukunda özel bir anlamı vardı. Bu terim, 1948 Milliyet ve Vatandaşlık Yasası'nda yer alan listeye dahil olan tüm ülke vatandaşlarını kapsamaktadır. Ülke listesi zaman zaman İngiliz Milletler Topluluğu üyesi olan ülkelere (ve onların sömürgelerine) dayanıyordu, ancak aynı değildi. Çeşitli eski sömürgeler bağımsız ülkeler haline geldikçe liste zaman zaman değiştirildi, ancak Kanun'daki liste herhangi bir zamanda Commonwealth'deki ülkelerin tam listesini oluşturacak kadar güncel değildi. "İngiliz öznesi" tanımı, Avustralya uyruk yasası açısından, Hindistan gibi cumhuriyet haline gelen ülke vatandaşlarının "İngiliz özneleri" olarak sınıflandırılması anlamına geliyordu. "İngiliz Pasaportu" ifadesi 1967'de Avustralya pasaportunun kapaklarından kaldırıldı.

1981'de İngiliz Milletler Topluluğu, Queensland, Yeni Güney Galler ve Viktorya hükûmetleri, çeşitli kraliyet uyuşturucu kaçakçılığı ve ilgili suç faaliyetlerini soruşturmak için Stewart Kraliyet Komisyonu'nu kurdular, ancak zamanının çoğunu suçluların pasaport sistemini suç amaçlı nasıl kullandığını ve kötüye kullandığını inceleyerek geçirdi. Komisyon nihai raporunu 1983'te yayınladı, çoğu federal hükûmet tarafından uygulanan bu tür suistimallerin nasıl önleneceğine dair önerilerde bulundu. Raporun önerileri arasında pasaport başvurusunda bulunanların bir Pasaport Bürosuna gitmeleri ve posta başvurularının durdurulması; İngiliz vatandaşlarının pasaport alma hakkının sona ermesi için pasaportların sadece Avustralya vatandaşlarına verilmesi; doğum belgelerinin yeterli bir kimlik kanıtı olarak kabul edilmediğini; pasaportların seyahat veya diğer aracılar aracılığıyla düzenlenmesinin durdurulması; ve seçim, evlilik veya evlat edinme yoluyla isimlerini değiştiren herkesin, doğum, ölüm ve evlilikler gibi ilgili değişikliği Devlet Kayıt Memurlarına kaydettirmesi gerekmekteydi. İngiliz konusunun yasal kategorisi 1984 yılında Avustralya Vatandaşlığı (Değişiklik) Yasası tarafından kaldırıldı ve Avustralya pasaportları sadece Avustralya vatandaşlarına verilmeye başlandı, ancak vatandaş olmayan İngilizlerin elindeki pasaportlar geçerli olmaya devam etti ve zamanla her birinin geçerlilik süresi doldu.

1980'de büyük ciltli defter kayıtları yerine Pasaport Düzenleme ve Kontrol Sistemi (PICS) adı verilen bilgisayarlı bir işleme ve kayıt sistemi getirildi. 1984'ten bu yana, gelen ve giden yolcuların işlenmesini ve veri girişini hızlandırmak için, Avustralya ICAO Belge 9303 standardına göre makine tarafından okunabilen hatlarla pasaportlar yayınlamaktadır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Australian Passports Act 2005". *austlii*. 1 Eylül 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2019.
2. ↑  "Archived copy". 29 June 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 June 2013.
3. ↑  "History of passports in Australia" (PDF). 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Nisan 2020.
4. ↑  "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 8 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Nisan 2017.
5. ↑  Nisbet, Gemma (23 Eylül 2014). "The history of the passport". 2 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Aralık 2019.
6. ↑  "Passports.gov.au Passport History". 14 Haziran 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Haziran 2006.
7. ↑  Stewart Royal Commission 1983, *Report of the Royal Commission of Inquiry into Drug Trafficking in Australia*, AGPS, Canberra.
8. ↑  Stephen Smith (28 Mayıs 2009). "Speech: Launch of the N Series Passport". 30 Mayıs 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ocak 2010.
9. ↑  "Archived copy" (PDF). 20 Aralık 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Aralık 2016.

| * g
* t
* d
Pasaportlar |
| --- |
| Afrika | 
* Angola
* Cezayir
* Benin
* Botswana
* Burkina Faso
* Burundi
* Çad
* Esvatini
* Kamerun
* Yeşil Burun
* Kongo Demokratik Cumhuriyeti
* Kongo Cumhuriyeti
* Cibuti
* Mısır
* Ekvator Ginesi
* Eritre
* Etiyopya
* Gabon
* Gambiya
* Gana
* Gine
* Gine Bissau
* Güney Sudan
* Fildişi Sahili
* Kenya
* Komorlar
* Lesotho
* Liberya
* Libya
* Madagaskar
* Mauritius
* Malavi
* Mali
* Moritanya
* Mozambik
* Fas (Sahra1)
* Namibya
* Nijer
* Nijerya
* Orta Afrika Cumhuriyeti
* Ruanda
* São Tomé ve Príncipe
* Senegal
* Seyşeller
* Sierra Leone
* Somali (Somaliland1)
* Güney Afrika
* Sudan
* Tanzanya
* Togo
* Tunus
* Uganda
* Zambiya
* Zimbabve

 |
| Asya | 
* Afganistan
* Azerbaycan (Dağlık Karabağ1)
* Bahreyn
* Bangladeş
* Birleşik Arap Emirlikleri
* Bhutan
* Brunei
* Burma
* Çin (Tayvan1
* Hong Kong1)
* Doğu Timor
* Hindistan
* Endonezya
* Ermenistan
* İran
* Irak
* İsrail (Filistin1)
* Gürcistan (Güney Osetya1
* Abhazya1)
* Japonya
* Ürdün
* Kamboçya
* Kazakistan
* Kuveyt
* Kuzey Kore
* Güney Kore
* Kırgızistan
* Laos
* Lübnan
* Makao
* Malezya
* Maldivler
* Moğolistan
* Nepal
* Özbekistan
* Umman
* Pakistan
* Filipinler
* Katar
* Suudi Arabistan
* Singapur
* Sri Lanka
* Suriye
* Tacikistan
* Tayland
* Türkiye
* Türkmenistan
* Vietnam
* Yemen

 |
| Okyanusya | 
* Avustralya
* Fiji
* Kiribati
* Marşal Adaları
* Mikronezya Federal Devletleri
* Nauru
* Palau
* Papua Yeni Gine
* Samoa
* Solomon Adaları
* Tonga
* Tuvalu
* Vanuatu
* Yeni Zelanda

 |
| Avrupa | 
* Almanya
* Arnavutluk
* Andorra
* Avusturya
* Belarus
* Belçika
* Bosna Hersek
* Bulgaristan
* Hırvatistan
* Çek Cumhuriyeti
* Danimarka
* Estonya
* Finlandiya
* Fransa
* Cebelitarık
* Macaristan
* İngiltere
* İrlanda
* İspanya
* İsveç
* İtalya
* İsviçre
* İzlanda
* Kıbrıs Cumhuriyeti (Kuzey Kıbrıs1)
* Kosova
* Kuzey Makedonya
* Letonya
* Lihtenştayn
* Litvanya
* Lüksemburg
* Malta
* Moldova
* (Transdinyester1)
* Monako
* Karadağ
* Hollanda
* Norveç
* Polonya
* Portekiz
* Romanya
* Rusya
* San Marino
* Sırbistan
* Slovakya
* Slovenya
* Ukrayna
* Türkiye
* Vatikan
* Yunanistan

 |
| Kuzey Amerika | 
* ABD
* Antigua ve Barbuda
* Bahamalar
* Barbados
* Belize
* Kanada
* Kosta Rika
* Küba
* Dominika
* Dominik Cumhuriyeti
* El Salvador
* Grenada
* Guatemala
* Haiti
* Honduras
* Jamaika
* Meksika
* Nikaragua
* Panama
* Saint Kitts ve Nevis
* Saint Lucia
* Saint Vincent ve Grenadinler
* Trinidad ve Tobago

 |
| Güney Amerika | 
* Arjantin
* Bolivya
* Brezilya
* Şili
* Kolombiya
* Ekvador
* Guyana
* Paraguay
* Peru
* Surinam
* Uruguay
* Venezuela

 |
| Uluslararası organizasyonlar | 
* Andean Milletler Topluluğu
* Karayip Toplumu
* Avrupa Birliği
* Birleşmiş Milletler seyahat belgesi

 |
| Tipine göre | 
* Biyometrik
* İç
* Makine-okunaklı

 |
| Diğer | 
* Kamuflaj
* Kimlik Sertifikası
* Sahte
* Hac
* Hayvan
* Seyahat dokümanı
* Dünya

 |
| Geçerliliği olmayan | 
* İngiliz Hindistanı
* Çekoslovakya
* Doğu Almanya
* Mülteci Uluslar Birliği
* Sovyetler Birliği
* Yugoslavya

 |