| **Progesteron** |
| --- |
| Progesteron |
| Kimyasal Adı | 17-acetyl-10,13-dimethyl-1,2,6,7,8,9,10,11,12,13,14,15,16,17- tetradecahydrocyclopenta[a]phenanthren-3-one |
| CAS numarası | 57-83-0 |
| ATC kodu | G03 DA04 |
| PubChem numarası | 5994 |
| DrugBank numarası | APRD00700 |
| Kimyasal formül | C21H30O2 |
| molekül ağırlığı | 314.47 |
| ergime noktası | 126 |
| diğer adları | 4-pregnene-3,20-dione |
| *bioavailability* | uzun süreli absorpsiyon, yarı ömrü yaklaşık 25-50 saat |
| proteine bağlılık oranı | 96%-99% |
| metabolizma | Karaciğerde, *pregnandiol* ve *pregnanolon*dan |
| atılım dönemi yarı ömrü | 35-55 saat |
| atılma yolu | renal |
| Alınma yolu | oral, implant |
| Kaynakça ve sorumluluk reddi |
|

**Progesteron**, insan ve diğer hayvanlarda adet döngüsü, gebelik ve embriyogenezde rol oynayan 21 karbonlu bir steroit hormondur. Progesteron, progestojen adlı bir hormonlar grubuna aittir ve insanlar da bu grubun başta gelen üyesidir. Progesteron rahim duvarının kılcal damar ağını zenginleştirir ve rahim duvarını kalınlaştırarak embriyonun tutunmasını sağlar.

Progesteron ile onun suni üretilmiş türevleri olan progestin'ler karıştırılmamalıdır.

Kimyasal özellikleri
--------------------

Diğer steroidler gibi, progesteron da birbirine bağlı dört halkalı hidrokarbondan oluşur. Progesteronda keton, metil ve oksijenlenmiş fonksiyonel gruplar bulunur. Diğer steroid hormonlar gibi, polar fonksiyonel grupların yokluğundan dolayı hidrofobiktir.

Sentezi
-------

Progesteron, diğer steroid hormonlar gibi, bir kolesterol türevi olan *pregnenolon*dan sentezlenir. Bu dönüşüm iki aşamada gerçekleşir. 3-hidroksil grubu bir keto grubuna dönüşür ve çift bağ C-4'ten C-5'e geçer.

Pregnenolonun to Progesterona dönüşümü
Progesteron aldosteron (mineralokortikoid) sentezi için önemlidir. 17-hidroksiprogesteron da kortizol (glukokortikoid) ve androstendion (üreme hormonları) için önemlidir. 
Progesteron, bir mineralokortikoid olan *aldosteron*un öncülüdür. Ayrıca, başka bir doğal progesteron olan *17-hidroksiprogesteron*a dönüştükten sonra, kortizol ve androstendion de ondan kaynaklanır. Andostendion'den testosteron, estron ve estradiol oluşur.

Görevi
------

Progesteron hormonunun esas işlevi, meydana gelebilecek hamilelik için kadının rahmini hazırlamak ve gebelik gerçekleşmiş ise hamileliğin sürdürülmesini sağlamaktır. Progesteron hormonu, plasenta ve böbrek üstü bezinden salınır. Kanda mevcut olan protein miktarına göre dengelenir. Progesteron ve östrojen hormonu beraber çalışmaktadır. Bu sayede döllenmiş olan yumurtanın rahim iç tabakası olan endometriuma yerleşmesine yardımcı olur. Bununla beraber progesteron hormonu yarattığı etki ile birlikte düşükleri engellemektedir. Doğumun gerçeklemesiyle beraber oldukça önemli bir progesteron kaynağı olan plasenta yani bebeğin eşi çıktığında, gebelik dönemi boyunca mevcut olan progesteron salgılanmasında düşüş meydana gelir.  7 Ekim 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Kaynakları
----------

Progesteronun üretildiği yerler, adrenal bezler, eşeysel bezler (özellikle ovülasyondan sonra *corpus luteum*da), beyin ve, gebelik sırasında, plasentadır. İnsanlarda gebelik sırasında artan miktarda progesteron üretilir. Bu progesteronun kaynağı başta koriyonik gonadotropinler (hCG) tarafından yok olması engellemiş olan corpus luteumdur. Corpus luteum, gebeliğin ilk 8 haftasında en çok progesteron üretilen yerdir. Hamileliğin 8. ve 12. haftaları arasında plasentada ve corpus luteumda üretilen progesteron miktarları birbirine yakındır. Hamileliğin 12. haftasından sonra en çok progesteron üretimi plasentada olur. Plasenta, hammadde olarak anne kaynaklı kolesterol kullanır, üretilen progesteronun büyük bir kısmı annenin kan dolaşımına girer ama bir kısmı fetal dolaşıma girip orada fetal kortikosteroid üretimi için kullanılır. Gebeliğin sonuna doğru plasenta günde 250 mg progesteron üretir.

Kullanım Alanları
-----------------

Rahim ve rahim ağzı kanserlerinde hormonal tedavi yöntemlerinde kullanılır. Rahim kanserinde progesteron hormonu kullanılarak %9-40 oranında başarı sağlanmıştır.

Kaynakça
--------



| * g
* t
* d
Hormonlar |
| --- |
| İç salgıbezleri | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Hipotalamus-hipofiz | 

|  |  |
| --- | --- |
| Hipotalamus | 
* GnRH
* TRH
* Dopamin
* CRH
* GHRH
* Somatostatin (GHIH)
* MCH

 |
| Arka hipofiz | 
* Oksitosin
* Vazopressin

 |
| Ön hipofiz | 
* FSH
* LH
* TSH
* Prolaktin
* POMC
	+ CLIP
	+ ACTH
	+ MSH
	+ Endorfin
	+ POMC
* GH

 |

 |
| Adrenal aks | 
* Böbrek üstü bezleri
	+ aldosteron
	+ kortizol
	+ kortizon
	+ DHEA
	+ testosteron
	+ adrenalin
	+ noradrenalin

 |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Tiroit | 
* Tiroit hormonu
	+ T3
	+ T4
* Kalsitonin
* Tiroid aks

 |
| Paratiroid | 
* PTH

 |

 |
| Gonadal aks | 

|  |  |
| --- | --- |
| Testis | 
* testosteron
* AMH
* inhibin

 |
| Yumurtalık | 
* östradiol
* progesteron
* aktivin ve inhibin
* relaksin (gebelik)

 |
| Plasenta | 
* hCG
* HPL
* östrojen
* progesteron

 |

 |
| Pankreas | 
* glukagon
* insülin
* amilin
* somatostatin
* pankreatik polipeptit

 |
| Epifiz | 
* melatonin
* Dimetiltriptamin
* 5-metoksi-dimetiltriptamin

 |

 |
| Diğer | 

|  |  |
| --- | --- |
| Timüs | 
* Timozinler
	+ Timozin α1
	+ Beta timozinler
* Timopoietin
* Timulin

 |
| Sindirim sistemi | 

|  |  |
| --- | --- |
| Mide | 
* gastrin
* ghrelin

 |
| Duodenum | 
* CCK
* İnkretin
	+ GIP
	+ GLP-1
* sekretin
* motilin
* VIP

 |
| İleum | 
* enteroglükagon
* peptid YY

 |
| Karaciğer/diğer | 
* İnsülin benzeri büyüme faktörü
	+ IGF-1
	+ IGF-2

 |

 |
| Yağ doku | 
* leptin
* adiponektin
* rezistin

 |
| İskelet | 
* Osteokalsin

 |
| Böbrek | 
* *JGA* (renin)
* Peritüberüler hücreler
	+ EPO
* kalsitriol
* prostaglandin

 |
| Kalp | 
* Natriüretik peptid
	+ ANP
	+ BNP

 |

 |