***Affe mit Schädel*** (Türkçe anlamı "Maymun ve Kafatası"), Alman heykeltıraş Hugo Rheinhold'un yaptığı, 19. yüzyıl sonuna ait ünlü bronz heykel. Eser aynı zamanda *"Affe einen Schädel betrachtend"* (Kafatasını Seyreden Maymun) adıyla da tanınır. İlk defa 1893'te *Große Berliner Kunstaustellung* (Büyük Berlin Sanat Fuarı) kapsamında sergilenmiştir.

Heykelin özellikleri
--------------------

Heykelde bir bayağı şempanze (*Pan troglodytes*) el yazmaları ve kitaplardan oluşan bir yığının üzerinde oturmaktadır. Maymunun sağ elinde tuttuğu insan kafatası, Shakespeare'in *Hamlet* oyununda Danimarka Prensi'nin Yorick için yas tuttuğu sahneyi hatırlatır. Maymun çenesini diğer eline dayamış, kafatasını izlemektedir. sol bacağı ile sağ bacağını destekleyecek şekilde oturmuştur ve sağ ayağı ile bir kumpas tutar. Maymunun üzerinde oturduğu kitaplardan birinin sırtında "Darwin" yazmaktadır.

* İnsan kafatası detayıİnsan kafatası detayı
* Maymunun izleyen duruşuMaymunun izleyen duruşu
* Sırtında "Darwin" yazılı kitapSırtında "Darwin" yazılı kitap
* İncil sayfasından bir parçayı gösteren detayİncil sayfasından bir parçayı gösteren detay

Maymunun ayakucunda izleyiciye yönelik olarak açık duran kitabın üzerinde sağ taraftaki sayfada, Tekvin'den alınma "*eritis sicut deus*" yazısı görülür. Bu Tekvin'de, yılanın Havva'yı yasak meyveyi yemesi için ayartırken söylediği sözün bir parçasıdır: "[iyiyle kötüyü bilerek] Tanrı gibi olacaksınız". Ancak heykelde bu sözün sadece ikinci kısmı yer alır.

Heykelin kaynağı
----------------

Bu heykeli yaparken Rheinhold'un nereden ilham aldığı belirsizdir. Ancak heykel, Auguste Rodin'in *Düşünen Adam* heykeliyle paralellikler taşır. Ancak Rodin bu heykelinin, 1880'de tamamlanmış olmasına rağmen *Affe mit Schädel* sergilenene kadar hiç bronz dökümünü almamış ve eserini sergilememiştir.

Kopyaları
---------

Büyük Berlin Sanat Fuarı'nda sergilendiği sırada heykel Carl Gustav Hermann Gladenbeck'in 1851'de kurduğu Gladenbeck Dökümhanesi'nin ilgisini çekti. Dökümhane, heykelin tüm haklarını satın aldı ve bronz dökümlerini kataloğuna ekleyerek popüler olmasını sağladı. 30 santimetre yüksekliğindeki orijinal kalıplar dökümhanenin kapanmasıyla kayboldu ancak 13 santimetrelik bir kalıp Bildgießerei Seiler GmbH tarafından satın alındı.

Heykelin Gladenbeck üretimi bronz dökümleri Institute of Evolutionary Biology, University of Edinburgh, Aberdeen’s Medico-Chirurgical Society, Royal College of Surgeons of Edinburgh, Boston Medical Library ve Medical Library of Queen’s University in Kingston Ontario'nun yanı sıra Calgary, Cottbus, Gloucester, Kerikeri, Munnekeburen, Oakville, Osaka, Oxford, Salem am Bodensee, Stevens Point, Viyana ve en ünlüsü olarak Kremlin'de Lenin'in çalışma masasında bulunur. Bir kopya ise II. Dünya Savaşı'ndan kalma bir Junkers Ju 88'in Avusturya'daki Attersee Gölü'nde yer alan enkazından çıkarılmıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Richter, J. & Schmetzke, A. (2005) "Der Philosophische Affe und die Eule der Minerva."[*ölü/kırık bağlantı*] In Kant, H. & Vogt, A. eds. *Aus Wissenschaftsgeschichte und -theorie*. Hubert Laitko zum 70. Geburtstag. Berlin: Berliner Verlag für Wissenschafts- und Regionalgeschichte Dr. Michael Engel: p. 19. Also Richter, J. & Schmetzke, A. (2007). Hugo Rheinhold's philosophizing monkey—a modern Owl of the Minerva. *NTM—International Journal of History and Ethics of Natural Sciences, Technology and Medicine*, 15(2): p. 86.
2. ↑  Richter & Schmetzke (2005), s. 22. Aynı zamanda Richter & Schmetzke (2007), s. 90.
3. ↑  Schmetzke, A. (1999/2008), Hugo Rheinhold ... and his Philosophizing Monkey: Gladenbeck. 17 Ekim 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Erişim 1 Aralık 2008.
4. ↑  Schmetzke, A. (1999/2008), From the Gladenbeck Catalog. 4 Nisan 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Erişim: 1 Aralık 2008.
5. ↑  Schmetzke, A. (1999/2008), Original Gladenbeck Pieces of Rheinhold's Monkey. 5 Mayıs 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Erişim 1 Aralık 2008.
6. ↑  Schmetzke, A. (1999/2008), Table 1: Bronzes of Rheinhold's "Philosophizing Monkey"--location, physical characteristics, foundry etc. 17 Ekim 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Erişim 1 Aralık 2008.
7. ↑  Schmetzke, A. (1999/2008), Sensation am Attersee. 4 Nisan 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.   
 Ayrıca: Richter & Schmetzke, 2007, s. 83. Erişim 1 Aralık 2008.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Affe mit Schädel*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Hugo Rheinhold ... and his Philosophizing Monkey (İngilizce)
* Varieties of Rheinhold's Philosophizing Darwin Monkey 9 Kasım 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
* Hugo's Philosophical Ape 20 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)