**Çocuk Mercanlı** (Azerice: Cocuq Mərcanlı), Azerbaycan'ın Cebrayıl rayonunda bulunan bir köydür. Köy, rayonun güneydoğu ucunda İran sınırında Aras Nehri'nin kıyısında yer almaktadır.

Tarihçe
-------

1993 yılında Birinci Dağlık Karabağ Savaşı sırasında Ermeni kuvvetleri, yakındaki tepelerin kontrolünü ele geçirdikten sonra Azerbaycan güçlerini köyden itti. Tamamen yerle bir edildiği dört ay boyunca Ermeni kontrolü altında kaldı. Köyün kontrolünü sağlayamayan Ermeniler Azerbaycan Ordusu'nun düzenlediği ve Afgan mücahitlerin de destek verdiği başarılı Horadiz Operasyonu sonrası yakınlardaki tepelere çekildi. Köy, işgalden kurtarılmıştı ancak sıcak temas hattının çok yakınındaydı. Bu yüzden köye 2016'ya dek güvenli ulaşım sağlanamadığı için Çocuk Mercanlı, hiç kimsenin olmadığı bir toprağa dönüştü ve tek bir aile dışında nüfus bombalanma korkusundan asla geri dönmedi.

2016 Azerbaycan-Ermenistan çatışmaları sırasında Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri köyün 2.9 kilometre kuzeybatısındaki stratejik Laletepe'nin kontrolünü yeniden ele geçirerek Çocuk Mercanlı'yı ön cepheden uzaklaştırdı ve köye güvenli erişim sağladı. 7 Nisan 2016'da, Çocuk Mercanlı'da ülke içinde yerinden edilmiş kişiler 23 yıldır ilk kez köyün sahasını ziyaret etti. Ocak 2017'de Azerbaycan, köyün yeniden inşası için 2 milyon euro yatırım yapmaya karar verdi. Azerbaycan cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in köyü ziyaret ettiği 2017 yılının Haziran ayına kadar 50 ev ve bir okul inşa edildiğinde erişim yolu asfaltlandı ve gaz tedariki yeniden kuruldu. Eylül 2017'deki raporlar, köylülerin o zamandan beri köye geri dönmeye devam ettiğini ve 100 evin daha inşa halinde olduğunu gösterdi.

27 Eylül 2020 tarihine kadar Çocuk Mercanlı, Cebrayıl rayonunda Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri tarafından etkin bir şekilde kontrol edilen tek köydü. 4 Ekim 2020'de İkinci Karabağ Savaşı'nda Cebrayıl'ın geri alınmasına kadar bu rayonun geçici merkeziydi.

Kaynakça
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Çocuk Mercanlı*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

1. ↑  Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsi (2019). "İnzibati ərazi bölgüsü təsnifatı" (PDF) (Azerice). stat.gov.az. 16 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 22 Kasım 2020.
2. ↑  Foreign Diplomats Visited Cocuq Mərcanlı Family 13 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. *Day.az*. 15 Şubat 2017.
3. ↑  "Азербайджанцы возвращаются в освобожденное село". *Haqqin.az* (Rusça). 8 Nisan 2016. 11 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2020.
4. ↑  "Nagorny-Karabakh: le cessez-le-feu globalement respecté entre l'Azerbaïdjan et les séparatistes". *L'Express* (Fransızca). 6 Nisan 2016. 7 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2020.
5. ↑  "Беженцы возвращаются в село Чоджуг Марджанлы". *Haqqin.az* (Rusça). 7 Nisan 2016. 10 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2020.
6. ↑  Road to be Paved in Liberated Cocuq Mərcanlı 23 Aralık 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. *Haqqin.az*. 10 Şubat 2017.
7. ↑  Ilham Aliyev Ordered to Restore Liberated Village of Cocuq Mərcanlı 13 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. *Haqqin.az*. 25 Ocak 2017.
8. ↑  Ilham Aliyev in Cocuq Mərcanlı 30 Kasım 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. *Haqqin.az*. 14 Haziran 2017.
9. ↑  "September 2017 report on AzerNews". 3 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2020.