Fédération Internationale des Échecs (FIDE) tarafından düzenlenen ve açık turnuvalar ve kadın turnuvalarının yanı sıra satranç oyununu tanıtmak için tasarlanmış çeşitli etkinliklerden oluşan **43. Satranç Olimpiyatları** (**Batum Satranç Olimpiyatları** olarak da bilinir), 23 Eylül - 6 Ekim 2018 arası Batum, Gürcistan'da düzenlenen satranç olimpiyatlarıdır. Gürcistan Satranç Federasyonu'nun Tiflis'te ev sahipliği yaptığı 2017 Satranç Dünya Kupası'nın ardından Gürcistan'da gerçekleşen ilk Satranç Olimpiyatıydı.

Açık'ta 920 ve Kadınlarda 747 olmak üzere toplam katılımcı sayısı 1.667 olarak gerçekleşti. Kayıtlı takım sayısı, Açık'ta 180 ülkeden 185 ve Kadınlarda 146 ülkeden 151 oldu. Her iki kategoride de takım katılım rekorları kırıldı. Satranç Olimpiyatı'nın ana salonu Sport Palace Batumi olurken, açılış töreni Karadeniz Arena'da, kapanış töreni ise Batum Devlet Müzik Merkezi'nde gerçekleştirildi. Yarışmanın Baş Hakemi, Yunanistan'ın Uluslararası Hakemi Takis Nikolopoulos'du.

Çin, hem Açık hem de Kadınlarda altın madalya kazandı. 1986'dan beri ilk kez bir ülke unvanları birleştirdi ve Çin, eski Sovyetler Birliği'nden sonra bunu yapan ikinci ülke oldu. Çin, 2014'te daha önce ilk unvanını almasının ardından Açık kategoride ikinci altın madalyasını kazandı ve Kadınlar kategorisinde genel olarak altıncı unvanını alarak 2016'da kazandığı unvanını korudu. Üçüncü masada oynayan Perulu oyuncu Jorge Cori, 2925'lik performans derecesi ile 8 puan üzerinden 7½ (yedi galibiyet ve bir beraberlik) skor alarak Açık kategoride en iyi bireysel performansı sergiledi. İlk masada oynayan Çin Kadınlar Dünya Satranç Şampiyonu Ju Wenjun, 2661'lik performans derecesi ile 9 üzerinden 7 puan (beş galibiyet ve dört beraberlik) alarak Kadınlar kategorisinde en iyi bireysel oyuncu oldu.

89. FIDE Kongresi, Rus politikacı ve ekonomist Arkady Dvorkoviç'in Kirsan İlyumzhinov'un ABD Hazine Bakanlığı'nın Suriye iç Savaşı'nda Suriye hükümetine destek olduğu iddiasıyla uyguladığı yaptırımları nedeniyle görevden çekilmesinden sonra FIDE'nin yeni başkanı seçildiği etkinlik sırasında da gerçekleşti.

Teklif verme süreci
-------------------

2017 Satranç Dünya Kupası için olası bir teklifle bağlantılı olarak 43. Satranç Olimpiyatı ve FIDE Kongresi için ihale prosedürü Eylül 2013'te açıldı. Etkinliğe ev sahipliği yapmak isteyen her şehir, tekliflerini 31 Mart 2014 tarihine kadar FIDE'ye sunmak zorundaydı. Teklifler, FIDE El Kitabının Olimpiyat Yönetmeliği uyarınca gerekli tüm hükümlerin, sırasıyla organizasyon komitesi, mali işler ve kolaylıklar ve maaşların sağlanmasıyla ilgili 4.1, 4.2 ve 4.3 maddeleri de dahil olmak üzere organizatör tarafından karşılanacağını garanti etmekti. FIDE, Gürcistan ve Güney Afrika ulusal federasyonlarından etkinliklere ev sahipliği yapmak için teklifler aldı. Güney Afrika, Sun City'yi Satranç Dünya Kupası'na ve Cape Town'u Satranç Olimpiyatı'na ev sahipliği yapmak için aday şehir olarak önerirken, Gürcistan Tiflis'i Satranç Dünya Kupası'na ve Batum'u Satranç Olimpiyatı'na ev sahipliği yapmak için aday şehir olarak önerdi. Eski Dünya Satranç Şampiyonu Garry Kasparov, FIDE başkanlık kampanyası sırasında Güney Afrika'nın adaylığını desteklediğini ifade etti.

Nihai karar Ağustos 2014'te Tromsø'da yapılan 85. FIDE Kongresinde verildi. Gürcistan'ın teklifi, Güney Afrika'nın 58 oyuna karşı 93 oy alarak kazandı.

Hazırlıklar
-----------

Turnuva organizatörleri arasında birkaç "İyi Niyet Elçisi", Nona Gaprindaşvili, Maia Chiburdanidze, Judit Polgár, Viswanathan Anand gibi ünlü satranç oyuncularının yanı sıra, mezzo-soprano operacı Anita Raçvelişvili gibi diğer yerli kişilikler, orkestra şefi ve besteci Nikoloz Raçveli ve halterci Laşa Talahadze yer adlı.

### Mekanlar

Satranç Olimpiyatı sırasındaki etkinlikler üç farklı mekanda gerçekleşti. açılış töreni Karadeniz Arena'da, turnuva turları Batum Spor Salonu'nda, kapanış töreni ise Batum Devlet Müzik Merkezi'nde gerçekleştirildi.

* Batum Spor Salonu, inşaatına 2016 yılında başlanan ve 2018 yılında tamamlanan modern ve geniş bir komplekstir. Satranç Olimpiyatı, salonda yapılan ilk etkinlik oldu. Mekan, farklı spor türlerine ev sahipliği yapmak üzere tasarlanmıştır ve iki salondan müteşekkildir: 2.500 seyirci kapasiteli büyük salon ve 600 seyirci kapasiteli küçük salon.
* Karadeniz Arena, yuvarlak tribünlere yerleştirilmiş toplam 10.000 kişilik oturma kapasitesi ile Gürcistan'ın en büyük konser salonudur. Batum'un yaklaşık 45 km kuzeyinde, Şekvetili köyü yakınlarında yer alır. Salonun inşaatına 2008 yılında toplam maliyeti 200 milyon lariyi (yaklaşık 93 milyon ABD doları) aşan bir maliyetle başlanmıştır. Zemin seviyesinden yaklaşık 25 metre yüksekte açık bir çatıya sahiptir ve sahne toplam 930 m2'lik bir alanı kaplamaktadır. Mekan, son birkaç yılda Christina Aguilera, Scorpions ve Aerosmith gibi ünlü müzik sanatçılarının konserlerine ev sahipliği yaptı.
* Batum Devlet Müzik Merkezi, Gürcü mimar Vahtang Hmaladze tarafından yapılan bir planla 2011 yılında yeniden inşa edildi. Salon, 1.100 İspanyol koltuğuna ve büyük bir İspanyol avizesi gibi modern ekipmana sahiptir. Üçüncü katta pop ve caz konserlerinin yapılabileceği bir sergi alanı bulunmaktadır.

### Finansman

Her iki etkinlik için önerilen bütçe 20 milyon ABD dolarını aştı. 80 ülkeden katılımcılar için seyahat fonu için yaklaşık 1,6 milyon ABD doları ayrılırken, 80 ülkeden katılımcılar için seyahat fonu olarak yaklaşık 2 milyon ABD doları ve Avrupa'daki paralel geliştirme ve tanıtım programları için yaklaşık 2 milyon ABD doları ayrıldı.

Etkinlikler
-----------

### Açılış töreni

Karadeniz Arena açılış törenine ev sahipliği yaptı
Açılış töreni 23 Eylül'de Karadeniz Arena'da Gürcü yazar Aka Morçiladze tarafından kurgulanan "satranç hikayeleri" etkinliği ile başlatıldı ve 1TV'de, etkinliğin resmi internet sitesinde ve sosyal medyada canlı yayınlandı. İlk perde, satrancın icadı efsanesine adanmış bir oyundu ve ünlü buğday ve satranç tahtası problemini içeriyordu. Ardından 43. Satranç Olimpiyatı'nın İyi Niyet Elçileri tarafından hazırlanan video mesajlar sunuldu ve Gürcistan Eğitim ve Bilim Bakanı Miheil Batiaşvili, Acara Hükümeti Başkanı Tornike Rijvadze, FIDE Başkan Yardımcısı Georgios Makropoulos ve Gürcistan Cumhurbaşkanı Giorgi Margvelaşvili tarafından konuşmalar gerçekleştirildi. FIDE Başkan Yardımcısı Makropoulos, Olimpiyat'taki tüm katılımcıları memnuniyetle karşıladı, siyasi ve mali açıdan bağımsız bir FIDE'nin yeni bir döneme duyulan ihtiyacını vurguladı ve konuşmasında çok olumlu bir vizyon sergiledi ve daha sonra Satranç Olimpiyatı'nın başladığını ilan etti. Ardından, sahnede bayrak taşıyıcıları geçmeden önce Gürcistan'ın milli marşı ve FIDE'nin marşı çalındı.

Tören, klasik ve modern kültürlerin temsilcilerini bir araya getiren sahne gösterileriyle devam etti. Gürcü orkestra şefi Nikoloz Memanişvili, Evgeni Mikeladze Devlet Senfoni Orkestrası tarafından icra edilen bir konseri yönetti, balerin Nina Ananiashvili bir bale gösterisinin koreografisini yaptı ve Suhişvili topluluğu yeni bir dans sundu. Sahneye katılanlar arasında ünlü Gürcü şarkıcılar Nino Katamadze, Liza Bagrationi ve Giorgi Uşikişvili, bariton Lado Ataneli, viyolacı Giorgi Tsagareli, indie rock grubu Nika Kocharov ve Young Georgian Lolitaz, folklor topluluğu Laşari ve Batum cappella vardı.

Renklerin seçimiyle kutlanan törenin son bölümüne sahnede Batum Satranç Olimpiyatları İyi Niyet Elçisi Viswanathan Anand ve Baş Hakem Takis Nikolopoulos ile birlikte Gürcü satranç oyuncusu Nana Jagnidze yer aldı. Renkler, iki denizkabuğunun içine gizlenmiş beyaz ve siyah incilerle benzersiz bir şekilde seçilmekteydi. Anand, Amerika Birleşik Devletleri'nin açık turnuvada en iyi tohumlar olarak ilk turun üst tahtasındaki beyaz taşlarla oynayacağına karar veren beyaz inciyi seçti ve Jagnidze, Rusya'yı kadın turnuvasında en iyi tohumlar olarak tanımlayan siyahı seçti.

Açılış töreni, Karadeniz Arena üzerinde sergilenen havai fişeklerle sona erdi.

### Katılımcı takımlar

180 ulusal federasyonu temsil eden 185 takım sayısı rekor kırdı. Gürcistan ev sahibi ülke olarak üç takımla oynadı; ayrıca kör, sağır ve fiziksel engelli oyuncuları temsil eden takımlar da vardı. Kadınlar turnuvasına 146 federasyonu temsil eden 151 takım ile rekor kırıldı. 2010'dan beri var olmayan bir varlık olmasına rağmen Hollanda Antilleri'nin kendi adını kullanarak turnuvaya katılmasına izin verildi, çünkü Curaçao Satranç Federasyonu, FIDE Dizini'nde feshedilmiş ülkeyi resmi olarak tanımaya devam ediyordu.

| 43. Satranç Olimpiyatı'na katılan takımlar |
| --- |
| 
* Almanya
* *Afganistan*
* Almanya
* ABD
* *Andorra*
* Angola
* *Antigua ve Barbuda*
* Arjantin
* Arnavutluk
* Aruba
* Avustralya
* Avusturya
* Azerbaycan
* Bahamalar
* *Bahreyn*
* Bangladeş
* Barbados
* Belçika
* Bermuda
* Belarus
* Birleşik Arap Emirlikleri
* Bolivya
* Bosna-Hersek
* Botsvana
* Brezilya
* *Brunei*
* Burundi
* Cezayir
* Cibuti
* Çekya
* Çin
* Chinese Taipei Olimpiyat Bayrağı Chinese Taipei
* Danimarka
* *Doğu Timor*
* Dominik Cumhuriyeti
* Ekvador
* El Salvador
* Endonezya
* *Eritre*
* Ermenistan
* Estonya
* Esvatini
* Etiyopya
* *Faroe Adaları*
* Fas
* Finlandiya
* Fildişi Sahili
* Filipinler
* Filistin
* Fransa
* Gabon
* Galler
* Gambiya
* Gana
* *Guam*
* Guatemala
* *Guernsey* Guernsey
* Guyana
* Güney Afrika
* Güney Kore
* *Güney Sudan*
* Gürcistan **(ev sahibi ülke)**
* Gürcistan-2
* Gürcistan-3
* *Haiti*
* Hırvatistan
* Hindistan
* Hollanda
* Curaçao Hollanda Antilleri
* Honduras
* Hong Kong
* İngiltere
* Irak
* İran
* İrlanda
* İskoçya
* İspanya
* İsrail
* İsveç
* İsviçre
* İtalya
* İzlanda
* Jamaika
* Japonya
* *Jersey* Jersey
* Kamerun
* Kanada
* Karadağ
* *Katar*
* Kazakistan
* Kenya
* *Kıbrıs Cumhuriyeti*
* Kırgızistan
* Kolombiya
* *Kongo Cumhuriyeti*
* Kosova
* Kosta Rika
* Kuveyt
* Kuzey Makedonya Kuzey Makedonya
* Küba
* Lesotho
* Letonya
* *Liberya*
* *Libya*
* *Lihtenştayn*
* Litvanya
* *Lübnan*
* Lüksemburg
* Macaristan
* Madagaskar
* *Makao*
* Malavi
* Maldivler
* Malezya
* *Mali*
* Malta
* Mauritius
* Meksika
* Mısır
* Moğolistan
* Moldova
* Monako
* *Moritanya*
* Mozambik
* *Myanmar*
* Namibya
* *Nauru*
* Nepal
* Nijerya
* Nikaragua
* Norveç
* Orta Afrika Cumhuriyeti
* Özbekistan
* ~~Pakistan~~
* Palau
* Panama
* *Papua Yeni Gine*
* Paraguay
* Peru
* Polonya
* Portekiz
* Porto Riko
* Romanya
* Ruanda
* Rusya
* *San Marino*
* São Tomé ve Príncipe
* Senegal
* Seyşeller
* Sırbistan
* Sierra Leone
* Singapur
* Slovakya
* Slovenya
* *Somali*
* Sri Lanka
* Sudan
* Surinam
* *Suudi Arabistan*
* Suriye
* Şili
* Tacikistan
* Tanzanya
* Tayland
* Togo
* Trinidad ve Tobago
* Tunus
* Türkiye
* Türkmenistan
* *UBSA*
* UFESK
* Uganda
* Ukrayna
* *Umman*
* USSK
* Uruguay
* Ürdün
* Venezuela
* Vietnam
* *Virgin Adaları*
* *Yeşil Burun Adaları*
* *Yemen*
* Yeni Zelanda
* Yunanistan
* Zambiya
* Zimbabve

 |

Notlar

* "İtalik" işaretli ülkeler, yalnızca açık kategoride katılım gösteren takımlarını gösterir.
* Pakistan, takımın hükümeti tarafından çıkış vizeleri reddedildikten sonra turnuvaya katılamadı.

### Yarışma formatı ve takvimi

Turnuva, İsviçre sistemi formatında oynandı. Tüm oyunlar için zaman kontrolü, 40 hamle başına 90 dakika ve 40. hamleden sonra 30 dakika, artış ise hamle başına 30 saniyeydi. Bir oyuncunun oyun sırasında herhangi bir zamanda beraberlik teklif etmesine izin verildi. Her takımın dört oyuncusu ile başka bir takıma karşı oynadığı toplam 11 tur oynandı. Her takımın bir yedek oyuncu atamasına izin verildi.

Takımlar her turda kazanılan maç puanlarına göre sıralandı. İki veya daha fazla takımın aynı sayıda maç puanı alması durumunda, eşitliğin bozulmasına aşağıdakiler uygulanarak karar verildi: 1. Sonneborn-Berger sistemi; 2. Toplam oyun puanı; 3. En düşük olan hariç rakiplerin maç puanlarının toplamı.

Satranç Olimpiyatı'nın açılış töreni 23 Eylül 21.00 GET (UTC + 4) ve kapanış töreni 5 Ekim 20.00 GET (UTC + 4) gerçekleştirildi. Turnuva turları 24 Eylül'de başladı ve 5 Ekim'deki son turla sona erdi. 11.00 GET (UTC + 4) 'de başlayan son tur hariç tüm turlar 15.00 GET (UTC + 4) itibarıyla başladı. Beşinci turun ardından 29 Eylül'de turnuvada bir dinlenme günü vardı. Ayrıca Kaptanlar toplantısı 24 Eylül saat 09.30'da GET (UTC + 4) ve aynı gün saat 10.00'da GET (UTC + 4) Hakemler toplantısı yapıldı.

*Tüm tarihler GET (UTC + 4)*

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| AT | Açılış töreni | A | Hakemler toplantısı | K | Kaptanlar toplantısı | **1** | Tur | DG | Dinlenme günü | KT | Kapanış töreni |

| Eylül Ekim | 23'i Paz | 24'i Pzt | 25'i Sal | 26'sı Çar | 27'si Per | 28'i Cum | 29'u Cts | 30'u Paz | 1'i Pzt | 2'si Sal | 3'ü Çar | 4'ü Per | 5'i Cum |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Törenler | AT |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  | KT |
| Toplantılar | K |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| A |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| Turnuva turu |  | **1** | **2** | **3** | **4** | **5** | DG | **6** | **7** | **8** | **9** | **10** | **11** |

### Açık turnuva

Turnuvanın açık kategorisine 180 ülkeyi temsil eden rekor sayıda 185 takım katıldı. Ev sahibi ülke olarak Gürcistan üç takım oluştururken, Uluslararası Braille Satranç Derneği (IBCA), Uluslararası Fiziksel Engelliler Satranç Derneği (IPCA) ve Uluslararası Sağırlar Satranç Komitesi (ICCD) birer takım oluşturdu.

Turnuvada, Eylül 2018'de yayınlanan FIDE derecelendirme listesindeki ilk on oyuncudan dokuzu yer aldı ve sadece son Dünya Şampiyonu Magnus Carlsen turnuvaya katılmadı. Eski Dünya Şampiyonu Viswanathan Anand, on iki yıllık bir aranın ardından Hindistan adına Satranç Olimpiyatları'na geri döndü. Açık turnuvada oynayan diğer oyuncular arasında eski dünya Satranç Şampiyonu Vladimir Kramnik, 2018 Dünya Satranç Şampiyonu Fabiano Caruana'nın yanı sıra eski yarışmacılar Sergey Karyakin ve Boris Gelfand da yer aldı. 1970 ile 2016 yılları arasında yirmi üç kez rekor kıran Filipinler kadrosunda yer alan ve 42. Satranç Olimpiyatları'nda en yüksek skoru alan büyük usta Eugenio Torre, bu turnuvaya katılmama kararı aldı ve açık turnuvaya Filipinler milli takımının antrenörü olarak katıldı. Eski FIDE Dünya Şampiyonu Veselin Topalov, satranç yetkilileri arasındaki anlaşmazlığın FIDE tarafından Bulgaristan Satranç Federasyonu'nun tanınmamasına neden olduğu için oynamadı.

Sovyetler Birliği'nin dağılmasının ardından 1992'deki ilk katılışlarından bu yana, Satranç Olimpiyatları başlamadan önce Rusya ilk kez üst sıralarda yer almamıştı ve önceki Olimpiyatta şampiyonluğunu koruyan ABD'ye en üst sırayı vermişti. Amerika Birleşik Devletleri, ortalama puanı 2772 olan Fabiano Caruana, Hikaru Nakamura, Wesley So, Samuel Shankland ve Ray Robson ile altın madalya kazanan aynı kadroyla oynuyordu. Rusya, ikinci en güçlü takım olarak dizilişte, Vladimir Kramnik, Sergey Karjakin ve Ian Nepomniachtchi ile birlikte Dmitry Jakovenko ve Nikita Vitiugov'un Alexander Grischuk ve Evgeny Tomashevsky'nin yer aldığı Bakü Satranç Olimpiyatı'na kıyasla değişiklik yaptı. Çin, Ding Liren, Li Chao, Wei Yi ve Yu Yangyi de dahil olmak üzere 2756 puanla takımlar arasındaki üçüncü en yüksek üçüncü sıraya sahipti ve Bakü'den dört oyuncuya sahipken, Wang Yue'nin yerini Bu Xiangzhi aldı. FIDE Grand Prix 2017 galibi Şehriyar Memmedyarov liderliğindeki Azerbaycan 2700'ün üzerinde ortalama reytinge sahipken diğer takımlar arasında en iyi sıralamalar arasında yer alan Hindistan, Vishwanathan Anand ile kadrosunu güçlendirdi.

#### Özet

Perulu Jorge Cori, Açık yarışmada bireysel altın madalya kazandı.
Çin, 2014'te daha önce unvanı aldıktan sonra ikinci kez açık kategoride altın madalya kazandı. Toplam 18 maç puanı ile sekiz galibiyet, iki beraberlik ve bir mağlubiyetle turnuvayı tamamladılar. Aynı sonuç, sırasıyla gümüş ve bronz madalya kazanarak tie-breakerları olan ve podyuma çıkan Amerika Birleşik Devletleri ve Rusya tarafından da elde edildi. Amerika Birleşik Devletleri şampiyonluğunu koruma yolunda ilerliyordu ve sekiz turdan sonra tek liderdi, ancak dokuzuncu turda Polonya'ya kaybetmeleri sonucunda altın madalya fırsatını kaybetti. Yavaş başlangıca ve mantıksız oyuna rağmen Rusya, turnuvayı Çin ve ABD'yi yakalamalarını sağlayan arka arkaya dört galibiyetle bitirdi, bu da nispeten zayıf program nedeniyle üçüncü sıraya yetti. Turnuvanın en büyük sürprizini Polonya gerçekleştirdi. Dördüncü turda Rusya ve dokuzuncu turda Amerika Birleşik Devletleri olmak üzere en iyi iki takıma karşı minimum maç galibiyetleri elde ettiler ve dokuz turdan sonra tek lider olarak tablonun üstüne çıktılar. Sondan bir önceki turda Çin'e kaybetmeleri ve son turda Hindistan'la berabere kalmaları, onları 17 maç puanıyla genel olarak dördüncü sıraya yerleştirdi, bu da beşinci sırayı alan İngiltere'ye eşitti. Açık kategoride yenilmeyen tek takım, beş galibiyet ve altı beraberlik alan Almanya'ydı, ancak bu skor onların sadece 13. sırada yer almalarına yetti. En çok hayal kırıklığına uğratan takımlar ise 15. sırada bitiren Azerbaycan, 39. sırada bitiren İsrail ve 40. sırada bitiren Hollanda oldu.

Üç tahtada oynayan Perulu Jorge Cori, 8 puandan 7½ puan alarak (yedi galibiyet ve bir beraberlik) 2925 puanlık bir skorla açık kategoride en iyi bireysel oyuncu oldu. Diğer altın madalyalar arasında 2873 puanlama performansıyla 8 üzerinden 5½ puan alan Çinli Ding Liren, ikinci tahtada Vietnam'dan Nguyễn Ngọc Trường Sơn 2804 puanlama performansı ile 10 üzerinden 8½ alan Daniel yer aldı. 2814 reyting performansı ile 9 puan üzerinden 7½ puan alan Alman Fridman ve 2773 reyting performansı ile 8 puan üzerinden 6½ alan yedek oyuncu Ukraynalı Anton Korobov yer aldı.

Açık kategori| # | Ülke | Oyuncular | Ortalama puan | MP | dSB |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | **Çin** | **Ding, Yu, Wei, Bu, Li** | **2756** | **18** | **372.5** |
| 2 |  ABD | Caruana, So, Nakamura, Shankland, Robson | 2772 | 18 | 360.5 |
| 3 |  Rusya | Karjakin, Nepomniachtchi, Kramnik, Vitiugov, Jakovenko | 2764 | 18 | 354.5 |
| 4 |  Polonya | Duda, Wojtaszek, Piorun, Tomczak, Dragun | 2673 | 17 | 390.0 |
| 5 |  İngiltere | Adams, McShane, Howell, Jones, Pert | 2688 | 17 | 340.0 |
| 6 |  Hindistan | Anand, Harikrishna, Gujrathi, Adhiban, Sasikiran | 2724 | 16 | 388.0 |
| 7 |  Vietnam | Quang Liêm, Trường Sơn, Tuấn Minh, Anh Khôi, Thiên Hải | 2576 | 16 | 379.5 |
| 8 |  Ermenistan | Aronian, Sargissian, Melkumyan, Hovhannisyan, Martirosyan | 2688 | 16 | 371.0 |
| 9 |  Fransa | Vachier-Lagrave, Bacrot, Fressinet, Édouard, Bauer | 2688 | 16 | 366.0 |
| 10 |  Ukrayna | Ivanchuk, Eljanov, Kryvoruchko, Ponomariov, Korobov | 2698 | 16 | 337.0 |

Notlar

* Chess-results.com tarafından hesaplanan ortalama puanlar Eylül 2018 derecelendirmelerine dayanmaktadır.

Tüm tahta ödülleri, turnuvada en az sekiz oyun oynayan oyuncular için performans derecelendirmelerine göre verildi. Üçüncü tahtadaki Jorge Cori, turnuvadaki tüm oyuncuların en iyi performansına sahipti. Her tahtada altın madalya kazananlar şu şekilde sıralandı:

* 1. Tahta: Çin Ding Liren 2873
* 2. Tahta: Vietnam Nguyễn Ngọc Trường Sơn 2804
* **3. Tahta: Peru Jorge Cori 2926**
* 4. Tahta: Almanya Daniel Fridman 2814
* Yedek: Ukrayna Anton Korobov 2773

### Kadınlar kategorisi

Kadınlar yarışmasına 146 ülkeyi temsil eden rekor sayıda 151 takım katıldı. Ev sahibi ülke olarak Gürcistan üç takım oluştururken, Uluslararası Fiziksel Engelliler Satranç Derneği (IPCA) ve Uluslararası Sağırlar Satranç Komitesi (ICCD) birer takım oluşturdu.

Kadınlar kategorisinde, Eylül 2018'de yayınlanan FIDE puanlama listesine göre en çok oy alan kadın oyuncu Hou Yifan ve eski Dünya Kadınlar Şampiyonu Tan Zhongyi oynamadı. Eski Dünya Kadınlar Şampiyonu Alexandra Kosteniuk, Anna Ushenina ve Mariya Muzychuk milli takımlarında yer alırken, Antoaneta Stefanova Bulgaristan Satranç Federasyonu ile yaşanan tartışma nedeniyle forma giymedi. İlk kez Satranç Olimpiyatları'nda oynayan İsveçli Pia Cramling de kaptanlık tartışması nedeniyle oynayamadı.

2523 ile en yüksek ortalama ile turnuva öncesi reytinge sahip takım, Bakü Satranç Olimpiyatları'nda eski Kadınlar Dünya Şampiyonu Alexandra Kosteniuk, Alexandra Goryachkina, Valentina Gunina, Natalia Pogonina ve Olga Girya'nın da aralarında bulunduğu aynı kadroyla oynayan Rusya'ydı. En güçlü ikinci takım, Anna Ushenina, Natalia Zhukova ve Iulija Osmak'ın ilk iki tahtasında oynayan Anna ve Mariya Muzychuk ile Ukrayna'ydı. Hou Yifan ve Tan Zhongyi'siz savunma şampiyonu Çin üçüncü sırada yer aldı. Üç Gürcü takımından ilki, turnuva öncesi dördüncü en yüksek puana sahipti ve favoriler arasındaydı. Tahtada Nana Dzagnidze, Lela Javakhishvili, Nino Batsiashvili, Bela Khotenashvili ve Meri Arabidze ile oynuyorlardı.

#### Özet

Kadınlar Dünya Satranç Şampiyonu Çinli Ju Wenjun, Bayanlar yarışmasındaki en iyi bireysel oyuncuydu.
Çin, 2016 yılında kazandığı altın madalyayı başarıyla savundu ve genel olarak altıncı unvanını aldı. Takım, toplam 18 maç puanı almalarını sağlayan yedi galibiyet ve dört beraberlik elde etti. Bu kesin başarı, sadece tie-breaker ve gümüş madalya kazanan Ukrayna tarafından elde edildi. Bu iki takım aynı zamanda Kadınlar kategorisinde yenilmeyen tek takımdı. Ev sahibi ülke Gürcistan üçüncü sırada bitirdi ve bronz madalyayı yedi galibiyet, üç beraberlik ve bir mağlubiyetle toplam 17 maç puanıyla kazandı. Turnuvadan önce bir numaralı seri başı olan Rusya, ikinci turda Özbekistan'a, altıncı turda Ermenistan'a mağlup olduktan sonra podyumun hemen ardından dördüncü sırada, yedi turda ise sadece 24'üncü sırada yer aldı. 16 maç puanı topladılar ve aynı puana sahip dokuz takım arasında en yüksek eşitliği bozan takım oldu. Yedi turdan sonra tek lider olan Ermenistan, sonunda yedinci sırada yer aldı. Gürcistan'ın ikinci takımı da ilk 10'da yer alarak genel olarak dokuzuncu sırada bitirdi. Hayal kırıklığına uğrayan takımlar arasında 16. sırada bitiren Polonya ve 28. sırada bitiren Almanya yer aldı.

Birinci masada oynayan Çinli Kadınlar Dünya Satranç Şampiyonu Ju Wenjun, 2661 reyting performansı ile 9 üzerinden 7 puan alarak (beş galibiyet ve dört beraberlik) Kadınlar kategorisinde en iyi bireysel oyuncu oldu. Diğer masalarda ise altın madalyaları, 10 üzerinden 8 puan alan ve 2616 puan performansı ile iki tahtada Ukraynalı Mariya Muzychuk, üçüncü sırada 9 üzerinden 7 puan alan ve 2522 reyting performansı ile Azerbaycan'dan Hanim Balajayeva kazandı. İtalya'dan Marina Brunello, 10 üzerinden 8½ puan ve 2505 puanlama performansı ile dördüncü tahtada ve Ürdün'den Boshra Alshaebyi, 8 üzerinden 8 puan ve 2568 derecelendirme performansı ile yedek oyuncu olarak yer aldı.

Kadınlar kategorisi| # | Ülke | Oyuncular | Ortalama puan | MP | dSB |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | **Çin** | **Ju, Shen, Huang, Lei, Zhai** | **2485** | **18** | **407.0** |
| 2 |  Ukrayna | A. Muzychuk, M. Muzychuk, Ushenina, Zhukova, Osmak | 2486 | 18 | 395.5 |
| 3 |  Gürcistan | Dzagnidze, Javakhishvili, Batsiashvili, Khotenashvili, Arabidze | 2484 | 17 |  |
| 4 |  Rusya | Kosteniuk, Goryachkina, Gunina, Pogonina, Girya | 2523 | 16 | 379.5 |
| 5 |  Macaristan | Hoang, A. Gara, T. Gara, Lakos, Terbe | 2344 | 16 | 372.0 |
| 6 |  Ermenistan | Danielian, Mkrtchian, Sargsyan, Kursova, Ghukasyan | 2353 | 16 | 366.0 |
| 7 |  ABD | Zatonskih, Krush, Abrahamyan, Foisor, Yu | 2382 | 16 | 359.5 |
| 8 |  Hindistan | Koneru, Dronavalli, Sachdev, Karavade, Rout | 2458 | 16 | 352.5 |
| 9 |  Gürcistan-2 | Melia, Charkhalashvili, Gvetadze, Khukhashvili, Mikadze | 2334 | 16 | 351.5 |
| 10 |  Azerbaycan | Mammadzada, Mamedyarova, Balajayeva, Mammadova, Fataliyeva | 2369 | 16 | 347.5 |

Notlar

* Chess-results.com tarafından hesaplanan ortalama puanlar Eylül 2016 sıralamalarına dayanmaktadır.

Tüm yönetim kurulu ödülleri, turnuvada en az sekiz oyun oynayan oyuncular için performans derecelendirmelerine göre verildi. İlk tahtadaki Ju Wenjun, turnuvadaki tüm oyuncuların en iyi performansına sahipti. Her tahtada altın madalya kazananlar şu şekilde sıralandı:

* **1. Tahta: Çin Ju Wenjun 2661**
* 2. Tahta: Ukrayna Mariya Muzychuk 2616
* 3. Tahta: Azerbaycan Khanim Balajayeva 2522
* 4. Tahta: İtalya Marina Brunello 2505
* Yedek: Ürdün Boshra Alshaebyi 2568

### Gaprindaşvili Kupası

FIDE tarafından 1997'de oluşturulan ve eski Dünya Kadınlar Şampiyonu'nun (1961–78) adıyla anılan Nona Gaprindaşvili Kupası, açık ve kadın yarışmalarında en yüksek toplam maç puanı alan Çin'e verildi.

| # | Takım | MP | dSB |
| --- | --- | --- | --- |
| **1** | **Çin** | **36** |  |
| 2 |  Rusya | 34 | 734.0 |
| 3 |  Ukrayna | 34 | 732.5 |

FIDE Kongresi
-------------

89. FIDE Kongresi, Olimpiyat sırasında, özellikle 26 Eylül - 14 Ekim tarihleri arasında gerçekleşti; Genel Kurul 3 - 5 Ekim 2018 tarihleri arasında yapıldı.

### FIDE başkanlık seçimi

FIDE başkanlık seçimi 3 Ekim 2018'de yapıldı. Uzun süredir görev yapan FIDE Başkanı Kirsan Ilyumzhinov, ABD Hazine Bakanlığı'nın Suriye İç Savaşı'nda Suriye hükümetine verdiği iddia edilen destek nedeniyle uyguladığı yaptırımlara ilişkin tartışmaların ardından o yılın başlarında başkanlıktan çekildiğini duyurdu. Başkanlık yarışına üç aday katıldı: Yunanistan'dan FIDE Başkan Yardımcısı George Makropoulos (64 ulusal federasyon tarafından aday gösterildi), politikacı ve ekonomist Rusya'dan Arkady Dvorkovich (13 ulusal federasyon tarafından aday gösterildi) ve eski Dünya Satranç Şampiyonu İngiltere'den Nigel Short (6 ulusal federasyon tarafından aday gösterildi). Seçim günü Short, Dvorkoviç'in adaylığı lehine yarışmadan çekildiğini açıkladı. Dvorkoviç sonunda 103 oy aldı ve 78 oy alan Makropoulos'a karşı seçimi kazandı.

Pazarlama
---------

### Maskot

43. Satranç Olimpiyatı'nın maskotu yeşil bir kaplumbağaydı ve kabuğunun üzerinde bir satranç tahtası tasvir edilmiş ve turnuvanın resmi logosundaki renklerde bir kravat takmıştı. Kültür ve Spor Bakanı Miheil Giorgadze, Organizasyon Komitesi Başkanı Zurab Azmaiparaşvili ve Gürcü büyük usta Giorgi Giorgadze ile birlikte 26 Mayıs 2018 tarihinde Tiflis'te düzenlenen ülkenin yüzüncü Bağımsızlık Günü kutlamaları sırasında kamuoyuna tanıtıldı. Rustaveli Bulvarı'nda maskotun adı da seçildi.

### Posta pulu

Mayıs 2018'de, Gürcistan Kabinesi'nin 43. Satranç Olimpiyatı anısına bir posta pulu onayladığı açıklandı.

### Sponsorluk

Etkinliğin sponsorları arasında SOCAR, Türk Hava Yolları, Gürcistan Kamu Yayını, Hytera, Gurieli ve Aqua Geo yer aldı.

Endişeler ve tartışmalar
------------------------

### Hile karşıtı önlemler

Eylül 2018'de FIDE, 43.Satranç Olimpiyatı'nın hile karşıtı önlemlerini ve prosedürlerini, 2015 yılında Abu Dabi FIDE Yürütme Kurulu ve 2016 yılında Moskova FIDE Başkanlık Kurulu uyarınca ve Bakü Satranç Olimpiyatları'nda uygulanan FIDE WCOC Komisyonu ve FIDE hile karşıtı komite açıklamalarından sonra açıkladı. Bu önlemlere göre oyuncuların ve kaptanların oyun salonu girişinde güvenlik görevlileri tarafından denetlenmesi gerekiyordu. Oyun alanı içinde cep telefonu, saat ve kalemlerin taşınmasına izin verilmedi ve oyuncuların bunları depolama alanlarına bırakmaları istendi. Oyuncular ve kaptanlar turun başlamasından en az 30 dakika önce girişte bulunmak zorunda kaldılar ve daha sonra gelenler yarışmaya katılamadı. Hile karşıtı hakemler tarafından her turda yaklaşık 20 ila 30 oyuncuya hızla rastgele kontroller yapıldı, ancak ilk kontrol sırasında ve oyunun sonuna yakın kontroller yapılmadı. Hile yapıldığına dair herhangi bir gösterge bulunursa, bunu kapsamlı bir kontrol takip ederdi. Her turda yaklaşık 10-20 oyuncuya aynı prosedürün uygulanmasıyla oyunların bitiminden hemen sonra benzer kontroller yapıldı. Kontrol etmede öncelik, oyunlarını kazanan oyunculara sahipti. Her turda yaklaşık 10 oyuncunun detaylı bir şekilde kontrol edildiği üst masalarda oynanan maçlara da özel dikkat gösterildi. Her turda kontrol edilmesi gereken oyuncuların seçimi, Baş Hakem ile işbirliği içinde hile karşıtı Kıdemli Hakem tarafından yapıldı.

### Bulgaristan Satranç Federasyonu'nun askıya alınması

10 Eylül 2016 tarihinde, Avrupa Satranç Birliği, Bakü'deki 42. Satranç Olimpiyatı sırasında Genel Kurulunu gerçekleştirdi ve burada Bulgaristan Satranç Federasyonu'nun (BCF) askıya alınması için 37-11 oy kullandı. Aynı ayın ilerleyen tarihlerinde, FIDE, Bakü Satranç Olimpiyatı'nda BCF ile ilgili 88. FIDE Kongresi'nde Etik Komisyonuna ve Genel Kuruluna getirilen bir dizi şikayet ve iddiaya dayanan gerçeklerin bir zaman çizelgesi yayınladı. Zaman çizelgesi, diğer şeylerin yanı sıra, Budva'daki 2013 Avrupa Gençlik Satranç Şampiyonası'nın organizasyonu sırasında mali ve idari usulsüzlük iddialarını, Delaware'de bir paravan şirketin kurulmasını, Kiril Georgiev, Metodi Stoinev ve Simeon Stoichkov'un yasadışı yasaklarını, BCF'nin FIDE Etik Komisyonu ve FIDE Genel Kurulu tarafından Bakü'de alınan kararlara uymaması ve BCF'nin Avrupa Satranç Birliği ile işbirliği yapmayı reddetmesini içeriyordu. 30 Eylül 2016'da BCF, askıya alınmasına karşı Spor Tahkim Mahkemesi'ne itirazda bulundu. Mahkeme, 28 Nisan 2017 tarihinde Lozan'da yapılan duruşmada, her iki tarafın da yazılı görüş alışverişinde bulunmasının ardından itirazı reddetti.

Kararın ardından, Bulgaristan'ın Batum Satranç Olimpiyatı'na takım göndermesine izin verilmedi çünkü federasyonu, eski FIDE Dünya Satranç Şampiyonu Veselin Topalov ve eski Kadınlar Dünya Satranç Şampiyonu Antoaneta Stefanova'yı turnuvanın dışında bırakan FIDE tarafından tanınmadı. Öte yandan, bazı Bulgar oyuncular başka federasyonlara geçtiler ve etkinliğe farklı bayraklarla katılmalarına izin verildi, özellikle İvan Çeparinov Gürcistan'a, Kiril Georgiev Makedonya'ya (daha önce 2002'de 35. Satranç Olimpiyatlarında temsil ettiği ülkeydi) ve Boris Çatalbaşev Danimarka'ya katıldı.

### FIDE başkanlık değişimi

Kasım 2015'te ABD, FIDE Başkanı Kirsan Ilyumzhinov'a "Suriye hükümetinin IŞİD'den petrol alımını kolaylaştırmak da dahil olmak üzere Suriye hükümetine destek sağlayan" bir grubun parçası olduğu için yaptırım uyguladı. Amerika Birleşik Devletleri Hazine Bakanlığı, Ilyumzhinov'u Suriye hükümetine ve Suriye Merkez Bankası'na maddi yardım yapmakla suçladı, ancak katılımının niteliği hakkında hiçbir ayrıntı açıklanmadı. Basın açıklaması aynı zamanda FIDE'nin başını, Kalmukya'da Ilyumzhinov'a bağlı bir açık deniz ticaret sicil mekanizmasını araştıran ve katilinin Kalmukya Devlet Başkanı olarak görev yaptığı sırada Ilyumzhinov'un danışmanı olduğu iddia edilen Rus gazeteci Larisa Yudina'nın 1999 yılında öldürülmesiyle ilişkilendirdi. Yaptırımlar, Ilyumzhinov'un 2016 Dünya Satranç Şampiyonasına hangi şehrin ev sahipliği yapacağını belirlemesi gereken Amerika Birleşik Devletleri seyahatinden kısa bir süre önce geldi. Ayrıca, satrançla ilgili Rus vatandaşlarına ABD tarafından siyasi gerekçelerle yaptırım uygulayan ilk vaka değildi ve öncesinde, Kırım krizi nedeniyle Nisan 2014'te Rus iş insanı Gennady Timchenko'ya yaptırım uygulandı.

27 Mart 2017'de FIDE'nin resmi internet sitesi, Ilyumzhinov'un Atina'da yapılan FIDE Başkanlık Kurulu toplantısında başkanlıktan istifa ettiğini açıkladı. Daha sonra istifasını alenen reddetti ve Rus haber ajansı TASS'a FIDE yetkililerinin onu devirmek istediğini ve bunda "Amerikalıların parmağı" olduğunu söyledi. Ertesi gün FIDE İcra Direktörü Nigel Freeman, Ilyumzhinov'un gerçekte istifa etmekle tehdit ettiğini ve toplantının sonunda üç kez istifa ettiğini söyleyerek bilgilerin doğru olmadığını söyledi. Ilyumzhinov, Rusya Satranç Federasyonu başkanı Andrey Filatov ile birlikte Moskova'daki Merkez Satranç Kulübü'nde düzenlediği ortak basın toplantısında, bir sonraki genel kurula kadar FIDE Başkanı olarak kalacağını söyledi. Ayrıca satranç federasyonlarına ve yönetici direktör Nigel Freeman'a para kaybı olarak tanımladığı yönetim kurulu toplantısını iptal etmeleri için çağrıda bulundu. Filatov, Ilyumzhinov'u destekledi ve iradesi dışında başkanlık görevinden çıkarılamayacağını ve bunu yapmanın tek yolunun FIDE Kongresi olduğunu söyledi. 29 Mart'ta, FIDE Başkan Yardımcısı George Makropoulos'un açık mektubu FIDE'nin resmi internet sitesinde yayınlandı. Makropoulos, Ilyumzhinov'u sözlü istifa olarak nitelendiren meslektaşlarına destek verdi ve kimsenin kendisinden istifa etmesini istemediğini belirtti. Ayrıca basın toplantısında yaptığı açıklamaları eleştirdi ve delil olarak "toplantının kaydedilmiş kayıtlarına" atıfta bulundu.

Şubat 2018'de FIDE, yaptırımlar sonucunda banka hesaplarının İsviçre bankası UBS tarafından kapatıldığını duyurdu. FIDE Haznedarı Adrian M. Siegel tarafından yayınlanan mektupta, İsviçre'deki beyaz para stratejisinin ABD Hazine Bakanlığı'nın yaptırım listesindeki kişilerle iş yapmaya izin vermediğini bildirdi. Ayrıca, Başkanlık Kurulu'nun Aralık 2015'te Ilyumzhinov'un görevlerini FIDE Başkan Yardımcısı Makropoulos'a devretmek suretiyle riskin azaltılmasına yönelik tedbirler alınmasına oybirliğiyle karar verildiği ortaya çıktı. Mektupta ayrıca Ilyumzhinov'un FIDE'ye yakın gelecekte yaptırım listesinden çıkarılacağına dair birçok kez bilgi verdiği bildirildi.

29 Haziran 2018'de FIDE'nin başkanı Ilyumzhinov, Batum Satranç Olimpiyatı sırasında cumhurbaşkanlığı seçimlerine adaylığını geri çekeceğini açıkladı ve Rusya'nın yeni adayı Arkady Dvorkovich'e desteğini ifade etti.

Ayrıca bakınız
--------------

* Satranç Dünya Kupası 2017

Notlar
------

1. ↑  Bazen "erkekler kategorisi" olarak adlandırılsa da, bu kategori tüm oyunculara açıktır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "FIDE Calendar 2018". *fide.com*. FIDE. 1 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Eylül 2016.
2. ↑  "FIDE Congress – New chess laws, championships and more". ChessBase. 31 Ağustos 2016. 1 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Eylül 2016.
3. ↑  "FIDE Calendar 2017". *fide.com*. FIDE. 6 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Eylül 2016.
4. ↑  "43rd Olympiad Batumi 2018 Open – Alphabetical list of players in the Open event". Chess-results.com. 9 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
5. ↑  "43rd Olympiad Batumi 2018 Open – Alphabetical list of players in the Women's event". Chess-results.com. 18 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
6. 1 2 3 4  "43rd Olympiad Batumi 2018 Open". Chess-results.com. 9 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
7. 1 2 3  "43rd Olympiad Batumi 2018 Women". Chess-results.com. 18 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
8. 1 2  "43rd CHess Olympiad Batumi – Invitation" (PDF). Batumi Chess Olympiad Organising Committee. ss. 9, 19. 24 Eylül 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Eylül 2018.
9. ↑  "2018 Batumi Chess Olympiad Principals". FIDE. 8 Haziran 2018. 10 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
10. 1 2 3  "The best players (Final Ranking after 11 Rounds) – Open". Chess-results.com. 9 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
11. 1 2 3  "The best players (Final Ranking after 11 Rounds) – Women". Chess-results.com. 18 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
12. 1 2  "Arkady Dvorkovich: Russian politician crowned world chess head". BBC. 3 Ekim 2018. 3 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
13. ↑  "2018 Chess Olympiad: Bidding Procedure". FIDE. 25 Eylül 2013. 29 Eylül 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi.
14. ↑  "FIDE Handbook: Regulations of the Chess Olympiad" (PDF). FIDE. 18 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.
15. ↑  "85th FIDE Congress: General Assembly Minutes and Annexes". FIDE. 27 Ekim 2014. 20 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Eylül 2016.
16. 1 2  "FIDE Congress Tromso, Norway General Assembly 11- 14 August 2014" (PDF). 17 Eylül 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Eylül 2016.
17. ↑  "Kasparov Replies: "Whom Will You Support?"". 8 Haziran 2014. 12 Haziran 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Eylül 2016.
18. ↑  "Batumi to Host Olympiad-2018". Chess-News.ru. 14 Ağustos 2014. 15 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Eylül 2016.
19. ↑  "The 43rd Chess Olympiad Has A New Goodwill Ambassador – The Legendary Chess Player Judit Polgár". official website. 27 Haziran 2018. 15 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Eylül 2018.
20. ↑  "World mezzo-soprano – the amazing, unrepeatable "Carmen" is the Goodwill Ambassador of Batumi Chess Olympiad!". official website. 29 Mayıs 2018. 25 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Eylül 2018.
21. ↑  "43rd Chess Olympiad Batumi – Invitation" (PDF). Batumi Chess Olympiad Organising Committee. s. 9. 24 Eylül 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Eylül 2018.
22. ↑  "Batumi 2018: The Officials Visited A Sports Complex". official website. 28 Mart 2018. 24 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Eylül 2018.
23. ↑  "43rd Chess Olympiad Batumi – Invitation" (PDF). Batumi Chess Olympiad Organising Committee. s. 19. 24 Eylül 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Eylül 2018.
24. ↑  "Black Sea Arena uses Prolyte for its technical installation". Prolyte Group. 24 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Eylül 2018.
25. ↑  "Concert hall "Black Sea Arena"". Ajara TV. 24 Mayıs 2016. 24 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Eylül 2018.
26. ↑  "Christina Aguilera performs hits at Black Sea Arena Pop star invites Georgian ensemble on stage". *Agenda*. 1 Ağustos 2016. 24 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
27. ↑  "Black Sea Arena: German band Scorpions rock Georgia". *Agenda*. 22 Ağustos 2016. 24 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
28. ↑  "Aerosmith to hold concert in Batumi on May 20". *Tabula*. 14 Kasım 2016. 24 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
29. ↑  "Batumi State Musical Centre – About us". Batumi State Musical Centre. 25 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Eylül 2018.
30. ↑  "Chess Olympiad 2018 to take place in Batumi, Georgia". Chessdom.com. 13 Ağustos 2014. 14 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Eylül 2018.
31. ↑  "Opening Ceremony – The legend of Chess From India to Georgia. From a game to an art and a sport!". official website. 24 Eylül 2018. 24 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
32. 1 2 3  "Spectacular Opening Ceremony of the 43rd Chess Olympiad in Batumi". FIDE. 23 Eylül 2018. 23 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
33. 1 2  "The best ever chess opening ceremony!". ChessBase. 24 Eylül 2018. 24 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
34. ↑  "FIDE Directory – Netherlands Antilles". FIDE. 14 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ekim 2020.
35. ↑  Chess Breaks Down – Senator Klasoom Perveen put the players' names on Exit Control List 23 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. JavedCh.com (In Urdu), 24 September 2018
36. 1 2  "FIDE Handbook: Olympiad Pairing Rules". FIDE. 21 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ekim 2020.
37. ↑  "43rd CHess Olympiad Batumi – Invitation" (PDF). Batumi Chess Olympiad Organising Committee. s. 11. 24 Eylül 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Eylül 2018.
38. ↑  "Teams – Open". official website. 13 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Eylül 2018.
39. ↑  "Back in Chess Olympiad after 12 years, Vishwanathan Anand hopeful of a good show". The News Minute. 15 Eylül 2018. 24 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Eylül 2018.
40. ↑  "Eugene Torre named head coach of PH team to Chess Olympiad". Rappler. 23 Temmuz 2018. 28 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
41. 1 2 3 4  "USA favourites as Olympiad set to begin in Batumi". Chess24.com. 22 Eylül 2018. 22 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
42. 1 2 3  "Chess Olympiad Lineups Announced; Russian Streak Ends". Chess.com. 10 Ağustos 2018. 10 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
43. 1 2  "43rd Chess Olympiad: Double gold for China!". FIDE. 5 Ekim 2018. 25 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
44. ↑  "Batumi 2018, 8: USA lead as Fabi beats Shak". Chess24.com. 3 Ekim 2018. 3 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
45. ↑  "43rd Olympiad Batumi 2018 Open – Ranking list after Round 8". Chess-results.com. 9 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
46. ↑  "Batumi 2018, 9: Nakamura loses as Poland beat USA". Chess24.com. 4 Ekim 2018. 4 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
47. 1 2  "Chess Olympiad: China Wins Double Gold". Chess.com. 5 Ekim 2018. 19 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ekim 2020.
48. ↑  "43rd Olympiad Batumi 2018 Open – Ranking list after Round 9". Chess-results.com. 9 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
49. ↑  "Quadruple Olympiad gold for China: 16 conclusions". Chess24.com. 6 Ekim 2018. 6 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
50. ↑  "43rd Olympiad Batumi 2018 Open – Ranking list after Round 8". Chess-results.com. 9 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
51. 1 2  "The best player per board: according Ratingperformance – Open". Chess-results.com. 9 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
52. ↑  "Final Ranking after 11 Rounds – Open". Chess-results.com. 9 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
53. ↑  "Teams – Women". official website. 13 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Eylül 2018.
54. ↑  "43rd Olympiad Batumi 2018 Women – Georgia". Chess-results.com. 18 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
55. 1 2  "Final Ranking after 11 Rounds – Women". Chess-results.com. 18 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
56. ↑  "43rd Olympiad Batumi 2018 Women – Ranking list after Round 6". Chess-results.com. 18 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
57. 1 2  "The best player per board: according Ratingperformance – Women". Chess-results.com. 18 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
58. ↑  "Gaprindashvili cup (Best federation=sum (open + women))". Chess-results.com. 9 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
59. ↑  "89th FIDE Congress – 89th FIDE Congress". FIDE. 19 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ekim 2020.
60. ↑  "89th FIDE Congress: General Assembly Agenda and Annexes". FIDE. 22 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
61. 1 2 3  "U.S. Sanctions Kirsan Ilyumzhinov For Supporting Syrian Government". Chess.com. 26 Kasım 2015. 9 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi.
62. ↑  "FIDE presidential race is all set". ChessBase. 4 Temmuz 2018. 4 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
63. ↑  "Dvorkovich Elected FIDE President". Chess.com. 3 Ekim 2018. 3 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
64. ↑  "Independence Day of Georgia and the 43rd Chess Olympiad mascot". Batumi Chess Olympiad Organising Committee. 26 Mayıs 2018. 25 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
65. ↑  "The Postage Stamp of Batumi2018". official website. 17 Mayıs 2018. 23 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
66. ↑  "43rd CHess Olympiad Batumi – Invitation" (PDF). Batumi Chess Olympiad Organising Committee. s. 7. 24 Eylül 2018 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Eylül 2018.
67. ↑  "Chess Olympiad to be opened in Batumi today". First Channel. 23 Eylül 2018. 24 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ekim 2020.
68. ↑  "Batumi 2018: Tea "Gurieli" is the Olympiad's Sponsor". 20 Temmuz 2018. 30 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
69. ↑  "Batumi 2018: "Water Sno" will be the sponsor of the Olympiad!". 17 Ağustos 2018. 24 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
70. ↑  "2018 Batumi Chess Olympiad: Anti cheating Measures and Procedures". FIDE. 5 Eylül 2018. 5 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
71. ↑  "87th FIDE Congress in Baku". FIDE. 10 Eylül 2016. 14 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.
72. ↑  "ECU General Assembly 2016 main decisions and information". European Chess Union. 12 Eylül 2016. 16 Eylül 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.
73. ↑  "Complaints and Decisions relating to Bulgarian Chess Federation". FIDE. 29 Eylül 2016. 6 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi.
74. ↑  "CAS Award – ECU vs Bulgarian Chess Federation". FIDE. 12 Haziran 2017. 15 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi.
75. ↑  "Transfers in 2018". FIDE. 20 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
76. ↑  "Kirsan Ilyumzhinov announced his resignation as FIDE President". FIDE. 27 Mart 2017. 27 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi.
77. ↑  "FIDE president denies media reports on his resignation". TASS. 27 Mart 2017. 31 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi.
78. ↑  "World chess body chief alleges plot to oust him: TASS". Reuters. 27 Mart 2017. 20 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
79. ↑  "Power struggle at the top of the chess world". ChessBase. 28 Mart 2017. 28 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi.
80. ↑  "Кирсан Илюмжинов: Я не планирую уходить до выборов в 2018 году" (Rusça). Russian Chess Federation. 30 Mart 2017. 30 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi.
81. ↑  "Letter of Mr. Makropoulos to Mr. Ilyumzhinov". FIDE. 29 Mart 2017. 31 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi.
82. ↑  "Ilyumzhinov resigns… or does he? (updated)". Chess24.com. 27 Mart 2017. 24 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi.
83. ↑  "Letter from FIDE Treasurer regarding FIDE Bank Account". FIDE. 13 Şubat 2018. 13 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
84. ↑  "FIDE's bank account closed". ChessBase. 14 Şubat 2018. 23 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.
85. ↑  "Ilyumzhinov Withdraws From FIDE Presidential Elections". Chess.com. 29 Haziran 2018. 22 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.

Dış bağlantılar
---------------

* Resmî site
* Sonuçlar:
	+ Açık kategori 21 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
	+ Kadınlar kategorisi 18 Ağustos 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.