Goebbels ailesi: *ön sıra, soldan sağa*: Helmut, Hedwig, Heidrun, Joseph, Holdine, *ortada*: Magda, *arka sıra, soldan sağa*: Hildegard, Harald Quandt (Magda'nın eski eşinden oğlu) ve Helga
**Dr. Paul Joseph Goebbels** (29 Ekim 1897, Rheydt (Mönchengladbach) - 1 Mayıs 1945, Berlin), 1933-1945 yılları arasında Halkı Aydınlatma ve Propaganda Bakanlığı yapmış Alman politikacı ve Nazi Almanyası'nın ikinci şansölyesi. Adolf Hitler'in en yakın arkadaşlarından biri ve en sadık yandaşıydı. Kendisi coşkulu ve enerjik hitabet yeteneği, topluluk önünde konuşma becerisi, sert anti-semitik görüşleri ve kitlesel propagandanın *Büyük Yalan* olarak bilinen tekniğini kullanmadaki ustalığıyla bilinirdi. Hitler intihar ettikten sonra bir günlüğüne III. Reich'in başına geçmiştir.

Çocukluk ve gençlik yılları
---------------------------

Goebbels, 1916
**Paul Joseph Goebbels**, 29 Ekim 1897'de Almanya, Düsseldorf yakınlarındaki Mönchengladbach'ın güneyinde bir sanayi kasabası olan Rheydt'de doğdu. Her iki ebeveyni de mütevazı aile geçmişine sahip Roma Katolikleriydi. Babası Fritz bir Alman fabrika katibiydi; annesi Katharina Maria (evlilik öncesi soyadı Odenhausen) Hollanda'da Hollandalı ve Alman bir anne babanın çocuğu olarak dünyaya geldi. Goebbels'in beş kardeşi vardı. 1932'de Goebbels, anneannesinin Yahudi kökenli olduğu yönündeki söylentileri çürütmek için soy ağacının bir broşürünü yayınladı.

Çocukluk döneminde Goebbels, akciğerlerde uzun süreli iltihaplanma da dahil olmak üzere sağlıksız bir hastalıktan muzdaripti. Doğuştan bir deformite nedeniyle içe dönük, deforme bir sağ ayağı vardı. Sol ayağından daha kalın ve kısaydı. Gramer okuluna başlamadan hemen önce düzeltmek için başarısız bir operasyon geçirdi. Goebbels, kısaltılmış bacağı nedeniyle metal bir destek ve özel bir ayakkabı giydi ve gevşek bir şekilde yürüdü. Bu deformite nedeniyle I. Dünya Savaşı'nda askerlik hizmeti reddedildi.

Goebbels, 1917'de Abitur'u (üniversite giriş sınavı) tamamladığı bir Gymnasium'da eğitim gördü. Sınıfının en iyi öğrencisiydi ve ödül töreninde geleneksel konuşma şerefine layık görüldü. Ailesi başlangıçta onun bir Katolik rahip olmasını umuyordu ve Goebbels bunu ciddiye aldı. Albertus Magnus Society'nin bursuyla Bonn, Würzburg, Freiburg ve Münih üniversitelerinde edebiyat ve tarih okudu. Bu sırada Goebbels kiliseden uzaklaşmaya başlamıştı.

|  |
| --- |
| Makale serilerinden |
| Antisemitizm |
| 
* Yahudi tarihinin ve ayrımcılığın bir parçası

 |
| * Tarih
* Çizelge
* Referanslar
 |
| Tanımlar
* Kudüs Antisemitizm Bildirgesi
* 3D
* Yahudi karşıtlığı tanımı
 |
| Tezahürler
* Akademik
* Alt-right
* Amerika
* Arap dünyası
* Avrupa
* Birleşik Krallık
* Ekonomik
* Holokost inkârı
* Hristiyanlık
* İslam
* İsveç
* Kanada
* Nazism
	+ Neo-Nazi
* Norveç
* Orta Çağ
* Pakistan
* Rusya
* Sovyet
* Stalinist
* Strasserizm
* Türkiye
* Yeni
 |
| Antisemitik uydurma haberler
* *Dolchstoßlegende*
* Dreyfus Olayı
* Franklin kehaneti
* Kan iftirası
* Kültürel Marksizm
* Deicide
* Host desecration
* *Judensau*
* Kaşer vergisi
* Köksüz Kozmopolitan
	+ Doktorlar Komplosu
	+ Slánský davası
* Yahudi Bolşevizm
	+ Żydokomuna
* Yahudi-Mason
 |
| Antisemitik yayınlar
* Culture of Critique
* La France juive
* The International Jew
* Kavgam
* Yahudiler ve Yalanları Üzerine
* Our Race Will Rule Undisputed Over The World
* Protocols of the Elders of Zion
* The Turner Diaries
* Zweites Buch
 |
| İnternette antisemitizm
* 4chan (/pol/)
* 8chan
* The Daily Stormer
* Jew Watch
* Metapedia
* Occidental Observer
* Renegade Tribune
* The Right Stuff
* Stormfront
* The Unz Review
* Üçlü parantez
 |
| Zulüm
* Rhineland Katliamları
* Black Death persecutions
* Expulsions
* General Order No. 11
* Ghettos in Europe
* Holokost
* İspanyol Engizisyonu
* Jewish quota
* *Judensau*
* Nürnberg Yasaları
* Pogromlar
* Sarı rozet
* Yahudi şapkası
 |
| Antisemitizmle mücadele
* Filosemitizm
* İftira ve İnkârla Mücadele Birliği
* Simon Wiesenthal Center
* Southern Poverty Law Center
* Stephen Roth Enstitüsü
* UN Watch
* Wiener Library
* Yad Vaşem
 |
| Kategori Kategori |
| * g
* t
* d
 |

Heidelberg Üniversitesi'nde Goebbels, doktora tezini 19. yüzyılda küçük bir romantik oyun yazarı olan Wilhelm von Schütz üzerine yazdı. Tezini edebiyat tarihçisi Friedrich Gundolf'un gözetiminde yazmayı ummuştu. Gundolf'un Yahudi olması Goebbels'i rahatsız etmiyordu. Gundolf artık öğretmenlik yapmıyordu, bu yüzden Goebbels'i doçent Max Freiherr von Waldberg'e yönlendirdi. Yine Yahudi olan Waldberg, Goebbels'in tezini Wilhelm von Schütz üzerine yazmasını tavsiye etti. Goebbels, tezini gönderdikten ve sözlü sınavını geçtikten sonra 1921'de doktora derecesini aldı. 1940'a gelindiğinde 14 kitap yazmıştı.

Goebbels eve döndü ve özel öğretmen olarak çalıştı. Ayrıca bir gazeteci olarak iş buldu ve yerel gazetede yayınlandı. Bu dönemdeki yazıları onun büyüyen antisemitizmini ve modern kültüre karşı duyduğu hoşnutsuzluğu yansıtıyordu. 1922 yazında, bir öğretmen olan Else Janke ile tanıştı ve bir aşk ilişkisi başlattı. Goebbels, yarı Yahudi olduğunu ona açıkladıktan sonra "büyünün mahvolduğunu" belirtti. Yine de, onu 1927'ye kadar aralıksız görmeye devam etti.

Yayınlanmış bir yazar olmaya çalışmak için birkaç yıl devam etti. 1923'te başlayıp hayatının geri kalanında devam ettirdiği günlükleri, yazma arzusuna bir çıkış yolu sağladı. Edebi eserlerinden elde ettiği gelirin olmaması (1923'te ikisi de satılmayan iki oyun yazdı), onu borsada arayan ve Köln'de banka memuru olarak çalışmaya zorladı, bu da nefret ettiği bir işti. Ağustos 1923'te bankadan çıkarıldı ve Rheydt'e döndü. Bu dönemde hevesle okudu ve Oswald Spengler, Fyodor Dostoyevsky ve The Foundations of the Nineteenth Century (1899) kitabının standart eserlerinden biri olan İngiliz doğumlu Alman yazar Houston Stewart Chamberlain'in eserlerinden etkilendi. Almanya'da aşırı sağ. Ayrıca "toplumsal sorun" üzerine çalışmaya ve Karl Marx, Friedrich Engels, Rosa Luxemburg, August Bebel ve Gustav Noske'nin çalışmalarını okumaya başladı. Alman tarihçi Peter Longerich'e göre, Goebbels'in 1923'ün sonlarından 1924'ün başlarına kadar olan günlük kayıtları, yalıtılmış, "dini-felsefi" meselelerle meşgul ve yön duygusundan yoksun bir adamın yazılarını yansıtıyordu. Aralık 1923 ortasının günlük kayıtları, Goebbels'in Völkisch milliyetçi hareketine doğru ilerlediğini gösteriyor.

Aile hayatı
-----------

Obersalzberg'de, Goebbels ailesinin Adolf Hitler'i ziyareti, 1938
Hitler, Magda Goebbels'e ve çocuklara çok düşkündü. Goebbels'in rahatlayabileceği Berlin'deki apartman dairesinde kalmaktan zevk aldı. Magda'nın Adolf Hitler'le yakın bir ilişkisi vardı ve küçük kadın arkadaş topluluğunun bir üyesi oldu. Aynı zamanda rejimin resmi olmayan bir temsilcisi oldu ve Almanya'nın her yerinden kadınlardan aile içi meseleler veya çocukların velayeti konularında soruları olan mektuplar aldı.

1936'da Goebbels, Çek aktris Lída Baarová ile tanıştı ve 1937 kışında onunla yoğun bir ilişki başlattı. Magda, 15 Ağustos 1938'de Hitler ile bu konu hakkında uzun bir konuşma yaptı. Üst düzey bakanlarından birinin karıştığı bir skandala katlanmak istemeyen Hitler, Goebbels'in ilişkiyi kesmesini istedi. Bundan sonra Joseph ve Magda Eylül ayı sonuna kadar ateşkes sağladı. Çift bu noktada bir kez daha anlaşmazlığa düştü ve Hitler bir kez daha olaya dahil oldu ve çiftin birlikte kalmasında ısrar etti. Hitler, Ekim ayında barışmış çiftle kendi fotoğraflarının çekilmesini sağladı. Magda'nın da 1933'te Kurt Lüdecke ve 1938'de Karl Hanke ile ilişkisi de dahil olmak üzere ilişkileri vardı.

Goebbels'in 7 çocuğu vardı; Harald Quandt (Magda'nın ilk evliliğinden olan oğlu; 1921 doğumlu), Helga (1932), Hilde (1934), Helmuth (1935), Holde (1937), Hedda (1938) ve Heide (1940). Harald Quandt, ailenin savaştan sağ çıkan tek üyesiydi.

Goebbels ve kızı Helga, Adolf Hitler ile Heiligendamm'da

Nazi Partisi kariyeri
---------------------

Goebbels Nazi Partisi'yle ilk defa 1923 yılında tanıştı. 1924'te Rheinland'da Nasyonal Sosyalist Özgürlük Partisi'nin kurucularından olarak *Völkische Freiheit* gazetesinin yayın yönetmeni oldu. 1925'te Nazi Partisi'ne girdi (No: 876, resmî olarak 1926'da kabul edildi, 22. üyelik numarası verildi). Kısa zamanda yeteneği ve zekâsıyla parti içinde hızla yükseldi. Nisan 1926'da Adolf Hitler'le baş başa görüştükten sonra partinin Berlin bölge liderliğine atandı. NSDAP'nin Rheinland-Kuzey bölgesinden sorumlu idari amiri oldu. Bu görevi sırasında propaganda yeteneklerini sonuna kadar kullandı. Nazi gazeteleri ve SA'nın yardımlarıyla yerel sosyalist ve komünist partilerle mücadele etti. *Nationalsozialistische Briefe* gazetesinin yazı işleri müdürü oldu. 28 Ekim 1926'dan itibaren NSDAP'nin Berlin Brandenburg Gau Yöneticisi ve *Der Angriff* gazetesinin yayın yönetmeni oldu.

Joseph Goebbels 9 Kasım 1926'da NSDAP'nin Büyük Berlin Bölgesi Gau Yöneticisi olup partide hızla yükselerek 20 Mart 1928'de Parlamento'ya (Reichstag) girdi, böylelikle en göze çarpan üyelerden biri oldu. 1930'dan itibaren NSDAP'nin Reich Yöneticisi rütbesinde Reich Propaganda Sorumlusu olmuştur.

1933 yılında Nazilerin iktidara gelmelerinin ardından 13 Mart 1933'te "Kamuoyunu Bilgilendirme ve Propaganda Bakanı" oldu. İlk işlerinden biri Yahudiler ve Nazi karşıtı yazarlar tarafından yazılmış 20 binden fazla kitabı 10 Mayıs 1933'te Berlin'in Bebel Meydanı'nda yaktırmak oldu. Sonrasında zamanla Almanya'daki bütün haber kaynakları üzerinde tam kontrol sağladı.

Goebbels bir siyasi mitingde konuşuyor (1932). Bu vücut pozisyonu, konuşmacıyı otorite konumunda olarak göstermek için tasarlandı.Goebbels Lustgarten'de bir konuşma yaparken, Berlin, Ağustos 1934. Bu el hareketi bir uyarı veya tehdit iletirken kullanıldı.
Goebbels, Hitler'in *Mein Kampf* adlı kitabını okuduktan sonra, kendini Hitler'in "Yahudi Marksizm doktrini" iddiasıyla hemfikir buldu. Şubat 1926'da Goebbels "Lenin mi Hitler mi?" Başlıklı bir konuşma yaptı. komünizmin veya Marksizmin Alman halkını kurtaramayacağını iddia etti, ancak bunun Rusya'da "sosyalist milliyetçi bir devlet" in yükselmesine neden olacağına inandı. 1926'da Goebbels, Nasyonal Sosyalizmin Marksizmden nasıl farklı olduğunu açıklamaya çalışan Nazi-Sozi başlıklı bir broşür yayınladı.

Muhalefeti kazanma umuduyla Hitler, Goebbels dahil üç Büyük Ruhr Gau lideriyle Münih'te toplantılar düzenledi. Goebbels, Hitler'in kendileriyle tren istasyonunda buluşması için kendi arabasını göndermesinden etkilenmişti. O akşam, Hitler ve Goebbels bir bira salonu mitinginde konuşma yaptı. Ertesi gün Hitler, üç adama uzlaşma elini uzatarak, farklılıklarını geride bırakmaları için onları cesaretlendirdi. Goebbels, Hitler'e tam sadakatini sunarak tamamen teslim oldu. Günlüğüne şöyle yazdı: "Onu seviyorum ... Her şeyi düşündü," "Böylesine ışıltılı bir zihin liderim olabilir. Büyük olana, siyasi dehaya boyun eğiyorum." Daha sonra şöyle yazdı: "Adolf Hitler, seni aynı anda hem harika hem de sadesin. Deha denen şey." Bamberg ve Münih toplantılarının bir sonucu olarak, Gregor Strasser'in parti programının yeni taslağı atıldı. 1920'nin orijinal Ulusal Sosyalist Programı değişmeden kaldı ve Hitler'in parti lideri olarak konumu büyük ölçüde güçlendirildi.

Berlin'de propagandacı
----------------------

Hitler'in daveti üzerine Goebbels, Münih'teki parti toplantılarında ve 1926'da Weimar'da düzenlenen yıllık Parti Kongresinde konuştu. Ertesi yılki etkinlik için Goebbels ilk kez planlamaya dahil oldu ve Hitler ile birlikte mitingin filme alınmasını sağladı. Bu olaylarda başarılı olduğu için övgü almak, Goebbels'in siyasi fikirlerini Hitler'in fikirlerine uyacak şekilde şekillendirmesine ve onu daha da takdir edip putlaştırmasına neden oldu.

Kilise Mücadelesi
-----------------

1933'te Hitler, Vatikan ile rejimin Katolik kurumlarının bağımsızlığını onurlandırmasını gerektiren ve din adamlarının siyasete karışmasını yasaklayan bir anlaşma olan Reichskonkordat'ı (Reich Concordat) imzaladı. Ancak rejim, nüfuzlarını zayıflatmak için Hristiyan kiliselerini hedef almaya devam etti. 1935 ve 1936 boyunca yüzlerce din adamı ve rahibe, çoğu zaman uydurma para kaçakçılığı veya cinsel suçlarla suçlanarak tutuklandı. Goebbels, propaganda kampanyalarında davaları en kötü şekilde göstererek davaları geniş çapta duyurdu. Halka açık toplantılara kısıtlamalar getirildi ve Katolik yayınlar sansürle karşılaştı. Katolik okullarının dini öğretimi azaltması gerekiyordu ve haçlar devlet binalarından kaldırıldı. Hitler, Kirchenkampf'ın (kilise mücadelesi) bir öncelik olup olmadığı konusunda sık sık bocalıyordu, ancak konuyla ilgili sık sık kışkırtıcı yorumları yeterliydi. Goebbels'i konuyla ilgili çalışmalarını yoğunlaştırmaya ikna etmek için Şubat 1937'de Protestan Kilisesini ortadan kaldırmak istediğini belirtti.

Zulme yanıt olarak, Papa XI. Pius, "Mit brennender Sorge" ("Yakıcı Endişe") Ansiklopedini 1937 Pazar günü Tutku için Almanya'ya kaçırdı ve her kürsüden okudu. Rejimin kiliseye karşı sistematik düşmanlığını kınadı. Cevap olarak Goebbels, rejimin Katoliklere yönelik baskı ve propagandasını yeniledi. 28 Mayıs'ta Berlin'de 20.000 parti üyesi önünde radyoda yayınlanan konuşması, Katolik kilisesine ahlaki açıdan yozlaşmış olarak saldırdı. Propaganda kampanyasının bir sonucu olarak, mezhep okullarına kayıt keskin bir şekilde düştü ve 1939'da bu tür okulların tümü dağıtıldı veya kamu tesislerine dönüştürüldü. Taciz ve hapis tehdidi, din adamlarının rejime yönelik eleştirilerinde çok daha temkinli olmalarına yol açtı. Kısmen dış politika endişelerinden dolayı Hitler, 1937 Temmuz ayı sonuna kadar kilise mücadelesinin azaltılmasını emretti.

1938'de Goebbels'in doğum gününde Berlin'de ücretsiz radyolar dağıtıldı.

II. Dünya Savaşı yılları
------------------------

Şubat 1933 gibi erken bir tarihte Hitler, Versailles Antlaşması'na aykırı olduğu için, ilk başta gizli de olsa, yeniden silahlanmanın başlatılması gerektiğini duyurdu. Bir yıl sonra askeri liderlerine 1942'nin doğuda savaşa gitmek için hedef tarih olduğunu söyledi. Goebbels, Almanya'nın yayılmacı politikalarını bir an önce değil, agresif bir şekilde sürdüren Hitler'in en coşkulu destekçilerinden biriydi. Goebbels, 1936'da Renanya'nın Yeniden İşgal edilmesi sırasında genel tavrını günlüğünde özetledi: "şimdi eylem zamanıdır. Şans, cesurların yanındadır! Hiçbir şeye cesaret edemeyen hiçbir şey kazanmaz." 1938'deki Sudetenland krizine öncülük eden Goebbels, Çek hükûmetine karşı kampanya yürütürken Sudeten Almanlarına sempati uyandırmak için defalarca propaganda kullanmak için inisiyatif aldı. Yine de Goebbels, Almanya'da büyüyen bir "savaş paniği" olduğunun farkındaydı ve bu nedenle Temmuz ayına kadar basın propaganda çabalarını daha düşük bir yoğunlukta yürüttü. Batılı güçlerin 1938'de Hitler'in Çekoslovakya ile ilgili taleplerini kabul etmesinden sonra Goebbels, propaganda makinesini Polonya'ya yönlendirdi. Mayıs ayından itibaren, Polonya'ya karşı bir kampanya düzenleyerek, Danzig ve diğer şehirlerdeki etnik Almanlara yönelik zulümler hakkında hikâyeler uydurdu. Öyle olsa bile, Almanların çoğunu savaş olasılığını memnuniyetle karşılamaya ikna edemedi. Polonya'ya saldırarak İngiltere ve Fransa'ya karşı uzun süreli bir savaşı riske atmanın hikmeti hakkında özel olarak şüpheleri vardı.

Eylül 1939'da Polonya'nın İstilası'ndan sonra Goebbels, propaganda bakanlığını ve Reich odalarını ülke içinde bilgiye erişimi kontrol etmek için kullandı. Dışişleri Bakanı rakibi Joachim von Ribbentrop üzüntüsüne rağmen Goebbels'in uluslararası propagandanın yayılması konusundaki yargı yetkisine sürekli olarak meydan okudu. Hitler bu konuda kesin bir karar vermeyi reddetti, bu nedenle iki adam Nazi döneminin geri kalanında rakip kaldı. Goebbels, askeri karar alma sürecine katılmadı ve olay sonrasına kadar diplomatik müzakerelere girmedi.

Propaganda Bakanlığı teslim olduktan hemen sonra fethedilen ülkelerin yayın tesislerini devraldı ve vatandaşların güvenini kazanmanın bir yolu olarak mevcut spikerleri kullanarak hazırlanan materyalleri yayınlamaya başladı. Hem yerel hem de fethedilen ülkelerdeki medyanın çoğu yönü Goebbels ve departmanı tarafından kontrol ediliyordu. Alman İçişleri Servisi, Silahlı Kuvvetler Programı ve Alman Avrupa Servisi, çalmalarına izin verilen müziğe yaymalarına izin verilen bilgiler. Parti mitingleri, konuşmaları ve gösterileri devam etti; radyoda konuşmalar yayınlandı ve 1.500 mobil film kamyoneti kullanılarak kısa propaganda filmleri sergilendi. Hitler, savaş ilerledikçe daha az halka açık gösterim ve yayın yaptı, bu nedenle Goebbels, Alman halkı için giderek artan bir şekilde Nazi rejiminin sesi haline geldi. Mayıs 1940'tan itibaren Das Reich'da yayınlanan ve daha sonra radyoda yüksek sesle okunan sık sık başyazılar yazdı. Radyodan sonra filmleri en etkili propaganda aracı olarak gördü. Onun ısrarı üzerine, başlangıçta savaş zamanı Almanya'sında çekilen filmlerin yarısı propaganda filmleri (özellikle antisemitizm üzerine) ve savaş propaganda filmleriydi (hem tarihi savaşları hem de Wehrmacht'ın güncel sömürülerini anlatıyor)

Joseph Goebbels, topyekûn savaş çağrısında bulunuyor, Berlin, Sportpalast, 18 Şubat 1943
Goebbels, moral ve iç cephedeki insanların çabalarıyla meşgul oldu. Evdeki insanların savaş çabalarına ne kadar çok katılırsa morallerinin o kadar iyi olacağına inanıyordu. Örneğin, doğu cephesindeki askerler için kışlık giysiler ve kayak malzemeleri toplamak için bir program başlattı. Aynı zamanda Goebbels, 1942'nin sonlarında filmlerin yüzde 20'sinin propaganda ve yüzde 80'inin hafif eğlence olması gerektiğine karar vererek, radyo ve filmde halk için üretilen daha "eğlenceli materyallere" sahip olmak için değişiklikler yaptı. Berlin'den Gauleiter olan Goebbels, moral açısından önemli olan bira ve tütünü karneye alma ihtiyacının yanı sıra yiyecek ve giyecek gibi ihtiyaçların giderek artan ciddi eksiklikleriyle uğraştı. Hitler, daha fazla üretilebilmesi için birayı sulamayı ve sigaraların kalitesini düşürmeyi önerdi, ancak Goebbels sigaraların zaten o kadar düşük kalitede olduğunu ve daha kötü hale getirmenin imkansız olduğunu söyleyerek reddetti. Propaganda kampanyaları aracılığıyla, halk arasında askeri durum hakkında ne çok iyimser ne de çok acımasız bir moral düzeyini korumak için çok çalıştı. Bu dönemde Almanların uğradığı askeri aksilikler dizisi - Köln'e bin bombardıman uçağı baskını (Mayıs 1942), II. El-Alameyn Muharebesi'nde (Kasım 1942) Müttefiklerin zaferi ve özellikle Stalingrad Savaşı'ndaki feci yenilgi (Şubat 1943) - savaştan giderek daha fazla bıkan ve kazanılabileceğinden şüphelenen Alman halkına sunmak zor konulardı. 16 Kasım 1942'de Goebbels, tüm Gauleiter'lar gibi, Gau'nun Reich Savunma Komiseri olarak atandı. Bu, sivil savaş çabaları ile ilgili konularda kendi yetki alanındaki yetkililere doğrudan talimat vermesini sağladı. 15 Ocak 1943'te Hitler, Goebbels'i yeni oluşturulan Hava Saldırısı Hasar komitesinin başına atadı, bu da Goebbels'in nominal olarak ülke çapındaki sivil hava savunmalarından ve sığınaklardan ve ayrıca hasarlı binaların değerlendirilmesi ve onarımından sorumlu olduğu anlamına geliyordu. Gerçekte, Berlin dışındaki alanların savunması yerel Gauleiter'ların elinde kaldı ve ana görevleri, etkilenen sivillere acil yardım sağlamak ve morallerini iyileştirmek için propaganda kullanmakla sınırlıydı.

Goebbels (ortada) ve Silahlanma Bakanı Albert Speer (Goebbels'in solunda) Peenemünde'de roket testlerini gözlemliyor, Ağustos 1943
1943'ün başlarında, savaş rejim için bir işçi krizi yarattı. Hitler, savaş ekonomisinin kontrolünü merkezileştirmek amacıyla Devlet, ordu ve Parti temsilcilerinden oluşan üç kişilik bir komite oluşturdu. Komite üyeleri, Hans Lammers (Reich Şansölyeliği başkanı), Oberkommando der Wehrmacht (Silahlı Kuvvetler Yüksek Komutanlığı; OKW) şefi Mareşal Wilhelm Keitel ve Partiyi kontrol eden Martin Bormann'dı. Komitenin, çeşitli bakanlıkların isteklerine bakılmaksızın bağımsız bir şekilde önlemler önermesi amaçlanıyordu ve Hitler, nihai kararların çoğunu kendine saklı tutuyordu. Kısa süre sonra Dreierausschuß (Üçlü Komite) olarak bilinen komite, Ocak ve Ağustos 1943 arasında on bir kez toplandı. Ancak, köklü nüfuz alanlarına yön veren ve komiteden dışlanan Hitler'in kabine bakanlarının direnişine karşı çıktılar. Bunu güçleri için bir tehdit olarak gören Goebbels, Hermann Göring ve Albert Speer, onu alt etmek için birlikte çalıştı. Sonuç, hiçbir şeyin değişmemesi ve Üçlü Komite'nin Eylül 1943'e kadar ilgisiz kalmasıydı.

Kısmen Üçlü Komite'den dışlanmasına yanıt olarak, Goebbels, Hitler'e savaş çabaları için gerekli olmayan işletmeleri kapatmak, kadınları işgücüne almak ve daha önce muaf tutulan mesleklere erkekleri dahil etmek dahil olmak üzere "topyekün savaş" üretecek önlemler getirmesi için baskı Wehrmacht'a yaptı. Bu önlemlerden bazıları 13 Ocak tarihli bir fermanla uygulandı, ancak Goebbels'in dehşetine rağmen Göring, Berlin'deki en sevdiği restoranların açık kalmasını talep etti ve Lammers, çocukları olan kadınların çocukları olsa bile zorunlu askerlikten muaf tutulması için Hitler'de başarılı bir şekilde lobi yaptı. Goebbels, konuyla ilgili 30 Ocak 1943 tarihli konuşmasına coşkulu bir yanıt aldıktan sonra, topyekün savaş çağrısında Alman halkının desteğini aldığına inanıyordu. Bir sonraki konuşması olan 18 Şubat 1943'teki Sportpalast konuşması, dinleyicilerinin Bolşevik saldırısını durdurmanın ve Alman halkını yıkımdan kurtarmanın tek yolu olarak sunduğu topyekun savaşı taahhüt etmeleri için tutkulu bir talepti. Konuşma aynı zamanda güçlü bir antisemitik unsura da sahipti ve halihazırda sürmekte olan Yahudi halkının imhasına işaret ediyordu. Konuşma radyoda canlı olarak sunuldu ve filme alındı. Konuşmanın canlı versiyonu sırasında, Goebbels yanlışlıkla Yahudilerin "imhasından" bahsetmeye başlar; bu, konuşmanın yayınlanan metninde atlanmıştır.

Goebbels'in çabalarının şimdilik çok az etkisi oldu, çünkü prensipte topyekün savaştan yana olan Hitler, bakanlarının itirazları üzerine değişiklik yapmaya hazır değildi. Bu sıralarda, 1940 Katyn katliamında Kızıl Ordu tarafından öldürülen Polonyalı subayların toplu mezarının keşfi, Goebbels tarafından Sovyetler ve diğer batılı müttefikler arasında bir kama çıkarmak amacıyla propagandasında kullanıldı.

### Yenilgi ve ölümü

9 Mart 1945: Goebbels, Polonya'da Lubań'ın savunmasında mücadele eden 16 yaşındaki Hitler Gençliği'nden Willi Hübner'ı Demir Haç ile ödüllendirdi.
Savaşın son aylarında, Goebbels’in konuşmaları ve makaleleri giderek daha kıyamet bir ton aldı. 1945'in başlarında, Oder Nehri ve Batı Müttefiki Sovyetlerin Ren Nehri'ni geçmeye hazırlanırken, artık yenilginin kaçınılmaz olduğunu ifade etti. Berlin, tahkimat veya topçu yolunda çok az şey yaptı ve neredeyse her şey ve herkes cepheye gönderildiği için Volkssturm birimleri bile yetersiz kalıyordu. Goebbels, 21 Ocak'ta günlüğünde milyonlarca Alman'ın batıya doğru kaçmakta olduğunu belirtti. Tarihsel olarak Hitler’le Batı müttefiklerine barışı önemseme konusunu tartıştı ancak Hitler bunu yine reddetti. Özel olarak, Goebbels, Führer'in güvenini kaybetmek istemediği için Hitler'le çatışmaktan kaçındı.

Diğer Nazi liderleri Hitler'i Berlin'den ayrılmaya ve Bavyera'daki Ulusal Redoubt'ta yeni bir direniş merkezi kurmaya çağırdıklarında, Goebbels, Berlin'deki son kahramanlık tavrını savunarak buna karşı çıktı. Ailesi (Luftwaffe'de görev yapan ve Müttefikler tarafından ele geçirilen Magda'nın oğlu Harald hariç), sonunu beklemek için Berlin'deki evlerine taşındı. O ve Magda, 27 Ocak gecesi uzun bir toplantıda intiharı ve küçük çocuklarının kaderini tartıştılar. Dış dünyanın rejimin işlediği suç eylemlerini nasıl göreceğini biliyordu ve kendini bir davanın "havasına" maruz bırakmak istemiyordu. 18 Nisan gecesi özel kağıtlarını yaktı.

Goebbels, Hitler'in fantezileriyle nasıl oynayacağını biliyordu ve ABD Başkanı Franklin D. Roosevelt'in 12 Nisan'da ölümü sayesinde yardım görmeye teşvik etti. Hitler'in bu olayı Goebbels'in ilan ettiği gibi bir dönüm noktası olarak görüp görmediği bilinmiyor. Bu zamana kadar Goebbels, Hitler tarafında çok uzun zamandır istediği pozisyonu kazanmıştı. 23 Nisan'a kadar görevlerinden alınmadığı halde Göring tamamen itibarsızdı. Ordu Grubu Vistula'nın komutanlığına atanması ve Oder'de felakete yol açan Himmler, Hitler'e karşı utanç duyuyordu.

Hitler'in Göring, Himmler, Ribbentrop ve Speer de dahil olmak üzere yakın çevresinin çoğu, Hitler'in 20 Nisan'daki doğum günü kutlamasından hemen sonra Berlin'den ayrılmaya hazırlandı. Bormann bile, Hitler tarafının sonuyla tanışmaları için "endişeli" değildi. 22 Nisan'da Hitler, sonuna kadar Berlin'de kalacağını ve sonra kendini vuracağını açıkladı. Goebbels, ailesiyle birlikte, aynı gün, Berlin'in merkezindeki Reich Şansölyeliği bahçesinin altındaki Führerbunker ile bağlantılı olan Vorbunker'e taşındı. Amiral Yardımcısı Hans-Erich Voss'a şöyle dedi: Teslim olma ya da kaçma fikri eğlenceli olmaz.

|  |  |
| --- | --- |
|  | **«** 23 Nisan’da Goebbels, Berlin halkına şu ilanı verdi: *Sizi kentiniz için savaşmaya çağırıyorum. Sahip olduğun her şeyle savaş, karıların ve çocukların, annelerin ve ailen için. Kollarınız şimdiye kadar sahip olduğumuz her şeyi ve bizden sonra gelecek olan tüm nesiller savunuyor. Gururlu ve cesur ol! Yaratıcı ve kurnaz ol! Gauleiter'ınız aranızda. O ve meslektaşları tam ortasında kalacaklar. karısı ve çocukları da burada. Bir zamanlar 200 kişiyle şehri ele geçiren, şimdi başkentin savunmasını canlandırmak için her türlü aracı kullanacak. Berlin savaşı bütün ulusun savaşta yükselmesi için bir işaret olmalı ...*  **»** |
|  |  |

29 Nisan gecesi gece yarısından sonra Sovyetlerin sığınak kompleksine daha da yaklaştığı sırada Hitler, Eva Braun ile Führerbunker'deki küçük bir sivil törenle evlendi. Daha sonra, Hitler yeni eşiyle mütevazı bir düğün kahvaltısına ev sahipliği yaptı. Hitler daha sonra sekreter Traudl Junge'i başka bir odaya götürdü ve son arzusunu ve vasiyetini dikte etti. Goebbels ve Bormann tanıkların ikisiydi.

Son vasiyeti ve isteği üzerine Hitler'in, Führer veya Nazi Partisi lideri olarak halefi olmadı. Bunun yerine Goebbels'i Reich Şansölye olarak atadı; Reich Başkanı olarak Danimarka sınırına yakın Flensburg'da bulunan Büyük Amiral Karl Dönitz; ve Parti Bakanı olarak Bormann. Goebbels, Hitler'in Berlin'den ayrılma emrine uymayı "kategorik olarak reddettiğini" - Hitler'in emirlerine uymadığını - "hayatımda ilk kez" koyduğunu belirten bir yazı yazdı. "İnsanlık ve kişisel sadakat nedeniyle" Hitler'de kalmaya zorlandı. Ayrıca karısı ve çocukları da kalacaktı. Hayatlarını "Führer ile yan yana" sona erdireceklerdi.

30 Nisan öğleden sonra, Hitler kendini vurdu. Goebbels depresyona girdi ve Başbakanlık bahçesinin etrafında Rus bombardımanı tarafından öldürülene kadar yürüyeceğini söyledi. Voss daha sonra Goebbels'in şöyle dediğini söyledi: "Böyle bir adamın (Hitler) artık bizimle olmaması büyük bir üzücü olay. Ama yapılacak hiçbir şey yok. Bizim için her şey kaybedildi ve bizim için tek yol kaldı. Hitler'in seçtiği yol. Ben onun örneğini izleyeceğim. "

1 Mayıs'ta Goebbels, tek başına Şansölye olarak resmi görevini tamamladı. General Vasily Chuikov'a bir mektup yazdı ve Alman General Hans Krebs'e beyaz bayrak altında Chuikov'a gitmesini emretti. Sovyet 8. Muhafız Ordusu komutanı olan Chuikov, Berlin'in merkezindeki Sovyet kuvvetlerine komuta etti. Goebbels'in mektubu, Hitler'in ölümü ile ilgili Chuikov'a bilgi verdi ve ateşkes istedi. Bu istek reddedildikten sonra, Goebbels daha fazla çaba göstermenin boşuna olduğuna karar verdi.

1 Mayıs'ta Amiral Voss, Goebbels'i son kez gördü: "... Hoşça kal derken Goebbels'in bize katılmasını istedim. Ama şöyle cevap verdi: 'Kaptan batan gemisini terk etmemeli. Her şeyi düşündüm ve burada kalmaya karar verdim. Gidecek hiçbir yerim yok çünkü küçük çocuklarım ile bunu başaramayacağım, özellikle aksayan bacağımla ... '"

1 Mayıs akşamı Goebbels, SS diş hekimi Helmut Kunz'dan aldığı morfini 6 çocuğuna enjekte ederek uyutup daha sonra her birinin ağzında bir ampul siyanürü ezdirerek öldürdü. Kunz'un daha sonraki ifadesine göre, Goebbels çocuklara morfin enjeksiyonlarını verdi, ancak siyanürü veren kendi değil, özel doktoru Magda Goebbels ve SS-Obersturmbannführer Ludwig Stumpfegger idi.

20.30'da, Goebbels ve Magda sığınağı terk etti ve intihar ettikleri Şansölye bahçesine doğru yürüdüler. Goebbels’in SS komutanı Günther Schwägermann, 1948’de verdiği ifadede, merdivenlerden çıkıp Şansölye bahçesine çıktıklarını söyledi. Schwägermann daha sonra merdivenlerden yukarı çıktı ve dışarıda onların cansız bedenlerini gördü. Goebbels'in ölmeden önce verdiği emri takiben Schwägermann, bir SS askerinin, Goebbels'in vücuduna birkaç el ateş etmesini söyledi fakat asker bu emri yerine getirmedi. Bunun üzerine Goebbels önce Magda'yı, sonra kendini vurarak intihar etti. Goebbels böylece Hitler'in intihar etmesinin ardından sadece 1 günlüğüne Üçüncü Reich'ın Şansölyeliğini yaptı.

Cesetler daha sonra benzin ile yakılmaya çalışılmış, ancak yalnızca kısmen yanmış ve gömülmemişlerdir. Birkaç gün sonra Voss, Joseph ve Magda Goebbels'in kısmen yanmış bedenlerini ve çocuklarını tanımlamak için Sovyetler tarafından sığınağa geri getirildi. Goebbels ailesinin kalıntıları, Hitler, Eva Braun, General Hans Krebs ve Hitler'in köpekleri gömüldüğü yerden çıkarıldı (tartışmalı). Son cenaze töreni 21 Şubat 1946'da Magdeburg'daki SMERSH tesisinde yapıldı. 1970'te KGB direktörü Yuri Andropov kalıntıları yok etmek için bir operasyon yapılmasını emretti. 4 Nisan 1970'te, bir Sovyet KGB ekibi, Magdeburg SMERSH tesisinde beş tahta tabutu gömülü yerlerinden çıkarmak için detaylı mezar çizelgeleri kullandı. Bunlar yakıldı, ezildi ve yakındaki Elbe'nin bir kolu olan Biederitz nehrine dağıldı.

Ayrıca bakınız
--------------

* Nazi Almanyası'nda propaganda
* Nasyonal sosyalist ideolojide sosyalizm

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4 5  Longerich, Peter (2015). *Goebbels : a biography*. Alan Bance, Jeremy Noakes, Lesley Sharpe. New York. ISBN 978-1-4000-6751-0. OCLC 869262446.
2. ↑  Fletcher, Willard Allen; Manvell, Roger; Fraenkel, Heinrich (1963). "Goering". *Military Affairs*. **27** (1): 40. doi:10.2307/1983954. ISSN 0026-3931.
3. 1 2  "Yalanların büyük ustası: Goebbels". *Amerika'nın Bülteni*. 5 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Kasım 2019.
4. 1 2  Longerich 2015, s. 82.
5. ↑  Thacker 2010, s. 292.
6. ↑  Kershaw 2008, ss. 892, 893, 897.
7. 1 2  Thacker 2010, s. 290.
8. ↑  Kershaw 2008, ss. 897, 898.
9. ↑  Kershaw 2008, ss. 924, 925, 929, 930.
10. ↑  Thacker 2010, s. 289.
11. ↑  Thacker 2010, s. 291.
12. ↑  Thacker 2010, s. 295.
13. ↑  Kershaw 2008, s. 918.
14. ↑  Kershaw 2008, ss. 918, 919.
15. ↑  Kershaw 2008, ss. 913, 933.
16. ↑  Kershaw 2008, ss. 891, 913–914.
17. ↑  Thacker 2010, s. 296.
18. ↑  Kershaw 2008, s. 932.
19. ↑  Thacker 2010, s. 298.
20. ↑  Vinogradov 2005, s. 154.
21. ↑  Dollinger 1967, s. 231.
22. ↑  Beevor 2002, ss. 342, 343.
23. ↑  Beevor 2002, s. 343.
24. ↑  Beevor 2002, ss. 343, 344.
25. ↑  Kershaw 2008, s. 950.
26. ↑  Kershaw 2008, ss. 949, 950.
27. ↑  Shirer 1960, s. 1128.
28. 1 2  Longerich 2015, s. 686.
29. ↑  Kershaw 2008, s. 955.
30. ↑  Misch 2014, s. 173.
31. ↑  Vinogradov 2005, s. 157.
32. ↑  Vinogradov 2005, s. 324.
33. ↑  Vinogradov 2005, s. 156.
34. ↑  Beevor 2002, ss. 380, 381.
35. ↑  Joachimsthaler 1999, s. 52.
36. ↑  Beevor 2002, s. 381.
37. ↑  Vinogradov 2005, ss. 111, 333.
38. ↑  Vinogradov 2005, ss. 335, 336.

### Dipnotlar

### Kitaplar

* Henrik Eberle, Matthias Uhl (ed.), *Hitler Kitabı*, s. 393-394.
* Beevor, Antony (2002). *Berlin: The Downfall 1945*. Londra: Viking-Penguin Books. ISBN 978-0-670-03041-5.
* Dollinger, Hans (1967) [1965]. *The Decline and Fall of Nazi Germany and Imperial Japan*. New York: Bonanza. ISBN 978-0-517-01313-7.
* Evans, Richard J. (2003). *The Coming of the Third Reich*. Penguin Group. ISBN 978-0-14-303469-8.
* Evans, Richard J. (2005). *The Third Reich in Power*. New York: Penguin. ISBN 978-0-14-303790-3.
* Evans, Richard J. (2008). *The Third Reich at War*. New York: Penguin Group. ISBN 978-0-14-311671-4.
* Goebbels, Joseph (1944) [1943]. "Nun, Volk steh auf, und Sturm brich los!" [Nation, Rise Up, and Let the Storm Break Loose]. *German Propaganda Archive*. Calvin College. 29 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2020.
* Goebbels, Joseph (1927) [1926]. "Der Nazi-Sozi" [The Nazi-Sozi]. *German Propaganda Archive*. Grand Rapids, Michigan: Calvin College. 29 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2020.
* Goebbels, Joseph (Eylül 1935). "Jews will destroy culture". Nazi Party Congress at Nuremberg. 19 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2020.
* Gunther, John (1940). *Inside Europe*. New York: Harper & Brothers. OCLC 836676034.
* Hale, Oron J. (1973). *The Captive Press in the Third Reich*. Princeton, NJ: Princeton University Press. ASIN B0011UXVDG. ISBN 0-691-00770-5.
* "Hitler's Last Days". Government of the United Kingdom. MI5 Security Service. 4 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Haziran 2015.
* Höffkes, Karl (1986). *Hitlers Politische Generale. Die Gauleiter des Dritten Reiches; ein biographisches Nachschlagewerk*. Tübingen: Grabert-Verlag. ISBN 3-87847-163-7.
* Hull, David Stewart (1969). *Film in the Third Reich: A Study of the German Cinema, 1933–1945*. Berkeley: University of California Press.
* Joachimsthaler, Anton (1999) [1995]. *The Last Days of Hitler: The Legends, the Evidence, the Truth*. Trans. Helmut Bögler. Londra: Brockhampton Press. ISBN 978-1-86019-902-8.

Dış bağlantılar
---------------

* Vikisöz'de **Joseph Goebbels** ile ilgili sözler mevcuttur.
* Wikimedia Commons'ta **Joseph Goebbels** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur

|
|  |
| Siyasi görevi |
|
| Önce gelen:**Adolf Hitler** | **Almanya Şansölyesi**1945 | Sonra gelen:**Lutz Graf Schwerin von Krosigk** |
|

| * g
* t
* d
Nazi Partisi |
| --- |
| Liderler | 
* Karl Harrer (1919–1920)
* Anton Drexler (1920–1921)
* Adolf Hitler (1921–1945)
* Martin Bormann (1945)

 |  |
| Tarihçe | 
* Adolf Hitler'in iktidara yükselişi
* Thule Cemiyeti
* Sturmabteilung
* Nasyonal sosyalizm
* Alman İşçi Partisi
* Nasyonal Sosyalist Program
* Birahane Darbesi
* Kahverengi Ev
* Yetki Kanunu
* Reichsparteitag
* Uzun Bıçaklar Gecesi
* Nazilerden arındırma

 |
| Parti makamları | 
* Amt Rosenberg
* Hitler Gençliği
* Hitler Şansölyeliği
* Nazi Partisi Şansölyeliği
* NSDAP Sömürge Politika Bürosu
* NSDAP Askerî Politika Bürosu
* NSDAP Irksal Politika Bürosu
* NSDAP Dışişleri Politika Bürosu
* NSDAP/AO
* SS
* SS-Schulungsamt

 |
| Yayınlar | 
* *Völkischer Beobachter*
* *Das Schwarze Korps*
* *Das Reich*
* *Innviertler Heimatblatt*
* *Arbeitertum*
* *Der Angriff*
* *Panzerbär*
* *Wochenspruch der NSDAP*
* *NS-Frauen-Warte*

 |
| Önemli üyeler | 
* Artur Axmann
* Houston Stewart Chamberlain
* Kurt Daluege
* Richard Walther Darré
* Rudolf Diels
* Karl Dönitz
* Dietrich Eckart
* Adolf Eichmann
* Hans Frank
* Roland Freisler
* Wilhelm Frick
* Walther Funk
* Joseph Goebbels
* Hermann Göring
* Ernst Hanfstaengl
* Rudolf Hess
* Reinhard Heydrich
* Heinrich Himmler
* Rudolf Höss
* Ernst Kaltenbrunner
* Robert Ley
* Josef Mengele
* Konstantin von Neurath
* Joachim von Ribbentrop
* Ernst Röhm
* Alfred Rosenberg
* Bernhard Rust
* Fritz Todt
* Baldur von Schirach
* Arthur Seyss-Inquart
* Albert Speer
* Gregor Strasser
* Otto Strasser
* Julius Streicher
* Cosima Wagner

 |
| Türevleri | 
* Kara Cephe (Strasserizm) / Alman Sosyal Birliği
* Alman Reich Partisi / Almanya Ulusal Demokratik Partisi
* Sosyalist Reich Partisi

 |
| İlgili maddeler | 
* Adolf Hitler Okulları
* Horst-Wessel-Lied
* Münih Dokümantasyon Merkezi
* Nationalpolitische Erziehungsanstalten
* Nazi toplama kampları
* Nazi Almanyası
* Nazi şarkıları
* Nazi Partisi'nin rütbeleri ve nişanları

 |

| * g
* t
* d
Almanya Şansölyeleri |
| --- |
| Kuzey Almanya Konfederasyonu  Bundeskanzler (1867–1871) | 
* Otto von Bismarck

 |
| Alman İmparatorluğu Alman İmparatorluğu Reichskanzler (1871–1918) | 
* Otto von Bismarck
* Leo von Caprivi
* Chlodwig zu Hohenlohe-Schillingsfürst
* Bernhard von Bülow
* Theobald von Bethmann Hollweg
* Georg Michaelis
* Georg von Hertling
* Maximilian von Baden

 |
| Weimar Cumhuriyeti Weimar Cumhuriyeti Reichskanzler (1918–1933) | 
* Friedrich Ebert1
* Philipp Scheidemann
* Gustav Bauer
* Hermann Müller
* Konstantin Fehrenbach
* Joseph Wirth
* Wilhelm Cuno
* Gustav Stresemann
* Wilhelm Marx
* Hans Luther
* Wilhelm Marx
* Hermann Müller
* Heinrich Brüning
* Franz von Papen
* Kurt von Schleicher

 |
| Nazi Almanyası Nazi Almanyası Reichskanzler (1933–1945) | 
* Adolf Hitler
* Joseph Goebbels
* Ludwig Schwerin von Krosigk

 |
| Federal Cumhuriyet Almanya Bundeskanzler (1949–günümüz) | 
* Konrad Adenauer
* Ludwig Erhard
* Kurt Georg Kiesinger
* Willy Brandt
* Helmut Schmidt
* Helmut Kohl
* Gerhard Schröder
* Angela Merkel
* Olaf Scholz

 |
| 1 Halk Temsilcileri Konseyi'nin (9 Kasım 1918 – 11 Şubat 1919) başındaydı. |

| * g
* t
* d
Hitler'in Kabine üyeleri |
| --- |
| 
* **Adolf Hitler** (Şansölye / Führer)
* Hermann Göring (Reichstag Başkanı)
* Ernst Röhm (Stabschef-SA)
* Heinrich Himmler (Reichsführer-SS)
* Rudolf Hess (Führer Vekili)1
* Franz von Papen (Şansölye yardımcısı)

 |
| 

|  |
| --- |
| *italik* gösterilenler geçici olarak göreve getirilenler |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| Dışişleri Bakanı | 
* Konstantin von Neurath
* Joachim von Ribbentrop

 |
| İçişleri Bakanı | 
* Wilhelm Frick
* Heinrich Himmler

 |
| Maliye Bakanı | 
* Ludwig Schwerin von Krosigk

 |
| Adalet Bakanı | 
* Franz Gürtner
* *Franz Schlegelberger*
* Otto Georg Thierack

 |
| *Reichswehr* Bakanı | 
* Werner von Blomberg
* Wilhelm Keitel

 |
| Ekonomi Bakanı | 
* Alfred Hugenberg
* Kurt Schmitt
* Hjalmar Schacht
* Hermann Göring
* Walther Funk

 |
| Gıda ve Tarım Bakanı | 
* Alfred Hugenberg
* Richard Walther Darré
* Herbert Backe

 |
| Çalışma Bakanı | 
* Franz Seldte

 |
| Posta İşleri Bakanı | 
* Paul Freiherr von Eltz-Rübenach
* Wilhelm Ohnesorge

 |
| Ulaştırma Bakanı | 
* Paul Freiherr von Eltz-Rübenach
* Julius Dorpmüller

 |
| Havacılık Bakanı | 
* Hermann Göring

 |

 | 

|  |  |
| --- | --- |
| Halkı Aydınlatma vePropaganda Bakanı | 
* Joseph Goebbels

 |
| Bilim ve Eğitim Bakanı | 
* Bernhard Rust

 |
| Kilise İşleri Bakanı | 
* Hanns Kerrl
* Hermann Muhs

 |
| Silahlanma veMühimmat Bakanı | 
* Fritz Todt
* Albert Speer

 |
| İşgal EdilenDoğu Toprakları Bakanı | 
* Alfred Rosenberg

 |
| Bohemya ve MoravyaDevlet Bakanı | 
* Karl Hermann Frank

 |
| Reich Bakanı | 
* Hans Frank
* Otto Meissner
* Arthur Seyss-Inquart
* Martin Bormann
* Hans Lammers

 |

 |

 |

 |
| 1 Mayıs 1941'e kadar. |

| * g
* t
* d
Antikomünizm |
| --- |
| Tarihsel olaylar | 12 Eylül Darbesi **·**  15 Mart Olayı **·**  1905 Moskova Ayaklanması **·**  1940-1944 Çeçenistan Ayaklanması **·**  1988 İran siyasi suçlu idamları **·**  1989 Devrimleri **·**  30 Eylül hareketi **·**  Almanya'nın birleşmesi **·**  Anti-Komintern Paktı **·**  Baltık Yolu **·**  Bodo League Katliamı **·**  Bratislava mum gösterileri **·**  Çin İç Savaşı **·**  Dirgen ayaklanması **·**  Domuzlar Körfezi Çıkarması **·**  Goyang Geumjeong Mağarası Katliamı **·**  Haydutlara Karşı Savaş **·**  II. Dünya Savaşı **·**  İran-Kontra skandalı **·**  İspanya İç Savaşı **·**  Jeju Ayaklanması **·**  Kadife Devrim **·**  Kanlı Pazar (1905) **·**  Kirli Savaş **·**  Kore Savaşı **·**  Laos İç Savaşı **·**  My Lai Katliamı **·**  Nazilerin Sovyet savaş esirlerine karşı işledikleri suçlar **·**  Obukhov Savunması **·**  Paris Komünü **·**  Poznań Ayaklanması **·**  Prag Baharı **·**  Romanya Devrimi **·**  Rus İç Savaşı **·**  Siklon Operasyonu **·**  Sovyetler Birliği'nin dağılması **·**  Şarkı Devrimi **·**  Tan Olayı **·**  Tariş Olayları **·**  Ukrayna'da Vladimir Lenin anıtlarının tahribatı **·**  Vietnam Savaşı **·**  Yeni Çeltek olayları **·**  Yugoslavya'nın dağılması | Antikomünizm |
| Kuruluşlar | 

|  |  |
| --- | --- |
| Yayın organları | Chicago American **·**  Der Stürmer **·**  Il Popolo d'Italia **·**  Özgür Avrupa Radyosu **·**  Völkischer Beobachter |
| Örgütler | Alman Emek Cephesi **·**  Alperen Ocakları **·**  Altın Gömlekliler **·**  Arjantin Antikomünist İttifakı **·**  Ayyıldız Tim **·**  Batı Bloku **·**  Beyaz Ordu **·**  Çetnikler **·**  Demir Muhafızlar **·**  Faşist Mücadele Birliklerinin İttifakı **·**  Freikorps **·**  Heimwehr **·**  Güneydoğu Asya Antlaşması Teşkilatı **·**  Kara Gömlekliler **·**  Kilise (örgüt) **·**  Komünist Avlama Komutanlığı **·**  Komünizmle Mücadele Derneği **·**  Kontralar **·**  Ku Klux Klan **·**  Macar Ulusal Savunma Birliği **·**  NATO **·**  Orman Gerillaları **·**  Orman Kardeşleri **·**  SA **·**  Tacuara Milliyetçi Hareketi **·**  Üçlü Pakt **·**  Türk İntikam Tugayı **·**  Ukrayna Milliyetçiler Örgütü **·**  Ustaşa **·**  Ülkücü komando kampları **·**  Yeniden Millî Mücadele Hareketi **·**  Werwolf |
| Partiler | Alman İşçi Partisi **·**  Alman Sosyalist Partisi **·**  Amerikan Nazi Partisi **·**  Britanya Faşistler Birliği **·**  Büyük Birlik Partisi **·**  Cumhuriyetçi Faşist Parti **·**  Cumhuriyetçi Parti (ABD) **·**  Hristiyan Demokrat Birliği (Almanya) **·**  Kuomintang  **·**  Milliyetçi Hareket Partisi **·**  Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi **·**  Sosyalist Reich Partisi **·**  Ulusal Faşist Parti **·**  Việt Nam Quốc Dân Đảng |
| Devlet aygıtları | CIA **·**  Derinlemesine Araştırma Laboratuvarı **·**  Gestapo **·**  GSG 9 **·**  JİTEM **·**  Özel Harp Dairesi **·**  Reichswehr **·**  *Schutzstaffel* **·**  Tokubetsu Kōtō Keisatsu **·**  Amerikan Karşıtı Faaliyetleri İzleme Komitesi **·**  COINTELPRO |

 |
| İdeolojiler | Apartheid **·**  Avusturya faşizmi **·**  Emperyalizm **·**  Estado Novo (Portekiz) **·**  Falanjizm **·**  Faşizm **·**  Irkçılık **·**  İtalyan faşizmi **·**  Kapitalizm **·**  Liberalizm **·**  Millî Görüş **·** Milliyetçilik **·**  Nasyonal sosyalizm **·**  Neofaşizm **·**  Neo-Nazizm **·**  Sömürgecilik **·**  Szeged faşizmi **·**  Turancılık **·**  Türkçülük **·**  Ülkücülük |
| Kavramlar | 9 Işık Doktrini **·**  Beyaz Terör **·**  Condor Planı **·**  Franco diktatörlüğü **·**  Gladio **·**  Japon militarizmi **·**  Karşı devrim **·**  Kızıl Tehlike **·**  Kontrgerilla **·**  Köktendincilik **·**  Marshall Planı **·**  McCarthycilik **·**  Mongoose Operasyonu **·**  Reagan Doktrini **·**  Soğuk Savaş **·**  Truman Doktrini **·**  Yeşil Kuşak Projesi **·**  Arındırma |
| Yasalar | 1927 Tevkifatı **·**  Anti-Sosyalist Yasa **·**  Barış Koruma Kanunu **·**  Taft Harley Yasası |
| Diğer | 77 Bildirgesi **·**  Imnul Eroilor Moţa-Marin **·**  İhtiyacımız Olan Felsefe **·**  İrtica **·**  Komünizmin Kara Kitabı **·**  Komünizm karşıtı rock **·**  Kuban Halk Cumhuriyeti **·**  Sovyet karşıtlığı  **·**  Tear down this wall! **·**  Türkiye'de antikomünizm |
| İlgili kategoriler | Faşizm **·**  Nasyonal sosyalizm **·**  NATO **·**  Ülkelere göre antikomünizm |


| * g
* t
* d
Gidiş tarihine göre Führerbunker'i son terk edenler |
| --- |
| 21 Nisan | 
* Robert Ley

 |
| 22 Nisan | 
* Karl Gebhardt
* Julius Schaub
* Christa Schroeder
* Johanna Wolf
* Eckhard Christian

 |
| 23 Nisan | 
* Theodor Morell
* Albert Speer
* Joachim von Ribbentrop
* Karl-Jesco von Puttkamer
* Albert Bormann

 |
| 24 Nisan | 
* Walter Frentz

 |
| 28 Nisan | 
* Robert Ritter von Greim
* Hanna Reitsch
* Walter Wagner

 |
| 29 Nisan | 
* Bernd von Freytag Loringhoven
* Wilhelm Zander
* Willy Johannmeyer
* Gerhardt Boldt
* Rudolf Weiss
* Heinz Lorenz

 |
| 30 Nisan | 
* Nicolaus von Below

 |
| 1 Mayıs | 
* Erich Kempka
* Traudl Junge
* Gerda Christian
* Constanze Manziarly
* Else Krüger
* Otto Günsche
* Heinz Linge
* Johann Rattenhuber
* Werner Naumann
* Wilhelm Mohnke
* Hans-Erich Voss
* Heinrich Doose
* Gerhard Schach
* Ewald Lindloff
* Heinz Krüger
* Franz Schädle
* Hans Reisser
* Alwin-Broder Albrecht
* Josef Ochs
* Ernst-Günther Schenck
* Georg Betz
* Ludwig Stumpfegger
* Martin Bormann
* Hans Baur
* Artur Axmann
* Walther Hewel
* Günther Schwägermann
* Armin D. Lehmann
* Peter Högl

 |
| 2 Mayıs | 
* Rochus Misch
* Helmuth Weidling
* Hans Refior
* Theodor von Dufving
* Siegfried Knappe
* Erna Flegel
* Werner Haase
* Johannes Hentschel
* Fritz Tornow

 |
| Kesin olmayan tarih | 
* Helmut Kunz

 |
| İntihar edenler | 
* Ernst-Robert Grawitz
* Adolf Hitler
* Eva Hitler (Eva Braun)
* Joseph Goebbels
* Magda Goebbels
* Wilhelm Burgdorf
* Hans Krebs

 |
| Öldürülenler | 
* Hermann Fegelein
* Goebbels çocukları
* Grawitz ailesi
* Blondi

 |
| Bilinmiyor | 
* Heinrich Müller

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 90083551
* BNC: 000292821
* BNE: XX950021
* BNF: cb11905264v (data)
* CANTIC: a10093394
* CiNii: DA01675920
* GND: 118540041
* ISNI: 0000 0001 2131 8198
* LCCN: n79106293
* LNB: 000086554
* MusicBrainz: d99b03a4-fa7d-4a17-af50-b0d195d28f92
* NARA: 10581183
* NDL: 00441106
* NKC: jn20000601935
* NLA: 35129689
* NLG: 102457
* NLI: 987007261861905171
* NLK: KAC201716452
* NSK: 000171770
* NTA: 068449410
* RERO: 02-A003303864
* SELIBR: 188354
* SNAC: w61j980c
* SUDOC: 026895455
* Trove: 835366
* VIAF: 49226219
* WorldCat: lccn-n79106293

 |

1. ↑