**Georgiy Timofeyevich Beregovoy** (Rusça: Гео́ргий Тимофе́евич Берегово́й, Ukraynaca: Гео́ргій Тимофі́йович Берегови́й; d. 15 Nisan 1921 – 30 Haziran 1995) 1968 yılında Soyuz 3 görevine liderlik eden Sovyet kozmonottur. Uçuşu sırasında Beregovoy 47 yaşındaydı. Bu onu yörüngeye çıkmış en erken tarihte doğmuş insan yapmaktadır, eski rekorun sahibi John Glenn'den üç ay ve üç gün önce doğmuştur, ama daha sonra X-15 pilotu Joe Walker bu rekoru kırmıştır.

Geçmişi
-------

Beregovoy, 15 Nisan 1921 tarihinde Fedorivka, Poltava Oblastı, Sovyetler Birliği'nde (günümüzde Ukrayna) doğmuştur. 1938 yılında Yenakieve, Donetsk Oblastı'ndaki bir okuldan mezun oldu. Sovyet Hava Kuvvetleri (VVS)'ne 1941 yılında katıldı, ve kısa süre sonra İlyuşin İl-2 "Shturmovik" adlı yer saldırı birimine atandı. II. Dünya Savaşı 185 kez uçtu ve hızlıca rütbe yükseldi, savaşı bir kaptan ve filo komutanı olarak bitirdi.

Savaşı takiben bir test pilotu oldu ve on altı yıl boyunca, yaklaşık 60 farklı uçuşta bulundu ve albay rütbesine getirildi. Daha sonra kuvvetlerinin uçuş test departmanının genel başkan yardımcılığı görevine getirildi. 1962'de kozmonot antrenmanı için başvurdu ve kabul edildi.

1956 yılında Hava Kuvvetleri Akademisi'nden mezun oldu.

Kozmonotluk kariyeri
--------------------

1965 yılında, Albay Beregovoy'un ertesi yıl Voskhod 3'te uçması planlanmıştı, ancak görev asla başlatılmadı.

25 Ekim 1968 tarihinde, Beregovoy, Soyuz 3 göreviyle uzaya gitti: neredeyse 4 gün boyunca 252 km yükseklikte dünyanın yörüngesini dolaştı. Görevinin bir parçası olarak, Beregovoy iki kez insansız Soyuz 2 uydusu ile buluşma pozisyonuna getirdi, ancak 30 Ekim 1968'de dönmeden önce, Soyuz 2 ile doğrudan bir fiziksel bağlantı kurulamadı.

Bununla birlikte, Beregovoy'un uçuşu Sovyet insanlı uzay programı için cesaretlendirici bir başarıydı, ve albay dönüşünde bir kahraman ilan edildi. Soyuz 3, Beregovoy'un tek uzay uçuşuydu ve kısa bir süre sonra emekliliğe ayrıldı. Uzay uçuşundan sonra Korgeneralliğe terfi etti.

Sonraki yaşamı
--------------

Sovyet kozmonot ekibinin şerefine yapılan bir törende, Beregovoy, Leonid Brejnev'e gerçekleştirilen 1969 suikast girişimi sırasında hafif yaralandı.

1969'un ekim ayında, Konstantin Feoktistov ve Georgi Beregovoi NASA'nın konukları olarak ABD'ye gittiler. Kaliforniya'daki Disneyland'da Eugene Cernan, Neil Armstrong ve diğer astronotlardan oluşan grupla seyahate katıldılar. Kirk Douglas ve diğer aktörler onları Hollywood'da ağırladı. NASA'nın talebi üzerine ABD Dışişleri Bakanlığı'nın özel temsilcileri tarafından korunuyorlardı. Eugene Cernan ile gittikleri neredeyse her yerde, müzik grupları "Fly Me to the Moon" adlı şarkıyı söylüyordu. Disneyland'ı ziyaret ettiklerinde, The Trip to The Moon adlı alete binmeyi sevdiler, daha sonra ABD astronotları için "Ay'a değil de Disneyland'a gittiler" diye espri yaptılar. Herkesin keyif aldığı ve uluslararası arkadaşlıklar kurduğu bir geziydi.

Beregovoy, Yuri Gagarin Kozmonot Eğitim Merkezi'nde çalışmaya başladı ve 1972'de bu tesisin müdürü seçildi.

Arvazd Peleshyan'ın yönettiği "Our Century" (1983) adlı filmde danışman olarak görev yaptı.

Emeklilikten sonra Beregovoy, Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin Donets bölgesini temsil eden bir Sovyet parlamentosu üyesi oldu. Viktor Yanukoviç'in iki cezasını mahkeme kayıtlarından silerek yeni bir hayata başlamasına yardım etti. Yıllar sonra Yanukoviç, bağımsız Ukrayna'nın devlet başkanı ve ardından cumhurbaşkanı oldu.

Georgy Beregovoy, 30 Haziran 1995'te kalp ameliyatı sırasında öldü ve Moskova'daki Novodeviçi Mezarlığı'na gömüldü.

Ödüller
-------

Beregovoy bir Sovyet posta pulunda
Georgy Beregovoy, iki kez Sovyetler Birliği Kahramanı ödülünü aldı. İlkini 26 Ekim 1944 tarihinde II. Dünya Savaşı'ndaki başarıları için, ve ikincisini uzay uçuşu için. Uzay uçuşundaki başarıları dışında Sovyetler Birliği Kahramanı alan tek kozmonottur.

Aynı zamanda aşağıdaki ödülleri aldı:

* Sovyetler Birliği Kozmonotları Madalyası,
* İki Lenin Nişanı (1944 ve 1968)
* İki Kızıl Bayrak Nişanı
* Alexander Nevsky Nişanı,
* Bogdan Hemelnitski Nişanı, 3. sınıf,
* İki kezVatanseverlik Savaşı Nişanı, 1. sınıf,
* İki Kızıl Yıldız Nişanı,
* Sovyetler Birliği Silahlı Kuvvetler Anavatana Hizmet Nişanı, 3. sınıf,
* Savaş Hizmeti Madalyası (SSCB), 1949
* "Kusursuz Hizmet İçin" Madalyası, 1. sınıf
* Sovyetler Birliği Devlet Ödülü (1981)
* 1941-1945 Büyük Yurtsever Savaşında Almanya üzerinde Zafer Madalyası
* Budapeşte'nin Alınması Madalyası
* Viyana'nın Alınması Madalyası
* Vladimir İlyiç Lenin'in 100. Yıldönümünü Anma Jübile Madalyası
* "1941-1945 Büyük Vatanseverlik Savaşında Zaferin Yirmi Yılı" Jübile Madalyası
* "Sovyet Ordusu ve Donanmasının 30 Yılı" Jübile Madalyası
* "SSCB Silahlı Kuvvetlerinin 40 Yılı" Jübile Madalyası
* "SSCB Silahlı Kuvvetlerinin 50 Yılı" Jübile Madalyası
* SSCB Tsiolkovsky Bilimler Akademisi Altın Madalyası

Yurtdışında aldığı ödüller:

Bulgaristan
* Sosyalist Emek Kahramanı Madalyası (1970)
* Georgi Dimitrov Nişanı (1970)
* Bulgaristan Halk Cumhuriyeti Banner Nişanı
* "25 Yıllık Halkın Gücü" Madalyası
* "Osmanlı boyunduruğunun yıkılışının 100. yıldönümü" madalyası(1979)
* "Georgi Dimitrov'un Doğuşunun 100. Yıldönümü" madalyası (1983)

Macaristan
* Ulusal Bayrak Nişanı(1985)
* Elmaslı Kırmızı Bayrak Nişanı
* "Askeri İşbirliği" asltın madalyası (1980)

Diğerleri
* Halk Kahramanı Nişanı (Yugoslavya)
* Cross of Grunwald, 3. sınıf (Polonya Halk Cumhuriyeti)
* Tudor Vladimirescu Nişanı, 5. sınıf (CPP)
* Yuri Gagarin Altın Madalyası (Uluslararası Havacılık Federasyonu)

Diğer birçok Rusla birlikte Beregovoy'de Moskova'daki Kozmonotlar Geçidinde anılır. Beregovoy uluslararası alanda kutlandı ve Uluslararası Havacılık Federasyonu tarafından benzersiz bir ödül aldı. Federasyonun Finlandiya'nın Helsinki kentinde düzenlenen 62. genel konferansında Beregovoy, alanındaki başarılar için ilk "Yuri A. Gagarin Altın Madalyası"na layık görüldü; Finlandiya Cumhurbaşkanı Urho Kekkonen tarafından 14 Temmuz 1968'de ödülünü aldı. Ödül, önceki yılın Mart ayında ölen Gagarin'in anısına yaratılan yeni bir ödüldü ve günümüzde halen daha verilemye devam ediliyor.

Ayrıca bakınız
--------------

* Soyuz programı
* Sovyet uzay programı
* the official website of the city administration Baikonur - Honorary citizens of Baikonur

Kaynakça
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Georgi Beregovoy*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

1. ↑  Clark, Philip (1988); *The Soviet Manned Space Program* 30 Haziran 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.; Orion (Crown Publ.), NY; 0-517-56954-X. p. 182, "Appendix 3: Cosmonaut Data"
2. ↑  Clark (1988). p. 182: "This mission was cancelled in late 1965; it is uncertain whether Beregovoy would have been the back-up pilot or commander for Voskhod 3."
3. ↑  Clark (1988). See p.49-50: "The initial orbital altitude was announced as 205-225km.... [A] further rendezvous between Soyuz 2 and Soyuz 3 was completed. ... the orbital altudes were announced as: Soyuz 2, 181-231km; Soyuz 3, 179-252km."
4. ↑  Hall, Rex D. & Shyler, David J. (2003); *Soyuz, A Universal Spacecraft* 22 Haziran 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.; Springer/Praxis, Berlin; 1-85233-657-9. p. 421: "[Beregovoy] tried, but failed, to dock the craft with the unmanned Soyuz 2...."
5. ↑  Clark (1988). p. 50.: "With Soyuz 3, the Soviet manned programme regained its confidence, and its success may have encouraged the Soviets to consider a manned flight around the Moon in December 1968....[O]verall it [Soyuz 3] represented a successful return to manned space missions after a break of eighteen months."
6. ↑  *New York Times*, January 24, 1969; "Gunman Attacks Car in Kremlin, 2 Wounded" 3 Kasım 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.: "A fifth astronaut, Major Gen. Georgi T. Beregevoi, who orbited the earth last October, was nicked by flying glass."
7. ↑  *New York Times*; July 15, 1969; "Borman wins medal for Apollo 8 voyage" 3 Kasım 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.: "Major General Georgi T. Beregevoi was awarded the Yuri Gagarin gold space medal for his flight in Soyuz 3 on October 26–30, 1968, in which he carried out docking maneuvers with Soyuz 2."
8. ↑  FAI: Fédération Aéronautique Internationale 10 Ağustos 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (2010): see *The Yuri A. Gagarin Gold Medal* 13 Ekim 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (retrieves Sept. 2010).

Konuyla ilgili yayınlar
-----------------------

* J. K. Golovanov, M. "Korolev: Facts and myths", Nauka, 1994, 5-02-000822-2;
* «Rockets and people» - B. E. Chertok, M: "mechanical engineering", 1999, - 5-217-02942-0;
* "Bank of the Universe" - edited by Boltenko A. C. Kiev, 2014. publishing house "Phoenix", 978-966-136-169-9

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 172660793
* ISNI: 0000 0000 6671 3776
* LCCN: n81078839
* NKC: mzk2003194626
* NLA: 36577126
* NLI: 987007395944905171
* Trove: 1302225
* VIAF: 261321860
* WorldCat: lccn-n81078839

 |