Bu madde astonomide yörünge göstergelerinden biri olan apsis hakkındadır.  Başlığın diğer anlamları için Apsis sayfasına bakınız.
Apsis (mimarlık) ve Aspis ile karıştırılmamalıdır.
Yörünge elemanlarını gösteren bir diyagram. F ve H sırasıyla enberi (*Periapsis)* ve enöte (*Apoapsis)* noktaları, aralarındaki kırmızı çizgi ise *apsis çizgisidir***Apsis** (Grekçe: *ἁψίς* (hapsís) *kemer veya tonoz*; /ˈæpsɪˌdiːz/ *AP-sih-deez*), gök mekaniğinde, eliptik yörüngedeki bir cismin genelde sistemin kütle merkezi durumunda da olan çekim merkezine yörünge boyunca en yakın ve en uzak olduğu noktalara verilen addır.

Genel anlamda cismin yörüngede, merkeze en yakın olduğu noktaya *periapsis* (*enberi*), en uzak olduğu noktaya ise *apoapsis* (*enöte*) denir. Dilimizde bu sözcükler, teknik adlandırmalarına uygun şekilde *günberi, günöte, ayberi* ve *ayöte* şeklinde de nitelenebilmektedir.

Periapsis ve apoapsis arasında çizilen düz çizgi ***apsis çizgisi*** olarak isimlendirilir. Bu çizgi elipsin ana eksenidir ve elips boyunca olan en uzun çizgiyi oluşturur.

Yörüngenin çevresinde bulunduğu gök cismine bağlı olarak apsis noktaları için farklı isimler türetilmiştir. En yaygın olanı Dünya çevresindeki bir yörüngeyi betimlerken kullanılan *apoje* ve *perije*dir. Apoje, Dünya çevresindeki yörüngelerde apoapsisi tanımlarken, perije de periapsisi belirtir. Ayrıca Güneş merkezli yörüngeler için benzer şekilde *perihelion* (*günberi*) ve *aphelion* (*günöte*) terimleri kabul edilmiş olup, Ay merkezli yörüngeler için de Apollo Projesi esnasında *pericynthion* ve *apocynthion* sözcükleri tercih edilmiştir.

Bir gök cisminin kütleçekiminde bulunduğu ana cisme olan en uzak ve en yakın noktalarına verilen isimler| (1) en uzak | (X) ikincil cisim | (3) birincil cisim | (2) en yakın |
| --- | --- | --- | --- |
| apogee | Ay | Dünya | perigee |
| apojove | Ganymede | Jüpiter | perijove |
| aphelion | Dünya | Güneş | perihelion |
| aphelion | Jüpiter | Güneş | perihelion |
| aphelion | Halley Kuyruklu Yıldızı  | Güneş | perihelion |
| apoastron | ötegezegen | yıldız | periastron |
| apocenter | kuyruklu yıldızlar v.b. | birincil cisim | pericenter |
| apoapsis | kuyruklu yıldızlar v.b. | birincil cisim | periapsis |

Genel tanım
-----------

| Yörünge mekaniği |
| --- |
| Angular parameters of an elliptical orbit |
| Yörünge mekaniği |
| Yörünge öğeleri
* Apsis
* Enberi açısı
* Dışmerkezlik
* Yörünge eğikliği
* Ortalama ayrıklık
* Yörünge düğümü
* Yarı büyük eksen
* Gerçek anomali
 |
| Dışmerkezliğe göre iki cisim problemi
* Dairesel yörünge
* Eliptik yörünge

Transfer yörüngesi * (Hohmann transfer yörüngesi
* Bi-elliptic transfer yörüngesi)

* Parabolik yörünge
* Hiperbolik yörünge
* Radyal yörünge
* Yörünge bozulması
 |
| Denklemler
* Dinamik sürtünme
* Kurtulma hızı
* Kepler denklemi
* Kepler'in gezegensel hareket yasaları
* Yörünge süresi
* Yörünge hızı
* Yüzey kütle çekimi
* Spesifik yörünge enerjisi
* Vis-viva denklemi
 |
| Gök mekaniği |
| Yerçekimi etkileri
* Çift merkezi
* Hill küresi
* Tedirginlik
* Etki alanı
 |
| N-cisim yörüngeLagrange noktası * (Halo yörünge)

* Lissajous yörünge
* Lyapunov kararlılığı
 |
| Mühendislik ve verimlilik |
| Uçuş öncesi mühendisliği
* Kütle oranı
* Yük oranı
* İtici madde kütle oranı
* Tsiolkovsky roket denklemi
 |
| Verimlilik önlemleri
* Kütle çekimsel sapan
* Oberth etkisi
 |
| * g
* t
* d
 |

Etkileşimli eliptik yörüngelerden oluşan iki gövdeli sistem: Daha küçük olan uydu cisim (mavi) ana cismin (sarı) yörüngesinde dönmektedir; her ikisi de ortak kütle merkezleri (ya da *barycenter*) (kırmızı +) etrafında eliptik yörüngelerdedir.

∗Mesafe olarak *periapsis* ve *apoapsis*: Yörünge aracı ile ana gövdesi arasındaki en küçük ve en büyük mesafeler.
Herhangi bir eliptik yörüngede iki apsis bulunur. Her bir apsis için tanımlama en uzak nokta için *apo-* (Grekçe: *ἀπ(ό)*, (ap(o)-)) gibi öneklerden veya en yakın nokta için *peri-* (Grekçe: *περί* (peri-)), gibi ön eklerden oluşturulmaktadır. Bu ön eklere birincil cisme ilişkin niteleyici ibarelerin eklenmesiyle referans alınan cisme en uzak veya en yakın noktalar belirtilmektedir. Örneğin Dünya için Yunan mitolojisindeki Gaia'ya atıfla son ek *-gee*'dir ve "*apogee*" ve "*perigee"* olarak en uzak veya en yakın noktalar nitelenmektedir. Güneş için ise yine Yunan mitolojisindeki Helios'a atıfla son ek *-helion* kullanılır ve bu nedenle Güneş'e en uzak ve en yakın konumları nitelemek için "*aphelion*" ve "*perihelion*" adları kullanılır.

Newton'un hareket yasalarına göre, tüm periyodik yörüngeler elips şeklindedir. İki cismin ağırlık merkezi(*barycenter*) büyük cismin içindeki bir noktada yer alabilir - örneğin, Dünya-Ay ağırlık merkezi Dünya'nın merkezinden yüzeyine kadar olan yolun yaklaşık %75'i noktasındadır. Büyük kütleye kıyasla küçük kütle ihmal edilebilir düzeydeyse (örneğin uydular için), yörünge parametreleri küçük kütleden bağımsızdır.

Son ek olarak kullanıldığında *-apsis-* terimi birincil cisimden yörüngede bulunan cisme olan iki mesafeyi ifade edebilir: Bunlar; 1) periapsis noktası veya 2) apoapsis noktasıdır. *Apsis çizgisi*, bir yörünge boyunca en yakın ve en uzak noktaları birleştiren çizginin mesafesini belirtir; aynı zamanda basitçe bir ana cismin yörüngesinde dönen bir cismin en uç aralığını ifade eder.

Yörünge mekaniğinde, apsisler teknik olarak merkezi cismin kütle merkezi ile yörüngedeki cismin kütle merkezi arasında ölçülen mesafeyi ifade eder. Bununla birlikte, bir uzay aracı söz konusu olduğunda, bu terimler genellikle uzay aracının merkezi gövdenin yüzeyi üzerindeki yörünge yüksekliğini ifade etmek için kullanılır.

Terminoloji
-----------

Teknik kullanımda *periapsis/apoapsis* (*enberi/enöte*) tercih edilmesine rağmen "*pericenter*" ve "*apocenter*" ("*galaktik enberi*" ve "*galaktik enöte*") kelimeleri de sıklıkla görülür.

* Birincil cismin belirtilmediği genel durumlarda, yörüngelerin en uç noktalarını adlandırmak için *pericenter* ve *apocenter* terimleri kullanılır; *periapsis* ve *apoapsis* (veya *apapsis*) eşdeğer alternatiflerdir, ancak bu terimler aynı zamanda sıklıkla mesafelere, yani yörünge aracı (orbiter) ile ana cisim arasındaki en küçük ve en büyük mesafelere atıfta bulunur.
* Güneş etrafında dönen bir cisim için en az mesafe noktası *perihelion* (*günberi*), en büyük mesafe noktası ise *aphelion*'dur (*günöte*). Diğer yıldızların etrafındaki yörüngeler söz konusu olduğunda ise bu terimler *periastron* ve *apastron* olur.
* Ay da dahil olmak üzere Dünya'nın bir uydusu söz konusu olduğunda, en yakın mesafe noktası *perigee* (*yerberi*) ve en uzak mesafe noktası *apogee*'dir (*yeröte*) (Grekçe: Γῆ (*Gē*), "kara" veya "yeryüzü" anlamına gelir).
* Ay yörüngesindeki nesneler için, en yakın mesafe noktası *pericynthion* (*ayberi*) ve en uzak mesafe *apocynthion* (*ayöte*) olarak adlandırılır. *Perilune* ve *apolune* terimlerinin yanı sıra *periselene* ve *aposelene* terimleri de kullanılmaktadır. Ay'ın doğal uyduları olmadığı için bu sadece insan yapımı nesneler için geçerlidir.

### Etimoloji

Türkçede genellikle bir cismin ana cisme en uzak konumu nitelenirken **enöte**, en yakın konumu nitelenirken **enberi** terimleri kullanılmakta olup, bununla birlikte Güneş'e referanslı mesafeler için **günöte** ve **günberi**; Ay referanslı mesafeler için ise **ayöte** ve **ayberi** kullanımına da rastlanmaktadır.

*Perihelion* ve *aphelion* sözcükleri Johannes Kepler tarafından gezegenlerin Güneş etrafındaki yörünge hareketlerini tanımlamak için türetilmiştir. Bu sözcükler, Yunanca Güneş anlamına gelen ἥλιος ya da *hēlíos* sözcüğüne *peri-* (Yunanca: περί, yakın) veya *apo-* (Yunanca: ἀπό, uzak) ön eklerinin eklenmesiyle oluşturulmuştur.

Diğer gök cisimleri için çeşitli terimler kullanılmaktadır. Astronomi literatüründe *-gee, -helion, -astron* ve *-galacticon* sonekleri sırasıyla Dünya, Güneş, yıldızlar ve galaksi merkezlerinden bahsederken sıklıkla kullanılır. Jüpiter için zaman zaman *-jove* eki kullanılır, ancak Satürn için son 50 yılda çok nadiren de olsa *-saturnium* eki kullanılmıştır. Ayrıca *-gee* formu, sadece Dünya'ya uygulamak yerine, "herhangi bir gezegen" terimine en yakın genel bir yaklaşım olarak da kullanılmaktadır.

Apollo programı sırasında, Ay'ın yörüngesinde dönmekten bahsederken *pericynthion* ve *apocynthion* terimleri kullanılmıştır; bu adlandırma Yunan mitolojisindeki ay tanrıçası Artemis'in alternatif bir adı olan Cynthia'ya atıfta bulunur. Daha yakın zamanlarda, Artemis programı sırasında *perilune* ve *apolune* terimleri de kullanılmıştır.

Kara deliklerle ilgili olarak, Yunanca "*bothron*", çukur ifadesinden türetilen *peribothron* terimi ilk kez J. Frank ve M. J. Rees tarafından 1976 tarihli bir makalede kullanılmıştır. W. R. Stoeger'e Yunanca çukur kelimesini kullanarak bir terim yaratmayı önerdiği için teşekkür ederler:

Günberi (*perihelion*) ve Günöte (*aphelion*)
---------------------------------------------

Bir cismin en yakın (*perihelion*) ve en uzak (*aphelion*) noktalarıyla Güneş etrafındaki doğrudan yörüngesinin şeması.
Günberi (*perihelion*) (q) ve günöte (*aphelion*) (Q), bir cismin Güneş etrafındaki doğrudan yörüngesinin sırasıyla en yakın ve en uzak noktalarıdır.

Belirli bir devirdeki salınım unsurlarının farklı bir devirdeki salınım unsurlarıyla etkin bir şekilde karşılaştırılması bazı farklılıklar yaratacaktır. Altı salınım unsurundan biri olarak günberi-geçiş zamanı, iki cisim modeli dışında tam dinamik model kullanılarak Güneş'e olan gerçek minimum mesafenin kesin bir tahmini değildir. Günberi geçişinin kesin tahminleri ise sayısal entegrasyon gerektirmektedir.

### Gezegenler (İç ve Dış Güneş Sistemi Elemanları)

Aşağıdaki iki resim Güneş Sistemi gezegenlerinin yörüngelerini, yörünge düğümlerini ve *perihelion* (q) ve *aphelion* (Q) konumlarını Dünya'nın yörünge düzlemiyle eş düzlemde olan Dünya'nın ekliptik düzleminin kuzey kutbunun üstünden görüldüğü şekliyle göstermektedir. Gezegenler Güneş'in etrafında saat yönünün tersine hareket ederler ve her gezegen için yörüngelerinin mavi kısmı ekliptik düzlemin kuzeyinde, pembe kısmı ise güneyinde hareket eder ve noktalar *perihelion* (yeşil) ile *aphelion'u* (turuncu) gösterir.

İlk görüntü (sol altta) Güneş'ten dışa doğru Merkür, Venüs, Dünya ve Mars olarak konumlanmış iç gezegenleri göstermektedir. Dünya yörüngesi sarı renklidir ve yörünge referans düzlemini temsil eder. İlkbahar ekinoksu zamanında Dünya şeklin en altındadır. İkinci görüntü (sağ altta) Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün olmak üzere dış gezegenleri göstermektedir.

Yörünge düğümleri, bir gezegenin eğik yörüngesinin referans düzlemiyle kesiştiği "düğümler çizgisinin" iki uç noktasıdır; burada bir yörüngenin mavi bölümünün pembe ile buluştuğu noktalar olarak 'görülebilirler'.

* Güneş sistemi iç gezegenlerinin günberi (yeşil noktalar) ve günöte (kırmızı noktalar) konumları.Güneş sistemi iç gezegenlerinin günberi (yeşil noktalar) ve günöte (kırmızı noktalar) konumları.
* Güneş sistemi dış gezegenlerinin günberi (yeşil noktalar) ve günöte (kırmızı noktalar) konumları.Güneş sistemi dış gezegenlerinin günberi (yeşil noktalar) ve günöte (kırmızı noktalar) konumları.

### Dünya'nın günberi ve günöte mesafeleri

Günümüzde Dünya, Aralık gündönümünden yaklaşık 14 gün sonra, Ocak ayı başlarında günberi mesafesine ulaşır. Günberi noktasında Dünya'nın merkezi Güneş'in merkezinden yaklaşık 0.98329 astronomik birim (AU) veya 147.098.070 km (91.402.500 mi) uzaklıktadır. Buna karşılık, Dünya Temmuz ayı başlarında, Haziran gündönümünden yaklaşık 14 gün sonra günöte mesafesine ulaşmaktadır. Dünya'nın ve Güneş'in merkezleri arasındaki günöte mesafesi yaklaşık 1,01671 AU veya 152.097.700 km (94.509.100 mi)'dir.

Günberi ve günöte noktaları, Milankovitch döngüleri olarak bilinen döngüsel kalıpları takip eden devinim ve diğer yörüngesel faktörler nedeniyle zaman içinde değişir. Kısa vadede, bu tarihler bir yıldan ötekine 2 güne kadar değişebilir. Bu önemli değişim Ay'ın varlığından kaynaklanmaktadır: Dünya-Ay *barycenteri* Güneş etrafında sabit bir yörüngede hareket ederken, bundan ortalama 4.700 kilometre (2.900 mil) uzaklıkta olan Dünya'nın kütle merkezinin konumu herhangi bir yöne kayabilir ve bu da Güneş'in ve Dünya'nın merkezleri arasındaki gerçek en yakın yaklaşımın zamanlamasını etkiler.

Günöte noktasında artan mesafe nedeniyle, Güneş'ten gelen radyasyonun yalnızca %93,55'i Dünya yüzeyinin belirli bir alanına günberi noktasında olduğu kadar düşer, ancak bu, Dünya'nın ekseninin Dünya'nın yörünge düzlemine göre 23,4° eğik olmasından kaynaklanan mevsimleri hesaba katmaz. Nitekim, hem günberi hem de günöte noktasında bir yarımkürede yaz olurken diğerinde kış olur. Kış, Dünya'nın Güneş'e olan uzaklığına bakılmaksızın, güneş ışığının en az doğrudan vurduğu yarımkürede, yaz ise güneş ışığının en doğrudan vurduğu yerde yaşanır.

Kuzey yarımkürede yaz, güneş radyasyonunun en düşük olduğu günöte noktasıyla ile aynı zamanda gerçekleşir. Buna rağmen, kuzey yarımküredeki yazlar güney yarımküredekinden ortalama 23 °C (41 °F) daha sıcaktır, çünkü kuzey yarımküre denizlerden daha kolay ısıtılabilen daha büyük kara kütleleri içerir.

Ancak günberi ve günötenin mevsimler üzerinde dolaylı bir etkisi vardır: Dünya'nın yörünge hızı günötede minimum ve günberide ise maksimum olduğundan, gezegenin Haziran gündönümünden Eylül ekinoksuna kadar yörüngede dönmesi, Aralık gündönümünden Mart ekinoksuna kadar dönmesinden daha uzun sürer. Bu nedenle kuzey yarımküredeki yaz, güney yarımküredeki yazdan (89 gün) biraz daha uzun sürer (93 gün).

Astronomlar genellikle Koç'un İlk Noktası'na göre günberi zamanlamasını gün ve saat cinsinden değil, enberi boylamı (periapsis boylamı da denir) olarak adlandırılan bir yörünge yer değiştirme açısı olarak ifade ederler. Dünya'nın yörüngesi için bu değer 2000 yılında yaklaşık 282,895° olarak gerçekleşmiş; 2010 yılına gelindiğinde ise, bir derecenin küçük bir kesri kadar ilerleyerek yaklaşık 283,067° olmuştur.

Dünya'nın Güneş etrafındaki yörüngesi için apsis zamanı genellikle mevsimlere göre bir zaman olarak ifade edilir, çünkü bu eliptik yörüngenin mevsimsel değişimlere katkısını belirler. Mevsimlerin değişimi esas olarak, ekliptik düzlemden ölçülen Dünya ekseninin eğiminin bir sonucu olan Güneş'in yükselme açısının yıllık döngüsü tarafından kontrol edilir. Dünya'nın eksantrikliği ve diğer yörünge unsurları sabit değildir, ancak gezegenlerin ve güneş sistemindeki diğer nesnelerin bozucu etkileri nedeniyle yavaşça değişir (Milankoviç döngüleri).

Çok uzun bir zaman ölçeğinde, günberi ve günöte tarihleri mevsimler boyunca ilerler ve 22.000 ila 26.000 yılda bir tam döngü yaparlar. Yıldızların Dünya'dan görülen konumlarında apsidal presesyon(kubbemsi yalpalanma) olarak adlandırılan ve yörüngesel salınıma benzeyen bir duruma karşılık gelen bir hareket görülür. Geçmiş ve gelecek yıllara ait günberi ve günöte tarih ve saatleri aşağıdaki tabloda listelenmiştir:

| Yıl | Günberi | Günöte |
| --- | --- | --- |
| Tarih | Saat (UT) | Tarih | Saat (UT) |
| 2010 | Ocak 3 | 00:09 | Haziran 6 | 11:30 |
| 2011 | Ocak 3 | 18:32 | Haziran 4 | 14:54 |
| 2012 | Ocak 5 | 00:32 | Haziran 5 | 03:32 |
| 2013 | Ocak 2 | 04:38 | Haziran 5 | 14:44 |
| 2014 | Ocak 4 | 11:59 | Haziran 4 | 00:13 |
| 2015 | Ocak 4 | 06:36 | Haziran 6 | 19:40 |
| 2016 | Ocak 2 | 22:49 | Haziran 4 | 16:24 |
| 2017 | Ocak 4 | 14:18 | Haziran 3 | 20:11 |
| 2018 | Ocak 3 | 05:35 | Haziran 6 | 16:47 |
| 2019 | Ocak 3 | 05:20 | Haziran 4 | 22:11 |
| 2020 | Ocak 5 | 07:48 | Haziran 4 | 11:35 |
| 2021 | Ocak 2 | 13:51 | Haziran 5 | 22:27 |
| 2022 | Ocak 4 | 06:55 | Haziran 4 | 07:11 |
| 2023 | Ocak 4 | 16:17 | Haziran 6 | 20:07 |
| 2024 | Ocak 3 | 00:39 | Haziran 5 | 05:06 |
| 2025 | Ocak 4 | 13:28 | Haziran 3 | 19:55 |
| 2026 | Ocak 3 | 17:16 | Haziran 6 | 17:31 |
| 2027 | Ocak 3 | 02:33 | Haziran 5 | 05:06 |
| 2028 | Ocak 5 | 12:28 | Haziran 3 | 22:18 |
| 2029 | Ocak 2 | 18:13 | Haziran 6 | 05:12 |

### Diğer gezegenler

Aşağıdaki tablo, gezegenlerin ve cüce gezegenlerin günberi ve günöte konumlarında Güneş'e olan uzaklıklarını göstermektedir.

| Cisim tipi | Cisim | Günberide Güneş'e olan mesafe | Günötede Güneş'e olan mesafe | Fark
(%) | Güneş ışınımı
farkı (%) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Gezegenler | Merkür | 46.001.009 km (28.583.702 mi) | 69.817.445 km (43.382.549 mi) | 34% | 57% |
| Venüs | 107.476.170 km (66.782.600 mi) | 108.942.780 km (67.693.910 mi) | 1.3% | 2.8% |
| Dünya | 147.098.291 km (91.402.640 mi) | 152.098.233 km (94.509.460 mi) | 3.3% | 6.5% |
| Mars | 206.655.215 km (128.409.597 mi) | 249.232.432 km (154.865.853 mi) | 17% | 31% |
| Jüpiter | 740.679.835 km (460.237.112 mi) | 816.001.807 km (507.040.016 mi) | 9.2% | 18% |
| Satürn | 1.349.823.615 km (838.741.509 mi) | 1.503.509.229 km (934.237.322 mi) | 10% | 19% |
| Uranüs | 2.734.998.229 km (1,699449110×109 mi) | 3.006.318.143 km (1,868039489×109 mi) | 9.0% | 17% |
| Neptün | 4.459.753.056 km (2,771162073×109 mi) | 4.537.039.826 km (2,819185846×109 mi) | 1.7% | 3.4% |
| Cüce 
gezegenler | Ceres | 380.951.528 km (236.712.305 mi) | 446.428.973 km (277.398.103 mi) | 15% | 27% |
| Plüton | 4.436.756.954 km (2,756872958×109 mi) | 7.376.124.302 km (4,583311152×109 mi) | 40% | 64% |
| Haumea | 5.157.623.774 km (3,204798834×109 mi) | 7.706.399.149 km (4,788534427×109 mi) | 33% | 55% |
| Makemake | 5.671.928.586 km (3,524373028×109 mi) | 7.894.762.625 km (4,905578065×109 mi) | 28% | 48% |
| Eris | 5.765.732.799 km (3,582660263×109 mi) | 14.594.512.904 km (9,068609883×109 mi) | 60% | 84% |

Formüller
---------

Şu formüller ile bir yörüngenin *apoapsis* ve *periapsisi* karakterize edilebilir:

* Periapsis: Yörünge boyunca en yüksek hız {\displaystyle v\_{\mathrm {per} }={\sqrt {\tfrac {(1+e)\mu }{(1-e)a}}}\,} şeklindedir ve merkeze uzaklığı {\displaystyle r\_{\mathrm {per} }=(1-e)a\!\,} olan periapsis noktasında sağlanır.
* Apoapsis: Yörünge boyunca en düşük hız {\displaystyle v\_{\mathrm {ap} }={\sqrt {\tfrac {(1-e)\mu }{(1+e)a}}}\,} şeklindedir ve merkeze uzaklığı
* {\displaystyle r\_{\mathrm {ap} }=(1+e)a\!\,} olan dolma noktasında sağlanır.

Burada

* {\displaystyle a\!\,} yarı ana eksen.
* {\displaystyle \mu \!\,} standart yer çekimsel parametre.
* {\displaystyle e\!\,} ise yörünge eğikliğidir ve {\displaystyle e={\frac {r\_{\mathrm {ap} }-r\_{\mathrm {per} }}{r\_{\mathrm {ap} }+r\_{\mathrm {per} }}}=1-{\frac {2}{{\frac {r\_{\mathrm {ap} }}{r\_{\mathrm {per} }}}+1}}} şeklinde tanımlanır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "apsis". *Dictionary.com Unabridged*. Random House. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
2. ↑  "apsis". *The American Heritage Dictionary of the English Language*. 5. Boston: Houghton Mifflin Harcourt. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
3. ↑   Chisholm, Hugh, (Ed.) (1911). "Perigee". *Encyclopædia Britannica*. **21** (11. bas.). Cambridge University Press. s. 149.
4. ↑  "Basics of Space Flight". NASA. 30 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mayıs 2017.
5. ↑  Klein, Ernest, *A Comprehensive Etymological Dictionary of the English Language*, Elsevier, Amsterdam, 1965. (Archived version)
6. ↑  "Apollo 15 Mission Report". *Glossary*. 19 Mart 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2009.
7. ↑  R. Dendy; D. Zeleznikar; M. Zemba (27 Eylül 2021). *NASA Lunar Exploration – Gateway's Power and Propulsion Element Communications Links*. 38th International Communications Satellite Systems Conference (ICSSC). Arlington, VA. 29 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: Haziran 18, 2022.
8. ↑  Frank, J.; Rees, M.J. (1 Eylül 1976). "Effects of massive black holes on dense stellar systems". *MNRAS*. **176** (6908): 633-646. Bibcode:1976MNRAS.176..633F. doi:10.1093/mnras/176.3.633.
9. ↑  "the definition of apsis". *Dictionary.com*. 8 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Kasım 2015.
10. ↑  Darling, David. "line of nodes". *The Encyclopedia of Astrobiology, Astronomy, and Spaceflight*. 23 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mayıs 2007.
11. ↑  "Perihelion, Aphelion and the Solstices". timeanddate.com. Ocak 3, 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: Ocak 10, 2018.
12. ↑  "Variation in Times of Perihelion and Aphelion". Astronomical Applications Department of the U.S. Naval Observatory. 11 Ağustos 2011. Ocak 11, 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: Ocak 10, 2018.
13. ↑  "Solar System Exploration: Science & Technology: Science Features: Weather, Weather, Everywhere?". NASA. 29 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Eylül 2015.
14. ↑  "Earth at Aphelion". Space Weather. Haziran 2008. 17 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Temmuz 2015.
15. ↑  Rockport, Steve C. "How much does aphelion affect our weather? We're at aphelion in the summer. Would our summers be warmer if we were at perihelion, instead?". *Planetarium*. University of Southern Maine. 6 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Temmuz 2020.
16. ↑  "Data.GISS: Earth's Orbital Parameters". *data.giss.nasa.gov*. 2 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi.
17. ↑  Espenak, Fred. "Earth at Perihelion and Aphelion: 2001 to 2100". *astropixels*. 13 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Haziran 2021.
18. ↑  "NASA planetary comparison chart". 4 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ağustos 2016.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikisözlük'te ***apsis*** ile ilgili tanım bulabilirsiniz. |

* Apogee – Perigee 14 Mart 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Photographic Size Comparison, perseus.gr
* Aphelion – Perihelion 8 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Photographic Size Comparison, perseus.gr
* Earth's Seasons: Equinoxes, Solstices, Perihelion, and Aphelion, 2000–2020 Ekim 13, 2007, tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. usno.navy.mil
* Dates and times of Earth's perihelion and aphelion, 2000–2025 Ekim 13, 2007, tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. from the United States Naval Observatory
* List of asteroids currently closer to the Sun than Mercury 26 Şubat 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* JPL SBDB list of Main-Belt Asteroids (H<8) sorted by perihelion date 3 Mart 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

| * g
* t
* d
Yörüngeler |
| --- |
| Tipler | 

|  |  |
| --- | --- |
| Genel |  Kutu **·**  Yakalama **·**  Dairesel **·**  Eliptik / Yüksek eliptik **·**  At nalı **·**  Hiperbolik yörünge **·**  Eğik / Eğik olmayan **·**  Kepler yörüngesi **·**  Lagrange noktası **·**  Salınım  **·**  Parabolik yörünge **·**  Parketme **·**  Ters yön yörünge **·**  Eşzamanlı (yarı **·**  senkronaltı)  **·**  Transfer yörüngesi  **·**  Senkronüstü **·**  Dokunum **·**  Uydu /  gezegen /  yıldız /  yıldız sistemi /  galaksi merkezli yörünge  |

|  |  |
| --- | --- |
| Yer merkezli |  Yer eş zamanlı (Jeostatik  **·**  Yer durağan aktarım)  **·**  Mezarlık  **·**  Yüksek Dünya  **·**  Alçak Dünya **·**  Orta Dünya  **·**  Molniya  **·**  Yakın-ekvator **·**  Ay'ın yörüngesi **·**  Kutupsal **·**  Güneş eşzamanlı **·**  Tundra  |

|  |  |
| --- | --- |
| Diğer |  Areosenkron **·**  Areodurağan **·**  Halo **·**  Lissajous **·**  Ay merkezli **·**  Güneş merkezli **·**  Güneş zamanlı **·**  Mars merkezli |

 |
| Karakteristik özellikler | 

|  |  |
| --- | --- |
| Şekil, Büyüklük |  e  Eksantriklik **·**  a  Yarı büyük eksen **·**  b  Yarı küçük eksen **·**  Q, q  Apsis  |

|  |  |
| --- | --- |
| Yön belirleme |  i  Eğim açısı **·**  Ω  Çıkış düğümü boylamı **·**  ω  Enberi açısı **·**  ϖ  Enberi boylamı  |

|  |  |
| --- | --- |
| Konum |  M  Ortalama ayrıklık **·**  ν, θ, f  Gerçek anomali **·**  E  Eksentrik anomali **·**  L  Ortalama boylam **·**  l  Gerçek boylam  |

|  |  |
| --- | --- |
| Değişim |  T  Yörünge periyodu **·**  n  Ortalama devinim **·**  v  Yörünge hızı **·**  *t*0  Devir  |

 |
| Manevralar |  Bi-eliptik transfer  **·**  Çarpışmadan kaçınma (uzay aracı)  **·**  Delta-v  **·**  Delta-v bütçesi  **·**  Kütle çekimsel sapan  **·**  Yerçekimi dönüşü  **·**  Hohmann transfer  **·**  Eğim değişimi  **·**  Düşük enerji transferi  **·**  Oberth etkisi  **·**  Kademe  **·**  Roket denklemi  **·**  Buluşma  **·**  Aktarma, kenetlenme ve ayrılma |
| Diğer yörünge mekaniği konuları |  Gökyüzü koordinat sistemi  **·**  Karakteristik enerji  **·**  Kurtulma hızı  **·**  Efemeris  **·**  Ekvatoryal koordinat sistemi  **·**  Yer izi  **·**  Hill küresi  **·**  Kepler'in gezegensel hareket yasaları  **·**  Lagrange noktası  **·**  n cisim problemi  **·**  Yörünge denklemi  **·**  Yörünge durum vektörleri  **·**  Tedirginlik  **·**  Geriye hareket  **·**  Spesifik yörüngesel enerji  **·**  Spesifik göreli açısal momentum  **·**  İki satırlı elemanlar  |
| Yörüngeler listesi |