**İnce yapı sabiti** ya da **Sommerfeld sabiti** (genelde *α* sembolüyle gösterilir), temel yüklü parçacıklar arasındaki elektromanyetik etkileşimim gücünü tanımlayan boyutsuz bir fiziksel sabittir. Temel yüklü bir parçacığın elektromanyetik alanla eşleşmesini ifade eden temel yükle (*e*) olan ilişkisi 4π*ε*0*ħcα* = *e*2 formülüyle tanımlanmaktadır. Boyutsuz bir nicelik olduğundan, ölçü sistemi fark etmeksizin sayısal değeri yaklaşık 1/137'dir.

*α*, ismini 1916 yılında Bohr atom modelini genişletmeye çalışırken onu bulan Arnold Sommerfeldden alır. *α* bir hidrojen atomunun spektral çizgilerinin arasındaki boşlukların ince yapısını niceler. Bu değer 1887 yılında Michelson ve Morley tarafından tam olarak hesaplanmıştır.

Tanım
-----

Farklı fiziksel sabitler üzerinden *α*'nın tanımları aşağıda verilmiştir:

{\displaystyle \alpha ={\frac {1}{4\pi \varepsilon \_{0}}}{\frac {e^{2}}{\hbar c}}={\frac {\mu \_{0}}{4\pi }}{\frac {e^{2}c}{\hbar }}={\frac {k\_{\text{e}}e^{2}}{\hbar c}}={\frac {e^{2}}{2\varepsilon \_{0}ch}}={\frac {c\mu \_{0}}{2R\_{\text{K}}}}={\frac {e^{2}Z\_{0}}{2h}}={\frac {e^{2}Z\_{0}}{4\pi \hbar }}}
Sabitler:

* *e* temel yük (= 1,602176634×10-19 C);
* π pi sabiti;
* *h* Planck sabiti (= 6,62607015×10-34 J⋅s);
* *ħ* = *h*/2π azaltılmış Planck sabiti (= 6,62607015×10-34 J⋅s/2π);
* *c* ışığın vakumadaki hızı (= 299792458 m/s);
* *ε*0 elektrik sabiti veya elektriğin vakumdaki geçirgenliği;
* *µ*0 manyetik sabit ya da manyetizmanın vakumdaki geçirgenliği;
* *k*e Coulomb sabiti;
* *R*K Von Klitzing sabiti;
* *Z*0 vakumdaki iç direnç.

### SI olmayan birimlerle

Elektrostatik cgs birimleriyle elektriksel yükün birimi (statcoulomb) Coulomb sabitinin ya da geçirgenlik faktörünün 1 ve birimsiz olucağı şekilde tanımlanır. Bu tanımla ince yapı sabiti aşağıdaki gibi ifade edilir (Bu genelde eski fizik kitaplarında bulunabilir),

{\displaystyle \alpha ={\frac {e^{2}}{\hbar c}}.}
Genellikle yüksek enerji fiziğinde kullanılan doğal birimlerde *ε*0 = *c* = *ħ* = 1 eşitliği vardır. Bu eşitlik üzerinden ince yapı sabitinin değeri aşağıdaki gibi ifade edilir,{\displaystyle \alpha ={\frac {e^{2}}{4\pi }}.}
Görüldüğü gibi ince yapı sabiti temel yükün değerini *e* = √4π*α* ≈ 0,30282212 şeklinde tanımlar.

Hartree atom birimleri kullanıldığında (*e* = *m*e = *ħ* = 1 ve *ε*0 = 1/4π) ince yapı sabiti aşağıdaki gibidir,

{\displaystyle \alpha ={\frac {1}{c}}.}

Kaynakça
--------

1. ↑  Mohr, P. J.; Taylor, B. N.; Newell, D. B. (2019). "Inverse fine structure constant" (İngilizce). Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü. 23 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2019.
2. ↑  "Annalen der Physik Ser. 4, Bd. 51 (1916)". *HathiTrust* (İngilizce). 25 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Mart 2021.
3. ↑  Peskin, Michael Edward (1995). *An Introduction To Quantum Field Theory*. Daniel V. Schroeder. New York: Westview Press. ISBN 978-0-8133-4543-7. OCLC 741492433. 28 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2021.

Dış bağlantılar
---------------

* Adler, Stephen. "Theories of the Fine Structure Constant α" (PDF) (İngilizce). FERMILAB-PUB-72/059-T. 31 Ocak 2017 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2019.