Otto Skorzeny, Eylül 1943
**Otto Skorzeny** (12 Haziran 1908 – 5 Temmuz 1975), II. Dünya Savaşı sırasında Alman Waffen-SS komandosu. Budapeşte başkanlık sarayının basılmasını da yönetmiş ve bu sayede Macaristan'ın Almanlara karşı saf değiştirmesini önlemiş Hitler'in meşhur askerlerinden biriydi. II. Dünya Savaşı'nın ardından kurulan gizli Nazi iş birliği örgütü Odessa üyesidir.

Gençliği
--------

Otto Skorzeny uzun bir askerlik geçmişi olan bir orta sınıf Avusturyalı ailenin içinde Viyana'da doğdu. Soyadı, Polonya kökenlidir ve Skorzeny soyadı en uzak akrabalarının bulunduğu Büyük Polonya bölgesinde, Skorzęcin adında bir köyden gelmektedir. Almancaya ek olarak, mükemmel Fransızca konuşurdu ve İngilizceyi yeterli olarak bilmekteydi.

Viyana'da bir üniversite öğrencisi olarak ve Alman ulusal Burschenschaft üyesi olarak tanınmış bir eskrimci oldu. Bir arkadaşıyla beraber kılıç düellosu yaparken yüzüne uzun yıllar izini taşıyacağı büyük bir yara almıştır.

1931 yılında Avusturya'daki Nazi Partisi'ne katıldı ve kısa sürede Sturmabteilung (SA) üyesi oldu. Burada Ernst Kaltenbrunner'in yanında görev aldı. Anschluss'tan (Avusturya'nın ilhakı) sonra uzun boyu ve düzgün fiziği ile Adolf Hitler'in yakın korumalığını yaptı. İnşaat iskeleleri şirketinin işletme müdürü ve ortağı oldu. 1939'da elit bir tümen olan 1. SS Panzer Tümeni "Leibstandarte SS Adolf Hitler"e girdi.

II. Dünya Savaşı
----------------

1940 şubatında topçu yüzbaşı olarak Alman Ordusuna katıldı. Fransa ve Hollanda cephelerinde görev aldıktan sonra teğmen olarak Balkan Operasyonuna katıldı. Yine 1940'ta 2. SS Panzer Tümeni "Das Reich"a girdi.

1943'te RSHA'nın Ülke Dışı Sabotaj Bölümü'ne (VI. Şube) alındı.

29 Temmuz 1943'te Benito Mussolini'yi kurtarmak için Alman Hava Kuvvetleri (Luftwaffe) ve Alman Ordusu (Heer) özel ajanlar arasından Hitler tarafından özel olarak seçilip görevlendirildi. 13 Eylül'de yanına aldığı komandolarla birlikte hava harekâtı yapıp Mussolini'yi Gran Sasso Oteli'nden kurtardı. Bundan dolayı operasyonun adı da Gran Sasso Harekâtı'dır.

Skorzeny (ortada) Mussolini ile birlikte, 12 Eylül 1943
1943 kasımında Hitler, Bosna'da isyan çıkartan bir lideri öldürmesi için Skorzeny'yi görevlendirdi. Partizan lider kaçmayı başarmıştı fakat bu sefer Rusların eline düşmüş ve dolayısıyla Hitler bu sorundan Skorzeny sayesinde kurtulmuştu.

Ekim 1944'te Hitler, Macaristan İmparatorluk vekili Amiral Miklós Horthy'nin Kızıl Ordu ile gizlice pazarlık yaptığı haberini aldıktan sonra Skorzeny'yi Macaristan'a gönderdi. Macaristan'ın teslim olması, Balkan yarımadasında hâlâ savaşan bir milyon Alman askerinin bağlantısını kesecekti.

Skorzeny, kod adı Panzerfaust Harekâtı (Almanya'da Eisenfaust Operasyonu olarak da bilinir) adlı cüretkar bir işgal girişiminde bulunarak, Horthy'nin oğlu Miklós Horthy Jr.'ı kaçırdı ve babasını devlet başkanlığından istifaya etmeye zorladı. Ardından Macaristan'da diktatör Ferenc Szálasi yönetiminde Nazi yanlısı bir hükûmet kuruldu. Nisan 1945'te, Alman ve Macar kuvvetleri Macaristan'dan sürüldükten sonra, Szálasi ve Ok Haç Partisi merkezli kuvvetleri Avusturya ve Slovakya'da savaşa devam etti. Operasyonun başarısı Skorzeny'yi Obersturmbannführer'e terfi ettirdi.

Skorzeny’yi bekleyen son görevi ise, Ardenler Taarruzu'nda İngilizce konuşabilen Alman casuslarla birlikte Müttefik hatlarına sızmak ve sabote etmekti. Bu taarruzda 150. SS Panzer Tugayı'nın komutanlığını yaptı. Skorzeny'nin planladığı gibi, Greif Operasyonu, çoğu ele geçirilmiş Amerikan Cipleri'nde ve Amerikan üniformaları giymiş yaklaşık iki düzine Alman askerini içeriyordu. Skorzeny, 1907 tarihli Lahey Sözleşmesi uyarınca, ABD üniforması giyerken yakalanan adamlarından herhangi birinin casus olarak idam edileceğinin çok iyi farkındaydı ve bu olasılık, Generaloberst Jodl ve Mareşal von Rundstedt ile çok tartışmaya neden oldu.

Skorzeny (soldan 2.), 3 Ekim 1943
Bir avuç adamı yakalandı ve Skorzeny'nin bizzat 1944 Noelini güvenlik nedenleriyle izole bir şekilde geçirmek zorunda kalmaktan hoşlanmayan General Eisenhower'ı öldürmek veya yakalamak için Paris'e bir baskın düzenlediğine dair bir söylenti yaydı. Eisenhower, Skorzeny için topyekûn bir insan avı emri vererek misilleme yaptı ve Müttefiklerin kontrolündeki bölgelere dağıtılan, ayrıntılı bir açıklama ve bir fotoğraf içeren "Aranıyor" posterleri koydurttu. Toplamda, Skorzeny'nin adamlarından yirmi üçü Amerikan hatlarının gerisinde yakalandı ve on sekizi düşman üniforması giyerek savaş kurallarını ihlal ettikleri için casus olarak idam edildi.

1945'te Obersturmbannführer (Yarbay) rütbesine terfi ettirildi ve Doğu Cephesi'ndeki SS avcı birliklerinin birlik yöneticisi (Verbandsführer) olarak atandı. Skorzeny, Şubat 1945'i, Oder Nehri üzerindeki Schwedt Bridgehead'in savunması sırasında, yalnızca bazıları SS komandoları ve paraşütçüleri olan yaklaşık 5.000 askere komuta eden bir tümgeneral olarak geçirdi. 17 Mart'ta, Müttefikler tarafından ele geçirilmesinin ardından Ren Nehri boyunca kalan son bozulmamış köprüyü Remagen'de sabote etme emri aldı, ancak köprü aynı gün çöktü. Hitler ona Almanya'nın en yüksek askeri ödüllerinden biri olan Meşe Yapraklı Şövalye Demir Haçı madalyası verdi.

Otto Skorzeny (solda), Adrian von Fölkersam (ortada), Budapeşte'de, 16 Ekim 1944
Mart 1945'te Skorzeny Alp bölgesine gönderildi ve sözde "Alp kalesinde" son Alman direnişinin örgütlenmesine yardım etmesi gerekiyordu. Bad Aussee'de Nisan sonunda "Schutzkorps Alpenland" adını verdiği çeşitli SS özel birimlerinin 250 ila 300 üyesini topladı.

16 Mayıs 1945'te Skorzeny, Annaberg im Lammertal'deki 3. ABD Piyade Tümeni'nin ABD güçlerine teslim oldu ve sorgulanmak üzere Salzburg'a getirildi. Daha sonra Dachau toplama kampına transfer edildi ve Karşı İstihbarat Birlikleri tarafından sorguya çekildi. Bulge Muharebesi'nde savaş yasalarını ihlal ettiği gerekçesiyle 1947 yılında Dachau Mahkemeleri'nde savaş suçlusu olarak yargılandı. 18 Ağustos 1947 tarihinde Dachau'da bir ABD askeri mahkemesine getirildi. Yargılama üç hafta boyunca sürdü. Dachau'daki duruşmasının ardından Skorzeny, daha fazla soruşturma için Alman makamlarına teslim edildi ve Darmstadt gözaltı kampına transfer edildi.

Skorzeny Brandenburg'da 600. SS Paraşüt Taburu'nu ziyaret ederken, Şubat 1945

Savaş sonrası
-------------

### Hapisten Kaçışı

Skorzeny, Darmstadt'taki bir gözaltı kampında, Nazilerden arındırma mahkemesinin kararını beklerken gözaltına alındı. 27 Temmuz 1948 tarihinde kampa girdi ve yasal bir duruşma için Nürnberg'e götürülmek üzere Skorzeny'i almaya geldiğini iddia eden ABD Askeri Polis üniforması giymiş üç eski SS subayının yardımı ile kamptan kaçtı. Skorzeny daha sonra ABD yetkililerinin kaçmasına yardım ettiğini ve üniformaları sağladığını ileri sürmüştür.

Skorzeny, Nürnberg duruşmalarında tanık olarak bir hücrede beklerken, 24 Kasım 1945
Skorzeny yaklaşık 18 ay boyunca Hjalmar Schacht'ın (Hitler'in eski maliye bakanı) yeğeni Ilhse Lüthje tarafından kiralanan Bavyera'da bir çiftlikte saklandı. Bu süre zarfında Reinhard Gehlen ve Hartmann Lauterbacher (Hitler Gençliği eski başkan yardımcısı) ile temas halinde oldu. Skorzeny, 13 Şubat 1950 tarihinde Paris'teki Champs-Elysées'te bir kafede fotoğraflandı. Ertesi gün Fransız basınında çıkan fotoğraf, Salzburg'a taşınmasına neden oldu. Burada Alman gazileri ile bir araya geldiği ve o günlerde Ilhse Lüthje ile evlenmek için aynı zamanda karısına boşanma davası açtı.

Kısa bir süre sonra, İspanyol hükûmeti tarafından verilen bir Nansen pasaportu (uluslararası vatansız mültecilere Milletler Cemiyeti tarafından verilen kimlik kartı) yardımı ile Madrid'e taşındı. Orada küçük bir mühendislik işi kurdu. Nisan 1950 tarihinde Fransız gazetesi Le Figaro'nun Skorzeny'nin anılarını yayımlaması sonucu 1.500 komünistin derginin genel merkezinin önünde ayaklanmasına neden oldu.

### Askeri danışman

Otto Skorzeny (solda) ve Juan Perón (ortada).
Skorzeny, eski General Reinhard Gehlen tarafından 1953'te Mısır'a gönderildi. Skorzeny, Mısır ordusunu eğitmek için eski SS ve Wehrmacht subaylarından oluşan bir personel topladı. Bu subaylar arasında, SS Generali Wilhelm Farmbacher, Panzer Generali Oskar Munzel, Polonya'da Yahudi İşleri Gestapo Bölümü başkanı Leopold Gleim ve Joachim Daemling'de Skorzeny'ye katıldı. Skorzeny, Mısır Ordusunun eğitimine ek olarak Süveyş Kanalı bölgesinde konuşlanmış İngiliz birliklerine karşı muhtemel saldırı için komando taktikleri vererek Arap gönüllüleri eğitti. Birkaç Filistinli mülteci de komando eğitimi aldı ve Skorzeny 1953-1954'te Gazze Şeridi üzerinden İsrail'e akınlarını planladı. Bu Filistinlilerden biri de Yaser Arafat'tı.

Bu görevden sonra Mısır Cumhurbaşkanı Cemal Abdünnasır'a bir danışman olarak hizmet etmeye devam etti.

Bazı yazarlara göre, İspanya ve Arjantin arasında seyahat etti ve burada Başkan Juan Perón'a danışman olarak ve Eva Perón'un koruması olarak görev yaptı ve "Dördüncü Reich"ın Latin Amerika merkezli olması için bir tutkuyla çalıştı.

### Mossad'dan işe alımı iddiası

İsrail güvenlik ve istihbarat dergisi Matara 1989'da, Skorzeny'nin 1963'te Mossad tarafından İsrail'e karşı kullanılacak roketler geliştirmek için Mısır kaynaklı bir proje üzerinde çalışan Alman bilim adamları hakkında bilgi almak için işe alındığını iddia eden bir makale yayınladı. İsrail'in önde gelen gazetesi Yedioth Ahronot, Matara'nın hikâyesi hakkında haber yaparken, hikâyeyi kendi üst düzey Mossad kaynağından doğruladığını söyledi. Eski Mossad başkanı Isser Harel, eski Nazilerin Arap ülkeleri hakkında istihbarat sağlamak için işe alındığı hikâyesini doğruladı.

Ian Black ve Benny Morris 1991'de Skorzeny'nin kimin için çalıştığını bilmiyor olabileceğini yazdılar, ancak 2010'da Tom Segev, Simon Wiesenthal'ın biyografisinde Skorzeny'nin ancak Wiesenthal'in onu aranan savaş suçluları listesinden çıkarması halinde yardım teklif ettiğini yayınladı. Wiesenthal reddetti, ancak Skorzeny sonunda yine de yardım etmeyi kabul etti. Segev, ana kaynağı olarak, Skorzeny'nin işe alınmasında ana rolü Segev'in atfettiği kıdemli Mossad ajanı Rafi Meidan'ı verdi.

Hikâyenin diğer ayrıntıları 2016'da Yossi Melman ve Dan Raviv tarafından yayınlandı. Aldıkları bilgilere göre, bir Mossad ekibi Skorzeny'yi öldürmek için bir plan geliştirmeye başlamıştı, ancak şef Isser Harel onun yerine onu işe almaya karar verdi, içeride bir adam olarak, Mısır'a askeri yardım sağlayan Nazileri hedef alma yeteneklerini büyük ölçüde artıracaktı. İddiaya göre 1962'de Avraham Ahituv ve Rafi Eitan ile çalışarak Mossad için işe alındı ve operasyonlar yürüttü.

Diğer isimsiz kaynaklar Skorzeny'nin Mossad'ın suikasta uğramasını beklediği İspanya'daki evini ziyaret etmesinden sonra işe alındığını iddia etti. Mossad'ın İsrail'deki tesislerinde eğitim ve öğretim gördükten sonra, Mossad için söylentiye göre Mısır hükûmeti için çalışan Alman roket bilimcisi Heinz Krug'a suikast düzenlemek ve Mısır askeri roket sahası Fabrika 333'te beş Mısırlıyı öldüren bir mektup bombası göndermek vardı. Ayrıca Mısır için çalışan Alman bilim adamlarının isimlerini ve adreslerini ve Mısır'a askeri donanım sağlayan Avrupalı paravan şirketlerinin isimlerini de verdiği iddia ediliyor.

Doğrulanmış hiçbir kaynak, Skorzeny'nin İsrail ile çalışma nedenlerini açıklayamaz, ancak macera ve entrikalara can vermiş ve Mossad'ın suikastinden korkmuş olabilir. 22 Ocak 2018'de Der Spiegel'de yayınlanan bir makale, Mossad patronu Isser Harel'in cinayet emrini verdiğini belirterek, Skorzeny'nin Krug'un ölümüyle ilgisi olduğuna dair şüpheleri artırdı.

### Diğer faaliyetleri

Otto Skorzeny Francisco Franco’un isteği üzerine İspanya'da yaşamına devam etti. Diğer binlerce eski Nazi gibi, Skorzeny de 1952'de bir Batı Alman hükümeti tahkim kurulu tarafından gıyaben entnazifiziert (denazifiye edilmiş) ilan edildi, bu da artık İspanya'dan diğer Batı ülkelerine vatansız kişiler için özel bir Nansen pasaportuyla seyahat edebileceği anlamına geliyordu. 1957 ve 1958'de İrlanda'yı ziyaret etti. 1958'in sonlarında Avusturya pasaportu almaya hak kazandı. 1959-1969 yılları arasında zamanının bir bölümünü İrlanda'da Kildare ilçesinde satın aldığı 165 dönümlük çiftlik olan Martinstown House'da geçirdi. Skorzeny'in ülkeye sebepsiz yere girişi reddedilemese de, İrlanda hükümeti tarafından oturma vizesi reddedildi ve kalış süresini bir seferde altı hafta ile sınırlamak zorunda kaldı ve İrlanda Askeri İstihbarat Müdürlüğü (G2) tarafından izlendi. 1963'ten sonra ülkeyi nadiren ziyaret etti ve 1971'de Martinstown House'u sattı. 1.93 cm uzunluğunda ve 110 kg ağırlığında, yüzündeki yara izi ile birlikte kolayca tanınabilir biri olarak, İngiliz ve İrlanda basını arasında neden İrlanda'da olduğu konusunda spekülasyonlara neden oldu. Bir Kildare sakini, Skorzeny'i "özellikle arkadaş canlısı olmayan ve yerel halkla gerçekten kaynaşmayan biri" olarak tarif etti. Skorzeny ayrıca Mallorca'da da mülk sahibiydi.

1960'larda Skorzeny, "üniformalı birlikler tarafından yürütülen paramiliter operasyonlar ve sivil ajanlar tarafından yürütülen siyasi savaş arasındaki havzayı sıkıştıracak bir stratejik saldırı personelinin uluslararası direktörlüğü" olarak tasarladığı Paladin Grubu'nu kurdu. Merkezi Alicante, İspanya yakınlarında bulunan Paladin Group gerillaların silahlandırılması ve eğitimi konusunda uzmanlaştı. Bazı ajanları, İspanya İçişleri Bakanlığı tarafından terörist grup ETA'ya karşı gizli bir savaş yürütmek için işe alındı.

Skorzeny 1966 yılında kurulmuş olan İspanyol neo-Nazi grup CEDADE'nin liderliğini yaptı ve bu gruba bir danışman olarak hareket etmesinden dolayı bu örgütün kurucu babalarından biri olarak sayılır.

Skorzeny'nin, Robert Steinbacher ve Otto Steinbauer adı altında Nazi fonları veya (bazı kaynaklara göre) Avusturya istihbaratı tarafından desteklenen Die Spinne (Örümcek) adlı gizli bir örgüt kurduğu, 600 kadar eski SS askerinin Almanya'dan İspanya'ya, Arjantin'e ve oradan diğer ülkelere kaçmasına yardım etti.

Yıllar içinde, Skorzeny, Gehlen ve onların işbirlikçi ağları, sözde Avrupa ve Latin Amerika'da muazzam bir etki kazandılar.

Özel hayatı
-----------

1934'te Skorzeny, Margareta Gretl Schreiber ile evlendi ve 1937'de çocukları olmadan boşandılar.

1939'da Emmi Linhart ile evlendi ve 1940'ta *Waltraut* isiminde bir kızı oldu. 1953'de boşandılar.

1954'te Madrid'de Ilse Lüthje ile evlendi ve ölümüne kadar Lüthje ile birlikte yaşadı.

Ölümü
-----

1970 yılında, Otto Skorzeny'nin omurgasında kanserli iki tümör keşfedildi. İki tümör Hamburg'da bir hastanede yapılan ameliyat ile çıkarıldı ancak yapılan ameliyattan sonra belden aşağısı felç kaldı. Skorzeny yeniden yürüyebilmek için bir fizyoterapist ile her gün uzun saatler geçirdi ve altı ay içinde tekrar ayağa kalktı. Otto Skorzeny sonunda, 5 Temmuz 1975 tarihinde, Madrid'te akciğer kanserinden öldü. Öldüğünde 67 yaşındaydı. Skorzeny hayatı boyunca Nazizmi hiç kınamadı.

7 Ağustos 1975 tarihinde Madrid'de Katolik cenaze töreni yapıldı fakat cesedi yakıldı ve külleri daha sonra Viyana'ya getirilerek Döblinger Friedhof'ta Skorzeny aile mezarlığında toprağa verildi. Cenaze töreninde "eski yoldaşları" kendisini Hitler selamı ile selamladı ve ayrıca Hitler'in en sevdiği şarkılardan bazılarını söylediler. Aynı zamanda cenazesine katılan eski Mossad ajanlarının verdiği bilgiye göre, cenazesine "tek-kol Nazi selamı vermekte tereddüt etmeyen düzinelerce Alman askeri gazisi ve eşleri katılmıştır".

Kaynakça
--------

1. ↑  Crutchley, Peter (30 Aralık 2014). "How did Hitler's scar-faced henchman become an Irish farmer?". BBC. 30 Aralık 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Aralık 2016.
2. ↑  Stillwell, Blake (4 Ekim 2016). "This is how 'the most dangerous man in Europe' hunted his fellow Nazis for Israel". Business Insider. 4 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.
3. ↑  Raviv, Dan. "The Strange Case of a Nazi Who Became an Israeli Hitman". Haaretz. 21 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
4. ↑  Prof. Nikolaus von Preradovich: *Österreichs höhere SS-Führer. Vowinckel*, Berg am See 1987; 3-921655-55-2, p. 317.
5. ↑  Delaforce, Patrick (2006). *The Battle of the Bulge: Hitler's Final Gamble*. Pearson Education. ISBN 1-4058-4062-5.
6. ↑  Mitcham, Samuel W. (2008). *Panzers in Winter: Hitler's Army and the Battle of the Bulge*. Greenwood Publishing Group. s. 30. ISBN 978-0-275-97115-1.
7. ↑  Lee, p. 32
8. ↑  Michael Reynolds (1 Şubat 2006). *Men of Steel: I SS Panzer Corps: The Ardennes and Eastern Front, 1944-45*. Casemate Publishers. s. 58. ISBN 1-9320-3351-3.
9. ↑  Koessler, Maximilian (January 1959). "International Law on Use of Enemy Uniforms As a Stratagem and the Acquittal in the Skorzeny Case". *Missouri Law Review*. **24** (1). 7 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Kasım 2021.
10. ↑  Rottman, Gordon L. (2013). *World War II river assault tactics*. Oxford: Osprey. s. 36. ISBN 9781780961088.
11. ↑  Scherzer, Veit (2007). *Die Ritterkreuzträger 1939–1945 Die Inhaber des Ritterkreuzes des Eisernen Kreuzes 1939 von Heer, Luftwaffe, Kriegsmarine, Waffen-SS, Volkssturm sowie mit Deutschland verbündeter Streitkräfte nach den Unterlagen des Bundesarchives* [*The Knight's Cross Bearers 1939–1945 The Holders of the Knight's Cross of the Iron Cross 1939 by Army, Air Force, Navy, Waffen-SS, Volkssturm and Allied Forces with Germany According to the Documents of the Federal Archives*] (Almanca). Jena, Germany: Scherzers Militaer-Verlag. s. 708. ISBN 978-3-938845-17-2.
12. ↑  Lee, pp. 42-43
13. ↑  Lee, p. 45
14. ↑  "The Press: Fools & Opposition". *TIME*. 5 Haziran 1950. 7 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Aralık 2016.
15. ↑  Infield, Glenn B. *Skorzeny: Hitler's Commando*, NY: St. Martin's Press, 1981.
16. 1 2 3 4 5 6 7  Raviv, Dan; Melman, Yossi (27 Mart 2016). "The Strange Case of a Nazi Who Became an Israeli Hitman". *Haaretz*. 27 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Aralık 2016.
17. ↑  "Barbie's Postwar Ties With U.S. Army Detailed". *Boston Globe*. 14 Şubat 1983.
18. ↑  Infield
19. ↑  Wechsberg, pp. 81, 116
20. 1 2  "Ex-Ss Man worked for Mossad against Egyptian rocket project". *Jerusalem Post*. 20 Eylül 1989.
21. ↑  Ian Black (21 Eylül 1989). "Israelis recruited SS colonel as agent". *The Guardian*. s. 12.
22. ↑  Ian Black and Benny Morris. *Israel's Secret Wars*. Futura. s. 198.
23. 1 2 3  Tom Segev (2010). *Simon Wiesenthal: The Life and Legends*. Doubleday. ss. 164-165.
24. ↑  *Otto Skorzeny: Hitler's scarfaced henchman-Irish farmer and Mossad hitman* 11 Kasım 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.: Posted on 17 October 2016 under History, Ireland, Mossad, Nazi, Post WWII, World War 2- Retrieved 15 April 2017
25. ↑  Rosenbach, Marcel (22 Ocak 2018). ""Raketen-Krug": Mordauftrag vom Mossad-Chef". 24 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi – Spiegel Online vasıtasıyla.
26. ↑  Terence, O'Reilly (2008). *Hitler's Irishmen*. Mercier Press. ISBN 978-1-85635-589-6.
27. ↑  Snyder, Louis Leo (2005). *Hitler's Henchmen: The Nazis who Shaped the Third Reich*. David & Charles. s. 315. ISBN 0-7153-2033-5.
28. ↑  Lee, p. 185
29. ↑  Lee, p. 186
30. ↑  "Otto Skorzeny, Nazi Commando, Dead". *The New York Times*. 8 Temmuz 1975.
31. ↑  "Nazis: The Deadly Spider". *Newsweek*. 21 Temmuz 1975.
32. ↑   3 Mart 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Şablon:Bare URL inline
33. ↑   16 Ocak 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Şablon:Bare URL inline
34. ↑   17 Kasım 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. › names › ilse\_lüthje
35. ↑  "Deutsche Biographische Enzyklopädie", Band 9 Schmidt - Theyer, K.G. Sauer, München 1998, ISBN 3-598-23169-5
36. ↑  "Hitler's commando Lt-Col Otto Skorzeny 'worked as an assassin for Israeli intelligence'". *The Telegraph*. 2 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.
37. ↑  *How a famous former Nazi officer became a hitman for Israel* 26 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.- Retrieved 2017-03-15
38. ↑  "Otto Skorzeny, Nazi Commando, Dead; Rescued Mussolini From Italian Peak". 7 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.

| * g
* t
* d
Nazi kaçakların savaş sonrası kaçışı |
| --- |
| Kaçaklar | 

|  |  |
| --- | --- |
| Alman / Avusturyalı | 
* Ludolf von Alvensleben
* Klaus Barbie
* Alois Brunner
* Adolf Eichmann
* Josef Mengele
* Hermann Michel
* Erich Priebke
* Walter Rauff
* Eduard Roschmann
* Walter Schreiber
* Horst Schumann
* Franz Stangl
* Gustav Wagner

 |
| Hırvat | 
* Milivoj Ašner
* Ante Pavelić
* Dinko Šakić
* Vjekoslav Vrančić

 |
| Diğer milletlerden | 
* Herberts Cukurs
* Pierre Daye
* Léon Degrelle
* John Demjanjuk
* Søren Kam
* René Lagrou
* Mykola Lebed
* Jacques de Mahieu
* Carl Værnet

 |

 |
| Yardakçı | 

|  |  |
| --- | --- |
| Organizasyon | 
* Nazi kaçış yolları

 |
| Hükümet destekli | 
* Villa Baviera
* Francisco Franco
* Juan Perón
* Paperclip Harekâtı
* Robert Leiber
* Alfredo Stroessner

 |
| Diğer kişiler | 
* Horst Carlos Fuldner
* Rodolfo Freude
* Alois Hudal
* Charles Lescat
* Hans-Ulrich Rudel
* Otto Skorzeny

 |

 |
| Avcılar | 
* Serge ve Beate Klarsfeld
* Simon Wiesenthal
* Efraim Zuroff

 |
| Şüpheli  / İhtilaflı | 
* Krunoslav Draganović
* Aribert Heim
* ODESSA

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 90916483
* BNE: XX844781
* BNF: cb11972264k (data)
* GND: 118614886
* ISNI: 0000 0001 1930 3069
* LCCN: n50012986
* NARA: 10580501
* NKC: jn20000701649
* NLI: 987007463369205171
* NTA: 069225524
* SELIBR: 247878
* SNAC: w6cg07x2
* SUDOC: 027745732
* VIAF: 39371245
* WorldCat: lccn-n50012986

 |