İki kişi tarafından Jedi kurgulaması.
**Jedi**, Yıldız Savaşları filmlerinde, barışın koruyucuları olarak adlandırılan kurgusal gruptur.

Kökenleri çok eskiye dayansa da binlerce nesilden sonra Galaktik Cumhuriyet'in koruyucu ve savaşçıları haline gelmişlerdir. Jedi'lar, Coruscant adlı Galaktik Cumhuriyet'in başkentinde yer alan Jedi Tapınağı'nda eğitilip, Güç adı verilen bir metafizik kuvveti kullanmayı öğrenirler. Temel silahları ışın kılıcıdır.

Jedi kelimesinin olası etimolojisi: jedi kurgusal bir kelime olsa da bu kelimenin temsil ettiği kişilerin ışın kılıcı kullanlanıyorlar olması ve bu ışın kılıçlarının parlaklığı ve keskinliğinin olmasıyla benzer özellikliklere sahip tarihsel olarak neolitik sonlarına doğru ticaretine başlanan parlak turkuaz rengi, keskin özellikleri olan ve ya da taşı, yeşim taşı jade, jat, jasper adlarla anılan bu taş cinsinde esinlendiği görülebilir. Ayırca Jedi/jeday aynı isim etimolojik olarak da ve teknik olarak aynı Jedi ile olduğu görülmektedir.  ayrıca Jade taşının çıkarıldığı Doğu Türkistan'a yakın bir bölge olan Kuzey Hindistan'da 'Jat' adında bir halk da bulunmaktadır jat people .

Jedi olmak
----------

Jedi olmak için en çok zeka ve derin bir bağlılık gereklidir. Güce duyarlı olmak için gerekli olan bir başka özellik de midi-kloryan seviyesinin yüksekliğidir. Bu konuda yetenekli olduğu keşfedilenler doğumundan hemen sonra veya doğum üzerinden fazla zaman geçmeden Coruscant'daki Konsey merkezinin bulunduğu Jedi Tapınağı'nda eğitime alınır. Jedi hayatı günümüzdeki manastır hayatına benzer olup, kişinin kendini bu amaç uğruna feda etmesi ve her şeyden vazgeçmesidir.

Jedi Tapınağı
-------------

Jedi Tapınağı, Yıldız Savaşları bilimkurgu serisinde geçen hayali bir yapıdır. Coruscant, galaktik şehrinin yapılarının 1 km üzerinde yüksekliğe yerleştirilmiş çok büyük bir yapıdır. Jedi tapınağı eski cumhuriyette bulunan müthiş bilgiyle dolu bir yerdir. Usta jediler padawanlarını burada eğitirlerdi. Cumhuriyete klon ordusu yapıldıktan sonra Anakin Skywalker (Darth Vader) önderliğinde jedi tapınağı saldırıya uğrayınca çöküp harabe olmuştur. imparatorluk jedi tapınağındaki bilgileri alıp jedi tapınağını çökertme kararı almıştır.

Hiyerarşik düzen yapısı
-----------------------

Jedi şövalyelerinin eğitim ve sınıflandırmasını oluşturan hiyerarşik yapı kabaca şu şekildedir:

### Başlangıç

Başlangıç aşamasında, (çocukluk çağında) çocuktaki "Güç" potansiyeline bakılır. Aday çok erken yaşlarda, Jedi eğitimine başlamak üzere evinden ayrılır. Eğer bu çağdaki bir çırak, 13 yaşına gelene dek bir Jedi Şövalyesi tarafından "Padawan" olarak seçilmezse, Jedi kurumu içerisinde başka bir göreve kaydırılır. Kişinin yeteneğine göre bu görev araştırma, tarım, sağlık vb. görevler olabilir.

### Padawan

Bir çırak akademideki eğitiminin ardından, bir Jedi Şövalyesi veya Ustası ile bire-bir eğitime başladığında "Padawan" olur. Geleneklere göre, Padawan Jedi Şövalyesi olana dek saçının bir bölümünü uzatır ve bu uzun örgülü kısım, Şövalye olduğunda kesilir. Bir Jedi sadece bir çırağa sahip olabilir, bu çırak terfi ettikten sonra yeni bir çırak alıp yetiştirebilir. Usta Yoda, Bölüm II'de birçok çocuğa eğitim verirken görülür, fakat burada onlar "Padawan" olarak eğitilmeden önce Jedi öğretileri ile ilgili genel eğitim almaktadırlar. Bazı Jedi ustaları bir *Padawan'dan* fazlasını alırlar. "Padawan" sözcüğünün *Edgar Rice Burroughs'un* bilimkurgu kitabı *Barsoom'da* geçen düşük kıdemli subaylara verilen isim olan "padwar" sözcüğünün değişmiş hali olma olasılığından bahsedilmektedir.

Padawan, youngling ile jedi ustalığı arasında uzun bir yoldur.

### Jedi Şövalyesi

Disipline edilmiş, deneyim kazanmış padawanlar "sınavlarını" başarı ile tamamladıktan sonra, tam anlamı ile Jedi halini alırlar. Bu sınavlar genellikle, yoğunlaşma testleri, fiziksel testler ve adayın seviye, bilgi ve kendini adamışlığını saptayan başka testlerdir. Bilinen sınavlar şunlardır; fakat burada belirtilerle sınırlı değildir: beden sınavı, cesaret sınavı, beceri sınavı ve yüzleşme sınavı. Usta Yoda, çırağı Luke Skywalker'a tam bir Jedi olma yolunda aldığı eğitim sırasında ikinci kez Darth Vader ile karşılaşması için eğitim vermiştir. Bazen, sıra dışı bir performans gösteren (genellikle kahramanlık) Padawan öğrenci, Jedi Şövalyesi statüsü kazanır, Obi-Wan Kenobi'de olduğu gibi, eğitiminin sonuna doğru Kenobi, Naboo Savaşı'nda,ustası Qui-Gon ölünce Karanlık Sith Lordu Darth Maul'u yenmek zorunda kalmıştır.Bu sırada bir padawandır.Jedi Şövalyesi, en genel olarak mevcut Jedi sınıfıdır, bundan dolayı, kelime sıklıkla Jedilar için genel söylem olarak da kullanılır. Ayrıca Jedi Konseyine girebilmek için en az bu mertebede olmak zorunludur.

### Jedi Ustaları

Yanına bir padawan alıp, onu jedi şövalyesi olana dek başarıyla eğiten Jedi şövalyelerine verilen unvandır. Sistemin işleyişinden ötürü her Jedi'nin bir ustası vardır. Bu da her jedi'nin eğitimi süresince jedi topluluğuyla birey düzeyinde bir bağ kurmasını sağlar.

* Ki Adi Mundi
* Even Piell
* Saesee Tiin
* Yoda
* Obi Wan Kenobi
* Qui-Gon Jinn
* Mace Windu
* Plo Koon
* Kit Fisto
* Shaak Ti
* Luke Skywalker
* Galen Marek diğer adı (Starkiller)

bilinen Jedi Ustaları'nın birkaçıdır.

### Jedi Konseyi Üyesi

Bir Jedi Konsey üyesi yeri boşaldığında, Konsey bu boş yeri, üstün özelliklere sahip bir Jedi Ustası ile doldurmaya çalışır. Mümkün olduğu durumlarda, olası adaylar Konsey üyeleri tarafından oylama ile belirlenir. Bazı durumlarda, Konsey üyeliği ile *farklı bir bakış açısı verebilecek* birkaç Şövalye'ye sahip olmuştur. Bununla beraber Sith'in İntikamı'ndaki gibi (Senatör Palpatine'in isteği ile Anakin'in Ustalığa yükselmeden Konsey'de yer alması) istisnai referanslar bulunabilir. Usta olmadan Jedi Konsey üyesi olarak bilinen tek Jedi, Anakin Skywalker'dır.

Jedi Konseyi içinde çok net sınıflamalar yoktur, fakat çok açık yetki merkezleri vardır. Yoda, Konsey'de kaldığı sürece Konsey'in en kıdemli üyesi ve *Büyük Usta* olarak saygı görmüştür, Mace Windu ise ondan sonra gelmiştir.

Ayrıca bakınız
==============

* Sith
* Işın kılıcı
* Güç
* Yıldız savaşları

Kaynakça
--------

* 12 Ekim 2006 tarihli İngilizce Wikipedia Jedi maddesi

| * g
* t
* d
*Yıldız Savaşları* |
| --- |
| 
* George Lucas
* Lucasfilm

 |
| Uzun metrajlıfilmler | 

|  |  |
| --- | --- |
| Anahikâye | 
* *Yeni Bir Umut* (1977)
* *İmparator* (1980)
* *Jedi'ın Dönüşü* (1983)
* *Gizli Tehlike* (1999)
* *Klonların Saldırısı* (2002)
* *Sith'in İntikamı* (2005)
* *Güç Uyanıyor* (2015)
* *Son Jedi* (2017)
* *Skywalker'ın Yükselişi* (2019)

 |
| Antoloji | 
* *Rogue One* (2016)
* *Solo* (2018)

 |
| Diğer | 
* *Klon Savaşları* (2008)

 |

 |
| Televizyonve radyo | 

|  |  |
| --- | --- |
| Filmler | 
* *Holiday Special* (1978)
* *Caravan of Courage* (1984)
* *The Battle for Endor* (1985)

 |
| Animasyon dizileri | 
* *Droids* (1985-1986)
* *Ewoks* (1985-1986)
* *Klon Savaşları* (2003-2005)
* *Klon Savaşları* (2008-2020)
	+ oyuncular
	+ bölümler
* *Asiler* (2014-2018)
	+ karakterler
	+ bölümler
* *Forces of Destiny* (2017-)
* *Detours* (yayımlanmadı)
* Radyo dramaları (1981-1996)
* *Star Wars: Kötüler Timi* (2021)
* *Star Wars: Düşler* (2021)
* *Tales of the Jedi* (2022)

 |
| Aksiyon dizileri | 
* *The Mandalorian* (2019-)
* *The Book of Boba Fett* (2021)
* *Obi-Wan Kenobi* (2022)
* *Andor (2022)*
* *Ahsoka* (2023)
* *Skeleton Crew* (2023)
* *The Acolyte* (TBA)

 |

 |
| Hikâye | 

|  |  |
| --- | --- |
| Karakterler | 
* Jedi
* Sith
* Stormtrooper
* Klon askerleri

 |
| Konseptler | 
* Mimarlık
* Yaratıklar
* Türler
	+ A-E
	+ F-J
	+ K-O
	+ P-T
	+ U-Z
* Diller
* Güç
* Fizik

 |
| Gezegenler ve uydular | 
* Alderaan
* Bespin
* Coruscant
* Dagobah
* Endor
* Hoth
* Jakku
* Kashyyyk
* Naboo
* Tatooine
* Yavin

 |
| Organizasyonlar | 
* İlk Düzen
* Galaktik İmparatorluk
* Galaktik Cumhuriyet
* Yeni Galaktik Cumhuriyet
* Asi Birliği
* Direniş

 |
| Teknoloji | 
* Silahlar
	+ Blaster
	+ Ölüm Yıldızı
	+ Işın kılıcı
* Araçlar
	+ Landspeeder
	+ TIE fighter
	+ X-wing fighter
	+ Yıldız Destroyeri
	+ *Millennium Falcon*

 |
| Diğer | 
* Klon Savaşları
* Galaktik İç Savaş
* Mos Eisley
	+ Mos Eisley Cantina

 |

 |
| Yapım | 
* Oyuncular
* Yeniden yayımlardaki değişiklikler
	+ Han shot first
* Çekim yerleri
* Müzik
* Açılış yazısı
* Devam üçlemesi
* Kaynaklar ve benzerler

 |
| Dış medya | 

|  |  |
| --- | --- |
| Görülecek yerler | 
* *A Galactic Spectacular*
* Jedi Training: Trials of the Temple
* Star Tours
	+ The Adventures Continue
* Galaxy's Edge
* *Star Wars* Hotel
* *Star Wars* Hyperspace Mountain
* *Star Wars* Launch Bay
* *Star Wars* Weekends
* Where Science Meets Imagination

 |
| Lego | 
* Set listesi
* *Droid Tales*
* *The Resistance Rises*
* *The Freemaker Adventures*

 |
| Ürünler | 
* Aksiyon figürleri
	+ Kenner
		- liste
	+ Hasbro
		- Vintage Collection
		- *Star Wars* Transformers
* Oyunlar
* *Star Wars* Pez
* Manga
* Force Trainer
* Shepperton Design Studios
* Takas kartları
* Vinylmation
* *Star Wars* Rollinz oyuncakları

 |
| Televizyon programları | 
* *The Making of Star Wars*
* *SP FX: The Empire Strikes Back*
* *From Star Wars to Jedi: The Making of a Saga*

 |
| Diğer | 
* Video oyunları
	+ liste
* *Shadows of the Empire*
* *Knights of the Old Republic*
* *The Force Unleashed*
* *The Old Republic*
* Sanat
* Kitaplar
	+ kurgusal olmayan
* Çizgi romanlar
	+ liste
* Genişletilmiş evren
	+ karakterler

 |

 |
| Kültürel etki | 
* 501. Lejyon
* *Uzay Yolu* ile karşılaştırması
* Force for Change
* Jedi sayım fenomeni
* Jediizm
* Rebel Legion
* *Star Wars* Celebration
* *Star Wars* Günü
* *Star Wars: In Concert*
* *Star Wars Insider*
* Wookieepedia
* TheForce.Net
* Yoda conditions

 |
| 
* Kategori Kategori

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: sh2016001779
* NLI: 987007398199305171

 |