**ISU-122** (*Istrebitelnaja* *- Josef Stalin tabanlı - Samokhodnaya Ustanovka 122*) II. Dünya Savaşı sırasında çoğunlukla anti-tank rolünde kullanılan bir Sovyet taarruz topuydu.

Tarih ve amaç
-------------

Ağır kundağı motorlu top (Rusça ИСУ-122) ISU-122'nin prototipi Chelyabinsk Kirov fabrikasında *(Chelyabinskiy Kirovskiy Zavod (ChKZ),* Çelyabinsk, Rusya) Aralık 1943'te inşa edildi. Tasarım, ISU-152 kundağı motorlu top şasisini kullanıyordu, sadece top farklıydı. ISU-122, ISU-152'nin ML-20S top-obüsü yerine ana top olarak A-19S 122 mm'lik bir topa sahipti. Bu topların çekili versiyonları aynı 52-L-504A (Rus adı 52-Л-504А) kundağını kullanıyordu, bu nedenle ML-20 topu yerine A-19'un kurulumu zor bir iş değildi. ISU-152'nin geliştirilmesi tamamlandıktan sonra ChKZ mühendisleri, ilk ISU-122 prototipi olan *"Object 242"* yi oluşturmak için A-19 topunu ISU-152 şasisine monte etti. Başarılı bir şekilde test edildi, ancak hemen seri üretime geçmedi.

O dönemde, tüm ISU gövdeleri ML-20S top-obüsüyle donatılıyordu. Tank şasisi üretimi hızlı bir şekilde devm ederken, 1944'ün başında ML-20S toplarının üretimi yeterli değildi. Devlet yetkilileri bu tamamlanmamış gövdelerin A-19 topunun motorlu kundak için hafifçe değiştirilmiş A-19S varyantı ile tamamlanmasını emretti. ISU'yu yeniden silahlandırmanın bir diğer avantajı, ağır Alman tanklarına karşı artan doğrudan ateş menzili oldu. Bu nedenlerle, Devlet Savunma Komitesi Kızıl Ordu hizmeti için *Object 242'yi* 12 Mart 1944'te ISU-122 olarak kabul etti. Nisan 1944'te, ilk ISU-122 serisi ChKZ üretim hattından çıktı.

A-19S topunun manuel pistonlu bir kaması vardı, bu da ateş hızını dakikada 2,5 ile 1,5 atışa düşürüyordu. Sovyet tasarımcıları, A-19S'nin kamasını modernleştirerek 122 mm'lik topun yarı otomatik bir varyantı D-25'e geliştirdi. D-25 topu, öncelikli olarak IS-2 tanklarına monte edildi, ancak Eylül 1944'te kundağı motorlu toplar için kullanılabilir hale geldi. D-25S ile donanmış prototip ISU aracı *"Object 249"* olarak adlandırıldı, fabrika ve devlet testlerini başarıyla geçti. Atış hızı dakikada 2 ile 3 mermiye yükseltildi; güçlü ve deneyimli yükleyiciler ile atış hızı dakikada 4 mermiye ulaşabiliyordu. Namlu freninin geri tepmeyi azaltması sayesinde D-25'in A-19'dan daha küçük bir geri tepme tamponu vardı. Bu, mürettebatın çalışma koşullarını iyileştirdi ve aynı zırh kalınlığına sahip daha küçük, daha hafif bir top kalkanına izin verdi.

Testten hemen sonra, *Object 249* ISU-122S (ИСУ-122С) kundağı motorlu top olarak seri üretime girdi. Bununla birlikte orijinal ISU-122 de eldeki A-19 top stoku nedeniyle (ML-20 ve D-25 doğrudan topçu fabrikalarından gelmekteydi) ISU-152 ile birlikte üretimde kaldı. ISU-122 ve ISU-122S'nin seri üretimi 1945 sonunda sona erdi. ChKZ toplam 1.735 ISU-122 ve 675 ISU-122S varyantı üretti.

II. Dünya Savaşı'ndan sonra elde kalan birçok ISU-122 roketatar, çok büyük kalibreli silah şasisi veya ikmal aracı olarak yeniden inşa edildi. Orijinal toplarını koruyan az sayıda ISU-122 1958'de modernize edildi. Bu modernizasyon, ISU-152'in modernizasyonu kadar kapsamlı değildi. Çoğu ISU-122'ya yeni bir motor takılmadı, sadece top nişangahları ve telsiz setleri güncellendi. ISU-122 1960'ın başında Sovyet Ordusu hizmetinden çekildi, ISU-152 ise daha uzun süre hizmet verecekti. Bazı silahsız ISU-122'ler sivil örgütlere transfer edildi, Sovyet demiryollarında acil durum aracı olarak veya Sovyetler Birliği'nin Kuzey Kutup bölgelerinde paletli nakliye olarak kullanıldı. 

 ISU-122, Sivastopol'da Sapun Dağı'ndaki müzede. Bu araç 1944 yılında üretildi ve ilk varyanttır.

Kaynakça
--------

1. 1 2  Solyankin et al. *Soviet heavy self propelled guns 1941—1945*, pp. 19, 24

Kaynakça
--------

* Solyankin A. G. Pavlov M. V. Pavlov I. V. Zheltov I. G. — *Soviet heavy self-propelled guns 1941—1945*, Moscow, Printing centre «Exprint», 2005, 48 pp. 5-94038-080-8 (Солянкин А. Г. Павлов М. В. Павлов И. В. Желтов И. Г. *Советские тяжёлые самоходные артиллерийские установки 1941-1945 гг.*, М. ООО Издательский центр «Экспринт», 2005, 48 с. 5-94038-080-8)

Dış bağlantılar
---------------

* ISU-122 - BattleField.Ru25 Nisan 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* ISU-122 - Vasiliy Chobitok'un zırhlı sitesi ArmorSite9 Haziran 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (A. Meretzkov ve A. Sorokin makaleleri, Rusça)