**Zahiriye Kütüphanesi** (Arapça: الْمَكْتَبَة الظَّاهِرِيَّة) veya **Zahiriye Medresesi**  ( Arapça: مَدْرَسَة الظَّاهِرِيَّة ) Şam, Suriye'de tarihi bir kütüphane, medrese ve türbedir. Adını burada gömülü olan Sultan el-Zahir Baybars'tan (1223-1277) alarak 1277 yılına dayanmaktadır.

Baybars'ın cenaze kompleksi
---------------------------

 Baybars'ın türbe odası.
### Arka plan: Sultan el-Zahir Baybars

Rükneddin Baybars (tam adı: el-*Malik el-Zahir Rükn el-Din Baybars el-Bundukdari*) olarak da bilinen Sultan Baybars, büyük tarihsel öneme sahip siyasi ve askeri bir liderdi. Kahire'de Memluk Sultanlığı (1250-1517) olarak bilinen Mısır ve Suriye'yi uzun süre yönetecek yeni bir memlûk rejiminin kurulmasında önemli bir rol oynadı. 1260'taki Ayn Calut Savaşı'nda (genellikle tarihte bir dönüm noktası olarak anılır  ) Moğol ilerlemesini püskürtmede merkezi bir rol oynadıktan sonra sultan konumuna yükseldi. Saltanatı sırasında, Levant'ta kalan Haçlı devletlerine karşı bir dizi etkili kampanya yürüttü ve Antakya ve Haçlı'ların bölgedeki varlığı  daha sonraki nihai sonlarının yolunu açan ünlü Krak des Chevaliers gibi bir dizi önemli şehir ve kaleyi fethetti.

Baybars, Temmuz 1277'de Şam'daki sarayında (*el-Qasr al-Ablaq* denilen) başkası için hazırlanan zehirli bir bardağı içtikten sonra beklenmedik bir şekilde öldü. Ölümü bir sır olarak saklandı ve kalıcı olarak gömülmesi ve iktidarın 18 yaşındaki oğlu Said Berke’ye devredilmesi için düzenlemeler yapılırken geçici olarak Şam Kalesi'ne gömüldü. Baybars'ın Darayya kasabası yakınlarında gömülmek istediğini belirttiği bildirildi, ancak oğlu, büyük caminin yakınında ve Selahaddin Türbesi de dahil olmak üzere ünlü Eyyubi sultanlarının türbelerinin yakınında daha prestijli bir yere gömülmesi gerektiğine karar verdi.. Berke’nin emriyle, Şam valisi emir Aydamur, Büyük Ümeyye Camii yakınlarındaki el-Amara semtinde, Adiliyya Medresesi'nin karşısında bir ev satın aldı. *Dar al-'Aqiqi* adlı ev, aslen Selahaddin Eyyubi’nin babasına aitti ve Selahaddin, çocukluğunun bir bölümünü orada geçirmişti. Medrese ve cenaze külliyesi olarak yeniden düzenlenmiştir. Said 1280'de öldüğünde babasıyla aynı türbeye gömüldü.

* Medrese külliyesinin farklı renkli taşlardan (ablak), Arapça yazıtlardan ve mukarnaslı bir kubbeden oluşan giriş kapısı.Medrese külliyesinin farklı renkli taşlardan (*ablak*), Arapça yazıtlardan ve *mukarnas*lı bir kubbeden oluşan giriş kapısı.
* Türbenin dış kubbesi.Türbenin dış kubbesi.
* Baybars mozolesinin mihrabı, üzeri mermer mozaik panelli ve cam mozaiklidir.Baybars mozolesinin mihrabı, üzeri mermer mozaik panelli ve cam mozaiklidir.
* Mozolenin duvarları boyunca cam mozaiklerden bir bölüm.Mozolenin duvarları boyunca cam mozaiklerden bir bölüm.

Kütüphane
---------

Medresenin başından beri bir kütüphanesi vardı. İlk kitapları, medrese vakfının bir parçası olarak Said Berke’nin annesi tarafından bağışlanmıştır. Ancak 1876 veya 1877'de kütüphane için binlerce eser toplayan Şeyh Tahir el-Jazairi ve Salim el-Buhari tarafından "genel kütüphane" haline getirildi. Kısmen, bölgenin dört bir yanından kitap toplamak için Osmanlı padişahının bir fermanını kullanan Şam valisi Midhat Paşa tarafından yardım edildi. Kütüphane Suriye devleti tarafından ulusal olarak tanındı ve 1880 veya 1881'de halka açıldı. 19. yüzyılın sonlarında ve 20. yüzyılın başlarında koleksiyonları birleştirmeye devam etti ve Ulusal Kütüphane oldu. O dönemde Suriye'de devam eden Arap edebi rönesansında rol oynamıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Madrasa al-Zahiriyya (Damascus)". *Archnet*. 13 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Kasım 2019.
2. ↑  André Clot (2009). *L'Égypte des Mamelouks: L'empire des esclaves 1250-1517*. Perrin.
3. ↑  J.J.Saunders (2001). *The History of the Mongol Conquests*. University of Pennsylvania Press.
4. 1 2  "Baybars I | Mamlūk sultan of Egypt and Syria". *Encyclopedia Britannica* (İngilizce). 13 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Kasım 2019.
5. 1 2 3 4 5 6  Gary Leiser (1984). "The Endowment of the Al-Zahiriyya in Damascus". *Journal of the Economic and Social History of the Orient*. **27** (1): 33-55. doi:10.1163/156852084X00029.
6. 1 2  Gerard Degeorge (2004). *Damascus*. Flammarion. ss. 107-110.
7. ↑  Burns, Ross (2005). *Damascus: A History*. Routledge. ss. 199.
8. 1 2 3  "Damascus' Cultural Heritage: Al-Zahiriyya Library". *worldbulletin.net/*. 11 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Kasım 2019.
9. 1 2  Tamari (1996). "Historical Research and Resources in Damascus". *Middle East Studies Association Bulletin*. **30** (1): 10-17. doi:10.1017/S0026318400032983 – JSTOR vasıtasıyla.