**Roma İmparatorluk Hanedanları  
Nervan-Antoninler Hanedanı**| 

| Nerva |
| --- |
| ***Çocukları*** |
|    Öz - (yok) |
|    Evlatlık - Trajan |
| Trajan |
| ***Çocukları*** |
|    Öz - (yok) |
|    Evlatlık - Hadrianus |
| Hadrianus |
| ***Çocukları*** |
|    Öz - (yok) |
|    Evlatlık - Lucius Aelius |
|    Evlatlık - Antoninus Pius |
| Antoninus Pius |
| ***Çocukları*** |
|    Öz - Genç Faustina, ayrıca bir kızı ve iki oğlu 138 yılından önce ölmüşlerdir. |
|    Evlatlık - Marcus Aurelius ve Lucius Verus |
| Marcus Aurelius ve Lucius Verus |
| Marcus Aurelius Tek başına |
| ***Çocukları*** |
|    Öz - Commodus ve Lucilla dahil 13 |
| Commodus |

 |

**Marcus Aurelius Antoninus Augustus** (26 Nisan 121 – 17 Mart 180), 161 - 180 yılları arası Roma İmparatoru. 96 - 180 yılları arasında görev yapan Beş İyi İmparator'dan sonuncusudur ve aynı zamanda en önemli Stoacı filozoflardan biri olarak kabul edilir.

Adını ilk olarak Asya'da yeniden güçlenmeye başlayan Pers İmparatorluğu'na karşı ve *limes Germanicus* (Cermen sınırı) boyunca Cermen kabilelerle yaptığı savaşlar ve ardından Tuna Nehrini aşmasıyla duyurur. Doğuda, Avidius Cassius önderliğindeki bir isyanı bastırmıştır.

Marcus Aurelius'a ait *Kendime Düşünceler* adlı felsefi eser 170–180 arasında savaştayken yazılmıştır. Eser edebi bir başyapıt olarak günümüzde bile hala saygı görür ve "mükemmel vurgusu ve sonsuz narinliği" ile övgüyü hak etmektedir.

Çocukluğu
---------

Antoninus Pius. MS 138-161. Æ Sestertius (34mm, 26.21g,11h). Roma darphanesi. MS 140-144. Laureate başı sağ / Pius sağda duruyor, küçük Concordia heykelciği tutuyor, sağ ellerini kenetliyor, Faustina Senior solda duruyor, asa tutuyor; aralarında Marcus Aurelius ve Faustina Junior, bir sunağın üzerinde ellerini kenetlemiş duruyorlar. 
Asıl adı **Marcus Annius Catilius Severus** olup, evlenince **Marcus Annius Verus** adını aldı. İmparator olunca kendisine **Marcus Aurelius Antoninus** adı verildi.

Marcus Aurelius, Domitia Lucilla ile Marcus Annius Verus'un tek oğluydu. Tek öz kardeşi, kendisinden 2 yaş küçük kız kardeşi Annia Cornificia Faustina'dır. Annesi Domitia Lucilla Konsül mevkisindeki varlıklı bir aileden gelir. İspanyol kökenli olan ve praetor olarak görev yapan babası Marcus Annius Verus, Marcus Aurelius henüz üç yaşında iken ölmüştü.

Babasının halası Vibia Sabina, İmparatoriçe ve Roma İmparatoru Hadrianus'un karısıydı. Rupilia Faustina (Marcus Aurelius'un babaannesi), Vibia Sabina ve Salonina Matidia (Roma İmparatoru Trajan'ın yeğeni) üvey kardeştiler. Babasının kız kardeşi Yaşlı Faustina, Roma İmparatoru Antoninus Pius'la evli bir İmparatoriçedir.

Babasının ölümünün ardından Aurelius, dedesi Marcus Annius Verus tarafından evlat edinildi ve annesiyle birlikte büyütüldü. 138 yılında dedesi yaklaşık 90 yaşında öldü.

Gençliği
--------

136 yılında İmparator Hadrianus, halefinin kesin olarak Lucius Ceionius Commodus (yeni adıyla L. Aelius Caesar) olduğunu ilan etti. Marcus çoktan Hadrianus'un dikkatini çekmişti (Marcus'u *verissimus* ("en dürüst"), olarak adlandıran oydu): sonradan Commodus'un kızı Ceionia Fabia ile nişanlandı. Nişan, her nedense, Commodus'un ölümünün ardından Marcus'un Antoninus'un kızına verdiği evlilik sözü ile bozuldu.

Bu sebeple, Hadrianus'un ilk evlatlığı L. Aelius Verus'un ölümü üzerine, Hadrianus imparatorluk sıralaması için önce Antoninus'u halefi ilan etti, ardından Antoninus Marcus'u (Marcus Aelius Aurelius Verus) ve Lucius Ceionius Commodus olarak isim değiştirdi ve Lucius Aurelius Verus olarak isimlendirilen Lucius Aelius'un Marcus'dan 10 yaş küçük oğlunu evlat edindi.

Antoninus, bu evlat edinmenin ardından her ikisini de 25 Şubat 138'de Marcus henüz 17 yaşındayken halef İmparator olarak gösterdi. 40 yaşında İmparator olacaktı. İddialara göre Commodus ve Antoninus Pius, Hadrianus tarafından genç Marcus ve Verus için "koltuk ısıtıcı" olarak planlanmıştı.

Antoninus yönetimi sırasında Marcus'un hayatı Hadrianus tarafından atanan ve döneminin kültür hayatıyla oldukça ilgili olan öğretmeni Fronto ile olan yazışmalarından dolayı kesintisiz olarak bilinmektedir. Bu mektuplara göre Marcus zeki, ciddi fikirli ve çalışkan bir genç portresi çizer. Mektuplar aynı zamanda geleceğin imparatoru için felsefenin artan önemini gösterir: Yunan ve Latin retorikleri üzerine bitmek bilmeyen alıştırmalar için sabırsızlığını ki sonra Epiktetos'un *Diatribai* ("Söylemler")'inin aşığı ve Stoa Okulu'nun önemli bir ahlakçı filozofu olacaktır. Marcus aynı zamanda Antoninus'un yanında 140, 145 ve 161 yıllarındaki konsüllüğünde, kararlarda iş birliği yaparak artan toplumsal rollerde almaya başladı. 147'de Roma dışında proconsular *İmperium* ve ardından da imparatorluktaki ana resmi güç *Tribunicia Potestas* oldu.

145 yılında Marcus Antoninus'un kızı ve aynı zamanda yeğeni (Annia Galeria Faustina) Genç Faustina ile evlendi.

Marcus Aurelius' atlı heykeli Capitol Tepesi.

Roma İmparatoru
---------------

### İkili İmparatorluk

Antoninus Pius'un (7 Mart 161) ölümü üzerine Lucius Verus'la birlikte ikili imparatorluk koşullarını kabul etti. (*Augusti*). Teoride yasal olarak eşit olmalarına rağmen, Verus hem daha genç hem de daha az tanınmış olması sebebiyle pratikte ikinci sıradaydı.

Müşterek dönüşüm belki de Marcus Aurelius'un sürekli olarak imparatorluğun dışında birileriyle savaşta olması nedeniyle askeri deneyimlerden hareketle hayata geçirilmişti. İmparatorun hem Germen hem de Pers cephesindeki birliklere aynı anda kumanda edecek yeteneği henüz olmadığından bir hayli otoriter bir yöneticiye ihtiyaç vardı. Ancak Jül Sezar ve Vespasian örneklerinde olduğu gibi herhangi bir komutanın yetkiyle birliklerin başına geçirilmesi zamanla bu generallerin birliklerin yardımıyla yönetimi ele geçirip kendilerini diktatör olarak ilan etmeleriyle sonuçlanma riskine sahipti. Marcus Aurelius problemi Verus'u doğu lejyonları komutanı yaparak çözdü. Verus birliklerini onların sadâkatiyle otoriter biçimde yönetecek kadar güçlüydü ve aynı zamanda Marcus'u devirecek kadar dürtüye de sahipti. Verus 169'da bir seferde ölene kadar sadık kaldı.

Müşterek İmparatorluk hafiften Roma Cumhuriyeti döneminde bir kişinin tüm gücü elinde toplamasını engelleyen ve Collegiality prensibine istinaden çalışan bir politik sistemi anımsatır. Müşterek yönetim 3. yüzyıl sonlarında Diocletianus'un Tetrarchy'yi (4'lü yönetim) ilan etmesiyle yeniden hayat buldu.

Acil olarak yönetiminin ilk yıllarında Marcus, seleflerince çıkarılan birçok kanunda özellikle de sivil hukuktaki suistimal ve kuraldışılığa karşı reform yaptı. Bizzat uygun ölçülerle, köleler, dullar ve azınlıkları kategorize etti; kan ilişkisini yeniden tanımladı. Ceza hukukundaki farklı cezalandırmalardan kaynaklanan sınıf farkını *honestiores* ve *humiliores* ("daha dürüstler" ve "daha alçak gönüllüler") olarak düzenledi.

Marcus'un yönetiminde, Hristiyanların durumu Trajan zamanında olduğu gibi değişmedi. Yasal olarak cezalandırılabilmelerine rağmen (gerçekte) nadiren eziyet edilirdi. Örneğin 177'de Lyon'da bir grup Hristiyan idam edildi ancak eylem esasen yerel valinin inisiyatifi olarak nitelenebilir.

İmparator olması anısına Trablus'da yapılan Marcus Aurelius Kemeri.

Savaşları
---------

### Part İmparatorluğu

Asya'da tekrar güçlenen Part İmparatorluğu, 161'de iki Roma ordusunu bozguna uğrattıktan sonra Ermenistan ve Suriye'yi işgal etmişti. Marcus Aurelius, Müşterek İmparator Verus'u lejyonları kumanda etmesi ve tehlikeyi önlemesi için doğuya gönderdi. Savaş 166 yılında, her ne kadar Gaius Avidius Cassius gibi alt kademedeki generallerin liyakati ile kazanılmış olsa da başarıyla sona erdi. Savaştan dönüşte Verus triumph'la (bir tür onursal karşılama töreni) ödüllendirildi; geçit töreni oldukça sıra dışıydı çünkü törende iki İmparator vardı ve İmparatorların oğulları ve evlenmemiş kızlarıyla birlikte oldukça büyük bir aile kutlamasıydı. Bu arada fırsattan istifade Marcus Aurelius'un, beş yaşındaki oğlu Commodus ve üç yaşındaki Annius Verus'a Sezar statüsü verildi.

Savaştan dönen ordunun tüm İmparatorluğa yaydığı veba (çiçek hastalığı olduğu da iddia edilir) birkaç yıl boyunca etkili oldu.

MS 180 yılında Roma İmparatorluğu ve Marcus Aurelius'un fetihleri
### Germanya ve Tuna

160'ların başında, Germen kabileler ve diğer kuzeyli halklar kuzeydeki sınır boyunca (limes Germanicus) yağmalarla Tuna nehrini geçerek Galya içlerine ulaşmıştı. Batı yönündeki bu yeni şiddet dalgası, belki de uzak doğudaki kabileler yüzündendi. Germania Superior (yukarı Germanya eyaleti) idari bölgesi Catti'deki ilk işgal 162'de püskürtüldü. Asıl büyük işgal, MS 19'dan beri Roma vatandaşı olan Bohemya'lı Marcomanni kabilesinin 166'da Lombard'lar ve diğer Germen kabilelerle Tuna nehrini geçtiği zaman ortaya çıktı. Yine bu sıralarda Sarmatian'lar, Tuna ve Tisza nehirleri arasından saldırdı.

Doğudaki durum yüzünden cezalandırıcı bir sefer ancak 167 yılında mümkün oldu. Marcus ve Verus'un her ikisi de birliklere eşlik ettiler. Verus'un 169'da ölümünden sonra Marcus, Germenlere karşı hayatının geri kalan büyük bir kısmında kişisel olarak mücadele etti. Romalılar en az iki kez ciddi olarak, Alpleri geçen Quadi ve Marcomanni'lerin Oderzo'daki *Opitergium*u yağmalaması ve Kuzey doğu İtalya'daki ana şehir Aquileia'yı kuşatmasıyla çok zor durumda kaldı. Aynı anda Karpat Dağları'ndan gelen Costoboci'ler Moesia, Makedonya ve Yunanistan'ı işgal ettiler. Uzun bir mücadeleden sonra, Marcus Aurelius işgalcileri bu topraklardan çıkarmayı başardı. Birçok Germen kendiliklerinden cephedeki Dacia ve Pannonia ile Germanya ve İtalya'ya yerleştiler. Bu yeni bir şey değildi ancak bu defa yerleşimciler Tuna nehrinin sol kıyısında Sarmatia ve Marcomannia'da (bugünkü Bohemya ve Macaristan dahil) iki yeni sınır şehri kurulmasını talep ettiler.

İmparatorun planları Avidius Cassius tarafından uydurulan ve Marcus Aurelius'un hastalıktan öldüğü şeklindeki söylenti yüzünden çıkan isyan sebebiyle engellendi. Doğu eyaletlerinden sadece Kapadokya ve Bithynia isyancıların tarafına geçmedi. Marcus Aurelius'un yaşadığı haberi duyulunca Cassius'un kaderi hemen çizildi ve birlikleri tarafından sadece 100 günlük bir saltanattan sonra öldürüldü.

Karısı Faustina ile Marcus Aurelius 173'e doğru doğu eyaletlerini ziyaret ettiler. Atina'yı ziyaretinde kendisini felsefe'nin koruyucusu olarak ilan etti. Roma'daki bir triumph'in ardından takip eden yıl tekrar Tuna hududuna hareket etti. 178'deki kesin zaferin ardından, Bohemya'nın ilhak planı başarıyla hazırlansa da Marcus Aurelius'un 180'de hastalanmasıyla yarım kaldı.

Marcus Aurelius Sütunu

Çin'le ilk temas
----------------

Marcus Aurelius zamanında, Han hanedanı kayıtları 166'da Roma'dan bir temsil heyetinin Çin'in başkenti Luoyang'da Çin İmparatoru Huan'la[*kaynak belirtilmeli*] görüştüğünü yazar. Kayıtlara göre, Romalılar *Antun* tarafından gönderildiklerini belirttiler. Belirtilen tarihe göre bu Marcus Aurelius Antoninus olabilir. Diğer taraftan, çağdaşı Roma kayıtları Çin'le irtibat için herhangi bir girişimden söz etmez.

Ölümü ve halefi
---------------

Marcus Aurelius 17 Mart 180 tarihinde Tuna Nehri yakınlarındaki ayaklanmaların son bulmaması üzerine çıktığı seferde halefi Commodus kendisine eşlik ederken Vindobona'da (günümüzde Viyana)'da geçirdiği hastalık sebebiyle hastalığının 7. gününde öldü. Hemen tanrılaştırıldı ve külleri Roma'ya gönderilerek Vizigotların şehri yağmaladığı 410 yılına kadar ayakta kalan Hadrianus Mausoleum'una (günümüzde Sant'Angelo Kalesi) yerleştirildi. Germen ve Sarmatlara karşı mücadelesi anısına Roma'da Marcus Aurelius Sütunu dikildi.

Marcus Aurelius 166'da Ceasar ve 177'de yardımcı İmparator yaptığı Commodus'un halefi olmasını -farkında olunmayan bir talihsizliğe rağmen- sağlamıştı. Bu karar, talihli *Evlatlık İmparatorlar* dönemini sona erdirmişti ve Commodus sonradan tarihçiler tarafından, politika ve askerlikle ilgisi olmayan, aşırı egoist ve sinirli birisi olarak çok eleştirilmiştir. Bu sebep yüzünden Marcus Aurelius'un ölümü Pax Romana'nın sonu olarak kabul edilir. Commodus'u fazla aday olmadığı için ya da ölümünün ardından meydana gelebilecek olası bir iç savaş korkusuyla seçmiştir.

Evliliği ve çocukları
---------------------

Eşi Genç Faustine
Aurelius, 145'te Genç Faustina ile evlendi. 30 yıllık evliliği boyunca Faustina 13 çocuk doğurdu. Bunlardan sadece bir oğlan ve dört kız babalarından daha uzun yaşadılar. Çocuklarının isimleri;

* Annia Aurelia Galeria Faustina (147- 165'ten sonra)
* Annia Aurelia Galeria Lucilla (148/50-181) Lucius Verus'la evlendi.
* Lucilla'nın Gemellus Lucillae adında bir ikizi vardır (149-150)
* Titus Aelius Antoninus (150 doğumda, 7 Mart 161'den önce öldü)
* Titus Aelius Aurelius (150 doğumda, 7 Mart 161'den önce öldü)
* Hadrianus (152doğumda, 7 Mart 161'den önce öldü)
* Domitia Faustina (150 doğumda, 7 Mart 161'den önce öldü)
* Fadilla (159, 192)
* Annia Cornificia Faustina Minor (160, İmparator Caracalla'nın saltanatında öldü. 211-217)
* Titus Aurelius Fulvus Antoninus (161-165) ve sonradan İmparator olan Commodus, (161-192)
* Marcus Annius Verus Caesar (162-169)
* Vibia Aurelia Sabina (170-217)

Popüler kültürde Marcus Aurelius
--------------------------------

* *Roma İmparatorluğu'nun Çöküşü* (1964), Anthony Mann'ın yönettiği filmde Marcus Aurelius'u Alec Guinness canlandırmıştı.
* *Gladyatör* (2000), Ridley Scott'ın yönetmenliğini yaptığı filmde Marcus Aurelius'u Richard Harris canlandırmıştır.

Notlar
------

1. ↑  John Stuart Mill in his *Utility of Religion*, compared *Meditations* to the Sermon on the Mount.
2. ↑  Cassius Dio, Roman History, 71.1

Kaynakça
--------

### Birincil kaynaklar

* Cassius Dio, *Roma Tarihi*. Orijinal text için bkz. Lacus Curtius. İngilizce
* Marcus Aurelius, *Meditations*. İngilizce
* Scriptores Historiae Augustae, *Historia Augusta*. Orijinal text için bkz. LacusCurtius28 Mayıs 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. İngilizce

### Diğer kaynaklar

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Marcus Aurelius*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Filozofi başlığı için internet ansiklopedisi 22 Şubat 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. İngilizce
* Marcus Aurelius1 Şubat 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. De Imperatoribus Romanis başlığı, İngilizce
* Marcus Aurelius 9 Şubat 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. livius.org'de ilgili başlık, İngilizce
* Marcus Aurelius: Roma'nın Filozof imparatorları - Marcus Aurelius'a onun liderlik açısından bakış denemesi, İngilizce.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikisöz'de ***Marcus Aurelius*** ile ilgili sözleri bulabilirsiniz. |

* Meditation'lar için Online Yunanca metin
* Orijinal metinden George Long İngilizce çevirisi(1862) 17 Kasım 2004 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Latince Versiyonu, J. M. Schulz (1802)4 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Marcus Aurelius'a ithaf edilmiş biyografi araştırması, İngilizce[*ölü/kırık bağlantı*]

|
|  |
| Marcus Aurelius **Antoninler Hanedanı**Alt kolu **Nervan–Antoninler Hanedanı****Doğumu:** 26 April 121  **Ölümü:** 17 March 180 |
| Resmî unvanlar |
|
| Önce gelen:**Antoninus Pius** |  **Roma İmparatoru**161 - 180(161-169 arası Lucius Verus ile) | Sonra gelen:**Commodus** |
|

| * g
* t
* d
Roma ve Bizans imparatorları |
| --- |
| PrincipatusMÖ 27-MS 235 | 
* Augustus
* Tiberius
* Caligula
* Claudius
* Neron
* Galba
* Otho
* Vitellius
* Vespasianus
* Titus
* Domitianus
* Nerva
* Trajan
* Hadrianus
* Antoninus Pius
* Marcus Aurelius *ile* Lucius Verus
* Commodus
* Pertinax
* Didius Julianus
* (*Pescennius Niger*)
* (*Clodius Albinus*)
* Septimius Severus
* Caracalla
* Geta
* Macrinus *ile Diadumenianus*
* Elagabalus
* Alexander Severus

 |
| Kriz235-284 | 
* I. Maximinus
* I. Gordianus *ile* II. Gordianus
* Pupienus *ile* Balbinus
* III. Gordianus
* Philippus
* Decius *ile Herennius Etruscus*
* Hostilianus
* Trebonianus Gallus *ile Volusianus*
* Aemilianus
* Valerianus
* Gallienus *ile Saloninus ve II. Valerianus*
* II. Claudius
* Quintillus
* Aurelianus
* Tacitus
* Florianus
* Probus
* Carus
* Carinus *ile Numerianus*
* *Galyalı imparatorlar*: Postumus
* *(Laelianus)*
* Marius
* Victorinus
* *(II. Domitianus)*
* I. Tetricus *ile II. Tetricus*

 |
| Dominatus284-395 | 
* Diocletianus
* Diocletianus (Doğu) *ile* Maximianus (Batı)
* Diocletianus (Doğu) *ile* Maximianus (Batı) *ile Galerius (Doğu) ve I. Constantius (Batı)*
* Galerius (Doğu) *ile* I. Constantius (Batı) *ve II. Severus (Batı) ile II. Maximinus (Doğu)*
* Galerius (Doğu) *ile* II. Severus (Batı) *ve I. Konstantin (Batı) ile II. Maximinus (Doğu)*
* Galerius (Doğu) *ile* Maxentius (Batı) *ve I. Konstantin (Batı) ile II. Maximinus (Doğu)*
* Galerius (Doğu) *ile* Licinius (Batı) *ve I. Konstantin (Batı) ile II. Maximinus (Doğu)*
* *Maxentius*
* Licinius (Batı) *ile* II. Maximinus (Doğu) *ve I. Konstantin (augustus) ile Valerius Valens*
* Licinius (Doğu) *ile* I. Konstantin (Batı) *ve Licinius, II. Constantinus ile Crispus*
* (*Martinianus*)
* I. Konstantin *ile Crispus*
* II. Constantinus
* I. Konstans
* *Magnentius* *ile Decentius*
* II. Constantius *ile Vetranio*
* Julianus
* Jovianus
* I. Valentinianus
* Valens
* Gratianus
* II. Valentinianus
* Magnus Maximus *ile Flavius Victor*
* I. Theodosius
* (*Eugenius*)

 |
| Batı Roma395-476 | 
* Honorius
	+ III. Constantius *ile II. Constans*
* III. Constantius
* *Ravenna'daki gaspçı olarak* Joannes
* III. Valentinianus
* Petronius Maximus *ile Palladius*
* Avitus
* Majorianus *sonrası* Libius Severus *sonrası* Anthemius *sonrası* Olybrius
* Glycerius
* Julius Nepos (de jure)
* *Romulus Augustus (gaspçı)*

 |
| Bizans395-1204 | 
* Arcadius
* II. Theodosius
* Pulcheria
* Marcianus
* I. Leo
* II. Leo
* Zeno
* Basiliscus *ile Marcus*
* Zeno
* I. Anastasius
* I. Justinus
* I. Justinianus
* II. Justinus
* II. Tiberius
* Mauricius *ile Theodosius*
* Phocas
* Herakleios\*
* III. Konstantinos
* Heraklonas
* II. Konstans
* IV. Konstantinos *ile Herakleios ile Tiberios ile II. Justinianos*
* II. Justinianos
* Leontios
* III. Tiberios
* II. Justinianos *ile Tiberios*
* Filippikos
* II. Anastasios
* III. Theodosios
* III. Leon
* V. Konstantinos
* Artabasdos
* IV. Leon
* VI. Konstantinos
* İrini
* I. Nikiforos
* Stavrakios
* I. Mihail *ile Theofilaktos*
* V. Leon *ile Konstantinos*
* II. Mihail
* Theofilos
* III. Mihail
* I. Basileios
* VI. Leon
* Aleksandros
* VII. Konstantinos
* I. Romanos *ile Hristoforos ile Stefanos ile Konstantinos*
* II. Romanos
* II. Nikiforos
* I. İoannis
* II. Basileios
* VIII. Konstantinos
* Zoi *ile III. Romanos*
* Zoi *ile IV. Mihail*
* V. Mihail
* IX. Konstantinos
* Theodora
* VI. Mihail
* I. İsaakios
* X. Konstantinos
* Romen Diyojen
* VII. Mihail *ile Andronikos ile Konstantios ile Konstantinos*
* III. Nikiforos
* I. Aleksios
* II. İoannis *ile Aleksios*
* I. Manuil
* II. Aleksios
* I. Andronikos
* II. İsaakios
* III. Aleksios
* IV. Aleksios
* *Senato tarafından seçilen gaspçı* Nikolaos
* V. Aleksios

 |
| İznik1204-1261 | 
* Konstantinos
* I. Theodoros
* III. İoannis
* II. Theodoros
* IV. İoannis

 |
| Bizans1261-1453 | 
* VIII. Mihail
* II. Andronikos *ile IX. Mihail*
* III. Andronikos
* V. İoannis
* VI. İoannis *ile V. İoannis ile Matheos*
* V. İoannis
* IV. Andronikos
* VII. İoannis
* V. Andronikos
* II. Manuil
* VIII. İoannis
* XI. Konstantinos

 |
| 
* *Eğik* yazılanlar gaspçı ya da ortak imparatordur.
* \*Herakleios döneminden itibaren Grekçe resmî dil olmuş, bu tarihten itibaren imparatorların Latince yerine Grekçe adları yazılmıştır.

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 90564087
* BNC: 000166929
* BNE: XX932158
* BNF: cb11914476c (data)
* CANTIC: a10491697
* CiNii: DA00596148
* GND: 118577468
* ISNI: 0000 0001 1031 946X
* LCCN: n80051702
* LNB: 000027790
* MusicBrainz: 517aed2c-8edd-4f31-b649-27cb9125436b
* NDL: 00431918
* NKC: jn19981001808
* NLA: 35966523
* NLG: 150699
* NLI: 987007264913605171
* NLK: KAC200403589
* NLR: 000136425
* NSK: 000083919
* NTA: 06867452X
* RERO: 02-A000014105
* SELIBR: 194415
* SNAC: w6c851bs
* SUDOC: 027008614
* TePapa: 68488
* Trove: 1166401
* ULAN: 500115701
* VIAF: 102895066
* WorldCat: lccn-n80051702

 |