**Jan Böhmermann**, (d. 23 Şubat, 1981), Alman televizyon sunucusu, gazeteci ve komedyen.

Yaşamı
------

Jan Böhmermann, 23 Şubat 1981 tarihinde, o dönem Batı Almanya sınırları içinde bulunan Bremen şehrinde doğdu. 1997 senesinde Bremen'de yayın yapan *Die Norddeutsche* gazetesinde köşe yazarlığına başladı. 1999'da ise Radio Bremen'de yazarlık ve sunuculuk yapmaya başladı. Çeşitli radyo istasyonlarında ve RTL, WDR ve ZDF gibi televizyon kanallarında programlar hazırladı.

Tartışmalar
-----------

### Yanis Varoufakis: Varoufake

2015 senesinde Yunanistan Maliye Bakanı Yanis Varoufakis hakkında yayınladığı video klip ile uluslararası tanınırlığını arttırdı. Montajlama ile oluşturduğu görüntülerde Yunan bakanın kameralar önünde Almanya'ya yönelik el işareti yaptığını göstermiş ve Varoufakis'in bunu yalanlamasına ve iki ülke arasında gerginliğe sebep olmuştur. Olayların tamamı kısaca **Varoufake** olarak anılmıştır. Tartışmaların ardından görüntüleri nasıl oluşturduğu gösterir bir video ile olayın arkasındaki gerçekleri açıklamış ve bu el hareketini içeren videoyu kendisinin hazırladığını ifade etmiştir.

### Ich hab Polizei

Kasım 2015'te yayınladığı *Ich hab Polizei* parçası ile bir diğer tartışma yaratmıştır. Böhmermann'ı eleştirenler, kendisinin bu sözler ve video klibi ile özellikle alt sınıftan insanlarla alay ettiği ve polis şiddetini hoş gördüğünü öne sürmüşlerdir.

### Recep Tayyip Erdoğan: Schmähkritik

Devlet televizyonu NDR kanalının "Extra 3" adlı programında, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan üzerine "**Erdowie, Erdowo, Erdogan**" adında eleştirel bir video klip yayınlandı. Bunun üzerine Türkiye, Almanya'nın Ankara Büyükelçisini Dışişleri Bakanlığına çağırdı ve Türkiye'nin bu tepkisi Alman kamuoyunda tartışma yarattı. Böhmermann, şarkıya gösterilen bu tepkiyi abartılı bulduğunu söyleyerek ZDF'de yayınlanan Neo Magazin Royale adlı şovunda 31 Mart 2016'da küfürlü bir şiir okudu.

**Schmähkritik (Küfürlü eleştiri)** olarak değerlendirilen bu metin ve görüntü hakkında, 20 şikâyet sonrası "Yabancı bir devlet adamını aşağılamak" ve "Yabancı bir devletin sembollerini aşağılamak" suçlamalarıyla Alman Ceza Kanunu'nun 103. ve 104. maddeleri kapsamında soruşturma açıldı. ZDF kanalı, programı yayın ilkelerine aykırı olduğu gerekçesiyle yayından kaldırdı.

Yaşanan olaylar Almanya ile Türkiye arasında diplomatik bir krize de sebep oldu. Alman hükûmet sözcüsü Steffen Seibert, Cumhurbaşkanı Erdoğan'a yönelik hakaret içeren mizah programını hazırlayan Jan Böhmermann hakkında suç duyurusunda bulunulması talebiyle Türkiye'nin Berlin Büyükelçiliği tarafından resmi nota iletildiğini açıkladı. Almanya Şansölyesi Angela Merkel de yaşanan olaylar hakkında, metnin "kırıcı şekilde kasten kaleme alındığı" yorumunu yaptı.
Böhmermann, Başbakanlık Dairesi Başkanı Peter Altmaier'a Twitter üzerinden yolladığı mesajda, ‘hiciv sınırlarının yoklanmasına izin verilen, bunun istendiği ve toplumsal tartışma unsuru yapıldığı bir ülkede yaşamak istediğini‘ belirterek, ‘kendi durumum için yardım değil, tartışmalı da olsa sanatsal girişimim ve konumumun dikkate alınmasını istiyorum‘ dedi. Şiirin hiciv mi, hakaret mi olduğu yönünde tartışmalar yaşandı. Birçok basın organı ve mizahçı desteğini belirtti. İngiltere'de yayımlanan haftalık The Spectator dergisi yazarlarından Douglas Murray olayı protesto etmek için "Cumhurbaşkanı Erdoğan'a hakaret şiiri yarışması" düzenledi. Adalet Bakanı Thomas Kutschaty yargılanma yolunun açılmasına itiraz etti.

Yapımları
---------

### Radyo

* 1999–2004: Radio Bremen
* 2009–2011: *Die ganz große Jan Böhmermann Radioschau*
* 2010–2013: *Lateline*
* 2011–2012: *Zwei alte Hasen erzählen von früher* (Klaas Heufer-Umlauf ile birlikte)
* 2012: *Joko und Klaas mit Olli und Jan* (Olli Schulz ile birlikte)
* 2012'den beri: *Sanft & Sorgfältig* (Olli Schulz ile birlikte)

### Televizyon

* 2007: *Echt Böhmermann* (WDR)
* 2009: *TV Helden* (RTL)
* 2012: *Roche & Böhmermann* (ZDFkultur), Charlotte Roche ile birlikte
* 2012–2013: *Lateline* (EinsPlus)
* 2013–2014: *Neo Magazin* (ZDFneo)
* 2014: *Was wäre, wenn?* (RTL), Palina Rojinski, Katrin Bauerfeind ve Jan Köppen ile birlikte
* 2015-2019: *Neo Magazin Royale* (ZDFneo, ZDF)
* 2016-2017: *Schulz & Böhmermann* (ZDFneo), Olli Schulz ile birlikte
* 2020'ten beri: *ZDF Magazin Royale* (ZDF)

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Jan Böhmermann*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* IMDb'de Jan Böhmermann

Kaynakça
--------

1. ↑  "The Guardian - I faked Yanis Varoufakis middle-finger video, says German TV presenter". 20 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2016.
2. ↑  "Song: Erdowie, Erdowo, Erdogan". 31 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2016.
3. ↑  "*Erdogan-Schmähgedicht: Das Böhmermann-Video im Original*". 13 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016.
4. ↑  "Alman Ceza Kanunu, md. 103-104". 27 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2016.
5. ↑  "Hürriyet - Alman mizahçıya Erdoğan soruşturması". 10 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2016.
6. ↑  "Hürriyet - Cumhurbaşkanı Erdoğan'a hakaret eden Alman mizahçı Böhmermann'a yargı yolu göründü". 10 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2016.
7. ↑  "Sabah - Türkiye Almanya'ya nota verdi". 13 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2016.
8. ↑  "Sözcü - Erdoğan'a hakaret eden mizahçı için Türkiye'den Almanya'ya nota". 14 Nisan 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2016.
9. ↑  "'Erdoğan şiiri' krizi sürüyor".. 3 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2016.  `|yayıncı=` dış bağlantı (yardım)
10. ↑  "Hiciv mi, hakaret mi?".. 4 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2016.  `|yayıncı=` dış bağlantı (yardım)
11. ↑  ""Erdoğan lütfen benden de davacı ol"".. 4 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2016.  `|yayıncı=` dış bağlantı (yardım)
12. ↑  "İngiltere'de 'Erdoğan'a hakaret şiiri yarışması'".. 7 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2016.  `|yayıncı=` dış bağlantı (yardım)
13. ↑  "Adalet Bakanından Jan Böhmermann'ın yargılanmasına itiraz".. 1 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2016.  `|yayıncı=` dış bağlantı (yardım)

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 1031936548
* ISNI: 0000 0001 0762 9379
* LCCN: no2017085443
* MusicBrainz: 1965aa78-3109-4ceb-9b7e-5e9b79b5a229
* NKC: pna2010614072
* SUDOC: 253643171
* VIAF: 90796218
* WorldCat: lccn-no2017085443

 |