Diş hekimi ve asistanları ameliyat esnasında

**Diş hekimi**, **diş doktoru** veya **diş tabibi**, diş hekimliği mesleğini icra eden, ağız, diş ve dudaklardan oluşan ağız boşluğu ve çevre dokularının hekimidir. İnsan sağlığına ilişkin olarak dişlerin, diş etlerinin ve bunlarla doğrudan bağlantılı olan ağız ve çene dokularının sağlığının korunması, hastalıklarının ve düzensizliklerinin teşhisi ve tedavisi ve rehabilite edilmesi ile ilgili her türlü mesleki faaliyeti icra etmeye yetkilidir. Her yıl 22 Kasım günü ''Türk Diş Hekimleri Günü''; 6 Mart günü ''Dünya Diş Hekimleri Günü'' olarak kutlanır.

Eğitim
------

Bu mesleği icra etmek isteyen kişiler 5 yıllık bir süreçten oluşan diş hekimliği eğitimi alarak yüksek lisans diplomasına sahip olmalıdır. Bu diploma olmaksızın diş hekimliği yapmak "tebabetin icrası" kanunlarıyla hapis cezası gerektiren bir şarlatanlık suçudur. 1219 sayılı *Tababet ve Şuabatı Sanatlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun*'un 30. maddesi şöyledir: "Türkiye Cumhuriyeti dahilinde diş hekimliği sanatını icra ve diş tabibi unvanını taşıyabilmek ve bu mesleği icra edebilmek için lisans diplomasının Türkiye'de bulunan üniversitelerin diş hekimliği fakültelerinden almış olması gerekmektedir."

Diş hekiminin diplomasının yabancı bir ülkeden alınmış olması halinde ise diplomanın Yükseköğretim Kurulu tarafından, *Yurt Dışı Yükseköğretim Diplomaları Denklik Yönetmeliği* uyarınca denkliğinin kabul edilmesi ve lisans denklik belgesinin Sağlık Bakanlığı tarafından tescil edilmesi gerekmektedir.

Diş hekimliği fakültesini bitirerek diş hekimliği yapmaya hak kazanan kişi ağız, diş ve çevre dokulara her türlü müdahaleyi yapmaya yetkin kişidir. Bunun yanı sıra 9 uzmanlık dalı olan diş hekimliğinin herhangi bir dalını seçerek yalnızca o dal üzerine hekimlik de yapabilir.

Dallar
------

Diş hekimliği dalları klinik ve preklinik olan temel branşlar olarak ikiye ayrılır.

### Temel bilimler

*1. Anatomi ana bilim dalı*: Baş ve boyun anatomisi başta olmak üzere tüm vücudun organ ve yapılarını inceleyen bilim dalı.

*2. Fizyoloji ana bilim dalı*: Organ ve dokuların işleyişini inceler. ***Oral Fizyoloji*** ise ağız, diş ve çevre dokuların işleyişini inceler.

*3. Histoloji ve Embriyoloji ana bilim dalı*: Organ ve dokuları mikroskobik düzeyde ve anne karnından itibaren gelişimlerini inceler. ***Oral Histoloji ve Embriyoloji*** ise bunu ağız, diş ve çevre dokuları açısından inceler.

*4. Patoloji ana bilim dalı*: Hastalıklı doku ve organları mikroskobik düzeyde inceler. ***Oral Patoloji*** ise bunu ağız, diş ve çevre dokular açısından irdeler.

*5. Mikrobiyoloji ana bilim dalı*: Vücudumuzun doğal ve hastalık yapan florasını inceler. ***Oral Mikrobiyoloji*** ise ağız, diş ve çevre dokuların doğal ve hastalık yapan florasını inceler.

*6. Biyokimya ana bilim dalı*: Vücudumuzdaki sistemlerin hangi biyokimyasal olaylarla ve nasıl işlediğini inceler. ***Oral Biyokimya*** ise ağız, diş ve çevre dokuların biyokimyasını inceler.

*7. Farmakoloji ana bilim dalı*: Hastalıkların tedavisi sırasında kullanılan ilaçları inceler. ***Oral Farmakoloji*** ise ağız, diş ve çevre dokuların hastalıklarının tedavisinde kullanılan ilaçları inceler.

*8. Tıbbi Biyoloji ve Genetik ana bilim dalı*: İnsan biyolojisini ve genetiğini inceler.

*9. Biyofizik ana bilim dalı*: İnsan biyolojisindeki ilkelerin fiziksel temellerini anlatır.

*10. Biyoistatistik ana bilim dalı*: Sağlık bilimlerinin istatistiğidir.

*11. Epidemiyoloji ana bilim dalı*: Toplumdaki hastalık, kaza ve sağlıkla ilgili durumların dağılımını, görülme sıklıklarını ve bunları etkileyen faktörleri inceleyen bir çalışma alanıdır.

*12. Halk Sağlığı ana bilim dalı*: İnsanların sağlıklı olabileceği koşulların sağlanmasında toplum ihtiyaçlarını karşılamayı amaç edinen bilim dalıdır.

*13. Tıbbi Deontoloji ve Etik ana bilim dalı*: Tıp mesleğinin icrasında uyulması gereken ahlaki kuralları irdeler.

Diş anatomisi
### Klinik bilimler

Bu branşlarda diş hekimleri hastalıkların tanısı, tedavisi, tedavide kullanılan yöntemler ve materyalleri araştırırlar.

*1. Oral Diagnoz ve Radyoloji ana bilim dalı*: Ağız, diş ve çevre dokularının hastalıklarının belirtilerini, tanı koyma yöntemlerini ve bunların güvenilirliğini inceleyen bilim dalıdır.

*2. Ağız, Diş ve Çene Cerrahisi ana bilim dalı*: Ağız, diş ve çevre dokularda görülen hastalıkları (kist, tümör vb.), oluşumlarını, çene eklemi sorunlarını ve ağız içerisinde cerrahi müdahale gerektiren tüm işlemleri, kullanılan yöntemleri ve maddeleri inceleyen bilim dalıdır.

*3. Ortodonti ana bilim dalı*: Dişlerin ve çenelerin birbirleriyle ilişkilerini, kapanışlarını, diş anestezisi, diş protezi, diş implantı, braket, dişlerin ve çenelerin gelişimini hareketlerini inceler, dişsel ve iskeletsel bozuklukların tedavisini, kullanılan yöntemleri ve maddeleri inceleyen bilim dalıdır.

*4. Pedodonti ana bilim dalı*: Çocukların ağız, diş ve çevre dokularında ortaya çıkan sorunları, çürük önleyici yöntemleri, diş tedavilerini ve bu tedavilerde kullanılan materyalleri inceleyen bilim dalıdır.

*5. Protetik Diş Tedavisi ana bilim dalı*: Diş dizisindeki ya da ağız içindeki yumuşak dokularda oluşan kayıpların oluşturduğu konuşma, işlev ve kötü görüntünün yarattığı sorunları, bunların protezlerle tedavi yöntemlerini, tedavide kullanılan materyalleri inceleyen bilim dalıdır. Aynı zamanda eklem ve çenenin kapanış hareketlerini (oklüzyon) incelemektedir.

*6. Restoratif diş hekimliği ana bilim dalı*: Dişlerde çürük, kırık vb. nedenler oluşan madde kaybının tedavi yöntemlerini ve dişleri çürükten korumak için kullanılan materyalleri, diş dolgusu, amalgam'ı inceleyen bilim dalıdır.

*7. Periodontoloji ana bilim dalı*: Dişi çevreleyen (sement, periodontal ligament, alveol kemiği ve diş eti) yapılarda oluşan hastalıkların teşhisi, bu hastalıkların önlenmesi, mevcut hastalıkların tedavilerini, tedavi sonucu elde edilen sağlığın uzun süre korunması için yapılması gerekenleri inceleyen bilim dalıdır.

*8. Endodonti ana bilim dalı*: Diş pulpasını ilgilendiren hastalıklar ve bunların tedavilerini inceleyen bilim dalı.

*9. Çocuk diş hekimliği ana bilim dalı*: doğumdan ergenliğe kadar çocukların tedavilerini inceleyen bilim dalı.

Kaynakça
--------

1. ↑  "diş tabibi." 3 Ekim 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. TDK Sözlük

Ayrıca bakınız
--------------

* Oral ve maksillofasiyel cerrahi
* Diş hekimliği tarihi
* Estetik diş hekimliği
* Diş anatomisi
* Diş eti çekilmesi

| * g
* t
* d
Diş hekimliği |
| --- |
| Diş uzmanlığı | 
* Endodonti
* Oral ve maksillofasiyal patoloji
* Oral ve maksillofasiyal radyoloji
* Oral ve maksillofasiyel cerrahi
* Ortodonti ve dentofasiyal ortopedi
* Pediatrik diş hekimliği
* Periodontoloji
* Protetik diş tedavisi
* Diş halk sağlığı
* Estetik diş hekimliği
* Diş ağrısı
* Diş implantıoloji
* Geriatrik diş hekimliği
* Restoratif diş hekimliği
* Adli diş hekimliği
* Diş travmasıtoloji
* Bütünsel diş hekimliği

 |
| Diş cerrahisi | 
* Diş çekimi
* Diş dolgusu
* Diş kaplama
* Porselen diş
* Diş protezi
* Braket
* Kök kanal tedavisi
* Apikoektomi
* Ölçekleme ve kök planyalama
* Diş temizliği
* Diş bağı
* Diş parlatma
* Diş beyazlatma
* Soket koruması
* Diş implantı

 |
| Organizasyonlar | 
* Amerikan Ortodontistler Birliği
* British Dental Association
* İngiliz Diş Sağlığı Vakfı
* İngiliz Ortodonti Derneği
* Kanada Ortodontistler Derneği
* Diş Teknologları Derneği
* Genel Dişhekimliği Konseyi
* Hint Diş Hekimleri Birliği
* Ulusal Sağlık Servisi (Birleşik Krallık)

 |
| İlgili | 
* Ağız sağlığı ve dişçilik makaleleri dizini
* Diş hekimliği ve ağız sağlığı ana hatları
* Dentofobi
* Dişçi aleti
* Diş malzemesi
* Diş hekimliği tarihi
	+ Antik Roma
* Bebek ağız mutilasyonu
* Ağız değerlendirmesi
* Ağız sağlığı

 |

| * g
* t
* d
Endodonti |
| --- |
|  Diş hekimliği **·**  Prostodontoloji  **·**  Periodontoloji **·**  Ortodonti |
| Testler | 
* Diş radyografisi
* Diş pulpası testi
* Pulpa
* Kanal tedavisi

 |
| Prosedürler | 
* Kök kanal tedavisi
* Posta kapatma
* Pulpotomi
* Apeksifikasyon
* Pulp rejenerasyonu
* İç beyazlatma
* Periradiküler cerrahi
	+ Apikektomi
	+ Kök rezeksiyonu
* Diş hemieksiyonu

 |
| Aletler | 
* Diş barajı
* Apeks bulucu
	+ Elektronik apeks bulucu
* Dosyalar ve raybalar
	+ Nikel titanyum döner eğe
* Ameliyat mikroskobu
* Silverpoint

 |
| Aletler | 
* Amalgam
* EDTA
* Okaliptol
* Gutta-perka
* Salin
* Sodyum hipoklorit

 |

| * g
* t
* d
Prostodontoloji |
| --- |
|  Diş hekimliği **·**  Endodonti **·** Periodontoloji **·**  Ortodonti |
| Prosedürler | 
* Diş restorasyonu
* Köprü
	+ Reçineli köprü
	+ Rochette köprüsü
* Kuron
	+ post kor
* İnleyler ve onleyler
* Kaplama
* Diyagnostik mumlama
* Diş protezi
	+ Tam
	+ Kısmi Çıkarılabilir
	+ Sabit
* Maksillofasiyal
	+ Oküler protez
	+ Kranyofasiyal protez

 |
| Fizyoloji | 
* Biyolojik genişlik
* Merkezi ilişki
* Taç-kök oranı
* Maksimum interkübasyon
* Oklüzyon
	+ dikey boyut
	+ karşılıklı korumalı
* Dahl konsepti
* Çiğneme kuvveti
* Nötr bölge

 |
| İlgili | 
* Diş implantı
* Estetik diş hekimliği
* Diş laboratuvarı

 |

| * g
* t
* d
Periodontoloji |
| --- |
|  Diş hekimliği **·**  Endodonti **·**  Prostodontoloji  **·**  Ortodonti |
| Anatomi | 
* Periodonsiyum
* Alveolar süreçi
* Biyolojik genişlik
* Demet kemiği
* Sement
* Diş eti marjı
* Diş eti
* Diş eti lifleri
* Dişeti sulkus
* Birleşim epiteli
* Mukogingival bağlantı
* Periodontal ligament
* Sulküler epitel
* Stippling

 |
| Hastalık | 

|  |  |
| --- | --- |
| Tanı | 
* Kronik periodontitis
* Lokalize agresif periodontitis
* Genelleştirilmiş agresif periodontitis
* Sistemik hastalığın bir belirtisi olarak periodontitis
* Periodontoz
* Nekrotizan periodontal hastalıklar
* periodontal apse
* Kombine periodontik-endodontik lezyonlar

 |
| Enfeksiyon | 
* *A. actinomycetemcomitans*
* *Capnocytophaga*
* *F. çekirdek*
* *P. diş eti*
* *P. medya*
* *T. hor çiçeği*
* *T. diş eti*
* *Kırmızı kompleks*
* *Entamoeba gingivalis* (amip)
* *Trichomonas tenax*

 |
| Diğer | 
* Diş taşı
* İnley ve onley
* Klinik ataşman kaybı
* Dişsizlik
* Fremit
* Furcation kusuru
* Dişeti büyümeleri
* Diş eti cebi
* Diş eti çekilmesi
* Diş eti iltihabı
* Yatay kemik kusuru
* Lineer dişeti eritemi
* Oklüzal travma
* Periodontal cep
* Periodontitis
* Plak
* Dikey kemik defekti

 |
| Tedavi ve önleme | 
* Periodontal muayene
* Ante yasası
* Fırçalama
* Sondalamada kanama
* Klorheksidin
* Diş ipi
* Hidrojen peroksit
* Ağız bakım suyu
* Ağız sağlıgı
* Tetrasiklin
* triklosan
* Konak modülatör tedavisi

 |

 |
| Tedavi | 

|  |  |
| --- | --- |
| Geleneksel tedavi | 
* Debridman
* Ölçeklendirme ve kök planyalama
* Tam ağız dezenfeksiyonu
* Ölçekleme ve kök planyalama

 |
| Ameliyat | 
* Dişeti grefti
* Kemik grefti
* Taç uzatma
* Diş beyazlatma
* Ücretsiz diş eti grefti
* Dişeti grefti
* Gingivektomi
* Kılavuzlu kemik rejenerasyonu
* Kılavuzlu doku rejenerasyonu
* Emaye matrisi türevi
* İmplant yerleştirme
* Yan pedikül grefti
* Açık flep debridmanı
* Cep küçültme ameliyatı
* Soket koruması
* Sinüs kaldırma
* Subepitelyal bağ dokusu grefti
* Aletler
	+ Küret
	+ Membran
	+ Sonda
	+ Ölçekleyici

 |

 |
| Önemli kişilikler | 
* Tomas Albrektsson
* Frank Beube
* Per-Ingvar Brånemark
* Robert Gottsegen
* Gary Greenstein
* Jan Lindhe
* Brian Mealey
* Preston D. Miller
* Willoughby D. Miller
* Carl E. Misch
* John Mankey Riggs
* Jay Seibert
* Jørgen Slots
* Paul Roscoe Stillman
* Dennis P. Tarnow
* Hom-Lay Wang
* James Leon Williams
* W. J. Younger

 |
| İlgili | 
* Diş hekimliği
* Endodontoloji
* Ortodontoloji
* Prostodonti
* Diş anatomisi

 |

| * g
* t
* d
Ortodonti |
| --- |
|  Diş hekimliği **·**  Endodonti **·**  Prostodontoloji  **·**  Periodontoloji **·**   |
| Teşhis ve Muayene | Açık kapanış - Çapraz kapanış - Malokluzyon (kapanış bozukluğu) - Prognatizm (fırlak çenelilik) - Retrognatizm (geri çenelilik) - Sefalometrik analiz |
| Aletler | Ark teli - Bağcık - Başlık - Braket - Damak genişletici - Invisalign - Quad helix - Retainer |
| İşlemler | Hızlandırılmış ortodontik tedavi - Cantilever mekaniği |
| Malzemeler | Beta titanyum |
| Ortodonti alanında önemli katkıları olanlar | Edward Angle - David Di Biase - Allan G. Brodie - James A. McNamara - Cecil C. Steiner |
| Diğer uzmanlık alanları | Endodontoloji - Periodontoloji - Prostodontoloji |
| Kurumlar | American Association of Orthodontists - British Orthodontic Society - Canadian Association of Orthodontists - Türk Ortodonti Derneği |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb11949285m (data)
* GND: 4067303-0
* LCCN: sh85036974
* NARA: 10638887
* NDL: 00570940
* NLI: 987007548278805171

 |