**Yakup Şevki Subaşı** (1876, Harput - 20 Aralık 1939), Türk asker. Balkan Savaşları, I. Dünya Savaşı ve Türk Kurtuluş Savaşı'nda görev aldı.

Gençliği
--------

Sırasıyla Elaziz Askerî Rüştiyesi, Erzurum Askerî İdadisi'nden mezun oldu. 17 Ağustos 1896 tarihinde Mekteb-i Harbiye'yi bitirdi. 17 Ocak 1900 tarihinde Mekteb-i Erkân-ı Harbiye'den kurmay yüzbaşı olarak mezun oldu. Mekteb-i Harbiye'de Askerî Taktik ve Strateji Öğretmenliği yaptı.

Balkan Savaşları
----------------

4 Şubat 1913 tarihinde Çatalca Ordusu Topçu Komutanlığı Kurmay Başkanı olarak atandı. Bu göreviyle Balkan Savaşı'na katıldı. 14 Mart 1914 tarihinde İstanbul Boğazı Müstahkem Mevki Komutanlığı görevine atandı.

I. Dünya Savaşı
---------------

### Çanakkale Cephesi

31 Ağustos 1915 tarihinde Anafartalar Grup Komutanı olan Mustafa Kemal Bey'in yerine 19. Tümen Komutanlığı görevine atandı.
15 Ekim 1915 tarihinde 3. Kolordu Komutan Vekili atandı.

### Galiçya Cephesi

21 Ekim 1915 tarihinde 15. Kolordu Komutan Vekili olarak atandı. 15. Kolordu'nun Galiçya'ya gönderilmesi üzerine 18 Mart 1916 tarihinde bu göreve asaleten atandı. 5 Ekim 1916 tarihinde Galiçya'da 15. Kolordu Komutanı olarak görev yapmakta iken Mirliva rütbesine terfi etti ve "Paşa" unvanı aldı.

### Kafkasya Cephesi

18 Kasım 1916 tarihinde 14. Kolordu Komutanlığı, 10 Ağustos 1917 tarihinde yeniden düzenlenen 3. Ordu komutası altındaki 2. Kafkas Kolordu Komutanlığı görevlerine atandı. 11 Ekim 1917 tarihinde de 2. Ordu Komutan Vekili olarak atandı. Kars'ın Ruslardan geri alındığı harekâtı yönetti. 7 Haziran 1918 tarihinde kurulan Şark Ordular Grubu komutası altındaki 9. Ordu'nun komutanlığına atandı. 16 Mart 1920 tarihinde İstanbul'un İtilaf Devletleri tarafından işgal edilmesinden iki gün sonra İngiliz İşgal Kuvvetleri tarafından tutuklandı. 13 Temmuz 1920 tarihinde Malta'ya sürüldü.

Kurtuluş Savaşı
---------------

Sakarya Meydan Muharebesi'nden sonra İngilizlerle yapılan esir değişiminden sonra 31 Ekim 1921 tarihinde Ankara'ya gelerek Türk Kurtuluş Savaşı'na katıldı. 18 Kasım 1921 tarihinde Başkomutan Mareşal Gazi Mustafa Kemal Paşa tarafından 2. Ordu Komutanlığı'na atandı. Dumlupınar Meydan Muharebesi sonrası 31 Ağustos 1922 tarihinde Ferik rütbesine terfi etti. 9 Eylül 1922 tarihinde İzmir'in kurtuluşunun ardından komutasındaki 2. Ordu ile beraber Çanakkale Boğazı'nda bulunan İngiliz kuvvetlerinin kuşatılması harekâtını yürüttü.

Cumhuriyet dönemi
-----------------

Yakup Şevki Subaşı'nın Karacaahmet Mezarlığı'nda bulunan kabri
Türk Kurtuluş Savaşı'nın ardından askeri hayatına devam ederek 20 Nisan 1924 tarihinde Yüksek Askerî Şûra Üyeliği'ne atandı. Bu görevdeyken 1926 yılında Orgeneral rütbesine terfi etti. 20 Aralık 1939 yılında Yüksek Askerî Şûra Üyesi iken öldü. Karacaahmet Mezarlığı'nda toprağa verildi. Daha sonra naaşı 27 Eylül 1988 tarihinde Devlet Mezarlığı'na nakledildi.

Kişiliği
--------

Harbiye'de Askerî Taktik ve Strateji Öğretmenliği yapması nedeniyle başta Mustafa Kemal Paşa olmak üzere Türk Kurtuluş Savaşı'ndaki üst düzey komutanların büyük çoğunluğu tarafından "Hocam" diye hitap edilirdi. Büyük Taarruz'dan önce taarruz stratejisinin belirlenmesi için yapılan toplantılarda, tedbirli ve titiz karakteri nedeniyle, taarruz planını çok riskli ve tehlikeli bulduğu için şiddetle itiraz etmiş, ancak yine de verilen emirleri, biri hariç, harfiyen yerine getirmiştir. Yerine getirmediği tek emir ise, Afyon'un ele geçirilmesinden sonra, komuta ettiği 2. Ordu'nun sol yanının ileri sürülmesidir. Yakup Şevki Paşa bu emre "kendi cephesinden çekilen olmadığı" gerekçesiyle itiraz etmiş, bunun üzerine cephe karargahı Paşa'yı atlayarak emri direkt birlik komutanlarına vermiş, bu birlikler ileri harekâta başlayınca Paşa da mecburen emri uygulamak zorunda kalmıştı. Büyük Taarruz'un zaferle sonuçlanması, bu planla zafer kazanılacağına pek ihtimal vermeyen Yakup Şevki Paşa'yı sadık bir Mustafa Kemal hayranı yaptı.

Kurtuluş Savaşı sırasında katırların ordunun en önde gelen lojistik ulaşım aracı olduğunu düşünen Yakup Şevki Subaşı, bu hayvanların bakımına çok önem vermiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  T.C. Genelkurmay Harp Tarihi Başkanlığı Yayınları, *Türk İstiklâl Harbine Katılan Tümen ve Daha Üst Kademelerdeki Komutanların Biyografileri*, Genelkurmay Başkanlığı Basımevi, Ankara, 1972, s. 66.
2. ↑  Görev yaptığı alayda bir katır ölünce sorumluluğun kendilerinden gitmesini isteyen subaylar veteriner hekim'e başvurarak konuyla ilgili bir rapor düzenlemesini isterler. Veteriner hekimin Latince terimlerle dolu bir rapor hazırladığını gören Yakup Şevki Paşa, hiçbir şey anlamadığı raporun altına şu notu düşer:  
*Baytar Efendi, istilah-ı fenniyen (tıbbi terimler) başında paralansın, bu katır niye öldü, onu yaz!*  
23 Ocak 1997 tarihli 11 Ekim 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Hasan Pulur makalesi Milliyet haberi 18 Mart 2014 tarihinde erişilmiştir

|
|  |
| Askerî görevi |
|
| Önce gelen:**Yeni makam** | **2. Ordu Komutanı**1 Kasım 1921 - 21 Ekim 1923 | Sonra gelen:**Ali Fuat Cebesoy** |
|

| * g
* t
* d
2. Ordu komutanları |
| --- |
|  | 
* Yakub Şevki Paşa
* Ali Fuad Paşa
* Fahreddin Paşa
* İzzettin Çalışlar
* Nafiz Gürman
* Nuri Yamut
* Hakkı Akoğuz
* Muzaffer Tuğsavul
* Avni Akdağ
* Şahap Gürler
* Abdülkadir Seven
* Necati Tacan
* Rüştü Erdelhun
* Suat Kuyaş
* Celal Alkoç
* Ali Keskiner
* Refik Yılmaz
* Şefik İlter
* Muhittin Önür
* Ali Keskiner
* Refik Tulga
* Cemal Tural
* Kemalettin Gökakın
* Nazmi Karakoç
* Faruk Gürler
* Semih Sancar
* Nihat Tulunay
* Suat Aktulga
* Şükrü Olcay
* Vecihi Akın
* İbrahim Şenocak
* Bedrettin Demirel
* Mehmet Buyruk
* Hakkı Akansel
* Adnan Doğu
* Mehmet Önder
* Burhanettin Bigalı
* İbrahim Türkgenci
* Kemal Yavuz
* Necati İkizoğlu
* Fikret Özden Boztepe
* Rasim Betir
* Aytaç Yalman
* Edip Başer
* Fevzi Türkeri
* Şükrü Sarıışık
* Hasan Iğsız
* Necdet Özel
* Servet Yörük
* Galip Mendi
* Adem Huduti
* İsmail Metin Temel
* Sinan Yayla
* Metin Gürak
* Metin Tokel

 |  |


| * g
* t
* d
Türkiye Türk Kurtuluş Savaşı'na katılan üst düzey subaylar listesi |
| --- |
| 
* Mustafa Kemal Atatürk
* Abdurrahman Nafiz Gürman
* Abdüllâtif Nacî Eldeniz
* Ahmet Derviş
* Ahmet Fuat Bulca
* Ahmet Naci Tınaz
* Ahmet Nuri Öztekin
* Ahmet Zeki Soydemir
* Akif Erdemgil
* Alaâddin Koval
* Ali Fuat Cebesoy
* Ali Hikmet Ayerdem
* Ali İhsan Sabis
* Ali Sait Akbaytogan
* Ali Sami Sabit Karaman
* Asım Gündüz
* Aşir Atlı
* Bekir Sami Günsav
* Cafer Tayyar Eğilmez
* Cavit Erdel
* Cemil Cahit Toydemir
* Cemil Conk
* Cevat Çobanlı
* Ethem Necdet Karabudak
* Ethem Servet Boral
* Fahrettin Altay
* Hacı Mehmet Arif Örgüç
* Halil İbrahim Çolak
* Halit Akmansü
* Halit Karsıalan
* Hasan Mümtaz Çeçen
* Hüseyin Hüsnü Emir Erkilet
* Hüseyin Nurettin Özsu
* İbrahim Refet Bele
* İsmail Hakkı
* İzzettin Çalışlar
* Kâzım Fikri Özalp
* Kâzım İnanç
* Kâzım Orbay
* Kâzım Sevüktekin
* Kemalettin Sami Gökçen
* Mahmut Nedim Hendek
* Mehmet Ali
* Mehmet Arif
* Mehmet Atıf Ateşdağlı
* Mehmet Emin Çolakoğlu
* Mehmet Emin Koral
* Mehmet Emin Yazgan
* Mehmet Hayri
* Mehmet Hayri Tarhan
* Mehmet Hulusi Conk
* Mehmet Kâzım Dirik
* Mehmet Kenan Dalbaşar
* Mehmet Muhittin Kurtiş
* Mehmet Nâzım Yücel
* Sakallı Nureddin
* Mehmet Nuri Conker
* Mehmet Rüştü Sakarya
* Mehmet Sabit Noyan
* Mehmet Sabri Erçetin
* Mehmet Salih Omurtak
* Mehmet Selahattin Adil
* Mehmet Sıtkı Üke
* Mehmet Suphi Kula
* Mehmet Şefik Aker
* Mehmet Vehbi Kıpçak
* Muhittin Akyüz
* Musa Kâzım Karabekir
* Mustafa Fevzi Çakmak
* Mustafa İsmet İnönü
* Mustafa Muğlalı
* Mustafa Münip Uzsoy
* Mürsel Bakü
* Nazif Kayacık
* Nazmi Solok
* Necip Okaner
* Nihat Anılmış
* Osman Nuri Koptagel
* Osman Zati Korol
* Ömer Halis Bıyıktay
* Ömer Lütfi Argeşo
* Reşat Çiğiltepe
* Rüştü Paşa
* Sadullah Güney
* Süleyman Sabri
* Şefik Avni Özüdoğru
* Şerif Yaçağaz
* Şevket Seyfi Düzgören
* Şükrü Naili Gökberk
* Veysel Özgür
* Yakup Şevki Subaşı
* Yusuf İzzet Met

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 136157734
* VIAF: 80550085

 |