Başlığın diğer anlamları için Mithridates sayfasına bakınız.

Pontos Yunan Krallığı. Mithradates VI Eupator'a ait Pergamon antik kentinde darb edilmiş stater sikke. Sikke ön yüzde Mithradates VI portresi,arka tip Dionysos çelengi içinde hilal ve yıldız ile birlikte otlayan geyik ve BAΣIΛEΩΣ MIΘPAΔATOY EYΠATOPOΣ/BASILEOS MITHRADATOU EUPATOROS lejantı görülmektedir.
Pontos Yunan Krallığı. Mithradates VI Eupator'a ait Tetradrahmi kategorisinde olan antik sikke. Sikke ön yüzde Mithradates VI portresi,arka tip Dionysos çelengi içinde hilal ve yıldız ile birlikte Pegasos tasviri ile birlikte BAΣIΛEΩΣ MIΘPAΔATOY EYΠATOPOΣ/BASILEOS MITHRADATOU EUPATOROS lejantı görülmektedir.
**VI. Mithridatis** veya **Mithridatis Eupator** veya **Büyük Mithridatis** (Yunanca Μιθριδάτης, MÖ 135 – MÖ 63), Pontus kralı olarak Anadolu'da MÖ 120 - MÖ 63 yıllarında hüküm sürdü.

Roma Cumhuriyeti'ne karşı savaşan en başarılı ve zeki düşmanların başında sayılır. Roma Cumhuriyetinin dönemindeki en başarılı komutanları olan Sulla, Lucullus ve Pompey ile Mithridatis Savaşları adı verilen savaşlarda üç kez karşılaşmıştır.

Mithridatis Savaşları
---------------------

Birinci Mithridatis Savaşı, MÖ 88 - MÖ 84 yılları arasında Sulla'nın ordusu ile Mithridatis arasında gerçekleşmiştir. Sulla, zafer kazandığı birkaç çarpışmanın ardından, Roma'da rakibi olan general Gaius Marius'un güç kazandığı haberini almış ve hızlı bir barış antlaşması ayarlayarak Roma'ya dönmüştür. İki tarafın da üstünlük sağlayamadığı bu savaşın sonunda Sulla, Lucius Licinius Murena'yı Anadolu'daki kuvvetlerinin başına bırakmıştır. Mithridatises, kısa süreceğini öngördüğü bu barış dönemini ordusunu kuvvetlendirmek için kullanmıştır.

**İkinci Mithridates** Savaşı, Murena'nın MÖ 83 yılında Mithridatis'a saldırmasıyla başlamıştır ve iki yıl sürmüştür. Bu savaşta büyük bir zafer kazanan Mithridatis, lehine olan bir barış antlaşması elde etmiştir.

İkinci Mithridates Savaşı'ndan on yıl sonra, Roma'nın Bitinya'yı (Günümüzdeki Bursa ve Zonguldak arasındaki bölge) ilhak etme kararı almasının ardından Üçüncü Mithridatis Savaşı başlamıştır. On yıl süren bu savaşta önce Lucullus ve ardından Pompey Mithridatis'ın karşısına çıkmıştır. Mithridatis, önceleri Pontus krallığı civarında muhabereler kazansa da sonunda Pompey'e ağır şekilde yenilmiştir. Bu yenilginin ardından en önemli müttefiki olan Ermenistan kralı 2. Tigranes'in desteğini de kaybeden Mithridatis ve Gürcistan üzerinden o sırada oğlunun yönetiminde olan Azov bölgesine kaçmak zorunda kalmıştır.

Antik Sikkeleri
---------------

Pontos [Πόντος] Krallığında en çok sikke darbı VI. Mithradates döneminde darb edilmiştir ve bölgedeki kentlerin çoğu Hellenistik Dönem’de Pontos [Πόντος] kralı VI. Mithradates döneminde antik sikke darbı yapmıştır. Mithridates VI'dan önce Pontos [Πόντος] sikkeleri çok nadirdir. Pontos [Πόντος] bölgesinde Kraliyet ve Şehir sikkeleri arasında farklılık vardır. Kraliyet sikkeleri altın ve gümüş olarak darb edilmiş olup şehirlerin darb etmiş olduğu antik sikkeler bronz olup sikkelerin arka yüzlerinde darb edilmiş olduğu antik kentin adı görülmektedir. Kral VI. Mithradates'e ait Stater sikkeler ön yüzlerde diadem'li Mithridates VI portresi, arka tiplerde Dionysos çelengi içinde hilal ve yıldız ile birlikte otlayan geyik ve BAΣIΛEΩΣ MIΘPAΔATOY EYΠATOPOΣ/BASILEOS MITHRADATOU EUPATOROS lejantları görülmektedir. Mithridates VI Eupator'a ait Tetradrahmi kategorisinde olan gümüş antik sikkelerin ön yüzlerinde diadem'li Mithridates VI portresi, arka tiplerde Dionysos çelengi içinde hilal ve yıldız ile birlikte otlayan geyik ve BAΣIΛEΩΣ MIΘPAΔATOY EYΠATOPOΣ/BASILEOS MITHRADATOU EUPATOROS lejantları görülmektedir. MÖ 96-88 sikkelerinde arka tiplerde geyik yerine Pegasos tasviri bulunmaktadır. Mithridates VI, Büyük İskender'in koruması ve Trakya Kralı Lysimachos [Λυσίμαχος,] adına da sikke darb ettirmiştir. Bu tip Stater sikkeler ön yüzlerde VI. Mithradates'in özellikleriyle tanrılaştırılmış Büyük İskender portresi, arka tiplerde Athena Nikephoros tahtta oturmakta elinde baykuş ve çevresinde BAΣΙΛΕΩΣ ΛΥΣIMAXOY/BASILEOS LYSIMACHOS lejantları görülmektedir. Pontos kralı Mithridates VI, Büyük İskender adına da Tetradrahmi kategorisinde olan gümüş antik sikke darbı yaptırmış ve sikke ön yüzlerde Herakles [Büyük İskender] portresinin yerine Herakles olarak kendi portresini ekletmiş, arka yüzde ise tahtta oturan Zeus ve BAΣIΛEΩΣ AΛEΞAN∆POY/BASILEOS ALEKSANDROU lejantları görülmektedir.

Ölümü
-----

Üçüncü Mithridatis savaşı kaybetmesinin ardından Anadolu'da barınma şansı kalmadığını anlayan Mithridatis, o güne değin müttefiki olan 2. Tigranes'in sığınma talebini reddetmesinin ardından bugünkü Gürcistan üzerinden, oğlunun idaresindeki Azov bölgesine gitmiştir. Ülkedeki iktidarı direnişle karşılaşmadan ele geçirmesinin ardından savaş hazırlıklarına karşı çıkan oğlu Machares'i idam ettirmiştir.

MÖ 63. yılında babasına karşı isyan çıkaran 2. Farnakes'in eline düşmemek için sarayında intihar etmiştir. Ömrü boyunca geliştirdiği ve adını verdiği zehre karşı bağışıklık kazanma yöntemi olan Mitridatizm ustası olduğu için, kendini zehirleme çabaları boşa çıkmış ve kendini yakın korumasına öldürtmek zorunda kalmıştır.

VI. Mithridatis zamanında Pontus topraklarının gelişimi  
Koyu pembe renk devraldığı toprakları, pembe renk fethettiği yerleri, yeşil renk ise müttefiki Ermenistan topraklarını gösterir

Pontus Kralları
---------------

* I. Mithridatis Ktistes *Kral 281* (302-266 MÖ)
* Ariobarzanes (266-250 MÖ)
* II. Mithridatis (250-220 MÖ)
* III. Mithridatis (220-195 MÖ)
* I. Farnekes (195-170 MÖ)
* IV. Mithridatis (170-150 MÖ)
* V. Mithridatis (150-121 MÖ)
* VI. Mithridatis (121-63 MÖ)
* II. Farnekes *(Tek Bosporus Kralığı)* (63-47 MÖ)
* VII. Mithridatis (47-46 MÖ)
* Dareios (39-37 MÖ)
* I. Polemon (37-8 MÖ)
* Pythodoris (MÖ 8-MS 23)
* Antonia Tryphaina (MS 22 veya 33 - 38)
* II. Polemon (38-64)

|
|  |
| Resmî unvanlar |
|
| Önce gelen:**V. Mithridatis** | **Pontus Kralı**MÖ 120-63 | Sonra gelen:**II. Farnekes** |
|

Notlar
------

1. ↑  *Eupator*, asilzade anlamındadır

Kaynakça
--------



| * g
* t
* d
Helenistik hükümdarlar |
| --- |
| ArgeadHanedanı | 
* II. Filip
* İskender (III. Aleksandros)
* III. Filip
* IV. Aleksandros

 |
| AntigonusHanedanı | 
* I. Antigonos Monoftalmos
* I. Demetrios Poliorketes
* II. Antigonus Gonatas
* II. Demetrius Aetolikus
* III. Antigonus Doson
* V. Filippos
* Perseus

 |
| PtolemaiosHanedanı | 
* I. Ptolemaios Soter
* II. Ptolemaios Filedelfos
* Ptolemaios Keravnos
* Meleager
* III. Ptolemaios Evergetes
* IV. Ptolemaios Filopater
* V. Ptolemaios Epifanes
* I. Kleopatra (Naip)
* VI. Ptolemaios Filometor
* VII. Ptolemaios Neos Filopator
* II. Kleopatra Filopator Soter
* VIII. Ptolemaios Fiskon
* IX. Ptolemaios Latiros
* X. Ptolemaios Aleksander
* III. Berenike
* XI. Ptolemaios Aleksander
* XII. Ptolemaios
* V. Kleopatra
* IV. Berenike
* XIII. Ptolemaios
* XIV. Ptolemaios XIV
* VII. Kleopatra Filopator
* XV. Ptolemaios Sezarion

 |
| SeleukosHanedanı | 
* I. Seleukos Nikator
* I. Antiohos
* II. Antiohos
* II. Seleukos Kallinikus
* III. Seleukos Ceraunus
* III. Antiohos Magus
* IV. Seleukos Filopator
* IV. Antiohos Epifanes
* V. Antiohos Eupator
* I. Dimitrios Soter
* I. Aleksandros Balas
* II. Dimitrios Nikator
* VI. Antiohos Dionisus
* Diodotus Trifon
* VII. Antiohos Sidetes
* II. Dimitrios Nikator
* II. Aleksandros Zabinas
* Kleopatra Tea
* V. Seleukos Filometor
* VIII. Antiohos Gripus
* IX. Antiohos
* VI. Seleukos Epifanes Nikator
* X. Antiohos Eusebes Filopator
* III. Demetrius Eucaerus
* XI. Antiohos Epifanes Filadelfus
* I. Filip Filadelfus
* XII. Antiohos Dionysus
* VII. Seleukos Kybiosaktes
* XIII. Antiohos Asiatikus
* II. Filippos Filoromaeus

 |
| Lisimahos | 
* Lisimahos

 |
| AntipaterHanedanı | 
* Kassander
* IV. Filip
* V. Aleksandros
* II. Antipater
* Antipater Etesias
* Sosthenes

 |
| AttalosHanedanı | 
* Filetairos
* I. Eumenis
* I. Attalos
* II. Eumenis
* II. Attalos
* III. Attalos
* III. Eumenis

 |
| Greko-BaktriyaHanedanı | 
* I. Diodotus
* II. Diodotus
* I. Nikodemus
* I. Demetrius
* II. Euthidemus
* I. Antimahus
* Pantaleon
* Agatokles
* II. Demetrius
* I. Eukratides
* Plato
* II. Eukratides
* I. Heliokles

 |
| Hint-YunanHanedanı | 
* I. Demetrius
* I. Antimahus
* Pantaleon
* Agathokles
* I. Apollodotus
* II. Demetrius
* II. Antimahus
* I. Menander
* I. Zoilos
* Agathokleia
* Lisias
* I. Strato
* Antialkidas
* II. Heliokles
* Poliksenios
* III. Demetrios
* Filoksenios
* Diomedes
* Amintas
* Epander
* Theofilos
* Peukolaos
* Thraso
* Nikivas
* II. Menander
* Artemidoros
* Hermaeus
* Archebios
* Telefos
* II. Apollodotus
* Hippostratos
* Dionisios
* II. Zoilos
* Apollofanes
* II. Strato

 |
| Bitinya kralları | 
* I. Zipoitis
* I. Nikomidis
* II. Zipoites
* Etazeta (taht naibi)
* Ziaelas
* I. Prusias
* II. Prusias
* II. Nikomedes
* III. Nikomedes
* IV. Nikomedes

 |
| Pontus kralları | 
* I. Mithridatis
* Ariobarzanis
* II. Mithridatis
* III. Mithridatis
* I. Farnakis
* IV. Mithridatis
* V. Mithridatis
* VI. Mithridatis
* II. Farnakis
* Dareios
* I. Polemon
* Pitodorida
* II. Polemon

 |
| Kommagene kralları | 
* Ptolemaios
* II. Sames
* I. Mithridates Kallinikos
* I. Antiohos
* II. Mithridates
* II. Antiohos
* III. Mithridates
* III. Antiohos
* IV. Antiohos

 |
| Kapadokya kralları | 
* I. Ariarathis
* II. Ariarathis
* III. Ariarathis
* IV. Ariarathis
* V. Ariarathis
* VI. Ariarathiss
* VII. Ariarathis
* VIII. Ariarathis
* IX. Ariarathis
* X. Ariarathis

 |
| Bosporos kralları | 
* I. Mithridates
* Farnakes
* Asandros ve Dynamis
* II. Mithridates
* Asandros ve Dynamis
* Scribonius'un Dynamis'le ortak yönetim teşebbüsü
* Dynamis ve Polemon
* Polemon ve Pythodorida
* Aspurgus
* III. Mithridates ve Gipaipyreos
* III. Mithridates
* I. Kotis

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX1220727
* BNF: cb122266876 (data)
* GND: 118734210
* ISNI: 0000 0001 1667 3187
* LCCN: n83206563
* LNB: 000224432
* NKC: jx20100805008
* NLA: 49682400
* NLG: 50888
* NLI: 987007403203405171
* NTA: 069833567
* SUDOC: 030953448
* Trove: 1492973
* ULAN: 500355379
* VIAF: 261471855
* WorldCat: lccn-n83206563

 |