**Ferdinand Vandeveer Hayden** (7 Eylül 1829 - 22 Aralık 1887), 19. yüzyılın sonlarındaki Rocky Dağları'nın öncü inceleme keşifleriyle bilinen Amerikalı jeolog.

Hayatı
------

Massachusetts eyaletinin Westfield şehrinde doğdu. 1850 yılında Oberlin College'dan ve 1853 yılında Albany Medical College'dan mezun oldu. Ordayken daha sonra Nebraska keşifine katılmasında ekili rolü oynayacak olan New York'un eyaleti jeologu Prof. James Hall'ın dikkatini çekti. 1859 yılında Amerika Birleşik Devletleri hükûmeti'nin hizmetine girdi ve 109 Western Territories (Batı Toprakları)'in bir dizi incelemesine başladı. Bunlardan bir meyvası ise *Geological Report of the Exploration of the Yellowstone and Missouri Rivers in 1859-1860* (1869). oldu. Bu dönemde Washington'da bulunan Smithsonian Enstitüsü içindeki Megatherium Club'e üye oldu.

Amerikan İç Savaşı sırasında aktif bir askerî cerrah olarak istihdam edildi ve Shenandoah Ordusu'nun baş sağlık memurluğuna yükseltildi. 1867 yılında United States Geological and Geographical Survey of the Territories'e sorumlu jeolog olarak atandı. 12 yıllık görevi ve yıllık incelemeleriyle doğal tarih ve ekonomi'nin tüm bilimdallarında en değerli bir dizi sonuçlar elde etti ve 1877 yılında *Geological and Geographical Atlas of Colorado* adlı atlası yayımladı.

Yellowstone
-----------

ABD'nin ilk millî parkı Yellowstone Millî Parkı'nın kuruluşu için ABD Kongresi'ni ikna etmek amacıyla Amerikalı jeolog Ferdinand Vandeveer Hayden'in hazırladığı harita (1871). William Henry Jackson'un fotoğrafları ve Thomas Moran'ın resimleriyle birlikte Kongreye sunulan Hayden'in raporu, Kongrenin Yellowstone bölgesini kamu müzayede yoluyla satmaktan vazgeçmesini ve Başkan Ulysses S. Grant'ın millî parkın kuruluşuna dair tahsis yasasını imzalamasına büyük bir ölçüde etkiledi.
1871 yılında Wyoming eyaletinin kuzeybatısında bulunan Yellowstone bölgesinde bir jeolojik araştırmayı yönetti. Bir yıl sonra William Henry Jackson'un çarpıcı geniş-formatlı fotoğraflarının yardımıyla ABD'nin ilk millî parkı Yellowstone Millî Parkı'nı kurulması için Kongre'yi ikna etmekte öncülük ett. Son yıllık araştırma seyahatini 1878 yılında gerçekleşti. Yellowstone'daki Hayden Vadisi kendisinin onuruna adlandırıldı.

1879 yılında United States Geological Survey'nin yeniden örgütlenmesi ve kurulması üzerine yedi yıldır jeologlardan biri olarak faaliyette bulundu. 22 Aralık 1887 tarihinde Philadelphia'da öldü. Colorado eyaletinde Yampa Nehri vadisinde bulunan Hayden kasabası ve çok sayıda dağ zirveleri Hayden'in onuruna adlandırıldı.

Yayımlanmış diğer yapıtlar
--------------------------

* *Sun Pictures of Rocky Mountain Scenery* (1870)
* *The Yellowstone National Park*, illustrated by chromolithographic reproductions of water-colour sketches by Thomas Moran (1876)
* *The Great West: its Attractions and Resources (1880)*
* With FB Meek, he wrote (Smithsonian Institution Contributions, v. 14. Art. 4) "Palaeontology of the Upper Missouri, Pt. 1, Invertebrate." His valuable notes on Native American dialects are in The Transactions of the American Philosophical Society *(1862) in* The American Journal of Science *(1862) and in The Proceedings of the American Philosophical Society (1869). With ARC Selwyn he wrote North America (1883) for Stanford's Compendium.*
* Find a Grave'de Ferdinand Vandeveer Hayden Retrieved on 2009-03-18

  

* A noon meal in Ferdinand V. Hayden's camp of the U.S. Geological and Geophysical Survey. Red Buttes, Wyoming Territory, August 24, 1870. Hayden sits at far end of table in dark jacket. (Photo by William Henry Jackson standing at far right, 1870)A noon meal in Ferdinand V. Hayden's camp of the U.S. Geological and Geophysical Survey. Red Buttes, Wyoming Territory, August 24, 1870. Hayden sits at far end of table in dark jacket. (Photo by William Henry Jackson standing at far right, 1870)
* The U.S. Geological and Geophysical Survey of the Territories, conducted by Hayden, en route with pack train upon the trail between the Yellowstone and East Fork Rivers "showing the manner in which all parties traverse these wilds." (Photo by William Henry Jackson, 1871)The U.S. Geological and Geophysical Survey of the Territories, conducted by Hayden, en route with pack train upon the trail between the Yellowstone and East Fork Rivers "showing the manner in which all parties traverse these wilds." (Photo by William Henry Jackson, 1871)
* Hayden and artist Walter Paris at camp. (USGS photo, unknown date, possibly 1870s)Hayden and artist Walter Paris at camp. (USGS photo, unknown date, possibly 1870s)

Kaynakça
--------

* Encyclopædia Britannica, Eleventh Edition

* Biographies of people honored in herpetological nomenclature 10 Temmuz 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* The Four Great Surveys of the West 10 Haziran 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. from the US Geological Survey 1 Haziran 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX1302167
* BNF: cb15238390c (data)
* Botanist: Hayden
* CiNii: DA12234246
* GND: 11939054X
* ISNI: 0000 0001 2145 0156
* LCCN: n83825584
* NARA: 10570213
* NKC: jx20071113007
* NLA: 36500532
* NLI: 987007315239705171
* NTA: 069691231
* PIC: 4841
* RERO: 02-A003354931
* SNAC: w69k4cjq
* SUDOC: 075533669
* Trove: 1261349
* ULAN: 500337465
* VIAF: 99896885
* WorldCat: lccn-n83825584

 |