recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Melling'in restore ettiği Hatice Sultan sarayının yine Melling tarafından yapılmış gravürü
**Antoine Ignace Melling** veya **Anton Ignaz Melling** (1763 - 1831), Fransız seyyah, mimar ve ressam. İstanbul'daki çeşitli yapıların inşa ve restorasyonunu üstlenmiş ve ayrıca İstanbul'un çeşitli semtlerinden manzaralar içeren gravürler yapmıştır.

Hayatı
------

Antoine Ignace Melling 1763 yılında, Baden'in başkenti Karlsruhe'de doğdu. Heykeltıraş olan babasının ölümünün ardından, ressam amcasıyla birlikte Strazburg'da yaşamaya başladı. Klagenfurt'ta mimarlık ve ressamlık eğitimi gördü. 19 yaşında Osmanlı İmparatorluğu'nun Rusya elçisi tarafından İstanbul'a getirildi. Burada, Osmanlı Padişahı III. Selim'in kız kardeşi Hatice Sultan'ın Ortaköy'deki sarayını restore etti. Yeni tasarımıyla birlikte bu saray, şehirdeki ilk Neoklasik tarzdaki yapısı oldu. Yıllarca imparatorluk bünyesinde çalıştı.

Aralık 1799'da Alélaïde adında kızı oldu. Kızının annesi Cenevizli levanten Françoise-Louise Colombo ile daha sonraları evlendi.

Paris'e dönmesinden 1 sene sonra 1803 yılında gravürlerini *Pittoresque de Constantinople et des rives du Bosphore* adı altında yayınlamaya başladı. 1819 yılına kadar yayınlarına devam etti. 1831 yılında öldü.

Galeri
------

* Hatice Sultan SarayıHatice Sultan Sarayı
* İpsilanti Yalısıİpsilanti Yalısı
* Tophane KışlasıTophane Kışlası

Bibliyografi
------------

* Elisabeth A. Fraser, *Mediterranean Encounters: Artists Between Europe and the Ottoman Empire, 1774-1839* 8 Ekim 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Penn State University Press, 2017. ISBN 978-0-271-07320-0

Kaynakça
--------

Özel

1. 1 2 3  Gür 2011, s. 78.
2. ↑  Gür 2011, s. 79.
3. ↑  Gür 2011, s. 80.

Genel
* Gür, Ayşen (Aralık 2011). "İstanbul'la ölümsüzleşen ressam". *NTV Tarih*, *35. sayı*.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb12624916q (data)
* GND: 119106167
* ISNI: 0000 0000 6650 8510
* LCCN: nr88009548
* Léonore tanımlayıcısı LH//1821/37 geçerli değil.
* NLG: 214150
* NTA: 089890752
* RKD: 55133
* SNAC: w6v48qs0
* SUDOC: 066893720
* ULAN: 500015548
* VIAF: 2592903
* WorldCat: lccn-nr88009548

 |
**Aslanapa Höyüğü**, Kütahya il merkezinin kuş uçumu 25 km. güneybatısında, Aslanapa İlçesi'nin 700 metre kadar güneyinde yer alan bir höyüktür. Tepe, 140 metre çapında olup günümüzde 5 metre yüksekliğindedir.

Kazılar
-------

Höyük David French ve James Mellaart tarafından saptanmıştır. Bilecik Üniversitesi'nden Prof. Dr. Turan Efe tarafından 1991 yılında yüzey araştırmaları yapılmıştır.

Tabakalanma
-----------

Yüzey toplamalarından ele geçen çanak çömleğe dayanılarak höyükte Erken Kalkolitik Çağ, Orta Kalkolitik Çağ ve Erken Tunç Çağı I. evre yerleşmeleri olduğu ileri sürülmektedir. Bunun yanı sıra Erken Tunç Çağı II. evreye tarihlenebilecek birkaç parça buluntu da ele geçmiştir.

Buluntular
----------

Kalkolitik Çağ çanak çömleği tepenin üstünde açılan çukurlar dolayısıyla tüm yüzeye yayılmış durumdadır. Bu buluntular iki mal grubu olarak tanımlanmaktadır. Bir mal grubu devetüyü veya açık kahverenginde ince hamurlu, kırmızı astarlı maldır. Morumsu kırmızı astarlı mal olarak ifade edilmektedir. Diğer mal grubu Kınık kumlu malı olarak ifade edilmekte ve Kınık Höyüğü çanak çömleğine göre daha arıtılmış hamurlu maldır.

Değerlendirme ve tarihlendirme
------------------------------

Erken ve Orta Kalkolitik Çağ çanak çömleği Eskişehir il sınırları içinde yer alan Orman Fidanlığı, Kanlıtaş, Kınık ve Kütahya / Asmainler düz yerleşmesi buluntularına benzemektedir. Erken Kalkolitik çanak çömlek buluntuları arasında Göller Bölgesi'nde rastlanan kase biçimli kapların benzerleri de ele geçmiştir.

Dış bağlantılar
---------------

* Yakın plan kroki ve buluntu profilleri 4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Fotoğraflar 4 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Kaynakça
--------

1. ↑  "TAY – Yerleşme Ayrıntıları". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ekim 2012.
2. 1 2 3 4 5  "TAY –- Yerleşme Dönem Ayrıntıları". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ekim 2012.
**Ovabayındır**, Balıkesir il merkezinin yaklaşık olarak 20 km. güneydoğusunda, Kepsut'un 15 km. güneyinde, Ovabayındır Köyü'nün 1–2 km. kuzeydoğusunda yer alan bir düz yerleşmedir. Aslında yerleşmenin bulunduğu bölgenin adı Karaağaç Tarla olmasına karşın en yakın köyün adı verilmiştir. Bazı haritalarda köyün adı **Bayındırköy** olarak geçtiğinden bazı kaynaklarda yerleşme Bayıdırköy olarak verilmektedir. Ovabayındır, Erken Tunç Çağı'na tarihlenen düz yerleşmeden ve yakınındaki mezarlık alanından oluşmaktadır. Mezarlık alanı kaçak kazılarla büyük ölçüde tahrip edilmiştir.

Kazılar
-------

Yerleşme 1936 yılında J. Stewart tarafından saptanmış olup 1956 yılında Ekrem Akurgal başkanlığında kurtarma kazıları yapılmıştır.

Tabakalanma
-----------

Büyük ölçüde tahrip edilmiş olan yerleşme ve mezarlık alanında tabakalanmayı saptama olanağı bulunamamıştır. Bununla birlikte ikisinin de Erken Tunç Çağı'na tarihlenebilecek tek tabakadan oluştuğu ileri sürülmektedir.

Buluntular
----------

Yerleşim alanında taş temelli, dikdörtgen planlı, fazlasıyla tahrip edilmiş bir yapı ortaya çıkarılmıştır.

Mezarlık alanında tahrip edilmiş küp mezarlara ulaşılmıştır. Gömüt armağanı olarak kaplar vardır. Çanak çömlekler siyah, gri tonlarında, açkılı ve bazıları astarlıdır. Biçim olarak keskin içe kıvrılan ağızlı, derin ve yayvan kaseler, gaga ağızlı testiler ile kaideler görülmektedir. Gaga ağızlı testilerden bazıları kuğu boyunlu olarak tanımlanmaktadır.

Gömüt armağanlarından bir başka grup olarak arsenikli bakırdan yapılmış küçük, 6–15 cm. uzunlukta kama ve çakılar bulunmuştur. Bunların sadece gömüt armağanı olarak üretildikleri düşünülmektedir. Çok küçük perçin delikleri, ahşap ya da boynuz sapları olduğunu göstermektedir. Biçim olarak benzerlerine Ege, Kuzeybatı Anadolu ve İç Anadolu'da karşılaşılmaktadır.

Mezarlık alanı kazılarında iki tane serpantinden sap delikli balta ve çekiç bulunmuştur. Son derece başarılı bir işçilik sergilemektedir.

Değerlendirme ve tarihlendirme
------------------------------

Ovabayındır Manisa – Balıkesir bölgesinin Yortan Kültürü'ne tarihlenmektedir. Benzer buluntulara Babaköy ve Yortan / Gelenbe mezarlık alanında da rastlanmaktadır. Maden buluntuları, çakı – kama örneklerinden hareketle MÖ 2.500 – 2.200 yıllarına tarihlenebilir. Bu tarihler, Yortan Kültürü'nün tarihlendiği Erken Tunç Çağı II. – III. evreleriyle uyumludur.

Dış bağlantılar
---------------

* Yakın plan kroki ve buluntu örnekleri13 Eylül 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
*

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  "TAY –- Yerleşme Dönem Ayrıntıları". 29 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Eylül 2012.
**Jonathan Frederick Togo** (d. 25 Ağustos 1977) Amerikalı sinema ve TV dizileri oyuncusudur. En bilinen rolü *CSI: Miami* deki Ryan Wolfe karakteridir.

Çocukluğu
---------

Jonathan Togo, Rockland, Massachusetts'de ev kadını Sheila'nın ve grafik tasarımcı Michael Togo'nun oğlu olarak doğdu. Togo'nun annesi İtalyan ve İrlanda kökenli, babası ise Yahudi'dir. Asıl soyadları "Tonkaviev" iken, büyükbabası halı sektörüne girerken daha dikkat çekmesi amaçlı bu soyadına geçmiştir.

Çocukluğunda Yahudi okulunda okudu. 1995'te ise Rockland lisesinden mezun oldu. Bu okulda güreş ile ilgilendi. Daha sonra Vassar College'e girdi ve buradan tiyatro dalında B.A. aldı ve sahne çalışmalarına "National Theater Institute of the Eugene O’Neill Theater"'de devam etti. Vassar'dayken Sam Endicott ve John Conway ile birlikte "The El Conquistadors" isimli bir müzik grubu kurdu. Şu anda diğer iki isim The Bravery isimli grup ile başarılı bir şekilde müzik kariyerlerine devam etmektedir.

Kariyeri
--------

Togo, aralarında *Our Country's Good*un da olduğu çok sayıda oyunda sahneye çıktı. Ancak onu en çok popüler yapan *CSI: Miami* adlı TV dizisindeki Ryan Wolfe karakteridir. Diğer önemli rolleri arasında TV dizileri *Special Unit 2* ve *Judging Amy* gelmektedir. *Mystic River* isimli filmde mağaza sorumlusunu canlandırmıştır. 2008'de, Atom.com sitesi için internet dizisi *My Best Friend Is My Penis'*i yazmış ve yönemiştir. Jonathan Togo, ayrıca "Casted: The Continuing Chronicles of Derek Riffchyn, Greatest Casting Director in the World. Ever" isimli internet dizisinde baş rolde oynamıştır.

2010 yılında, kadına âşık olan Richard ve Mark adlı ikiz kardeşi oynadığı "Identical" adlı filmde oynamıştır.

Filmografisi
------------

* *Identical (film)*(2011), Richard ve Mark
* *CSI: Miami* (2004–Günümüz), Ryan Wolfe
* *Raccoon* (2006), Bailey
* *The Jury* (2004, 1 bölüm), Dennis Dudley
* *Ed* (2003, 1 bölüm), Keith Kessler
* *Law & Order* (2003, 1 bölüm), Eddie
* *Mystic River* (2003), Pete
* *Judging Amy* (2003, 1 bölüm), Charles 'DJ Dizz' Simbour
* *Special Unit 2* (2001–2002, 12 bölüm), Jonathan

Kaynakça
--------

1. ↑  Jonathan Togo Film Reference bio 13 Aralık 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.(İngilizce)
2. ↑  Elyse's CSI Crime Scene Investigation Site: CSI: Miami Haberleri 11 Ocak 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)
3. ↑  "'CSI: Miami's' Jonathan Togo to Star in Atom.com's Release of 'My Best Friend Is My Penis'" (Basın açıklaması) (İngilizce). Morningstar, Inc. 22 Ekim 2008. Erişim tarihi: 12 Nisan 2012. [*ölü/kırık bağlantı*]

Dış bağlantılar
---------------

* IMDb'de Jonathan Togo
* Jonathan Togo Biyografisi - CBS20 Aralık 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce)

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX5239708
* ISNI: 0000 0003 5711 5434
* LCCN: no2011164112
* MusicBrainz: 528c523d-d5f9-4c4f-aab6-e709f3d6db18
* VIAF: 187492498
* WorldCat: lccn-no2011164112

 |
**Semra Aksu** (d. 31 Mayıs 1962, İzmir) Türk spor yöneticisi, eski atlet. Kısa mesafe ve engelli koşu branşlarında mücadele etmiştir.

Atletizme 1977'de başladı. Karşıyaka formasını giydi. 100 m, 200 m, 400 m, 100 m engelli ve 400 m engelli koştu. 1983'te Balkan ikincisi, 1987 Akdeniz Oyunları'nda 400 m engellide 56.59 sn ile ikinci oldu. Gençler ve büyüklerde toplam 15 Türkiye rekoru kırdı. 100 metrede 11.86, 200 metrede 24.05, 400 metrede 58.8'lik dereceler yaptı.

Aksu, 1984 Los Angeles ve 1988 Seul Olimpiyatları'nda ülkesini temsil etti. İki organizasyonda dört farklı kategoride mücadele eden sporcu finali göremedi. Aksu, 1984 Los Angeles açılış töreninde ülkesinin bayrağını taşıyan isimdi. 1992'de atletizm kariyerini noktaladıysa da 1995'te tekrar pistlere dönerek Fenerbahçe forması giydi ve takımın o yıl Türkiye şampiyonu olmasına katkı sağladı.

2000 yılında kısa bir süre Türkiye Atletizm Federasyonu başkanlığı görevini yürüttü.

2014 Türkiye yerel seçimleri öncesi Cumhuriyet Halk Partisinden Çiğli Belediye Başkanlığı için aday adayı olmuştu. Daha sonra ismi Çiğli'de bir caddeye verildi.

Ahmet Piriştina ve Aziz Kocaoğlu'nun belediye başkanlıkları döneminde İzmir Büyükşehir Belediyesi Kültürel ve Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı görevini üstlenmiştir.

2014-2019 yıllarında Çiğli ve İzmir Büyükşehir Belediyesi Meclisi üyesi ve İzmir Büyükşehir Belediyesi Eğitim, Kültür, Gençlik ve Spor Komisyonu Başkanı olarak görev yapmıştır.

Ulusal şampiyonluklar
---------------------

* 100 m : 1980, 1981, 1982, 1983, 1984, 1988, 1990
* 200 m : 1981, 1985, 1986, 1987
* 400 m : 1985, 1986, 1987
* 100 m engelli : 1980, 1981, 1982, 1983, 1984, 1988, 1990
* 400 m engelli : 1986, 1987, 1988

Kaynakça
--------

1. ↑  "Semra Aksu". sports-reference. 18 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Eylül 2018.
2. ↑  "Açılışta show, politika ve renk vardı...". *Milliyet*. 30 Temmuz 1984. s. 12.  `|erişim-tarihi=` kullanmak için `|url=` gerekiyor (yardım)
3. ↑  "Eski Milli Atlet Semra Aksu CHP Çiğli'den Başkan Adayı". haberler.com. 28 Ağustos 2013. 10 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Eylül 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* Dünya Atletizm Birliği: 14386213

 |
1004-1014 yılları arasında yapılmış Almanya-Lombardiya savaşları.

Almanya kralı II. Heinrich 1002'den beri İtalya Kralı ilan etmekte olan Arduin tarafından yönetilen Lombardiya'nın kontrolünü ele geçirmek istiyordu. Henry'nin kuvvetleri Kuzey İtalya'ya ilerledi. Ardoin'in birliklerini mağlup etti ve Pavia'yı işgal etti. Henry, Lombard kralı olarak taç giyerken, Pavia yerel halkı Henry kuvvetlerine saldırdı ve bu baskın nedeniyle şehir yerle bir oldu. Henry askerlerinin çoğunu kaybetti ve burayı terk etmek zorunda kaldı. Bazı İtalyan soylularının desteklediği Lombard kralı Ardoin Henry'e destek veren (İşgal sırasında) piskoposları imha etti ve bu yüzden Henry tekrar saldırdı. Ardoin kendisini Roma'da Kutsal Roma İmparatoru ilan edince oraya gitti ve bölgeyi işgale başladı. Ardoin karşılık olarak Verceilli'yi, Novara ve Como'yı işgal etti. Ardından iki ordu karşı karşıya gelince Henry, Ardoin'i mağlup etti. Ardoin Torino yakınlarındaki Frutturia Manastırı'na çekildi ve bir yıl sonra orada öldü.

Notlar
------

1. ↑  Savaş Sözlüğü, George Childs Kohn, sf:54
**Bukka ಬುಕ್ಕ್** ya da **I. Bukka Raya**, 1356-1377 yılları arasında Vijayanagar İmparatorluğu'nu yöneten, Sangama Hanedanı'ndan ikinci hükümdar.

I. Bukka Raya'nın hayatı, abisi I. Harihara'ya nispeten çok az bilinmektedir ve yaşamı hakkında çeşitli teoriler vardır. Bir teori Bukka ve Harihara'nın Kuruba adlı bir kabilede doğduklarını, Warangal kralının ordusunda komutanlık yaptıklarını belirtir. Bir savaşta Warangal kralı Delhi sultanı Muhammed bin Tuğluk'a yenilince Bukka ve Harihara esir alınarak Delhi'ye gönderilmişti. Burada her ikisi de Müslüman yapıldı. Bukka ve abisi nihayetinde kaçmış ve Hindu inanışlarına geri dönerek Brahmin bilge Vidyaranya'nın tesiriyle Vijayanagar Krallığı'nı kurmuşlardı. Başka bir söylenti ise onları Hoysala İmparatorluğu'yla aralarında bir bağlantı kurar. Bu söylentiye göre onlar Karnataka'nın Hampi yakınlarındaki bir yerleşim yerinde doğmuşlardı ve bu yüzden Hoysala İmparatorluğu'nun doğal varisleriydiler. Bu teorilerin doğruluğu halâ tartışmalıdır.

Bukka Raya 21 yıllık hükümdarlığında, Güney Hindistan'daki krallıkların çoğunu fethederek hem ülke topraklarının genişlemesini sağladı, hem de ülke hazinesinin zenginleşmesini sağladı. O, Arcot'taki Shambuvaraya Krallığı'nı ve Kondavidu'daki Reddileri yenilgiye uğratarak 1360 yılına kadar Penukonda'nın çevresinin tamamını ilhak etti. 1371 yılında Madurai Sultanlığı'nı yenilgiye uğratarak güneydeki topraklarını Rameswaram'a kadar genişletti. Bukka döneminde Behmeni sultanları ile birçok çarpışma yaşandı. Bu çarpışmalar ilk olarak I. Muhammed Şah döneminde başladı. 1374 yılında, Bahmanilerden Tungabhadra ve Krishna nehirleri arasındaki bölgeleri almış, Goa'da kontrolü sağlamış ve Orissa'yı ele geçirmişti. Jaffna Krallığı ve Malabar ise haraçgüzar devlet haline gelmişti. Bukka Raya devletin başkentini Anegondi'den Vijayanagar'a taşımıştı. I. Bukka Raya 1380 yılı civarlarında öldü ve yerine II. Harihara geçti.

Kaynakça
--------

* Dr. Suryanath U. Kamat, Concise history of Karnataka, MCC, Bangalore, 2001 (Reprinted 2002)
* Chopra, P.N. T.K. Ravindran and N. Subrahmaniam.History of South India. S. Chand, 2003. ISBN 8121901537
* Robert Sewell, *A forgotten Empire: Vijayanagar - A contribution to the History of India*, 1901. 10 Ekim 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

1. ↑  Subrahmanyam, Sanjay (1998). "Reflections on State-Making and History-Making in South India, 1500-1800". *Journal of the Economic and Social History of the Orient*. **41** (3): 382-416. doi:10.1163/156852098323213147. JSTOR 3632419. 15 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Kasım 2023.
2. ↑  Wagoner, Phillip B. (1996). "Sultan among Hindu Kings": Dress, Titles, and the Islamicization of Hindu Culture at Vijayanagara". *The Journal of Asian Studies*. **55** (4): 851-880. doi:10.2307/2646526. JSTOR 2646526. 27 Kasım 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Kasım 2023.
3. ↑  Prof A V Narasimha Murthy: Rare Royal Brothers: Hakka and Bukka 13 Ekim 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|
|  |
|
| Önce gelen:**I. Harihara** | **Vijayanagar İmparatoru**1356–1377 | Sonra gelen:**II. Harihara** |
|
Asteroid 201 Penelope'un ışık eğrisi.
**Işık eğrisi**, bir yıldızın veya bir bölgenin zamana karşı çizilen parlaklık grafiğidir.

Işık eğrileri, periyodik olarak; Örten değişen yıldız, sefe değişenleri ve diğer değişenler, veya aperiyodik ışık eğrisi benzeri olarak; bir nova, Kataklizmik değişen yıldız veya bir süpernova çözümlemelerinde kullanılır.

Değişken yıldız gözlemleri, bir ekseninde görünür parlaklık (kadir), diğerinde birimi genellikle Jülyen Günü (JG) olan zaman cinsinden ışık eğrisi denen bir grafik üzerine işaretlenir. Y-ekseninde parlaklık ölçeği aşağıdan yukarı doğru artacak şekilde ve X-ekseninde gün, soldan sağa artacak şekilde çizilir.

Yıldızların dönemsel davranışları hakkındaki bilgiler, örten çift yıldızların yörünge dönemleri ve yıldız patlamalarının düzenlilik ya da düzensizlik derecesi, ışık eğrisinden yararlanılarak bulunabilir. Işık eğrisinin daha ayrıntılı incelenmesi, gök bilimcilerin yıldızların kütlelerini ya da boyutlarını hesaplamasını sağlar. Onlarca yıllık gözlem verileri, bir yıldızın değişim dönemini açığa çıkartır. Hatta bu durum, yıldızın yapısal değişikliğinin bir işareti bile olabilir.

### Asteroit ışık eğrisi veritabanı

####  Işık eğrisi kalite kodu

Ortak Girişim Asteroid Işık Eğrisi Bağlantıs (*Collaborative Asteroid Lightcurve Link*-CALL) Asteroit ışık eğrisi veritabanı (*Asteroid Lightcurve Database*-LCDB), küçük gezegen ışık eğrileri için bir dönem çözümünün kalitesini değerlendirmek için sayısal bir kod kullanır (gerçek altta yatan verileri mutlaka değerlendirmez). Kalite kodu parametresi U, 0 (yanlış) ile 3 (iyi tanımlanmış) arasında değişir:

* *U* = 0 → Sonuç daha sonra yanlış olduğu kanıtlandı
* *U* = 1 → Parçalı ışık eğrilerine dayalı sonuç, tamamen yanlış olabilir.
* *U* = 2 → Tam kapsamadan daha azını temel alan sonuç. Nokta yüzde 30 yanlış veya belirsiz olabilir.
* *U* = 3 → Verilen hassasiyet dahilinde güvenli sonuç. Belirsizlik yok.
* *U* = yok → Mevcut değil. Eksik veya kesin olmayan sonuç.

Sondaki artı işareti (+) veya eksi işareti (-) de işaretsiz değerden biraz daha iyi veya daha kötü bir kaliteyi belirtmek için kullanılır.

Kaynakça
--------

1. 1 2  "Asteroid Lightcurve Data Base (LCDB) – 4.1.2 U (QUALITY) CODE". Collaborative Asteroid Lightcurve Link. 30 Ekim 2011. 10 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2016.

* Harris, A. W. (2006). "Asteroid Lightcurve Derived Data. EAR-A-5-DDR-DERIVED-LIGHTCURVE-V8.0". NASA Planetary Data System. 28 Ocak 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2007.

Dış bağlantılar
---------------

* The AAVSO online light curve generator11 Ekim 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. can plot light curves for thousands of variable stars
* Lightcurves: An Introduction10 Şubat 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. by NASA's Imagine the Universe
**Amensalizm**, türlerden biri zarar görmüş, fakat ikinci türün hiç etkilenmemesi durumudur.

Antibiyotik yapan organizmalarla, antibiyotiklerin inhibe ettiği organizmalar arasındaki ilişki amensalizm için iyi bir örnektir. *Penicillium* denen küfün oluşturduğu penisilin, çeşitli bakterilerin üremesine engel olur. Muhtemelen küf, ürettiği antibiyotik sayesinde besin bakımından kendisine rakip olan bakterileri elimine ederek daha fazla besin sağlamış olur.
Türler arası ilişkilerden amensalizmde taraflardan biri diğerinin gelişimini engeller. En tipik örneği de ceviz ağacının dibinde hemen hemen hiçbir bitkinin yetişmeyişidir. Ceviz ağacının yaprak ve meyvelerinde üretilip yağmurla toprağa süzülen bir madde olan juglon, diğer bitki türlerinin gelişimini engeller olmaktadır.

Ayrıca bakınız
--------------

* Fotodinamizm
* Gececil hayvanlar
* Kommensalizm

Kaynakça
--------

1. ↑  Joanne M. Willey; Linda M. Sherwood; Cristopher J. Woolverton (2013). *Prescott's Microbiology*. 9th (İngilizce). ss. 713-738. ISBN 978-0-07-751066-4.
**Jorge Carlos Fonseca** (d. 20 Ekim 1950), Yeşil Burunlu öğretim görevlisi, avukat ve siyasetçi. Fonseca, Afrika ada ülkesi Yeşil Burun Adaları'nda 2011-2021 yılları arası devlet başkanlığı makamında bulunmuştur.

Portekiz'in başkenti Lizbon'da bulunan Lizbon Üniversitesi'nde hukuk ve siyaset üzerine yükseköğrenim gördü. 1982 ile 1990 yılları arasında aynı üniversiteye konuk profesör olarak giden Fonseca, bölüm başkanlığını üstlenmiştir. 1987 yılında Lizbon Adli Tıp Enstitüsü Ceza Hukuku Profesörü olmuştur.

1975'ten 1977'ye kadar adada Dışişleri Bakanlığı'na bağlı göç/iltica bölümünün genel müdürü olarak görev alan Fonseca, 1977'den 1979'a kadar da Dışişleri Bakanlığı Genel Sekreterliği görevini üstlenmiştir. Ülkede çok partili siyasi hayatın başlaması ile birlikte kurucu üyeleri arasında yer aldığı Demokrasi Hareketi partisi kurulmuş, yeni siyasi hayatın başlaması ile de kurulan ilk hükûmette 1991 ve 1993 yılları arasında Dışişleri Bakanı olarak görev almıştır.

2001 yılında gerçekleştirilen devlet başkanlığı seçimlerinde *Değişim İçin Demokratik İttifak*'ın adayı olarak yarışan Fonseca, %5 gibi düşük bir oy olarak üçüncü olabilmiştir. 2011 seçimlerinde *Demokrasi Hareketi* adayı olarak şansını bir kez daha deneyen Fonseca, ilk turda adaylardan hiçbirinin çoğunluğu sağlayamaması sonrasında yapılan ikinci turda oyların %54'ünü alarak devlet başkanı seçilmiştir.

Fonseca ikinci bir dönem devlet başkanlığına adaylığını koymuş, 2016 yılında gerçekleştirilen seçimlerde oyların %74'ünü elde ederek ikinci bir beş yıllık süre için devlet başkanlığı makamına seçilmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Yeşil Burun yeni başkanını seçiyor". 22 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Aralık 2015.
2. ↑  "Yeşil Burun Adaları seçimleri". 17 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Aralık 2015.
3. ↑  "Yeşil Burun Adaları'nda Fonseca yeniden devlet başkanı". 7 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ekim 2016.

Dış bağlantılar
---------------

* Fonseca resmi sitesi

| Siyasi görevi |
| --- |
| Önce gelenPedro Pires | **Yeşil Burun Adaları Devlet Başkanı**2011–2021 | Sonra gelenJosé Maria Neves |

| * g
* t
* d
Yeşil Burun Adaları devlet başkanları |
| --- |
| 
* Aristides Pereira
* António Mascarenhas Monteiro
* Pedro Pires
* Jorge Carlos Fonseca

 | Yeşil Burun Adaları bayrağı |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb15072168p (data)
* GND: 1057050318
* ISNI: 0000 0000 7738 834X
* LCCN: no94039039
* NTA: 267646720
* SUDOC: 096054581
* VIAF: 73143471
* WorldCat: lccn-no94039039

 |
**American Girl** Tom Petty and the Heartbreakers'ın kendi adını taşıyan albümünün ikinci single çalışması. Şarkı ABD müzik listelerine girememiş ancak Birleşik Krallık müzik listesinde kırk numarada yer almıştır. *Rolling Stone* dergisinin "The 100 Greatest Guitar Songs of All Time" adlı listesinde 76. sırada yer almıştır.

Şarkı bugüne kadar Cindy Alexander, Angel City Outcasts, Gin Blossoms, Melora Creager, Cruiserweight, Dance Hall Crashers, Def Leppard, Val Emmich, Everclear, The Gaslight Anthem, Goo Goo Dolls, Humble Gods, Ill Repute, Jack's Mannequin, Fun. Matchbox 20, Of Montreal, Pearl Jam, Rasputina, Saints of the Underground, Six Going On Seven, Sugarland, Sum 41, Taking Back Sunday, Taylor Swift, Tokyo Police Club ve Matthew Sweet tarafından yeniden yorumlanmıştır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "The 100 Greatest Guitar Songs of All Time". *Rolling Stone*. June 12, 2008. Retrieved 2011-01-25

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* MusicBrainz work: 667f5519-d5d5-3b0a-8c78-5d8d36b98dfe

 |
Roma Forumu'nda bulunan Phocas Sütunu.
**Phocas Sütunu** Roma Forumu'na yapılan son eklentiydi. Sütun Roma Forumu'nda bulunan Rostra'dan daha önce dikilmiştir ve 1 Ağustos 608 tarihinde Bizans imparatoru Phocas onuruna ithaf edilmiş veya yeniden ithaf edilmiştir. Asıl olarak 2. yüzyılda yapılmış gibi duran oluklu Korint sütunu, kübik beyaz mermer desteği üzerinde 13.6 metre yüksekliğindedir. Forum'un şu anki seviyesi 19. yüzyılda Augustus döneminden kalma kaldırımlara kadar kazılarak elde edilmiştir, kazılmadan önce kare temel tuğlaları görülmemekteydi.

Phocas'ın Panteon'u Papa IV. Boniface'e resmi olarak verdiğinin bilinmesine rağmen bu onurlandırma olayının kesin tarihi bilinmemektedir. Daha sonra Papa Boniface IV Panteon'u Orta Çağ'da Meryem'in de dahil edildiği tüm Şehit Azizler'e (*Santa Maria ad Martyres*) adamıştır. Sütunun başının üstünde Ravenna Eksarhı Smaragdus tarafından dikilmiş, göz alıcı şekilde altınla kaplanmış Phocas heykeli bulunmaktaydı, muhtemelen orada sadece icmalen durmaktaydı. 610 Ekim'inde soysuz (alt tabakadan doğmuş olan) ve gaspçı Phocas, haince yakalanmış, işkence edilmiş, alçakça öldürülmüş ve kaba bir şekilde vücudu parçalanmıştır: her yerde bulunan tüm heykelleri yıkılmıştır. Bazen gayri resmi olarak kabul edilen, Papalığa karşı olan minnettarlığı kanıtlama hareketinden daha ziyade, sütunda bulunan yaldızlı heykel daha çok imparatorluğun egemenliğinin Roma üzerindeki egemenliğini gösteriyordu. Bu egemenlik gücü Lombardların baskısı altında ve Smaragdus tarafından kişisel minnettarlık gösterisi nedeniyle hızla gölgelenmekteydi. Smaragdus'un minnettarlığının nedeni, Phocas tarafından uzun bir sürgünden geri çağrılmış olması ve Ravenna'daki gücünü tekrar eline geçirmesiydi, bu nedenlerden imparatora teşekkür borcu bulunmaktaydı.

Sütun Diocletian'a atfedilmiş bir heykel kullanılarak eski asıl haline getirilmiştir, önceki yazıt yeni anlatıma izin vermek için oyularak çıkartılmıştır.

Sütun asıl yerinde durmaktadır (*in situ*). İzole edilmiştir, yıkıntılar arasındaki serbest duruşu her zaman Forum içinde bir işaret olarak görülmüştür ve çoğu kez *vedute* içinde ve gravürlerde görünür. Erozyon nedeniyle toprak seviyesinin yükselmesi nedeniyle destek kısmının tamamen toprağa gömüldüğü, 18. yüzyıl ortalarında Giuseppe Vasi ve Giambattista Piranesi tarafından yapılan gravürler ve etchingler sayesinde anlaşılmaktadır.

Notlar
------

1. ↑  **Ekşarj**: Bizans İmparatorluğu devrinde Afrika veya İtalya'da genel vali
2. ↑  **vedute**: çok detaylı, genellikle bir şehrin veya diğer manzaraların büyük ölçekli tablosuna verilen isimdir.
3. ↑  **etching**: azot asidi ile madeni levhayı aşındırarak yapılan bir çeşit gravür

Kaynakça
--------

* + René Seindal, "The Column of Phocas"
	+ *Encyclopaedia Romana* "Column of Phocas"
	+ Christian Hülsen, 1906. *The Roman Forum: Its History and Its Monuments* "The Column of Phocas"

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Phocas Sütunu*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |
| --- |
|  |
|  | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| a8 | b8 | c8 | d8 | e8 | f8 | g8 | h8 |
| a7 | b7 | c7 | d7 | e7 | f7 | g7 | h7 |
| a6 | b6 | c6 | d6 | e6 | f6 | g6 | h6 |
| a5 | b5 | c5 | d5 | e5 | f5 | g5 | h5 |
| a4 | b4 | c4 | d4 | e4 | f4 | g4 | h4 |
| a3 | b3 | c3 | d3 | e3 | f3 | g3 | h3 |
| a2 | b2 | c2 | d2 | e2 | f2 | g2 | h2 |
| a1 | b1 | c1 | d1 | e1 | f1 | g1 | h1 |

 |  |
|  |

 |
| 960 olası açılış durumundan birisi. |

**Satranç960** ya da **Fischer'in Rastgele Satrancı**, eski, dünya satranç şampiyonlarından Bobby Fischer tarafından türetilmiş bir satranç türevidir. 19 Haziran 1996 tarihinde Buenos Aires, Arjantin'de, daha önceki *karışık satranç* kurallarının rok hamlesine izin verecek biçimde değiştirilmesiyle oluşturulmuştur. Oyunun türetilmesindeki amaç sıradan satrançtaki açılış hamlelerinin incelenmesi ve ezberlenmesinin önüne geçilmesi ve yaratıcılık ve becerinin öneminin artırılmasıdır. Oyunun başında sıradan satranç taşlarının konumu rastgele değiştirilir ve böylece açılış hamlelerinin ezberlenmesinin önüne geçilir. Açılışta oluşabilecek olası durum sayısının 960 olması nedeniyle oyuna *Satranç960* adı verilmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Eric van Reem. "The birth of Fischer Random Chess". chessvariants.com. 25 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ocak 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4806305-8

 |
**Mirza Şefi Vazeh** (Azerbaycan alfabesi: Mirzə Şəfi Vazeh) - Azerbaycanlı şair, eserlerini Azerbaycan Türkçesinde ve Farsça yazmıştır.

Mirza Şefi 1794 yılında Gence'de doğdu. Dedesi Muhammed Şafi Gence asilzadelerinden idi, babası Kerbelayi Sadıh sonuncu Gence hükümdarı Cavad Han'ın sarayında mimar olmuştur.

İlk tahsilini medresede aldı ve burada Arapça ve Farsça öğrendi. 1840 yılında Tiflis'e taşındı ve eski öğrencisi Mirza Fatali Ahundov'un yardımıyla okul oğretmeni oldu. Tiflis'te yaşadığı yıllarda Vazeh edebiyata daha çok zaman ayırmış oldu ve 1844 yılında "Divan-i Hikmet" adlı birçok ünlü Azeri, Rus ve yabancı aydınların katıldığı bir edebi toplum kurdu. Bu toplumun üyeleri arasında Alman şair ve gezgin Friedrich Martin von Bodenstedt de var idi ve Almanya'ya döndükten sonra Vazeh şiirlerini Almancaya çevirerek "Mirza Şafi şarkıları" («Die Lieder des Mirza-Schaffy») adı ile çap ettirdi. Kitap popüler oldu ve diğer Avrupa dillerine de tercüme olundu. Ancak Vazehin ölümünden sonra F. von Bodenstedt şarkıların kendisine ait olduğunu iddia etti.

Mirza Şefi Vazeh V.V.Grigoryev ile birlikte Azerbaycan Türkçesinde ilk ders kitaplarından biri olan "Kitabi-türki" adlı kitap da yazmıştır.

Mirza Şefi Vazeh 1852 yılında Tiflis'te öldü.

Kaynakça
--------

1. ↑  "VÂZIH, Mirza Şefî' - TDV İslâm Ansiklopedisi". *TDV İslam Ansiklopedisi*. 3 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Ekim 2021.

Ayrıca bakınız
--------------

* Azeri yazarlar listesi

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 11001878
* BNE: XX5531067
* GND: 123079012
* ISNI: 0000 0000 8147 5921
* LCCN: n85125283
* MusicBrainz: 8b0eb9d6-7186-474e-964c-fee41fbb8678
* NKC: jo20221171117
* NLI: 987007273359405171
* RSL: 000007372
* SNAC: w6q274bt
* SUDOC: 130930628
* TDVİA: vazih-mirza-sefi
* VIAF: 67364565
* WorldCat: lccn-n85125283

 |
Orfeus Mozaiği, Arles
**Orfizm** veya nadir kullanımıyla **Orfikizm**, eski Yunanistan'da gizemli bir dindir.

Orpheus tarafından kurulduğu söylenir. Orpheus, Hades'in yer altı dünyasına gitmiş ve dönmüştür. Bazı tarihçilerin bu din hakkında görüş ayrımı vardır. Hades'in dünyasına gidip de geri dönmeleri ve bu durumda öteki dünyanın avantajlarını savunmaları bakımından, bazı tarihçiler erken Hristiyanlığı etkilemiş olabileceğini düşünmektedirler.

İnançlar
--------

Bir din hareketi olan Orphik; şarkıcı, kahin, büyücü Orpheus'a bağlanır: Orpheus, Orphik dinin kurucusu sayılır. Trakya'da doğan bu hareket, oradan VI. yüzyılda Yunanistan'a ve aşağı İtalya'ya geçti. Orphik dionysik-mistik bir kurtuluş dinidir. Homeros'taki tanrıların dindiremedikleri bir ruh ihtiyacını karşılar, giderir.

Yaratılış
---------

Başlangıçta Khronos (zaman) evreni yarattı. Evrenden Tanrı Phanes doğdu. Hem erkek hem dişi olan Phanes, Nyks'i (gece) doğurdu; onunla birleşerek Gaia (toprak), Uranos (gök), Kronos'u (titan) dünyaya getirdi. Kronos'un oğlu Zeus, Phanes'i yutarak dünya egemenliğini ele geçirdi. Zeus kızı Persephone - Demeter ile birleşip Dionysos-Zagreus'u yarattı. Dionysos-Zagreus, Titanlar tarafından parçalandı, yutuldu. Bunun üzerine Zeus, yıldırımlarının alevleriyle Titanları mahvetti. Ama Titanların külünden insan soyu vücuda geldi. İnsan soyundan Titanların kötü, Yutulmuş Dionysos çocuğun tanrısal iyi huyları birleşti. Athena, parçalanan çocuğun yüreğini kurtarmıştı, Zeus bu yüreği yedi, sonra da Dionysos-Lyseus'u (kurtarıcı) yarattı.

İnsandaki tanrısal ruh, bedende (soma) bir mezarda (sema) gibi hapistir, öte dünyaya kavuşmaya çabalar. Dionysik taraf, Titanik unsurlardan temizlenmek ister. Bunun için de ruh, günahından temizlenmek üzere, birçok vücutta dolaşır. Arınma, dürüst bir yaşayış, canlıların verdikleri besinlerden (et, yumurta) el çekiş sayesinde olacaktır. İyileri mutlu bir öte dünya bekler, kötülerse ölüler hakiminin karşısına çıkacaklar, Tartaros bataklığına götürüleceklerdir.

Orphikçilerin öğretileri, filozof Pythagoras'ın (MÖ 6. yüzyıl) felsefesine derin etki yapar.

Kaynakça
--------

1. ↑  W. K. C. Guthrie, *The Greeks & Their Gods* (Beacon, 1954), p. 322; Kirk, Raven, & Schofield, *The Presocratic Philosophers* (Cambridge, 1983, 2nd edition), pp. 21, 30-31, 33; Parker, "Early Orphism", pp. 485, 497

Araştırmalar
------------

* Albinus, Lars. 2000. *Hades'in Evi. Aarhus.*
* Betegh, Gábor. 2006. *The Derveni Papyrus. Cosmology, Theology and Interpretation*. Cambridge.
* Burkert, Walter. 2004. *Babylon, Memphis, Persepolis: Eastern Contexts of Greek Culture*. Cambridge, MA.
* Graf, Fritz. 1974. *Eleusis und die orphische Dichtung Athens*. Berlin, New York.
* Guthrie, W. K. C. 1952. *Orpheus and Greek religion*. London.
* Pugliese Carratelli, Giovanni. 2001. *Le lamine doro orfiche*. Milano.
* West, Martin L. 1983. *Orphic Poems*. Oxford.
* Robert Parker. 1995. "Early Orphism". In *The Greek World*, Anton Powell (ed.).
* Behçet Necatigil 100 Soruda Mitologya
* Azra Erhat Mitoloji Sözlüğü

Dış bağlantılar
---------------

* İngilizce'ye çevirmiş Orfik metinler28 Haziran 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
**Mirzakarim Sanakulovich Norbekov** (Мирзакарим Санакулович Норбеков) eski [Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği|Sovyetler Birliği] ülkelerinde tanınmış bir alternatif tıp öğretmenidir. Aslen Özbektir. Mutlu hissetmek ve sağlıklı bir hayat sürmek için bulduğu felsefeyi ve hastaların kendi tedavilerinde etkin rol aldığı yönündeki inançlarını anlattığı birkaç kitabı çok satılanlar listesine girmiştir. Rusya çevresinde ve diğer ülkelerde inançlarını tanıtmak için eğitimler ve çalışma grupları da düzenlemektedir.

İyileştirme İddiası
-------------------

Norbekov'un iyileştirme tekniğinin temelleri orta Asya'da yerel şifacılardan öğrendiği kadim Sufi tıbbına dayanmaktadır.[*kaynak belirtilmeli*] En meşhur uygulaması fiziksel ve zihinsel çalışmalar ile göz hastalıklarını iyileştirmesidir.[*kaynak belirtilmeli*] Sistemi doğru uygulayanların göz hastalıklarının günde 0.25 iyileştiklerinden bahsedilmektedir.[*kaynak belirtilmeli*] Katarakt ve Glokom için tam iyileşme vadetmektedir.[*kaynak belirtilmeli*]

Norbekov'un kitaplarındaki egzersizler derideki yara izlerini gidermek icin de çözüm sunmaktadır. Egzersizlerin temel ve en önemli parçası Oktav adını verdiği özel durumdur. Bu duruma kendinizi mutlu, her açıdan sağlıklı, gençlik dolu ve güçlü hissederek ulaşmak mümkündür.[*kaynak belirtilmeli*]

Uyuşmazlıklar
-------------

Norbekov kendini Akamisyen olarak tanıtmaktadır ancak Rusya Bilim Akademisi29 Mart 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.'nde kayıtlı bir üye olarak bulunmamaktadır. Rusya Doğa Bilimleri Akademisi'nde (RAEN) üye olarak yer almaktadır. Kitaplarında bir grup diğer akademilerin de üyesi olduğundan bahsetmektedir. Bu akademilerden birisi de Uluslararası Bilimsel Buluş Yazarları Akademisi'dir. Bu bilimsel toplulukların internet sayfalarındaki açıklamaları daha çok sözdebilim olarak adlandırılabilir.

Norbekov alyuvarlardaki asetilkolinesterazların enzim etkinlikleri üzerine bir makale yayınlamıştır. Bu makalenin sadece bir alıntısı RAEN'in sitesinde bulunmaktadır. Kitaplarında okuyucuları enzimlerin etkinlikleri ve özelliklerine dair daha önce araştırma yapılmadığı hakkında yanlış yönlendirmektedir.[*kaynak belirtilmeli*]

Ancak, kişisel uyuşmazlıklara rağmen Norbekov ve meslektaşları tarafından öğretilen iyileştirme teknikleri dünya genelindeki geleneksel şifacıların teknikleri ile benzerlikler gösterir. Özel olarak Norbekov'un teknikleri üzerine bilimsel testler uygulanmamış olsa da, bezeitiği teknikler üzerine çok sayıda deney yapılmıştır.[*kaynak belirtilmeli*] Yaratıcı düşünme, nefes alma çalışması, akupresör Norbekov tarafından önerilen ve artık iyileşme yöntemleri olarak kabul edilmiş tekniklerin sadece birkaçıdır.

Kaynakça
--------

Dış bağlantılar
---------------

* Norbekov'un resmi sitesi
* Mirzakarim Norbekov Hakkında (İngilizce)
**Sinan Paşa Camii**, MS. 1615 (hicrî 1024) yılında Kosova’da bulunan Osmanlı-Türk eserleri içinde en ünlülerinden biridir. Sinan Paşa tarafından yaptırılmıştır. Bu kayıt, cami içinde de mevcuttur.

Özellikler
----------

Caminin çevresiyle beraber üstten görünümü
Sinan Paşa Camii’nin onarım öncesindeki hâli
Sinan Paşa Camii onarımı (17 Ocak 2009)
Prizren şehrinin merkezinde yer almaktadır. Sinan Paşa Camii, Evkaf Kuyud-ı Kadimesi 757 Defterleri’nin 15-24 sayfalarında, *Sofi Sinan Paşa Camii* adıyla kaydedilmiştir. Müellif aynı sicilin 17. sayfasında bu camiyi sadece *Sinan Paşa Camii* olarak da geçtiğini bildirmektedir.

Kimi kaynaklarda caminin yapımında Aziz Arhangel Manastırı taşlarının kullanıldığı iddiasına rastlanmaktadır. O zamanda Prizren’de Rus Başkonsolosu olan Ivan Yastrebov, yayınlamış olduğu eserinde, bu olayı izah ediyor: Prizren yakınlığında bulunan Aziz Arhangel Manastırı bakımsızlık yüzünden harap ve daha sonra kendiliğinden yıkılmış olabileceğine dikkat çekiyor. Öyle ki Osmanlıların bu topraklara geldiğinde yıkılmış ve harap olmuş manastır taşlarını kullanıp bu camiyi yaptırmamışlar. Eserin devamında Yastrebov, manastırın Osmanlılar tarafından yıktırılmadığına da işaret etmektedir.

Sinan Paşa
----------

Caminin kurucusu olan Sinan Paşa, ilk önce İstanbul’da ağa, daha sonra sekbanbaşı olarak 1590 yılında 15 ay kadar Budin, 1594/95’te Kars, 1595/96’da Erzurum, 1596/97’de Eğri, 1600/1’de Bosna Beylerbeyliği’nde bulunmuştur.

Sinan Paşa Camii, Prizren’in çarşı muhiti Şadırvan Meydanı'nın hemen yanında yer almaktadır. 2008 yılıyla beraber TİKA başkanlığında onarıma alınmıştır.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Sinan Paşa Camii (Prizren)*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

Kaynakça
--------

1. ↑  Raif Vırmıça, Kosova’da Osmanlı Mimari Eserleri I, T.C. Kültür Bakanlığı, Ankara 1999
I. Harihara.
**I. Harihara** ya da **Hakka ಹಕ್ಕ** veya *I. Vira Harihara*, 1336-1356 yılları arası hükümdarlık yapmış olup Vijayanagar İmparatorluğu'nun kurucusudur. Kuruba kabilesinden Sangama Hanedanı'nın kurucusu Bhavana Sangama'nın en büyük oğlu olarak günümüz Karnataka'sının batı sahillerinde dünyaya geldi. Kayıtlardaki bilgilere göre 1339 yılında Karnataka'nın kuzey bölgelerini Gutti'nin Ananthpur yöresinden yönetmekteydi. Başlangıçtaki askeri başarıları ile, Tungabhadra nehri ovasındaki yönetimi ele aldı ve aşama aşama Konkan ve Malabar sahillerini ele geçirdi. Bu sıralarda son Hoysala hükümdarı III. Veera Ballala, Madurai sultanıyla yaptığı savaşta ölmüş, Harihara'nın hükümdar olması kolaylaşmıştı. Bu olaydan sonra Hoysala vilayetleri doğrudan onun egemenliğine girdi. Kannada kitabeleri onu bu dönemde *Karnataka Vidya Vilas* (irfan ve becerinin efendisi), *Bhashegetappuvarayaraganda* (sözünde durmayan derebeylerin cezalandırıcısı), *Arirayavibhada* (düşman krallara ateş) gibi unvanlarla adlandırır.

Kardeşlerinden Kampana Nellur bölgesini, Muddppa Mulabagalu bölgesini, Marappa Chandragutti'yi I. Harihara'ya vekaleten yönetiyordu. Bukka Raya ise abisinden sonra ülkedeki en önemli yöneticiydi. I. Harihara'nın ölümünden sonra onun yerine Sanagama hanendanının beş hükümdarından en seçkini I. Bukka Raya geçti.

Kaynakça
--------

* Dr. Suryanath U. Kamat, Concise history of Karnataka, MCC, Bangalore, 2001
* Chopra, P.N. T.K. Ravindran and N. Subrahmaniam.History of South India. S. Chand, 2003. ISBN 8121901537



|
|  |
|
| Önce gelen:**III. Veera Ballala** | **Vijayanagar İmparatoru**1356–1377 | Sonra gelen:**I. Bukka Raya** |
|
***Aspergillus oryzae*** (Çince: 麴菌, 麴霉菌, 曲霉菌, pinyin: qū meí jùn, Japonca: 麹, 麹菌, koji veya koji-kin) Çin mutfağı ve Japon mutfaklarında kullanılan, soya fasulyesini fermente edip miso ve soya sosu üreten bir mantardır. Mantar ayrıca her iki çeşit ülkenin kültüründe de pirinç, patates ve tahıllardaki nişastayı şekere dönüştürüp sake, şoçu ve huangjiu fermantasyonu için kullanılır.

Japon mutfağında **koji** olarak adlandırılan mantar kültürünün hazırlanmasında pişmiş pirinç, arpa veya soya fasulyasına *A. orizae* sporları serpilir. 3-4 gün boyunca %90-95 nem ve 42 °C'de bekletilir, düzenli alıklarla karıştılır. Her bir pirinç tanesi böylece ince bir miselium tabakası ile kaplanır. Sporlar oluşmadan mantarın büyümesi durdurulur. Kojide çeşitli enzimler mevcuttur, bunların arasında amilaz, proteazlar, sulfatazlar, nükleazlar, fosfatazlar, transglikozidazlar ve diğerleri sayılabilir. Koji, sonra deniz tuzu ve soya fasulyesi ile karıştırılarak miso yapımında kullanılır.

"Kırmızı *kōji-kin*", başka bir tür olan *Monascus purpureus'*tur.

Genom
-----

*A. oryzae* genom dizini Japon biyoteknoloji şirketleri tarafından çözülmüştür. Sekiz kromozom toplam 37 milyon çift bazdan oluşur. Bu organizmayla aynı cinsten olan genetik model organizma Aspergillus nidulans ve insanlarda hastalık etmeni olan Aspergillus fumigatus'a oranla genomu üçte bir daha büyüktür. Fazladan olan genlerin çoğu ikincil metabolit üretimiyle ilişkili olduğu tahmin edilmektedir. Genom dizini belirlenmiş olan suş, RIB40 veya ATCC 42149 olarak adlandırılır, doğal-tiptir, endüstride de kullanılır.

Dış bağlantılar
---------------

* Sake World'de koji'nin tanımı (İngilizce)
* 27 Ağustos 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. **D**atabase **of** **G**enomes **A**nalysed at **N**ITE27 Ağustos 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* (DOGAN)19 Eylül 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. sitesinde *Aspergillus oryzae* genomu (İngilizce)

Kaynakça
--------

1. ↑  Goffeau, André (December 2005). "Multiple moulds". Nature 438: 1092-1093.
2. ↑  Machida, Masayuki et. al. (December 2005). "Genome sequencing and analysis of Aspergillus oryzae". Nature 438: 1157-1161
3. ↑  Galagan, James E. et al (December 2005). "Sequencing of Aspergillus nidulans and comparative analysis with A. fumigatus and A. oryzae". Nature 438: 1105-1115.

| * g
* t
* d
Takson belirleyicileri |
| --- |
| *Aspergillus oryzae* | 
* Vikiveri: Q22662068
* Fungorum: 184394
* GBIF: 5259827
* iNaturalist: 1148191
* IRMNG: 10388277
* MycoBank: 184394
* NBN: NHMSYS0020535053
* NCBI: 5062
* NZOR: 247e8502-eac3-4577-a727-ee791320ef3e

 |
| *Eurotium oryzae* | 
* Vikiveri: Q80832328
* Fungorum: 225012
* GBIF: 2597225
* IRMNG: 10644360
* MycoBank: 225012
* NZOR: 5667faa9-b9ba-4479-bb3c-6032379a0f89

 |
**Pehçevo** (Makedonca: Пехчево, Pehčevo), Kuzey Makedonya'nın doğusunda, Bulgaristan sınırı yakınlarında bulunan kasaba ve belediye merkezidir. Kuzey Makedonya’nın başkenti Üsküp'e, Bulgaristan'ın başkenti Sofya'dan daha uzak bir konumda yer alır.

Tarih
-----

### Osmanlı İmparatorluğu Dönemi

Kasaba, 14. yüzyılda, bölgedeki birçok yerle beraber, Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katılmıştır. 14. yüzyıl Türk fetihleri ile 20. yüzyıl Balkan Savaşları arasındaki dönemde Osmanlı hâkimiyetinde kalmıştır.

Pehçevo’nun yer aldığı bölge, son dönem (19. yüzyıl sonu) idari dağılımda Kosova Vilayeti’nde Üsküp Sancağı’na bağlı olmuştur.

### Yugoslavya Krallığı Dönemi

Osmanlı İmparatorluğu dönemi sonrasında, küçüklü büyüklü birçok muharebe sonrasında Pehçevo bölgesi, Sırp, Hırvat ve Sloven Krallığı egemenliğine girmiştir. 1918 sonrasında Yugoslavya Krallığı olarak 1943 yılına dek egemenlik sürmüştür.

### Yugoslavya Dönemi

1943 yılı ile beraber Yugoslavya Krallığı ortadan kalkmış, yerine Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti kurulmuştur. Pehçevo’nun da dâhil olduğu bölge, bu kez de sosyalist Yugoslavya idaresine girmiştir.

### Makedonya Cumhuriyeti Dönemi

1991 yılında Makedonya’nın Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti’nden bağımsızlığını ilan etmesiyle Probiştip, bağımsız Makedonya Cumhuriyeti içinde bugününe gelmiştir.

Nüfus
-----

2002 sayımlarına göre Probiştip’in toplam nüfusu 5.517 kişidir. Bu nüfusun etnik dağılımı şu şekildedir: Makedonlar 4.737; Romanlar 390; Türkler 357.

Kaynakça
--------

1. 1 2  2002 nüfus sayımı sonuçları 23 Ekim 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Makedonya Cumhuriyeti Devlet İstatistik Enstitüsü (Makedonca) (İngilizce)
2. ↑  Binbaşı M.Nasrullah; Kolağası M.Rüşdi; Mülazım M.Eşref, Osmanlı Atlası - XX. Yüzyıl Başları, (*Haz.: Yaşar Baş, Rahmi Tekin*), Osmanlı Araştırmaları Vakfı, İstanbul 2003, s. 28-40.

| * g
* t
* d
Kuzey Makedonya'nın şehir ve kasabaları |
| --- |
| 
* Berova
* Bogdantsi
* Debre
* Delçevo
* Demir Hisar
* Demir Kapı
* Eğri Palanka
* Gevgeli
* Gostivar
* İştip
* Kalkandelen
* Kavadar
* Kırçova
* Kruşevo
* Kiliseli
* Koçana
* Köprülü
* Kratova
* Kumanova
* Makedonski Brod
* Makedonska Kamenitsa
* Manastır
* Negotin
* Ohri
* Pehçevo
* Pirlepe
* Probiştip
* Radoviş
* Resne
* Struga
* Ustrumca
* Üsküp
* Valandova
* Vinitsa

 |  |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* VIAF: 313255754

 |
Başlığın diğer anlamları için Ozan (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
**Ozan**, halk şairi anlamında kullanılan bir terimdir.

Kökeni
------

Eski Türkçede zaten var olan "Ozan" kavramı Cumhuriyet döneminde Dil Devrimi sonrası "Âşık" (halk şairi) anlamında kullanılmaya başlanmıştır. Sözcük Türkçe (Oz/Uz) kökünden türemiştir. *Ozmak* (önde gitmek, şarkı söylemek) fiilinden kaynaklanır.

### Azeri halk edebiyatında

Azerbaycan sözlü halk edebiyatı ve folklorunda bir karakterdir. Ozan sanatının Azerbaycan'da eski çağlardan beri var olduğunu kanıtlayan pek çok delil bulunur: Göye'de Ozanlar köyünün varlığı gibi

#### Karabağ kültüründe

Karabağ, tarihsel olarak "Ozan-kopuz" ülkesi, daha sonra da "Aşık-saz" diyarı olarak biliniyordu. Aşık-saz yaratıcı yeteneği Ozan-kopuz yaratıcı geleneğinin devamı ve mirasçısı niteliğindedir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Aşıq Alı. Əsərləri. Bakı, "Avrasiya press", 2006, 192 səh.

Ayrıca bakınız
--------------

* Yedi Ulu Ozan
* Âşık

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikisözlük'te ***Ozan*** ile ilgili tanım bulabilirsiniz. |

|  |  |
| --- | --- |
|  | Vikisözlük'te ***ozan*** ile ilgili tanım bulabilirsiniz. |
***"All Red Line"***, Britanya İmparatorluğu'nun telgraf sisteminin gayriresmî adıdır. Bu telgraf hattı 31 Ekim 1902 tarihinde açılmıştır. Adı İngilizce "tüm kırmızı çizgiler" anlamına gelmektedir. Bunun sebebi de birçok siyasi haritada Britanya İmparatorluğu'nun topraklarının kırmızı (veya pembe) ile gösterilmesidir.

Bu telgraf hattın bazı kesimleri daha önceden tamamlanmıştır. İlk kurulan hat 1858'de tamamlanan İrlanda ve Newfoundland arasındakidir. Ama daha sonra bu hattın kullanımı başarısız olmuştur. Tüm hattın tamamlanması 1911 yılını bulmuştur. Bu sistemin kurulumunun toplam ücreti 2 milyon pound'a denk gelmektedir. Bu hat Hindistan ve Güney Afrika da dahil olmak üzere birçok Britanya İmparatorluğu kolonisini, deniz aşırı bölgelerden geçerek birleştirmiştir. I. Dünya Savaşı sırasında çok işe yaramıştır. Gelişmelerden çok çabuk haber alınabildiği için özellikle birçok Almanya saldırılarını kesebilmişlerdir.

Yollar
------

Atlantik Okyanusu

* Büyük Britanya
* İrlanda
* Kanada
* Saint Helena
* Ascension Adaları
* Barbados
* Bermuda

Pasifik Okyanusu

* Bamfield, Kanada
* Fanning Adaları. Buraya bir telgraf bürosu kurulmadan önce, alan sadece bir çöldü.
* Fiji
* Norfolk Adaları, Yeni Zelanda ve Avustralya olmak üzere ikiye ayrılıyor.
* Brisbane, Avustralya
* Hong Kong

Hint Okyanusu

* Perth, Batı Avustralya Avustralya
* Keeling Adaları, Hindistan ve Afrika olmak üzere ikiye ayrılıyor.
* Mauritius
* Güney Afrika
	+ Durban
	+ Cape Town

Dış bağlantılar
---------------

* Map of the 1902 line6 Aralık 2004 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* A 1904 speech by Sandford Fleming on the importance of an imperial cable system.
* Gentlemen of the cable service 6 Eylül 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Kaynakça
--------

1. ↑  Kennedy, P. M. (Ekim 1971). "Imperial Cable Communications and Strategy, 1870-1914". *The English Historical Review*. **86** (341). ss. 728-752. 19 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Nisan 2012.