Krank mili ve pistonlar
**"Krank mili"** ya da **"krank kolu",** (İng. crank) içten yanmalı motorlarda pistonun gidip gelme hareketi ile elde ettiği enerjiyi motor miline ileterek dönme hareketine çevirmeye yarayan parça. Bir tür hareketi diğerine dönüştürmek üzere oluşturulmuş düzenekler ise "krank mekanizması"nı oluşturur.

Tarihi
------

Bir dönme hareketinin bir krank mili ve biyel yardımıyla gidip gelme hareketine dönüştürüldüğü bilinen ilk makine, Hierapolis'te bulunan ve M.Ö. 3'üncü yüzyıla tarihlenebilen Roma dönemine ait kereste fabrikasıdır.

Hollandalı mucit Cornelis Corneliszoon, 1597'de ilk krank mili patentini aldı ve bir yel değirmeni kullanarak kereste makinesi çalıştırmak için bir krank mili kullandı.

"Reiffenstuel pistonlu basınç pompası"nda güç, buhar gücü bir krank mili aracılığıyla üç pistona aktarıldı. Bu pompa Simon Reiffenstuel tarafından 1612 yılında Reichenhall'dan Traunstein'a kadar olan tuzlu su boru hattı olan "dünyanın ilk boru hattı" için geliştirildi.

Çalışma düzeneği
----------------

Krank mili genellikle döküm yöntemi ile üretilir ve biyel kolunun çalışacağı bölgeleri talaşlı imalatla hassas bir şekilde işlenir. Krank mili malzemesi düşük alaşımlı çeliktir. Döküm yoluyla üretilen krank mili Küresel garafitli dökme demirle de üretilir. Malzemenin özellikleri aşınmaya, eğrilmeye ve burulmaya karşı dayanımlı olması için genellikle diğer millerde olduğu gibi kesidinin ortasına denk gelen kısımları daha yumuşak alaşımdan üretilir. Krank miline yataklık eden kaymalı yataklar (krank mili yatağı) ise mikrokaynamaları engellemek için gri dökme demirden yapılır.

Krank milinin yağlaması ise üzerinde bulunan yağlama kanalları veyahut biyel kollarının karterdeki yağa çarpıp yağı sıçratmasıyla yapılır.

| * g
* t
* d
İçten yanmalı motorların parçaları |
| --- |
| ( İçten yanmalı, su soğutmalı motorlar göz önüne alınmış ve genel parçalar yazılmıştır. Çeşitli motor teknolojilerine göre değişiklik gösterebilir ) |
| Motor gövdesi | Silindir kapağı, Motor, Silindir kapak contası, Silindir gömleği |
| Krank sistemi | Piston, Piston sekmanı, Piston pimi, Biyel kolu, Krank mili, Krank mil yatağı, Volan |
| Zamanlama sistemi | Kam mili, Triger kayışı, Motor supapı, Külbütör |
| Benzinli motor yakıt sistemi | Hava filtresi, Karbüratör, Yakıt enjeksiyonu, Benzin filtresi, Emme manifoldu |
| Dizel motor yakıt sistemi | Yakıt tankı, Yakıt besleme pompası, Mazot filtresi, Enjeksiyon pompası, Common rail, Yanma odası, Dizel enjektörü, Dizel partikül filtresi |
| Benzinli motor ateşleme sistemi | Akümülatör, Endüksiyon bobini, Distribütör, Buji |
| Elektrik sistemi | Alternatör, Akümülatör, Şarj dinamosu, Marş motoru, Kontak anahtarı |
| Yağlama sistemi | Yağ pompası, Karter, Yağ filtresi, Yağ soğutucusu, Motor yağı |
| Soğutma sistemi | Su radyatörü, Antifriz, Devirdaim pompası, Radyatör kapağı, Motor vantilatörü, Termostat |
| Egzoz sistemi | Egzoz manifoldu, Egzoz susturucusu, Katalitik konvertör |
| Cebri doldurma | Turboşarj, Intercooler, Pompa duse, Süperşarj |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4166202-7
* LCCN: sh85033760
* NLI: 987007531268405171

 |

Kaynakça
--------

1. ↑  "Roma kereste fabrikası". 6 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Ekim 2020.