Başlığın diğer anlamları için İpek (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.
İpek böcekleri
**İpek**, ipekböceğinin ürettiği yumuşak, parlak bir liftir. İpekböceği bir tırtıldır ve bu lifi kendine koza örmek için üretir. İnsanlar bu liften iplik yapar ve kumaş dokurlar.

İpek çok sağlamdır. Boyanınca da çok gösterişli olur. Bazen ipeğe başka lifler karıştırılarak döşemelik ve perdelik kumaşlar yapılır. İpek dokumacılığı bundan 4.600 yıl önce Çin'de başladı. 16. yüzyıl ile 20. yüzyıl arasında İtalya ve Fransa'da büyük gelişme gösterdi. İpek en çok dut ipekböceğinden elde edilir. Bu böceğin dişisi 200-500 yumurta bıraktıktan sonra ölür. Yumurtalardan çıkan minik tırtıllar dut yaprağıyla beslenir. Hızla büyüyerek 20-30 günde 7-8 santimetreyi bulur. Büyümesi tamamlanınca yemeyi bırakır ve incecik ipek liften çevresine bir koza örer. İnsanlar ipek elde etmek için üretme çiftliklerinde ipek böcekçiliği yaparlar. Yırtılarak zarar görmesine mani olmak için ipekböceğinin içinden çıkabileceği kadar gelişmesini beklemeden kozalar kaynatılır. Ardından ipek elle ya da makinelerle çözülerek çile haline getirilir. Bir kozadan 450 ile 900 metre arasında kesiksiz iplik çıkabilir. Bu iplikler tezgâhlarda dokunarak kumaş yapılır.

İpek güzel görünüşlü, yumuşak, parlak ve dayanıklı olup, kolaylıkla ve iyi boya tuttuğu için daha da güzelleştirilebilen hayvansal kaynaklı bir liftir. İpek liflerin kraliçesi olarak bilinir. 4000 yılı aşkın bir süreden beri, insanların ekonomik hayatında önemli bir rol oynamakta olan ipek, yıllar boyu Çin, Hindistan, Taşkent, Bağdat, Şam ve İstanbul’dan geçen ipek yolunu takiben Avrupa’ya taşınmıştır. Bu zaman zarfında ipek altından daha değerli bir ürün olarak alıcı bulmuştur. Türkiye coğrafi yeri ve iklimi bakımından ipekböceği ve dut ağacı yetiştirilmesine uygun ülkelerden biridir. Trakya, Marmara, Ege, Akdeniz, bölgelerinde bulunan bazı iller ile özellikle Amasya, Diyarbakır, Hatay yöreleri ipekböcekçiliğinin yayılmış olduğu alanlardır.

Aynı zamanda İpek bir tür patlayıcı olan Pikrik Asit yapımında da kullanılır.

Hayvan Refahı
-------------

Kaynatılmakta olan ipek böceği kozaları. (Tayland)
Kozalardan ipeğin elde edilme işlemi larvaları kaynatarak öldürmeyi gerektirdiğinden, ipekçilik, hayvan refahı ve hakları aktivistleri tarafından eleştirilmiştir. Bir kilogram ipek üretimi için yaklaşık altı bin kurtçuk öldürülmek zorundadır.

Ayrıca Bakınız
--------------

* İpek Böceği

Kaynakça
--------

1. ↑  Stancati, Margherita (4 January 2011). "Taking the Violence Out of Silk". Wall Street Journal. 8 Ocak 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi.
2. ↑  *University of Illinois at Urbana-Champaign (2006) "Silkworm (Bombyx mori)", Insects and People, 6 Jan*.

| * g
* t
* d
Lifler |
| --- |
| Doğal | 

|  |  |
| --- | --- |
| Hayvansal | Alpaka **·**  Angora **·**  Byssus **·**  Chiengora **·**  Deve **·**  Guanako **·**  İpek **·**  Kaşmir **·**  Kiriş **·**  Lama **·**  Örümcek ipeği **·**  Paşmina **·**  Qiviut **·**  Saç **·**  Tavşan **·**  Tendon **·**  Tibet sığırı **·**  Tiftik **·**  Vikunya **·**  Yün |
| Bitkisel | Abaka **·**  Bagas **·**  Bambu **·**  Kenevir **·**  Jüt **·**  Kapok **·**  Kenaf **·**  Keten (Linen) **·**  Koko **·**  Odun **·**  Pamuk **·**  Piña **·**  Rafya **·**  Rami **·**  Sisal |
| Mineral | Asbest |

 | Kenevir sapı lifi |
| Sentetik | 

|  |  |
| --- | --- |
| Rejenere | Süt lifi **·**  Yapay ipek |
| Yarı sentetik | Asetat **·**  Diasetat **·**  Triasetat **·**  Liyosel **·**  Rayon |
| Mineral | Cam **·**  Karbon (Tenax) **·**  Bazalt **·**  Metalik |
| Polimer | Aramid (Twaron **·**  Kevlar **·**  Teknora **·**  Nomex) **·**  Likra **·**  Mikrofiber **·**  Modakrilik **·**  Naylon **·**  Olefin **·**  Orlon **·**  Polyester **·**  Polietilen (Ultra yüksek moleküler ağırlıklı oolietilen) **·**  Vinalon **·**  Vinyon **·**  Zylon |

 |
| Kategori Kategori **·**  Commons sayfası Commons |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX533940
* BNF: cb11941507q (data)
* GND: 4054289-0
* HDS: 013965
* KulturNav: 34e445d1-83da-408a-8ef6-4d5c2e5bf024
* LCCN: sh85122543
* NARA: 10647940
* NKC: ph120662
* NLI: 987007543754305171

 |