**Tehlikeli Tür**, Roger Donaldson tarafından yönetilen ve Dennis Feldman tarafından yazılan 1995 Amerikan bilimkurgu korku filmidir. Başrollerinde Natasha Henstridge (ilk filminde), Ben Kingsley, Michael Madsen, Alfred Molina, Forest Whitaker ve Marg Helgenberger yer alıyor. Filmin konusu, bir insan erkekle başarılı bir şekilde çiftleşmeden önce baştan çıkarıcı bir dünya dışı-insan melezi olan Sil'i (Henstridge) izlemeye çalışan bilim adamları ve hükûmet ajanlarından oluşan karışık bir ekip ile ilgilidir.

Film 1987'de Feldman tarafından tasarlandı ve ilk olarak The Message adlı polis usulü tarzında bir film uygulaması olarak sunuldu. Message stüdyoları çekemeyince, Feldman bunu özel bir senaryo olarak yeniden yazdı ve sonuçta filmin yapımına yol açtı. Sil'in karakterinin dünya dışı yönü, Alien serisindeki varlıklardan da sorumlu olan H. R. Giger tarafından yaratıldı. Efektler, Giger işbirlikçisi Steve Johnson ve XFX tarafından tasarlanan pratik modelleri, Richard Edlund'un Boss Film Stüdyoları tarafından yapılan bilgisayar tarafından oluşturulan görüntülerle birleştirdi. Giger, filmin ve karakterin Alien'a çok benzediğini hissetti, bu yüzden senaryo değişiklikleri için baskı yaptı.

Çekimlerin çoğu filmin geçtiği Los Angeles, Kaliforniya'da yapıldı. Utah'da ve Porto Riko'daki Arecibo Gözlemevi'nde birkaç sahne çekildi. Tehlikeli Tür, filmin uygulanmasının öncülünün hırsıyla eşleşmediğini düşünen eleştirmenlerin karışık eleştirileriyle karşılandı, ancak yine de, 113 milyon ABD dolarlık bir gişe hasılatı elde etti. Filmin çeşitli devam filmleri de çekildi. Tehlikeli Tür, Yvonne Navarro tarafından bir romana ve biri Feldman tarafından yazılan Dark Horse Comics tarafından iki çizgi roman serisine uyarlanmıştır.

Konu
----

Dünya'daki bilim insanları SETI programı sırasında, uzaya Dünya dışı bir yaşam bulma umuduyla Dünya ve sakinleri, DNA yapısı vb. hakkında bilgiler içeren iletiler gönderirler. Daha sonra bilinmeyen bir kaynaktan zahmetsizce sonsuz yakıtın nasıl üretileceğine dair iletiler alırlar. Bu nedenle bilim insanları, bunun dost canlısı bir uzaylı türü olduğunu varsayarlar. Bilim insanları, ikinci bir uzaylı aktarımından, bir uzaylı DNA'sı hakkında bilgi ve bunun insan DNA'sı ile nasıl birleştirileceğine dair talimatlar alırlar. Xavier Fitch (Ben Kingsley) liderliğindeki bir hükûmet ekibi, bir dişinin "daha uysal ve kontrol edilebilir" özelliklere sahip olacağı (ve daha sonra yanıldığı kanıtlanacak olan) varsayımı altında genetik deneylere başlar. Yüz denek yumurtadan biri, normal bir insana benzeyen ancak 3 ayda 12 yaşında bir çocuğa dönüşen Sil (Michelle Williams) adında bir kız üretir.

Sil'in uyku sırasındaki şiddetli patlamaları, bilim adamlarının onu bir tehdit olarak görmesine neden olur. Onu siyanür gazı kullanarak öldürmeye çalışırlar, ancak muhafaza edildiği hücreden çıkar ve kaçar. Hükûmet, Sil'i takip etmek ve yok etmek için antropolog Dr. Stephen Arden (Alfred Molina), moleküler biyolog Dr. Laura Baker (Marg Helgenberger), empat Dan Smithson (Forest Whitaker) ve paralı asker Preston Press Lennox'tan (Michael Madsen) oluşan bir ekip kurar. Sil, hızla yirmili yaşlarının başında bir yetişkine (Natasha Henstridge) dönüşür ve Los Angeles'a gider. Vücudunun gücü, yenileyici yeteneği ve zekası onu takip etmeyi son derece zorlaştırır. Bilim adamları, insan erkeklerle çiftleşebileceğinden ve insan ırkını ortadan kaldırabilecek yavrular üretebileceğinden korkmaktadır. Sil ise, mümkün olan en kısa sürede yavru üretme niyetindedir.

Oyuncular
---------

* Natasha Henstridge, Sil olarak
	+ Michelle Williams, Genç Sil olarak
	+ Dana Hee, Alien Sil olarak
	+ Frank Welker, Alien Sil (ses) olarak
* Ben Kingsley, Xavier Fitch olarak
* Michael Madsen, Preston "Press" Lennox olarak
* Alfred Molina, Dr. Stephen Arden olarak
* Forest Whitaker, Dan Smithson olarak
* Marg Helgenberger, Dr. Laura Baker olarak
* Whip Hubley, John Carey olarak
* Anthony Guidera, Robbie olarak
* Matthew Ashford, Kulüpteki Adam olarak
* Kurtis Burow, Erkek Bebek (Sil'in çocuğu) olarak

Yapım aşaması
-------------

### Yazım ve geliştirme

Dennis Feldman, 1987'de, bir uzaylı istilası olan Real Men hakkında başka bir filmde çalışırken, Tehlikeli Tür fikrini ortaya attı.

### Tasarım

 Sil heykeliyle H. R. Giger
Sil, Alien filmlerindeki yaratıkları da yaratan İsviçreli sanatçı H. R. Giger tarafından tasarlandı. Donaldson, Necronomicon adlı dergisini okuduktan sonra Giger'ın film için en iyi adam olduğunu düşündü ve sonunda o ve Mancuso, sanatçıyla buluşmak için İsviçre'ye uçtu. Giger'ı cezbeden şey, "başka bir şekilde bir canavar - estetik bir savaşçı, aynı zamanda [onun] kadınların resimlerinde göründüğü gibi şehvetli ve ölümcül bir savaşçı" tasarlama fırsatıydı. Giger, prodüksiyona katılmak için Los Angeles'a uçmak yerine ölmekte olan annesine bakmak için İsviçre'de kalmayı tercih ederken, kendi stüdyosunda bazı kuklalar yaptı ve daha sonra prodüksiyon devam ederken skeçler ve airbrush resimlerini faksladı. Pratik modeller, Poltergeist II: The Other Side'da Giger'in tasarımlarıyla zaten çalışmış olan Steve Johnson ve şirketi XFX tarafından yapıldı. Giger, Sil'in dönüşümünün daha fazla aşamasını tasavvur etmişti, ancak film yalnızca sonuncusunu kullanıyordu. "Dışı şeffaf ve içi siyah - tıpkı cam bir gövde gibi ama içinde karbon var", Sil'in uzaylı formunda hem değiştirilebilir kollar, başlıklar ve gövdeler ile tam vücut animatronikleri hem de bir vücut kıyafeti vardı. Richard Edlund'un Boss Film Stüdyoları, hareket yakalama efektlerinin en eski biçimlerinden birini içeren bilgisayar tarafından oluşturulan 50'den fazla görüntü için işe alındı. Boss Films, hareketlerini dijital bir Sil'e çeviren sensörlere sahip 60 cm yüksekliğindeki bir elektrikli kukla kullanarak, pratik efektlerle bir zamanlar üç haftaya kadar sürecek olanı bir günde başardı.

Giger, diğer filmlerle, özellikle de Alien franchise'ıyla benzerlik taşıdığını bulduğu bazı unsurlardan memnun değildi. Bir noktada, Mancuso'ya beş benzerliği tespit ettiği bir faks yolladı: bir göğüs patlaması yapan yaratığın delici dili, koza, alev püskürtücüler kullanması ve yaratık tasarımcısı olarak Giger olması. Giger'in hem Alien 3 hem de Terminator 2: Judgment Day'in doruk noktalarından türemiş olduğunu düşündüğü son, büyük bir çekişme noktasıydı. Tasarımcı, korku filmlerinin, eski moda olduğunu düşündüğü ve ortaçağ cadı duruşmalarıyla bağlantılı olduğu ateşle sık sık son bir yüzleşme yaşadığını hissetti. Yapımcılara, Sil'in nihai ölümünün kafadan vurularak meydana gelmesini kabul ederek doruk noktası için bazı fikirler gönderdi.

### Çekimler

Sunset Strip, Silver Lake, Pacific Palisades, Hollywood Hills ve Biltmore Hotel olmak üzere çekimler çoğunlukla Los Angeles'ta gerçekleşti. Filmde yer alan gece kulübü Id Club, Hollywood'un Pantages Tiyatrosu'nda inşa edilirken, Elysian Park yakınlarındaki Dodger Stadyumu'nun yukarısındaki tepeler, Sil'in ölümünü taklit ettiği araba kovalamacası ve kaza için kullanıldı. Utah'daki açılış sahneleri için, araştırma tesisinin dışı olarak adlandırılan Tooele Ordu Deposu - iç mekanlar Kaliforniya'daki Rockwell International Corporation laboratuvarında çekildi. Diğer yerler arasında Santa Monica İskelesi ve Porto Riko'daki Arecibo teleskopu vardı. Yapım tasarımcısı John Muto, kanalizasyonları kasıtlı olarak gerçek olanlardan daha geniş ve uzun ve yürüyüş yolları ile tasarladı, ancak yine de klostrofobik ve gerçekçi bir atmosfer hedefledi. Tüneller, tasarımı La Brea Katran Çukurlarından esinlenen bir şekilde yangının etkilerine dayanması için yapısal çelik, metal çubuk, alçı ve betondan inşa edildi.

Yayın
-----

Tehlikeli Tür, 7 Temmuz 1995'te geniş bir sinemada gösterime girdi. Açılış hasılatı hafta sonu 17,1 milyon dolardı, MGM'nin o zamanki en büyük açılışı olan Apollo 13'ün ardından gişe sıralamasında ikinci oldu. Bütçesi 35 milyon dolar olan film, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki 60 milyon doları da dahil olmak üzere dünya çapında toplam 113 milyon dolar kazandı. Açılış hafta sonu CinemaScore tarafından anket yapılan izleyiciler filme A + ile F arasında değişen bir ölçekte ortalama "B-" notu verdiler. MGM Home Entertainment, trivia ve üretim notları içeren bir kitapçığın da ekli olduğu DVD'yi Mart 1997'de ve Ağustos 1999'da VHS'de yayınladı.

İlgili işler
------------

### Uyarlamalar

Yvonne Navarro, Dennis Feldman ile orijinal senaryoya dayanan bir roman yazdı.

Dark Horse Comics, filmi uyarlayan, Feldman tarafından yazılmış ve Jon Foster tarafından çizilen dört sayılık bir çizgi roman yayınladı. Dark Horse ayrıca 1997'de yayınlanan tamamen yeni bir hikâye dizisi olan Tehlikeli Tür: Human Race ile bir mini dizi yayınlayacaktı. West End Games, Masterbook rol yapma oyun sistemi için bir World of Tehlikeli Tür kaynak kitabı yayınladı. MGM, filme dayalı bir bilgisayar oyunu yapmak için Cyberdreams ile ortaklık kurmuştu ve şirket, Tehlikeli Tür resimleri içeren bir H. R. Giger ekran koruyucusu yayınlamayı başarırken, oyunun üretimi Cyberdreams'in kapanması nedeniyle hiçbir zaman gerçekleşmedi.

### Devam filmleri

Tehlikeli Tür II, Tehlikeli Tür'ün devam filmi olarak Nisan 1998'de sinemalarda vizyona girdi. Film, Mars'ta görev yapan astronotların Tehlikeli Tür'den gelen uzaylılar tarafından saldırıya uğradığını ve Dünya'ya döndüklerinde ortaya çıkan olayları anlatıyor. Dr. Baker, Sil'in daha uysal bir klonu olan Eve üzerinde çalışıyor. Madsen ve Helgenberger rollerini yeniden canlandırırken, Eve'i Henstridge canlandırdı. Tehlikeli Tür II, eleştirmenler tarafından ilk filmden daha kötü olduğu kabul edildi ve Rotten Tomatoes'da sadece %9'luk bir onay aldı ve Madsen filmi korkunç bir film olarak niteleyerek kınadı. Filmin yönetmeni Peter Medak, filmin başarısızlığını orijinal filmin enfekte olmuş fareden bahsetmemesine bağladı. Navarro daha sonra, filmin orijinal senaryosunu eklenen sahnelerle takip eden Tehlikeli Tür II'nin romanını yazdı.

İkinci devam filmi, Tehlikeli Tür III, 2004'te izledi. Prömiyeri 27 Kasım 2004'te yapılan film, Sci-Fi Channel'da 7 Aralık'ta DVD ile yayınlandı. Filmin konusu, Tehlikeli Tür II'nin bittiği yerde başlamakta ve Sunny Mabrey'nin Robert Knepper'ın oynadığı bir doktor tarafından yetiştirilen Eve'nin kızı Sara karakteri etrafında dönmektedir. Bir uzaylı-insan melezi olan Sara, çiftleşmek için başka melezler arar. Henstridge, filmin başında bir kamera hücresinde görünür. Dördüncü film, Tehlikeli Tür - The Awakening, Sci-Fi Channel prömiyerinin Tehlikeli Tür III programını ve ardından DVD'nin çıkışını izleyen 2007'de çıktı. Orijinal filmdeki aktörlerin hiçbiri bu devam filminde geri dönmedi ve bunun yerine uzaylı-melez baştan çıkarıcı karakter rolünü Helena Mattsson oynadı.

Kaynakça
--------

1. 1 2  "Species (1995)". British Film Institute. 11 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2018.
2. ↑  "Species (1995) – Financial Information". *The Numbers*. 8 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2015.
3. 1 2 3 4  Robley, Les Paul (March 1996). "H. R. Giger—Origin of "Species"" (PDF). *Cinefantastique*. **27** (7). ss. 16-22. 11 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 5 Eylül 2015.
4. 1 2  Robley, Les Paul (March 1996). "Building Giger's alien" (PDF). *Cinefantastique*. **27** (7). ss. 23-28. 11 Eylül 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Eylül 2015.
5. ↑  "Creating a New Species". Archived from the original on 29 Mart 1997. Erişim tarihi: 9 Eylül 2013. KB1 bakım: BOT: esas-url durumu bilinmeyen (link)
6. ↑  "An Unnatural Habitat". Archived from the original on 29 Mart 1997. Erişim tarihi: 9 Eylül 2013. KB1 bakım: BOT: esas-url durumu bilinmeyen (link)
7. ↑  Natale, Richard. Time Right for 'Species' to Emerge 25 Aralık 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. *Los Angeles Times*, July 10, 1995.
8. 1 2  "Building Giger's alien" (PDF). 11 Eylül 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Eylül 2015.
9. ↑  "Official website". CinemaScore. 2 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ekim 2017. Type the film's title into the 'Find Cinemascore' search box.
10. ↑  Tooze, Gary W. "Species Blu-ray - Natasha Henstridge". DVD Beaver. 20 Ekim 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2018.
11. ↑  ASIN *6304509189*.
12. ↑  Rennie, Gordon; Hester, Phil; Parks, Ande (5 Ağustos 1997). *Species: Human Race*. Dark Horse. ISBN 978-1-56971-219-1.
13. ↑  Woodruff, Teeuwynn (1995). *The World of Species*. West End Games. ISBN 0-87431-364-3.
14. ↑  Gillen, Marilyn A. "The Origin of a Multimedia 'Species', *Billboard* (July 1, 1995)
15. ↑  "'City of Angels' Takes Wing in Heavenly Opening Weekend". *Los Angeles Times*. 13 Nisan 1998. 4 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Eylül 2015.
16. ↑  "Species II (1998)". *Rotten Tomatoes*. 7 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Eylül 2015.
17. ↑  Ingham, Tim (27 Ekim 2009). "Michael Madsen". *Metro.co.uk*. 17 Ekim 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Eylül 2015.
18. ↑  Medak, Peter (director); Feldman, Dennis; Brancato, Chris (writers) (1998). *Species II* (DVD).  DVD commentary
19. ↑  Navarro, Yvonne (July 1998). *Species II: A Novel*. Tom Doherty Assoc Llc. ISBN 978-0-8125-7075-5.
20. ↑  Turner, Brad (director); Ripley, Ben (yazar) (27 Kasım 2004). *Species III* (Television film). Sci-Fi Channel.
21. ↑  Turner, Brad (director); Ripley, Ben (yazar) (7 Aralık 2004). *Species III* (DVD). MGM.
22. ↑  Lyon, Nick (director); Ripley, Ben (yazar) (29 Eylül 2007). *Species: The Awakening* (Television film). Sci-Fi Channel.
23. ↑  Lyon, Nick (director); Ripley, Ben (yazar) (2 Ekim 2007). *Species: The Awakening* (DVD). MGM Home Video.
24. ↑  Henderson, Stuart (1 Ekim 2007). "Species IV". *PopMatters*. 16 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2015.

Dış bağlantılar
---------------

* IMDb'de *Tehlikeli Tür*
* AllMovie'de *Species*
* Box Office Mojo'da *Species*
* Rotten Tomatoes'ta *Species*