**Amiga CD32**, Commodore firmasının çıkardığı güçlü ve yenilikçi olmasına karşın piyasada tutunamayan, 32-bit gücünde, oyunları CD-ROM formatında olan oyun konsoludur. Özellikle Commodore kültürünün yaygın olduğu Batı Avrupa ve ABD'de tutunamamıştır. İlk CD-ROM kullanan 32 bit oyun konsolu olmasına rağmen oyuncular tarafından beklenen ilgiyi görmemiş ve Commodore'un sıkıntılı durumu sebebiyle piyasada kendine kalıcı yer edinememiştir.

Teknik özellikler & giriş ve çıkış portları
-------------------------------------------

Amiga CD32'nin giriş ve çıkışları
* İşlemci: Motorola 68EC020 14.3 MHz
* Sistem belleği:
	+ 2 MB Amiga Chip RAM
	+ 1 MB ROM BIOS
	+ 1 kB Flash ROM; oyunları kaydetmek için
* Grafik yonga seti: Advanced Graphics Architecture (AGA)
* CD-ROM 2x hızında *Matsushita Electric Industrial Co.* KSS-210A lazer ünitesi (KSS-210B ile uyumlu)
* Genişleme yuvası: FMV (Full Motion Video) kartı (mpeg) ve diğer 3. parti genişletme araçları için.
* 4 adet 8 bit ses kanalı (2 sol, 2 sağ)
* Oyun çubuğu (Joystick) 2 adet 9 pin (DB9)
* AUX (Klavye için)
* RF çıkış (bazı versiyonlarda bulunmamaktadır)
* Kompozit video çıkışı
* Sağ ve Sol ses çıkışı

Piyasadaki durumu, sıkıntılar ve oyunlar
----------------------------------------

ABD hükûmeti, Commodore'un patent ihlali davasından 10 milyon dolar borcunun bir süredir ödenmediği için ülkeye herhangi bir ürünü ithal etmesini yasaklayan bir karar çıkardı. Commodore'un yükselen mali sıkıntıda olduğu bir zaman çizelgesinde Amiga CD32'ye ayrılan düşük reklam bütçeleriyle birlikte ürün arızaları için Commodore destek ayırmadı. Commodore etkinliğini azaltıp piyasadan çekilmeye başlarken, Amiga CD32; CD32 birimiyle piyasaya sürülen yeni oyun konsollarıyla ve oyuncuların ilgisini toplayan oyunların çıktığı PC ile rekabet etmek için piyasada varlığını sürdürdü. Commodore'un etkisiz durumu ve pazardaki güçlü rekabet karşısında Amiga CD32 büyük oyuncu kitlelerine ulaşmakta başarısız oldu.

O dönem Doom ve Wolfenstein 3D gibi ilk üç boyutlu FPS oyunları piyasa çıkarken, Amiga CD32'nin çalıştırması için çıkan oyunlar hâlâ eski teknolojiydi, eski Amiga oyunlarının hiçbir geliştirme veya iyileştirme yapmadan yeniden piyasaya sürülmüş halleri Amiga CD32 için çıkıyordu. Bu durum oyuncuların konsola olan ilgisini çekmemesinin nedenlerinden biriydi. Amiga CD32'nin oyun oynanış performansı veya grafik konusunda Amiga 500 gibi eski Amiga bilgisayarlarından nasıl daha iyi performans gösterdiği oyuncular tarafından pek görülmedi. Amiga CD32 için çıkan bazı oyunlar olumlu eleştirilerle karşılandı, ancak bu oyunlar CD32'nin tamamen unutulmasını engelleyemedi ve Commodore'daki mali sıkıntılarla beraber piyasadan çekilmesi durumu Amiga CD32'nin oyun konsolundaki rekabette etkinliğinin bitmesini sağladı. ABD'de Commodore'un yaşadığı yasal sıkıntılar ve Amiga CD32'nin Avrupa satışları Commodore'u ayakta tutmak için yeterli değildi.

Donamımlar ayrıca 3. parti donanımlar
-------------------------------------

Amiga CD32 kendine özel yani kendi için üretilmiş sadece 2 donanımı bulunuyordu. Oyunu ve genişletme aparatı. Geri kalan bütün donanımlar standart yani Amiga CD32'nin sıradan bir görüntü kablosu "radio frequency" ve "scard" kablosuna ayrıca tüm dünyadaki 9 pinli bütün Joystickler de Amiga CD32'ye uyumluydu. Cihazın kendine özel kontrol aygıtı 7 tuşlu bir oyun koluydu.
CD32 için özel bir klavye üretilmişti ama çok nadir bulunabiliyordu. Ayrıca herhangi bir Amiga uyumlu fare takılabiliyordu. Diğer Amiga modellerinin klavyeleri basit çeviricilerle CD32'ye bağlanabiliyordu.

Yazılımlar
----------

Amiga CD32 oyunlarının çoğu Amiga 1200 (AGA) ve Amiga 500 (ECS-OCS) oyunlarının CD formatında uyarlanmış halidir.
Pek az oyun AKIKO çipini destekleyen CD32'ye özel oyunlardır. Cihaza sonradan FMV (Full Motion Video) kartı eklenmediği sürece oyunların özellikle girişinde bulunan mpg formatlı videolar izlenememektedir. Ayrıca CD32'de müzik CD'lerini çalma fonksiyonu bulunmaktadır. Cihaz CDTV formatı CD'leri de çalıştırmaktadır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Amiga CD32". *old-computers.com*. 12 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Temmuz 2022.
2. ↑  "Amiga CD32 Retrospective". *levelskip.com*. 8 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Temmuz 2022.

Dış bağlantılar
---------------

* Amiga hardware database - Commodore CD3224 Ağustos 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* CD32 hakkında her şey
* Amiga ve Commodore için Türkçe kaynaklar
* Türkçe Commodore ve Amiga kaynakları12 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

| * g
* t
* d
Beşinci nesil video oyunu konsolları |
| --- |
| 3DO **·**  Amiga CD32 **·**  Apple Bandai Pippin **·**  Atari Jaguar **·**  Casio Loopy **·**  FM Towns Marty **·**  Nintendo 64 **·**  NEC PC-FX **·**  Pioneer LaserActive **·**  Playdia **·**  PlayStation **·**  Sega Saturn |

| * g
* t
* d
Video oyunu konsolları |
| --- |
| Atari | 
* Atari 2600
* Atari 5200
* Atari 7800
* Atari XEGS
* Atari Jaguar
* Atari VCS

 |
| Bandai | 
* Super Vision 8000
* Arcadia
* RX-78
* Playdia
* Apple Bandai Pippin

 |
| Casio | 
* PV-1000
* Casio Loopy

 |
| Commodore | 
* Commodore 64 Games System
* Commodore CDTV
* Amiga CD32

 |
| Epoch | 
* Epoch Cassette Vision
* Super Cassette Vision

 |
| Intellivision Entertainment | 
* Intellivision Amico

 |
| Mattel | 
* Intellivision
* HyperScan

 |
| Microsoft | 
* Xbox
* Xbox 360
* Xbox One
* Xbox Series X ve Series S

 |
| NEC | 
* PC Engine
* PC-FX

 |
| Nintendo | 
* Color TV-Game
* NES
* SNES
* N64
	+ iQue Player
* GameCube
* Wii
* Wii U
* Switch

 |
| Philips | 
* Magnavox Odyssey
* Odyssey²
* Videopac + G7400
* Philips CD-i

 |
| Sega | 
* SG-1000
* Master System
* Sega Genesis
* Sega Saturn
* Dreamcast

 |
| SNK | 
* Neo Geo
* Neo Geo CD

 |
| Sony | 
* PlayStation
* PlayStation 2
* PSX
* PlayStation 3
* PlayStation 4
* PlayStation 5

 |
| VTech | 
* VTech CreatiVision
* Socrates
* V.Smile
* V.Flash

 |
| Diğer | 

|  |  |
| --- | --- |
| 1970'ler | 
* APF-MP1000
* Bally Astrocade
* Coleco Telstar
* Fairchild Channel F
* RCA Studio II
* Interton VC 4000/1292 Advanced Programmable Video System

 |
| 1980'ler | 
* Action Max
* Arcadia 2001
* ColecoVision
* Gakken Compact Vision TV Boy
* RDI Halcyon
* Vectrex
* View-Master Interactive Vision

 |
| 1990'lar | 
* 3DO Interactive Multiplayer
* Amstrad GX4000
* CPS Changer
* FM Towns Marty
* LaserActive
* Super A'Can

 |
| 2000'ler | 
* DISCover
* EVO Smart Console
* Game Wave
* Nuon
* XaviXPORT
* Zeebo

 |

 |
| Liste |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* MusicBrainz: f53625a2-4297-414e-b7d0-d79e9473434d

 |