**Varşova Büyük Sinagogu** (Lehçe: Wielka Synagoga w Warszawie ) 19. yüzyıl Polonya'sında inşa edilen en büyük binalardan biriydi ve açılışıyla dünyanın en büyük sinagogu oldu. Varşova'daki Tłomackie caddesinde yer alıyordu .

Sinagog, Varşova Yahudilerinin yüksek kültürlü elitlerine hizmet etti ve Doğu Avrupa'daki diğer tapınaklar gibi ideolojik dini reformlara yaklaşmasa da nispeten modern bir şekilde yapıldı. İbadetler, Yidiş yerine Lehçe olarak yapılırdı ve düğünlerde hizmete eşlik eden tamamen erkek bir koro bile vardı. Liturji ve prensip konularına kayıtsız kalındı.

26 Eylül 1878'de Roş Aşana (Yahudi Yeni Yılı) kutlaması sırasında açılan bina, Varşova Gettosu Ayaklanması sırasında 16 Mayıs 1943'te Alman general Jürgen Stroop'un emriyle havaya uçuruldu.

Tarih
-----

Büyük Sinagog, Varşova'nın Yahudi cemaati tarafından 1875-1878 yılları arasında, Rus İmparatorluk yetkilileri tarafından Yahudilerin yerleşmesine izin verilen bölgenin güneydoğu ucundaki Tłomackie sokağında inşa edildi. Baş mimarı Leandro Marconi'ydi .

Varşova Gettosu Ayaklanması'nın ardından 16 Mayıs 1943'te SS kuvvetleri binayı havaya uçurdu. Savaştan sonra yeniden inşa edilmedi.

*SS-Gruppenführer* Jürgen Stroop daha sonra şunu hatırlattı: 

>  Ne muhteşem bir manzaraydı. Harika bir tiyatro sahnesi. Askerlerim ve ben uzak bir mesafede durduk. Tüm bombaları aynı anda patlatacak elektrikli cihazı tuttum. Cizviter sessizlik çağrısında bulundu. Yanan binaların parıltısına karşı karamsar, yorgun, kirli ve cesur memurlarıma ve adamlarıma baktım. Gerginliği bir süre uzattıktan sonra bağırdım: 'Yaşasın Hitler' ve düğmeye bastım. Gürültülü, sağır edici bir patlama ve gökkuşağı renklerinde duman bulutlara doğru yükseldi, Yahudiler karşısındaki zaferimize unutulmaz bir övgüydü. Varşova Gettosu artık yoktu. Adolf Hitler ve Heinrich Himmler'in otoritesi sağlanmıştı. 
> 
> 

 Bu bölgede, 1980'lerden beri, bir zamanlar Altın Gökdelen olarak bilinen ve şu anda yaygın olarak Mavi Gökdelen olarak adlandırılan büyük bir yapı vardır.

Galeri
------

* 1878'de inşa edildikten hemen sonra sinagog1878'de inşa edildikten hemen sonra sinagog
* Büyük Sinagog'un fotoğrafı, c. 1915Büyük Sinagog'un fotoğrafı, c. 1915
* Yapının planıYapının planı
* İç mekanİç mekan
* Tłomackie sokağından görünüşüTłomackie sokağından görünüşü
* Haham Baruch Steinberg Büyük Sinagog (1933) önünde, Yahudi Savaşçılar Birliği'nin Polonya'nın Bağımsızlığı için yaptığı katkılardan bahsediyor ve bir anma duası gerçekleştiriyorHaham Baruch Steinberg Büyük Sinagog (1933) önünde, Yahudi Savaşçılar Birliği'nin Polonya'nın Bağımsızlığı için yaptığı katkılardan bahsediyor ve bir anma duası gerçekleştiriyor
* İmhasının 70. yıldönümünü anmak için Varşova'da inşa edilen sinagogun kopyası (2013)İmhasının 70. yıldönümünü anmak için Varşova'da inşa edilen sinagogun kopyası (2013)
* Beit Hatfusot'taki sinagog modeli, Yahudi Halkı Müzesi, Tel-AvivBeit Hatfusot'taki sinagog modeli, Yahudi Halkı Müzesi, Tel-Aviv
* Sinagogun eski yerinde bulunan Mavi GökdelenSinagogun eski yerinde bulunan Mavi Gökdelen

Ayrıca bakınız
--------------

* Nożyk Sinagogu
* Moses Schorr

Kaynakça
--------

1. ↑  *Polin: Studies in Polish Jewry 22 Ocak 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Vol. 21, p. 427. "Services in the synagogue were slightly Reform-oriented, to the extent that the Orthodox tradition allowed."*
2. ↑  Kazimierz Moczarski (1981), *Conversations with an Executioner*, page 164.
3. ↑  "Hallelujah! Assemble, Pray, Study – Synagogues Past and Present". *Beit Hatfutsot*. 26 Eylül 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi.

Dış bağlantılar
---------------

* Polonya Yahudileri Tarihi Müzesi'nde Varşova'daki Büyük Sinagog
* Sinagog resimleri30 Haziran 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4407715-4
* NLI: 987007373045705171
* VIAF: 248707410

 |