**Berlin Doğa Tarihi Müzesi** (Almanca: Museum für Naturkunde) Almanya'nın Berlin şehrinde bulunan bir doğa tarihi müzesidir. Doğa tarihinin çeşitli kesimlerinden geniş bir yelpazede örnekler sergilemektedir ve bu alanda Frankfurt'taki *Naturmuseum Senckenberg* ve Bonn'daki *Koenig Müzesi* ile birlikte Almanya'nın üç büyük müzesinden biridir.

Müze, on binden fazla tip örneği de dahil olmak üzere 30 milyondan fazla zoolojik, paleontolojik ve minerolojik örneğe ev sahipliği yapmaktadır. Dünyanın en büyük monte edilmiş dinozoru (bir *Giraffatitan* iskeleti) ve bilinen en eski kuş olan *Archaeopteryx*'in iyi korunmuş bir örneği sergileriyle ünlüdür. Müzenin mineral koleksiyonları, 1700'deki Prusya Bilimler Akademisi'ne kadar uzanmaktadır. Önemli tarihi zoolojik örnekler, Alman derin deniz Valdiva keşif gezisi (1898-1899), Alman Güney Kutup Keşif Gezisi (1901-1903) ve Alman Sunda Keşif Gezisi (1929-1931) tarafından kurtarılanları içerir. Eski Deutsch Ostafrika'daki (günümüzde Tanzanya) Tendaguru'daki fosil yataklarına yapılan keşif gezileri, zengin paleontolojik hazineleri ortaya çıkardı. Koleksiyonlar o kadar geniştir ki, her 5000 örnekten sadece 1'den azı sergilenmektedir ve dünyanın dört bir yanından araştırmacıları cezbetmektedir. Ek sergiler arasında dünyadaki minerallerin %75'ini temsil eden bir mineral koleksiyonu, dünyanın en büyük kehribar parçası, büyük bir meteor koleksiyonu, soyu tükenmiş quagga, huia ve Tasmanya kaplanı ve 1920'ler ve 1930'lardan Berlin Zoolojik Bahçesi ünlüsü goril "Bobby" sergileri yer alır.

Kasım 2018'de Alman hükümeti ve Berlin şehri, binayı 600 milyon Euro'dan fazla genişletmeye ve iyileştirmeye karar verdi.

İsmi
----

Müzenin adı birkaç kez değişti. Almanca konuşanlar bu müzeyi genellikle *Museum für Naturkunde* olarak adlandırırlar, çünkü bu terim binanın ön cephesinde yer alır. Almanya'daki diğer müzelerden ayırt edilebilmesi için Berlin'deki *Naturkundemuseum* veya *Museum für Naturkunde* olarak da adlandırılır. Müze, adını 1949'da Berlin Humboldt Üniversitesi olarak değiştiren Berlin Üniversitesi'nin bir parçası olarak 1810'da kuruldu. Tarihinin büyük bölümünde müze "Humboldt Müzesi" olarak biliniyordu, ancak 2009'da Leibniz Derneği'ne katılmak için üniversiteden ayrıldı. Şu anki resmi adı *Museum für Naturkunde – Leibniz-Institut für Evolutions- und Biodiversitätsforschung*'dur ve "Humboldt" adı artık bu müze ile ilgili değildir. Ayrıca: Berlin'de Tegel Sarayı'nda Wilhelm ve Alexander von Humboldt kardeşlerle ilgili başka bir Humboldt-Müzesi var.

Berlin metrosu'nun Naturkundemuseum istasyonu müzenin adını almıştır.

Sergiler
--------

Ortasında Giraffatitan (eski adıyla Brachiosaurus) brancai iskeletinin yer aldığı Dinozor Salonu'nun girişten görünümü
 *Archaeopteryx* 'Berlin Örneği'
2007'deki müze yenilemesinden bu yana, büyük bir salon biyoçeşitliliği ve evrim süreçlerini anlatırken, birkaç odada düzenli olarak değişen özel sergiler yer almaktadır.

### Dinozor salonu

Merkezi sergi salonundaki *Giraffatitan brancai* örneği, dünyanın monte edilmiş en büyük dinozor iskeletidir.

Alman paleontolog Werner Janensch tarafından 1909 ve 1913 yılları arasında Tanzanya'nın fosil zengini Tendaguru yataklarından çıkarılan fosilleşmiş kemiklerden oluşur. Kalıntılar, aynı boy ve türde başka bir hayvana ait birkaç kuyruk kemiği (caudal vertebrae) dışında, esas olarak tek bir devasa hayvana aittir.

Tarihi çerçeve (yaklaşık 2005'e kadar) 12,72 metre (41,7 ft) uzunluğunda ve 22,25 metre (73,0 ft) uzunluğundaydı. 2007 yılında yeni bilimsel kanıtlara göre yeniden monte edilerek 13,27 m yüksekliğe ulaşılmıştır. Uzun kuyruklu, uzun boyunlu otobur yaşarken muhtemelen 50 t (55 ton) ağırlığındaydı. Yanına monte edilen Diplodocus carnegiei (Amerika Birleşik Devletleri, Pittsburgh'daki Carnegie Doğa Tarihi Müzesi'nden bir orijinalin kopyası) aslında uzunluğunu (27 m veya 90 ft) aşıyor olsa da, Berlin örneği daha uzun ve çok daha ağırdır.

Dinozor salonu, arkadan görünüm. Önde *Kentrosaurus*, arkada sağdan sola *Diplodocus*, *Giraffatitan* ve *Dicraeosaurus*.
#### *Archaeopteryx*

*Archæopteryx lithographica*'nın (HMN 1880) "Berlin Örneği" merkez sergi salonunda sergilenmektedir. Ekli diş dolgulu kafası, kanatları, pençeleri, uzun kertenkele benzeri kuyruğu ve çevresindeki taştaki tüylerin net izlenimi ile dinozor benzeri gövde, sürüngenler ve kuşlar arasındaki bağlantının güçlü kanıtıdır.

*Archæopteryx* bir ara fosildir ve keşfedilmesinin zamanı çok uygundur: Charles Darwin'in 1859 tarihli *Türlerin Kökeni* başyapıtından hemen sonra ortaya çıkması, onu muhtemelen dünyanın en ünlü fosili yapmıştır.

1871'de Alman Solnhofen kireçtaşı yataklarından keşfedilen 12 *Archæopteryx*'ten biridir ve en eksiksiz olanıdır. 1860 yılında bulunan 150 milyon yıllık tek bir tüy olan ilk örnek de müzenin mülkiyetindedir.

### Mineral salonları

Müzenin koleksiyonu, yaklaşık 250.000 mineral örneğinden oluşmaktadır; bunlardan kabaca 4.500'ü Mineraller Salonu'nda sergilenmektedir.

### Eylem halindeki evrim

Büyük bir salon evrimin ilkelerini açıklamaktadır. Binanın bazı bölümlerinde büyük bir yenileme yapıldıktan sonra 2007 yılında açılmıştır.

### Tristan – Berlin dişlerini gösteriyor

"Tristan", *Tyrannosaurus rex*
Müze normalde dünya çapında en iyi korunmuş Tyrannosaurus iskeletlerinden ("Tristan") birini sergiler. Yaklaşık 300 kemikten 170'i korunmuştur, bu da onu diğerleri arasında üçüncü konuma getirir.

### Islak Koleksiyon

12,6 km'lik raf alanına sahip cam duvarlı Islak Koleksiyon Kanadı, etanol solüsyonunda saklanan ve 276.000 kavanozda tutulan bir milyon örneği sergilemektedir.

Mineral koleksiyonu
Bir dodo modeli
Berlin Zoolojik Bahçesi'nde yaşamış dev panda Bao Bao
Knut (polar bear): Berlin Zoolojik Bahçesi'nde yaşamış kutup ayısı

Kaynakça
--------

1. ↑  Sentker, Andreas. "Ideen für das Überleben der Menschheit". *2018-11-14* (Almanca). 16 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Kasım 2018.
2. ↑  See page 19: "MB: Berlin Museum für Naturkunde (formerly Humboldt Museum für Naturkunde)" in Kenneth Carpenter, *Horns and Beaks: Ceratopsian and Ornithopod Dinosaurs*, Indiana University Press, 384 pages, 2006, 978-0-253-34817-3
3. ↑  Gregory S. Paul formally moved the *Brachiosaurus brancai* species to a new subgenus (*Giraffatitan*) in 1988, and George Olshevsky promoted the new taxa to genus in 1991. Although the change has been generally accepted among scientists, as of 2015 the museum's labels still use the old genus name.
4. ↑  Süddeutsche Zeitung Online *Wissenschaft im Paradies – Schöner forschen* 3 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. accessed 9 Eylül 2011
5. ↑  MFN entry in the database *University museums and collections in Germany* 4 Temmuz 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. of the Hermann von Helmholtz-Zentrums für Kulturtechnik, Humboldt-Universität zu Berlin 3 Eylül 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. accessed 9 Eylül 2011
6. ↑  Tristan exhibition *Tristan – Berlin bares teeth* 26 Ekim 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Retrieved 4 February 2017
7. ↑  Wet Collection *Wet Collections* 29 Ekim 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. accessed 28 Eylül 2019

Konuyla ilgili yayınlar
-----------------------

* Olshevsky, G. (1991). "A Revision of the Parainfraclass Archosauria Cope, 1869, Excluding the Advanced Crocodylia". *Mesozoic Meanderings #2* (İngilizce). **1** (4): 196 pp.
* Paul, G. S. (1988). "The brachiosaur giants of the Morrison and Tendaguru with a description of a new subgenus, *Giraffatitan*, and a comparison of the world's largest dinosaurs". *Hunteria* (İngilizce). **2** (3): 1-14.
* Maier, Gerhard. *African dinosaurs unearthed: the Tendaguru expeditions*. Bloomington, Indiana: Indiana University Press, 2003. (Life of the Past Series).
* Damaschun, F. Böhme, G. & H. Landsberg, 2000. *Naturkundliche Museen der Berliner Universität – Museum für Naturkunde: 190 Jahre Sammeln und Forschen*. 86–106.— In: H. Bredekamp, J. Brüning & C. Weber (eds.). Theater der Natur und Kunst Theatrum Naturae et Artis. Essays Wunderkammern des Wissens, Humboldt-Universität zu Berlin & Henschel Verlag. 1–280. Berlin.
* Heinrich, Wolf-Dieter; Bussert, Robert; Aberhan, Martin (2011). "A blast from the past: the lost world of dinosaurs at Tendaguru, East Africa". *Geology Today* (İngilizce). Wiley. **27** (3): 101-106. doi:10.1111/j.1365-2451.2011.00795.x. ISSN 0266-6979.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Doğa Tarihi Müzesi (Berlin)*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

Vikitür'de konuyla ilgili taksonomik bilgiler bulunur:
***Museum für Naturkunde Berlin***

* Resmî site (Almanca)
* History of Humboldt-Universität zu Berlin 3 Nisan 2005 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* History of the mineralogical collections at the Natural History Museum in Berlin 1 Aralık 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* History of the mineral collection

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 98065782
* BNF: cb16557791n (data)
* CANTIC: a11134276
* GND: 37657-7
* ISNI: 0000 0001 2293 9957
* LCCN: n83179862
* NKC: ko2003167965
* NLI: 987007570614105171
* RERO: 02-A005473647
* SUDOC: 063871335
* VIAF: 146620974
* WorldCat: lccn-n83179862

 |