**Hanya Kuşatması**, 1684-1699 Osmanlı-Venedik Savaşı'nda evre.

Domenico Mocenigo komutasındaki Venedik donanması 1692 yılında Girit'in ikinci büyük kenti Hanya'ya çıkarma yapıp Hanya Kalesini kuşattıysa da, kalenin yardımına gelen Kandiye Muhafızı Fındık Mehmed Paşa komutasındaki Osmanlı birlikleri tarafından büyük bir yenilgiye uğratılarak geri çekilmek zorunda kaldı.

Kuşatma öncesi
--------------

1684-1687 arasında Mora'yı ele geçirmeye başaran Venedik, 1688'den itibaren eski kolonilerine yöneldi. Bununla birlikte, 1688 yılında Eğriboz, 1689 yılında Gabella ve 1691 yılında Avlonya önünde Osmanlılar karşısında büyük yenilgiler alan Venedik 1692 sefer mevsiminde (yeniden) Eğriboz, Sakız, Midilli (ada) ve Hanya seçeneklerini değerlendirdi. Sakız ve Midilli'nin uzak, Eğriboz'un da çok güç hedefler olduğu sonucundan hareketle, Hanya'ya saldırılması kararlaştırıldı ve Venedik donanması Girit'e yöneldi.

Kuşatma
-------

Gregorio Lazzarini'nin çizimiyle Francesco Morosini
Bir yıl önce ölen Giovanni Cornaro'nun yerine Donanma Komutanlığına getirilen Domenico Mocenigo'nun hedefi Girit'in ikinci büyük kalesi Hanya oldu. Malta, Floransa ve Papaplık gemilerinin de dahil olduğu 61 parçalık müttefik donanması 17 Temmuz 1692 tarihinde karaya 16.000 asker çıkardı. Buna karşılık, Hanya kalesindeki Türk garnizonu Ispanakçı İsmail Paşa komutasındaki 1.500 askerden ibaretti.

Kendisinden sayıca 11 kat fazla düşmana karşı meydan muharebesi vermesi mümkün olmadığından İsmail Paşa kaleye kapandı ve Kandiye Muhafızı Fındık Mehmed Paşa'dan yardım istedi. Mehmed Paşa da bir taraftan Kandiye ve Resmo garnizonlarından 1.500 askeri Hanya'ya takviye gönderirken diğer taraftan ise İstanbul'u Hanya'nın büyük bir Venedik gücü tarafından kuşatıldığını haber verdi.

Kandiye ve Resmo'dan gelen takviye birliği Venedik ordusuna büyük kayıplar verdirerek yardı ve Hanya kalesine girdi. Bu ilk başarının verdiği moral sayesinde Hanya garnizonu Venediklilerin teslim olma çağrısını içeren teklifini reddetti.

Öte yandan, Hanya'nın kuşatıldığını öğrenen Osmanlı Padişahı II. Ahmed, Fındık Mehmed Paşa'yı *Girit Serdarı* olarak atadı, Kaptan-ı derya Palabıyık Yusuf Paşa komutasındaki Osmanlı Donanmasını yardıma gönderdi ve *Mora Serdarı* Koca Halil Paşa'ya Korint'e saldırmasını emretti.

Halil Paşa Korint'teki Venedik muhafızlarını mağlup ederek Mora'ya girdi ve Anabolu ve İnebahtı'ya kadar akınlar yaptı. Venedik Başamirali Mocenigo, Mora'dan gelen haberlere çok büyük önem atfederek ve Venedik'daki Savaş Konseyi'nin tavsiyesi hilafına, Hanya kuşatmasını hafifletti ve Mora'ya takviye birlik gönderdi. Ancak, Venedik birlikleri Mora'ya ulaştıklarında ise Türk birliği çoktan Mora'dan ayrılmış, şaşırtma harekâtı başarılı olmuş, Venedikliler Hanya önünde zaman ve güç kaybetmişlerdi.

Hanya kalesindeki Türk garnizonu huruç harekâtlarıyla kuşatanlara kayıplar verdirirken bir seferinde Malta Amirali Porzi ve 200 şövalyeyi öldürmüşlerdi. Osmanlı Donanması'nın adaya gelişiyle takviye alan Fındık Mehmed Paşa 8.000 askerle Hanya'yı kuşatan Venedik ordusunun üzerine yürüdü. İki ateş arasında kalmak istemeyen ve kuşatma boyunca 4.000 asker zayiat veren Venedik ordusu 28 Ağustos 1692'de kuşatmayı kaldırdı ve ağırlıklarını da bırakarak yeniden gemilere binerek Benefşe'nin yolunu tuttu.

Kuşatma sonrası
---------------

Hanya ve Mora'daki yenilgiler Venedik Savaş Konseyinin 20 Kasım 1692'de 74 yaşındaki Venedik doçesi Francesco Morosini 'yi Başkomutanlığa getirdi. Bununla birlikte, 1693 yılında kaydadeğer askerî harekâtlara girişemeyen Morosini 6 Ocak 1694'te Anabolu'da öldü.

Kaynakça
--------

1. 1 2  "Naval wars in the Levant, 1559-1853", R.C. Anderson, Princeton University Press (1952), s.214
2. ↑  "Venice's Last Imperial Venture", Proceedings, American Philosophical Society (1976), c.120, sy.3, s.161-162
3. ↑  "Kayı 7: Kutsal İttifaka Karşı", Ahmet Şimşirgil, Timaş Tarih (2015)

| * g
* t
* d
Osmanlı İmparatorluğu Yüzyıllara göre Osmanlı İmparatorluğu'nun taraf olduğu önemli kuşatmalar |
| --- |
| 13.-14. | 
* 1285 Kulacahisar
* 1326 Bursa
* 1328-1331 Nikea
* 1333-1337 İzmit
* 1360lar Edirne
* 1385 Sofya
* 1393 Tırnova
* 1394-1396 *Konstantinopolis*
* 1397-1402 *Konstantinopolis*

 |
| 15. | 
* 1411 *Konstantinopolis*
* 1422 *Konstantinopolis*
* 1422-1430 Selanik
* 1428 Güvercinlik
* 1439 Semendire
* 1440 *Belgrad*
* 1440-41 Nobırda
* 1448 Kocacık
* 1450 *Akçahisar*
* 1453 İstanbul
* 1455 Berat
* 1456 *Belgrad*
* 1459 Semendire
* 1461 Trabzon
* 1462 Midilli
* 1463 *Yayçe*
* 1464 *Yayçe*
* 1467 *Akçahisar*
* 1470 Eğriboz
* 1474 *İşkodra*
* 1475 Kefe
* 1477-78 Akçahisar
* 1478-79 İşkodra
* 1480 *Rodos*
* 1481 Otranto
* 1499 İnebahtı

 |
| 16. | 
* 1500 Modon
* 1500 *Kefalonya*
* 1501 Dıraç
* 1514-5 Diyarbakır
* 1516-7 Mardin
* 1517 Kahire
* 1521 Belgrad
* 1522 Knin
* 1522 Rodos
* 1529 Cezayir Adası
* 1529 *Viyana*
* 1532 Güns (Kőszeg)
* 1532 *Maribor*
* 1533-34 Koron
* 1534 Tunus
* 1534 Bağdat
* 1537 Klis
* 1537 *Korfu*
* 1538 *Diu*
* 1539 Kastelnovo
* 1541 Budin
* 1543 Nice
* 1543 Estergon
* 1548 Aden
* 1548 Van
* 1551 Trablus
* 1552 Maskat
* 1552 *Hürmüz*
* 1552 Temeşvar
* 1552 *Eğri*
* 1556 *Vahran*
* 1559 *Bahreyn*
* 1563 *Vahran*
* 1565 *Malta*
* 1566 Zigetvar
* 1569-70 Kevkeban
* 1570 Lefkoşa
* 1570-71 Mağusa
* 1574 Tunus
* 1578 Gvozdansko
* 1592 Bihaç
* 1593 *Kulpa*
* 1594 Yanıkkale
* 1596 Eğri
* 1598 Budin

 |
| 17. | 
* 1601 Kanije
* 1602 İstolni Belgrad
* 1603 *Tebriz*
* 1605 Estergon
* 1616 *Revan*
* 1621 *Hotin*
* 1625 *Bağdat*
* 1630 *Bağdat*
* 1635 Revan
* 1638 Bağdat
* 1642 Azak
* 1645 Hanya
* 1646 Resmo
* 1663 Uyvar
* 1664 Zerinvar
* 1648-1669 Kandiye
* 1672 Kamaniçe
* 1678 Çehrin
* 1683 *Viyana*
* 1684 Budin
* 1684 *Ayamavra*
* 1685 *Uyvar*
* 1686 *Budin*
* 1686 *Peçuy*
* 1688 Eğriboz
* 1688 *Belgrad*
* 1689 Perekop
* 1690 Belgrad
* 1692 Hanya
* 1693 Belgrad
* 1695 Azak
* 1696 *Azak*

 |
| 18. | 
* 1715 Anabolu
* 1716 *Korfu*
* 1716 *Temeşvar*
* 1717 *Belgrad*
* 1724 Hoy
* 1724 Hemedan
* 1724 Revan
* 1725 Tebriz
* 1731 Revan
* 1731 Urmiye
* 1733 Bağdat
* 1734-35 *Gence*
* 1735 Kars
* 1737 *Özi*
* 1739 Belgrad
* 1743 Musul
* 1744 Kars
* 1769 Hotin
* 1773 Silistre
* 1788 *Özi*
* 1788 *Hotin*
* 1789 *Belgrad*
* 1789 *İzmail*
* 1799 *El-Ariş*
* 1799 *Yafa*
* 1799 Akka

 |
| 19. | 
* 1801 Kahire
* 1806 *Belgrad*
* 1821 Patras
* 1821-22 *Akropol*
* 1821 *Tripoliçe*
* 1822 *Mesalongi*
* 1823 *Mesalongi*
* 1825-26 Mesalongi
* 1826-27 Akropol
* 1828 *Kars*
* 1828 Şumnu
* 1828 Silistre
* 1828 *Varna*
* 1854 Kalafat
* 1854 Silistre
* 1854-55 Sivastopol
* 1855 *Kars*
* 1877 *Plevne*

 |
| 20. | 
* 1912-13 *İşkodra*
* 1912-13 *Edirne*
* 1915 *Van*
* 1915-16 Kût'ül-Amâre
* 1916-1919 *Medine*

 |
| Osmanlı mağlubiyetleri *italik* olarak gösterilmiştir. |