**Salih Zeki Ataergin,** (1896, İstanbul - 3 Ocak 1964, İstanbul), Türk musikişinas, bestekâr ve hukukçu. Kanun virtüözü Hacı Arif Bey'in oğludur. Asıl ismi *Salih Zeki* olmasına rağmen, babasına izâfetle *Zeki Ârif* adıyla tanınmıştır. Annesi Hatice Huriye Hanım’ dır.

Hayatı
------

Kıvrak ve sanatlı besteleriyle meşhur Zeki Ârif Ataergin, İbnülemin Mahmut Kemal İnal'a bizzat gönderdiği "tercüme-î hâl"de hayatını şöyle özetlemiş:

> "...Silsile itibarıyla, İstanbul'da Yemiş İskelesi civarında Zindankapı'sında medfun, sâdât-ı Hüseynîye'den Baba Câfer'in ahfadındanım. Babam Kanûnî Hacı Ârif Bey'dir. İlk tahsilimi Beşiktaş'ta Akaretler'de Âfitâb-ı Maarif Mektebi'nde, yüksek tahsilimi Kukuk'ta ikmal edip muhtelif adliye memurluklarında bulundum. 1952 senesinde Adliye Vekâleti tarafından Fatih noterliğine tayin olundum.
> 
> Musikiye çocukluğumdan beri meclup olarak elli senedir çalışmaktayım. İlk musiki dersini, babam Hacı Ârif Bey'den aldım. Yine onun delâleti ile Haseki semtinde komşumuz olan Hacı Kirâmî Efendi'ye devam ettim. Çok hazîn, kıvrak bir sese maliki olan bu değerli üstadtan birkaç sene meşk ederek feyz aldım. Daha sonraları Zekâî Dedezâde Hâfız Ahmed Efendi, Kemânî Abdülkadir Bey, Leon Haciyan ve muzikalı İsmail Hakkı Bey gibi üstadlardan müstefîd oldum. Bestekârlığım Hocam Seyyid Abdülkadir Bey'in teşvikiyle olmuştur."
> 
> 

İlkokulu Beşiktaş Akaretler'de Âfitâb-ı Maârif Mektebi'nde, ortaokulu Vefa Sultanisi'nde tamamladıktan sonra Mekteb-i Hukuk'tan mezun oldu. Avukatlık, hâ­kimlik ve savcılık gibi memuriyetlerde bulun­du. 1952 yılında Fatih noteri olarak tayin edildi.

Devrinin tanınmış hukukçularından olan Zeki Ârif Bey, ilk musiki bilgilerini babasından aldı. Ardından yine babasının teşvikiyle Hacı Kirâmî Efendi'den fasıl, Lâmekânî Mustafa Efendi'den ilahi meşk etti. Yine babası ile iştirak ettiği musikî meclislerinde Tanbûrî Cemil Bey, Kemençeci Vassilaki, Ûdî Nevres, Kaşıyarık Hüsameddîn, Hâfız Şehlâ Osman gibi devrin musikişinaslarından istifade etti.

Zeki Arif Ataergin'in Karacaahmet Mezarlığı'ndaki kabri, İstanbulBabası Hacı Ârif Bey'in vefâtından sonra Abdülkadir Töre ile tanıştı. Ataergin, Abdülkadir Töre'nin hem şahsî dostluğundan, hem de musikî bilgisinden istifade etmiş, nihayetinde kendisi de musikî konusunda bir otorite olmuştur. Abdülkadir Töre’den aldığı ilhamla başta Dilkeşhâveran makamı olmak üzere, özellikle eski ve unutulmağa yüz tutmuş makamlara eğildi. Sipihr ve Evc-Mâye makamları üzerinde durduğu bu tür makamlardan sadece ikisidir. Bu gibi makamlardan hayli eser besteledi.

Ataergin bu dönemde, önce Dârulmûsikî'ye, bir müddet sonra da Dârultâlim-î Mûsikî'nin icrâ heyetlerinde görev yaptı.

Zeki Ârif Bey, hususî mûsikî meclislerine iştirak etmeye devam etti. Bu meşk meclislerinde Üsküdarlı Hoca Ziya, Leon Hancıyan, Muallim İsmail Hakkı Bey, Zekâîzade Ahmet Irsoy, Rauf Yektâ, Hikmet Hamdi Bey gibi virtüözlerden büyük destek gördü.

Peşrev, saz semâisi, bes­te, ağır semâi, yürük semâi, şarkı, tevşîh, durak ve ilâhi formlarında 200'ün üzerinde eser besteleyen Zeki Arif Ataergin, 5 Ocak 1964'te İstanbul'da öldü ve Karacaahmet Mezarlığı'na defnedildi.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3  *Hoş Sadâ: Son Asır Türk Musikişinasları*. Ketebe Yayınları. 1 Ekim 2019. ss. 300-310. 22 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2021.
2. ↑  "Zeki Ârif Ataergin, hayâtı ve eserleri - SalihBora.Com". 22 Şubat 2018. 2 Ocak 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ocak 2023.

| * g
* t
* d
Klasik Türk müziği bestecileri |
| --- |
| Abdi Efendi (Tulum) **·**  Abdullah Yüce **·**  Abdülaziz Efendi (Hekimbaşı) **·**  Abdülkadir Meragi **·**  Abdülkadir Töre **·**  Ahmet Çalışır **·**  Ahmet Irsoy **·**  Ahmet Üstün (şarkıcı) **·**  Alaeddin Şensoy **·**  Alâeddin Yavaşca **·**  Ali Efendi (tamburi) **·**  Ali Fuat Aydın **·**  Ali Rıza Avni Tınaz **·**  Ali Rıza Şengel **·**  Ali Ufkî Bey **·**  Amir Ateş **·**  Aleko Bacanos **·**  Basmacı Abdi Efendi **·**  Bekir Sıdkı Sezgin **·**  Benli Hasan Ağa **·**  Mesut Cemil **·**  Cüneyd Kosal **·**  Dilhayat Kalfa **·**  Ebuishakzade Mehmed Esad Efendi **·**  Ekrem Güyer **·**  Emin Ongan **·**  Erdinç Çelikkol **·**  Erol Sayan **·**  Fahri Kopuz **·**  Faik Bey (Hacı) **·**  Feriha Tunceli **·**  Ferit Sıdal **·**  II. Gazi Giray **·**  Giriftzen Asım Bey **·**  Gültekin Çeki **·**  Gündoğdu Duran **·**  Hacı Arif Bey **·**  Hâfız Post **·**  Hamparsum Limonciyan **·**  Hasan Ferit Alnar **·**  Hayri Yenigün **·**  Hüseyin Mayadağ **·**  İlgün Soysev **·**  İsmail Hakkı Bey **·**  Kadı Fuat Efendi **·**  Kadri Çelebi **·**  Sadettin Kaynak **·**  Kazasker Mustafa İzzet Efendi **·**  Kemani Serkis Efendi **·**  Kemençeci Vasilaki **·**  Lavtacı Andon **·**  Lemi Atlı **·**  Leon Hanciyan **·**  Mahmud Hüdayi **·** 
Manyasizade Refik Bey **·**  Mehmet Reşat Aysu **·**  Mısırlı İbrahim Efendi **·**  Musa Süreyya Bey **·**  Muzaffer İlkar **·**  Muzaffer Özpınar **·**  Zeki Müren **·**  Müzehher Güyer **·**  Necdet Varol **·**  Necdet Yaşar **·**  Necil Kazım Akses **·**  Neveser Kökdeş **·**  Osman Babuşçu **·**  Semahat Özdenses **·**  Melahat Pars **·**  Pınar Köksal **·**  Radife Erten **·**  Rahmi Bey **·**  Rakım Elkutlu **·**  Rıdvan Aytan **·**  Rüştü Eriç **·**  Sabite Tur Gülerman **·**  Sadullah Ağa (Hacı) **·**  Safiyyüddin Urmevî **·**  Santurî Ethem Bey **·**  Leyla Saz **·** Selahattin Erköse **·**  Selahattin İnal (besteci) **·**  Selahattin Pınar **·**  III. Selim **·**  Suphi Ziya Özbekkan **·**  Şekerci Cemil Bey **·**  Şerif İçli **·**  Şerif Muhittin Targan **·**  Şevki Bey **·**  Tamburî Cemil Bey **·** Tanburi İsak Efendi **·**  Tatyos Efendi **·**  Turhan Taşan **·**  Türk Beşleri **·**  İsak Varon **·**  Yesari Asım Arsoy **·**  Yıldız İrengün **·**  Yorgo Bacanos **·**  Zati Arca **·**  Zekai Dede Efendi **·**  Zeki Arif Ataergin **·**  Zeki Duygulu **·**  Zeynettin Maraş |