**Türkiye İnsan Hakları Kurumu Vakfı** (**TİHAK**), Merkezi Ankara'da olan bir sivil toplum kuruluşudur.

* Tescil tarihi: 19 Temmuz 1999, Ankara
* Tescil tarihinin Yargıtay'ca Onanması: 25 Ekim 1999
* Resmi Gazete'de yayınlanması: 26 Kasım 1999

İnsan hakları alanında, bireylerde ve toplumda insan hakları bilinç ve kültürünün yerleştirilmesi amacıyla bilimsel ve kalıcı çalışmalar yapacak bir sivil toplum örgütüne duyulan gereksinmeyi karşılamak düşüncesi; bilim, sanat, yayın, basın, sendika ve hukuk çevrelerinden gelen aydınları bir araya getirdi. 1999'un ilk aylarından başlayarak, evrensel değer ve ilkeler temelinde, insan haklarının evrenselliği, bölünmezliği ve karşılıklı bağımlılığı ilkelerinden yola çıkarak, "*vakıf*" biçiminde bir insan hakları örgütü kurulması düşüncesini gerçekleştirmek için çalışmalar sürdürüldü. Örgütün etkinlik alanı ve amaçları açıklanarak kurucular belirlenmeye çalışıldı.

Girişimciler grubu
------------------

Nevzat Helvacı, Muzaffer İlhan Erdost, Hıdır Oktay, Prof. Dr. Mesut Gülmez ilk Kurucular Kurulu'na bir sunum hazırladılar.

İlk kurucular kurulu toplantısı
-------------------------------

Kurucu üye olmayı düşünenlerin katılımıyla 24 Nisan 1999 günü Türk Harb-İş'te gerçekleştirilen ilk toplantıda, bu tarihe değin yapılan çalışmalar ve kurucular arasında yer almak istemelerine karşın -özellikle Ankara dışında bulunanlardan- toplantıya katılamayanlar ile ilgili bilgiler verildi. Ardından, yaz dinlencesinden önce sonuçlandırılmak istenen kuruluş takvimi, Vakfın amaç ve etkinlik alanları konusundaki ilk düşünce ve önerileri içeren metin taslağı ve Vakıf senedinde yer alacak noktalar üzerinde görüşlerin açıklamasına geçildi. Senet üzerindeki görüşmeler, özellikle Vakfın adı ile kurucu sayısında yoğunlaştı. "*Enstitü*" yerine "*Kurum*" sözcüğüne yer verilerek, Vakfın adının "Türkiye İnsan Hakları Kurumu" ve kısa adının da "TİHAK" olması oy çokluğuyla karara bağlandı. Üye sayısının da, taslakta öngörülen en çok 100 yerine 150 olmasına karar verildi. Vakıf senedinin hazırlanmasıyla görevli bir komisyon oluşturuldu. Komisyonun, Nevzat Helvacı, Muzaffer İlhan Erdost, Vahap Erdoğdu, Hıdır Oktay, Prof. Dr. Mesut Gülmez ve Oğuz Gemalmaz'dan kurulması öngörüldü.

26 Mayıs 1999'da ikinci kez toplanan Kurucular Kurulu, Geçici Yönetim Kurulu'nun hazırladığı taslak senet metnini görüştü ve TİHAK'ın kurulmasına karar verdi. İlk geçici Yönetim Kurulu'nun Nevzat Helvacı, Vahap Erdoğdu, Mustafa Yılmaz, Hıdır Oktay, Prof. Dr. Mesut Gülmez, Prof. Dr. İbrahim Kaboğlu, Yard. Doç. Dr. Osman Doğru, Dr. Mustafa Kemal Öke ve 13 Ekim 1999 tarihinde yaşamını yitiren Mahmut Tali Öngören'den oluşmasını öngördü.

İlk genel kurul
---------------

Yasal kuruluş sürecinin tamamlanıp tüzel kişiliğin kazanılması ve Resmi Gazete'de yayınlanması üzerine,Geçici Yönetim Kurulu ilk Genel Kurul'un 10 Aralık Uluslararası İnsan Hakları Günü'nde yapılmasına karar verdi. Böylece ilk Genel Kurul 10 Aralık 1999 tarihinde gerçekleşti. Yönetim Kurulu asıl üyeliklerine Nevzat Helvacı, Vahap Erdoğdu, Mustafa Yılmaz, Hıdır Oktay, Prof. Dr. Mesut Gülmez, Prof. Dr. İbrahim Kaboğlu, Doç. Dr. Osman Doğru, Dr. M. Kemal Öke ve B. Süreyya Alpdoğan'ın, yedek üyeliklere Kaya Güvenç, Oğuz Gemalmaz ve Duygu Berk'in, Denetleme Kurulu asıl üyeliklerine Ali Nejat Ölçen, Ömer Faruk Yenigün ve Osman Tabak'ın, yedek üyeliklere Mustafa Ayduran ve Uğur Bilge'nin seçilmesine oy birliği ile karar verildi.

Vakıf Kurucuları (alfabetik sırayla):

Ahmet Sağlam
Anıl Çeçen
Alaaddin Bilgi
Aldoğan Emekçi
Ali Nejat Ölçen
Ali Nesin
Ali Rıza Cihan
Alparslan Berktay
Atilla Aşut
Aysel Ülker
B.Süreyya Alpdoğan
Bülent Tanör
Cafer İbanoğlu
Cahit Helvacı
Cahit Talas
Cemil Eren
Cevat Geray
Ceyhun Erim
Çetin Özek
Dursun Akçam
Duygu Berk
Ekrem Akurgal
Erol Mavi
Ferhat Aslantaş
Feyzullah Ertuğrul
Fikret İlkiz
Güney Dinç
Halil Sevinç
Halit Çelenk
Hıdır Oktay
Hikmet Çetinkaya
İbrahim Kaboğlu
İlhami Algan
İlhan Günalp
İlhan Selçuk
İoanna Kuçuradi
İzzet Çetin
Kaya Güvenç
Kemalettin Sami Alptekin
Leziz Onaran
M.Emin Değer
M.Fatih Doğan
M.Fatih Gümüş
M.Tahir Hatipoğlu
Mehdi Bektaş
Mehmet Nur Terzi
Mehmet Seyfi Oktay
Mesut Gülmez
Metin Demirtaş
Mithat Sancar
Muammer Soysal
Mustafa Altıntaş
Mustafa Ayduran
Mustafa Gazalcı
Mustafa Gündeşlioğlu
Mustafa Kemal Öke
Mustafa Şerif Onaran
Mustafa Yılmaz
Muzaffer İlhan Erdost
Mümtaz Soysal
Nefise Özay Erkılıç
Nevzat Helvacı
Nezahat Gündoğmuş
Niyazi Altunya
Nurkut İnan
Nurten Çağlar
Oğuz Gemalmaz
Orhan İzzet Kök
Osman Doğru
Osman Tabak
Ö.Faruk Yenigün
Sadun Aren
Serpil Güvenç
Sezgin Tekin
Sina Akşin
Şükrü Akmansoy
Tahsin Yılmaz
Uğur Bilge
Vahap Erdoğdu
Vecihi Timuroğlu
Veli Devecioğlu
Yakup Kepenek
Yaşar Öztürk
Yılmaz Aliefendioğlu
Zafer Üskül
Zeki Tavşancıl

Dış bağlantılar
---------------

* Türkiye İnsan Hakları Kurumu resmi web sitesi
* Türkiye İnsan Hakları Kurumu blogu 6 Temmuz 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.