**Radzyń Chełmiński Kalesi,** Töton Şövalyeleri Komutanlığının merkezi olarak 1330'da tamamlanan Tuğla Gotik mimari bir manastır kalesidir. Radzyń Chełmiński kasabasının kuzeyinde, Castle Gölü'nün (Lehçe: *Jezioro Zamkowe*) yakınında yer alır. Kalenin iç dört duvarından üçü ve iç binaların çoğu yıkılmıştır.

Tarih
-----

Kale, Töton Şövalyeleri tarafından inşa edilen en eski kalelerden birinin kalıntısıdır. Kale başlangıçta "Rehden" olarak bilinirdi. Kalenin inşası 1234 yılında Hermann von Balk'ın emriyle başlatıldı. 1251'de Prusya Ayaklanması'nın ardından, orijinal ahşap kale 1270-1285'te tuğla malzemelerle yeniden yapıldı, yıkıldı ve ardından 1310-1330'da mevcut haliyle yeniden inşa edildi.

Kale, Eylül 1410'da Grunwald Savaşı'ndan sonra Polonya kuvvetleri tarafından ele geçirildi, ancak kısa süre sonra ilk Birinci Toruń Barışı ile tekrar Tötonların eline geçti. 1454'te On Üç Yıl Savaşlarında (1454-1466) Prusya Konfederasyonu tarafından ele geçirildi.

İkinci Toruń Barışı ile kale yeniden Polonya kontrolüne girdi. 1628'de İsveçlilerle yapılan savaşlar sırasında kale isveç kuşatması sırasında harap olmuş, yavaş yavaş harabeye dönüşmüştür.

Kale, 1772'de Polonya'nın Birinci Bölünmesi sırasında Prusya Krallığı tarafından ilhak edilene kadar büyük ölçüde kullanılamaz durumda kaldı. 1780'de yetkililer kalenin yıkılmasını emretti. Kalenin dış yapılarından ve iç kalenin duvarlarından ve binalarından çıkartılan tuğlalar, çevre kasabalar için evler inşa etmek için kullanıldı. Kalenin yıkımı 1837'de durduruldu.

Kale hem I. Dünya Savaşı'ndan hem de II. Dünya Savaşı'ndan kurtuldu. Kale, 1918'de ve 1945'te iki kere Polonya'ya transfer edildi.

koruma
------

Kalenin batı dış duvarının ve güney uzantısının batı ve güney duvarları boyunca iç kalenin yalnızca bazı kısımları günümüze ulaşmıştır. Güney binalar, doğu uzantısı ve yakınlardaki küçük göl artık mevcut değildir.

1961-1968  yıllarında bir restorasyon çalışması yapılmış ve iç duvarlar, avlu ve mahzenler molozlardan temizlenmiştir. Ana duvar orijinal yüksekliğine getirilmiş ve şapelin çatısı değiştirilmiştir.

Kale, 20. yüzyılın sonlarında ziyarete açılmıştır. Şu anda ziyaretçiler restore edilmiş güney cephesini  gezebilir, avluya, kulelere, mahzenlere ve şapele girebilirler.

* Main building plan (black indicates surviving elements) Ana bina planı (siyah, hayatta kalan unsurları gösterir)
* Site plan of the 1330 castle. 1330 kalesinin yerleşim planı.
* Model Kalenin Modeli
* 1880 lithograph. Kalenin 1880'den bir litografı.
* Rear view (2010) Arkadan görünüm (2010)
* Interior (2020) Kalenin içi (2020)

Kaynakça
--------

1. ↑  "Radzyń Castle". *Zamki*. 10 Aralık 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2015.
2. 1 2 3 4  "Radzyń Chełmiński - Teutonic Castle". *Ancient and medieval architecture* (İngilizce). 18 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Eylül 2021.
3. ↑  "Radzyń Chełmiński Castle". *Zamki Polskie*. 10 Temmuz 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2015.
4. ↑  "Zamek Radzyń Chełmiński". *Zamek Radzyń Chełmiński*. 17 Temmuz 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2015.

Dış bağlantılar
---------------

* Radzyń Chełmiński Kalesi (Wikimedia)
* Radzyń Chełmiński 16 Nisan 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Zamek Radzyń Chełmiński (YouTube)