Xbox 360 kumandası
DualShock 3 (Sixaxis)
**Oyun kolu** ya da **oyun kumandası** (İngilizce: *Game controller*), video oyunları ve bilgisayar oyunları için tasarlanan özel bir kontrolcüdür. Özellikle oyunlar için tasarlandığından ötürü diğer amaçlar için kullanışlı değildir. Kendi başına satılan oyun kumandaları birçok farklı oyuna uyum sağlarken, özellikle Arcade oyunlarda sadece tek bir oyuna özel kumandalar tasarlanabilir.:62

Oyun kumandası tasarımları, kullanıcı deneyimi açısından oldukça önemlidir. Üreticiler, birkaç yıl öncesine kadar tasarım konusuna pek önem vermemekte idi.[*hangileri?*] Ama günümüzde ergonomik oyun kumandaları yaygınlaşmıştır.[*kaynak belirtilmeli*] Gerçek anlamda ergonomik olan bir oyun kumandasının tüm tuşları, parmaklar ile kolayca erişilebilecek şekilde yerleştirilmiş olmalıdır.[*kaynak belirtilmeli*]

Yapısı
------

Her oyun kumandasında, hareketleri kontrol etmenizi kolaylaştıran bir bölüm bulunur. Bu bölüme, tasarımına bağlı olarak D-pad, ok tuşları ya da analog çubuk adı verilir. D-pad'in görevi, oyun içerisinde sağa, sola, yukarı ya da aşağı doğru hareket edilmesini sağlamaktır. Başka bir deyişle D-pad, klavyedeki ok tuşları ile aynı işleve sahiptir.

Dikkat çeken diğer bir nokta da, oyun kumandası üzerindeki tuşlardır. Eski model oyun kumandalarında 2 ya da 4 adet tuş bulunur.[*hangileri?*] Yeni nesil cihazlar ise 6, 8 veya daha çok sayıda tuşa sahiptir. Oyun kumandası üzerindeki her tuş, belli bir fonksiyona sahiptir ve bu fonksiyon, oyundan oyuna değişebilir.:503

Klavyenin tersine, oyun kumandası masanın üzerine koyulmaz; elde tutulur. Sol elin başparmağı, oyunda hareketi sağlayan D-pad'i kontrol eder. Sağ elin başparmağı ise, diğer tüm tuşlara hakim olur. Bazı oyun kollarında, işaret parmakları ile ulaşabilecek iki ekstra tuş daha bulunabilir.

Bazı oyun kumandalarında ekstra özelliklere de rastlamak mümkündür. Bunlar "turbo" ve "auto-fire" (otomatik ateş) özellikleridir. "Auto-fire", tek tuşa basarak sürekli ateş etme olanağı sağlar. "Turbo" ise, hareketlerin daha hızlı bir şekilde yapılabilmesi açısından son derece yararlıdır.

Kullanıcının kontrolünü bilgisayara iletmenin yanı sıra, bazı oyun kolları kendi geri bildirim mekanizmalarına sahiptir. Yeni nesil oyun kollarında kullanıcıya dokunsal tepki veren titreşim motoru, ses giriş/çıkışı sağlayan mikrofon ve hoparlör gibi etmenler bulunabilir.

Oyun kumandaları, kullandıkları bağlantı tipine göre de çeşitlenir. Yeni nesil cihazların hemen hepsi, bilgisayar bağlantısı için USB girişlerini tercih eder. Daha eski modelleri ise, ses kartı üzerindeki "oyun bağlantı noktası"na (Game-Port) bağlanır. Bazı kollar şarj edildikten sonra Bluetooth aracılığıyla kablosuz bağlantı sağlayabilir.

Ayrıca bakınız
--------------

* Tekerlek (oyun konsolu)
* Hareket denetleyicisi
* Işık tabancası

Kaynakça
--------

1. 1 2  ÖZTÜRK, Selim. "PlayStation 5 oyun kolu tanıtıldı: İşte karşınızda DualSense". *www.hurriyet.com.tr*. 30 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Haziran 2020.
2. 1 2  Rouse III, Richard (2004). *Game Design: Theory and Practice, Second Edition* (İngilizce). Jones & Bartlett Learning. ISBN 978-1-4496-3345-5. 2 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Haziran 2020.
3. ↑  Bates, Bob (2004). *Game Design 2nd Ed* (İngilizce). Premier Press. s. 18. ISBN 978-1-59200-493-5. 1 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Haziran 2020.
4. ↑  Bekircan Akpınar. "Oyun Kollarını Android Cihazlarınızda Nasıl Kullanırsınız?". *Webtekno*. 30 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Haziran 2020.

| * g
* t
* d
Oyun kumandaları |
| --- |
| Denetleyici türleri | 
* Arcade denetleyici
* Denge tahtası
* Dijital kamera
* Dans pedi
* Gamepad
* Oyun tuş takımı
* İnteraktif pisuar
* Oyun çubuğu
* Klavye
* Işık tabancası
* Mikrofon
* Hareket denetleyicisi
* Fare
* Müzik Aletleri
* Kürek
* Pedal
* Tekerlek (doğrudan tahrik)
* Uzaktan kumanda
* Sanal gerçeklik gözlüğü
* Kablolu eldiven

 |
| parçalar | 

|  |  |
| --- | --- |
| Fiziksel düğmeler | 
* Analog çubuğu
* Ok tuşları
* D-pad
* Şapka anahtarı
* Kaydırma tekerleği
* Seçme düğmesi
* Başlama butonu
* Telefon tuş takımı
* İztopu
* Tetikleyici

 |
| Hassas | 
* İvmeölçer
* Geri bildirimi zorla
* Mimik tanıma
* Dokunsal teknoloji
* Stylus kalem
	+ Dijital kalem
* Dokunmatik yüzey
* Dokunmatik ekran

 |

 |
| İlgili | 
* Oyun kumandaları listesi
* Çoklu dokunma
* Yeniden başlatma tuşu
* R.O.B.
* Toys-to-life

 |

| * g
* t
* d
Bilgisayar bileşenleri |
| --- |
| Giriş aygıtları | 
* Ekran kartı
	+ GPU
* İşaretleme aygıtı
	+ Dokunmatik ekran
	+ Dokunmatik yüzey
	+ Fare
		- Optik
	+ Grafik tablet
	+ Işıklı kalem
	+ İztopu
	+ Oyun kumandası
	+ *Pointing stick*
* Klavye
* Mikrofon
* Ses kartı
	+ Ses çipi
* Tarayıcı
* Webcam
	+ Bilgisayar kontrollü kamera
* Yenilenebilir Braille ekranı

 |
| Çıkış aygıtları | 
* Monitör
	+ Ekran
* Ekran kartı
* Hoparlör
* Ses kartı
* Yazıcı
	+ Çizici
* Yenilenebilir Braille ekranı

 |
| Çıkarılabilirbirimler | 
* Disk paketi
* Disket
* Flaş bellek
* Optik disk
	+ Bellek kartı
	+ Blu-ray
	+ CD
	+ DVD
	+ USB bellek aygıtı

 |
| Kasa | 
* Ağ arabirim denetleyicisi
* Anakart
* Bellek
	+ BIOS
	+ RAM
* Faks modemi
* Genişletme kartı
* Güç kaynağı
	+ SMPS
* Merkezî işlem birimi
	+ Mikroişlemci
* MOSFET
	+ Güç MOSFET'i
	+ VRM
* Veri depolama
	+ HDD
	+ SSD
	+ SSHD

 |
| Bağlantınoktaları | 
* DisplayPort/HDMI/DVI/VGA
* eSATA
* Ethernet
* FireWire (IEEE 1394)
* Paralel bağlantı noktası
* PS/2 bağlantı noktası
* Seri bağlantı noktası
* Ses jakı
* Thunderbolt
* USB

 |