**Kırım Devlet Konseyi** (Rusça: Госуда́рственный Сове́т Респу́блики Крым, Ukraynaca: Державна Рада Республіки Крим, Kırım Tatarcası: Къырым Джумхуриетининъ Девлет Шурасы) Kırım Cumhuriyeti parlamentosudur. Önceden 'Kırım Yüksek Konseyi' olarak adlandırılmıştı ancak Mart 2014'te Ukrayna parlamentosunun Kırım Yüksek Konseyi'nin feshedilmesi için yaptığı oylamadan sonra adını değiştirdi. Parlamento, Simferopol'ün merkezindeki Parlamento binasında yer almaktadır.

2014 olaylarının ardından, Kırım şu anda Rusya ile Ukrayna arasında, Rusya'nın bölgeyi yönetmesiyle anlaşmazlık yaşanan bir bölgedir, ancak çoğu ülke bu bölgeyi Ukrayna'nın toprak parçası olarak tanımaya devam etmektedir.

Kırım'ın Ukrayna tarafından kontrol edildiği dönemde Parlamento, Kırım başbakanını tek başına atayamadı ve onu sadece Ukrayna cumhurbaşkanının tavsiyesi ve rızasıyla atayabildi. Bu kısıtlama Parlamento ve onu oluşturan unsurlar için pek de uygun olmadı ve o unsurlar ile Ukrayna ulusal hükûmeti arasında uzun süredir devam eden bir çatlak yarattı.

Kırım krizi ortaya çıkınca, Parlamento binası kimliği belirsiz Rus yanlısı silahlı kişilerce ele geçirildi. Parlamento, onların kontrolü altında, Ukrayna'nın rıza gösterdiği görevdeki Kırım başbakanını görevden aldı ve yerine tek taraflı olarak Sergey Aksyonov'u atadı. Dağılma, Kırım Parlamentosunun bölgedeki Rus askerleriyle Ukrayna makamlarına karşı işbirliği yaptığı inancından da kaynaklandı. Günler sonra, Kırım Parlamentosu, Sivastopol şehri ile bölgesel yargı yetkisini tek bir birleşik ulus olarak yeniden birleştirdi ve böyle bir arzuyu yansıtan bir referandumun ardından tek taraflı olarak Ukrayna'dan bağımsızlıklarını ilan etti. Bu yeni kurulan ulus daha sonra Rusya'nın yeni oluşturulmuş federal bir birimi altında Kırım Parlamentosunu devralan Rusya'ya katıldı.

Tarihi
------

### 1998 - 2014

Kırım Yüksek Konseyi, 10 Şubat 1998'de Ukrayna parlamentosunda kabul edilen bir yasaya göre düzenlendi. Parlamento inisiyatif alma hakkına sahip değildi, ancak Kırım Anayasası'na göre kendi seçim tarihini belirleme yetkisine sahipti.

Konsey üyelerinin seçilme şekli birkaç kez değiştirildi. 1998 seçimlerinden itibaren, Konsey'de Kırım azınlıklarının, özellikle de Kırım Tatarlarının uygun orantılı temsilini sağlamayan çoğunlukçu bir sistem getirilmişti.

### Kırım krizinin ardından

27 Şubat 2014'te 2014 Kırım krizi sırasında Kırım Tatar Millî Meclisi Başkanı ve Kırım Bakanlar Kurulu üyesi Refat Çubarov,kimliği bilinmeyen silahlı kişilerin Karl Marx Caddesi'ndeki Kırım Yüksek Konseyi Binası'nı ve Simferopol'daki Kirov Caddesi'ndeki Bakanlar Kurulu binasını ele geçirdiğini söyledi.

Elli silahlı adam Kırım yasama meclisinin binasını işgal etti, binaya barikat kurdu ve ön girişe makineli tüfek yerleştirdi. EUobserver'dan Roman Sohn, "[silahlı kişiler], Kırım yasama meclisi başkanlığı üyelerini ve Parlamento Başkanı'nı içeri alırken, yürütme makamının görevlilerinin girişini reddetti." dedi.

Konsey daha sonra bir acil durum oturumu düzenlemeye devam etti ve Bakanlar Konseyi'ne yönelik güvensizlik önergesini kabul etti ve yetkilerinin sona erdirilmesi için bir karar kabul etti. Ancak böyle bir oturum EUobserver'dan Roman Sohn tarafından "kuşatma altında ve tüm yasal süreci ihlal ediyor" olarak nitelendirildi. Parlamento, Kırım Cumhurbaşkanı ve Başbakanı Anatolii Mohyliov'u Ukrayna Anayasası'nın 136. Maddesi uyarınca görevden aldı ve fiilen yerine Rus Birlik Partisi lideri Sergey Aksyonov'u getirdi. Ukrayna Anayasası, Konseyin Başbakanı yalnızca Ukrayna Cumhurbaşkanı ile istişare ederek atayabileceğini belirlediğinden, bu eylem uluslararası toplumda bazı tartışmalara yol açtı. Tartışma, Ukrayna'da yeni kurulan hükûmetin yeni Başbakanı Oleksandr Turçinov'u görevdeki Başkan Vekili olarak görmesi ve Konsey Turçinov'un atanmasını gayri meşru olarak değerlendirmesiyle, Ukrayna'nın gerçek meşru cumhurbaşkanının kim olduğu konusundaki anlaşmazlıkları ele alıyor.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Verkhovna Rada Autonomous Republic of Crimea". Rada.crimea.ua. 12 March 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 March 2014.
2. ↑  Lawmakers in Crimea Move Swiftly to Split From Ukraine 9 Mart 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. New York Times, accessed 26 December 2014
3. ↑  VR dissolved the parliament of Crimea 27 Mart 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. UNIAN. 15 March 2014
4. ↑  In Kiev, Ukraine Parliament Axes Crimea 20 Aralık 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Forbes. 15 March 2014
5. ↑  Ukraine Votes to Dissolve Crimean Parliament 24 Şubat 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. NBC News. 15 March 2014
6. ↑  "Ukraine crisis: Crimea parliament asks to join Russia". BBC. 6 Mart 2014. 5 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mart 2014.
7. ↑  "On the Supreme Council of the Autonomous Republic of Crimea" (Ukraynaca). Supreme Council. 6 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Mayıs 2006.
8. ↑  "The Crimea wants to protect majority principle". Den. 7 Ekim 2003. 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2021.
9. ↑  "Crimea prepares amendments to Constitution". ForUm. 21 January 2013. 12 Ağustos 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi.
10. ↑  "Ukraine's Crimea to hold parliamentary elections on October 31". ITAR-TASS. 4 Ağustos 2010. 16 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Mayıs 2021. [*ölü/kırık bağlantı*]
11. ↑  "Crimean Election Law and Formation of Political Climate in the Autonomy". Ucipr.kiev.ua. 28 January 2002. 7 March 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 March 2014.
12. ↑  "Crimean parliament dismisses autonomous republic's government". Kyiv Post. 27 Şubat 2014. 9 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2021.
13. ↑  "The Empire strikes back". EU Observer. 3 Mart 2013. 1 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2021.
14. ↑  "Crimean parliament to decide on appointment of autonomous republic's premier on Tuesday". Interfax Ukraine. 7 Kasım 2011. 6 June 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi.
15. ↑  "The new prime minister is the leader of Russian Unity". Ukrayinska Pravda. 27 Şubat 2014. 19 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2021.