**Ukrayinska Besida Tiyatrosu** (1914'e kadar: Ruska Besida Tiyatrosu) - 1864'ten 1924'e kadar faaliyette olan ilk Ukrayna profesyonel tiyatrosuydu. İlk performansı Lviv'deki Ukrayna Ulusal Evi (Народний Дім) binasında gerçekleşti. Tiyatro, Lviv'deki Ruska Besida Derneği tarafından sübvanse edildi ve zaman zaman *Galiçya Diyeti* kurumu tarafından desteklendi.

Başlangıçlar
------------

 Ukrayna Söylem Tiyatrosu Topluluğu, 1864
"Руська бесіда" edebiyat, müzik ve dans geceleri, konserler, balolar ve konferanslar düzenleyen bir topluluktu. Görevlerinden biri de tiyatro organizasyonu yapmak oldu. 1861'de Yuliian Lavrivsky (Юліан Григорович Лаврівський) bir gazete makalesinde şöyle yazmıştı: "Dilimizin gelişmesini istiyorsak... onun halkın kullanımına daha fazla dahil olacağını görmeliyiz ve... Lviv'de bir tiyatro olmalı…Tiyatro, şiirimize ve sanatımıza hayranlık uyandırarak tarihimizi aydınlatacak, geçmişi tanımlayacak ve bu büyük ülkeyi sevmemize yardımcı olacaktır." 

Ocak 1864'te yeni oluşturulan tiyatronun yönetmeni, Zhytomyr'de bir tiyatronun yönetmeni olan Omelian Bachynsky (Омелян Васильович Бачинський) oldu. 29 Mart 1864'te Lviv'deki Ukrayna Ulusal Evi'nde (Народний Дім) ilk Ukrayna profesyonel tiyatrosunun açılışı gerçekleşti. Kvitka-Osnovianenko'nun (Григорія Квітки-Основ'яненка) romanından uyarlanan "Marusya" (Маруся) oyunuyla prömiyer yaptı.

Büyüme
------

Kostya Levytsky (Кость Левицький) şöyle yazdı: "Değişik tecrübede oyuncular ve öğrenciler, kendilerini yerel dramalarının gelişimine adamak için tiyatroya katılmak için acele ettiler." Büyük bir heyecan oluştu. Çünkü o zamanki Rusinler unutulmaya bırakılan dillerinin halkın ruhunun yeniden canlanmasına yol açacağını anladılar. Tiyatro grupları Kolomyia, Stanyslaviv ve Chernivtsi'de turne için için Lviv'in ötesine gönderildi. 1864'ün sonunda şirket Sambir ve Przemyśl'de turne yaptı. Repertuarları yeni parçalar ve çevirilerle dolduruldu. Tiyatronun bazı oyuncuları Polonya sahnelerinde de rol aldı. Bu sahne deneyimleri Galiçya'da yerel repertuarın sanatsal seviyesinin yükselmesini sağladı.

Altın Çağ
---------

Yönetmen Teofila Romanovych (Теофіла Федорівна Романович) sayesinde tiyatro iyi bir oyunculuk yapısı ve repertuarın artmasıyla sonuçlandı. Yönetmenlik dönemi "Galiçya tiyatrosunun Altın Çağı" olarak anılan Ivan Biberovych (Іван Біберович ) ve Ivan Hrynevetsky'ye (Іван Миколайович Гриневецький) zemin hazırladı. Pavel Barvinsky'nin (Павло Якович Барвінський) Ukrayna tarihi dramasını, Mykhailo Starytsky'nin ev dramasını ve Grigory Tseglinsky'nin (Григорій Іванович Цеглинський) burjuva dramasını oluşturdular. Mykola Lysenko ve Semen Hulak-Artemovsky'nin operaları yapıldı. Friedrich Schiller, Eugène Scribe, Heinrich von Kleist, Carlo Goldoni'nin Batı Avrupa dramaları ile Jacques Offenbach ve Johann Strauss II'nin operetlerini repertuara ekledi .

1908'de Tiyatro
---------------

 Ukrayna Söylem Tiyatrosu 1908
Bir süre düşüşün ardından tiyatro Batı Avrupa opera repertuarının ve Avrupa dramasının yayılması sayesinde Joseph Stadnik'in (Йосип Дмитрович Стадник) yönetmenliğinde yeniden yükseldi. Tiyatro vodvil, melodram, operet sahneledi, Batı Avrupalı oyun yazarlarının eserlerini tercüme etti ve kendi Ukraynalı oyun yazarlarının eserlerini oynadı.

Alman yazarlar Hermann Sudermann, Gotthold Ephraim Lessing, Gerhart Hauptmann ; İskandinav yazarlar Henrik Ibsen, August Strindberg ; Fransız yazarlar Edmond Rostand, Pierre Beaumarchais, Molière; İngiliz yazarlar Oscar Wilde, George Bernard Shaw ve William Shakespeare (çeviren Ivan Franko) eserleri sahnelendi. Nikolai Gogol'ün yanı sıra Rus yazarlar Leo Tolstoy ve Anton Chekhov'un yazıları icra edildi; Polonyalı oyun yazarları Aleksander Fredro ve Stanisław Przybyszewski'nin çalışmaları da sahnelerde yer aldı.

Ukraynalılar, Mykola Lysenko ve Mykola Arkas'ın Ukrayna operalarının yanı sıra, Fromental Halévy'nin La Juive, Giacomo Puccini'nin Madama Butterfly, Georges Bizet'nin Carmen, Giuseppe Verdi'nin La traviata, Charles Gounod'un Faust gibi operalarıyla ilk kez tanıştırıldı. Jacques Offenbach'tan The Tales of Hoffmann, Pietro Mascagni'den Cavalleria rustikana, Bedřich Smetana'dan The Bartered Bride, Stanisław Moniuszko'dan Halka ve diğerleri oynandı.

Milli Bilincin Uyanması
-----------------------

Tiyatro, Ukraynalılar için ulusal bilincin uyanışının bir parçası haline geldi. Yalnızca Galiçya'nın yeniden doğuş tarihinde kalıcı bir yer edinmekle kalmadı, aynı zamanda Orta ve Doğu Ukrayna'da modern Ukrayna tiyatrosunun yükselişine de büyük katkıda bulundu.

Tiyatro yönetmenleri
--------------------

| Sanat Yönetmenleri | yıl |
| --- | --- |
| Omelian Bachynsky (Омелян Васильович Бачинський) | 1864 - 1867 |
| Antin Molentsky (Антон Матвійович Моленцький) | 1869 – 1873 |
| Marko Kropyvnytsky (Марко Лукич Кропивницький) | 1875 |
| Teofila Romanoviç (Теофіла Федорівна Романович) | 1874 – 1880 |
| Ivan Hrynevetsky (Іван Миколайович Гриневецький) | 1881 - 1889 |
| Ivan Biberovych (Іван Біберович)  | 1881-1889 (Hrynevetsky ile); 1889 - 1892 (kendi başına) |
| Mikhail Hubchak (Михайло Ігнатович Губчак) | 1901 – 1904 |
| Mykola Sadovsky (Микола Садовський)  | (1905–6) |
| Yosyp Stadnyk (Йосип Дмитрович Стадник)  | 1906 – 1913 |
| Roman Siretsky (Роман Сирецький) ve Stepan Charnetsky (Степан Чарнецький)  | (1913–14) |

Temmuz 1924'te bütçe yetersizliği nedeniyle tiyatro kapatıldı.

Önemli mezunlar
---------------

* Amvrosy Buchma (1891 - 1957), Ukraynalı aktör ve yönetmen
* Ivan Franko (1856 –1916), Ukraynalı şair, yazar, sosyal ve edebiyat eleştirmeni, gazeteci, çevirmen
* Marko Kropyvnytskyi (1840 – 1910), Ukraynalı yazar, dramaturg, besteci, tiyatro oyuncusu ve yönetmen
* Les Kurbas (1887–1937), birçok kişi tarafından 20. yüzyılın en önemli Ukraynalı tiyatro yönetmeni olarak kabul edilir.
* Irena Turkevycz-Martynec, (1899 – 1983), Lviv Opera ve Bale Tiyatrosu'nda bir Prima donna
* Mykola Voronyi (1871 –1938), Ukraynalı yazar, şair, oyuncu, yönetmen ve siyasi aktivist
* Alexander Zagarov, (1877 – 1941), Rus ve Ukraynalı, Sovyet aktör ve tiyatro yönetmeni, daha çok sahne adı Zagarov (Загаров) ile tanınır.

Dış bağlantılar
---------------

* ONTAKT TV: Tania Stech, Eye on Culture, Les Kurbas; Лесь Курбас 11 Mart 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Kitaplar
--------

* *Чарнецький С.* Нарис історії українського театру в Галичині. Львів, 1934.
* *Лужницький Г.* З історії українського театру. — Київ, ч. 2 — 4 і 2. Kasım 1953. — S. 54.
* *Лужницький Г.* Зах. -євр. українському театрі'da репертуар.
* Львівський театр товариства «Українська Бесіда». 1915—1924 / Ö. О. Боньковська; Наук. т-во ім. Шевченка в Америці, НАН Ukrayna. Ін-т народознав. Ін-т мистецтвознав. фольклористики та етнології ім. М. Т. Рильського. — Л. : Літопис, 2003. — 340 c. — (Мистец. театру). — Бібліогр.: с. 310—325.
* 1959'da «Гомону України». — Торонто, 1958.
* *Проскуряков В. Ямаш Ю.* Архітектура українських театрів. Простір і дія. — Bir gün sonra, kesinlikle. — Yazar: Видавництво Львівської політехніки; Видавництво «Срібне слово», 2004. — 584 с.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Ukrainska Besida Theater". 23 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi.
2. 1 2 3 4  Мельник, Ігор. "Театр "Руської бесіди"" (Ukraynaca). Збруч. 4 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Aralık 2018.
3. ↑  "Енциклопедія українознавства. Словникова частина (ЕУ-II). — Париж, Нью-Йорк, 1976. — Т. 8. — С. 3145-3159". 27 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi.
4. ↑  *Б. Мельничук, Б. Пиндус, Я. Чорпіта*. Чарнецький Степан Миколайович // (in Ukrainian) Ternopil Encyclopedic Dictionary: in 4 v. / editorial board: H. Yavorskyi and other, Ternopil: "Zbruch", 2008, V. 3: П—Я, 708 s. — ISBN 978-966-528-279-2. — С. 584.
5. ↑  ""Руська бесіда" у Львові". 30 Nisan 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi.
6. ↑  "Biberovych, Ivan – Internet Encyclopedia of Ukraine". 21 Haziran 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi.
7. ↑  "Sadovsky, Mykola – Internet Encyclopedia of Ukraine". 14 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi.
8. ↑  "Stadnyk, Yosyp – Internet Encyclopedia of Ukraine". 22 Haziran 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi.
9. ↑  "Charnetsky, Stepan – Internet Encyclopedia of Ukraine". 14 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi.