recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Kayakçı ve helikopter
***Heliski*** (helikopterli kayak) sporu, kayakçıları helikopter ile tepelere bırakıp oradan kaymalarını sağlayan bir spor türüdür. Dünyanın sınırlı bölgelerinde yapılabilen *heliski*nin (helisky) en önemli özelliği, kayak merkezinden veya kayak pistinden uzakta, karın bol olduğu alanlarda yapılmasıdır.

Dünyada, Kanada, Alaska, Kafkaslar ve Himalayalarda yapılan heliski sporu, Türkiye'de ilk kez 2005 yılında Kaçkar dağlarında yapılmaya başlandı. Heliski, dünyanın en heyecanlı, adrenalini yüksek ve maceraperest doğa sporlarından biri olarak gösterilmektedir.

Maliyeti oldukça yüksek olan bu branş özel donanımlar gerektirmektedir. Dolayısıyla, spor dalları arasında pahalı spor hobilerinden biri olarak görülen aktivitedir. Bu ekonomik düzeyi yanı yüksek olan sporun, kayak sporunu profesyonel standartta bilen insanlar tarafından rağbet gördüğü anlaşılmaktadır.

Kaynakça
--------

* Rize Gezi Rehberi, T. C. Rize Valiliği, İstanbul 2006, s. 57.
* I. Rize Sempozyumu, T. C. Rize Valiliği, İstanbul 2006, s. 230-231.

Dış bağlantılar
---------------

* Anatolian Heliski Resmi Web Sitesi
* Turkey Heliski Resmi Web Sitesi
* Kaçkarlar'da Heliski Tutkusu 16 Kasım 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Heliski tutkunları Kaçkarlar’da buluşuyor 10 Kasım 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Rogaland Eyaletinin haritası

**Rogaland** Norveç'in eyaletlerinden birisidir. Hordaland, Telemark, Aust-Agder ve Vest-Agder'e sınırı vardır.

Rogaland Eyaletinin arması

Coğrafi özellikleri
-------------------

Rogaland'da genellikle kıyı iklimi görülür. Bu yüzden Rogaland'da sahiller, plajlar ve adalar yoğundur. En önemli adası Karmøy, Boknafjorden ise en büyük körfezidir.

Rogaland nüfus bakımından Norveç'te 3. sıradadır.

Şehirleri: Stavanger, Sandnes, Haugesund, Egersund, Sauda, Bryne, Kopervik ve Jørpeland'dır.

Karmøy başlı başına bir bakır madenidir. (Özgürlük Heykeli'nin yapımında buradaki bakırlar kullanılmıştır.) Rogaland Norveç'in en önemli petrol ve mazot kaynağıdır. Ve birde halkın geçimini sağladı faaliyet ise tarımdır. Bu yüzden tarımsal alanlar geniştir.

Bölgeleri
---------

Dört tane bölgesi vardır. Bunlar Haugalandet, Ryfylke, Jæren ve Dalane'dir.

Orrestranda Sahilinden bir görüntü

Tarihi
------

Rogaland'da, çok eski zamandan kalıntılar vardır. Bunlardan biri Svarthola Mağarasıdır. Araştırmalar sonucu Taş Devrinden kalma bir çocuğun iskeleti bulunmuştur. Arkeolojik çalışmalar sonucu Tunç Devri ve Cilalı Taş Devri'nden kalan kalıntılar bulunmuştur. Rogaland, Vikingler zamanında Rygjafylke olarak anılırmış. Harald Fairhair ve Hafrsfjord Savaşı'ndan önce, önemsiz bir krallık olarak bilinirmiş.

Turistik Yerler
---------------

Rogaland birçok doğal güzelliklerin olduğu yerdir. Örneğin Preikestolen, Kjerag ve Gloppedalsura.

İlçeleri
--------

Location of Rogaland MunicipalitiesLocation of Rogaland Municipalities
Rogaland'ın 26 ilçesi vardır:

|  |  |
| --- | --- |
| 1. Bjerkreim
2. Bokn
3. Eigersund
4. Finnøy
5. Forsand
6. Gjesdal
7. Hå
8. Haugesund
9. Hjelmeland
10. Karmøy
11. Klepp
12. Kvitsøy
13. Lund
 | 14. Randaberg
15. Rennesøy
16. Sandnes
17. Sauda
18. Sokndal
19. Sola
20. Stavanger
21. Strand
22. Suldal
23. Time
24. Tysvær
25. Utsira
26. Vindafjord
 |

Dış bağlantılar
---------------

* Rogaland Eyaleti - Resmi site
* Eyaletin bir başka sitesi (İngilizce)
* Harita

| * g
* t
* d
Norveç'in illeri |
| --- |
| 
* Agder
* Innlandet
* Møre og Romsdal
* Nordland
* Oslo
* Rogaland
* Trøndelag
* Troms og Finnmark
* Vestfold og Telemark
* Vestland
* Viken

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 90192291
* BNF: cb13601619x (data)
* GND: 4117072-6
* LCCN: n81103048
* MusicBrainz: fb98464f-3c9c-4c91-94bc-89f30d0a42f9
* NLI: 987007555185005171
* VIAF: 143079061
* WorldCat (LCCN): n81-103048

 |
"Musa Allah'ın peygamberidir" 9. yüzyılın başlarında basılmış Hazar sikkesi, 
**Yarmak,** Hazar Kağanlığı para biriminin adıydı. Gümüş para için kullanılan terim *şelegdi* ( şekel terimiyle doğrudan bağlantısı olabilir). Şelegler muhtemelen yaklaşık MS 5. yüzyıldan beri Kabir'de ( Hazar Kağanlığı'nın bağlı devlet) basılmıştır.

Etimoloji
---------

Terim Mokşa anlamına geliyordu. En azından Orta Çağ'ın başlarından beri, başka hiçbir anlam kanıtlanmamıştı.

Ar- veya yar- "boylamasına kesmek, yarmak" fiilinden türemiştir, Türkçe fiil de aynı anlama gelen Eski Türkçe ır- veya yır- kelimesiyle eş kökenlidir. Adı, "pazar" anlamına gelen Moğolca "yaarmag" kelimesine benzer.

Kaynaklar
---------

* Roman K. Kovalev. "Tarihsel Nümismatik, Dokuzuncu Yüzyılda Hazarya'nın Parasal Tarihi Hakkında Ne Öneriyor? - Soru Tekrar Ziyaret Edildi." *Archivum Eurasiae Medii Aevi* 13 (2004): 97–129.
* Roman K. Kovalev. "Sikkelerle Hazar Kimliği Yaratmak: 837/8 Özel Sayılı Dirhemleri." *Erken Orta Çağ'da Doğu Orta ve Doğu Avrupa*, ed. Florin Curta, s. 220–253. Ann Arbor, MI: Michigan Üniversitesi Yayınları, 2005.
*

Kaynakça
--------

1. ↑  Serebrenikov, Feoktistov & Polyakov 1998
2. ↑  Herrala & Feoktistov 1998
Ezeren Dağı'ndan göllerin panoramik görünümü
**Rila Yedi Göller** (Bulgarca: Седем рилски езера, Sedem rilski ezera) Bulgaristan'da Rila dağlarının kuzeybatısında yer alan buzul oluşumlu göllerdir. Rila Yedi Göller, ülkede en fazla ziyaret edilen göller grubudur. Göller deniz seviyesinden 2.100 ve 2.500 metre yüksekliktedir.

Her gölün ismi karakteristik özelliğinden gelmektedir. En yüksek olan göl Salzata (Açma) ismi dibi görünebilecek kadar berrak suyundan kaynaklı verilmiştir. Diğer bir göl Okoto (Göz) adını neredeyse mükemmel oval şeklinden kaynaklı almıştır. Okoto Bulgaristan'daki 37.5 metreyle en derin buzayalağı gölüdür. Diğer göller Barbeka (Böbrek), Trilistnika (Yonca), Ribnoto Ezero (Balık gölü), Dolnoto Ezero (Alçak göl), Bliznaka (İkiz)'dir. Bliznaka en büyük göldür.

Liste
-----

| Türkçe | Bulgarca (harf çevirisi) | Rakım | Yüzölçümü | Derinlik | Notlar |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Açma | Сълзата (Salzata) | 2.535 m (8.317 ft) | 0,7 ha (1,7 akre) | 4,5 m (15 ft) |  |
| Göz | Окото (Okoto) | 2.440 m (8.010 ft) | 6,8 ha (17 akre) | 37,5 m (123 ft) |  |
| Böbrek | Бъбрека (Babreka) | 2.282 m (7.487 ft) | 8,5 ha (21 akre) | 28,0 m (91,9 ft) |  |
| İkiz | Близнака (Bliznaka) | 2.243 m (7.359 ft) | 9,1 ha (22 akre) | 27,5 m (90 ft) | En büyük alan |
| Yonca | Трилистника (Trilistnika) | 2.216 m (7.270 ft) | 2,6 ha (6,4 akre) | 6,5 m (21 ft) |  |
| Balık gölü | Рибното езеро (Ribnoto ezero) | 2.184 m (7.165 ft) | 3,5 ha (8,6 akre) | 2,5 m (8,2 ft) |  |
| Alçak göl | Долното езеро (Dolnoto ezero) | 2.095 m (6.873 ft) | 5,9 ha (15 akre) | 11,0 m (36,1 ft) | } |

Rila Yedi Gölleri'nin panoramik manzarası. Resimde yedi gölün altısı görülmektedir: *soldan sağa*: *Okoto* (*göz*), *Bıbreka* (*böbrek*), *Bliznaka* (*ikiz*), *Trilistnika* (*yonca*), *Ribnoto ezero* (*balık gölü*), *Dolnoto ezero* (*aşağı göl*)

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Rila Yedi Göller*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |
**İsmet Alver** (1 Mart 1934, Çarşamba, Samsun - 5 Nisan 2019, İstanbul) Türk bürokrat ve bankacı.

Hayatı
------

İsmet Alver, 1 Mart 1934 tarihinde Çarşamba'da dünyaya geldi. Üniversite öğrenimini Ankara Siyasal Bilgiler Fakültesinde tamamladı. Mülkiyeden sonra 1959 yılında Ziraat Bankasında Müfettiş olarak göreve başladı.1964 ile 1969 yılları arası Ziraat Kredileri Müdür Yardımcılığı ve Teşvik Kredileri Müdürlüğü yaptı. 1969-1971 arası Zirai Krediler Müdürü olarak atandı. 1971 yılında Afyon civarında meydana gelen trafik kazasında eşi ve babasını kaybetti. 1971 ile 1978 arası Ziraat Bankası Genel Müdür Yardımcısı oldu. Aynı tarihlerde Türkiye Gübre Fabrikaları Yönetim Kurulu Başkanlığı görevinde bulundu. 1973 yılında 7 ay boyunca TED genel başkanlığını da yürütmüştür.

1978-1980 yılları arası iki yıl boyunca Türkiye Halk Bankası Müdürü olarak görev yaptı. 1987 tarihine dek çeşitli banka ve şirketlerde yöneticilik yaptı. 1987-1991 tarihleri arası Türkiye Vakıflar Bankası Genel Müdürlüğü yapmıştır. Onun döneminde "*Future 2001*" adı verilen Türkiye'deki ilk insansız bankacılık sistemi hayata geçirildi. Vakıfbank genel müdürü iken başarılı işlerine karşın basında yer bulamamaktan dolayı sitem ediyordu. O dönem TVF Başkanı olan *Teoman Yazgan* aracılığı ile Ruto Spor ile Vakıfbank arasında bir birliktelik protokolü imzalandı. Ve böylelikle Vakıfbank SK'nın temelleri atılmış oldu. İsmet Alver kulübün kurucu başkanı oldu. Bu atılım sonrası banka ve genel müdür de daha çok basında yer bulmaya başladı.

Uzun yıllar kamu bankalarında genel müdürlük yapan Alver, 1991 yılı Temmuz ayında Mesut Yılmaz tarafından Başbakanlık Müsteşarlığına getirilmiştir. Bu görevi 1991 yılı Ağustos sonuna dek sürmüş ve bu tarihte emekli olmuştur.

1991 Türkiye genel seçimlerinde Anap Samsun Milletvekili Adayı oldu ancak seçilemedi. 1992-1996 yılları arası Tekstilbank Genel müdürlüğü yapmıştır. Sonraki yıllarda aktif yöneticilik hayatını sonlandırarak vakıf ve sivil toplum işleriyle ilgilenmiştir.

2019 yılında tedavi gördüğü hastanede vefat etmiştir.

Kaynakça
--------

1. 1 2  "Dünden Bugüne Başbakanlık" (PDF). T.C. BAŞBAKANLIK DEVLET ARŞİVLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ. 2014. s. 119. 9 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF).
2. ↑  "TED Genel Başkanları". TED. 3 Haziran 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi.
3. ↑  "Türkiye'nin Kartlı Ödeme Sistemleri Tarihi" (PDF). BKM. s. 106. 6 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF).
4. ↑  "Vakıfbank Spor Klübü Nasıl Kuruldu?". TVF. 2012. ss. 22-23. 29 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
5. ↑  "Atama Kararı" (PDF). T.C Resmi Gazete. s. 2.
6. ↑  "Kesin Aday Listesi" (PDF). T.C Resmi Gazete. 4 Ekim 1991. s. 145. 17 Mart 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF).
7. ↑  "Mülkiyeli Sn.Alver". 29 Aralık 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Aralık 2020.
8. ↑  "Samsunlu ünlü bankacı hayatını kaybetti". 2019. Erişim tarihi: 13 Aralık 2020.
**Retinoblastom**, çocuklarda görülen ve retinada oluşan göz içi tümörüdür. Retinoblastom dokuları yıkarak ilerlediği için görme kaybolur. Geç kalınan vakalarda ölüm veya göz kaybı meydana gelir.

Genetik
-------

Bu hastalık genelde aileden çocuğa geçer. Retinoblastomların %40'ı kalıtsaldır.

Klinik Bulgular
---------------

Hastalığın en sık görülen klinik bulgularından birisi de gözde oluşan lökokoridir. Eğer fotoğraf çekildiğinde çocukta gözün birinde kırmızı, diğer gözde beyaza doğru renk değişimi görülürse hemen vakit kaybetmeden derhal göz doktoruna erken teşhis ve tedavi için başvurulmalıdır. Aksi takdirde yukarıda belirtildiği gibi geç kalınan vakalarda göz kaybı veya ölüm meydana gelmektedir.

Tedavi
------

Retinoblastom'un tedavisi tümörün yerine ve büyüklüğüne göre yapılmaktadır. Tedavide geç kalındığında enükleasyon yani gözün alınması işlemi yapılmaktadır. Diğer tedavi seçenekleri; lazer tedavisi, kriyoterapi, radyoterapi, kemoterapidir.

Teşhisi
-------

Hastalığın teşhis edilebilmesi için MR, bilgisayarlı tomografi gibi tetkiklerin yapılması gereklidir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "İstanbul Retina Enstitusu | Göz, Retina, Katarakt, Glokom Tedavisi". *www.istanbulretina.com*. 14 Nisan 2003 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Aralık 2020.
Hassuni Mağaraları
**Hassuni Mağaraları**, Diyarbakır'ın Silvan ilçesinin Bahçe köyünde yer alan mağaralardır. Hassuni vadisi ve mağaraları, Güneydoğu Torosların güney kanadında ve Silvan ilçe merkezinin 5 km kuzeydoğusunda bulunmaktadır. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından hazırlanmış tescilli arkeolojik sit alanları listesinde yer alır.

Özellikleri
-----------

Eosen yaşlı, kalker litolojili Midyat Formasyonu'nun çevresinde Eosen-Oligosen yaşlı flişler bulunur. Kluz (*cluse*) tipi korunaklı vadide meskenler kayalara oyularak oluşturulmuştur. İşlenmeye elverişli kalker kayaçlardan oyulmuş birbirlerine koridorlarla bağlı yaklaşık 300 mağara meskeni ve eklentileri bulunmakta, bunlar birbirlerine geçitlerle bağlanmaktadır. Toplam 12 adet sarnıç mevcuttur ve tamamı su kanalları ile birbirine bağlı olup bir şamandıra sistemi ile birbiri ile ilişkilendirilmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "İlimizdeki Tescilli SİT Alanları - Diyarbakır Valiliği Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü". *diyarbakir.csb.gov.tr*. 23 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Şubat 2020.
Bodiam Kalesi, İngiltere, 14. yüzyıl.
**Orta Çağ'da mimari**, mimarlıkla ilgili dini, medeni, askeri ve sivil binaları içermektedir. Stilleri Romanesk ve Gotik mimaridir. Hayatta kalan orta çağ mimarisinin çoğu kiliselerde ve kalelerde görülür.

Türleri
-------

Mont Saint-Michel Manastırları, Normandiya, Fransa
### Dini mimari

Ana maddeler: Kilise mimarisi, Cami mimarisi ve Sinagog mimarisi
Orta Çağ kilise mimarisinde yaygın olan Latin haç planı, sonraki gelişmelerle birlikte Roma bazilikasını birincil model olarak alır. Bir neften, transeptlerden oluşur ve sunak doğu ucunda durur (Katedral şeması). Ayrıca, Justinianus'tan etkilenen veya yaptırılan katedrallerde Bizans tarzı kubbeler ile bir Yunan haçı (artı işaretine benzeyen) kullanılmıştır ve sunak kilisenin doğu tarafındaki kutsal alanda yer almaktadır.

### Askeri mimari

Slovakya'daki Zvolen Kalesi, on dördüncü yüzyılın İtalyan kalelerinden güçlü bir şekilde esinlenmiştir
Ana madde: Kale
Kaleler ve müstahkem duvarlar, orta çağ askeri mimarisinin en dikkate değer dini olmayan örneklerini sağlar.

### Şehir mimarisi

Ayrıca bakınız: Romanesk sivilev mimarisiAyrıca bakınız: Gotik sivil ve iç mimariHayatta kalan orta çağ mimarisinin çoğu ya dini ya da askeri olsa da, Avrupa'nın her yerinde sivil ve hatta ev mimarisi örnekleri bulunabilir.

Ayrıca bakınız
--------------

* Orta Çağ Sırp mimarisi

Kaynakça
--------

Konuyla ilgili yayınlar
-----------------------

* Braun, Hugh, *An Introduction to English Mediaeval Architecture*, Londra: Faber ve Faber, 1951.
* "Building the House of God: Architectural Metaphor and *The Mystic Ark,*" *Codex Aquilarensis: Revista de arte medieval* (2016)
* Fletcher, Banister; Cruickshank, Dan, *Sir Banister Fletcher's a History of Architecture* 14 Ocak 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Architectural Press, 20th edition, 1996 (first published 1896). 0-7506-2267-9ISBN 0-7506-2267-9. Cf. Part Two, Chapter 13.
* Rudolph, Conrad, "Building-Miracles as Artistic Justification in the Early and Mid-Twelfth Century," *Radical Art History: Internationale Anthologie,* ed. Wolfgang Kersten (1997) 398-410
* Rudolph,Conrad, "The Architectural Metaphor in Western Medieval Artistic Culture: From the Cornerstone to *The Mystic Ark*," *The Cambridge History of Religious Architecture*, ed. Stephen Murray (2016)

Dış bağlantılar
---------------

* Norveç'teki çıta kiliseleri 11 Mayıs 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Türkiye'de Bizans Mimarisinin Fotoğrafları ve Planları

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* NKC: ph126227

 |
**Resmî pul** veya **Resmî posta pulu** resmî kuruluşlar tarafından posta ücretlerinin ödenmesinde kullanılması için posta idaresince bastırılan pulların adıdır.

Türkiye Cumhuriyeti döneminde resmî posta gönderileri 1947 yılına kadar pulsuz olarak yollanabiliyordu. 17 Şubat 1947 tarihli ve 5008 sayılı kanun ile posta idaresince resmî kuruluşlar için özel pullar basılarak 1 Nisan 1947 tarihinden sonra resmî kuruluşların posta gönderilerinde bu resmî posta pullarının kullanılmasına karar verilmiştir. Bu kanuna göre resmî pulları kullanabilecek olan kuruluşlar genel bütçeye giren daireler ile katma ve özel bütçeli daireler ve belediyeler ile bunlara bağlı olan kuruluşlar olarak sayılmıştır.

Resmî kuruluşlar için farklı pullar bastırılmasının nedeni bu kuruluşlar tarafından satın alınan pulların çalışan memurlar tarafından alınarak satılması veya kendi özel amaçları için kullanılmasının önüne geçebilmektir.

Ayrıca posta idaresi pul koleksiyoncularına koleksiyon amacı ile resmî posta pulu satışı yapmaktadır. Ancak son zamanlarda bazı koleksiyoncular (bu pulların özel kişiler tarafından kullanılması yasak olmasına rağmen) resmî pullar için herhangi bir filatelik değeri olmayan ilk gün zarfları hazırlamaya başlamışlardır. Bu uygulamalara karşı PTT idaresi Türkiye Filateli Dernekleri Federasyonuna bir yazı göndererek özel kişilerce resmî posta pullarına posta damgası uygulanmasının yasalara aykırı olduğunu hatırlatmak zorunda kalmıştır. Buna rağmen hâlâ yasadışı olarak resmî pullar için ilk gün zarfı hazırlayanlar görülebilmektedir.

Kısacası 1983 ve 1984 yıllarında PTT tarafından yapılanlar dışındaki Resmî İlk Gün Zarfları veya diğer adı ile **Resmî FDC** zarflarının filatelik değerleri yoktur.

1947 Resmî posta pulları serisi
Orta Asya ülkeleri
**Orta Asya Birliği**, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan olmak üzere beş eski Sovyet Orta Asya cumhuriyetlerini kapsayan, 26 Nisan 2007 tarihinde Kazakistan Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev tarafından önerilip kurulan bir örgüttür. Bugüne kadar Kazakistan ve Kırgızistan devlet başkanları iki devlet arasında bir "Uluslararası Yüksek Kurulu" oluşturmak için bir anlaşma imzaladı. Buna ek olarak Kazakistan, Özbekistan ve Kırgızistan, **Ebedi Dostluk Antlaşması** imzalamıştır.

Üyeler
------

| Ülke | Nüfusu | Yüzölçümü (km²) | GDP (nominal) | Kişi başına düşen gelir (nominal) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  Kazakistan | 16.375.000 | 2.724.900 | 141,1 milyar $ | 9.266 |
|  Kırgızistan | 5.356.869 | 199.900 | 10,764 milyar $ | 2.009 |
|  Özbekistan | 27.372.000 | 447.400 | 86,1 milyar $ | 2.342 |
|  Tacikistan | 7.215.700 | 143.100 | 11,820 milyar $ | 1.638 |
|  Türkmenistan | 5.110.023 | 488.100 | 31,860 milyar $ | 3.451 |
| **Toplam** | 59.504.723(24th) | 4.003.400(7th) | 277 milyar $ (40th) | 4.655 $(85th) |

Bakınız
-------

* Orta Asya
* Büyük Oyun
* Afrika Birliği
* Avrupa Birliği
* Güney Amerika Uluslar Topluluğu
* Asya Birliği
* Pasifik Birliği
* Türk Birliği
Orta Afrika Cumhuriyeti ilçeleri
Afrika kıtasında bulunan **Orta Afrika Cumhuriyeti** 17 bölgenin yanı sıra 71 ilçeye de ayrılmış durumdadır. Ülkenin 14 bölgesinin, 2 ticaret bölgesinin ve 1 özerk şehrinin ilçeleri şu şekilde listelenmektedir.

Bamingui-Bangoran
-----------------

Bamingui-Bangoran ilçeleri
* Bamingui
* Ndélé

Bangui
------

Bangui
* Bangui

Basse-Kotto
-----------

Basse-Kotto ilçeleri
* Alindao
* Kembé
* Mingala
* Mobaye

Haut-Mbomou
-----------

Haut-Mbomou ilçeleri
* Djemah
* Obo
* Zemio

Haute-Kotto
-----------

Haute-Kotto ilçeleri
* Bria
* Ouadda
* Yalinga

Kémo
----

Kemo ilçeleri
* Dekoa
* Sibut

Lobaye
------

Lobaye ilçeleri
* Boda
* Mbaiki
* Mongoumba

Mambéré-Kadéï
-------------

Mambere-Kadei ilçeleri
* Berbérati
* Carnot
* Gamboula

Mbomou
------

Mbomou ilçeleri
* Bakouma
* Bangassou
* Gambo-Ouango
* Rafai

Nana-Grébizi
------------

Nana-Grebizi ilçeleri
* Kaga-Bandoro
* Mbrès

Nana-Mambéré
------------

Nana-Mambere ilçeleri
* Baboua
* Baoro
* Bouar

Ombella-M'Poko
--------------

Ombella-M'Poko ilçeleri
* Bimbo
* Boali
* Damara
* Yaloke-Bossembele

Ouaka
-----

Ouaka ilçeleri
* Bakala
* Bambari
* Grimari
* Ippy
* Kouango

Ouham
-----

Ouham ilçeleri
* Batangafo
* Bossangoa
* Bouca
* Kabo
* Markounda

Ouham-Pendé
-----------

Ouham-Pende ilçeleri
* Bocaranga
* Bozoum
* Paoua

Sangha-Mbaéré
-------------

Sangha-Mbaere ilçeleri
* Bambio
* Nola

Vakaga
------

Vakaga ilçeleri
* Birao
* Ouanda Djallé

Ayrıca bakınız
--------------

* Orta Afrika Cumhuriyeti
* Orta Afrika Cumhuriyeti'nin bölgeleri
Ramleh, Félix Bonfils, 1885 öncesi
**Remle** (İbranice: רַמְלָה‎ Ramlā; Arapça: الرملة‎, veya Remle ve bazen Rama), Arap ve Yahudi nüfusunun yaşadığı İsrail'in orta bölümünde bulunan bir şehirdir. Şehir pek çok kez el değiştirmiştir. Abbasiler, Haçlılar, Selçuklular, Memluklar, Türkler ve İngilizler kente belirli süreler hakim olmuşlardır. Arap ve Osmanlı idaresi altında Ramla, Filistin'de önemli bir ticaret merkezi olmuştur. Şehirde pek çok kez şiddetli depremler meydana gelmiştir. 715, 1033, 1068, 1546 ve 1927 yılında depremler meydana gelmiştir. Şehirde 1347'de Büyük Veba Salgını ortaya çıkmıştır.

Son yıllarda kenti güzelleştirmek amacıyla 2001 yılında belediye müzesi açılmıştır. Yeni alışveriş merkezleri ve parklar yapılmıştır.

2004 yılı sonu istatistiklerine göre kentte 63.000 kişi yaşamaktadır. %80'i Yahudi olmak üzere, çoğu Müslüman olmak üzere %20 Arap nüfusu bulunmaktadır.

| * g
* t
* d
İsrail'in şehirleri |
| --- |
| 500 000 + şehirler | Kudüs (Kısıtlı tanıma) |  |
| 100 000 + şehirler | Tel Aviv · Hayfa · Rişon LeTsiyon · Aşdod · Beerşeba · Petah Tikva · Netanya · Holon · Bney Brak · Bat Yam · Ramat Gan · Aşkelon · Rehovot |
| 50 000 + şehirler | Hertsliya · Kfar Saba · Hadera · Ra'anana · Beit Şemeş · Lod · Nasıra · Remle · Modi'in-Maccabim-Re'ut · Nehariya |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb159410908 (data)
* GND: 4226805-9
* LCCN: n88229650
* NLI: 987007560356805171
* SUDOC: 152972447
* VIAF: 139666754
* WorldCat: lccn-n88229650

 |
Tarihte havadan yapılan ilk halı bombardımanı Barselona'nın bombalanmasıydı. 16-18 Mart 1938'de 3 günde 1300 kişi öldü.
Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri'ne ait bir B-52F, Vietnam üzerine halı bombardımanı yapıyor.
Wesel, 1945'te Müttefik birlikleri tarafından ele geçirilmeden önce %97 oranında yok edildi.
**Doygunluk bombardımanı** olarak da bilinen **halı bombardımanı**, hedefteki bir arazinin her noktasına zarar vermek için kademeli olarak yapılan geniş bir alan bombardımanıdır. Bu ifade, bir halının zemini kaplaması gibi, bir alanı tamamen kaplayan patlamaların görüntüsünü çağrıştırır. Halı bombardımanı genellikle çok sayıda güdümsüz bomba atılarak gerçekleştirilir.

Sivillerin yoğunlaştığı şehirlerin, kasabaların, köylerin veya mezraların bombalanması, 1977 Cenevre Sözleşmeleri'nin 1. Protokol'ünün 51. Maddesi uyarınca bir savaş suçu olarak kabul edilir.

Erken tarih
-----------

Halı bombardımanına yönelik ilk girişimlerden biri, 1937'de İspanya İç Savaşı sırasında kayalık yamaçlarda geniş bir alana dağılmış piyadelere karşı El Mazuco Muharebesi'nde yapıldı ve bombardımanı yapan Condor Lejyonu, halı bombardımanının kayalık arazide pek de işlevsel olmadığını anladı.

Mart 1938'de Barselona'nın Bombalanması, 1.300 kadar insanın ölümüne ve 2.000 kişinin yaralanmasına neden oldu. Bu bombardıman bir şehri hedef alan ilk halı bombardımanı olarak kabul edildi ve II. Dünya Savaşı'ndaki bu tür birkaç bombardıman için emsal oluşturdu.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Crimes of War – Carpet or Area Bombing". 2 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2015.
2. ↑  "Carpet bombing". Britannica.com. 12 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2019.
3. ↑  "Treaties, States parties, and Commentaries - Additional Protocol (I) to the Geneva Conventions, 1977 - 51 - Protection of the civilian population". International Committee of the Red Cross. 8 Haziran 1977. 11 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2019.
4. ↑  "Treaties, States parties, and Commentaries - Additional Protocol (I) to the Geneva Conventions, 1977 - 51 - Protection of the civilian population - Commentary of 1987". *Paragraph 5*. International Committee of the Red Cross. 17 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2019.
5. ↑  Juan Antonio de Blas, "El Mazuco (La defensa imposible)" (s. 369–383), in *La guerra civil en Asturias*, Ediciones Júcar, Gijón 1986.
6. ↑  "El Mazuco (The Impossible Defense)". *www.speleogroup.org*. 4 Ekim 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2019.
7. ↑  Hugh, Thomas (2003). *The Spanish Civil War*. 4th. Londra: Penguin. ISBN 9780141011615. OCLC 53806663.

Dış bağlantılar
---------------

* *Walrus'tan* "Kamboçya Üzerindeki Bombalar" 5 Mart 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
**Harold Washington Kütüphanesi**, Chicago
**Harold Washington Kütüphanesi** (İngilizce: **Harold Washington Library**), Chicago şehrinin merkez kütüphanesidir. İsmini şehrin eski belediye başkanı Harold Washington’dan almıştır.

Şikago şehir merkezinde yer alan Loop’un hemen güneyinde yer alan kütüphanenin tam adresi 400 South State Street’dir. Tam teşekküllü bir kütüphane olup, fiziksel engellerin kullanımında da uygundur. Yaklaşık olarak 70.300 metrekarelik bir alana yayılmıştır.

Mimarisi
--------

Hammond, Beeby and Babka firması, 1987’de düzenlenen mimarlık yarışmasını kazanmasının ardından, inşaata başlanmış ve kütüphane 7 Ekim 1991 tarihinde kullanıma açılmıştır.

Cephenin alt kısımlarının büyük granit kaplamaları ile kaplandığı yapının cephesinin çoğunluğu kırmızı tuğla ile kaplanmıştır. Granit ve tuğlanın olduğu cepheler Beaux-Art stiline yakın tasarlanmıştır. Yapının en üst kısımları ve Plymouth Court’a bakan batı cephesi ise cam, çelik ve aluminyum malzeme ile kaplanmıştır. Çatı seviyesi ise daha çok Maniyerizm tarzında tasarlanmıştır. 1993 yılında çatıya yedi adet süs heykeli eklenmiştir.

Yapının giriş kısmında Cindy Pritzker Oditoryumu, çok amaçlı bir salon ve sergi holü yer almaktadır. İki kat yüksekliğindeki orta lobinin doğu tarafında ana kütüphane, ikinci katta ise Thomas Hughes Çocuk Kütüphanesi yer alıyor. Üçüncü katta ise ana kütüphanenin giriş kısmı, sirkülasyon masaları, kamunun kullanıma açık bilgisayarlar, düzenli yayınlar ve genel bilgi masası yer alıyor. Dördüncü katta ağırlıklı olarak iş dünyası, genel bilimsel ve teknoloji ile ilgili yayınlar yer alıyor. Beşinci katta devlet yayınları, Chicago belediyesi yayınları, haritalar, görme ve işitme engeller ile fiziksel engelliler için bir merkez yer alıyor. Altıncı katta ise sosyal bilimler ve tarihi kaynaklar yer alıyor. Yedinci katta ise edebiyat ve dil ile ilgili kaynaklara ek olarak Polonyalı bir heykeltıraş olan Jerzy Kenar’ın bir tasarımı yer alıyor. Sekizinci katta duyusal ve performans sanatları kaynakları, müzik prova odaları ile işitsel görsel amaçlı odalar yer alıyor. Dokuzuncu katta yer alan kış bahçesi belirli amaçlar için kiralanabilecek alanları içeriyor, aynı zamanda özel koleksiyonlar ile kütüphaneye ait arşivler de burada yer alıyor. Kamuya açık olmayan onuncu katta ise kütüphane idare birimleri ile teknik servis birimleri yer alıyor.

Harold Washington Kütüphanesi 7 Ekim 1991 tarihinde kullanıma açıldığından beri, Guinness Rekorlar Kitabı’na göre dünyanın en büyük kamuya açık kütüphanesidir.

Kaynakça
--------

* 

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* ISNI: 0000 0004 0497 8487
* NKC: kn20120302010
* VIAF: 135315864

 |
Orinoco üzerinde, Ciudad Bolívar'da köprü, Venezuela (2004)
**Orinoco**, 2140 km uzunluğuyla Güney Amerika'nın en uzun nehirlerinden biri. Nehir yatağının tümü Venezuela mülkiyetindeki topraklardadır.

Orinoco'nun kaynağı Venezuela- Brezilya sınırı yakınlarında *Parima* civarında bulunur. Buradan başlayarak geniş ve batıya doğru oluşan bir kavisle kuzeye doğru Atlas Okyanusu'na akar. Bu esnada ilk olarak Venezuela ve Kolombiya arasındaki sınır boyunca ilerleyip, akabinde alt kısımlarında Venezuela'yı boydan boya kateder. Deltası 41.000 km²'lik büyük bir hayvan zenginliği olan bataklık coğrafyası oluşturur. Brazo Casiquiare ile Orinoco Nehri ve Rio Negro birbirlerine bağlanırlar.

Orinoco'nun keşfi
-----------------

Üzerinde Orinoco'nun gösterildiği ilk harita 1529 yılından gelir ve Diego Ribero'ya dayanır.

Ancak ilk büyük keşif 18. yüzyılda José Solano önderliğinde yapılmıştır. Keşif gezisi Yukarı Orinoco Vadisi'nden Rio Negro'ya kadar ilerler. 1800 yılında Alman araştırmacı Alexander von Humboldt ve Fransız botanik Aimé Bonpland, Rio Apure ağzından başlayan ve Yukarı Orinico Vadisi'ne kadar süren bir keşif gezisine girişirler ve nehrin flora ile faunasıyla ilgili önemli veriler toplarlar.

Buna karşın Orinoco'nun kaynağı, henüz Kasım 1951'de Venezuelalı araştırmacılar tarafından Brezilya sınırı yakınındaki Sierra Parima'da keşfedilir.

Bifurkation
-----------

Orinoco haritası 1897
Orinoco'nun bir özelliği, çok ender doğal fenomen bifurkationdur. Bifurkation bir nehir yolunun çatallanıp kollara ayrılmasının bilimsel tabiridir. Orinoco'nun bir kolu Brazo Casiquiare Nehri, yüksek su seviyesindeyken, Amazonlara açılan Rio Negro'ya da akar. Orinoco kaynağından doğan su, belli şartlar altında Orinoco Deltası üzerinden Karayib Denizi'ne dökülmeyip, bilakis çok daha güney doğudaki Atlas Okyanusu'na dökülür.

Ayrıca bakınız
--------------

* Dünyanın en uzun nehirleri

Dış bağlantılar
---------------

Aquanet (Almanca)

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4043877-6
* NARA: 10038773
* NDL: 00628329
* NKC: ge130323
* VIAF: 316430407
* WorldCat: viaf-257266255

 |
Hansan Adası Görünümü
***Hansan Adası*** (**Hansando** olarak da bilinir 한산도, 閑山島), Güney Gyeongsang Eyaletinde, Güney Kore'nin Tongyeong Yarımadası'ndaki Tongyeong'dan nispeten dar bir boğazın karşısındadır.

Adanın etrafındaki bölge, Amiral Yi Sun-sin'in Wakizaka Yasuharu liderliğindeki ana Japon savaş filosunu mutlak bir şekilde mağlup ettiği Imjin Savaşı sırasında Hansan Adası Muharebesi'nin yapıldığı yerdi. Muharebenin ardından Amiral Yi, doğrudan Busan'da bulunan ana Japon üssüne giden bir iç yol olan yakındaki Gyeonnaeryang Boğazı'nın (견내량, 見乃梁) gözetlenmesi ve keşfi için stratejik olarak avantajlı olduğu için ana deniz üssünü Yeosu'dan Hansan Adası'na taşıdı.

Kral Seonjo, Amiral Yi Sun-Sin'in tutuklanması, hapsedilmesi ve işkence edilmesi emrini verdikten sonra Amiral Won Gyun, Kore donanmasının başına getirildi. Ancak Won Gyun, gelgitleri görmezden gelerek Busan'daki Japon üssüne saldırdı ve kıyıdan gelen bombardıman nedeniyle geri çekilmek zorunda kaldı. Japon donanması onu acımasızca takip etti ve bu süreçte Panokseon'un on üçü hariç hepsini batırdı. Won Gyun, bu feci geri çekilme sırasında öldürüldü ve Hansan Adası ve tahliye edilen deniz üssü, sonunda onu yakan Japon kuvvetlerine maruz kaldı. Savaştan sonra Joseon deniz üssü yeniden inşa edildi, Yi göreve geri getirildi ve kalan 13 Panokseon ile Japonları yenmeye devam etti.
**Nöropatik osteoartropati** (charcot eklemi); yavaş başlangıçlı, özellikle yük taşıyan eklemlerde ilerleyici kemik yıkımı, kemik rezorpsiyonu ve deformite ile kareketerli ilerleyici dejenerasyon. Hastalığın kontrolsüz seyri deformite, fonksiyon kaybı, yaralar, süperenfeksiyon ve amputasyona kadar gider.

Etiyoloji
---------

Periferik duyu, propiyosepsiyon ve motor kontrol kaybı ile giden her hastalık sebep olabilir. Şeker hastalığı (en sık sebeptir, kontrolsüz kan şekeri riski arttırır), alkolik nöropati, CP, lepra, sfiliz (tabes dorsalis), myelomeningosel, syringomyeli, eklem içi steroid enjeksiyonu, konjenital ağrı direnci sebeplerinden bazılarıdır.

Patogenez
---------

### Nörotravma

Periferik duyu ve propiyosepsiyon kaybı ile tekrarlayan mikrotravmalar enflamatuar rezorpsiyona neden olur ve kemiği zayıflatır. İnce motor kontrolün olmaması ile anormal yüklenmeler eklemde hasara neden olur.

### Nörovasküler

Kontrolsüz periferik otonomik sinir sistemi damar çapını ayarlayamaz ve ekleme artmış kan akımı ile sonuçlanır. Hiperemi ile kemik rezorpsiyonu artar. En sık şeker hastalığı sebep olur. En sık ayaklar tutulur. %60 hastada tarsometatarsal eklem (medial taraf daha fazla) ve %30 hastada metatarsofalangeal eklem tutulumu vardır. %10 ayak bileği eklemi tutulur.
Frengi hastalarında diz, siringomiyeli hastalarında omuz daha fazla tutulur.

Klinik bulgular
---------------

Tutulan eklemde eritem ödem ve ısı artışı ile dejenerasyon ve dislokasyon (ilizarov uygulaması için uygun) olur. Osteomyelitten ayrımı zor olan plantar bölge yaraları gözlenebilir. Manyetik rezonans ve sintigrafi bulguları iki hastalık için de aynı olabilir. Ayırıcı tanı için kemik ve sinovya biyopsi gerekebilir.

### Radyoloji

İki tip bulgu vardır. Atrofik tipte distal metatarsal ve ayakönü osteolizi var. Daha sık olan hipertrofik eklem hastalığı ise akut periartiküler kırık ve eklem çıkığı ile gider.

**Hipertrofinin 6D'si:**

1. Distended joint
2. Density increase
3. Debris production
4. Dislocation
5. Disorganization
6. Destruction

şeklindedir.

**Eklem yıkımının doğal seyri Eichenholtz tarafından sınıflanmıştır:**

**Seviye 0:** Eklemde klinik olarak ödem var ama radyoloji normal. Sintigrafi + olabilir. Sensitif ama spesifik değil.  

**Seviye 1:** Radyolojik olarak kemikte fragmantasyon ve eklemde çıkık (akut charcot)  

**Seviye 2:** Klinik ödem geriler , kemikparçaları kaynaşır ve küçük parçalar emilir.  

**Seviye 3:** Ödem geçer.Kemik parçalarında konsolidasyon ve yeniden şekillenme olur. Ayak stabildir. TMT eklem ve ayak medialinde yıkım ile kırık ve çıkık fragmanlar klasiktir. Medial ark kaybolur ve kazanılmış pes planus görülür.
Atrofik tipte ise eklem yüzleri rezorbe olur ve kemik uçları düzleşir.

Tedavi
------

Önce tanınmalı. Tam temaslı alçı (özellikle medial arkı destekleyen) ilerleyici eklem deformitesinden korur. Açık cerrahi düzeltme sonuçları uzun vadede çok iyi değil. İlizarov uygulaması bu noktada anlamlı. Hastalığın başlaması ve ödem eritemin kaybolup deformitenin oluşması 6-9 ay sürebilir.
Başlığın diğer anlamları için Duchamp (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.

Raymond Duchamp-Villon, İki açıdan *The Large Horse,* (*Büyük At*) bronz, 1914, Museum of Fine Arts, Houston
**Raymond Duchamp-Villon** (d. 5 Kasım 1876 Damville (Eure), - ö. 9 Ekim 1918 Cannes), Fransız heykeltıraş.

Yaşam ve sanatı
---------------

**Pierre-Maurice-Raymond Duchamp**, Yukarı Normandiya bölgesinin Damville, Eure ilinde Eugene ve Lucie Duchamp çiftinin ikinci oğlu olarak doğdu. Altı çocukları olan çiftin dört çocuğu ileride başarılı sanatçılar oldu. Raymond Duchamp-Villon, 

* Jacques Villon (1875-1963, ressam, baskı sanatçısı),
* Marcel Duchamp (1887-1968, ressam, heykeltıraş ve yazar) ve,
* Ressam Suzanne Duchamp-Crotti'nin (1889-1963) kardeşiydi.

1894 ile 1898 yılları arasında Montmartre, Paris'te kardeşi Jasques ile yaşayıp Sorbon'da tıp okudu.

Ateşli romatizma sebebiyle 1898'de okula ara vermek zorunda kaldı. Bu durum onu kısmen çalışmalarından alıkoydu. Bu beklenmedik rahatsızlık hayatını farklı bir çizgiye çekti ve heykeltıraşa ilgi duymaya başlayıp heykeltıraşlıktaki kariyerine başladı. Heykeltıraşlığa küçük heykelcikler yaparak başladı. Kendisini eğiterek ustalık edindi ve kendine özgün bir tarz geliştirdi.

1902 ve 1903 yıllarında Salon de la Société Nationale des Beaux-Arts'da yapıtlarını sergiledi. Kendisini sanatçı kardeşinden farklı kırmak için tüm eserlerin Duchamp-Villon şeklinde imzalamaya başladı.

Kaynakça
--------

* Tomkins, Calvin, *Duchamp: A Biography*. Henry Holt and Company, Inc. 1996. ISBN 0-8050-5789-7

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX1376005
* BNF: cb14973156b (data)
* GND: 118934384
* ISNI: 0000 0000 8135 0838
* LCCN: n50026778
* NKC: ola2002161217
* NLI: 987007260786205171
* NTA: 070451893
* RKD: 112406
* SNAC: w6th9zr9
* SUDOC: 026840561
* ULAN: 500029284
* VIAF: 56609037
* WorldCat: lccn-n50026778

 |
**Kalkanlı Anıt Zeytin Ağaçları**, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin Güzelyurt ilçesine bağlı Kalkanlı’köyünde ilk Zeytin ağacı, M.S. 1200’lü yıllarda Lüzinyanlar tarafından ekilmeye başlandığı, M.S. 1500’lü yıllarda Venedikliler tarafından ekimlerinin devam ettiği bilinen bölgeye ‘Anıt Zeytin Ağaçları’ bölgesi ismi verilmiştir.

Kalkanlı köyü
-------------

Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin Güzelyurt ilçesine bağlı, içerisinde Orta Doğu Teknik Üniversitesi Kuzey Kıbrıs Kampüsü'nün de yer aldığı bir köydür.

Anıt zeytin ağaçları
--------------------

Anıt Zeytin Ağaçlarının bulunduğu Kalkanlı köyünde, koruma altına alınmış, yaklaşık 2000 adet zeytin ağacı bulunmaktadır. Ağaçların, yaklaşık 400 tanesi, 500 yaş ve üzerindedir. Bölgedeki en yaşlı ağaçlar 800’lü yaşlardadır. Bölge NATURA 2000 adlı AB projesinin en önemli ayaklarından bir tanesidir. Diğer önemli özelliklerden biri de, bölgedeki 200 adet zeytin ağacının, organik üretim yapılarak ICEA tarafından sertifikalandırılmış olmasıdır. Aynı zamanda ilk yerli organik zeytinyağı 2006 yılında bu bölgeden çıkarılmıştır. Zeytin ağacı, tarihin her aşamasında, ekonomik değeri ve günlük yaşamdaki öneminden dolayı, Akdeniz’de kurulan bütün uygarlıkların vazgeçilmez bir parçasını olmuştur. Anıt Zeytin Ağaçları bölgesinde isimlendirilmiş olan bazı ağaçların isimleri; "Kraliçe", "Kral", "Efsane", "Barış", "Athena", "Kıbrıs" olarak adlandırılmıştır "Kalkanlı Anıt Zeytin Ağaçları" bölgesinin 2006 yılında KKTC Bakanlar Kurulu kararı ile "Özel Çevre Koruma Bölgesi" ilan edilerek, kontrol ve yönetiminin Çevre Koruma Dairesi’ne verilmiştir. 

17 Mayıs 2020 tarihinde Tepebaşı köyünde çıkan yaklaşık 40 dönümlük bir arazide etkili olan yangında, aralarında yüzlerce yaşında olan, ağaçların da bulunduğu, 40 zeytin, 95 çam, 15 okaliptüs ve 1 servi ağacı yanarak "Kalkanlı Anıt Zeytin Ağaçları" büyük ölçüde zarar görmüştür.

Kaynakça
--------

1. ↑  "'Kraliçe' kurtuldu, 'Kral', 'Efsane' ve 'Kıbrıs' yandı - Ali Baturay Yazdı". *Haber Kıbrıs* (İngilizce). 19 Mayıs 2020. 7 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Kasım 2023.
2. ↑  "Kalkanlı'daki zeytin ağaçları ile ilgili açıklama". *YENİDÜZEN*. 20 Eylül 2016. 29 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Kasım 2023.
Hacı Bedo Camii
**Hacı Bendo Camii** (Arnavutça: *Xhamia e Haxhi Bendos*) veya **Hacı Bedo Camii** *(Xhamia e Haxhi Bedos)*, Arnavutluğun Borşi köyünün yanındaki Sopot tepesinin üstünde bulunmakta olan ve Osmanlı döneminde inşa edilen tarihî bir Türk dinî yapısıdır. Yapı, Borşi Kalesi'nin içinde bulunmaktadır. Fakat bu cami komünizm dönemde zarar görmüştür ve bugüne kadar yeniden ibadete açılamıştır. Eskiden kırmızı tuğladan olan kubbesi, bugün beton ile kapatılmıştır. Bölgedeki Bizans dönemi kiliseler ve manastırlar bugün restore edilirken Hacı Bendo Camii bugüne kadar restore edilmemiştir. İçindeki Müslüman freskler ve nakkaşlık işleri yok olma tehlikesindedir. Taştan olan minaresinin yarısı eksiktir.

Cami, Tepedelenli Ali Paşa döneminde 17. yüzyılda inşa edilmiş olan ve Osmanlı mimarisinin Arnavutluk'taki yapıtlarından birisidir. Bugün ise, kaleyle birlikte Borşi köyde bulunan önemli bir turistik noktadır.

Hacı Bendo Camii, Avlonya'nın Himara belediyesinin Lukova idari birimi içinde bulunmaktadır ve Enver Hoca diktatörlüğünde zarar gören ve kapatılan Osmanlı camilerinden biridir. Arnavutluk Halk Cumhuriyeti döneminde Osmanlı döneminden kalan camilerin çoğu yok edilmiştir ve onların yerine sosyalist ve modern yapılar getirilmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Aleksandër Meksi: *Xhamitë e Shqipërisë*. Plejad, Tirana 2018, ISBN 978-9928-18337-8, *Xhamia në Kalanë e Borshit* – Sarandë, s. 81–84.

| * g
* t
* d
 Arnavutluk'taki camii ve tekkeler  |
| --- |
| Camiler | 
* Alaybey Camii
* Bekarlar Camii
* Berat Kurşunlu Cami
* Berat Sultan Camii
* Beyaz Camii
* Beyt'ül Evvel Camii
* Dıraç Fatih Camii
* Edhem Bey Camii
* Elbasan Kral Camii
* Fatih Sultan Mehmed Camii
* Fatih Sultan Mehmed Camii
* Fier Camii
* Hacı Bendo Camii
* Hüseyin Paşa Camii
* İmrahor İlyas Bey Camii
* İşkodra Kurşunlu Camii
* Kokonozi Camii
* Kale Camii
* Kırmızı Camii
* Kinaleksi Mescidi
* Kubbeli Camii
* Muradiye Camii
* Namazgâh Câmiî
* Nazire Camii
* Pazar Camii
* Pazar Camii
* Peklin Camii
* Selimiye Camii
* Süleyman Paşa Camii
* Tabakhane Camii
* Tekke Camii
* Telelka Camii

 |
| Tekkeler | 
* Âsım Baba Tekkesi
* Dolma Tekkesi
* Fraşıri Nasîbi Tâhir Baba Tekkesi
* Halveti Tekkesi
* Herbel Halveti Tekkesi
* Martaneş Tekkesi
* Melan Tekkesi
* Rüfâi Tekkesi
* Şeyh Düri Tekkesi

 |
| Arnavutluk'ta İslam |
Sarmal şeklinde bir halat
**Halat**, doğal ya da yapay elyafın ya da tellerin bükülmesi ya da şerit biçiminde örülmesi yoluyla elde edilen uzun, esnek ve sağlam ip. Tellerden hazırlanan halat türlerinde çoğunlukla kablo ya da tel halat denir. Halatlarda aranan başlıca özellikler büküldüğünde, burkulduğunda ya da çekildiğinde yapısının bozulmaması ve sağlamlığını korumasıdır. En önemli özelliği ise çekme dayanımıdır.

Yapısı
------

Halatların doku ve yapı özelliklerini belirleyen başıca etkenler yapımlarında kullanılan liflerin ve iplikçiklerin rengi, sertliği, inceliği, dayanıklılığı ve gerilebilirliğidir. Örneğin pamuk halatlar manila ve sisal halatlarına göre daha yumuşak ve daha zayıf ve daha gerilebilirdir. Belirli kalınlıklardaki manila halatları ise kenevir ve jütten yapılan halatlardan daha sağlamdır. En kısa lifler bile eğilerek uzun ve esnek iplik durumuna getirilebildiğinden her türlü elyaftan halat yapmak olanaklıdır.

Sünek metallerden ya da sentetik polimerlerden çekilen tellerden ya da iplikçiklerden yapılan halatlarda, doğal elyaftan yapılan halatlardan farklı olarak her tel ya da iplikçik halat boyunca kesiksiz olarak uzanir. Aynı malzemeden yapılan iki telden kalın olanı incesine göre daha sert olduğundan kalın telden yapılan halatlarda daha sert olur.

| * g
* t
* d
Tekstil sanatları |
| --- |
| Ana malzemeler | 
* Aplikasyon
* Kroşe
* Boyama
* Kumaş
* Keçe
* Lif
* Örgü
* Dantel
* Nålebinding
* İğne işi
* Kırkyama
* Passementerie
* İplik katlama
* Yorgancılık
* Halat
* Konfeksiyon
* İplik eğirme
* Kanaviçe
* Tekstil baskıcılığı
* Dokuma
* İplik

 |  |
| Tarihsel açılımı | 
* Bizans ipeği
* Giyim ve tekstil
* İpek
* Yorgancılık
* Endüstriyel devrimde tekstil
* Tekstil teknolojisinin zaman serisi

 |
| İlişkili | 
* Germe
* Lif zanaatı
* Matematik ve lif zanaatları
* İmalat
* Koruma
* Terminoloji
* Tekstil endüstrisi
* Giyilebilir lif sanatı

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4054315-8
* LCCN: sh85115383
* NDL: 00569688
* NKC: ph338543
* NLI: 987007546263905171

 |
**Zita** bir Hitit prensiydi ve muhtemelen Amarna mektupları olarak adlandırılan 382 mektupluk yazışmalarda adı geçen I. Suppiluliuma'nın (mektupların Šuppiluliumaš'ı) kardeşiydi. Mektuplar çoğunlukla MÖ 1350-1335 yılları arasında Mısır firavununa gönderilmiştir, ancak diğer iç mektuplar, vasal devlet mektupları ve destanlar, aynı zamanda kelime metinleri de mektup külliyatının bir parçasıdır. Zita'nın Hatupiyanza adında bir oğlu vardı.

Zita'nın Mısır firavununa yazdığı mektup Mısır sarayından birine hitaben yazılmıştır.

Zita'nın Mısır'a mektubu
------------------------

### EA 44, başlık: "Bir Hitit prensinden"

Amarna mektuplarında Zita'ya sadece kendi mektubu olan EA 44'te (EA 'el Amarna'nın kısaltmasıdır) atıfta bulunulmaktadır. Zita'nın mektubunun konusu altın arzusu ve karşılığında altın olarak bir "selamlama hediyesi" göndermesidir.

Tablet-mektup: EA 44:

**"Mısır kralı efendiye de ki, babam (adı: Mizri): Kralın oğlu, senin oğlun Zi[t]a'ya.**
**Babamla her şey yolunda gitsin.**
**Elçilerinizden herhangi birinin daha önceki bir elçiliğinde (ziyaretinde) Hatti'ye geldiler ve size geri döndüklerinde, o zaman size selam gönderen ve size bir hediye getiren bendim.**
...
**[Bu vesileyle Hatti'den** (*gelen*) **elçilerinizi size gönderiyorum ve babama da sizin elçilerinizle birlikte kendi elçilerimi gönderiyorum ve size selam hediyesi olarak 16 adam gönderiyorum.**
**Ben kendim altın arzuluyorum. [Babam, bana altın gönder. Sen, efendimiz, babam, neyi arzuluyorsan, bana yaz ki sana göndereyim."** -EA 44, 1-29. satırlar (14-17+ satırlar eksik-(bir boşluk))

Ayrıca bakınız
--------------

* I. Şuppiluliuma
* Tebrik-hediye (Shulmani)
* Amarna mektupları

Kaynaklar
---------

* Moran, William L. *The Amarna Letters.* Johns Hopkins University Press, 1987, 1992. (softcover, 0-8018-6715-0)
Bir futbol maçında gerçekleştirilen hakem atışı.
**Hakem atışı**, futbolda topun oyunda olduğu sırada, yazılı olmayan sebeplerden ötürü oyunun hakem tarafından durdurulması sonrasında uygulanan, oyunu yeniden başlatma yöntemidir. Hakem, oyunun durduğu noktada topu yere bırakır ve top yere değdiği an oyun kaldığı yerden devam eder. Eğer oyun kale alanı içerisinde durdurulmuşsa; hakem atışı, oyun durduğu anda topun bulunduğu yere en yakın kale çizgisine paralel olan kale alanı çizgisi üzerindeki noktadan başlatılır.

Top yere değmeden bir oyuncunun topa dokunması ve top yere değdikten sonra hiçbir oyuncuya dokunmadan oyun alanı dışına çıkarsa atış tekrarlanır. Eğer hakem atışında top doğrudan rakip kaleye vurulur ve kaleye girerse kale vuruşu, kendi kalesine vurulur ve kaleye girerse rakip takım lehine köşe vuruşu verilir.

Kaynakça
--------

* "Futbol Oyun Kuralları: 2012/2013". *FIFA*. Zürih: Türkiye Futbol Federasyonu. 19 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ekim 2020.

1. ↑  Futbol Oyun Kuralları: 2012/2013, sf. 31
2. ↑  Futbol Oyun Kuralları: 2012/2013, sf. 32
**Ram Khamhaeng** (Tayca: รามคำแหง, okunuş: [rāːm kʰām hɛ̌ːŋ] veya **Pho Khun Ram Khamhaeng Maharat**), aynı zamanda **Ramkhamhaeng** olarak da yazılır, en müreffeh döneminde 1279'dan 1298'e kadar Sukotay Krallığı'nı yöneten Phra Ruang Hanedanlığının üçüncü kralıydı.

Tay alfabesinin oluşturulması ve krallığın devlet dini olarak Theravada Budizmi'ni sağlam bir şekilde benimsemesi ile tanınır. :197 :25

 Chiang Mai'deki üç kral anıtı: Phayao Kralı Ngam Muang (solda), Lan Na Kralı Mangrai (ortada) ve Sukotay Kralı Ram Khamhaeng (sağda).

Kaynakça
--------

1. ↑  Walter F. Vella, (Ed.) (1968). *The Indianized States of Southeast Asia*. trans. Susan Brown Cowing. University of Hawaii Press. ISBN 978-0-8248-0368-1.  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım); r eksik `|soyadı1=` (yardım)
2. ↑  Chakrabongse, C. 1960, *Lords of Life*, London: Alvin Redman Limited

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Ram Khamhaeng*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* ISNI: 0000 0000 8443 9811
* LCCN: n85119380
* SUDOC: 079921779
* VIAF: 40807784
* WorldCat: lccn-n85119380

 |
**Fokomeli** (Yunanca φώκ|η = "fok" ve μέλ|ος = "uzuv") vücut uzuvlarında doğuştan meydana gelen bir tür hastalıktır. Bu hastalığa sahip bireylere aphocomelus ismi verilir. Gebeliğin 24-27. günleri arasında Talidomit ( hipnosedatif bir ilaç ) kullanılmasından kaynaklanır.

Giriş
-----

Hastalık çok kısa ya da tamamen yok olmuş uzun kemikler ile bilinir. Palet benzeri el veya ayak yapılarına da rastlanmıştır. Fokomeli, genellikle uzun kemiklerdeki deformasyonlar ya da yok olmalar sonucu, olağandan kısa kemiklerin meydana gelmesiyle oluşur. Dismeli, kol veya bacakların tamamen noksan olmasıyla, polimeli ise genellikle birbirine kaynaşmış fazla uzuvların meydana gelmesiyle oluşan hastalıktır.

Hastalık sebepleri
------------------

Fokomeli kalıtımsal olarak meydana gelebilir ve belirli bir bölgede yoğunlaşabilir. Ayrıca, doğum bulantılarını geçirici olarak önerilen thalidomid adlı ilaca fazla maruz kalınması durumunda da hastalık bebekte oluşabilir. Holt-Oram sendromu, fokomelinin en şiddetli formunun neden olduğu ilkel yapılı uzuvlar ile bilinir.

Bilinen örnekler
----------------

Geçimini sıra dışı gösterilerle sağlayan Stanley Berent, aktör Mat Fraser, opera sanatçısı Thomas Quasthoff, gitarist Rick Renstrom ve fotoğrafçı, ressam Alison Lapper sendromu taşıyan ünlülerden bazılarıdır. Hee Ah Lee her elinde sadece ikişer parmağa sahip olan ünlü bir piyanisttir. Marc Quinn’in 4.6 m yükseklikteki nü heykeli Alison Lapper Pregnant, Londra’nın Trafalgar Meydanı’nda sergilenmiştir.

Ayrıca bakınız
--------------

* Süreyya Tahsin Aygün

Dış bağlantılar
---------------

* 25 Ocak 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* 10 Ekim 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
Cavour (C550)
Giuseppe Garibaldi (C551)
**Hafif uçak gemisi**, bir ordunun standart gemilerinden daha küçük bir uçak gemisidir. Kesin tanım ülkeden ülkeye değişmekle beraber bu gemiler standart bir geminin yarısı veya üçte ikisi büyüklüğünde olabilmektedir. Hafif uçak gemileri birçok açıdan eskort gemilerle benzer konsepte sahiptir. Ancak eskort gemiler amfibi (deniz ve kara) operasyonları sırasında konvoyu koruma ve hava desteği sağlama görevini icra ederken, hafif uçak gemileri daha yüksek hızlar için tasarlanmışlardır.

Bu gemilerden biri olan ve İngiliz donanmasından yaklaşık 30 yıl hizmet verdikten sonra 2011'de hizmet dışı kalan İngiliz uçak gemisi HMS Ark Royal parçalanmak üzere Türkiye'ye getirilmiştir. 1980 yılında denize indirilen ve Bosna ve 2003 Irak Savaşı'nda görev yapan 22 bin tonluk HMS Ark Royal (R07) parçalanıp geri dönüştürülmek üzere 2.9 milyon dolara Leyal adlı şirkete satılmıştır. Gemi İzmir Aliağa'daki tesislerde parçalanmak üzere Mayıs 2013 tarihinde İngiltere'nin Portsmouth Limanı'ndan törenlerle son yolculuğuna uğurlanmıştır. Dev gemi 1980 yılında 320 milyon sterline (yaklaşık 900 milyon TL) mal olmuştur. [*kaynak belirtilmeli*]