|  |
| --- |
|  Makale serilerinden |
| **Muhammed** |
| Muhammed |
| Hayatı
* Mekke'de hayatı
* Medine'ye hicret
* Medine'de hayatı
* Veda Haccı (Veda Hutbesi)
* Kilometre taşları ve kayıtlar
 |
| Kariyeri
* İlk vahiy
* Askerî kariyeri
* Mekke'nin Fethi
* Hadis
* Muhammed'in mektupları
 |
| Mucizeleri
* Kur'an
* İsra ve Miraç
* Ay'ın ikiye bölünmesi
 |
| Görüşleri
* Yahudiler
* Hristiyanlar
 |
| Sonrası
* Veda Hutbesi
* Kırtas Vak‘ası
* Gadîr-i Hum
* Sakife
* Ehl-i beyt
* Sahabe
* Tarih
 |
| Övgü
* Salavat
* Naat
* Mevlid
 |
| Bakış açıları
* İslam
* Kitâb-ı Mukaddes
* Yahudilik
* Orta Çağ Hristiyanları
* Tarihsellik
* Eleştiriler
 |
| İlgili
* Peygamber Mescidi
* Sakal-ı Şerif
* Eşyaları
* Taif ziyareti
* Medine İslam Devleti
* Muhammed'in isimleri
 |
| * g
* t
* d
 |

**Mü'minlerin Anneleri** (Arapça: أمهات المؤمنين), Kuran'a göre İslam peygamberi Muhammed'in eşlerini tanımlamak için kullanılan ifadedir. İslam peygamberi Muhammed'in farklı kaynaklarda geçen değişik isimlere göre 9 ile 19 arasında kadınla evlendiği düşünülmektedir. İranlı araştırmacı Ali Deştî ise Muhammed'in evlendiği 23 kadının listesini vermiştir. Evlilik olarak kaydedilen kadınların arasında cariye ve savaş esirlerinden hediye edilen isimler de bulunmaktadır. Bunlar evlilik olarak kaydedilse bile İslam kültüründe cariyelerin statüsü ayrıdır ve bu kadınlarla cinsel beraberlik için nikâh işlemi yapılmaz.

| Eş | Evlenme tarihi 
  |
| --- | --- |
| Hatice bint Hüveylid | 595–619
  |
| Sevde bint Zem'a | 619–632
  |
| Aişe bint Ebû Bekir | 623–632
  |
| Hafsa bint Ömer | 625–632
  |
| Zeyneb bint Huzeyme | 625–626
  |
| Ümmü Seleme | 625–632
  |
| Zeyneb bint Cahş | 627–632
  |
| Cüveyriye bint Haris | 628–632
  |
| Ümmü Habibeh | 628–632 
  |
| Safiyye bint Huyey | 629–632
  |
| Meymûne bint Haris | 629–632 
 |
| Reyhâne bint Zeyd | 627–631 
 |
| Mâriye el-Kıbtiyye | 628–632  |

Muhammed'in hayatı geleneksel olarak Hicret öncesi (Mekke, 570-622) ve Hicret sonrası (Medine, 622-632) olmak üzere ikiye ayrılır. Muhammed evliliklerinden 2'si hariç tümünü Hicret sonrası döneminde gerçekleştirmiştir.

Medine döneminde Muhammed'in her bir eşi için Mescid-i Nebevî'nin duvarlarına bitişik odalar yapılmıştır. Muhammed öldüğü zaman geride 9 adet dul bırakmış ve bu kadınlar müminlerin anneleri sayıldığı için ömürleri boyunca diğer erkeklerle evlenmemişlerdir.

Evlilikler
----------

Hucurat suresinde bahsedilen ve sureye adını veren, Muhammed ve eşleri için yapılan odaların günümüzdeki şekli
Arap kültüründe evlilikler kabile ihtiyaçlarına göre planlanır, kabile içinde ve diğer kabileler arasında ittifaklar oluşturma amacıyla yapılırdı. Watt'a göre Muhammed'in bütün evlilikleri arkadaşlık ilişkilerini güçlendirme politikasına hizmet ediyordu ve Arap gelenekleri üzerine kurulmuştu. Esposito Muhammed'in bazı evliliklerinin dul kadınlara yeni bir yaşam şansı vermeyi amaçladığını ifade eder. Francis Edwards Peters'a göre Muhammed'in evlilikleri hakkında genellemeler yapmak zordur; onlardan bazıları politik, bazıları acıma, bazıları savaşta eşi ölen hanımların sokakta ve yaşam olarak zorluk çekmemeleri işleri ile alakalıydı. Muhittin Akgül Muhammed'in eğitim-öğretim, sosyal, dini-teşrii (şeriat ya da yasa koyma) ve siyasi sebeplerle evlilikler yaptığını ifade eder. Turan Dursun'a göre ise evliliklerinin mal, statü, cinsel arzular gibi çeşitli amaçları bulunmaktaydı.

Evlilikleri
-----------

### Hatice bint Hüveylid

Ana madde: Hatice bint Hüveylid
Mekke'nin ticaretle uğraşan en varlıklı ailelerinden birine mensup olan Hatice Muhammed'e önce iş daha sonra da evlenme teklif etti. Evlendiklerinde Muhammed'in 25, Hatice'nin ise 40 yaşlarında olduğu ifade edilir. Hatice ölünceye kadar başka biriyle evlenmedi. Muhammed'in Hatice'den, 2 oğlan ve 4 kız olmak üzere 6 çocuğu olmuştur. Hatice vefat ettikten 2,5 yıl sonra, 53 yaşından sonra Polijinik evlilikler yapmıştır.

### Sevde bint Zem'a

Ana madde: Sevde bint Zem'a
Hatice'nin ölümünden sonra, Havla bint Hakim'in ev işlerine yardımcı olur tavsiyesiyle evlendiği dul ve yaşlı bir kadındı. Muhammed ile evlendiğinde 55 yaşlarındaydı.

### Aişe bint Ebû Bekir

Ana madde: Aişe bint Ebû Bekir
Ana maddeler: Gerdanlık Olayı ve Cemel vakası
Sevde bint-i Zem’a ile evliliğinden kısa bir süre sonra da Aişe bint Ebu Bekir ile sözlenmiştir. Aişe ile sözlendikten 3 yıl sonra yani hicretten sonra evlenmiştir. Aişe'nin Muhammed'le evlendiği sırada yaşı erken dönem hadis kaynaklarında 9, sonradan yazılan hadis kaynaklarında ve savunmacı çalışma yapan kaynaklarda 17-18 veya 20 olarak geçer. Erken dönem rivayetlerinde ayrıca Muhammed'in evinde Aişe'nin oyuncaklarıyla oynadığı ayrıntıları da nakledilenler arasındadır.

Süleyman Ateş, Aişe'nin yaşı ile ilgili rivayetlerin Aişe’nin hayatını yazan tarihçilerin verdiği bilgilerle uyuşmadığını "Tarihçilerin ve bibliyografların tespitine göre Ayşe, Peygamberimizin kızı Fatıma'dan beş yaş küçüktür. Fatıma Peygamberlikten 5 yıl önce doğmuştur. Demek ki Ayşe, Peygamberliğin başlangıç yılında doğmuştur. Muhammed Peygamber olduktan itibaren 13 yıl Mekke'de kaldı. Peygamber hicret ettiği zaman Ayşe 13 yaşında olmalıdır. Peygamber Medine'ye göçtükten iki yıl sonra Ayşe ile evlendiğine göre (el-İsâbe: 4/359) demek ki evlendiği zaman Ayşe en az 15 yaşında idi. Ayrıca Ayşe, Peygamber'le nişanlanmadan önce Cübeyr ibn Mut‘im’e nişanlı veya sözlü idi. Bu da onun, Peygamber, kendisini istemeden önce evlenecek yaşta olduğunu göstermez mi? Bu yaş da her hâlde dokuz yaş değildir. Demek ki Peygamber istediği zaman Ayşe, en azından evlenecek çağ olan 15 yaşlarında idi. Bu yaş da Arabistan gibi sıcak ülkelerde tam evlenme çağıdır. Bizde de eskiden kız çocukları erken evlendirilirdi. "14'üne gelince kızı ya ere veya yere vermeli" cümlesi bir ata sözü gibi söylenir. Zaten evlenecek çağda olmayan birisini Peygamber’e önermezlerdi. Çünkü Ayşe'yi direkt olarak Peygamber istememiş, halası onu Peygamber'e önermiş, o da uygun görmüştü. Bir başka rivayete göre Ayşe Peygamberimizin kızı Fatma ile yaşıttır. Fatma’nın doğumunda babası 35 yaşında idi. Bu durumda Ayşe evlendiğinde 20 yaşlarındadır." sözleriyle ifade etmektedir.

Türkiye Diyanet Vakfı tarafından çıkarılan İslam Ansiklopedisi'nde 614 yılında doğduğu ve 624 senesinde evlendiği ve on dört, on sekiz yaşlarında evlendiğini söyleyen çağdaş araştırmacıların kaynaklarının sağlam olmadığı yazar. Mustafa Öztürk tartışmalar için Aişe dışında sahabeden yaklaşık 60 kişinin erken yaş evliliği yaptığı, bunun gelenekte olduğu ve Talâk Sûresi'nin 4'üncü âyetindeki "henüz âdet görmemiş olanların bekleme süresi üç aydır" ifadesinin modern çağa kadar "bir hastalıktan dolayı âdet göremeyenler" değil, "henüz ergenliğe girmeden dul kalanlar" olarak anlaşıldığını söyler.

Aişe, Muhammed'in önceden evlilik yapmamış tek eşidir.

### Zeyneb bint Cahş

Ana madde: Zeyneb bint Cahş
Evlatlığı olan Zeyd'in ayrıldığı hanımı ve halasının kızıdır, 35 yaşında Muhammed'le evlenmiştir. Aynı zamanda Muhammed'in evlatlığı Zeyd'in eski eşidir.

Zeyneb Muhammed ile tartışmalı bir evlilik yapmıştır. Rivayet şöyledir:

"Peygamber, Zeyneb bint Cahş’ı Zeyd bin Harise ile evli iken görür, hoşuna gider ve ona karşı içinde bir sevgi beslemeye başlar. Zeyneb’i gördüğü bir anda da "Kalpleri döndüren Allah, noksan sıfatlardan münezzehtir" der. Zeyneb bint Cahş bu sözü işitir ve Zeyd’e söyler. Bunun üzerine Zeyd de Zeyneb’i boşamak ister fakat Peygamber Zeyd’e, "Eşini yanında tut, Allah’tan kork," der. Neticede Zeyd hanımını boşar ve sonrasında "sen öyle diyordun ama içindekini saklıyordun" (Ahzâb Sûresi:37) ayeti gelir ve böylece Muhammed Zeynep'le evlenir. Rivayet Taberi gibi ilk dönem İslâm tarihi kaynaklarında yer alır."

Evliliğin Taberî tefsirinde Muhammed'in Zeynep'ten etkilenmesine bağlanmasını İmam Mâturîdî kınamaktaydı. Öztürk alimlerden birinin "bal gibi de olmuş", diğerinin ise "olamaz, ahlâksızlık" demesini Arap ve Türk kültürlerindeki farklılığa bağlamaktadır.

Savaş dullarıyla yapılan evlilikler
-----------------------------------

Hicret'ten sonra Muhammed, savaşlarda ölen Müslümanların dulları ile evlilikler yapmıştır. Bu durumda olan kadınlar:

### Hafsa bint Ömer

Ana madde: Hafsa bint Ömer
Hafsa bint Ömer bin Hattab, Uhud'da ölen Huneys b.Huzafe'nin dulu ve Ömer bin Hattab'ın kızıdır, 21 yaşında Muhammed'le evlenmiştir.

### Ümmü Seleme

Ana madde: Ümmü Seleme
 Uhud'da ölen Abdullah bin Abdilesed'in duludur. 44 yaşında Muhammed'le evlenmiştir.

### Reyhâne bint Zeyd

Ana madde: Reyhâne bint Zeyd
Benî Kureyza Gazvesi’nde esir düşmüş, sonradan Müslüman olmuştur. İslam Peygamberi Muhammed ile evliliği Müslümanlığı kabul etmesinden sonradır. 44 yaşında Muhammed'le evlenmiştir.

### Zeyneb bint Huzeyme

Ana madde: Zeyneb bint Huzeyme
Bedir'de ölen Ubeyde b. el-Haris'in duludur. 60 yaşında iken Muhammed'le evlenmiştir.

Esire veya cariye evlilikleri
-----------------------------

### Cüveyriye bint Haris

Ana madde: Cüveyriye bint Haris
Benî Mustaliḳ reisi el-Haris’in kızıdır. 20 yaşında iken Beni Mustaliḳ Gazvesi'nde müslümanlara esir düşmüş peygamber kendisiyle evlenmesi şartıyla fidyesini ödeyeceğini bildirince  kendisi bunu kabul etmiş ve 20 yaşında Muhammed'le evlenmiştir.

### Safiyye bint Huyey

Ana madde: Safiyye bint Huyey
Medine Yahudilerinden Nadiroğulları kabilesi reisi Huyey bin Ahtab’ın kızıdır. 18 yaşında iken Ahzab savaşından sonra müslümanlara esir düşmüş  peygamberle bir konuşmasından sonra peygamberin teklifiyle 18 yaşında evlenmiştir.

### Ümmü Habibe

Ana madde: Ümmü Habibe
Kureyş lideri Ebu Süfyan'ın kızıdır. 30 küsur yaşlarında Muhammed'le evlenmiştir.

### Mâriye el-Kıbtiyye

Ana madde: Mâriye el-Kıbtiyye
Bizans'ın Mısır valisi Mukavkıs'ın hediyesi olarak gelmiş) ve Medine’de İslam Peygamberinin tebliği üzerine İslamı kabul etmiş müslüman ve daha sonra Peygamber ile nikâhlanıp, evlenmiş bir yıl sonra da Muhammed'in erkek çocuklarından İbrahim'i dünyaya getirmiştir. Mısırda kız kardeşi ile beraber hediye cariye olarak geldiği için yaşı tam olarak bilinmemektedir.

### Maymunah bint al-Harith

Ana madde: Maymunah bint al-Harith
Âmir b. Sa’sa’a kabilesindendir. Tahminen 20 ila 30 yaşları arasında Muhammed'le evlenmiştir.

Evliliklerinin zaman çizelgesi
------------------------------

Aile hayatı
-----------

Muhammed ve ailesi Medine'deki Mescid-i Nebeviye bitişik küçük odalarda yaşadı. Bunların her birinin genişliği 1,70 metre, uzunluğu 2.30 metre ve tavan yüksekliği ortalama bir adam ayakta durabileceği kadardı. Kapı olarak battaniye gibi bir perde kullanılırdı. Enes bin Malik'in rivayetine göre, "Peygamber her gündüz ve gece boyunca, bütün eşlerini ziyaret ederdi ve mescide bitişik oda sayısı on bir idi." (Buhari,1,5,268)

Müslümanlar, Muhammed'in eşlerini bir saygı ifadesi olarak "Mü'minlerin anneleri" sıfatıyla ifade ederler. Bunun sebebi Ahzab Suresi'nin 6. ayetinde geçen "Peygamber, müminlere kendi nefislerinden önce gelir. Onun hanımları da onların analarıdır." ifadesidir. Muhammed'in eşleri "Mü'minlerin Anneleri" gibi özel bir statüye sahip olsa da, Muhammed, onların hiçbirine bu statüyü kullanarak özel muameleye tabi tutulmalarına izin vermedi.

Tartışmalı konular
------------------

Muhammed'in evlilikleri ile ilgili bilgilerin bir bölümü Kur'an'a dayanır. Bunun dışında Hadis, siyer ve tefsir gibi kaynaklardan derlenen bilgiler, bu evliliklerle ilgili bilgi kaynaklarını oluşturmaktadır. Bazı araştırmacılar bu kaynaklarda verilen bir takım bilgilerin doğruluk derecesini sorgulanabilir nitelikte bulmaktadırlar.

Muhammed'in kesin sayısı bilinmeyen, çok sayıda evlilik, esire veya cariye edindiği değişik kaynaklarda bulunur. Buna göre Muhammed 9, 11, 11 ya da 13, 12, 13, 12 evlilik ve iki cariye 15, 19, 16 evlilik ve 6 cariye, 10 evlilik, 10-15 cariye, kadın ile evlilik yapmıştır.

Ayrıca bakınız
--------------

* Muta nikâhı
* Ehl-i beyt
* İslam'da kadın

Notlar
------

1. ↑  (concubine; considered a wife by some Muslims)
2. ↑  (status unclear)

Kaynakça
--------

1. ↑  Yoel Natan Moon-O-theism s983
2. 1 2  Bennett, Clinton, (Ed.) (1998). *In Search of Muhammad*. A&C Black. s. 251. ISBN 9780304704019.
3. ↑  Amira Sonbol, *Rise of Islam: 6th to 9th century*, Encyclopedia of Women and Islamic Cultures
4. ↑  Watt (1956), ss. 287
5. ↑  Esposito (1998), ss. 16–8.
6. ↑  John Esposito. *Islam: The Straight Path*. Oxford University Press. ss. 17-18.
7. ↑  F. E. Peters (2003), ss. 84
8. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 4 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Temmuz 2013.
9. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 5 Mayıs 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Temmuz 2013.
10. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 18 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2015.
11. ↑  "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 18 Ocak 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2015.
12. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 18 Ocak 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ocak 2015.
13. ↑  İbnü'l-Esîr, el-Kâmil 2/39
14. 1 2 3 4   21 Eylül 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. {{|url= |tarih=21 Eylül 2013 |tarih=21 Eylül 2013 }} Prof.Dr. Mehmet Soysaldı, Peygamber Efendimizin Evliliklerinin Sebep ve Hikmetleri
15. ↑  Bullough (1998), ss. 119
16. ↑  Reeves (2003), ss. 46
17. ↑  İbn Hişam, es-Siretü’n-Nebeviyye, I, 190.
18. ↑  İbn Hişam, age. I, 190; İbn Sa’d, Tabakat, I, 133
19. ↑  Peygamber Efendimizin Evliliklerinin Sebep ve Hikmetleri.
20. 1 2 3 4  İbn Sa’d, Ebu Abdillah Muhammed, et-Tabakatü’l-Kübrâ, Beyrut 1985, VIII, 216-220.
21. ↑  D. A. Spellberg, *Politics, Gender, and the Islamic Past: the Legacy of A'isha bint Abi Bakr*, Columbia University Press, 1994, ss. 40
22. ↑  Watt, 
*Aisha*, Encyclopedia of Islam
23. 1 2  Karen Armstrong, *Muhammad: A Biography of the Prophet*, Harper San Francisco, 1992, ss. 145.
24. ↑  Tabari, Volume 9, Page 131; Tabari, Volume 7, ss. 7
25. 1 2 3  "Arşivlenmiş kopya". 31 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ekim 2020.
26. ↑  [hadis.ihya.org/buhari/konu/955.html Sahîh-i Buhârî]
27. ↑  Mehmet Azimli, İslâmi araştırmalar, c.16, sayı 1/2003, Dicle Üniversitesi, İlâhiyat Fakültesi
28. ↑   22 Temmuz 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. {{|url= |tarih=22 Temmuz 2013 |tarih=22 Temmuz 2013 }} Dr.Reşat Haylamaz "Aişe Validemizin evlilik yaşı" (Akademik izâhat)
29. 1 2   21 Eylül 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. {{|url= |tarih=21 Eylül 2013 }} Aîşenin evlilik yaşı, Prof Dr Süleyman Ateş
30. ↑  TDV İslam Ansiklopedisi, cilt: 2,  sayfa: 201
31. ↑  Bir sohbetinden "Fıkhi Hükümlerin Neredeyse TAMAMI İslâm Öncesi Arap Toplumunda Vardı 1 Ağustos 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi."
32. ↑  Bir sohbetinde "Kıvırmayın, Geleneğe Göre Kur'an'da Çocuk Yaşta Evlilik Bal Gibi De Geçiyor; Çözümü Tarihselcilik 21 Eylül 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi." başlıklı kesit
33. 1 2  Momen (1985), ss. 9
34. 1 2  "Arşivlenmiş kopya" (PDF). 21 Eylül 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Haziran 2013.
35. ↑  Watt (1974), ss. 156-159
36. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 22 Ekim 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2022.
37. ↑  "Bir söyleşisi". 2015. 22 Nisan 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Nisan 2017. Peygamber Zeynep'i görür, etkilenir; bu Zeyd'in kulağına bir şekilde gider. Bunun üzerine Zeyd, Peygamber'in azat edilmiş kölesi olduğu için ve o dönemde köle kendisini efendisinin malı olarak gördüğünden Zeynep'i boşamak ve eşini Peygamber'le evlendirmek ister. Bunu reddeden Peygamber'e "sen öyle diyordun ama içindekini saklıyordun" ayeti gelir ve böylece Zeynep'le evlenir.
38. ↑  Nomani (1970), ss. 360
39. 1 2 3 4 5 6 7  http://web.firat.edu.tr/msoysaldi/efendimizinevlilikleri.pdf Prof.Dr.Mehmet SOYSALDI
40. ↑  *Umm Salamah*. Courtesy of ISL Software. University of Southern California.
41. 1 2  Kâinatın Efendisi Peygamberimizin Hayatı, Salih SURUÇ, 370. baskı, s.487
42. ↑  "Doç. Dr. Casim Avcı, *Hz. Muhammed (sav)'in Hayatı*". 28 Eylül 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Temmuz 2014.
43. ↑  Watt(1956), pg.393
44. ↑  Rodinson, ss. 196.
45. ↑  Salih SURUÇ, Kâinatın Efendisi Peygamberimizin Hayatı, 370. baskı, s.508
46. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 21 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2017.
47. ↑  Nomani(1970) ss. 424.
48. ↑  Watt (1964) ss. 195
49. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 23 Mart 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2017.
50. ↑  Umm Habibah: Ramlah Bin Abi Sufyan 27 Eylül 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. {{|url= |tarih=27 Eylül 2011 }}. IslamOnline.
51. ↑  Landau-Tasseron/Tabari, p. 180.
52. ↑  A. Guillaume (1955), ss. 653
53. ↑  İbn Sa’d, age. VIII, 212, 213.
54. ↑  Kâinatın Efendisi Peygamberimizin Hayatı, Salih SURUÇ,370. Baskı,s.609
55. ↑  Al-Shati, Bint (1 Aralık 2006). *The wives of the Prophet*. Matti Moosa (trans.), D. Nicholas Ranson. Gorgias Press LLC. s. 52. ISBN 978-1-59333-398-0.
56. ↑  Guillaume/Ishaq p. 531. Tabari vol. 39 p. 186.
57. ↑  Numani, ss. 259-60
58. ↑  Aleem, Shamim (2007). "12. Mothers of Believers". *Prophet Muhammad(s) and His Family*. AuthorHouse. s. 85. ISBN 978-1-4343-2357-6.
59. ↑  Ramadan (2007), ss. 168-9
60. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 3 Şubat 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Temmuz 2013.
61. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 7 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Temmuz 2013.
62. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 21 Eylül 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Temmuz 2013.
63. 1 2  "Arşivlenmiş kopya". 25 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Temmuz 2013.
64. 1 2  "Arşivlenmiş kopya". 14 Ocak 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2013.
65. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 18 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Temmuz 2013.
66. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 2 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Temmuz 2013.
67. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 21 Eylül 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Temmuz 2013.
68. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 14 Mayıs 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Temmuz 2013.
69. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 17 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Temmuz 2013.
70. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 25 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Temmuz 2013.

| * g
* t
* d
Muhammed |
| --- |
| Yakınları | 

|  |  |
| --- | --- |
| Ebebeynleri | 
* Abdullah bin Abdulmuttalib
* Amine

 |
| Süt ailesi | 
* Süveybe
* Halime

 |
| Süt kardeşleri | 
* Hamza bin Abdulmuttalib (Amca)
* İbn Ebu Seleme
* Ebu Süfyan bin Haris
* Abdullah bin Haris
* Şeyma binti Haris
* Anisa binti Haris
* Huzeyfe bin Haris

 |

 |
| Muhammed'in evlilikleri | 
* Hatice bint Hüveylid
* Sevde bint Zem'a
* Aişe
* Hafsa bint Ömer
* Zeyneb bint Huzeyme
* Ümmü Seleme
* Zeyneb bint Cahş
* Cüveyriye bint Haris
* Mâriye el-Kıbtiyye
* Ümmü Habibe
* Safiyye bint Huyey
* Meymûne bint Haris

 |
| Çocukları | 

|  |  |
| --- | --- |
| Çocukları | 
* Kasım bin Muhammed
* Abdullah bin Muhammed
* İbrahim bin Muhammed
* Zeyneb bint Muhammed
* Rukiyye bint Muhammed
* Ümmü Gülsüm binti Muhammed
* Fatıma

 |
| Torunları | 
* Hasan bin Ali
* Hüseyin bin Ali
* Muhsin bin Ali
* Zeyneb bint Ali
* Ümmü Gülsüm bint Ali

 |

 |
| Mucizeleri | 
* Kur'an
* Ay'ın ikiye bölünmesi
* Miraç

 |
| Olaylar | 
* Hicret
* Veda Haccı
	+ Veda Hutbesi

* Medine dönemi
* Hüzün Senesi
* Akabe Biatları
* Taif ziyareti

 |
| Kişiler | 
* Ebu Bekir
* Ömer bin Hattab
* Osman bin Affan (Damadı)
* Ali (Damadı ve Kuzeni)
* Cafer bin Ebu Talib (Kuzeni)
* Hamza bin Abdulmuttalib (Amcası)
* Ebu Talib bin Abdulmuttalib (Amcası)
* Ebu Leheb (Amcası)
* Abbas bin Abdulmuttalib (Amcası)
* Abdulmuttalib bin Haşim (Dedesi)
* Ebu Süfyan bin Harb
* Varaka bin Nevfel
* Zeyd bin Harise
* Hassan bin Sabit (şair)
* Bilal-i Habeşi
* Enes bin Mâlik
* Ümmü Eymen
* Cebrâîl

 |
| Alakalı maddeler | 
* Mevlid Kandili
* Naat
* Salavat
* Selam
* Kaside-i Bürde
* Tala' al Badru 'Alayna
* Muhammed'in soyu
* Muhammad'in devlet başkanlarına mektupları
* Muhammed'in isimleri
* Hadis
* İncil'de Muhammed

 |
| Alakalı Nesneler | 
* Peygamber Muhammed'in silahları
* Kutsal Emanetler
* Minber
* Fil Suresi (Deve)

 |
| Kitaplar | 

|  |  |
| --- | --- |
| Hadis | 
* Sahih-i Buhari
* Sahih-i Müslim
* Sünen-i Tirmizi
* Sünen-i İbn Mace
* Sünen-i Ebu Davud
* Sünen-i Nesai
* El-Kâfi

 |
| Muhammed'in Hayatı Hakkında Kitaplar | 
* İbni Hişam
* Al-Roudh Al-Anaf
* Mevahib-i Ledünniye
* Sirat-un-Nabi
* Rehmat ul Alameen
* Khutbat-e-Madras
* Ar-Raheeq Al-Makhtum

 |
| Sirat-un-Nabi | 
* Eş-Şifâ
* Şemâil-i Şerif
* Şemâil Kibri

 |
| Salavat | 
* Salavat
* Delail-i Hayrat

 |

 |
| Yerler | 

|  |  |
| --- | --- |
| Şehirler | 
* Mekke
* Medine
* Taif
* Hayber
* Kudüs
* Etiyopya İmparatorluğu
* Mute Muharebesi
* Tebük

 |
| Kutsal | 
* Nur Dağı (Hira Mağarası)
* Uhud Dağı
* Sevr Dağı (Sevr Mağarası)
* Mina
* Müzdelife
* Arafat Dağı
* Muhammed'in evi
* Yeşil Kubbe
* Bâki Mezarlığı

 |
| Camiler | 
* Mescid-i Haram
* Mescid-i Nebevî
* Mescid-i Aksa
* Mescid-i Kıbleteyn
* Kuba Mescidi

 |

 |

| * g
* t
* d
Muhammed'in evlilikleri |
| --- |
| **Evlilikleri** | Aişe • Cüveyriye bint Haris • Hafsa bint Ömer • Hatice bint Hüveylid • Meymûne bint Haris • Safiyye bint Huyey • Sevde bint Zem'a • Zeyneb bint Cahş • Zeyneb bint Huzeyme • Ümmü Habibe • Ümmü Seleme |
| **Cariyeleri** | Mâriye el-Kıbtiyye • Reyhâne bint Zeyd |


|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* TDVİA: ummehatul-muminin

 |