**Epitel doku,** **Epitelyum** ya da **Örtü doku,** vücudun iç ve dış yüzeyini örten, araları çok sıkı olan epitel hücrelerinden oluşmuş, altlarında bazal lamina denilen bir tabaka bulunduran, özelleşmiş bir dokudur.

Epitel terimi Yunanca ἐπί **epi** (üstte, üzerinde) ve **theleos** (örtü) sözcüklerinden oluşmuştur. **Epitel doku**yu oluşturan hücrelere **epitel hücreleri** denir. Epitel hücreleri, gelişmekte olan embriyonun üç germinatif tabakası olan ektoderm, endoderm ve mezodermden köken alır ve epitel hücrelerde mitoz bölünme görülür.

Epitel hücrelerinin şekil ve boyutları çeşitlidir. Yüksek prizmatikten kübik epitele ve alçak yassı epitele değişirken bütün ara formları da değişir. Hücre çekirdeklerinin şekli, kabaca hücre şekline uyar. Kübik hücreler yuvarlak çekirdeklere, yassı hücreler düzleşmiş eliptik çekirdeklere sahiptirler. Çekirdeğin uzun ekseni daima hücrenin esas eksenine paraleldir.

**Epitel doku**, organizmada yaygın bir dağılış gösterir. Vücudun tüm yüzeylerinin içini ve dışını döşer, salgı bezlerinin büyük çoğunluğunu oluşturur.

Ektoderm ve endoderm, epitel özelliktedir ve vücudun epitel kökenli organlarının çoğu da bu tabakadan köken alır. Örneğin, vücudun her tarafını örten derinin epidermisi ve kornea epiteli ektodermden gelişir. Epitelin içeri çöküp (**invaginasyon**) çoğalmasıyla (**proliferasyon**) derinin bez yapıları (terbezi, yağbezi, sütbezi) oluşur. Sindirim kanalı, karaciğer, pankreas, mide bezleri ve bağırsak bezleri, embriyoda invaginasyon, proliferasyon ve ilkin bağırsak örtüsünün epitel çıkıntılarının özelleşmesiyle oluşur. Erginlerdeki her bir ekzokrin bez bir iç boşluk veya dış yüzeyle, embriyonik yaşam sırasında oluştuğu dış ve iç yüzey tabakanın epiteline açılan kanallar yoluyla ilişki kurar. Endokrin bezler ise, köken aldıkları yüzey epiteli ile ilişkilerini çoğu zaman kaybederler. Mezodermden köken alan epitelden oluşmuş organlar; böbrek, erkek ve dişi üreme kanallarının örtüsüdür. Periton, pleura, perikart boşluklarının örtüsü, kan ve lenf damarlarının örtüsü de mezoderm kökenlidir. Bu tipik epitellerden kan ve lenf damarlarının örtüsüne **endotel(yum)**, seröz boşlukların (periton, pleura, perikart) örtülerine ise; **mezotel(yum)** denir.

Epitel doku birbirine bitişik hücrelerden yapılmıştır ve hücreler arasında çok az madde vardır. Bu doku mitoz yeteneği ile çoğalabilir. Kan damarı bulundurmaz, bu yüzden difüzyon aracılığıyla beslenir.

Çeşitleri
---------

Epitel hücreleri birbirlerinden farklı şekilde olabilirler.
Epitel doku, işlevlerine ve yapılarına göre çeşitlenir:

* Örtü epiteli

* Tek katlı yassı epitel
* Tek katlı kübik epitel

* Tek katlı prizmatik epitel

* Yalancı çok katlı epitel
* Çok katlı yassı epitel
* Çok katlı kübik epitel
* Çok katlı prizmatik epitel
* Çok katlı değişici epitel

* Duyu epiteli
* Kassal epitel
* Bez epiteli

| * g
* t
* d
Epitel doku |
| --- |
| Örtü epiteli · Duyu epiteli · Kassal epitel · Bez epiteli |



| * g
* t
* d
Dolaşım sistemi: Atardamarlar ve toplardamarlar (TA A12.0, TH H3.09.02) |
| --- |
| Sistemik dolaşım | (Sol kalp) → Aort → Atardamarlar → Arteriyoller → Kılcal damarlar → Venüller → Toplardamarlar → Ana toplardamarlar → (Sağ kalp) |
| Pulmoner dolaşım | (Sağ kalp) → Pulmoner atardamar → (Akciğer) → Pulmoner toplardamar → (sol kalp) |
| Kan damarları | Epitel **·**  Tunica intima **·**  Tunica media **·**  Tunica externa
Vasa vasorum **·**  Vasa nervorum
Rete mirabile **·**  Dolaşım anatomisi |
| Atardamarlar | Besleyici atardamar |
| Toplardamarlar | Vena comitans **·**  Yüzeysel ven **·**  Derin vein **·**   **·**  Venous plexus |
| Lenfatik | Lenfatik damarlar **·**  Lenf **·**  Kapiller lenf |


|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb11946025g (data)
* GND: 4130937-6
* LCCN: sh85044466
* NKC: ph883445
* NLI: 987007552904805171
* TH: H2.00.02.0.00002

 |