**Sampul gobleni**, Çin'in Sincan eyaletinin Hotan İli'nin Lop İlçesi'ndeki Sampul'un Tarım Havzası yerleşiminde, Antik Hotan şehrinin yakınında bulunan eski bir yün duvar halısıdır. Goblen, Yunan kentaur ve diadem de dahil olmak üzere birçok Helenistik Dönem özelliğine sahiptir ve bu özellikleri onu Makedonyalı Büyük İskender tarafından Ahameniş İmparatorluğu'nun fethinden ve Seleukos İmparatorluğu'nun kurulmasından sonra kurulan Grek-Baktriya Krallığı'na tarihlendirir. 1. yüzyıldan kalma goblenin kırmızı ceketli ve pantolonlu bir Yueçi askerini temsil ettiği düşünülür.

Açıklama
--------

Tam goblen 48 cm genişliğinde ve 230 cm uzunluğundadır. Kentaur parçası 45 cm x 55 cm, savaşçının yüz parçası 48 cm x 52 santimetre ölçülerindedir. Kurtarılan goblen, çok daha büyük bir duvar süsü olarak dokunmuş olan orijinal goblenin yalnızca sol dekoratif kenarını oluşturmaktadır.

Yünden yapılmıştır, çeşitli renklerde 24 iplik içerir.

Goblen, Caucasoid özelliklere sahip bir adamı (mavi gözleri dahil), ve bir kentauru tasvir eder. Kayıp kumaş hesaba katılırsa, asker, kentaurdan yaklaşık altı kat daha uzun olmalıdır. Elinde tuttuğu mızrak ve beline taktığı hançerden deneğin savaşçı olduğu anlaşılır. Savaşçı, rozet motifli bir tunik giymektedir. Kafa bandı, Makedon ve diğer antik Yunan sikkelerinde de kullanılan ve Helenistik dünyada krallığın sembolü olan bir diademi gösteriyor olabilir.

Bir pelerin ve bir başlık giyen kentaur bir boynuza üflemektedir. Kendisini elmas şeklinde bir çiçek süsü çevrelemektedir.

Bölgedeki yoğun yağma nedeniyle goblenin kesin tarihlendirilmesi yapılamamıştır. Genel olarak MÖ 3. yüzyıldan MS 4. yüzyıla tarihlendirilmektedir.

Keşif
-----

 Çiçek süslemeli kentaur.
Goblen 1983-1984'te Tarım Havzası'nda, Hotan'ın 30 km doğusundaki Sampul'daki (Shanpula) eski bir mezarlıkta ortaya çıkarılmıştır.

Goblen, tuhaf bir şekilde, bir çift erkek pantolonu olarak biçimlendirilmişti (Sampul'da bulunan diğer pantolonların hiçbirinde süsleme yoktu).

Menşei
------

Orta Asya'daki Grek-Baktriya Krallığı'nın bir goblenin kökenini oluşturduğu öne sürülmüş olsa da, bu iddia kesin değildir ve goblenin nerede yapıldığı kesin olarak belirlenememiştir. 24'ten fazla farklı renkteki ipten oluşan goblen için kullanılan teknik, tipik bir batı tekniğidir. Kentaurun pelerini ve başlığı, Yunan motifinin Orta Asya'daki bir modifikasyonudur. Boynuz çalması da onu Yunan prototiplerinden ayırmaktadır. Savaşçının klapasındaki elmas çiçek motifi Orta Asya kökenlidir. Bazı motifler, özellikle askerin hançerindeki hayvan başı, goblenin kuzey İran'daki Part krallığından kaynaklandığını düşündürmektedir.

Roma da olası bir köken olarak önerilmiştir. Başka bir öneri, Tang yıllığı *Tang'ın Yeni Kitabı*'nda, Han İmparatoru Wu'nun (h. MÖ 141-87) MÖ.birinci yüzyılda İpek Yolu'nu Hotan'a uzattığı zaman, Hotan'ın yerel halkının tekstil ve goblen işlerinde iyi olduğunu belirttiği için yerel olarak yapılmış olmasıdır. Loulan'da Aurel Stein tarafından Helenistik duvar halıları da bulunmuştur, bu da Loulan ve Hotan arasında kültürel bir bağlantı olduğunu gösterir.

Önemi
-----

Bu goblenin varlığı, Orta Asya'nın Helenistik krallıkları ile Çin dünyasının sınırındaki Tarım Havzası arasındaki temasların MÖ 3. yüzyıldan itibaren gerçekleştiğini düşündürmektedir.

Sergi tarihi
------------

Goblen, Sincan Müzesi, Urumçi, Çin'de kalıcı olarak sergilenmektedir.

Kentaur ve goblenin baş parçaları, 12 Ekim 2004'ten 23 Ocak 2005'e kadar New York Metropolitan Sanat Müzesi'nde düzenlenen China: Dawn of a Golden Age, 200-750 AD sergisinin bir parçasıyd.

18 Şubat - 5 Haziran 2011 tarihleri arasında Philadelphia'daki Penn Müzesi'nde *İpek Yolu'nun Sırları* sergisinde sergilendi.

Ayrıca bakınız
--------------

* Grek-Baktriya Krallığı
* İpek yolu
* Toharyalılar

Kaynakça
--------

1. ↑  Yatsenko, Sergey A. (2012). "Yuezhi on Bactrian Embroidery from Textiles Found at Noyon uul, Mongolia" (PDF). *The Silk Road*. **10**: 45-46. 15 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 3 Temmuz 2021.
2. ↑  Wood 2002, p. 37, p. 255
3. ↑  Christopoulos, Lucas (August 2012), "Hellenes and Romans in Ancient China (240 BC – 1398 AD)," in Victor H. Mair (ed), *Sino-Platonic Papers*, No. 230, Chinese Academy of Social Sciences, University of Pennsylvania Department of East Asian Languages and Civilizations, p. 15, ISSN 2157-9687.
4. ↑  Yatsenko (2012). "Yuezhi on Bactrian Embroidery from Textiles Found at Noyon uul, Mongolia" (PDF). *The Silk Road*. **10**: 45-46. 15 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 3 Temmuz 2021.
5. ↑  Hansen 2012, p. 285, fn. 6
6. 1 2 3 4  Zhao 2004, p. 194
7. ↑  Wood 2002, p. 37; Zhao 2004, p. 194
8. ↑  Time Life 1993, p. 81; Wood 2002, p. 37; Hansen 2012, p. 202
9. 1 2  Time Life 1993, p. 81
10. ↑  Time Life 1993, p. 81; Wood 2002, p. 37; Hansen 2012, pl. 13 image + text, p. 202
11. ↑  Zhao 2004, p.195
12. ↑  Zhao 2004, p. 194; Hansen 2012, p. 202
13. ↑  Hansen 2012, pl. 13 text; Zhao 2004, p. 194
14. 1 2  Hansen 2012, pl. 13 text
15. ↑  Image gallery 19 Nisan 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. for the *Secrets of the Silk Road* exhibition at the Penn Museum
16. 1 2  Wood 2002, p. 255
17. ↑  Wood 2002, p. 37, p. 255; Zhao 2004, p. 194; Hansen 2012, p. 201
18. ↑  Hansen 2012, pl. 13 text, p. 202
19. ↑  Zhao 2004, p. 194; Hansen 2012, pl. 13 text
20. 1 2  Hansen 2012, p. 202
21. ↑  Lucas (August 2012). "Hellenes and Romans in Ancient China (240 BC – 1398 AD)" (PDF). *Sino-Platonic Papers* (230): 9-20. ISSN 2157-9687. 3 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 3 Temmuz 2021.
22. ↑  Zhao 2004
23. ↑  *China: Dawn of a Golden Age, 200–750 AD 12 Eylül 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.* at the Metropolitan Museum of Art
24. ↑  Sheng 2010, p. 33, pp. 38–39
25. ↑  *Secrets of the Silk Road 2 Eylül 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.* at the Penn Museum

Konuyla ilgili yayınlar
-----------------------

* *China's Buried Kingdoms*. Time Life. 1993. ISBN 1-84447-050-4.
* *The Silk Road: A New History*. Oxford University Press. 2012. ISBN 978-0-19-515931-8.  google books preview 3 Nisan 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* *The Silk Road: Two Thousand Years in the Heart of Asia*. Londra: Folio Society. 2002. ISBN 0-520-24340-4.  Internet Archive preview
* "Wall hanging with centaur and warrior". *China: Dawn of a Golden Age, 200–750 A.D*. Metropolitan Museum of Art. 2004. ss. 194-195. ISBN 978-1-58-839126-1.  pdf online 28 Şubat 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.