1 Aralık 1919 tarihli İnci dergisinde Dürrüşehvar Sultan
1 Aralık 1919 tarihli İnci dergisinde Dürrüşehvar Sultan
**Dürrüşehvar Sultan** ya da **Hatice Hayriye Ayşe Dürrüşehvar Sultan** (Osmanlıca: خدیجه خیریه عائشه درشهوار سلطان; d. 26 Ocak 1914 - ö. 7 Şubat 2006), son Osmanlı halifesi Abdülmecid Efendi'nin kızı ve Berar Prensi Nevvab Azam Cah'ın eşi.

Hayatı
------

Dürrüşehvar Sultan 26 Ocak 1914'te babasının Çamlıca semtindeki köşkünde dünyaya geldi. Babası Şehzade Abdülmecid Efendi, annesi ise Atiyye Mehisti Kadınefendi idi. Çocukluğu Dolmabahçe Sarayı'nda geçti. Resmi unvanı *Devletlu ismetlu Hatice Hayriye Ayşe Dürrüşehvar Sultan Aliyyetü'ş-şan Hazretleri* idi. 1 Kasım 1922'de saltanat kaldırıldıktan sonra babası Abdülmecid Efendi 15 ay halifelik yaptı. Bu dönemde babası cuma selamlıklarına çıktığında Dürrüşehvar Sultan'ı da arabasına bindirirdi. Bu İstanbul halkı arasında eleştiri konusu olmuştu.

* Abdülmecid Efendi ile, 1922Abdülmecid Efendi ile, 1922
* Dürrüşehvar Sultan, 1923Dürrüşehvar Sultan, 1923
* Babası Abdülmecid ve eşi Berar Prensi Nevvab Azam Cah ile birlikte, 1931Babası Abdülmecid ve eşi Berar Prensi Nevvab Azam Cah ile birlikte, 1931

3 Mart 1924 tarihinde TBMM hilafetin kaldırılması ve Osmanlı Hanedanı'nın sınır dışı edilmesi kanununu kabul etti. Hanedanın çoğu üyelerine Türkiye'yi terk etmeleri için 48 saat verilmesine karşılık Abdülmecid Efendi, eşleri iki hanımefendi, oğlu Ömer Faruk Efendi, Dürrüşehvar Sultan ve iki kalfaya Türkiye'yi hemen terk etmeleri bildirildi. Sabah saat beş civarında Dürrüşehvar Sultan'ın ailesi bir otomobile bindirilerek Bulgar sınırına, oradan da Orient-Express ile sınır dışına gönderildiler. Bir süre İsviçre'de yaşayan aile, daha sonra Güney Fransa'nın Nice kentine yerleşti.

Dürrüşehvar Sultan Nice'de Kasım 1931 tarihinde dünyanın en zengin hükümdarlarından biri olan Haydarabad Nizamının oğlu Nevvab Azam Cah ile evlenerek *Berar Prensesi* unvanını aldı ve Hindistan'ın Haydarabad kentinde yaşamaya başladı. Bu evlilikten hâlen sürgündeki Haydarabad Nizamı olan Bereket Şah ile Keramet Şah dünyaya geldi. Babası Abdülmecid Efendi 23 Ağustos 1944'te Paris'te öldüğünde babasının Türkiye topraklarında gömülmesini isteyen Dürrüşehvar Sultan bunun için dönemin Cumhurbaşkanı İsmet İnönü ile uzunca bir süre mektuplaştı. Bu dönemde birkaç defa Türkiye'ye geldi. Bir defasında İsmet İnönü ve eşi Mevhibe Hanım'ı Çankaya Köşkü'nde ziyaret etti. Abdülmecid Efendi'nin naaşı 10 yıl Paris'te bir camide bekledi ama meclis Türkiye'de gömülmesine izin vermedi. Bunun üzerine Abdülmecid Efendi'nin naaşı 1954 yılında Medine'de gömüldü.

1948 yılında Hindistan Haydarabad'ı işgal ederek topraklarına kattıktan sonra eşinin ailesinin Haydarabad'daki saltanatı bitti. 1954 yılında da eşinden ayrılarak Londra'ya yerleşti. Ama yıllar boyunca Türkiye'yi ziyaret etmeye devam etti. Türkiye'ye geldiğinde genellikle Enver Paşa'nın kızı Mahpeyker Hanım'da bir ay kadar kalıyordu. Yaz aylarının bir kısmını ise ağabeyi Ömer Faruk Efendi'nin Kuşadası'nda yaşayan kızı Hanzade Sultan'da geçirmekteydi. Dürrüşehvar Sultan 7 Şubat 2006 tarihinde 92 yaşında Londra'da öldü. Londra'daki Brookwood Mezarlığı'nda 1966'dan beri yatmakta olan annesi Mehisti Hanım'ın yanına defnedildi.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 30 Ocak 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2020.
2. ↑  Doğan, İbrahim (13–19 Şubat 2006). "Türkiye'de gömülmek istemedi (She didn't want to be buried in Turkey.)". *Aksiyon*. Dosyalar ( Files ) (584). (Mainly in Turkish)

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Dürrüşehvar Sultan*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Telegraph: Obituary for Princess Dürrühsehvar of Berar11 Mart 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb170455178 (data)
* ISNI: 0000 0004 5961 2546
* VIAF: 13146573803938101036
* WorldCat: viaf-13146573803938101036

 |