recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Angela Ghayour**, Herat Online School'un kurucusu olan Afgan bir öğretmendir.

**BBC 2021 yılı 100 Kadın** listesinde yer almıştır.

Biyografi ve Kariyer
--------------------

Angela, 1992'de sekiz yaşında iç savaş patlak verdiğinde Afganistan'ın Herat kentinden ayrılmak zorunda kaldı. Aile İran'a kaçıp oraya yerleşti, ancak vize anomalileri Angela ve kardeşlerinin beş yıl boyunca okula gitmelerine engel oldu.

Angela nihayet okula başladığında, kendi gibi okula gidememiş çocuklara yardım etmeye karar verdi. Buna okula gidemeyen 14 Afgan çocuğa ders vererek başladı.

Yıllar sonra Angela, Taliban iktidardan devrildikten sonra Afganistan'a döndü  ve eğitimini tamamlayarak nitelikli bir lise öğretmeni oldu.

Yirmi yılı aşkın bir süre sonra, Taliban ülkeyi ele geçirip Afgan kızları ve genç kadınlara evde kalmalarını emrettikten sonra, Afganistan'daki kadınları ve çocukları eğitmek için şu anda yaklaşık 1.000 öğrencisi ve 400 gönüllü öğretmeni olan Herat Online School isminde çevrimiçi bir okul kurdu. Çevrimiçi okulu artık Telegram ve Skype'ın çevrimiçi programları aracılığıyla matematik ve müzikten yemek pişirmeye ve resim yapmaya kadar 170'den fazla farklı sınıf sunuyor.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3  "BBC'nin 2021 yılı 100 Kadın listesi yayımlandı: Bu yılki listede Sevda Altunoluk ve Elif Şafak da var". *BBC News Türkçe*. 18 Nisan 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2023.
2. ↑  "Angela Ghayour is empowering women and girls of Afghanistan with her online school". *www.telegraphindia.com*. 4 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mayıs 2023.
I. ÖMER GENÇ
**I. Fariburz** ya da **Fariburz bin Salar** - Şirvanşahlar Devleti'nin 16. şahı ve kendinden sonra gelen 2 şirvanşahın babası.

Saltanatı
---------

Henüz babası hayattayken veliaht ilan edilen Şirvanşah Fariburz babasının vefatı üzerine tahta geçti. Daha saltanatının ilk yılında yerli hanedanlardan olan Şeddadilerle arası bozuldu. Zira Şeddadi hükümdarı Şavur bin Fazıl'ın kızı merhum Şirvanşah I. Salar'ın ikinci eşi ve Fariburz'un üvey annesiydi. Şavur bin Fazıl tahta kendi torunu olan Şehzade Güzdeham'ın geçmesini istedi. Ancak Şirvanşah Fariburz'un büyük şehzade olması sebebiyle tahta geçmesi üzerine H. Rebiülevvel 455 (M. Mart 1063) tarihinde Şavur bin Fazıl Şirvan'a saldırdı. Şirvan topraklarını yakıp yıkan Şeddadi ordusu yıl bitmeden ikinci kez saldırdı ve bu kez başkent Yezidiye'ye gelerek kızını şah sarayından teslim alarak kendi topraklarına götürdü. Bir yıl sonra, yani H. Muharrem 456 (M. Ocak 1064) tarihinde Şavur üçüncü kez Şirvan'a saldırdı. Bu saldırılarla baş edemeyen Şirvanşah Fariburz H. Recep 456 (M. Temmuz 1064) tarihinde Şeddadilerle bir antlaşma yaptı. Antlaşmanın şartlarına göre, Şeddadi ordusu derhal Kuylamiyan kalesini boşalttı ve aldıkları 40 bin dinar haraçla Şirvan topraklarını bir daha dönmemek üzere terk etti.

H. 457 (M. 1065) tarihinde Derbent Emiri ve Şirvanşahın kuzeni olan Emir Mansur bin Abdül-Malik saray görevlileri tarafından öldürülünce Şirvanşah Fariburz derhal ordu topladı ve Derbent'teki asayişi sağlamak üzere yola koyuldu. Önce Kalebent köprüsü etrafında yerli Derbent emirleriyle savaşan Şirvanşah ordusu daha sonra birkaç saray gğrevlisinin kellesini aldı. Babasının öldürüldüyü yıl dünyaya gelen emir veliaht Maymun bin Mansur henüz çocukken Derbent emiri ilan edildi ve böylece, Şirvanşah Fariburz Derbent yönetimini ele aldı.

Oğuzların gelişi
----------------

11. yüzyılın 30'lu yıllarında kaynaklarda ilk defa olarak Türk-Oğuzların Şirvana girmek tehlikesi kaydedildi. Şirvanşahlar komşuları ile birlikte, Orta Asya'dan çıkmış göçebe oğuz boylarının bir kolu olan Selçuklulara karşı da mücadele veriyorlardı. 11. yüzyılın başlarında Selçuklular güçlü imparatorluk (1038-1157) yaratarak, Ortadoğu ülkelerini, Azerbaycan'ı ve komşu ülkeleri tehdit ediyorlardı. 11; yüzyılın ortalarında Selçuklular iç politika sonucunda zayıflamış İran'ı, Azerbaycan'ı ve diğer doğu ülkelerini güçlü direnişe rast gelmeden istila ettiler. H. 458 (M. 1066) yılında Türk-Oğuzlar Şirvan'a baskın yaptılar, yerleşim yerlerini talan edip çoklu ganimet - insan, sığır ve emlak götürdüler. Şirvanşah I Fariburz bin Salar Türkleri Şirvan'dan gitmeye zorlamak için büyük tazminat vermek zorunda kaldı. H. 1 Muharrem 459 (M. 22 Kasım 1066) tarihinde Selçuk emiri Karatekin ikinci kez Fariburz'un onunla ittifak bağlamış amcası Memlan bin Yezid'le birlikte Şirvan'a saldırdı. Emir Karatekin Yezidiye (Şamahı) şehrini çembere alarak, onun etrafındaki yerleri harap etti. Sonra o, kadın ve çocukları esir aldı, Şirvan'ı "boş çöle" çevirdi.
**Marek Sapara** (d. 31 Temmuz 1982, Košice), Slovak eski millî futbolcu ve 2019 sezonu itibarıyla MFK Ružomberok'un teknik direktörüdür.

Kulüp kariyeri
--------------

Marek Sapara Rosenborg formasıyla.
Futbola MFK Košice'nin altyapısında 2000-2001 yılında başlamış ve 2002 - 2003 yılında A takıma çıkmıştır. 2003-2006 yılları arasında MFK Ružomberok takımında forma giyen oyuncu 2006-2009 yıllarında Norveç'in Rosenborg takımda oynamıştır. 2009-2010 yılının devre arasında 2,3 milyon euro ile MKE Ankaragücü'ne transfer olmuştur. Hürriyet Güçer'in takımdan ayrılmasıyla birlikte takımın kaptanı olmuştur. 2011-12 sezonunun başında 200 bin euro karşılığında Trabzonspor'a transfer olmuştur. Burada uğurlu olduğuna inandığı 27 numaralı formayı giymiş fakat Gaziantepspor'dan Olcan Adın'ı almak için Trabzonspor Sapara'yı 1 yıllığına Gaziantepspor'a kiralamıştır. Sapara, Gaziantepspor forması ile ilk golünü eski takımı Trabzonspor'a atmıştır.Aynı maçta Gaziantepspor kalecisi Žydrūnas Karčemarskas'ın Kırmızı kart görmesi ve değişiklik hakkı bitmesi nedeniyle kaleye Sapara geçmiş ve Penaltıdan gol yemiştir. 2012-13 sezonu öncesini takımı Trabzonspor ile geçiren Sapara, bir sezon öncesi maçında sakatlanmış ve sözleşmesi feshedilmiştir. 2013-14 sezonunun ilk yarısını kapayan Sapara, 2013-14 devre arasında eski takımı Gaziantepspor ile 2,5 yıllık sözleşme imzalamıştır.Burada 10 maçta forma giymiştir ve 2 gol atmıştır. 2014 transfer sezonunda bedelsiz olarak Osmanlıspor ile 2 yıllık sözleşme imzalamıştır.

Millî takım kariyeri
--------------------

Slovakya millî futbol takımı ile 24 maçta 2 gol atmıştır.

Başarılar
---------

### Kulüp

Rosenborg
* Eliteserien: 2006, 2009

### Bireysel

* Tippeligaen NTF ayın futbolcusu ödülü: Ekim 2006

Kaynakça
--------

1. ↑  "Marek Sapara Trabzonspor'da". 3 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Eylül 2011.
2. ↑  Transfermarkt.com.tr'de Marek Sapara Marek Sapara Transfermrkt
3. ↑  "Mestvinnende". Norwegian Broadcasting Corporation. 20 Şubat 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ekim 2009.
4. ↑   9 Temmuz 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Wikipedia Marek Sapara

Dış bağlantılar
---------------

* Transfermarkt.com.tr'de Marek Sapara

| * g
* t
* d
Slovakya kadrosu  -  2010 FIFA Dünya Kupası |
| --- |
| 
* 1 Mucha
* 2 Pekarík
* 3 Škrtel
* 4 Čech
* 5 Zabavník
* 6 Štrba
* 7 Weiss
* 8 Kozák
* 9 Šesták
* 10 Sapara
* 11 Vittek
* 12 Perniš
* 13 Hološko
* 14 Jakubko
* 15 Stoch
* 16 Ďurica
* 17 Hamšík (k)
* 18 Jendrišek
* 19 Kucka
* 20 Kopúnek
* 21 Saláta
* 22 Petráš
* 23 Kuciak
* Teknik direktör: Weiss

 | Slovakya |
Thousand Adaları 15 Aralık 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.'nda gün batımını gösteren bu fotoğraf1/3 kuralının bir uygulamasını göstermektedir
Fotoğrafta ilgi noktası olan yelkenli altın noktalardan birine, ufuk çizgisi de başka bir tanesine yerleştirilerek kompozisyon oluşturulmuştur.
**Fotoğrafçılıkta kullanılan altın oran** ya da **1/3 kuralı** (ing.) fotoğrafçılıkta, çekilen görüntünün daha rahat algılanması için yaygın olarak kullanılan bir fotoğrafçılık tekniğidir.

1/3 kuralı, fotoğrafçılık içinde önemli bir yer teşkil etmektedir. Kompozisyon oluştururken basit bir şekilde uygulanabilmekte ve dengeli bir kadraj oluşturulmasını sağlamaktadır.

Modern fotoğraf makinelerinde kadrajı 3 eşit satır ve sütuna bölen çizgiler mevcuttur.

Tarihi
------

1/3 kuralı, ilk olarak 1797 yılında tarafından üretildi. *Remarks on Rural Scenery* kitabında, 1773 yılında tarafından bir resimdeki gölge ve ışık dengesinin ele alındığı çalışmasından alıntı yapmış ve ardından buradaki düşünceleri geliştirerek 1/3 kuralı (ing. rule of thirds) adını vermiştir.

1/3 kuralının uygulanması
-------------------------

Kadraj hayali çizgilerle dikey ve yatay olarak 3 eşit parçaya bölünür. Kadrajin ilgi noktaları, bu hayali çizgilerin oluşturduğu köşelere denk getirilerek kompozisyon oluşturulur.

Altın oran ve 1/3 kuralı arasındaki ilişki
------------------------------------------

Altın oran, doğadan matematiğe ve sanata kadar pek çok alanda gözlenen ve uygulanan geometrik orandır. Yaklaşık olarak 1.618 sayısına eşittir. Doğada göze hoş gelen birçok nesne bu orana uyduğu için, altın oran aynı zamanda estetiğin matematiksel ölçüsü olarak da değerlendirilmektedir. Ancak altın oran yaklaşımının abartıldığını düşünen birçok bilim insanı vardır.

1/3 kuralı, altın oran ile benzer şekilde estetik amaçlarla kullanılmaktadır ancak aynı anlama gelmemektedir. 1/3 kuralı, altın oranın basitleştirilmiş bir versiyonu olarak ifade edilmektedir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 22 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Aralık 2015.
2. ↑  (İngilizce) Caplin, Steve (2008). *Art and Design in Photoshop*. Focal Press. s. 35. 25 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Aralık 2015.
3. ↑  (İngilizce) Reynolds, Sir Joshua (1783). *Annotations on The art of painting of Charles Alphonse Du Fresnoy*. A. Ward tarafından basıldı ve J. Dodsley tarafından satıldı. s. 103. 25 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Aralık 2015.
4. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 22 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Aralık 2015.
5. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 22 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Aralık 2015.
6. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 22 Aralık 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Aralık 2015.
**Aleksey Alekseyeviç Venediktov** (Rusça: Алексе́й Алексе́евич Венеди́ктов; d. 18 Aralık 1955), Rus gazeteci ve kapatılan Eko Moskova radyo istasyonunun son genel yayın yönetmenidir.

Hayatı
------

18 Aralık 1955'te SSCB'nin başkenti Moskova`da doğdu. Annesi Yahudi kökenli bir doktordu. Donanma denizaltı subayı olan babası doğumundan kısa bir süre önce fırtınada öldü. 1978 yılında Moskova Pedagoji Devlet Üniversitesi'nin akşam bölümünden mezun oldu. Okurken postacı olarak çalıştı. Mezuniyetinin ardından yirmi yıl aralıksız olarak tarih öğretmenliği yaptı. 1990 Ağustosundan itibaren Eko Moskova radyosunda çalışmaya başladı. Şubat 1998`da seçimle geldiği, ve daha sonra ortağı da olacağı bu radyonun, genel yayın yönetmenliği görevini Mart 2022`ye kadar sürdürdü. 2012 yılında Rusya'nın ilk popüler tarih dergisi Diletant'ı ( Дилетант (журнал) [ru]) kurdu. İyi derecede Fransızca bilen Venediktov 2006 yılında Fransız Ulusal Onur Nişanını aldı. Mart 2022`de kurduğu Moskova merkezli «Живой гвоздь» isimli YouTube kanalında programlar yapmaya devam etmektedir.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 1048244180
* ISNI: 0000 0004 0150 8201
* LCCN: no2013017732
* SUDOC: 167755463
* VIAF: 296313290
* WorldCat: lccn-no2013017732

 |
**Alev Sururi** (5 Mayıs 1931, İstanbul - 12 Ocak 2013, İstanbul), Türk tiyatro, sinema ve dizi oyuncusudur.

Türk sinemasında iki yüzü aşkın sinema filminde ve televizyon dizilerinde rol aldı. *Çılgın Yenge*, *Kaldırım Serçesi* ve *Halide* isimli oyunlardaki rolleri ile tanındı.

Yaşamı
------

1931 yılında doğdu. Oyunculuğa henüz 15 yaşında iken Muammer Karaca Tiyatrosu'nda başladı. Beş yıl sonra İstanbul Tiyatrosu'nda görev almaya başladı. Tiyatronun kurucusu Ali Sururi ile evlendi ve kapanana kadar bu tiyatroda görev yaptı. Ayşe operetinde Zeki Müren ile birlikte sahne aldı. İstanbul Tiyatrosu'nun kapanmasından sonra eşi ile birlikte Muğla'nın Bodrum ilçesine yerleşti. 

Alzheimer ve parkinson tedavisi gören Sururi, 12 Ocak 2013'te İstanbul'da Özel Avrasya Hastanesinde solunum yetmezliği sebebiyle öldü. Cenazesi Bodrum'da toprağa verildi.

Kaynakça
--------

1. ↑  Erken, Nurdeniz. "Sahnede tanıştılar mezarda kavuştular". Sabah gazetesi, 14 Ocak 2013. 16 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2021.
2. ↑  "Oyuncu Alev Sururi vefat etti". Milliyet gazetesi 13 Ocak 2013. 10 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2021.

Dış bağlantılar
---------------

* IMDb'de Alev Sururi
**Alexander Petrovich Kazhdan** (Rusça: Александр Петрович Каждан *Aleksandr Petroviç Kajdan*; 3 Eylül 1922 – 29 Mayıs 1997), Sovyet-Amerikan Bizans uzmanı.

Biyografi
---------

### Sovyet

Moskova'da doğmuştur, Kazhdan, Ufa Pedagoji Enstitüsü ve Orta Çağ İngilteresi tarihçisi Evgenii Kosminskii ile çalışma da yaptığı Moskova Üniversitesi'nde eğitim görmüştür. Savaş sonrası Sovyetler Rusça Bizans çalışmaları başlatması Kazhdan'ın geç Bizans İmparatorluğu tarım tarihi üzerine inceleme yazmasına neden olmuştur. (1952 yılında *Agrarnye otnosheniya v Vizantii XIII-XIV vv.* ismi ile basılmıştır) Alanında artan ününe rağmen, Stalin döneminde Sovyet Akademisinin anti-semitik önyargılar ile Kazhdan taşrada öğretmenlik yapmaya zorlanmıştır. (1947–49 yılları arasında İvanovo ve 1949–52 yılları arasında Tula) 1953 yılında, Stalin'in ölümünden sonra, Kazhdan'ın durumu iyileşti ve Velikie Luki'de bulunan bir Kolej tarafında işe alındı. 1956 yılından Sovyetler Birliği'nden ayrılacağı 1978 yılına kadar Sovyet Bilimler Akademisi Tarih Enstitüsü'nde durumunu sonunda güvence altına alabildi. Burada Kazhdan, Sovyet kariyerinin son derece verimli dönemini yaşadı, yazdığı 500 üzerinde kitap, makale, kritik Sovyet Bizans çalışmalarının artan uluslararası prestijine katkıda bulundu.

### Birleşik Devletler

1975 yılında, Kazhdan'ın oğlu, matematikçi David Kazhdan, Harvard Üniversitesi'ndeki pozisyonu kabul edip ABD'ye iltica etti. Bu Kazhdan'ın Sovyetler Birliği'ndeki durumunda ani değişikliğe neden oldu; karısı, Musya, Moskova Yayınevi'ndeki pozisyonundan kovuldu, Sovyet akademik yapısında amirleri çalışmalarını sansürlemeye başladılar. Ekim 1978 tarihinde, Aleksandr ve Musya Sovyetler Birliği'nden İsrail göç vizesi alarak ayrıldılar. ABD'ye gittiler. Şubat 1979 tarihinde ölümüne kadar kıdemli araştırmacı olarak çalışacağı Washington, DC'de Bizans çalışmaları merkezine geldiler.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3  Bryer, Anthony, "Ölümünde kısa biyografi: Alexander Kazhdan", 5 Haziran 1997 tarihli The Independent  8 Kasım 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (İngilizce), Erişim: 28.8.2010.
2. 1 2  Laiu, Angeliki E.; Alice-Mary Talbot (1997). "Alexander Petrovich Kazhdan, 1922-1997 4 Ağustos 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.." *Dumbarton Oaks Papers*, Vol. 51, (1997), pp. xii-xvii.

Dış kaynaklar
-------------

* Cutler, Anthony (1992). "Some talk of Alexander". *Dumbarton Oaks Papers*. Cilt 46. s. 1–4. ISSN 0070-7546.
* Franklin, Simon (1992). "Bibliography of works by Alexander Kazhdan". *Dumbarton Oaks Papers*. Cilt 46. s. 5–26. ISSN 0070-7546.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 90143551
* BNE: XX1722504
* BNF: cb12021363t (data)
* CiNii: DA02064660
* GND: 119086913
* ISNI: 0000 0001 2100 8675
* LCCN: n81094223
* LNB: 000174324
* NKC: kup19950000047343
* NLA: 50704023
* NLG: 68285
* NLI: 987007300158505171
* NSK: 000319698
* NTA: 069891265
* RERO: 02-A000097580
* SELIBR: 193122
* SUDOC: 028362837
* Trove: 1508286
* VIAF: 41852955
* WorldCat: lccn-n81094223

 |
Alfred Egerton
**Alfred John Francis Egerton** (6 Şubat 1854 - 25 Eylül 1890), Egerton ailesinden İngiliz Muhafazakar politikacı.

Ellesmere İkinci Kontu ve Leydi Mary Campbell'ın en küçük oğlu. Eton Koleji'nde eğitim gördü, 18 yaşında Grenadier Muhafızlarına katıldı ve yedi yıl boyıncateğmen olarak görev yaptı. 1881 yılında Isabelle Clarisane Gertrude Gorges ile evlendi.

1885'te Lancashire'daki Eccles için Muhafazakar Milletvekili seçildi ve ertesi yıl yeniden seçilerek ikinci kez milletvekili oldu. Son halka açık konuşmasını 7 Temmuz 1888'de Worsley Primrose League'de yapmıştır.

Uzun bir hastalıktan sonra annesinin ikametgâhı olan Burwood House'da 1890'da 36 yaşında hayatını kaybetti.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3  "The Late Hon. AJF Egerton, MP". *Manchester Faces and Places*. **II** (3): 36-37. 10 Aralık 1890.
2. ↑  *Obituary*, The Times, 27 September 1890, p. 10

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 1163850160
* VIAF: 6664153411846441700009
* WorldCat: viaf-6664153411846441700009

 |
***İç Savaş*** Alex Garland tarafından yazılan ve yönetilen 2024 yapımı distopik aksiyon filmi. Filmde Kirsten Dunst, Wagner Moura, Cailee Spaeny, Stephen McKinley Henderson ve Nick Offerman rol alıyor. Konusu, tüm ulusu saran ve hızla tırmanan İkinci Amerikan İç Savaşı sırasında Amerika Birleşik Devletleri'ni dolaşan bir gazeteci ekibini takip ediyor.

"İç Savaş" dünya prömiyerini 14 Mart 2024'te South by Southwest'te yaptı ve 12 Nisan 2024'te A24 tarafından Amerika Birleşik Devletleri'nde ve Entertainment Film Distributors tarafından Birleşik Krallık'ta vizyona girmesi planlanıyor. Film eleştirmenlerden olumlu yorumlar aldı.

Öncül
-----

Yakın gelecekte bir grup gazeteci, Amerikan hükümeti ile Teksas ve Kaliforniya'nın başını çektiği ayrılıkçı "Batı Güçleri" arasında hızla tırmanan ve tüm ülkeyi saran İkinci Amerikan İç Savaşı sırasında Amerika Birleşik Devletleri'ni dolaşıyor. Film, ABD hükümetinin distopik bir diktatörlüğe dönüştüğü ve partizan aşırı milislerin düzenli olarak savaş suçları işlediği bir dönemde gazetecilerin hayatta kalma mücadelesini anlatılıyor.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Ben Salisbury & Geoff Barrow Scoring Alex Garland's 'Civil War'". *filmmusicreporter.com*. 19 Aralık 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2023.
2. ↑  "*Civil War* (15)". *BBFC*. 14 Mart 2024. 29 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Mart 2024.
3. ↑  Weatherbed, Jess (20 Şubat 2024). "Violence spreads from sea to shining sea in A24's latest Civil War trailer". *The Verge*. Erişim tarihi: 23 Şubat 2024.

Dış bağlantılar
---------------

Beyazperde.com'da *İç Savaş*
Başlığın diğer anlamları için Avar (anlam ayrımı) sayfasına bakınız.

**Avar Hanlığı**, (Avarca:Awarazul Nutsallhi, Rusça:Аварское ханство) 13. yüzyıl ile 19. yüzyıl arası Batı Dağıstan'da uzun süre hüküm sürmüş bir Müslüman devletidir.

Tarihi
------

12. yüzyılın başlarında Hristiyan Sarir Krallığı'nın yıkılmasının ardından Kafkasya Avarları Müslümanlaşmaya başlamıştır. Bölge Sübedey Bahadır önderliğindeki Moğollar tarafından işgal edilince, 1222 yılında bölgede askeri gerilimler artmıştır. Ardından Avarlar, Harezmşahlar hükümdarı II. Muhammed'e Moğollar ile yapılacak savaşta destek sözü vermişse de, Avarların Moğollarla savaşlarına dair bir belge yoktur.

Altın Orda'nın dağılmasının ardından Gazi-Kumuk'ta şamhallığın yükselişi, Avar hanının hedeflerinin 15. ve 16. yüzyıllarda azalacağının bir belirtisidir. Bu yıllarda hanlık yapısal açıdan iradesiz bir devlet haline gelmiştir. Ülkedeki cemaatlerin handan oldukça büyü bir özerklik elde etmesiyle hanlık, bazen güçlü düşmanlarına karşı Çar'ın koruyuculuğunu istemek zorunda kalmıştır.

1740 yılının yazında Afşar Hanedanı hükümdarı Nadir Şah, Gazi-Kumuk'a gelmiştir. Kumuk Şamahalı Haspulat Han, Haytak Usmisi Ahmet Han ve Akuşa Kadısı'na sadâkatlerinden dolayı iltifat ederek hediyeler vermiştir. Ağustos 1740'ta da Avar topraklarına girmiş, 80 bin kişilik ordusu Andi'de Avarlar ve Dağıstanlı müttefiklerce bozguna uğratılmıştır.

1801 tarihinde Umma Han'ın ölümünden sonra Avar hanlığı Rus İmparatorluğu'na bağlanmıştır. Avar Hanlığı yıkılmasına rağmen 1828'de Kafkasya İmamlığı'nın himayesini girmiş ve 1859 yılında Rusların İmamlığı ilhakıyla Avar Hanlığı'nın varlığı sona ermiş oldu.

Notlar
------

1. ↑  Şerafettin Erel, "Dağıstan ve Dağıstanlılar" sf.14, İstanbul Matbaası (1961).
2. ↑  M. Sadık Bilge, "Osmanlı devleti ve Kafkasya" sf.121, Eren Yayıncılık (2005).

Kaynakça
--------

* *History of Dagestan*, vol. 1-4. Moscow, 1967-69.
Âşık Ali İzzet Özkan

insan| cinsiyeti | erkek Değiştir |
| vatandaşlığı | Türkiye Değiştir |
| doğum tarihi | 1902 Değiştir |
| doğum yeri | Şarkışla Değiştir |
| ölüm tarihi | 1981 Değiştir |
| ölüm yeri | Ankara Değiştir |
| ana dili | Türkçe Değiştir |
| konuştuğu, yazdığı diller | Türkçe Değiştir |
| mesleği | besteci Değiştir |

**Ali İzzet Özkan**, (1902; Emlek Hüyük köyü, Şarkışla, Sivas - 10 Ekim 1981), Türk âşık (saz şairi).

Belirli bir öğrenim görmedi. Çıraklık geleneğine göre Sivaslı Âşık Sabri’den ders almıştır. 1924 yılında Hacı Bektaş Dergâhı'na girerek burada "İzzetî" mahlasını almıştır.

Yaşamı
------

Henüz bir buçuk yaşındayken annesi Kamer öldüğünde, babası Musa başka birisiyle evlenir. Ali, herhangi bir eğitim görmese de, kendi çabalarıyla hem eski hem de yeni yazıyı öğrenir. 12-15 yaşlarında iken köyde bir kıza aşık olur. Bu aşkın da verdiği hevesle saz çalıp şiir okumaya başlar. 1917 ve 1927 yıllarında olmak üzere iki evlilik yapar. Yirmi iki yaşından itibaren Anadolu'da köyden köye gezerek geçimini kazanmaya başlamıştır. Otuz sekiz yaşında bazı şiirlerinin *Ülkü* dergisinde yayımlanmasının ardından şehirlerde de tanınmaya başlamıştır. "*Mecnunum Leylamı Gördüm*", "*Şu Sazıma Düzen Ver*" ve "*Mühür Gözlüm*" gibi türkülerini okuduğu plaklarıyla asıl ününü sağlamıştır.

Hayatı boyunca üç kez tutuklanır. 1936 yılında Sivas Ağır Ceza Mahkemesi'nde yargılanır. Üçbuçuk aylık tutukluluk sonrası serbest kalır. 1949'da Komünist propaganda yapmakla suçlanır ve tutuklanır, kısa bir süre yargılandıktan sonra yine aynı yıl içinde beraat eder. Ankara Dikmen’de yaşadığı gecekonduda 10 Ekim 1981'de vefat eder.

Eserleri
--------

### Şiir Kitapları

* 1951: *Türkün Sazından*
* 1955: *Âşık Ali İzzet Ağlıyor*
* 1956: *Kitap Küçük Dert Büyük*
* 1958: *Tellerde Muradın Alsın*
* 1963: *Şiirler*
* 1966: *Sürmeli*
* 1967: *Mühür Gözlüm*
* 1974: *Kırkanbar*

Ayrıca bakınız
--------------

* Emlek yöresi

Kaynakça
--------

* Başgöz, İlhan (1979). Âşık Ali İzzet Özkan Yaşamı-Sanatı-Şiirleri. Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi-Türkiye İş Bankası Yayınları
* Kalkan, Emir (2015). 20. Yüzyıl Türk Halk Şairleri. 2. Baskı. Ankara: Ötüken Yayınları
* Kaya, Doğan (1994). Sivas’ta Âşıklık Geleneği ve Âşık Ruhsati. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi Yayınları

Dipnotlar
---------

1. ↑  Yesevi Üniversitesi, Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü, Madde Yazarı: Dr. Bülent Akın, Madde Başlığı: İzzeti - Âşık (20. Yüzyıl / Anadolu-Osmanlı-Türkiye)
2. ↑  Özmen, İsmail (1998). Alevi-Bektaşi Şiirleri Antolojisi. C.5. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları

Dış bağlantılar
---------------

* Âşık Ali İzzet Özkan 12 Temmuz 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Âşık Ali İzzet (Özkan) - Biyografya28 Mart 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* MusicBrainz: b2e6f61d-470f-4a76-9e41-dece61079825

 |
**Alim Sür** (d. 1952 Eskişehir), Türk denizci ve turizmcidir.

10 metrelik Prout 33 Quest marka katamaran teknesiyle çıktığı dört yıllık dünya turunu Haziran 2008'de tamamlamıştır.

Hayat
-----

İlk denizcilik deneyimini 19 yaşındayken kardeşi Naim Sür ve Ali Aytar isimli arkadaşıyla ile birlikte yaşamıştı. ANASA isimli 3,5 metrelik motorsuz balıkçı sandalıyla Marmaris’ten İstanbul’a yelken kürek yola çıkmışlardı. Bu ilk deneyim, Simi adası yakınlarında alabora olup Yunan balıkçılar tarafından kurtarılmaları ve feribotla Rodos’tan İstanbul’a gönderilmeleri ile sonuçlanmıştı. Bu deneyime rağmen denize olan tutkusu artan Alim Sür, tekneyle dünyayı dolaşmayı hedef edindi.
Eşi Hattaya ile evlenirken dahi dünya turuna çıkmayı şart koşan denizci, 16 Eylül 2003 günü Fethiye Ece Saray Marina’dan **My Chance** isimli Türk bayraklı ilk katamaran tekne ile seyahatine başlamıştır. İngiliz yapımı Prout, tek direk yelken bir katamaran olan My Chance, 9.75m. boyunda ve 4.40m. eninde bir teknedir.

Gezdiği Yerler
--------------

* Fethiye
* Bozburun
* Simi
* Milos
* Kithira
* Catania
* Messina Vulcano
* Cefalu
* Palermo
* Carloforte
* Sardinya
* Balear Adaları
* İspanya (Minorca, -Mahon Şehri-Mallorca-Palma)
* Kanarya Adaları
* Atlas Okyanusu geçişi
* Trinidad Tobago

***2004***

* Karayib Denizi
* Panama Kanalı
* Pasifik Okyanus geçişi
* Galapagos Adaları
* Markiz Adaları
* Fransız Polinezya adaları -Tahiti, Moorea, Huahine, Tahaa, Bora Bora
* Cook Adaları - Aitutaki atolü
* Palmerson atolü
* Nieu
* Tonga
* Fiji Adaları
* Noumea
* Avustralya

***2005-2006***

* Endonezya
* Malezya
* Singapor
* Tayland (Hattaya'nın memleketi )

***2007-2008***

* Maldiv adaları - Uligan atolü
* Yemen
* Eritre
* Sudan
* Mısır
* 14 Haziran 2008 Türkiye'ye dönüş tarihi

Yolculuk süresinde zaman zaman fırtına mevsiminin geçmesini beklemek için teknelerini karaya çekip, bu süre içinde Türkiye'ye gelen Alim-Hattaya Sür çifti, yolculuklarını planladıkları gibi Sadun Boro'nun dünya yolculuğunun tamamlayışının yıldönümü olan 15 Haziran'da sona erdirmeyi başardılar.

Dış bağlantılar
---------------

* My Chance Teknesi - Alim Sür web sitesi11 Mayıs 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Turgay Noyan, **Bir Dünya Seyahati Daha Bitti**, Pazar Sabah, 15.06.2008". 5 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Haziran 2009.
**Amena Karimyan*,*** 1996 yılında doğmuş, Afgan bir astronom, kadın hakları aktivisti ve ülkesinde astronominin öncüsüdür. Aynı zamanda bir inşaat mühendisi ve gençleri ve kadınları astronomiye teşvik eden bir kuruluş olan *Kayhana Astronomi Grubu'* nun kurucusudur.

**BBC 2021 100 Kadın** listesinde yer almıştır.

Biyografi
---------

**Karimyan**, Herate Üniversitesi'nde inşaat mühendisliği okudu. 2021 yazında, kızlara yönelik kâr amacı gütmeyen astronomi eğitimi organizasyonu, Uluslararası Astronomi ve Astrofizik Yarışması'ndan bir ödül kazandı ve *Telescopes for Project All* of the International Astronomical Union'dan on iki Bresser Messier AR90/900 teleskopu aldı.

Taliban 2021'de Afganistan'ı ele geçirdiğinde tehditler aldı ve kaçmak zorunda kaldı. Vize almak için Avusturya büyükelçiliğine gitmek için sınırı geçerek Pakistan'a girdi. Büyükelçiliğe vardığında vizesini reddettiler. Bir grup gazeteci ona yardım etti ve Avusturya Hükûmeti'ne başvurdu. Olay, şu anda Alman Hükûmeti'nin dikkatini çekip Karimyan'a mülteci vizesi vermesiyle sonuçlandı.

Kaynakça
--------

1. ↑  Penelas, Sandra (25 Mart 2023). ""No quiero que las jóvenes afganas desperdicien sus vidas"". *elperiodicodeespana* (İspanyolca). 2 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2023.
2. ↑  "BBC 100 Women 2021: Who is on the list this year?". *BBC News* (İngilizce). 7 Aralık 2021. 11 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2023.
3. ↑  "SOS Mitmensch: Deutschland brachte afghanische Forscherin Amena Karimyan in Sicherheit". *OTS.at* (Almanca). 1 Mayıs 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Mayıs 2023.
**Alman-Polonya saldırmazlık beyannamesi**, **Alman-Polonya saldırmazlık paktı** olarak da bilinir, Nazi Almanyası ile İkinci Polonya Cumhuriyeti arasında 26 Ocak 1934'te Berlin'de imzalanan bir saldırmazlık anlaşmasıydı. Her iki ülke de sorunlarını ikili müzakerelerle çözme ve 10 yıl süreyle silahlı çatışmadan vazgeçme sözü verdi. Anlaşma, Versay Antlaşması'ndaki bölgesel çözümden kaynaklanan sınır anlaşmazlıkları nedeniyle gerilen Polonya ile Almanya arasındaki ilişkileri etkin bir şekilde normalleştirdi. Almanya, Polonya'nın sınırlarını etkili bir şekilde tanıdı ve iki ülke arasında son on yılda meydana gelen ekonomik açıdan zarar verici bir gümrük savaşını sona erdirmek için harekete geçti.

### Alman ihbarı

A photo of a German and a Soviet officer shaking hands at the end of the invasion of Poland. İşgalin ardından el sıkışan Alman ve Sovyet subayları
1938'in sonlarında, Sudetenland'ın ilhakı Çekoslovakya'nın kaderini belirledikten ve Polonya, Hitler'in bir sonraki hedefi olduktan sonra, Alman politikası büyük ölçüde değişti. Ekim 1938'de, Almanya Dışişleri Bakanı Joachim Ribbentrop, Polonya'ya, Özgür Danzig Şehri'nin Almanya tarafından ilhak edilmesine ve Polonya Koridoru üzerinden bölge dışı bir otoyol ve demiryolu inşasına izin verilmesi karşılığında anlaşmayı yenileme teklifini sundu. Polonya reddettiği için, Hitler 28 Nisan 1939'da Reichstag'da yaptığı bir konuşmada, Almanya Polonya'daki toprak iddialarını yenilerken bildiriyi tek taraflı olarak kınadı. 28 Nisan 1939'da Alman hükûmetinden Polonya'ya bir nota verildi. Notada, İngiliz-Polonya ittifakının imzalanmasının fesihlerinin haklı olduğu görüşünü ifade ediyordu. Birkaç ay daha artan gerilim ve Almanya ile Sovyetler Birliği arasında, Hitler ve Stalin'in Polonya'yı aralarında bölmeyi kabul ettiği gizli bir protokolü içeren Molotof-Ribbentrop Paktı'nın ardından, Almanya 1 Eylül 1939'da Polonya'yı işgal ederek II. Dünya Savaşı'nı başlattı. Sovyetler kısa bir süre sonra 17 Eylül 1939'da Polonya'yı işgal etti.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Hubert Kuberski: Polsko-niemiecka deklaracja o niestosowaniu przemocy". *INSTYTUT PAMIĘCI NARODOWEJHUBERT KUBERSKI: POLSKO-NIEMIECKA DEKLARACJA O NIESTOSOWANIU PRZEMOCY - HISTORIA Z IPN -*. 16 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2021.
2. ↑  Cienciala (1 Mart 1967). "The Significance of the Declaration of Non-Aggression of January 26, 1934, in Polish-German and International Relations: A Reappraisal". *East European Quarterly*. **1** (1). ProQuest 1297351025. 31 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2021.
3. ↑  Anna M. Cienciala, "The Foreign Policy of Józef Piłsudski and Józef Beck, 1926–1939: Misconceptions and Interpretations," *The Polish Review* (2011) 56#1 pp. 111–151 online 4 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
4. ↑
5. ↑
6. ↑  "The German Note to Poland". *Bulletin of International News*. **16** (9): 13-15. 1939. 9 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2021.
Athelhampton House 1493-1550 yılları arasında dönemin başlarında inşa edilmiştir
 Leeds Kalesi, Henry VIII'in saltanatı
 Hardwick Hall, Elizabeth dönemi dahi evi
**Tudor** mimari tarzı, İngiltere ve Galler'de,Tudor döneminde (1485 – 1603) ve hatta sonrasında ortaçağ mimarisinin son gelişimi ve aynı zamanda Rönesans mimarisinin Britanya'ya geçici olarak tanıtılmasıdır. Geç Gotik Dikey tarzı takip etti ve yavaş yavaş, kıtada halihazırda hareket halinde olan trendlerle daha tutarlı bir estetiğe dönüştü; bu, diğer ulusların halihazırda Kuzey Rönesans'ı halihazırda başlatmış olduğu İtalya ve özellikle Fransa'nın zaten sanatta devrimini tamamlamış olmasıyla kanıtlanmıştır. Mimarlık ve düşünce. Tudor mimarisinin bir alt türü, yaklaşık 1560'tan 1600'e kadar olan ve erken Stuart dönemindeki sonraki Jacobean mimarisiyle sürekliliğe sahip olan Elizabeth mimarisidir.

İskoçya, dönem boyunca farklı bir ülkeydi ve burada ele alınmıyor, ancak İskoçya'daki erken Rönesans mimarisi, Fransız ve İskoç sarayları arasındaki yakın temaslardan etkilenmiştir ve 1560 öncesinden kalma, kıtasal mimarinin daha kapsamlı bir şekilde benimsendiğini gösteren çok sayıda bina vardır. Rönesans stilleri İngilizce eşdeğerlerinden daha fazladır.

Dış bağlantılar
---------------

* www.tudor-buildings.co.uk
Akrilonitril, propilenin amoksidasyonu ile endüstriyel ölçekte üretilir.
Organik kimyada, **amoksidasyon** amonyak (NH  
3) ve oksijen (O  
2) kullanılarak nitrillerin (R−C≡N) üretilmesi işlemidir. Amoksidasyonun Standard Oil of Ohio'da geliştirildiği kabul edildiğinden bazen **SOHIO işlemi** olarak adlandırılır. Alışıldık substratlar alkendir. Yılda birkaç milyon ton akrilonitril bu şekilde üretilir:

{\displaystyle {\ce {CH3CH=CH2 + 3/2 O2 + NH3 -> N#CCH=CH2 + 3 H2O}}}

Kapsam
------

Alkenlerin amoksidasyonu, doymamış hidrokarbonların allillik konumunda bulunan zayıf C-H bağlarından yararlanır. Benzilik C-H bağları, C-H bağlarının zayıflığını yansıtan amoksidasyona da duyarlıdır. Benzonitril toluenden, ftalonitriller ise ksilenlerden üretilir. Reaksiyon, kısmi bir oksidasyonu temsil eder. Pek çok yan ürün üretilir, ancak hammaddeler genellikle basittir ve bu kayıpları telafi eder. Ek olarak, bazı yan ürünler faydalıdır veya geri dönüştürülebilir. Akrilonitril üretimi için yan ürünler arasında hidrojen siyanür, akrolein ve çözücü asetonitril bulunur.

Reaksiyon, heteroatomları ve ornatıkları tolere eder. Siyanopiridinler (örneğin 3-siyanopiridin, niyasinin öncül maddesi) metilpiridinlerden üretilir. 2- ve 4-Klorotoluen sırasıyla 2-klorobenzonitril ve 4-klorobenzonitrile dönüştürülür.

T ipik katalizörler, vanadyum ve molibden oksitleridir. Sohio'da keşfedilen orijinal katalizör, bizmut fosfomolibdat (BiPMo12O40) idi. π-Allil komplekslerinin ara ürünler olduğu varsayılır.

Benzer işlemler
---------------

Alkenler yerine, alkoller ve aldehitler uygun substratlardır:

{\displaystyle {\ce {O=CHCH=CH2 + 1/2 O2 + NH3 -> N#CCH=CH2 + 2 H2O}}}
{\displaystyle {\ce {HOCH2CH=CH2 + O2 + NH3 -> N#CCH=CH2 + 3 H2O}}}
Bu substratlar genellikle alkenlerden daha pahalıdır, dolayısıyla daha az yaygındırlar. Nitril işlemi, endüstriyel olarak yağ asitlerinden nitriller üretmek için kullanılır:

{\displaystyle {\ce {RCOOH + NH3 -> RC#N + 2 H2O}}}
Hidrojen siyanür, metanın amoksidasyon benzeri bir reaksiyonuyla (Andrussov oksidasyonu), imal edilir:

{\displaystyle {\ce {CH4 + NH3 + 3/2 O2 -> HCN + 3 H2O}}}

Ayrıca bakınız
--------------

* Hidroaminasyon - alkenlere aminlerin eklenmesi

Kaynakça
--------

1. 1 2  *Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry*. Weinheim: Wiley-VCH. 2000. doi:10.1002/14356007.a17\_363.
2. ↑  "Sohio Acrylonitrile Process - American Chemical Society". *American Chemical Society* (İngilizce). 7 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Temmuz 2017.
3. ↑  Peter Pollak, Gérard Romeder, Ferdinand Hagedorn, Heinz-Peter Gelbke "Nitriles" Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry 2002, Wiley-VCH, Weinheim. DOI:10.1002/14356007.a17\_363
4. ↑  "The Sohio Acrylonitrile Process". *National Historic Chemical Landmarks*. American Chemical Society. 23 Şubat 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Mart 2013.
5. 1 2  *Ullmann's Encyclopedia of Industrial Chemistry*. Weinheim: Wiley-VCH. doi:10.1002/14356007.a17\_363.
6. ↑  Nugent, W. A.; Mayer, J. M. Metal-Ligand Multiple Bonds. J. Wiley: New York, 1988.
**Aykart**, Türkiye'nin Aydın ilinde kullanılan bir akıllı karttır. Aydın Büyükşehir Belediyesi'ne ait belediye otobüslerinde kullanılmaktadır. İlin birçok ilçesinde bulunan başvuru, satış ve dolum noktalarından alınabilmekte ve dolumu yapılabilmektedir. Aykart'a internet üzerinden de başvuru ve dolum yapılabilmektedir.

Çeşitleri
---------

### Tam Aykart

Belediyenin işlettiği merkezlerden ve anlaşmalı bayilerden herkesçe alınabilen anonim karttır. Kart ücreti 40₺'dir.

### İndirimli Aykart

Öğretmen ve öğrencilerin kullanabildiği kişiselleştirilmiş karttır. Gerekli evraklarla birlikte kart merkezlerinden alınabilmektedir. Kart ücreti 40₺'dir.

### Ücretsiz Aykart

65 yaş üstü vatandaşların, engelli bireylerin, engelli refakatçilerinin, gazi ve gazi yakınlarının, şehit ve şehit yakınlarının, milli sporcuların, sarı basın mensuplarının, belediye zabıtalarının, TÜİK üyelerinin ve emniyet hizmetleri sınıfı personelinin gerekli evraklarla birlikte alabildiği kişiselleştirilmiş karttır. Kart ücreti 40₺'dir, bu kartla otobüslere biniş ücretsizdir.

### Kullan At Aykart

Belediyeye ait 58 kart merkezinden herkesçe alınabilen ve 2-4 biniş hakkına sahip olan kartlardır. Şehir içi otobüs seferlerinde karttan bir biniş hakkı kullanılırken, Aydın'ın ilçelerine giden otobüs seferlerinde 2,3 veya 4 biniş hakkı kullanılmaktadır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "nasıl alınır". 23 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2024.
2. ↑  "çeşitler". 23 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Mart 2024.
**Aylin Yaman** (d.1967, Ankara) Türk tıp doktoru, sağlık yöneticisi siyasetçi.

2023 Türkiye genel seçimlerinde Cumhuriyet Halk Partisi'nden Ankara'dan milletvekili seçilmiştir.

Yaşamı
------

1967 yılında Ankara'da doğdu. İlköğrenimini Ankara Çankaya İlkokulu'nda, ortaöğrenimini TED Ankara Koleji'nde tamamladı. 1985 yılında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'ne girdi.

1991 yılında Tıp Fakültesi'nde mezun oldu ve dört yıl aynı üniversitenin fizyoloji anabilim dalında araştırma görevlisi olarak çalıştı, 1996'da fizyoloji uzmanı oldu. Araştırma görevlisi olarak çalıştığı sırada 1995 yılında ABD'ye giderek 3 ay Wayne State Üniversitesi Hematoloji Departmanında gözlemci olarak bulundu.

2000 yılından itibaren Ankara Güven Hastanesi yönetim kadrosunda yer aldı. Hasta hizmetleri, kurulu ilişkileri, kalite belgelendirme konularında çalıştı. 2008-2013 arasında başhekim olarak görev yaptı. 2013'te Güven Hastanesi genel müdürü oldu.

Hospital Manager adlı derginin 2015 Yılın *En Başarılı Sağlık Yöneticisi* ödülüne, Türk Sanayici ve İşadamları Vakfı'nın 2017 *Yılın En Verimli Hastane İşletmecisi* ödülüne değer görüldü.

2018'de Güven Sağlık Grubu'nun İcra Kurulu üyesi oldu, 2019-2020'de İcra Kurulu başkanlığını üstlendi.

2015'te Cumhuriyet Halk Partisi'ne üye olan Yaman, 2018 Türkiye genel seçimlerinde Ankara 1. bölgeden aday olmuştur. 26 Temmuz 2020'de parti meclis üyesi seçildi ve sosyal politikalar sorumlusu oldu.

2023 Türkiye genel seçimlerinde yeniden milletvekili adayı oldu; CHP Ankara 3. Bölge Milletvekili olarak 28. dönem TBMM'ye girdi.

Ayrıca bakınız
--------------

* Ankara milletvekilleri listesi
* Ankara'da 2023 Türkiye cumhurbaşkanlığı ve genel seçimleri

Kaynakça
--------

1. 1 2  "Cumhuriyet Halk Partisi". *chp.org.tr*. 20 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2023.
2. ↑  "Dr.Aylin Yaman Röportajı - Güven Tarihçe". *tarihce.guven.com.tr*. 20 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2023.
3. ↑  "Dr. Aylin Yaman". *tarihce.guven.com.tr*. 20 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2023.
4. ↑  Kaya, Başak (12 Haziran 2023). "'Değişim için kimsenin elinde sihirli değnek yok'". *www.sozcu.com.tr*. 20 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Haziran 2023.

Dış bağlantılar
---------------

* TBMM internet sitesinde
*İbranice harf için bkz: Ayin (harf)*
**Ayn**  (ع ), Arap alfabesinin on sekizinci harfi.

İbranice muadili Ayin harfidir. Ebced hesabındaki değeri 70'tir. Kamerî harflerdendir.

|  |
| --- |
|  |
| Arap alfabesi |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
|  ﺍ  | Elif |  ض  | Dad |
|  ب  | Be |  ط  | Tı |
|  ت  | Te |  ظ  | Zı |
|  ث  | Se |  ع  | Ayn |
|  ج  | Cim |  غ  |  Ğayn |
|  ح  | Ha |  ف  | Fe |
|  خ  | Hı |  ق  | Kaf |
|  د  | Dal |  ك  | Kef |
|  ذ  | Zel |  ل  | Lam |
|  ر  | Ra |  م  | Mim |
|  ز  |  Ze |  ن  | Nun |
|  س  | Sin |  ه  | He |
|  ش  | Şin |  و  | Vav |
|  ص  | Sad |  ي  | Ye |
|  |  |  ء  | Hemze |

 |
| Rakamlar |
| 
* Kategori Kategori
* Commons sayfası Commons

 |
| * g
* t
* d
 |

Yazılış
-------

Ayn harfi sağdan ve soldan bitişebilen bir harftir.

  

|
|  |
| Sonda
 | Ortada
 | Başta
 | Yalın
 | Transkript
 | Fonetik Karşılık
 |
|
| ـع | ـعـ‎ | عـ‎ | ع‎‎ |  ʿ  |  ʕ  |

Mahreç - Fonetik
----------------

Ayn'ın sesi, ses telleri sıkıştırılarak ve eşzamanlı bir şekilde dilin kökünü yutakta kısarak çıkarılır. IPA'de /ʕ/ sesine tekabül eder. Ayn sesi, Hemze'nin çıkardığı sesten farklıdır. Ayn /ʕ/ sesini temsil ederken Hemze ise /ʔ/ (Gırtlak vuruşu; Türkçede "a-aaa" gibi bazı ünlemlerde bulunur) sesini temsil eder.

Arapçadaki *Ayn* (**ع**) yutaksıl bir ses olup, kesinlikle *sessiz* bir harftir. Türkçede bu ses yoktur. ISO'nunArapça latinizasyonunda hemze ˈ ile gösterilirken Ayn ise ʿ işaretiyle kullanılır. Başka latinizasyon sistemlerinde de ise hemze için kullanılan kesme işaretinden farklı bir kesme işareti kullanılır. Türkçede bu harfler genelde yazılmaz, yazıldığı zamanlarda da farklı kesme işaretleri kullanılmaz. Örneğin: *Saat/Sa'at*. İran'da kullanılan Azericede Arapça kökenli kelimelerde sıklıkla rastlanır ve telaffuz edilir.

Benzer Ğayn harfi ise Türkçedeki Ğ harfinin çıkardığı sese benzeyen /ɣ/ sesini temsil eder.
**Ayı** (*L'Ours*) 1988 yılı Fransız yapımı bir doğa filmidir. Film 19. yüzyıl Kanada'sında geçmektedir. Yönetmen Jean Jaques Annard’dır. Filminn kahramanı olan erkek ayı başka filmlerde de rol almış olan özel eğitimli Bart adında bir Alaska boz ayısıdır.

Konu
----

1885 yılında Batı Kanada’da (Britanya Kolombiyası) Bill ve Tom adında iki avcı ayı avına karar verirler. Hedeflerinde avcıların *Kaar* adını verdikleri iri bir erkek ayı vardır. Öte yandan annesini toprak kaymasında kaybeden bir yavru ayı da yaşam mücadelesi vermekte ve erkek ayıdan medet ummaktadır. Ne var ki erkek ayı başta yavruyu kovalar.

Avcılar Kaar’ı avlamak ister fakat yaralarlar. Yaralı ayı kaçar ve avcıların atlarına saldırır. Ayıyı takip edemeyen avcılar ava devam edebilmek için köpek getirtmeye karar verirler. Bu sırada yavru ayı Kaar’a yaklaşıp onun yaralarını yalayarak tımar eder. Bu normalde yavrudan hoşlanmayan Kaar’ın yavruya yakınlık duymasına sebep olur. Kaar avladıklarından yavruya da pay vermeye başlar.

Ancak bu esnada köpekler de getirilmiş, av yeniden başlamıştır. Köpekler Kaar’ı dağlık alanda kıstırırlar. Fakat Kaar kendini iyi korur ve avcıların en sevdikleri köpeği ölümcül şekilde yaralar. Avcılar köpeği öldürmek zorunda kalırlar. Avcilar Kaar'ı avlayamamıştır. Ama yavruyu saklandığı yerde bulunca, yakalar ve o gün için Kaar’ı takipten vaz geçerler. 
Ertesi gün ise Kaar’ı takip etmektense gözlemeyi tercih eden avcılar yüksek noktalara çıkarak Kaar’ı beklemeye başlarlar. Kaar’ın yavruyu bulmak için gelmesini beklemektedirler. Ne var ki, bir an için silahını bırakan Tom Kaar’la burun buruna gelir. Ama Kaar Tom’u öldürmez. Etkilenen Tom da arkadaşının Kaar’a ateş etmesine engel olur. Av başarısızlıkla sonuçlanınca, avcılar avdan vaz geçerler.

Serbest kalan yavru Kaar’ı bulmak için koşturmaktadır. Ancak bir puma yavruyu kovalamaya başlar. Bir dere kenarında yavruyu sıkıştırır. Fakat o sırada ortaya çıkan Kaar pumayı kaçırır. Film kar yağışının başlaması ile birlikte Kaar ve yavrunun kış uykusuna yatmasıyla sona erer.

Oyuncular ve karakterler
------------------------

* Tcheky KaryoːTom
* Jack WallaceːBill

Kaynakça
--------

1. ↑  IMDB
**Kolpaçino** (Tam adı: *Kolpaçino: Bir Şehir Efsanesi*), başrollerinde Şafak Sezer, Aydemir Akbaş, Ali Çatalbaş, Ali Sürmeli ve Hakan Ural'ın oynadığı 2009 yapımı Türk aksiyon komedi filmidir. Öyküsü Şafak Sezer'e ait olan film, 29 Ekim 2009 günü gösterime girmiştir. 7 kişinin bir günde başına gelenleri anlatmaktadır.

Konu
----

Tayfun, İstanbul’un ünlü suç adamlarından Ateş’in yanında çalışmaktadır. Kendisinden mal çaldığını düşünen Ateş, Tayfun’u 10 gün içinde eksilen mallarını geri getirmek ve 50 bin dolarla cezalandırır. Tayfun bu parayı bulmak için Dolapdereli Sabri’den yardım ister. Sabri ona bu parayı çıkarmanın yolu olarak illegal kumarhane işini önerir. Tayfun bu işe uygun olarak arkadaşı Özgür’ün evini düşünür. Sabri ve Tayfun konuyu Özgür’e açar; Özgür, ailesinin tatile gitmesinden yararlanarak kumar gelirinden belirli bir pay karşılığında evini onlara kiraya verir.

Kumarhanenin açılışından kısa süre sonra, İstanbul’un hatırı sayılı isimleri arasında oynanan barbut oyunu sırasında başlayan tartışmada Ateş’in yeğeni Hüseyin diğer bir mafya ailesinin başı olan Sırrı’nın ağabeyi Ekrem ve yanındaki adamını öldürür. Sırrı'nın, ağabeyinin öldürülmesinden kendilerini de sorumlu tutacağından korkan Sabri, Tayfun ve Özgür ile oyun sırasında odada olanlar cesetlerden kurtulmaya karar verir.

7 kişilik ekip başlarından geçen maceralardan sonra ormanlık bir alanda cesetlerden kurtulmayı başarırlar, bu arada Sabri ile durumlarının ciddiyetini kavrayamayan Özgür arasında kavgalar yaşanır. Temizlik için döndükleri evde Ekrem’in küçük kardeşi Sırrı tarafından yakalanırlar ve götürüldükleri çamaşırhanede sorguya çekilirler. Tam bu sırada Ateş ve adamları Sırrı’yı baskına uğratır. Ailelerin birbirlerini yok ettiği çatışmada çamaşır makinesinin içine saklanarak kurtulurlar. Bu olaydan sonra herkes üç maymunu oynamaya söz verir.

Oyuncular
---------

* Aydemir Akbaş - Sabri Abi
* Şafak Sezer - Özgür
* Ali Çatalbaş - Tayfun
* Ebubekir Öztürk - Ganyotçu Arif
* Serkan Şengül - Galerici Şahin Abi
* Kemal İnci - Müteahhit Kudret
* Güzin Usta - Sabriye Efendi
* Ali Sürmeli - Ateş Abi
* Hakan Ural - Sırrı Abi
* Hüseyin Elmalıpınar - Hüseyin Abi
* Abidin Yerebakan - Ekrem Abi
* Eriş Akman - Kuyumcu Emrullah Abi
* Ömer Kurt - Kamil
* Gizem Denizci - Burcu
* Cenk Kangöz - Taarruz
* Haktan Pak - Ercan
* Duygu Özçelik - Pelinsu
* Ahmet Baki Kurtuluş - Bekir
* Özkan Ayalp - Ekrem'in Adamı
* Kaan Ertem - Trafik Polisi
* Alper Kemal Alp - Tunç
* Burak Öncü - Burak
* Hakan Aysev - Kendisi

Gösterim
--------

29 Ekim 2009 tarihinde Türkiye'de gösterime giren *Kolpaçino* filmi, toplam 14 hafta gösterimde kaldı. 457.687 biletli izleyici tarafından izlendi ve 3.653.362 TL hasılat elde etti.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Boxoffice Türkiye". 28 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Eylül 2016.
2. ↑  "2009 - Box Office Türkiye". 12 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Mart 2016.

Dış bağlantılar
---------------

* Sinemalar.com'da *Kolpaçino* filmi 14 Kasım 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
**Alper Görmüş**, (d. 21 Kasım 1952, Kars, Türkiye), Türk gazeteci, yazar.

Hayatı
------

Alper Görmüş, öğretmen bir babanın oğlu olarak 21 Kasım 1952’de Kars’ta doğdu. İlkokul 1'inci ve 2'inci sınıfları, Çatalca’ya bağlı *Ekşinoz* köyünde, babasının öğretmenlik yaptığı köy ilkokulunda, ağabeyi ve ablasıyla aynı sınıfta okudu. Bugün Esenyurt adını alan ve ilçe olan köyde o zamanlar sadece 70 hane vardı.

Gençlik yılları o dönem sol hareketin merkezlerinden biri olan Alibeyköy’de geçti. Alibeyköy’ün ileri derecede politikleşmiş toplumsal ortamında genç yaşta siyasetle ilgilenmeye başladı. Ortaokul ve liseyi Haydarpaşa Lisesi’nde tamamladı. Daha sonra İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi’ne girdi ve 1975’te mezun oldu.

Meslek hayatı
-------------

1977 yılında Aydınlık gazetesinde gazetecilik hayatına başladı. Gazete 12 Eylül Darbesi'yle kapatılınca 1986’ya kadar çiçekçilik, halıcılık, muhasebecilik, kitapçılık, elektrik malzemesi satıcılığı gibi işlerle uğraştı. AnaBritannica ansiklopedisinin yayın ekibinde çalıştı.

1986’da Ercan Arıklı idaresindeki dönemin en etkili, en çok satan dergisi Nokta’ya girdi. 3-4 yıl sonra yine Ercan Arıklı idaresindeki Aktüel dergisine geçti. 1991 yılında bu derginin baş yazarı oldu. Bu dönemde Aktüel tiraj rekorları kıran, Türkiye'nin en başarılı dergilerinden biri oldu. 1995’te dergide yayınlanan bir haberinde terör örgütünün propagandasını yaptığı suçlamasıyla 3 ay Ayvalık Cezaevi'nde tutuklu kaldı.

Bir müddet Güneş gazetesinde çalıştı. 2000'li yıllarda Yeni Şafak’ta Kürşat Bumin’le birlikte hazırladıkları *Medyakronik* başlıklı köşede basın eleştirileri yaptılar. Bu program, büyük beğeni topladı.

2006 yılı Temmuz ayında Nokta dergisinin genel yayın yönetmeni oldu. Burada yayınladığı *Darbe Günlükleri* manşetli haber nedeniyle Özden Örnek tarafından açılan hakaret davasından 11 Nisan 2008 yılında beraat etti. 2008 ile 2013 yılları arasında Ahmet Altan ile Yasemin Çongar idaresindeki Taraf gazetesinde yazdı. 17 Eylül 2013 tarihinde Türkiye gazetesinde makale yazmaya başladı.

Yazarın Eylül 2008'de çıkan ve portrelerden oluşan *40 Benzemez Yüz* başlıklı kitabı, Hayy Kitap tarafından basıldı. Alper Görmüş, hâlen Serbestiyet adlı internet dergisinin yayın yönetmenliğini sürdürmektedir.

Ödülleri
--------

* Hrant Dink Vakfı Uluslararası Hrant Dink Ödülü, 2009

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 

	+ GND: 105027248X
	+ ISNI: 0000 0003 9983 383X
	+ LCCN: no2013009050
	+ VIAF: 294998871
	+ WorldCat: lccn-no2013009050
 |

Kaynakça
--------

1. ↑  "Alper Görmüş - Hrant Dink Vakfı". *web.archive.org*. 29 Eylül 2022. 29 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Eylül 2022.
2. ↑  "Künye - Serbestiyet". *web.archive.org*. 29 Eylül 2022. 29 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Eylül 2022.