**Hugh Longbourne Callendar** FRS (18 Nisan 1863 - 21 Ocak 1930), Sıcaklık ölçümü ve termodinamik alanlarına yaptığı katkılarla tanınan bir İngiliz fizikçidir.

Callendar, bilim adamlarının ve mühendislerin tutarlı ve doğru sonuçlar elde etmesine olanak tanıyan, kullanıma uygun doğru bir platin dirençli termometre tasarlayan ve üreten ilk kişidir. Hesaplamalar için kullanılan buharın termodinamik özelliklerine ilişkin güvenilir tablolar üretip yayınlayarak deneyler yaptı ve termodinamiği araştırdı. Callendar, I. Dünya Savaşı sırasında birçok kurumla çalıştı ve Deniz kuvvetleri için faydalı araçların araştırılmasına ve geliştirilmesine yardımcı oldu.

Callendar , İnşaat Mühendisleri Kurumu James Watt Madalyası (1898) ve Rumford Madalyası (1906) gibi ödüller almıştır. Royal Society üyeliğine ve daha sonra Londra Fizik Derneği üyeliğine seçilmiştir. Callendar ayrıca üç kez Nobel Fizik Ödülü'ne aday gösterilmiştir.

1930'da bir ameliyattan sonra Ealing'de evinde ölmüştür.

Doğumu ve eğitimi
-----------------

Callendar, yerel bir Anglikan rahibi olan Hugh Callendar ve Anne Cecilia Longbourne'un en büyük oğlu olarak Gloucestershire, Hatherop'ta doğmuştur. Mayıs 1863'te babasının kilisesinde vaftiz edilmiştir. Babası 1867'de ölmüştür. Callendar, özel bir öğretmenin yardımıyla, indüksiyon bobinleri ve jeneratörler gibi birden fazla cihaz yaparak ve 10 yaşına kadar kendi kendine Mors alfabesi öğrenerek dil ve matematik becerilerini genç yaştan itibaren geliştirmiştir. Callendar, 11 yaşında eğitimine Marlborough College'da başladı ve burada futbol oynamış ve koleji hem atıcılık hem de jimnastikte temsil etmiştir.

Callendar, 1882'de Trinity College, Cambridge'de okumaya başlamıştır, 1884'te Klasikler dalında birinci sınıf onur derecesi almış ve 1885'te matematikte birinci sınıf onurla 16. asistan olarak mezun olmuştur. 1885'te Cavendish Laboratuvarı'nda fizikçi J. J. Thomson altında deneysel fizik eğitimi almaya başlamıştır, hiçbir pratik deneyimi veya fizik bilgisi yoktu. Here he developed his thesis on platinum thermometry and in 1886 he became a Fellow of Trinity. Cambridge'deyken, hızlı yazmak için J. J. Thomson'ın öğrendiği ve kullandığı yeni bir stenografi sistemi icat etmiştir.

Ailesi ve kişisel yaşamı
------------------------

Cambridge'de tanıştığı Victoria Mary Stewart ile 1894 yılında İngiltere'de evlenmiştir. Cecil (1895) adında bir kızları ve Guy Stewart Callendar (1898), Leslie Hugh (1896) ve Maxwell Victor (1905) adında üç oğulları olmuştur. Guy Stewart, 'Callendar Etkisi' olarak bilinen karbondioksit emisyonlarının iklim üzerindeki etkisini öne sürmüştür.

Callendar'ın ilgi alanlarından biri otomobil kullanmaktı. İçten yanmalı motorlar üzerine araştırmalar yapmış ve 1902'de modifiye edip geliştirdiği bir motosiklet satın almıştır. 1904'te, İngiltere çevresinde aile seyahatleri için kullanmak üzere bir araba satın almış ve modifiye etmiştir. Hugh'nun diğer ilgi alanları ve hobileri arasında astronomi, doğa çalışması, rekabetçi atış, jimnastik, futbol, tenis ve otomotiv mekaniği dahil el sanatları yer alıyordu. "Cursive Shorthand" adını verdiği bir dizi çalışma yayınlamış ve İngilizce yazım reformu üzerine yazmıştır.

Kariyeri
--------

### Dirençli sıcaklık ölçümü

Callendar'ın Sıcaklık ölçümü alanındaki çalışmasından önce, doğru ve güvenilir sıcaklık ölçümü için bir alet yoktu. Gaz termometresi, o zamanlar sıcaklık ölçeği için bir standarttı. Bu cihazlar, pahalı ve büyük oldukları için güvenilirlik ve pratiklik açısından önemli sınırlamalara sahipti. Cıvalı termometre, sınırlı bir aralığa sahip olmasına ve genellikle kullanım için çok kırılgan olmasına rağmen, sıcaklık ölçümü için de kullanılıyordu.

Cavendish Laboratuvarında Thomson, Callendar'a metalik dirençli Sıcaklık ölçümü çalışmasını tavsiye etmiştir. Ernst Werner von Siemens, 1860 yılında platin dirençli sıcaklık detektörü kullanımını öneren ilk kişiydi, ancak cihaz okumaları kararsızdı. Callendar, sıcaklığın bir fonksiyonu olarak metalin direnci için bir denklem geliştirdi ve bu denklem 0-600 °C arasında %1'e kadar doğru sonuç veriyordu. Bu denklem, daha sonra 1899'da Elektrik Standartları Komitesi tarafından uluslararası alanda kullanılmak üzere kabul edilen standart bir sıcaklık ölçeği geliştirmek için kullanılmıştır. 1886'da, Siemens tarafından yapılan hataları düzelten, doğru bir platin dirençli termometre için bir tasarım geliştirmiştir. Termometre, -190 °C ile 660 °C arası sıcaklıkları doğrulukla ölçmüştür. Elde ettiği sonuçlar, "sıcaklıkları daha önce hiç elde edilemeyen bir kolaylık ve doğrulukla belirleyebilen" yeni bir araç sağladığı için J. J. Thomson tarafından övülmüştür. Callendar, platin termometresinin ısı aralığını -200 °C ile 1000 °C aralığına genişleterek, iyileştirmiştir. Tasarımı, Ulusal Fizik Laboratuvarı'nda, termometrenin güvenilirliğinin doğrulanmasını sağlayan zorlu testlerden geçmiştir.

Callendar'ın platin termometresi, metallerin erime noktasını ölçmek için kullanılabilir ve bu da metal alaşımada kullanılmasına izin vermektedir. Aparat ticari olarak Cambridge Instrument Company tarafından üretilmiştir. Modern platin termometrelerin üretimi, daha saflaştırılmış platin ve onları daha küçük hale getirme gibi sürekli olarak geliştirilen doğrulukla Callendar'ın modeline dayanmaktadır. Platin dirençli termometre üzerindeki çalışması, zaman içinde iklim sıcaklığının ölçülmesine izin veren yuvarlanan grafikli termometrenin geliştirilmesine yol açmıştır.

Sıcaklık ölçümü için birçok başka yöntem olmasına rağmen, platin dirençli termometreler kullanılmaya devam etmektedir. Yüksek düzeyde doğrulukları ve zaman içindeki kararlılıkları nedeniyle öncelikle kalibrasyon cihazları olarak kullanılırlar.

### Termodinamik

H. L. Callendar tarafından kalorimetre çizimi
Callendar, Cambridge'den ayrıldı ve 1891 ile 1893 yılları arasında Royal Holloway College'da fizik profesörü olarak iki yıl çalışmıştır. 1893'te Kanada'nın Montreal kentindeki McGill Üniversitesi'nde çalışmaya başlamış ve Fizik alanında ikinci Macdonald Kürsüsüne atanmıştır. Leslie, Cecil ve Guy bu dönemde McGill'de doğmuştur. Callendar, McGill'deyken termodinamik alanında iki konuda araştırma yapmıştır. İlki, Makine Mühendisliği Profesörü John Thomas Nicolson ile birlikte Buhar makinesi üzerine yapılan araştırmaydı. İkincisi , Howard Turner Barnes ile kalorimetri tekniklerini kullanarak elektrik ve termal birimlerin incelenmesiydi.

Ayrıca gazların ısısı üzerine çalıştı ve makaleler yayınlamıştır. Mevcut kabul edilen değerin dört derece altında olan bir kükürt kaynama noktası hesaplamıştır. 1927'de Uluslararası Sıcaklık Ölçeğinde kükürtün kaynama noktası ve Callendar'ın değeri yalnızca 0,07 °C farklıydı.

#### Buhar üzerine çalışması

Callendar, buharın ısısı için bir formül geliştirdi, bunu basınç ve sıcaklığın bir fonksiyonu olarak ifade etti ve bunu 1900'de termodinamik üzerine ilk makalesinde yayınladı. Çoklu termodinamik özelliklere ilişkin formülüyle tutarlı deneysel sonuçlar elde edebildi. Bundan, bilim ve mühendislikteki hesaplamalar için buharın termodinamik özelliklerine ilişkin tablolar geliştirmeyi başardı. Bu önemli bir katkıydı, çünkü standart olarak kabul edilmiş bir buhar tablosu seti yoktu. *Callendar Buhar Tabloları* yayınlandı (1915, 1922, 1927) ve ayrıca 1920'de *Buharın Özellikleri ve Türbinlerin Termodinamik Teorisi* yayınlandı. Türbin üreticileri Callendar'ın buhar tablolarını kabul etti ve buhar makinelerini icat etmek için kullandı.

Callendar ve oğlu, dünya çapında kullanılan buhar tabloları arasındaki tutarsızlıkları çözmeyi amaçlayan 1929'da düzenlenen ilk Uluslararası Buhar Konferansı'na katılmışlardır. Ertesi yıl Callendar'ın ölümünden sonra oğlu Guy Stewart, buharlı ürünler üzerinde çalışmaya devam etti. Profesör Alfred Charles Glyn Egerton ile birlikte konuyla ilgili birkaç çalışma yayınladı.

#### Kalorimetri üzerinde çalışması

1902'de Callendar ve Barnes, sıvıların ısı kapasitesi özelliklerini ölçmek için kullanılan sürekli akışlı kalorimetreyi geliştirmiştir. Cihazlarını, elektrik ve termal birimlerin karşılaştırmasını araştırmak için kullandılar ve bir kalori için şu anda kabul edilen değere çok yakın bir değer hesapladılar. Callendar'ın sürekli akışlı kalorimetresi daha da geliştirildi ve daha sonra laboratuvarlarda bilimsel deneyler ve araştırmalar için kullanılmıştır. Aparatları, sıvıların ve gazların Isı sığasının belirlenmesi ve egzoz gazlarının incelenmesi için yaygın olarak kullanılmıştır.

### Diğer çalışmaları

1896'da Callendar, Kanada'da X ışını deneyleri yapan ilk kişi olmuştur. Yöntem, hastanelerde görüntüleme için kullanılabilecek tatmin edici sonuçlar vermiştir.

Callendar, kariyerinin ilerleyen dönemlerinde yakıtlar üzerinde de çalışmıştır. 1926 yılında yayınlanan, nükleer kendi kendine tutuşma da dahil olmak üzere yakıtların patlaması üzerine bir makaleye katkıda bulunmuştur. 1927'de parafin yakıtlarının patlatılması üzerine bir makale daha yayınlamıştır.

### I. Dünya Savaşı

I. Dünya Savaşı sırasında Callendar, Buluş ve Araştırma Kurulu'nun (BIR) danışmanlığı yapmıştır. Daha çok denizaltıları tespit ve imhadan sorumlu kurumla çalışmıştır.

Ayrıca oğlu Guy Stewart ile birlikte Hava Buluşları Komitesi'nin (AIC) bir üyesiydi. Burada radyografi kullanarak ekipman ve uçak motorları üzerinde deneyler yapmışlar, kusurları ve kırıkları tespit etmişlerdir.

Ödüller ve onurları
-------------------

Callendar, Royal Society üyeliğine seçilmiştir. 1910 ile 1912 yılları arasında Londra Fizik Derneği'nin başkanlığını yapmıştır. I. Dünya Savaşı sırasındaki çalışmaları nedeniyle 1920'de İngiliz İmparatorluğu Komutanı (CBE) oldu. Aşağıdakiler dahil birçok onur ve ödül almıştır:

* Watt Madalyası (1898)
* Rumford Madalyası (1906)
* Hawksley Altın Madalyası (1915)
* Duddell Madalyası ve Ödülü (1923)

Ölçüm ve Kontrol Enstitüsü, her yıl "aletler veya ölçüm sanatına olağanüstü katkılarından dolayı" Callendar Madalyası vermektedir.

Yayınları
---------

* Callendar, Hugh Longbourne (1887). "On the practical measurement of temperature: Experiments made at the Cavendish laboratory, Cambridge". *Philosophical Transactions of the Royal Society A*. Cilt 178. ss. 161-230. doi:10.1098/rsta.1887.0006.
* Callendar, Hugh Longbourne (1889). *A Manual of Cursive Shorthand*. Londra: Cambridge University Press.
* Callendar, Hugh Longbourne (1889). *A System of Phonetic Spelling, Adapted to English*. C.J. Clay, Londra.
* Callendar, Hugh Longbourne (1891). "On the Construction of Platinum Thermometers". *The London, Edinburgh, and Dublin Philosophical Magazine and Journal of Science*. **32** (194). ss. 104-113. doi:10.1080/14786449108621400.
* Callendar, Hugh Longbourne; Nicolson, John Thomas (1897). "On the Law of Condensation of Steam Deduced from Measurements of Temperature Cycles on the Walls and Steam in the Cylinder of a Steam Engine". *Minutes of the Proceedings of the Institution of Civil Engineers*. Cilt 131. ss. 147-206. doi:10.1680/imotp.1898.19263.
* Callendar, Hugh Longbourne (1899). "Notes on platinum thermometry". *The London, Edinburgh, and Dublin Philosophical Magazine and Journal of Science*. **47** (285). ss. 191-222. doi:10.1080/14786449908621251.
* Callendar, Hugh Longbourne; Barnes, Howard Turner (1900). "Note on the Variation of the Specific Heat of Water between 0° and 100°C". *Physical Review*. **10** (4). ss. 202-214. doi:10.1103/PhysRevSeriesI.10.202.
* Callendar, Hugh Longbourne (1902). "Continuous electrical calorimetry". *Philosophical Transactions of the Royal Society A*. **199** (312–320). ss. 55-148. doi:10.1098/rsta.1902.0013.
* Callendar, Hugh Longbourne (1908). "Note on the boiling-point of sulphur". *Proceedings of the Royal Society A*. **81** (548). ss. 363-366. doi:10.1098/rspa.1908.0091.
* Callendar, Hugh Longbourne (1915). *Abridged Callendar Steam Tables: Centigrade Units*. Londra: E. Arnold.
* Callendar, Hugh Longbourne (1920). *The Properties of Steam and Thermodynamic Theory of Turbines*. Londra: E.Arnold.
* Callendar, Hugh Longbourne (1921). *Abridged Callendar Steam Tables: Fahrenheit Units*. Londra: E. Arnold.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16  Reif-Acherman, Simón (1 Ağustos 2015). "Between Thermodynamics and Thermometry: The Life and Scientific Achievements of Hugh Longbourne Callendar". *Physics in Perspective*. **17** (3). ss. 198-235. doi:10.1007/s00016-015-0166-8. ISSN 1422-6944.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16  Wisniak, Jaime (2012). "Hugh Longbourne Callendar". *Educación Química* (İngilizce). **23** (3). ss. 396-404. doi:10.1016/S0187-893X(17)30126-X. 26 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2023.
3. ↑  "Callendar, Hugh Longbourne (1863–1930), physicist". *Oxford Ulusal Biyografi Sözlüğü* (çevrimiçi bas.). Oxford University Press. 2004. doi:10.1093/ref:odnb/32248.  Birleşik Krallık Halk Kütüphanesi abonelik veya üyeliği gereklidir
4. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10  Fleming, James Rodger (2007) *The Callendar Effect: The Life and Work of Guy Stewart Callendar (1898–1964), the Scientist Who Established the Carbon Dioxide Theory of Climate Change*. American Meteorological Society. 978-1-935704-04-1
5. 1 2  "Callendar, Hugh Longbourne (1863–1930), physicist". *Oxford Ulusal Biyografi Sözlüğü* (çevrimiçi bas.). Oxford University Press. 2004. doi:10.1093/ref:odnb/32248.  Birleşik Krallık Halk Kütüphanesi abonelik veya üyeliği gereklidir
6. 1 2 3  Thomson, Joseph John (2011), "Preface", *Recollections and Reflections*, Cambridge University Press, ss. v-vi, doi:10.1017/cbo9781139103718.001, ISBN 978-1-139-10371-8
7. 1 2  "Hugh Longbourne Callendar - Graces Guide". *www.gracesguide.co.uk*. 22 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Mayıs 2020.
8. ↑  Callendar, Hugh L. (1889). *A Manual of Cursive Shorthand*. Londra: C. J. Clay and Sons.
9. ↑  Callendar, Hugh L. (1889). *Reading practice in Cursive Shorthand: Facsimiles of actual writing*. Londra: C. J. Clay and Sons.
10. 1 2 3 4  Price, Rodney (1959). "The Platinum Resistance Thermometer: A Review of its Construction and Applications". *Platinum Metals Review*. Cilt 3. ss. 78-87. 10 Haziran 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2023.
11. 1 2  Barber, C R; Hall, J A (1962). "Progress in platinum resistance thermometry". *British Journal of Applied Physics*. **13** (4). ss. 147-154. doi:10.1088/0508-3443/13/4/303. ISSN 0508-3443.
12. ↑  Morris, Alan S.; Langari, Reza (1 Ocak 2012), Morris, Alan S.; Langari, Reza (Ed.), "Chapter 14 - Temperature Measurement", *Measurement and Instrumentation* (İngilizce), Butterworth-Heinemann, ss. 347-396, doi:10.1016/b978-0-12-381960-4.00014-0, ISBN 978-0-12-381960-4, 29 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi, erişim tarihi: 2 Ağustos 2023
13. ↑  Fales, J T; Zierler, K L (1 Ocak 1967). "A continuous-flow calorimeter for measuring total heat production by skeletal muscle". *Journal of Applied Physiology*. **22** (1). ss. 180-184. doi:10.1152/jappl.1967.22.1.180. ISSN 8750-7587. PMID 6017643.
14. ↑  "Institute of Measurement and Control > Home > Awards". *www.instmc.org* (İngilizce). 20 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Haziran 2020.

Dış bağlantılar
---------------

* Wikisource logo Vikikaynak'ta Hugh Longbourne Callendar tarafından ya da onun hakkında yazılmış çalışmalar
* Callendar, Hugh Longbourne at www.cartage.org.lb

| * g
* t
* d
Rumford Madalyası |
| --- |
| 1800 - 1825 | 
* Benjamin Thompson (1800)
* John Leslie (1804)
* William Murdoch (1808)
* Étienne-Louis Malus (1810)
* William Charles Wells (1814)
* Humphry Davy (1816)
* Augustine Jean Fresnel(1824)

 |
| 1826 - 1850 | 
* John Frederic Daniell (1832)
* Macedonio Melloni (1834)
* James David Forbes (1838)
* Jean-Baptiste Biot (1840)
* William Fox Talbot (1842)
* Michael Faraday (1846)
* Henri Victor Regnault (1848)
* François Arago (1850)

 |
| 1851 - 1875 | 
* George Gabriel Stokes (1852)
* Neil Arnott (1854)
* Louis Pasteur (1856)
* Jules Jamin (1858)
* James Clerk Maxwell (1860)
* Gustav Kirchoff (1862)
* John Tyndall (1864)
* Hippolyte Fizeau (1866)
* Balfour Stewart (1868)
* Alfred Des Cloizeaux (1870)
* Anders Jonas Ångström (1872)
* Norman Lockyer (1874)
* John William Draper (1875)

 |
| 1876 - 1900 | 
* Pierre Janssen (1876)
* Alfred Cornu (1878)
* William Huggins (1880)
* William de Wiveleslie Abney (1882)
* Tobias Robertus Thalén (1884)
* Samuel Langley (1886)
* Pietro Tacchini (1888)
* Heinrich Hertz (1890)
* Nils Christoffer Dunér (1892)
* James Dewar (1864)
* Philipp Lenard - Wilhelm Röntgen (1896)
* Oliver Lodge (1898)
* Henri Becquerel (1900)

 |
| 1901 - 1925 | 
* Charles Algernon Parsons (1902)
* Ernest Rutherford (1904)
* Hugh Longbourne Callendar (1906)
* Hendrik Lorentz (1908)
* Heinrich Rubens (1910)
* Heike Kamerlingh Onnes (1912)
* John William Strutt (1914)
* William Bragg (1916)
* Charles Fabry - Alfred Perot (1918)
* Robert Strutt (1920)
* Pieter Zeeman (1922)
* Charles Vernon Boys (1924)

 |
| 1926 - 1950 | 
* Arthur Schuster (1926)
* Friedrich Paschen (1928)
* Peter Debye (1930)
* Fritz Haber (1931)
* Wander Johannes de Haas (1934)
* Ernest George Coker (1936)
* Robert W. Wood (1938)
* Manne Siegbahn (1940)
* Gordon Dobson (1942)
* Harry Ricardo (1944)
* Alfred Egerton (1946)
* Francis Simon (1948)
* Frank Whittle (1950)

 |
| 1951 - 1975 | 
* Frits Zernike (1952)
* Cecil Reginald Burch (1954)
* Frank Philip Bowden (1956)
* Thomas Ralph Merton (1958)
* Alfred Gordon Gaydon (1960)
* Dudley Maurice Newitt (1962)
* Hendrik van de Hulst (1964)
* William Penney (1966)
* Dennis Gabor (1968)
* Christopher Hinton (1970)
* Basil John Mason (1972)
* Alan Cottrell (1974)

 |
| 1976 - 2000 | 
* Ilya Prigogine (1976)
* George Porter (1978)
* William Frank Vinen (1980)
* Charles Gorrie Wynne (1982)
* Harold Hopkins (1984)
* Denis Rooke (1986)
* Felix Weinberg (1988)
* Walter Eric Spear (1990)
* Harold Neville Vazeille Temperley (1992)
* Andrew Keller (1994)
* Grenville Turner (1996)
* Richard Friend (1998)
* Wilson Sibbett (2000)

 |
| 2001 - | 
* David King  (2002)
* Richard Dixon (2004)
* Jean-Pierre Hansen (2006)
* Edward Hinds (2008)
* Gilbert Lonzarich (2010)
* Roy Taylor (2012)
* Jeremy Baumberg (2014)
* Ortwin Hess (2016)
* Ian Walmsley (2018)
* Miles Padgett (2019)
* Patrick Gill (2020)
* Carlos Frenk (2021)
* Raymond Pierrehumbert (2022)

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 117669016
* ISNI: 0000 0000 7859 0777
* SNAC: w6pd85zt
* SUDOC: 227530756
* VIAF: 104495560
* WorldCat: lccn-no2019088237

 |