Gürcistan'ın doğusundaki **Tuşeti Millî Parkı** (Gürcüce: თუშეთის ეროვნული პარკი), 22 Nisan 2003'te Gürcistan Parlamentosu tarafından onaylanan sekiz yeni korunan alandan biridir.

Küresel Çevre Tesisi (GEF) ve Dünya Bankası, "Gürcistan - Korunan Alanların Geliştirilmesi Projesi" kapsamındaki bu onay sürecinin bir parçasıydı. Parkta korunan bitkiler çam koruları (*Pinus sosnowskyi*)  ve huş korularından (*Betula litwinowii* ve *Betula raddeana*) oluşmaktadır.

*Tuşeti Koruma Alanları* **Tuşeti Milli Parkı**, Tuşeti Koruma Alanı ve Tuşeti Tabiatı Koruma Alanı ile birlikte 113.660,2 ha alan kaplamaktadır.

Parktaki en önemli faunal türler, Anadolu leoparları (*Panthera pardus ambornii*), ayı, güderi, şahin, altın kartal, sakallı akbaba, vaşak, yaban keçisi ve kurttur. Park, 2011 yılında BudgetTravel tarafından sadece zengin biyolojik çeşitliliği için değil, aynı zamanda estetik arazisi, mezraları, eski savunma kuleleri, mutfağı ve halk kültürü için de "hiç duymadığınız 12 en iyi yer" den biri olarak listeledi.

Konum
-----

Park, ülkenin kuzeydoğu kesimindeki Tuşeti Dağlık bölgesinde yer almaktadır. Tiflis'e 205 kilometre mesafede, Alvani yoluna 120 kilometre uzaklıktadır. 85 kilometre uzunluğundaki Omalo-Alvani karayolu engebeli bir araziye sahiptir ve bu yolda sürüş zordur. Tuşeti Millî Parkı ve Koruma Alanı ziyaretçi merkezi, aşağı Omalo'da Kafkasya'nın ana havza sırtına 85 km mesafede yer almaktadır. Parkın ekolojik bölgesi Kafkasya karışık ormanlarıdır.

Özellikleri
-----------

Park 83.453 hektar (206.220 akre) onaylı bir arazi alanına sahiptir ve 900-4.800 metre (3.000-15.700 ft) yükseklik aralığında yayılır. Park yönetiminin temel işlevleri, 50 göçebe topluluğunun çıkarlarını aynı anda destekleyen ve bağlantılı tarihi eserlerin korunmasını sağlamak ve parkın flora ve faunasını korumak ve kollamak; ve ayrıca eko-turizmi teşvik etmektir.

Nesli tükenmekte olan yaban keçisi (*Capra aegagrus*) için park, tek korunaklı habitattır. Bu türü kaçak avdan korumak ve ziyaretçiler tarafından parkta görülmesini sağlamak için, bir IUCN üyesi olan Biyoçeşitliliği Koruma ve Araştırma Merkezi (NACRES), koruma risklerini ve faydalarını izleyerek "görüntüleme potansiyeli" başlıklı bir pilot proje yürüttü ve yaban hayatı izleme parkurlarının kurulum ve işletim maliyetini üstlendi. Bu çalışmayla ilişkili yerel ortaklar Tuşeti Rehberi ve Tuşeti Korunan Alanların Dostları'ydı. Yaban keçisi izleme şeması oluşturuldu ve yaban keçisinin korunmasını sağlamak için yerel rehberler, park bekçileri ve yerel gruplar eğitildi. Daha fazla ziyaretçi keçiyi görebildiğinden proje başarılı olduğu için NACRES desteğini sürdürmeye devam etti.

Fauna
-----

Tuşeti Millî Parkı'nda, Gürcistan Kırmızı Listesinde bulunan yedi memeli, on kuş ve bir balık türü bulunmaktadır. Memeliler su samuru, boz ayı, yaban keçisi, tur, geyik ve barbastelle ile temsil edilir. Bazı nadir türler de dahil olmak üzere kuşlar parkta yaygındır. şah kartal, büyük orman kartalı, küçük kerkenez, bıldırcın kılavuzu, bozkır kartalı, kara çaylak, akbaba, çayır tuygunu, Kafkas orman tavuğu ve Kafkas kekliğini içerir. Alabalık, listedeki tek balık türüdür.

Galeri
------

* Tuşeti Millî ParkıTuşeti Millî Parkı
* Parktaki bir korucu kulübesiParktaki bir korucu kulübesi
* Parkın bir başka manzarasıParkın bir başka manzarası
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Ayrıca bakınız
--------------

* Lagodekhi Koruma Alanları
* Tuşeti Tabiatı Koruma Alanı
* Tuşeti Koruma Alanı

Kaynakça
--------

1. 1 2  Tusheti in Georgia 11 Temmuz 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. *Protected Planet*
2. ↑  "*Pinus sylvestris* (*sosnowskyi*)". 14 Kasım 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2020.
3. ↑  "*Pinus sylvestris* var. *hamata* Steven". 20 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2020.
4. ↑  "Tusheti protected area, Georgia". 26 Nisan 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2020.
5. 1 2  "Tushetian Protected Landscape". tusheti.ge. 28 Haziran 2004 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2015.
6. 1 2  "Wildlife viewing in Georgia's Tusheti National Park". IUCN Organization. 5 Aralık 2012. 10 Mart 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2015.
7. ↑  "Tusheti National Park Visitor Centre". Agency of Protected Areas. 24 Kasım 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2015.
8. ↑  "Naturschutzgebiete & Nationalparks" (Almanca). Georgia Insight. 18 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2015.
9. ↑  "Georgia: Tusheti Natural Reserve". Planet Doc TV. 19 Ekim 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2015.
10. ↑  "Biodiversity of Tusheti Protected areas". 11 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2020.

| * g
* t
* d
Gürcistan'daki korunan alanlar |
| --- |
| Millî parklar | 
* Algeti
* Borcomi-Haragauli
* Cavaheti
* Kazbek
* Kintrişi
* Kolheti
* Maçahela
* Mtirala
* Pshav-Khevsureti
* Tiflis
* Tuşeti
* Vaşlovani

 |
| Tabiatı koruma alanları | 
* Babaneuri
* Batsara
* Biçvinta-Miuseri
* Borcomi
* Kintrişi
* Kobuleti
* Lagodehi
* Liahvi
* Mariamcvari
* Pshu-Gumista
* Ritsa
* Sataplia
* Tuşeti
* Vaşlovani

 |
| Habitat/tür yönetim alanları | 
* Acameti
* Asa
* Bugdasheni
* Çaçuna
* Gardabani
* Ilto
* Iori
* Kartsakhi
* Katsoburi
* Khanchali
* Kobuleti
* Korugi
* Ktsia-Tabatskuri
* Lagodekhi
* Madatapa
* Nedzvi
* Sataplia
* Sulda
* Tetrobi

 |
| Koruma alanları | 
* Tuşeti

 |