**Jane Hamilton Hall** (23 Haziran 1915 – Kasım 1981), Amerikalı fizikçidir. II. Dünya Savaşı sırasında Manhattan Projesi'nde çalıştı. Savaştan sonra Los Alamos Ulusal Laboratuvarı'nda çalışmaya devam etti ve Clementine nükleer reaktörünün yapımını ve işletmeye sokulmasını denetledi. 1958'de laboratuvarın müdür yardımcısı oldu. 1956'dan 1959'a kadar Atom Enerjisi Komisyonu Genel Danışma Komitesi sekreterliği yaptı ve 1966'dan 1972'ye kadar komite üyeliği yaptı.

Biyografi
---------

Jane Hall, yaklaşık 1950'ler
Jane Hamilton, 23 Haziran 1915'te Denver, Kolorado'da doğdu. Chicago Üniversitesi'ne gitti ve 1937'de Bachelor of Science (BS), 1938'de Master of Science (MS) ve 1942'de "X-ışınlarının potasyum klorür ve potasyum bromür kristalleri ile dağınık sıcaklık dağılımı" konulu tez ile fizik alanında doktorasını (Ph.D.) tamamladı. Bu sırada aynı üniversitede fizik öğrencisi olan David Hall ile 1939'da tanıştı ve evlendi. Çiftin Malcolm ve Linda adında iki çocukları oldu. Uluslararası bir kadın kardeşliği olan Alpha Gamma Delta'nın bir üyesiydi.

Denver Üniversitesi'nde eğitmen olarak bir yıl çalıştıktan sonra, eşiyle birlikte Chicago Üniversitesi Metalurji Laboratuvarı'nda II. Dünya Savaşı sırasında atom bombası geliştirme amacıyla kurulmuş Manhattan Projesi'ne katıldı. Nepotizm kuralları ikisinin de aynı gruplarda birlikte çalışmasını engelliyordu. Bu nedenle David nükleer reaktör tasarımı üzerinde çalışırken Hall, Herbert Parker'ın Sağlık Fiziği grubuna atandı ve kısa süre sonra bu grubun Özel Çalışmalar bölümünün başına geçti. Parker onu reaktörlerin güvenlik yönlerini araştırılmasına atadı. Bu kapsamda plütonyum solumanın tehlikelerini araştırdı.

Hall, DuPont'a atandı ve Hanford Engineer Works'te kıdemli bir süpervizör oldu. Hall ve David, 1944 ortalarında Hanford Sahası'na taşındı ve oradaki B Reaktörünün, ardından D ve F Reaktörlerinin inşasını denetlediler. Ekim 1945'te Enrico Fermi, Hall'u Argonne Ulusal Laboratuvarı'na yardımcı fizikçi ve laboratuvar yöneticisi olarak kendisine asistan olarak aldı.

Ancak Kasım 1945'te Hall ve David, Los Alamos Laboratuvarı'ndaçalışmayı kabul etti. Bu sırada taşradaki laboratuvar zor günler geçiriyordu çünkü savaş nedeniyle orada çalışan bilim insanlarının çoğu üniversitelerine ve laboratuvarlarına dönmek istiyor ve çok sayıda bilim insanı oradan ayrılıyordu. Ancak laboratuvar son teknoloji bilim üzerinde çalışıyordu. Çifte, Clementine nükleer reaktörünün yapımını ve işletmeye alınmasını denetleme görevi verildi. Clementine dünyanın ilk hızlı reaktörüydü, plütonyum kullanan ve sıvı metali soğutma sıvısı olarak kullanan ilk reaktördü. Sıvı metal olarak cıva kullanıyordu. 1946'da kritik hale geldi ve söküldüğü 1953 yılına kadar bilimsel deneyler için kullanıldı.

Hall'un araştırma ilgi alanları arasında nükleer reaktör geliştirme, X-ışını kristalografisi ve nötron fiziği ile kozmik ışınlar vardı. 1951 yılında Operation Greenhouse George nükleer testinin sonuçları hakkında Robert Oppenheimer'a bilgi verdi. Bu testte atom bombasının verimi 1 ons (28 g) ağırlığından daha az bir miktar döteryum ve trityum içeren küçük bir kapsul eklenerek "takviye" edilmişti. Yine de bombanın verimi 25 kiloton TNT (100 TJ) gücüne çıkmıştı.

Hall, 1958'de Los Alamos Ulusal Laboratuvarı'nın müdür yardımcısı oldu. O yıl Cenevre'deki Barış İçin Atom Konferansı'nda Amerika'yı temsil eden bir delege oldu. 1956'dan 1959'a kadar Atom Enerjisi Komisyonu'nun (AEC) Genel Danışma Komitesi (GAC) sekreteriydi ve 1966'dan 1972'ye kadar GAC'ın üyesi olarak çalıştı. Başkan Lyndon Johnson, 1966'da onu komiteye atadığında, GAC'de görev yapan ilk kadın oldu. Ayrıca, 1967'den 1972'ye kadar AEC Nükleer Malzemeler ve Koruma Önlemleri Danışma komitesinin bir üyesiydi. 1970 yılında Los Alamos Ulusal Laboratuvarı'ndan emekli oldu. Aynı yılın Ekim ayında, AEC başkanı Glenn Seaborg ona Atom Enerjisi Komisyonu Ödülü ve altın madalya takdim etti. Kasım 1981'de öldü.

Kaynakça
--------

1. ↑  "The Physical and Biological Sciences". *American Men and Women of Science*. 12th. 3, H-K: 2431. 1972. ISSN 0192-8570.
2. ↑  Hall (1942). "The temperature diffuse scattering of X-rays by potassium chloride and potassium bromide crystals". *Physical Review*. **61** (3-4): 158-167. doi:10.1103/PhysRev.61.158. 7 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2016.
3. 1 2 3 4  Howes & Herzenberg 1999.
4. 1 2  "Scientists Not Political Sages Says U.S. Woman Physicist". *Schenectady Gazette*. 13 Kasım 1970. 27 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2016.
5. ↑  "Alpha Gamma Delta Quarterly". Kış 2018. 16 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Şubat 2021.
6. 1 2 3 4  "Jane Hall to Receive AEC Citation" (PDF). *The Atom*. **7** (7). Temmuz–Ağustos 1970. 31 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 12 Temmuz 2016.
7. 1 2 3  "David Hall's Interview". Manhattan Project Voices. 2 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Temmuz 2016.
8. ↑  Bunker (Winter–Bahar 1983). "Early Reactors From Fermi's Water Boiler to Novel Power Prototypes" (PDF). *Los Alamos Science*: 124-131. 21 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 12 Temmuz 2016.
9. ↑  Rhodes 1995.
10. ↑  Sylves 1987.
11. ↑  "United States Social Security Death Index," database". Family Search. 19 Mayıs 2014. 7 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Temmuz 2016.

Kaynak kitaplar
---------------

* *Their Day in the Sun: Women of the Manhattan Project*. Philadelphia: Temple University Press. 1999. ISBN 978-1-56639-719-3. OCLC 49569088.
* *Dark Sun: The Making of the Hydrogen Bomb*. New York: Simon & Schuster. 1995. ISBN 978-0-684-80400-2. OCLC 32509950.
* *The Nuclear Oracles: a Political History of the General Advisory Committee of the Atomic Energy Commission, 1947-1977*. Ames: Iowa State University Press. 1987. ISBN 9780813800622. OCLC 15630365.