**Bath Okulu Faciası** (**Bath Okulu katliamı** olarak da bilinir) 18 Mayıs 1927'de Bath Township, Michigan'da Andrew Kehoe tarafından gerçekleştirilen bir dizi şiddetli saldırılardır. Saldırılar 38 ilkokul çocuğunun ve 6 yetişkinin ölümüne, en az 58 kişinin de yaralanmasına sebep olmuştur. Bath Consolidated Okul binasındaki zamanlanmış patlayıcılardan önce Kehoe, karısı Nellie Price Kehoe'yi öldürmüş ve çiftliğini bombalamıştı. Okulun alanına vardıktan sonra, kamyonunda sakladığı patlayıcıları patlattığında ölmüştür.

55 yaşındaki okul yönetim kurulu saymanı Kehoe, artan vergi ve ilçenin katipliği için 5 Nisan 1926 seçimlerinde yenilgisinden dolayı öfkelendi. Halk, bu yenilgiden sonra "öldürücü intikamını" planladığı düşünülüyordu. Kehoe, okul yönetiminde ve kişisel ilişkilerde yaşadığı zorluklarla ün kazanmıştı. Ayrıca, ipoteğinin Haziran 1926'da iptal edileceği bildirildi. Ertesi yıl Mayıs 1927'ye kadar Kehoe patlayıcı satın aldı. Onları gizlice mülküne ve okulun altına sakladı.

18 Mayıs 1927'de Kehoe, çiftlik evinde ve Bath Okulu'nda neredeyse aynı anda patlamalar başlattı. Patlayıcıları çiftliğin binalarını tahrip etti ve Bath Consolidated Okul binasının kuzey kanadından parçalandı. Kurtarıcılar okulda çalışmaya başlarken, Kehoe okul bahçesine kadar sürdü ve şarapnel dolu kamyonunun içinde dinamit patlattı. Kamyon patlaması Kehoe ve diğer dört kişiyi öldürdü ve aynı zamanda yakınlardaki insanları da yaraladı. Kurtarma çabaları sırasında, araştırmacılar okulun güney kanadında, kuzey kanadındaki ilk patlamalar ile aynı zamanda patlaması planlanan fakat patlamamış 500 pound (230 kg) dinamit ve pirotol keşfetti. Görünüşe göre Kehoe tüm okulu yok etmeyi ve okuldaki herkesi öldürmeyi amaçlıyordu.

Arka planı
----------

### Bath Township

Bath Township, Amerika Birleşik Devletleri'nin Michigan eyaletinde Lansing şehrinin 10 mil (16 kilometre) kuzey doğusunda bir ilçedir. İlçe 80 kilometrekarelik bir alanı kaplamaktadır ve Bath köyü bunun sınırları içinde bulunmaktadır. 1920'li yılların başında bölgede genellikle tarım ile ilgileniliyordu. Yıllarca süren tartışmaların ardından Bath Township'de oy verenler, yeni bir okul için ödeme yapmak üzere ilçe mülk vergilerindeki artışla birlikte 1922'de Bath Birleşik Okul bölgesinin kurulmasını onayladı. Okul ilk açıldığında, 1 ila 12. sınıf arasında değişen 236 öğrenci kaydoldu. Okulun açılışı tartışmalıydı, ancak Monty Ellsworth kitabında, daha küçük kırsal okulların yerine birleşik okulların büyük avantajları olduğunu yazmıştır. İlçe sınırları içerisindeki tüm mülkiyet sahipleri, daha yüksek katma değerli mülk vergisi ödemek zorunda kalmıştı. Bombalamanın olduğu zamanlarda, köyde ikamet eden yaklaşık 300 yetişkin bulunmaktaydı.

### Andrew Kehoe

A gray-haired man dressed in a dark suit and white shirt, is looking directly at the photographer. He is sitting in a chair at a table while apparently holding up a cigar.Andrew Kehoe, y. 1920
Andrew Philip Kehoe 1 Şubat 1872'de Michigan, Tecumseh'de 13 kişilik bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelmiştir ve yerel bir lisede eğitim almıştır. Mezun olduktan sonra, East Lansing'deki Michigan Eyalet Üniversitesi'nde elektrik mühendisliği okumuştur ve ardından St.Louis'e taşınarak elektrikçi olarak çalışmıştır. Birkaç yıl sonra Michigan'a babasının çiftliğine döndü.

Annesinin ölümünden sonra Kehoe'nun babası Philip çok daha genç bir dulla evlendi ve bir kız çocukları olmuştur. Eylül 1911'de üvey annesi ailenin petrol sobasını yakmaya çalışırken soba patladı ve üvey annesi alev aldı. Kehoe üzerine bir kova su attı, ancak ateş yağ bazlıydı ve bunun sonucunda alevler daha hızlı yayıldı ve bütün vücudunu kapladı. Yaralanmalar ölümcüldü. Kehoe'nun bazı komşuları soba patlamasına Kehoe'un neden olduğuna inanıyordu. Ellsworth'un kaleme aldığı *The Bath School Disaster'da* bu olayların, Kehoe 14 yaşındayken meydana geldiğini belirtilir. Ellsworth kitabında sobanın kasıtlı olarak kurcalandığına dair söylentilere dikkat çekmektedir.

Üvey annesinin ölümünden sonra Kehoe, 1912'de 40 yaşında Ellen "Nellie" Price ile evlendi. Yedi yıl sonra Bath dışındaki bir çiftliğe taşındılar. Kehoe'nun güvenilir olduğu ve komşuları için iyilik ve gönüllü işler yaptığı söylenmektedir. Ayrıca herhangi bir anlaşmazlığa karşı çok sabırsız olduğu ve komşusunun bir keresinde mülkiyetine gelip havlayarak onu rahatsız eden köpeğini silahla vurarak öldürdüğü söylenmektedir. Bir keresinde de beklentilerini yerine getirmediği için atlarından birini ölünceye kadar dövmüştü.

Kehoe tutumlu olmasıyla biliniyordu ve 1924 yılında okul kurulunda üç yıl boyunca bir mütevelli ve bir yıl sayman olarak seçilmişti. Daha düşük vergiler için süreli çabalamış, ve daha sonra yönetim kurulu başkanı M. W. Keys'in dediğine göre "en önemli ekipmanlara bile harcanacak parayı vermemek için diretmişti". Kehoe'nun, genellikle yönetim kurulunun geri kalanına karşı oy kullanması, hep kendi istediğinin olmasını diretmesi ve ilçe mali yetkilileriyle tartışması nedeniyle birlikte çalışması zor biri olarak kabul ediliyordu. Çok fazla vergi ödemesinden dolayı itiraz etmiş ve daha az vergi ödemek için mülkiyetinin değerini düşürmeye çalışmıştır. 1922'de, Bath İlçesi okul vergisi her 1000 dolar için 12.26 dolardı (Kehoe'un çiftliğinin değeri yaklaşık on bin dolar kadardı). 1923'te okul yönetim kurulu vergiyi her 1000 dolar için 18.80 dolara daha sonra 1926'da ise 19.80 dolara çıktı. Bu da 1922'de 122.60 dolar (enflasyona göre günümüzdeki değeri 1918 dolar) vergi ödeyen Kehoe'nun vergi borcunu 1926'da 198 dolara (enflasyona göre günümüzdeki değeri 2827 dolar) çıkardı. 1926 senesinin Haziran ayında, Kehoe'ya mülkünde ipotek tutan karısının amcasının dul karısının haciz işlemlerine başladığı bildirildi. Felaketin ardından, haciz tebligatında bulunan Şerif Fox, Kehoe'nun "300 dolarlık okul vergisi için olmasaydı, bu ipoteği ödemiş olabilirim" dediğini bildirdi. İpotek sahibi Bayan Price da, Kehoe'nin kendisine hacizden bahsettiğinde "Eğer ben o evde yaşayamazsam başka hiç kimse yaşayamaz" dediğini bildirdi.

Kehoe 1925 yılında geçici olarak sicil memuru pozisyonunu doldurmak için atandı, ancak Nisan 1926 seçimlerinde yenildi. Toplumun onu bu şekilde reddetmesi onu kızdırdı. Ellsworth, Kehoe'un Bath Birleşik Okulu'nu yok etmek ve ilçenin çocuklarını ve üyelerini öldürmek üzere yaptığı "öldürücü intikamını" planlamasının sebebinin bu yenilginin olduğunu düşündüğünü yazmıştır. *Bath Katliamı'nda* Arnie Bernstein, Robert D. Hare'nin Psikopati Kontrol Listesine atıfta bulunuyor ve Andrew Kehoe'nun "profile çok iyi uyduğunu" söylüyor.

Kehoe'nun komşusu A. McMullen, Kehoe'nin bir önceki yıl boyunca çiftliğinde tamamen çalışmayı bıraktığını ve Kehoe'nin intihar planlayabileceğini düşündüğünü söyledi. Kehoe ona Nisan 1927'de atlarından birini vermişti, ancak McMullen intihar edeceğini düşündüğünden geri verdi. Daha sonra Kehoe'nin çiftliğini yok etmek için yaptığı hazırlıkların bir parçası olarak tüm tel çitlerini kestiği, genç gölge ağaçlarını öldürmek için ağaç kabuklarını kestiğini ve asmaları kestiği ve yaptığı hasarı saklamak için köklerinden kesilmiş bitkileri kütüklerine geri koyduğu keşfedilmiştir. Kereste ve diğer malzemeleri topladı ve daha sonra yangın çıkaran bir bomba ile imha ettiği alet kulübesine koydu.

Bombalama zamanında Nellie Kehoe, o zaman etkili bir tedavisi olmayan tüberküloza benzeyen kronik bir hastalığa yakalandı. Sık sık hastanede kalması ailenin borcuna katkıda bulunmuş olabilir. Kehoe aylar önce ipotek ve ev sahibi sigorta ödemelerini durdurmuştu.

### Patlayıcıların satın alınması ve yerleştirilmesi

Okulun altından çıkartılan patlayıcılar
Kehoe'nun okul çocuklarını ve kasaba halkını katletme kararını ne zaman aldığına dair herhangi bir belirti bulunmamaktadır, fakat komşusu olan Ellsworth, 5 Nisan 1926 kasaba sicil memurluğu seçimlerinde yenildikten sonra bu kararı aldığını düşünmektedir. Kasaba halkının genel kanısı ise planlarının üzerinde bir önceki Ağustos'tan beri çalıştığı üzerineydi. Bath Okulu Yönetim Kurulu üyesi M. W. Keyes, The New York Times'e şöyle demiştir:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Okulu patlama planlarını 1926 sonbaharında yaptığına dair hiçbir şüphem yok... Deneyimli bir elektrikçiydi ve yönetim kurulu okuldaki aydınlatma sisteminde onarım yapması için onu işe almıştı. Patlayıcıları yerleştirmek ve onları patlamak için gerekli kabloları döşemek için birçok imkânı vardı. | „ |
|  |

Kehoe 1926 yaz tatili boyunca okul binasına erişimi vardı. 1926'nın ortasından sonra, dönemin çiftçileri tarafından kazı patlamaları ve moloz yakmak için kullanılan bir yanıcı patlayıcı malzeme olan pirotoldan bir tondan fazla almaya başladı. Kasım 1926'da, Lansing'e giderek spor eşyaları satan bir mağazadan 2 kutu dinamit aldı. Dinamit o zamanlar o kadar çok sık kullanılıyordu ki, farklı tarihlerde farklı yerlerden aldığı küçük miktarlardaki patlayıcılar hiç şüphe çekmemişti. Komşular çiftlikte sürekli olarak patlama duyduklarını belirttiler ve bir tanesi ona "dinamit çiftçisi" dedi. Felaketin ardından Michigan Eyalet Polisi müfettişlerinin bir köprü şantiyesinden önemli miktarda dinamit çalındığını ve Andrew Kehoe'nun hırsızlıktan şüphelenildiğini bildirdiler. Müfettişler ayrıca okulun bodrumunda bir kap benzin buldular. Kaba bir tür tüp takılmıştı ve müfettişler Kehoe'nun bir kıvılcım sayesinde benzin buharının tutuşmasını ve yanan benzini etrafa saçılmasını planladıklarını düşündüler. Okulun hasar almamış kısmında Kehoe'nun bodrum tavanındaki altı uzun saçak borusunun, üç bambu oltanın ve "yel değirmeni çubuğu" olarak tanımlanmış yerlere patlayıcı gizlediği keşfedilmiştir.

Halk Güvenliği Departmanı'na çalışan Michigan Eyalet Polisi dedektifi, Teğmen Lyle Morse'un ifadesine göre Kehoe 1926 yılının Aralık ayında .30 kalibrelik Winchester mekanizmalı tüfek almıştı.

### Çeşitli hazırlıklar

late 19th Century 2-story farmhouse with porches and a barn in the backgroundFelaketten önce Andrew ve Nellie Kehoe'nun evi
18 Mayıs'tan önce, Kehoe kamyonunun arka koltuğunu bir patlama sırasında şarapnel üretebilecek metal enkazla doldurmuştu. Ayrıca patlayıcıları taşırken kamyonunun bozulmasını önlemek amacıyla bir lastik seti almıştı. Daha fazla patlayıcı için Lansing'e gidip geliyor oradan da okula, kasabaya ve evine gidiyordu. Okulun yanındaki evde yaşayan Ida Hall, Mayıs ayında farklı gecelerde okul etrafında bir hareketliliğin olduğunu görmüştü. Bir sabah erken saatlerde de bir adamın içeriye eşyalar taşıdığını görmüştü. Ayrıca birçok kere gece vakti binanın etrafında araçların olduğunu belirtmişti. Hall bu olayları daha önce bir akrabasına anlatmıştı ama polise ihbar etmemişti.

Nellie, St. Lawrence Hastanesi'nden 16 Mayıs günü taburcu edilmiş ve taburcu edilmesiyle iki gün sonra gerçekleşecek olan bombalama arasında bir zamanda kocası tarafından öldürülmüştü. Kehoe cesedini tavuk kümesinin arkasında çiftlik patlamalarından ve yangından sonra tamamen yanmış bir şekilde bulunduğu el arabasına koymuştu. El arabasının etrafında gümüş eşyalar ve metal bir kumbara vardı. Birkaç banknotun külleri kumbaranın üstündeki bir delikten görülebiliyordu. Kehoe ev yapımı pirotol yangın bombalarını evinin ve çiftlik binalarının etrafına yerleştirmiş ve bağlamıştı.

Facia günü
----------

### Çiftlik bombaları

a single chimney is all that is left standing after Kehoe's bombs destroyed his farmPatlamadan sonra Kehoe çiftliğinin kalıntıları
Yaklaşık sabah saat 8:45'te, Kehoe evindeki ve çiftlik binalarındaki yangın bombalarını patlatmış ve bazı enkazların komşusunun kümes hayvan yetiştirdiği binaya doğru uçmasına sebep olmuştur. Komşular yangını fark etmiş ve gönüllüler hemen olay mahalline koşuşturmuştur.

O. H. Bush ve birkaç diğer adam hayatta kalanları aramak için çiftlik evinin kırık camından içeri girmişlerdir. Evde hiç kimseyi bulamayınca, yangın oturma odasına sıçramadan kurtarabildikleri mobilyaları kurtarmışlardır. Bush bir köşede dinamit bulmuş, bunlardan alabildiklerini kucaklamış ve bir adama vermiştir. Kehoe Ford kamyonuyla yanan mülkünü terk ederken, ateşi söndürmeye çalışanlara okula gitmelerini söylemiş ve aracıyla uzaklaşıp gitmiştir.

### Kuzey kanadı patlaması

onlookers mill around, looking at the half-destroyed Bath School buildingBombalamadan sonra okul binasının ön görünümü
Bath Birleşmiş Okulu'nda dersler saat 8: 30'da başlardı. Kehoe, okulun kuzey kanadının bodrum katında, saat 8:45'te gizlediği dinamit ve pirotolü patlatan bir çalar saat ayarlamıştı. Kehoe çiftliği yangınına doğru hareket eden kurtarma ekipleri okul binasındaki patlamayı duymuş ve bu yöne dönmüşlerdi. Kırsal kesimdeki ebeveynler okula koşuşturmuşlardır. Okul binası, çoğunlukla çocuklar olmak üzere ilk patlamada 38 kişinin öldüğü bir savaş bölgesine benzemekteydi.

Görgü tanıklarına ve hayatta kalanlara daha sonra gazeteciler tarafından röportaj yapılmıştır. Birinci sınıf öğretmeni Bernice Sterling, Associated Press muhabirine patlamanın bir depreme benzediğini söylemiş, "... hava uçan çocuklar, sıralar ve kitaplarla doluydu. Çocuk havaya uçmuş ve bazıları binanın dışına fırlamışlardı" demiştir. Görgü tanığı Robert Gates olay mahalinin tam bir kaos ortamı olduğunu söylemiştir:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Bütün anneler okul bahçesine koşarak geldi ve çocuğu hakkında bilgi istedi ve çimler üzerinde yatan cansız bedeni gördüklerine sallanarak ağladılar... Kısa zamanda, 100'den fazla erkek okulun enkazını kaldırmaya başlamıştı ve bir o kadar da kadın çılgınca çocuklarının izini bulmak için kereste ve kırık tuğlaları adeta pençeliyorlardı. Ortalama bir erkeğin levye olmadan kaldıramayacağı kadar ağır bir harç ile bağlanmış bir tuğla kümesini bir kadının kaldırıp havaya attığını gördüm. | „ |
|  |

Ellsworth ayrıca kitabında "Bir anne olan Bayan Eugene Hart'ı okula yakın bir yerde her iki yanında iki ölü kızın bulunduğu bir bankta hastaneye yetiştirdikten kısa bir süre sonra vefat eden oğlu Percy'i tutarken gördüm. Tam o sıralarda da Kehoe arabasını patlamış ve Bay ve Bayan Hart'ın en büyük oğlu Perry'i ciddi bir şekilde yaralamıştı." diye yazmaktadır.

Okulun kuzey kanadı çatının kenarı yere gelecek şekilde çökmüştü. Ellsworth olayı "Çatının altında beş ve altı yaşlarında bir çocuk yığını vardı..." şeklinde anımsamaktadır. Ellsworth arabayla çiftliğine gidip, çatıyı çocukların üstünden çekmeye yetecek kadar ağır bir halat almak için gönüllü olmuştu. Çiftliğine döndüğünde, Kehoe'nun ters yöne, okula doğru arabayla ilerlemekte olduğunu gördü. "Gülümsedi ve elini salladı" dedi Ellsworth. "Gülümsediğinde 32 dişini görebiliyordum."

### Kamyon patlaması

the almost destroyed chassis of Kehoe's Ford pickup truck, surrounded by onlookersPatlamadan sonra Kehoe'nun Ford kamyonunun kalıntıları
Kehoe ilk patlamanın yaklaşık yarım saat ardından arabayla okulun önüne geldi. Başkomiser Huyck'ı gördü ve onu kamyonuna çağırdı. Charles Hawson soruşturmada bu iki adamın bir tür uzun bir silahla ile boğuştuklarını gördüğüne ve ardından Kehoe'nun kamyonunda sakladığı bombaları patlattığına dair ifade verdi. Patlama sonucu, Kehoe'nun kendisi, Başkomiser Huyck, emekli çiftçi Nelson McFarren ve 8 yaşında ikinci sınıf öğrenci Cleo Clayton ölmüştür. Clayton ilk patlamadan sağ kurtulmuş ve daha sonra okul binasından sağlıklı bir şekilde dışarı çıkmıştır fakat ardından patlayan araçtan fırlayan parçalar sebebiyle öldürüldü.

Kamyon patlaması, geniş bir alana döküntü yaydı ve çatıları yanan benzinden alev alarak, yarım blok öteye park etmiş arabalara büyük hasar verdi. Birkaç kişiye hasar verdi ve postane müdürü Glenn O. Smith'i ayağını kaybettirerek ölümcül bir şekilde yaralamış ve hastaneye gidemeden ölmüştür. O. H. Bush ekibinden birinin "Glenn Smith'in yaralarını sardığını" anımsadı. "Bacağı havaya uçmuştu."

### Kurtarma ve İyileşme

Telefon operatörleri doktorları, mezarcıları, bölge hastanesi çalışanlarını ve yardım edebilecek herkesi çağırmak için istasyonlarında saatlerce kaldılar. Lansing İtfaiyesi birkaç itfaiyeci ve şefini gönderdi. Her ikisi de I.Dünya Savaşı'nda görev yapmış olan yerel doktor J. A. Crum ve hemşire eşi, Bath eczanelerini bir triyaj merkezine dönüştürdü. Ölü bedenler morg olarak kullanılan belediye binasına götürüldü.

Yüzlerce insan, bütün gün ve gece, enkaz altında kalmış çocukları bulmak ve kurtarmak için çalıştı. Bölge müteahhitleri tüm erkeklerini yardım etmeye gönderdi ve diğer pek çok kişi yardım çağrılarına karşılık olarak olay yerine geldi. Sonunda, 34 itfaiyeci ve Lansing İtfaiye şefi, olay yerine gelen ve olay yerinin trafiğini yöneten birkaç Michigan Eyalet Polisi geldi. Yaralananlar ve ölenler Lansing'deki Sparrow Hastanesi ve St. Lawrence Hastanesi'ne nakledildi. St. Lawrance tesisinin inşası büyük ölçüde Nellie Kehoe'nun amcası ve Oldsmobile'in Lansing Araç Montaj fabrikasından sorumlu bir yönetici olan Lawrence Price tarafından finanse edilmiştir. Michigan Valisi Fred W. Green, facianın olduğu günün öğlen vakti bölgeye gelmiş ve tuğla taşıyarak kurtarma çalışmalarına yardım etmiştir. Lansing'deki Lawrence Baking Company, ilçenin topluluk salonunda kurtarıcılara servis edilen turta ve sandviçlerle dolu bir kamyon gönderdi.

Sign that Kehoe made and left on a fence at his farm, black lettering on a white painted board – "Criminals are made, not born."Kehoe'nin yazdığı ve çiftliğinde bir çitin üzerinde bıraktığı mesajı (İnsanlar suçlu doğmazlar, suçlu olmaya itilirler)
Hayatta kalanların ve kurbanların arayışı sırasında, kurtarıcılar okulun güney kanadında patlayamamış 230 kilogramlık (500 pound) daha dinamit buldular. Michigan Eyalet Polisi'nin bombayı etkisiz hale getirmesi için aramalar durdurulmuştur. Bombayı etkisiz hale getiren ekip sabah 8:45'e ayarlı bir alarm saati daha buldular. Dedektifler, ilk patlamanın diğer bombalarda bir kısa devre etkisi yarattığını bu yüzden patlamadıklarını düşünmekteydiler. Bütün bina arandıktan sonra kurtarma çalışmaları devam etti.

Polis ve itfaiye görevlileri yangını araştırmak üzere Kehoe çiftliğinde toplandılar. Eyalet polisleri, hala verem hastanesinde olduğunu düşünerek bütün Michigan'da Nellie Kehoe'yu aramışlardır, ancak kömürleşmiş kalıntıları facianın ertesi günü, çiftlik kalıntıları arasında bulunmuştur. Kehoe çiftliğindeki bütün yapılar yok edilmiştir. Kehoe'nun iki atı ahır içinde kapana kısılmış bir şekilde alevler içinde can vermiştir. Atların cesetleri incelendiğinde ayaklarının bir telle birbirine bağlandığı böylece çiftlik havaya uçup alev aldığında kaçmaları ve kurtulmaları imkânsız hale geldiği görülmüştür. Müfettişler Kehoe'nun son mesajını yazdığı tahta bir levha bulmuşlardır: "İnsanlar suçlu doğmazlar, suçlu olmaya itilirler".

Sonrası
-------

Amerikan Kızılhaçı, Crum eczahanesinde bir operasyon merkezi kurdu ve kurbanlara yardım etme ve onları rahatlatma çalışmalarında önderlik etti. Lansing Kızılhaç merkezi, telefonları cevaplamak, ölü ve yaralı listesini güncellemek, bilgi vermek ve ertesi günkü hizmetleri planlamak için gece 23:30'a kadar açık kaldı. Associated Press tarafından o tarihte bildirildiği üzere, yerel topluluk cömertçe karşılık vermişti: "aynı duyguları paylaşan halk saldırıya uğraşmış bu topluluğun rehabilitasyonunu sağladı. Yardım, sevdiklerini kaybedenlerin acılarını bir nebze olsun azaltma umuduyla özgürce dağıtıldı." Kızılhaç hem yaralıların hastane ücretlerini hem de hayatını kaybetmişlerin defin ücretlerini ödemek üzere gönderilen bağışları düzenledi. Birkaç haftada, Clinton County Denetim Kurulu'ndan 2.500 dolar ve Michigan Eyalet Meclisi'nden 2.000 dolar olmak üzere toplamda 5.284,15 dolar (2020'deki değeri 80,181 dolar) bağış toplanmıştı.

Facia ilerleyen günlerde bütün ülkede gündem olmuş, Charles Lindbergh'in trans-Atlantik geçişi ile manşetlere atılmış,(Lindbergh'in geçişi daha çok ilgi gördü) ve ulusal bir yasa sebep olmuştu. Birleşmiş Devletlerdeki gazete manşetleri Kehoe'yu manyak, deli ve iblis olarak tanıtmıştı.

Dünyanın dört bir yanından insanlar, bazı İtalyan okullarından gelen mektuplar da dahil olmak üzere, ailelere ve Bath topluluğuna aynı duyguları paylaştıklarını ifade etti. Bir 5. sınıf öğrencileri şöyle yazdı: "Küçük olsak bile, sevgili kardeşlerimize başına gelen tüm kederi ve talihsizliği anlıyoruz." Başka bir İtalyan öğrenci sınıfı ise şöyle yazdı: "Talihsiz annelere ve babalara, onlara inen büyük üzüntüyü taşıma gücü vermek için Tanrı'ya dua ediyoruz, ruh olarak size yakınız."

Kehoe'nun cesedi kız kardeşlerinden biri tarafından alındı ve St. Johns, Michigan'da Mount Rest Mezarlığı'nın kimsesizler kısmına işaretlenmemiş bir mezara gömüldü. Price ailesi Nellie Price Kehoe'yu ise Lansing mezarlığını evlilik öncesi soyadıyla gömdüler.

Dışarıdaki bölgelerden ve çevre eyaletlerden araçlarla binlerce kişiye Bath'a geldi. Sadece Cumartesi günü 100.000'den fazla araç geçti ve bu bölge için çok fazla bir trafikti. Bazı Bath vatandaşları bunu keder zamanlarına haksız bir müdahale olarak kabul ettiler, ancak çoğu bunu çevredeki toplulukların sempati ve destek gösterisi olarak kabul etti. Bireysel kurbanların mezarları, felaketten iki gün sonra Cuma günü başladı. Cenazeler ve mezarlar tüm ölüler gömülene kadar Cumartesi ve Pazar günleri devam etti. Trajediyi takip eden bir süre boyunca kasaba ve Kehoe'nun yanmış çiftliği meraklıları kasabaya çekmeye devam etti.

### Adli Soruşturma

Soruşturma memuru facianın olduğu gün olay mahalline geldi ve Baş komiser Huyck'ın ölümünü araştırmak üzere altı topluluk liderini jüri olarak göreve aldı. 19 Mays'ta gayriresmî ifadeler alınmış ve resmi olarak adli soruşturma 23 Mayıs'ta başlamıştır. Clinton County savcısı soruşturmayı yönetti ve 50'den fazla kişi jüri önünde ifade verdi. İfadesi sırasında, David Hart, Kehoe'nun kendisine "bir atı öldürdüğününden" bahsettiğini ve *The New York Times* insanların Kehoe hakkında "frenlenemez öfkesinin" ve "bir şeyleri öldürmeye karşı aşırı tutkusu" olduğunu söylediğini yazdı. Komşuları yakın zamanlarda çiftliğinde binaları kablolarla bağlamaya başladığına ve sebeplerini söylemekten hep kaçındığına dair ifade verdiler.

Kehoe'nun komşusu Sidney J. Howell ifadesinde, Kehoe'nun çiftliğinde yangın başladıktan sonra Kehoe'nun onu ve üç adamı orayı terk etmeleri için uyardığını ve "Beyler, sizler benim arkadaşımsınız, buradan çıksanız ve okula gitseniz daha iyi edersiniz" dediğini söyledi. Bath yakınlarında telefon hatlarında çalışan üç kişinin okula doğru giden yolda Kehoe'nun kamyonuyla birlikte geçtiğini ve okula vardığını gördüklerini söylediler. Arabayı aniden yana kırarak okulun önünde durmuştu. Hemen ardından, telefon hattı çalışanlarına göre, kamyon hayata uçmuş ve içlerinden birine şarapnel saplanmıştı. Diğerleri ise Kehoe'nun durduktan sonra beklediğini, Huyck'ı kamyonuna çağırdığını, ikisinin bir süre kapıştığını ve ardından Kehoe'nun kamyonunu uçtuğunu söyledi.

Suçlunun Kehoe olduğuna dair hiçbir şüphe olmamasına rağmen, jüriden okul yönetim kurulunun veya çalışanlarının ihmalden suçlu olup olmadıklarını bulmaları istenmişti. Bir haftadan uzun süren ifadeler sonucunda, jüriler okul kurulunu ve çalışanlarını suçsuz olduklarına kanaat getirmişlerdi. Jüriler kararlarını şu şekilde açıklamıştır:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Kehoe'nun planlarını aklı dengesi yerinde olarak ve şüphe çekmeyecek şekilde gizlice yaptığını, okul yönetiminin ve okul hademesi Frank Smith'in görevlerinde ihmalkar olmadıklarını ve Kehoe'nun planının keşfedilmemesinde bir ihmalden suçlu olmadıklarını görüyoruz. | „ |
|  |

Soruşturma sonucu Kehoe'nun Başkomiser Emory Huyck'ı 18 Mayıs günü öldürdüğü kararına vardı. Ayrıca jüriler okulun bir plan dahilinde havaya uçurulduğunu ve Kehoe'nun, hiçbir yardımcısı olmadan, karısı Nellie dahil olmak üzere toplamda 43 kişinin ölümüne sebep olduğuna karar vermişti. Kehoe'nun ölüm sebebinin intihar olduğuna kanaat getirilmişti ve böylece ölü sayısı soruşma sırasında 44'e çıkmıştı.

Bombalamadan üç ay sonra 22 Ağustos'ta 4. sınıf öğrencisi Beatrice Gibbs kalça ameliyatının ardından öldü. Ölümü Bath Okul faciasına direkt olarak bağlanabilen 45. ve son ölümdü. Böylelikle bu saldırı bir Amerikan okuluna yapılan en ölümcü saldırı olmuştu. Marjorie Fritz'in küçük kardeşi Richard Fritz patlamada yaralanmıştı ve yaklaşık bir yıl sonra kalp kası iltihabı nedeniyle sekiz yaşında ölmüştür. Richard'ın adı genellikle kurbanlar listesinde bulunmasa da, ölümünün yaralanmalardan dolayı oluşan enfeksiyonlardan olduğu düşünülmektedir.

### Yeniden İnşa

Vali Green kısa sürede kasaba halkına yardım etmek için bağış çağrısında bulundu ve bağışçılar, eyalet ve yerel yönetimler tarafından sağlanan parayla Bath Yardım Fonu'nu kurdu. Ülkenin dört bir yanından insanlar fona bağışta bulundu.

Okul 5 Eylül 1927 tarihinde devam etti ve 1927-1928 okul yılı için, halk merkezi, belediye binası ve iki perakende satış binası kullanıldı. Hayatta kalan öğrencilerin çoğu geri dönmüştü. Kurul Luther,Michigan'dan O. M. Brant'ı, Hyuck'ın baş komiserlik görevine devam etmek üzere atadı. Lansing'de mimar olan Warren Holmes bina planlarını bağışladı ve okul kurulu yeni bina için anlaşmaları 14 Eylül'de onayladı. 15 Eylül'de Michigan ABD Senatör'ü James J. Couzens yeni okulun inşasına yardım için kurulan Bath inşa fonuna 75.000 dolarlık (2020'de değeri 1.138.070 dolar) kişisel çekini bağışladı.

Kurul okulun hasar gören kısmını yıktı ve bağışlanan fonlarla yeni bir kanat inşa etti. Yeniden yapılanma sırasında binada üç defa dinamit bulunmuştur. 18 Ağustos 1928'de James Couzens Tarım Okulu ithaf edilmiştir. Kehoe çiftliği zemininde hiçbir patlayıcının gizlenmediğinden emin olmak için tamamen kazılmış ve ardından ipotek borcunu ödemek üzere açık artırmada satılmıştır.

### Miras

Sanatçı Carleton W. Angell, 1928'de *Girl With a Cat* (aynı zamanda *Kedicikli Kız* olarak da bilinir) isimli bir heykeli kurula sundu. Okul bölgesinin ortaokulundaki Bath Okulu Müzesi, heykel de dahil olmak üzere felaketle bağlantılı birçok eşyayı içermektedir.

1975'te Couzens binası yıkılmış ve bölge kurbanlara ithaf edilerek James Couzens Anıt Parkı olarak bayındırlık işlemleri yapılmıştır. Parkın merkezinde faciadan kurtulan ve okul binası yıkılana kadar okulda duran Bath Birleşik Okulunun orijinal kupolası bulunmaktadır. Bazı tartışmalardan sonra, Michigan Tarih Komisyonu tarafından 1991 yılında parka Michigan Eyaleti Tarihi İşaret inşa edilmiştir. 202 yılında parkın girişindeki büyük bir taşa faciada hayatını kaybedenlerin isimlerinin yazıldığı bronz bir plak yerleştirilmiştir.

Kasaba 3 Kasım 2008'de, mezarları hala belli olmayan son iki kurban, Emilie ve Robert Bromundt, için mezar taşlarının bağışlandığını açıkladı. Mezar taşlarının parası bir vakıftan gelen hibe ile ödendi. Eylül 2014'te, 1928'deki ölümü bombalama sırasındaki yaralanmalardan dolayı olduğu düşünülen Richard A. Fritz'in mezarına da mezar taşı koyuldu. Bu mezar taşının ücreti, facia hakkında kitap yazan bir yazar tarafından ödendi.

2011'de facia hakkında bir belgesel yayınlanmıştı. Belgeselde 2004 yılından itibaren birçok hayatta kalan kişiyle röportaj yapılmıştı. 18 Mayıs 2017'de, facianın 90. yılı Bath Ortaokulunda'ki bir panel ile anıldı.

Tıp uzmanları bu benzersiz tarihi okul terörizmini bir öğrenme deneyimi olarak görmektedirler.

* Michigan Eyaleti Tarihi İşaretiMichigan Eyaleti Tarihi İşareti
* Kurbanların ismi yazan bronz plaketKurbanların ismi yazan bronz plaket

Kaynakça
--------

1. ↑  "QuickFacts Bath charter township, Clinton County, Michigan 3 Şubat 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.". *United States Census Bureau*. Federal government of the United States. Retrieved February 3, 2020.
2. 1 2 3 4  Ellsworth, Monty J. (1927). "Chapter One—The Bath Consolidated School". *The Bath School Disaster*. Bath School Museum Committee (1991 ed.). OCLC 6743232. Archived from the original 24 Ekim 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (online version) on October 24, 2017. Retrieved September 21, 2018.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19  "School Dynamiter First Slew Wife 9 Ocak 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.". *New York Times*. May 20, 1927. Retrieved February 27, 2020.
4. 1 2 3 4 5 6  Ellsworth, Monty J. (1927). "Chapter Three—Life of Andrew Kehoe". *The Bath School Disaster*. Bath School Museum Committee (1991 ed.). Archived from the original (online version) on October 10, 2017. Retrieved September 21,2018.
5. 1 2 3 4 5  Bernstein, Arnie (March 2009). *Bath Massacre: America's First School Bombing*. Ann Arbor, Michigan: The University of Michigan Press. p. 216. ISBN 978-0-472-03346-1.
6. ↑  Parker, Grant (1992). *Mayday, History of a Village Holocaust*. Lansing, Michigan: Liberty Press. p. 27. ISBN 978-0-9604958-0-1.
7. ↑  Parker, Grant (1992). *Mayday, History of a Village Holocaust*. Lansing, Michigan: Liberty Press. p. 49. ISBN 978-0-9604958-0-1.
8. ↑  Parker, Grant (1992). *Mayday, History of a Village Holocaust*. Lansing, Michigan: Liberty Press. pp. 29–38. ISBN 978-0-9604958-0-1.
9. 1 2  Ellsworth, Monty J. (1927). "Chapter Four — Kehoe Made Own Troubles". *The Bath School Disaster*. Bath School Museum Committee (1991 ed.). OCLC 6743232. Archived from the original 24 Ekim 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (online version) on October 24, 2017. Retrieved September 21, 2018.
10. 1 2 3 4 5 6  Ellsworth, Monty J. (1927). "Chapter Five — Made Own Troubles". *The Bath School Disaster*. Bath School Museum Committee (1991 ed.). OCLC 6743232. Archived from the original 24 Ekim 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (online version) on October 24, 2017. Retrieved September 21, 2018.
11. ↑  Bernstein, Arnie (March 2009). *Bath Massacre: America's First School Bombing*. Ann Arbor, Michigan: The University of Michigan Press. p. 143. ISBN 978-0-472-03346-1.
12. ↑  Parker, Grant (1992). *Mayday, History of a Village Holocaust*. Lansing, Michigan: Liberty Press. p. 51. ISBN 978-0-9604958-0-1.
13. 1 2  *In the Matter of the Inquest as to the Cause of Death of Emery E. Huyck, Deceased* (Transcript of the May 23–25, 1927 Clinton County, Michigan Coroner's Inquest), State of Michigan, May 23–25, 1927
14. ↑  Buhk, Tobin (2011). *True Crime : Michigan: The State's Most Notorious Criminal Cases 15 Ocak 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.*. Stackpole Books. p. 57. ISBN 978-0-8117-4510-9. from the original on January 15, 2016. Retrieved January 15, 2013.
15. ↑  Foster, Eaton (May 20, 1927). "Children Hated By Dynamitard Neighbors Say 9 Ocak 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi." (PDF). *The Buffalo News*. United News. Retrieved January 19, 2020.
16. ↑  Pickard, Edward W. (May 26, 1927). "Demented Michigan Farmer Dynamites a School, Killing Forty-Four 9 Ocak 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.". *Saline Observer*. p. 8. Retrieved January 19, 2020.
17. ↑  "Maniac's Deed Stuns Parents of Child Dead 9 Ocak 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi." (PDF). *Buffalo Evening News*. Associated Press. May 19, 1927. p. 1. Retrieved January 19, 2020.
18. ↑  Parker, Grant (1992). *Mayday, History of a Village Holocaust*. Lansing, Michigan: Liberty Press. pp. 92–93. ISBN 978-0-9604958-0-1.
19. ↑  Parker, Grant (1992). *Mayday, History of a Village Holocaust*. Lansing, Michigan: Liberty Press. pp. 97–98. ISBN 978-0-9604958-0-1.
20. 1 2 3  Hixson, James W. (May–June 1999). "A May Day to Remember". *Michigan History Magazine*. Historical Society of Michigan. **83** (3).
21. ↑  "Andrew Kehoe". Biography.Com. Archived from the original on December 19, 2012. Retrieved January 15, 2013.
22. ↑  *In the Matter of the Inquest as to the Cause of Death of Emery E. Huyck, Deceased* (Transcript of the May 23–25, 1927 Clinton County, Michigan Coroner's Inquest), State of Michigan, May 23–25, 1927, pp. 1, 2, 13, 27, 167, 289, 337, 349
23. 1 2 3 4 5 6  Ellsworth, Monty J. (1927). "Chapter Two—Writer's Experience". *The Bath School Disaster*. Bath School Museum Committee (1991 ed.). Archived from the original (online version) on October 24, 2017. Retrieved September 21,2018.
24. 1 2 3  Burcar, Colleen (2011). *It Happened in Michigan: Remarkable Events That Shaped History*. Globe Pequot. pp. 86–87. ISBN 978-0-7627-6754-0. Retrieved January 15, 2013.
25. 1 2  "38 Persons, mostly children die, when insane farmer dynamites school 18 Mart 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.". *The Greenville News*. May 19, 1927. pp. 1, 14.
26. ↑  Schechter, Harold (2012). *Psycho USA 15 Ocak 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.*. Random House Digital. p. 278. ISBN 978-0-345-52448-5. from the original on January 15, 2016. Retrieved January 15, 2013.
27. ↑  "Man Who Killed 43 Slew Wife First, Only Accident Saved 150 From Death 21 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.". *ufdc.ufl.edu (University of Florida Digital Collections), news.google.com*. Youngstown Vindicator, Associated Press. May 19, 1927. pp. 1, 10. Retrieved March 4, 2020.
28. 1 2 3  The News-Herald (Franklin, Pennsylvania) (May 20, 1927). "Heart-rending Scenes Occur at Dynamited School 19 Temmuz 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.". *Newspapers.com*. p. 12. Archived from the original on July 19, 2018. Retrieved February 24, 2018.
29. 1 2  Eaton, Foster. "43 Dead, 43 Hurt in School Blasts Blamed on Maniac 18 Mart 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.". *Brooklyn Daily Times/Times Union (Brooklyn, NY)*. United Press. p. 1. Retrieved March 4, 2020. Mother after mother came running into the school yard, and demanded information about her child and, on seeing the lifeless form lying on the lawn, broke into sobs and swooned", he [Robert Gates] said. "In no time more than 100 men were at work tearing away the debris of the school, and nearly as many women were frantically pawing over the timber and broken bricks for trace of their children. I saw more than one woman lift clusters of brick held together by mortar heavier than the average man would think of handling without a crowbar.
30. ↑  *In the Matter of the Inquest as to the Cause of Death of Emery E. Huyck, Deceased* (Transcript of the May 23–25, 1927 Clinton County, Michigan Coroner's Inquest), State of Michigan, May 23–25, 1927, p. 326
31. ↑  *In the Matter of the Inquest as to the Cause of Death of Emery E. Huyck, Deceased* (Transcript of the May 23–25, 1927 Clinton County, Michigan Coroner's Inquest), State of Michigan, May 23–25, 1927, p. 352
32. ↑  Parker, Grant (1992). *Mayday, History of a Village Holocaust*. Lansing, Michigan: Liberty Press. p. 76. ISBN 978-0-9604958-0-1.
33. ↑  Ellsworth, Monty J. (1927). "Chapter Seven — Biographies". *The Bath School Disaster*. Bath School Museum Committee (1991 ed.). OCLC 6743232. Archived from the original 24 Ekim 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (online version) on October 24, 2017. Retrieved March 19, 2020.
34. ↑  "Report Bath Relief Work 4 Mart 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.". *www.clinton-county.org (Official Clinton County website)*. St. Johns, Michigan: Clinton County Republican-News. June 2, 1927. pp. 1, 3, 7. Retrieved March 4, 2020.
35. 1 2  "Friends Offer Aid to Blast Victims 9 Kasım 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.". *The Baltimore Sun*. May 21, 1927. p. 12. Archived from the original on November 9, 2019. Retrieved January 24, 2020.
36. ↑  "Ewing Reports on Bath Fund 4 Mart 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.". *www.clinton-county.org (Official Clinton County website)*. Clinton County Republican-News. June 23, 1927. pp. 1, 6. Retrieved March 4, 2020.
37. ↑  Peters, Justin (December 18, 2012). ""We Still Look at Ourselves as Survivors": More Than Eighty Years Later, Remembering the Deadliest School Massacre in American History 22 Aralık 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.". *Slate*. The Slate Group. from the original on December 22, 2012. Retrieved December 22, 2012.
38. ↑  Brennan, James. "Bath School Disaster". *The Michigan Historical Marker Web Site*. Archived from the original on October 13, 2007. Retrieved December 22, 2012.
39. ↑  Bernstein, Arnie (March 2009). *Bath Massacre: America's First School Bombing*. The University of Michigan Press. p. 150. ISBN 978-0-472-02470-4. Retrieved January 21, 2020.
40. ↑  Foster, Eaton (May 1927). "Maniac's Victims Total 43 Dead". *The Atlanta Constitution*. p. 17.
41. ↑  "Forty-One Killed When Fiend Blows up School 19 Mart 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.". *Los Angeles Times*. May 19, 1927. p. 1. Retrieved February 16, 2020.
42. ↑  Parker, Grant (1992). *Mayday, History of a Village Holocaust*. Lansing, Michigan: Liberty Press. pp. 170–172. ISBN 978-0-9604958-0-1.
43. 1 2  Parker, Grant (1992). *Mayday, History of a Village Holocaust*. Lansing, Michigan: Liberty Press. pp. 150–151, 228. ISBN 978-0-9604958-0-1.
44. ↑  Parker, Grant (1992). *Mayday, History of a Village Holocaust*. Lansing, Michigan: Liberty Press. pp. 170–171, 228. ISBN 978-0-9604958-0-1.
45. 1 2  Parker, Grant (1992). *Mayday, History of a Village Holocaust*. Lansing, Michigan: Liberty Press. p. 152. ISBN 978-0-9604958-0-1.
46. ↑  "Kehoe Alone in Bath Killing, Probers Find (Kehoe Also Buried)" 18 Mart 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. *Detroit Free Press*. May 21, 1927. p. 1. Retrieved February 28, 2020 – via Newspapers.com.
47. 1 2  "Board Votes Aid For Bath 4 Mart 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.". *Clinton County Republican-News*. www.clinton-county.org (Official Clinton County website). May 26, 1927. Retrieved March 4, 2020.
48. ↑  Bernstein, Arnie (March 2009). *Bath Massacre: America's First School Bombing*. Ann Arbor, Michigan: The University of Michigan Press. p. 129. ISBN 978-0-472-03346-1.
49. ↑  Parker, Grant (1992). *Mayday, History of a Village Holocaust*. Lansing, Michigan: Liberty Press. p. 159. ISBN 978-0-9604958-0-1.
50. ↑  "From Roundabout" 9 Ocak 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. *Saline Observer*. St. Johns Republican News. July 7, 1927. p. 3. Retrieved January 19, 2020.
51. ↑  Parker, Grant (1992). *Mayday, History of a Village Holocaust*. Lansing, Michigan: Liberty Press. p. 160. ISBN 978-0-9604958-0-1.
52. ↑  *In the Matter of the Inquest as to the Cause of Death of Emery E. Huyck, Deceased* (Transcript of the May 23–25, 1927 Clinton County, Michigan Coroner's Inquest), State of Michigan, May 23–25, 1927, p. 1
53. ↑  *In the Matter of the Inquest as to the Cause of Death of Emery E. Huyck, Deceased* (Transcript of the May 23–25, 1927 Clinton County, Michigan Coroner's Inquest), State of Michigan, May 23–25, 1927, pp. 2–3
54. ↑  *In the Matter of the Inquest as to the Cause of Death of Emery E. Huyck, Deceased* (Transcript of the May 23–25, 1927 Clinton County, Michigan Coroner's Inquest), State of Michigan, May 23–25, 1927, p. 181
55. ↑  *In the Matter of the Inquest as to the Cause of Death of Emery E. Huyck, Deceased* (Transcript of the May 23–25, 1927 Clinton County, Michigan Coroner's Inquest, Sidney J. Howell Testimony), State of Michigan, May 23–25, 1927, p. 95
56. ↑  *In the Matter of the Inquest as to the Cause of Death of Emery E. Huyck, Deceased* (Transcript of the May 23–25, 1927 Clinton County, Michigan Coroner's Inquest), State of Michigan, May 23–25, 1927, p. 310
57. 1 2  *In the Matter of the Inquest as to the Cause of Death of Emery E. Huyck, Deceased* (Transcript of the May 23–25, 1927 Clinton County, Michigan Coroner's Inquest), State of Michigan, May 23–25, 1927, p. 314
58. 1 2  Bernstein, Arnie (March 2009). *Bath Massacre: America's First School Bombing*. Ann Arbor, Michigan: The University of Michigan Press. p. 154. ISBN 978-0-472-03346-1.
59. ↑  White, Mary Jo (September 16, 2014). "Last Victim of Bath School Disaster Receives marker[*ölü/kırık bağlantı*]". *Lansing State Journal*. Retrieved June 12, 2016.
60. ↑  Ashlee, Laura R. ed. (2005). *Traveling Through Time: A Guide to Michigan's Historical Markers*. 9 Ekim 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. The University of Michigan Press. p. 96. Retrieved January 22, 2020.
61. ↑  Barnard, Harry (2002). *Independent man: the life of Senator James Couzens*. 15 Ocak 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Wayne State University Press. p. Introduction. ISBN 978-0-8143-3085-2. Archived from the original on January 15, 2016. Retrieved November 20, 2015.
62. ↑  Ellsworth, Monty J. (1927). "Chapter Eight— Schoolhouse Plan Donated". *The Bath School Disaster*. Bath School Museum Committee (1991 ed.). OCLC 6743232. Archived from the original 24 Ekim 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (online version) on October 24, 2017. Retrieved September 21, 2018.
63. ↑  "Dynamite Again Placed in Bath Mich. School" 9 Ocak 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (PDF). *Buffalo Evening News*. Associated Press. October 4, 1927. p. 10. Retrieved January 19, 2020.
64. ↑  "Property of Maniac Written Off Records" 6 Ekim 2014 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. *Ironwood Daily Globe*. March 26, 1930. p. 8. Retrieved October 5, 2014 – via Newspapers.com.
65. ↑  "The Week on the Campus – In Memoriam". *The Michigan Alumnus*. **XXXIV** (1): 442. October 8, 1927. Retrieved January 19, 2020. A life-size bronze statue of a happy little girl holding a kitten in her arms, the work of Carleton W. Angell, artist, and member of the faculty of the Colleges of Engineering and Architecture, will commemorate the Bath School disaster of May 18, 1927. The memorial, which will be completed in four months, is made possible by pennies contributed by pennies contributed by children of 111 public schools of Michigan, ...
66. ↑  Cunningham, Darren (December 22, 2012). "Bath School Massacre Remembered in Wake of Sandy Hook Tragedy" 20 Ocak 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Fox17Online (WXMI). from the original on January 20, 2013. Retrieved December 25, 2012.
67. ↑  "90 years later: Remembering the Bath school bombing at May 18 event".[*ölü/kırık bağlantı*] *Lansing State Journal*. www.lansingstatejournal.com. April 25, 2017. Retrieved March 14, 2020.
68. ↑  "Bath School Disaster Memorial Park:Couzens School Plaque inscription" 31 Aralık 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. (Reprinted on J. L. Daggy website). from the original on December 31, 2012. Retrieved January 15, 2013.
69. ↑  Ashlee, Laura R. ed. (2005). *Traveling Through Time: A Guide to Michigan's Historical Markers*. 10 Ekim 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. The University of Michigan Press. p. 1. Retrieved January 22, 2020.
70. ↑  Bernstein, Arnie (March 2009). *Bath Massacre: America's First School Bombing*. The University of Michigan Press. p. 171. ISBN 978-0-472-02470-4. For the seventy-fifth commemoration in 2002, ... A boulder, donated by Bath Township, was also installed that day. The giant stone was also outfitted with a plaque listing most of the those killed in the bombing.
71. ↑  "Bath School Bombing Victims Remembered". Lansing, Michigan: WLAJ. Associated Press. November 3, 2008. Archived from the original on July 18, 2011. Retrieved April 14, 2011.
72. ↑  Carmody, Steve (September 16, 2014). "Last Victim of 1927 Bath School Disaster Gets Headstone" 25 Nisan 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. *michiganradio.org*. Michigan Radio. Archived from the original on April 25, 2018. Retrieved February 9, 2020.