**Uluslararası Af Örgütü** (İngilizce: **Amnesty International** veya **Amnesty**, kısaca **AI**), dünya çapında 10 milyondan fazla üyesi ve destekçisi olan insan hakları üzerine çalışmalar yürüten bir sivil toplum örgütüdür. Evrensel İnsan Hakları Bildirgesi ve diğer uluslararası standartlarca belirlenmiş her türlü insan haklarını savunma ve teşvik etmeyi amaç edinmiştir.

Uluslararası Af Örgütü, 28 Mayıs 1961'de avukat, Peter Benenson tarafından "**Unutulmuş Mahkûmlar**" (İngilizce: "***The Forgotten Prisoners***") adlı makalesinin The Observer'da yayınlanmasının ardından Londra'da kuruldu. Örgüt, insan hakları ve uluslararası sözleşmelerin ihlallerine karşı kampanyalar düzenlemektedir. Bu kampanyalar sayesinde hükûmetlere baskı yaparak kamuoyunu harekete geçirmeyi hedeflemektedir.

Kuruluş, işkenceye karşı yürüttüğü kampanyalar sayesinde 1976 yılında Erasmus Ödülü, 1977 yılında Nobel Barış Ödülü, ve 1978 yılında Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Ödülü'nün sahibi oldu.

Tarihçe
-------

Uluslararası Af Örgütü; 1961 yılında, Londra'da İngiliz avukat Peter Benenson ve Eric Baker adlı, Quaker dinine mensup bir barışsever tarafından kurulmuştur. Benenson'un bu kurumu kurma fikri, gazetelerde defalarca, hükûmetlerin kendi halklarına karşı haksız davranışlarını okuduğunda oluştu. Okuduğu makale, "*Özgürlük*" kelimesinin o zamanlar yasak olduğu Portekiz'de iki üniversite öğrencisinin bir lokantada "*özgürlük*" şerefine kadehlerini kaldırdıkları için yedi yıl hapse mahkûm edilmeleri hakkındaydı. 28 Mayıs 1961 tarihinde Benenson, İngiliz gazetesi The Observer'da bu vaka hakkında "**Unutulmuş Mahkûmlar**" (İngilizce: "***The Forgotten Prisoners***") başlıklı makaleyi yayınladı. Bu makalede okuyucularını, bu gençlerin salıverilmesi için hükûmete mektup yazmaya çağırıyordu. Benenson şöyle yazıyordu "*Gazetenizi haftanın herhangi bir günü açtığınızda, dünyanın bir yerinde, birisinin, görüşleri veya inançları hükûmetince beğenilmediğinden, tutuklandığını, işkence gördüğünü ya da idam edildiğini okuyabilirsiniz*". Yazısı o kadar etkili oldu ki bunu izleyen yıl zarfında bir düzine ülkede haksızlık kurbanlarının haklarını savunmak için mektup yazma grupları oluştu. Bu eylem, "*Appeal for amnesty*" (Türkçe yaklaşık anlamı: "politik tutukluların bırakılma çağrısı") olarak Uluslararası Af Örgütü'nün başlangıcı kabul edilir.

Ağustos 2001- Temmuz 2010 tarihleri arası Örgütün Genel Sekreter olan Irene Khan

Organizasyon yapısı
-------------------

Uluslararası Af Örgütü'nün 150'den fazla ülkede 1,79 milyon üyesi vardır. 55 ülkede devamlı bir insan hakları garantisi sağlanması amacıyla şubesi vardır. Büyük şubelerde, bir sekreter ve çalışanlar bulunur. Şube, üyelerinin çalışmalarını koordine eder ve Londra'daki Merkez Sekreterlik ile gruplar arasında köprü görevi görür. Şubeler, organizasyonun iki yılda bir toplanan ve kuruluşun uluslararası platformdaki en üst mercii olan Uluslararası Konsey Toplantısı'na temsilciler gönderir. Konsey, uygulanacak politikaları ve çalışma sistemini belirler. Ayrıca organizasyonun devam eden işlerini yürütmekle görevli Uluslararası Yürütme Kurulu'nu (UYK) seçer. UYK, Londra merkezli Uluslararası Müdürlüğü oluşturur ve bir Genel Sekreter atar. Hâlen genel sekreterlik görevini Salil Shetty yapmaktadır.

### Genel Sekreterler

| Genel Sekreterler | Görev süresi | Köken |
| --- | --- | --- |
| Peter BenensonBirleşik Krallık **Peter Benenson** | 1961–1966 | Birleşik Krallık |
| Eric BakerBirleşik Krallık **Eric Baker** | 1966–1968 | Birleşik Krallık |
| Martin EnnalsBirleşik Krallık **Martin Ennals** | 1968–1980 | Birleşik Krallık |
| Thomas Hammarbergİsveç **Thomas Hammarberg** | 1980–1986 | İsveç |
| Avery BrundageBirleşik Krallık **Ian Martin** | 1986–1992 | Birleşik Krallık |
| Pierre SanéSenegal **Pierre Sané** | 1992–2001 | Senegal |
| Irene Zubaida KhanBangladeş **Irene Khan** | 2001–2010 | Bangladeş |
| Salil ShettyHindistan  **Salil Shetty** | 2010 – 2018 | Hindistan |
| Kumi NaidooGüney Afrika Cumhuriyeti  **Kumi Naidoo** | 2018 – 2020 | Güney Afrika |
| Julie Verhaar (Geçici)İsviçre  **Julie Verhaar** | 2020 – 2021 | İsviçre |
| Agnès CallamardFransa  **Agnès Callamard** | 2021 – Günümüz | Fransa |

Çalışmaları
-----------

AI, Dünya çapında insan haklarının mevcut durumunu araştırır ve spesifik insan hakları ihlallerine karşı eylemler yürütür. Bu eylemler özellikle, şiddette bulaşmamış politik tutukluların tutulu kalması, politik tutukluların adil olmayan bir yargı sürecine tâbi olması, işkence, ölüm cezasının uygulanması, yargısız infazlar, politik kişiliklerin kaybolması ve diğer insanlık dışı ve aşağılayıcı uygulamalara karşı olarak yürütülür.

Örgütün tipik eylem tarzı şöyle sayılabilir.

* *Vaka çalışması*: Bu eylem örgütün kurulmasından beri uygulamaktadır. Politik bir tutuklunun -ideal olarak- serbest bırakılıncaya kadar Amnesty gruplarınca uzun süreli gözetilmesidir. Buradaki temel prensip, Amnesty gruplarının kendi ülkelerindeki bir vakada çalışmamalarıdır.
* *Acil eylem* (urgent actions) : 1973 yılında uygulamaya konmuştur. Amaç, tehdit unsuru olan insan hakları ihlaline karşı acil reaksiyon göstermektir. 48 saat içinde üyeler ve destekçiler harekete geçirilerek sorumlu devlet kurumlarına başvurulur.
* *Unutulmaya karşı mektuplar*: Çeşitli ülkelerden ayda yaklaşık üç vaka sunulur. Söz konusu vakalar, kayıp kişiler, uzun süreli tutukluluk halleri, adil olmayan yargı hükümleridir.
* *On-line kampanyalar* AI, kampanyaları için İnternet'i protesto aracı olarak kullanır.

Eleştiriler
-----------

Uluslararası Af Örgütüne yapılan eleştiriler iki ana grupta toplanabilir: seçilim ön yargısı, yani seçilime bağlı tarafgirlik veya yan tutma ve ideolojik ön yargı. Ek olarak birçok hükûmet ve devlet, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Çin, Taliban, Vietnam, Rusya ve Amerika Birleşik Devletleri dahil olmak üzere, onu tarafgirlik, tek taraflı bilgilendirme ve güvenliğe karşı tehditlerini hafifletici neden olarak değerlendirmemekten dolayı suçlamıştır.

### Seçilim ön yargısı

Seçilim ön yargısı, bir konu için örnek veya aday seçerken tarafgirliğe neden olan ön yargı olarak tanımlanabilir. Uluslararası Af Örgütü'nün göreceli olarak daha demokratik ve açık ülkeler hakkında daha fazla rapor sunduğu genelce kabul edilmiştir. Seçilim ön yargısı kanısı veya suçlamasının da kaynağı budur. Örneğin örgütün İsrail'deki insan hakları ihlallerine olan ilgisiyle Kuzey Kore veya Kamboçya'dakilerin karşılaştırılamayacağı, bu ülkelere daha az odaklanıldığı iddia edilir.

Destekçileri, örgütün amacının dünyada gerçekleşen insan hakları ihlallerinin bir istatistiksel dökümünü yapmak olmadığını savunurlar. AI'nin amacı (a) şartları iyileştirebilecek baskı yaratmak için (b) mümkün olduğu kadar olay (insan hakkı ihlali) kaydetmektir. Bu iki faktör, örgütün hazırladığı raporların daha demokratik ve açık ülkelere ağırlık vermesine neden olabilir, çünkü buralarda bilgi daha kolay toplanabilir, bu ülkeler genelde insan haklarını korumaktan yana tavır belirtmişlerdir ve hükûmetleri kamu oyunun tepkisine daha duyarlıdır.

#### Örnek

Jerusalem Center for Public Affairs tarafından yayımlanan *NGO Monitor* Uluslararası Af Örgütü'nün Darfur'daki krizde etkin olduğu Eylül 2000'den 2003'ün başlarına kadarki dönemde örgütün güney Sudan'daki Hristiyan ve animistlere karşı yapılan insan hakları ihlallerine dair 52 rapor sunduğunu, oysa aynı süre zarfında İsrail-Filistin çatışması üzerine toplam 192 rapor sunduğunu belirtmiştir. (Bu sayılar aslında basın açıklamaları da dahil sunulan toplam belgelere aittir, sadece raporların sayısı değildir.) Yine *NGO Monitor'*un belirttiği gibi örgüt Sudan'da Darfur krizi başladıktan sonra çok daha fazla etkin olmuştur. 1996 başından Mart 2005'e kadar Sudan için sunulan belge sayısı 315, İsrail içinse 398'tir. Bu iddialara karşılık olarak örgütün savunucuları, tüm ulusların insan haklarına mutlak saygı duyması gerektiğini ve 'kapalı' ülkeleri gözlemlemede karşılaşılan sorun ve zorlukların, 'açık' ülkelerin daha az incelenmesini gerektirmeyeceğini ileri sürerler.

### İdeolojik ön yargı

Muhafazakâr Amerikalı eleştirmenler örgütün raporlarının ve uygulamalarının siyasi anlamda sol kanadın perspektifini yansıttığını dile getirmişlerdir. Bu iddiayı savunmak için örgütün ABD liderliğinde yapılmış Irak savaşındaki insan hakları ihlallerine ve olumsuz durumlara yaklaşımını örnek gösterirler. Savaş ile ortaya çıkmış bazı insan hakları meseleleri konusundaki endişelerini dile getirirken ABD'nin askerî harekâtına haksız bir eleştiri getirdiğini, oysa Saddam Hüseyin dönemindeki insan hakları ihlalleri konusunda örgütün pek sesini duyurmadığını öne sürerler. Bu konudaki yoğun eleştirilere örgütün destekçilerinin verdiği cevap, Donald Rumsfeld'in Irak lideri ile tokalaşırken, örgütün Saddam rejimindeki insan hakları ihlallerini eleştirdiği, daha sonra Beyaz Saray Saddam yönetiminin yaptığı insan hakları ihlallerine dair raporlar sunmaya başladığında ise sunulan bu raporların tamamen AI raporlarını temel aldığı, oysa ABD'nin 1980'lerde müttefiği olan Irak'a karşı çıkan bu raporları, sunuldukları zaman, dikkate almadığıdır.

### 2005: Guantánamo Körfezi "zamanımızın gulagı".

Uluslararası Af Örgütünün International Report 2005'in (2005 Uluslararası Raporu) bir önsözünde örgütün Genel Sekteri Irene Khan, Guantánamo Körfezi için "zamanımızın gulagı" (*the gulag of our times*) benzetmesini kullanarak örgütün *farklı insan hakkı ihlallerinin karşılaştırılmaması* politikasını ihlal etmiştir. Yorum ABD'nin Guantanamo askeri üssündeki askeri hapishanede tutuklulara uygulanan muameleyi, eskiden Josef Stalin önderliğindeki Sovyetler Birliği'nde 'siyasi muhalifler'in 'yeniden eğitilmesi' hedefiyle tutulduğu hapishane sistemine benzetilmiştir. Gerek örgüt, gerekse onun çoğu destekçisi bu yorumu resmen desteklemez.

Yorum ABD'de yoğun bir eleştiriye maruz kalmış ve 31 Mayıs 2005 tarihli bir basın açıklamasında ABD başkanı Bush raporu "absürt" olarak nitelendirmiştir. Bununla beraber birçok farklı kişi ve kurum yorumu desteklemiştir. Bunların arasında en dikkat çeken emekli bir ABD Dışişleri görevlisi olan Edmund McWilliams'tır. Moskova ve Bangkok Amerikan Elçiliklerinde görev yaparken Sovyet ve Vietnam hapishanelerinde mahkûmlara yapılan kötü muameleyi izlemiş olan McWilliams, Uluslararası Af Örgütü'nün yaptığı benzetmeyi savunmuş, "o insanlık dışı sistemlerde yapıldığını rapor etmiş olduğum tacizler, Guantanamo'da, Afganistan'daki Bagram Hava Üssünde ve Abu Garip hapishanesindeki uygulamalara paraleldir: suya batırarak yapılan sorgulamalar, Uluslararası Kızılhaç Örgütü tarafından görülmemeleri için 'yok olan' mahpuslar ve bütün bunlarda üst düzey hiçbir yetkilinin sorumlu bulunmaması."

Notlar
------

1. **^** DR Congo blasts Amnesty International report on repression
2. **^** The U.S.-China Policy Foundation, Week of February 16, 2001, The U.S. and China This Week17 Ocak 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
3. **^** indiapolicy.org
4. **^** thienlybuutoa.org17 Ocak 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
5. **^** Latest Press Releases on Human Rights in Chechnya
6. **^** Asleep at the Wheel: Comparing the Performance of Human Rights NGO's on Sudan and Arab-Israeli Issues21 Haziran 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
7. **^** Foreword, International Report 2005
8. **^** Örneğin *Washington Post*' bir makale:  20 Ağustos 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
9. **^** 8 Kasım 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Kaynakça
--------

1. ↑  "İnsan hakları, şimdi!". *BirGün*. birgun.net. 13 Aralık 2015. 22 Kasım 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Kasım 2016.
2. ↑  "History – The Meaning of the Amnesty Candle". Amnesty International. 18 Haziran 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Haziran 2008.
3. 1 2  "Who we are". Amnesty International. 15 Ocak 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2015.
4. 1 2  "About Amnesty International". Amnesty International. 22 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Temmuz 2008.
5. ↑  Benenson, Peter, "The Forgotten Prisoners" 17 Mayıs 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. *The Observer*, 28 May 1961. Retrieved 28 May 2011.
6. ↑  "Former Laureates - Praemium Erasmianum". Praemium Erasmianum Foundation. 30 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ocak 2015.
7. 1 2  "United Nations Prize in the field of Human Rights" (PDF). 29 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 22 Kasım 2016.
8. ↑  Childs, Peter; Storry, Mike, (Ed.) (2002). "Amnesty International". *Encyclopedia of Contemporary British Culture*. Londra: Routledge. ss. 22-23.
9. ↑  Benenson, P. (1983). Memoir
10. ↑  Elizabeth Keane (2006). *An Irish Statesman and Revolutionary: The Nationalist and Internationalist Politics of Sean MacBride*. I.B.Tauris. ISBN 978-1-84511-125-0.

Dış bağlantılar
---------------

* "The Forgotten Prisoners" *Unutulmuş Mahpuslar* makalesi (*İngilizce*)
* Amnesty International - Uluslararası Af Örgütü resmî sitesi22 Şubat 2015 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Uluslararası site)
* Amnesty International, Turkey - Uluslararası Af Örgütü, Türkiye resmî sitesi 12 Ağustos 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Türkiye şubesi sitesi)

| * g
* t
* d
İnsan hakları |
| --- |
| 
* Çocuk
* İnterseks
* Kadın

 |
| Temel kavramlarve görüşler | 

|  |
| --- |
| 
* Egemenlik
* Evrensel yargı yetkisi
* Doğal hukuk
* Pozitif hukuk

 |
| Ayrımlar | 
* Alacak hakları ve serbestlik hakları
* Bireysel haklar ve grup hakları
* Doğal ve yasal haklar
* Negatif ve pozitif haklar

 |
| Yaklaşımlar | 
* Bedensel ceza

 |

 |
| Örgütler | 
* İnsan hakları örgütleri listesi
* Ulusal insan hakları kurumları

 |
| Kıtaya göre | 

|  |
| --- |
| 
* Afrika
* Asya
* Avrupa
* Güney Amerika
* Kuzey Amerika
* Okyanusya

 |

 |
| İlgili | 
* Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Ödülleri
* İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi
* İnsan hakları tarihi
* İnsan hakları ödülleri listesi
* Ülkelerine göre insan hakları listesi

 |

| * g
* t
* d
Nobel Barış Ödülü sahipleri |
| --- |
| 1901-1925 | 
* 1901 Dunant \ Passy
* 1902 Élie Ducommun \ Gobat
* 1903 Cremer
* 1904 Uluslararası Hukuk Enstitüsü
* 1905 von Suttner
* 1906 Roosevelt
* 1907 Moneta \ Renault
* 1908 Arnoldson \ Bajer
* 1909 Beernaert \ d'Estournelles
* 1910 Uluslararası Barış Bürosu
* 1911 Asser \ Fried
* 1912 Root
* 1913 La Fontaine
* 1914
* 1915
* 1916
* 1917 Uluslararası Kızılhaç Komitesi
* 1918
* 1919 Wilson
* 1920 Bourgeois
* 1921 Branting \ Lange
* 1922 Nansen
* 1923
* 1924
* 1925 Chamberlain \ Dawes

 |
| 1926-1950 | 
* 1926 Briand \ Stresemann
* 1927 Buisson \ Quidde
* 1928
* 1929 Kellogg
* 1930 Söderblom
* 1931 Addams \ Butler
* 1932
* 1933 Angell
* 1934 Henderson
* 1935 von Ossietzky
* 1936 Saavedra Lamas
* 1937 Cecil
* 1938 Nansen Uluslararası Mülteciler Ofisi
* 1939
* 1940
* 1941
* 1942
* 1943
* 1944 Uluslararası Kızılhaç Komitesi
* 1945 Hull
* 1946 Balch \ Mott
* 1947 Friends Service Council \ Amerikan Dostluk Hizmet Komitesi
* 1948
* 1949 Orr
* 1950 Bunche

 |
| 1951-1975 | 
* 1951 Jouhaux
* 1952 Schweitzer
* 1953 Marshall
* 1954 Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği
* 1955
* 1956
* 1957 Pearson
* 1958 Pire
* 1959 Noel-Baker
* 1960 Lutuli
* 1961 Hammarskjöld *(ölümünden sonra)*
* 1962 Pauling
* 1963 Uluslararası Kızılhaç Komitesi \ Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Birliği
* 1964 King
* 1965 UNICEF
* 1966
* 1967
* 1968 Cassin
* 1969 Uluslararası Çalışma Örgütü
* 1970 Borlaug
* 1971 Brandt
* 1972
* 1973 *Lê Đức Thọ (ödülü reddetti)* \ Kissinger
* 1974 MacBride \ Satō
* 1975 Saharov

 |
| 1976-2000 | 
* 1976 B. Williams \ Corrigan
* 1977 Uluslararası Af Örgütü
* 1978 Sedat \ Begin
* 1979 Teresa
* 1980 Pérez Esquivel
* 1981 Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği
* 1982 Myrdal \ García Robles
* 1983 Wałęsa
* 1984 Tutu
* 1985 Nükleer Savaşın Önlenmesi için Uluslararası Hekimler
* 1986 Wiesel
* 1987 Arias
* 1988 Birleşmiş Milletler Barış Gücü
* 1989 Gyatso
* 1990 Gorbaçov
* 1991 Su Çi
* 1992 Menchú
* 1993 Mandela \ de Klerk
* 1994 Peres \ Rabin \ Arafat
* 1995 Pugwash Konferansları \ Rotblat
* 1996 Belo \ Ramos-Horta
* 1997 Kara Mayınlarının Yasaklanması için Uluslararası Kampanya \ J. Williams
* 1998 Hume \ Trimble
* 1999 Sınır Tanımayan Doktorlar
* 2000 Kim

 |
| 2001-günümüz | 
* 2001 Annan \ Birleşmiş Milletler
* 2002 Carter
* 2003 Ebadi
* 2004 Maathai
* 2005 Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu \ el-Baradey
* 2006 Grameen Bank \ Yunus
* 2007 Gore \ Hükûmetlerarası İklim Değişikliği Paneli
* 2008 Ahtisaari
* 2009 Obama
* 2010 Liu
* 2011 Johnson Sirleaf \ Gbowee \ Karman
* 2012 Avrupa Birliği
* 2013 Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü
* 2014 Satyarthi \ Yusufzay
* 2015 Tunus Ulusal Diyalog Dörtlüsü
* 2016 Santos
* 2017 Nükleer Silahların Tamamen Ortadan Kaldırılması için Uluslararası Kampanya
* 2018 Mukwege \ Murad
* 2019 Abiy Ahmed Ali
* 2020 Dünya Gıda Programı
* 2021 Maria Ressa \ Dmitri Muratov
* 2022 Ales Bialiatski \ Memorial \ Center for Civil Liberties
* 2023 Nergis Muhammedi

 |

| * g
* t
* d
Olof Palme Ödülü sahipleri |
| --- |
| 
* Cyril Ramaphosa (1987)
* Birleşmiş Milletler Barış Gücü (1988)
* Václav Havel (1989)
* Harlem Désir, SOS Racisme (1990)
* Uluslararası Af Örgütü (1991)
* Arzu Abdullayeva, Anahit Bayandour (1992)
* Saraybosna Öğrencileri (1993)
* Wei Jingsheng (1994)
* Fatah Youth, Israeli Labor Young Leadership, Peace Now (1995)
* Casa Alianza, Bruce C. Harris (1996)
* Salima Ghezali (1997)
* Veran Matić, Senad Pećanin, Viktor Ivančić (1998)
* Kurdo Baksi, Björn Fries, Klippan Parent Group (1999)
* Bryan Stevenson (2000)
* Fazle Hasan Abed (2001)
* Hanan Aşravi (2002)
* Hans Blix (2003)
* Lyudmila Alexeyeva, Sergei Kovalev, Anna Politkovskaya (2004)
* Ang San Su Çi (2005)
* Kofi Annan, Mossaad Mohamed Ali (2006)
* Parvin Ardalan (2007)
* Denis Mukwege (2008)
* Carsten Jensen (2009)
* Eyad al-Sarraj (2010)
* Lydia Cacho, Roberto Saviano (2011)
* Radhia Nasraoui, Waleed Sami Abulkhair (2012)
* Rosa Taikon (2013)
* Xu Youyu (2014)
* Gideon Levy, Mitri Raheb (2015)
* Spyridon Galinos, Giusi Nicolini (2016)
* Hédi Fried, Emerich Roth (2017)
* Daniel Ellsberg (2018)
* John le Carré (2019)
* Black Lives Matter Global Network Foundation (2020)

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 90070681
* BNE: XX139396
* BNF: cb11870755b (data)
* CiNii: DA01367113
* GND: 2003911-6
* HDS: 025823
* ISNI: 0000 0001 2170 8241
* LCCN: n79055337
* LNB: 000001964
* NDL: 00268326
* NKC: ko2002102002
* NLA: 35006075
* NLG: 280400
* NLI: 987007257742205171
* NLK: KAB201909320
* NSK: 000609973
* RERO: 02-A000007252
* SUDOC: 026463857
* Trove: 786908
* VIAF: 141290649
* WorldCat: lccn-n79055337

 |