2012 yılında Umarova
**Liza Sulimovna Umarova** (Çeçence: Iумарийн ЙоI Лиза; d. 12 Mart 1965), Çeçen şarkıcı ve oyuncu.

Erken dönem
-----------

Liza, çocukluğunu Kazakistan'ın Almatı kentinde geçirdi. Ailesi, Çeçenlerin çoğunun Orta Asya'ya zorla sınır dışı edilmesinin bir sonucu olarak Şubat 1944'te memleketi Katyr-Yurt, Çeçenya'dan çıkarıldı. 1982'de babası, aileyi Çeçenya'ya taşımaya karar verdi ve o yıl Grozni'ye yerleştiler.

Kariyeri
--------

Liza, duygusal şarkılarıyla sağlam bir ün kazandığı Yaroslavl Drama Enstitüsü'ne katıldı, ancak mezun olduktan sonra evlenmek için müzik kariyerini reddetti ve kısa bir süre sonra üç çocuk annesi oldu. 1994'te aile, Birinci Çeçen Savaşı sırasında evleri bombalandıktan sonra Moskova'ya taşındı. Moskova'da Çeçen ve İnguş edebiyatı ve ses kayıtları satan 'Vaynaham' adlı küçük bir işletme açtı. Bu süre zarfında Liza, kocasından ayrıldı ve çocuklarını tek başına büyütmek için mücadele etti.

1998'de Liza ilk kaydını, İtalyan pop ikilisi Al Bano ve Romina Power'ın 1980'lerde hit olan "Liberta" şarkısına Çeçenistan hakkında sözler söyleyen "Motherland" şarkısıyla yaptı. "*Kaydı yapmanın 50 dolara mal olduğunu düşünüyorum*" dedi ve ekledi: "*Dikiş dikiyordum, o sırada çocukları beslemek için para kazanıyordum.* *Yeni doğmuş bebekler için keten kundak setleri diktim. Ve rulo pamulktan bir sürü kumaşım vardı. Bütün o ruloları pazarda ucuza sattım ve 50 doları geri kazandım.*" dedi.

Liza, daha sonra Birinci ve İkinci Çeçen Savaşları'nın kayıtlarını "Rusya'nın Yükselişi" gibi hit şarkılarla yapmaya devam etti. Özellikle "Grozni, Kahraman Şehir" teklisi Çeçenistan'ın bir marşı olarak tanımlandı. Kendisine bir melodi geldiğinde, müzik okuyamadığını ve bir teyp kaydedicisine sahip olmadığı için cep telefonuna şarkı söylediğini belirtiyor.

Yine de, Liza şarkı söylediğini dile getirdi ve ekledi: "*Müzik beni her zaman duygusal olarak etkiledi, sakinleştirdi ve bana umut verdi.* *Grozni'de Çeçenya'da bir konser verdiğimde insanlar bana geldi ve bu şarkıların iyileştiğini söyledi. Trajik olsalar da, sonunda her zaman olumlu bir şey vardır – iyi bir yaşam için umut.*"

2005 ırkamaçlı saldırı
----------------------

6 Eylül 2005'te Liza ve 15 yaşındaki oğlu Murad, Moskova'da metroya giderken yaşları 25 ile 30 arasında değişen dört sarhoş adam tarafından dövüldü. Umarova ve oğlu saldırıda çok sayıda eziyete maruz kaldı ancak başlangıçta olayı polise bildirmemeye karar verdi.

Gazeta.ru gazetesine verdiği röportajda saldırganlardan biri Umarova'ya "Bu ülkede yaşamayacaksınız" dedi. Saldırganın ona "bir memurun söz" verdiğini söyledi.

Umarova, bir Çeçen milliyetçisi değil ve ülkesi Rusya için bu tür bağnazlıktan ve devam eden acımasız savaştan utandığını söyledi. "Anavatan" da "Özgür olacaksın Çeçenya" dizesini söylerken aklında "savaştan, şiddetten, barbarlıktan arınmış", bağımsızlık çağrısı yerine, dedi.

The Moscow News, 4 Nisan 2006'da yayıölanan bir makalede, saldırganlardan üçünün Moskova mahkemesi tarafından suçlu kararı verildiğini bildirdi. Cezalar, bir yıl ertelenmiş hapis cezasından hapishane anlaşmasında üç yıla kadar değişiyordu. Sanıkların karara itiraz etmelerinin ardından dava yeniden yargılanmak üzere gönderildi, ancak Moskova Şehir Mahkemesi önceki kararı onayladı.

Kaynakça
--------

1. ↑  "The songs of Grozny, the sounds of war – The New York Times". 1 Aralık 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ekim 2020.
2. ↑  "Correspondents Report – Art continues in troubled Chechnya". 11 Mayıs 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ekim 2020.
3. ↑  "A Step At A Time: The Violence Continues". 17 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ekim 2020.
4. ↑  "Archived copy". 18 Kasım 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Nisan 2007.
5. ↑  "Court upholds verdict in attack on Chechen singer | Russia | RIA Novosti". 6 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ekim 2020.

Dış bağlantılar
---------------

* Liza Umarova Müzik Videosu
* Liza Umarova ile ilgili New York Times Makalesi 9 Mart 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* International Herald Tribune, Liza Umarova Üzerine Makale 1 Aralık 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Muhabirler Liza Umarova ile Röportaj Raporu 11 Mayıs 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Moscow Times'ın Umarova'ya saldırı makalesinin bir bölümü 17 Kasım 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Chechnya Free.ru Liza Umarova Üzerine Makale 5 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* eski Sovyetler Birliği Müzik Blogspot Makalesi 28 Ekim 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Anna Politkovskaya'nın Umarova ile röportajı (Rusça) 31 Temmuz 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.