5 Ocak 1930 tarihli Milliyet gazetesinde İbrahim Tali Bey, Türk Ocakları spor kulüpleri ile bir arada.
**İbrahim Edhem (Talî) Öngören** (d. 1875, İstanbul – ö. 2 Ocak 1952, İstanbul), Türk hekim ve siyasetçi, diplomat.

Babası Basra valiliğinde bulunmuş Yusuf Talî Paşa, annesi Rasime Hanım'dır.

İlk ve orta öğrenimini Galatasaray Lisesi'nde tamamladı. 1887'de Askeri Tıbbiye'ye girdi. 1893'te askeri tabip yüzbaşı rütbesi ile mezun oldu. Çeşitli İstanbul hastanelerinde ve askeri birliklerde çalıştı. 1896'da operatörlük belgesi aldı. 1909 yılında Hudeyde Hastanesi operatörlüğüne atandı. Başhekimliğe ve 40. Hudeyde Fırkası Sertabipliği'ne getirildi.

1911 yılında Trablusgarp Savaşı'na askerî hekim olarak katıldı ve burada Mustafa Kemal ile yakın dost oldu. Hastalığı nedeniyle 1912 yılında Eylül ayında İstanbul'a döndü; bir ay sonra Balkan Savaşı'na katıldı. Barıştan sonra barıştan sonra Harbiye Nezareti Sıhhiye Dairesi 4. Şube Müdürü oldu. Van, Ankara ve Kayseri'de çıkan lekeli humma hastalığı ile mücadele etti. 1913'te yarbaylığa terfi etti. I. Dünya Savaşı'nda çeşitli cephelerde savaştı.

19 Mayıs 1919'da 9. Ordu Müfettişi Mustafa Kemal ile beraber Bandırma Vapuru'ndan Samsun'a çıkan 18 subaydan birisiydi.

1920'de Ankara Hükûmeti'nin Moskova'ya gönderdiği heyetin içinde yer aldı. Bakü'de toplanan Birinci Doğu Halkları Kurultayı'na Ankara Hükûmeti'ni temsilen gözlemci olarak katıldı. Bakü kongresinden gönderdiği raporlar, TBMM Hükûmeti'nin Sovyet Rusya'ya komünizm rejimine ve Anadolu'daki komünist faaliyetlere karşı siyasetini belirlemesinde büyük etkisi oldu.

Moskova'dan döndükten sonra Millî Savunma Bakanlığı Sağlık Dairesi Başkanı olarak Ankara'da görev yaptı. 6 Kasım 1921 - 22 Ekim 1923 tarihleri arasında Batum Konsolosu olarak görev yaptı. Bu görevi sırasında Rusya'dan alınan silah ve cephanelerin Batum üzerinden Anadolu’ya nakledilmesinde rol aldı.

Türk Kurtuluş Savaşı sırasında Albay rütbesine terfi etti. 1923'te Hariciye Vekaleti danışmanı, Haziran 1924'te Varşova büyükelçisi olarak atandı ve 2 yıl bu görevde kaldı.

II. dönem TBMM ara seçimlerinde Diyarbakır milletvekili olarak meclise girdi. III. dönem TBMM’de CHP Meclis Grup Başkan Vekilliği'ne seçildi. Cumhuriyetin ilk yıllarında Kürt isyanlarının gerçekleştiği Güneydoğu Anadolu illerinde daha güçlü bir yönetim kurulması için 1927'de çıkan bir kanunla oluşturulan I. Umumi Müfettişlik görevine atanınca milletvekilliğinden istifa etti. 5 yıl boyunca Elazığ, Urfa, Bitlis, Hakkâri, Diyarbakır, Siirt, Mardin, Van illerini kapsayan müfettişlik bölgesinde hizmet yaptı. 1932'de İstanbul milletvekili seçilerek Umum Müfettişliği görevinden ayrıldı.

1934 yılında Trakya'da Yahudilere yapılan organize saldırıları raporlaştırmak için Trakya Umum Müfettişliği'ne atanması üzerine yeniden milletvekilliğinden istifa etti. Soyadı Kanunu çıktığında kendisine olayları değerlendirme ve önlem almadaki başarısından dolayı cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk tarafından "*Öngören*" soyadı verildi.

Bozulan sağlığı nedeniyle 1935 yılında müfettişlik görevinden ayrıldı ve tedavi için yurt dışına gitti. 1936'da Diyarbakır milletvekili olarak tekrar meclise girdi.

2 Ocak 1952'de İstanbul'da öldü.

Kaynakça
--------

1. ↑  "**TBMM Milletvekilleri Kataloğu, I. Cilt**". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2012.
2. 1 2 3 4 5  "Bilal Şimşir, **Cumhuriyetin İlk Çeyrek Yüzyılında Türk Diplomatik Temsilcilikleri ve Temsilcileri (1900-1925)**, *Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Sayı 64-65-66, Cilt 22, Mart-Temmuz-Kasım 2006*". 21 Mayıs 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2012.
3. ↑  "Adil Dağıstan, **Millî Mücadelede Mustafa Suphi Olayı**, *Atatürk Araştırma Merkezi Dergisi, Sayı 34, Cilt 12, Mart 1996*". 10 Aralık 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Mart 2012.
4. ↑  "Dr. Erdal Aydoğan, **Dr. İbrahim Talî Bey'in Batum Konsolosluğu Günleri**, *Manas Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, No:2, 2001*" (PDF). 13 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 7 Aralık 2016.

| * g
* t
* d
Türkiye Türkiye'nin Polonya büyükelçileri Polonya |
| --- |
| 
* İbrahim Talî Öngören (1924-1926)
* Yahya Kemal Beyatlı (1926-1929)
* Hasan Vasfi Menteş (1929-1931)
* Cevat Ezine (1931-1932)
* Ahmet Ferit Tek (1932-1939)
* Cemal Hüsnü Taray (1939-1940)
* 1940-1947 arası Almanya'nın işgali nedeniyle ilişkiler kesildi.
* Şevki Berker (1947-1949)
* Şinasi Devrim (1949-1950)
* Abdullahad Akşin (1952-1957)
* Ömer Fikret Belbez (1958-1961)
* Cemal Yeşil (1962-1965)
* Hikmet Bensan (1965-1970)
* Özdemir Benler (1970-1972)
* Necdet Kent (1972-1976)
* Efdal Deringil (1976-1978)
* İlhan Yaşar (1978-1980)
* Turgut Tülümen (1980-1984)
* Muammer Akçer (1984-1989)
* Hatay Savaşçı (1989-1994)
* Korkmaz Haktanır (1994-1996)
* Solmaz Ünaydın (1996-1998)
* Ateş Balkan (1998-2000)
* Candan Azer (2000-2005)
* Kadri Ecvet Tezcan (2005-2008)
* Reşit Uman (2008-2012)
* Yusuf Ziya Özcan (2012-2016)
* Tunç Üğdül (2016-2021)
* Cengiz Kamil Fırat (2021-2023)
* Rauf Alp Denktaş (2023-)

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: no2009026170
* VIAF: 78981668
* WorldCat: lccn-no2009026170

 |