recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Koleda**, geleneksel Slav âdetlerinden biridir. Geleneksel olarak gece yarısından Noel arifesi gündoğumuna kadarki zaman dilimi **koleda** için belirlenmiştir. Güneşin doğumuyla o güç söner ve koleda bitmiş olur. Zengin ve çeşitli folklor öğeleriyle kuvvetlendirilen koledalarda şarkılar, fıkralar, atasözleri ve şakalaşmalar yer alır. Koleda boyunca koleda şarkıları kulakları çınlatır. Oğlan koleda tayfasını arkasına takan stanenik isimli tecrübeli ağabey, tayfayı belli bir sıra hâlinde şarkılar söyleterek köydeki evlerin önlerinde veya bahçelerne sokup hâneye uygun düşen şarkıları, çobansa çobanlıkla ilgili, avcıysa avcılıkla ilgili, papazsa papazlıkla ilgili, yeni gelinse yeni gelinle ilgili, bekâr kız veya oğlan bekârlıkla ilgili olan şarkılar ise söyletir. Koleda hazırlıkları 20 aralıkta başlar. Koledacılar bu güne has olarak giyinirler, şapkalarında özel motifler olur. Gece yarısından sabaha kadar etrafında dolaşmadık ev bırakmazlar. Hem yolda, hem kapılarda ve de evlerde koledaya özel ritüel şarkılarını, bulunulan mekâna ve atfedilen hânenin motifine göre söylerler. Genelde, sağlık, aile huzuru ve çiftliğin bereketi için dileklerde bulunurlar ve giderler. Koledaya küçükler katılabildiği gibi büyükler de katılabilir. Onlar da ev ev dolaşıp hânelere sağlık, huzur ve refah dilerler.

En son hânede şarkılar bittikten sonra, çiftçilerin hediye ettiği koleda açmalarını elinde tutan tayfa başı;

*Tanrıdan sana bol sağlık, bize de biraz eğlence!* diye seslenir.

Açmanın yanında para, et, pastırma, fasulye, un, şarap ve nice şey de bağışlanır. Koleda evli erkeklerin de katıldığı berâberce kutlanan bir eğlence ile sonlanır. Kalan erzaklar satılarak, parası fukaraya, kiliseye, okula veya halkevine verilir.

Koleda şarkıları
----------------

{{Alıntı|Gelmişler bir araya  

Delikanlılar, tüm koledacılar  

Yetişen yetişmiş, geç kalan kalmış  

O çamurlu yollarda  

Kapıya vurmuş da vurmuşlar  

Sanmışlar, kötü bir adam çıkacak  

Kaçsınlar mı, dövüşsünler mi  

Ama iyi bir adam çıkmış  

Sevinmişler, sevindirmişler, adam cebine bakmış  

Çıkarmış bir demet anahtar  

Şimşir kapılarını saymış   

Düz bahçeye götürmüş  

Beyaz evin düz bahçesine  

Güzel şarkıları söylesinler diye, güzel koleda şarkılarını  

Vermiş iyi bir hediye, ikiye katlanmış bir açmayı  

Açmanın üstünde gümüşten, altından bir haç  
 
Huzurlu, kutlu ve bereketli olsun   

Tarlaların yemyeşil, bağların üzüm dolu

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| "| Kalk, nineciğim, kalk
Saygıdeğer nineciğim!
İyi misafirler geliyor
Kalk, nineciğim, kalk!
Saygıdeğer nineciğim!
İyi misafirler; koledacılar
Kalk, nineciğim, kalk!
Saygıdeğer nineciğim!
İyi haber getirmişler
Kalk, nineciğim, kalk!
Saygıdeğer nineciğim
Koyunlar kuzulamış
Kalk, nineciğim, kalk
Saygıdeğer nineciğim!
İnekler buzaklamış
Kalk, nineciğim, kalk
Saygıdeğer nineciğim!
Dağlar sardunya açmış
Kalk, nineciğim, kalk
Saygıdeğer nineciğim!
Hânemizde sağlık varmış
Kalk, nineciğim, kalk
Saygıdeğer nineciğim! | „ |
|  |

Kaynakça
--------
**İsmail Akbay** (17 Ekim 1930, Mudanya - 26 Temmuz 2003; Huntsville, Alabama, ABD), Türk bilim insanı.

Hayatı ve çalışmaları
---------------------

İsmail Akbay'ın Tirilye'de doğduğu ev.
NASA'da çalışan ilk Türk mühendistir. 17 Ekim 1930 yılında Mudanya'nın Zeytinbağı(Tirilye) nahiyesinde doğdu. Orta öğretimini'nde ve Haydarpaşa Lisesi’nde tamamlayan İsmail Akbay, üniversite eğitimi için ABD’ye gitti ve 1956 yılında Tennessee Üniversitesi’nden fizik mühendisi olarak mezun oldu.

Ünlü roket bilimci Dr. Wernher Von Braun, İsmail Akbay’ı Marshall Uzay Merkezi’nde Apollo Saturn V-S1C roketinin F1 motoru entegrasyon çalışmalarını sürdürecek mühendis ekibine seçmiştir. Akbay aynı zamanda Apollo - Soyuz Test Projesi'nde Saturn 1B/H-1 motor entegrasyon çalışmalarında da öncülük etmiştir. İsmail Akbay 1963-1975 yılları arasında NASA’da yönetim kademelerinde görev yapmıştır.

İsmail Akbay, NASA deneyiminden sonra uzay teknolojilerinin Amerikan uzay sektörüne transferi ve diğer federal bütçeli teknolojilerin ticarileştirilmesi alanında çalışmıştır. Uzay Kampı Türkiye'nin kurulmasında da fikir babalığı yapan Akbay, 1996 yılında bir toplantı sırasında Kaya Tuncer’e Ege Serbest Bölgesi’nde Uzay Kampı kurma fikrinden bahsederek Uzay Kampı Türkiye düşüncesinin ilk temellerini atmıştır. İsmail Akbay, Uzay Kampı Türkiye’nin Haziran 2000’deki açılış törenine katılıp kampın sonraki gelişim ve ilerlemelerini takip ederek, 2003 yılı Temmuz ayındaki zamansız ölümüne kadar Uzay Kampı Türkiye’nin en büyük destekçisi olmuştur.

İsmail Akbay, NASA’da 31 yıllık çalışma hayatı süresince elde ettiği başarılarla Amerikan uzay araştırmalarının öncüleri arasında yer almıştır. 1969’da insanoğlunun ilk kez Ay'a ayak basmasından sonra Türkiye’de yayımlanan gazeteler İsmail Akbay’dan söz ederken onu "İnsanoğlunun Ay’a Ayak Basmasında Katkısı Olan Türk" diye tanıtmışlardır.

2003 yılında ABD'nin Huntsville kentindeki evinde çıkan yangında dumandan boğularak hayatını kaybetti. Vefat sebebi ise karısını kurtardıktan sonra köpeğini kurtarma çabasıydı.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Former NASA engineer killed in fire". Tuscaloosa News. 30 Temmuz 2003. 12 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Ağustos 2018.  (İngilizce)

Dış bağlantılar
---------------

* "Uzay Kampı Türkiye". 18 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
* "Uzay Bilimleriyle Küresel Dostluk". 15 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi.
* "Zeytinbağı Belediyesi". 10 Ağustos 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi.
* "NASA'da bir Türk mühendis: İsmail Akbay". 1 Kasım 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi.
**Enginar** (*Cynara scolymus*), papatyagiller familyasından mavi-mor renkli çiçekler açan, 50–150 cm boyunda çok senelik otsu bir bitki. Güney Avrupa ve Akdeniz çevresinde yetişir.

Morfolojik özellikleri
----------------------

Gövdeleri dik, kuvvetli, sert ve boyuna olukludur. Yaprakları sapsız, büyük, uzun-oval ve parçalıdır. Çiçekler üst yaprakların koltuğundan çıkan, uzun sapların ucunda büyük başçıklar halinde toplanmıştır. Çiçek tablası etlidir. Hepsi tüp şeklinde olan çiçekleri ve bunların aralarında bulunan tüyleri taşır.

Yetiştiriciliği
---------------

Ana madde: Enginar yetiştiriciliği
Bir enginar tarlasının fotoğrafı
Enginar genel olarak Türkiye'de ve birçok ülkede vegetatif yolla üretilmektedir. Fransa, İtalya ve İspanya'da doğrudan tohumla üretilen çeşitler geliştirilmiştir. 
Enginarda vegatatif yolla üretim dip sürgünleri veya üzerinde gözlerin bulunduğu kök parçaları ile yapılabildiği gibi sadece gözlerin ana gövdeden çıkarılıp değişik ortamlarda köklendirilerek de yapılabilir. En yaygın üretim şekli sürgünlerle yapılan üretimdir.

Yeni kurulacak Enginar plantasyonlarında dikiminden önce toprak derin sürülmeli ve gübrelenmelidir. Derin sürümden sonra diskaro ve tırmık çekilerek toprak dikime hazır duruma getirilmelidir.

Dikim genellikle Akdeniz ve Ege bölgesinde Ekim–Kasım aylarında, Marmara bölgesinde ise Mart–Nisan aylarında yapılır. En uygun dikim masuralar üzerine sıra arası ve üzeri 1x1 m mesafe ile yapılır.

Ürünler
-------

Bir enginar likörü olan Cynar İtalya'da çok popüler olan bir alkollü içkidir.

### Enginar Festivali

Kaynakça
--------

1. ↑  "2. Uluslararası Enginar Festivali". *EvHayat*. 10 Şubat 2016. 8 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Kasım 2020.

Dış bağlantılar
---------------

 Vikitür'de ***Cynara scolymus*** ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4143140-6
* LCCN: sh85020244
* NLI: 987007283473305171

 |
**Quick Charge**, Qualcomm'dan pilli mobil cihazların güç kaynağı için bir dizi şarj aleti teknolojisidir. Quick Charge, Qualcomm SOC'lerine sahip cihazlar tarafından desteklenir. Quick Charge 2.0 ve sonrasını destekleyen çoğu şarj cihazı duvar adaptörleri olmakla birlikte, bazı araç içi şarj cihazlarında uygulanmaktadır.

Quick Charge, diğer üreticilerin tescilli hızlı şarj sistemleri tarafından da kullanılır. Pille çalışan cihazların, özellikle cep telefonlarının, 2 amperde 5 volt'u aşan güç seviyelerinde şarj edilmesini sağlar, böylece temel USB standartları tarafından 10 watt'a izin verilir.

Desteklenen protoköller
-----------------------

* TurboPower (Motorola)
* Mi Fast Charging (Xiaomi/Redmi/POCO)
* Adaptive Fast Charging (Samsung)
* BoostMaster (Asus)
* Dual-Engine Fast Charging (Vivo)
* VOOC (Oppo)
* SuperCharge (Huawei)
* Dash (Warp) Charge (OnePlus)
* Pump Express (MediaTek)
* Super FlashCharge (Vivo)
* Dart Charge (Realme)
* XCHARGE (Infinix Mobile)

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 9 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2021.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 30 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ocak 2021.

Ayrıca bakınız
--------------

* GpsOne
* Apple Battery Charger
* Globalstar
**Egemenlik Evi**, Türkiye'nin İzmir şehrinde yer alan bir binadır.

Tarihçe
-------

Bina, 1872'de yıktırılan Ok Kalesi'nin bulunduğu yerde inşa edilen binalardan biridir. Kordon'daki bir binada hizmet veren İzmir Belediyesi, 28 Ağustos 1891'de belediye binası olarak açılan bu binaya taşındı. Millî Mücadele yıllarında bina İzmir Müdâfaa-i Hukuk-ı Osmâniye Cemiyeti yönetim binası olarak hizmet verdi. Belediyenin 1982'de Konak Meydanı'ndaki Belediye Sarayı'na taşınmasıyla bina atıl kaldı ve hasar gördü. 16 Mayıs 1991'de belediye meclisinin aldığı kararla 49 yıllığına TBMM Vakfına devredildi. 1995'te TBMM Millî Saraylar Daire Başkanlığı tarafından restore edildi. 1997'de TBMM Egemenlik Evi adıyla Türk Parlamenterler Birliği İzmir Şubesi binası olarak ve kültürel ve sanatsal etkinliklerde kullanılmak üzere yeniden açıldı. 2006'da TBMM Vakfının kapatılması nedeniyle bina İzmir Büyükşehir Belediyesine geri verildi. 1 Ekim 2006'da belediye kararıyla binanın zemin katına Çetin Emeç Sanat Galerisi taşındı, birinci katı belediye birimlerine ayrıldı, ikinci katı ise Türk Parlamenterler Birliği İzmir Şubesine tahsis edildi. 2020 Ege Denizi depreminde Konak Meydanı'ndaki Belediye Sarayı'nın hasar görmesi nedeniyle başkanlık ve genel sekreterlik birimleri 2021'de buraya taşındı.

Mimari
------

Egemenlik Evi üç katlıdır ve 12 metre yüksekliğindedir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Belediye Sarayı". Visit İzmir. 17 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Şubat 2024.
2. ↑  "Egemenlik Evi'nin Tarihçesi ve TPB İzmir Şubesi'nin Bu Binadaki Varlığı" (PDF). Türk Parlamenterler Birliği İzmir Şubesi. 17 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 17 Şubat 2024.
3. ↑  "Çetin Emeç Sanat Galerisi". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 16 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Şubat 2024.
4. ↑  "Başkan Soyer'in yeni makamı belli oldu: Tarihi binaya taşınacak!". Gerçekizmir. 6 Ocak 2021. 17 Şubat 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Şubat 2024.
5. ↑  "Coğrafi Bilgi Sistemleri". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 7 Nisan 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Şubat 2024.
**Hırvatistan-Birleşik Krallık ilişkileri** veya **İngiliz-Hırvat ilişkileri**, Hırvatistan ile Birleşik Krallık arasındaki dış ilişkilerdir. Hırvatistan Haziran 1991'de Yugoslavya'dan bağımsızlığını ilan ettikten sonra, İngiltere 25 Haziran 1992'de Hırvatistan ile diplomatik ilişkiler kurdu.

Tarih
-----

### Bağımsızlık sonrası

General Ante Gotovina'nın tutuklanması ve Aralık 2005'te Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesine sevk edilmesinden bu yana ilişkiler güçleniyor. Hırvatistan'ın İngiltere ile ilişkileri şu anda mükemmel. Mart 2007'de, her iki ülke de Birleşik Krallık'ın Hırvatistan'ın Avrupa Birliği ve NATO'ya giriş hedeflerini tam olarak desteklediği bir BK-Hırvatistan Stratejik Ortaklığı imzaladı. Şimdi, her iki ülke de NATO'nun tam üyesi.

İngiltere, Hırvatistan'ın AB ve NATO'ya katılım çabalarına hem siyasi hem de pratik destek sağladı. 2008-09 'BK-Hırvatistan Stratejik Ortaklığı' 18 Haziran'da Londra'da Başbakan Gordon Brown ve Başbakan Ivo Sanader tarafından başlatıldı. İngiltere'ye, Hırvatistan'a giriş tekliflerinde, yargı reformu, yolsuzlukla mücadele, organize suç, rekabet politikası ve gıda güvenliğini kapsayan projelerde yardımcı olması için fon sağlanıyor.

Hem Hırvatistan hem de Birleşik Krallık, Afganistan'daki NATO misyonuna katkı sağlamıştır.

2001 İngiltere Nüfus Sayımı'na göre, İngiltere'de 6.992 Hırvat doğumlu insan yaşıyordu.

Diplomasi
---------

 İngiltere Dışişleri Bakanı William Hague, Hırvatistan Dışişleri Bakanı Gordan Jandroković ile Londra'da bir araya geldi, Aralık 2010
Hırvatistan'ın Birleşik Krallık Büyükelçisi Dr. Ivan Grdešić, görevine Ekim 2012'de başladı. Britanya'nın Hırvatistan misyon şefi, Mayıs 2015'te maslahatgüzar olarak göreve başlayan ve Nisan 2016'da yeni bir Büyükelçinin gelişini bekleyen Ian Cliff'tir.

Birleşik Krallık'ın Zagreb'de bir büyükelçiliği ve Dubrovnik ve Split'te fahri konsoloslukları bulunmaktadır.

Hırvatistan'ın Londra'da bir büyükelçiliği ve Edinburgh'da bir fahri konsolosluğu vardır.

Kaynakça
--------

1. 1 2  "Croatia Country Profile". *UK Government Web Archive*. 12 Aralık 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2014.
2. ↑  "Country-of-birth database". Organisation for Economic Co-operation and Development. 17 Haziran 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Eylül 2008.
3. ↑  "Ambassador of Croatia His Excellency Dr Ivan Grdešić". *diplomatmagazine.com*. 23 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Kasım 2014.
4. ↑  "Chargé d'Affaires to Croatia appointed". British Embassy Zagreb. 15 Mayıs 2015. 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi.
5. ↑  "Change of Her Majesty's Ambassador to Croatia". Foreign & Commonwealth Office. 11 Ağustos 2015. 10 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi.
6. ↑  "British embassy in Zagreb". Ukincroatia.fco.gov.uk. 28 Ağustos 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2010.
7. ↑  "Croatian embassy in London". Uk.mfa.hr. 3 Temmuz 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Haziran 2010.

Hırvatistan'ın dış ilişkileri
**Anthony David Junior Elanga** (d. 27 Nisan 2002, Malmö), Kamerun asıllı İsveçli futbolcudur. Premier League takımlarından Nottingham Forest'ta forma giymektedir.

Kulüp kariyeri
--------------

### Gençlik yılları

İsveç'in Malmö kentinde doğan Elanga, ülkesinin Elfsborg ve Malmö takımlarının altyapısında oynadıktan sonra 12 yaşında Manchester United altyapısına katıldı.

### Manchester United

#### 2020-21 sezonu

Elanga, Manchester United formasıyla ilk maçına 2020-21 Premier League sezonunun öncesinde Aston Villa ile oynanan hazırlık karşılaşmasında oyuna sonradan girerek çıktı. As takıma ilk kez Nisan 2021'de Granada'ya karşı oynanan UEFA Avrupa Ligi çeyrek final maçlarıyla birlikte çağrıldı, ancak iki maçta da forma giyemedi. Kulüple ilk resmî maçına 11 Mayıs 2021'de Leicester City'ye 2-1 kaybedilen Premier League maçında çıktı. Elanga, kulüpteki ilk golünü ise 2020-21 Premier League sezonunun son haftasında Wolverhampton Wanderers'a karşı attı.

#### 2021-22 sezonu

Elanga, 2021-22 sezonundaki ilk maçına 22 Eylül 2021'de West Ham United ile oynanan EFL Cup maçında oyuna sonradan girerek çıktı. İlk Şampiyonlar Ligi maçına 8 Aralık 2021'de Young Boys'a karşı oynanan maçta çıktı. Manchester United adına ikinci lig golünü 19 Ocak 2022'de Brentford'a karşı kaydetti ve maçı United 3-1 kazandı.

Millî takım kariyeri
--------------------

Elanga, şu ana kadar İsveç'in U-17 ve U-21 alt yaş kategorilerinde forma giydi. Elanga, babası Kamerunlu olduğu için Kamerun adına da forma giyebilir.

Kişisel yaşamı
--------------

Babası Kamerunlu eski millî futbolcu olan Joseph Elanga'dır. Anthony, 2002'de doğduğunda babası o zaman Malmö'de forma giyiyordu.

Kaynakça
--------

1. ↑  "2021/22 Premier League squads confirmed". Premier League. 10 Eylül 2021. 10 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2021.
2. 1 2  "Anthony Elanga: Overview". Premier League. 21 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Eylül 2021.
**Avrupa ve Amerika Holding**, Erol Aksoy'un sahibi olduğu Sefaköy, Küçükçekmece merkezli şirketler grubudur.

Bünyesinde Cine5, Show TV, Cine Spor, Supersport TV, Maxi TV, Viva TV, Radyo5, Show Radyo, Radyo Viva, İktisat Bankası, Playboy TV, Blue Hustler, Radyo Nostalji, Euro Show, Cine+Digital şirketleri bulunmaktadır.

Cine+Digital
------------

Cine+Digital logosu
1999 yılında çalışmalar başlayan Cine+Digital, 2 Eylül 2000 günü "İkinci Televizyon Devrimi" sloganıyla kurulan bir dijital platformdu. 22 Haziran 2002 günü yayın hayatına son verildi.

Cine+Digital'de çift çanakla 101 televizyon kanalı izlenip, 26 radyo kanalı dinlenebiliyordu. Bu televizyon ve radyo kanallarının içinde Cine+Digital'e özel olan Cine5, Blue Hustler, Cine Spor, Supersport TV, Maxi TV, Power TV, Viva TV, Playboy TV, Adventure One, Travel Channel haricinde BRT 1, BRT, CNBC-e, CNN Türk, Fashion TV, Flash TV, Genç TV, Habertürk TV, Kanal 1, Kanal 6, Show TV, Karadeniz TV, TürkÇ TV, Number One TV, Samanyolu TV, Star TV, TRT 1 gibi kanallar da bu platformda yayın yapmıştır. Radyo kanalı olarak ise Radyo 5, Show Radyo, Radyo Viva ve Radyo Nostalji mevcuttu.

Cine Spor
---------

1997 yılında Erol Aksoy tarafından Cine5'e tematik kanal olarak kurulan bir spor kanalıydı. Cine5'in abone sayısını yedi yüz bine çıkartmasıyla başarlı olmuştur. Cine+Digital'in açılmasıyla şifreli yayına başlamıştır. 2002 yılında Cine+Digital TMSF ile el koyması ile yayını sona ermiştir.

Nostalji Türk
-------------

Holding bünyesinde 2007'de kurulan radyo istasyonuna 2008'de TMSF tarafından el konuldu.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 6 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2009.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 6 Eylül 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ağustos 2011.

| * g
* t
* d
Avrupa ve Amerika Holding |
| --- |
| Yönetim Kurulu Başkanı: Erol Aksoy |
| Finans & Sigorta | İktisat Bankası |
| Televizyon | Show TV **·**  Cine5 **·**  Maxi TV **·**  Supersport TV **·**  Viva TV |
| Radyo | Show Radyo **·**  Radyo5 **·**  Radyo Viva |
| Gazete | Sabah ve Günaydın (Dinç Bilgin'le ortak) **·**  Hürriyet (Haldun Simavi ile ortak) |
| Dergi | *Marie Claire* |
| Digital platform | Kablonet |
Commedia di Aristofane.  

*IL PLVTO D'ARISTOfane comedia prima*  

translated by Bartolomio & Pietro Rositini, 1545
***Ploutos*** (Yunanca: Πλοῦτος
, *"Ploutos";* Türkçe: *"Zenginlik"*), Antik Yunan dönemine ait bir komedya olup, oyun yazarı Aristophanes'in eseridir. İlk olarak, MÖ 408 yılında sahnelenmiş olup, MÖ 388 senesinde revize edilerek tekrar oynanmıştır. Dönemin Atina'sına dair politik mizah niteliğinde hazırlanan bu yapıtta zenginlik tanrısı Ploutos başrolde oynamaktadır. Yapıt, Eski Komedya'dan Yeni Komedya'ya geçiş dönemine aittir.

Konu
----

Bu oyunda, Atinalı ihtiyar bir çiftçi olan Chremylus ile onun kölesi Cario başrolde oynamaktadırlar. Chremylus kendini ve ailesini, mütevazı ve dürüst olmalarına rağmen fakir bir hayat süren insanlar olarak tanıtır ve işte böylesi bir hayattan kurtulmaya dair tavsiye almak için de kahini ziyaret etmiştir. Oyun, Delfi'deki kahinden henüz dönerken ki haliyle başlar. Apollon'un kehanetine göre; tapınaktan çıkar çıkmaz gördüğü ilk şahsı takip etmesi ve hatta kendi evine gelmeye ikna etmesi söylenmiştir. Karşısına çıkan ilk kişi kör bir adamdır ve kehanete uyarak öyle yapmıştır, yani oyun başladığında art arda yürümekte olduklarını görürüz. Oyun ilerledikçe, bu kör adamın aslında Zenginlik Tanrısı Plutus olduğu çıkar ortaya! Uzun tartışmalardan sonra, kör olan bu tanrıyı eve girmeye ikna ederler ve sonra da görme kabiliyetini tekrar kazandırmaya kalkışırlar. Bu tanrının tekrar görmeye başlaması demek, "zenginlik"in sadece hakkedenlere dağıtılması anlamına gelecektir.

Oyunun ilerleyen sahneleri, böylesi köklü değişimin nelere sebep olabileceğini ve hatta olduğunu da, çok keyifli bir mizahi tarzda sergilemektedir.

Çeviriler
---------

* Aristofanes'ten **Zenginlik** (Ploutus - komedya), eviren & çeviren: Yılmaz Güleryüz, e-kitap 201613 Ekim 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. kitap: Töz Yayınları13 Ekim 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Ankara 2019
* George Theodoridis, 2008 - english prose: complete text27 Mart 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

| * g
* t
* d
Aristofanes'in eserleri |
| --- |
| 
* *Akharnes*
* *Atlılar*
* *Bulutlar*
* *Eirene*
* *Eşek Arıları*
* *Kadınlar Meclisi*
* *Kurbağalar*
* *Kuşlar*
* *Lysistrata*
* *Plutus*
* *Thesmophoriazusae*

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX2282813
* BNF: cb12262300b (data)
* GND: 4342994-4
* LCCN: no97059472
* NLA: 35850449
* NLI: 987007520579305171
* SUDOC: 027714675
* VIAF: 310258480
* WorldCat (LCCN): no97-059472

 |
Kutsal Emanetler Odası
**Hırka-i Saâdet** veya **Bürde-i Saâdet**, İslam peygamberi Muhammed'e ait olduğuna inanılan ve Topkapı Sarayı Hırka-i Saadet Dairesinde bulunan, keçi tüyünden yapılmış, geniş kollu hırkadır. Hırkanın bizzat peygamber tarafından şair Kâ'b Bin Züheyr'e bağışlandığı rivayet edilmektedir. I. Selim Mısır'ı fethettiğinde diğer kutsal emanetler ile birlikte hırka da İstanbul'a getirilmiştir. Kutsal Emanetler arasında sayılır.

Fiziksel özellikleri
--------------------

1.24 m boyunda geniş kollu ve siyaha çalan yünlü kumaştan yapılmıştır. İç kısmı, krem renkli yünden kaba bir kumaşla kaplıdır. Önünde sağ tarafında 23x30 cm ebadında bir parçası noksandır. Sağ kolunda da eksiklikler olan hırka 57x45x21 cm ebadında üsten açılan çifte kapaklı altın bir çekmece içinde, bohçalara sarılmış olarak muhafaza edilmektedir. 1962'den beri Topkapı Sarayı'nda halkın ziyaretine açıktır.

I. Selim'den Halife Abdülmecit'e kadar her Ramazan ayının 15. günü padişahların bu hırkayı çıkarıp yüz sürmeleri ve daha sonra tekrar yerine koymaları bir saray adeti olmuştu.

Rivayet edilen öyküsü
---------------------

Erkek kardeşi Büceyr'in Müslüman olmasından hoşnut kalmayan Kâ'b Bin Züheyr, Muhammed’i ve İslam’ı hicveden şiirler yazardı. Mekke’nin Müslümanlar tarafından fethinin ardından, Kâ'b Bin Züheyr için idam kararı alındı. Müslüman olan Kâ'b Bin Züheyr, daha önce yaptıklarından pişmanlık duyarak gizlice Medine'ye gitti, kendisini tanıtmadan Muhammed’in huzuruna çıktı. Muhammed tarafından affedileceğini öğrenince kendini tanıttı ve peygamberi öven ünlü şiiri Kaside-i Bürde’yi yazdı. Kaside'yi çok beğenen Muhammed, sırtından hırkasını çıkararak Kâ'b Bin Züheyr'e hediye etti. Bu hırkayı Muaviye b. Ebi Süfyan satın almak istedi ve on bin dirhem teklif etti ama Kâ'b Bin Züheyr onu satmaya razı olmadı. Ancak ölümünden sonra Muaviye yirmi bin dirhem karşılığında hırkayı satın aldı. Sırayla Emevilere ve Abbâsilere geçen hırka bir süre Mısır'da korundu ve Abbâsi halifeleri tarafından bazı törenlerde giyildi.

Ayrıca bakınız
--------------

* Hırka-ı Şerif, Muhammed'e ait diğer hırkası

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 30 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2013.
2. 1 2  "Arşivlenmiş kopya". 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Şubat 2013.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* TDVİA: hirka-i-saadet

 |
**Gervase**, veya diğer kullanım şekliyle **Gervaise** (ölüm. Şam, Mayıs 1108) 1105/1106 yıllarından ölümüne kadar Celile Kontluğu yaptı. Fransa'da soylu bir ailede doğdu, Kudüs Kralı Baudouin onu 1100'de önce Kahya (Seneschal) yaptı daha sonra Celile Kontu olarak atadı. 1108'de Şam Atabeği Tuğtekin bir baskın yaparak ordusuyla birlikte Gervase'yi esir aldı. Fidye olarak Haçlıların elindeki üç büyük şehri istedi fakat Baudouin bu teklifi reddedince Gervaise infaz edildi.

Hayatı
------

Mont-Notre-Dame Kilisesi kalıntıları
Tiberya kalesinde Haçlı kalıntıları
Kendisiyle çağdaş olan Nogentli Guibert onu şöyle tanımlıyodu "Soissons Kalesinden soylu bir kana sahip şövalye". Aixli Albert'e göre "Batı Fransa topraklarında doğmuş en ünlü ve soylu adam". Gervase'nin erkek kardeşi Bazoches-sur-Vesles lorduydu. Gervase Haçlı Seferine katılmadan önce Mont-Notre-Dame kilisesinin koruyucusuydu.(*advocatus*) Dönemin Arap tarihçisi İbn Kalanisi ise ondan biniciliği, yiğitliği, atılganlığı ve savaştaki hünerleriyle meşhur olan Frenk komutan diye bahseder.
Gervase Kudüs Krallığının önemli bir üyesi haline geldi. Önce Kral Boudin'in mahiyetinde kahya olarak hizmet etti daha sonra Celile Kontu Falkenbergli Hugh'ın pusuya düşürülerek öldürülmesi üzerine Celile Kontuluğu kendisine verildi.
1106'da Sur Müslümanları Celile'nin Toron kalesine, Şam atabeği Tuğtekin ise Tiberias bölgesine baskın yaptılar. Ancak çok fazla zarar veremediler. Boudin ve Tuğtekin'in elçileri Celile'ye karşı Müslüman baskınlarını geçici olarak sona erdiren bir mütareke imzaladılar.
Tuğtekin Celile'yi tekrar işgal etti ve Tiberya kırsalında Gervase'yi mahiyetiyle birlikte esir aldı. Tuğtekin Gervase'nin karşılığında Akka, Hayfa ve Tiberya'nın teslimini istedi. Fakat kral sadece bir miktar para verebileceğini söyledi. Bunun üzerine Mayıs 1108'de Şam'da Tuğtekin'in emriyle infaz edildi. Kaynaklara göre Gervase bir ağaca bağlanmış ve ölene kadar askerler üzerine ok yağdırmıştır. Kafa derisi bir mızrağa takılmış, kafatası da kadeh yapılmıştır.

Dipnotlar
---------

1. 1 2 3 4 5  Murray 2000, s. 201.
2. ↑  Kostick 2008, s. 173.
3. 1 2  Kostick 2008, s. 174.
4. ↑  Asbridge 2012, s. 127.
5. ↑  Runciman 1989, s. 95.
6. 1 2  Runciman 1989, s. 96.
7. ↑  Friedman 2002, ss. 121-122.

Kaynakça
--------

* Asbridge, Thomas (2012). *The Crusades: The War for the Holy Land*. Simon and Schuster. ISBN 978-1-84983-688-3.
* Kostick, Conor (2008). *The Social Structure of the First Crusade*. BRILL. ISBN 978-90-04-16665-3.
* Friedman, Yvonne (2002). *Encounter Between Enemies: Captivity and Ransom in the Latin Kingdom of Jerusalem*. BRILL. ISBN 90-04-11706-7.
* Morton, Nicholas (2016). *Encountering Islam on the First Crusade*. Cambridge University Press. ISBN 978-1-107-15689-0.
* Murray, Alan V. (2000). *The Crusader Kingdom of Jerusalem: A Dynastic History, 1099–1125*. Prosopographica et Geneologica. ISBN 978-1-9009-3403-9.
* Runciman, Steven (1952). *A History of the Crusades, Volume II: The Kingdom of Jerusalem and the Frankish East* (İngilizce). Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 0-521-06163-6.
Jean de Buorgogne
**Jean de Bourgogne**, **Korkusuz Jean** (Fransızca: *Jean sans peur*), (d. 28 Mayıs 1371, Rouvres, Burgonya - ö. 10 Eylül 1419, Montereau, Fransa). Burgonya dükü.

Burgonya dükü Cesur Philippe ile Flandrelı Marguerete'ın oğluydu. 1385'te Bavyeralı Marguerete ile evlendi. Küstah, bağnaz, kibirli, kendine aşırı güvenen ve zalim bir adamdı. 1396'da Osmanlı sultanı I. Bayezid'e karşı düzenlenen Niğbolu Muharebesi'ne katıldı, ancak başarısızlığa uğradı ve esir edildi. Babasının ödediği yüklü bir fidyeyle kurtularak, Burgonya'ya döndü.

Yıldırım Bayezid Onu Serbest Bırakırken Şöyle Demiştir:

"*Yine Gelin, Yine Gelin de Yeni Zaferler Kazanalım."*

Babasının 1404'te ölmesi üzerine Burgonya dükü ve aynı zamanda Artois ve Flandre kontu olarak 33 yaşında tahta çıktı. Yönetim yeri olarak Paris'i seçen Korkusuz Jean, krala ve onun yandaşlarına boyun eğdirmeye çalışıyordu. Bu amaçla 1407'de sık sık kralın yerine ülkeyi yönetmek için çekiştiği Orleans dükü olan kuzeni Louis'yi öldürttü; fakat bu olay onun sonunu hazırlamasına yol açtı.

Jean, kral ve yandaşlarına boyun eğdiremediği gibi yeni düşmanlar da kazandı.Bunların başlıcaları, öldürttüğü kuzeni Louis'nin damadı olan Armagnac kontu VII. Bernard'dı. Sonunda bu çekişme, ülkenin Armagnac ve Burgonya tarafları olarak ikiye bölünmesine yol açtı. Jean, sonunda Armagnac'lar tarafından Paris'ten kovuldu.Bu arada ülke, bu çekişmeyle bir iç savaş içine düşmüştü; İngiltere kralı V. Henry'nin ülkeyi 1415'te istila etmesi,durumu daha da kritik hale getirdi. Sonunda İngiltere kralı, Fransa'nın içinde bulunduğu zor durumdan faydalanarak zaten zayıf olan Fransa ordusunu aynı yıl Agincourt Savaşı'nda yenerek, kapsamlı bir işgale girişti.

Bu arada Korkusuz Jean ve Bernard d'Armagnac'ın arasındaki iç savaş şiddetlenmişti. Jean, İngiltere kralı V. Henry'le ittifak kurmaya çalışsa da, başarılı olamadı. Bunun üzerine düşmanları olan Armagnac'larla olan savaşı bitirmeye çalıştı. Armagnac'ların yeni önderi olan Veliaht Prens Charles'ın gençliğinden faydalanarak, onunla barış müzakerelerine girişti. Sonunda tarafların 10 Eylül 1419'da Montereau Köprüsü'nde buluşmalarına karar verildi. Ancak buluşma tartışmaya dönüştü ve Korkusuz Jean, Armagnac'lar tarafından öldürüldü. Yerine geçen oğlu Philippe (İyi), babasının kanını yerde koymamak için Fransa ve Armagnac'larla yıllarca savaştı.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX1474991
* BNF: cb12129290j (data)
* GND: 118712284
* ISNI: 0000 0000 6128 5581
* LCCN: n80119360
* NKC: jo2016902450
* NLI: 987007277008505171
* NTA: 070876290
* SUDOC: 029732247
* VIAF: 47556727
* WorldCat: lccn-n80119360

 |
Vinç ve denge ağırlığı**Denge ağırlığı** yahut **karşıağırlık** belirli bir kütlenin simetrik olmayan biçim nedeniyle genellikle tek taraflı olan kuvvet ve torklarını dengelemek işlevi gören ögedir.

Mimarlık
--------

Mimarlıkta geniş açıklıklı kubbelerin yatay yüklerle yanlara doğru açılmasını önlemek amacıyla, kubbeyi taşıyan ayaklara üstten eklenen ek yükü yaratmaktadır. Kuleye benzer formu nedeniyle ağırlık kuleleri olarak da adlandırılan bu ögeler,Osmanlı camilerinde kubbeyle örtülü, taştan örülmüş büyük bir silindir ya da çokgen tabanlı prizma biçimindedir. 

Yukarıda, kubbenin hemen önündeki küçük kuleler, ağırlık kuleleridir. Beyazıt Camii
Semavi Eyice'ye göre ağırlık kuleleri Türk mimarisinde statik, estetik ve işlev yönünden üç farklı göreve sahiptir. Kulevari şekilde dışa doğru yükselmeleri estetik bir unsur olarak ele alınmıştır. Statik bakımdan büyük kubbelerde ana kemer ve kubbenin itme gücünü karşılamaktadırlar. "Mimar Sinan’ın eserlerinden İstanbul Edirnekapı’daki Mihrimah Sultan Camii’nde ağırlık kuleleri, binanın dört köşesinde aşağıdan itibaren yükselirler ve büyük kemerler hizasında birer kubbecik ile sona ererler. Böylece bunlar caminin bütün ağırlığını taşıyan dört ana direk gibi statik görevlerini dışarıdan belli ederler."

Kaynakça
--------

1. ↑  *Semavi Eyice, Ağırlık Kulesi, TDV İslâm Ansiklopedisi 1. cilt, sayfa 469-470 (İstanbul 1988).*
**Nikolay Nikolayeviç Rayevski** (Rusça: Николай Николаевич Раевский; 25 Eylül 1771 — 28 Eylül 1829), Napolyon Savaşları sırasında komuta becerileriyle ün kazanmış bir Rus general ve devlet adamıydı. Ailesi Rus toplumunda ve kültüründe kalıcı bir miras bıraktı.

Hakkında
--------

Nikolay Rayevski, Sankt-Peterburg'da doğdu. Uzak İskandinav ve Lehistan-Litvanya kökenli olduğu düşünülen soylu bir aile olan Rayevski ailesinin bir üyesiydi. Ayrıca Büyük Petro'nun büyük büyükannelerinden biri Rayevski ailesine mensuptu.

Nikolay, Napolyon Savaşları'nın patlak vermesiyle ve Rusya'nın başarısız olmasının ardından 25 Nisan 1807'de orduda görev yapmak için askeri kariyerine döndü. Rus ordusunun öncüsü Prens Pyotr Bagration ile birlikte görev yaptı. 1806-1807 seferleri sırasında Rayevski çok sayıda savaşta yer aldı ve 3. dereceden Aziz Vladimir Nişanı ile ödüllendirildi. Heilsberg Muharebesi'nde yaralanan Rayevski, Friedland Muharebesi'nde muhafızlara komuta etti.

Rayevski, Aralıkçılar İsyanı'ndan dört yıl sonra öldü.

Kaynakça
--------

1. ↑  Раевский Николай Николаевич 6 Mayıs 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Great Soviet Encyclopedia (Rusça)
2. ↑  Sutherland, 13
3. ↑  According to family traditions, their ancestors left Denmark to settle in Livonia during the fourteenth century and, by the 16th century, had acquired Polish nationality. They were granted the Łabędź coat of arms by King Sigismund III, in the early seventeenth century. See: Sutherland, 12–13.
4. ↑  Sutherland, 19
5. ↑  Sutherland, 199–200

Dış bağlantılar
---------------

* Sutherland, Christine. *The Princess of Siberia: The Story of Maria Volkonsky*, New York: Farrar, Straus & Giroux, 1983 0-7043-8162-1
* (Rusça) Article in the Dictionary of Russian Generals

Borodino'daki Rayevski'nin bataryası, Franz Roubaud'un panoramik tablosu.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 121181022
* ISNI: 0000 0000 5799 5716
* LCCN: no2003116670
* NKC: jo2004213404
* NLI: 987007456547505171
* NTA: 262673126
* SUDOC: 082760365
* VIAF: 45150598
* WorldCat: lccn-no2003116670

 |
Selinus antik kentinde bulunan Roma döneminden kalma su kemeri kalıntısı
Antalya il sınırları Gazipaşa ilçesi yakınlarındaki **antik kent**.

Alanya'nın 45 kilometre doğusunda küçük bir yarımadanın yamacında kurulu antik çağ kentidir. Kentin tarihi M.Ö. 6. yüzyıla kadar uzanmaktadır. Roma İmparatoru Trajanus, Doğu Akdeniz'de Part seferinden dönerken hastalanarak geldiği bu kentte 9 Ağustos 117'de ölmüş ve külleri Roma'ya gönderilmiştir.

Kent bir dönem Trajanapolis adını almıştır. Yarımadanın surlarla çevrili tepesinde kentin akropolü vardır. Bir sarnıcın bulunduğu zirve Akdeniz'e egemen bir manzaraya sahiptir. Kentin agorası deniz kenarındadır. Agora yıkılmışsa da granit sütunları görülebilir. Yamaçtaki surların içinde apsisli bir kilise kalıntısı bulunur. Kilise Azize Tekla'ya adanmıştır. Kentin bir başka anıtsal yapısı da 13. yüzyıl Selçuklu döneminde kırmızı zikzak motiflerle süslenmiş bir av köşküdür. Bu yapının da antik çağdan kaldığı ve İmparator Trajanus'un anısına yapılmış bir mezar olduğu sanılmaktadır. Akdeniz'e akan Selinus Çayı çevresinde su kemeri kalıntılarına rastlanır. Kentin iki hamamından biri kayalık yamacın denize indiği kesimdedir. Tiyatro yıkılmıştır. Kentin nekropolündeki mezarlar birer anıtsal yapı olarak Kilikya bölgesinin ölü gömme geleneklerini en güzel biçimde ortaya koymaktadır. Antik kentteki arkeolojik çalışmalar henüz yüzey araştırmalarıyla sınırlıdır.

Girişin ücretsiz olduğu tepeye yaklaşık yarım saatlik bir yürüyüşle çıkılabilir. Düzgün patika yoldan tepeye çıkacakların yanlarına su almaları önerilir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "SELİNUS". *Kültür Portalı*. 2 Ocak 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Ocak 2024.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* kulturenvanteri.com: 1967

 |
Jean-Paul Riopelle
**Jean-Paul Riopelle** (d. 7 Ekim 1923, Montreal, Kanada - ö. 12 Mart 2002, Ile-aux-Grues, Kanada), Kanadalı ressam.

Paris'e yerleşip gerçeküstücü akımı benimseyen Jean-Paul Riopelle, 1950 yıllarında, lirik soyutlamanın öncülerinden biri haline geldi. (*Pavane* üç kanatlısı, 1954; Kanada Ulusal Galerisi, Ottawa). Doğada var olan biçimlerden yararlandığı resimlerinde, renkli mürekkep, guvaş, pastelden, sulu boyaya kadar çeşitli teknikler kullanıp, 1962'de Venedik Bienali'nde UNESCO ödülünü aldı.

  


|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 1665604353400
* BNE: XX824733
* BNF: cb11922024r (data)
* CANTIC: a19128794
* CiNii: DA1657150X
* GND: 118601202
* ISNI: 0000 0000 7358 4685
* LCCN: n81093192
* MusicBrainz: de737a57-9951-4ced-8005-8fc754bf3b01
* NGV: 1200
* NLI: 987007278454905171
* NTA: 071089152
* RERO: 02-A022403645
* RKD: 67117
* SNAC: w6jm2f6t
* SUDOC: 027284743
* ULAN: 500017908
* VIAF: 102316456
* WorldCat: lccn-n81093192

 |
**Sör William McMahon** (23 Şubat 1908) – 31 Mart 1988), 1971'den 1972'ye kadar Avustralya'nın 20. başbakanı olarak görev yapan Avustralyalı bir politikacıydı. Avustralya Liberal Partisi'nin lideri olarak görev yaptı. 21 yıldan fazla bir süre hükümet bakanı olarak görev yaptı; bu, Avustralya tarihindeki en uzun kesintisiz hizmetti.

McMahon Sidney'de doğup büyüdü ve siyasete girmeden önce ticari avukat olarak çalıştı İkinci Dünya Savaşı sırasında Avustralya Ordusunda görev yaptı ve binbaşı rütbesine ulaştı Savaşın bitiminden sonra ekonomi diplomasını almak için üniversiteye döndü. McMahon , 1949 federal seçimlerinde Temsilciler Meclisi'ne seçildi. Robert Menzies onu 1951'de bakanlığa terfi ettirdi ve 1956'da kabineye ekledi. Menzies hükümetinde, en önemlisi 1958'den 1966'ya kadar Çalışma ve Ulusal Hizmet Bakanı olarak birçok farklı görevde bulundu. Bu sıfatla, 1964'te zorunlu askerliğin yeniden başlatılmasını denetledi.

McMahon, Avustralyalı siyaset bilimciler ve tarihçiler tarafından Avustralya'nın en kötü başbakanlarından biri olarak tanımlandı, ve görevden ayrıldıktan sonra eski meslektaşlarından bazıları onun liderlik tarzını ve kişisel karakterini açıkça eleştirdi. Halefi Whitlam, onu "olağanüstü derecede becerikli ve azimli bir politikacı" olarak kabul etti ve 1972'de daha büyük bir yenilgi marjını önlediği için ona itibar etti.

McMahon son yıllarında cilt kanseriyle ilgili bir dizi ameliyat geçirdi. 31 Mart 1988 sabahı Potts Point'teki St Luke's Özel Hastanesinde uykusunda öldü.Kalıntıları Kuzey Banliyöleri Krematoryumunda yakıldı. David Fairbairn'in yaptığı övgüyle 8 Nisan'da Sidney'deki St Andrew Katedrali'nde bir devlet anma töreni düzenlendi

Kaynakça
--------

1. ↑  Walker, Tony; Koutsoukis, Jason; "The good, the bad and the couldabeens", *The Australian Financial Review*, 3 January 2001.
2. ↑  Strangio, Paul (2013). "Evaluating Prime-Ministerial Performance: The Australian Experience". 't Hart, Paul; Walter, James (Ed.). *Understanding Prime-Ministerial Performance: Comparative Perspectives*. Oxford University Press. ISBN 9780199666423.  r eksik `|soyadı1=` (yardım)
3. ↑  "Sir William McMahon in hospital". *The Canberra Times*. 17 Şubat 1985. 6 Nisan 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Nisan 2018.
4. ↑  "McMahon dies in sleep at 80". *The Canberra Times*. 1 Nisan 1988. 6 Nisan 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Nisan 2018.
5. ↑  "Many tributes". *The Canberra Times*. 9 Nisan 1988. 6 Nisan 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Nisan 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* ADB: mcmahon-sir-william-billy-15043
* GND: 1192943341
* ISNI: 0000 0000 6402 8222
* LCCN: n2008070410
* NLA: 35342814
* SNAC: w6k07gcg
* SUDOC: 234134267
* Trove: 504943
* VIAF: 56090665
* WorldCat: lccn-n2008070410

 |
**Joseph Aloysius Lyons** CH (15 Eylül 1879 - 7 Nisan 1939), 1932'den 1939'daki ölümüne kadar görevde olan Avustralya'nın onuncu başbakanı olan Avustralyalı bir politikacıydı. Kariyerine Avustralya İşçi Partisi'nde (ALP) başladı, ancak 1931'de Avustralya İşçi Partisi'nin bölünmesinden sonra Birleşik Avustralya Partisi'nin (UAP) kurucu lideri oldu. Daha önce 1923'ten 1928'e kadar Tazmanya'nın 26. başbakanı olmuştu.

Lyons, Nisan 1939'da kalp krizinden öldü ve görevde ölen ilk Avustralya başbakanı oldu Tazmanya'nın tek başbakanı ve George Reid ile birlikte başbakan olan iki eyalet başbakanından biridir. Ölümünden birkaç yıl sonra dul eşi Enid Lyons, Temsilciler Meclisi'ne seçilen ilk kadın oldu.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* ADB: lyons-joseph-aloysius-joe-7278
* BNF: cb178120842 (data)
* GND: 133571688
* ISNI: 0000 0000 6323 3881
* LCCN: nb2002006366
* NLA: 35510445
* SNAC: w6bs22h5
* Trove: 528687
* VIAF: 50419870
* WorldCat: lccn-nb2002006366

 |
**Kartezyen çarpımı**, A ve B kümeleri verildiğinde, birinci bileşeni A kümesinden ve ikinci bileşeni B kümesinden alınarak oluşturulmuş tüm sıralı ikililerin oluşturduğu kümeye A kartezyen B kümesi denir, yapılan bu işleme de A ile B’nin kartezyen çarpımı denir ve AxB ile gösterilir.

1. bileşen A kümesinden, 2. bileşen B kümesinden olunmasına dikkat edilmelidir. 1. bileşen B kümesinden ve 2. bileşen A kümesinden alınsaydı bu işlem BxA olarak gösterilirdi.

Örnek
A = {1, 2} ve B = {3, 4, 5} kümeleri için A×B ve B×A kümeleri:
A×B = {(1, 3), (1, 4), (1, 5), (2, 3), (2, 4), (2, 5)}
B×A = {(3, 1), (4, 1), (5, 1), (3, 2), (4, 2), (5, 2)}

Özellikleri
-----------

* İki sıralı ikili birbirine eşit ise bu sıralı ikililerin aynı sıradaki bileşenleri eşittir.

(a,b) = (c,d) ise a =c ve b = d olmak zorundadır.

* s(AxB) = s(BxA) = s(A).s(B)
* A×(B∪C) = (A×B)∪(A×C)
* A×(B∩C) = (A×B)∩(A×C)
* A×(B – C) = (A×B) – (A×C)
* A×A =A2, A×A×A =A3, …
* A(x,y) ϵ R2  ise bu noktanın birinci bileşenine noktanın apsisi, ikinci bileşenine ise noktanın ordinatı denir. Oluşan (x,y) ikilisine A’nın koordinatları denir. Kümelerin kartezyen çarpımlarının grafik çizimi yapılırken 1. bileşenler x koordinatına çizilirken 2. bileşenler ise y koordinatına çizilir.
Brik [Yemek]
**Brik** (Arapça: بريك), genellikle derin yağda kızartılan bir Kuzey Afrika böreğidir. En iyi bilinen çeşidi, doğranmış soğan, ton balığı, harissa ve maydanoz ile üçgen hamur cebinde bütün bir yumurta olan yumurta brikidir. Biraz farklı bir şekle sahip, ancak aynı içerik ve hazırlama yöntemine sahip olan brik, Cezayir ve Libya'da burek (بوراك) olarak bilinir. Brik, oradaki büyük Tunuslu Yahudi nüfusu nedeniyle İsrail'de de çok popüler bir yiyecektir. Genellikle çiğ yumurta ve otlar veya ton balığı, harissa ve zeytin ile doldurulur ve bazen pide olarak servis edilir. Bu çeşidi aynı zamanda bir burika olarak da bilinir.

Brik böreği, istenen büyüklükte elde etmek için üst üste binen dairelerde sıcak yapışmaz bir yüzeye yapışkan bir hamur parçası elde dövülerek yapılır ve kısa bir süre pişirilir. Brik hamur tabakalarına malsuka veya varka denir. Dolgular arasında ton balığı, kıyma, çiğ yumurta, tavuk veya harissa, gebre otu veya peynirle süslenmiş hamsi bulunur.

Kaynakça
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Brik (yiyecek)*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

1. ↑  Alan Davidson, ed. *The Oxford Companion to Food*, *s.v.* börek, p. 96
2. ↑  Michael and Frances Field, *A Quintet of Cuisines*, Time-Life, 1970. 0-8094-0075-8
3. ↑  Paola Gavin (2005). *Mediterranean Vegetarian Cooking*. New York: M. Evans. s. 40. ISBN 978-1-59077-191-4. 13 Nisan 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Nisan 2022.
4. ↑  Ottolenghi, Yotam (2012). *Jerusalem*. Ten Speed Press.
**Fourcroy Burnu** (İngilizce: Cape Fourcroy**)**, Avustralya'nın kuzey kıyısındaki Bathurst Adası'nın batı ucunda yer almaktadır. Tracy Kasırgası Aralık 1974'te buradan geçmiştir. Aktif bir deniz feneri olan Fourcroy Burnu Feneri de burada yer alır.

Burun adını, 26 Temmuz 1803'te Louis de Freycinet tarafından Baudin'in Avustralya seferinde Fransız korvet *Géographe* ile yaptığı yolculuk sırasında Antoine-François de Fourcroy'dan aldığına inanılıyor.

31 Aralık 1942'de, 31 Nolu Avustralya Kraliyet Hava Kuvvetleri'ne bağlı Filo'ya ait bir Bristol Beaufighter ağır avcı uçağı Cape yakınlarında düştü, ancak uöaktaki mürettebat dışarı çıkmayı başardı ve kurtarıldı.

Koordinat: 11°48′0.00″G 130°1′0.00″D﻿ / ﻿11.8000000°G 130.0166667°D﻿ / -11.8000000; 130.0166667

Kaynaklar
---------

1. ↑  "The Discovery and Exploration of Australia". *australiaoncd.com.au*. 3 Mart 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Ekim 2010.
2. ↑  Dunn, Peter. "CRASH OF A BEAUFIGHTER NEAR CAPE FOURCROY, BATHURST ISLAND ON 31 DECEMBER 1942". *www.ozatwar.com*. 25 Mart 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Eylül 2023.
İngilizcenin resmî dil olduğu ülkeler
Aşağıdaki listede nüfuslarına göre resmî dili İngilizce olan bağımsız devletler ve bölgeler sıralanmıştır. Hindistan, İrlanda, Yeni Zelanda, Kanada ve Filipinler gibi çeşitli ülkelerin resmî dilleri İngilizce olmasına karşın konuşulan tek resmî dilleri değildir.

Bu liste aynı zamanda İngilizcenin resmî dil olmamasına karşın yaygın olarak konuşulduğu ülkeleri de içermektedir. Avustralya'da İngilizce nüfusun büyük çoğunluğu tarafından konuşulur ve resmi kurumlarda da kabul edilen dil İngilizcedir, fakat Avustralya'nın henüz kabul edilmiş resmi bir dili yoktur. Birleşik Devletler ve Birleşik Krallık'ın bazı bölgeleri ve eyaletlerinde İngilizce resmî dil olarak kabul edilmiş olsa da Avustralya'daki durumun bir benzeri bu ülkelerde de vardır.

İngilizcenin bir ülkede resmî dil olma statüsü, o ülkedeki İngilizce konuşan nüfusun sayısıyla bağlantılı değildir. Örneğin; nüfusu 1.1 milyar ve resmî dili İngilizce olan Hindistan'da anadili İngilizce olanların sayısı 200.000'den az ve yaklaşık 100 milyonluk bir nüfus da ikinci dil olarak İngilizceyi konuşmaktadır (toplam nüfusun %10'undan az). Bir diğer yandan Nijerya'da İngilizce konuşan nüfusun yüzdesi çok düşüktür; bununla birlikte nüfusun %60'ından fazlası her ne kadar bir İngilizce diyalekti olmasa da İngilizce gramer yapısına benzer bir yapıya sahip ve birçok İngilizce kelime içeren Nijerya Pidgin İngilizcesi konuşmaktadır.

Hemen hemen bu ülkelerin tamamı Birleşik Krallık'ın şu anki ya da eski kolonisi veya sömürgesidir. Bunun dışında Madagaskar ise İngilizce konuşan komşuları olan eski bir Fransız sömürgesidir ve Filipinler ise eski bir Birleşik Devletler sömürgesidir.

Hindistan'ın dilsel durumu ise biraz karışıktır. Hindistan anayasasına göre ülkenin resmî dili 'Devanagari yazısındaki Hintçe' ve İngilizce ise ikincil dildir; bununla birlikte tüm federal yasaların dökümünde ve yargıtay kararlarında kullanılan dil İngilizcedir ve (Hintçe ile birlikte) Hindistan Parlamentosu'nun iki dilinden birisidir. bakınız (Hindistan'ın resmî dilleri)

Bu ülkelerde yaşayan insanlar toplam 2.153 milyar nüfusa sahip, 15,583,152 milkare alana yayılmış ve 18 trilyon dolarlık bir gayrisafi milli hasılaya sahiptir.

Bağımsız Ülkeler
----------------

Bağımsız olmayan ülkeler
------------------------

Kaynakça
--------



|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: sh92001094
* NLI: 987007548964905171

 |
Melyat Deresi'nin Karadeniz'e karıştığı yer
**Melyat Deresi** veya **Venek Deresi**, Rize ilinin Pazar ve Çayeli ilçelerini ayıran ve Karadenize akan bir nehirdir. Nehrin uzunluğu 20.3 kilometredir. Rize il merkezine 28 km mesafededir. Pazar doğu, Çayeli ise batı tarafında kalır. Derenin batı tarafında çoğunlukla Türkler ve az da olsa Hemşinliler yaşar. Lazların yaşadığı bölge, bu nehrin doğusunda kalır. Kaynağı Hemşin ilçesindeki Ceğalver Dağı olan nehrin; Zafer, Yavuzlar, Erenler, Çınartepe, Kaçkar, Kestanelik, Tektaş, Güneyköy, Şendere, Kuzayca, Örnek, Merdivenli, Leventköy ve Balıkçı köylerine sınırı vardır.

Fauna
-----

Nehirde yaşayan balık türleri sırayla Salmo coruhensis, Alburnus derjugini, Barbus escherichii, Squalius sp. Mugil cephalus, Liza aurata ve Ponticola rizensis'tir.

Ayrıca bakınız
--------------

* Rize'deki akarsular listesi
* Sabuncular Deresi

Kaynakça
--------

1. ↑  "Rize il raporu" (PDF). rtb.org.tr. 28 Ekim 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 14 Ekim 2018.
2. ↑  Şendeniz, Özlem. *"Kimdir Bu Lazlar?": Laz Kimliği ve Sanal Mekânda Lazca*. İletişim Yayınları. ISBN 9750528824. 24 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Haziran 2020.
3. ↑  Esra Bayçelebi, Cüneyt Kaya, Davut Turan (2017). "Rize İli'nin Güncel Balık Faunası". dergipark.org.tr. 12 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 31 Ağustos 2021. KB1 bakım: Birden fazla ad: yazar listesi (link)

Dış bağlantılar
---------------

* Web sitesi 24 Kasım 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.