Bir profesör, üniversitede ders anlatırken.
**Profesör** (kısaca Prof.), en yüksek düzeydeki akademik rütbe ve akademik ünvana sahip kişilere verilen ünvandır. Bilimler akademisi, üniversite, okul ve diğer yükseköğretim kurumlarında çalışır. Profesörler üniversite dersi ve seminerler, bilimsel araştırmalarlar yapabilir. Bazı ülke ve kurumlarda "profesör" kelimesi üye profesör, yardımcı doçent ve doktora gibi ünvanlarda da kullanılmaktadır.

Sözcük, "bir sanat ya da bilim dalında en yüksek düzeyde uzman" anlamına gelen Latince *professor*'ün karşılığı olarak Türkçeye girmiştir. Uzun yazım biçimi "profesör" bir ünvan olarak ilk kez 1706 yılında, kısa yazım biçimi "prof." ise 1838 yılında kullanılmaya başlanmıştır.

Pek çok ülkede aynı adla anılan Profesör ünvanı İngiltere'deki 'Chair' ve 'Reader' ünvanlarına denk düşmektedir. *Kürsüsüz Profesör* gibi bir ünvan da kullanılmakla birlikte, bunun İngiliz akademik ünvanlar sıralamasındaki 'Reader'a karşılık geldiği söylenebilir.

Günümüzde bilimsel yetkinliği ifade etmeden ziyade, bir akademik ünvan olarak kullanılmaktadır.

Profesör Unvanının Kullanımı
----------------------------

Profesör unvanının kullanımı ve şartları ülkeden ülkeye farklılık göstermektedir.

### Amerika Birleşik Devletleri

ABD'de "profesör" kelimesi aynı zamanda doçent ve yardımcı doçent gibi alt kademede yer alan öğretim üyelerini kapsar şekilde kullanılmaktadır. ABD'de PhD unvanına sahip olup 4 yıl süreyle kolej veya üniversitelerde ders veren öğretim üyelerine profesör unvanı verilmekte olduğundan, bu ülkede profesör unvanına sahip kişi oranı yüksektir. Amerika Birleşik Devletlerinde profesör unvanı edinmek görev süresi ve iş güvencesi ile ilgilidir.

### Türkiye

Türkiye'de üniversitelerde Profesörlüğe yükseltilerek atamada Doçentlik unvanını aldıktan sonra en az beş yıl süreyle, açık bulunan profesörlük kadrosu ile ilgili bilim alanında çalışmış olmak ve Doçentlik unvanını aldıktan sonra, ilgili bilim alanında özgün yayınlar veya çalışmalar yapmış olmak, gerekir.

Profesörlük kadrosuna başvuran adayların durumlarını ve bilimsel niteliklerini tespit etmek için üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunca en az üçü başka üniversitelerden veya yüksek teknoloji enstitülerinden olmak üzere ilan edilen kadronun bilim alanıyla ilgili beş profesör seçilir. Bu profesörler her aday için ayrı ayrı olmak üzere birer rapor yazarlar ve kadroya atanacak birden fazla aday varsa tercihlerini bildirirler. Üniversite veya yüksek teknoloji enstitüsü yönetim kurulunun bu raporları göz önünde tutarak alacağı karar üzerine, rektör atamayı yapar.

Türkiye'de 2022 yılı itibarıyla, 32.185 Profesör görev yapmaktadır.

### Fransa

Fransa'da profesör unvanının kullanımı her derecedeki eğitim kurumunda eğitim veren kişi şeklindedir. Bu nedenle "Üniversite Profesörleri / Professeur des universités" ayrı bir terim olarak kullanılmaktadır. Üniversitelerde "profesör unvanının alınması, üniversite pozisyonu ve atama yapılmasıyla ilgilidir. Üniversite profesör atamaları Cumhurbaşkanı tarafından yapılmaktadır. Bu pozisyonlara başvurmak için profesörlüğe takdim tezinin yazılması, savunulması ve bu işlemin Ulusal Üniversiteler Konseyi tarafından onaylanmış olması gereklidir.

Ordinaryüs Profesör
-------------------

Ana madde: Ordinaryüs Profesör
Ordinaryüs Profesör en az beş yıl profesörlük yapmış, bilimsel çalışmalarıyla kendini tanıtmış öğretim üyeleri arasından seçilerek bir kürsünün yönetimiyle görevlendirilen kimselere verilen unvandır.

Emeritus Profesör
-----------------

Emeritus Profesör, çeşitli nedenlerle emekli olan, ancak akademik çalışmalarını sürdüren kişilere verilen "onursal profesör" anlamında bir unvandır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "professor (n.)". 1 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2020.
2. ↑  "associate professor". 30 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2020.
3. 1 2  YÜKSEKÖĞRETİM KANUNU, Kanun Numarası : 2547 Kabul Tarihi : 4/11/1981, Yayımlandığı R. Gazete : Tarih : 6/11/1981, Sayı : 17506
4. ↑  "Yükseköğretim Bilgi Yönetim Sistemi". *istatistik.yok.gov.tr*. 20 Mart 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Nisan 2023.
5. ↑  "professeur, professeure". 14 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Nisan 2020.

* Etimoloji Sözlüğü1 Ağustos 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

| * g
* t
* d
Toplumsal sınıf |
| --- |
| 
Aristokratlar **·** 
Asiller **·** 
Burjuvazi **·** 
Üst sınıf **·** 
Beyaz yakalılar **·** 
Küçük burjuvazi **·** 
Üst orta sınıf **·** 
Yaratıcı sınıf **·** 
Seçkinler **·** 
Mavi yakalılar **·** 
Proletarya **·** 
Ortadirek **·** 
Orta sınıf **·** 
Yeni sınıf **·** 
Kölelik **·** 
Yeni zenginler **·** 
Gri yakalılar **·** 
Lümpen proletarya **·** 
Prekarite **·** 
Alt orta sınıf **·** 
İşçi sınıfı **·** 
İşsizler **·** 
Köylü sınıfı **·** 
Pembe yakalılar **·** 
Serf **·** 
Sınıfsızlık **·** 
Yeşil yakalılar **·** 
Redneck **·** 
Egemen sınıf
 |

| * g
* t
* d
Akademik rütbe |
| --- |
| genel bakış | 
* Akademik personel
* Sıralamalar
* Profesör
* Akademik görev süresi

 |
| Kuzey Amerika sistemi | 
Görev süresi
* Yardımcı doçent
* Üye profesör
* Profesör
* Vakıflı Başkan/Seçkin Profesör

Görev süresi olmayan parça
* Yardımcı profesör
* Eğitmen
* Öğretim görevlisi

 |
| Commonwealth sistemi | 
Araştırma ve öğretim yolu
* Öğretmen yardımcısı
* Öğretim görevlisi
* Kıdemli okutman
* Reader veya üye profesör
* Profesör

Araştırma yolu
* Araştırma asistanı
* Araştırma görevlisi
* Kıdemli araştırma görevlisi
* Profesör veya araştırma profesörü

 |
| Genç pozisyonlar | 
* Araştırma asistanı
* Araştırma görevlisi
* Öğretim üyesi
* Doktora sonrası araştırmacı

 |
| Diğer pozisyonlar | 
* *Agrégasion*
* Doçent
* Habilitasyon
* *Privatdozent*
* Öğretim yardımcısı
* Öğretim üyesi
* Klinik profesör

 |

| * g
* t
* d
Akademik unvanlar |
| --- |
| Öğretim üyesi | 
* Araştırma profesörü
* Doçent
* Doktor öğretim üyesi (Eskiden: Yardımcı doçent)
* Ordinaryüs
* Profesör

 |  |
| Öğretim yardımcısı | 
* Araştırma görevlisi
* Çevirmen
* Okutman
* Öğretim görevlisi
* Öğretim planlamacısı
* Uzman

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* NLI: 987007284750705171

 |