**Nahl Suresi** (Arapça: **سورة النحل**), Kur'an'ın 16. suresidir. Sure, 128 ayetten oluşur.

Medine döneminde inmiş olan son üç ayetin dışındakilerin Mekke döneminde indirildiğine inanılmaktadır. Sure, ismini 68. ayette geçen ve "bal arısı" anlamına gelen "nahl" kelimesinden almıştır. Sure, "Allah'ın emri gelecektir!" ifadesiyle başlar.

Surede başlıca, kainatta Allah'ın varlığını ve birliğini gösteren bazı deliller, yağmurun getirdiği suyun insanlar, hayvanlar ve bitkiler için önemi, bal arılarının işlevi, öldükten sonra dirilme gibi konular yer almaktadır. Ayrıca surenin 90. ayeti, her Cuma namazında hutbenin ardından okunmaktadır:

> Şüphesiz Allah, adaleti, iyilik yapmayı, yakınlara yardım etmeyi emreder; hayasızlığı, fenalığı ve azgınlığı da yasaklar. O, düşünüp tutasınız diye size öğüt veriyor. **(Kur'an, Nahl, 90)**
> 
>

Arı ile ilgili ayetler
----------------------

> **68:** Rabbin, bal arısına şöyle ilham etti: "Dağlardan, ağaçlardan ve insanların yaptıkları çardaklardan (kovanlardan) kendine evler edin."  
>  **69:** "Sonra meyvelerin hepsinden ye ve Rabbinin sana kolaylaştırdığı (yaylım) yollarına gir." Onların karınlarından çeşitli renklerde bir şerbet (bal) çıkar. Onda insanlar için şifa vardır. Şüphesiz bunda düşünen bir toplum için bir ibret vardır.
> 
> 

Bal arısı, Kur'an'da ismi geçen hayvanlardan biridir. Kur'an'da adı geçen diğer hayvan türlerinden biraz farklı olarak ele alındığı düşünülmektedir. Çünkü bazı İslam araştırmacılarına göre, surede geçen bal arısının doğadaki işlevinden (kovanlar ve bal üretimi) ve insanlara olan yararlarından üstü açık bir şekilde bahsedilmesi, onun bu suredeki ve dolayısıyla pek çok sureye nazaran güçlü önemini göstermektedir.

### Tefsir

Kovana polen taşıyan bir bal arısı
İslam tefsir geleneğine göre, suredeki arıya yapması ilham edilen ve "evler / yuvalar" olarak belirtilen şeyler, bal arılarının ağaç kovukları gibi uygun doğal mekânlarda veya insanların özel olarak hazırladığı kovanlarda kendi ürünleriyle oluşturdukları petekler ve her petekte bulunan altıgen şeklindeki gözcüklerdir.

69. ayetin başında gelen *"meyvelerin hepsinden ye"* ve *"(yaylım) yollarına gir"* deyimleriyle de arıların, balın ham maddesi olan nektar maddesini ve çiçek tozunu (polen) toplayarak bunları hem kendi tüketimleri için, hem de bal ve balmumu yapmak için değerlendirdiklerinin belirtildiği söylenir. Ayrıca tozlaşma olayından bahsedildiği de eklenmektedir.

Arıların karnından çıkan, çeşitli renklerde olduğu belirtilen ve *şerbet* olarak anılmış olan maddenin de *bal* olduğu konusunda hemen hemen tüm araştırmacılar hemfikirdir.

### Mucize olduğu söylenmesi

Bal yapmak için çeşitli çiçeklerden polen toplayan bir bal arısı
Kimi araştırmacılar, suredeki bu durumu Kur'an'ın mucizelerinden biri olarak görmekte ve iddia etmektedirler. Konuyla ilgili belirtilen görüşlere göre, surede bal arısının işlevleri anlatıldığı sırada Arapçadaki dişilik takısı kullanılmış ve Kur'an, bu takıyla birlikte balı yapanların *dişi bal arıları* olduğunu belirtmiştir. Bu durumun, bugün bilinen şekliyle bal üreten arılar, yani işçi arılar olarak adlandırılan ve tamamının dişilerden oluştuğu arı grubunu ifade ettiği belirtilmektedir.

Ayrıca ilgili ayette geçen *"Rabbinin sana kolaylaştırdığı (yaylım) yollarına gir"* ifadesi; 1940'larda tespit edilen, arıların genellikle güneşin konumundan yararlanarak yönlerini ayarlamalarına, ayrıca rüzgârın yönü, dünyanın manyetik alanı gibi başka imkânlardan da yararlanmalarına, kovan üzerinde daire veya 8 çizerek birbirlerine yol tarif ettiklerine, ya da "arıların dansına" dayandırılmaktadır.

Ayrıca bakınız
--------------

* Arı
* Eşek arısı
* Ankebût Suresi
* Neml Suresi

Kaynakça
--------

1. ↑  "NAHL SÛRESİ - TDV İslâm Ansiklopedisi". *TDV İslam Ansiklopedisi*. 29 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2022.
2. ↑  "Nahl Suresi Türkçe Meali | Kur'an-ı Kerim". *kuran-ikerim.org*. 9 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2022.
3. ↑  "Nahl Suresi Tefsiri - Diyanet İşleri Başkanlığı". *kuran.diyanet.gov.tr*. 16 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2022.
4. ↑  "Nahl Suresi 1. Ayet Tefsiri - Diyanet İşleri Başkanlığı". *kuran.diyanet.gov.tr*. 29 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2022.
5. ↑  "Nahl Suresi 90. ayeti ve meali | Kuran ve Meali". *www.kuranvemeali.com*. 7 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2022.
6. ↑  "Nahl Suresi 68. ayeti ve meali | Kuran ve Meali". *www.kuranvemeali.com*. 24 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2022.
7. ↑  "Nahl Suresi 69. ayeti ve meali | Kuran ve Meali". *www.kuranvemeali.com*. 24 Nisan 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2022.
8. ↑  "Bal arısı ve Kur'an mucizesi". *kuranmucizeler.com*. 12 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2022.
9. 1 2  "Kur'an'da Hayvanlar Üzerinden Anlatımlar - Prof. Dr. Caner Taslaman". YouTube. 20 Ağustos 2017. 17 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2022.
10. 1 2 3  "Nahl Suresi 68-69. Ayet Tefsiri - Diyanet İşleri Başkanlığı". *kuran.diyanet.gov.tr*. 29 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2022.
11. ↑  "Nahl Sûresi 68. ayeti ve tefsiri | Kuran ve Meali". *www.kuranvemeali.com*. 4 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2022.
12. 1 2  *Kur'an: Hiç Tükenmeyen Mucize*. İstanbul Yayınevi. 2013. ss. 162-170. Erişim tarihi: 17 Haziran 2022. [*ölü/kırık bağlantı*]
13. ↑  "Arıların Dansı ve Arılarda Demokrasi: Arılar Neden Dans Eder ve Arı Demokrasisinden Neler Öğrenebiliriz?". *Evrim Ağacı*. 4 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2022.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 
Önce nüzûl eden sure: Kehf Suresi
 | 
Nahl Suresi
 | 
Sonra nüzûl eden sure: Nuh Suresi
 |

 |
| 

| Sureler |
| --- |
| 
* 1 Fatiha
* 2 Bakara
* 3 Âl-i İmrân
* 4 Nisa
* 5 Maide
* 6 En’âm
* 7 A'raf
* 8 Enfal
* 9 Tevbe
* 10 Yunus
* 11 Hud
* 12 Yusuf
* 13 Ra'd
* 14 İbrahim
* 15 Hicr
* 16 Nahl
* 17 İsra
* 18 Kehf
* 19 Meryem
* 20 Tâhâ
* 21 Enbiyâ
* 22 Hac
* 23 Mü'minun
* 24 Nur
* 25 Furkan
* 26 Şu'ara
* 27 Neml
* 28 Kasas
* 29 Ankebût
* 30 Rum
* 31 Lokman
* 32 Secde
* 33 Ahzâb
* 34 Sebe'
* 35 Fatır
* 36 Yasin
* 37 Saffat
* 38 Sad
* 39 Zümer
* 40 Mü'min
* 41 Fussilet
* 42 Şûrâ
* 43 Zuhruf
* 44 Duhan
* 45 Casiye
* 46 Ahkaf
* 47 Muhammed
* 48 Fetih
* 49 Hucurât
* 50 Kaf
* 51 Zariyat
* 52 Tur
* 53 Necm
* 54 Kamer
* 55 Rahman
* 56 Vakı'a
* 57 Hadid
* 58 Mücadele
* 59 Haşr
* 60 Mümtehine
* 61 Saff
* 62 Cum'a
* 63 Münafikun
* 64 Teğabun
* 65 Talâk
* 66 Tahrim
* 67 Mülk
* 68 Kalem
* 69 Hakka
* 70 Me'aric
* 71 Nuh
* 72 Cin
* 73 Müzzemmil
* 74 Müddessir
* 75 Kıyâmet
* 76 İnsan
* 77 Mürselat
* 78 Nebe'
* 79 Nazi'at
* 80 Abese
* 81 Tekvir
* 82 İnfitar
* 83 Mutaffifin
* 84 İnşikak
* 85 Büruc
* 86 Tarık
* 87 A'lâ
* 88 Gaşiye
* 89 Fecr
* 90 Beled
* 91 Şems
* 92 Leyl
* 93 Duha
* 94 İnşirah
* 95 Tin
* 96 Alak
* 97 Kadir
* 98 Beyyine
* 99 Zilzal
* 100 Adiyat
* 101 Kari'a
* 102 Tekasür
* 103 Asr
* 104 Hümeze
* 105 Fil
* 106 Kureyş
* 107 Ma'un
* 108 Kevser
* 109 Kâfirûn
* 110 Nasr
* 111 Tebbet
* 112 İhlas
* 113 Felak
* 114 Nas

 |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* TDVİA: nahl-suresi
* VIAF: 66161451442364101336

 |