Boncuk Parafin
**Parafin mumu** (Latince *parum affinis*), petrolden elde edilen renksiz, kokusuz bir mum çeşididir. Parafin mumu ilk defa 1829 yılında Carl Reichenbach tarafından odun katranından; daha sonra bütümlü tabakalardan; 1867'den sonra da petrolden elde edildi. 1947'de de sentetik parafin mumu yapıldı.

Parafinden yapılmış bir mum
%1,5 yağlı kalıp şeklinde parafin%1,5 Yağlı Kalıp Şeklinde Parafin
Petrolün bir yan ürünüdür. Ayrıca ham petrolün, parafininin giderilmesi gerekir. Ham petrolün rafinasyonunda yan ürün olarak elde edilen yağlı parafin önce sıcakta eritilir, sonra da soğutularak yalnız parafinin donması sağlanır ve donan posa şeklindeki parafin yağlı kısımlarından süzülerek ayrılır. Bugün modern olarak çalışan parafin imalathaneleri de, yukardaki esasa dayanarak parafin mumunu üretir. Yeni metotlara göre yapılan parafin mumları % 20 kadar yağ ihtiva eder. Bazı durumlarda yağ miktarı % 1'in altına kadar düşürülür. Yağ miktarları çıkacak mumun kullanım,renk ve şeklini farklılaştırır. Daha ileri saflaştırma ile renk, koku ve tadı daha iyileştirilir. Saflaştırma işleminde sülfat asidi ve kil kullanılır. Parafin mumları, Pennsylvania ham petrolü gibi parafin esaslı petrol türlerinden elde edilir. Ham parafin mumunun erime noktası 37 ile 48 °C tam rafine edilmiş parafin mumunun erime noktası ise, 48 ile 66 °C arasında değişir. Erime noktası yüksek olan parafin mumu çoğunlukla 26-30 karbonlu alkanlardır.

Sentetik parafin mumu, İkinci Dünya Savaşından sonra Fischer-Tropsch tekniğiyle elde edildi. Bu metotta hammadde kömürdür. Kömürden elde edilen karbon monoksit ve H2 karışımından manyetik demirin katalitik etkisiyle hidrokarbonlara dönüşür. Elde edilen ürünlerden bir kısmı parafin mumudur. Bunlar çok beyaz olup, petrolden yapılan parafin mumlarından daha serttir. 50-55 karbon bulunduran sentetik parafinlerin molekül ağırlığı ortalama 750 civarındadır. Bazı özelliklerden dolayı petrolden yapılan mumların yerine kullanılır.

Parafine batırılmış veya parafinle kaplanmış kâğıt ve karton, sıvı ve katı yiyeceklerin saklanmasında kullanılır. Çünkü parafin mumları reaksiyona girmez.

Çeşitli sanayi dallarında kimyevi ve elektriki yalıtma maddesi olarak kullanılır. Tekstilde, eczacılıkta, kozmetik sanayiinde plastik, patlayıcı madde ve elektrik malzemelerinin imalinde, bağcılıkta aşı yerlerinin izolasyonunda kullanılır. Mum imalatında balmumunun yerini almıştır.

### Parafin ile Nasıl Mum Yapılır?

* Parafin iç yapısına göre belirtilen ısıda eritilir.
* Sıvı hale geçen parafinin döküm derecesine düşmesi beklenir.
* Döküm yapılmak istenen kalıba (silikon, çelik, pleksi, cam) alevlenebilmesi için fitil eklenir / sabitlenir.
* Döküm derecesine düşen parafine istenildiği taktirde koku verici esans ve renk verici pigment eklenir.
* Karışım sağlandıktan sonra döküm yapılmak istenen kalıba sızdırma şeklinde dökülür.
* Soğuyarak donan mumlar kalıptan çıkartılır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "PARAFİN - Klorürler, Florürler, Karbonatlar, Asitler, Fosfatlar, Alkoller Sülfatlar, Glikoller, Oksitler, Yağlar". *www.askimya.org*. 30 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Aralık 2023.
2. ↑  "Parafin İle Mum Yapımı". Alze Kimya. 2023-10-09. Erişim tarihi: 2024-03-18. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4173263-7
* LCCN: sh90001517
* NDL: 00569042
* NKC: ph475845
* NLI: 987007548992605171

 |