Ransom E. Olds
**Ransom Eli Olds,** (d. 3 Haziran 1864, Geneva, Ohio – ö. 26 Ağustos 1950, Lansing, Michigan) Amerikalı sanayici ve Amerikan otomotiv endüstrisinin kurucularından biriydi. Daha sonra Oldsmobile adını alan ve General Motors tarafından satın alınan Amerikan otomobil üreticileri *Olds Motor Works ile* *Reo Motor Car Company*'nin kurucusuydu.

Hayatı
------

Ransom E. Olds, çocukluğunu ve gençliğini doğduğu kasaba olan Geneva, Ohio'da geçirdi. 1880 yılında Michigan eyaletinde Lansing şehrine taşındı ve burada babasının şirketinde çalıştı. Boş zamanlarında buharlı ve daha sonra da benzinli arabaların yapımında çalıştı. *Olds Motor Vehicle Co.* ve *Olds Gasoline Engine Works*'ü 1897'de kurdu ve bunlar 1899'da Michigan'daki *Olds Motor Works* ile birleşti. Başlangıç sermayesi 50.000 ABD dolarıydı. Olds Motor Works binaları 9 Mart 1901 tarihinde bir gaz patlamasının ardından yandı. Ransom E. Olds 1904 yılında şirketten ayrıldı ve adının baş harflerinden oluşan *Reo Motor Car Company* adlı kendi şirketini kurdu.

Ransom Eli Olds, 26 Ağustos 1950'de 86 yaşında Lansing'de öldü.

Yürüyen üretim hattını icâdı
----------------------------

Ürettiği Oldsmobile "Curved Dash", 1902 yılında ABD'de pazar lideri haline gelen benzinli motorla çalışan ilk seri üretim araçtı. Olds, araç gövdelerini bir iş durağından diğerine çekilen tekerlekli ahşap iskeleler üzerine yerleştirerek ilk hareketli üretim şeklini geliştirdi. Bu üretim şekli, daha sonra *aşamalı birleştirme hattı* olarak adlandırıldı. On yıl sonra Henry Ford, Olds'un icâdını daha da geliştirdi ve *hareketli birleştirme hattı* oluşturdu.

Oldsmobile
----------

21 Ağustos 1897'de Lansing, Michigan'da *Olds Motor Vehicle Company* (*Olds Motorlu Araçlar Şirketi*)'ni kurdu. 1899'da Samuel L. Smith adında bir bakır ve kereste kralı tarafından satın alınan şirketin adı *Olds Motor Works* olarak değiştirildi. Yeni şirket Lansing'den Detroit'e taşındı. Smith şirketin başkanı olurken, Ransom başkan yardımcısı ve genel müdürlük görevini aldı.

1901 yılında Ransom, 650$'a satılan *Curved Dash Oldsmobile* modelini tasarladı. Her ne kadar aynı yıl fabrika yansa da 600'ün üzerinde *Curved Dash* modeli satılmıştır. 1904 yılında satışlar 5000 adede kadar çıkmıştır.

Ransom ve Smith sık sık anlaşmazlığa düştüğünden, 1904 yılında başkan yardımcılığı ve genel müdürlük görevlerinden alınan Ransom kendi şirketinden ayrıldı. Hemen sonra kurduğu *R.E. Olds Motor Car Company* 'nin adını herhangi bir dava söz konusu olmasın diye *Reo Motor Company'e* çevirdi. "REO" kısaltması onun isminin baş harflerinden gelir. Ransom 1925'e kadar REO'nun başkanlığını ve sonra da yürütme kurulu başkanlığını yapmıştır.

*The Olds Motor Works* şirketi 1908 yılında General Motors tarafından satın alınmıştır. 107 yıl boyunca üretilen *Oldsmobile* markası General Motors tarafından 2004 yılında durdurulmuştur.

Yarış kariyeri
--------------

Olds aynı zamanda Florida'da Ormond ve Daytona sahillerinde yarışmasıyla da ünlüdür. 1894 ile 1901 yılları arasında kumsaldaki ilk zamana karşı yarış ona aittir. 1902'de otomobilin zengin öncüleri Olds ve Alexander Winton (*Winton Motor Carriage Company*) resmi olmayan bir yarış düzenlerler. Winton OLds'u sadece saniyenin onda ikisiyle geçer.

Oldsmar
-------

1913'te Olds Florida'da daki Tampa Bay'in kuzeyinden 152 km²'lik bir arazi satın alır ve bu araziyi geliştirerek günümüzdeki Oldsmar şehrini kurar.

Evi
---

1900'lerin başında Olds, Lansing'deki *South Washington Avenue*da *Quenn Ann* tarzında bir malikâne inşa ettirir. Evde bulunan teknolojik yenilikler arasında garajda bulunan ve Olds'un gece garaja girdikten sonra sabah geri geri gitmeden dişarı çıkmasına olanak sağlayan döner tabla (daha sonraları Batman tarafından kullanılan bir tasarım) sayılabilir. 1972 yılında *Interstate 496* yoluna yer açmak için bu ev yıkılmıştır. Bu yola dah a sonra Olds'un ismi verilmiştir. Ann Arbor'da bulunan diğer evi hala ayaktadır ve turistlere açıktır.

Kaynakça
--------

1. ↑  Earley, Helen Jones (1996). *Setting the pace : Oldsmobile's first 100 years*. James R. Walkinshaw. Lansing, Mich.: Public Relations Dept. Oldsmobile Division. s. 24. ISBN 0-7853-1958-1. OCLC 35987124.
2. ↑  Herlyn, Wilmjakob (2012). *PPS im Automobilbau Produktionsprogrammplanung und -steuerung von Fahrzeugen und Aggregaten*. München. s. 24. ISBN 978-3-446-41370-2. OCLC 796219225.

Dış bağlantılar
---------------

* (İngilizce)R.E. Olds Museum17 Temmuz 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: n97065397
* NLI: 987007440111305171
* SNAC: w63v05cc
* VIAF: 73141044
* WorldCat: lccn-n97065397

 |