recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Türbenin bugünkü durumu.
**Oruç Paşa Türbesi,** yerel adlandırmayla **Pyrostia** (Yunanca: Πυροστιά) veya **Tripod** (Yunanca: Τρίποδας), Yunanistan'ın kuzeydoğusundaki Dimetoka kasabasındaki Oruç Paşa'ya ait on beşinci yüzyıla tarihlenen türbedir. Oruç Paşa, Sultan II. Murad döneminde bir kumandan ve Rumeli Beylerbeyiydi. Şehirde önemli imar faaliyetleri yürütmüştür, bugün aynı adı taşıyan hamam harabe halde olsa da korunmaktadır.

Tanım
-----

Dimetoka Belediye Binasının arkasında, büyük bir Müslüman mezarlığının kenarında yer almaktadır. *Pyrostia* veya *Tripod* adı yerel halk tarafından kullanılmaktadır ve bu isimlendirme anıtın belirli bir açıda yarattığı görsel izlenimden kaynaklanmaktadır.

Günümüzde yıkılmış tuğla bir kubbesi altında dört tarafı kemerli açık türbe tipinde bir mezar anıtıdır. 1989'da mezar odasında vücudu ikiye bölünmüş bir erkek iskeleti bulundu. Cesedin güneşe bakmayacak şekilde gömülmesi, bunun bir Müslüman mezarı olduğunu göstermektedir.

Anıt, 20 Bizans arşını (her biri 28,6 cm olan) kenar uzunluğu olan bir küp şeklinde inşa edilmiştir. Yapı malzemelerinin boyutlarında ve ilişkilerinde de Bizans metrolojisinin simetrisi vardır. Yapı malzemeleri altın oran gibi geometrik ilişkilerle, boyutları ise Bizans açıklığıyla bağlantılıdır. Kaideler tam olarak 28,6 santimetre uzunluğundadır (1 Bizans açıklığı).

Ayrıca bakınız
--------------

* Seyyid Ali Sultan Tekkesi
* Polyanthos Köprüsü
* Budala Hoca Tekkesi

Kaynaklar
---------

1. 1 2  Αθανάσιος Ι. Γουρίδης (2008). *Διδυμότειχο μία άγνωστη πρωτεύουσα*. Δήμος Διδυμότειχου. s. 106. ISBN 978-960-86488-1-4.
2. ↑  "Η Πυροστιά". Ιστοσελίδα Δήμου Διδυμότειχου. 2 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ekim 2012.

Dış bağlantılar
---------------

* Wikimedia Commons'ta **Oruç Paşa Turbe** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
Syracuse Üniversitesi havadan görünümü
**Syracuse Üniversitesi** (**Syracuse**, **'Cuse**, veya **SU**) Syracuse, New York'ta yer alan özel bir araştırma üniversitesidir.

Kurumun kökleri, 1831'de Lima, New York'taki Metodist Piskoposluk Kilisesi tarafından kurulan Genesee Wesleyan Ruhban Okulu'na kadar uzanır. Syracuse'a taşınması üzerine başlayan ve yıllarca süren tartışmalardan sonra 1870'te üniversite, kolejden bağımsız olarak kuruldu. 1920'den bu yana üniversite, Birleşik Metodist Kilisesi ile ilişkisini sürdürmesına rağmen, kendisini bağımsız olarak tanımladı. Kampüs, şehir merkezinin doğu ve güneydoğusunda, Syracuse'un University Hill semtinde, daha büyük tepelerden birinde yer almaktadır.

Tarih
-----

### Kuruluş

Genesee Wesleyan Ruhban Okulu, 1831'de Rochester'ın güneyindeki Lima, New York'taki Metodist Piskoposluk Kilisesi Genesee Yıllık Konferansı tarafından kuruldu. 1850'de, bir ruhban okulundan, büyütülerek bir koleje dönüştürülmesi ve bu kolejin ruhban okuluna bağlı bir Genesee Koleji olması planlandı. Lakin, birçok kişi tarafından okulun konumunun yeterince iyi olmadığı düşünüldü. Zorluklar, teknolojik gelişmelerle birlikte daha da arttı.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 98049381
* BNE: XX136230
* BNF: cb12066573q (data)
* CiNii: DA01061667
* GND: 4306-0
* ISNI: 0000 0001 2189 1568
* LCCN: n79018811
* MusicBrainz: a557d409-7506-4984-a817-6d6f526d38b3
* NKC: kn20080330020
* NLA: 35536882
* NLI: 987007511760905171
* RERO: 02-A000191953
* SUDOC: 034281290
* Trove: 988425
* ULAN: 500312938
* VIAF: 129553616
* WorldCat: lccn-n79018811

 |
**Leroy Gordon** "**Gordo** "**Cooper Jr.** (6 Mart 1927 - 4 Ekim 2004) Amerikalı bir uzay mühendisi, test pilotu, Amerika Birleşik Devletleri Hava Kuvvetleri pilotu ve Amerika Birleşik Devletleri'nin ilk insan uzay programı olan Merkür projesi'ndeki Merkür yedilisi adı verilen grubun en küçük üyesiydi. Cooper, çocukken uçmayı öğrendi ve II.dünya Savaşı'nda Savaş pilotu olarak hizmet verdikten sonra 1956'da test pilotu olmaya hak kazandı ve 1959'da 1. astronot grubuna seçildi.

1963'te Cooper, en uzun ve son Mercury uzay uçuşu olan Mercury-Atlas 9'un pilotluğunu yaptı. Bu 34 saatlik görev sırasında, uzayda bütün bir günü geçiren ilk Amerikalı oldu, uzayda ilk uyuyan ve son Amerikalı tamamen yalnız bir yörünge görevine başladı. Bir dizi ciddi ekipman arızasına rağmen, *Faith 7* adını verdiği uzay aracını sadece 4 mil (6,4 km) bir sıçramaya yönlendirerek manuel kontrol altında görevi başarıyla tamamlamayı başardı.  kurtarma gemisinin önünde. Cooper, 1965'te ikizler 5'in Komuta Pilotu olarak uçtuğunda ikinci bir yörünge uçuşu yapan ilk astronot oldu. Pilot Pete Conrad ile birlikte 3.312.993 mil (5.331.745 km)) seyahat ederek yeni bir uzay dayanıklılık rekoru kırdı.  190 saat 56 dakika içinde -sekiz günden kısa bir süre içinde- astronotların Dünya'dan Ay'a gidip gelmek için gereken süre boyunca uzayda hayatta kalabileceklerini gösteriyor.

Cooper arabalarla ve teknelerle yarışmayı severdi ve 28.000 $'lık Salton City'ye 500 mil (800 km) girdi.  tekne yarışı ve 1965'te Southwest Championship Drag Boat yarışları ve itfaiyeci Red Adair ile 1967 Orange Bowl Regatta. 1968'de Daytona'nın 24 Saati'ne girdi, ancak NASA yönetimi içerdiği tehlikeler nedeniyle geri çekilmesini emretti. Apollo 10 görevinin yedek komutanı olarak görev yaptıktan sonra yerine Alan Shepard geçti ve 1970 yılında NASA ve Hava Kuvvetleri'nden albay rütbesiyle emekli oldu.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 90909650
* BNF: cb137519832 (data)
* GND: 129269735
* ISNI: 0000 0001 1057 3994
* LCCN: n83060134
* NARA: 10567925
* NTA: 192850121
* PIC: 384325
* RERO: 02-A017770613
* SNAC: w6mg9pnf
* SUDOC: 081970064
* VIAF: 39556722
* WorldCat: lccn-n83060134

 |
| * g
* t
* d
Svabya Savaşı |
| --- |
| 
* Hard
* Bruderholz
* Schwaderloh
* Frastanz
* Calven
* Dornach

 |

**Dornach Muharebesi**, 22 Temmuz 1499'da, İsviçre'nin Dornach köyü yakınlarında, İmparator I. Maximilian'ın birlikleri ile Eski İsviçre Konfederasyonu arasında gerçekleşen çatışmadır. Muharebe, Maximilian için kesin bir yenilgiyle sonuçlandı ve İsviçre ile Svabya Birliği arasındaki Svabya Savaşı'nı sonuçlandırdı.

Muharebe
--------

Maximilian, Mareşal Kont Heinrich von Fürstenberg'e, Solothurn tarafından tutulan ve birliklerinin Aare vadisine kadar ulaşmasını sağlayacak olan Dorneck Kalesi'ni ele geçirmesini emretti. Mayıs 1499'dan itibaren Fürstenberg, Sundgau'da 15.000 ila 16.000 bin asker topladı. Solothurn, İsviçre kantonlarını yardıma çağırdı ve 22 Temmuz'da Solothurn, Bern, Zürih, Luzern ve Zug'dan toplam yaklaşık 5.000 asker Maximilian'ın birlikleriyle çatışmaya girdi. Bunların çoğu Birs'te yıkanıyordu.

22 Temmuz'daki ilk saldırılar Bern, Zürih ve Solothurn birlikleri tarafından yapıldı, ancak geri püskürtüldüler. Alacakaranlıkta, Luzern ve Zug'dan gelen ve birdenbire "boynuzlar ve bağırışlarla" ormandan çıkan binlerce takviyenin gelmesiyle, İmparatorluk birlikleri birkaç saatlik çarpışmadan sonra kaçmaya başladı.

Savaşta Mareşal von Fürstenberg de dahil olmak üzere yaklaşık 4.000 İmparatorluk askeri öldürüldü, İsviçre kayıpları ise yaklaşık altı yüz ila dokuz yüz arasındaydı.

Sonucu
------

Dornach Muharebesi, İsviçre ile Kutsal Roma İmparatorluğu'nun herhangi bir üye devleti arasındaki son silahlı çatışmaydı. 22 Eylül Basel Anlaşması savaşın sonucuydu. Bu, İsviçre kantonlarına karşı imparatorluk yasağını kaldırarak, On Yargı Birliğinin Konfederasyonlarla ittifakını yasallaştırarak ve Thurgau'yu İsviçre yargı yetkisi altına sokarak, İsviçre Konfederasyonu için stratejik bir zaferdi.

1949'da Dornach kasabasında savaşın anısına bir kabartma duvar dikildi.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3  *İsviçre Tarihi Sözlüğü'*nde Almanca, Fransızca ve İtalyanca *Dornach Muharebesi* makalesi.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8  *The Oxford Encyclopedia of Medieval Warfare and Military Technology*. **1**. Oxford University Press. 2010. ss. 544-545.
3. ↑  Fossedal, Gregory (2006). *Direct Democracy in Switzerland* (İngilizce). New Brunswick. s. 23.

Konuyla ilgili yayınlar
-----------------------

* Riezler, S.: *Die Grafen von Fürstenberg im Schweizerkriege 1499*; Tübingen, 1883. In German. Detailed chronological account of the events of the Swabian War.
* Kurz, H. R.: *Schweizerschlachten*, 2nd ed; Bern: Francke, 1977 3-7720-1369-4; pp. 165 – 171,

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4580862-4
* HDS: 008891
* LCCN: sh85039112
* NLI: 987007560320205171

 |
Mercedes-Benz Unimog
**Arazi aracı** veya **arazi taşıtı**, asfalt veya çakıllı yüzeylerde ve arazide hareket edebilen herhangi bir taşıt türüdür. Genellikle derin, açık dişlere sahip büyük lastiklere ve esnek bir süspansiyona sahip olmasıyla karakterize edilir. Kamuya açık yollarda veya otoyollarda seyahat etmeyen diğer araçlara genellikle traktörler, forkliftler, mobil vinçler, buldozerler ve golf arabaları dahil olmak üzere otoyol dışı araçlar denir.

Arazi araçları, çok yönlülükleri nedeniyle coşkulu bir takipçi kitlesine sahiptir. Çeşitli motor sporları türleri, arazi araçlarıyla yarışmayı içerir. Bu araçların en yaygın kullanımı kaldırımdan uzak alanlarda gezi amaçlıdır. Daha yüksek açıklıklı ve daha yüksek çekişli araçların kullanılması, engebeli ve düşük çekişli yüzeylere sahip patikalar ve orman yollarında erişim sağlar. Arazi araçları, tipik olarak, yoldaki araçlardan daha derin sulardan geçebilir.

Konuyla ilgili yayınlar
-----------------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Arazi aracı*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* {{kitap kaynağı |soyadı1=Allen |ad1=Jim |soyadı2=Weber |ad2=James J. |başlık=The Four-Wheeler's Bible: The Complete Guide to Off-Road and Overland Adventure Driving |yıl=2021 |yayımcı=Motorbooks |yer=Beverly, MA, USA |isbn=9780760368053 |basım=3.3

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb131632306 (data)
* GND: 4156395-5
* LCCN: sh98002175
* NKC: ph116441
* NLI: 987007563740205171

 |
**Abd Yeğûs b. Vakkâs** (Arapça: عبد يغوث بن وقاص) (ö.584) Cahiliye Dönemi'nin çok tanınmayan şairlerinden biridir. Günümüze ulaşan rivayetlerden birisi onun esir alınışı hakkındadır. Onu esir alanların, şairin kendilerini hicvedeceğinden korkarak ağzını bağladıkları rivayet edilir. Öldürülme yöntemi hakkında kendine tercih hakkı sunulmuştur. Şair, şarap içtikten sonra damarının kesilmesi suretiyle öldürülmeyi tercih etmiştir.

Ağzını bağladıklarında kendisine yapılanlar hakkında söylediği şiir şu şekildedir:

> *"(İşte) söylüyorum ki, benim dilimi gemle bağladılar. Teym topluluğu! Çözün benim dilimi!*
> 
> 
> *‘Abdu’ş-Şems’den ihtiyar bir kadın bana gülmekte; sanki benden önce, hiç Yemenli esir görmemiş gibi…*
> 
> 
> *…Sanki ben hiç ata binmemişim, sanki hiç atımı adamlarıma geri döndürmemişim (ve onları savunmamışım) gibi."*
> 
>

Konuyla ilgili yayınlar
-----------------------

* Esat Ayyıldız, *Klasik Arap Şiirinde Emevî Dönemine Kadar Hiciv*. Ankara: Gece Kitaplığı, 2020. s.5-6.

Kaynaklar
---------

1. 1 2  Esat Ayyıldız, *Klasik Arap Şiirinde Emevî Dönemine Kadar Hiciv*. Ankara: Gece Kitaplığı, 2020. s.5-6.
**Bayram Yılmazkaya** (d. 1968, Adıyaman) Türk doktor ve siyasetçi.

Yaşamı ve kariyeri
------------------

1968 yılında Adıyaman’da doğdu. İlk, orta ve lise eğitimini Gaziantep’te tamamladı. 1992 yılında Çukurova Üniversitesi Tıp Fakültesiden mezun oldu. 1993 ve 2000 yılları arasında Türkiye Yüksek İhtisas Hastanesinde kalp damar cerrahı unvanını aldı ve operatör olarak çalıştı. 2000-2005 yılları arasında Ankara'da özel bir hastanede, 2005-2009 yılları arasında Ankara Akay Hastanesinde görev yaptı. 2011-2016 yılları arasında Şanlıurfa'da özel bir hastanede çalıştı.

2018 genel seçimlerinde Gaziantep milletvekili seçildi.

İyi düzeyde İngilizce bilen Bayram Yılmazkaya, evli ve 2 çocuk babasıdır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "CHP". *www.chp.org.tr*. 4 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2021.
2. ↑  "Bayram Yılmazkaya". *www.biyografya.com*. 31 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Mart 2021.
**Maria Svolou** (Yunanca: Μαρία Σβώλου, doğum soyadı **Desypri**; yak. 1892 - 3 Haziran 1976) bir Yunan feminist ve sosyalist liderdir.

Yaşamı
------

Maria Desypri, 1892'de Atina'da George Desypros ve karısının oğlu olarak dünyaya geldi. Maria dört kızdan biriydi ve iki yıl Pire'de yaşadı. Babası Yunan Ulusal Bankası'nın bir şubesine müdür olarak atandığında, ailesiyle birlikte Larisa'ya taşındı. Orada Larisa'daki Arsakeion Okulu'nda okudu ve 1907 civarında mezun oldu. Babasının 1915'teki ölümünün ardından aile Atina'ya döndü. 1916'da Fransız Çalışmaları alanında bir sertifika ve 1919'da Kilise ve Halk Eğitimi Bakanlıklarından Fransızca öğretmek için lisans aldı.

Svolou, genç yaşlardan itibaren Yunanistan'ın kadın hareketinde aktif rol oynadı. 1923'te hukuk profesörü Aleksandros Svolos ile evlendi. Kadın Hakları Birliği'nin sekreteri olarak, çalışan ve fuhuşa karşı mücadele eden kadınlar için gece okulları kurulmasını savundu. Yunanistan'ın kadınları için eşitlik adına kampanya yürüttü ve yazdı. Ekonomi Bakanlığı'nda çalışma müfettişiydi ve buradaki konumunu yoksul çalışan kadınların kötü çalışma ve barınma koşullarına dikkat çekmek için kullandı.

Svolou, 1911'den 1936'ya kadar liberal siyasete dahil oldu ve barış hareketini destekledi. Woman's Struggle dergisinin editörüydü ve 1936'dan 1940'a kadar diktatör İoannis Metaksas tarafından kocasıyla birlikte Yunanistan'dan sürüldü. Svolou, liberal feminist hareketin bir lideriydi, ancak cinsiyet eşitliğinin ancak temel toplumsal değişimden sonra sağlanabileceğine inanıyordu. 1940'ta Yunanistan'a döndü ve Yunan-İtalyan Savaşı'nda hemşire olarak gönüllü oldu. Daha sonra, Yunanistan'ın Alman işgali sırasında çocuklar için Kızıl Haç ile yemek düzenledi. Svolou, EAM-ELAS direniş hareketine katıldı ve Ulusal Konsey üyeliğine seçildi. Kocası ise EAM liderliğindeki Ulusal Kurtuluş Siyasi Komitesi'nin başkanı oldu. Svolou, Komünistlere sempati duydu ve 1948'de Yunan İç Savaşı sırasında tekrar sürgüne gönderildi. Dönüşünün ardından Birleşik Demokratik Sol'un bir üyesi olarak Parlamento'ya aday oldu. İki kez seçildi ve partinin Merkez Komitesinin bir üyesi olarak görev yaptı.

Kaynakça
--------

1. ↑  Samiou, Dimitra (2005). "SVOLOU, Maria (born Desypri) (1892? - 1976)". *Biographical Dictionary of Women's Movements and Feminisms in Central, Eastern, and South Eastern Europe: 19th and 20th Centuries* (1.1bölümurl= bas.). New York: Central European University Press. ss. 552-557. ISBN 9637326391.
2. 1 2  Morris, Paul (2002). "Svolou, Maria (d. 1976)". Commire, Anne (Ed.). *Women in World History: A Biographical Encyclopedia*. Waterford, Connecticut: Yorkin Publications. ISBN 0-7876-4074-3. 24 Şubat 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi.
3. ↑  Daskalova, Krassimira (2008). "Balkans". *The Oxford Encyclopedia of Women in World History*. Oxford: Oxford University Press. ss. 188-189. ISBN 978-0-19-514890-9.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* ISNI: 0000 0004 0182 1935
* LCCN: no2013022249
* VIAF: 296923097
* WorldCat (LCCN): no2013-022249

 |
**Gülçehre** **Begüm** (**Gülsahra** olarak da bilinir), Hindistan İmparatoru Babür'un kızı ve İmparator Hümâyun'un kız kardeşi olan Babür prensesidir. Daha sonra yeğeni Prens Celaleddin, büyük İmparator Ekber olarak imparatorluk tahtına çıktı.

Arka plan
---------

Adı farsça'da kelimenin tam anlamıyla "çiçek gibi bir yüz" anlamına gelir. En yüksek Orta Asya aristokrasisinin soyundan geliyordu: (oğlu Miran Şah aracılığıyla Timur ve oğlu Çağatay Han aracılığıyla Cengiz Han.) Annesi Dildar Begüm'dü ve Hindal Mirza ve Gulbadan Begüm'ün kız kardeşiydi.

Erken dönem
-----------

Prenses Gülbeden doğduğunda babası bir süredir Kabil'de hükümdardı; Kunduz ve Badakhshan'da da ustaydı, 1519'dan beri Bajaur ve Swat'ı ve bir yıl Kandahar'ı elinde tutuyordu. O yıllarda Timur hanedanının reisliği ve bağımsız egemenliğinin simgesi olarak "padişah" olarak adlandırılmıştı. Daha sonra Babur, Hindistan'da bir imparatorluğu fethetmek için İndus'taki son seferine çıktı.

Evlilik
-------

Babur'un ilk kuzeni (annesinin kardeşi Ahmed'in oğlu), Sultan Tukhta-bugha Han Çağatay Babur ile evlendi. Evlilik Babur tarafından ayarlandı ve 1530'un sonunda gerçekleşti. O zaman yaklaşık on dört yaşındaydı.

1533'te dul kalmıştı ve otuz yaşın üzerinde olan 1549'a kadar yeniden evliliğine dair hiçbir şey kaydedilmedi. Humayün'un Balkh yolculuğuna çıkmasından hemen önce Abbas Sultan Uzbeg ile de evlendi. Damat, Timurlu ordusunun kendi halkına karşı harekete geçmek üzere olduğundan şüphelenmeye başladı ve kaçtı. Muhtemelen Gülçehre'yi yanına almadı.

Ölüm
----

1557'de Gülbeden ve Hamida'ya Hindistan'a kadar eşlik etti ve aynı yıl öldü.[*kaynak belirtilmeli*]

Kaynakça
--------

1. ↑  "The House of Timur: Genealogy of the Royal Family of India". *web.archive.org*. 13 Haziran 2011. 13 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Nisan 2021.
Codignac, 1553'teki Fransız-Osmanlı Korsika işgalinin arkasındaki diplomasiye dahil oldu.
**Mişel de Kodignak**, 1553-1556 yılları arasında Fransa'nın Osmanlı İmparatorluğu Büyükelçisi ve Gabriel de Luetz'un halefiydi.

Mişel de Kodignak, Korsika İstilası sırasında (1553) Osmanlı desteği için lobi yaptı. Süleyman'ın Pers seferlerine katıldığı ve 1555'te Piombino, Elba ve Korsika'ya karşı yürüttüğü seferde Osmanlı filosuyla yola çıktığı biliniyor.

Osmanlı İmparatorluğu'ndaki Kodignak'ın son birkaç ayı, Fransız hükûmetinin Osmanlılara olan borçlarını ödeyememesi nedeniyle Rüstem Paşa tarafından saldırıya uğradığı için zor geçti. Görünüşe göre Kodignak borçluydu ve Sultan tarafından rezil edildi.

Temmuz 1558'de Venedik'ten geçerek 1558'de Avrupa'ya döndü ve Fransız hükûmetinin öfkesi üzerine İspanya Kralı II. Felipe'in hizmetine girdi.

Ayrıca bakınız
--------------

* Fransız-Osmanlı ittifakı

Notlar
------

1. ↑  "*The Mediterranean and the Mediterranean world in the age of Philip II* by Fernand Braudel p.929*ff*". 5 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2021.
2. 1 2 3  Setton 1984

Kaynakça
--------

* Setton, Kenneth M. (1984). *The Papacy and the Levant (1204–1571), Volume IV: The Sixteenth Century from Julius III to Pius V* (İngilizce). Philadelphia: The American Philosophical Society. ISBN 0-87169-162-0.

| Diplomatik görevi |
| --- |
|
| Önce gelen:**Önce gelen yoktur.** | **{{{başlık}}}**{{{yıllar}}} | Sonra gelen:**Sonra gelen yoktur.** |
|
Murine koronavirüs (M-CoV), Betakoronavirus cinsinden fareleri enfekte eden bir virüstür. Laboratuvar faresi ve laboratuvar sıçanında önemli bir patojendir. İnsanlar dışındaki hayvanlarda en çok çalışılan koronavirüstür ve birçok virolojik ve klinik çalışmada hayvan hastalığı modeli olarak kullanılmıştır.

### Murine hepatit virüsü

Murine koronavirüsü ilk olarak 1949'da keşfedildi. Araştırmacılar, virüsü ensefalit ve şiddetli miyelin hasarı semptomları olan bir sıçanın beyninden, omuriliğinden, karaciğerinden, akciğerinden, dalağından ve böbreğinden izole ettiler ve ona fare hepatit virüsü adını verdiler ( MHV)-JHM. MHV şu anda insanlar dışındaki hayvanlarda en çok çalışılan koronavirüstür, koronavirüsler için model organizma görevi görür.

25'ten fazla farklı murin koronavirüs suşu vardır. Fekal-oral veya solunum yolu ile bulaşan bu virüsler, farelerin karaciğerlerini enfekte eder ve hepatit için bir hayvan hastalığı modeli olarak kullanılmıştır. Dışkı yoluyla bulaşan MHV-D, MHV-DVIM, MHV-Y ve MHV-RI suşları başlıca sindirim sistemini, bazen de dalak, karaciğer ve lenf dokusunu enfekte eder. MHV-1, MHV-2, MHV-3, MHV-A59, MHV-S, MHV-JHM ve diğer virüs suşları solunum yollarında çoğalır ve daha sonra karaciğer, akciğerler ve beyin gibi diğer organlara yayılır. MHV-JHM esas olarak merkezi sinir sistemini enfekte eder ve 1949'dan beri geniş çapta çalışılmıştır. Sıçanlarda, bu sinirleri enfekte eden hepatit virüsleri akut veya kronik nörolojik semptomlara neden olabilir ve enfeksiyon üzerine farelerin bağışıklığını uyarabilir. Enfeksiyon, multipl sklerozun bir hayvan hastalığı modeli olarak hizmet eden demiyelinizasyona yol açar. MHV-2, MHV-3 ve MHV-A59 da karaciğeri enfekte edebilir; Bunlardan ilk ikisi daha öldürücüdür. MHV-3, hepatiti incelemek için kullanılan ana virüs türüdür; MHV-1 esas olarak akciğerleri enfekte eder.

Kaynakça
--------

1. ↑  "ICTV 2nd Report Fenner, F. (1976). Classification and nomenclature of viruses. Second report of the International Committee on Taxonomy of Viruses. Intervirology 7: 1–115" (PDF). 19 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 22 Mayıs 2022.
2. ↑  "Körner RW, Majjouti M, Alcazar MA, Mahabir E (August 2020)". 22 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mayıs 2022.
3. ↑  "MacPhee PJ, Dindzans VJ, Fung LS, Levy GA (1985)". 22 Mayıs 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Mayıs 2022.
**Panthers Wrocław**, Polonya'nın Wrocław kentinde bulunan ve Giants Wrocław ve Devils Wrocław ile birleştirilerek oluşmuş bir Amerikan futbolu takımıdır. Takım, European League of Football liginde mücadele etmektedir.

Şimdiki üniforma

Tarihçe
-------

Ekip, 2013 yılında Giants Wrocław ve Devils Wrocław adlı iki PLFA ekibinin birleşmesiyle kuruldu. 2014 yılında, kulüp ilk kez Polonya Bowl'unda oynadı ve burada Seahawks Gdynia'ya yenildi. 2016'da Panthers her maçı domine etti ve ilk Şampiyonluğunu kazandı. Panthers, Seahawks'ı 56-13 yenerek kazandı. Panthers, 2017 Polonya Kupası'nı da kazandıktan sonra, takım Polonya Amerikan Futbolu Ligi'nden ayrıldı ve yeni Liga Futbolu Amerykańskiego'ya katıldı. LFA'daki ilk iki sezonda, Panthers normal sezondaki her maçı kazandı, Polonya Bowl XIII'i Lowlanders Białystok'a 2018'de 14-13 kaybetti ve Polonya Bowl XIV'i Lowlanders'a 28-14 kazandı (her iki final maçı Wrocław Olimpiyat Stadı'nda oynandı).

Panthers ayrıca IFAF Avrupa Şampiyonlar Ligi'ni kazanan ilk Polonya takımı oldu.

COVID-19 salgını sırasında Jakub Samel, Panthers Wrocław'ın yeni baş antrenörü oldu. Kulüp tarihindeki ilk Polonyalı baş antrenördür. Kulübün Haziran 2021'de başlayacak olan yeni European League of Football'a katılan ilk 8 takımdan biri olacağı da açıklandı.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Spektakularny finał Polish Bowl XV we Wrocławiu!". *Przegląd Sportowy* (Lehçe). 17 Kasım 2020. 18 Kasım 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ekim 2021.
2. ↑  "ELF European League of Football". *europeanleague.football*. 13 Mayıs 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ekim 2021.

Dış bağlantılar
---------------

* Resmî web sitesi 16 Mayıs 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Facebook 21 Mayıs 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Twitter 2 Şubat 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* YouTube 23 Mayıs 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

| * g
* t
* d
**European League of Football** |
| --- |
| Kuzey Grubu | 
* Berlin Thunder
* Hamburg Sea Devils
* Leipzig Kings
* Panthers Wrocław

 |
| Merkez Grubu | 
* Frankfurt Galaxy
* Raiders Tirol
* Stuttgart Surge
* Vienna Vikings

 |
| Güney Grubu | 
* Barcelona Dragons
* Cologne Centurions
* İstanbul Rams
* Rhein Fire

 |
| Sezonlar | 
* 2021
* 2022

 |
***Parrotia persica***, Hamamelidaceae familyasından bir çalı türü.

Genel özellikleri
-----------------

Genellikle dalları yer seviyesinden başlayan, yayılan, düzensiz dallanma düzenine sahip orta büyüklükte bir ağaç haline gelen bir çalıdır. Bazen yüksek gövdeli bir ağaç olarak da yetiştirilir. Gövde açık gri, morumsu kahverengi lekeler ve dökülen kabuk plakaları vardır. Bu özellikle daha olgun ağaçlarda dekoratiftir. Genç dalların dikkat çekici kovucukları (lentisel) vardır. Parlak yaprak ortaya çıktığında koyu renklidir ve genellikle eğimli bir şekle sahiptir ve yaprak kenarının üst yarısı düzensiz olarak dalgalanır. Ana dekoratif değer, kırmızı, sarı ve morun sonbahar renkleridir. Esas olarak daha yaşlı örnekler çiçek açar. Çiçekler yaklaşık 2 cm büyüklüğündedir ve parlak kırmızı anterler nedeniyle dikkat çekicidir. Çıplak çalı, tam çiçek açtığında muhteşemdir. Çiçeklenme sonrası 1 cm'lik çivili kahverengi meyveler ortaya çıkar. Ağacın yüzeye yakın ince bir kök sistemi vardır.

Kaynakça
--------

1. ↑  "*Parrotia persica*". *www.vdberk.com.tr*. 18 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Ekim 2021.
Cocos (Keeling) Adaları'nın Konumu
Kaptan **William Keeling** (d. 1577 - ö. 19 Eylül 1619), Doğu Hindistan Şirketi'nde görevli Britanyalı bir deniz kaptanıydı. 1604'teki ikinci Doğu Hindistan Şirketi yolculuğunda *Susanna'ya* komuta etti. Bu yolculuk sırasında mürettebatı on dört kişiye düştü ve gemilerden biri ortadan kayboldu. Üçüncü yolculuğunda 1607'de *Kızıl Ejder* ve *Hektor'a* komuta etti. Bu yolculuk sırasında 1608 yılında Java'nın batı ucundaki Bantam'da Siyam Ayutthaya Krallığı'nın bir büyükelçisiyle buluştu. 1609 yılında Banda'dan İngiltere'ye dönerken Cocos (Keeling) Adaları'nı keşfetti.

1618'de Wight Adası'nda bulunan Cowes Kalesi'nin kaptanı seçildi  ve orada öldü.

Keeling'in, mürettebatının Shakespeare'in *Hamlet* ( Sierra Leone açıklarında, 5 Eylül 1607 ve Sokotra'da, 31 Mart 1608)  ve *Richard II'nin* (Sierra Leone, 30 Eylül 1607) gemideki performanslarını ayrıntılarıyla anlattığı iddia edilen günlüğünün bir parçası günümüze ulaşmıştır. Keşfedildikten sonra bir süre söz konusu günlüğün bölümlerinin sahte olduğundan şüphelenildi, ancak daha sonra genel olarak orijinal olarak kabul edildi, ancak son araştırmalar bunun neredeyse kesinlikle John Payne Collier tarafından yapılmış bir sahtecilik olduğu görüşüne geri döndü.

St Mary Kilisesi, Carisbrooke, Wight Adası'ndaki William Keeling'in Boyalı Anıtı

Kaynakça
--------

1. 1 2 3  Alan & Veronica Palmer, *Who's Who in Shakespeare's England* 16 Ocak 2024 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. Retrieved 29 May 2015
2. ↑  Bernice W. Kliman in 'At Sea about Hamlet at Sea: A Detective Story', Shakespeare Quarterly 62 (2011); Jonathan Bate, Society of Antiquaries lecture on 2012 British Museum exhibition, 'Shakespeare: Staging the World',  16 Ocak 2024 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 143873040
* ISNI: 0000 0001 1636 582X
* LCCN: n82073934
* NLI: 987007278536205171
* NTA: 072117621
* VIAF: 266727818
* WorldCat: lccn-n82073934

 |
**Gabriel de Castilla** (1577 – 1620) İspanyol kâşif ve denizciydi. Palencialı olup Antarktika'nın ilk kâşifi olduğu ileri sürülmüştür.

Hayatı
------

Mart 1603'te Castilla, Valparaíso'dan yola çıkan bir seferin başındaydı. Kontrolü altında üç gemi vardı: 600 tonluk ve 30 topa sahip *Jesús María* isimli kalyon, *Nuestra Señora de la Visitación* (Richard Hawkins'e aitti) ve *Nuestra Señora de las Mercedes*. Keşif seferi Peru Genel Valisi Luis de Velasco, Marqués de Salinas tarafından Şili'nin güneyindeki denizlere Hollandalı korsanlar tarafından yapılan saldırıların bastırılması için görevlendirilmişti.

Tarihçiler, Drake Boğazının güneyinde, Güney Okyanusu'nda (64° Güney) enlemine kadar ilerlediklerini tahmin etmektedirler. Eğer bu doğruysa, o zamana kadar kimsenin gidemediği en uzak güney noktasına gidilmiş olacaktır. Daha sonra birçok ticaret gemisi Horn Burnu'nu dönerken şiddetli hava koşullarında 60° Güney'e doğru sürüklendiklerini bildirmişlerdir.

Deception Adası'nda (Güney Shetland Adaları) bulunan İspanyol Antarktika Üssü Gabriel de Castilla'ya kendisinin adı verilmiştir. 1989-90 yazında kurulan üs sadece yaz aylarında faaliyet göstermektedir.

Ayrıca bakınız
--------------

* Antarktika'nın kolonileştirilmesi
* Antarktika tarihi

Kaynakça
--------

1. 1 2  Vázquez de Acuña, Isidoro. *Don Gabriel de Castilla primer avistador de la Antártica* en Revista de Marina 1993 N° 2, Valparaíso: Armada de Chile (p. 4).

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNE: XX882659
* GND: 1232221279
* LCCN: no2021021916
* VIAF: 4997161999104044610009
* WorldCat (LCCN): no2021-021916

 |
Shed'i tehlikeli hayvanları uzaklaştırırken tasvir eden muska.
**Shed** , Eski Mısır dininden bir tanrıdır. Halk arasında "Kurtarıcı" olarak adlandırılan bu tanrı, ilk olarak Amarna Dönemi'nden sonra kaydedilmiştir. Kurtuluş kavramını temsil eden Shed, çoğunlukla Horus, özellikle de Harpocrates ile özdeşleşmiştir. Bir tapınağı, ibadeti, kült merkezi veya ibadet merkezi yoktur. Çoğunlukla sıradan Mısırlıları hastalıktan, talihsizlikten ya da tehlikeden kurtarmaya çalışan bir tanrı olarak bilinirdi. Amarna döneminde kişisel dindarlıkta "Kurtarıcı" isimlerinin yükselişi, Akhenaten'in eski Mısır dinini yasaklama girişimlerine sıradan insanların tepkisi olarak yorumlandı. Shed ayrıca Kenan tanrısı Resheph'in bir formu olarak görülmüştür.

Shed, yılanların, aslanların ve timsahların üstesinden gelen genç bir prens olarak tasvir edilebilir.

Shed, bir tür kurtarıcı olarak ihtiyacı olanlar için bir yardımcı olarak görülmüştür. İlahi yardımla bir kişiyi Yeraltı Dünyasından kurtarabileceği veya bir kişinin bu dünyadaki zamanını uzatabileceği düşünülmüştür.

Kaynakça
--------

1. ↑  Wilkinson, Richard H. (2003). *The Complete Gods and Goddesses of Ancient Egypt*. Thames & Hudson. p. 135
2. ↑  *The Oxford History of Ancient Egypt*. OUP Oxford. 2003. s. 306. ISBN 978-0-19-160462-1. 28 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2021.
3. ↑  *The Egyptians: An Introduction*. Psychology Press. 2005. s. 210. ISBN 978-0-415-27104-2. 12 Haziran 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2021.
4. ↑  *Encyclopedia of the Archaeology of Ancient Egypt*. Routledge. 2005. s. 610. ISBN 978-1-134-66525-9. 1 Kasım 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2021.
5. ↑  *The Secret Lore of Egypt: Its Impact on the West*. Cornell University Press. 2001. s. 56. ISBN 978-0-8014-3847-9.
6. ↑  *Egyptian Mythology: A Guide to the Gods, Goddesses, and Traditions of Ancient Egypt*. Oxford University Press. 2004. s. 195. ISBN 978-0-19-517024-5. 26 Mart 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2021.
7. ↑  *Conceptions of God in Ancient Egypt*, Erik Hornung, pp. 211–212, 1996 edition, Cornell University Press, 0-8014-8384-0
Estonya, Ida-Viru İlçesindeki Baltık Klint
**Baltık Klint** (**Clint**, **Glint**; Estonca: Balti klint, İsveççe: Baltiska klinten, Rusça: Балтийско-Ладожский уступ, Глинт), Baltık Denizi'nin çeşitli adalarında, Estonya'da, Rusya'nın Leningrad Oblastı'nda ve İsveç'in Gotland ve Öland adalarında görülen erozyon sonucu meydana gelmiş kireç taşı uçurumlarıdır. 1928'deki 50 kron banknotunun ve 1992'deki 100 kroni banknotunun arka yüzünde yer aldı.

Baltık Klint, günümüzde yamaç geri çekilmesi gösteren aktif bir yeryüzü biçimidir. Ancak Baltık Klint'in buzul sonrası dönemde hangi dereceye kadar ortaya çıktığı ya da Fennoscandian Buz Tabakası tarafından şekillendirilen uçurum benzeri formlardan evrimleşip gelişmediği bilinmemektedir. Gotland'da 20. yüzyılda uçurumun geri çekilme oranları 0.15 ila 0.78 cm/yıl olarak tahmin edilmektedir. Gotland'daki Baltık Klint geri çekilmesi, kıyı platformlarını genişletti.

Coğrafya
--------

Valaste Şelalesi
Baltık Klint, İsveç'teki Öland adası kıta sahanlığı ve Estonya'nın Osmussaar ve Suur-Pakri adalarından Paldiski'ye, Finlandiya Körfezi ve Neva Nehri'nin güney kıyısı boyunca, Rusya'daki Ladoga Gölü'nün güneyindeki bölgeye kadar yaklaşık 1200 km boyunca uzanır.

Uçurum, Estonya'nın Ida-Viru İlçesi, Kohtla Parişi, Ontika'da deniz seviyesinden 55.6 m yüksekliğe ulaşır. Birçoğu şelale ve akıntılar oluşturan çok sayıda nehir (Narova, Luga, Izhora ve Tosna dahil) tarafından kesilir.25 m'lik serbest düşüşü ile Valaste Şelalesi (Kohtla Parişi'nde) en bu şelalelerin en yükseğidir.

Öland ve Gotland'da klint boyunca rauk olarak bilinen bir dizi deniz yığını görülür. Gotland örneğinde, Silüriyen çağında var olan resifleri temsil eden kireç taşında *rauk* oluşumları görülür. Dalgalar kireç taşı kayalıklarına vururken, önceden var olan dikey çatlaklar aşınmaya ve genişlemeye başladı. Sonunda bu, geride kalan merkezi kaya kütlesi ile birleşen ve bir *rauk* haline gelen mağaraların oluşumuna yol açtı. Özellikle yüksek *rauk* konsantrasyonlarına sahip alanlar Kuzey Gotland'da Fårö ve kuzeybatı Öland'daki Byrum'dur. Bazı *rauk*lar uçurumların yanında veya uçurumların bir parçası olarak meydana gelirken, bazılarının uçurumla daha zayıf bir ilişkisi vardır ve bazılarının uçurumlarla herhangi bir ilişkisi yoktur.

Kaynakça
--------

1. 1 2 3 4 5  Rudberg, Sten (1967). "The cliff coast of Gotland and the rate of cliff retreat". *Geografiska Annaler*. **49** (2). ss. 283-298. doi:10.2307/520895.
2. ↑  "Så stiger rauken ur havet". *Forskning & Framsteg* (İsveççe). 1 Eylül 2001. 23 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Şubat 2019.
3. ↑  "Glöm Gotland – här är okända svenska platserna som har raukar". *Expressen* (İsveççe). 5 Ağustos 2018. 5 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2019.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Baltık Klinti*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Kuzey Estonya Klintine Genel Bakış
Kapıçam Tabiat Parkı Suni Gölet
**Kapıçam Tabiat Parkı**, Kahramanmaraş'ta bulunan park Türkiye'nin 30. Tabiat Parkı olarak ilan edilen bölgesidir. İl merkezine yaklaşık 10 km mesafede, Gaziantep ile Kahramanmaraş'ı birbirine bağlayan yol üzerinde bulunan Kapıçam Tabiat Parkı, merkezden Gaziantep istikametine giderken sol tarafta kalmaktadır. Aynı zamanda tabiat parkının hemen yanında mesire alanı olarak kullanılan ayrı bir alan daha vardır. Kapıçam Tabiat Parkı’nda Botanik Bahçesi de bulunmaktadır. Parkın 5 hektarlık bir alanını kapsayan Botanik Bahçesi 425 adet nadir, endemik, otsu ve odunsu bitkiyi barındırmaktadır. Botanik Bahçesi’nde 3 adet suni gölet de vardır.

Kapıçam Tabiat Parkı'nın yer aldığı tepenin zirve noktasında dönem dönem farklı amaçlarla kullanılmış bir adet köşk mevcut olup, hakim konumu sebebiyle ormanlık alana karşı seyir imkanı tanımaktadır. Bu alan aynı zamanda kır düğünlerine de ev sahipliği de yapmaktadır.

Mesire alanı olarak kullanılan kısımda ise alanında birçok ilke sahip "Ekstrem Park Kapıçam" adrenalin, eğlence ve spor merkezi yer almaktadır. Zorbing, zipcoaster, zipline, serbest düşüş, tırmanma duvarı, ip parkuru, dev salıncak, paintball, ATV safari, at safari, oryantiring, okçuluk ve balon futbolu gibi macera ve adrenalin dolu 13 farklı oyun ve eğlence alanlarının bulunduğu Kapıçam Extrem Park, Avrupa’nın en büyük Extrem parkıdır aynı zamanda Kapıçam Extrem Park’taki zorbing ve zipcoastar oyun alanları Türkiye’de başka bir yerde bulunmamaktadır.

Tabiat Parkı ve Extrem Park arasında, çam ağaçlarının altında bir adet açık hava sineması da mevcuttur. Ancak bu açık hava sineması yalnızca yaz aylarında hizmet vermektedir.

Kapıçam Tabiat Parkı ve Extrem Park Kapıçam gerek Kahramanmaraşlıların, gerek Kahramanmaraş'a gelen turistlerin, gerekse de Kahramanmaraş-Gaziantep yolu üzerinde bulunması hasebiyle şehirler arası yolculuk yapan vatandaşlarımızın; hem dinlenip hem eğlenebileceği, hem gezerken onlarca bitki çeşidini öğrenip görebileceği, hem de yeme-içme ihtiyacını ister kendileri pişirerek isterlerse de tesislerdeki imkanlarla giderebilecekleri olanaklara sahiptir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Kapıçam Tabiat Parkı | Kahramanmaraş Şehir Rehberi". *kahramanmarassehirrehberi.com*. 27 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2022.
2. ↑  "Kapıçam Tabiat Parkı - Kahramanmaraş - Kapıçam Tabiat Parkı Yorumları". *Tripadvisor*. 9 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2022.
3. ↑  "Kapıçam Tabiat Parkı | Kahramanmaraş Şehir Rehberi". *kahramanmarassehirrehberi.com*. 27 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2022.
4. ↑  "Ekstrem Park Kapıçam | Kahramanmaraş Şehir Rehberi". *kahramanmarassehirrehberi.com*. 25 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Mayıs 2022.
**Hoverla Dağı** veya **Hoverla Tepesi** (Ukraynaca: Говерла), Karpat Dağları'nın bir parçası olan, 2061 metre ile Ukrayna'nın en yüksek zirvesidir. Çornohora dağ silsilesinde yer alan Hoverla, İvano-Frankivsk oblastının Yaremçe belediyesi ile Zakarpatya oblastının Rahiv rayonu sınırında konumlanır. Ukrayna-Romanya sınırından 17 km kadar içeridedir.

Etimoloji
---------

Hoverla adının nereden geldiği konusunda farklı bilgiler bulunmaktadır. Ukraynalı dilbilimcilerin çoğu, Hoverla'nın Rumence dik yamaç anlamındaki *hovârla* sözcüğünden geldiğini belirtir. Bazı kaynaklar ise kökenin Macarca "kardan kale" manasına gelen *hóvár* kelimesi olduğu iddiasındadır. Ancak Macarca adın Ukraynacadan geçmiş olması daha olasıdır.

Coğrafya
--------

Hoverla, konik bir şekildedir. Yamaçlarda Pleistosen ve Buzul dönemi kaya düşmeleri mevcuttur. Çığ kalıntılarında kumtaşı ve konglomeralar görülür. Dağda alpin çayılar, çalılık araziler ve bazı alanlarda çarşaklara rastlanır. Zirvenin doğu yakasında Prut Nehri'nin kaynaklarından biri olan, yaklaşık 80 metre toplam yükseklikteki Prut Şelaleleri yer alır. Dağ, iki koruma alanı içerisinde yer alır; bunlar Karpat Ulusal Tabiat Parkı (İvano-Frankivsk) ve Karpat Biyosfer Rezervi'dir (Transkarpatya).

Kaynakça
--------

1. ↑  Máramaros megye helységneveinek etimológiai szótára 16 Nisan 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. / Sebestyén Zsolt. Nyíregyháza: Bessenyei, 2012. - 59 - ISBN 978-615-5097-53-9.
2. ↑  Лабінська Г. Топоніміка : навч. посібник 3 Aralık 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. / Галина Лабінська. – Львів : ЛНУ імені Івана Франка, 2016. - С. 38. - ISBN 978-617-10-0273-9.
3. ↑  Fejes László (4 Temmuz 2016). "Hóvár vagy légvár?" (Macarca). Nyelv és Tudomány. 5 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Temmuz 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* VIAF: 315149293
* WorldCat: viaf-315149293

 |
**Talış bayrağı** (Talışça: *Tolışə pərçəm*), Talış halkının resmi bayrağıdır. İlk defa 7 ağustos 1993 yılında Talış Muğan Özerk Cumhuriyeti tarafından kabul edilmiştir. Özerk cumhuriyyətin çöküşündün sonra ise dünya Talışlarının ulusal bayrağı olarak kabul ediliyor.

Bayrağın tasviri
----------------

Bayrağın tikilmə planı
Talış bayrağının genişliğinin uzunluğuna oranı 2:3'tür. Bu bayrak, üç renkli kumaştan (trikolor) oluşuyor. Bu kumaşlar, sağda kırmızı, ortada beyaz ve solda yeşil olmakls eşit genişlikte üç dikey şeritten oluşuyor. Beyaz şeridin merkezinde yarımgüneş ve deniz tasvir ediliyor. Bu tasvir şeridin 9/10 alanı taşıyor.

Renk kodları
------------

|  | **Kırmızı** | **Beyaz** | **Yeşil** | **Yarımgüneş** | **Deniz** |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Hexademical** | #D9241B | #FFFFFF | #00913E | #ff8601 | #007bbe |
| **RGB** | 217-36-27 | 255-255-255 | 0-145-62 | 255-134-1 | 0-123-193 |

Renklerin ve sembollerin anlamı
-------------------------------

Talış bayrağı da diger irandilli halkların bayrakları gibi üç renklidir (kırmızı, beyaz ve yeşil).

**Kırmızı renk** — Kan rengidir, tarih boyu şehit olmuş bütün Talışları yansıtıyor.

**Beyaz renk** — Talış ulusunun özgürlük ruhunu yansıtıyor.

**Yeşil renk** — Talış ulusunun dininin İslam olduğunu belirtiyor.

**Yarımgüneş tasviri** — Şii İslamın 12 imamını temsil ediyor.

**Deniz tasviri** — Talışlar'ın yaşadığı coğrafi araziyi ve Hazar Denizini temsil ediyor.

Ayrıca bakınız
--------------

Azerbaycan bayrağı

İran bayrağı

Türk bayrağı

Rusya bayrağı

Kaynakça
--------

1. 1 2  *James B. Minahan.* Encyclopedia of Stateless Nations: Ethnic and National Groups around the world. — Santa Barbara, California: ABC-CLIO, LLC, 2016. — С. 409. — ISBN 978-1-61069-953-2.
2. ↑  *Жирохов М.А.* Меч и огонь Карабаха. Хроники незнаменитой войны. 1988-1994. — Москва: Центрполиграф, 2011. — С. 283. — 54-56 с. — ISBN 978-5-227-03227-0.
**Nihat Şındak** (d. 1968), Türk akademisyendir.

24 Eylül 2020 tarihinden bu yana Siirt Üniversitesi (SİÜ) rektörü olarak görev yapmaktadır.

Hayatı ve Kariyeri
------------------

14 Eylül 1968 tarihinde doğdu. 1992 yılında Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Veteriner Fakültesi'nde göreve başlamıştır. Doktorasını Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Veteriner Fakültesi'nde Cerrahi Ana Bilim Dalı üzerine yapmıştır. 1998-2013 yılları arasında Harran Üniversitesi'nde görev yapmıştır. 2013-2017 yılları arasında Siirt Üniversitesi Veteriner Fakültesi Dekanlık görevinde bulunan Nihat Şındak, 2017 yılında ise Siirt Üniversitesi rektör yardımcısı oldu. Birçok makale ve eser çıkardı. 24 Eylül 2020 tarihinde Cumhurbaşkanlığı Kararnamesiyle Siirt Üniversitesine rektör olarak atandı.

Kaynakça
--------

1. ↑  "YOK AKADEMİ". *www.siirt.edu.tr*. 27 Ocak 2023 tarihinde kaynağından (HTML) arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2024.
2. ↑  "Rektör Atama" (HTML). 24 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Şubat 2024.
**Jülyen Alpleri** (Slovence: Julijske Alpe, İtalyanca: Alpi Giulie, Venedikçe: Alpe Jułie, Furlan: Alps Juliis) Güney Kireçtaşı Alpleri'nin kuzeydoğu İtalya'dan Slovenya'ya kadar uzanan sıradağlarıdır. En yüksek noktası deniz seviyesinden 2.864 metre yüksekte, Slovenya'daki Triglav Dağı'nda yer almaktadır. Jülyen Alpleri'nin büyük bir kısmı Triglav Millî Parkı'na dahildir. Sıradağların ikinci en yüksek noktası deniz seviyesinden 2,755 metre yüksekte, İtalya'daki Jôf di Montasio'da yer almaktadır.

Jülyen Alpleri tahmini olarak 4.400 km2'lik bir alanı kaplar ve bunun 1.542 km2'si İtalya'da yer alır.

Adı
---

Jülyen Alpleri antik çağda *Alpe Iulia* olarak biliniyordu. Sıradağlar için y. MS 670 yılında *Alpes Juliana*, y. 734 yılında *Alpis Julia* ve 1090 yılında *Alpes Iulias* isimleri de kullanılmıştır. Günümüzde Cividale del Friuli olarak geçen ve dağın eteğinde konumlanmış *Forum Julii* municipiumundaki gibi sıradağlar ismini Julius ailesi üyesi Jül Sezar'dan almıştır.

Doğu Jülyen Dağları
-------------------

Debela Peč'ten Triglav'ın bir görüntüsü.
Doğu Jülyen Alpleri'nde 2.000 metreyi aşan birçok dağ vardır ve bunlar çoğunlukla sırtların parçalarıdır.

Yüksekliklerine göre ana dağlar şunlardır:

* Triglav 2.864 m (9.396 ft) – en yüksek dağ olmakla birlikte Slovenya'nın armasında da yer almaktadır.
* Škrlatica 2.740 m (8.990 ft)
* Mangart 2.679 m (8.789 ft)
* Jalovec 2.645 m (8.678 ft)
* Razor 2.601 m (8.533 ft)
* Kanjavec 2.568 m (8.425 ft)
* Prisojnik 2.546 m (8.353 ft)
* Rjavina 2.532 m (8.307 ft)
* Prestreljenik 2.499 m (8.199 ft)
* Špik 2.472 m (8.110 ft)
* Tosc 2.275 m (7.464 ft)
* Krn 2.244 m (7.362 ft)

Batı Jülyen Dağları
-------------------

Batı Julian Alpleri çok daha küçük bir alanı kaplar ve çoğunlukla İtalya'da yer alırlar. Yalnızca Kanin grubu kısmen Slovenya'da yer almaktadır.

Yüksekliğe göre ana dağlar:

* Jôf di Montasio (2.755 m veya 9.039 ft)
* Jôf Fuart (2.666 m veya 8.747 ft)
* Kanin (2.582 m veya 8.471 ft)

Mangart'tan bir görüntü. Soldan sağa: Ponca, Špik, Mojstrovka, Škrlatica, Razor, Prisojnik, Travnik, Triglav, Kanjavec, Jalovec, Lepo Špičje

Ayrıca bakınız
--------------

Kaynakça
--------

1. ↑  "Europe Ultra-Prominences: peaklist.org". *peaklist.org*. 9 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Nisan 2021.
2. 1 2  Snoj, Marko (2009). *Etimološki slovar slovenskih zemljepisnih imen*. Ljubljana: Modrijan. ss. 44-45.
3. ↑  Smith, William (1857). *Dictionary of Greek and Roman Geography, vol. 2*. Boston: Little, Brown, and Company. s. 102.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Jülyen Alpleri*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Jülyen Dağları Hiking Trail sayfası 29 Kasım 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Jülyen Dağları SummitPost sayfası 7 Ocak 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb11955079c (data)
* GND: 4028982-5
* NKC: ge129501
* SUDOC: 027530159
* VIAF: 239873704

 |
**Güvercinlik Vadisi**, Uçhisar’dan başlayıp Göreme’ye kadar uzanan, lav ve küllerin oluşturduğu yumuşak tabakadan oluşan antik mağaraların bulunduğu vadi. Adını bölge halkı tarafından beslenen güvercinler için yumuşak kayalara oyulan güvercinliklerden almıştır.

Turizm
------

Kapadokya bölgesinin önemli alanlarından birisi olan vadi, sıcak hava balonlarının geçiş güzergahındadır. Bölgenin yüksek noktalarından olan Uçhisar Kalesinden izlenebilen manzaraya sahiptir. Doğa yürüyüşleri için de uygun olan vadi, 4 km'lik bir parkuru barındırır.

Ayrıca bakınız
--------------

* Ağaçlandırma
* Türkiye'deki millî parklar listesi
* Türkiye'deki tabiat parkları listesi

Kaynakça
--------

1. ↑  "Nevşehir Valiliği". 20 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi.
2. ↑  Kapadokyadayim.com (19 Kasım 2016). "Güvercinlik Vadisi | Kapadokya". *Kapadokyanın En Kapsamlı Platformu - Kapadokya Otelleri Aktiviteleri ve Bilgiler*. 9 Aralık 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Haziran 2022.

Dış bağlantılar
---------------
**Mugareti** (Gürcüce: მუგარეთი; *okunuşu*: "mugareti"), Gürcistan’nın Samtshe-Cavaheti bölgesinde, Ahaltsihe Belediyesi’nde bir köydür. Ahaltsihe Havzası'nda, Kura Nehri'nin sol yakasında, deniz seviyesinden 940 metre yükseklikte yer alır. Ahaltsihe kentine 12  km uzaklıktadır.

Mugareti, Persa, Giorgitsminda ve Şurdo köyleriyle birlikte Persa *temi*ni oluşturur.

Tarihçe
-------

Tarihsel Gürcistan'ın güneybatı topraklarında yer alan Mugareti'nin 1595 tarihli Osmanlı mufassal defterinde yer almış olması, buranın eski bir yerleşme olduğunu göstermektedir. Köy, Gürcistan'ın Mesheti bölgeside birleşik Gürcistan Krallığı'nın yerine alan ve bir başka Gürcü devleti olan Samtshe-Saatabago'nun yönetimi altındayken, 1578'de Osmanlılar tarafından ele geçirildi. Osmanlı idaresinin Mugaret / Mugarit (مكاریت) adıyla kaydettiği köy, söz konusu mufassal deftere göre, Ahısha livasının Azğur nahiyesine bağlıydı. Osmanlı idaresinin Müslüman olmayan köylülerden aldığı ispenç vergisi vermekle yükümlü 11 hane kaydedilmişti. Hane reislerinin adlarına bakınca, Mugareti'nin Hristiyan Gürcü köyü olduğu anlaşılmaktadır. Bu deftere göre köyde buğday, arpa, çavdar, darı, nohut, mercimek, keten tohumu tarımı ile şarapçılık ve arıcılık yapılıyor, koyun ve domuz besleniyordu. Köyde iki adet de değirmen bulunuyordu.

Mugareti, uzun süre Osmanlı egemenliğinde kaldıktan sonra, 1828-1829 Osmanlı-Rus Savaşı sonrasında imzalanan Edirne Antlaşması'yla, o tarihte Gürcistan'ı da kapsayan Rusya İmparatorluğu'na bırakıldı.

Mugareti'de Osmanlı idaresi sırasında ortaya çıkan Müslüman nüfus 1944 yılında Sovyet idaresi tarafından Orta Asya'ya sürüldü. Bu nüfusun 19. yüzyılın sonunda veya 20. yüzyılın başında inşa ettiği camiye 2012 yılında kültürel miras anıtı statüsü verildi. Ancak bu yapı bugün tamamen yıkılmış haldedir.

Nüfus
-----

Mugareti'de 2014 verilerine göre 331 kişi yaşıyordu. Nüfusun çoğunluğu Gürcülerden oluşuyordu.

| Yıl | Nüfus | Erkek | Kadın |
| --- | --- | --- | --- |
| 2002 | 396 | 187 | 209 |
| 2014 | 331 | 158 | 173 |

Kaynakça
--------

1. ↑  "*Defter-i Mufassal-i Vilayet-i Gürcistan* (Osmanlıca ve Gürcüce), (Yayımlayan) Sergi Cikia, Tiflis, 1941-1958, 3 cilt; I. cilt (1947), s. 101, II. cilt (1941), s. 103, III. cilt (1958), 138". 22 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Nisan 2021.
2. ↑  "Mugareti'nin Yıkılmış Olan Camisi" (Gürcüce), 2016.
3. ↑  "Camilere Kültürel Miras Anıtı Statüsü Verildi" (Gürcüce)
4. ↑  "*Samshe-Cavaheti* (Gürcüce), Yazarlar (Dali Nikolaişvili, Davit Sartania, Avtandil Ucmacuridze, Lamzira Lağidze, Vaja Trapaidze, Tinatin Nanobaşvili), Tiflis, 2016, s. 207, ISBN 978-9941-0-8626-7" (PDF). 26 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 9 Nisan 2021.
**Paramount+**, Paramount Global'e ait bir Amerikan seç-izle video yayın platformudur.

Platform ilk olarak 28 Ekim 2014'te Amerika Birleşik Devletleri'nde CBS All Access olarak başlatıldı ve başlangıçta bağlı kuruluşlarından CBS programlarının canlı akışına ve ayrıca CBS programlarına ve kütüphane içeriğine odaklandı. Hizmet daha sonra, *B*ig Brother ve The Good Wife gibi CBS programlarının yan ürünleri ve yeni Star Trek televizyon dizisi Star Trek: Discovery ile başlayarak orijinal programlar yayınlamaya başladı.

Kasım 2019'da CBS, ViacomCBS'yi (şimdi Paramount Global) oluşturmak için Viacom ile birleşti. 2020 yılı boyunca, Viacom Media Networks markalarının ve Paramount Pictures'ın içeriğinin CBS All Access'e entegre edilmesi, uluslararası pazarda genişleme, daha çok orijinal program ve hizmetin daha geniş kapsamlı olacak şekilde yeniden oluşturulması için planlar açıklandı. Eylül 2020'de, platformun adı 2021'de Paramount+ olarak yeniden isimlendirileceği resmi olarak açıklandı.