UM Prichal modülünün yerleştirilmesinden sonra ISS Rus yörünge segmenti
Nikolai Budarin (bir kozmonot) *Zvezda* servis modülündeki mürettebat karargahlarından birinde çalışıyor
**Rus Yörünge Segmenti** (**ROS**), Rusya'da inşa edilen ve Rus Roscosmos tarafından işletilen Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) bileşenlerine verilen addır. ROS, tüm İstasyon için Rehberlik, Navigasyon ve Kontrolü yönetir.

Mevcut kompozisyon
------------------

Kasım 2021'de ROS'un sırt tarafı
Segment şu anda altı modülden oluşuyor ve bunlar birlikte esasen iptal edilen Rus uzay istasyonunun '*Mir*-2 temel yapılandırmayı oluşturur. Segment, doğrudan Roskosmos'un Moskova'daki Görev Kontrol Merkezi'nden kontrol ediliyor. Altı modül (başlatma sırasına göre):

* *Zarya* (dawn) (Türkçe:şafak)
* *Zvezda* (star)(Türkçe:yıldız)
* *Poisk* (search)(Türkçe:arama)
* *Rassvet* (sunrise, dawn)(Türkçe:gün doğumu)
* *Nauka* (science)(Türkçe:bilim)
* *Prichal* (berth)(Türkçe:rıhtım)

Fonksiyonel Kargo Bloğu veya FGB olarak da bilinen ilk modül, "Zarya", ISS'nin fırlatılan ilk bileşeniydi ve ilk istasyon yapısına elektrik gücü, depolama, tahrik ve navigasyon rehberliği sağladı. Kısa bir süre sonra Rus servis modülü *Zvezda* yanaştı ve kontrolü devretti. *Zvezda* ESA yerleşik DMS-R Veri Yönetim Sistemini içerir. Artık öncelikle depolama için kullanılan *Zarya*, Soyuz uzay aracı, Progress (uzay aracı) ve Avrupa ATV'si için bağlantı noktaları sağlar.

İstasyonun yörüngesini artıran gemiler kıç limana (istasyonun normal yönüne ve seyahat yönüne göre arka liman) yanaşıyor. FGB, Rus Salyut programı için tasarlanmış TKS uzay aracının soyundan geliyor. 5.4 ton itici yakıt depolanabilir ve yanaşmış gemilere otomatik olarak aktarılabilir. *Zarya* başlangıçta Rus Mir uzay istasyonu için bir modül olarak tasarlanmıştı ancak Mir-1 programının sonunda uçmamıştı. Rusya ve eski Sovyetler Birliği tarafından geliştirilen Zarya'nın inşası ABD ve NASA tarafından finanse edildi, ve *Zarya* ABD'ye ait bir modül olmaya devam ediyor.

İkinci modül olan "Zvezda", istasyonun Servis Modülüdür - mürettebat için bir yaşam ortamı sağlar, ISS'nin ana motor sistemini içerir ve Soyuz, Progress ve Otomatik Transfer Aracı uzay aracı için bir yerleştirme portu sağlar.

Üçüncü modül olan Pirs, ROS'un hava kilidi olarak işlev gördü, EVA uzay giysilerini depoladı ve kozmonotların uzay istasyonundan çıkması için gerekli ekipmanı sağladı. Aynı zamanda Soyuz ve Progress uzay aracı için bir yerleştirme bölmesi olarak hizmet etti. 26 Temmuz 2021'de Progress MS-16 tarafından hizmet dışı bırakıldı ve görevden alındı ve yaklaşmakta olan *Nauka* modülüne yer açmak için atmosferde havaya uçtu.

Dördüncü modül olan Poisk, Pirs'e benzer. Hava kilitlerindeki fazlalık, bir hava kilidinin dahili ve harici olarak onarılmasına izin verirken, mürettebat istasyondan çıkmak ve istasyona yeniden girmek için diğer hava kilidini kullanır.

Beşinci modül olan "Rassvet", öncelikle kargo depolama ve uzay aracını ziyaret etmek için bir yerleştirme limanı olarak kullanılır.

Gelecek modüller
----------------

### Oka-T-MKS

Oka-T-MKS, ISS için planlanmış bir yardımcı modüldü. 2012/12 itibarıyla yapım aşamasında olduğu bildirildi, geliştirmesi önemli ölçüde ertelendi. Modül, çoğu zaman deneylerin yürütülmesi için otonom bir yörünge uzay laboratuvarı olarak serbest yüzer ve yaklaşık her 180 günde bir deney bakımı için ISS ile bağlantı kurardı. Oka-T-MKS uzay laboratuvarı, 2012 yılında Roscosmos tarafından Energia ile sözleşme imzaladı. Başlangıçta 2015 lansman tarihi için öngörülen bu tarih, süresiz olarak ertelendi ve bazı kanıtlar, önemli geliştirme ortaklıkları bulamadığından, geliştirilmesinin terk edildiğini gösteriyor.

Önerilen modüller
-----------------

17 Haziran 2009'da, Rusya Federal Uzay Ajansı (Roskosmos), NASA'ya ve diğer ISS ortaklarına, 2016 ve hatta 2020'den sonra yaşayabilirliğini sağlamak için Rus segmentine ek modüller ekleme önerisini sundu. Bu amaçla, "Nauka"'nın (MLM) nadir yerleştirme bağlantı noktasına eklenecek olan bir Nodal Modül, (MLM) 2016'dan sonra ISS'nin ABD segmentini yörüngeden çıkarmak için mevcut planların ileriye taşınması durumunda, Rus segmentine bağımsız bir güç kaynağı sağlayabilecek iki ek, daha büyük modülün eklenmesini kolaylaştıracaktır.

Önerildiği gibi, Düğüm Modülü 2013 yılında bir Soyuz fırlatıcısı tarafından *Pirs* ve *Poisk* MRM-2 modüllerine benzer şekilde fırlatılacaktı. Nominal olarak Bilimsel ve Güç Üretim Modülleri 1 ve 2 olarak adlandırılan daha büyük iki modül, sırasıyla 2014 ve 2015'te Proton fırlatıcıları aracılığıyla yörüngeye kaldırılacaktı. Bu iki modül, Düğüm Modülünün iskele ve sancak taraflarına bağlanacak ve kıç yanaşma portunu gelecekteki olası genişletilebilirlik için erişilebilir ve nadir portunu Soyuz veya Progress uzay aracı tarafından kenetlenme için erişilebilir bırakacaktır.

Düğüm Modülünün, Soyuz ve Progress uzay aracının kenetlenmesini kolaylaştırmak için *Zarya* FGB'nin nadir yerleştirme bağlantı noktasındaki MRM-1'in planlanan bağlantı noktasına yakınlığı nedeniyle, modülün ileriye dönük bağlantı noktası kullanılamaz. Ocak 2010 itibarıyla, ne Roskosmos ne de NASA, bu modüller hakkında daha fazla ayrıntı sağlamadı veya bunların resmi olarak Rus hükûmeti tarafından finanse edildiğini veya ISS'nin fırlatma manifestosu programına eklendiğini doğrulamadı.

Ayrıca bakınız
--------------

* Yörünge Pilotlu Montaj ve Deney Kompleksi - önerilen ROS parçalarının ayrı bir uzay istasyonuna ayrılması
* ISS ile ilgili bilimsel araştırma

Dış bağlantılar
---------------

* Science Research on ISS Russian Segment 11 Ocak 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. - S. P. Korolev RSC Energia

Kaynakça
--------

1. ↑  "DMS-R: ESA's Data Management System for the Russian Segment of the ISS". *Esa.int*. 4 Ağustos 2002 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2016.
2. ↑  "Mir-2". Encyclopaedia Astronautica. 31 Temmuz 2008. 19 Kasım 2002 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2009.
3. ↑  "Exercising Control 49 months of DMS-R Operations" (PDF). *Esa.int*. 23 Nisan 2005 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2016.
4. ↑  "Zarya | NASA". *Nasa.gov*. 20 Kasım 1998. 14 Eylül 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2016.
5. ↑  "S.P. Korolev RSC Energia - ISS - ISS Russian Segment". *Energia.ru*. 27 Ocak 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2016.
6. ↑  "Zvezda Service Module". NASA. 14 Ekim 2006. 7 Eylül 2006 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2009.
7. ↑  "Pirs Docking Compartment". NASA. 10 Mayıs 2006. 25 Ekim 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2009.
8. ↑  "Russia to build autonomous space lab". SpaceDaily. 21 Aralık 2012. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Aralık 2012.
9. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 1 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Aralık 2021.
10. ↑  "Novosti Kosmonavtiki article, "Программа развития российского сегмента МКС" (ISS segment development program) [English summary of Russian technical article]". Kosmonavtka. 5 Ocak 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi.
11. ↑  "Russia Needs Billions More To Complete It's [*sic*] ISS Segment". Space-Travel.com. 14 Nisan 2008. 20 Nisan 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Ocak 2009.
12. ↑  Sergei Shamsutdinov (July 2008). "Program for Development of the Russian ISS Segment" (Rusça). Novosti Kosmonavtiki. 6 Haziran 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2009.