**Dem'ianiv Laz** (Ukraynaca: Дем'янів Лаз, Lehçe: Demianów Łaz), Stanisławów'da (günümüzde Ivano-Frankivsk, Ukrayna) yer alan, Sovyetlerin Polonya'yı işgali sırasında Sovyetler tarafından öldürülen sivillerin topluca gömüldüğü yerdir. NKVD'nin silahla öldürdüğü en az 524 esir (düzinelerce çocuk ve 150 kadın dahil), diğer mahkumlar tarafından şehrin dışındaki küçük bir geçitte kazılan birkaç toplu mezarın içine gömülmüştür.

İnfazlar
--------

Toplu katliamlar, Pasieczna köyünün yakınında ve Stanisławów dağının eteklerinde yer alan "Demianów Łaz" vadisinde gerçekleştirilmiştir. Öldürülenlerin bir kısmı Stanisławów'daki meşhur NKVD hapishanesinde öldürülmüş, daha sonra öldürülecek olanlar önceden öldürülenlerin toplu mezarlarını kazmak için bölgeye getirilmiştir.

İnfaz edilenlerin çoğu bölgenin yerlisiydi ve Ukrayna asıllıydı. Kitlesel infazların yarattığı travma halen daha bölge halkı tarafından hatırlanmaktadır. Dem'ianiv Laz'daki Alman ve Sovyet toplu mezarları birbirine yakındı. Kazıcılar hangi mezarın hangi topluluğa ait olduğunu anlamak için, cesetlerdeki mermi ve işaretleri incelemiştir. Cesetler incelenirken, insanların sadece idam edilmediğini, ölümden önce işkence gördüğü de tespit edilmiştir. Hem Almanlar, hem de Sovyetlerin hedef kitlesi benzerdi: eğitimliler (ve aileleri), isyancılar, Yahudiler, eşcinseller ve engelliler. Kitlesel infazların gerçekleştiği alana bir kilise inşa edilmiştir. Kilisenin altında, ziyaretçilerin bölgenin tarihi ve infazdan etkilenen insanlar hakkında daha fazla bilgi edinebilecekleri bir müze bulunmaktadır.

Örtbas etme çabaları
--------------------

II. Dünya Savaşı sırasında mezar alanı ilk olarak Alman kuvvetleri tarafından keşfedildi. 1960'larda Sovyet yetkilileri suçun tüm izlerini örtbas etmek için bölgenin üzerinden buldozerle geçmeye çalıştı. 1970 yılında, Özgür Avrupa Radyosu'nun Dem'ianiv Laz'la ilgili yayınını takiben, bölgenin gelecekte araştırılmasının engellenmek için, bölge ağır iş makineleriyle değiştirilmiştir. 1984 ve 1985 yıllarında Sovyetler Birliği bölgeyi moloz ve taş yığınlarıyla kaplamıştır.

Sovyetler Birliği'nin örtbas etme çabalara rağmen, 1989 yılında bölgede yapılan kazı çalışmaları sırasında 500'den fazla erkek, kadın ve çocuğun cesedi ortaya çıkarılmıştır. 524 kişiden sadece 22'sinin adı tespit edilebilmiştir. Kimliği tespit edilen kurbanların hepsi Ukrayna veya Polonya kökenli Polonya vatandaşlarıydı. Anıt kompleksi, "Dem'ianiv Laz" kazı alanının yakınınlarında 1998'de açıldı.

1941'deki işgalin ardından, *SS* - *Hauptsturmführer* Hans Krueger yönetimindeki Alman yetkililer, Polonyalı aydınların topluca infaz edildiği Czarny Las Katliamını gerçekleştirdi. Alman yetkililer, toplu infazı anıt kompleksine birkaç km uzaklıktaki Pawełcze (*Pawelce*) köyünün yakınlarında gerçekleştirmiştir.

Ayrıca bakınız
--------------

* II. Dünya Savaşı sırasında NKVD esir katliamları

Notlar
------

1. ↑  Robert Nodzewski, "Demianów Łaz" 6 Temmuz 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. *IV Rozbiór Polski*, 1939. Retrieved 1 December 2014.
2. 1 2 3  "Dem'yaniv Laz". *A chronicle of the communist inquisition*. Memorial Society. 27 Eylül 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ekim 2011.
3. ↑  "Arşivlenmiş kopya". *News.ru* (Ukraynaca). 11 Ekim 2009. 5 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ekim 2011.
4. ↑  "Arşivlenmiş kopya". *memorial.kiev.ua* (Ukraynaca). Memorial. 2000. 14 Nisan 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ekim 2011.
5. ↑  "Mord w Czarnym Lesie (Murder in the Black Forest)". *Województwo Stanisławowskie. Historia*. PWL-Społeczna organizacja kresowa. 27 Kasım 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Aralık 2014.
6. ↑  Tadeusz Kamiński, *Tajemnica Czarnego Lasu* (The Black Forest Secret, Internet Archive). Publisher: *Cracovia Leopolis*, Kraków, 2000. Book excerpts.

Kaynakça
--------

* Dem'ianiv Laz. Ayrı mezar yerlerinde bulunan mağdurların yaşı ve sayısı.
* Мемориальный комплекс «Демьянов Лаз»  : г.20 Nisan 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Ивано-Франковск, урочище Демьянов Лаз20 Nisan 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. УКРАИНА  : Памятники и памятные знаки жертвам политических репрессий на территории бывшего СССР  :: База данных  :: Программа Память о бесправии  :: Сахаровский центр. (Rusça)
* Мемориальный комплекс «Демьянов Лаз»6 Temmuz 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Rusça)
* Новини NEWSru.ua  :: Ю "енко закликав пам'ятати про катів знищувати "сатанинські символи". (Ukrayna)