**Kumkapı gösterileri**, 27 Temmuz 1890 tarihinde Osmanlı İmparatorluğu'nun başkenti İstanbul'un Kumkapı semtinde gerçekleşen siyasi eylemdir. Gösteri nedeniyle güvenlik güçleriyle göstericiler arasında çıkan çatışmada çok sayıda gösterici ve zabit yaşamını yitirmiş; pek çoğu da yaralanmıştır.

Olayların öncesi
----------------

19. yüzyılın son çeyreğinde, devrimci Ermeni grupları Ermeni cemaatine yeni hak ve özgürlükler verilmesi için baskıda bulunuyor, Avrupa'nın Ermeni sorununa daha fazla eğilmesi için çalışmalar yapıyordu. Özellikle Sosyal Demokrat Hınçak Partisi, toplu gösteriler düzenleme taktiği ile bu süreci hızlandırmayı amaçlıyordu. Haziran 1890'da Erzurum'da çıkan Ermeni ayaklanmasının ardında da Hınçak partizanlarılarının olduğundan kuşkulanılıyordu.

27 Temmuz 1890
--------------

27 Temmuz 1890 tarihinde Harutün Cangülyan, Mihran Damadyan ve Hamparsum Murat Boyacıyan Efendi gösteri sırasında bir manifesto okuyarak İstanbul Ermeni Patrikhanesi'ni ve Osmanlı yönetimi altındaki Ermeni Ulusal Meclisi'ni, Ermeni sorununa karşı kayıtsız kaldıkları gerekçesiyle eleştirdi. Gösterinin organizatörleri arasında, 1915 yılında Harutün Cangülyan ve Hamparsum Boyacıyan gibi öldürülecek olan Aram Açıkbaşyan da vardı.

Patrik, Yıldız Sarayı'na yapılan yürüyüşe katılmaya zorlandı. Gösterinin ve saraya yapılan yürüyüşün amacı, padişaha Ermenilerin yoğun yaşadığı illerde gerekli reformları yapması ve Ermenileri Kürt ve Çerkes gruplara karşı güvence altına alan Berlin Antlaşması'nın 61'inci maddesini bir an önce uygulamaya alması için çağrı yapmaktı. Katılımcılar Kumkapı'da Patrikhane önünde toplanmaya başlarken zabitler kalabalığın etrafını kuşattı. Çıkan çatışmada pek çok zabit ve gösterici yaşamını yitirdi.

Sonuç
-----

Bu olay üzerine hem patrik, hem sultan harekete geçti. Bu olayın ardından Ermeni devrimci gruplar somut bir başarı elde edememiş olsa da Hınçak yanlısı Ermeni basını gösteride gösterilen direnişi ve cesareti öven haberler yayınladı. Daha az ses getiren benzer gösteriler 1890'lı yıllarda çeşitli yerlerde yapılmaya devam etti.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 3 Temmuz 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Nisan 2020.
2. ↑  Hovhanissian, Richard G. (1997) *The Armenian People from Ancient to Modern Times.* New York. St. Martin's Press, 218-9

Dış bağlantılar
---------------

**Bu maddeyi dinle** (bilgi)   

noicon
Konuşan VikipediKonuşan Vikipedi
Bu ses dosyası 02-07-2010 tarihli sürümünden üretilmiştir ve bu tarihten sonra madde yapılmış olan eklemeleri kapsamamaktadır. (Medya yardım)
**Diğer konuşan maddeler**


| * g
* t
* d
Türkiye'de protestolar |
| --- |
| 
* Kumkapı gösterileri (1890)
* Sultanahmet Mitingleri (1919)
* *Ya Taksim Ya Ölüm* (1950'ler)
* Anıtkabir'de düzenlenen miting ve protestolar (1953-1982)
* 28-29 Nisan Olayları (1960)
* 555K (1960)
* Altıncı Filo protestoları (1967-1969)
* 15-16 Haziran olayları (1970)
* Serhildan (1990-günümüz)
* Cumartesi Anneleri (1995-günümüz)
	+ Şubat 1999 Kürt protestoları (1999)
	+ Mart 2006 Diyarbakır olayları (2006)
	+ Aralık 2009 Kürt protestoları (2009)
	+ 2011-2012 Kürt protestoları (2011-2012)
	+ Kobani Olayları (2014)
* Homofobi ve Transfobi Karşıtı Yürüyüş (2003-günümüz)
* İstanbul Onur Yürüyüşü (2003-2015)
* Cumhuriyet Mitingleri (2007)
* TEKEL işçi eylemi (2009-2010)
* *İnternetime Dokunma!* (2011)
* Nükleer santral karşıtı insan zinciri (2011-2015)
* Cumhuriyet için Seferberlik Buluşması (2012)
* 2012 İstanbul Hocalı Katliamı anma töreni (2012)
* Adalet Yürüyüşü (2013)
* Gezi Parkı olayları (2013)
* İzmir Onur Yürüyüşü (2013-günümüz)
* Cerattepe protestoları (2015-2016)
* 2016 Taksim mitingi (2016)
* Adalet Yürüyüşü (2017)
* İstanbul Havalimanı protestoları (2018)
* Diyarbakır Anneleri (2019-2020)
* Altındağ Olayları (2021)
* 2021 Boğaziçi Üniversitesi protestoları (2021)
* Barınamıyoruz hareketi (2021)
* İkizdere taş ocağı protestoları (2021)
* 2022 Türkiye kurye grevleri
* Kartonsan grevi (2022)
* 2023 Eskişehir maden grevi
* Özgürlük yürüyüşü (2023)
* 2023 Türkiye öğrenci eylemleri

 |

| * g
* t
* d
Ermeni İsyanları |
| --- |
| 
* Taşnak
* Armenakan
* Hınçak

 |
| 

| 1780-1905 |
| --- |
| 
* Zeytun (1780)
* Başkale Çatışması
* Kumkapı Gösterisi
* Sason (1894)
* Gugunyan Seferi
* Zeytun (1895)
* Trabzon (1895)
* Osmanlı Bankası Baskını
* Van (1896)
* Hanasor Seferi
* Sason (1904)
* Yıldız Suikastı
* Sulukh Muharebesi

 |

 |
| 

| 1914-1918 |
| --- |
| 
* Urfa
* Zeytun (1914)
* İzmit ve Adapazarı
* Zeytun (1915)
* Bitlis
* Van (1915)
* Şebinkarahisar
* Fındıcak
* Musa Dağ

 |

 |
| 

| Ermeni çeteleri |
| --- |
| 
* Ağbyur Serob
* Andranik Ozanyan
* Aram Manukyan
* Armenak Yekaryan
* Drastamat Kanayan
* Garegin Njdeh
* Girayr
* Boyacıyan Hamparsum Murat Efendi
* Hrayr Tjohk
* Hristofor Mikaelyan
* Pastırmacıyan Karekin Efendi
* Kevork Çavuş
* Mahluto
* Nikol Duman
* Sargis Mehrabyan
* Simon Zavaryan
* Sebastatsi Murad
* Stepan Zoryan
* Yeprem Han

 |

 |