**İnsan Hakları Komisyonu** (İngilizce: The *Commissioner for Human Rights*), Strazburg merkezli Avrupa Konseyi tarafından,46 üye ülkede insan hakları bilincini ve saygısını teşvik etmek amacıyla 1999 yılında kurulan bağımsız ve tarafsız bir yargı dışı kurumdur. Bu kurumun faaliyetleri birbiriyle yakından ilişkili üç önemli alana odaklanmaktadır:

* ülke ziyaretleri ve ulusal yetkililer ve sivil toplum ile diyalog;
* sistematik insan hakları çalışmaları üzerine tematik çalışmalar ve tavsiyeler;
* farkındalık yaratma faaliyetleri.

Mevcut Komiser, 1 Nisan 2018'de altı yıllık görevine başlayan Dunja Mijatović'tir (bunu takiben Álvaro Gil-Robles, Thomas Hammarberg ve Nils Muižnieks).

Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi tarafından seçilen Komiser, üye ülkelerle sürekli diyalog kurmayı, insan hakları konularında sürekli farkındalık yaratmayı ve ulusal insan hakları yapılarının gelişimini teşvik etmeyi amaçlamaktadır. Komiser, insan hakları durumunun değerlendirilmesi için her üye ülkeye ziyaretler yapar ve hükûmetlere raporlar, görüşler ve öneriler yayınlar.

Komiser ayrıca, Avrupa Birliği, Birleşmiş Milletler ve ihtisas ofislerinin yanı sıra önde gelen insan hakları STK'ları, üniversiteler ve düşünce kuruluşları da dahil olmak üzere çok çeşitli ortaklarla işbirliği yapmaktadır.

Vekâlet
-------

Komiserin görevi, Avrupa Konseyi'nin (7 Mayıs 1999'da kabul edilen) kararına (99) dayanmaktadır. Aşağıdaki noktaları içerir:

* insan haklarının etkin bir şekilde gözetilmesini sağlamak ve üye ülkelere Avrupa Konseyi insan hakları standartlarının uygulanmasında yardımcı olmak;
* Avrupa Konseyi üyesi ülkelerde eğitim ve insan hakları bilincinin teşvik edilmesi;
* insan hakları ile ilgili yasa ve uygulamadaki olası eksiklikleri tespit etmek;
* ulusal ombudsman kurumlarının ve diğer insan hakları yapılarının faaliyetlerini kolaylaştırmak; ve
* bölge genelinde insan haklarının korunması ile ilgili tavsiye ve bilgi sağlamak.}}

Üye devletler "Komiserin misyonu bağlamında Komiserin seyahat dahil temaslarını kolaylaştırmak ve Komiserin talep ettiği zamanında bilgi sağlamakla yükümlüdür". Komiser "bağımsız ve tarafsız olarak görev yapar." Komiser, "Komiserliğin işlevleri ile ilgili herhangi bir bilgi üzerinde" hareket edebilir.

Komiser, "Avrupa Konseyi üye Devletlerinin hükümetleriyle doğrudan temasa geçebilir". Komiser ayrıca "öneriler, görüşler ve raporlar verebilir".

Komiser, "sözlü ve kullanılan oylar bakımından" tüm üyelerin topraklarındaki tutuklama ve tüm yasal işlemlerden "dokunulmazlığa sahiptir.

Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 36. Maddesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi önünde "üçüncü yasama meclisi müdahalesine" izin vererek, "Bir yasama meclisi veya Büyük yasama meclisi önündeki her durumda, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri'nin yazılı olarak yorumlar ve duruşmalara katılmalıdır.

Seçim
-----

Komiser, Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi tarafından Bakanlar Komitesi tarafından hazırlanan üç aday listesinden seçilir ve yenilenemez altı yıllık bir görev süresine hizmet eder. (99) 50 sayılı Karara göre:

Adaylar, insan hakları alanında uzmanlığı tanınan yüksek ahlaki bir karaktere, Avrupa Konseyi'nin değerlerine kamuya bağlılık kaydına ve Komiserin görevini etkin bir şekilde yerine getirmek için gerekli kişisel otoriteye sahip seçkin kişilikler olacaktır. Görev süresi boyunca Komiser, tam zamanlı bir görevin taleplerine aykırı herhangi bir faaliyette bulunamaz.

Faaliyetler
-----------

Ülke ziyaretleri ve ulusal yetkililer ve sivil toplum ile diyalog

Komiser, insan hakları durumunu izlemek ve değerlendirmek için tüm üye ülkelere ziyaretler gerçekleştirir. Bu ziyaretler sırasında hükûmet, parlamento, yargı, sivil toplum ve ulusal insan hakları yapılarının en yüksek temsilcileriyle bir araya gelir. Ayrıca, insan hakları endişeleri olan sıradan insanlarla konuşur ve hapishaneler, psikiyatri hastaneleri, sığınmacılar merkezleri, okullar, yetimhaneler ve Romanlar, LGBT halkı ve diğer azınlık grubu dahil olmak üzere savunmasız grupların bulunduğu yerleşim yerleri gibi insan hakları ile ilgili yerleri ziyaret eder.

Ziyaretlerin ardından, insan hakları durumunun bir değerlendirmesini ve hukuk ve uygulamadaki eksikliklerin nasıl giderileceğine dair tavsiyeler içeren ilgili ülkenin makamlarına bir rapor veya mektup gönderilebilir. Komiser ayrıca, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin duruşmalarına yazılı bilgi sunarak veya duruşmalarına katılarak üçüncü taraf olarak müdahale etme hakkına sahiptir.

Ayrıca bakınız
--------------

* Avrupa'da insan hakları
* Irkçılık ve Hoşgörüsüzlüğe Karşı Avrupa Komisyonu
* Birleşmiş Milletler özel raportörü

Kaynakça
--------

1. ↑  "The Commissioner for Human Rights". *Commissioner for Human Rights* (İngilizce). 26 Kasım 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Eylül 2018.
2. ↑  "Full text of COE resolution (99) 50". 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2020.
3. ↑  "Mandate of the Commissioner for Human Rights". 9 Temmuz 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2020.
4. ↑  Statute of the Council of Europe 7 Ocak 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. article 40
5. ↑  European Convention on Human Rights, Article 36 - Third party intervention, section 3

Dış bağlantılar
---------------

* İnsan Hakları Komiseri üyesi Web sitesi
* Komiserin İnsan Hakları Yorumu27 Temmuz 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* YouTube'da İnsan Hakları Komiseri çalışmaları hakkında video
* Facebook'ta Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiseri

| * g
* t
* d
Avrupa Bayrağı Avrupa Konseyi |
| --- |
| Kurumlar | 
* Genel Sekreterlik
* Bakanlar Komitesi
* Parlamenterler Meclisi
* Yerel ve Bölgesel Yönetimler Kongresi
* İnsan Hakları Mahkemesi
* İnsan Hakları Komisyonu
* Adaletin Etkinliği Komisyonu
* Irkçılığa ve Hoşgörüsüzlüğe Karşı Avrupa Komisyonu
* Venedik Komisyonu

 |  |
| Üyeler | 
* Almanya
* Andorra
* Arnavutluk
* Avusturya
* Azerbaycan
* Belçika
* Birleşik Krallık
* Bosna-Hersek
* Bulgaristan
* Çekya
* Danimarka
* Ermenistan
* Estonya
* Finlandiya
* Fransa
* Gürcistan
* Hırvatistan
* Hollanda
* İrlanda
* İspanya
* İsveç
* İsviçre
* İtalya
* İzlanda
* Karadağ
* Kıbrıs Cumhuriyeti
* Kuzey Makedonya
* Letonya
* Lihtenştayn
* Litvanya
* Lüksemburg
* Macaristan
* Malta
* Moldova
* Monako
* Norveç
* Polonya
* Portekiz
* Romanya
* San Marino
* Sırbistan
* Slovakya
* Slovenya
* Türkiye
* Ukrayna
* Yunanistan

 |
| Adaylar | 
* Belarus

 |
| Gözlemciler | 
* Amerika Birleşik Devletleri
* İsrail
* Japonya
* Kanada
* Meksika
* Vatikan
* AB ile ilişkileri

 |
| Eski üyeler | 
* Çekoslovakya (1991-1993)
* Rusya (1996-2022)
* Saar (1950-1956 ortaklık)
* Sırbistan-Karadağ (2003-2006)

 |


|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* NKC: ko20211098960
* SUDOC: 112841503
* VIAF: 134273330
* WorldCat: lccn-no2002057045

 |