**Oulipo** (*Fransızca*. **Ou**vroir de **li**ttérature **po**tentielle) Türkçeye "Potansiyel Edebiyat Çalışmaları" olarak çevrilebilecek, Fransızca konuşan yazar ve matematikçilerin oluşturduğu topluluğun adıdır.

Tarihçe
-------

1960 yılında Raymond Queneau ve François Le Lionnais tarafından kurulan Oulipo'ya bağlı sanatçılar, "önceden belirlenmiş koşullara bağlı olarak" eser vermeye çalışmıştır. Grup *La Lipo* ile *Le Second Manfeste* adlı iki manifesto yayımlamıştır.

Grubun tanınmış üyeleri arasında Georges Perec, Italo Calvino, Oskar Pastior ve Jean Lescure bulunmaktadır. 1960'tan beri Oulipo'ya yalnızca 6 kadın yazar katılmıştır. Bunların sonuncusu, gruba Haziran 2017'de katılan Clémentine Mélois'dır. Grubun yaşayan en tanınmış üyesi 1932 doğumlu Jacques Roubaud'dur.

Yazım tekniği
-------------

Georges Perec'in Yaşam Kullanma Kılavuzu'nda kullandığı "öyküleme makinası" gibi kısıtlamalar, fikirleri tetikleyecek ilhamı kaynakları olarak görülür. Grup lipogram ve palindrom gibi kimi yerleşmiş tekniklerin yanı sıra matematiksel problemleri baz alan yöntemler de üretmiştir. Bu tekniklerden birisi de S+7'dir (ya da N+7). Bu tekniğe göre, metnin içinde geçen her sözcük, sözlükte kendisinden sonra gelen yedinci sözcükle yer değiştirmelidir.

Eserler
-------

Georges Perec, *Kayboluş* adlı romanını, Fransızcada en çok kullanılan harf olan "e" harfini kullanmadan yazmıştır. Perec, İkinci Dünya Savaşı sırasında anne babasının kayboluşuna tanık olan çocuğun yaşadığı eksikliği bir harfi yok ederek ifade etmeye çalışmıştır. *Kayboluş,* Celal Yardımcı tarafından "e" harfi kullanılmadan Türkçeye çevrilmiştir.

Oulipo'nun en tanınmış ürünlerinden birisi de, Oulipoyanları, "kaçmayı planladıkları labirenti inşa eden fareler" olarak tanımlayan Raymond Queneau'nun *Biçem Alıştırmaları* adlı eseridir.

1968 yılında gruptan davet alan Italo Calvino’nun *Kesişen Yazgılar Şatosu* ve *Bir Kış Gecesi Eğer Bir Yolcu* adlı eserleri oulipiyen araçlarla yazılmıştır.

Türkiye'de Oulipo
-----------------

Türk edebiyatında Levent Şentürk, Enis Batur, Cem Akaş ve Ferit Edgü gibi yazarlar Oulipo ile yakından ilişkilendirilmiştir. Ferit Edgü'nün *Biçem Alıştırmaları*'ndan esinlenerek yazdığı *Yazmak Eylemi: Bir Toplumsal Siyasal Olay Üzerine 101 Çeşitleme* adlı kitabı bir Oulipo örneği olarak değerlendirilmektedir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "10 Soruda Oulipo". Oggito. 10 Ocak 2017. 30 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Şubat 2021.
2. ↑  "Who Are the Women of Oulipo?". Center For the Art of Translation. 12 Nisan 2017. 27 Eylül 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi.
3. ↑  Rubi Asa (7 Aralık 2011). "Yaşam kullanma kılavuzu". Şalom. 30 Mart 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Şubat 2021.
4. ↑  "Deneysel Bir Kısıtlı Yazma Tekniği: Oulipo Edebiyat Akımı Nedir?". Edebiyatla. 27 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
5. ↑  "Kitap-lık: Bir Yazı Deneyi". Yapı Kredi Yayınları. Aralık 2005. ISSN 1300-0586. 23 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Şubat 2021.
6. ↑  "Armağan Ekici: Merak cemiyeti'nin inatçı üyeleri için". Futuristika. 14 Aralık 2012. 3 Aralık 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi.
7. ↑  "Turhan Yıldırım Yazdı- Oulipo Edebiyat Akımı". İshak Edebiyat. 9 Ağustos 2020. 30 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb11877813c (data)
* GND: 1042500-7
* ISNI: 0000 0001 2196 6400
* LCCN: n81114410
* NKC: kn20100201001
* NLI: 987007266239005171
* SELIBR: 394117
* SUDOC: 026551675
* VIAF: 160331316
* WorldCat: lccn-n81114410

 |