Frida Kahlo, *Diken Kolye ve Sinek kuşları* ile otoportresi, Nikolas Muray Koleksiyonu, Harry Ransom Center, Teksas Üniversitesi, Austin
**Magdalena Carmen Frida Kahlo Calderon** (6 Temmuz 1907 - 13 Temmuz 1954), Meksikalı ressamdır.

Bir yirminci yüzyıl popüler kültür ikonu hâline gelen ressam, resimlerinin yanı sıra inişli çıkışlı özel yaşamı ve politik görüşleri ile tanınır. Sanatı sürrealist olarak tanımlanmışsa da kendisi bu tanımı reddetmiştir.

Ressam Diego Rivera'nın eşidir.

Yaşamı
------

1907 yılında Meksiko'nun güneyindeki Coyoacán'da dünyaya geldi. 6 Temmuz 1907 günü doğmuş olmasına rağmen kendisi doğum tarihini Meksika Devrimi'nin gerçekleştiği 7 Temmuz 1910 günü olarak ilan etmiş, yaşamının modern Meksika'nın doğuşuyla başlamış olmasını istemiştir.

Altı yaşındayken geçirdiği çocuk felcinin sonucu olarak bir bacağı engelli kalmış, kendisine "*Tahta Bacak Frida*" denmişti. Bu engeliyle baş etmesini bilen Frida, genç kızlık çağında, dönemin en iyi eğitimini veren *Ulusal Hazırlık Okulu*’nda okudu. Bu okul, onu sanat, edebiyat, felsefe gibi alanlara yönlendirdi. İleride Meksika düşün yaşamının önemli isimleri olarak anılacak *Alejandro Gomez Arias, Jose Gomez Robleda, Alfonso Villa* okul arkadaşları oldu. Okulda, anarşist bir edebiyat grubuna dâhil oldu; güçlü bir kişilik oluşturmaya başladı. 18 yaşında geçirdiği bir trafik kazası bütün hayatını değiştirdi.

### Otobüs kazası

17 Eylül 1925'te okuldan eve dönerken bindiği otobüsün tramvayla çarpışması sonucu çok kişinin öldüğü kazada, tramvayın demir çubuklarından birisi Frida'nın sol kalçasından girip leğen kemiğinden çıkmıştı. Kazadan sonra tüm hayatı korseler, hastaneler ve doktorlar arasında geçmiş; omurgası ve sağ bacağında dinmeyen bir acıyla yaşamış, 32 kez ameliyat edilmiş ve çocuk felci nedeniyle sakat olan sağ bacağı 1954’te kangren yüzünden kesilmiştir. Yaşadığı çocuk felci nedeniyle hem bedensel hem de psikolojik sorunlar yaşamıştır.

Kazadan bir ay sonra hastaneden çıkan Kahlo, ailesinin teşviki ile sıkıntı ve acıdan kaçmak için resim yapmaya başladı. Yatağının tavanındaki aynaya bakarak *oto-portreler* yaptı. İlk otoportresi, "*Kadife Elbiseli Otoportre*"dir (1926).

1927 yılı sonunda yürümeye başlayan Kahlo, bu dönemde sanat ve politika çevreleri ile yakınlaşmaya başladı. Kübalı önder Julio Antonio Mella ve fotoğraf sanatçısı Tina Modotti ile tanışıp yakın arkadaş oldu. Birlikte, dönemin sanatçılarının davetlerine, sosyalistlerin tartışmalarına katılmaya başladılar. Kahlo, 1929'da Meksika Komünist Partisi’ne üye oldu.

### Evliliği

Frida Kahlo (ortada) ve Diego Rivera, 1932, Carl Van Vechten tarafından çekilmiş.
Resim çizmeye devam eden Kahlo aynı dönemde arkadaşı Tina Modotti aracılığıyla *Meksikalı Michelangelo* olarak anılan ünlü ressam Diego Rivera ile tanıştı ve ona resimlerini gösterdi. Aralarında romantik bir ilişki doğan iki ressam, 21 Ağustos 1929'da evlendiler. Frida, Rivera'nın üçüncü eşi oldu. Evlilikleri, "*fil ile güvercinin evliliğine*" benzetildi.

Sanatçı, ikinci otoportresini evlendiği yıl yaptı (Eser, 2000 yılında Amerikalı bir koleksiyoner tarafından 5 milyon dolara satın alınmıştır). Aynı yıl Rivera'nın Komünist Parti'den ihraç edilmesi üzerine Frida Kahlo da partiden ayrıldı. 1930'da eşiyle beraber ABD'ye gitti ve 1933'te Rivera aldığı duvar resmi siparişlerini bitirinceye kadar eşiyle birlikte orada yaşadı. Evliliklerinden iki yıl sonra bir düğün fotoğrafından yola çıkarak "*Frieda ve Diego Rivera*" (1931) adlı tablosunu yaptı. San Fransisco Kadın Ressamlar Topluluğu yıllık sergisinde sergilenen bu eser, onun bir sergide yer alan ilk tablosu oldu.

Çiftin fırtınalı bir evlilik yaşamları oldu. Sağlık sorunları nedeniyle bir çocuğunu aldıran ve art arda iki düşük yapan Frida, eşinin sadakatsizlikleri nedeniyle 1939 yılında ondan ayrıldı ama 1 sene sonra yeniden evlendiler ve Frida'nın çocukluğunu geçirdiği "*Mavi Ev'e*" yerleştiler.

Frida'nın da evlilikleri sırasında çeşitli erkeklerle ilişkileri olmuştu. Bunlardan birisi de Rus devriminin önde gelen isimlerinden Lev Troçki idi. Troçki, Rivera'nın Meksika Cumhurbaşkanından aldığı özel izin ile 1937'de Meksika'ya gelmiş ve Frida'nın evine yerleşmişti. Aralarındaki ilişkiyi Troçki'nin eşinin fark etmesi üzerine Frida, Troçki'den ayrılmıştır. Troçki'ye düzenlenen suikastın ardından suikastçı ressam Siqueiros'un arkadaşı olması nedeniyle sorgulanan Frida, bir süre Meksika'dan ayrılmayı uygun bulmuş; o sırada San Francisco'da bulunan eski eşi Rivera'nın yanına gitmiş ve çift orada yeniden evlenmişti.

### Son yılları

Sık sık sağlığı bozulan Frida, dayanılmaz acılarla başa çıkmak için bütün gücüyle resim yapmış; yalnız ülkesinde değil, Amerika ve Fransa'da da sergiler açmıştır. 1938'de New York'ta açtığı sergi ona büyük ün getirdi, 1939'daki Paris sergisi ile övgüler topladı.

1943'te *La Esmeralda* adlı yeni bir sanat okulunda öğretim üyeliğine başlayan Frida, sağlık durumu kötüleşmesine rağmen ders vermeyi on yıl boyunca sürdürdü. Sağlık koşulları nedeniyle Mexico City'ye gidemediğinden, derslerini evinde veriyordu. Öğrencilerine "*Los Fridos*" (Frida öğrencileri) denildi.

1948'de yeniden Meksika Komünist Partisi'ne katılmak için başvurdu ve başvurusu kabul edildi.

1950'de omurgasındaki sorunlar nedeniyle hastaneye kaldırıldı ve 9 ay hastanede kaldı. 1953 yılı Nisan ayında Mexico City'de bir kişisel sergi açtı; Temmuz ayında sağ bacağı kesildi.

### Ölümü

Frida Kahlo, 13 Temmuz 1954'te, akciğer embolisi teşhisiyle son nefesini verdiğinde; arkasında bıraktığı son tablosu; *Yaşasın Yaşam* isimli bir natürmorttu. Cenazesi ertesi gün yakıldı. Külleri Mavi Ev'de muhafaza edilmektedir. Mavi Ev, 1955'te Rivera tarafından devlete bağışlanmıştır.

Hayatını konu alan filmler
--------------------------

* Frida Kahlo'nun hayatı *Frida* ismi ile sinemaya aktarıldı ve bu filmde Kahlo'yu Salma Hayek oynadı (2002).
* 2005'te hayatını konu alan "'The Life and Times Of Frida Kahlo *adlı bir belgesel film çekildi.*
* 2024'te hayatını konu alan Frida filmi.

Resimleri
---------

Frida Kahlo’nun 143 resmi vardır; 55 tanesi otoportredir. Yaşamının büyük bir bölümünü yatakta başının üstünde duran, "*gündüzlerinin ve gecelerinin celladı*" olarak tanımladığı bir aynaya bakarak geçirdiği için sürekli oto-portre çizmiştir. Resimlerindeki ustalık, Pablo Picasso'ya bile "*Biz onun gibi insan yüzleri çizmeyi bilmiyoruz*" dedirtmiştir.

Sürekli evcil hayvan besleyen Frida'nın beslediği hayvanlarla ilgili iki portresi vardır: 1941'de yaptığı "*Ben ve Papağanlarım*" ile 1943'te yaptığı "*Maymunlarla Otoportre*".

Frida'nın resimleri "*sürrealist*" olarak değerlendirilse de o sürrealizmi reddetti. Resimleri aslında acı ve kesin gerçekliği yansıtıyordu. Frida'nın resimlerinde Meksika kültürü ve devrimci ulusal kimlik tuvale aktarılmıştı.

Kahlo, 1938'de New York'ta sürrealist resmin öncü isimlerinden dostu Andre Breton'un da desteğiyle bir sergi açtı ve bu sergi ona uluslararası ün getirdi. 4 tablosunu aktör Edward G. Robinson'a satarak ilk büyük satışını gerçekleştirdi, resimlerinin yarısı satıldı. Bu başarı üstüne 1939'da Paris'te bir sergi açtı. Paris sergisinde fazla resmi satılmasa da eserleri büyük ilgi topladı; Picasso ve Kandinsky gibi sanatçıların övgüsünü kazandı; Louvre Müzesi, sanatçının *Çerçeve* adlı tablosunu satın aldı. Sanatçı, ülkesindeki ilk kişisel sergisini 1953'te Meksika'daki galerisinde açtı. Doktoru yatağından çıkmasını yasakladığı için serginin açılışına karyolasında taşınarak götürülmüştü.

Galeri
------

* Örgülü Otoportre, 1941Örgülü Otoportre, 1941
* Lucha Maria'nın Portresi, Tehuacanlı Bir Kız, 1942Lucha Maria'nın Portresi, Tehuacanlı Bir Kız, 1942

Kaynakça
--------

1. ↑  Frieda is a German name from the word for peace (Friede/Frieden); Kahlo began omitting the "e" in her name about 1935  22 Haziran 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
2. ↑  Image—full description and credit: Frida Kahlo, *Self-Portrait with Thorn Necklace and Hummingbird*, 1940, oil on canvas on Masonite, 24½ × 19 inches, Nikolas Muray Collection, Harry Ransom Center, The University of Texas at Austin, ©2007 Banco de México Diego Rivera & Frida Kahlo Museums Trust, Av. Cinco de Mayo No. 2, Col. Centro, Del. Cuauhtémoc 06059, México, D.F.
3. ↑  "FridaKahloFans.com web sitesi, **Self Portrait in a Velvet Dress**, *Erişim tarihi:02.09.2011*". 9 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2011.
4. ↑  **Fil ile Güvercin:Diego Rivera ve Frida Kahlo**, *Evimistanbul.com sitesi, 18.03.2011*
5. ↑  "**Self Portrait Time Flies**, *FridaKahloFans.com sitesi, Erişim tarihi:02.09.2011*". 4 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2011.
6. ↑  "FridaKahloFans.com web sitesi, **Frieda and Diego Rivera**, *Erişim tarihi:02.09.2011*". 4 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2011.
7. ↑  "Hilal Uludağ, **"Yaşasın Yaşam", Son Tablosuydu Frida Kahlo'nun"**, *Sonbaski.com sitesi, Temmuz 2011*". 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2011.
8. ↑  "Belgesel hakkında basın bülteni (ingilizce), 29.04.2005". 14 Temmuz 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2011.
9. ↑  "Fridakahlo.com web sitesi (İngilizce), *Erişim tarihi:02.09.2011*". 14 Nisan 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2011.
10. ↑  "Frida Kahlo:Surrealist Conflict, Erişim tarihi:02.09.2011". 12 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2011.
11. ↑  "Bilgius.com Frida Kahlo maddesi, Erişim tarihi:02.09.2011". 12 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Eylül 2011.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Frida Kahlo*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Bilgius.com sitesi, Frida Kahlo hakkında
* Frida Kahlo hakkında (Türkçe) 24 Nisan 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Frida Kahlo hakkında (İngilizce)

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 90131171
* BNC: 000175458
* BNE: XX1119271
* BNF: cb12515307z (data)
* CANTIC: a10108142
* CiNii: DA04306476
* GND: 11855932X
* ISNI: 0000 0001 2147 7893
* LCCN: n82031966
* LNB: 000030097
* MusicBrainz: 15bd9f83-0073-432c-b1a4-0c3a6fa1e3b9
* NDL: 00469205
* NKC: mzk2003175441
* NLA: 36449257
* NLG: 74462
* NLI: 987007275671805171
* NLK: KAC200400474
* NLR: 000338004
* NSK: 000330552
* NTA: 069439052
* RERO: 02-A003438217
* RKD: 43245
* SELIBR: 208820
* SNAC: w6md9pkv
* SUDOC: 027696707
* Trove: 1257272
* ULAN: 500030701
* VIAF: 110981647
* WorldCat: lccn-n82031966

 |