**Irena Stanisława Sendler** (*Evlilik ve kızlık isimleri:* **Krzyżanowska** veya **Irena Sendler** Polonya'da, **Jolanta** (d. 15 Şubat 1910 – ö. 12 Mayıs 2008), II.Dünya Savaşı'nda Polonyalı bir Katolik hemşire/sosyal hizmet uzmanıydı. Yahudi insanlara olan sempatisi çocuk yaşlarında başlamıştır. Doktor olan babası yahudi çocukları tedavi ederken (diğer doktorlar o çocukları tedavi etmeyi kabul etmemişlerdir) bulaşıcı hastalık sonucu Şubat 1917'de hayatını kaybetmiştir.

II. Dünya Savaşı sıraında, Polonya Yeraltı direniş örgütü çocuk bölümü başkanı olarak çalıştı. Żegota direniş örgütünün üyesiydi ve 2.500 Yahudi çocuğun hayatını kurtarmıştır.

Naziler sonunda, faaliyetlerini keşfederek onu işkence ve ölüm cezasına çarptırmıştır ama kaçarak savaşın sonunda kurtulmayı başarmıştır. 1965 yılında, Sendler, Uluslararası Dürüst olarak İsrail Devleti tarafından tanındı. Savaşta, insani çabalarından dolayı Polonya'nın yüksek onur ödülüne layık görüldü.

Sendler Varşova Üniversitesi'nde Polonya edebiyatı okudu ve Sosyalist partiye katıldı. Üç yıl için Varşova Üniversitesindeki öğrenimini askıya aldı. Mieczyslaw Sendler ile evlendi, ancak 1947 yılında boşandı.

II. Dünya Savaşı'nda
--------------------

Yahudilere yardım eden her Direğe ölüm cezasını resmen ilan eden Alman afişinde şöyle yazıyor: GENEL UYARI W.r.t.: Yahudi yerleşiminden izinsiz ayrılan Yahudilere verilen destek için ölüm cezası.Son zamanlarda çok sayıda Yahudi, belirlenen Yahudi yaşam bölgesinden ayrıldı. Varşova bölgesinde henüz gecikmediler. Buna dikkatinizi çekiyorum, Genel Valinin Genel Hükümetin yerleşim tahsisine ilişkin üçüncü Kararnamesi ile (VBl. GG. 15.10.1941 tarihli S. 595) 'e göre, yalnızca bu şekilde kendilerine tahsis edilen yaşam bölgelerinden izinsiz ayrılan Yahudiler idam cezası almakla kalmayacak, aynı cezanın, bu tür Yahudilere bilerek barınarak yardım edenleri de beklediğini göreceksiniz. Burada sadece gecelik tesislerin ve sağlık hizmetlerinin sağlanması değil, aynı zamanda herhangi bir ilave de dahildir.
Polonya'nın Alman işgali sırasında, Sendler (kentsel Sosyal bölümlerde çalışırken ondan önce Otwock ve Tarczyn'de yaşamıştı) Varşova'da yaşıyordu. 1939'da, Almanlar Polonya'yı işgal ettiğinde, Yahudilere yardım etmeye başladı. O ve onun yardımcıları önce Zegota direncini organize etti ve Yahudi ailelere yardımcı olmak üzere 3.000 'den fazla sahte belge hazırlandı.

Sendler, 1943 yılında, Gestapo tarafından tutuklanarak ciddi işkence ve ölüm cezasına çarptırıldı. Zegota örgütü, Alman gardiyanlara rüşvet vererek onu kurtardı. Sendler idam olanlar arasında kamu bülten panolarında yer aldı. Savaşın geri kalanında saklanarak yaşayan Sendler, Yahudi çocukları için çalışmalarını sürdürdü.

Savaştan sonra
--------------

Irena Sendler
1965 yılında, Sendler, Polonyalı Uluslararası Dürüst biri olarak Yad Vashem tarafından tanındı. Aynı yıl Polonya komünist hükûmeti onu İsrail'de ödülünü alması için, yurt dışına seyahatini sağladı. 2003 yılında, Papa II. John Paul Sendler'e savaş çabalarını öven kişisel bir mektup gönderdi.

14 Mart 2007 tarihlerinde, Sendler, Polonya Senatosu tarafından onurlandırıldı. 97 yaşında onur ödülünü almak için kaldığı huzurevini terk edemedi ama Elżbieta Ficowska aracılığıyla bir açıklama gönderdi. Polonya Cumhurbaşkanı Lech Kaczyński "haklı olarak Nobel Barış Ödülü'ne aday olabilir" şeklinde demeç gönderdi. 2007'deki Nobel Barış Ödülü'ne aday gösterilmiş; ama ödül Al Gore'a verilmiştir.

Mayıs 2009'da, Sendler'in ölümünden sonra Audrey Hepburn İnsani Ödülü verildi. Geç oyuncu ve UNICEF elçisi onuruna adlandırılan ödül, çocuklara yardım için tanınan kişi ve kuruluşlara sunulmuştur. Audrey Hepburn Vakfı, II. Dünya Savaşı'nda Almanya'nın Polonya'yı işgali sırasında yaklaşık 2500 Yahudi çocukları kurtaran Sendler'ın kahramanca çabalarını hatırlattı.

Sendler, Yahudiler Zegota Konseyi Çocuk Bölümünün son kurtulanı olmuştur. O yılın ağustos ayında 1943'ten savaşın sonuna kadar başkanlık yapmıştı.

Irena Sendler, 12 Mayıs 2008 tarihinde, 98 yaşında Varşova'da öldü.

Kaynakça
--------

* *Irena Sendler* İngilizce Wikipedia maddesi

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Irena Sendler*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 7069777
* BNE: XX4724891
* BNF: cb16610600w (data)
* CANTIC: a19378312
* GND: 129335290
* ISNI: 0000 0000 7870 6311
* LCCN: nr2004023431
* NDL: 001316121
* NKC: xx0060971
* NLI: 987007306961505171
* NTA: 40895762X
* SUDOC: 147292263
* VIAF: 30613773
* WorldCat: lccn-nr2004023431

 |



1. ↑  "Info re Irena Krzyżanowska's marriage to Mieczyslaw Sendler". 23 Ağustos 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Şubat 2015.
2. ↑  Irena Sendler 15 Ocak 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. at Yad Vashem website (İngilizce)