**Ertuğrul Fırkateyni Şehitleri Anıtı ve Müzesi** (Japonca: トルコ軍艦遭難記念碑, romanize: *Toruko Gunkan Sōnan Kinenhi*), Japonya'nın Kuşimoto kasabasında bulunan bir anıt ve müzedir. Müze, 1890 yılında Wakayama açıklarında batan Osmanlı fırkateyni *Ertuğrul* gemisinin denizcilerini anmak için inşa edilmiştir.

Arka plan
---------

*Ertuğrul*, Osmanlı Donanması'nın 1863 yapımı bir yelkenli fırkateyniydi. 14 Temmuz 1889 tarihinde Japonya'ya resmi bir ziyaret için gemide yaklaşık 600 denizci ve subay ile İstanbul'dan ayrıldı. Üç aylık bir kalış süresinin ardından 16 Eylül 1890'da ziyaretini tamamladı ve dönüş için Yokohama'dan yola çıktı. 16 Eylül gece yarısı civarında, gemi resiflere çarptı ve fırtınalı havada parçalanarak Kii Ōshima açıklarında battı, sadece altı subay ve 63 denizcinin çoğunluğu yaralı olarak kurtuldu. Hayatta kalanlar, Ocak 1891'de padişah II. Abdülhamid tarafından alınan iki Japon korvetiyle Ekim 1890'da İstanbul'a geri nakledildiler.

Anıt ve mezar
-------------

Şubat 1891'de enkazdan çıkarılan 150 denizcinin cenazesi yeni kurulan bir mezarlığa gömüldü. Felaketin birinci yıldönümü olan 15 Eylül 1891'de Kushimoto Kashinozaki Deniz Feneri yakınlarında, kazanın meydana geldiği yere 400 m uzaklıkta bir anıt dikildi.

Japon-Türk Ticaret Derneği tarafından 5 Nisan 1929'da ikinci bir anıt dikildi ve aynı yıl 3 Haziran'da İmparator Hirohito tarafından ziyaret edildi. Bu bilgiler Türkiye'ye ulaştıktan sonra, hükûmet yeni bir anıt önerdi. İnşaat 22 Ekim 1936'da başladı ve açılış töreni 3 Haziran 1937'de Türk büyükelçisinin katılımıyla gerçekleşti.

Müze
----

Ertuğrul Fırkateyni Şehitleri Anıtı ve Müzesi müze binası.
Anıtın yakınında Kuşimoto belediyesi ve Türkiye'nin Japonya Büyükelçiliği işbirliği ile bir müze kuruldu. Müze, 14 Aralık 1974 tarihinde açıldı.

Müzede ilk olarak balıkçıların geminin enkazından çıkardıkları objeler, gemi görevlileri ve denizcilerin eşyası ve fotoğrafları ile firkateynin gemi maketi sergilenmektedir. Daha sonra Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu ve ilk cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Atatürk'e adanan müzeye bir köşe eklendi. Müzede ayrıca Kuşimoto'nun Türkiye'deki kardeş şehirleri Mersin ve Yakakent'ten gönderilen eşyalar sergilenmektedir.

Ziyaretçi merkezleri
--------------------

Müze yazısı
Türk anıtı ve müzesi, Wakayama prefektörlüğünde önemli bir görülecek yerdir. Mekan, yerel belediyenin mutlaka görülmesi gerekenler listesinde ilk sırada yer alıyor. Aynı zamanda en çok ziyaret edilen üçüncü yerdir.

Anıta giriş ücretsizdir. Müze yerel saatle 9:00 ile 17:00 saatleri arasında açıktır.

Türk üst düzey yetkililer, Japonya ziyaretleri sırasında anıt ve mezarlığı ziyaret etmektedirler.

Türkiye'de anıt
---------------

Ünye Türk-Japon Dostluk ve Fırkateyn Ertuğrul Şehitleri Derneği tarafından batık gemide bulunan denizciler anısına Ordu'nun Ünye ilçesine bağlı Topyanı mahallesine bir anıt dikildi. Facianın 124. yıldönümü olan 14 Eylül 2014'te Japonya'nın Türkiye büyükelçisi, üst düzey yerel yetkililer ve Türk Deniz Kuvvetleri'ni temsilen TCG Oruçreis (F-245) fırkateynini mürettebatı huzurunda açılış töreni yapıldı.

Ayrıca bakınız
--------------

* Ertuğrul 1890

Kaynakça
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Ertuğrul Fırkateyni Şehitleri Anıtı ve Müzesi*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

1. 1 2 3 4  "Ertuğrul frigate: Greatest Turkish naval disaster in Japan". *Today's Zaman*. 28 Ağustos 2008. 25 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021.
2. 1 2 3 4 5  "Japanese honor memory of Turkish shipwreck". *Hürriyet Daily News*. 1 Şubat 2007. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021.
3. ↑  "TCG *Turgutreis* returns to Gölcük". Hellenic Resources Network. 3 Ağustos 2000. 9 Kasım 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi.
4. 1 2  "Oshima-Island - The Turkish Sailors Monument / Turkish Museum". Kushimoto Town Tourism Association. 29 Mayıs 2008 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021.
5. ↑  "特別展示 日本とトルコ ―国交樹立90年― 展示史料解説" (PDF) (Japonca). Japonya Dışişleri Bakanlığı. s. 12. 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021.
6. ↑  "Şehitlikler ve Anıtlar". Türk Deniz Kuvvetleri Komutanlığı. 15 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021.
7. ↑  "Şahin attends Ertuğrul frigate memorial ceremony". *Today's Zaman*. 20 Ekim 2010. 24 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021.
8. ↑  "Press Roundup". *Today's Zaman*. 9 Haziran 2008. 24 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021.
9. ↑  "Ünye'de "Ertuğrul Şehitleri Anıtı" Açılacak". *Milliyet*. 13 Eylül 2014. 4 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021.
10. ↑  "124 yıl sonra yapılan dostluk anıtı". *Hürriyet*. 14 Eylül 2014. 24 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2021.