|  |
| --- |
| Makale serilerinden |
| Sosyoloji |
|  |
| Konular* Tarihi
* Dallar
* Zaman Çizelgesi
* Dizin
 |
| Metodlar
* Kantitatif
* Nitel
* Karşılaştırmalı
* İşlemsel
* Etnografya
* Konuşma analizi
* Tarihsel yöntem
* Röportaj
* Matematiksel
* Ağ analizi
* Anket
 |
| Dallar
* Ahlak
* Aile
* Askerî
* Barış, savaş ve sosyal çatışma
* Beden
* Bilgi
* Bilim
* Bilimsel
* Çalışma
* Çevre
* Demografi
* Din
* Edebiyat
* Eğitim
* Endüstri
* Feminist
* Gıda sosyolojisi
* Göç sosyolojisi
* Hukuk sosyolojisi
* Irk ve etnik ilişkiler
* Ekonomi
* İnsan ekolojisi
* İnternet
* Kalkınma
* Kamu
* Kent
* Kırsal
* Kriminoloji
* Kurumlar
* Küçük gruplar
* Kültür
* Mali
* Medikal
* Mimarlık
* Natüralist
* Sağlık sosyolojisi
* Sağlık ve hastalık
* Sanat
* Sanayi sosyolojisi
* Simgesel etkileşim
* Siyaset sosyolojisi
* Sosyal hareketler teorisi
* Sosyal psikoloji
* Sosyoloji
* Sapma
* Tarihsel
* Teknolojinin sosyal inşası
* Terörizm sosyolojisi
* Cinsiyet
* Toplumsal tabakalaşma
* Uygulamalı sosyoloji
 |
| Kişiler**Doğu Asya**
* 1900'ler
	+ Fei Xiaotong

**Güney Asya** 
* 1800'ler
	+ G.S Ghurye
* 1900'ler
	+ Irawati Karve
	+ M. N. Srinivas

**Orta Doğu**
* 1400'ler
	+ İbn Haldun

**Avrupa**
* 1700'ler
	+ Auguste Comte
	+ Emmanuel Joseph Sieyès
* 1800'ler
	+ Émile Durkheim
	+ Harriet Martineau
	+ Karl Marx
	+ Georg Simmel
	+ Herbert Spencer
	+ Ferdinand Tönnies
	+ Max Weber
* 1900'ler
	+ Michel Foucault
	+ Jürgen Habermas

**Kuzey Amerika**
* 1800'ler
	+ Jane Addams
	+ Ernest Burgess
	+ W.E.B. Du Bois
	+ George Herbert Mead
	+ Thorstein Veblen
* 1900'ler
	+ James Coleman
	+ Patricia Hill Collins
	+ Erving Goffman
	+ Paul Lazarsfeld
	+ Charles Wright Mills
	+ Robert K. Merton
	+ Theda Skocpol
	+ Dorothy E. Smith
 |
| Sosyolojik perspektifler
* Çatışma teorileri
* Eleştirel teori
* Yapısal işlevselcilik
* Pozitivizm
* Sosyal inşacılık
 |
| Liste
* Bibliyografi
* Terminoloji
* Dergiler
* Kuruluşlar
* Kişiler
* Zaman çizelgesi
* Ülkeler
 |
| * Vikiproje:Sosyoloji
 |
| * g
* t
* d
 |

**Sosyal sistem**, sosyolojide bireyler, gruplar ve kurumlar arasında var olan ve tutarlı bir bütün oluşturan örüntülü ilişkiler ağı olarak tanımlanır. Küçük, istikrarlı bir grupta oluşabilecek rol ve statünün resmi yapısıdır. Bir birey aynı anda birden fazla sosyal sisteme ait olabilir; sosyal sistemlere örnek olarak çekirdek aile birimleri, topluluklar, şehirler, uluslar, üniversite kampüsleri, şirketler ve endüstriler verilebilir. Bir sosyal sistem içindeki grupların organizasyonu ve tanımı; konum, sosyoekonomik statü, ırk, din, toplumsal işlev veya diğer ayırt edilebilir özellikler gibi çeşitli ortak özelliklere bağlıdır.

Önemli kuramcılar
-----------------

Sosyal sistemlerin incelenmesi, sosyoloji ve kamu politikası alanlarının ayrılmaz bir parçasıdır. Sosyal sistemler, sosyoloji ortaya çıktığı zamandan beri incelenmektedir.

### Talcott Parsons

Talcott Parsons, AGIL paradigmasının bir parçası olarak yaptığı sistematik bir sosyal sistemler kuramını ilk formüle eden kişidir. Bir sosyal sistemi, eylem teorisi olarak adlandırdığı şeyin yalnızca bir bölümü (ya da bir "alt sistemi") olarak tanımlamıştır. Parsons sosyal sistemleri, bir birey tarafından gerçekleştirilen bir eylemin bir birim olduğu eylem birimleri açısından organize etmiştir. Bir sosyal sistemi aktörler arasındaki etkileşimler ağı olarak tanımlar. Parsons'a göre sosyal sistemler bir dil sistemine dayanır ve bir toplumun sosyal sistem olarak nitelendirilebilmesi için o toplumda kültürün var olması gerekir. Parsons'ın çalışmaları, sosyal sistemler teorisi çalışmalarının geri kalanının temellerini atmış ve sosyal sistemlerin eylemler, iletişim veya diğer ilişkiler gibi hangi çerçeve etrafında inşa edilmesi gerektiği konusundaki tartışmaları ateşlemiştir.

### Niklas Luhmann

Niklas Luhmann, modern sosyal sistem düşüncesinin temellerini atan önde gelen bir sosyolog ve sosyal sistem kuramcısıydı. "Sosyal sistem" tanımını insanlar arasındaki kitlesel iletişim ağına dayandırmış ve toplumun kendisini "otopoietik" bir sistem olarak, yani çevresinden farklı, kendi kendine referans veren ve kendine güvenen bir sistem olarak tanımlamıştır. Luhmann sosyal sistemleri üç kategoriye ait olarak değerlendirmiştir: toplumsal sistemler, organizasyonlar ve etkileşim sistemleri. Luhmann din, hukuk, sanat, eğitim, bilim gibi toplumsal sistemleri farklı etkileşim alanlarından oluşan kapalı sistemler olarak değerlendirmiştir. Organizasyonlar, kendilerini yeniden üreten bir kararlar ağı olarak tanımlanmıştır; tanımının gerçek dünyadan bir örnek bulma açısından uygulanması zordur. Son olarak, etkileşim sistemleri, karar vermekten ziyade birlikte bulunma temelinde kendilerini yeniden üreten sistemlerdir.

### Jay Wright Forrester

Jay Wright Forrester, dinamik sistemlerdeki etkileşimlerin simülasyonuyla ilgilenen sistem dinamikleri alanını kurmuştur. Sosyal sistemler üzerine yaptığı çalışmada, sosyal sistem dinamikleri ya da yeni kamu politikaları ya da yasa çıkarmanın olası etkilerini test etmek amacıyla bilgisayar aracılığı ile sosyal sistemleri modelleme olanaklarını tartışmıştır. Makalesinde, güvenilir bir bilgisayar model sistemi üretmenin zorluğunu kabul etmiş, ancak kusurlu bir modelin hiç olmamasından ve sadece yeni politika uygulamaktan daha iyi olduğunu savunmuştur.

Forrester, başarısız kamu politikalarının sosyal sorunların nedenlerinden ziyade semptomlarını tedavi etmeyi amaçladığını ve genellikle sonuçlardan ziyade çabalara odaklandığını savunmuştur. Bunun nedeni, politika yapıcıların bir sorunun nedenlerini ya eksik ya da yanlış anlamasıdır; bu da genellikle düzeltmek için uygulandıkları sorunları daha da kötüleştiren veya başka sorunların ortaya çıkmasına neden olan etkisiz veya zararlı politikalara yol açar. Forrester'ın belirttiği bir diğer sorun ise uzun vadede işe yarayabilecek bazı politikaların kısa vadede bir sorunu daha da kötüleştirebilmesidir. Forrester'a göre başarılı bir politika, doğru kaldıraç noktalarını hedef almalıdır; bu durumda sosyal sorunun, değiştirildiği takdirde sorunu düzeltmek için yeterince büyük bir etki yaratacak yönü hedef alınmalıdır.

Irksallaştırılmış sosyal sistem
-------------------------------

Eduardo Bonilla-Silva, farklı ırksal gruplar arasındaki sosyal ilişkileri *ırksallaştırılmış sosyal sistem* olarak adlandırmıştır.  Bazı akademisyenler, beyaz insanlar grubunun bu tür bir analiz için anlamlı bir grup oluşturduğu fikrini eleştirmiştir.  Iris Marion Young, "grup" ve "seri" kavramları arasında ayrım yapmıştır: "grup" kişinin kendi üyeliğini kabul etmesiyle tanımlanırken; seri, pasif bir sosyal gerçekliktir. Lewis, beyaz insan gruplarının çoğunun bu anlamda bir gruptan ziyade bir seri olduğunu savunmaktadır.

Modelleme
---------

Sosyal sistemlerin incelenmesindeki sorun, teori oluşturmanın ve test etmenin zorluğudur; sosyal sistemler manipüle veya kontrol edilir ve büyük ölçekli sistemler laboratuvar ortamında yeniden üretilemez. Bununla birlikte, son on yılda dijital verilerin kullanılabilirliğindeki hızlı artış, sosyal sistemlerin davranışlarını inceleyen bilim insanlarına, sosyal sistemlerin çeşitli olaylara nasıl tepki verdiğine ve ağa bağlı sosyal sistemlerin nasıl davrandığına dair çok ayrıntılı ve çok daha bütünsel resimler sunmaktadır. Buna ek olarak, Facebook ve Twitter gibi sosyal medya platformlarının gelişimi ve popülerliği, sosyal sistemlerin evrimini ve sosyal ağ davranışlarını sosyal grafiklerle incelemek için yeni yollar sunmaktadır. Bu sistemlerin davranışları şaşırtıcı olsa da ya da henüz tam olarak anlaşılamamış olsa da, dijital çağ sosyal sistemlerin incelenmesi için yeni bir alan sunmaktadır.

Geçmişteki önemli modeller WORLD2 ve WORLD3 modelleridir: bunların her ikisi de dünyadaki kaynak dağılımını ana hatlarıyla ortaya koymayı amaçlamıştır. WORLD3, Roma Kulübü'nün Büyümenin Sınırları kitabına dayanıyordu.

Ayrıca bakınız
--------------

* Ekonomik sistem
* Siyasi sistem
* Sosyal ağ
* Sosyal yapı
* Toplum

Kaynakça
--------

1. 1 2  "Definition of SOCIAL SYSTEM". *www.merriam-webster.com* (İngilizce). 29 Ocak 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2017.
2. ↑  "What is social system ? definition and meaning". *BusinessDictionary.com* (İngilizce). 18 Şubat 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2017.
3. 1 2 3  *The Social System*. İngiltere: Routledge. 1951. s. 15. ISBN 978-0-203-99295-1.  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
4. ↑  "Observing Society: Meaning, Communication, and Social Systems By Daniel B. Lee and Achim Brosziewski". *www.cambriapress.com* (İngilizce). 10 Ocak 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2017.
5. ↑  *Luhmann's "social Systems" Theory: Preliminary Fragments for a Theory of Translation* (İngilizce). Frank & Timme GmbH. 2006. ISBN 9783865961020. 25 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ocak 2023.  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
6. ↑  "Social Systems Theory as Theoretical Framework for Human Resource Management – Benediction or Curse?" (PDF). *Management Revue*. **15** (2): 178-191. 2004. doi:10.5771/0935-9915-2004-2-178. 25 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF).  Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
7. 1 2 3  *Niklas Luhmann and Organizational Studies*. Denmark: CBS press. 2013. ss. 35-42. ISBN 978-87-630-0304-9.  Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
8. ↑  "Jay W. Forrester: Counterintuitive Behavior of Social Systems" (İngilizce). 27 Haziran 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2017.
9. 1 2 3  *White out : the continuing significance of racism*. Ashley W. Doane, Eduardo Bonilla-Silva. New York: Routledge. 2003. ISBN 978-1-136-06458-6. OCLC 825767493.
10. ↑  JC. (1 Ocak 1985). "Social Systems Theory and Practice: The Need for a Critical Approach". *International Journal of General Systems*. **10** (2–3): 135-151. doi:10.1080/03081078508934877. ISSN 0308-1079.
11. ↑  "Predicting the Behavior of Techno-Social Systems" (PDF). *Science*. **325** (5939): 425-428. 24 Temmuz 2009. doi:10.1126/science.1171990. PMID 19628859. 21 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 17 Ocak 2023.  Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar `|ad1=` eksik `|soyadı1=` (yardım)
12. ↑  "Extending Systems Thinking to Social Systems - The Systems Thinker". *The Systems Thinker* (İngilizce). 23 Ocak 2016. 1 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2017.
13. ↑  "Online Social Systems | Simons Foundation". *www.simonsfoundation.org* (İngilizce). 24 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Haziran 2017.

Dış bağlantılar
---------------

* Wikimedia Commons'ta **Social systems** ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur

| * g
* t
* d
Sistem - Sistemler bilimi |
| --- |
| Sistem türleri | 
* Anatomik
* Sanat
* Biyolojik
* Karmaşık
* Karmaşık uyarlanabilir
* Kavramsal
* İnsan ile çevreyi bağdaştıran
* Veri tabanı
* Dinamik
* Ekolojik
* Ekonomik
* Formal
* GPS
* Holarik
* Bilgi
* Hukuki
* Ölçü
* Metrik
* Çok etmenli
* Sinir
* Doğrusal olmayan
* İşletim
* Fiziksel
* Gezegenler
* Politik
* Duyu
* Sosyal
* Yıldız

 |
| Teorik alanlar | 

|  |
| --- |
| 
* Kaos kuramı
* Karmaşık sistemler
* Kontrol teorisi
* Sibernetik
* Dünya sistem bilimi
* Canlı sistemler
* Sosyoteknik sistem
* Şehir metabolizması
* Dünya sistemleri teorisi

 |
| Sistemler ... | 
* analiz
* biyoloji
* dynamics
* ekoloji
* mühendislik
* sinirbilimi
* psikoloji
* bilim
* teori
* düşünce

 |

 |
| Sistembilimciler | 
* Russell L. Ackoff
* William Ross Ashby
* Béla H. Bánáthy
* Gregory Bateson
* Anthony Stafford Beer
* Richard E. Bellman
* Ludwig von Bertalanffy
* Kenneth E. Boulding
* Murray Bowen
* C. West Churchman
* George Dantzig
* Heinz von Foerster
* Jay Wright Forrester
* Charles A S Hall
* James J. Kay
* George Klir
* Edward Lorenz
* Niklas Luhmann
* Humberto Maturana
* Margaret Mead
* Donella Meadows
* Mihajlo D. Mesarovic
* James Grier Miller
* Howard T. Odum
* Talcott Parsons
* Ilya Prigogine
* Qian Xuesen
* Anatol Rapoport
* Peter Senge
* Claude Shannon
* Francisco Varela
* Kevin Warwick
* Norbert Wiener
* Anthony Wilden

 |
| Kategori Kategoriler | 
* Sistemler
	+ kavramsal
	+ fiziksel
	+ sosyal
* Sistem bilimi

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* LCCN: sh85124081
* NKC: ph125816
* NLI: 987007551151005171

 |