Bir posta pulunun üzerinde Haydar Aliyev Uluslararası Havalimanı
**Haydar Aliyev Uluslararası Havalimanı** (eski adı **Bine Uluslararası Havalimanı**, Azerice: Heydər Əliyev adına beynəlxalq hava limanı) (IATA: **GYD**, ICAO: **UBBB**), Azerbaycan'ın başkenti Bakü'nün 20 km kuzeydoğusunda yer alan uluslararası bir havalimanıdır. Bütün Kafkasya bölgesinin en büyük ve en işlek havalimanıdır ve uçuş merkezdir. Ulusal bayrak taşıyıcısı Azerbaycan Hava Yolları'nın ana operasyon merkezidir. 10 Mart 2004'te havalimanına eski Azerbaycan Cumhurbaşkanı Haydar Aliyev'in adı verilmiş ve IATA kodu değiştirilmiştir (eski IATA kodu: BAK). Kuzey ve güney olmak üzere iki yolcu terminali ve bir kargo terminali bulunmaktadır. Ayrıca hemen yakınında bir kamyon-tır otoparkı ve otel vardır.

Tesisler
--------

Tasarım ve proje çalışmaları İngiliz şirketi APM Ltd. tarafından, projenin inşaat çalışmaları ise Türk konsorsiyumu Burc/Enka tarafından yürütülmüştür. Ayrıca terminal binasının yenilenmesi işi kapsamında malzeme temin ve tesis işi 19 milyon dolar bedel ile Thomson-CSF Airsys ATM şirketine verildi.

Havalimanı yenileme projesi 1992'in başından Haziran 1999'a kadar sürdü. Bina iki terminal (kuzey ve güney) olarak işletilecek şekilde dört modülden oluşur. Bir terminal yurt içi, Bağımsız Devletler Topluluğu ülkeleri yolcuları ve kargo, diğer terminal yurt dışı yolcuları ve kargo için kullanılmaktadır.

Yenileme, iki faz şeklinde bir grup uluslararası bankalar tarafından finanse edildi. 1. Faz (kuzey terminali ve Kapı 1) çalışması Mart 1999'da tamamlandı. 2. Faz (güney terminali ve idari binalar) Haziran'da tamamlandı.

Birinci pist, 16/34 yönünde ve 2,700x60 m (8,858x197 ft), ikinci pist ise 18/36 yönünde ve 3,200x45 m (10,499x148 ft) boyutlarındadır. Pistler ICAO'nun belirlediği asgari meteorolojik şartlar altında helikopter ve uçak trafiği için hazırdır. Birinci pist için yüksek yoğunluklu, ikinci pist için düşük yoğunluklu pist aydınlatması ve üç adet taksiyolu bulunmaktadır.

Mil Mi-8 helikopteri, kısa dalga ve üst yan bant radyo istasyonu ile donatılmış köpük (uçak yüzdürme) aracı, motorlu asansörlü vinç, BelAZ halatlı traktör, kayak motorları, hidrolik asansörler, emniyet blokları ve standart halatlar ile donatılmış 24 saat çalışan acil kurtarma ekibi bulunmaktadır.

Arup'un Son Yenileme Çalışmaları
--------------------------------

Haydar Aliyev Havalimanı, Azerbaycan'ın ana havalimanı ve bütün Kafkasya bölgesinin önemli bir merkezdir. Bundan dolayı öngörülen yıllık yaklaşık 3 milyon yolcu kapasiteli yolcu terminali tasarlanmıştır.

Arup, dinlendirici, stres azaltıcı ve kullanışlı alanlar yaratmayı amaçlamıştır. Geniş iç ve dış görünümleri ile doğal ışıklı alanlarla elde etmeye çalışmıştır. Ayrıca terminal içinde lüks alışveriş ve eğlence alanları sunacaktır.

Tasarım, binaya sıra dışı görünüm veren konik bir cephe içermektedir. Mimari, yan cephelerden ve çatıdan doğal ışık almasına izin verir.

Firma, ayrıca mevcut terminalin cephesini izolasyon ekleyerek yeni terminal binasına uyumlu olacak şekilde metal örgü şeklinde tasarımı yapacaktır. Terminal tasarımında Azerbaycan Hava Yolları başkanı Jahangir Askerov'un vizyonu ve fikirleri oldukça etkili olmuştur.

Bakü, deprem bölgesinde olmasından dolayı tasarım, dayanıklı bir çerçeve ile sismik kuvvetlere izin vermektedir. Terminal Airbus A380 uçaklarına uyumlu sekiz yolcu köprüsüne sahip olacaktır. Ekim 2010'da geçiş kapısı ile başlayan inşaatın geri kalanı 2011'in başlarında başlaması ve 2013'te bitirilmesi planlanmaktadır.

2012'de mevcut terminal, inşa edilen yeni terminalin mimarisiyle uyumlu hale getirilerek tamamıyla yenilendi.

Havayolu şirketleri & uçuş noktaları
------------------------------------

| Hava yolları | Uçuş noktaları |
| --- | --- |
| Aeroflot | Moskova-Şeremetyevo
 |
| Anadolu Jet | Ankara, İstanbul - Sabiha Gökçen
 |
| Air Astana | Almatı, Astana
 |
| airBaltic | Riga
 |
| Air Arabia | Şarika
 |
| Nordwind Airlines | Krasnoyarsk
 |
| Azerbaijan Airlines | Almatı, Ankara, Berlin, Delhi, Dubai, Gence, İstanbul Havalimanı, Kiev-Boryspil, Kuveyt, Londra-Heathrow, Milan-Malpensa, Moskova-Domodedovo, Moskova-Vnukovo, Mumbai, Nahçıvan, Paris-Charles de Gaulle, Pekin, St. Petersburg, Taşkent, Tel Aviv-Ben Gurion, Tiflis, Xi'an 
**Sezonluk:** Antalya, Bahreyn, Barselona, Bodrum, Cidde, Dalaman, Dammam, El Kasım, Hufuf, İzmir, Kahire, Lenkeran, Liviv, Prag, Riyad, Şarm El Şeyh, Tivat |
| Belavia | Minsk
 |
|  |  |
| China Southern Airlines | Urumçi |
|  |  |
|  |  |
|  |  |
| Flydubai | Dubai |
| Iran Air | Tahran-İmam Humeyni |
| Kish Air | Tebriz |
| Al Naser Wings Airlines | Bağdat, Necef, Süleymaniye |
| Lufthansa | Aşkabat, Frankfurt |
| ATA Airlines | Tahran |
| Qatar Airways | Doha |
| Rossiya | Moskova-Vnukovo, St. Petersburg |
| Mahan Air | Tahran |
| Arkia | Tel-Aviv |
| S7 Airlines | Moskova-Domodedovo, Novosibirsk |
| SCAT | Aktav, Atırav |
| Buta Airways | Alanya, Antalya, Ankara, İstanbul, Moskova - Vnukovo, Sankt-Peterburq, Kazan, Mineralnıye Voyd, Astrahan, Nahçıvan, Tiflis, Batum, Tahran, İzmir, Kiev-Zulyani, Sofya, Odessa, Harkov, Ufa |
| Jazeera Airways | Kuveyt |
| Turkish Airlines | İstanbul Havalimanı |
| Ural Airlines | Yekaterinburg |
| UTair Aviation | Moskova-Vnukovo, Surgut, Tümen |
| Uzbekistan Airways | Taşkent |
| IrAero | Krasnoyarsk |
| Wizz Air | Budapeşte, Abu-Dabi |
| Pegasus Hava Yolları | Alanya, İstanbul-Sabiha Gökçen, İzmir |

Haftalık 35 uçuş ile en işlek güzergah Bakü - İstanbul'dur.

### Kargo

| Hava yolları | Uçuş noktaları |
| --- | --- |
| Cargolux | Beyrut, Taipei-Taoyuan
 |
| Coyne Airways | Tiflis
 |
| Silk Way Airlines | Aktav, Aktöbe, Atırav, Bagram, Bişkek, Dubai, Hahn, İstanbul-Atatürk, Kabil, Kandehar, Lüksemburg, Oral, Şangay-Pudong, Tiflis, Urumçi
 |

Kaynakça
--------

1. ↑  "World Aero Data". 19 Kasım 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Mart 2011.
2. ↑  "Airport.az Baku - About the airport". 24 Haziran 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2012.
3. ↑  Heydər Əliyev Beynəlxalq Hava Limanında yeni terminal tikiləcək (Azerice)
4. ↑  Heydər Əliyev Beynəlxalq Aeroportunda yenidənqurma işləri başa çatıb 9 Temmuz 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Azerice)
5. ↑  Flightradar24. "Live Flight Tracker - Real-Time Flight Tracker Map". *Flightradar24* (İngilizce). 30 Ağustos 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2021.

Dış bağlantılar
---------------

* Havalimanı şematik görüntüsü
* Uluslararası Haydar Aliyev Havalimanı Yenileme Projesi 6 Şubat 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

| * g
* t
* d
Azerbaycan'daki havaalanları |
| --- |
|  | Faaliyette | 
* Ağstafa Havalimanı
* Balaken Havalimanı
* Füzuli Uluslararası Havalimanı
* Gence Havalimanı
* Haydar Aliyev Uluslararası Havalimanı
* Lenkeran Havalimanı
* Nahçıvan Havalimanı
* Yevlah Havalimanı
* Zengilan Uluslararası Havalimanı

 |  |
| Yapımı devam eden | 
* Laçın Uluslararası Havalimanı

 |