**Pešter platosu** (Sırpça: Пештерска висораван, romanize: Pešterska visoravan) veya basitçe **Pešter** (Sırpça: Pešterska visoravan, romanize: Пештерска висораван, Sırp-Hırvatça telaffuz: [pɛ̌ʃtɛr]), Sırbistan'ın güneybatısında, Raška (veya Sancak) bölgesinde yer alan bir karstik platodur.

Deniz seviyesinden 1150–1492 m yükseklikte yer alır. En yüksek noktası olan *Kuljarski vrh* 1492 metre yüksekliğindedir. Platonun toprakları çoğunlukla Seniçe belediyesinde olup, bazı bölümleri Yeni Pazar ve Tutin'e aittir.

İsim
----

Bölgenin adı, Slavca yaygın olarak kullanılan mağara (Kilise Slavcası: пещера, romanize: peštera) kelimesinden gelmektedir.

Bölgeye özgü insanların konuşmasında, kelimenin orijinal kadınsı cinsiyeti *-a* sonunun kaybolmasına rağmen korunur (yalın hal *Pešter*, tamlayan ve yer belirten *Pešteri*), ancak standart Sırpçada cinsiyet erildir (yalın *Pešter*, genitif *Peštera*, lokatif *Pešteru*).

Coğrafya
--------

 Pešter Platosu'nda otlayan sığırlar
Plato Jadovnik (1734 m), Zlatar (1627 m), Ozren (1693 m), Giljeva (1617 m), Javor (1519 m), Golija (1833 m), Žilindar (1616 m), Hum (1756 m), Ninaja (1462 m) ve Jarut (1428 m) dağlarıyla çevrili geniş bir alandır (*Peštersko polje*).

Yaklaşık 50 km2, alan kaplayan Pešter düzlüğü Sırbistan'daki en büyük, Balkanlar'daki en yüksek düzlüktür. Uvac, Vapa, Jablanica ve Grabovica nehirleri bu platodan geçer.

Jeolojik geçmişte, alan büyük bir göldü, bu gölden geriye sadece Tuzinje köyü yakınlarında küçük bir göl (Sjenica'da) kaldı. Toprak çoğunlukla meralarla kapı karstik alanlardan oluşmaktadır. Bölgenin ekonomisi esas olarak büyükbaş hayvan yetiştiriciliğine, özellikle koyun yetiştiriciliğine dayanmaktadır.

Pešter, süt ürünleri, özellikle "Sjenica peyniri" (*Sjenički sir*), kuzu eti ve pršut (veya prosciutto) ile ünlüdür.

Plato seyrek nüfusludur: yerleşimlerin çoğu düzlüğün kenar kesiminde yer almaktadır ve çoğunlukla sadece yaz aylarında yerleşim görmektedir.

Pešter, özellikle kış aylarında sert olan mikro iklimi ile ünlüdür ve bu nedenle, genellikle "Sandžak'ın Sibiryası" olarak adlandırılır.

Ölçümler yapılmaya başlandığından beri Sırbistan'daki en düşük sıcaklık, -39 °C (-38 °F) ile 26 Ocak 2006'da Karajukića Bunari köyünde ölçüldü, daha önceki rekor -38,4 °C (-37,1 °F) ile 1954 yılında Seniçe'de ölçülmüştü.

Yakın jeolojik geçmişte, alan, karstik kırılmalar sonucunda kademeli olarak oluşan ve batan Boroštica nehrinin akışı ile şekillenen ve en alçak kısımlarda bataklık kalıntıları bırakan bir plato gölüydü. Bu alanlar, bir karst alanı için benzersiz olan nemli bir turbalık habitatına ev sahipliği yapmaktadır.

1 Mayıs 2006'da Ramsar, 3.455 hektarlık sulak alanı uluslararası öneme sahip sulak alanlar listesine dahil etti.

Pešter, Fumana bonapartei, Halacsya sendtneri ve Orchis tridentata gibi nesli tükenmekte olan bir dizi bitki türüne ev sahipliği yapmaktadır. Çayır tuygununun Sırbistan'daki tek yuvalama yeri bu bölgedir.

Tarih
-----

1700'de Bâb-ı Âli, İpek Paşa'ya Rugova'yı pasifize etmesi talimatını verdi ve bunun sonucunda 274 aile Rugova'dan Pešter'e göç etti. O zaman, İşkrel ve Kelmendi aşiretlerinin bazı üyeleri Pešter bölgesine göç etmeye başladı.

Kelmendi reisi Müslüman olmuştu ve aşiret üyelerini de din değiştirmeye söz vermişti. Bunun sonucunda toplam 251 Kelmendi hanesi (1.987 kişi) Peşter bölgesine yerleştirildi, ancak beş yıl sonra sürgüne gönderilen Kelmendiler savaşarak anavatanlarına geri dönmeyi başardılar ve 1711'de Pešter bölgesinden bazılarını geri getirmek için büyük bir baskın gücü gönderdiler.

Kalan Kelmendi ve İşkrel üyeleri, 20. yüzyılda İslam'ı seçip Slavofon oldular ve kendilerini Boşnak etnik kökeninin bir parçası olarak kendilerini tanımlamaya başladılar, ancak Pešter platosunda Arnavut dilini kısmen 20. yüzyılın ortalarına kadar kısmen Ugao, Boroštica, Doliće ve Gradac köylerinde kullandılar.

90'lı yıllarda Yugoslav Savaşlarının zor koşullarıyla birlikte çevredeki Boşnak nüfusuyla iki kuşağın gerçekleştirdiği bazı evlilikler gibi faktörler, Sırp egemenliğindeki hükümetin zulmünden kaçınmak için yerel Arnavutların nüfus sayımlarında kendilerini *Boşnak* olarak adlandırmayı tercih etmelerine neden oldu. İşkreller, 19. yüzyıla kadar Rugova'dan Pešter topraklarına göç etmeye devam etti.

Galeri
------

* 
* 
* 
* 
*

Ayrıca bakınız
--------------

* Sırbistan'ın bölgeleri

Kaynakça
--------

1. ↑  Mountains in Serbia 6 Haziran 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
2. ↑  "Pestersko polje". *Ramsar Sites Information Service*. 1 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Nisan 2018.
3. ↑  "Pešter i Velež" (Sırp-Hırvatça). Novosti (Croatia). 24 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ağustos 2020.
4. 1 2 3  "Prirodni resursi" (Sırpça). Official web site of municipality of Sjenica. 26 Haziran 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 2 Aralık 2010.
5. 1 2  "Sjenica-Pešter" (Sırpça). Tourist organization of Serbia. 6 Ekim 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Temmuz 2007.
6. ↑  "Minus 39, oboren rekord" (Sırpça). Glas Javnosti. 27 Ocak 2006. 26 Ocak 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Temmuz 2007.
7. ↑  "Peštersko polje". Serbian Tourist Organization. 10 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi.
8. 1 2  "The Annotated Ramsar List: Republic of Serbia". Ramsar Convention. 15 Temmuz 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Temmuz 2007.
9. ↑  *Rugova-Monografi etnografike (E kaluara historike e Rugovës)*, Prishtinë,Kosovë: Akademia e Shkencave dhe e Arteve të Kosovës (Seksioni i Shkencave Shoqërore), 1987, s. 16
10. ↑  Elsie 2015, s. 32.
11. ↑  *The Tribes of Albania: History, Society and Culture*. I.B.Tauris. 30 Mayıs 2015. s. 81. ISBN 978-1-78453-401-1. 16 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2022.
12. ↑  Andrea Pieroni, Maria Elena Giusti, & Cassandra L. Quave (2011).
13. ↑  *Glasnik Etnografskog instituta*. **20**. Naučno delo. 1980. s. 74. 15 Ocak 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2022.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Pešter*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Ivanjica - Golija - Pešterska visoravan - Moravac - 18 Şubat 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Pešter ve Golija'da yürüyüş turu (Sırpça)
* Rezervati prirode - Peštersko polje 3 Mart 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Sırbistan Doğa Koruma Enstitüsü'nde

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* NKC: ge278127

 |