recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Nikolay Dmitriyeviç Gulayev** (Rusça: *Николай Дмитриевич Гулаев*) (26 Şubat 1918 - 27 Eylül 1985) Sovyet as pilot, komutan ve Sovyetler Birliği Kahramanı. II. Dünya Savaşı sırasında kazandığı 50'nin üzerinde hava muharebesiyle en etkili 4. Sovyet savaş pilotuydu.

Gençliği
--------

1918 yılı işçi bir ailenin çocuğu olarak Aksay'da dünyaya geldi. 1934 yılında ortaokuldan mezun olduktan sonra Rostov'da emaye fabrikasında çalışmaya başladı. Bu sırada yerel havacılık klubüne dahil oldu. Aralık 1938'da fabrikadan ayrılarak Kızıl Ordu'ya katıldı. Bu dönemde uçuş eğitimlerini bitirdi.

II. Dünya Savaşı
----------------

Orduya katıldıktan iki yıl sonra Stalingrad Askeri Havacılık Okulu'ndan mezun oldu ve Beyaz Rusya Garnizonuna bağlı savaş uçağı filosu emrine verildi. Nazi Almanyası'nın Barbarossa Harekatıyla Sovyet topraklarını Haziran 1941'de işgal etmesi üzerine Batı Cephesindeki 12. Savaş Uçağı Alayına katıldı. 1941 Temmuz-Eylül ayları arasında Kuznetsk'de yedek alay bünyesinde eğitimine devam etti. Nisan - Ağustos 1942 döneminde muharebelere dahil oldu. Kullandığı MiG-3 ve Yak-7B uçaklarıyla Gorky ve Voronej bölgelerindeki hava harekâtlarına destek verdi. 3 Ağustos günü bir Nazi Heinkel He-111 düşürerek ilk hava zaferini kazandı.

Ocak 1943'te Saratov'da aldığı eğitimle beraber 27. Hava Alayına komutan yardımcısı olarak atandı. Filo gösterdiği başarılar sebebiyle Ekim ayında Muhafız alayı olmaya hak kazandı. Gulayev ise Kursk Muharebesi dahil olmak üzere katıldığı muharebelerde yararlılık gösterdi. 14 Mayıs 1943'te bir Junkers Ju-87'yi Yak-1 uçağıyla çarparak düşürdü. Hava muharebelerindeki başarısı ve cesaretinden dolayı 28 Eylül 1943'te Yüksek Sovyet kararıyla Sovyetler Birliği Kahramanı ilan edildi. 1944 başlarında komutasındaki 6 adet Bell P-39 savaş uçağıyşa 27 bombardıman ve onları koruyan 8 avcı uçağına saldırdı, toplamda düşürülen 11 düşman uçağının 5 tanesini o düşürdü. 31 Mayıs 1944 tarihinde elinden yaralansa da filosunu başarıyla üsse döndürmeyi başardı. 1 Temmuz 1944 itibarıyla ikinci kez Sovyetler Birliği Kahramanı ilan edildi. Savaş boyunca yaptığı 200 muharebede 69 kez düşman uçaklarıyla mücadele etti, tek başına 55, kolektif olarak 5 hava zaferi kazanarak en yüksek başarı yüzdesine sahip as pilotlardan birisi oldu.

Sonraki dönem
-------------

Savaşın ardından 1950 yılında Jukov Hava Kuvvetleri Akademisinden mezun oldu ve Kızıl Ordu Hava Kuvvetlerinde üst düzey komuta kademelerinde görev yaptı. 1960 yılında Kurmay Okulundan mezun oldu, Lipetsk'deki 15. Hava Savunma Alay komutanlığına getirildi.1972 yılında korgeneralliğe yükseldi. 1979 yılında emekli olunaya kadar Moskova Garnizonu Hava Savunma Birlikleri Muharebe Eğitim Daire Başkanlığı görevini yürüttü. 1985 yılında öldü, naaşı Kuntsevo Mezarlığındadır.

Ödülleri
--------

* Sovyetler Birliği Kahramanı (2 kez)
* Lenin Nişanı (4 kez)
* Ekim Devrimi Nişanı (2 kez)
* Kızıl Bayrak Nişanı (4 kez)
* Vatanseverlik Savaşı Nişanı 1. Sınıf (2 kez)
* Kızıl Yıldız Nişanı (2 kez)

Kaynakça
--------

1. ↑  Savaş Kahramanları sitesindeki madde 26 Haziran 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (Rusça) 26 Haziran 2023 tarihinde erişilmiştir
**Bernard Tricot** (17 Haziran 1920, Aurillac (Cantal) - 8 Haziran 2000, Paris) Fransız üst düzey devlet görevlisi.

Hukuk eğitimi görür, Danıştay'da denetçilik ve tetkik hakimlik gibi çeşitli görevlerde bulunur, Savaş zararlarının tazmini ile ilgilenir, daha sonra Başbakan André Marie'nin kabine şefi olur. Danıştay üyeliği, Danıştay davalar alt-dairesi başkanı olarak görev yapar. 1976-1984 yılları arasında Paris Siyasal Bilgiler Enstitüsü'nde profesörlük yapar 1978-1980 yıllarında Danıştay Çalışmalar ve Rapor Komisyonu Başkanı olarak görev yapar, son olarak Danıştay Sosyal Daire'nin üyesi olarak emekli olur.

Charles de Gaulle'e yakınlığıyla bilinen Bernard Tricot 1962 yılındaki, Cezayir'in bağımsızlığıyla sonuçlanan, Evian Antlaşması'nın müzakerelerine de katılır. Charles de Gaulle'ün önce danışmanı ardından 1967 yılından istifa ettiği 1969'a dek cumhurbaşkanlığı genel sekreteri olur. Charles de Gaulle Vakfı'nın konsey üyeliğinde bulunur.

Dekolonizasyon sürecinde önemli çalışmalarda görev üstlenmiş, 1958 Anayasası'nın yazımında yer almıştır. Cumhurbaşkanı de Gaulle ve ardılları tarafından çeşitli görevlerle yetkilendirilmiştir:

* Ordu Bakanlığı'nın iyileştirilmesi için idari genel sekreterliğin oluşturulması,
* Özgürlük ve Veri İşleme Kanunu'nun yasalaşması ve Ulusal Bilişim Teknolojisi ve Özgürlükler Komisyonu'nun kurulması (1978) (bu komisyonun ilk genel sekreteri olmuştur)
* Mali operasyonların denetimi ve akıcılığı, ayrıca mudilerin korunması ve şirketler nezdinde çalışanların katılımının iyileştirilmesi (Borsa Operasyonları Komisyonu'na 1980-1984 yıllarında başkanlık etmiştir)

1985'te Rainbow Warrior'ın batırılması ile ilgili inceleme yapması amacıyla Cumhurbaşkanı François Mitterrand ve Başbakan Laurent Fabius tarafından atanır.
**Radikal Demokratik Birlik**, 1980'lerde Türkiye'de faaliyet gösteren siyasal hareket. Kamuoyunda *Radikal Parti*, *Radikal Yeşiller Partisi*, *Radikal Demokrat Yeşil Parti* gibi adlarla da tanınmıştır.

Koordinasyon Komitesi başkanlığını 12 Eylül Darbesi öncesinde Türkiye İşçi Partisi'nde ve Ege Çevre Sağlığı Merkezi'nde çalışma yürüten İbrahim Eren'in yaptığı hareket 1985 yılında oluştu. İtalya'daki Radikal Parti ve Almanya'daki Yeşiller deneyimlerinden esinlenen Radikal Demokratik Birlik, çevreciler, eşcinseller, feministler, anti-militaristler ve ateistler olmak üzere beş eğilimi bir araya getirmeyi amaçlıyordu. Ateist eğilimin teorisyenliğini şair Süha Tuğtepe yapmaktaydı. 1988 ve 1989 yıllarında düzensiz şekilde *Yeşil Barış* adlı bir dergi çıkaran hareket seks işçileri ve transseksüellerden de ilgi görüyordu. Hareketin toplantıları ve örgütlenme faaliyetleri Sıraselviler'deki Yeni Bizans Kültür ve Sanat Merkezi'nde gerçekleşiyordu.

Basın tarafından "eşcinseller partisi" olarak tanıtılan hareket üzerindeki baskılar gittikçe yoğunlaştı. İbrahim Eren tutuklandı, cezaevinde şişlendi, işyerinin önünde bıçaklandı, Süha Tuğtepe İslamcı çevrelerden aldığı yoğun tehditler sonucu İstanbul'u terk etti. Oluşan ortam nedeniyle hareketten önemli kopmalar yaşandı. Çevreci üyelerin büyük kısmı 1988 yılında eski bakanlardan Celal Ertuğ başkanlığında kurulan Yeşiller Partisi'nde yer aldı. 1989 yerel seçimlerinde diğer üyeler ile görüş farklılığı yaşayan İbrahim Eren'in ayrılmasının ardından hareket fiilî olarak sona erdi. İbrahim Eren, 23 Şubat 2019 günü hayatını kaybetti.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Radikal Yeşiller: Dar zamanların, zamanlı, zamansız ütopistleri". Gazete Duvar. 2022. 26 Şubat 2023 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2023.
2. ↑  "Hep otoriteye başkaldırdı". 21 Ekim 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ekim 2009.
3. ↑  "Ölüdoğan Bir Demokrasi Denemesi". 2 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ekim 2009.

* *Haftaya Bakış*, Sayı: 17, 8-14 Şubat 1987
* *Kaos GL*
* *Türkiye'de Çevrenin Siyasallaşması: Yeşiller Partisi Deneyimi[*ölü/kırık bağlantı*], Bülent Duru*
* Radikal Yeşil Hareketin Öncüsü İbrahim Eren Hayatını Kaybetti, Yeşil Gazete, 24/02/2019
* İbrahim Eren'in yazılarına ve röportajlarına yer veren bir blog  15 Eylül 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
**Safiye Topçuoğlu** veya kod adıyla **Süheyla** (1909, Stavropol, Rus İmparatorluğu - 21 Şubat 1976, İzmir, Türkiye) Türkiye'deki ilk emekçi kadın direnişini örgütlemesiyle bilinen Türk aktivist.

Hayatı
------

Safiye Topçuoğlu, fırın ustası olarak çalışmak için Pazar'dan Çarlık Rusya'sına giden Laz Ali Usta'nın çocuğu olarak 1909'da dünyaya geldi. Stavropol'da yatılı okuduğu okulda komsomol ve piyoner olan Topçuoğlu, ailesiyle birlikte İzmir'e yerleşti. Abileri Osman Topçuoğlu ve İbrahim Topçuoğlu gibi sol görüşlüydü. 1924'te TKP Merkez Komitesi yedek üyeliğine seçilen Topçuoğlu, 1932'de merkez komitesi asil üyeliğine seçildi ve TKP kongresinin İzmir delegesi oldu. Kadınlara erkeklerden daha az ücret ödenmesinden şikayetçi olan Topçuoğlu, 1929'da İngiliz-Amerikan ortaklığı ile İzmir'de kurulan Glen Tobacco'da *Sendika Kadınlar Komitesi*'ni örgütledi. Kadınlar komitesi, pazartesi günü sabah saat 10'da Topçuoğlu önderliğinde oturma grevine başladı. Grubun en önünde duran kadının elinde "Ücretlerimize yüzde on zam istiyoruz." yazan bir pankart vardı. Grev sonucu korkan patron temsilcilerle görüştü ve 2.5 saat sonra kadın emekçilerin talepleri kabul edildi. Ayrıca erkek çalışanların ücretlerine de zam geldi. Sendikacı faaliyetleri nedeniyle tutuklanacağına anlayan Topçuoğlu yurt dışına kaçtı ve 1936'ya kadar Türkiye'ye dönmedi. Sosyalist faaliyetlerine devam eden Topçuoğlu 1946'da Gerçek gazetesini çıkardı. 19 Kasım 1975'te sol tarafından felç oldu ve 22 Şubat 1976'da İzmir'de öldü. Topçuoğlu, TKP'nin muhalefet grubunun liderlerinden biriydi.

Kişisel hayatı
--------------

Topçuoğlu Rum Okulu öğretmenlerinden Reşit Menteşoğlu ile evlenmiş, Menteşeoğlu vefat edince Komünist militan Medet Aslan'la evlenmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Topçuoğlu, İbrahim (1977). *Savaş yarası: Anı*. Güryay Matbaası. s. 145. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2020.
2. ↑  "Tarihte Bugün: 21 Şubat". kültürsanattv.com. 21 Şubat 2020. 24 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2020.
3. ↑  Ali İhsan Aksamaz (6 Haziran 2020). ""Yürekli bir Laz Kadını Bedia Hala"". sonhaber.ch. 18 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2020.
4. ↑  Akal, Emel (2003). *Kızıl feministler: bir sözlü tarih çalışması*. Türkiye Sosyal Tarih Araştırma Vakfı. s. 22. ISBN 9758683063.  `|erişim-tarihi=` kullanmak için `|url=` gerekiyor (yardım)
5. ↑  İleri, Rasih Nuri (1994). *Atatürk ve komünizm*. Sarmal Yayınevi. s. 429. ISBN 9757380229. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2020.
6. ↑  Ali İhsan Aksamaz (27 Mayıs 2011). "Kafkasya; Abhazlar, Gürcüler, Lazlar..." demokrathaber.org. 8 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2020.
7. ↑  "8 Mart Ve Emekçi Bir Laz Kadını". kolkhoba.org. 8 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2020.
8. ↑  Rasim Yılmaz (19 Mayıs 2017). "Türkiye Lazları ve Laz kültürü". sanalbasin.com. 15 Nisan 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2020.
9. ↑  Sayılgan, Cihangir, Aclan, Erol (2009). *Türkiye'de sol hareketler*. Doğu Kütüphanesi. s. 383. ISBN 9750082087. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2020.
**Johann Heinrich Lambert** (1728 – 1777) Alman fizikçi, matematikçi ve gökbilimcidir.

Hayatı
------

Mülhausen'de doğmuştur. (Şimdiki Mulhouse, Alsace, Fransa) Fakir olan babası kendisine destek veremediği için eğitimini çalışarak finanse etmiştir. Hayatının son on yılını Prusya Kralı'nın himayesinde, Berlin'de geçirmiştir.

Çalışmaları
-----------

Lambert'in üzerinde çalışma yaptığı konikler konusunun Cyclopaedia, cilt 1, sayfa 304'teki şekil tablosu
Optik tablosu, 1728 Cyclopaedia
Lambert pek çok farklı konuda çalışmalar sahibi bir bilim adamıydı. Trigonometriye hiperbolik fonksiyonları sokan ilk kişi Lambert'dir. Pi sayısının irrasyonel bir sayı olduğunu kanıtlamıştır. Konikler hakkında çalışmalar yapmış bu sayede kuyrukluyıldızların yörüngelerini daha kolay hesaplama yöntemleri geliştirmiştir. İlk pratik higrometre ve fotometre Lambert tarafından yapılmıştır. 1760'ta ışık yansımaları hakkında Latince bir kitap yayınlamıştır. 1761'de Güneş ve etrafındaki gök cisimlerinin, Samanyolu'nda beraber hareket eden bir grup (Güneş Sistemi oluşturdukları hipotezini ortaya atmıştır. Lambert aynı zamanda perspektif konusunda klasikleşen bir kitap yazmış ve geometrik optik konusuna katkıda bulunmuştur.

New Organon kitabında Lembert sübjektif ve objektif görünümler üzerine çalışmalar yapmıştır. Lambert-Beer Kanunu ışığın nasıl soğurulduğunu açıklamaktadır. Yazdığı ¨Evrenin Yapısı Üzerine Kozmolojik Mektuplar¨isimli kitapta, görüntülerin insan zihninde oluşma şekilleri üzerine çalışmıştır.

Lambert, Kant'ın ¨Evrensel Doğa Tarihi ve Gökler Kuramı¨ kitabından etkilenmiş ve Kant'ın Nebular Hipotez'ine kendi fikirlerini de ekleyerek Güneş Sistemi'nin oluşumu hakkında kendi fikirlerini yazmıştır.

Lambert, hiperbolik üçgenlerin açıları ve alanları arasındaki ilişkiyi incelemiştir. Lambert, bu üçgenlerin açıları toplamının 180 dereceye tekabül edemeyeceğini göstermiştir. 180 dereceden olan eksikliğin alanla orantılı olduğunu bulmuştur. Bulduğu bu kuralın formülü : CΔ = π — (α + β + γ). C sabitiyle çarpılan bir hiperbolik üçgenin alanı, 180 (Radyan) eksi açıların toplamına eşittir. Üçgenin alanı değiştikçe açılar da değişitr. Bu kurala göre açıları eşit olmayan iki hiperbolik üçgenin alanı eşit olamaz. Öklid geometrisinde üçgenin alanının kenar uzunluklarına göre gösterilmesinin aksine, Lambert hiperbolik üçgenleri açılarına göre gösterilirler.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Johann Heinrich Lambert*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 90349435
* BNE: XX949111
* BNF: cb12359659g (data)
* CANTIC: a11446614
* CiNii: DA02631669
* GND: 118568876
* HDS: 025803
* ISNI: 0000 0000 8076 1045
* LCCN: n50039919
* LNB: 000246281
* MGP: 245538
* NKC: jo2006325029
* NLA: 35278202
* NLG: 139834
* NLI: 987007264279205171
* NSK: 000780697
* NTA: 068418493
* RERO: 02-A000102191
* SELIBR: 278882
* SNAC: w64m977q
* SUDOC: 032597142
* Trove: 894483
* VIAF: 2548411
* WorldCat: lccn-n50039919

 |
**I. Basarab** veya **Kurucu Basarab** (Rumence: *Basarab Întemeietorul;* 1270-1351/1352) bir voyvoda ve sonrasında Eflak Voyvodalığı'nın ilk bağımsız hükümdârıdır. Basarab, Kara Radu'nun varisiydi.

26 Temmuz 1324'te bir kraliyet mektubu göre Basarab, Macar Kralı I. Karoly'ın buyruğu altına girdi. 1325'te Basarab isyanlar başlattı. Severin Banlığı'nı aldı ve Günay Macaristan'a baskın düzenledi. Basarab, Mihal Şişman ile Sırp Krallığı karşısında savaştı lakin Velbazhd savaşında mağlup oldu. Kısa bir aradan sonra Karoly Eflak topraklarını işgal etti lakin Eflaklar, Posada Savaşı'nda Macar ordusuna pusu kurdu.

Köken
-----

Basarab'ın torunları iki yüzyıl için Eflak toprağında hüküm etti. Basarab'ın babası Tokdemir'di. Basarab Kuman veya Peçenek kökenliydi.

Ayrıca bakınız
--------------

* Deşt-i Kıpçak

Kaynakça
--------



|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb170167012 (data)
* GND: 1057971537
* ISNI: 0000 0004 3980 3732
* LCCN: nb2013020570
* NKC: jo2015896745
* VIAF: 307438272
* WorldCat: lccn-nb2013020570

 |
Tuğrul Kulesi
**Tuğrul Kulesi** ya da **Tuğrul Kümbeti** olarak anılır. (Azerice: *Tuğrul Günbəzi* ya da *Tuğrul Qulləsi*, Farsça: *برج طغرل*)

Tahran'ın güneyindeki Rey şehrinde bulunan, 12. yüzyılda Büyük Selçuklu İmparatorluğu döneminde yapılmış bir anıt mezardır.

1063 tarihinde vefat eden Büyük Selçuklu İmparatorluğu'nun kurucusu ve ilk sultanı Tuğrul Bey'in mezarı buradadır.

Özellikler
----------

Kacar Mehemmed Eli Şah çağında, Paskal Kost kitabında, Tuğrul kulesinden çekdiği resimde orayı Halife Yezid yarım çökmüş kulesi adlandırmış.
Tuğladan yapılmış kulenin yüksekliği 20 metredir. Günümüze kadar ulaşamamış olsa da yapıldığı dönemde kulenin üstünde bir kümbet olduğu bilinmektedir.

Duvarların kalınlığı 1.75 metre ve 2.75 metre arasındadır. İç ve dış çapları 11 ve 16 metredir. Dıştan görünen şekli 24 açılı bir çokgendir (poligon); bu tasarım şiddetli sarsıntılar ve depremler karşısında dayanıklı olması için yapılmıştır.

Yapının başında kufi yazılar görünmektedir. 1884'te Nasıreddin Şah kulenin başında bazı kısımları tamir ettirmiştir.

Tuğrul Kulesi, İran Kültürel Mirasları Kurumu tarafından korunması gereken eserler listesine alınmıştır.

Görüntüler
----------

* 
* 
* 
* 
* 
*

Kaynakça
--------

* Tuğrul Günbəzi (توغرول گونبزی4 Şubat 2019 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.)
**Mıntzuri** (Ermenice: Յակոբ Մնձուրի, d. 16 Ekim 1886 Erzincan, Kemah, Küçük Armıdan) yazarın asıl adı **Hagop Demirciyan** (Յակոբ Տէմիրճեան)'dır.

1897’de İstanbul’a gelip bir yıl Ortaköy’deki özel Fransız okulunda okuduktan sonra Galata’daki Getronagan Ermeni Okulu'na geçti ve oradan mezun olduktan sonra Robert Kolej’de okudu. Ermenice *Masis* dergisinde 1906 yılında ilk kez bir öyküsü Hars u Gesur (Gelin ve Kaynana) yayımlandı. Bir yıl sonra köyüne dönüp öğretmenlik yaptı. 1914’te sağlık problemleri yüzünden İstanbul’a geldi. Birinci Dünya Savaşı nedeniyle köyüne dönemedi ve 1915’te tehcir edilen ailesinden bir daha hiç haber alamadı. İstanbul’da farklı meslek dallarında çalıştı fakat edebiyatla hep ilgilendi. Ermenice yayın yapan dergi ve gazetelerde öyküleri yayımlandı. 1978 yılında İstanbul’da hayatını kaybetti ve Şişli Ermeni Mezarlığı’na gömüldü.

Mıntzuri yazılarını köye ve köylüye özgü sadelik ve samimiyetle yazmıştır. Ermenice, Türkçe, Fransızca ve İngilizce’nin anlatım kurallarını ve bu dillerin edebiyatlarını iyi bilmesine rağmen bir ‘köy yazarı’ olmayı yeğlediğinden eserlerindeki dil konuşma dilidir.

Bazı Eserleri
-------------

* *Yergrort Amusnutyun* [İkinci Evlilik] (1931)
* *Armıdan* [Armudan] (1966)
* *Grung Usdi Gu Kas* [Turna Nereden Gelirsin?] (1974)
* *İstanbul Anıları* (Tarih Vakfı Yurt Yayınları) (1993) [Değer Ur Yes Yeğer Yem’in Türkçe çevirisi]
* *Armıdan Fırat'ın Öte Yanı* (Aras Yayıncılık) (1996)
* *Atina, Tuzun Var Mı?* (Aras Yayıncılık) (2000)
* *Kapandı Kirve Kapıları* (Aras Yayıncılık) (2001)
* *Küğı Gabri İm Mecıs* (Aras Yayıncılık) (1998)

Dış bağlantılar
---------------

* Aras Yayıncılık resmi web sitesi - MINTZURİ[*ölü/kırık bağlantı*]

Kaynakça
--------

* www.arasyayincilik.com[*ölü/kırık bağlantı*]
Beşiktaş'ta bulunan külliye için Sinan Paşa Külliyesi sayfasına bakınız.

**Koca Sinan Paşa Külliyesi**, İstanbul Beyazıt’ta XVI. yüzyıla ait külliyedir.

Çarşıkapı civarında Divanyolu üzerindedir. Medrese, türbe ve sebilden meydana gelir. Banisi sadrazam Koca Sinan Paşa, mimarı Davud Ağa'dır. Külliye, diğer birimlerden bir yıl sonra bittiği bilinen sebilin kitabesine göre 1594'te tamamlanmıştır. Klasik dönem Osmanlı mimarisinin önemli bir örneğidir. Kesme taştan inşa edilen yapılar, pencereleri dövme demir şebekeli yüksek bir ihata duvarının içine alınmış ve duvarın Divanyolu ile Bileyiciler sokağının kesiştiği yere rastlayan köşesine sebil yerleştirilmiştir. Avluya ana caddeye açılan basık kemerli cümle kapısından girilir. 1865 Hocapaşa yangınında zarar gören külliye o zaman onarılmış, 1973-1974 yıllarında sistemli biçimde restore edilmiştir.

* Külliyedeki sebil (Mart 2018)Külliyedeki sebil (Mart 2018)
* Külliyedeki türbe (Eylül 2009)Külliyedeki türbe (Eylül 2009)
* Külliye'deki mezartaşları (Mayıs 2011)Külliye'deki mezartaşları (Mayıs 2011)

Kaynakça
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Koca Sinan Paşa Külliyesi*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

1. ↑  Karakaya, Enis (2002). "KOCA SİNAN PAŞA KÜLLİYESİ". *TDV İslâm Ansiklopedisi*. **26**. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı. ss. 139-140. 11 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Temmuz 2021.
**Héctor Germán Oesterheld** ya da tanınan mahlasıyla **HGO** (23 Temmuz 1919, Buenos Aires - 1977), Arjantinli ünlü yazar, çizer ve çizgi romancı. Güney Amerika çizgi roman geleneğinin öncüsü ve en büyük ustalarından biri olarak kabul edilir.

Hayatı
------

Héctor Germán Oesterheld, bir matbaada düzeltmen olarak çalışmaya başladı, ardından çocuk öyküleri yazdı ve 1949'dan itibaren, ırkçı zulümden kaçmak için Arjantin'e kaçan İtalyan bir Yahudi olan Cesare Civita'nın sahibi olduğu Editorial Abril için ilk çizgi roman öykülerini yazdı. Bu yayınevinde *Ray Kitt*, *Sergento Kirk*, *Bull Rockett*, *Uma-Uma*, *Alan y Grazy*, *Lord Commando* gibi seriler üzerinde çalıştı.

Oesterheld, çizgi romanları aracılığıyla 1955'ten 1983'e kadar farklı dönemlerde Arjantin'i kuşatan sayısız askeri diktatörlüğü ve ayrıca kapitalizmin, sömürgeciliğin ve emperyalizmin farklı yönlerini, ince bir mizah ile eleştirdi. 1967'de Che Guevara'nın öldürülmesinden sonra Arjantin diktatörlüğü kararıyla yasaklanan Che Guevara'nın biyografik bir çizgi romanını, Alberto Breccia ve oğlu Enrique Breccia ile birlikte hazırladı.

Arjantin'in sivil-askeri diktatörlüğü sırasında, o ve kızları, askeri cuntaya karşı çıkan solcu ve eski Peronist bir gerilla grubu olan Montoneros'a katıldı. Oesterheld, gizli yerlerde saklanırken gizli biçimde eserler yayınlamaya devam etti ancak sonunda kaçırıldı ve gözaltındayken kayıplara karışan binlerce Arjantinli gibi katledildi. Kızları ve damatları da tutuklandı ve ortadan kayboldu. Sadece Oesterheld'in eşi Elsa, ailenin trajik kaderinden kaçabildi.

Yıllar geçtikçe, Oesterheld'in etkisi büyüdü ve özellikle Latin Amerika ve Avrupa edebiyat ve çizgi romanlarında birkaç nesil yeni sanatçıyı etkiledi.

Ödülleri
--------

* 1980: Yellow Kid Ödülü, UNICEF Ödülü, Lucca Uluslararası Çizgi Roman Festivali (İtalya)
* 1980: Yellow Kid Ödülü, Halk Oyu Ödülü, Lucca Uluslararası Çizgi Roman Festivali (İtalya)

Kaynakça
--------



|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 11012330
* BNE: XX829996
* BNF: cb11918038p (data)
* CANTIC: a11271991
* GND: 134235584
* ISNI: 0000 0000 6639 025X
* LCCN: nr90011041
* NLG: 306248
* NLI: 987007396365205171
* NSK: 000487749
* NTA: 074637991
* RERO: 02-A005815470
* SUDOC: 027051684
* VIAF: 34461118
* WorldCat: lccn-nr90011041

 |
**Giorgi Şervaşidze** (Çaçba) (d. 17 Eylül ya da 25 Eylül 1846 — ö. 19 Şubat 1918) Abhazya'nın son prensi, büyük prens Miheil Şervaşidze (Hamit Bey) ve Prenses Aleksandra Dadiani'nin oğlu, Abhaz ve Gürcü şair, tiyatro senaristi, yayıncı, kamusal figür ve Tergdaleuli.

Giorgi Şervaşidze, Gürcistan'ın kültürel mirası, Abhazya'nın tarihi ve folkloru hakkında büyük bilgiye sahipti. Abhazca, Gürcüce ve Rusça olmak üzere üç dilde yazdı. Dünya görüşü Gürcü, Rus ve Avrupa düşüncesinin kalbinde şekillendi.

İlia Çavçavadze, Akaki Tsereteli, Sergei Meshi ve diğer Tergdaleulilerin yakın dostuydu. Ulusal kimliğin korunması, ulusal değerlerin, dil ve kültürün geliştirilmesi, Gürcü ve Abhaz halklarının tarihinin tahrir edilmesi, iki kardeş halkın ulusal köklerinin ve ilişkilerinin korunması için onlarla birlikte mücadele etti.

Yaşamı
------

Giorgi Şervaşidze hala çocuk yaştayken (01.01. 1847 ) Preobrajenskiy alayı Rus İmparatorluk Muhafızı praporşiği (rütbesi) ile ödüllendirildi. 10 Haziran 1863'te Kafkas Birlikleri Başkomutanı I. Nikolay'ın oğlu Romanov'un emir subayı oldu. 24 Nisan 1864'te Kafkasya Valisi'nin emri ile Miheil Şervaşidze ve mirasçıları prenslik üzerindeki haklarından mahrum bırakıldı, Abhazya Prensliği fesh edildi ve Abhazya'da doğrudan doğruya Rus idaresi kuruldu (Sohum Askeri İdaresi). Şervaşidzelerin sahip olduğu tüm mülkler Abhaz karşıtı yetkililere dağıtıldı. 1866 yılı Nisan ayında Rus yetkililerin Abhazya'daki başına buyrukluğu zirveye çıktığında Köylü reformu hazırlıkları sırasında büyük bir ayaklanma patlak verdi (26 Temmuz). Ayaklanan Abhazlar o zamanlar 20 yaşındaki Giorgi Şervaşidze'yi prens ilan etti. Ancak aynı yılın Ağustos ayında, Dimitri Sviatopolk-Mirsky liderliğindeki Ruslar, Abhazların toplu olarak Türkiye'ye sürgün edilmesine yol açan ayaklanmayı acımasızca bastırdı. Bu olay tarih yazımında "Muhacirlik" olarak bilinir.

Şervaşidze, Rus hükûmetinin politikasını şiddetle eleştirdi, taktiklerin değiştirilmesini ve halkın geleneklerine saygı gösterilmesini belirtti. Bu nedenle, Kafkasya'ya dönme hakkı olmaksızın ayaklanmaya katılan entelektüel bir katılımcı olarak Rusya'nın Orenburg kentine sürgün edildi.

Rusya'ya sürgünü sırasında, Odessa Askeri Bölgesi, Orenburg Kazak Alayı'nda görev yaptı. 1872-1875 yıllarında askerlikten emekli oldu. Abhaz ayaklanmasıyla ilgili soruşturma sonucunda, dokuz yıl sonra beraat etti ve sürgünden Gürcistan'a dönmesine izin verildi, ancak 1905'e kadar Abhazya'ya girmesi yasaklandı.

Kaynakça
--------



|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 1158182252
* VIAF: 99144648446201299427
* WorldCat: viaf-99144648446201299427

 |
**Worldcon** veya daha resmi olarak **Dünya Bilim Kurgu Kongresi** veya **Dünya Bilim Kurgu Topluluğu'nun (WSFS)** yıllık toplantısı, bir bilim kurgu kongresidir. 1939'dan bu yana her yıl düzenlenmektedir (II. Dünya Savaşı sırasındaki 1942-1945 yılları hariç). Her Worldcon'un üyeleri WSFS'nin üyeleridir ve hem iki yıl sonra Worldcon'un yerini seçmek hem de her kongrede sunulan yıllık Hugo Ödülleri'nin kazananlarını seçmek için oy kullanırlar.

Worldcon, çoğunlukla Amerika Birleşik Devletleri'nde düzenlenmiş olup bunun dışında Kanada, Birleşik Krallık, Almanya, Avustralya, Hollanda, Japonya, Finlandiya, İrlanda Yeni Zelanda ve Çin'de de düzenlenmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  World Science Fiction Society, Long List Committee (2011). "The Long List of Worldcons". NESFA. 10 Ocak 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Şubat 2024.

Dış bağlantılar
---------------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Worldcon*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

* Resmî site
**Nikoloki Yorgiyadi Efendi** (1844-1915), Rum kökenli Osmanlı devlet adamı.

1844'te Galoş Kazası Potarye köyünde doğmuştur. Galoş kazası tüccarlarından Fiboyar Yorgiyadi Efendi'nin oğludur. 1854'te Atina'ya gitmiş ve yedi yıl burada çeşitli okullarda okumuştur. Daha sonra İstanbul'a gelmiş, Beyoğlu'ndaki İngiliz Okulu'na gitmiştir. Arkasından Almanya'ya gitmiş, burada hukuk eğitimi görmüştür. Hukuk doktorasını da tamamlamıştır. Türkçe, Fransızca, Almanca, İngilizce ve Rumca öğrenmiştir. Fener Rum Patrikhanesi Mahkeme Başkâtibi olarak iş hayatına atılmış, 13
Ekim 1869'da Dîvân-ı Ahkâm-ı Adliyye Mahkeme-i Temyiz Hukuk Dairesi Kâtipliği'ne geçmiş, Şaban ayı başlarında Ticaret Meclisi Üyesi olmuştur. İstanbul Birinci ve İkinci Ticaret Mahkemesi, Mahkeme-i Ticaret-i Bahriye Reisliği, Mahkeme-i Temyiz-i Hukuk Dairesi Üyeliği gibi çeşitli görevler yapmıştır. 27 Aralık 1908'de Meclis-i Âyan üyesi atanmış, 1915'te vefat etmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Türkiye Büyük Millet Meclîsi Vakfı Yayınları No : 15 Türk Parlamento Tarihi Meşrutiyete Geçiş Süreci I. ve II. Meşrutiyet II. Cilt Ayan Ve Mebûsân Meclisleri Üyelerinin Özgeçmişleri Prof. Dr. İhsan Güneş Türk Parlamento Tarihi Araştırma Grubu sayfa 141
**Johann Unterweger** (16 Ağustos 1950, Avusturya - 29 Haziran 1994, Avusturya) birçok ülkede (Avusturya, Batı Almanya, Çekoslovakya ve ABD) cinayetler işlemiş olan Avusturyalı bir seri katildir.

İlk kez 1974'te bir cinayet sonrası suçlu bulundu. Unterweger hapisteyken oldukça fazla yazmaya başladı. Çalışmaları Avusturya'daki edebiyatçıların ilgisini çekti ve bu yüzden Jack'in hapiste rehabilite olduğuna inandılar. Jack suçlu olmadığını birçok kez kanıtlamaya çalıştıktan sonra 1990'da şartlı tahliyeyle serbest bırakıldı. Hapishaneden ayrılışın ardından kendi çapında ünlü oldu ve oyunculuk ve gazeteciliğe başladı, ama aylar sonra kadınları öldürmeye devam etti. Unterweger bir 9 tane daha cinayetten dolayı suçlu bulunduktan sonra Haziran 1994'te hapisteyken kendini astı.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BIBSYS: 90580181
* GND: 11907205X
* ISNI: 0000 0000 5537 2603
* LCCN: n90687207
* NKC: jn20000701867
* NTA: 133053385
* VIAF: 20482244
* WorldCat: lccn-n90687207

 |
**Sinyaya nehri**, Saha Cumhuriyeti, Doğu Sibirya 'da bir nehirdir. Sinyaya nehri, Lena nehrinin sol kollarından biridir. Uzunluğu 597 kilometre (371 mi) dir ve drenaj havzasının büyüklük miktarı 30.900 kilometrekare (11.900 sq mi) dir.

Hidrometri
----------

Kışın nehir manzarası
Sinyaya nehrinin debisi 1944'ten 1986'ya kadar Léna nehriyle birleştiği yerden 38 kilometre uzakta ve 117 metre yüksekteki küçük bir yerleşim yeri olan Pestchanoïe'de gözlemlendi. Bu dönemde gözlemlenen yıllar arası ortalama debi veya modül 420 metre (1.377,953 ft) / s idi. 30.400 kilometre (18.889,68 mi), yani 30.800 kilometre (19.138,23 mi) olan nehrin neredeyse tüm havzası kadardır.

Böylece bu havzada akan su tabakası, yılda 43,7 milimetreye ulaşır ki bu çok zayıftır ancak merkezdeki diğer nehirlerde yapılan ölçümlere karşılık gelir. Her şeyden önce kar erimesi ile beslenen nehir, Sinyaya nival rejim nehridir.
Aşırı miktarda sular ilkbaharda, Mayıs ayında, özellikle Haziran ayında karın erimesiyle gelir. Temmuz ayında akış daralır ve bu düşüş Ağustos ayında da devam eder. Eylül ayında bir miktar istikrar kazandıktan sonra akış az su döneminin başlangıcına işaret eden Ekim ve Kasım aylarında tekrar daralır. Bu, kasımdan nisana kadar böyledir ve kış donuyla bağlantılıdır.
Mart ayında gözlenen ortalama aylık debi (minimum [düşük su seviyesi]) 010 metre (32,808 ft) / s (100 litre) olup, Mayıs (275 metre (902,231 ft) / s) dır.

Rotası
------

Nehir, Lena Platosu 'nda 278 metre (912 ft) yükseklikteki küçük bir göl olan Tampa-Ottoowo ile başlar. Sinyaya çoğunlukla güneydoğu yönünde akar ve havzasında yaklaşık 3.300 göl vardır. 

Sinyaya nehri
Nehir Alt kısmında pitoresk kaya oluşumu, Sinyaya Sütunları ile çevrilidir. Sinyaya, Lena'nın sol yakası Sinsk, 150 km (93 mi) uzaklıktaki Yakutsk ‘a doğru yukarı yönde akar ve 1.716 km (1.066 mi) Lena'nın ağzında karşılar.

Sinyaya nehri ekim ve mayıs arasında 50-80 gün donar. Mayıs sonundan hazirana kadar karlar eridiğinden yüksek debiyle akar ve debisi yazın azalır. Nehir havza alanı ıssızdır. 
Nehir şu üç bölgeye doğru akar: Verkhnevilyuy, Gorny ve Khangalassky.

Sinyaya'nın ana kolları sağda Khangdaryma, Appaya ve Chyna ve solda Matta, Mekele, Chyra ve Nuoraldyma'dır.

Ayrıca bakınız
--------------

* Rusya nehirlerinin listesi

Dış bağlantılar
---------------

* |  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Sinyaya (Lena)*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |
* Geography - Yakutia Organized 12 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.

Kaynakça
--------

1. ↑  Şablon:GVR
2. ↑  (İngilizce) Arcticnet - La Siniaïa à Pestchanoïe 6 Ocak 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
3. ↑  Google Earth
4. 1 2  *Sinyaya*//Great Soviet Encyclopedia, in 30 vols./ Ch. ed. A.M. Prokhorov. - 3rd ed. - M .: Soviet Encyclopedia, 1969-197
**Su sakağısı,** **gourme** veya **Lymphadenitis equorum**.
Özellikle genç atların irinli rhinitis ile seyreden önemli bir bakteriyel enfeksiyonudur.

### Etiyoloji

Etken, *Streptococcus equi* adlı Gram pozitif bir bakteridir. Etkenin suppurasyon özelliği oldukça yüksektir. Eksudat içerisinde iken dış etkilere karşı oldukça dirençlidir.

### Epizootiyoloji

Hastalığa daha çok genç atlar duyarlıdır. Etkenler alimenter veya aerojen yolla alınır. Enfeksiyonun asıl kaynağı portör hayvanlardır.

### Patogenez

Nasopharynx mukozasına gelen etkenler makrofaj'larca fagosite edilerek lenfatik sisteme geçerler ve yakın lenf yumrularına giderler. Özellikle retropharyngeal ve submandibular lenf yumrularında çoğalırlar ve lenf yumrularında büyümeye neden olurlar. Daha sonra burada çoğalan etkenler hematojen (kan yoluyla) yolla özellikle akciğerler, karaciğer, böbrekler, beyin ve synovialara ulaşırlar. 3-4 günlük kuluçka süresinden sonra çift taraflı kataral bir burun akıntısı ve devamında purulent (irinli) bir burun akıntısı başlar. Enfeksiyondan en çok retropharyngeal ve submaxillar lenf yumruları etkilenir. Buralarda şekillenen akut yangısal reaksiyonu, lenf yumrularının nekrozu ve suppurasyonu (irinleşmesi) izler. Vücudun irinleşmeye doğal bir tepkisi olarak lenf yumruları bulunduğu yerden dışarıya açılacağı en yakın noktadan fistülize olur. Yani dışarı açılır. Bu fistül'den sarımtırak ve krema benzeri irin akar.

### Nekropsi bulguları - Klinik bulgular

Karaciğer, böbrekler, synovial zarlar, beyin ve özellikle mediastinal-mesenterial lenf yumrularında metastatik apse odakları görülür. Suppurasyonun seröz zarlara yayılması sonucu *Pleuritis purulenta* ve/veya *Peritonitis purulenta* görülür.
Septik emboli'lere bağlı vaskulitis sonucu deri altı ödem ve kanamalar görülebilir. (Hemorajik purpurae). Cranial sinirlerdeki fokal yıkılıma bağlı *Paralysis facialis*, *Paralysis pharyngealis* ve/veya *Horner Sendromu* ortaya çıkar.

### Kaynakça

1. Veteriner Patoloji Cilt-2. Prof. Dr. R. HAZIROĞLU, Prof. Dr. Ü. H. MİLLİ
2. Veteriner Mikrobiyoloji. Prof. Dr. K. Serdar DİKER
**Sugovuşan** (1994'ten 3 Ekim 2020'ye kadar **Madagiz**), (Azerice: Suqovuşan; Ermenice: Madaghis) Azerbaycan Cumhuriyeti'nin Terter Rayonuna bağlı bir köydür. Terter nehrinin sol yakasının 30 kilometre kuzey-batısında yer almaktadır. Köyde bir ortaokul ve Terter nehri üzerine kurulan Sugovuşan barajı bulunmaktadır.

Dağlık Karabağ Savaşı
---------------------

Eski adıyla Madagis 1991-1992'li yıllarda Ağdere Rayonu'na bağlı köy olmuştur. 1992'de Ağdere Rayonu Azerbaycan Cumhuriyeti Millî Meclisi'nin aldığı kararla feshedilerek Kelbecer, Terter, Ağdam Rayonları arasında bölünmüştür. Köy de bu kapsamda Terter rayonunun bir parçası olmuştur.

Önceden işgal edilen Madagis 1991-1992'de kurtarılsa da, 1994'te yeniden işgal edilmiştir.

Köy 2016 Dağlık Karabağ çatışmalarının gerçekleştiği bölgelerden biri olmuştur.

Madagiz, Dağlık Karabağ Savaşı'ndan bu yana Ermenistan işgali altında iken 3 Ekim 2020 tarihinde işgalden kurtarılmıştır. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev tarafından da eski adı olan *Sukavuşan* adı verilmiştir. İki derenin ya da iki çayın birleşip tek çay olduğu yere Sugovuşan, Sukavuşan ya da Suçatı denilir.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 7 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2020.
2. ↑  "Arşivlenmiş kopya". 7 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Ekim 2020.

* GEOnet Names Server'da Sugovuşan, Terter
Prof. Dr. **Namık Çevik** (d. 1934, Beyşehir, Konya - ö. 8 Mayıs 2018, Çiğli, İzmir) Türk çocuk sağlığı uzmanı, hekim, Dokuz Eylül Üniversitesi'nin eski rektörü.

Eğitimi
-------

1959 yılında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi'ni bitirmiş. Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları eğitimini 1963 yılında Ankara Üniversitesi Hacettepe Çocuk Sağlığı Enstitüsü'nde tamamlayıp uzman olmuştur. 1963-1965 yıllarında Virginia Üniversitesi’nde, 1965-1966 yıllarında New York Memorial Kanser Hastanesi ve Sloan Kettering Araştırma Enstitüsü’nde "Çocuk Hematolojisi ve Onkolojisi Yan Dal Uzmanlık" eğitimini tamamlamıştır.

Akademik Kariyeri
-----------------

1969'da doçent, 1975'te ise profesör olmuştur.

İdari Görevleri
---------------

Hacettepe Üniversitesi'nde; 1981-1987 yıllarında başhekim, Tıp Fakültesi dekan yardımcısı, Çocuk Sağlığı Enstitüsü müdürü olarak görev yapmıştır.
Dokuz Eylül Üniversitesi'nde; 1987-1996 yıllarında Rektörlüğü görevini 2 dönem üstlenmiş ve Temmuz 1998 tarihinde kendi isteğiyle emekli olmuştur.
Başkent Üniversitesi'nde; 2000 yılında rektör danışmanlığına getirilmiş, 2004 yılından itibaren Zübeyde Hanım Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü görevini üstlenmiştir.

Akademi Dışı Görevleri
----------------------

Sosyal Hizmetler Danışma Kurulu üyeliği, Milli Pediatri Derneği başkanlığı ve Türk Kanser Araştırma ve Savaş Vakfı başkanlığı görevlerinde bulunmuştur. Temmuz 1999'da PETKİM Yönetim Kurulu Üyeliğine atanmış, bir yıl sonra bu görevinden ayrılmıştır.

Siyasi Yaşamı
-------------

Namık Çevik'in Doğançay Mezarlığındaki mezarı, 2024
1999 Türkiye genel seçimlerinde ANAP'tan İzmir 1. bölge 4. sıra milletvekili adayı olmuş, ancak bu seçim çevresinden ANAP 3 milletvekili çıkarınca kendisi milletvekili seçilememiştir.

Prof. Dr. Necla Çevik ile evli olup, iki çocuk, üç torun sahibidir. İngilizce bilmektedir.

Vefat
-----

Karşıyaka'da karşıdan karşıya geçerken otomobil çarpması üzerine düşüp ağır yaralanmış ve olay yerinde ölmüştür.

Kaynakça
--------

1. ↑  "Dokuz Eylül Üniversitesi internet sitesindeki şahsi sayfası". 8 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2021.
2. ↑  "Yalova'dan 27 kuruluşa, 45 atama..." 26 Temmuz 1999. 3 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2021.
3. ↑  "İzmir (1. Bölge)". 25 Şubat 1999. 9 Şubat 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2021.
4. ↑  "Profesörün onur gözyaşı". 3 Mart 1999. 2 Şubat 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2021.
5. ↑  "Kimkimdir internet sitesindeki özgeçmişi". 15 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2021.
6. ↑  "Otomobil çarpan Prof. Dr. Namık Çevik, hayatını kaybetti". 8 Mayıs 2018. 9 Mayıs 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Ocak 2021.
**Bostancı Cafer Paşa**  (?-1635); beylerbeyi ve Kaptan-ı deryalık görevlerinde bulunmuş Osmanlı devlet adamıdır.

Bostancılıktan yetişen ve bostancıbaşılığa kadar yükselen Cafer Paşa, 1632 yılı Temmuz ayı başlarında vezir rütbesiyle kaptan-ı derya olmuştur. Bu görevdeyken Kesendire önlerinde korsanlarla girdiği çarpışmada gemisi yakılmış, kendisi de gemiden kaçarak kurtulmuştur. Sonrasında Karadeniz'de bazı faaliyetlerde bulunmuştur.

30 Haziran 1634'te görevinden azledildikten sonra aynı yılın Temmuz ayı ortalarına doğru Budin beylerbeyi görevine getirilmiştir. 28 Mayıs 1635'te padişahın emriyle, yerine atanan Nasuhpaşazade Hüseyin Paşa tarafından idam edilmiştir.

Kaynakça
--------

1. ↑  Bey, Mehmed İzzet (2021). *Harîta-i Kapudânân-ı Deryâ Osmanlı Kaptanıderyaları (1352-1853) [Hazırlayan:Cemil Sağlam; Editör:Göker İnan]* (PDF). İstanbul: T.C. Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı. s. 48. ISBN 978-975-17-4855-3. 5 Temmuz 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 5 Eylül 2022.
2. ↑  Gévay, Antal (1841). *A' budai pasák*. 24 Şubat 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Şubat 2015.
3. ↑  Kılıç, Orhan (2019). "Budin ve Tımışvar Eyaletlerinin Paşaları: Karşılaştırmalı Bir Analiz". *OTAM*, *49*. DergiPark. s. 212. 15 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Eylül 2022.
Kayusi ailesinin başkenti olan Taqe Bustan'da kayalara oyulmuş, Ardeşir'in Kayusiler ayakları altına almışken taç giymesi.
**Kayusiler** veya **Kâvusakân**, günümüzün Kuzey Irak topraklarında 226-380 yılları arasında Sasanilere hüküm sürmüş yarı bağımsız İrani krallıktır. Krallık, Kayus ailesi tarafından kurularak yönetilmiştir. Krallık bu yerel kralın ismini taşımakta olup, krallığın adı *Kavusakan* yani **Kayusun Evi** anlamına gelir.

Tarihi
------

Kayus hanedanı, İranlı prenslikler ve krallıklar ile Sasani İmparatorluğu arasında iki yıllık bir savaştan sonra yapılan bir anlaşma ile kurulmuştur. Yerel İrani prenslerden Kayus, Kuzey Irak'ı yöneten haraca tabii kral olarak belirlenmiştir. Kayus hanedanının kurulmasından önce Barzan ve Hakkâri ile Mukri ve Şehrizor bölgeleri arasındaki İrani prenslik ve krallıklar, Kirmanşah merkezli Kerm Krallığı altında yönetilmekteydi. MS 224'te Pers Sasani İmparatorluğu'nun kurucusu I.Ardeşir Kirmanşah krallığıyla iki yıl süren bir savaşa girdi ve bölgedeki krallıklara hükmetmeye başladı. 226 yılında Kayusiler, yarı bağımsız bir krallık olarak bölgeyi yönetmeye başladılar. II.Ardeşir'in tahtta geçtikten sonra 380 yılında son kral Dumbawand Wisamakan'ı öldürerek Kayus'u yıkması ile Kayus dönemi sona erdi.

Tartışmalar
-----------

Mehrdad Izady Kayusların Kürt olduğunu iddia etse de, bazı bilim adamları o dönemde Kürt kelimesinin etnik bir kimliği vurgulamadığını ve terimsel bir sözcük olduğunu iddia etmektedirler.

Kaynakça
--------

1. ↑  Izady, Mehrdad (3 Haziran 2015). "Kurds". doi:10.4324/9781315059037.
2. ↑  *James, Boris. (2006). Arapça Ortaçağ Edebiyat Kaynaklarında Kürt Teriminin Kullanım Alanları ve Değerleri. Beyrut Üniversitesi Amerikan'daki seminer , s.4,6,7 8, 9*.
3. ↑  *J. Limbert. (1968). The Origins and Appearance of the Kurds in Pre-Islamic Iran. Iranian Studies, 1.2: pp. 41-51*.
4. ↑  *G. Asatriyen. (2009). Kürtler Araştırması Prolegemona. İran ve Kafkasya , 13.1: s. 1-58*.

* 
*
**Pierre Frank** (24 Ekim 1905, Paris - 18 Nisan 1984, Paris) Fransız Troçkist bir liderdi. 1948'den 1979'a kadar Dördüncü Enternasyonal'in sekreterliğinde görev yaptı. Kimya mühendisi olarak eğitim gören Frank, sürrealist Pierre Naville ve sendikalist Alfred Rosmer ile çalışan ilk Fransız Troçkistlerinden biriydi.

1930'da Sol Muhalefet'in ilk konferansını hazırlayan sekreteryanın bir üyesi olarak çalışmak üzere Büyükada'da Troçki'ye katıldı. Fransa'ya döndüğünde, 1930'larda Fransız Troçkist örgüt olan Devrimci Komünist Ligi'nin lideriydi. Fransa'da 1934 Halk Cephesi hükûmetinin yükselişinden sonra Frank, çoğunluğu Troçki'nin ayrılma tavsiyesini takip ettikten sonra SFIO'de kalan arkadaşı Raymond Molinier liderliğindeki hareket içindeki fraksiyonun bir parçasıydı. Frank ve ortak düşünürleri, bunun sonucunda Dördüncü Enternasyonal'den ihraç edildiler. Bunun üzerine Frank, "La Commune" grubunun kurucu üyesi oldu. Ernest Mandel, grubun "esas olarak, Fransız emperyalist hükümetinin elinde baskı ve zulüm kazanmalarına neden olan anti-militarist ve anti-emperyalist çalışmaların kapsamlı bir şekilde hazırlanmasıyla özdeşleştirildiğini" belirtiyor.

İkinci Dünya Savaşı patlak verdiğinde Frank, hareketin belgelerini yasal olarak yayınlamaya devam etmesi için İngiltere'ye gönderildi. *International Correspondence* (Uluslararası Yazışma) adlı bir yayın yayınladı, ancak yasadışı bir ikametgâh olarak kısa bir süre için bir İngiliz toplama kampında tutuldu.

İkinci Dünya Savaşı'nın sonunda, şu anki Fransız Troçkistlerinin yeniden birleşmesi için kampanya yürüttüğü Fransa'ya döndü Parti Communiste Internationaliste'in liderliğine katıldı. 1948 Dünya Kongresi'nde Ernest Mandel ve Michel Pablo'yu içeren uluslararası liderlik ekibine katıldı. 1948 Dünya Kongresi'nde Ernest Mandel ve Michel Pablo'yu içeren uluslararası liderlik ekibine katıldı.

1950'lerde ve 1960'larda PCI'in sürdürülmesinde önemliydi. 1963'te yeniden birleşmiş Dördüncü Enternasyonal'in Birleşik Sekreterliği'ne seçildi ve Kıtalararası Basım'ın editörlüğünü yaptı. PCI, 1968'de yeni Komünist Lig içinde çözüldüğünde, liderliğin bir parçasıydı ve ölümüne kadar bu ligde devam etti.

18 Nisan 1984'te öldü. Külleri Paris'teki Père Lachaise Mezarlığı'ndadır.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb119034580 (data)
* GND: 1155263332
* ISNI: 0000 0001 2022 8270
* LCCN: n80004384
* NKC: uk2011402711
* NLI: 987007278589505171
* NTA: 068245165
* SNAC: w6hn9dw2
* SUDOC: 026873389
* VIAF: 27064694
* WorldCat: lccn-n80004384

 |

Kaynakça
--------

1. ↑  "ETOL Writers: Pierre Frank". *www.marxists.org*. 23 Mart 2002 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Eylül 2022.
**Xuan** (Çince: 漢宣帝; pinyin: *Hàn Xuāndì*; MÖ 203-6 Temmuz MÖ 157), Çin'in Han Hanedanı'nın 10. imparatorudur. Saltanatı MÖ 74'ten MÖ 48 yılında ölümüne kadar sürmüştür. Bir tapınak adı alan sadece dört Batı Han imparatorundan biriydi (Gaozu, Wen ve Wu ile birlikte). Saltanatı sırasında, Han Hanedanı ekonomik ve askeri olarak başarılı oldu ve bölgesel bir süper güç haline geldi ve birçokları tarafından tüm Han tarihinin zirve dönemi olarak kabul edildi.

İmparator Xuan'ın hayat hikâyesi, bir zenginlikten paçavraya bir zenginlik hikâyesiydi. İmparator Wu'nun büyük torunu olarak bir prens olarak doğdu. Büyükbabası Liu Ju, İmparator Wu ve İmparatoriçe Wei'nin oğlu ve MÖ 91'de İmparator Wu'ya karşı büyücülük uygulamasıyla suçlanan ve başarısız bir ayaklanmaya zorlandıktan sonra intihar eden Han Hanedanı'nın veliaht prensiydi. Babası Liu Jin de ailesinin geri kalanıyla birlikte bu kargaşada öldü. İmparator Xuan o zamanlar sadece bir aylık bebekti ve sadece sempatik hapishane müdürü Bing Ji'nin koruması sayesinde hayatta kaldı ve MÖ 87'de İmparator Wu'dan ülke çapında bir af ile serbest bırakıldıktan sonra gençliğini halktan biri olarak yaşadı. Liu He'nin MÖ 74'teki 27 günlük kısa saltanatından sonra, 17 yaşındaki Liu Bingyi, Huo Guang tarafından taht için seçildi ve dedesinin MÖ 91'deki isyanı olmasaydı ironik bir şekilde onun olacak olan tacı devraldı.

İmparator Xuan, tarihçiler tarafından çalışkan ve parlak bir hükümdar olarak kabul edildi. Sıradan insanlar arasında büyüdüğü için, tabandan gelen nüfusun çektiği acıyı iyice anladı ve vergileri düşürdü, hükûmeti liberalleştirdi ve hükûmete yetenekli bakanlar görevlendirdi. Liu Xiang tarafından, Shen Buhai'nin eserlerini okumaya, astlarını kontrol etmek için Xing-Ming'i kullanmaya ve yasal davalara çok zaman ayırmaya düşkün olduğu söylendi. İmparator Xuan önerilere açıktı, iyi bir karakter yargıcıydı ve Huo Guang'ın ölümünden sonra İmparator Wu'nun ölümünden bu yana hatırı sayılır güç uygulayan Huo ailesi de dahil olmak üzere yozlaşmış yetkilileri ortadan kaldırarak gücünü pekiştirdi. Ancak, tüm Huo klanını idam etmesi daha sonra tarihçilerden geç Huo Guang'a "nankör" olduğu için ağır eleştiriler aldı.

Kaynakça
--------

|  |  |
| --- | --- |
|  | Wikimedia Commons'ta ***Xuan (Han)*** ile ilgili ortam dosyaları bulunmaktadır. |

1. ↑  Han-shu 9.1a; Dubs, Han-shu II. 189, 299–300
2. ↑  Herrlee G. Creel. Shen Pu-Hai: A Chinese Political Philosopher of the Fourth Century B. C. p. 155

|
|  |
| Xuan (Han) **Han Hanedanı** |
| Resmî unvanlar |
|
| Önce gelen:**Liu He** | **Çin imparatoru**MÖ 74 – MÖ 48 | Sonra gelen:**Yuan** |
|
**Suskunluk** veya **mutizm** (Latince *mutus* 'sessiz' kelimesinden), başkalarının konuşmalarını duyma yeteneğini korumaya veya sürdürmeye devam etmeye rağmen konuşmanın ortaya çıkmaması olarak tanımlanır. Mutizm tipik olarak, onları tanıyan başkalarının bakış açısından gözlemlenen konuşma eksikliğinden dolayı bir çocuğun veya bir yetişkinin konuşamaması olarak anlaşılır. Bu tür gözlemciler genellikle dilsiz bir kişinin aile üyelerini, bakıcılarını, öğretmenlerini ve doktorlar veya konuşma ve dil patologları gibi sağlık uzmanlarını içerir. Suskunluk, etiyolojiye (nedene) bağlı olarak kalıcı bir durum olmayabilir. Genel olarak, suskun olan biri birkaç farklı nedenden biri nedeniyle sessiz olabilir: organik, psikolojik, gelişimsel/nörolojik. Çocuklar için konuşma eksikliği gelişimsel, nörolojik, psikolojik veya fiziksel bir engel veya iletişim bozukluğuna bağlı olabilir. Önceleri konuşan ancak daha sonra konuşamayacak hale gelen yetişkinler için konuşma kaybı, yaralanma, hastalık, afazi olarak adlandırılan veya konuşma için gerekli beyin bölgelerini etkileyen ameliyattan kaynaklanıyor olabilir. Yetişkinlerde konuşma kaybı nadiren psikolojik nedenlerle ortaya çıkabilir.

Suskunluğun tedavisi veya yönetimi, konuşmanın olmamasına neyin sebep olduğuna bağlıdır. Konuşma yokluğunda, neden ve tedaviyi belirlemek için bir konuşma değerlendirmesi şiddetle önerilir. Konuşma yokluğunun tedavisi çeşitli durumlarda mümkündür. Konuşmanın yokluğunun kalıcı bir durum olduğu belirlenirse iletişime yardımcı olmak için bir dizi yardımcı ve artırıcı iletişim cihazı mevcuttur.

Kaynakça
--------

1. 1 2  Grippo (2001). "[Mutism in children]". *Revista de Neurología*. **32** (3): 244-246. doi:10.33588/rn.3203.2000376. ISSN 0210-0010. PMID 11310279.
2. ↑  "Language and Speech Disorders in Children | CDC". *Centers for Disease Control and Prevention* (İngilizce). 30 Ocak 2019. 10 Aralık 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Nisan 2020.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* BNF: cb12571398c (data)
* GND: 4170886-6
* LCCN: sh85089141
* NKC: ph394386
* NLI: 987007555870605171

 |