**Maria Wittek** (*diğer adıyla* "Mira", "Pani Maria"); d. 16 Ağustos 1899, Trębki, Gostynin - ö. 19 Nisan 1997, Varşova, Polonya) 18 yaşından itibaren Polonya Ordusunda ve ilgili kuruluşlarda görev yaptı ve emekli olduktan sonra 1991'de tuğgeneralliğe terfi eden ilk Polonyalı kadın oldu.

Erken dönem hizmet
------------------

Maria Wittek, Polonya'nın Rusya bölümünde doğdu ve büyüdü. Marangoz olan babası Stanisław Wittek, Polonya Sosyalist Partisi'nin (PPS) bir üyesiydi ve Rus yetkililer tarafından tutuklanmamak için 1915'te ailesiyle birlikte Ukrayna'ya taşındı. Maria lisedeyken Kiev'deki Polonya izci birliğine katıldı. Daha sonra Kiev Üniversitesi'nin matematik bölümündeki ilk kız öğrenci oldu. Aynı zamanda gizli Polska Organizacja Wojskowa'ya (Polonya Askeri Örgütü) katıldı ve Astsubay eğitim kursunu tamamladı. 1919'da Ukrayna'da Bolşeviklere karşı savaşan Polonya ordusu grubuna katıldı. Daha sonra 1920'de Kadın Gönüllülerinin bir üyesi olarak Lwów (şimdi Lviv) savaşında savaştı ve ilk kez Polonya'nın en yüksek madalyası Virtuti Militari ile ödüllendirildi.

Savaşlar arasında
-----------------

1928'den 1934'e kadar kadınları askerlik hizmeti için eğiten bir organizasyon olan Przysposobienie Wojskowe Kobiet'in komutanıydı. 1935'te Varşova yakınlarındaki Bielany'deki Beden Eğitimi ve Askeri Eğitim Enstitüsü'nün kadın bölümünün başına atandı.

İkinci Dünya Savaşı'nda
-----------------------

Polonya İstilası sırasında (1939), Kadın Askeri Yardım Taburlarının komutanıydı. Ekim 1939'da, daha sonra Ana Ordu olacak olan yeraltı ZWZ örgütüne katıldı. General kadrosunda Grot-Rowecki ve sonrasında Bor-Komorowski olan Kadın Ordusu Hizmetlerinin başındaydı. Varşova Ayaklanması'nda savaştı ve yarbaylığa terfi etti. Teslim olduktan sonra Almanlar tarafından esir alınmaktan kurtuldu ve Varşova harabelerinde sivillerin arasına karıştı. Ocak 1945'te dağılıncaya kadar Ana Ordu'nun kurmay pozisyonunda devam etti.

 Varşova'daki Askeri Müze'deki Maria Wittek Anıtı

Savaştan sonra
--------------

Polonya'nın komünist hükûmeti Beden Eğitimi ve Askeri Eğitim Enstitüsü'nü yeniden açtığında, başlangıçta kadın bölümü başkanı olarak önceki pozisyonuna geri döndü. Ancak 1949'da komünist yetkililer tarafından tutuklandı ve birkaç ay hapis yattı. Serbest bırakıldıktan sonra bir gazete büfesinde çalıştı. "Kadın Tarihi Komisyonu"nun kurulmasını başlattı. Polonya'da komünist yönetimin çöküşünden sonra, Başkan Lech Wałęsa 2 Mayıs 1991'de tuğgeneral ünvanını verdi. Böylece general rütbesine ulaşan ilk Polonyalı kadın oldu. Hiç evlenmedi.

19 Nisan 2007'de, ölümünün 10. yıldönümünde, Varşova'daki Polonya Ordusu Müzesi'nde gerçek boyutlu bir bronz anıtının açılışı yapıldı.

Ödüller
-------

* Virtuti Militari'nin Gümüş Haçı, - iki kez
* Kılıçlı Haç Haçı, (*Krzyż Niepodległości*)
* Cesaret Haçı (*Krzyż Walecznych*)
* Ayaklanmanın Varşova Haçı

Ayrıca bakınız
--------------

* Wanda Gertz
* Polonyalılar listesi
* Halszka Wasilewska (asker)
* Elżbieta Zawacka

Dış bağlantılar
---------------

* Polonya "Rzeczpospolita" gazetesinde makale, 2 Mayıs 1997
* Savunma Bakanlığı bülteni 19 Nisan 2007 - Lehçe
* M. Ney Krwawicz, Polonya İç Ordusunun Kadın Askerleri 21 Temmuz 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
* Askeri Müze, Varşova'daki General Wittek Anıtı

Kaynakça
--------

1. ↑  "Serwis Rzeczypospolitej Polskiej". 27 Eylül 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi.
2. ↑  "MARIA WITTEK, NASZ CZŁOWIEK W KIJOWIE". 25 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 1245955527
* ISNI: 0000 0001 1230 0818
* VIAF: 163582433
* WorldCat: viaf-163582433

 |