**Aleksandrov Gay** (Rusça: Алекса́ндров Гай), Rusya'nın Saratov Oblastı'nda 8.772 (2021 Nüfus Sayımı) nüfuslu bir köydür (selo).

Coğrafya
--------

Yerleşim yeri, oblastın idari merkezi olan Saratov'un yaklaşık 240 km güneydoğusunda ve Kazakistan sınırına yaklaşık 15 km uzaklıktadır. Hazar Depresyonu'nun kuzey kenarındaki bozkır arazisinde, Bolşoy Uzen Nehri'nin her iki tarafında yer almaktadır.

Aleksandrov Gay, Aleksandrovo Gayskiy Rayonu'nun idari merkezi ve toplam 54 köyü içeren kırsal belediye *(selskoye poseleniye)* statüsüne sahip *Aleksandrovo-Gayskoye munitsipalnoye obrazovaniye'*nin merkezidir. Aleksandrov Gay dışında en büyük yerleşim yerleri, her biri 500'den fazla nüfusa sahip Kamyshki (20 km kuzeybatıda), Kanavka (27 km kuzeyde), Lukov Kordon (30 km kuzeybatıda), Priuzenskiy (13 km güneydoğuda) ve Varfolomeyevka'dır (30 km güneybatıda); diğer 8'inin nüfusu 100'den fazla, 15'inin nüfusu 10'dan fazla, 10'unun nüfusu 10'un altında ve 15'inin nüfusu yoktur (2010 itibarıyla).

Tarih
-----

Köy, 17. yüzyılın sonunda az sayıda Kazak göçebe tarafından kurulmuştur. (20. yüzyıla kadar "Kırgız" olarak adlandırıldılar). Daha sonra serflikten kaçan Rus köylüler bölgeye yerleşmiştir. Aşağı Volga'nın doğusundaki toprakların 1762'de Rusya'daki Eski İnananlar'ın yerleşimi için serbest bırakılmasından sonra, Alexandrov Gay bölgedeki merkezlerinden biri haline geldi ve Ruslar ile bozkır sakinleri arasında önemli bir ticaret noktasına dönüştü. Köy başlangıçta Uyezd Saratov'a bağlıydı. 1835'ten itibaren Saratov Valiliği'ne bağlı yeni kurulan Novouzensk Uyezd'ine, sonra 1851'de yeni kurulan Samara Valiliği'ne devredildi.

Kasaba 1895'te "Özel Ryazan-Uralsk Demiryolu Şirketi" tarafından işletmeye açılan demiryolu hattı ile ekonomik olarak hareketlendi. Başlangıçta Dar Hatlı (hat açıklığı 1000 mm) olarak inşa edildi. Urbach (bugün Pushkino)'dan başlayarak Krasni Kut ve Novouzensk üzerinden Aleksandrov Gay'e kadar olan kısım tamamlandı. Urbach'da, daha önce inşa edilen Pokrovsk (bugün Engels) ile Uralsk (bugün Kazakistan'da Oral) arasındaki demiryolu hattına bağlandı. 1906'da Krasni Kut'a kadar olan dar hat, Geniş Hat'a dönüştürüldü. Kalan bölümler 1919'a kadar, başka kaynaklara göre ise 1922'den sonra tamamlandı.

Rus İç Savaşı sırasında, Bolşevikler 1919-1921 yılları arasında, Hazar Denizi'nin kuzeydoğusunda Emba Nehri havzasındaki petrolü Rusya'nın merkezine taşımak için Alexandrov Gay tren istasyonundan başlayarak *Algemba* (*Aleksandrov Gay* ve *Emba* dan türetildi) demiryolu ve boru hattını inşa etmeye çalışmışlardır. Ancak lojistik sorunlar ve hastalıklar nedeniyle büyük can kayıpları yaşandı ve proje başarısızlıkla sonuçlandı.

1935 yılında Novouzensk Rayonu'nun bir kısmı bölündü ve başka bir rayon oluşturuldu. Aleksandrov Gay bu rayonun idari merkezi oldu ancak 1960 yılında rayon geçici olarak Novouzensk rayonuna yeniden dahil edildi. Aleksandrov Gay köyüne 1967 yılında kentsel tip yerleşim yeri statüsü verildi. 1973'te rayon tekrar oluşturuldu. 1996 yılında köy (selo) oldu.

### Nüfus gelişimi

Son sayımlara göre nüfus değişimi; 8.772 (2021 Nüfus Sayımı); 9.728 (2010 Nüfus Sayımı); 9.993 (2002 Rusya Nüfus Sayımı); 9.611 (1989 Sovyet Nüfus Sayımı); 8.779 (1979 Sovyet Nüfus Sayımı).

| Yıl | Nüfus |
| --- | --- |
| 1897 | 8449 |
| 1939 | 5454 |
| 1959 | 4763 |
| 1970 | 8088 |
| 1979 | 8779 |
| 1989 | 9611 |
| 2002 | 9993 |
| 2010 | 9728 |
| 2021 | 8772 |

*Not:* Nüfus sayımı verileridir

Ekonomi
-------

Aleksandrov Gay, Orta Asya'dan (Orta Asya-Merkez boru hattı sistemi) gelen doğal gaz ana hatlarının Rusya'ya giriş yaptığı yerde bulunur. Ayrıca Rusya'nın doğalgaz ihracat hatları olan *Soyuz* ve Orenburg-Novopskov da Rusya'ya buradan giriş yapar.

Ulaşım
------

Aleksandrov Gay, 152 km uzaklıktaki Krasni Kut şehrinde, (Saratov - Pushkino - Astrahan) ana hattından ayrılan bir demiryolu hattının son durağıdır. Hat esas olarak yük taşımacılığı için kullanılmaktadır. Yolcu taşımacılığına birkaç yıl ara verildikten sonra, 2015 yılında yeniden açıldı ve haftada iki kez Saratov oblast merkezine seferler düzenlenmeye başlandı. (son güncelleme Kasım 2017)

Hattın son bölümünde Novouzensk - Aleksandrov Gay arasında; Pushkino'nun doğusunda (Engels - Yerşov - Kazakistan sınırı) otoyolundan ayrılan A-298 karayolu, demiryolu hattına paralel olarak Aleksandrov Gay'e kadar devam eder. Engels - Kazakistan arasındaki otoyol (eski adıyla R236) Avrupa Yolu E-38'in bir parçasıdır.

Dış bağlantılar
---------------

* Rayon yönetiminin resmi web sitesi (Rusça)

Kaynakça
--------

1. 1 2  Rus Federal Devlet İstatistik Servisi. Всероссийская перепись населения 2020 года. Том 1 [Tüm Rusya 2020 Nüfus Sayımı, vol. 1] (XLS) (Rusça). Rus Federal Devlet İstatistik Servisi (Rosstat). Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
2. ↑  "Кровавые стройки века". *History Lost*. 9 Eylül 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2015.
3. ↑  Rus Federal Devlet İstatistik Servisi (2011). "Всероссийская перепись населения 2010 года. Том 1" [Tüm Rusya 2010 Nüfus Sayımı, vol. 1]. *Всероссийская перепись населения 2010 года [Tüm Rusya 2010 Nüfus Sayımı]* (Rusça). Rus Federal Devlet İstatistik Servisi (Rosstat). Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
4. ↑  Rus Federal Devlet İstatistik Servisi (Rosstat) (21 Mayıs 2004). "Численность населения России, субъектов Российской Федерации в составе федеральных округов, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов – районных центров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более человек" [Rusya'nın, Federal Bölgelerinin, Federal Bölümlerinin, Rayonların, Kentsel Yerleşimlerinin, Kırsal Yerleşimlerinin-İdari Merkezlerinin ve Nüfusu 3.000'in Üzerinde Olan Kırsal Yerleşimlerinin Nüfusu] (XLS). *Всероссийская перепись населения 2002 года [Rusya genelinde 2002 Nüfus Sayımı]* (Rusça). Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
5. ↑  "Всесоюзная перепись населения 1989 г. Численность наличного населения союзных и автономных республик, автономных областей и округов, краёв, областей, районов, городских поселений и сёл-райцентров" [Tüm Birlik 1989 Nüfus Sayımı: Birlik ve Özerk Cumhuriyetler, Özerk Oblastlar ve Okruglar, Kraylar, Oblastlar, Rayonlar, Kentsel Yerleşimler ve Kırsal Yerleşim Merkezleri Olarak Hizmet Veren Köylerin Mevcut Nüfusu]. *Всесоюзная перепись населения 1989 года [Tüm Birlik 1989 Nüfus Sayımı]* (Rusça). Институт демографии Национального исследовательского университета: Высшая школа экономики [Ulusal Araştırma Üniversitesi Demografi Enstitüsü: Ekonomi Yüksek Okulu]. 1989 – *Demoscope Weekly* vasıtasıyla. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
6. ↑  "Всесоюзная перепись населения 1979 г. Национальный состав населения по регионам России" [Tüm Birlik 1979 Nüfus Sayımı. Rusya'nın bölgelerine göre nüfusun etnik bileşimi] (XLS). *Всесоюзная перепись населения 1979 года [Tüm Birlik 1979 Nüfus Sayımı]* (Rusça). 1979 – *Demoscope Weekly* (Devlet Üniversitesi Demografi Enstitüsü'nün web sitesi - Ekonomi Yüksek Okulu. vasıtasıyla. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
7. 1 2  Google Earth