**Miss Azerbaycan Güzellik Yarışması**, ülkenin en güzel kadınını seçmek amacıyla Azerbaycan'da düzenlenen ulusal güzellik yarışmasıdır. Kazananlar Azerbaycan'ı uluslararası güzellik yarışmalarında temsil eder. Azerbaycan'ın bağımsızlığını kazanmasından sonra ilk kez 1996 yılında düzenlendi.

Tarih
-----

### Devrim öncesi dönem

#### Tuğra Hanım

Azerbaycanlı kadınların uluslararası güzellik yarışmalarına ilk katılımı, devrimden önceki dönemde başlar. 1912 yılında Tiflis'te düzenlenen "Miss Kafkas" güzellik yarışmasında Azerbaycanlı Mir Asgarkhan Talishinsky'nin kızı Tuğra Hanım Talyshinskaya, Rusya'nın şan tacını ve güney güzeli unvanını kazandı. Bütün Rusya güzellik yarışmasında "Miss Russia 1912" unvanını aldı.

#### Sona Mehmandarova

[[Fayl:Sona Mehmandarova.jpg|küçükresim|198x198pik| 1912'de Paris'te "Dünya Güzeli" unvanını kazanan Sona Mehmandarova]]
Lenkeran şehir reisi Nağı Bey'in kızı ve Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti Savunma Bakanı Samad Bey Mehmandarov'un yeğeni olan Sona Mehmandarova, daha büyük başarılar elde etmiştir.

Lenkeran güzeli ilk başarısını, halk meclisinin (şimdiki adıyla Azerbaycan Devlet Filarmonisi) yeni binasında düzenlenen Bakü güzellik yarışmasını kazanarak elde etti. Bu başarı, taşralı genç kızın parlak ama zor kaderinde bir dönüm noktasıydı. Ardından Tiflis'teki "Miss Kafkas" yarışmasını kazandı. Bütün Rusya yarışmalarında büyük bir başarı ile "Miss Rusya" unvanını kazandı.

Son olarak, Sona Mehmandarova'nın en büyük başarısı, zümrüt taç ve "Miss World" adlı Paris güzellik yarışmasının Grand Prix'siydi  Şaşırtıcı başarının ardından "Miss World", Rusya'nın başkentinin merkezinde lüks bir konak satın aldı, Petersburg'a taşındı ve yüksek sosyetenin aktif bir üyesi oldu. 1966 yılında Bakü'ye döndü. Mezarının nerede olduğuna dair kesin bir bilgi yoktur.

### Devrim sonrası dönem

15 Ağustos 1996'da ülkenin bağımsızlığını kazanmasının ardından ilk kez Bakü Opera ve Bale Tiyatrosu'nda ulusal güzellik yarışması düzenlendi. Yarışma ilk olarak "Miss Bakü" olarak adlandırıldı. Narmina Zarbaliyeva, yarışmanın açık ara en favori yarışmacısıydı ve böylece yarışmayı kazandı. Natella Karimova ise "Vitse-Miss Bakü" unvanıyla ikinci oldu.

1997 yılından itibaren yarışmaya "Miss Azerbaycan" adı verildi ve bu yılın galibi Rzayeva Gülsara oldu. Geçen yılın galibi ise bu yıl "Vitse Miss Azerbaycan" unvanının sahibi oldu.

Kazananlar
----------

| Yıl | İsim | Memleket | Not |
| --- | --- | --- | --- |
| 1996 | Narmina Zarbaliyeva | Bakü | İstanbul'da düzenlenen "World's Best Model 1995" yarışmasına katıldı. |
| 1997 | Gülsara Rzayeva  | Bakü |  |
| 1998 | Fatma Abasguliyeva  | Bakü |  |
| 1999 | yarışma düzenlenmedi | Bakü |  |
| 2000 | Aygün Rüstemli  | Bakü |  |
| 2001 | Valida Abasova  | Bakü |  |
| 2002 | Lala Mustafayeva  | Bakü |  |
| 2003 | Sabina Haşimova  | Bakü |  |
| 2004 | Olesya Sergeyeva  | Bakü | Çin'in Huhhot kentinde düzenlenen "Miss Intercontinental 2004" yarışmasına katıldı. |
| 2005 | Şavkat Kasımova | Bakü |  |
| 2006 | Günay Musayeva | Bakü |  |
| 2010 | Gülnara Alimuradova  | Bakü | "Miss Universe 2010" yarışmasına sponsoru olmadığı için katılamadı. |
| 2012 | Aysel Manafova  | Bakü | Moskova'da düzenlenen "Miss Universe 2013"e katıldı ve "Miss Universe" yarışmalarına katılan ilk "Miss Azerbaycan" oldu.
Yarışmanın ana organizatörlerinden Araz Agalarov tarafından desteklendi. |
| 2013 | Fidan Memmedova  | Bakü |  |
| 2014 | Javidan Kurbanova  | Bakü | İspanya'da "Queen of the Universe 2015" yarışmasında üçüncü oldu ve "Miss Photogenic Award" ödülünü kazandı. |
| 2015 | Natalya Sokolevskaya  | Gomel |  |
| 2016 | Oksana Barkhatova  | Rostov |  |
| 2017 | Raziyat Aliyeva  |  |
| 2018 | Narmina Hacıyeva  | Bakü |
| 2019 | Samra Hüseynova | Sumgayıt |  |
| 2020 | Banu Shujai | Bakü |  |
| 2021 | Milan Babayeva  | Bakü |  |

Uluslararası güzellik yarışmalarına katılım
-------------------------------------------

### Azerbaycan'da düzenlenen yarışmalar

2002 yılında Bakü'de ilk kez düzenlenen "Miss Hazar - 2002" adlı güzellik yarışmasının birincisi, Azerbaycan temsilcisi Lala Mustafayeva oldu.

Eylül 2012'de Bakü'de, dünyanın 24 ülkesinden modellerin 25.000 Euro değerinde bir elmas taç için yarıştığı uluslararası güzellik yarışması "Miss Civilization of The World 2012" düzenlendi. Kazanan, Karadağ temsilcisi Jovana Lekiç oldu.

### Yurt dışındaki yarışmalara Azerbaycan'ın katılımı

2003 yılında, Azerbaycanlı Natavan Hajiyeva, Amerika Birleşik Devletleri'nde her yıl düzenlenen "Çocukların Dünyası" adlı çocuk güzellik yarışmasını kazandı. Natavan, iki kupa ve yedi madalya kazanarak tüm adaylıklarda diğer yarışmacıları geride bıraktı.

Mart 2009'da Azerbaycan'ın iki temsilcisi Aygul Mammadova ve Bahar Shikhaliyeva, ilk kez Antalya'da düzenlenen "Uluslararası Engelli Kadınlar Güzellik Yarışması"na katıldı.

#### Kainat güzeli yarışmalarına katılım

Azerbaycan ilk kez 2013 yılında "Miss Universe" yarışmasında temsil edildi. Azerbaycan'ın yarışmaya gönderdiği yarışmacı, "Miss Azərbaycan 2012" unvanını kazanan Aysel Manafova oldu.

Bölgesel yarışmalar
-------------------

### "Bahar Güzeli" yarışması

Nevruz bayramı arifesinde Azerbaycan'ın birçok bölgesinde ve başkent Bakü'de "Bahar Güzeli" yarışması düzenlenmektedir. Yarışmayı kazanmak için kızların güzel şiir söylemeyi, dans etmeyi, güzel konuşmayı, süslemeler yapmayı ve çiçeklerle süsleme yapmayı bilmeleri gerekmektedir. Kazanan genç kız, tatil etkinliklerinde baharı simgeleyen "Bahar Güzeli" rolünü oynar.

### "Balaca miss ve mister Azerbaycan - 2007"

13 Temmuz 2007'de Azerbaycan Moda Derneği tarafından düzenlenen "Balaca miss ve mister Azerbaycan-2007" yarışmasının son etabı Bakü'deki "Karvan" düğün salonunda yapıldı. Kazananlar, yaş kategorilerine göre belirlendi: 13 ila 15 yaş arası büyük yaş kategorisinin kazananları Sara Aliyeva ve Elnur Abbasov oldu. 9 ila 12 yaş arası orta yaş kategorisinin kazananları Sharkiya Dadashova ve Elshad Abbasov oldu. 4 ila 8 yaş arası genç yaş kategorisinin kazananları ise Günel Ahundova, Rauf Hajiyev ve Kamilla Niyazova oldu. Her üç yaş grubunda da kazananlar, ABD'de düzenlenen "Küçüklerin Dünyası" yarışmasına katılmıştır.

Kaynakça
--------

1. 1 2   Агаддин Бабаев. Газета "Азербайджанский Конгресс" № 44(94), 7 ноября 2008 года (rus)
2. ↑  "Keçmişə güzgü tutan abidə 9 Nisan 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi." Azerbaijan-news
3. 1 2 3  "Dünyanı fəth edən gözəllik 23 Ağustos 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi." Regionplus
4. ↑  Sona xanım Mehmandarova - qəbri bilinməyən dünya gözəli 22 Aralık 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. Nazirlər Kabineti yanında Azərbaycan Tərcümə Mərkəzi
5. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10
6. ↑  Завершился конкурс красоты - Миссис Азербайджан 2003 29 Temmuz 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (*rus)*
7. ↑   24 Eylül 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (*rus)*
8. ↑  Гламурная фотосессия «Мисс Азербайджан 2010» Гюльнары Алимурадовой 19 Mayıs 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (*rus*)
9. ↑  "Gulnara Alimuradova Miss Azerbaijan" 3 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. *Beauty Pageant News*. (*ing*)
10. ↑  "Oksana Barkhatova has been elected as Miss Azerbaijan 2016" 23 Ağustos 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.. thegreatpageantcommunity. 7 August 2016 (*ing*)
11. ↑  "Azərbaycanın ən gözəlləri məlum oldu". 16 Temmuz 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2022.
12. ↑  "В Баку прошел финал национального конкурса красоты Miss & Mister Azerbaijan-2018". 8 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2022.
13. ↑  "Miss Azerbaijan 2021". *teref.az*. 29 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Ağustos 2022.
14. ↑
15. ↑  ""Miss Civilization of The World-2012" gözəllik müsabiqəsinin final mərasimi Bakıda keçiriləcəkdir 29 Temmuz 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. "AzərTac Azərbaycan Dövlət İnformasiya Agentliyi
16. 1 2  ""Miss Civilization of The World" bəlli oldu[*ölü/kırık bağlantı*] "Səs İnformasiya Agentliyi
17. 1 2  "BALACA MİSS VƏ MİSTER AZƏRBAYCAN-2007" MÜSABİQƏSİNİN QALİBLƏRİ ÖLKƏMİZİ ABŞ-DA TƏMSİL EDƏCƏKLƏR 29 Temmuz 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi." AzərTac
18. ↑  "ANTALYADA ƏLİL QADINLARIN BEYNƏLXALQ GÖZƏLLİK MÜSABİQƏSİ KEÇİRİLƏCƏKDİR 29 Temmuz 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi." AzərTac
19. ↑  "Azərbaycan ilk dəfə "Kainat gözəli- 2013"də iştirak edəcək 23 Ağustos 2022 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. " Oxu
20. ↑  Novruz bayramı ensiklopediyası, Bakı, 2008, "Şərq Qərb", 208 səh.
21. ↑  "Состоялся конкурс «Маленькие мисс и мистер Азербайджана – 2007 16 Haziran 2013 tarihinde Archive.is sitesinde arşivlendi" Day, arxivləşdirmə