**Katılma tepkimeleri**, bir organik molekülün yapısına dışarıdan başka bir molekülün katılmasıdır. Organik kimyada yapısında karbon-karbon çift bağı (Alken) ya da karbon-karbon üçlü bağı (Alkin) bulunduran molekülerlerin yapısına dışarıdan en az iki elementin girmesiyle gerçekleşen tepkimelerdir. İşte bu tepkimeler sonucu yapısında çoklu bağ bulunduran moleküldeki çoklu bağlar kırılarak yerlerine tekli bağlar oluşur.

Alkenlerde Katılma Tepkimeleri
------------------------------

Bilindiği gibi Alkenler yapılarında en az bir tane karbon-karbon çift bağı bulunduran organik bileşiklerdir. İşte katılma tepkimeleri bu çift bağın bulunduğu karbon atomları arasında gerçekleşmektedir. Bu çift bağlardan birisi pi(π) bağı diğeri de sigma (σ) bağı olarak adlandırılır. İşte bu tepkime sırasında karbon-karbon arasında bulunan çift bağdaki pi (π) bağı kırılır yerine tepkimeye giren molekülerle iki yeni sigma (σ) bağı oluşturulur. Alkenlerde katılma tepkimeleri sonunda Alkanlar oluşur.

|  |
| --- |
| **Alkenlerde katılma (Addition) tepkimelereni gösteren bir şema** |
| Alkenlerde katılmayı gösteren genel bir mekanizmaAlkenlerde katılmayı gösteren genel bir mekanizma |
| Hidrojenasyon | Alkenlere Hidrojen katılmasıAlkenlere Hidrojen katılması |
| Halojenleme | Alkenlere Halojen katılmasıAlkenlere Halojen katılması |
| Hidrohalojenleme | Alkenlere Hidrojen ve Halojenür katılmasıAlkenlere Hidrojen ve Halojenür katılması |
| Hidrasyon | Alkenlere suyun katılması Alkenlere suyun katılması |
| Asitlerin Katılması | Alkenlere Asitlerin katılması Alkenlere Asitlerin katılması |

Hidrojen halojenürler (HI, HBr, HCl, HF) alkenlerin yapısına girerler. Eğer asimetrik Alkenler asimetrik molekülerle tepkimelere girerse, burada artı yüklü olan parçacık karbon-karbon çift bağında bulunan ve en fazla hidrojenin bağlı olduğu karbona bağlanırlar. İşte bu şekilde artı yükle yüklü parçacığın en fazla hidrojenin bulunduğu karbonu seçmesine Markownikow kuralı denir.

|  |
| --- |
| **Büten üzerinden asimetrik alkenlere katılmayı gösteren bir mekanizma** |
|  |
| Burada hidrojenin bağlanacağı karbon atomu önemlidir. Eğer Hidojen atomu ikinci karbona bağlanırsa  **1a** gösterilen ve daha kararlı olan Karbonuyum iyon oluşur. Şayet ikinci karbon yerine birinci ye bağlanırsa bu sefer **2b** ile gösterilen Karbonuyum iyonu oluşur. Böyle durumlarda **2a** durumdaki olan ürünün oluşması  daha muhtemeldir çünkü ikincil karbonyum iyon birincil karbonyum iyondan daha kararlıdır. İşte bu şekilde  daha kararlı olan karbonyum iyonun oluşmasına Markownikow Kuralı denir. **2b** ile gösterilen ürün oluşmaz  çünkü kararlı karbonyum iyonları önceliklidir. |

Kaynakça
--------

Harold Hart, Leslie E. Craine, David J. Hart, Christopher M. Hadad: Organik Kimya

T.W Graham Solamons (Yazar), Craig B. Fryhle (Yazar),Güral Okay (Çeviri Editörü), Yılmaz Yıldırır (Çeviri Editörü) Organik Kimya, (Organik Chemsty), 7. Basımdan Çeviri, Literatür Yayıncılık 2002, ISBN 975-8431-87-0.

1. ↑  Siegfried Hauptmann: Organische Chemie, 2. Auflage, VEB Deutscher Verlag für Grundstoffindustrie, Leipzig, 1985, S. 203, ISBN 3-342-00280-8.

|  |  |
| --- | --- |
| Otorite kontrolü Bunu Vikiveri'de düzenleyin | 
* GND: 4141380-5
* LCCN: sh85000819
* NKC: ph216404
* NLI: 987007292953005171

 |