สำหรับภาพยนตร์โดยปีเตอร์ แจ็กสัน ดูที่ เดอะฮอบบิท: สงคราม 5 ทัพ

สงครามห้าทัพหรือสงครามห้าเหล่าทัพ เป็นเหตุการณ์สำคัญที่ปรากฏในช่วงท้ายของฮอบบิทบทประพันธ์ประเภทวรรณกรรมเยาวชนของเจ.อาร์.อาร์.โทลคีน ในชุดปกรณัมมิดเดิ้ลเอิร์ธ ซึ่งปรากฏในบทที่17 เมฆหมอกปะทุขึ้น ซึ่งจัดได้ว่าเป็นหนึ่งในสองสงครามสำคัญในประวัติศาสตร์ช่วงปลายยุคที่3 (อีกสงครามคือศึกที่ทุ่งเพลานอร์)

สาเหตุของสงครามห้าทัพ
---------------------

สงครามห้าทัพเป็นเหตุการณ์สืบเนื่องจากการตายของสม็อก โดยเหล่ามนุษย์จากเมืองลอยน้ำเอสการอธแห่งทะเลสาบลองเลคและเหล่าพรายจากชายป่าเมิร์กวู้ด ได้เดินทางมาที่ภูเขาโลนลี่ พระราชวังของธราอินกษัตริย์แห่งขุนเขาที่กลายเป็นคลังสมบัติของสม็อก เพื่อทวงค่าเสียหายที่สม็อกทำไว้กับเมืองเอสการอธ หลังจากพวกคนแคระบุกรังของมัน ไม่ว่าเหล่าคนแคระจะตายหรืออยู่(เหล่าพรายไม่ได้รับความเสียหายใดๆ แต่ต้องการทวงคืน gem of Lasgalen เป็นคริสตัลสีขาวที่ล้ำค่า ธรันดูอิล กล่าวว่ามันเป็น heirloom ของเขา มันคือหินที่ธรันดูอิลส่งไปที่คนแคระแห่งเอเรเบอร์เพื่อขอให้ทำสร้อยคอให้ภรรยา แต่กลายเป็นว่าธรอร์ คุณปู่ของธอรินกลับไม่ยอมคืนให้) เมื่อพวกของมนุษย์และพรายไปถึงและยื่นข้อเสนอต่อธอริน กลับได้รับคำปฏิเสธจากธอรินโดยเขาให้เหตุผลว่าจะยอมเจรจากับผู้ไม่มีอาวุธเท่านั้น ทำให้การตั้งค่ายยืดเยื้อ จนดาอิน ไอออนฟุตกษัตริย์แห่งคนแคระที่ทราบข่าวจากธอรินยกทัพคนแคระมาจากเขาไอร์ออน(หรือเขาเหล็ก)มาช่วย ระหว่างสถานการณ์ตึงเครียดนี้บิลโบ แบ็กกินส์ได้ขโมยอาร์เคนสโตนไปเพื่อยุติสงครามโดยนำไปให้เหล่ามนุษย์และพราย ซึ่งทำให้เขาโดนขับไล่ออกจากภูเขาโลนลี่และดาอินเดินทัพมาเร็วขึ้น เมื่อดารินมาถึงกลับโดนทัพมนุษย์และพรายขวางไว้ เกือบจะเกิดการปะทะขึ้นแต่ทัพผีร้ายและหมาป่าวอร์ก ได้เดินทัพมาเพื่อแก้แค้นแทนหัวหน้าของมันที่ถูกพวกคนแคระฆ่าตายในเทือกเขามิสตี้ ทัพของมนุษย์,พราย และคนแคระจึงต้องรับทัพของผีร้ายและหมาป่าวอร์ก ที่เขาโลนลี่รวมเป็น 5 ทัพ จึงเรียกชื่อว่า สงครามห้าทัพ

ผู้เข้าร่วม
-----------

### ฝ่ายทัพมนุษย์(ธงสีน้ำเงิน)

1.บาร์ด
ผู้นำทัพมนุษย์ ภักดีต่อเจ้าเมืองเอสการอธ เป็นผู้สังหารสม็อกโดยใช้ลูกศรดำ นำทัพมนุษย์ต่อรองสมบัติแห่งภูเขาโลนลี่และในสงครามห้าทัพ

### ฝ่ายทัพเอลฟ์(ธงสีเขียว)

ธรันดูอิล กษัตริย์แห่งเหล่าพราย นำทัพพรายต่อรองสมบัติแห่งภูเขาโลนลี่และเข้าร่วมสงครามห้าทัพ

### ฝ่ายทัพคนแคระ

1.ธอรินหรือธอรินที่ 2 โอเคนชีลด์
ผู้นำคณะนักเดินทางปราบสม็อก เป็นผู้ครอบครองสมบัติแห่งผู้เขาโลนลี่ ปรารถนาเพชรอาร์เคนสโตน นำเหล่านักเดินทางเข้าร่วมสงครามห้าทัพและบาดเจ็บสาหัสจนตาย

2.ดาอิน ไอออนฟุต
ผู้นำทัพคนแคระจากภูเขาเหล็กหรือภูเขาไอร์ออน เข้าร่วมสงครามห้าทัพและได้ครองราชย์เป็นกษัตริย์แห่งภูเขาโลนลี่

### ฝ่ายผีร้าย(ธงสีดำ)

### ตัวละครอื่นๆ

1.บิลโบ แบ๊กกิ้นส์
ฮอบบิทจากไชร์ ฉายาหัวขโมยเป็นผู้มอบอาร์เคนสโตนแก่บาร์ค เข้าร่วมสงครามห้าทัพขณะใส่แหวน

2.แกนดัล์ฟ
พ่อมดเทา เข้าร่วมสงครามและคอยช่วยเหลือคณะนักเดินทาง

สงครามห้าทัพ
------------

สงครามเริ่มขึ้นหลังจากการประจัญบานระหว่างทัพมนุษย์และพรายกับทัพคนแคระ เมื่อทัพผีร้ายบุกมาทางทิศเหนือ ฝ่ายพรายได้ยึดซอกเขาทิศใต้เป็นฐานที่มั่น ฝ่ายมนุษย์ยึดซอกเขาด้านตะวันออกเป็นฐานที่มั่น ทั้งสองฝ่ายรวมเป็นทัพผสมบุกต้อนจนทัพผีร้ายและหมาป่าวอร์กล่าหนี แต่ต่อมากองกำลังจากภูเขาก็บุกมาสมทบจนทัพผสมแตกจึงต้องไปตั้งหลักที่ภูเขาโลนลี่ หลังธอรินเข้าร่วมฝ่ายทัพผสม แต่ก็ถูกตีจนแตกพ่าย ต่อมาพญาอินทรีได้มาช่วยรบแต่ไม่เป็นผล จนสุดท้ายบีออร์นได้มาช่วยรบและพุ่งเข้าสังหารจอมผีร้ายจนตาย ทัพผีร้ายล่าถอยและถูกสังหารมากมาย

บทสรุป
------

หลังเสร็จศึกฟิลีและคิลีตาย ธอรินบาดเจ็บจากการพยายามสังหารจอมผีร้ายและตายในที่สุด ทัพผีร้ายและหมาป่าวอร์กพ่ายแพ้ยับเยิน บาร์ดครองเดล และดาอิน ไออ้อนฟุตครองเขาโลนลี่ ทั้งหมดแบ่งสมบัติ แผ่นดินในดินแดนป่าสงบสุขชั่วคราว(จนกระทั่งสงครามแหวน)

อ้างอิง
-------

หนังสือฮอบบิทโดย เจ.อาร์.อาร์. โทลคีน สุดจิต ภิญโญยิ่งแปล พิมพ์ครั้งที่6