บทความนี้เกี่ยวกับตำแหน่งในราชวงศ์ญี่ปุ่น ในช่วงหลังคริสต์ทศวรรษที่ 1880 สำหรับตำแหน่งโบราณที่มีชื่อในภาษาญี่ปุ่นเหมือนกัน ดูที่ ไนไดจิง
**ผู้รักษาพระราชลัญจกรของญี่ปุ่น หรือ สมุหพระราชลัญจกร** (ญี่ปุ่น: 内大臣; โรมาจิ: *ไนไดจิง*) เป็นตำแหน่งทางการบริหารที่ไม่อยู่ในตำแหน่งคณะรัฐมนตรีในรัฐบาลของ จักรวรรดิญี่ปุ่น รับผิดชอบในการรักษาพระราชลัญจกรและตราประทับของญี่ปุ่น ตำแหน่งสมัยใหม่ของผู้รักษาพระราชลัญจกรนั้นเหมือนกันกับ ไนไดจิง แค่ในนามเท่านั้นและไม่ควรสับสน ตำแหน่งถูกยกเลิกในปี ค.ศ. 1945 หลัง สงครามโลกครั้งที่สอง

ประวัติ
-------

### ยุคเมจิ

ตำแหน่งผู้รักษาพระราชลัญจกรในสมัยใหม่ ถูกสถาปนาขึ้นในปี ค.ศ. 1885 หลังจากที่รัฐบาลเมจิได้จัดตั้งคณะรัฐมนตรีญี่ปุ่น แต่อย่างไรก็ตาม ตำแหน่งผู้รักษาพระราชลัญจกรนั้น ได้ถูกแยกออกจากการบริหารของคณะรัฐมนตรี และให้ไปปฏิบัติหน้าที่เป็นผู้ให้คำปรึกษาส่วนพระองค์ของพระจักรพรรดิแทน นอกจากนี้ผู้รักษาพระราชลัญจกรนั้น ยังต้องรับผิดชอบในส่วนของเอกสารต่าง ๆ ของพระจักรพรรดิ เช่น พระราชหัตถเลขา พระบรมราชโองการ อีกทั้งฎีกาที่ส่งไปถวายพระจักรพรรดิและส่งไปยังศาล ก็ได้รับการรับผิดชอบจากผู้รักษาพระราชลัญจกร รวมทั้งการส่งพระราชหัตถเลขาและจดหมายตอบฎีกาที่ส่งไปถวายและไปยังศาลด้วยเช่นกัน

พระจักรพรรดิเรียกประชุมสภาองคมนตรี ซึ่งถูกสถาปนาขึ้นใน 3 ปีให้หลัง โดยแยกต่างหากจากสำนักงานสมุหพระราชลัญจกร ภาพดังกล่าวเป็นภาพอูกิโยะที่วาดลงบนแผ่นไม้โดย โยชู จิกะโนบุ ในปี ค.ศ. 1888
เมื่อสภาองคมนตรีถูกก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1888 ผู้รักษาพระราชลัญจกรก็ยังคงมีบทบาทในการให้คำปรึกษาส่วนพระองค์ โดยระหว่างองคมนตรีกับผู้รักษาพระราชลัญจกรนั้น ผู้รักษาพระราชลัญจกรจะแตกต่างกันในด้านของความสัมพันธ์โดยตรงระหว่างพระจักรพรรดิ โดยจะได้รับความไว้วางใจเป็นพิเศษ

ในปี ค.ศ. 1907 ตำแหน่งผู้รักษาพระราชลัญจกรได้ถูกขยายขึ้นไปเป็น สำนักงานสมุหพระราชลัญจกร (ญี่ปุ่น: 内大臣府; โรมาจิ: *ไนไดจิง-ฟุ*) โดยมีหัวหน้าเลขานุการ 1 คน เลขานุการ 3 คน และผู้ช่วยเลขานุการ 6 คน เพื่อช่วยเหลือปริมาณงานเอกสารที่เพิ่มมากขึ้นโดยส่งผ่านไปยังตำแหน่ง เก็นโร

### ยุคโชวะ

ภายหลังจากการเริ่มเข้าสู่รัชสมัยของ สมเด็จพระจักรพรรดิฮิโระฮิโตะในปี ค.ศ. 1925 สำนักงานและตำแหน่งของผู้รักษาพระราชลัญจกรนั้น เริ่มกลายมาเป็นตำแหน่งที่มีความสำคัญมากขึ้นเรื่อย ๆ โดยมีค่าใช้จ่ายสำหรับการทำงานมาจากสำนักนายกรัฐมนตรี จากการแย่งชิงทางการเมืองภายในสภาไดเอ็ตของญี่ปุ่นนั้น ได้ช่วยส่งเสริมให้ตำแหน่งของผู้รักษาพระราชลัญจกรนั้น มีอำนาจที่มากขึ้น

สำนักงานสมุหพระราชลัญจกรได้ถูกยกเลิกอย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 24 พฤศจิกายน ค.ศ. 1945 โดยตำแหน่งผู้รักษาพระราชลัญจกรได้ถูกยกเลิกไปโดยรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ในเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 1946 ดังนั้น ฟุจิตะ ฮิซาโนริ จึงเป็นจางวางใหญ่คนสุดท้ายที่มีตำแหน่งเป็นผู้รักษาพระราชลัญจกร

ปัจจุบัน พระราชลัญจกรนั้นถูกเก็บรักษาไว้และอยู่ในการกำกับดูแลของ จางวางญี่ปุ่น

รายพระนามและรายนามผู้รักษาพระราชลัญจกร
--------------------------------------

| รูป | ชื่อ | ระยะเวลาดำรงตำแหน่ง |
| --- | --- | --- |
|  | **ซังโจ ซาเนะโตมิ**三条実美 | 22 ธันวาคม1885 | 18 กุมภาพันธ์1891 |
|  | **โทะกุไดจิ ซาเนะสึเนะ**徳大寺実則 | 21 กุมภาพันธ์1891 | 12 สิงหาคม1912 |
|  | **คัตสึระ ทาโร**桂 太郎 | 21 สิงหาคม1912 | 21 ธันวาคม1912 |
|  | **เจ้าชายฟุชิมิ ซาดะนารุ**伏見宮貞愛親王 | 21 ธันวาคม1912 | 13 มกราคม1915 |
|  | **โอยามะ อิวาโอะ**大山巌 | 23 เมษายน1915 | 10 ธันวาคม1916 |
|  | **มัตสึคาตะ มาซาโยชิ**松方正義 | 2 พฤษภาคม1917 | 18 กันยายน1922 |
|  | **ฮิราตะ โทสุเกะ** 平田東助 | 19 กันยายน1922 | 30 พฤษภาคม1925 |
|  | **ฮามาโอะ อาราตะ**濱尾新 | 30 มีนาคม1925 | 30 มีนาคม1925 |
|  | **มากิโนะ โนบุอากิ**牧野伸顕 | 30 มีนาคม1925 | 26 กุมภาพันธ์1935 |
|  | **ไซโต มาโกโตะ**斎藤実 | 26 กุมภาพันธ์1935 | 6 กุมภาพันธ์1936 |
|  | **อิชิกิ คิโตะกุโร**一木喜徳郎 | 6 มีนาคม1936 | 6 มีนาคม1936 |
|  | **ยูอาซะ คุระ คุระเฮอิ**湯浅倉平 | 6 มีนาคม1936 | 1 มิถุนายน1940 |
|  | **คิโดะ โคอิจิ**木戸幸一 | 1 มิถุนายน1940 | 24 พฤศจิกายน1945 |
|  | **ฟุจิตะ ฮิซาโนริ**藤田 尚徳 | 25 พฤศจิกายน1945 | 2 พฤศจิกายน1946 |

ดูเพิ่ม
-------

* พระราชลัญจกร

อ้างอิง
-------