กระสุนยาง 37 มม. "กลม ปราบจลาจล ตะบอง 1.5นิ้ว" ของกองทัพบกบริติชที่ใช้ในไอร์แลนด์เหนือ
**กระสุนยาง** เป็นกระสุนที่ใช้ปราบจลาจลชนิดหนึ่ง หรือเรียกรวมกันว่ากระสุนตะบอง (baton round) คำว่า "ยาง" อาจทำให้เข้าใจผิดได้ เพราะจริง ๆ มีแกนเป็นโลหะหุ้มด้วยยาง หรือผสมระหว่างโลหะกับยางเป็นเนื้อเดียวกันโดยมีองค์ประกอบส่วนน้อยเป็นยาง มีอานุภาพทำให้ตายน้อยกว่ากระสุนโลหะล้วน แต่ก็ยังอาจทำให้เกิดการบาดเจ็บรุนแรง เช่น ตาบอด ทุพพลภาพถาวร และเสียชีวิตได้

กระสุนยางอาจใช้ในระยะใกล้และการควบคุมสัตว์ แต่ส่วนใหญ่ใช้กับการปราบจลาจลและใช้สลายการชุมนุม

กระทรวงกลาโหมบริติชใช้ปราบผู้ก่อจลาจลในไอร์แลนด์เหนือระหว่างเดอะทรับเบิลส์ (The Troubles) และใช้ครั้งแรกใน ค.ศ. 1970 แต่นับแต่นั้น กระสุนยางได้ถูกเปลี่ยนมาใช้วัสดุอื่นแทน เพราะยางมักเด้งอย่างควบคุมไม่ได้

องค์ประกอบและสมบัติกายภาพ
-------------------------

การวิเคราะห์องค์ประกอบของกระสุนยางที่ตำรวจชิลีใช้ พบว่าร้อยละ 80 ผลิตขึ้นจากสสารแข็ง ซึ่งได้แก่ ซิลิกาและแบเรียมซัลเฟตเป็นหลัก และยางประกอบเป็นร้อยละ 20 เท่านั้น ความแข็งที่วัดได้เท่ากับ 96.5 ชอร์เอ (พอ ๆ กับล้อสเก็ตบอร์ด) จึงเป็นสาเหตุที่อธิบายได้ว่า ทำให้เบ้าตาระเบิด (ruptured globe) ได้

การใช้
------

กระสุนยางใช้ในการปราบจลาจลเป็นส่วนใหญ่ บริเตนพัฒนากระสุนยางใน ค.ศ. 1970 สำหรับใช้ในไอร์แลนด์เหนือ มีความเร็วปากลำกล้องประมาณ 60 เมตรต่อวินาที และระยะสูงสุดประมาณ 100 เมตร โดยทั่วไปใช้ยิงไปในทิศทางใดทิศทางหนึ่งโดยไม่เจาะจงเป้าหมายเพื่อให้เกิดอาการเจ็บ แต่ไม่ใช่การบาดเจ็บ แต่ทั้งนี้ผู้ใช้งานจะใช้ยิงโดยตรงก็ได้ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของผู้ใช้ การใช้ยิงบุคคลในระยะใกล้ทำให้มีผู้เสียชีวิต 3 คนและได้รับบาดเจ็บรุนแรงอีกมาก ใน ค.ศ. 1975 จึงมีการเปลี่ยนไปใช้กระสุนพลาสติกแทน

ใน ค.ศ. 2013 เอกสารของกระทรวงกลาโหมบริติชที่หมดชั้นความลับแล้วเปิดเผยว่า กระสุนยางอันตรายมากกว่าที่เปิดเผยต่อสาธารณะ โดยมีข้อแนะนำทางกฎหมายให้กระทรวงกลาโหมยอมจ่ายเงินชดเชยให้เด็กที่ตาบอดแทนการไปขึ้นศาลซึ่งจะเป็นการเปิดโปงปัญหาเกี่ยวกับตัวกระสุน รวมทั้งการทดสอบกินเวลาสั้นกว่าที่ควร และอาจเป็นอันตรายถึงตายและบาดเจ็บรุนแรงได้

กระสุนยางที่ผลิตในอิสราเอลมีสองประเภทหลัก ประเภทแรกที่เก่ากว่าคือกระสุนยางมาตรฐาน เป็นทรงกลมทำจากเหล็กกล้าแล้วห่อด้วยยางบาง ๆ หนัก 14 กรัม ส่วนประเภทปรับปรุงที่เริ่มใช้ตั้งแต่ ค.ศ. 1989 เป็นกระบอกโลหะเส้นผ่านศูนย์กลาง 1.7 ซม. ห่อด้วยยาง หนัก 15.4 กรัม ซึ่งในบรรดาการบาดเจ็บถึงตายจากกระสุนชนิดนี้ส่วนใหญ่มาจากการถูกยิงที่ศีรษะ

กระสุนยางขนาดเล็กกว่าที่ใช้กับลูกซองปราบจลาจลนั้นมีอยู่หลายประเภท ตัวอย่างเช่น บริษัทหนึ่งใช้ผลิตกระสุนตะกั่วยาง (rubber buckshot round) ประกอบด้วยลูกยางเส้นผ่านศูนย์กลาง 8.3 มม. จำนวน 15 ลูกต่อหนึ่งปลอก และกระสุนตะบองยาง ซึ่งมีโปรเจกไทล์ 4.75 กรัมลูกโดด

อ้างอิง
-------

1. ↑  Millar, R.; Rutherford, W. H.; Johnston, S.; Malhotra, V. J. (1975). "Injuries caused by rubber bullets: A report on 90 patients". *British Journal of Surgery*. **62** (6): 480–486. doi:10.1002/bjs.1800620613. PMID 1148650. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2013-01-06.
2. ↑  Haar RJ; Iacopino V; Ranadive N (2017). "Death, injury and disability from kinetic impact projectiles in crowd-control settings: a systematic review". *BMJ Open*. **7** (12): e018154. doi:10.1136/bmjopen-2017-018154. PMC 5736036. PMID 29255079.
3. ↑  Emily Yoffe (October 4, 2000). "What Are Rubber Bullets?". *Slate.com*.
4. ↑  WILLIAM D. CASEY. "Meister Bullets, Inc. Purchases 'X-Ring' Primer powered rubber bullet company". Officer.com. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2010-04-29.
5. ↑  Anthony G Williams. "Less-lethal Ammunition". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2020-11-11. สืบค้นเมื่อ 2021-03-04.
6. ↑  *New Scientist* – 3 February 1983. p.292
7. 1 2  A Chronology of the Conflict - August 1970. Conflict Archive on the Internet (CAIN).
8. ↑  Hogg, Ian V. (1985). *The Illustrated Encyclopedia of Ammunition*. London: The Apple Press. ISBN 1-85076-043-8.
9. 1 2  "Investigación U. de Chile comprueba que perdigones usados por Carabineros contienen solo 20 por ciento de goma". *Universidad de Chile* (ภาษาสเปน). November 18, 2019. สืบค้นเมื่อ June 29, 2020.
10. ↑  "สำเนาที่เก็บถาวร" (PDF). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2020-06-04. สืบค้นเมื่อ 2021-03-04.
11. ↑  "สำเนาที่เก็บถาวร" (PDF). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2020-06-04. สืบค้นเมื่อ 2021-03-04.
12. ↑  Hogg (1985) p67
13. ↑  "Rubber bullets: Army kept real dangers in NI hidden". *BBC*. 11 June 2013. สืบค้นเมื่อ 12 June 2013.
14. 1 2  T. Lavy, S. Abu Asleh (2003). "Ocular rubber bullet injuries". *Eye*. Nature. **17** (7): 821–824. doi:10.1038/sj.eye.6700447. PMID 14528243.
15. ↑  "Fiocchi Munizioni 12 gauge riot control ammunition (Italy), RIOT CONTROL EQUIPMENT". *Jane's Police and Homeland Security Equipment*. Jane's Information Group. 2005.