**การศึกษาสร้างคุณค่า** เป็นระบบการศึกษาแบบแนวมนุษยนิยม สร้างคุณค่าความเป็นมนุษย์ เริ่มโดยจึเนะซาบุโร่ มาคิงุจิ นายกสมาคมโซคา งัคไก ท่านแรก

ความเป็นมา
----------

ในวันที่ 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2473 จึเนะซาบุโร่ มาคิงุจิ ได้ตีพิมพ์หนังสือโซคา เคียวอิขุ ไทเค(**ระบบการศึกษาสร้างคุณค่า**)เล่มแรกออกมา ขณะอายุ 59 ปี อ.มาคิงุจิ ยังคงทำงานอย่างแข็งขันในฐานะครูใหญ่ของโรงเรียนประถมศึกษาชิโรคาเนะ จึงเป็นเรื่องยากสำหรับท่านที่จะอุทิศตนเองได้อย่างเต็มที่ ในการถ่ายทอดทฤษฎีการศึกษาของท่านให้ออกเป็นงานเขียนได้ ดังนั้น ท่านจึงได้ขอให้โจไก(โจเซอิ)โทดะ ลูกศิษย์หนุ่มของท่านช่วยในการรวบรวมและเรียบเรียงหนังสือ โดยยึดหลักตามเค้าโครงที่อ.มาคิงุจิ ได้ปรับปรุงแก้ไขไว้แล้ว ตลอดจนสาระโดยสังเขปจากกระดาษโน้ตจำนวนมาก ท่านได้บรรยายกระบวนการดังกล่าวนี้ไว้ในบทนำของหนังสือวิชาครู ของท่านว่า

> ผลงานดังกล่าวไม่มีสิ่งใดที่นอกเหนือไปจาก การรวบรวมกระดาษโน้ตจำนวนมากของผลสะท้อนและความคิดต่างๆที่เกิดขึ้นจากความเพียรพยายามวันแล้ววันเล่าเพื่อทำให้ความรับผิดชอบที่มีต่อวิชาชีพของข้าพเจ้าบรรลุผลสำเร็จโดยสมบูรณ์ ราวกับคนตระหนี่ที่เก็บรักษาเงินทุกบาททุกสตางค์เอาไว้อย่างขี้เหนียว และกลัวว่าหยดความคิดที่ไหลเวียนผ่านชีวิตในแต่ละวัน ซึ่งข้าพเจ้าได้จดมันเอาไว้จะกระจัดกระจายสูญหาย กว่า 30ปีที่ผ่านมา นับตั้งแต่ข้าพเจ้าได้เริ่มต้นชีวิตในฐานะของนักการศึกษา สิ่งเหล่านี้ได้เพิ่มพูนขึ้นจนกลายเป็นกองภูเขาของเศษกระดาษเหลือใช้อย่างแท้จริง
> 
> 

แรงจูงใจในการเขียนหนังสือเล่มนี้อ.มาคิงุจิ ก็ได้แสดงออกด้วยความโกรธในบทนำดังกล่าวนี้ด้วย

> ข้าพเจ้าได้ถูกผลักดันจนเกือบจะทำให้ไขว้เขวจากความปรารถนาอย่างแรงกล้าที่จะขัดขวางสถานการณ์ที่น่าสังเวชในปัจจุบัน-เด็กๆและนักเรียนของเราจำนวน 10 ล้านคนได้ถูกบังคับให้ต้องอดทนต่อความทุกข์ทรมานต่างๆจากการแข่งขันที่ทารุณ ความยากลำบากในการสอบเข้าโรงเรียนดีๆ -- นรกแห่งการสอบ และการต่อสู้ดิ้นรนหางานภายหลังจบการศึกษา ทำให้คนรุ่นต่อไปต้องเป็นทุกข์ ข้าพเจ้าไม่สามารถที่จะไปเข้าร่วมอยู่ในวิถีทางใดก็ตาม ไม่ว่าจะเป็นการยกย่องสรรเสริญหรือตำหนิติเตียนต่อพฤติการณ์ที่แปลกประหลาดนี้ รวมทั้งทัศนคติและคำตัดสินของโลก
> 
>

ความสุขคือเป้าหมาย
------------------

นักวิชาการซึ่งไม่ใช่คนญี่ปุ่นที่อ.มาคิงุจิได้ยกมาอ้างอิงในหนังสือ วิชาครู ของท่านก็คือ ผลงานของอีมิล เดอร์ไคม์ นักสังคมวิทยาชาวฝรั่งเศส ในปี พ.ศ. 2473 ไม่นานนักและยังไม่ได้รับการแปลเป็นภาษาญี่ปุ่นโดยสมบูรณ์ แต่ผลงานดังกล่าวก็อยู่ในอันดับที่โดดเด่นเป็นพิเศษ อ.มาคิงุจิ ได้สะท้อนความคิดดังกล่าวออกมาอย่างชัดเจนว่า

> การศึกษาควรจะถูกทำให้เข้าใจว่าเป็นกระบวนการของสังคม ที่พัฒนาคุณภาพและความสามารถที่จำเป็นภายในตัวเด็กๆในการที่จะใช้ชีวิตในฐานะของสมาชิกผู้มีส่วนร่วมในแต่ละสังคมของตนเอง
> 
> 

ทั้งเดอร์ไคม์และอ.มาคิงุจิ ต่างก็มองว่ามนุษย์เป็นสังคมตามธรรมชาติที่จำเป็น ตลอดจนเห็นว่าความเชื่อมต่อและการมีปฏิสัมพันธ์ต่อกันทางสังคม เป็นสิ่งที่จะขาดเสียมิได้ต่อการเจริญเติบโตและการพัฒนาของแต่ละบุคคล อีกทั้งเพื่อไม่ให้แต่ละบุคคลและสังคม ต้องถูกปิดกั้นให้อยู่แต่ในความขัดแย้งหรือความแตกต่างขั้นพื้นฐาน

> มีรัฐได้ก็เพราะมีประชาชน มีสังคมก็เพราะมีบุคคล การเจริญเติบโตและการพัฒนาของบุคคล จะนำมาซึ่งความเฟื่องฟู การเติมเต็ม และการเจริญเติบโตของสังคมชาติ ตรงกันข้าม การถดถอยของบุคคล จะนำมาซึ่งการเสื่อมของรัฐ รัฐจะสูญเสียพลังงานและอิทธิพลสังคมชาติจะเฟื่องฟูได้ก็ด้วยความเข้มแข็งขององค์ประกอบต่างๆ และจะอ่อนแอด้วยการแบ่งแยกขององค์ประกอบนั้น แล้วจะหยุดนิ่งด้วยการแตกแยก
> 
> 

อ.มาคิงุจิโต้เถียงว่า เป้าหมายของการศึกษาจะต้องสอดคล้องกับความต้องการของบุคคลและสังคมที่เขาสร้างขึ้น เป้าหมายที่มุ่งสู่ความพยายามต่อสู้ของบุคคล คือความสุข และนี่ก็จะต้องเป็นเป้าหมายของสังคมด้วย เป้าหมายสูงสุดของการศึกษาจะต้องอยู่ที่การมีความสุข

> นอกจาก ความสุข แล้ว ก็ไม่มีคำใดที่จะนำมาใช้เพื่อแสดงถึงการแสวงหาวิถีชีวิตที่มีวัฒนธรรม โดยไม่ขัดกันได้อย่างตรงจุดและครบถ้วนสมบูรณ์ ว่าเป้าหมายของการศึกษาจากประสบการณ์ที่ผ่านมาหลายสิบปีของข้าพเจ้าและจากการครุ่นคิดพิจารณาประเด็นนี้ อย่างละเอียด ข้าพเจ้าเชื่อว่า คำๆนี้แสดงถึงเป้าหมายของชีวิตมนุษย์ทุกคนปรารถนาและเสาะแสวงหาได้อย่างเป็นความจริง ตรงจุด และเหมาะอย่างที่สุด
> 
>

คุณค่าชีวิต คือ ความงาม คุณประโยชน์ และความดี
---------------------------------------------

อ.มาคิงุจิได้มีความระมัดระวังในการจำแนกความแตกต่างระหว่างความสุขกับความพึงพอใจ ท่านมีอายุกว่า 60 ปีตอนที่หนังสือการศึกษาสร้างคุณค่าเล่มแรกของท่านได้รับการตีพิมพ์ และท่านก็ได้รับประสบการณ์กับการมีส่วนร่วมรับผิดชอบในความล้มเหลวและความผิดหวังต่อวิชาชีพ พร้อมกับโศกนาฏกรรมส่วนตัวดังกล่าวก็คือการเสียชีวิตของเด็กๆสามคน ความสุขที่แท้จริงจะต้องถูกกำหนดให้ชัดเจนภายใต้เงื่อนไขที่ลึกซึ้งมากขึ้นและมีความอดกลั้นมากขึ้น อ.มาคิงุจิ ค้นพบสิ่งนี้อยู่ในขอบเขตของคำว่า คุณค่า ซึ่งท่านให้คำจำกัดความว่า ประเด็นปัญหาเร่งด่วนและมีความสำคัญอย่างที่สุดในการดำเนินชีวิตประจำวันของพวกเรา คือ **ความดี ความงาม และคุณประโยชน์** ซึ่งก็คือ **คุณค่า** นั้นเอง และความสุขนั้นก็เทียบเท่ากับคุณค่า ดังนั้น ความสุขตามแนวทางปฏิบัติแล้ว จะรวมถึงการผสมผสานและนำเอาคุณค่าต่างๆเหล่านี้มาใช้

สถานศึกษาที่ใช้การศึกษาสร้างคุณค่าในการสอน
------------------------------------------

* มหาวิทยาลัยโซคา ญี่ปุ่น
* มหาวิทยาลัยโซคา อเมริกา
* วิทยาลัยสตรีโซคา
* โรงเรียนมัธยมโซคา โตเกียว
* โรงเรียนประถมโซคา โตเกียว

อ้างอิง
-------

* เว็บไซต์อย่างเป็นทางการของจึเนะซาบุโร่ มาคิงุจิ
* หนังสือเพื่อสันติภาพโลก,สร้างคุณค่า กุมภาพันธ์,2553

 

| * ด
* ค
* ก
สมาคมสร้างคุณค่า |
| --- |
| นายกสมาคมในอดีต | 
* สึเนะซะบุโระ มะกิงุชิ
* โจะเซ โทะดะ
* ไดซะกุ อิเกะดะ
* ฮิโระชิ โฮโจ
* เอโนะซุเกะ อะกิยะ

 |  |
| ผู้บริหารปัจจุบัน | 
* ไดซะกุ อิเกะดะ (ประธานกิตติมศักดิ์)
* มิโนะรุ ฮะระดะ (นายกสมาคม)
* มะซะกิ ซะกิ (ผู้แทนนายกสมาคม)
* ฮิโระมะซะ อิเกะดะ (รองนายกสมาคม)
* คะเนะโกะ อิเกะดะ (หัวหน้าสตรีอาวุโสกิตติมศักดิ์)

 |
| สมาชิก | 
* ยุวชนชาย
* ยุวชนหญิง
* ผู้ใหญ่ชาย
* ผู้ใหญ่หญิง

 |
| องค์กรเพื่อสันติภาพ | 
* สถาบันโทดะเพื่อสันติภาพโลกและวิจัยทางการเมือง

 |
| องค์กรเพื่อวัฒนธรรม | 
* สมาคมดนตรีเพื่อประชาชน (มิน-ออน)

 |
| องค์กรเพื่อการศึกษา | 
* สมาคมสร้างคุณค่าเพื่อการศึกษา

 |
| มหาวิทยาลัย | 
* มหาวิทยาลัยโซคา ญี่ปุ่น
* มหาวิทยาลัยโซคา อเมริกา
* วิทยาลัยสตรีโซคา

 |
| โรงเรียน | 
* โรงเรียนมัธยมโซคา โตเกียว
* โรงเรียนมัธยมโซคา คันไซ
* โรงเรียนประถมโซคา โตเกียว
* โรงเรียนประถมโซคา คันไซ
* โรงเรียนอนุบาลโซคา ซัปโปโร

 |
| พิพิธภัณฑ์ | 
* พิพิธภัณฑ์ศิลปะโตเกียวฟูจิ
* พิพิธภัณฑ์ศิลปะฟูจิ

 |
| สิ่งพิมพ์ | 
* หนังสือพิมพ์เซเกียว

 |
| เครือข่าย | 
* สมาคมสร้างคุณค่าสากล
* สมาคมสร้างคุณค่าในประเทศไทย

 |
| รางวัล | 
* รายชื่อรางวัลเกียรติยศนานาชาติของไดซาขุ อิเคดะ
* รายชื่อรางวัลทางการศึกษานานาชาติของไดซาขุ อิเคดะ

 |