recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**"ไม่รัก...ไม่ต้อง"** เป็นซิงเกิลของ นิว จิ๋ว คู่ศิลปินดูโอจากเวทีเดอะสตาร์ ค้นฟ้าคว้าดาว จากอัลบั้ม *Signature* ประพันธ์เนื้อร้อง-แต่งทำนองโดย ศรัณย์ วงศ์น้อย และเรียบเรียงโดย สุวัธชัย สุทธิรัตน์

โดยเพลง "ไม่รัก...ไม่ต้อง" เป็นเพลงที่มีโน้ตที่สูงมาก เริ่มต้นด้วยเสียงฮัม แล้วเปลี่ยนคีย์ของเสียงประสานตามดนตรี เป็นเสียงประสานที่ไขว้กันไปมา รับส่งกัน และใช้เทคนิคการประสานเสียงแบบ Lay Back คือไม่ได้ประสานตรงกับจังหวะ แต่ร้องหลังจากจังหวะ ซึ่งคนร้องจะต้องมีความสามารถ แยกเสียงได้ และต้องเข้าได้ตรงคีย์ ส่วนเนื้อหาของเพลงนั้น แสดงความรู้สึก เพลงที่มีอารมณ์น้อยใจ ประชดประชันเล็ก ๆ เรียกได้ว่าเพลงนี้เข้าทาง นิวใส่รายละเอียดของอารมณ์ลงไปในคำแต่ละคำ

มิวสิกวิดีโอ
------------

มิวสิกวิดีโอนี้เผยแพร่ครั้งแรกในวันที่ 18 สิงหาคม พ.ศ. 2555 ถ่ายทำที่ 2 โลเคชั่น และย่านร้านอาหารรัชดาภิเษก โดยมี จุ๋ย-วรัทยา นิลคูหา และณัฏฐ์ เทพหัสดิน ณ อยุธยา มาร่วมแสดงด้วย โดยเนื้อเรื่องเป็นเรื่องราวของสาวเรียบร้อยแสนดี ถูกผู้ชายที่คบกันมาตั้งนานบอกเลิกเพื่อไปแต่งงานกับคนใหม่ แต่เมื่อวันหนึ่งได้กลับมาเจอกัน เขากลับพยายามมาห่วงใยมาหามาบอกรักบอกคิดถึงเรา โดยประเดิมด้วยฉากแต่งงานของณัฏฐ์กับที่จุ๋ยต้องยิ้มทั้งน้ำตาด้วยความยินดีและด้วยความเป็นมืออาชีพเทคเดียวผ่าน จากนั้นเป็นฉากในร้านอาหารจุ๋ยแต่งตัวเปรี้ยวร่วมโต๊ะอาหารกับณัฏฐ์และภรรยา ซึ่งจุ๋ยต้องซ่อนความทุกข์และเก็บความลับไว้ในใจแสดงออกไม่ได้

การตอบรับ
---------

เพลง ไม่รัก...ไม่ต้อง ติดอันดับสูงสุด 11 จากการจัดอันดับของ ซี้ดเอฟเอ็ม ในชาร์ต ซี้ดเอฟเอ็ม ชาร์ตท็อป 20 ประจำวันที่ 21 ตุลาคม พ.ศ. 2555 โดยวัดจากการออกอากาศของคลื่นวิทยุในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล จำนาน 40 สถานี

### ชาร์ต

| ชาร์ต (พ.ศ. 2555) | อันดับสูงสุด |
| --- | --- |
| ซี้ดเอฟเอ็ม ชาร์ตท็อป 20 | 11 |
|

| ชาร์ต (พ.ศ. 2557) | อันดับสูงสุด |
| --- | --- |
| จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จีเมมเบอร์ ซองชาร์ตท็อป 100 | 47 |
|

รางวัล
------

| ผู้มอบรางวัล | สาขารางวัล | ผล | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- |
| No.1 intensive watch Monthly Awards | เพลงไทยสากลประจำเดือน ตุลาคม 2012 | ได้รับรางวัล | คณะกรรมการเป็นผู้ตัดสิน |
| Seed Awards ครั้งที่ 8 | เพลงยอดนิยมสุดซี๊ดประจำปี | ได้รับรางวัล | คณะกรรมการเป็นผู้ตัดสิน |
|

อ้างอิง
-------

1. ↑  "'จุ๋ย' ฉีกบทนางเอก มือที่3 คู่ณัฏฐ์ เทพฯ MV 'ไม่รักไม่ต้อง' จาก 'นิว-จิ๋ว'". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-03-05. สืบค้นเมื่อ 2021-10-11.
2. ↑  "Seed Chart Top 20 ประจำวันที่ 21 ตุลาคม 2555 ใหม่เร้าใจสุด ๆ". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-03-05. สืบค้นเมื่อ 2015-01-01.
3. ↑  100 อันดับ เพลงไทยที่เพราะและฮิตที่สุด จาก GMM Grammy Hot New Official Chart Gmember Chart Top 100 ประจำวันที่ 23 มิถุนายน 2557
**น้ำตาลเคลือบ** (อังกฤษ: Coating Sugar) มีชื่อเรียกเป็นภาษาอังกฤษในหลากหลายชื่อด้วยตามแต่ผู้ผลิตจะเป็นผู้กำหนด อาทิ Coating sugar, Glazing Powder, Dipping Sugar, Honey Dip Sugar, Fondant sugar ซึ่งบางส่วนจะเป็นผลิตภัณฑ์ที่นำเข้าจากต่างประเทศ บางส่วนผลิตได้เองในประเทศไทย ผลิตภัณฑ์เหล่านี้ผลิตขึ้นเพื่อใช้เฉพาะในกลุ่มเครือข่ายฟาส์ตฟู้ดส์ จึงไม่มีจำหน่ายเป็นการทั่วไป

น้ำตาลเคลือบเหล่านี้ถูกผลิตขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อใช้ในการเคลือบ หรือชุบผิวหน้าของผลิตภัณฑ์เบเกอรี่ โดยเหมาะอย่างยิ่งสำหรับโดนัท น้ำตาลเคลือบสามารถแยกย่อยออกเป็นสองประเภท ได้แก่ น้ำตาลเคลือบแบบใส และน้ำตาลเคลือบแบบหนา 

น้ำตาลเคลือบแบบใส มีคุณสมบัติหลักคือ เมื่อเคลือบหน้าผลิตภัณฑ์แล้ว จะยังคงเห็นสีผิวของผลิตภัณฑ์ ช่วยเพิ่มรสชาติ สร้างความหลากหลายให้แก่ผลิตภัณฑ์ สำหรับน้ำตาลเคลือบแบบหนา มีคุณสมบัติแตกต่างจากแบบใส กล่าวคือ ใช้เคลือบบนผิวหน้าโดนัท เพื่อสร้างลวดลาย และสีสันให้แก่ผลิตภัณฑ์ 

อย่างไรก็ตาม น้ำตาลเคลือบนั้นยังไม่เป็นที่นิยมมากนัก เนื่องจากหาซื้อได้ยาก ราคาแพง และมีขั้นตอนการใช้งานที่ยุ่งยาก

ดูเพิ่ม
-------

* น้ำตาล
* น้ำตาลไอซิ่ง
* น้ำตาลโดนัท
* น้ำตาลป่น
น้ำตกสะปัน ชั้นที่ 3
**น้ำตกสะปัน** เป็นน้ำตกที่อยู่ในเขตอุทยานแห่งชาติขุนน่าน ภายในบริเวณหมู่บ้านสะปัน อำเภอบ่อเกลือ จังหวัดน่าน น้ำตกเกิดจากลำน้ำสะปัน เป็นน้ำตกขนาดกลาง มี 3 ชั้นใหญ่ ความสูงของน้ำตกชั้นที่ 1, 2, และ 3 สูงประมาณ 3, 5, 6, เมตร ตามลำดับ โดยชั้นที่ 3 มีลักษณะเป็นสายน้ำไหลจากหน้าผา 2 สาย ลงสู่แอ่งน้ำเบื้องล่าง น้ำตกสะปันมีน้ำไหลตลอดทั้งปีและมีความสวยงามตามธรรมชาติ สภาพป่าไม้บริเวณน้ำตกมีความร่มรื่นร่มเย็น สมบูรณ์สวยงามมาก

การเดินทาง
----------

น้ำตกสะปันอยู่ห่างจากตัวอำเภอบ่อเกลือเป็นระยะทางประมาณ 10 กิโลเมตร ไปตามถนนสายบ่อเกลือ - เฉลิมพระเกียรติ บนทางหลวงหมายเลข 1081 เลี้ยวขวาเข้าไปหมู่บ้านสะปันประมาณ 2 กิโลเมตร โดยจะมีป้ายบอกให้เลี้ยวขวาไปลานจอดรถ และเดินโดยทางเท้าไปยังตัวน้ำตกอีกประมาณ 100 เมตร

อ้างอิง
-------

1. ↑  "น้ำตกสะปัน (Sa Pun Waterfalls ) - ขุนน่าน"
2. ↑  "แอ่วเมืองน่าน แวะ "น้ำตกสะปัน""

พิกัดแผนที่
-----------

* แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ น้ำตกสะปัน
	+ ภาพถ่ายดาวเทียมจากวิกิแมเปีย หรือกูเกิลแมปส์
	+ แผนที่จากลองดูแมป หรือเฮียวีโก
	+ ภาพถ่ายทางอากาศจากเทอร์ราเซิร์ฟเวอร์

พิกัดภูมิศาสตร์: 19°11′34″N 101°11′57″E﻿ / ﻿19.192780°N 101.199115°E﻿ / 19.192780; 101.199115
**กัมปงเซอรานี** (มลายู: *Kampong Serani* "บ้านลูกครึ่งฝรั่งคริสตัง") เป็นย่านอยู่อาศัยตั้งอยู่เขตปูเลาตีกุซ เมืองจอร์จทาวน์ รัฐปีนัง ประเทศมาเลเซีย ตั้งอยู่ห่างจากตัวเมืองจอร์จทาวน์ 3.1 กิโลเมตร กัมปงเซอรานีถูกขนาบโดยวิทยาลัยอเวนิวทางทิศตะวันตกและตรอกเลนโดรทางทิศตะวันออก

ที่นี่เป็นแหล่งอาศัยของชาวยูเรเชียที่ลี้ภัยศาสนาจากภูเก็ตเมื่อต้นคริสต์ศตวรรษที่ 19 ทว่าการพัฒนาพื้นที่ให้กลายเป็นย่านที่พักอันทันสมัยในคริสต์ทศวรรษที่ 1990 ทำให้ชาวยูเรเชียอพยพออกไปอาศัยที่อื่นในจอร์จทาวน์ แม้จะถูกพัฒนาพื้นที่ไปบ้างแล้ว แต่พื้นที่โดยรอบยังคงรักษาลักษณะเฉพาะของความเป็นยูเรเชียและเป็นที่ตั้งของสมาคมยูเรเชียปีนัง

ประวัติ
-------

ภายในโบสถ์แม่พระปฏิสนธินิรมล เป็นศูนย์กลางประจำชุมชนของชาวยูเรเชีย
ชาวยูเรเชียผู้ลี้ภัยทางศาสนาจากภูเก็ตในรัชกาลสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีอพยพเข้าสู่เกอดะฮ์พร้อมกับฟรานซิส ไลต์ใน ค.ศ. 1786 ก่อนเคลื่อนย้ายเข้าไปตั้งชุมชนที่ปูเลาตีกุซใน ค.ศ. 1811 โดยเรียกชุมชนนี้ว่า *กัมปงเซอรานี* ชาวยูเรเชียจากสยามซึ่งส่วนใหญ่นับถือศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิก ได้สร้างโบสถ์แม่พระปฏิสนธินิรมลเป็นศูนย์กลางประจำชุมชน ติดกับโบสถ์เป็นสามเณราลัยหรือวิทยาลัยกลางคาทอลิก สร้างตั้งแต่ ค.ศ. 1808 ชาวยูเรเชียเชื้อสายสยามเหล่านี้จะสื่อสารกันด้วยภาษาอังกฤษ ที่ปะปนกับภาษาโปรตุเกส ไทย และมลายู

ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 20 มีการจัดสรรที่ดินของกัมปงเซอรานีเพื่อพัฒนา ชาวยูเรเชียจึงทำการประท้วงและต่อต้าน กระทั่ง ค.ศ. 1994 มีการปรับหน้าดินเพื่อก่อสร้างอาคารโดยสมบูรณ์ อาคารพาณิชย์และคอนโดมิเนียมหรูตั้งตระหง่านอยู่บนที่ดินกัมปงเซอรานี อย่างไรก็ตามชื่อถนนยังหลงเหลืออิทธิพลของยูเรเชียอยู่ เช่น ตรอกเลนโดรและตรอกคอลเลจ และสมาคมยูเรเชียปีนังยังคงตั้งอยู่ที่ชุมชนนี้ไม่ย้ายไปไหน

อ้างอิง
-------

1. 1 2 3  Khoo, Su Nin (2007). *Streets of George Town, Penang*. Penang: Areca Books. ISBN 9789839886009.
2. 1 2 3 4 5 6  "The History of Penang Eurasians". *Penang Tourism* (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). 2013-12-02. สืบค้นเมื่อ 2017-05-20.
3. 1 2  "Church opens mini museum of relics - Nation | The Star Online". *www.thestar.com.my*. สืบค้นเมื่อ 2017-05-20.
4. 1 2  Goh, Beng-Lan (2002). *Modern Dreams: An Inquiry Into Power, Cultural Production, and the Cityscape in Contemporary Urban Penang, Malaysia*. SEAP Publications. ISBN 9780877277309.
5. ↑  ปัญญา เทพสิงห์ และวุฒิ วัฒนสิน (2547). *ลวดลายตกแต่งหน้าอาคารชิโน-ปอร์ตุเกสในจังหวัดภูเก็ต* (PDF). มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์. p. 96. `{{cite book}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|year=` (help)
**นายสมาน ศรีงาม** เป็นนักเคลื่อนไหวทางการเมือง ปัจจุบันดำรงตำแหน่ง รองเลขาธิการพรรคอธิปไตยปวงชนชาวไทย และเลขาธิการทั่วไปขบวนการประชาธิปไตยแห่งชาติ

ประวัติ
-------

นายสมาน ศรีงาม เกิดที่จังหวัดนครนายก เริ่มทำงานทางการเมืองหลังจากได้พบกับ นายประเสริฐ ทรัพย์สุนทร อดีตกรรมการกลางพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย ในปี พ.ศ. 2529 สมัครรับเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในนามพรรคแรงงานประชาธิปไตย เคยถูกจับในข้อหากบฏ และวางแผนล้มล้างรัฐบาลพลเอกชาติชาย ชุณหะวัณ ในการเคลื่อนไหวร่วมกับนายประเสริฐ ทรัพย์สุนทร และสภาปฏิวัติแห่งชาติ เมื่อ พ.ศ. 2532 แต่ศาลยกฟ้อง

นายสมาน มีบทบาทในการประท้วงต่อต้านการแปรรูปรัฐวิสาหกิจการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย ขับไล่นายกรัฐมนตรีทักษิณ ชินวัตร ขับไล่คณะกรรมการการเลือกตั้ง แต่ดำเนินงานเป็นเอกเทศ ไม่เกี่ยวข้องกับพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย

กลุ่มของนายสมาน ศรีงาม เป็นกลุ่มที่เข้าไปเดินในรั้วทำเนียบรัฐบาลเมื่อคืนวันศุกร์ที่ 13 มกราคม พ.ศ. 2549 และถูกจับในเวลาต่อมา 

ปัจจุบัน นายสมานดำรงตำแหน่ง รองเลขาธิการพรรคอธิปไตยปวงชนชาวไทย และเลขาธิการทั่วไปขบวนการประชาธิปไตยแห่งชาติ โดยเคลื่อนไหวทางการเมืองผ่านขบวนการ และกลุ่มต่างๆ อย่างต่อเนื่อง นายสมานยังจัดรายการวิทยุทางคลื่น F.M. 92.25 และรายการโทรทัศน์ ร้อยยุทธศาสตร์ ล้านยุทธวิธี ทางช่องเอเอสทีวี 5 สุวรรณภูมิ ด้วย

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* บทสัมภาษณ์สมาน ศรีงาม *"เผด็จการโง่เสมอ เขาทำลาย สกัดกั้นประชาชน"* เก็บถาวร 2007-03-11 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
**มนุษย์สองร้อยปี** (อังกฤษ: The Bicentennial Man) เป็นนิยายวิทยาศาสตร์ ประเภทเรื่องสั้น ที่แต่งโดยไอแซค อสิมอฟ ตีพิมพ์ครั้งแรกเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2519 และได้รับรางวัลฮิวโก ในปีนั้น

นิยายบอกเล่าถึงเรื่องราวของหุ่นยนต์ชื่อ แอนดรูว์ ซึ่งทำหน้าที่รับใช้ครอบครัวหนึ่งอย่างซื่อสัตย์เป็นเวลาหลายชั่วอายุคน จากการได้คลุกคลีกับมนุษย์เป็นเวลาหลายปี แอนดรูว์ค่อยๆ ซึมซับด้านต่าง ๆ ของมนุษย์ ค่อยๆ เปลี่ยนแปลงชิ้นส่วนต่างๆ ของตัวมัน ลดทอนความเป็นเครื่องจักรลงทีละน้อย จนในที่สุดก็ได้รับการยอมรับว่ามีความเป็นมนุษย์โดยสมบูรณ์ ในนิยายมีการนำเสนอเรื่องกฎ 3 ข้อของหุ่นยนต์ ด้วย

ต่อมา ไอแซค อสิมอฟ ได้ร่วมกับ โรเบิร์ต ซิลเวอร์เบิร์ก เขียนนิยายขยายความเรื่อง *The Bicentennial Man* ออกมาเป็น *The Positronic Man* ตีพิมพ์เมื่อเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2536 ภายหลังการเสียชีวิตของอสิมอฟในปี พ.ศ. 2535

ในปี พ.ศ. 2542 มีการนำนิยายเรื่องนี้มาสร้างเป็นภาพยนตร์ ชื่อ *Bicentennial Man* นำแสดงโดย โรบิน วิลเลียมส์ ใช้ชื่อไทยว่า "บุรุษสองศตวรรษ"

อ้างอิง
-------

* เก็บถาวร 2004-11-23 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน

| * ด
* ค
* ก
จักรวาลของไอแซค อสิมอฟ |
| --- |
| ชุดนักสืบหุ่นยนต์ | 
* นครโลหะ
* นครสุริยะ
* นครอรุณรุ่ง
* นครหุ่นยนต์

 |
| ชุดจักรวรรดิ | 
* ดาวดั่งธุลี
* ลาแล้วโลก
* Pebble in the Sky

 |
| ชุดสถาบันสถาปนา | 
* กำเนิดสถาบันสถาปนา
* สู่เส้นทางสถาบันสถาปนา
* สถาบันสถาปนา
* สถาบันสถาปนาและจักรวรรดิ
* สถาบันสถาปนาแห่งที่สอง
* สถาบันสถาปนาและปฐมภพ
* สถาบันสถาปนาและโลก

 |
| นิยายวิทยาศาสตร์อื่น | 
* จุดดับแห่งนิรันดร์
* ท่องทะเลเลือด
* ข้าคือพระเจ้า
* สู่สมอง
* เนเมซิส 5000 ปีข้างหน้า
* รัตติกาล
* The Ugly Little Boy
* มนุษย์สองร้อยปี

 |
| ลำดับจักรวาล | 
* ลำดับเรื่อง
* ลำดับเหตุการณ์
* บรรณพิภพ
* ใครเป็นใคร

 |
| อื่น ๆ | 
* ไอแซค อสิมอฟ
* กฎ 3 ข้อของหุ่นยนต์
* เอนไซโคลปิเดีย กาแลคติกา
* จักรวรรดิสากลจักรวาล

 |
**สมาพันธ์ทินิส** เป็นศัพท์ทางไอยคุปต์วิทยาสำหรับเรียกการรวมตัวของชนเผ่าในสมัยอียิปต์โบราณ เป็นที่เชื่อกันว่าได้เกิดขึ้นก่อนหน้าการรวมอาณาจักรอียิปต์บนอย่างเต็มรูปแบบ ราว 3100 ปีก่อนคริสตกาล โดยผู้นำของสมาพันธ์ทินิสก็น่าจะเป็นหัวหน้าชนเผ่า สมาพันธ์ทินิสมีฐานอำนาจอยู่ที่เมืองทินิส ซึ่งภายหลังจะถูกผนวกเข้าเป็นอาณาจักรรวมที่เรียกว่า "อียิปต์บนและล่าง"

หลักฐานของ "สมาพันธ์ทินิส" ส่วนใหญ่เป็นการสันนิษฐานและส่วนหนึ่งอาศัยหลักฐานจากบันทึกของมาเนโธ ซึ่งนักไอยคุปต์วิทยาสมัยใหม่ได้ตั้งหลายสมมติฐานแข่งขันกันเพื่ออธิบายเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในช่วง "อียิปต์ยุคก่อนประวัติศาสตร์" ที่คาดคะเนซึ่งน่าจะนำไปสู่การรวมอาณาจักรอียิปต์ในช่วงราชวงศ์ที่หนึ่งแห่งอียิปต์ นักวิชาการหลายคนในปัจจุบันได้กล่าวถึงหลักฐานของ "ราชวงศ์ที่ศูนย์" ที่สถาปนาขึ้นก่อนหน้าราชวงศ์ที่หนึ่งนั้น คำว่า "ราชวงศ์ที่ศูนย์ศูนย์" ยังใช้กับช่วงเวลาก่อนหน้าการสถาปนาราชวงศ์ที่ศูนย์ที่เกี่ยวข้องกับพื้นที่อบีดอส-ทินิส และอาจจะสอดคล้องกับ "สมาพันธ์ทินิส" คำว่า "ราชวงศ์ที่ศูนย์" และโดยเฉพาะอย่างยิ่ง "ราชวงศ์ที่ศูนย์ศูนย์" มักถูกมองว่าเป็นเรื่องขบคิดขบขัน แต่มักจะถูกใช้ในกรณีที่ไม่มีคำที่ตกลงใช้กันมากกว่านี้

ในแง่โบราณคดี สมาพันธ์ทินิสจะสื่อถึงช่วงเวลา "สมัยนะกอดะฮ์ที่ 3"

สมาพันธ์ทินิสได้ปรากฏในเกมคอมพิวเตอร์ชื่อว่า *ฟาโรห์*

อ้างอิง
-------

1. ↑  van den Brink 1992: vi

บรรณานุกรม
----------

* Brink, Edwin C. M. van den (1992). *The Nile Delta in Transition: 4th.-3rd. Millennium B.C. : Proceedings of the Seminar Held in Cairo, 21.-24. October 1990, at the Netherlands Institute of Archaeology and Arabic Studies*. E.C.M. van den Brink. ISBN 978-965-221-015-9.
* Maspero, Gaston (2003). *History of Egypt*. Kessinger Publishing. ISBN 978-0-7661-3501-7.

เพิ่มเติม
---------

* "Dynasty 00", by Francesco Rafaele
**ภาษาเควนยา** (อังกฤษ: Quenya) เป็นภาษาหนึ่งซึ่ง เจ. อาร์. อาร์. โทลคีน ประดิษฐ์ขึ้น และใช้ในนวนิยายของเขา คือในโลกมิดเดิลเอิร์ธ โดยเป็นภาษาของเอลฟ์ หรือชาวเควนดิ ซึ่งเป็นบุตรของมหาเทพอิลูวาทาร์

ภาษาเควนยานับได้ว่าเป็นภาษาแรกๆ ที่โทลคีนประดิษฐ์ขึ้นตั้งแต่ยังเป็นนักศึกษา โดยได้รับแรงบันดาลใจมาจากภาษาฟินแลนด์ ซึ่งเป็นภาษาที่โทลคีนชอบมาก เขาศึกษาภาษาฟินนิชด้วยตัวเองเพราะต้องการจะอ่านมหากาพย์ *คาเลวาลา* ในต้นฉบับฟินนิช อันเป็นแรงบันดาลใจในการสร้าง "โลกอาร์ดา" ของเขาในเวลาต่อมา

โทลคีนสร้างตัวอักษรสำหรับภาษาเควนยา สร้างไวยากรณ์สำหรับภาษาเควนยา หลังจากสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง และโทลคีนได้กลับมาทำงานที่ออกซฟอร์ดอีกครั้ง เขาได้ปรับปรุงแก้ไขภาษาเควนยาอย่างจริงจัง โดยใช้ภาษานี้ในการเขียนบันทึกประจำวัน แต่เนื่องจากโครงสร้างภาษายังไม่แน่นอน มีการเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา ภายหลังโทลคีนเองก็สับสนและเลิกเขียนบันทึกด้วยวิธีนี้ เพราะลืมไปแล้วว่าขณะที่เขียนบันทึก เขาใช้โครงสร้างไวยากรณ์แบบไหน ช่วงแรกโทลคีนเรียกภาษานี้ว่า **Qenya**

การสร้างภาษาเควนยา เป็นจุดเริ่มต้นที่สำคัญจุดหนึ่ง (แม้จะมีปัจจัยอื่นๆ ประกอบอีก) ที่ทำให้โทลคีนบังเกิดความคิดให้มีผู้คนที่ใช้ภาษานี้ขึ้นมาจริงๆ อันเป็นที่มาของเหล่าเอลฟ์ ในเรื่อง *ซิลมาริลลิออน*

ตลอดช่วงชีวิตของโทลคีน เขาได้แก้ไขปรับปรุงโครงสร้างภาษานี้ จนกระทั่งมันสามารถใช้งานได้จริง สมบูรณ์ยิ่งกว่าภาษาประดิษฐ์อื่นๆ ของโทลคีน

ประวัติของภาษาในนิยาย
---------------------

ภาษานี้พัฒนาขึ้นมาจากภาษาคอมมอนเอลดาริน อันเป็นภาษาดั้งเดิมของพวกเอลฟ์ แต่เมื่อพวกชาววันยาร์และโนลดอร์เดินทางอพยพออกจากมิดเดิลเอิร์ธมาถึงอามันแล้ว ภาษาของพวกเขาก็มีการวิวัฒนาไปจนกลายมาเป็นภาษาเควนยาในที่สุด

ครั้นเมื่อชาวโนลดอร์หวนคืนสู่มิดเดิลเอิร์ธ พวกเขาได้นำภาษาเควนยากลับมาเผยแพร่ด้วย ในยุคสมัยต่อมา ภาษาเควนยามีที่ใช้งานบนมิดเดิลเอิร์ธในฐานะภาษาชั้นสูงที่ใช้สำหรับการจารึกพงศาวดาร และใช้ในหมู่เจ้านายชาวโนลดอร์กับข้าราชบริพารเท่านั้น เนื่องจากกษัตริย์ธิงโกลมีบัญชาห้ามชาวซินดาร์บนแผ่นดินเบเลริอันด์ใช้ภาษานี้อีก หลังจากทรงทราบเรื่องการสังหารหมู่ที่อัลควาลอนเด ซึ่งกองทัพของเฟอานอร์ได้สังหารพระญาติของพระองค์ในนครอัลควาลอนเดอย่างอยุติธรรม

ตัวอย่างคำศัพท์
---------------

* คาลา (cala) - แสงสว่าง
* ลอนเด (londe) - ท่าเรือ
* ไลควา (laiqua) - สีเขียว
* ลาสเซ (lassë) - ใบไม้
* เอเลน (elen) - ดวงดาว

ดูเพิ่ม
-------

* ภาษาซินดาริน
* อักษรเทงกวาร์

อ้างอิง
-------

* เจ. อาร์. อาร์. โทลคีน, ประวัติศาสตร์มิดเดิลเอิร์ธ เล่ม 5 และ 12, ว่าด้วย *Etymology of Middle-earth Languages*

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


***มีการทดสอบ ภาษาเควนยา*** ของวิกิพีเดีย ที่วิกิมีเดีย อินคิวเบเตอร์

วิกิวิทยาลัยวิกิวิทยาลัย
วิกิวิทยาลัยภาษาอังกฤษ มีแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับ: **ภาษาเควนยา**

วิกิตำราภาษาอังกฤษ มีคู่มือ ตำรา หรือวิธีการเกี่ยวกับ: **ภาษาเควนยา**

* The Elvish Linguistic Fellowship เว็บชุมชนที่รวบรวมข้อมูลความรู้เกี่ยวกับภาษาเอลฟ์ไว้มากที่สุด
* SpringOfArda เก็บถาวร 2007-03-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน เป็นเว็บไทย ที่มีเรื่องเกี่ยวกับ ซิลมาริลลิออน ลอร์ดออฟเดอะริงส์ และเรื่องอื่นๆ ของคุณโทลคีน

| * ด
* ค
* ก
ภาษาประดิษฐ์ ในปกรณัมชุดมิดเดิลเอิร์ธ โดย เจ. อาร์. อาร์. โทลคีน |
| --- |
| ภาษา | ฮอบบิติช • อดูนาอิก • เวสทรอน • โรเฮียร์ริค • เควนยา • ซินดาริน • วาลาริน • คุซดุล • แบล็กสปีช |
| เอลวิชสำเนียงต่างๆ | เควนเดียนโบราณ • อวาริน • คอมมอนเอลดาริน • คอมมอนเทเลริน • เทเลริน • ซินดารินเหนือ • อิลโคริน • โดริอาธริน • ฟาลาธริน |
| อักษร | รูน • เทงกวาร์ • เคียร์ธ |
**วัดบุญชื่นชู** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลบางพูน อำเภอเมืองปทุมธานี จังหวัดปทุมธานี มีเนื้อที่จำนวน 8 ไร่ 1 งาน ติดต่อกับที่ดินหมู่บ้านสินธร ทิศใต้ติดต่อกับที่ดินเอกชนและหมู่บ้านสินธร ทิศตะวันตกติดต่อถนนเรียบคลองซอยบ้านดาวเรื่อง 

วัดบุญชื่นชู เดิมเป็นที่พักสงฆ์ในปี พ.ศ. 2537 มี นายสมพร ชื่นชู เป็นผู้ถวายที่ดินให้กับทางวัดบุญชื่น ต่อมาในปี พ.ศ. 2539 ขออนุญาตเป็นสำนักสงฆ์ด้วยความเห็นชอบของมหาเถรสมาคม จึงอนุญาตให้สร้างเป็นวัดขึ้นเมื่อวันที่ 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2541 และกระทรวงศึกษาธิการจึงตั้งให้เป็นพระพุทธศาสนาในวันที่ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2543 เป็นต้นมา สร้างศาลาการเปรียญในปี พ.ศ. 2540 สร้างเมรุในปี พ.ศ. 2545 สร้างอุโบสถในปี พ.ศ. 2542 สร้างกุฏิสงฆ์และศาลาอีกจำนวน 3 หลัง ในปี พ.ศ. 2554 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาในวันที่ 19 เมษายน พ.ศ. 2556

อาคารและเสนาสนะที่สำคัญ ได้แก่ อุโบสถ ศาลาการเปรียญ วิหารพระแม่กวนอิม มหาเทพมหาเทวี และลานบุญพระประจำวันเกิด

อ้างอิง
-------

1. ↑  "วัดบุญชื่นชู". พระสังฆาธิการ.
2. ↑  "วัดบุญชื่นชู". เทศบาลตำบลบางพูน. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2021-05-20. สืบค้นเมื่อ 2021-05-20.
**ชั้นสแคโฟโปดา** (ชั้น: Scaphopoda) เป็นหนึ่งในชั้นของไฟลัมมอลลัสคาที่ยังสืบเผ่าพันธุ์มาจนปัจจุบัน ซึ่งสัตว์ในชั้นนี้พบมีอยู่มายาวนานกว่า 240 ล้านปีมาแล้ว โดยพบหลักฐานในซากดึกดำบรรพ์ ปัจจุบันพบแล้วประมาณ 1,000 ชนิด ซึ่งเรียกกันในชื่อสามัญว่า **หอยงาช้าง** หรือ **หอยฟันช้าง**(อังกฤษ: Tusk Shell)

ทุกชนิดจะอาศัยอยู่ภายใต้พื้นทรายใต้ทะเล มีรูปร่างโดยรวม คือ เปลือกมีรูปร่างคล้ายฝักดาบซามูไรหรืองาของช้าง มีลักษณะเรียวยาว โค้งตรงกลางเล็กน้อย หน้าตัดเป็นทรงค่อนข้างกลม มีช่องเปิดที่ปลายสุดของทั้งสองด้านซึ่งด้านหนึ่งจะใหญ่กว่าอีกด้านเสมอ มีขนาดตั้งแต่ 5 มิลลิเมตรจนถึง 15 เซนติเมตร

ศัพท์คำว่า Scaphopoda นั้น สามารถแปลเป็นภาษาอังกฤษได้ว่า "เท้าเป็นจอบ" (shovel-footed) 

มีลักษณะโครงสร้างคือ ไม่มีตา ไม่มีเส้นเลือด ไม่มีแม้กระทั่งอวัยวะสำคัญอย่าง หัวใจ โดยเลือดจะถูกสูบโดยแรงดันน้ำภายในเนื้อเยื่อจากการเคลื่อนไหวของกล้ามเนื้อเท้าที่มีรูปร่างคล้ายจอบ ที่ใช้ขุดเจาะเพื่อแทรกเปลืองลงวางตัวดิ่งในพื้นทราย มีอวัยวะพิเศษคล้ายหนวดเล็ก ๆ รอบ ๆ ปากด้านล่างเรียกว่า "captacula" ทำหน้าที่ดักจับอาหารเข้าสู่ปากเพื่อบดเคี้ยวและย่อยสลาย แล้วพ่นทิ้งออกอีกทางเป็นของเสีย

เปลือกของหอยงาช้าง นั้น ผู้หญิงในอินเดียนแดงเผ่าลาโคตาใช้ทำเครื่องประดับสำหรับตกแต่งเสื้อผ้าหรือชุดที่สวมใส่เช่นเดียวกับขนของเม่น


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
**ชั้นสแคโฟโปดา**

อ้างอิง
-------

1. ↑  ความหมายของคำว่า งาช้าง ๒ ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542
2. ↑  คอลัมน์ Aqua Pets โดย จอม ปัทมคันธิน หน้า 100-108 นิตยสาร Aquarium Biz ฉบับที่ 7 ปีที่ 1 ประจำเดือนมกราคม 2011
**เต่ากระ** หรือ **เต่าปากเหยี่ยว** (อังกฤษ: Hawksbill sea turtle; ชื่อวิทยาศาสตร์: *Eretmochelys imbricata*) จัดอยู่ในไฟลัมสัตว์มีแกนสันหลังชั้นสัตว์เลื้อยคลาน และเป็นสิ่งมีชีวิตเพียงชนิดเดียวเท่านั้นที่อยู่ในสกุล *Eretmochelys*

มีลักษณะคล้ายเต่าตนุ (*Chelonia mydas*) โดยที่เป็นเต่าทะเลขนาดกลาง มีลำตัวไม่ใหญ่มากนัก จะงอยปากแหลมงองุ้มคล้ายกับจะงอยปากของนกเหยี่ยว มีเกล็ดบริเวณหัวด้านหน้า 2 คู่ และเกล็ดบริเวณด้านข้างข้างละ 4 เกล็ด ลักษณะของกระดองมีลวดลายและสีสันสวยงาม ขอบกระดองเป็นหยักโดยรอบ ซึ่งในอดีตมักจะถูกนำไปทำเป็นเครื่องประดับและข้าวของต่าง ๆ เช่น หวี เมื่อโตเต็มที่ จะมีขนาดความยาวประมาณ 100 เซนติเมตร และมีน้ำหนักประมาณ 120 กิโลกรัม

เต่ากระพบกระจายพันธุ์ในเขตอบอุ่นในมหาสมุทรทั่วทั้งโลก โดยมักอาศัยอยู่ใกล้ชายฝั่งที่สงบเงียบไม่มีการรบกวน จากการศึกษาพบว่า เต่ากระกินทั้งได้พืชและสัตว์ โดยใช้ปากที่งองุ้มนี้กินทั้งสาหร่ายทะเล, หญ้าทะเล รวมทั้งสัตว์น้ำประเภทต่าง ๆ รวมถึงปะการังด้วย วางไข่บนชายหาดครั้งละ 150-250 ฟอง

จัดเป็นสัตว์ป่าคุ้มครองประเภทที่ 1 ตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พุทธศักราช 2535 และจัดเป็น 1 ใน 4 ชนิดของเต่าทะเลที่พบได้ในน่านน้ำไทย

อ้างอิง
-------

1. ↑  ITIS
2. ↑  เต่ากระในประเทศไทย
3. ↑  "เต่ากระ". เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2009-02-02. สืบค้นเมื่อ 2009-02-02.

คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
***Eretmochelys imbricata***

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

 ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Eretmochelys imbricata ที่วิกิสปีชีส์
**วัดบึงตาหอม** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ใน ตำบลดอนเกาะกา อำเภอบางน้ำเปรี้ยว จังหวัดฉะเชิงเทรา มีเนื้อที่ 22 ไร่ 3 งาน 22 ตารางวา ปัจจุบันมีพระครูอนุวัตรบวรกิจเป็นเจ้าอาวาส

วัดบึงตาหอม เดิมชื่อ **วัดหอมชื่นสว่างอารมณ์** ตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2461 ไม่มีที่ดินเป็นของวัดเอง เพียงแต่ทราบว่ามีผู้ริเริ่ม คือ พระภู กับ พระทุ และผู้ช่วยดูแลรักษาวัด นายทับ บัวทอง นายวอน ป้อมเรือง นายนา รุ่งเรือง มีพระผู้ดุแลหลายรูปหลายสมัยล้มลุกคลุกคลานมาตลอด ต่อมานายนา รุ่งเรืองได้ออกบวชมาเป็นพระภิกษุจนได้เป็นเจ้าอาวาส เห็นว่าวัดไม่มีที่ดินของตัวเอง อยากจะสร้างอุโบสถ และขอพระราชทานวิสุงคามสีมาไม่ได้ จึงได้พากันไปขอที่ดินจาก นายสิงห์ บุญญรัตน์ ซึ่งเป็นเจ้าของที่ดิน โดยมีพระครูสุทธาภิราม เจ้าอาวาสวัดบางไทร

ต่อมาเมื่อวันที่ 21 กันยายน พ.ศ. 2509 ได้รับที่ดินจำนวนเนื้อที่ 22 ไร่ 3 งาน 22 วา ได้เริ่มสร้างศาลาการเปรียญและกุฏิคอนกรีตเสริมเหล็ก ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 28 มิถุนายน พ.ศ. 2516 แล้วจึงเริ่มสร้างอุโบสถขึ้น เมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2517 ต่อมาได้สร้างกุฏิสงฆ์ขึ้นอีก 4 หลัง เป็นตึกครึ่งไม้สองชั้นสามห้อง สร้างเมรุเผาศพ อาคารอเนกประสงค์ และศาลาทรงไทยคอนกรีตเสริมเหล็ก วัดมีรูปเหมือนสมเด็จพระพุฒาจารย์ (โต พฺรหฺมรํสี) มีขนาดหน้าตักกว้าง 3.99 เมตร หลวงปู่ทวดองค์ใหญ่ องค์พระสร้างด้วยปูนเสริมเหล็ก สูง 16 เมตร กว้าง 9 เมตร ด้านล่างเป็นอาคารปฏิบัติธรรมมีวัตถุประสงค์

อ้างอิง
-------

1. ↑  "วัดบึงตาหอม". ศูนย์ข้อมูลกลางทางวัฒนธรรม.
2. ↑  "วัดบึงตาหอม". กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา.
3. ↑  "หลวงปู่ทวดองค์ใหญ่วัดบึงตาหอมอ.บางน้ำเปรี้ยว". คมชัดลึก.
**เตเลเมอา** (โรมาเนีย: *telemea*, ออกเสียง: [teleˈme̯a]) เป็นเนยแข็งโรมาเนียที่ตามธรรมเนียมดั้งเดิมทำมาจากนมแกะ แต่ในปัจจุบันอาจทำมาจากนมวัว นมแพะ และนมควาย

เตเลเมอามีลักษณะคล้ายกับ *เฟตา* ของกรีซ, *เทเลเม* ของตุรกี, *ซีแรแน* ของบัลแกเรียและมาซิโดเนีย และ *ซีร์* ของเซอร์เบีย แต่เตเลเมอาอาจมีส่วนประกอบของน้ำมากกว่า ทำให้มีลักษณะนุ่มถึงกึ่งนุ่ม มีสีขาว มีเนื้อสัมผัสเป็นครีม และให้รสออกเปรี้ยวหลังชิม นอกจากนี้ยังมีรูปแบบที่นำเตเลเมอาไปผ่านกระบวนการบ่มเพื่อให้ได้รสเค็มยิ่งขึ้น บางครั้งยังอาจใส่เมล็ดยี่หร่าเพิ่มเพื่อให้ได้กลิ่นรสหอมหวานอย่างเครื่องเทศ

การรับรอง
---------

ตั้งแต่ปี 2004 เตเลเมอาจากท้องถิ่นต่าง ๆ ได้รับการเสนอชื่อและรับรองให้เป็นอาหารจานพิเศษดั้งเดิมที่ได้รับการคุ้มครองของโรมาเนีย และเตเลเมอาจากท้องถิ่นต่อไปนี้ยังได้รับการขึ้นทะเบียนการตั้งชื่อจากแหล่งกำเนิดที่ได้รับการคุ้มครอง (พีดีโอ) หรือสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ที่ได้รับการคุ้มครอง (พีจีไอ)

* เตเลเมอาอาร์เจช
* เตเลเมอาบราชอฟ
* เตเลเมอากาเรย์
* เตเลเมอาฮาร์กีตา
* เตเลเมอาฮูเวดิน
* เตเลเมอาอีเบอเนชต์ (พีดีโอ)
* เตเลเมอานูเชต
* เตเลเมอาวัช
* เตเลเมอาซีบิว (พีจีไอ)
* เตเลเมอาวึลชา

อ้างอิง
-------

1. 1 2  About Telemea at cheese.com
2. ↑  "Carnatii de Plescoi nu intra inca in Europa". *Libertatea* (ภาษาโรมาเนีย). 28 January 2007.
3. ↑  ""Telemea de Ibăneşti" - (The Ibanesti Salted Cheese) - has become the first Romanian product to get protected designation of origin (PDO) in the European Union". *imperialtransilvania.com*. สืบค้นเมื่อ 17 November 2018.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* Telemea
* What Wikipedia can’t tell you about making cheese


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
**เตเลเมอา**
**วัดบุคคโล** เป็นวัดราษฎร์ สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ตั้งอยู่ในแขวงดาวคะนอง เขตธนบุรี กรุงเทพมหานคร บนพื้นที่ 9 ไร่ ริมแม่น้ำเจ้าพระยา

วัดบุคคโลสร้างขึ้นในสมัยกรุงศรีอยุธยาประมาณปี พ.ศ. 2300–2310 ไม่ปรากฏนามผู้สร้างวัด และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาในปี พ.ศ. 2320 ได้รับการบูรณะปฏิสังขรณ์ครั้งใหญ่ในรัชสมัยรัชกาลที่ 4 โดยเจ้าอุบลวรรณา พระธิดาในพระเจ้ากาวิโลรสสุริยวงศ์ ทรงเรือทอดพระเนตรเห็นวัดบุคคโลทรุดโทรมมาก จึงทรงปฏิสังขรณ์อุโบสถและวิหาร กุฏิสงฆ์ แล้วจึงได้มีการเปลี่ยนชื่อวัดใหม่ เรียกว่า **วัดอุบลวัน** แต่ชาวบ้านเรียกติดปากว่า วัดบุคคโล

วัดบุคคโลเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ที่มีประวัติความเป็นมา มีหลวงพ่อแพ พระพุทธประทานพร พระพุทธชินราช หลวงพ่อพุทธโสธร หลวงพ่อวัดไร่ขิง พระสีวลีมหาลาภ พระสังกัจจายนะ พระพาคุระ และพระพุทธมงคลทศพลมุนี (พระนาคปรก) เป็นอาทิ ประดิษฐานอยู่ ณ ศาลาจตุรมุขของวัด ภายในอุโบสถประดิษฐานองค์พระประธาน นาม *หลวงพ่อแพ* พระพุทธรูปที่ลอยมากับแพ วนมาอยู่หน้าวัดหลายวัน ชาวบ้านได้ทำพิธีอันเชิญขึ้นมาประดิษฐาน ณ วัดบุคคโล

กิจกรรมที่สำคัญของวัด เช่น การบวชเนกขัมมะปฏิบัติธรรมในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนา การบวชสามเณรภาคฤดูร้อน การจัดทอดกฐินสามัคคี ฯลฯ

รายนามเจ้าอาวาส
---------------

* พระครูธรรมสารวิทย์ (ยงค์) 2480–2500
* พระอธิการชุบ ปภาโส 2501–2508
* พระอธิการต่อม ฐิตปุญโญ 2512–2519
* พระปลัดแพว ธมฺมาสโย 2520–2535
* พระครูพิศาลถิรธรรม (สมพร) 2540 องค์ปัจจุบัน

อ้างอิง
-------

1. ↑  "Wat Bukhalo (Bukhalo Temple)".
2. ↑  "พระราชพงศาวดาร กรุงรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ ๔".
3. ↑  "วัดเก่าแก่สมัยอยุธยา บูรณะโดยเจ้าอุบลวรรณา". *Goodlifeupdate*.

คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
**วัดบุคคโล**
**วัดบุญนาคประชาสรรค์** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลยี่สาร อำเภออัมพวา จังหวัดสมุทรสงคราม

แต่เดิมชื่อ **วัดบ้านต้นลำแพน** เริ่มแรกตั้งเป็นสำนักสงฆ์เมื่อ พ.ศ. 2497 เพราะทิศใต้ของวัดติดต่อกับคลองลำแพนจึงใช้ชื่อนี้ ผู้บริจาคที่ดินให้สร้างวัด คือ นายชอ้อน ทองคำ พร้อมทั้งสร้างกุฎิสงฆ์ และสิ่งที่จำเป็นอื่น ๆ ให้แก่วัดอีกหลายอย่าง ได้รับพระราชวิสุงคามสีมาอย่างถูกต้องเมื่อ พ.ศ. 2513 ลำดับเจ้าอาวาสการปกครองไม่เห็นเป็นที่แน่ชัด เพราะไม่ได้มีการลงบันทึกเป็นลายรักอักษร ที่ได้ความก็เห็นจะเป็นหลวงพ่อทองหล่อที่เคยเป็นอดีตเจ้าอาวาสก่อนหน้าหลวงปู่จะมาดำรงตำแหน่งเป็นเจ้าอาวาสรูปปัจจุบัน หลวงปู่เฉลิมได้รับการติดต่อให้มาดำรงตำแหน่งเมื่อครั้งท่านจำพรรษาอยู่ที่วัดเจริญรัตนาราม จังหวัดสมุทรสงคราม เพราะเห็นว่าเป็นพระนักคิด นักพัฒนา จึงให้ดำรงตำแหน่งรักษาการเจ้าอาวาสวัดบุญนาคประชาสรรค์เมื่อ พ.ศ. 2536 และได้ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสในปี พ.ศ. 2537 วัดได้รับการจดทะเบียนเป็นวัด เมื่อวันที่ 10 กันยายน พ.ศ. 2513 ได้รับพระราชวิสุงคามสีมาครั้งหลังเมื่อวันที่ 29 กันยายน พ.ศ. 2558

ปูชนียวัตถุที่สำคัญ ได้แก่พระพุทธรูปหล่อปางสมาธิ หน้าตักกว้าง 17 นิ้ว สูง 26 นิ้ว 1 องค์ และพระพุทธรูปหล่อปางห้ามสมุทร สูง 25 นิ้ว 1 องค์

อ้างอิง
-------

1. ↑  "วัดบุญนาคประชาสรรค์". พระสังฆาธิการ.
2. ↑  "วัดบุญนาคประชาสรรค์". ศูนย์ข้อมูลกลางทางวัฒนธรรม.
เถ้าภูเขา (*Eucalyptus regnans*) กำลังถูกโค่นในออสเตรเลีย
**การทำไม้** (อังกฤษ: logging) เป็นการตัด ขัด แปรรูปและลำเลียงต้นไม้หรือไม้ซุงขึ้นรถบรรทุก

ในทางวนศาสตร์ คำนี้บางครั้งใช้ในความหมายแคบ หมายถึงการเคลื่อนไม้จากตอไปยังสถานที่อื่นนอกป่า โดยมักเป็นโรงเลื่อยหรือโรงตัดไม้ อย่างไรก็ดี ในการใช้โดยทั่วไป คำนี้อาจใช้เพื่อระบุขอบเขตของกิจกรรมทางวนศาสตร์หรือวนวัฒนา

การทำไม้ผิดกฎหมายในทางวนศาสตร์นั้นอาจเรียกว่า การลักไม้ ซึ่งยังสามารถหมายถึง การทำ ขนส่ง ซื้อหรือขายไม้โดยละเมิดกฎหมาย ขั้นตอนการทำนั้นอาจผิดกฎหมาย รวมถึงใช้วิธีการฉ้อฉลในการเข้าถึงป่าไม้ การสกัดโดยไม่ได้รับอนุญาตหรือจากพื้นที่คุ้มครอง การตัดสปีชีส์คุ้มครอง หรือการสกัดไม้เกินขอบเขตที่ตกลงกันไว้

ในความหมายทั่วไป สิ่งที่บางครั้งเรียกว่า การถางป่า (clearcutting) ไม่ถูกมองว่าเป็นการทำไม้ประเภทหนึ่งเสมอไป แต่เป็นวิธีการทำหรือวนวัฒนา ในอุตสาหกรรมผลิตภัณฑ์ป่าไม้ บริษัททำไม้อาจถูกเรียกว่าเป็น ผู้ทำสัญญาทำไม้

การตัดไม้เฉพาะที่มีมูลค่าสูงและทิ้งไม้ที่มีมูลค่าต่ำกว่า โดยมักเป็นต้นที่เป็นโรคหรือผิดรูปผิดส่วน มักเรียกว่าเป็น การเลือกชั้นคุณภาพสูง (high grading) บางครั้งเรียก การทำไม้ระบบเลือกตัด (selective logging) และมักสับสนกับการเลือกตัด (selection cutting) การปฏิบัติจัดการขึ้นกับการทำสัดส่วนต้นไม้

การทำไม้มักเรียกเป็นการทำไม้ป่าไม้เหนือพื้นดิน ป่าไม้น้ำท่วมมีอยู่บนพื้นที่ซึ่งถูกน้ำท่วมเพราะการสร้างเขื่อน ต้นไม้เหล่านี้ทำโดยการทำไม้ใต้น้ำหรือโดยการลดอ่างเก็บน้ำที่กล่าวถึง

อ้างอิง
-------

1. ↑  Society of American Foresters, 1998. Dictionary of Forestry.
2. ↑  Illegal Logging.Info
3. ↑  "Forest Matters: Just Say No to High Grading page 8" (PDF). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2007-09-26. สืบค้นเมื่อ 2012-01-02.
**เต่ากระอาน** (อังกฤษ: Northern river terrapin; ชื่อวิทยาศาสตร์: *Batagur baska*) จัดอยู่ในไฟลัมสัตว์มีแกนสันหลัง จัดเป็นเต่าน้ำจืด-น้ำกร่อย มีความยาวกระดองมากกว่า 60 เซนติเมตร  ที่ใหญ่ที่สุดในเอเชีย และถือว่าเป็นเต่าที่ใกล้สูญพันธุ์อย่างวิกฤติ ล่าสุดชาวบ้านในพื้นที่ อ.ตะกั่วทุ่ง จ.พังงา พบบริเวณคลองถ้ำเมื่อวันที่ 3 มกราคม พ.ศ. 2550

ลักษณะ
------

จมูกเชิดปลายปากแหลมยื่นยาวออกมาเป็นหลอดจมูก ตาสีขาว เท้าหน้าแผ่แบน มีผังผืด มีเล็บ 4 เล็บ ขาสีเทาหรือดำ รูปร่างกระดองเป็นรูปไข่ กระดองหลังมีลักษณะค่อนข้างเรียบและแบน สีน้ำตาลออกเขียวจนถึงสีเทาอมเขียว ใต้ท้องสีขาวออกเหลือง ในฤดูผสมพันธุ์เต่าตัวผู้จะเปลี่ยนสีบนหัว ลำคอ และขาเป็นสีดำ และม่านตาสีออกเหลืองเปลี่ยนเป็นสีขาวสดใส ลูกเต่ามีกระดองรูปร่างแบนและมนกลม

อาหาร
-----

เต่ากระอานกินผลหรือฝักของพรรณไม้ป่าชายเลนและไม้ชายน้ำต่าง ๆ เช่น ลำพู โกงกาง แสมเป็นอาหารหลัก

ถิ่นอาศัย
---------

อยู่ในลำคลองและแม่น้ำตอนล่างที่ติดกับปากแม่น้ำ ทีมีน้ำกร่อย และต้องมีสันดอนทรายที่กว้าง รวมถึงร่มเงาของป่าชายน้ำ มีการกระจายพันธุ์ตั้งแต่บังคลาเทศ พม่า ไทยถึงเกาะสุมาตรา และ ลุ่มน้ำโขงตอนล่างตั้งแต่กัมพูชา ถึงเวียดนาม

การสืบพันธุ์
------------

วางไข่ในช่วงปลายปี ตั้งแต่เดือน พ.ย.- ม.ค. โดยที่ตัวเมียจะย้ายขึ้นไปยังตอนกลางหรือต้นลำคลองเพื่อหาสันดอนทรายหรือหาดที่ไม่มีคนรบกวน เพื่อขุดหลุมลึกประมาณ 30 ซม. วางไข่ประมาณ 2-3 ครั้งๆ ละ ประมาณ 20 ฟอง ในรอบ 6 สัปดาห์ไข่มีขนาดยาวรี ค่อนข้างใหญ่เกือบ 10 ซม. ใช้เวลาฟักเป็นเวลานานกว่า 2 เดือน

อ้างอิง
-------

1. ↑  Rhodin, Anders G.J.; van Dijk, Peter Paul; Inverson, John B.; Shaffer, H. Bradley; Roger, Bour (2011-12-31). "Turtles of the world, 2011 update: Annotated checklist of taxonomy, synonymy, distribution and conservation status" (PDF). *Chelonian Research Monographs*. **5**. เก็บ (PDF)จากแหล่งเดิมเมื่อ 2012-01-22.`{{cite journal}}`: CS1 maint: multiple names: authors list (ลิงก์)
2. ↑  "สำเนาที่เก็บถาวร". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2007-08-19. สืบค้นเมื่อ 2007-08-16.
3. ↑  "สำเนาที่เก็บถาวร". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2007-09-28. สืบค้นเมื่อ 2007-08-16.
4. ↑
5. ↑  "สำเนาที่เก็บถาวร". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2007-09-27. สืบค้นเมื่อ 2007-08-16.

คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
***Batagur baska***
บรรณารักษ์และศาสตราจารย์ชาวไนจีเรีย

**เบียทริซ อะโบยาเด** (อังกฤษ: Beatrice Aboyade; 24 สิงหาคม ค.ศ. 1935 – ) เป็นบรรณารักษ์ชาวไนจีเรียและศาสตราจารย์เกษียณอายุด้านบรรณารักษ์ศึกษาที่มหาวิทยาลัยอีบาดัน โดยได้รับการอธิบายว่าเป็นผู้บุกเบิกด้านบรรณารักษ์ศาสตร์ในประเทศไนจีเรียโดยบริการสารานุกรมห้องสมุดกับสารสนเทศโลก ซึ่งอะโบยาเดทำงานในห้องสมุดมหาวิทยาลัยอีบาดันและมหาวิทยาลัยอีเล-อีเฟ

ชีวิตในวัยเด็กและการศึกษา
-------------------------

อะโบยาเดสำเร็จการศึกษาระดับประถมศึกษาที่โรงเรียนประถมศึกษาคริสตจักรของพระคริสต์ โพโรกัน อีเจบูโอเด เธอได้ดำเนินการต่อไปที่ควีนส์คอลเลจ เลกอส เพื่อศึกษาระดับมัธยมศึกษาระหว่าง ค.ศ. 1948 ถึง 1951 ครั้นระหว่าง ค.ศ. 1952 ถึง 1953 เธอสำเร็จการศึกษาระดับไฮสกูลที่ควีนส์คอลเลจ อีเด เธอได้รับปริญญาสาขาภาษาอังกฤษเป็นครั้งแรกจากมหาวิทยาลัยอีบาดันใน ค.ศ. 1960 จากนั้นจึงได้รับปริญญาเพิ่มเติมจากมหาวิทยาลัยมิชิแกนใน ค.ศ. 1964 กระทั่งใน ค.ศ. 1970 เธอสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาเอกจากมหาวิทยาลัยอีบาดัน ทั้งนี้ เธอแต่งงานกับศาสตราจารย์ โอเจทันจี อะโบยาเด ผู้เป็นศาสตราจารย์ด้านเศรษฐศาสตร์ ตั้งแต่ ค.ศ. 1961 จนกระทั่งเขาเสียชีวิตใน ค.ศ. 1994

อาชีพ
-----

อะโบยาเดไม่ได้เป็นบรรณารักษ์ แต่ใช้เวลาช่วงสั้น ๆ ที่บรรษัทแพร่ภาพกระจายเสียงไนจีเรีย ก่อนที่เธอจะเข้าร่วมห้องสมุดของมหาวิทยาลัยอีบาดันในฐานะผู้ช่วยบรรณารักษ์ใน ค.ศ. 1962 ในไม่ช้าเธอก็เข้ารับตำแหน่งใหม่ในฐานะหัวหน้าผู้จัดทำรายการบัญชีที่มหาวิทยาลัยอีเฟใน ค.ศ. 1965 สามปีต่อมาเธอกลับมาที่มหาวิทยาลัยอีบาดันเพื่อเป็นผู้นำบริการผู้อ่าน กระทั่งใน ค.ศ. 1972 เธอเริ่มสอนที่นั่นเมื่อได้เป็นอาจารย์มหาวิทยาลัยในภาควิชาบรรณารักษศาสตร์

ใน ค.ศ. 1978 เธอได้รับการเลื่อนตำแหน่งจากอาจารย์อาวุโสเมื่อดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์ด้านบรรณารักษศาสตร์ที่มหาวิทยาลัยอีบาดัน รวมถึงดำรงตำแหน่งหัวหน้าภาควิชาห้องสมุด, จดหมายเหตุ และสารสนเทศศึกษาที่มหาวิทยาลัยดังกล่าว เธอยังดำเนินการระบบสารสนเทศการพัฒนาชนบท (RUDIS) ซึ่งเพิ่มการเข้าถึงข้อมูลให้แก่คนในชนบทในทวีปแอฟริกา ซึ่งงานของเธอกับระบบสารสนเทศการพัฒนาชนบทเผยให้เห็นว่าห้องสมุดในชนบทของประเทศไนจีเรียมีความต้องการใช้งานเป็นหลัก โดยหนังสือห้องสมุดดังกล่าวได้รับการนำมาใช้เพื่อแสดงวิธีปรับปรุงสาธารณูปโภค เช่น ถนน, ไฟฟ้า, การเงิน และประปา ที่ผู้อ่านจะได้เรียนรู้เกี่ยวกับโอกาสการจ้างงานที่ไม่ใช่ในท้องถิ่น ตลอดจนข้อมูลเกี่ยวกับปุ๋ย และโอกาสในการซื้อขาย

อ้างอิง
-------

1. 1 2 3 4  Robert, Wedgeworth (1993). *World Encyclopedia of Library and Information Services* (3 ed.). America: America Library Association. p. 1. ISBN 0838906095. สืบค้นเมื่อ 8 February 2019.
2. 1 2  Wedgeworth, Robert (1993). *World Encyclopedia of Library and Information Services*. Chicago: American Library Association. pp. 1. ISBN 9780838906095.
3. ↑  *Nigerian Women Annual: Who's Who*. Benin City: Gito & Associates. 1990. p. 15. ISSN 0795-7807.
4. 1 2  "ABOYADE, Prof. (Mrs.) Beatrice Olabimpe". *Biographical Legacy and Research Foundation*.
บทความนี้เกี่ยวกับเทศมณฑลบริสตอลในรัฐโรดไอแลนด์ สำหรับเทศมณฑลบริสตอลในรัฐแมสซาชูเซตส์ ดูที่ เทศมณฑลบริสตอล (รัฐแมสซาชูเซตส์) สำหรับนครในสหราชอาณาจักรซึ่งมีฐานะเป็นเทศมณฑลด้วย ดูที่ บริสตอล
**เทศมณฑลบริสตอล** (อังกฤษ: Bristol County) เป็นเทศมณฑล 1 ใน 5 เทศมณฑลของรัฐโรดไอแลนด์ ในปี พ.ศ. 2553 เทศมณฑลบริสตอลมีประชากร 49,875 คน เทศมณฑลบริสตอลเป็นเทศมณฑลที่เล็กที่สุดในโรดไอแลนด์ เป็นเทศมณฑลที่เล็กเป็นอันดับ 3 ของสหรัฐอเมริกา มีพื้นที่บนบก 65 ตารางกิโลเมตร และในน้ำ 52 ตารางกิโลเมตร

เทศมณฑลที่เชื่อมต่อกัน
----------------------

| สถานที่ใกล้เคียงกับเทศมณฑลบริสตอล (รัฐโรดไอแลนด์) |
| --- |
| 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | เทศมณฑลพรอวิเดนซ์ |  |
|  |  |  |
| เทศมณฑลเคนต์ (รัฐแมสซาชูเซตส์) | **เทศมณฑลบริสตอล (รัฐโรดไอแลนด์)** | เทศมณฑลบริสตอล (รัฐแมสซาชูเซตส์) |
|  |  |  |
|  | เทศมณฑลนิวพอร์ต |  |

 |

เมืองและนครในเทศมณฑลบริสตอล
---------------------------

### เมือง

* บาร์ริงตัน
* บริสตอล
* วาร์เรน

  


| * ด
* ค
* ก
เทศมณฑลในรัฐโรดไอแลนด์ |
| --- |
| เทศมณฑลเคนต์ • เทศมณฑลนิวพอร์ต • เทศมณฑลบริสตอล • เทศมณฑลพรอวิเดนซ์ • เทศมณฑลวอชิงตัน |
สำหรับสัตว์ ดูที่ เต่าดำ
ประติมากรรมเต่าดำ สมัยจักรพรรดิหย่งเล่อ แห่งราชวงศ์หมิง (ศตวรรษที่ 15)
**เต่าดำ** (อังกฤษ: Black tortoise, Black turtle; ฮันกึล: 현무; ฮันจา: 玄武; คันจิ: 玄武 ; ฮิระกะนะ: げんぶ; โรมะจิ: *Genbu*; เวียดนาม: Huyền Vũ; จีน: 玄武; พินอิน: *Xuan Wu*; *เสวียนอู่*) เป็นสัตว์สัญลักษณ์ในความเชื่อของจีนโบราณ ที่ครอบคลุมรวมไปถึงชนชาติอื่น ๆ ในแถบเอเชียตะวันออก เช่น เวียดนาม, ญี่ปุ่น และเกาหลี

เต่าดำ เป็นหนึ่งในสัตว์ศักดิ์สิทธิ์ประจำทิศทั้งสี่ (四霛/四灵) เป็นสัญลักษณ์ของทิศเหนือธาตุน้ำ และฤดูหนาว มีรูปลักษณ์เป็นเต่า แต่มีเกล็ดคล้ายงู มีลักษณะร่วมกันของเต่าและงู บ้างใช้สัญลักษณ์เป็นรูปเต่าที่มีงูพันรัดกลางลำตัว แต่เดิมมาจากการใช้กระดองเต่าในการทำนายทายทัก ซึ่งหมายถึงการให้เต่านำคำถามลงไปสู่โลกแห่งวิญญาณเพื่อนำคำตอบกลับมายังโลกมนุษย์ อีกทั้งกระดองเต่ามีสีดำ จึงปรากฏในรูปเต่าดำ ภายหลังได้มีการขยายความออกไป โดยเห็นว่าเต่าอาศัยอยู่กับน้ำ ทั้งแม่น้ำลำคลองน้อยใหญ่จนถึงท้องทะเลกว้าง จึงได้รับการขนานนามให้เป็นเทพเจ้าแห่งน้ำ อีกทั้งเต่ามีอายุยืนนาน จึงเป็นสัญลักษณ์แทนการมีอายุวัฒนะ

ต่อมาได้รับการยกสถานะจากลัทธิเต๋าให้เป็นปรมาจารย์เจินอู่ โดยกล่าวกันว่าเจินอู่เป็นภาคหนึ่งของเง็กเซียนฮ่องเต้มาจุติยังโลกมนุษย์ แต่ด้วยความเบื่อหน่ายในโลกีย์ จึงเก็บตัวบำเพ็ญภาวนาบนเขาบู๊ตึ๊ง จนสำเร็จมรรคผลเป็นเซียนขึ้นสถิตบนฟ้า ครองตำแหน่งทิศเหนือ

อ้างอิง
-------

1. 1 2  Huyền Vũ Ngô Gia Tự Hà Nội Việt Nam thiet ke cua hang thiet bi ve sinh
2. ↑  "The Chinese Sky". International Dunhuang Project. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2015-11-04. สืบค้นเมื่อ 2011-06-25.
3. ↑  "สัตว์เทพประจำทิศทั้งสี่ในคติจีน". ผู้จัดการออนไลน์. 3 August 2005. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2005-11-01. สืบค้นเมื่อ 30 July 2015.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
**เต่าดำ**
ศาลาหงส์ เบียวโดอิง
พระอมิตาภพุทธะ
**เบียวโดอิง** (ญี่ปุ่น: 平等院; โรมาจิ: *Byōdō-in*) เป็นวัดตั้งอยู่ในเมืองอูจิ จังหวัดเกียวโต สร้างขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 1541 ในสมัยเฮอัง อาคารที่มีชื่อเสียงที่สุดในวัดคือ ศาลาหงส์หรือศาลาอมิตาภะ (พระอมิตาภพุทธะ) สร้างขึ้นใน พ.ศ. 1596 เมื่อแรกเริ่มนั้นวัดนี้สร้างขึ้นเพื่อให้เป็นที่พำนักในชนบทของฟูจิวาระ มิจินางะ ต่อมาในปี พ.ศ. 1595 ฟูจิวาระ โยริมิจิ ผู้เป็นบุตรชาย ได้ปรับเปลี่ยนให้เป็นวัดพุทธ ปัจจุบันมีเพียงอาคารเดียวที่ยังคงหลงเหลือมาจากเมื่อครั้งแรกสร้าง คือ ศาลาหงส์ ซึ่งล้อมรอบไปด้วยสระน้ำ อาคารอื่น ๆ ถูกไฟไหม้จนหมดในระหว่างสงครามกลางเมืองในปี พ.ศ. 1879

อาคารหลักของเบียวโดอิงคือ ศาลาหงส์ ประกอบด้วยห้องโถงกลาง ขนาบข้างด้วยปีกระเบียงทั้งสองด้าน และระเบียงที่ด้านหลังศาลา ห้องโถงกลางเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปอมิตาภะ หลังคาของศาลามีรูปปั้นหงส์ตั้งอยู่

เบียวโดอิงได้รับการบันทึกเป็นมรดกโลก โดยเป็นส่วนหนึ่งของอนุสรณ์สถานทางประวัติศาสตร์เกียวโตโบราณ

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
**เบียวโดอิง**

* เว็บไซต์ทางการ (ภาษาญี่ปุ่น)

| * ด
* ค
* ก
อนุสรณ์สถานทางประวัติศาสตร์เกียวโตโบราณ |
| --- |
| เกียวโต | 
* ปราสาทนิโจ
* กิงกากูจิ1
* คิงกากูจิ2
* คิโยมิซูเดระ
* โคซันจิ
* ไซโฮจิ
* ไดโงจิ
* เท็นรีวจิ
* โทจิ3
* นิชิฮงงันจิ
* นินนาจิ
* เรียวอันจิ
* ศาลเจ้าคามิงาโมะ4
* ศาลเจ้าชิโมงาโมะ5

 |
| อูจิ | 
* เบียวโดอิง
* ศาลเจ้าอูจิงามิ

 |
| โอตสึ | 
* เอ็นเรียกูจิ

 |
| ชื่ออื่น: 1จิโชจิ 2โรกูอนจิ 3เคียวโอโงโกกูจิ 4ศาลเจ้าคาโมวาเกอิกาซูจิ 5 ศาลเจ้าคาโมมิโอยะ |

พิกัดภูมิศาสตร์: 34°53′21″N 135°48′28″E﻿ / ﻿34.88917°N 135.80778°E﻿ / 34.88917; 135.80778
**เต่าซูคาตา** หรือ **เต่าเดือยแอฟริกา** (อังกฤษ: Sulcata tortoise, African spurred tortoise) เป็นเต่าบกชนิดหนึ่ง ที่มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า *Geochelone sulcata*

จัดเป็นเต่าบกที่มีความใหญ่เป็นอันดับ 3 ของโลกรองมาจาก เต่ายักษ์กาลาปากอส (*G. nigra*) และเต่ายักษ์อัลดาบรา (*Aldabrachelys gigantea*) จัดเป็นเต่าที่มีลักษณะกระดองที่แบนราบ เมื่อยังอยู่ในวัยเล็กลำตัวมีสีขาวไปจนถึงสีน้ำตาลเหลือง เมื่อเข้าสู่วัยรุ่นและวัยเต็มวัยสีของกระดองจะพัฒนาเป็นสีน้ำตาลและสีเหลือง ขาทั้งสี่ข้างแข็งแรง โดยเฉพาะขาคู่หน้ามีเกล็ดขนาดใหญ่เห็นได้ชัดเจน 

กระจายพันธุ์บริเวณพื้นที่แห้งแล้ง บริเวณขอบทะเลทรายซาฮาราตั้งแต่มาลี และเซเนกัล ในแอฟริกาตะวันตกไปจนถึงเอธิโอเปียในแอฟริกาตะวันออก 

ขนาดเมื่อโตเต็มที่ยาวได้มากกว่า 36 นิ้ว น้ำหนักกว่า 105 กิโลกรัม มีอายุยาวกว่า 100 ปี 

เป็นเต่าที่กินอาหารหลักได้หลากหลาย โดยมากเป็นหญ้า รวมถึงวัชพืชและผลไม้ชนิดต่าง ๆ รวมถึงพืชในทะเลทราย เช่น กระบองเพชร มีพฤติกรรมที่แตกต่างไปกวาเต่าบกชนิดอื่น ๆ คือ เดินเก่งและเดินได้เร็ว สามารถเดินหาอาหารกินได้วันละหลายชั่วโมง เต่าตัวผู้เมื่อสู่วัยเจริญพันธุ์เมื่ออายุได้ราว 5 ปี หรือมีความยาวประมาณ 15 นิ้ว ในส่วนตัวเมียจะเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์เมื่ออายุได้ 7 ปี หรือมีความยาวประมาณ 17 นิ้ว ตัวผู้มีโคนหางที่ยาวกว่าตัวเมีย และมีกระดองบริเวณก้นเป็นรูปตัววี อีกทั้งกระดองใต้ท้องมีลักษณะโค้งเว้าเข้าไปด้านใน การสังเกตเพศเห็นได้เมื่อมีอายุได้ 3-4 ปี หรือมีความยาวประมาณ 1 ฟุต

มีฤดูผสมพันธุ์ในช่วงต้นฤดูร้อนจนถึงปลายฤดูฝน โดยใช้เวลาผสมพันธุ์นานราว 1 ชั่วโมง เต่าตัวเมียจะวางไข่หลังผสมพันธุ์แล้ว 1 เดือน โดยใช้ขาหลังขุดหลุม ซึ่งอาจมีหลายหลุมเพื่อหลอกสัตว์กินเนื้อชนิดอื่นที่จะมาขโมยไข่ วางไข่ครั้งละ 20-30 ฟอง โดยในแต่ละปีอาจวางไข่ได้ถึงครั้งละ 4-5 ครั้ง และมักจะวางไข่ในช่วงเวลาบ่ายไปจนถึงตอนเย็น ไข่ใช้เวลาฟักเป็นตัวประมาณ 90 วัน โดบใช้อุณหภูมิประมาณ 29-31 องศาเซลเซียส ความชื้นอยู่ที่ร้อยละ 75-85 ลูกเต่าเมื่อแรกฟักจะมีความยาวประมาณ 2 นิ้ว น้ำหนักประมาณ 20-30 กรัม และจะมีถุงไข่แดงติดตัวมาด้วย ซึ่งถุงไข่แดงนั้นจะให้พลังงานแทนอาหาร ใช้เวลานานประมาณหนึ่งสัปดาห์ ถุงไข่แดงนี้จึงจะยุบไป

ปัจจุบัน เต่าซูลคาตาเป็นเต่าบกอีกชนิดหนึ่ง ที่นิยมเลี้ยงกันเป็นสัตว์เลี้ยง และสามารถเพาะขยายพันธุ์ในที่เลี้ยงได้แล้ว รวมถึงในประเทศไทยด้วย

อ้างอิง
-------

1. ↑  Petrozzi, F.; Luiselli, L.; Hema, E.M.; Diagne, T.; Segniagbeto, G.H.; Eniang, E.A.; Leuteritz, T.E.J.; Rhodin, A.G.J. (2021). "*Centrochelys sulcata*". *IUCN Red List of Threatened Species*. **2021**: e.T163423A1006958. doi:10.2305/IUCN.UK.2021-1.RLTS.T163423A1006958.en. สืบค้นเมื่อ 30 July 2021.
2. ↑  "เรื่องของเต่าซูลคาตา". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2009-02-10. สืบค้นเมื่อ 2011-03-15.
3. ↑  *การเพาะพันธุ์เต่าซูลคาตา* โดย พิริยะ ศุขพัฒน์, Aquarium Biz ฉบับที่ 9 ปีที่ 1 ประจำเดือนมีนาคม พ.ศ. 2554 ISSN 19069243

คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
***Geochelone sulcata***

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

 ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Geochelone sulcata ที่วิกิสปีชีส์
ความรู้เรื่องเต่าบก เต่าซูลคาตา
**วัดป่าท่าทราย** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายธรรมยุติกนิกาย ตั้งอยู่ในตำบลท่าทราย อำเภอเมืองสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร ปัจจุบันมีพระครูประจักรษ์ ววญาณ เป็นเจ้าอาวาส ตั้งแต่ พ.ศ. 2541 จนถึงปัจจุบัน

วัดป่าท่าทรายตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2531 และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อวันที่ 25 เมษายน พ.ศ. 2538

ในปี พ.ศ. 2528 พระอาจารย์สมบัติ อินทวังโส (พระครูประจักษ์วรญาณ) ในขณะนั้นท่านเป็น เจ้าอาวาสวัดป่าศรีดอนเงิน อำเภอกุมภวาปี จังหวัดอุดรธานี ได้ธุดงควัตร พบวัดร้าง 2 วัด คือ ใหม่ลั่นทม (ร้าง) กับวัดช่องสะเดา (ร้าง) ซึ่งเป็นวัดโบราณมีอายุนานหลายร้อยปี โดยวัดใหม่ลั่นทมมีโฉนดที่ดินเลขที่ 11523 เนื้อที่ 24 ไร่ 2 งาน 55 ตารางวา และวัดช่องสะเดามีโฉนดที่ดินเลขที่ 12602 เนื้อที่ 11 ไร่ 3 งาน 97.1 ตารางวา วัดทั้งสองมีพื้นที่ใกล้ชิดกัน โดยมีคลองตาอ่อม กว้างประมาณ 2 เมตร คั่นอยู่ แต่ปัจจุบันทางราชการได้ถมคลองทำเป็นถนน ได้รวมวัดร้างทั้งสองเข้าด้วยกันแล้วจะทำให้มีเนื้อที่ทั้งหมด 36 ไร่ 2 งาน 52.1 ตารางวา และใช้ชื่อว่า "วัดป่าท่าทราย" ตามชื่อตำบล กระทรวงศึกษาธิการได้ให้ความเห็นชอบให้รวมวัดเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2545

วัดได้ดำเนินการสร้างวิหารพระนอน มีองค์พระพุทธรูปปางไสยาสน์ เป็นองค์พระประธาน มีขนาดความยาว 42 เมตร สูง 7.50 เมตร เป็นพระพุทธรูปปางไสยาสน์ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดของจังหวัดสมุทรสาคร ยังไม่แล้วเสร็จ

อ้างอิง
-------

1. ↑  "วัดป่าท่าทราย". อำเภอเมือง จังหวัดสมุทรสาคร.
2. ↑  "วัดป่าท่าทรายพุทธบูชา". ศูนย์ข้อมูลกลางทางวัฒนธรรม.
3. ↑  "การขอรวมวัดใหม่ลั่นทม (ร้าง) กับวัดช่องสะเดา จังหวัดสมุทรสาคร". มหาเถรสมาคม. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2021-04-21. สืบค้นเมื่อ 2021-04-21.
**ปลาอะโรวาน่าอเมริกาใต้** หรือ **ปลาตะพัดอเมริกาใต้** (อังกฤษ: Arowana, Amazon arowana) เป็นสกุลปลากระดูกแข็งจำพวกหนึ่ง ในวงศ์ปลาตะพัด (Osteoglossidae) ในอันดับ Osteoglossiformes ใช้ชื่อสกุลว่า *Osteoglossum* (/ออส-ที-โอ-กลอส-ซั่ม/) มีความยาวถึงประมาณ 1 เมตร (3.3 ฟุต) และจำกัดอยู่ในแหล่งน้ำจืดในทวีปอเมริกาใต้บริเวณเขตร้อน

มีรูปร่างเพรียวยาวกว่าปลาอะโรวาน่าในสกุล *Scleropages* ที่พบในภูมิภาคเอเชียอาคเนย์และออสเตรเลีย โดยมีส่วนต่างกันที่เห็นได้ชัดที่สุด คือ ส่วนหางที่เรียวเล็กกว่าโดยเฉพาะครีบหาง ปากมีความกว้างกว่า และหนวด 1 คู่ที่ใต้คางนั้นเรียวยาวกว่า ครีบหลังเรียวเล็กกว่าและเป็นทางยาวไปแทบตลอดส่วนหลัง มีสีสันลำตัวเป็นสีเดียวทั้งตัว โดยไม่มีเหลือบสีแบบปลาในสกุล *Scleropages* มีก้านครีบหลัง 43-48 ก้าน ครีบก้นยาวกว่าครีบหลัง มีก้านครีบ 53-57 ก้าน

โดยปลาในสกุลนี้มีวิวัฒนาการเป็นของตนเองแยกมาจากปลาสกุลอื่นในวงศ์เดียวกัน เมื่อกว่า 170 ล้านปีมาแล้ว ในยุคจูราสสิคตอนกลาง

สำหรับพฤติกรรมของปลาอะโรวาน่าในสกุลนี้จะคล้ายกับสกุล *Scleropages* ทั้งพฤติกรรมการหาและกินอาหาร รวมทั้งพฤติกรรมการผสมพันธุ์และวางไข่ แต่ทว่ากลับมีอุปนิสัยที่ดุร้ายก้าวร้าวน้อยกว่า จนสามารถอยู่เป็นฝูงใหญ่ได้มากกว่า อีกทั้งในชนิด *O. bicirrhosum* ยังเป็นชนิดที่เติบโตได้เร็วกว่า และแพร่ขยายพันธุ์ได้ง่ายที่สุดอีกด้วย

จึงทำให้นิยมเลี้ยงกันเป็นปลาสวยงาม โดยถือเป็นปลาอะโรวาน่าที่มีราคาขายค่อนข้างถูก

ชนิด
----

ปลาสกุลนี้มี 2 ชนิด:

| ภาพ | ชื่อวิทยาศาสตร์ | ชื่อสามัญ | ที่อยู่อาศัย |
| --- | --- | --- | --- |
|  | *Osteoglossum bicirrhosum* Cuvier (ex Vandelli), 1829 | Silver arowana | ลุ่มน้ำแอมะซอน, Essequibo และ Oyapock |
|  | *Osteoglossum ferreirai* Kanazawa, 1966 | Black arowana | ลุ่มน้ำ Rio Negro รวมแม่น้ำ Branco |
|

ดูเพิ่ม
-------

* *Scleropages*

อ้างอิง
-------

1. ↑  Olivares; Hrbek; Escobar; Caballero (2013). "Population structure of the black arowana (Osteoglossum ferreirai) in Brazil and Colombia: implications for its management". *Conserv. Genet*. **14** (3): 695–703. doi:10.1007/s10592-013-0463-1. S2CID 16841836.
2. 1 2  Froese, Rainer, and Daniel Pauly, eds. (2017). Species of *Osteoglossum* in FishBase. February 2017 version.
3. ↑  Kumazawa, Yoshinori (2003). "The reason the freshwater fish arowana live across the sea". *Quarterly Journal Biohistory* (Winter). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2012-02-05. สืบค้นเมื่อ 2006-07-02.
4. ↑  สมโภชน์ อัคคะทวีวัฒน์. *สาระน่ารู้ ปลาน้ำจืดไทย เล่ม ๑*. กรุงเทพฯ : องค์การค้าของคุรุสภา, 2547. 264 หน้า. หน้า 5-6. ISBN 974-00-8701-9

|  |  |
| --- | --- |
| การแยกแยะหน่วยอนุกรมวิธาน | 
* Wikidata: Q569186
* Wikispecies: Osteoglossum
* ADW: Osteoglossum
* BOLD: 2855
* EoL: 26705
* GBIF: 3237877
* iNaturalist: 90545
* ITIS: 161893
* NCBI: 27724
* WoRMS: 154155

 |
**วัดป่าซางงาม** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลป่าซาง อำเภอป่าซาง จังหวัดลำพูน ที่ดินตั้งวัดมีเนื้อที่ 3 ไร่ 34 ตารางวา

วัดป่าซางงามตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2451 ตามประวัติวัดแจ้งว่าสร้างประมาณ พ.ศ. 2380 เดิมเป็นวัดร้างมาก่อน ต่อมาครูบานันทา ธุดงค์มาจากเมืองยองหรือสิบสองปันนา เป็นผู้ทำการบูรณะก่อสร้างขึ้น นอกจากนั้นยังได้จัดตั้งห้องสมุดขึ้นในวัดป่าซาง เมื่อ พ.ศ. 2493

อาคารเสนาสนะที่สำคัญ ได้แก่ วิหาร ศาลาการเปรียญ กุฏิสงฆ์ ศาลาอเนกประสงศ์ ศาลาบำเพ็ญกุศล หอระฆัง หอไตรมีลักษณะเป็นตึกทึบสองชั้น หลังคาลดชั้นแบบล้านนา หน้าต่างชั้นบนมีขนาดเล็ก เขียนลวดลายเทวดา และโรงครัว 

ปูชนียวัตถุที่สำคัญ ได้แก่ พระพุทธรูป *สมเด็จพระศรีวิฬุลกาวิลประทาน* หล่อด้วยโลหะศิลปะสุโขทัยผสมเชียงแสน ชาวบ้านนิยมเรียกว่า *พระเจ้าวัดน้อย* และมี *พระพุทธมงคลสรากร* ปางประทานพร ธรรมาสน์สร้างด้วยไม้สัก มีจารึกเป็นอักษรล้านนา จานติดแผ่นไม้สักปิดทอง สร้างเมื่อ พ.ศ. 2376 และมีวิหารแก้ว รูปแบบสถาปัตยกรรมร่วมสมัย เสาทุกต้นประดับด้วยกระจกแก้ว ประดิษฐาน *พระพุทธมงคลสราการ* ปางมารวิชัย มีเรือนแก้ว คล้ายพระพุทธชินราช และมีพิพิธภัณฑ์ที่จัดแสดงโบราณวัตุศิลปวัตถุของวัดและชุมชน ตั้งอยู่ในอาคารศรัทธานฤมิตร (บุญฮอมอนุสรณ์) โดยห้องจัดแสดงเป็นห้องขนาดใหญ่ 1 ห้องและห้องขนาดเล็ก 1 ห้อง มีโบราณวัตถุศิลปวัตถุ เช่น พระพุทธรูป ส่วนประกอบสถาปัตยกรรมล้านนา หีบพระธรรม ผ้าทอชนกลุ่มน้อย อาวุธโบราณ เครื่องถ้วยจีน กลองมโหระทึก ซากสัตว์ดึกดำบรรพ์ เครื่องมือหิน เป็นต้น

อ้างอิง
-------

1. ↑  "วัดป่าซางงาม". การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.).
2. ↑  "วัดป่าซางงาม". เทศบาลตำบลป่าซาง.
3. ↑  "พิพิธภัณฑ์วัดป่าซางงาม". ฐานข้อมูลพิพิธภัณฑ์ในประเทศไทย.
**ปลาอินซีเน็ตยักษ์** หรือ **ปลาอินซีเน็ตลาย** (อังกฤษ: Streaked prochilodus, โปรตุเกส: *Curimbatá*, สเปน: *Sábalo*) เป็นปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า *Prochilodus lineatus* อยู่ในวงศ์ปลาอินซีเน็ต (Prochilodontidae)

มีรูปร่างคล้ายกับปลาในสกุล *Prochilodus* ทั่วไป แต่มีลายขวางเป็นบั้ง ๆ ตลอดทั้งตัว ในปลาที่มีขนาดเล็ก ลำตัวมีเกล็ดขนาดเล็กสีเทาอมเขียว ส่วนท้องมีสีขาว เป็นปลาที่จัดได้ว่ามีขนาดใหญ่ที่สุดในสกุลและวงศ์นี้ โดยโตเต็มที่ยาวได้ถึง 80 เซนติเมตร แต่มีความยาวโดยเฉลี่ยประมาณ 50-60 เซนติเมตร น้ำหนักหนักได้ถึง 6 กิโลกรัม และแสดงลักษณะเด่นชัดของปลาที่โตเต็มวัยเมื่อมีความยาวได้ 30 เซนติเมตร

พบกระจายพันธุ์ในแม่น้ำปารานาในประเทศบราซิล มีพฤติกรรมชอบอาศัยอยู่ในน้ำลึกโดยดูดกินอินทรียวัตถุบริเวณพื้นน้ำเป็นอาหาร อพยพเข้าสู่แหล่งน้ำที่มีอุณหภูมิอบอุ่นเพื่อผสมพันธุ์และวางไข่ในช่วงฤดูใบไม้ผลิ ตัวผู้มีรูปร่างผอมบางกว่าตัวเมีย นับเป็นปลาเศรษฐกิจที่มีความสำคัญมากชนิดหนึ่งในภูมิภาคนี้ เพราะใช้บริโภคเป็นจำนวนมากในปี ๆ หนึ่ง เป็นน้ำหนักหลายพันตัน

นอกจากนี้แล้วยังนิยมตกกันเป็นเกมกีฬา และเลี้ยงกันเป็นปลาสวยงามด้วย ซึ่งนับได้ว่าเป็นปลาที่มีราคาค่อนข้างสูง เนื่องจากหาได้ยาก

อ้างอิง
-------

* Los Peces Que Tenemos เก็บถาวร 2004-11-07 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Pesca & náutica: Nuestros peces เก็บถาวร 2005-09-07 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* *Pesca en Argentina* เก็บถาวร 2007-10-20 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Fundación PROTEGER, Amigos de la Tierra, Argentina เก็บถาวร 2005-08-30 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* รูปและข้อมูลจาก Fishbase.org
เตโตรมิโนอิสระทั้งห้ารูป
**เตโตรมิโน** (อังกฤษ: Tetromino) เป็นรูปเรขาคณิตจากรูปสี่เหลี่ยมจตุรัสสี่รูปติดต่อกัน เป็นโพลิโอมิโนชนิดหนึ่ง มีทั้งหมด 7 เตโตรมิโน ถ้าไม่นับรูปที่เกิดจากการหมุน โพลิคิวบ์หรือทรงที่เกิดจากลูกบาศก์ติดต่อกันสี่ลูกจะเรียกว่า **เตตระคิวบ์** (อังกฤษ: Tetracube) ซึ่งจะเพิ่มเติมจากเตโตรมิโนสามอัน ซึ่งทั้งสามเกิดจากหนึ่งลูกบาศก์บนไตรโอมิโนหัก

เตโตรมิโนชนิดข้างเดียวได้ถูกใช้ในวิดีโอเกมเตตริส ซึ่งในเกมจะเรียกว่า **tetrimino**

เตโตรมิโน
---------

### อิสระ

จะมีทั้งหมดห้าเตโตรมิโนอิสระ คือเตโตรมิฌนที่หมุน, ย้าย และสะท้อนได้ ได้แก่รูป I, O, Z, T และ L

### ข้างเดียว

คือเตโตรมิโนที่หมุนและย้ายได้เท่านั้น มีทั้งหมด 7 รูปแบ่งเป็น

เตโตรมิโนที่สมมาตร
* รูป I
* รูป O
* รูป T

เตโตรมิโนจากการสะท้อน
* รูป Z
* รูป S เกิดจากการสะท้อนรูป Z
* รูป L
* รูป J เกิดจากการสะท้อนรูป L

### คงที่

คือเตโตรมิโนที่เคลื่อนย้ายได้อย่างเดียว รวมทั้งหมด 19 ชิ้น ได้แก่หนึ่งชิ้นจากการหมุนรูป O, สองชิ้นจากการหมุนรูป I, S, Z, และสี่ชิ้นจากการหมุนรูป T, J, L

เตตระคิวบ์
----------

จะเพิ่มอีกสามอันคือ

* Right screw
* Left screw
* Branch

อ้างอิง
-------

1. ↑  Golomb, Solomon W. (1994). *Polyominoes* (2nd ed.). Princeton, New Jersey: Princeton University Press. ISBN 0-691-02444-8.
2. ↑  Redelmeier, D. Hugh (1981). "Counting polyominoes: yet another attack". *Discrete Mathematics*. **36**: 191–203. doi:10.1016/0012-365X(81)90237-5.
3. ↑  "About Tetris", Tetris.com. Retrieved 2014-04-19.
**วัดปิ่นบังอร** เป็นวัดไทยสังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในเมืองจอร์จทาวน์ รัฐปีนัง ประเทศมาเลเซีย เป็นวัดที่มีเนือที่กว้างขวางมากถึงประมาณ 50 ไร่ ปัจจุบันมีพระครูปัญญาศาสนานุรักษ์ (เพียง) ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาส

วัดปิ่นบังอร เดิมชื่อ **วัดบาตูลันจัง** เป็นภาษามลายูแปลว่า "หินลอย" ก่อตั้งมาตั้งแต่ พ.ศ. 2477 เป็นวัดสำคัญของคนไทยในปีนัง เคยเป็นวัดของเจ้านาย ชั้นผู้ใหญ่หลายพระองค์ สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ เป็นผู้ประทานนามวัดใหม่เป็นภาษาไทยว่า "วัดปิ่นบังอร" ตามสุบินนิมิตรของนางสาวสนาน อมาตยกุล ซึ่งเป็นธิดาพระยาอภัยรณฤทธิ์ (ถวิล) และคุณหญิงทรามสงวน นางสาวสนานฝันว่าคุณหญิงทรามสงวนผู้มารดามาบอกว่าให้เปลี่ยนชื่อวัดบาตูลันจังเป็นวัด "ปิ่นบังอร" ด้วยจึงจะเจริญสุข

จนเมื่อ พ.ศ. 2478 สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระสวัสดิวัดนวิศิษฎ์ ได้สิ้นพระชนม์ที่เมืองปีนัง และได้ทำการถวายพระเพลิงศพเสด็จในกรม ณ เมืองปีนัง ทางจึงได้จัดสถานที่บริเวณหน้าอุโบสถเป็นสถานที่ตั้งพระเมรุทรงบำเพ็ญพระกุศล โดยมีสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ เสด็จไปทรงเป็นประธานในงานพิธี รวมถึงพระยามโนปกรณ์นิติธาดา (ก้อน หุตะสิงห์) นายกของไทยคนแรก ลี้ภัยมาอยู่ปีนัง เมื่อพระยามโนปกรณ์นิติธาดาถึงแก่อสัญกรรม เมื่อ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2491 ศพถูกนำมาทำพิธีบำเพ็ญกุศลที่วัดปิ่นบังอร มีเจ้านายไทย เช่น สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ เสด็จมาเป็นประธานในพิธี

วัดปิ่นบังอรสร้างอนุสรณ์สถานพระยามโนปกรณ์นิติธาดา (ก้อน หุตะสิงห์) มีที่เก็บศพแบบจีนอยู่หนึ่งแห่ง นอกนั้นเป็นที่บรรจุกระดูกแบบที่ท่านสมภาร ซึ่งเป็นคนสยามไทรบุรี (เคดาห์)

อ้างอิง
-------

1. ↑  "วัดปิ่นบังอร". พระสังฆาธิการ.
2. ↑  "สาส์นสมเด็จ พุทธศักราช ๒๔๘๓". วัชรญาณ.
3. ↑  "ศน.จัดจาริกมาเลย์ชมวัดเก็บศพ'อดีตนายกฯไทย'". คมชัดลึก.
4. ↑  กิเลน ประลองเชิง. "ตามรอยพระยามโนฯ". ไทยรัฐ.