ความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างสาธารณรัฐประชาชนจีนกับราชอาณาจักรไทย

**ความสัมพันธ์จีน–ไทย** ได้เริ่มต้นอย่างเป็นทางการในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2518 หลังจากเจรจากันมาหลายปี ซึ่งเป็นเวลานานแล้ว ที่ประเทศไทยหรือในชื่อเดิมคือสยามได้เป็นประเทศที่แน่นแฟ้นต่อจีนอย่างมาก และโดยปกติแล้ว ชาวจีนก็แสดงความนับถือสยามอย่างสูงโดยรับรองสัมพันธไมตรีต่อกัน อย่างไรก็ตาม หลังจากที่จอมพล แปลก พิบูลสงคราม พยายามลบล้างและขัดขวางชาวจีน ความรู้สึกชื่นชอบของคนไทยที่มีต่อจีนได้รับความสูญเสียอย่างหนัก

ขณะนี้ อาจมีการแย่งชิงอำนาจระหว่างสหรัฐและจีน เนื่องจากการปรากฏตัวของทั้งสองประเทศในไทยทวีความรุนแรงขึ้น จีนยังคงเป็นพันธมิตรที่สำคัญของไทย ส่วนหนึ่งเป็นผลมาจากอิทธิพลและความโดดเด่นในภูมิภาค

ประวัติ
-------

### สมัยกลางและสมัยใหม่ตอนต้น

ความสัมพันธ์จีน–ไทยย้อนหลังไปถึงช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 15 เมื่อการเดินทางสมบัติหมิงของเจิ้งเหอได้มาจอดที่อยุธยา ประเทศไทย แม้ว่าจีนจะสนับสนุนรัฐมะละกาซึ่งเป็นคู่แข่งของไทย แต่ก็ยังถือว่าไทยเป็นหนึ่งในระบบบรรณาการของจีนที่ซื่อสัตย์มากกว่า เมื่อญี่ปุ่นบุกครองเกาหลี ไทยได้เสนอให้จีนบุกญี่ปุ่น ความสัมพันธ์ระหว่างทั้งสองประเทศต่อเนื่องมาถึงสมัยราชวงศ์ชิง โดยในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1760 การรุกรานพม่าของราชวงศ์ชิงได้ช่วยบรรเทาแรงกดดันจากพม่าที่มีต่อประเทศไทย ส่วนการนำเข้าข้าวไทยได้ช่วยหล่อเลี้ยงประชากรจีนสมัยชิง ในขณะที่ชาวไทยเชื้อสายจีนมีอิทธิพลอย่างมากต่อการเมืองของไทยสมัยใหม่ตอนต้น

### สมัยใหม่

ประเทศที่ลงนามในเอกสารความร่วมมือที่เกี่ยวข้องกับโครงการข้อริเริ่มเข็มขัดและเส้นทาง
ระหว่างการดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีของจอมพล แปลก พิบูลสงคราม ความตึงเครียดระหว่างทั้งสองประเทศรุนแรงขึ้นจากสงครามเย็น แต่จอมพลแปลกได้ส่งลูก ๆ ของสังข์ พัธโนทัย ซึ่งเป็นที่ปรึกษาของเขาไปอาศัยอยู่ในประเทศจีนด้วยท่าทีปรารถนาดี แต่ยังเป็นการลับหลังอย่างไม่เป็นทางการ ซึ่งหนังสือมุกมังกรที่เขียนโดยสิรินทร์ ลูกสาวของสังข์ พัธโนทัย ได้เล่าถึงประสบการณ์ของเธอที่เติบโตขึ้นในช่วงการปฏิวัติทางวัฒนธรรมในประเทศจีน

ในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2506 พระมหากษัตริย์ไทยภูมิพลอดุลยเดชและพระมเหสีได้เสด็จเยือนไทเป ณ สาธารณรัฐจีน (ROC) ส่วนใน พ.ศ. 2512 รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม เจียง จิ่งกั๊วะ ได้เยือนกรุงเทพมหานครในฐานะทูตพิเศษของรัฐบาลสาธารณรัฐจีนเพื่อเข้าเฝ้าพระมหากษัตริย์ไทย ทั้งนี้ ราชอาณาจักรไทยได้เปลี่ยนความสัมพันธ์ทางการทูตจากสาธารณรัฐจีนเป็นสาธารณรัฐประชาชนจีนในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2518

ก่อน พ.ศ. 2518 ความสัมพันธ์ระหว่างสาธารณรัฐประชาชนจีนกับราชอาณาจักรไทยเป็นหนึ่งในความหวาดระแวงซึ่งกัน เนื่องจากสาธารณรัฐประชาชนจีนสนับสนุนกลุ่มที่เอียงซ้ายในแวดวงการเมืองไทย และราชอาณาจักรไทยได้ระมัดระวังการมีส่วนร่วมของจีนกับความขัดแย้งของประเทศกัมพูชา

ความสัมพันธ์สาธารณรัฐประชาชนจีน–ราชอาณาจักรไทย พัฒนาไปในทางบวกใน พ.ศ. 2521 เมื่อสาธารณรัฐประชาชนจีนยังคงให้การสนับสนุนไทยในช่วงที่กัมพูชามีความขัดแย้งภายใน โดยกองกำลังมาร์กซิสต์จากประเทศเวียดนามได้ขับไล่เขมรแดงผู้นับถือลัทธิเหมาออกจากอำนาจ และคุกคามความมั่นคงของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

นับตั้งแต่ไทยเชื้อสายจีนเข้าครอบงำเศรษฐกิจไทยตั้งแต่คริสต์ทศวรรษ 1950 ธุรกิจชาวไทยเชื้อสายจีนได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของเครือข่ายไผ่ ซึ่งเครือเจริญโภคภัณฑ์ (ซีพี กรุ๊ป) กลุ่มบริษัทไทยที่มีชื่อเสียงซึ่งก่อตั้งโดยตระกูลเจียรวนนท์เชื้อสายไทย–จีน เป็นนักลงทุนต่างชาติรายใหญ่ที่สุดรายเดียวในประเทศจีน

ส่วนใน พ.ศ. 2537 ผู้นำไต้หวัน หลี่ เติงฮุย ได้มาเยือนประเทศไทยเป็นการส่วนตัว และเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาทพระมหากษัตริย์ไทยเพื่อหารือเกี่ยวกับโครงการเกี่ยวกับความร่วมมือทางเศรษฐกิจ

สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ได้รับเครื่องอิสริยาภรณ์รัฐมิตราภรณ์ และรางวัลมิตรภาพภาษาและวัฒนธรรมจีน จากงานส่งเสริมความสัมพันธ์ที่ใกล้ชิดระหว่างสองประเทศ พระองค์ตรัสภาษาจีนกลางได้อย่างคล่องแคล่ว และได้แปลนวนิยายจีนหลายเล่มเป็นภาษาไทย

ประเทศไทยมีนโยบายปรับปรุงความสัมพันธ์กับจีนตั้งแต่รัฐประหารในประเทศไทย พ.ศ. 2557 เมื่อความสัมพันธ์กับกลุ่มประเทศตะวันตกแย่ลง ในสภาผู้แทนราษฎรไทยมีความกังวลเกี่ยวกับอิทธิพลของจีนที่เพิ่มขึ้นในประเทศ และบางส่วนเรียกประเทศไทยว่าเป็นมณฑลของประเทศจีน โดยจีนได้ครอบครองที่ดินและอสังหาริมทรัพย์ทำให้จีนสามารถสร้างเขื่อนในแม่น้ำโขงได้ รวมถึงบริษัทเอกชนจีนลงทุนในโครงการเมกะโปรเจกต์รถไฟความเร็วสูงของไทย

ความสัมพันธ์ทวิภาคี
-------------------

สถานกงสุลไทย ณ คุนหมิง
ความสัมพันธ์ทางการค้าทวิภาคีเติบโตขึ้นทุกปี การค้าทวิภาคีจีน-ไทยใน พ.ศ. 2542 มีมูลค่า 4.22 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ซึ่งมีมูลค่าถึง 25.3 พันล้านดอลลาร์ใน พ.ศ. 2549, 31.07 พันล้านดอลลาร์สหรัฐใน พ.ศ. 2550 และ 36.2 พันล้านดอลลาร์สหรัฐใน พ.ศ. 2551 การเปลี่ยนแปลงของจีนในคริสต์ศตวรรษที่ 21 ไปสู่อำนาจทางเศรษฐกิจที่สำคัญได้นำไปสู่การเพิ่มการลงทุนจากต่างประเทศในเครือข่ายไผ่ ซึ่งเครือข่ายธุรกิจจีนโพ้นทะเลที่ดำเนินงานในตลาดเอเชียตะวันออกเฉียงใต้มีความสัมพันธ์ในครอบครัวและวัฒนธรรมร่วมกัน

ความสัมพันธ์ทางการทหาร
----------------------

นายกรัฐมนตรี พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา ได้สั่งซื้อรถถังหลักวีที-4 ของจีน 49 คัน และเรือดำน้ำ 3 ลำ ซึ่งมีราคากว่า 1 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ

จีนและไทยกำลังวางแผนที่จะเปิดโรงงานผลิตอาวุธร่วมในเทศบาลนครขอนแก่น ซึ่งจะรับผิดชอบการประกอบ, การผลิต และการบำรุงรักษาระบบอาวุธภาคพื้นดินสำหรับกองทัพบกไทย รายละเอียดที่เฉพาะเจาะจงอาจมีการหารือเพิ่มเติมระหว่างกระทรวงและนอริงโก ซึ่งสร้างรถถังและอาวุธในเครื่องจักรกลหนักอื่น ๆ

ในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2560 กองทัพเรือไทยได้ลงนามในสัญญากับบริษัทอุตสาหกรรมการต่อเรือแห่งประเทศจีนสำหรับเรือดำน้ำพลังดีเซล-ไฟฟ้า เอส26ที ซึ่งมีกำเนิดมาจากเรือดำน้ำแบบ 039A โดยคาดว่าจะส่งมอบเรือดำน้ำใน พ.ศ. 2566 โจว เฉินหมิง ซึ่งเป็นผู้บรรยายข่าวกองทัพจีน กล่าวว่าจีนน่าจะให้คำแนะนำทางเทคนิคแก่ประเทศไทยเช่นกัน

ดูเพิ่ม
-------

* flagสถานีย่อยประเทศจีน
* flagสถานีย่อยประเทศไทย

* เขตการค้าเสรีจีน-อาเซียน
* ไทยเชื้อสายจีน
* เครือข่ายไผ่

อ่านเพิ่ม
---------

* ASEAN SEC (October 2001). "Forging Closer ASEAN-China Economic Relations In The Twenty-First Century" (PDF). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2020-04-15. สืบค้นเมื่อ 2020-04-21.
* Cardenal, Juan Pablo; Araújo, Heriberto (2011). *La silenciosa conquista china* (ภาษาสเปน). Barcelona: Crítica. pp. 230–232. ISBN 9788498922578.

อ้างอิง
-------

1. 1 2  Editorial (June 30, 2009). "Sino-Thai relations have come a long way". *The Nation*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ October 22, 2016. สืบค้นเมื่อ January 10, 2011.
2. ↑  "A Hiatus in the Sino-Thai "Special Relationship"". *China Brief Volume: 6 Issue: 19*. May 9, 2007.
3. ↑  "Thailand's foreign relations under the new government". สืบค้นเมื่อ 2014-07-29.
4. ↑  "Is Chinese influence redefining South-east Asia?". *The Straits Times* (ภาษาอังกฤษ). 4 February 2016.
5. ↑  "Chinese subs, tanks, ships sold in South, Southeast Asia".
6. ↑  "China starts work on US$411 million submarine for Thai navy". *South China Morning Post* (ภาษาอังกฤษ).
7. ↑  Ramsey, Adam. "Thailand Is Finally Cozying Up to China. Why Now?". *OZY* (ภาษาอังกฤษ). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2020-09-27. สืบค้นเมื่อ 2020-04-21.
8. ↑  "The Curious Case of Thai-Chinese Relations: Best Friends Forever? - The Asia Foundation". *The Asia Foundation*. 30 March 2016.
9. 1 2  "Taiwan mourns death of Thai king - Politics - FOCUS TAIWAN - CNA ENGLISH NEWS".
10. ↑  "China-Thai relations can always use a new spark". *The Nation*. 2010-07-01.
11. 1 2  Murray L Weidenbaum (1 January 1996). *The Bamboo Network: How Expatriate Chinese Entrepreneurs are Creating a New Economic Superpower in Asia*. Martin Kessler Books, Free Press. pp. 4–8. ISBN 978-0-684-82289-1.
12. ↑  Gomez, Edmund (2012). *Chinese business in Malaysia*. Routledge. p. 94. ISBN 978-0415517379.
13. ↑
14. ↑  Prashanth Parameswaran. (2014). Thailand Turns to China. *The Diplomat*. Accessed 3-1-2018.
15. ↑  "MPs warned of an economic colony as opposition zeroed in on Thailand's impaired relationship with China". *Thai Examiner*. 28 February 2020. สืบค้นเมื่อ 6 November 2020.
16. 1 2  "DEVELOPMENT GATEWAY\_ Economic and Trade Relations between China and Thailand Kingdom". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2011-07-07. สืบค้นเมื่อ 2011-01-11.
17. ↑  Sompop Manarungsan. "Thailand-China Cooperation in Trade, Investment and Official Development Assistance" (PDF). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2016-12-20. สืบค้นเมื่อ 2011-01-11.
18. ↑  Quinlan, Joe (November 13, 2007). "Insight: China's capital targets Asia's bamboo network". *Financial Times*.
19. 1 2  Campbell, Charlie; Solomon, Felix (June 21, 2018). "Thailand's Leader Promised to Restore Democracy. Instead He's Tightening His Grip". *Time*.
20. 1 2 3 4  Liu, Zhen (September 5, 2018). "Chinese shipbuilder starts work on US$411 million submarine for Thai navy". *South China Morning Post*.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

### หนังสือและบทความ

* สารสิน วีระผล. (2548). *จิ้มก้องและกำไร: การค้าไทย-จีน 2195-2396*. แปลโดย พรรณงาม เง่าธรรมสาร, รังษี ฮั่นโสภา และสมาพร แลคโซ. กรุงเทพฯ: มูลนิธิโครงการตำราสังคมศาสตร์และมนุษย์ศาสตร์ และมูลนิธิโตโยต้าประเทศไทย.
* สิทธิเทพ เอกสิทธิพงษ์. (2562, ก.ค.-ธ.ค.). การทูตวิชาการ และความ(ไม่)รู้ในความสัมพันธ์ไทย-จีน. *วารสารประวัติศาสตร์ ธรรมศาสตร์*. 6(2): 199-253.
* สิทธิพล เครือรัฐติกาล. (2562, ก.ค.-ธ.ค.). ความสัมพันธ์ไทย-จีนในยามยาก: คึกฤทธิ์ รัฐประหาร 6 ตุลา และธานินทร์ (ค.ศ. 1975-1977 AD). วารสารประวัติศาสตร์ ธรรมศาสตร์. 6(2): 167-197.

* Wasana Wongsurawat. (2021). Chineseness and the Cold War in Thailand: From "Red Scare" to Strategic Ally. In *Chineseness and the Cold War: Contested Culture and Diaspora in Southeast Asia and Hong Kong*. Edited by Jeremy E. Taylor and Lunjun Xu. pp. 61-73. Routledge: London and New York, NY.

### เว็บไซต์

* Chinese Embassy in Bangkok (จีน ไทย)
* Thai Embassy in Beijing (ไทย)

| * ด
* ค
* ก
ไทย ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศของไทย |
| --- |
| ทวีปแอฟริกา | 
* กานา
* เคนยา
* แทนซาเนีย
* ไนจีเรีย
* นามิเบีย
* โมรอกโก
* ยูกันดา
* อียิปต์
* แอฟริกาใต้
* แอลจีเรีย

 |  |
| ทวีปอเมริกา | 

|  |  |
| --- | --- |
| ทวีปอเมริกาเหนือ | 
* กัวเตมาลา
* คอสตาริกา
* คิวบา
* แคนาดา
* จาเมกา
* สาธารณรัฐโดมินิกัน
* นิการากัว
* เม็กซิโก
* สหรัฐ
* เฮติ

 |
| ทวีปอเมริกาใต้ | 
* กายอานา
* โคลอมเบีย
* ชิลี
* ซูรินาม
* บราซิล
* โบลิเวีย
* ปารากวัย
* เปรู
* เวเนซุเอลา
* อาร์เจนตินา
* อุรุกวัย

 |

 |
| ทวีปเอเชีย | 

|  |  |
| --- | --- |
| อาเซียน | 
* กัมพูชา
* บรูไน
* พม่า
* ฟิลิปปินส์
* มาเลเซีย
* ลาว
* เวียดนาม
* สิงคโปร์
* อินโดนีเซีย

 |
| ที่อื่น | 
* กาตาร์
* เกาหลี (เกาหลีใต้, เกาหลีเหนือ)
* คาซัคสถาน
* คีร์กีซสถาน
* จีน (ฮ่องกง, ไต้หวัน)
* ซาอุดีอาระเบีย
* ญี่ปุ่น
* ตุรกี
* เติร์กเมนิสถาน
* ทาจิกิสถาน
* บังกลาเทศ
* ปากีสถาน
* ปาเลสไตน์
* ภูฏาน
* มองโกเลีย
* อินเดีย
* อิสราเอล
* อิหร่าน
* อุซเบกิสถาน
* โอมาน

 |

 |
| ทวีปยุโรป | 
* คอซอวอ
* เช็กเกีย
* เดนมาร์ก
* นอร์เวย์
* บัลแกเรีย
* โปรตุเกส
* โปแลนด์
* ฝรั่งเศส
* ฟินแลนด์
* เยอรมนี
* รัสเซีย
* ลัตเวีย
* ลิทัวเนีย
* สเปน
* สโลวาเกีย
* สวีเดน
* สหราชอาณาจักร
* เอสโตเนีย

 |
| โอเชียเนีย | 
* นิวซีแลนด์
* ออสเตรเลีย

 |
| คณะทูต | 
* คณะผู้แทนทางทูตของประเทศไทย / ในประเทศไทย

 |
| พหุภาคี | 
* สหประชาชาติ
* เอเปค

 |