**งานเฉลิมฉลองครบรอบ 2,500 ปี แห่งการสถาปนาจักรวรรดิเปอร์เซีย** (เปอร์เซีย: جشن‌های دوهزار و پانصدمین سال بنیانگذاری شاهنشاهی ایران; อังกฤษ: The Celebration of the 2,500th Anniversary of the Founding of the Persian Empire) เป็นงานระดับชาติใน อิหร่าน ที่ประกอบด้วยการเฉลิมฉลองอย่างยิ่งใหญ่ในช่วงเดือนตุลาคม ค.ศ. 1971 เพื่อเฉลิมฉลองการสถาปนาจักรวรรดิอะคีเมนิดโบราณโดยพระเจ้าไซรัสมหาราช จุดประสงค์ของการเฉลิมฉลองคือการเผยแพร่อารยธรรมและประวัติศาสตร์โบราณของอิหร่าน ตลอดจนเพื่อแสดงความก้าวหน้าร่วมสมัยภายใต้การนำของชาห์ โมฮัมหมัด เรซา ปาห์ลาวี อีกทั้งยังเน้นย้ำถึงต้นกำเนิดของประเทศก่อนอิสลาม ในขณะเดียวกันก็ยกย่องไซรัสมหาราชในฐานะวีรบุรุษของชาติอีกด้วย แม้ว่างานฉลองนี้ตามจริงครบรอบ 2,521 ปีตามปีสถาปนาจักรวรรดิอะคีเมนิด เนื่องจากจักรวรรดินี้สถาปนาเมื่อ 550 ปีก่อน ค.ศ.

ในเวลาต่อมานักประวัติศาสตร์บางส่วน วิจารณ์ว่าการเฉลิมฉลองครั้งใหญ่นี้มีส่วนทำให้เกิดการปฏิวัติอิหร่านในอีกแปดปีต่อมา แม้จะมีการแย้งว่าผู้ก่อการปฏิวัตินั้นอ้างเรื่องความฟุ่มเฟือยของการจัดงานดังกล่าวเกินความจริง เพื่อหวังทำลายความน่าเชื่อถือของระบอบการปกครองของชาห์ก็ตาม เนื่องด้วยเหตุนี้ ทำให้มีหลายรายงานกล่าวถึงต้นทุนและความหรูหราเกินจริง

การวางแผน
---------

 สุสานหลวงไซรัส ที่*ปาซาร์กาด* ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของการเฉลิมฉลอง
 ขบวนพาเหรดของทหารในเมืองเปอร์เซเปอลิสระหว่างการเฉลิมฉลอง
 กองทัพเปอร์เซียอมตะ ระหว่างขบวนพาเหรด
 ตราสัญลักษณ์อย่างเป็นทางการ
การวางแผนสำหรับงานนี้ใช้เวลาหนึ่งปี ตราสัญลักษณ์อย่างเป็นทางการเป็นภาพกระบอกพระบรมราชโองการแห่งพระเจ้าไซรัสมหาราช งานฉลองหลักจัดที่เมืองโบราณเปอร์เซเปอลิส ใกล้กับชีรอซ โครงสร้างพื้นฐานในท้องถิ่นได้รับการปรับปรุงเพื่องานนี้ รวมถึงท่าอากาศยานและทางหลวง แม้ว่าสื่อมวลชนและเจ้าหน้าที่ฝ่ายสนับสนุนจะประจำอยู่ที่ชีรอซ แต่งานเฉลิมฉลองหลักก็ได้รับการวางแผนไว้สำหรับเปอร์เซเปอลิส ซึ่งมีการวางแผนนครกระโจมอันประณีตเพื่อรองรับผู้เข้าร่วมงาน พื้นที่รอบ ๆ เปอร์เซเปอลิสปราศจากงูและสัตว์รบกวนอื่น ๆ มีการประดับด้วยต้นไม้และดอกไม้ อีกทั้งนำเข้านกร้องเพลง 50,000 ตัวจากยุโรป งานเฉลิมฉลองยังจัดขึ้นที่เมืองปาซาร์กาดและเตหะรานอีกด้วย

นครกระโจมแห่งเปอร์เซเปอลิส
--------------------------

 นครกระโจมแห่งเปอร์เซเปอลิส
 กระโจมในเพอร์เซโปลิส
นครกระโจม (หรือสุวรรณธานี) ออกแบบโดยบริษัทออกแบบตกแต่งภายในของปารีส Maison Jansen บนพื้นที่ 160 เอเคอร์ (0.65 ตารางกิโลเมตร) โดยได้แรงบันดาลใจจากพบปะระหว่างพระเจ้าเฮนรีที่ 8 แห่งอังกฤษ และพระเจ้าฟรองซัวส์ที่ 1 แห่งฝรั่งเศส ที่ทุ่งภูษาทอง นครดังกล่าวประกอบด้วย 'กระโจม' ห้าสิบหลัง ซึ่งตกแต่งในลักษณะอพาร์ทเมนต์หรูหราสำเร็จรูปประดับด้วยผ้าเปอร์เซียแบบดั้งเดิม จัดเรียงเป็นรูปดาวล้อมรอบน้ำพุตรงกลาง มีการปลูกต้นไม้จำนวนมากในทะเลทราย เพื่อฟื้นเมืองโบราณขึ้นมาใหม่ กระโจมแต่ละหลังมีการเชื่อมต่อโทรศัพท์สายตรงและเทเล็กซ์สำหรับผู้เข้าร่วมไปยังประเทศของตน การเฉลิมฉลองทั้งหมดมีการถ่ายทอดสดทางโทรทัศน์ไปทั่วโลกโดยการเชื่อมต่อผ่านดาวเทียมจากสถานที่จัดงาน

'กระโจมแห่งเกียรติยศ' ขนาดใหญ่ได้รับการออกแบบเพื่อรองรับแขกผู้มีเกียรติ 'ห้องจัดเลี้ยง' เป็นโครงสร้างขนาดใหญ่ที่สุด บริเวณกระโจมล้อมรอบด้วยสวนต้นไม้และพืชอื่น ๆ จากฝรั่งเศส และอยู่ติดกับซากปรักหักพังของเพอร์เซโปลิส บริการจัดเลี้ยงโดย Maxim's de Paris ซึ่งปิดร้านอาหารในปารีสเป็นเวลาเกือบสองสัปดาห์เพื่องานเฉลิมฉลองนี้ Max Blouet เจ้าของโรงแรมระดับตำนานลาออกจากตำแหน่งมาดูแลงานเลี้ยงนี้ Lanvin ออกแบบเครื่องแบบของราชวงศ์ รถลีมูซีนเมอร์เซเดส-เบนซ์ 600 สีแดงจำนวน 250 คัน ถูกนำมาใช้เพื่อรับและส่งแขกจากสนามบิน อีกทั้งยังมี Limoges เป็นผู้ดูแลภาชนะเครื่องลายครามและผ้าลินินบนโต๊ะอาหาร

งานเฉลิมฉลอง
------------

 การเฉลิมฉลอง 2,500 ปีของจักรวรรดิเปอร์เซีย
 การเฉลิมฉลอง 2,500 ปีของจักรวรรดิเปอร์เซีย
 การเฉลิมฉลอง 2,500 ปีของจักรวรรดิเปอร์เซีย
งานเฉลิมฉลองเริ่มขึ้นในวันที่ 12 ตุลาคม ค.ศ. 1971 เมื่อชาห์และชาห์บานู เสด็จพระราชดำเนินไปยังสุสานหลวงปาซาร์กาดเพื่อทรงสักการะพระเจ้าไซรัสมหาราช อีกสองวันต่อมาชาห์และมเหสีทรงต้อนรับแขกที่มาถึง ซึ่งส่วนใหญ่จะเสด็จและเดินทางโดยตรงจากสนามบินชีราซ งานกาลาดินเนอร์ใหญ่จัดในคืนวันที่ 14 ตุลาคม เพื่อฉลองวันคล้ายวันพระราชสมภพของชาห์บานู สมาชิกราชวงศ์และประมุขแห่งรัฐรวมตัวกันที่โต๊ะขนาดใหญ่ในห้องจัดเลี้ยง เพื่อเสวยและรับประทานอาหารค่ำแบบพิเศษ ซึ่งจานในงานเลี้ยงดังกล่าวจำนวน 10,000 ใบ ผลิตโดยบริษัท Spode ผู้ผลิตเครื่องเคลือบสัญชาติอังกฤษ โดยแต่ละจานตกแต่งด้วยสีเทอร์ควอยซ์และสีทอง พร้อมด้วยตราแผ่นดินของชาห์ อีกทั้งยังมีไวน์ Dom Perignon Rosé 1959 เพื่อการดื่มฉลอง

อาหารและไวน์สำหรับการเฉลิมฉลองจัดทำโดยร้านอาหารปารีส Maxim's แขก 600 คน/พระองค์ รับประทานอาหารร่วมกันนานกว่าห้าชั่วโมงครึ่ง ถือเป็นงานเลี้ยงอย่างเป็นทางการที่ยาวนานที่สุดและหรูหราที่สุดในประวัติศาสตร์สมัยใหม่ดังที่จารึกไว้ใน*บันทึกสถิติโลกกินเนสส์* ในงานดังกล่าวมีการแสดง Son et lumière *Polytope of Persepolis* ออกแบบโดย Iannis Xenakis และคอนเสิร์ตดนตรีอิเล็กทรอนิกส์ *Persepolis* ที่ประพันธ์สำหรับงานนี้โดยเฉพาะ เป็นการปิดท้าย วันรุ่งขึ้นมีขบวนพาเหรดทหารชุดใหญ่ของกองทัพของจักรวรรดิอิหร่านในยุคต่าง ๆ โดยทหารอิหร่าน 1,724 คน แต่งกายด้วยชุดย้อนยุค ตามมาด้วยตัวแทนของกองทัพจักรวรรดิพร้อมวงโยธวาทิตขนาดใหญ่ ควบคุมโดยนักดนตรีทหารและบรรเลงดนตรีสำหรับขบวนพาเหรด แบ่งออกเป็นสองกลุ่ม ได้แก่ วงดนตรีสมัยใหม่ที่เล่นเครื่องดนตรีตะวันตก และวงดนตรีแบบดั้งเดิมที่สวมเครื่องแบบของนักดนตรีจากยุคต่าง ๆ ของอิหร่าน ในตอนเย็นมีการจัด "งานเลี้ยงเปอร์เซียแบบดั้งเดิม" ที่เป็นทางการน้อยกว่าวันก่อนหน้าในห้องจัดเลี้ยงเดิม ซึ่งเป็นการปิดท้ายงานที่เมืองเปอร์เซเปอลิส

 พิธีเปิดหอคอยแชฮ์ยอด
ในวันสุดท้าย พระเจ้าชาห์ทรงเปิดหอคอยแชฮ์ยอด (หลังการปฏิวัติอิหร่านได้เปลี่ยนชื่อเป็นหอคอยออซอดี) ณ กรุงเตหะราน เพื่อรำลึกถึงเหตุการณ์ดังกล่าว หอคอยแห่งนี้ยังเป็นที่ตั้งของพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์เปอร์เซียอีกด้วย ในนั้นมีการจัดแสดงกระบอกไซรัส ซึ่งพระเจ้าชาห์ทรงประกาศว่าเป็น "กฎบัตรสิทธิมนุษยชน ฉบับแรกในประวัติศาสตร์" กระบอกนี้ยังเป็นสัญลักษณ์ของการเฉลิมฉลองอย่างเป็นทางการอีกด้วย และการกล่าวสุนทรพจน์ครั้งแรกของพระเจ้าชาห์ ณ สุสานหลวงไซรัสเป็นการยกย่องอิสรภาพตามที่ได้ประกาศไว้เมื่อสองพันปีก่อน ในวันสุดท้ายของพิธี พระเจ้าชาห์ทรงสักการะ เรซา ชาห์ ปาห์ลาวี พระบิดาของพระองค์ ณ สุสานทางใต้ของเตหะราน

ประมุขของสองในสามสถาบันกษัตริย์ที่เก่าแก่ที่สุดที่ยังหลงเหลืออยู่ในขณะนั้น เสด็จพระราชดำเนินร่วมงานนี้ นั่นคือ ชาห์ และจักรพรรดิฮัยเลอ ซึลลาเซที่ 1 แห่งเอธิโอเปีย ส่วนจักรพรรดิฮิโรฮิโตะแห่งญี่ปุ่น ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เจ้าชายมิกาซะ พระอนุชา เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ เมื่อถึงปลายทศวรรษ 1970 ทั้งระบอบกษัตริย์ของเอธิโอเปียและอิหร่านถูกล้มล้าง

ความปลอดภัย
-----------

ความปลอดภัยเป็นข้อกังวลหลัก เปอร์เซเปอลิสเป็นสถานที่ได้รับเลือกในการเฉลิมฉลอง เนื่องจากอยู่ห่างจากเมืองหลวง จึงมีการคุ้มกันอย่างแน่นหนา ซึ่งเป็นข้อพิจารณาที่สำคัญมากเมื่อผู้นำของโลกมารวมตัวกันที่นั่น ซอวอก หน่วยรักษาความปลอดภัยของอิหร่าน สามารถจับกุมและควบคุมตัวใครก็ตามที่สงสัยว่าอาจเป็นภัยคุกคามได้

ข้อวิจารณ์
----------

กระทรวงวังอิหร่านตั้งงบประมาณการจัดงานไว้ที่ 17 ล้านดอลลาร์สหรัฐ Ansari หนึ่งในผู้จัดงาน ตั้งไว้ที่ 22 ล้านดอลลาร์สหรัฐ (มูลค่าในเวลานั้น) ตัวเลขจริงนั้นยากต่อการคำนวณให้แม่นยำและอาจมีความไม่ชัดเจน

สารคดีของ BBC *เรื่อง Decadence and Downfall* กล่าวว่าการเฉลิมฉลองใช้เงินประมาณ 120 ล้านดอลลาร์สหรัฐ อย่างไรก็ตาม คำกล่าวอ้างนี้ได้รับการอธิบายว่าไม่มีพื้นฐานที่แท้จริง ตัวอย่างเช่น สารคดีอ้างว่าชาห์นำเข้านกประมาณ 50,000 ตัวที่ตายภายในไม่กี่วันเนื่องจากสภาพอากาศในทะเลทราย ในขณะที่นักประวัติศาสตร์ โรเบิร์ต สตีล อธิบายว่าคำกล่าวอ้างนี้เป็นไปไม่ได้ และเมื่อพิจารณาจากสภาพอากาศในเดือนตุลาคมในเปอร์เซเปอลิส นกเหล่านี้อาจคุ้นเคยกับสภาพอากาศในท้องถิ่น งานดังกล่าวมีการประมาณการค่าใช้จ่ายที่เกินข้อเท็จจริงไปมากในรายงานของนักข่าวและนักประวัติศาสตร์จำนวนหนึ่ง โดยอ้างว่ารัฐบาลต้องการใช้จ่ายทุกอย่างที่จำเป็นโดยไม่สนมูลค่า อย่างไรก็ตาม พระเจ้าชาห์ทรงอนุมัติแผนการเฉลิมฉลองที่มีงบประมาณเหลือเพียงหนึ่งในสี่ของแผนเดิมเพื่อลดต้นทุน

รายชื่อแขก
----------

พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคล ประทับข้างกับเจ้าชายเรซา ปาห์ลาวี มกุฎราชกุมารแห่งอิหร่าน
 ชุดที่ระลึกเหรียญทองและเงิน 9 เหรียญ สร้างในแคนาดา
 เหรียญเงินที่ระลึกจากชุดสร้างเสร็จเนื่องในโอกาสเฉลิมฉลอง
 ด้านหน้าเหรียญที่ระลึกครบรอบ 2,500 ปี จักรวรรดิเปอร์เซีย
 ด้านหลังเหรียญที่ระลึกครบรอบ 2500 ปี จักรวรรดิเปอร์เซีย
พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าภาณุพันธุ์ยุคล เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ทรงร่วมพิธีดังกล่าว

สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 ทรงได้รับคำแนะนำไม่ให้เข้าร่วมงาน เนื่องจากการรักษาความปลอดภัยเป็นปัญหา จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ให้ดยุคแห่งเอดินบะระ และเจ้าหญิงแอนน์ เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ ผู้นำสำคัญคนอื่นที่ไม่ได้เข้าร่วม ได้แก่ ริชาร์ด นิกสัน และฌอร์ฌ ปงปีดู ในตอนแรกนิกสันวางแผนที่จะเข้าร่วม แต่ต่อมาเปลี่ยนใจและส่งสปิโร แอกนิวแทน

ต่อไปนี้เป็นรายพระนามและชื่อแขกบางส่วนที่ได้รับเชิญเข้าร่วมงาน

### สมาชิกราชวงศ์และผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์

| ตำแหน่ง | พระนาม | ประเทศ |
| --- | --- | --- |
| จักรพรรดิ | ฮัยเลอ ซึลลาเซ |  เอธิโอเปีย |
| เจ้าหญิง | Princess Sara Gizaw of Ethiopia |  เอธิโอเปีย |
| สมเด็จพระราชาธิบดี | เฟรเดอริกที่ 9 |  เดนมาร์ก |
| สมเด็จพระราชินี | อิงกริด |
| สมเด็จพระราชาธิบดี | โบดวง |  เบลเยียม |
| สมเด็จพระราชินี | ฟาบิโอลา |
| สมเด็จพระราชาธิบดี | ฮุสเซน |  จอร์แดน |
| เจ้าหญิงพระชายา | มูนา |
| สมเด็จพระราชาธิบดี | มเหนทระ |  เนปาล |
| สมเด็จพระราชินี | รัตนา |
| สมเด็จพระราชาธิบดี | โอลาฟที่ 5 |  นอร์เวย์ |
| เอมีร์ | เชคอีซา บิน ซัลมาน อัลเคาะลีฟฮ์ |  บาห์เรน |
| เอมีร์ | Sheikh Ahmad bin Ali Al Thani |  กาตาร์ |
| เอมีร์ | Sheikh Sabah III Al-Salim Al-Sabah |  คูเวต |
| สมเด็จพระราชาธิบดี | กอนสตันดีโนสที่ 2 |  กรีซ |
| สมเด็จพระราชินี | อันเนอ-มารี |
| สุลต่าน | กอบูส บิน ซะอีด อัสซะอีด |  โอมาน |
| Musahiban | Abdul Wali Khan |  อัฟกานิสถาน |
| เจ้าหญิง | บิลควิส เบกุม |
| สมเด็จพระราชาธิบดี | โมฮัมเหม็ด ซาเฮียร์ ชาห์ |
| สมเด็จพระราชาธิบดี | โมโชโชที่ 2 |  เลโซโท |
| ยังดีเปอร์ตวนอากง | ตวนกู อับดุล ฮาลิม |  มาเลเซีย |
| ราจาเปอร์ไมซูรีอากง | Bahiyah |
| เชค | Zayed bin Sultan Al Nahyan | Abu Dhabi Abu Dhabi |
| เจ้าผู้ครองรัฐ | ฟรันทซ์ โยเซ็ฟที่ 2 |  ลีชเทินชไตน์ |
| เจ้าหญิงพระชายา | เกออร์กีนา |
| เจ้าผู้ครองรัฐ | แรนีเยที่ 3 |  โมนาโก |
| เจ้าหญิงพระชายา | เกรซ |
| แกรนด์ดยุก | ฌ็อง |  ลักเซมเบิร์ก |
| แกรนด์ดัชเชส | โฌเซฟีน-ชาร์ล็อต |
| เจ้าชายพระราชสวามี | แบร์นฮาร์ท |  เนเธอร์แลนด์ |
| เจ้าชายพระราชสวามี | ฟิลิป |  สหราชอาณาจักรและเครือจักรภพ |
| เจ้าหญิง | แอนน์ |
| เจ้าชาย | อากา ข่านที่ 4 | inline Nizari Imamate |
| เจ้าหญิง | Begum Om Habibeh Aga Khan |
| มกุฎราชกุมาร | คาร์ล กุสตาฟ |  สวีเดน |
| เจ้าชาย | ฆวน การ์โลส |  สเปน |
| เจ้าหญิง | โซเฟีย |
| เจ้าชาย | วิตตอริโอ เอ็มมานูเอล |  อิตาลี |
| เจ้าหญิง | มารีนา |
| เจ้าชาย | ทากาฮิโตะ |  ญี่ปุ่น |
| เจ้าหญิง | ยูริโกะ |
| พระองค์เจ้า | ภาณุพันธุ์ยุคล |  ไทย |
| เจ้าชาย | มูลัย อับดัลลาห์ |  โมร็อกโก |
| เจ้าหญิง | Lamia |
| ผู้สำเร็จราชการ | Roland Michener |  แคนาดา |
| ผู้สำเร็จราชการ | Sir Paul Hasluck |  ออสเตรเลีย |

### ประธานาธิบดี นายกรัฐมนตรี และอื่นๆ

| Title | Guest | Country |
| --- | --- | --- |
| ประธานาธิบดี | ยอซีป บรอซ ตีโต |  ยูโกสลาเวีย |
| สุภาพสตรีหมายเลขหนึ่ง | Jovanka Broz |
| ประธานคณะผู้บริหารสูงสุด | นีโคไล ปอดกอร์นืย |  สหภาพโซเวียต |
| ประธานาธิบดี | ฟรันทซ์ โยนัส |  ออสเตรีย |
| ประธานาธิบดี | ตอดอร์ ซีฟกอฟ |  บัลแกเรีย |
| ประธานาธิบดี | Emílio Garrastazu Médici |  บราซิล |
| ประธานาธิบดี | Urho Kekkonen |  ฟินแลนด์ |
| ประธานาธิบดี | Cevdet Sunay |  ตุรกี |
| ประธานาธิบดี | Pál Losonczi |  ฮังการี |
| ประธานาธิบดี | ซูฮาร์โต |  อินโดนีเซีย |
| ประธานาธิบดี | Ludvík Svoboda |  เชโกสโลวาเกีย |
| ประธานาธิบดี | ยาห์ยา ข่าน |  ปากีสถาน |
| ประธานาธิบดี | Suleiman Frangieh |  เลบานอน |
| ประธานาธิบดี | Jacobus Johannes Fouché |  แอฟริกาใต้ |
| ประธานาธิบดี | เลออปอล เซดาร์ ซ็องกอร์ |  เซเนกัล |
| ประธานาธิบดี | V. V. Giri |  อินเดีย |
| ประธานาธิบดี | Moktar Ould Daddah |  มอริเตเนีย |
| ประธานาธิบดี | Hubert Maga |  ดาโฮมีย์ |
| ประธานสภาแห่งรัฐโรมาเนีย | นิโคไล เชาเชสกู |  สาธารณรัฐสังคมนิยมโรมาเนีย |
| สุภาพสตรีหมายเลขหนึ่ง | Elena Ceaușescu |
| ประธานาธิบดี | โมบูตู เซเซ เซโก |  ซาอีร์ |
| ประธานาธิบดี | Rudolf Gnägi |  สวิตเซอร์แลนด์ |
| นายกรัฐมนตรี | Jacques Chaban-Delmas |  ฝรั่งเศส |
| นายกรัฐมนตรี | Kim Jong-pil |  เกาหลีใต้ |
| นายกรัฐมนตรี | Emilio Colombo |  อิตาลี |
| นายกรัฐมนตรี | Prince Makhosini |  เอสวาตินี |
| รองประธานสภาแห่งรัฐ | Mieczysław Klimaszewski |  โปแลนด์ |
| รองประธานาธิบดี | สปิโร แอกนิว |  สหรัฐ |
| Chief | Earl Old Person | inline
Blackfeet Nation |
| รองประธานสภาประชาชนแห่งชาติ | Guo Moruo |  จีน |
| ประธานสภาสหพันธ์ | Kai-Uwe von Hassel |  เยอรมนีตะวันตก |
| รัฐมนตรีต่างประเทศ | Rui Patrício |  โปรตุเกส |
| สุภาพสตรีหมายเลขหนึ่ง | อีเมลดา มาร์กอส |  ฟิลิปปินส์ |
| พระคาร์ดินัล | Maximilian von Fürstenberg |  สันตะสำนัก |

ภาพยนตร์
--------

สารคดี "Flames of Persia"
คณะกรรมการภาพยนตร์แห่งชาติของอิหร่านจัดทำสารคดีเกี่ยวกับการเฉลิมฉลองชื่อ Forugh-e Javidan (فروغ جاویدان) ใน ภาษาเปอร์เซีย และ *Flames of Persia* เป็นภาษาอังกฤษ Farrokh Golestan กำกับและ ออร์สัน เวลส์ ผู้ซึ่งกล่าวถึงงานนี้ว่า "นี่ไม่ใช่งานปาร์ตี้แห่งปี แต่เป็นการเฉลิมฉลอง 25 ศตวรรษ!" เป็นผู้บรรยายภาษาอังกฤษที่จากบทของ แมคโดนัลด์ เฮสติงส์ เพื่อแลกกับการสนับสนุนทุนสร้างภาพยนตร์ *The Other Side of the Wind* โดยพระเทวัน (พี่เขย) ของชาห์ ภาพยนตร์เรื่องนี้มุ่งเป้าไปที่ผู้ชมชาวตะวันตก แม้จะมีข้อกำหนดให้ฉายภาพยนตร์เรื่องนี้ในโรงภาพยนตร์ 60 แห่งในเตหะราน แต่ "วาทกรรมที่ทำให้ตื่นเต้นมากเกินไป" และความไม่พอใจต่อความฟุ่มเฟือยของงาน ทำให้ภาพยนตร์เรื่องนี้ทำรายได้ในอิหร่านไม่ดีนัก

มรดก
----

โครงสร้างนครกระโจมเปอร์เซเปอลิส ในปี 2007
เปอร์เซเปอลิสยังคงเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญในอิหร่าน ในปี ค.ศ. 2005 มีรายงานระบุว่ารัฐบาลอิสลามของอิหร่านตั้งใจที่จะสร้างนครกระโจมขึ้นใหม่อีกครั้ง ปีเดียวกันมีผู้คนมาเยี่ยมชมเกือบ 35,000 คนในช่วงวันหยุดปีใหม่ของอิหร่าน

นครกระโจมแห่งนี้ยังคงเปิดดำเนินการจนถึงปี 1979 เพื่อให้เช่าทั้งภาครัฐและเอกชน สถานที่นี้ถูกปล้นหลังการปฏิวัติอิหร่านและการลี้ภัยของชาห์ โครงสร้างกระโจมและถนนที่สร้างขึ้นสำหรับพื้นที่จัดงานเทศกาลยังคงอยู่และเปิดให้บุคคลทั่วไปเข้าชมได้ แต่ไม่มีเครื่องหมายใดที่อ้างอิงถึงจุดประสงค์เดิม หอคอยแชฮ์ยอดที่สร้างขึ้นโดยเฉพาะยังคงเป็นสถานที่สำคัญในกรุงเตหะราน แม้ว่าจะเปลี่ยนชื่อเป็นหอคอยออซอดีในปี 1979 ก็ตาม

อ้างอิง
-------

1. ↑  "Celebration of the 2,500th Anniversary of the Founding of the Persian Empire" (ภาษาอังกฤษ). Ministry of Information. 14 September 1971. สืบค้นเมื่อ 9 May 2022.
2. ↑  Amuzegar, *The Dynamics of the Iranian Revolution*, (1991), pp. 4, 9–12
3. ↑  *Narrative of Awakening : A Look at Imam Khomeini's Ideal, Scientific and Political Biography from Birth to Ascension* by Hamid Ansari, Institute for Compilation and Publication of the Works of Imam Khomeini, International Affairs Division, [no date], p. 163
4. 1 2  Nina Adler (14 February 2017). "Als der Schah zur größten Party auf Erden lud" (ภาษาเยอรมัน). Der Spiegel. สืบค้นเมื่อ 14 February 2017.
5. ↑  Steele, Robert. *The Shah's Imperial Celebrations of 1971 AD*.
6. ↑  Steele, Robert. *The Shah's Imperial Celebrations of 1971 AD*.
7. 1 2 3 4 5 6  Kadivar C (25 January 2002). "We are awake. 2,500-year celebrations revisited". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 8 November 2002. สืบค้นเมื่อ 23 October 2006.
8. ↑  Van Kemenade, Willem (November 2009). "Iran's relations with China and the West" (PDF). *Clingendael*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 11 October 2021. สืบค้นเมื่อ 9 August 2013.
9. ↑  Karkowski, Z.; Harley, J.; Szymanksi, F.; Gable, B. (2002). "Liner Notes". *Iannis Xenakis: Persepolis + Remixes*. San Francisco: Asphodel LTD.
10. 1 2  "The Persepolis Celebrations". สืบค้นเมื่อ 23 October 2006.
11. ↑  British Museum explanatory notes, "Cyrus Cylinder": "For almost 100 years the cylinder was regarded as ancient Mesopotamian propaganda. This changed in 1971 when the Shah of Iran used it as a central image in his own propaganda celebrating 2500 years of Iranian monarchy. In Iran, the cylinder has appeared on coins, banknotes and stamps. Despite being a Babylonian document it has become part of Iran's cultural identity."
12. ↑  Neil MacGregor, "The whole world in our hands", in *Art and Cultural Heritage: Law, Policy, and Practice*, p. 383–4, ed. Barbara T. Hoffman. Cambridge University Press, 2006. ISBN 0-521-85764-3
13. ↑  Steele, Robert. *The Shah's Imperial Celebrations of 1971 AD*.
14. ↑  Steele, Robert (2020). *The Shah's Imperial Celebrations of 1971 AD\_ Nationalism, Culture and Politics in Late Pahlavi Iran*. loomsbury Academic \_ I.B. Tauris. p. 144.
15. 1 2 3 4 5 6  Tait, Robert (22 September 2005). "Iran to rebuild spectacular tent city at Persepolis". *The Guardian*. Persepolis. สืบค้นเมื่อ 8 August 2013.
16. ↑  Naficy, Hamid (2003). "Iranian Cinema". ใน Oliver Leaman (บ.ก.). *Companion Encyclopedia of Middle Eastern and North African Film*. Routledge. p. 140. ISBN 9781134662524.
17. ↑  Welles, Orson (1998). *This is Orson Welles*. Perseus Books Group. p. xxvii. ISBN 9780306808340.
18. ↑  Watson, James A.F. (March 2015). "Stop, look, and listen: orientalism, modernity, and the Shah's quest for the West's imagination" (PDF). *The UBC Journal of Political Studies*. Vancouver: Department of Political Science at the University of British Columbia. **17**: 22–36: 26–28. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 22 February 2016. สืบค้นเมื่อ 15 February 2016.
19. ↑  Naficy, Hamid (2011). *A Social History of Iranian Cinema, Volume 2: The Industrializing Years, 1941–1978*. Duke University Press. p. 139. ISBN 9780822347743.
20. ↑  Iran Daily (23 June 2007). "Team Named For Renovating Persepolis". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2 July 2007. สืบค้นเมื่อ 9 March 2008.

อ่านเพิ่ม
---------

* Steele, Robert (2021). *The Shah's Imperial Celebrations of 1971: Nationalism, Culture and Politics in Late Pahlavi Iran*. London: I.B. Tauris. ISBN 978-1-8386-0417-2.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ **งานฉลอง 2,500 ปีแห่งจักรวรรดิเปอร์เซีย**

* การเฉลิมฉลองพระเจ้าชาห์แห่งเปอร์เซียในเมืองเปอร์เซเปอลิส ค.ศ. 1971 (ภาพยนตร์สารคดี ARTE)
* การเฉลิมฉลอง 2,500 ปีของจักรวรรดิเปอร์เซีย