|  |  |
| --- | --- |
| ค.ศ. | บทความนี้อ้างอิงคริสต์ศักราช/คริสต์ทศวรรษ/คริสต์ศตวรรษ ซึ่งเป็นสาระสำคัญของเนื้อหา  |

**ภาพเหมือนของสมเด็จพระเจ้าเฮนรีที่ 8** (อังกฤษ: Portrait of Henry VIII) เป็นภาพเหมือนของสมเด็จพระเจ้าเฮนรีที่ 8 แห่งอังกฤษ (ค.ศ. 1698) ที่เขียนโดยฮันส์ โฮลไบน์ (ผู้ลูก) ผู้เป็นจิตรกรคนสำคัญชาวเยอรมันของสมัยบาโรก แม้ว่าจะเป็นภาพที่สูญเสียไปแต่ก็ยังถือว่าเป็นงานชิ้นสำคัญจากงานที่ก็อปปีจากงานต้นฉบับ ภาพเหมือนภาพนี้เป็นภาพ "ไอคอน" ที่มีชื่อเสียงที่สุดภาพหนึ่งในบรรดาภาพเขียนของพระมหากษัตริย์อังกฤษที่เดิมวาดเป็นจิตรกรรมฝาผนังภายในพระราชวังไวท์ฮอลล์ในกรุงลอนดอนใน ค.ศ. 1536 หรือ ค.ศ. 1537 ภาพต้นฉบับถูกทำลายในเพลิงไหม้ที่พระราชวังไวท์ฮอลล์ใน ค.ศ. 1698

ภาพเขียน
--------

โฮลไบน์เดิมมาจากเยอรมนี และมาได้รับการแต่งตั้งให้เป็นจิตรกรประจำราชสำนักอังกฤษในปี ค.ศ. 1536 ภาพเหมือนเขียนขึ้นเพื่อใช้ตกแต่งห้องส่วนพระองค์ภายในพระราชวังไวท์ฮอลล์ที่สมเด็จพระเจ้าเฮนรีทรงได้มาใหม่ พระองค์ทรงใช้เงินเป็นจำนวนมากในการตกแต่งพระราชวังที่มีเนื้อที่ 23 เอเคอร์ที่ทรงยึดมาหลังจากการประหารชีวิตคาร์ดินัลทอมัส โวลซีย์ (Thomas Wolsey) จิตรกรรมฝาผนังเป็นภาพสี่ภาพรอบแท่นหินอ่อนที่รวมทั้งภาพของสมเด็จพระเจ้าเฮนรีเอง พระอัครมเหสีเจน ซีมัวร์ พระราชบิดาสมเด็จพระเจ้าเฮนรีที่ 7 และพระราชมารดาเอลิซาเบธแห่งยอร์ค พระองค์ทรงจ้างให้โฮลไบน์เขียนภาพในช่วงระยะเวลาอันสั้นระหว่างที่ทรงเสกสมรสกับเจน ซีมัวร์ที่คงราวระหว่างปี ค.ศ. 1536 ถึงปี ค.ศ. 1537 

ภาพเหมือนของพระเจ้าเฮนรีเป็นภาพเหมือนที่เป็นเอกลักษณ์ของพระมหากษัตริย์ยุโรปในยุ่คนั้น พระองค์ทรงวางท่าให้เขียนโดยปราศจากเครื่องยศศักดิ์ต่างๆ เช่นพระขรรค์, มงกุฎ หรือ คทาในการแสดงความเป็นพระมหากษัตริย์เช่นที่ทำกันตามปกติ เพียงแต่ทรงวางพระองค์อย่างแสดงความสง่าและความมีอำนาจ พระองค์ทรงยืนด้วยพระวรกายที่สูงสง่าอย่างมีผู้มีความมั่นใจในตนเอง พระเนตรทอดตรงมายังผู้ดูภาพ พระชงฆ์กาง และพระกรอยู่ข้างพระองค์ในท่าที่ท้าทาย พระหัตถ์ข้างหนึ่งถือถุงพระหัตถ์ อีกข้างอยู่เหนือกริชที่ห้อยอยู่จากบั้นพระองค์ เครื่องแต่งและฉากรอบพระองค์จัดอย่างหรูหราวิจิตร ภาพต้นฉบับใช้ทองคำเปลวในการตกแต่งเพื่อเน้นความหรูหรา สิ่งที่น่าสนใจคือรายละเอียดของการปักด้ายดำ (Blackwork Embroidery) พระเจ้าเฮนรีทรงเครื่องเพชรพลอยต่างๆ ที่รวมทั้งพระธำมรงค์ขนาดใหญ่หลายวง และสร้อยพระศอสองสาย ถุงคลุมของสงวน (codpiece) ชิ้นใหญ่และเครื่องหนุนพระพาหายิ่งช่วยในการส่งเสริมความเป็นชายผู้มีอำนาจของพระองค์มากขึ้น

ภาพเขียนนี้มักจะได้รับคำบรรยายว่าเป็นภาพเขียนที่มีจุดประสงค์ในการ "โฆษณาชวนเชื่อ" ที่เขียนขึ้นเพื่อเป็นการประกาศแสดงความมีพระราชอำนาจของพระองค์ เป็นภาพที่จิตรกรจงใจเขียนให้ยิ่งทรงดูมีความสง่าและความมีอำนาจ เมื่อเปรียบเทียบภาพนี้กับฉลองพระองค์ที่เป็นเกราะที่ยังคงมีอยู่ทำให้ทราบว่ามีพระวรกายเตี้ยกว่าที่ปรากฏในภาพ นอกจากนั้นก็ยังเป็นภาพที่แสดงว่ามีพระสุขภาพพลานามัยดี ซึ่งอันที่จริงแล้วในขณะนั้นพระเจ้าเฮนรีมีพระชนมายุสี่สิบพรรษากว่าๆ และทรงได้รับบาดเจ็บจากอุบัติเหตุอย่างหนักในต้นปีเดียวกัน และมีพระพระสุขภาพพลานามัยที่ไม่ค่อยดีนัก ที่มีผลต่อพระองค์เมื่อมีพระชนมายุสูงขึ้นต่อมา

สมเด็จพระเจ้าเฮนรีทรงมีความเข้าพระทัยในภาพที่โฮลไบน์สร้างขึ้นและทรงสนับสนุนให้จิตรกรอื่นลอกเลียนงานเขียนเพื่อแจกจ่ายไปทั่วราชอาณาจักรสำหรับเป็นของขวัญที่พระราชทานให้กับพระสหาย หรือ ราชทูต ขุนนางสำคัญๆ ก็จ้างให้เขียนภาพเหมือนของตนเองเพื่อเป็นการแสดงความจงรักภักดีต่อพระองค์ การที่งานชิ้นนี้ได้รับการก็อปปีเป็นจำนวนมากทำให้กลายมาเป็นรูปสัญลักษณ์ประจำตัว หรือภาพไอคอนของพระเจ้าเฮนรีไปแม้ว่าภาพต้นฉบับจะถูกทำลายไปในเพลิงไหม้ในปี ค.ศ. 1698 ไปแล้วก็ตาม กระนั้นภาพนี้กลายเป็นภาพพจน์อันเป็นที่รู้จักกันโดยทั่วไปของพระองค์ เช่นเมื่อชาร์ลส์ ลาฟตันนำมาใช้ในการแสดงภาพยนตร์เรื่อง "*ชีวิตส่วนพระองค์ของสมเด็จพระเจ้าเฮนรีที่ 8*" เมื่อตัวละครวางท่าและเดินท่าทางเดียวกับที่ปรากฏในภาพของโฮลไบน์ คำนำในบทละคร "*เฮนรีที่ 8*" โดยเชคสเปียร์บรรยาพระองค์ว่า "a fellow / In a long motley coat guarded with yellow" ซึ่งก็คงเป็นคำบรรยายที่มาจากภาพเหมือนของพระองค์ที่โฮลไบน์เขียน

ภาพเขียนที่ยังคงอยู่
--------------------

ภาพร่างที่โฮลไบน์เขียนเตรียมไว้เพื่อการเขียนภาพเหมือนยังคงมีอยู่ให้เห็นที่หอศิลป์ภาพเหมือนแห่งชาติ, ลอนดอน ภาพร่างแตกต่างจากภาพที่เขียนจริงเล็กน้อย ที่เห็นได้ชัดคือการยืนที่เป็นท่าสามในสี่เช่นแบบของการยืนที่ทำกันมาแทนที่จะเป็นท่าที่ดูท้าทายเช่นในเวอร์ชันสุดท้าย นอกจากนั้นก็ยังมีภาพเหมือนครึ่งพระองค์ขนาดเล็กกว่าอยู่ที่พิพิธภัณฑ์ธิสเซน-บอร์เนมิสซาในกรุงมาดริด ภาพนี้ที่เป็นภาพเขียนภาพเดียวของสมเด็จพระเจ้าเฮนรีโดยโฮลไบน์ก็อาจจะเป็นงานเขียนร่างที่เตรียมสำหรับการเขียนจริง ในภาพนี้สมเด็จพระเจ้าเฮนรีทรงฉลองพระองค์เดียวกับภาพเขียนบนผนัง แต่ก็ยังทรงยืนแบบสามในสี่ ภาพนี้เดิมเป็นของตระกูลสเปนเซอร์อยู่เป็นเวลาหลายปี แต่ในที่สุดปัญหาทางการเงินก็ทำให้อัลเบิร์ต สเปนเซอร์ เอิร์ลสเปนเซอร์ที่ 7 ต้องขายงานศิลปะไปหลายชิ้น และชิ้นที่ว่านี้ก็ถูกซื้อโดยไฮน์ริค บารอนธิสเซน-บอร์เนมิสซา เดอ คาสซอน

ภาพก็อปปีอื่น ๆ ของภาพเขียนต้นฉบับระบุว่าเป็นงานเขียนโดยจิตรกรผู้อื่น แต่ส่วนใหญ่ไม่ทราบชื่อว่าเป็นผู้ใด คุณภาพของงานลอกก็แตกต่างกันเป็นอันมาก งานส่วนใหญ่เขียนแต่รูปของพระองค์ แต่ก็มีอยู่ชิ้นหนึ่งที่ลอกโดยริมิเจีย ฟาน ลีมพุทใน ค.ศ. 1667 ที่ก็อปปีทั้งภาพที่ในปัจจุบันอยู่ที่พระราชวังแฮมพ์ตันคอร์ท ก็อปปีที่มีคุณภาพดีที่สุดและเป็นที่รู้จักกันดีที่สุดเป็นของหอศิลป์วอล์คเคอร์ ที่อาจจะเป็นภาพที่ว่าจ้างโดยเอ็ดเวิร์ด ซีมัวร์

  


| ภาพ | ปีเขียน | หมายเหตุ | ที่ตั้ง |
| --- | --- | --- | --- |
|  |  |  | หอศิลป์แห่งออนแทรีโอ |
|  |  |  | ปราสาทเบลวัวร์ |
|  | ค.ศ. 1542 |  | ปราสาทฮาวเวิร์ด |
|  |  | โดย ฮันส์ อีเวิร์ธอาจจะได้รับการจ้างโดยวิลเลียม คาเวนดิช | คฤหาสน์แชทเวิร์ธ |
|  | ค.ศ. 1667 | เรมิเจียส ฟาน ลีมพุทจิตรกรรมฝาผนังเต็มตัวชิ้นเดียวที่ยังหลงเหลืออยู่ | พระราชวังแฮมพ์ตันคอร์ท |
|  |  |  | พระราชวังโฮลีรูด |
|  |  |  | พิพิธภัณฑ์ทางทะเลแห่งชาติ |
|  |  |  | พิพิธภัณฑ์แห่งชาติแห่งโรม |
|  |  | งานร่างโดยโฮลไบน์ | หอศิลป์ภาพเหมือนแห่งชาติ, ลอนดอน |
|  |  |  | หอศิลป์ภาพเหมือนแห่งชาติ, ลอนดอน |
|  |  |  | หอศิลป์ภาพเหมือนแห่งชาติ, ลอนดอน |
|  |  |  | หอศิลป์ภาพเหมือนแห่งชาติ, ลอนดอน |
|  |  |  | หอศิลป์ภาพเหมือนแห่งชาติ, ลอนดอน |
|  |  |  | นิวคอลเลจ, ออกซฟอร์ด |
|  |  |  | คฤหาสน์พาแรม |
|  | จากกาลานุกรมต้นไม้สันนิษฐานว่าใส่กรอบหลัง ค.ศ. 1525 | สร้างโดยห้องเขียนภาพของโฮลไบน์ | คฤหาสน์เพ็ทเวิร์ธ |
|  |  |  | ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งลอนดอน |
|  |  | อุทิศในปี ค.ศ. 1737 | โรงพยาบาลเซนต์บาร์โทเลมิว |
|  | ราว ค.ศ. 1534-1536 | งานร่างโดยโฮลไบน์ | Thyssen-Bornemisza Museum |
|  |  |  | ทรินิที คอลเลจ, มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ |
|  | จากการวัดกาลานุกรมต้นไม้กรอบสันนิษฐานว่าเป็นกรอบที่สร้างขึ้นหลัง ค.ศ. 1530 |  | หอศิลป์วอล์คเคอร์ |
|  | ค.ศ. 1535-1544 |  | งานสะสมศิลปะหลวงของพระราชวงศ์อังกฤษ, พระราชวังวินด์เซอร์ |
|  | ราว ค.ศ. 1538-47? |  | งานสะสมศิลปะหลวงของพระราชวงศ์อังกฤษ, พระราชวังวินด์เซอร์ |
|  | ค.ศ. 1550-1650 |  | งานสะสมศิลปะหลวงของพระราชวงศ์อังกฤษ, พระราชวังวินด์เซอร์ |
|  | ค.ศ. 1550-1599 |  | งานสะสมศิลปะหลวงของพระราชวงศ์อังกฤษ, พระราชวังวินด์เซอร์ |

ดูเพิ่ม
-------

* รายชื่อภาพเขียนของฮันส์ โฮลไบน์ (ผู้ลูก)

อ้างอิง
-------

1. ↑  Derek Wilson "Was Hans Holbein's Henry VIII the best piece of propaganda ever?" *The Telegraph* 23 Apr 2009
2. ↑  Holbein's legacy
3. ↑  "Shakespeare on Holbein."
4. ↑  "VIII Revealed." Walker Art Gallery, Liverpool
5. ↑  Walker Art Gallery's Henry
6. ↑  Portraits of King Henry VIII: Hans Holbein and His Legacy.

  


| * ด
* ค
* ก
จิตรกรรม ใน ศิลปะตะวันตก |
| --- |
| **ทั่วไป** | ปรัชญาศิลปะ  **·**  จิตรกรรมแบ่งตามสมัย  **·**  จิตรกรรมแบ่งตามประเภท  **·**  จิตรกรรมแบ่งตามหัวเรื่อง  **·**  จิตรกรรมแบ่งตามคริสต์ทศวรรษ  **·**  งานสะสมของพิพิธภัณฑ์ต่าง ๆ |
| **ประเภท** | จิตรกรรมฝาผนัง  **·**  จิตรกรรมแผง  **·**  บานพับภาพ  **·**  จิตรกรรมสีน้ำมัน  **·**  จิตรกรรมภูมิทัศน์  **·**  ฉากแท่นบูชา  **·**  หนังสือวิจิตร  **·**  ภาพนิ่ง |
| **หัวเรื่อง** | คริสต์ศาสนา  **·**  พระคัมภีร์  **·**  นักบุญ  **·**  ประวัติศาสตร์  **·**  ตำนานเทพ  **·**  อุปมานิทัศน์  **·**  ชีวิตประจำวัน  **·**  ภาพเหมือน  **·**  ภาพเหมือนตนเอง  **·**  ภูมิทัศน์  **·**  ภาพเหมือนตนเอง  **·**  จิตรกรรมจากวรรณกรรม  **·**  ความตาย |
| **สมัย** | คริสเตียนเริ่มแรก  **·**  กอทิก  **·**  สมัยฟื้นฟูศิลปวิทยา  **·**  เนเธอร์แลนด์เริ่มแรก  **·**  ยุคทองของเนเธอร์แลนด์  **·**  บาโรก  **·**  จริตนิยม  **·**  สถาบัน  **·**  ลัทธิคลาสสิกใหม่‎  **·**  แบบก่อนราฟาเอล  **·**  ลัทธิประทับใจ  **·**  ลัทธิประทับใจยุคหลัง  **·**  สมัยใหม่ |
| **คริสต์ทศวรรษ** | 1390  **·** 1400  **·** 1410  **·** 1420  **·**  1430  **·**  1440  **·**  1450  **·**  1460  **·**  1470  **·**  1480  **·**  1490  **·**  1500  **·**  1510  **·**  1520  **·**  1530  **·**  1540  **·**  1550  **·**  1560  **·**  1570  **·**  1580  **·**  1590  **·**  1600  **·**  1610  **·**  1620  **·**  1630  **·**  1640  **·**  1650  **·**  1660  **·**  1670  **·**  1680  **·**  1690  **·**  1700  **·**  1710  **·**  1720  **·**  1730  **·**  1740  **·**  1750  **·**  1760  **·**  1770  **·**  1780  **·**  1790  **·**  1800  **·**  1810  **·**  1820  **·**  1830  **·**  1840  **·**  1850  **·**  1860  **·**  1870  **·**  1880  **·**  1890  **·**  1900  **·**  1910  **·**  1920  **·**  1930  **·**  1940  **·**  1950  **·**  1960  **·**  1970  **·**  1980  **·**  1990  **·**  2000  **·**  2010  **·**  2020 |
| จิตรกรที่มีบทความเกี่ยวกับภาพเขียน **·** จิตรกรที่มีรายชื่อศิลปะ **·** จิตรกรแบ่งตามสมัย **·** จิตรกรแบ่งตามคริสต์ศตวรรษ **·** จิตรกรแบ่งตามประเภท **·** จิตรกรแบ่งตามสัญชาติงานประติมากรรม **·**  งานศิลปกรรม |