วัดราชบพิธตั้งอยู่ในกรุงเทพมหานครวัดราชบพิธ**วัดราชบพิธ****วัดราชบพิธ** (กรุงเทพมหานคร)
**โรงเรียนวัดราชบพิธ** (อังกฤษ: Wat Rajabopit School, ย่อ: ร.บ. RB) เป็นโรงเรียนชายล้วนระดับมัธยมศึกษา สังกัดกระทรวงศึกษาธิการ ตั้งอยู่ในเขตพระนคร กรุงเทพมหานคร อยู่ภายใต้สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ เป็นโรงเรียนประจำวัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร

ประวัติโรงเรียนในยุคเริ่มแรก
----------------------------

โรงเรียนวัดราชบพิธ
**โรงเรียนวัดราชบพิธ**ได้ถือกำเนิดขึ้นมาจากโรงเรียนสอนภาษาไทยในยุคต้นของการจัดการศึกษาในระบบโรงเรียนของไทย ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ในครั้งนั้น พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพระอรุณนิภาคุณากร ที่สมเด็จพระพุฒาจารย์ เจ้าอาวาสวัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม ได้ทรงทำความตกลงกับกรมศึกษาธิการ แต่ครั้งสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าดิศวรกุมาร กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงดำรงตำแหน่งอธิบดี จัดตั้งโรงเรียนวัดราชบพิธขึ้นเมื่อ ปีระกา สัปตศก จุลศักราช 1247 ตรงกับ รัตนโกสิทร์ศก 104 หรือปี พุทธศักราช 2428 ดังปรากฏหลักฐานรายชื่อโรงเรียนวัดราชบพิธ อยู่ในหนังสือราชกิจจานุเบกษา เล่ม 1 หน้า 319

พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพระอรุณนิภาคุณากร ที่สมเด็จพระพุฒาจารย์
เมื่อครั้งแรกตั้งโรงเรียนนั้น พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพระอรุณนิภาคุณากร ได้ทรงอนุญาตใช้ชั้นบนของตึกศาลาการเปรียญ ข้างสระน้ำด้านถนนเฟื่องนครซึ่งใช้เป็น "ภัณฑาคาร" สำหรับเก็บรักษาถาวรวัตถุของสงฆ์ เป็นสถานที่เล่าเรียนโดยมิต้องเสียค่าใช้จ่ายแต่อย่างใด ในครั้งนั้นโรงเรียนวัดราชบพิธมีนักเรียนทั้งสิ้น 53 คน มีครู 2 คน (ความปรากฏในหนังสือราชกิจจานุเบกษา เล่ม 1 หน้า 323) มี**นายกวี**ซึ่งต่อมาได้ลาออกไปรับราชการในกรมพระอาลักษณ์ และได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็น**ขุนสุทรลิขิต** เป็นครูใหญ่คนแรก มีชั้นเรียนเพียงชั้นเดียว คือ ชั้นประโยคหนึ่ง โดยนักเรียนที่สอบได้ประโยคหนึ่งคนแรกของโรงเรียนคือ **พระสวัสดิ์นคเรศ (มงคล อมาตยกุล)** สอบไล่ได้เมื่อ พ.ศ. 2430

ต่อมาอีกประมาณ 3 ปี คือราว พ.ศ. 2431 ในสมัยที่ **นายพยอม** เป็นครูใหญ่ ผู้คนในละแวกใกล้ไกลนิยมส่งบุตรมาเข้าเรียนมาขึ้น ทำให้สถานที่เล่าเรียนคับแคบ พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้า พระอรุณนิภาคุณากร พระผู้ก่อกำเนิดโรงเรียนวัดราชบพิธ จึงได้ทรงให้ย้ายไปทำการสอนที่ชั้นล่างของตำหนักที่ประทับของพระองค์ (ปัจจุบันสถานที่แห่งนี้คือที่ตั้งขออาคารภุชงค์ประทานวิทยาสิทธิ์ 1 ซึ่งเป็นอาคาร 3 ชั้นที่อยู่ติดกับสุสานหลวง) แต่กระนั้นก็ตาม ผู้คนก็นิยมส่งบุตรมาเข้าเรียนจนสถานที่ชั้นล่างของตำหนักนั้นไม่เพียงพออีก พระองค์จึงทรงประทานศาลารายรอบบริเวณให้ใช้เป็นห้องเรียนอีก 3 หลัง ในยุคนี้โรงเรียนวัดราชบพิธมีเพียงชั้นประถม 1 - 4 เท่านั้น มีนักเรียนประมาณ 100 คน และ **หลวงชำนาญอนุสาสน์ (รอด รักตะประจิตร)** เป็นครูใหญ่

ในสมัยพระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหลวงชินวรสิริวัฒน์ สมเด็จพระสังฆราชเจ้า ทรงเป็นเจ้าอาวาสวัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามสืบต่อมา พระองค์ได้ทรงประทาน ศาลารายหลังที่อยู่ด้านถนนเฟื่องนคร ให้ใช้เป็นสถานที่เรียนอีก 1 หลัง ด้วยทรงเล็งเห็นความอัตคัตของสถานที่เรียน โรงเรียนจึงได้ใช้ศาลารายทั้ง 4 หลัง กับชั้นล่างของตำหนักเป็นที่เรียน อย่างไรก็ดีโรงเรียนวัดราชบพิธก็ได้เจริญโดยลำดับ จนกระทั่ง พ.ศ. 2457 สถานที่เรียนก็ไม่เพียงพอ **ราชบุรุษกวย** ป.ป. ครูใหญ่ในขณะนั้น ได้ทูลขอชั้นบนของตำหนัก ซึ่งมีพระสงฆ์อาศัยอยู่เป็นที่เรียน พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหลวงชินวรสิริวัฒน์ สมเด็จพระสังฆราชเจ้า ก็ได้มีพระเมตตาโปรดประทานให้ตามประสงค์ ในพ.ศ. 2478 สมเด็จพระสังฆราชเจ้าก็ได้ทรงประทานทุนส่วนพระองค์สร้าง**ตึกสัมฤทธิ์วิทยาการ**ให้เป็นที่เล่าเรียนอีก 1 หลัง ด้วยเหตุนี้จึงได้มีการยกฐานะโรงเรียนเดิมให้เป็นมัธยมตอนต้น โรงเรียนวัดราชบพิธจึงเปลี่ยนชื่อเป็น **"โรงเรียนมัธยมวัดราชบพิธ"** ดังปรากฏหลักฐานดวงตราที่ประทับอยู่บนหนังสือของห้องสมุดโรงเรียนหลายสิบเล่ม โรงเรียนมัธยมวัดราชบพิธในเวลานั้นมีเพียงชั้นมัธยม 1 - 3 ส่วนประถม 1 - 3 ที่มีอยู่เดิมก็ย้ายไปอยู่โรงเรียนประถมวัดสุทัศน์แทน โรงเรียนมัธยมวัดราชบพิธได้เจริญโดยลำดับ จนกระทั่งปี พ.ศ. 2467 จึงได้เริ่มเปิดชั้นมัธยมศึกษา ตอนปลาย ในสมัยที่**ขุนกิตติเวทย์**เป็นครูใหญ่ ปีพ.ศ. 2469 อันเป็นปีที่โรงเรียนแห่งนี้มีนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 มีนักเรียนถึง 401 คน และในปี พ.ศ. 2474 นักเรียนโรงเรียนมัธยมวัดราชบพิธก็สามารถสอบไล่ได้เป็นที่ 1 ของประเทศคือ **นายสุดใจ เอี่ยมอุดม**

ปีพ.ศ. 2478 **ขุนชำนิอนุสาสน์** (เส่ง เลาหะจินดา) ครูใหญ่ และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงธรรมการได้ไปเฝ้าพระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหลวงชินวรสิริวัฒน์ สมเด็จพระสังฆราชเจ้า ผู้ทรงอุปการะโรงเรียนทูลขอสถานที่เล่าเรียนเพื่อจะขยายชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 7 - 8 แผนกวิทยาศาสตร์ พระองค์ก็ได้ทรงพระเมตตาประทานทุนสร้างตึกสัมฤทธิ์วิทยาการให้ พร้อมทั้งจัดตั้งอุปกรณ์การศึกษาให้เสร็จ ทั้งยังทรงฉลองตึกให้เสร็จในปี พ.ศ. 2479 อันเป็นปีรุ่งขึ้น แต่กระทรวงธรรมการในเวลานั้นกลับอนุญาตให้เปิดแผนกภาษาแทน และสั่งยุบโรงเรียนมัธยมศึกษาวัดมหรรณพารามรวมกับโรงเรียนนี้เมื่อปี พ.ศ. 2480

หลังจากที่พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหลวงชินวรสิริวัฒน์ สมเด็จพระสังฆราชเจ้า สิ้นพระชนม์เมื่อ 25 สิงหาคม 2480 แล้ว พระศาสนโศภน (ภา ภาณโก) เจ้าอาวาสยุคที่ 3 ได้เป็นผู้อุปการะสืบต่อมา ท่านได้เห็นความเจริญของการศึกษาจึงร่วมจัดหาทุนกับคณะศิษยานุศิษย์ สร้างอาคารเรียนเพิ่มขึ้นอีก 3 หลัง เพื่อเป็นพระอนุสรณ์แด่สมเด็จพระสังฆราชเจ้าพระองค์นั้น ต่อมาในปี พ.ศ. 2481 กระทรวงธรรมการได้สั่งให้ยุบโรงเรียนมัธยมวัดมหาธาตุกับโรงเรียนมัธยมกล่อมพิทยากร มารวมกับโรงเรียนวัดราชบพิธในสมัยขุนวิทยาวุฒิ (นวม ชัยรัตน์) เป็นครูใหญ่ ทำให้มีนักเรียนเพิ่มขึ้นถึง 560 คน จนสถานที่เรียนไม่เพียงพอ ต้องขอยืมใช้สถานที่ในสุสานหลวงจากพระธรรมปาโมกข์ (วาสน์ วาสโน) ผู้รักษาการในตำแหน่งเจ้าอาวาส ใช้เป็นสถานที่เรียนชั่วคราว และได้ร่วมมือกันหารือกับพระธรรมปาโมกข์ พระจุลคณิศร และพ.อ.พระยาศรีสุรสงคราม เพื่อหาทุนสร้างโรงเรียนถวายเป็นอนุสรณ์แต่พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหลวงชินวรสิริวัฒน์ สมเด็จพระสังฆราชเจ้า

ในปลายปี เมื่อวันที่ 1 ธันวาคม พ.ศ. 2481 **ขุนชำนิอนุสาสน์**ได้กลับจากการเป็นผู้แทนราษฎรมารับตำแหน่งครูใหญ่อีกทั้งยัง ได้รับอนุมัติจากพระศาสนโศภน เจ้าอาวาสให้จัดสร้างอาคารเรียนเพิ่มอีก 4 หลังคือ พ.ศ. 2484 สร้างตึก**ชินวรศรีธรรมวิทยาคาร** และพ.ศ. 2485 สร้างตึก**ภุชงค์ประทานวิทยาสิทธิ์1**,2 และ 3 ภายหลังจากพระศาสนโศภนได้มรณภาพ สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (วาสน์ วาสโน) สกลมหาสังฆปริณายก (ขณะดำรงสมณศักดิ์ที่สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์) เจ้าอาวาสพระองค์ที่สี่ทรงเป็นองค์อุปถัมภ์โรงเรียนต่อมา 

ครั้นต่อมาปี พ.ศ. 2487 - 2488 **นายพิศาล มั่นเสมอ** ครูใหญ่ เวลานั้นได้ติดต่อขอทุนกรมสามัญศึกษาจัดการซื้อหนังสือไทยและต่างประเทศ เพื่อจัดตั้งห้องสมุด แต่ท่านได้ถึงแก่กรรมเสียก่อนเมื่อ 27 ธันวาคม 2488 จนกระทั่งปี พ.ศ. 2492 กระทรวงศึกษาธิการได้ดำริให้มีห้องสมุดโรงเรียนขึ้น โดยเลือกเอาโรงเรียนแห่งนี้เป็นที่ตั้งห้องสมุดกลาง สำหรับโรงเรียนมัธยมศึกษาโดยใช้ตึกภุชงค์ประทานวิยาสิทธิ์ 3 เป็นที่ตั้งเปิดทำการครั้งแรกเมื่อวันที่ 1 สิงหาคม 2492 มี**อาจารย์ รสา วงศ์ยังอยู่** เป็นบรรณารักษ์คนแรก ในสมัยที่**นายโกวิท ประทัตสุนทรสาร** เป็นครูใหญ่ และโรงเรียนมัธยมวัดราชบพิธได้เจริญมาโดยลำดับจวบจนกระทั่งสถานที่ที่มีอยู่มีความคับแคบ ต้องมีการจัดเรียนเป็น 2 ผลัด (เช้า - บ่าย) แยกบางส่วนไปเรียนในบริเวณวัดสุทัศนเทพวรารามราชวรมหาวิหาร พร้อม ๆ กับการขาดหายไปของคำว่า **"มัธยม"** ในนามโรงเรียนจนกลายเป็น **"โรงเรียนวัดราชบพิธ"** ในปัจจุบัน

โรงเรียนแห่งใหม่ (วาสนะประทานวิทยาสิทธิ์)
-----------------------------------------

นับเนื่องจากการที่**อาจารย์ผล ใจสว่าง** ผู้อำนวยการโรงเรียนวัดราชบพิธคนที่ 23 ได้มองเห็น ความอัตคัตเรื่องสถานที่เรียน ทั้งสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (วาสนมหาเถร) สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก มีพระดำริเรื่องที่นักเรียนของโรงเรียนวัดราชบพิธมีความยากลำบากในเรื่องสถานที่เรียนแออัด มีพระประสงค์ที่จะขยายสถานที่เรียนให้กว้างขวางออกไป แม้ได้มีผู้ประสงค์จะทูลถวายที่ดินให้โรงเรียนหลายรายด้วยกัน แต่พระองค์ทรงเห็นว่าที่เหล่านั้นไกลจากวัดราชบพิธ และโรงเรียนเดิมมากเกินไป จนกระทั่งปี พ.ศ. 2524 โรงเรียนวัดราชบพิธได้ที่ดินแปลงหนึ่งจำนวน 9 ไร่ 1 งาน 46 ตารางวา ซึ่งเป็นที่ตั้งอาคารคลังยกกระบัตร กรมพลาธิการทหารบก ตั้งอยู่บริเวณสวนเจ้าเชตุ ไม่ไกลจากวัดและโรงเรียนเดิมเหมาะที่จะสร้างขยายโรงเรียน เพราะกองทัพบกเจ้าของที่นั้นมีโครงการจะย้ายคลังพัสดุไปที่ อำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี

สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (วาสน์ วาสโน) สกลมหาสังฆปริณายก จึงมีพระลิขิตถึงพลเอกเปรม ติณสูลานนท์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม เมื่อวันที่ 27 พฤษภาคม 2525 เพื่อทรงขอบิณฑบาตที่ดินดังกล่าวสำหรับใช้เป็นสถานที่ก่อสร้างขยายโรงเรียนวัดราชบพิธ ภายหลังที่กองทัพบกได้ย้ายคลังพัสดุออกไปแล้ว แต่เรื่องได้เงียบไป จนกระทั่งเมื่อวันที่ 2 มีนาคม 2531 ในมหามงคลสมัยที่เจริญพระชนมายุ 90 พรรษา กองทัพบก โดยพลเอกชวลิต ยงใจยุทธ ผู้บัญชาการทหารบก รักษาราชการผู้บัญชาการทหารสูงสุด ด้วยความเห็นชอบของ ฯพณฯ พลเอก เปรม ติณสูลานนท์ นายกรัฐมนตรีได้น้อมเกล้าถวายเอกสารสิทธิ์ที่ดินราชพัสดุ ที่ตั้งอาคารคลังยกกระบัตร แด่สมเด็จพระสังฆราชฯ พร้อมกันนี้ ฯพณฯ นายกรัฐมนตรี ได้มีคำสั่งแต่งตั้งคณะอนุกรรมการสร้างอาคารโรงเรียนวัดราชบพิธเมื่อวันที่ 4 กุมภาพันธ์ 2531 โดยมีพลเอกชวลิต ยงใจยุทธเป็นประธาน และสมเด็จพระสังฆราชฯ ได้เสด็จทอดพระเนตรสถานที่ก่อสร้างขยายโรงเรียนวัดราชบพิธเป็นครั้งแรกและครั้งสุดท้าย เมื่อวันที่ 26 พฤษภาคม 2531 ก่อนสิ้นพระชนม์ในวันที่ 27 สิงหาคม 2531

วันที่ 5 เมษายน 2532 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ทรงประกอบพิธีวางศิลาฤกษ์อาคารโรงเรียนวัดราชบพิธแห่งใหม่ ณ สวนเจ้าเชตุ โดยได้รับงบประมาณการก่อสร้างโรงเรียนจากกรมสามัญศึกษา 39,560,000 บาท เพื่อดำเนินการก่อสร้างโรงเรียนมัธยมศึกษาแบบคอมเพล็กซ์แห่งแรกของประเทศไทย พร้อมทั้งอาคารพลศึกษาและสระว่ายน้ำในวงเงิน 117 ล้านบาท การก่อสร้างได้ดำเนินไปจนกระทั่งสามารถย้ายนักเรียนเข้าไปเรียนยังสถานที่เรียนแห่งใหม่ เมื่อวันที่ 1 มิถุนายน 2533 เป็นต้นมา

วันที่ 2 มีนาคม 2534 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ ทรงเปิดอาคารเรียน โรงเรียนวัดราชบพิธแห่งใหม่ ซึ่งเป็นวารดิถีวโรกาศวันคล้ายวันประสูติในสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (วาสนมหาเถระ) สกลมหาสังฆปริณายก

สัญลักษณ์ประจำโรงเรียน
----------------------

ตราประจำโรงเรียนวัดราชบพิธ
### ตราประจำโรงเรียน

**ฉัตร 5 ชั้น** เป็นเครื่องประกอบอิสริยยศสมณศักดิ์ในพระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหลวงชินวรสิริวัฒน์ สมเด็จพระสังฆราชเจ้า **อักษร ร.บ.**ล้อมด้วยวงกลม เป็นอักษรย่อของโรงเรียนวัดราชบพิธ มีความหมายเพื่อเป็นเครื่องแสดงว่าโรงเรียนวัดราชบพิธเป็นโรงเรียนในพระอุปถัมภ์ของเจ้าอาวาสและของวัดราชบพิธตั้งแต่แรกเริ่มก่อตั้งมาจนถึงปัจจุบัน

### สีประจำโรงเรียน

**สีขาวเหลือง**  **ขาว**หมายถึงความบริสุทธิ์เป็นเครื่องหมายทางพระพุทธศาสนา การใช้สีขาวเป็นส่วนหนึ่งของธงโรงเรียน เพราะโรงเรียนนี้ถือกำเนิดมาจากวัดและตั้งอยู่ในบริเวณวัด คืออาศัยบารมีของพระศาสนาเป็นที่ตั้ง เมื่อเห็นธงจึงทำให้รำลึกถึงประวัติดังกล่าว ส่วน**สีเหลือง**เป็นสีที่คนไทยรู้ดีที่สุดว่าเป็นสีของพระสงฆ์โรงเรียนนี้อยู่ในความอุปการะของยอดแห่งสงฆ์กล่าวคือสมเด็จพระสังฆราชเจ้า พระเจ้าวรวงศ์เธอ กรมหลวงชินวรสิริวัฒน์ สมเด็จพระสังฆราชเจ้าทรงเอาใจใส่ดูแล และทรงทำการทุกอย่างเพื่อความเจริญของโรงเรียนนี้ นับว่าทรงมีส่วนเกี่ยวข้องกับโรงเรียนนี้มากมาย สีเหลืองจึงเป็นสีสำหรับพระองค์ท่าน และทำให้ระลึกถึงพระคุณของพระองค์

### คติพจน์ของโรงเรียน

สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงชินวรสิริวัฒน์ ได้ทรงประทานคติพจน์ว่า **วิริเยน ทุกฺขมจฺเจติ คนล่วงทุกข์เสียได้ด้วยความเพียร**  เมื่อวันที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2477

### พระประจำโรงเรียน

**พระพุทธปฏิมา วาสนัฏฐารสม์** มีความหมายว่า "พระพุทธผู้มีบุญองค์ที่ 18" เป็นปางชนะมาร เป็นพระพุทธรูปประจำโรงเรียน
สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (วาสน์ วาสโน)โปรดให้สร้างขึ้นจำนวน 18 องค์ ประทานให้แก่หน่วยงานและสถานที่ในพระอุปถัมภ์ พระพุทธปฏิมา วาสนัฏฐารสม์ ได้อัญเชิญมา วันที่ 22 มิถุนายน 2533 ปัจจุบันประดิษฐาน ณ ห้องจริยธรรม อาคารวาสนะประทานวิทยาสิทธิ์ 1 ชั้น 4 เมื่อ พ.ศ. 2552 ได้ย้ายมาประดิษฐาน ณ ห้องประชุมชมพูนุท บริเวณชั้น 2 อาคาร 2 ซึ่งเป็นห้องประชุมสร้างใหม่

### พระรูปสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ(วาสนมหาเถร)สมเด็จพระสังฆราช

พระรูปเหมือนสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (วาสนมหาเถร) สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปริณายก อัญเชิญมาประดิษฐาน ภายในพระวิหารน้อย เมื่อวันที่ 22 มิถุนายน 2533 เพื่อสักการบูชา น้อมรำลึกถึงพระคุณูปการที่ทรงมีต่อโรงเรียนวัดราชบพิธ

### ต้นไม้ประจำโรงเรียน

ต้นประดู่

ทำเนียบผู้บริหาร
----------------

| ลำดับ  | รายนาม | ระยะเวลาดำรงตำแหน่ง |
| --- | --- | --- |
| 1 | นายไบร์ท | พ.ศ. 2429 - 2431 |
| 2 | นายพยอม | พ.ศ. 2431 - 2433 |
| 3 | หลวงชำนาญอนุสาสน์ (รอด รักตประจิต) | พ.ศ. 2433 - 2454 |
| 4 | นายอั๋น | พ.ศ. 2454 - 2455 |
| 5 | ขุนธนกิจพิจารณ์ (อิน อุทะเกษตริน ป.ป.) | พ.ศ. 2455 - 2455 |
| 6 | ราชบุรุษกวย ป.ป. | พ.ศ. 2455 - 2457 |
| 7 | นายชื่น(รักษาการแทนครูใหญ่) | พ.ศ. 2457 |
| 8 | รองอำมาตย์ตรี เจิม โลหนันท์ ป. | พ.ศ. 2457 - 2458 |
| 9 | หลวงชาญดรุณวิทย์ รองอำมาตย์ตรี (พริ้ง บนธาตุผลิต ป.ม.) | พ.ศ. 2458 - 2464 |
| 10 | รองอำมาตย์ตรี ขุนกิติเวทย์ (พัฒน์ บุญญภุมม ป.ม.) | พ.ศ. 2464 - 2475 |
| 11 | รองอำมาตย์โท ขุนชำนิขบวนสาสน์ (ถนอม นาควัชระ ป.ม.) | พ.ศ. 2477 - 2480 |
| 12 | รองอำมาตย์โท ขุนชำนิอนุสาสน์ (เส่ง เลาหจินดา ป.ม.) | พ.ศ. 2477 - 2480 |
| 13 | ขุนวิทยาวุฒิ (นวม ชัยรัตน์ ป.ม.) | พ.ศ. 2480 - 2481 |
| 14 | รองอำมาตย์โท ขุนชำนิอนุสาส์น (เส่ง เลาหจินดา ป.ม.) | พ.ศ. 2481 - 2487 |
| 15 | นายพิศาล มั่นเสมอ ป.ม. | พ.ศ. 2487 - 2488 |
| 16 | นายสกล สิงหไพศาล ป.ม. , ธ.บ | พ.ศ. 2488 - 2490 |
| 17 | นายโกวิท ประทัตสุนทรสาร ป.ม. | พ.ศ. 2490 - 2499 |
| 18 | นายเตื่อม ตุงคนาค ป.ม. | พ.ศ. 2499 - 2511 |
| 19 | นายเลียบ ขุนทองแก้ว ผอ. (รักษาการแทน) | พ.ศ. 2511 - 2512 |
| 20 | นายสิน บุญเกตุ ป.ม. , กศ.บ. | พ.ศ. 2512 - 2514 |
| 21 | นายสุวรรณ วิณวันต์ ป.ม. , กศ.บ. | พ.ศ. 2514 - 2516 |
| 22 | นายชาญชัย งามประหยัด ป.ม. , ค.บ. (รักษาการแทน) | พ.ศ. 2516 - 2517 |
| 23 | นายสุวิต โรจนะชีวะ ป.ม. , ธ.บ. | พ.ศ. 2517 - 2519 |
| 24 | นายผล ใจสว่าง พ.อ. , ค.บ. | พ.ศ. 2519 - 2534 |
| 25 | นายประวิทย์ พฤทธิกุล กศ.บ. | พ.ศ. 2534 - 2536 |
| 26 | นางศิริลักษณ์ นันทพิศาล ค.ม. | พ.ศ. 2536 - 2537 |
| 27 | นายศิริ สุงคาสิทธิ์ กศ.บ. ค.ม. | พ.ศ. 2537 - 2540 |
| 28 | นายสมพงษ์ รุจิรวรรธน์ กศ.บ. กศ.ม. | พ.ศ. 2540 - 2543 |
| 29 | นายสมชัย เชาว์พาณิช กศ.บ. กศ.ม. | พ.ศ. 2543 - 2546 |
| 30 | นายคงวุฒิ ไพบูลย์ศิลป กศ.บ.กศ.ม. | พ.ศ. 2546 - 2549 |
| 31 | นายไพรัช กรบงกชมาศ กศ.บ.ค.ม. | พ.ศ. 2549 - 2552 |
| 32 | นายสุรพล การบุญ ค.ม. | พ.ศ. 2552 - 2555 |
| 33 | นายอดิศักดิ์ วิไลลักษณ์ | พ.ศ. 2555 - 2558 |
| 34 | นายมนัส ปิ่นนิกร | พ.ศ. 2558 - 2561 |
| 35 | นายศรายุทธ รัตนปัญญา ศษ.ม.ปร.ด. | พ.ศ. 2561 - 2563 |
| 36 | นายอนันต์ศักดิ์ ภูพลผัน | พ.ศ. 2564 |
| 37 | นายปราโมทย์ ทวีตั๊งตระกูล | พ.ศ. 2564 - ปัจจุบัน |
|

ศิษย์เก่าที่มีชื่อเสียง
-----------------------

* พลเอก สุจินดา คราประยูรอดีตนายกรัฐมนตรี และ อดีตผู้บัญชาการทหารบก อดีตนายกสมาคมศิษย์เก่าโรงเรียนวัดราชบพิธ
* พลเรือเอกถวิล รายนานนท์ อดีตผู้บัญชาการทหารเรือ อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหม
* นายนาม พูนวัตถุ อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์
* พลเอกทวิช เสนีวงศ์ ณ อยุธยา อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม
* พลเอกสุรกิจ มัยลาภ อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหม
* พลเอกเสริม ณ นคร อดีตผู้บัญชาการทหารสูงสุด อดีตรองนายกรัฐมนตรี
* นายพ่วง สุวรรณรัฐ อดีตปลัดกระทรวงมหาดไทย อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย
* นายสวัสดิ์ คำประกอบ อดีตรัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี
* พลอากาศเอกสิทธิ เศวตศิลา องคมนตรี
* ก้าน พึ่งบุญ ณ อยุธยา นักเขียนนวนิยายยุคบุกเบิกของไทยเจ้าของนามปากกา "ไม้ เมืองเดิม"
* ชิต บุรทัต นักประพันธ์และกวีผู้มีชื่อเสียงในสมัยรัชกาลที่ ๖ ผู้แต่งเรื่องสามัคคีเภทคำฉันท์
* ฉันท์ ขำวิไล กวีผู้มีชื่อเสียง, ผู้เรียบเรียงแบบเรียนภาษาไทย และคำร้องเพลงชาติไทยสมัยช่วง พ.ศ. ๒๔๗๗-๒๔๘๒
* ศาสตราจารย์ เฟื้อ หริพิทักษ์ ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (จิตรกรรม) พ.ศ. ๒๕๒๘ เป็นศิลปินและจิตรกรผู้ได้รับการยกย่องเป็น "ครูใหญ่ในวงการศิลปะ" ได้รับรางวัลแมกไซไซ สาขาบริการสาธารณะ เมื่อ พ.ศ. ๒๕๒๖ อดีตอาจารย์มหาวิทยาลัยศิลปากร
* หม่อมราชวงศ์มิตรารุณ เกษมศรี ศิลปินแห่งชาติสาขาทัศนศิลป์ (ประยุกต์ศิลป์)
* สมยศ ทัศนพันธ์ นักร้องชื่อดังของวงดุริยางค์ทหารเรือ
* อบ ไชยวสุ ศิลปินแห่งชาติสาขาวรรณศิลป์ (หัสคดี)
* วินัย จุลละบุษปะ  อดีตนักร้องนำ และหัวหน้าวงดนตรีกรมประชาสัมพันธ์ และวงสังคีตสัมพันธ์
* นายรัตน์ ศรีไกรวิน อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม
* พลตำรวจเอกบุญชู วังกานนท์ อดีตผู้บังคับการตำรวจกองปราบ และผู้ช่วยอธิบดีกรมตำรวจ
* ศาสตราจารย์จินดา เทียมเมธ อดีตคณบดีคณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เลขานุการรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
* ศาสตราจารย์ ดร.ทองสุข พงศ์ทัต อดีตคณบดีคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
* ศาสตราจารย์ ดร. ม.ร.ว.พุฒิพงษ์ วรวุฒิ อดีตคณบดีคณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย นักวิทยาศาสตร์ดีเด่น
* ศาสตราจารย์ ดร.กมล เภาพิจิตร อดีตคณบดีคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
* ศาสตราจารย์ ดร.โกเมน ภัทรภิรมย์ อดีตตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ
* ศาสตราจารย์ ดร.วิทย์ ศิวะศริยานนท์ อดีตอธิบดีกรมประชาสัมพันธ์ อดีตคณบดีคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
* ศาสตราจารย์ นายแพทย์ สมบัติ สุคนธพันธ์ อดีตคณบดีคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล
* ศาสตราจารย์ พนัส หันนาคินทร์ อดีตอธิการบดี มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ พิษณุโลก (มหาวิทยาลัยนเรศวร ในปัจจุบัน)
* ศาสตราจารย์ เสน่ห์ จามริก ประธานคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ อดีตคณบดีคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
* ศาสตราจารย์ ทองต่อ กล้วยไม้ ณ อยุธยา อดีตปลัดกรุงเทพมหานคร ผู้เชี่ยวชาญด้านวัฒนธรรม
* ศาสตราจารย์ ดร.อาณัติ อาภาภิรม  อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์
* รองศาสตราจารย์ ดร.สวนิต ยมาภัย นักวิชาการด้านอักษรศาสตร์
* เดิม แดงอุดม อดีตหัวหน้าภาควิชา ทอ-ย้อม วิทยาลัยเขตเพาะช่าง
* นายวิเชียร เปาอินทร์ อดีตผู้ว่าราชการจังหวัดปราจีนบุรี สมาชิกวุฒิสภาจังหวัดสมุทรสาคร
* นายมานิจ สุขสมจิตร บรรณาธิการอาวุโสหนังสือพิมพ์ไทยรัฐ สมาชิกสภาร่างรัฐธรรมนูญ
* พันเอกสุชาติ ศุภประเสริฐ โหราจารย์ผู้มีชื่อเสียง นายกสมาคมโหราศาสตร์นานาชาติกิตติมศักดิ์
* นายสมชาย แสวงการ นายกสมาคมนักข่าววิทยุและโทรทัศน์ไทย, สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
* ดร.มานิต เอื้อทวีกุล ประธานกรรมการบริหาร ซิตี้ เซ็นเตอร์ กรุ๊ป และ นายกสมาคมศิษย์เก่าโรงเรียนวัดราชบพิธ
* ศาสตราจารย์คลินิก นายแพทย์เจษฎา โชคดำรงสุข อดีตปลัดกระทรวงสาธารณสุข และ อดีตอธิบดีกรมสุขภาพจิต
* ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.ประพจน์ อัศววิรุฬหการ คณบดีคณะอักษรศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
* ศาสตราจารย์ นายแพทย์สุรศักดิ์ ฐานีพาณิชกุล นายกสมาคมวางแผนครอบครัวแห่งประเทศไทย และ อาจารย์คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
* พลเอกธารไชยยันต์ ศรีสุวรรณ อดีตผู้บังคับบัญชาทหารสูงสุด และ สมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
* นรินทร์ ภูวนเจริญ นักแสดงและนักร้อง
* นพพล โกมารชุน นักแสดงและผู้กำกับภาพยนตร์
* นายฐากูร การทิพย์ ป็อป นักแสดง ช่อง 3
* นายจิรายุ ตันตระกูล ก็อต นักแสดง ช่อง 3
* โอบนิธิ วิวรรธนวรางค์ โอบ นักแสดง
* จุมพล อดุลกิตติพร ออฟ นักแสดง,พิธีกร

สถานที่สำคัญใกล้เคียง
---------------------

* วัดพระศรีรัตนศาสดาราม
* พระบรมมหาราชวัง
* วัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหาร
* วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามราชวรวิหาร
* วัดราชประดิษฐสถิตมหาสีมาราม
* สถาบันพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้แห่งชาติ
* มิวเซียมสยาม
* พระราชวังสราญรมย์
* สะพานปฐมบรมราชานุสรณ์
* โรงเรียนราชินี
* ปากคลองตลาด
* ทำเนียบองคมนตรี
* วิทยาลัยเทคโนโลยีตั้งตรงจิตรพาณิชยการ

1. ↑  "ทำเนียบผู้อำนวยการ ร.บ." คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2015-02-23. สืบค้นเมื่อ 2013-10-20.

บรรณานุกรม
----------

* คณะกรรมการดำเนินงานฉลองพระชนมายุครบ ๙๐ พรรษา สมเด็จพระสังฆราช,*ประวัติวัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม*,กรุงเทพ ฯ : คณะกรรมการดำเนินงานฉลองพระชนมายุครบ ๙๐ พรรษา,๒๕๓๑.
* คณะกรรมการจัดทำหนังสือที่ระลึก,*๑๐๘ ปีโรงเรียนวัดราชบพิธ* (ที่ระลึกครบรอบ ๑๐๘ ปี ๒ มีนาคม ๒๕๓๗),กรุงเทพ ฯ : โรงเรียนวัดราชบพิธ,๒๕๓๗.
* โรงเรียนวัดราชบพิธ,*พิธีเปิดอาคารเรียน โรงเรียนวัดราชบพิธ ๒ มีนาคม ๒๕๓๔*,กรุงเทพ ฯ : โรงเรียนวัดราชบพิธ,๒๕๓๔.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* เว็บไซต์โรงเรียนวัดราชบพิธ เก็บถาวร 2014-01-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* เว็บไซต์โรงเรียนวัดราชบพิธ ระบบสารสนเทศสพฐ. เก็บถาวร 2016-03-04 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* แฟนเพจโรงเรียนวัดราชบพิธ (Wat Rajabopit School)
* แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ โรงเรียนวัดราชบพิธ
	+ ภาพถ่ายดาวเทียมจากวิกิแมเปีย หรือกูเกิลแมปส์
	+ แผนที่จากลองดูแมป หรือเฮียวีโก
	+ ภาพถ่ายทางอากาศจากเทอร์ราเซิร์ฟเวอร์

13°44′38″N 100°29′43″E﻿ / ﻿13.743939°N 100.495216°E﻿ / 13.743939; 100.495216

| * ด
* ค
* ก
โรงเรียนชายล้วนในประเทศไทย |
| --- |
| กรุงเทพมหานคร | 
* กรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัย
* เซนต์คาเบรียล
* เซนต์ดอมินิก
* ไตรมิตรวิทยาลัย
* ทวีธาภิเศก
* เทพศิรินทร์
* ปทุมคงคา
* มัธยมวัดเบญจมบพิตร
* วชิราวุธวิทยาลัย
* วัดบวรนิเวศ
* วัดราชบพิธ
* วัดสระเกศ
* วัดสุทธิวราราม
* สวนกุหลาบวิทยาลัย
* อัสสัมชัญ

 |
| ภาคกลาง | 
* เตรียมทหาร
* พิษณุโลกพิทยาคม†
* ภ.ป.ร. ราชวิทยาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์

 |
| ภาคเหนือ | อุตรดิตถ์† |
| ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ | 
* ร้อยเอ็ดวิทยาลัย†
* ราชสีมาวิทยาลัย

 |
| ภาคตะวันออก | 
* ชลราษฎรอำรุง†
* เบญจมราชูทิศ จังหวัดจันทบุรี†

 |
| ภาคตะวันตก | 
* วิสุทธรังษี†
* สารสิทธิ์พิทยาลัย

 |
| ภาคใต้ | แสงทองวิทยา |
| †เฉพาะระดับมัธยมศึกษาตอนต้น |

| * ด
* ค
* ก
สถานศึกษาในเขตพระนคร |
| --- |
| การศึกษาปฐมวัย | 
* โรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ
* โรงเรียนราชินี

 |  |
| ประถมศึกษา | 
* โรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ
* โรงเรียนราชินี

 |
| มัธยมศึกษา | 
* โรงเรียนบาลีเตรียมอุดมศึกษา
* โรงเรียนบาลีสาธิตศึกษา
* โรงเรียนเบญจมราชาลัย
* โรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ
* โรงเรียนมัธยมวัดมกุฏกษัตริย์
* โรงเรียนราชินี
* โรงเรียนวัดบวรนิเวศ
* โรงเรียนวัดราชบพิธ
* โรงเรียนสตรีวิทยา
* โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย

 |
| อาชีวศึกษา | 
* โรงเรียนช่างฝีมือในวัง
* โรงเรียนตั้งตรงจิตรพณิชยการ
* วิทยาลัยนาฏศิลป
* วิทยาลัยอาชีวศึกษาเสาวภา

 |
| อุดมศึกษา | 
* มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์
* มหาวิทยาลัยศิลปากร วังท่าพระ
* สถาบันบัณฑิตพัฒนศิลป์
* วิทยาลัยเพาะช่าง
* วิทยาลัยอาชีวศึกษาเสาวภา

 |
| 
* รายชื่อโรงเรียนในกรุงเทพมหานคร
* รายชื่อสถาบันอุดมศึกษาในกรุงเทพมหานคร

 |

| * ด
* ค
* ก
โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1 |
| --- |
| **กรุงเทพมหานคร** |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |
| --- | --- |
| คลองสาน | ไม่มีโรงเรียนในสังกัด |
| จอมทอง | 
* บางมดวิทยา "สีสุกหวาดจวนอุปถัมภ์"
* มัธยมวัดสิงห์
* วัดราชโอรส

 |
| ดุสิต | 
* มัธยมวัดเบญจมบพิตร^
* ราชวินิต มัธยม
* วัดน้อยนพคุณ
* วัดราชาธิวาส

 |
| ตลิ่งชัน | 
* ทีปังกรวิทยาพัฒน์ (วัดน้อยใน) ในพระราชูปถัมภ์ฯ
* โพธิสารพิทยากร
* มหรรณพาราม
* สุวรรณพลับพลาพิทยาคม
* อุบลรัตนราชกัญญาราชวิทยาลัย กรุงเทพมหานคร

 |
| ทวีวัฒนา | 
* ทีปังกรวิทยาพัฒน์ (ทวีวัฒนา) ในพระราชูปถัมภ์ฯ
* นวมินทราชินูทิศ สตรีวิทยา พุทธมณฑล

 |
| ทุ่งครุ | 
* วัดพุทธบูชา
* อิสลามวิทยาลัยแห่งประเทศไทย

 |
| ธนบุรี | 
* ธนบุรีวรเทพีพลารักษ์
* มัธยมวัดดาวคะนอง
* วัดอินทาราม
* ศึกษานารี\*

 |
| บางกอกน้อย | 
* ชิโนรสวิทยาลัย
* มัธยมวัดดุสิตาราม
* มัธยมวัดนายโรง
* สตรีวัดระฆัง\*
* สวนอนันต์
* สุวรรณารามวิทยาคม

 |
| บางกอกใหญ่ | 
* ทวีธาภิเศก^
* ฤทธิณรงค์รอน
* วัดประดู่ในทรงธรรม

 |
| บางขุนเทียน | 
* ทวีธาภิเศก บางขุนเทียน
* พิทยาลงกรณ์พิทยาคม
* รัตนโกสินทร์สมโภชบางขุนเทียน
* สวนกุหลาบวิทยาลัย ธนบุรี

 |
| บางแค | 
* ปัญญาวรคุณ
* ราชวินิตบางแคปานขำ

 |

 | 

|  |  |
| --- | --- |
| บางซื่อ | 
* โยธินบูรณะ
* โยธินบูรณะ ๒ (สุวรรณสุทธาราม)
* ราชนันทาจารย์ สามเสนวิทยาลัย ๒
* ศีลาจารพิพัฒน์

 |
| บางบอน | 
* นวลนรดิศวิทยาคม รัชมังคลาภิเษก
* ศึกษานารีวิทยา

 |
| บางพลัด | 
* วัดบวรมงคล
* วิมุตยารามพิทยากร

 |
| ปทุมวัน | เตรียมอุดมศึกษา† |
| ป้อมปราบศัตรูพ่าย | 
* เทพศิรินทร์^
* วัดสระเกศ^
* สายปัญญา ในพระบรมราชินูปถัมภ์\*

 |
| พญาไท | สามเสนวิทยาลัย |
| พระนคร | 
* เบญจมราชาลัย ในพระบรมราชูปถัมภ์\*
* มัธยมวัดมกุฏกษัตริย์
* วัดบวรนิเวศ^
* วัดราชบพิธ^
* วัดสังเวช
* สตรีวิทยา\*
* สวนกุหลาบวิทยาลัย^

 |
| ภาษีเจริญ | 
* จันทร์ประดิษฐารามวิทยาคม
* ไชยฉิมพลีวิทยาคม
* วัดนวลนรดิศ
* วัดรางบัว
* สตรีวัดอัปสรสวรรค์\*

 |
| ราชเทวี | 
* มักกะสันพิทยา
* ศรีอยุธยา ในพระอุปถัมภ์ฯ
* สันติราษฎร์วิทยาลัย

 |
| ราษฎร์บูรณะ | 
* แจงร้อนวิทยา
* บางปะกอกวิทยาคม

 |
| สัมพันธวงศ์ | ไตรมิตรวิทยาลัย^ |
| หนองแขม | มัธยมวัดหนองแขม |

 |

 |
| (†)เฉพาะระดับมัธยมศึกษาปลาย (^)ชายล้วน (\*)หญิงล้วน |