ทางผ่านเสมอระดับที่เมืองคิงสตัน รัฐนิวยอร์ก
**ทางรถไฟผ่านถนนเสมอระดับ** หรือ**ทางผ่านเสมอระดับ** (อังกฤษ: level crossing, railroad crossing) เป็นส่วนของทางรถไฟที่ตัดผ่านถนนในแนวเสมอระดับ ไม่ยกระดับเป็นสะพานหรือลดระดับเป็นทางลอด ทางผ่านเสมอระดับที่สมบูรณ์ ด้านถนนจะต้องมีสัญญาณเตือนหยุดการจราจรทางถนน และอาจมีคาน (หรือสายลวด) กั้นเครื่องกั้น ส่วนด้านทางรถไฟ ต้องมีสัญญาณผ่านถนนเสมอระดับหรือสัญญาณประจำที่ทำหน้าที่แจ้งพนักงานขับรถให้ทำขบวนผ่านทางผ่านนั้นได้ อย่างไรก็ตามมีทางผ่านเสมอระดับจำนวนหนึ่งที่ไม่สมบูรณ์แบบ

ประวัติ
-------

ในอดีตเมื่อมีการขนส่งทางรถไฟ จึงมีบ่อยครั้งที่ทางรถไฟต้องตัดผ่านถนน เพื่อป้องกันมิให้สัตว์พาหนะต้องได้รับอันตรายจากการถูกรถไฟชน จึงได้มีการสร้างประตูกั้นถนนขึ้น ซึ่งปกติจะกั้นถนนเมื่อรถไฟจะผ่าน และเวลาปกติจะกั้นทางรถไฟเพื่อมิให้มีคนหรือสัตว์เข้าไปในเขตรถไฟ

แม้ในชั้นแรก จะใช้พนักงานคอยเปิดปิดประตูกั้น ต่อมาก็ได้มีการพัฒนาให้มีมอเตอร์สำหรับควบคุมเครื่องกั้น ซึ่งทำให้การกั้นทางรถไฟผ่านถนนง่ายขึ้น ในเวลาต่อมาเมื่อการใช้สัตว์พาหนะลดลง และผู้คนหันมาใช้รถยนต์ส่วนตัวมากขึ้น ก็ได้มีการใช้คานกั้นแทนการใช้ประตูกั้นอย่างเดิมเพื่อให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น

ทางผ่านเสมอระดับในประเทศต่าง ๆ
------------------------------

ในสหรัฐอเมริกา ทางผ่านเสมอระดับต้องจัดให้มีสัญญาณเตือนห้ามการจราจรทางถนนเป็นไฟสองดวงวาบสลับกัน หรือไฟวาบบนลูกตุ้มแกว่ง (wig-wag) พร้อมระฆังสำหรับเตือนมิให้คนเดินเท้าผ่านทางรถไฟในระยะกระชั้นชิด นอกจากนี้ในทางผ่านที่การจราจรหนาแน่น ก็มักจะมีคานกั้นถนนด้วย

ในไต้หวัน ทางผ่านถนนเสมอระดับมีเป็นจำนวนมาก จึงทำให้มีผู้ใช้ยวดยานจำนวนหนึ่งฝ่าฝืนกฎจราจร (ในกฎกระทรวงว่าด้วยการลงโทษผู้ฝ่าฝืนกฎจราจร (zh:道路交通管理處罰條例)) กล่าวคือ 

1. ไม่ปฏิบัติตามสัญญาณของพนักงานกั้นถนน หรือพยายามฝ่าเครื่องกั้นทั้งที่เครื่องกั้นแสดงสัญญาณว่ารถไฟกำลังจะผ่าน ไม่ว่าอุปกรณ์กั้นจะลงหรือไม่ก็ตาม
2. ข้ามทางผ่านเสมอระดับไม่มีเครื่องกั้นทางโดยไม่หยุดคอยตามสมควร
3. แซงรถ กลับรถ หยุดรถ หรือจอดรถบนทางผ่านเสมอระดับ

การกระทำความผิดดังกล่าวเป็นโทษตามกฎหมายต้องถูกปรับเป็นเงินมากถึง 12000 ดอลลาร์ไต้หวัน (ประมาณ 13 585.114 บาท) หากเกิดอุบัติเหตุใบขับขี่ของผู้กระทำผิดต้องถูกเพิกถอนอย่างน้อยหกปี

ในไทย ตามข้อบังคับและระเบียบการเดินรถไฟ ทางผ่านเสมอระดับอาจจัดให้มีเครื่องกั้นถนนหรือไม่ก็ได้ ทั้งนี้ขึ้นกับปริมาณการจราจรทางถนนที่ผ่านทางผ่านเสมอระดับนั้น เครื่องกั้นถนนที่ใช้ในประเทศไทยมีทั้งแบบคานปิดเต็มถนน คานปิดครึ่งถนน สายลวดคนหมุน หรือแผงเข็น ทั้งนี้ อาจจัดให้มีสัญญาณผ่านถนนเสมอระดับทาง หรือพนักงานคอยให้สัญญาณอนุญาตด้วยก็ได้

เนื่องจากทางผ่านเสมอระดับมีเป็นจำนวนมาก เครื่องกั้นถนนเป็นอุปกรณ์อย่างหนึ่งที่มีการกล่าวถึงกันมากในด้านความปลอดภัย ในยุโรปปีหนึ่งมีคนเสียชีวิตจากอุบัติเหตุที่ทางผ่านเสมอระดับถึง 400 คน และในอเมริกา 300 คน ส่วนหนึ่งของผู้เสียชีวิตมักเป็นคนเดินถนนที่เป็นเด็กและผู้สูงอายุ นอกเหนือจากผู้ขับรถยนต์ จากการวิจัยพบว่า เครื่องกั้นถนนแบบสมบูรณ์ คือมีคานกั้นและสัญญาณเตือน จะสามารถป้องกันอุบัติเหตุได้ดีกว่าเครื่องกั้นถนนแบบไม่สมบูรณ์ คือมีแต่ป้ายเตือน

เครื่องกั้นถนนมีหลักการอย่างง่าย ๆ คือ เมื่อรถไฟใกล้จะถึงทางผ่านเสมอระดับ วงจรไฟตอนที่ใกล้กับทางผ่านจะทำงาน ทำให้เครื่องกั้นส่งเสียงดังขึ้นพร้อมกับค่อย ๆ ลดคานกั้นลง เมื่อคานกั้นลงเต็มที่แล้ว เครื่องกั้นบางแห่งจะหยุดส่งเสียง แต่บางแห่งไม่หยุด พนักงานขับรถหรือช่างเครื่องบนขบวนรถ มีหน้าที่เปิดหวีดและลั่นระฆัง (ถ้ามี) ครั้นขบวนรถผ่านพ้นทางรถไฟดีแล้วเครื่องกั้นจึงจะหยุดสัญญาณเตือนและเลิกกั้น ในบางคราวหากมีสัญญาณผ่านถนนเสมอระดับทาง ก็มักให้สัญญาณอนุญาต เป็นไฟวาบ 5 ดวงเพื่อให้พนักงานขับรถสามารถเคลื่อนรถได้ด้วยความเร็วเต็มพิกัดทาง

เครื่องหมายจราจรที่ทางผ่านเสมอระดับ
-----------------------------------

ในประเทศไทย ทางผ่านเสมอระดับมักจะมีเครื่องหมายจราจรสำหรับเตือนผู้ใช้รถใช้ถนนให้ระมัดระวังถึงรถไฟที่อาจผ่านทางผ่านนั้นได้ เครื่องหมายที่ใช้เตือนเพื่อความปลอดภัยด้านถนน จะใช้ป้ายเตือน ทรงสี่เหลี่ยมขนมเปียกปูนสีอำพัน มีรถจักรไอน้ำหรือรั้วกั้นบนป้ายนั้น นอกจากนี้ ยังมีสัญญาณเตือนเป็นรูปกากบาทเขียนข้อความ "ระวังรถไฟ" เพิ่มอีกด้วย

สำหรับรถไฟ ที่ทางผ่านเสมอระดับจะต้องจัดให้มีป้ายหวีดรถจักร เป็นป้ายวงกลมสีขาวมีอักษร "ว" อยู่กลาง พร้อมขีดเส้นใต้ และอาจจัดให้มีสัญญาณผ่านถนนเสมอระดับทางหรือสัญญาณประจำที่สัมพันธ์เครื่องกั้นด้วย ต่อไปนี้เป็นตัวอย่างสัญญาณที่พบเห็นได้บ่อยบริเวณทางรถไฟผ่านถนนเสมอระดับ

* ทางข้ามทางรถไฟติดทางแยกทางข้ามทางรถไฟติดทางแยก

อ้างอิง
-------

1. ↑  Rivanna Chapter, National Railway Historical Society (2005). "This Month in Railroad History: August". สืบค้นเมื่อ 2006-08-25.
2. 1 2  ฝ่ายการเดินรถ การรถไฟแห่งประเทศไทย (2549). *ข้อบังคับและระเบียบการเดินรถ พ.ศ. 2549*. `{{cite book}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|date=` (help)
3. ↑  Cirovic, G.; Pamucar, D. (2012). "Decision support model for prioritizing railway level crossings for safety improvements: Application of the adaptive neuro-fuzzy system". *Expert Systems with Applications*. **40** (6): 2208–2223. doi:10.1016/j.eswa.2012.10.041.
4. ↑  Mok, Shannon C; Savage, Ian (1 August 2005). "Why Has Safety Improved at Rail-Highway Grade Crossings?" (PDF). *Risk Analysis*. **25** (4): 867–881. doi:10.1111/j.1539-6924.2005.00642.x. PMID 16268935. S2CID 5744697.
5. ↑  Federal Railroad Administration (2006). "Railroad safety statistics: 2005 annual report". *Federal Railroad Administration, Washington D. C*.
6. ↑  ราชกิจจานุเบกษา. ข้อกำหนดกรมตำรวจเรื่องสัญญาณจราจร เครื่องหมายจราจร และความหมายของสัญญาณจราจร และเครื่องหมายจราจร พ.ศ. ๒๕๒๒. เล่ม 96 ตอนที่ 65

บรรณานุกรม
----------

* Hall, Stanley; van der Mark, Peter (2008). *Level Crossings*. Shepperton: Ian Allan Publishing. ISBN 978-0-7110-3308-5.

แหล่ข้อมูลอื่น
--------------

 วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ทางรถไฟผ่านถนนเสมอระดับ

| * ด
* ค
* ก
ถนน |
| --- |
| ประเภท | 
* ถนนที่จำกัดการเข้าถึง
* ทางหลวงที่ควบคุมการเข้าถึง
* ทางคู่
* ทางขนาน
* ทางหลวง
* ทางพิเศษสองช่องจราจร
* ถนน 2+1
* ถนน 2+2
* พาร์กเวย์
* ตรอก / ซอย
* ทางตัน
* ทางเดี่ยว
* การใช้เส้นทางร่วมกัน
* หมายเลขทางหลวง
* ถนนที่เก็บค่าผ่านทาง

 |  |
| จุดตัด | 
* ทางแยก
* ทางแยกต่างระดับ

 |
| พื้นผิว | 
* ยางมะตอย
* แอสฟอลต์คอนกรีต
* คอนกรีต
	+ คอนกรีตเสริมแรง

 |
| โครงสร้าง | 
* สะพาน
* คอสเวย์
* ทางยกระดับ
* อุโมงค์

 |

| * ด
* ค
* ก
โครงสร้างทางรถไฟ |
| --- |
| ทางรถไฟ | 
* ทางเดี่ยว
* การสวนทาง
* ทางคู่
* ทางสาม
* ทางสี่

 |
| การสับราง | 
* บอลลูนลูป
* เฮดส์ชัน
* ย่านรถไฟ
* คลาสิฟิเคชันยาร์ด

 |
| ชุมทางรถไฟ | 
* ชุมทางต่างระดับ
* ชุมทางตัดกัน
* ชุมทางคู่
* Facing and trailing
* ชุมทางสี่แยก
* สามเหลี่ยมกลับรถจักร
* ประแจ
* ตะเฆ่
* จุดตัดเสมอระดับทางรถไฟ

 |
| สถานีรถไฟ | 
* ชานชาลา
	+ ชานชาลาด้านข้าง
	+ ชานชาลาเกาะกลาง
	+ ชานชาลายื่น
	+ ชานชาลาต่างระดับ
	+ สเปนิชโซลูชัน
	+ ชานชาลาเปลี่ยนเส้นทาง
* สถานีรถไฟปลายทาง
* สถานีรถไฟเปลี่ยนเส้นทาง
* บอลลูนลูป

 |
| การไต่เขา | 
* โค้งเกือกม้า
* รางซิกแซ็ก
* รางเกลียว

 |
| เทคนิคทางราง | 
* ช่วงกว้างราง
* รัศมีความโค้งราง
* ความลาดชันราง
* การจ่ายไฟฟ้า (รางที่สาม · รางที่สี่ · เหนือหัว · แหนบรับไฟ)
* ตัวรับกระแสไฟ
* Cant deficiency

 |

|  |  |
| --- | --- |
| การควบคุมรายการหลักฐาน: หอสมุดแห่งชาติ แก้ไขสิ่งนี้ที่วิกิสนเทศ | 
* ฝรั่งเศส (ข้อมูล)
* เยอรมนี
* อิสราเอล
* สหรัฐ
* ญี่ปุ่น
* เช็กเกีย

 |