**จุดผ่านแดนถาวรบ้านคลองลึก** หรือ **ด่านอรัญประเทศ** เป็นจุดผ่านแดนถาวรระหว่างประเทศไทย และกัมพูชาภายในพื้นที่สระแก้ว ตั้งอยู่ในพื้นที่บ้านคลองลึก ตำบลอรัญประเทศ อำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว โดยมีคลองลึกเป็นเส้นแบ่งเขตแดนตามธรรมชาติ ตั้งอยู่ตรงข้ามเมืองปอยเปต อำเภอโอโจรว จังหวัดบันทายมีชัย ประเทศกัมพูชา

ประวัติ
-------

จุดผ่านแดนถาวรบ้านคลองลึก มีจุดเริ่มต้นมาจากการเสียเมืองเสียมราฐ เมืองพระตะบอง และเมืองศรีโสภณ คืนให้กับประเทศฝรั่งเศษในปี พ.ศ. 2449 ทางการไทยจึงได้ตั้งด่านเก็บภาษีอรัญประเทศขึ้น เพื่อจัดเก็บภาษีต่าง ๆ ในการเข้าออกของสินค้าต่าง ๆ ในจุดผ่านแดนดังกล่าว สังกัดกรมสรรพากรนอก กระทรวงมหาดไทย

จากนั้นในปี พ.ศ. 2474เมื่อเปลี่ยนโครงสร้างของหน่วยงานด้านการจัดเก็บภาษีใหม่จึงได้โอนมาขึ้นกับกรมศุลกากร สังกัดในด่านพรมแดนของท่ากรุงเทพตามกฎเสนาบดี ในกระทรวงพระคลังมหาสมบัติ มีที่ตั้งอยู่หลังสถานีรถไฟอรัญประเทศ เพื่อจัดเก็บภาษีจากสินค้าที่มาพร้อมกับการขนส่งทางรถไฟจากกัมพูชาในขณะนั้น ซึ่งอยู่ห่างจากเขตแดนไทย - กัมพูชาประมาณ 6 กิโลเมตร ในปี พ.ศ. 2528 ด่านศุลกากรอรัญประเทศจึงได้ย้ายที่ทำการมาอยู่บริเวณบ้านคลองลึก ถนนสุวรรณศร ตำบลอรัญประเทศ อำเภออรัญประเทศ โดยห่างจากเขตแดนประมาณ 1 กิโลเมตร

ในช่วงปี พ.ศ. 2518 ประเทศไทยได้ประกาศปิดแนวชายแดน เนื่องจากปัญหาภายในของประเทศกัมพูชาคือสงครามกลางเมืองจนกระทั่งเกิดสงครามกัมพูชา–เวียดนามขึ้นมา แต่ถึงแม้ทางรัฐบาลจะประกาศปิดพรมแดน แต่ก็ยังมีประชาชนกัมพูชาลี้ภัยข้ามมายังฝั่งไทยอยู่ตลอด และยังคงมีการลักลอบค้าขายกันระหว่างประชาชนทั้งสองประเทศ จนกระทั่งเกิดตลาดมืดขึ้นมาในช่วงปี พ.ศ. 2522 - 2524 ซึ่งมีเงินหมุนเวียนมากกว่า 200 ล้านบาทในขณะนั้น

ต่อมาในปี พ.ศ. 2533 จังหวัดปราจีนบุรี (จังหวัดสระแก้วยังไม่แยกตัวในขณะนั้น) และกองกำลังบูรพาจึงได้ประชุมร่วมกันและมีความเห็นร่วมกันที่จะตั้งจุดผ่อนปรนขึ้น โดยแรกกองกำลังบูรพาได้เสนอให้เปิดจุดผ่อนปรนการค้าขึ้นบริเวณบ้านหนองเสม็ด อำเภอตาพระยา เนื่องจากในพื้นที่ตรงข้ามอยู่ภายใต้การควบคุมของกองกำลังกัมพูชาที่รักชาติ ง่ายต่อการรักษาความปลอดภัยในจุดผ่อนปรนดังกล่าว ซึ่งในขณะเดียวกันนั้นได้ผ่อนผันให้ทำการค้าขายได้บริเวณบ้านโนนหมากมุ่น อำเภอตาพระยา บ้านโคกสะแบง อำเภออรัญประเทศ และบ้านเขาดิน อำเภอคลองหาด ซึ่งพื้นที่ที่ได้รับความนิยมมากที่สุดคือบริเวณบ้านโคกสะแบง มีการแลกเปลี่ยนสินค้าทางการเกษตรกับสินค้าอุปโภคบริโภคที่จำเป็น โดยมีประชาชนข้ามแดนไปซื้อขายแลกเปลี่ยนสินค้าฝั่งกัมพูชาวันละประมาณ 4,000-5,000 คนต่อวัน ซึ่งเป็นปริมาณที่มากเกินความควบคุมของกองกำลังบูรพา จึงได้เสนอให้มีการประชุมร่วมกับจังหวัดอีกครั้งในวันที่ 14 ธันวาคม พ.ศ. 2533 เพื่อเสนอให้เปิดจุดผ่อนปรนการค้าในบริเวณบ้านหนองเสม็ด อำเภอตาพระยา พร้อมด้วยบริเวณบ้านคลองลึก อำเภออรัญประเทศอีกแห่ง และผ่อนผันให้ค้าขายที่บ้านโคกสะแบงได้จนถึงสิ้นปี พ.ศ. 2533 เท่านั้น โดยจังหวัดปราจีนบุรีได้เสนอการขอเปิดจุดผ่อนปรนดังกล่าวไปยังกระทรวงมหาดไทย และสภาความมั่นคงแห่งชาติเพื่อพิจารณาความเป็นไปได้ในการดำเนินการ และได้รับการตอบกลับมาว่าสามารถเปิดจุดผ่อนปรนการค้าได้เพียงแค่ที่บ้านคลองลึก อำเภออรัญประเทศ เนื่องจากปัญหาด้านงบประมาณและความพร้อมของพื้นที่บ้านคลองลึกที่มีความเหมาะสมมากกว่า

จากนั้นเมื่อวันที่ 14 มีนาคม พ.ศ. 2534 ได้มีการจัดการประชุมร่วมกันระหว่างรัฐบาลไทยและรัฐบาลกัมพูชา โดยผู้บัญชาการกองกำลังบูรพา และผู้ว่าราชการจังหวัดบันเตียเมียนเจย (บันทายมีชัย) ได้ข้อสรุปว่าจะเปิดตลาดการค้าขึ้นบริเวณสถานีรถไฟปอยเปตซึ่งห่างจากพรมแดนไทยประมาณ 500 เมตร โดยยังไม่กำหนดจุดแน่นอน และได้ประชุมร่วมกันอีกครั้งในวันที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2534 พร้อมทั้งกำหนดจุดที่จะเปิดพื้นที่การค้า ในฝั่งกัมพูชาคือบริเวณสถานีรถไฟปอยเปต และในฝั่งไทยบริเวณโรงเกลือเก่าซึ่งอยู่ทิศเหนือของทางรถไฟ หมู่ที่ 7 ตำบลบ้านไร่ ติดกับพื้นที่บ้านคลองลึก ในเขตของเทศบาลอรัญประเทศ โดยฝ่ายไทยและกัมพูชาได้เปิดจุดผ่อนปรนการค้าร่วมกันเมื่อวันที่ 15 มิถุนายน พ.ศ. 2534 เป็นที่รู้จักกันในชื่อตลาดโรงเกลือมาจนถึงปัจจุบัน

หลังจากเปิดจุดผ่อนปรนการค้าบ้านคลองลึกแล้ว ได้มีการค้าขายระหว่างประชาชนทั้งสองประเทศมากยิ่งขึ้น ซึ่งในขณะนั้นยังมีข้อจำกัดอยู่อีกหลายข้อ อาทิ ยังมีการกำหนดประเภทสินค้าที่สามารถซื้อขายกัน ยังมีระยะเวลาปิดเปิดจุดผ่านแดนซึ่งต้องพิจารณาตามสถานการณ์ต่าง ๆ ทำให้มีการพิจารณาเพื่อยกระดับขึ้นเป็นจุดผ่านแดนถาวร จึงได้มีการขอความเห็นชอบจากรัฐบาลทั้ง 2 ประเทศในขณะนั้น ซึ่งฝั่งไทยได้ลงนามโดยรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยในประกาศกระทรวงมหาดไทยตามมติคณะรัฐมนตรีที่เห็นชอบ โดยมีผลอย่างเป็นทางการตามที่ได้ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 21 กันยายน พ.ศ. 2540

การผ่านแดน
----------

เส้นทางเดินระหว่างประเทศไทยและกัมพูชา มองไปยังจุดผ่านแดนฝั่งไทย
จุดผ่านแดนถาวรบ้านคลองลึก เปิดทำการตั้งแต่เวลา 06.00 - 22.00 น. สำหรับผู้ที่ต้องการจะเดินทางผ่านแดนนั้นจะต้องมีเอกสารประจำตัว อย่างใดอย่างหนึ่ง คือหนังสือเดินทาง (Passport) หรือบัตรผ่านแดน (Border Pass)

### กิจกรรม

ดูบทความหลักที่: ตลาดชายแดนบ้านคลองลึก
จุดผ่านแดนถาวรบ้านคลองลึก มีตลาดการค้าชายแดนที่ถูกเรียกว่า ตลาดโรงเกลือ ซึ่งมาจากสถานที่ตั้งของตลาดเคยเป็นโรงเกลือเก่า ซึ่งเป็นตลาดการค้าชายแดนในภาคตะวันออกของประเทศไทยที่มีขนาดใหญ่ที่สุด ที่เต็มไปด้วยสินค้าชนิดต่าง ๆ จำหน่ายทั้งขายปลีก และขายส่ง รวมถึงสินค้ามือสองต่าง ๆ โดยภายในตลาดโรงเกลือนั้น มีตลาดย่อยภายในจำนวน 5 ตลาด ได้แก่

* ตลาดโกลเด้นเกต มีสินค้าหลายประเภทจำหน่าย ทั้งมือหนึ่งและมือสอง
* ตลาดโรงเกลือใหม่ มีสินค้าประเภทแฟชั่นต่าง ๆ อาทิ กระเป๋าถือ กระเป๋าแบรนด์เนม
* ตลาดโรงเกลือเก่า มีสินค้ามือสองในสภาพดีจำหน่าย โดยเน้นไปที่การขายส่ง
* ตลาดเดชไทย มีสินค้าประเภทรองเท้าจำหน่ายเป็นส่วนใหญ่ ทั้งมือหนึ่งและมือสอง รวมถึงยังมีร้านรับซ่อมรองเท้าเก่า รองเท้าทหาร รองเท้าผ้าใบ และสินค้าประเภทอื่น ๆ ทั้งขายปลีก และขายส่ง
* ตลาดเบญจวรรณ มีสินค้าใหม่มือหนึ่ง ในราคาขายส่งจากโรงงานมาจำหน่าย อาทิ กระเป๋าสะพาย เสื้อผ้า รองเท้า

นอกจากนี้ยังมีบ่อนคาสิโนขนาดใหญ่ในเมืองปอยเปต ประเทศกัมพูชา ซึ่งอยู่ตรงข้ามกับจุดผ่านแดนถาวรบ้านคลองลึก เปิดให้บริการเป็นจำนวนมากโดยในตลอดทั้งปีนั้นมีผู้ข้ามฝั่งไปใช้บริการเป็นจำนวนมาก ทั้งชาวไทยและชาวต่างชาติในประเทศอื่น ๆ ที่เดินทางมาเที่ยวชมและเล่นการพนัน

### ด่านศุลกากร

ด่านพรมแดนบ้านคลองลึก อยู่ภายในความดูแลของด่านศุลกากรอรัญประเทศ ตั้งอยู่เลขที่ 371 ถนนสุวรรณศร อำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว อยู่ห่างจากพรมแดนไทย - กัมพูชาประมาณ 1 กิโลเมตร

### ด่านตรวจคนเข้าเมือง

ตรวจคนเข้าเมืองจังหวัดสระแก้ว เป็นผู้ดูแลรับผิดชอบจุดผ่านแดนถาวรบ้านคลองลึก

การเดินทาง
----------

จุดผ่านแดนถาวรบ้านคลองลึก สามารถเดินทางมาได้ทั้งด้วยรถยนต์ส่วนบุคคล และระบบขนส่งสาธารณะ เพื่อเยี่ยมชมตลาดการค้าชายแดน และข้ามไปยังฝั่งกัมพูชา โดยก่อนหน้านี้จุดผ่านแดนถาวรบ้านคลองลึกเป็นเส้นทางหลักในการข้ามไปยังประเทศกัมพูชา ทำให้ในบางช่วงเวลาเกิดการจราจรที่ติดขัด ทำให้ทางการไทยและกัมพูชาหารือกันเพื่แก้ไขปัญหาดังกล่าว จึงได้ยกระดับจุดผ่อนปรนการค้าบ้านเขาดินขึ้นเป็นจุดผ่านแดนถาวรบ้านเขาดิน เพื่อบรรเทาความหนาแน่นของจุดผ่านแดนถาวรบ้านคลองลึก

### เส้นทาง

จากจังหวัดสระแก้ว เดินทางตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 33 (ถนนสุวรรณศร) ไปทางทิศตะวันออก มุ่งหน้าอำเภออรัญประเทศ เส้นทางจะสิ้นสุดบริเวณจุดผ่านแดนถาวรบ้านคลองลึก

### ขนส่งสาธารณะ

#### รถโดยสารประจำทาง

ปัจจุบันมีการเดินรถโดยสารระหว่างกรุงเทพฯ อรัญประเทศ และการเดินรถจากกรุงเทพฯ ข้ามไปยังฝั่งกัมพูชา โดยมีปลายทางที่กรุงพนมเปญ ผ่านทางด่านพรมแดนถาวรบ้านคลองลึก ประกอบไปด้วย

* **การเดินรถภายในประเทศ**
	+ **สายที่ 60** กรุงเทพฯ - อรัญประเทศ
	+ **สายที่ 921** กรุงเทพฯ - องค์รักษ์ - อรัญประเทศ
	+ **สายที่ 1675** อรัญประเทศ - สระแก้ว
* **การเดินรถระหว่างประเทศ**
	+ **เส้นทางสายที่ 12  กรุงเทพฯ – อรัญประเทศ – ปอยเปต – เสียมราฐ** โดยบริษัท ขนส่ง จำกัด
		- ขาไปออกจากกรุงเทพฯ เวลา 08.00 น. และ 09.00 น.
		- ขากลับออกจากเสียมราฐ เวลา 08.00 น. และ 09.00 น.
	+ **เส้นทางสายที่ 13  กรุงเทพฯ – อรัญประเทศ – ปอยเปต – พระตะบอง – พนมเปญ** โดยบริษัท ขนส่ง จำกัด
		- ขาไปออกจากกรุงเทพฯ เวลา 05.00 น.
		- ขากลับออกจากพนมเปญ เวลา 06.00 น.

#### รถไฟ

ดูบทความหลักที่: สถานีรถไฟด่านพรมแดนบ้านคลองลึก
ขบวนรถธรรมดาที่ 280 ขณะเข้าเทียบสถานีกรุงเทพซึ่งเป็นปลายทาง
สามารถนั่งรถไฟจากสถานีกรุงเทพ (หัวลำโพง) ตามทางรถไฟสายตะวันออก มาที่สถานีด่านพรมแดนบ้านคลองลึก มีการเดินขบวนรถทุกวัน โดยขบวนรถดังนี้

* **จากสถานีกรุงเทพ** (หัวลำโพง) กรุงเทพมหานคร
	+ **ขบวนรถธรรมดาที่ 275** ออกจากสถานีกรุงเทพ เวลา 05.55 น. ถึงสถานีด่านพรมแดนบ้านคลองลึก เวลา 11.17 น.
	+ **ขบวนรถธรรมดาที่ 279** ออกจากสถานีกรุงเทพ เวลา 13.05 น. ถึงสถานีด่านพรมแดนบ้านคลองลึก เวลา 17.27 น.
* จากสถานีด่านพรมแดนบ้านคลองลึก จังหวัดสระแก้ว
	+ **ขบวนรถธรรมดาที่ 280** ออกจากสถานีด่านพรมแดนบ้านคลองลึก เวลา 06.58 น. ถึงสถานีกรุงเทพ เวลา 12.05 น.
	+ **ขบวนรถธรรมดาที่ 276** ออกจากสถานีด่านพรมแดนบ้านคลองลึก เวลา 13.53 น. ถึงสถานีกรุงเทพ เวลา 19.40 น.

โดยในอนาคตมีแผนที่จะกลับมาเดินรถเข้าไปในประเทศกัมพูชาอีกครั้ง ทั้งการบูรณะสะพานคลองลึกข้ามคลองพรมโหดที่เป็นพรมแดนธรรมชาติระหว่างประเทศไทยและกัมพูชาโดยฝ่ายไทย และการเตรียมความพร้อมเส้นทางเพื่อเชื่อมต่อและเดินรถ เหลือเพียงความพร้อมของกัมพูชาในการเริ่มเดินรถเท่านั้น

การพัฒนา
--------

กรมศุลกากรได้ดำเนินการก่อสร้างด่านศุลกากรอรัญประเทศแห่งใหม่ บริเวณบ้านป่าไร่ หมู่ที่ 8ตำบลป่าไร่ อำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว บนพื้นที่ราชพัสดุที่ได้รับมอบจากกรมธนารักษ์ เนื้อที่ 525 ไร่ 3 งาน อยู่ห่างจากจุดผ่านแดนถาวรบ้านคลองลึกประมาณ 10 กิโลเมตร โดยวางศิลาฤกษ์อาคารด่านศุลกากรไปเมื่อวันที่ 2 สิงหาคม พ.ศ. 2560 โดยคาดว่าจะก่อสร้างเสร็จสมบูรณ์พร้อมใช้งานในปี พ.ศ. 2562

สำหรับการพัฒนาดังกล่าวเพื่อรองรับการท่องเที่ยวที่เพิ่มมากขึ้น และรองรับการขนส่งสินค้าระหว่างประเทศที่สูงขึ้นเช่นกัน โดยมีพื้นที่ของด่านศุลกากรสำหรับตรวจสินค้า และอาคารตรวจผู้โดยสารอยู่ในอาณาเขตเดียวกัน เพื่อความสะดวกรวดเร็วและรัดกุมในการควบคุมดูแลการเดินทางระหว่างประเทศ ซึ่งบริเวณดังกล่าวเชื่อมต่อกับเมืองโอเนียง รองรับการพัฒนาเขตเศรษฐกิจพิเศษสระแก้ว ปอยเปต - โอเนียง แม้ว่าพื้นที่ดังกล่าวจะยังเป็นพื้นที่ทับซ้อนก็ตาม

ปัจจุบันยังไม่มีการเชื่อมต่อเส้นทางและการเปิดใช้งานแต่อย่างใด มีเพียงแนวคิดการใช้งานพื้นที่ชั่วคราวเพื่อใช้เป็นสถานที่กักตัวแรงงานจากประเทศกัมพูชาในการกักตัวเพื่อสังเกตอาการในสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ในปี พ.ศ. 2563

อ้างอิง
-------

1. ↑  "ปิดจุดผ่านแดนถาวรบ้านคลองลึก 14 วันเริ่มพรุ่งนี้เพื่อสกัดไวรัสโควิด-19". *www.posttoday.com* (ภาษาอังกฤษ). 2020-03-22.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
2. ↑  "เปิดด่านอรัญฯ รับ 48 คนไทย จากบ่อนปอยเปต พบติดโควิด 37 ราย". *www.thairath.co.th*. 2021-06-10.
3. ↑  "ชายแดนไทย กัมพูชา ตรงตลาดโรงเกลือ ใช้อะไรเป็นเขตแดนหรอครับ". *Pantip*.
4. 1 2  "ข้อมูลช่องทางผ่านแดนและความตกลงเรื่องการสัญจรข้ามแดน - ตารางจุดผ่านแดนทั่วประเทศ 19 มี.ค. 2561 (ด้านกัมพูชา)". *www.fad.moi.go.th*.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
5. 1 2 3 4  "ประวัติด่านศุลกากรอรัญประเทศ | ด่านศุลกากรอรัญประเทศ - Arayaprathet Customs House". *aranyaprathet.customs.go.th*.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
6. 1 2 3 4 5  พีรญา คงคาฉุยฉาย และ วัชรินทร์ ยงศิริ. (2549) *ปฏิสัมพันธ์ของพ่อค้าชาวกัมพูชาในพื้นที่การค้าชายแดน : กรณีศึกษา ตลาดโรงเกลือ จังหวัดสระแก้ว.* จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย:ม.ป.ท.
7. ↑  ราชกิจจานุเบกษา. ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง การขยายเวลาเปิดจุดผ่านแดนถาวรด้านจังหวัดสระแก้ว จังหวัดตราด และจังหวัดสุรินทร์. เก็บถาวร 2022-05-24 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน เล่มที่ 120 ตอนพิเศษ 128 ง, วันที่ 7 พฤศจิกายน 2546. หน้า 12-13 (soc.go.th)
8. ↑  "เปิดด่านคลองลึก-ปอยเปต วันแรกเงียบเหงา เฉลี่ยชั่วโมงละ 30 คน". *bangkokbiznews*. 2022-05-01.
9. ↑  "คำถามที่พบบ่อยในช่วงสถานการณ์ COVID-19". *สถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงพนมเปญ*.
10. ↑  "ตลาดชายแดนไทย-กัมพูชาเงียบเหงา หลังประกาศกฎหมายแรงงาน". *Thai PBS*. 2017-07-02.
11. ↑  จังหวัดสระแก้ว. "Top 10 สถานที่ท่องเที่ยว - ตลาดโรงเกลือ". *www.sakaeo.go.th*.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)[*ลิงก์เสีย*]
12. ↑  "5 คาสิโนดังในปอยเปต ที่มีความครบเครื่องเรื่องพนันมากที่สุด". *เกมคาสิโนออนไลน์*. 2020-11-21.[*ลิงก์เสีย*]
13. ↑  ราชกิจจานุเบกษา. ประกาศกรมศุลกากร ที่ 31/2563 เรื่อง แก้ไขเพิ่มเติมประกาศกรมศุลกากร ที่ 21/2561. เล่ม 137 ตอนพิเศษ 100 ง, วันที่ 29 เมษายน 2563. หน้า 27-28
14. ↑  *ตรวจเข้มชายแดนสระแก้ว สกัด ผกก.โจ้ หนีออกนอกประเทศ*, สืบค้นเมื่อ 2022-05-25
15. ↑  "ลงรถไฟไปเขมร! 1 ก.ค. ขยายเดินรถสายอรัญประเทศ ถึงด่านพรมแดนบ้านคลองลึก". *mgronline.com*. 2019-06-15.
16. ↑  "รถติดหนักด่านคลองลึกชายแดนไทย-กัมพูชา". *สำนักข่าวไทย อสมท*. 2019-04-24.
17. ↑  "รัฐบาลไทย-ข่าวทำเนียบรัฐบาล-รัฐมนตรีเกษตรฯ ตรวจเยี่ยมด่านผ่านแดนบ้านเขาดิน จ.สระแก้ว". *www.thaigov.go.th*.
18. 1 2 3  "หมายเลขเส้นทางเดินรถ - บขส". *home.transport.co.th*.
19. ↑  "เส้นทางสายที่ 12 กรุงเทพมหานคร – เสียมราฐ - บขส". *home.transport.co.th*.
20. ↑  "เส้นทางสายที่ 13 กรุงเทพมหานคร – พนมเปญ - บขส". *home.transport.co.th*.
21. ↑  เนียมปาน, วันวิสข์ (2019-04-21). "ไทยจับมือกัมพูชาเชื่อมทางรถไฟ เตรียมนั่งรถไฟจากกรุงเทพฯ ไปถึงพนมเปญ". *The Cloud*.
22. ↑  "next station'ปอยเปต'นั่งฟินยาวๆไม่ต้องต่อรถให้เสียเวลา". *dailynews*. 2020-01-28.
23. 1 2 3  "รมว.แรงงานตรวจชายแดนสระแก้ว เล็งใช้ด่านศุลกากรแห่งใหม่กักตัวแรงงานกัมพูชากว่าหมื่นคน - 77 ข่าวเด็ด". 2020-09-10.
24. 1 2  "วางศิลาฤกษ์ด่านศุลกากรป่าไร่เชื่อมเมืองโอเนียง เสร็จปี 62". *mgronline.com*. 2017-08-02.
25. ↑  "รมต.สำนักนายกฯลงพื้นที่ติดตามเขตเศรษฐกิจพิเศษ". *bangkokbiznews*. 2015-07-24.

| * ด
* ค
* ก
พรมแดน ด่านพรมแดน และจุดผ่านแดนระหว่างประเทศไทยกับประเทศกัมพูชา |
| --- |
| พรมแดนธรรมชาติ | 
* สามเหลี่ยมมรกต
* ผามออีแดง
* ปราสาทตาเมือนธม
* ตลาดชายแดนบ้านคลองลึก
* สถานีรถไฟด่านพรมแดนบ้านคลองลึก
* ~~ที่หยุดรถไฟไทย~~

 | ธงชาติไทยธงชาติกัมพูชา |
| ด่านพรมแดนถาวร | 
* ช่องสะงำ
* ช่องจอม
* บ้านเขาดิน
* บ้านคลองลึก
* บ้านแหลม
* บ้านผักกาด
* บ้านหาดเล็ก

 |
| จุดผ่อนปรน | 
* ช่องอานม้า
* บ้านตาพระยา
* บ้านหนองปรือ
* บ้านซับตารี
* บ้านบึงชนังล่าง
* บ้านสวนส้ม
* บ้านหมื่นด่าน
* บ้านมะม่วง
* ช่องทางขึ้นเขาพระวิหาร
* ช่องสายตะกู

 |
| อื่น ๆ | 
* สะพานมิตรภาพไทย–กัมพูชา (อรัญประเทศ–ปอยเปต)
* สะพานมิตรภาพไทย–กัมพูชา (บ้านหนองเอี่ยน–สตึงบท)

 |
| ชายแดนไทย–กัมพูชา |


| * ด
* ค
* ก
จังหวัดสระแก้ว |
| --- |
| อำเภอ | 
* เมืองสระแก้ว
* เขาฉกรรจ์
* คลองหาด
* โคกสูง
* ตาพระยา
* วังน้ำเย็น
* วังสมบูรณ์
* วัฒนานคร
* อรัญประเทศ

 | ตราสัญลักษณ์จังหวัดสระแก้ว |
| ประวัติศาสตร์ | 
* รายชื่อโบราณสถาน
	+ อุทยานประวัติศาสตร์สด๊กก๊อกธม
	+ ปราสาทเขาน้อยสีชมพู
* ประตูชัยอรัญประเทศ
* จังหวัดกระบินทร์บุรี

 |
| ภูมิศาสตร์ | 
* ทิวเขาบรรทัด
* อุทยานแห่งชาติ
	+ ตาพระยา
	+ ปางสีดา
* เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤๅไน
* ช่องตะโก

 |
| เศรษฐกิจ | 

|  |  |
| --- | --- |
| คมนาคม | 
* ทางหลวง
	+ 33 (สุพรรณบุรี–อรัญประเทศ)
	+ 317 (จันทบุรี-สระแก้ว)
	+ 348 (อรัญประเทศ-นางรอง)
* ทางราง
	+ สายตะวันออก
	+ สายอรัญประเทศ–ปอยเปต
	+ สถานีรถไฟอรัญประเทศ
	+ สถานีรถไฟด่านพรมแดนบ้านคลองลึก

 |
| การท่องเที่ยว | 
* จุดผ่านแดนถาวรบ้านคลองลึก
	+ ตลาดชายแดนบ้านคลองลึก

 |

 |
| สังคม | 

|  |  |
| --- | --- |
| การศึกษาและวัฒนธรรม | 
* รายชื่อโรงเรียน
* รายชื่อวัด
* พระสยามเทวาธิราช

 |
| กีฬา | 
* *สโมสรฟุตบอลสระแก้ว* (ยุบ)

 |
| การเมือง | 
* สมาชิกวุฒิสภา
* สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

 |

 |
| หมวดหมู่ หมวดหมู่ |