**ฌ็อง นูแวล** (ฝรั่งเศส: *Jean Nouvel*; 12 สิงหาคม พ.ศ. 2488 — ) สถาปนิกชาวฝรั่งเศสที่มีชื่อเสียงระดับโลก เจ้าของรางวัลพริตซ์เกอร์ ทางสถาปัตยกรรมแห่งปี ค.ศ. 2008

ประวัติ
-------

ฌ็อง นูแวล เกิดเมื่อวันที่ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2488 ที่เมืองฟูว์แมล จังหวัดลอเตการอน ประเทศฝรั่งเศส เป็นบุตรชายของนายโรแชร์ และนางเรอเน นูแวล ที่เป็นครูทั้งคู่ ครอบครัวของนูแวลต้องย้ายถิ่นฐานบ่อยครั้งเมื่อบิดาของเขาได้ตำแหน่งผู้อำนวยการการศึกษาประจำเขตปกครอง บิดามารดาของนูแวลสนับสนุนให้เขาเรียนคณิตศาสตร์ และภาษา แต่เมื่อเขาอายุย่างเข้า 16 ปี ก็เริ่มหลงใหลในศิลปะ เมื่อได้เรียนวาดรูปกับคุณครูท่านหนึ่ง ที่บอกว่าครอบครัวของนูแวลสนับสนุนให้บุตรชายเรียนไปทางด้านการศึกษาหรือไม่ก็วิศวกรรม แต่ก็ยอมประนีประนอมให้เขาเรียนสถาปัตยกรรมได้ เพราะเห็นว่ามีความเสี่ยงน้อยกว่าการเรียนศิลปะ 

นูแวลสอบเอ็นทรานซ์เข้าโรงเรียนวิจิตรศิลป์แห่งเมืองบอร์โดไม่ผ่าน เขาจึงย้ายเข้ากรุงปารีส และได้ชนะเลิศการสอบคัดเลือกเพื่อเข้าศึกษาต่อที่โรงเรียนศิลปะชั้นสูงแห่งชาติ จากปี ค.ศ. 1960 ถึง 1970 นูแวลเลี้ยงชีพด้วยการเป็นผู้ช่วยสถาปนิกของโกลด ปาร็อง และปอล วีรีลีโอ ผู้ซึ่งภายในระยะเวลาเพียงปีเดียว ได้เลื่อนตำแหน่งให้นูแวลขึ้นเป็นผู้จัดการโครงการก่อสร้างอพาร์ตเมนต์คอมเพล็กซ์ขนาดใหญ่

นูแวลได้สมรสกับออดีล ฟีลียง นักสร้างภาพยนตร์ และมีบุตรชายด้วยกันสองคน คนโตชื่อแบร์ทร็อง เป็นนักวิทยาศาสตร์คอมพิวเตอร์ระดับ post-doctorate ปัจจุบันทำงานให้กับมหาวิทยาลัยแห่งเมืองชิบะ ประเทศญี่ปุ่น ส่วนปีแยร์ ลูกชายคนรองเป็นนักผลิตละครเวทีและนักออกแบบให้กับบริษัทของตนเองที่ชื่อว่า Factoid นูแวลมีบุตรสาวหนึ่งคน (ซาร่า) กับแคทรีน ริชาร์ด ภรรยาคนที่สอง ปัจจุบัน นูแวลอยู่กินกับมีอา ฮักก์ สถาปนิกชาวสวีเดนผู้ซึ่งทำงานที่สำนักงานสถาปนิก Habiter Autrement (HA) ในกรุงปารีส

ผลงาน
-----

การจัดแสงของอาคาร Torre Agbar ณ เมืองบาร์เซโลนา
หลังจากที่ได้โครงการก่อสร้างสถาบันโลกอาหรับ และโครงการปรับปรุงห้างสรรพสินค้าฟอรั่ม เลส์อาล ได้สิ้นสุดลงในปีค.ศ. 2004 นูแวลได้เปิดตัวอาคารพิพิธภัณฑ์แห่งเก บร็องลีย์เมื่อวันที่ 23 มิถุนายน ค.ศ. 2006 ที่กรุงปารีส และได้เป็นผลงานเลื่องชื่อชิ้นล่าสุดในเมืองหลวงของประเทศฝรั่งเศส

ในช่วงต้นปี ค.ศ. 2006 บริษัทเนสต์เล่ ของประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ภายใต้การบริหารของนายเนลลี เวนเจอร์ ได้นำเสนอรูปแบบบรรจุหีบห่อช็อกโกแลตแบบใหม่ ภายใต้ยี่ห้อ ไกเยอร์ ที่เป็นผลงานออกแบบของฌ็อง นูแวล ชาวสวิสที่คุ้นเคยกับห่อกระดาษ ไม่ตอบรับห่อพลาสติกดีเท่าที่ควร เนื่องจากมันไม่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม และแสดงภาพลักษณ์ฟุ่มเฟือยกว่าห่อที่ทำจากกระดาษที่เป็นวุสดุห่อแบบดั้งเดิมของผลิตภัณฑ์ ร้านค้าปลีกเดนแนร์ได้ทำให้เรื่องนี้บานปลายด้วยการปฏิเสธการวางจำหน่ายช็อกโกแลตนี้ และกล่าวหาว่าบริษัทขายผลิตภัณฑ์นี้แพงกว่าเดิม ปลายปี ค.ศ. 2006 บริษัทเนสต์เล่ได้ประกาศยกเลิกหีบห่อบรรจุที่ออกแบบโดยฌ็อง นูแวล

วันที่ 30 มีนาคม ค.ศ. 2008 ฌ็อง นูแวล ได้รางวัลพริตซ์เกอร์ จากผลงานตลอดชีวิตโดยรวมที่โดดเด่น และได้รับคำชมเชยจาก โธมัส พริตซ์เกอร์ ว่า "มีการคิดค้นที่แปลกใหม่และกล้าหาญ และตั้งข้อสงสัยกับรูปแบบที่เป็นที่ยอมรับกันโดยทั่วไป และยังก้าวพ้นขอบเขตการสร้างสรรค์ผลงานของตนเอง"

แฟรนไชส์ใหม่ของพิพิธภัณฑ์ลูฟวร์ สาขาอาบูดาบี ตั้งอยู่บนเกาะ Saadiyat ซึ่งเป็นเกาะที่สร้างโดยมนุษย์ และได้ฌ็อง นูแวล เป็นผู้ออกแบบให้ ว่ากันว่าการลงนามในครั้งนี้จะทำให้ฝรั่งเศสร่ำรวยขึ้นอีก 700 ล้านยูโร โดย 400 ล้านยูโรคิดเป็นค่าลิขสิทธิ์ในการใช้ชื่อลูฟวร์ ฝรั่งเศสวางแผนจะนำเงินนี้มาปรับปรุงพิพิธภัณฑ์ลูฟวร์ในกรุงปารีส

อ้างอิง
-------

1. ↑  Jean Nouvel Wins 2008 Pritzker Prize

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
**อาคารที่ออกแบบโดย ฌ็อง นูแวล**

| * ด
* ค
* ก
ผู้ได้รับรางวัลพริตซ์เกอร์ |
| --- |
| 
* ฟิลิป จอห์นสัน (1979)
* ลุยส์ บาร์รากัน (1980)
* เจมส์ สเตอร์ลิง (1981)
* เควิน รอช (1982)
* ไอ. เอ็ม. เพ (1983)
* ริชาร์ด ไมเออร์ (1984)
* ฮันส์ ฮอลไลน์ (1985)
* กอทท์ฟรีด เบิม (1986)
* เคนโซ ทังเงะ (1987)
* กอร์ดอน บันชาฟต์ และ ออสการ์ นีเอไมเยร์ (1988)
* แฟรงก์ เกห์รี (1989)
* อัลโด รอสซี (1990)
* โรเบิร์ต เวนทูรี (1991)
* อัลวารู ซีซา (1992)
* ฟุมิฮิโกะ มากิ (1993)
* คริสตีย็อง เดอ ปอร์ตซ็องปาร์ก (1994)
* ทาดาโอะ อันโด (1995)
* ราฟาเอล โมเนโอ (1996)
* สแวร์เรอ เฟน (1997)
* เรนโซ เปียโน (1998)
* นอร์มัน ฟอสเตอร์ (1999)
* แร็ม โกลฮาส (2000)
* แอร์ซอกแอนด์เดอเมอรง (2001)
* เกลนน์ เมอร์คัตต์ (2002)
* เยิร์น อุตซอน (2003)
* ซาฮา ฮาดิด (2004)
* ทอม เมย์น (2005)
* เปาลู เมงจิส ดา รอชา (2006)
* ริชาร์ด รอเจอส์ (2007)
* ฌ็อง นูแวล (2008)
* เพเทอร์ ซุมทอร์ (2009)
* คาซึโยะ เซจิมะ และ ริวเอะ นิชิซาวะ (2010)
* เอดูอาร์ดู โซตู ดี โมรา (2011)
* หวัง ชู (2012)
* โทโยโอะ อิโต (2013)
* ชิเงรุ บัง (2014)
* ไฟร อ็อทโท (2015)
* อาเลคันโดร อาเรเบนา (2016)
* ราฟาเอล อารันดา, การ์เม ปิเฆม และ รามอน บิลัลตา / เอเรเซเอเร อากิเตกเตส (2017)
* บาลกฤษณะ โทศี (2018)
* อาราตะ อิโซซากิ (2019)
* อีวอนน์ ฟาร์เรล และ เชลลีย์ แม็กนามารา (2020)
* อาน ลากาตง และ ฌ็อง-ฟิลิป วาซาล (2021)
* ดีเอเบโด ฟรานซิส เคเร (2022)

 |