**ทางรถไฟราษฎร์สายบางบัวทอง** หรือ **ทางรถไฟพระยาวรพงษ์** เป็นทางรถไฟราษฎร์หรือทางรถไฟเอกชนสายหนึ่ง ดำเนินกิจการโดยบริษัทรถไฟสายบางบัวทอง จำกัด ของเจ้าพระยาวรพงศ์พิพัฒน์ (หม่อมราชวงศ์เย็น อิศรเสนา) ช่วงปี พ.ศ. 2458–2486

เบื้องต้นทางรถไฟสายนี้จะเดินรถระหว่างอำเภอบางพลัด จังหวัดธนบุรี กับอำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี แต่ภายหลังได้มีการปรับปรุงและขยายเส้นทางการเดินรถถึงตำบลระแหง อำเภอลาดหลุมแก้ว จังหวัดปทุมธานี

แต่หลังการอนิจกรรมของเจ้าพระยาวรพงศ์พิพัฒน์และสงครามโลกครั้งที่สอง ทำให้บริษัทรถไฟสายบางบัวทอง จำกัดประสบปัญหาด้านรายได้และการซ่อมบำรุง กระทั่งวันที่ 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2485 จึงหยุดการเดินรถ ก่อนยกเลิกกิจการถาวรในวันที่ 2 มกราคม พ.ศ. 2486

ประวัติ
-------

เจ้าพระยาวรพงศ์พิพัฒน์ (หม่อมราชวงศ์เย็น อิศรเสนา) ได้ตามเสด็จพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวคราวเปิดทางรถไฟที่ผาเสด็จเมื่อ พ.ศ. 2444 ท่านมีความสนใจรถไฟที่ใช้สำหรับขนไม้ป่าไปปลูกในพระราชอุทยาน ประกอบกับเบื่อรำคาญจากการเดินทางไปเยี่ยมย่าที่นนทบุรีซึ่งดำเนินไปอย่างเชื่องช้า จึงคิดริเริ่มที่จะสร้างทางรถไฟเพื่อเชื่อมการเดินทางระหว่างพระนครกับนนทบุรีให้รวดเร็วขึ้น ส่วนสาเหตุที่เจ้าพระยาวรพงศ์พิพัฒน์เลือกบางบัวทอง ก็เพราะช่วงนั้นมีการใช้อิฐสำหรับก่อสร้างวังและคฤหาสน์ขุนนางที่นั่นมีธุรกิจคึกคัก ท่านจึงเช่าเตาอิฐบางบัวทองเพื่อผลิตอิฐชั้นดีสำหรับก่อสร้าง หลังจากนั้นเจ้าพระยาวรพงศ์พิพัฒน์จึงส่งคนออกไปซื้อที่ดินโดยใช้ทุนส่วนตัวจากเงินยืม และจากการทำธุรกิจต่าง ๆ เช่น โรงสี โรงเลื่อยจักร ท่าเรือจ้าง และมวนบุหรี่ขาย ด้วยความเจ้าของที่บางแห่งไม่ยอมขาย บ้างก็จะขายยกแปลงในราคาสูง ทำให้ที่ดินที่จะสร้างทางรถไฟมีลักษณะคดเคี้ยวนัก และเริ่มวางรางช่วงแรกข้างวัดบวรมงคลเมื่อปี พ.ศ. 2452 แต่หยุดไปหลังการสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

ต่อมาเจ้าพระยาวรพงศ์พิพัฒน์ได้ก่อตั้งบริษัท รถไฟบางบัวทอง จำกัดสินใช้ พร้อมผู้ร่วมก่อตั้งบริษัทคือหม่อมราชวงศ์อรุณ วรพงศ์พิพัฒน์, หม่อมราชวงศ์สนิท อิศรเสนา, หม่อมราชวงศ์ภาคย์ อิศรเสนา, หม่อมหลวงยาใจ อิศรเสนา, หม่อมหลวงเนื่อง อิศรเสนา และหม่อมหลวงเรี่ยม อิศรเสนา โดยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวได้พระราชทานพระบรมราชานุญาตเมื่อวันที่ 8 มกราคม พ.ศ. 2465 กระทั่งใน พ.ศ. 2457 จึงก่อสร้างทางรถไฟอีกครั้งโดยเกณฑ์คนนำเศษอิฐมาถมที่สำหรับวางราง หากขอไม่ได้ก็ซื้อ และเปิดการเดินรถในปี พ.ศ. 2458 ซึ่งทางรถไฟสร้างไปถึงบางกร่างและบางศรีเมือง จนกระทั่ง พ.ศ. 2461 จึงก่อสร้างและเดินรถถึงสถานีบางบัวทอง อำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรีสำเร็จ

วันที่ 23 สิงหาคม พ.ศ. 2463 ทางรถไฟราษฎร์สายบางบัวทองได้มีการจัดซื้อที่ดินเพื่อสร้างเส้นทางใหม่ โดยให้กรมรถไฟหลวงเป็นธุระจัดหาที่ดินให้ วันที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2473 รถไฟราษฎร์สายบางบัวทองได้ปรับปรุงเส้นทางการเดินรถ โดยยกเลิกเส้นทางไปศาลากลางจังหวัดนนทบุรีแห่งเก่าย่านตลาดขวัญ และเส้นทางไปยังศาลากลางจังหวัดปทุมธานีแห่งเก่า แล้วต่อเติมเส้นทางอีกสองเส้น คือเส้นหนึ่งไปฝั่งตรงข้ามศาลากลางจังหวัดนนทบุรีแห่งใหม่ย่านบางขวาง และอีกเส้นหนึ่งเชื่อมไปยังตำบลระแหง อำเภอลาดหลุมแก้ว จังหวัดปทุมธานี โดยก่อสร้างสถานีรถไฟระแหง ริมคลองระแหง ตรงข้ามวัดบัวแก้วเกษรใกล้ตลาดระแหง ต่อมาเจ้าพระยาวรพงศ์พิพัฒน์สำรวจพื้นที่เพื่อจะสร้างทางรถไฟถึงตลาดเจ้าเจ็ด อำเภอเสนา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา หวังจะพัฒนาเป็นนิคม แต่หลังจากนั้นไม่นานเจ้าพระยาวรพงศ์พิพัฒน์ถึงแก่อนิจกรรมเมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม พ.ศ. 2484 การวางรางส่วนที่ยังไม่แล้วเสร็จจึงชะงัก

วันที่ 19 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2480 รถรางสายบางบัวทองชนกันเอง เป็นเหตุให้คนขับช้ำในตาย

ช่วงปี พ.ศ. 2484 เป็นต้นมา กิจการรถไฟราษฎร์บางบัวทองมีรายได้แค่พอจุนเจือพนักงานเท่านั้น ประกอบกับเกิดสงครามโลกครั้งที่สอง ประชาชนไม่กล้าใช้บริการรถไฟ และระหว่างเกิดสงครามก็ไม่สามารถสั่งซื้ออะไหล่จากต่างประเทศได้ ทำให้รถไฟบางบัวทองหยุดการเดินรถ วันที่ 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2485 จึงประกาศยกเลิกกิจการรถไฟราษฎร์สายบางบัวทอง มีการรื้อถอนรางและขายรถจักรแก่โรงงานน้ำตาลวังกะพี้ใช้สำหรับขนอ้อย กระทั่งวันที่ 2 มกราคม พ.ศ. 2486 จึงประกาศยกเลิกกิจการรถไฟอย่างเป็นทางการ

การเดินรถ
---------

ขณะแล่นข้ามคลองบ้านสามวังเพื่อไปตำบลระแหง อำเภอลาดหลุมแก้ว จังหวัดปทุมธานี
รถไฟราษฎร์สายบางบัวทองเป็นรถไฟขนาดเล็ก โดนเบื้องต้นใช้หัวรถจักรไอน้ำพลังงานฟืนขนาดน้อยสำหรับการเดินรถ ขบวนหนึ่งมีตู้โดยสารสองตู้ และมีตู้บรรทุกสินค้าหนึ่งถึงสองตู้ แต่ระยะหลังฟืนหายาก ใน พ.ศ. 2470 จึงเปลี่ยนหัวรถจักรเป็นรถรางสี่ล้อเครื่องเบนซิน และในปี พ.ศ. 2477 จึงเป็นไปใช้รถรางสี่ล้อเครื่องดีเซล เพื่อประหยัดค่าใช้จ่าย

โดยการเดินรถจะแบ่งออกเป็นสองสาย คือสายบ้านปูน–บางบัวทองจะเน้นรับส่งผู้โดยสารเป็นหลัก และมีชาวสวนนำสินค้าใส่กระจาดติดตัวมาขาย และสายที่สองบางบัวทอง–ลาดหลุมแก้วจะเน้นขนส่งสินค้าเป็นหลัก โดยสินค้าจากลาดหลุมแก้วไปบางบัวทองจะเป็นข้าว ส่วนสินค้าจากบางบัวทองไปลาดหลุมแก้วจะเป็นผัก น้ำตาล และเสื้อผ้า โดยสายบางบัวทอง–ลาดหลุมแก้วจะมีรถขบวนเดียว วิ่งวันละสองรอบ คือออกจากลาดหลุมแก้วช่วงเช้ามืดไปยังบางบัวทอง ครั้นเวลา 10.00 น. จึงวิ่งกลับไปลาดหลุมแก้ว พอช่วงบ่ายจึงวิ่งจากลาดหลุมแก้วไปบางบัวทอง แล้วตอนเย็นก็วิ่งออกจากบางบัวทองถึงลาดหลุมแก้วในเวลา 18.00 น. โดยรถไฟจะทำความเร็วได้ 20 กิโลเมตรต่อชั่วโมง

เส้นทาง
-------

### อดีต

เส้นทางรถไฟราษฎร์สายบางบัวทองแบ่งออกเป็นสองช่วง คือ ช่วงแรก (บ้านปูน–บางบัวทอง) เส้นทางจะตัดผ่านสวน มีผู้คนอยู่อย่างหนาแน่น เส้นทางตัดขวางทางรถไฟสายใต้ที่สถานีรถไฟบางบำหรุ และด้วยความยุ่งยากในการจัดซื้อที่ดินสำหรับวางรางรถไฟ เพราะเจ้าของที่บางคนไม่ยอมขายให้ จึงทำให้ทางรถไฟช่วงอำเภอบางใหญ่ อำเภอตลาดขวัญ และอำเภอบางแม่นาง โก่งโค้งคดเคี้ยวไปมาดั่งงูเลื้อย บางแห่งมีรัศมีโค้งแคบมาก ส่วนหินรองรางนั้นใช้อิฐจากเตาของเจ้าพระยาวรพงศ์เองสำหรับรองราง โรม บุนนาค อธิบายการนั่งรถไฟสายบางบัวทองช่วงนี้ว่า *"...การเดินทางเหมือนได้นั่งเรือฝ่าคลื่น ส่ายและกระเทือนไปตลอดทาง ผ่านสวนทุเรียนที่มีลูกห้อยระย้าอยู่สองข้างทาง"* ส่วนเส้นทางช่วงที่สอง (บางบัวทอง–ลาดหลุมแก้ว) ตัดผ่านเรือกสวนไร่นา มีผู้คนอยู่เบาบาง และจากพระราชกฤษฎีกา เส้นทางช่วงนี้จึงตัดได้ตรงไม่โก่งโค้งดั่งเส้นทางช่วงที่หนึ่ง

### ปัจจุบัน

สถานีต้นทางอยู่บริเวณซอยรถไฟพระยาวรพงษ์ (ปัจจุบันคือซอยจรัญสนิทวงศ์ 46) ใกล้วัดลิงขบ ตรงข้ามกับปากคลองผดุงกรุงเกษม ตัดขวางกับทางรถไฟสายใต้ที่สถานีรถไฟบางบำหรุ อำเภอบางใหญ่ (บางกรวยปัจจุบัน) จังหวัดนนทบุรี ผ่านอำเภอตลาดขวัญและอำเภอบางแม่นาง ไปสิ้นสุดที่อำเภอบางบัวทอง โดยมีเส้นทางแยกออกจากทางหลักที่ตำบลบางสีทองไปยังท่าน้ำบางศรีเมือง ฝั่งตรงข้ามศาลากลางจังหวัดนนทบุรี (หลังเก่า) และที่ตำบลบางเลนไปยังคลองบางกอกน้อย ฝั่งตรงข้ามที่ว่าการอำเภอบางแม่นาง

ปัจจุบันแนวทางรถไฟกลายเป็นซอยจรัญสนิทวงศ์ 46 แยก 19, ซอยจรัญสนิทวงศ์ 46 (พระยาวรพงษ์), ซอยจรัญสนิทวงศ์ 57 (วัดรวก), ถนนเทอดพระเกียรติ, ถนนบางกรวย-ไทรน้อย (ช่วงทางแยกเทอดพระเกียรติถึงทางแยกสามวังและช่วงวงเวียนการไฟฟ้าบางใหญ่ถึงคลองบางกอกน้อย), ถนนเทศบาลบางศรีเมือง 1, ถนนบางศรีเมือง (ช่วงทางแยกบางศรีเมืองถึงท่าน้ำบางศรีเมือง), ถนนบางศรีเมือง-วัดโบสถ์ดอนพรหม (ช่วงต้น), ซอยบางกร่าง 1 (พระยาวรพงษ์), ซอยบางเลน ซอย 21 (วัดบางเลนเจริญ) และถนนเทศบาล 14 (สามวัง) ส่วนระยะทางที่เหลือตั้งแต่ตัวอำเภอบางบัวทองไปจนถึงตัวอำเภอลาดหลุมแก้วยังเหลือร่องรอยคันทางเก่าตัดผ่านท้องนาให้เห็นอยู่บ้าง

อ้างอิง
-------

1. 1 2 3  "หนังสือบริคณสนธิ สำหรับบริษัทรถไฟสายบางบัวทอง จำกัดสินใช้" (PDF). *ราชกิจจานุเบกษา*. **42** (0 ก): 112. 23 สิงหาคม 2468.
2. 1 2 3  "พระราชกฤษฎีกา ว่าด้วยการจัดซื้อที่ดินและอสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นเพื่อประโยชน์ของรถไฟราษฎร์สายบางบัวทอง" (PDF). *ราชกิจจานุเบกษา*. **47** (0 ก): 10. 23 สิงหาคม 2468.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15  สุนันทา เจริญปัญญายิ่ง. "ทางรถไฟสายบางบัวทอง". *สถาบันการขนส่ง จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย*. สืบค้นเมื่อ 3 พฤศจิกายน 2561. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)
4. 1 2 3 4 5 6 7  โรม บุนนาค. *บันทึกแผ่นดิน ชุด เรื่องเก่าเล่าสนุก 3*. กรุงเทพฯ : สยามบันทึก, 2554, หน้า 100-103
5. 1 2 3 4  "เหลือไว้เพียงตำนานรถไฟสายบางบัวทอง". *ห้องสมุดมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2020-08-10. สืบค้นเมื่อ 3 พฤศจิกายน 2561. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)
6. ↑  "พระราชกฤษฎีกา จัดซื้อที่ดินและอสังหาริมทรัพย์อย่างอื่นสร้างทางรถไฟราษฎร์สายบางบัวทอง" (PDF). *ราชกิจจานุเบกษา*. **47** (0 ก): 10. 11 พฤษภาคม 2473.
7. 1 2  "ประกาศกระทรวงมหาดไทย เรื่อง จัดตั้งสุขาภิบาลบางม่วง อำเภอบางใหญ่ จังหวัดนนทบุรี" (PDF). *ราชกิจจานุเบกษา*. **73** (พิเศษ 60 ง): 7–8. 3 สิงหาคม 2499.
8. ↑  "กำเนิดตำนาน...รถไฟบางบัวทอง". *ห้องสมุดมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2020-08-10. สืบค้นเมื่อ 3 พฤศจิกายน 2561. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)
9. 1 2  "ความยุ่งยาก...ถากถางเส้นทาง". *ห้องสมุดมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2020-08-10. สืบค้นเมื่อ 3 พฤศจิกายน 2561. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)
10. 1 2  "วางรางระยะที่ 1". *ห้องสมุดมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2020-08-10. สืบค้นเมื่อ 3 พฤศจิกายน 2561. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)
11. ↑  "พระบรมราชโองการ ประกาศพระราชทานอำนาจพิเศษแก่บริษัทรถไฟสายบางบัวทอง จำกัดสินใช้" (PDF). *ราชกิจจานุเบกษา*. **42** (0 ก): 109. 23 สิงหาคม 2468.
12. ↑  "แจ้งความกรมรถไฟหลวง เรื่องสร้างและเดิรรถไฟราษฎร์บริษัทรถไฟบางบัวทองจำกัด" (PDF). *ราชกิจจานุเบกษา*. **47** (0 ง): 1175. 11 พฤษภาคม 2473.
13. 1 2 3  "วางรางระยะที่ 2". *ห้องสมุดมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2020-08-10. สืบค้นเมื่อ 3 พฤศจิกายน 2561. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)
14. ↑  รถไฟสายบางบัวทอง
15. ↑  รถไฟสายบางบัวทอง
16. ↑  รถไฟสายบางบัวทอง
17. ↑  รถไฟสายบางบัวทอง
18. ↑  ทางรถไฟสายบางบัวทอง

| * ด
* ค
* ก
จังหวัดนนทบุรี |
| --- |
| อำเภอ | 
* เมืองนนทบุรี
* ไทรน้อย
* บางกรวย
* บางบัวทอง
* บางใหญ่
* ปากเกร็ด

 | ตราสัญลักษณ์จังหวัดนนทบุรี |
| ภูมิศาสตร์ | 
* แม่น้ำเจ้าพระยา
* แม่น้ำลัดเกร็ด
* เกาะเกร็ด

 |
| เศรษฐกิจ | 

|  |  |
| --- | --- |
| คมนาคม | 
* ถนนและทางหลวง
	+ 9 (กาญจนาภิเษก)
	+ 302 (รัตนาธิเบศร์, งามวงศ์วาน)
	+ 304 (แจ้งวัฒนะ)
	+ 306 (พระราม 7–บางพูน)
	+ 307 (นนทบุรี–ปทุมธานี)
	+ 340 (บางบัวทอง–ชัยนาท)
	+ 345 (บางบัวทอง–บางพูน)
	+ 346 (ต่างระดับรังสิต–พนมทวน)
	+ นบ.3021 (ราชพฤกษ์)
* ทางรถไฟ
	+ *สายบางบัวทอง* (ยุติ)
	+ สายใต้
* รถไฟฟ้า
	+ สายสีม่วง
	+ สายสีแดงอ่อน
	+ สายสีชมพู
	+ *สายสีน้ำตาล* (โครงการ)
* สะพาน
	+ นนทบุรี
	+ พระราม 4
	+ คู่ขนานพระนั่งเกล้า
	+ พระนั่งเกล้า
	+ มหาเจษฎาบดินทรานุสรณ์
	+ พระราม 5
	+ พระราม 7
* เรือด่วนเจ้าพระยา
	+ ท่าน้ำนนทบุรี
	+ ท่าเรือปากเกร็ด

 |
| ธุรกิจ | 
* รายชื่อห้างสรรพสินค้า
	+ เซ็นทรัล เวสต์เกต
	+ พันธุ์ทิพย์พลาซ่า งามวงศ์วาน
	+ เดอะ คริสตัล พีทีที และเดอะ คริสตัล เอสบี
* รายชื่อโรงภาพยนตร์
* โครงการเมืองทองธานี
	+ อิมแพ็ค เมืองทองธานี

 |

 |
| สังคม | 

|  |  |
| --- | --- |
| การศึกษา | 
* รายชื่อโรงเรียน
* สถาบันอุดมศึกษา
	+ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช

 |
| สาธารณสุข | 
* โรงพยาบาล
* กระทรวงสาธารณสุข

 |
| วัฒนธรรม | 
* รายชื่อวัด
* อุทยานเฉลิมกาญจนาภิเษก
* อุทยานมกุฏรมยสราญ
* สวนสมเด็จพระศรีนครินทร์

 |
| กีฬา | 
* สโมสรฟุตบอล
	+ เมืองทอง ยูไนเต็ด
	+ วีอาร์เอ็น เมืองนนท์
	+ นนทบุรี ยูไนเต็ด ส.บุญมีฤทธิ์
	+ ราชประชา
	+ *บีบีซียู* (ยุติ)
* สนามกีฬา
	+ อิมแพ็ค อารีน่า
	+ ธันเดอร์โดมสเตเดียม
	+ ธันเดอร์โดม
	+ นนทบุรีสเตเดียม
	+ ศูนย์เยาวชนเฉลิมพระเกียรติ

 |
| การเมือง | 
* สมาชิกวุฒิสภา
* สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร
	+ การเลือกตั้ง

 |

 |
| หมวดหมู่ หมวดหมู่ |

| * ด
* ค
* ก
สถานีและทางรถไฟทางไกลที่ยกเลิกการใช้งานของการรถไฟแห่งประเทศไทย |
| --- |
| สถานีรถไฟ | 

|  |  |
| --- | --- |
| ย่านชานเมือง | พหลโยธิน • นิคมรถไฟ กม.11 • บางเขน • ทุ่งสองห้อง • หลักสี่ • การเคหะ กม.19 • ตลาดใหม่ดอนเมือง • แกรนด์คาแนล • หลักหก • คลองรังสิต |
| สายเหนือ | บ้านหนองหมู • ทุ่งน้ำซึม • อ่างหิน • ท่าเสา • น้ำริด • แม่พวก • ห้วยแม่ลาน • บ่อแฮ้ว |
| สายตะวันออกเฉียงเหนือ | ทับกวาง • บ้านพะไล • หนองแคน • บ้านแต้ • บ้านโพธิ์มูล • บ้านขาว • หนองสองห้อง • สระธรรมขันธ์ • หนองคาย (เดิม) |
| สายใต้ | ธนบุรี (เดิม) • บ้านฉิมพลี • คลองปราบ • บ้านป่ากอ • วังวัว • มะม่วงสองต้น • เขาบันไดนาง • น้ำน้อย • ควนหิน • สงขลา • ไอสะเตีย • บ้านพรุ • ศาลาทุ่งลุ่ง • คลองรำ • บ้านท่าข่อย • กะปาง • พรุใหญ่ • ป่าเตียว • ลำภูรา • อู่ตะเภา |
| สายตะวันตก | ยางประสาท • ดอนขุนวิเศษ • กำแพงแสน • หนองฟัก • หนองผักชี • บ้านมะขามล้ม • สะแกหมูย่าง • เขาดิน |
| สายตะวันออก | คลองอุดมชลจร • กบินทร์เก่า • ไทย • คลองลึก • เขาพระบาท • แจมโบรี • ท่าเรือพาณิชย์สัตหีบ |
| สายแม่กลอง | ปากคลองสาน • บางกระบูน • ช่องลม • บ้านบ่อ • กาหลง • นาโคก • ลาดใหญ่ |

 |
| ทางรถไฟ | ปากน้ำ • หาดเจ้าสำราญ • บางบัวทอง • พระพุทธบาท • คอคอดกระ • มรณะ • สงขลา • บ้านปลายราง • ท่าตะโก |



| * ด
* ค
* ก
 การรถไฟแห่งประเทศไทย |
| --- |
| 
* ประวัติ
	+ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระกำแพงเพชรอัครโยธิน
* รายชื่อผู้ว่าการ
* รายชื่อสถานีรถไฟ
	+ สถานีที่ยกเลิก
* พาหนะ
	+ ตู้โดยสาร
* อุบัติเหตุ

 |
| รถไฟระหว่างเมือง | 

|  |  |
| --- | --- |
| **สายเหนือ** | 
* สายหลักเชียงใหม่
* สายสวรรคโลก
* (รายชื่อสถานี)
* โครงการ
	+ *เด่นชัย–เชียงราย–เชียงของ*
	+ *นครสวรรค์–แม่สอด*

 |
| **สายตะวันออกเฉียงเหนือ** | 
* สายหลักอุบลราชธานี
* สายหลักหนองคาย
* สายลำนารายณ์
* สายเขากระโดง
* สายเวียงจันทน์
* (รายชื่อสถานี)
* โครงการ
	+ *บ้านไผ่–นครพนม*

 |
| **สายใต้** | 
* สายหลักสุไหงโก-ลก
* สายธนบุรี
* สายสุพรรณบุรี
* สายมรณะ
* สายคีรีรัฐนิคม
* สายกันตัง
* สายนครศรีธรรมราช
* สายปาดังเบซาร์
* (รายชื่อสถานี)

 |
| **สายตะวันออก** | 
* สายหลักอรัญประเทศ
* สายแม่น้ำ
* สายชุมทางคลองสิบเก้า–ชุมทางแก่งคอย
* สายท่าเรือแหลมฉบัง
* สายชายฝั่งทะเลตะวันออก
* สายมาบตาพุด
* สายปอยเปต
* (รายชื่อสถานี)

 |
| **สายแม่กลอง** | 
* สายวงเวียนใหญ่–มหาชัย
* สายบ้านแหลม–แม่กลอง

 |

 |
| รถไฟชานเมือง | 
* ขบวนรถชานเมือง
	+ รายชื่อสถานี
* รถไฟฟ้าชานเมือง สายสีแดง
	+ สายสีแดงเข้ม
	+ สายสีแดงอ่อน
* รถไฟฟ้าแอร์พอร์ต เรล ลิงก์
	+ สายซิตี้

 |
| รถไฟความเร็วสูง | 
* *สายเหนือ*
* *สายตะวันออกเฉียงเหนือ*
* *สายใต้*
* *เอชเอสอาร์ เชื่อม 3 สนามบิน*

 |
| เส้นทางที่ยกเลิก | 

|  |  |
| --- | --- |
| สายเหนือ | 
* ชุมทางบางซื่อ–พหลโยธิน
* บ้านหมี่–หมวดผลิตศิลาบ้านหมี่
* ปากน้ำโพ–ท่าข้าวกำนันทรง
* แม่เมาะ–เหมืองแม่เมาะ
* หนองเต่า–เขาทับควาย
* หัวหวาย–ท่าตะโก
* หัวหวาย–บ้านปลายราง

 |
| สายตะวันออกเฉียงเหนือ | 
* บุ่งหวาย–บ้านโพธิ์มูล
* หนองคาย–ตลาดหนองคาย

 |
| สายใต้ | 
* ธนบุรีเก่า–ธนบุรี
* ชะอวด–คลองท่าเสม็ด
* ชุมทางหาดใหญ่–สงขลา
* น้ำตกไทรโยคน้อย–ด่านเจดีย์สามองค์
* สระโกสินารายณ์–สยามคราฟท์
* สุไหงโก-ลก–ปาซีร์มัซ

 |
| สายตะวันออก | 
* ชุมทางบางซื่อ–คลองตัน
* หัวลำโพง–ปากน้ำ
* อรัญประเทศ–มงคลบุรี

 |
| สายแม่กลอง | 
* ปากคลองสาน–วงเวียนใหญ่

 |

 |
| ขบวนรถไฟ | 
* รถด่วนพิเศษซีเอ็นอาร์
	+ ทักษิณารัถย์
	+ อีสานมรรคา
	+ อีสานวัตนา
	+ อุตราวิถี
* รถด่วนพิเศษทักษิณ
* รถด่วนพิเศษระหว่างประเทศ
* อีสเทิร์นแอนด์โอเรียนทัลเอ็กซ์เพรส
* ยกเลิก
	+ รถด่วนพิเศษนครพิงค์

 |
| หน่วยงานอื่น | 
* โรงเรียนวิศวกรรมรถไฟ
* โรงพยาบาลบุรฉัตรไชยากร
* บริษัท เอสอาร์ที แอสเสท จำกัด

 |
| การขนส่งระบบรางในประเทศไทย |