สำหรับความหมายอื่น ดูที่ ประตูชัย

**ปะตูไซ** (ลาว: ປະຕູໄຊ; ในอดีตเรียกว่า "อานุสาวะลี") เป็นอนุสรณ์สถานตั้งอยู่ท้ายสุดทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของถนนล้านช้าง ใจกลางนครเวียงจันทน์ ประเทศลาว ก่อสร้างในระหว่างปี พ.ศ. 2500 ถึงปี พ.ศ. 2511 เพื่อเป็นการสดุดีวีรชนผู้ร่วมรบเพื่อประกาศเอกราชจากประเทศฝรั่งเศส ปะตูไซถูกตกแต่งด้วยศิลปะแบบล้านช้าง นำสัตว์ในตำนานตามความเชื่อของศาสนาพุทธ เช่น กินรี และพญานาค เป็นต้น และเทพเจ้าในศาสนาพราหมณ์-ฮินดู มาตกแต่ง บริเวณโดยรอบมีลานจัดการแสดงน้ำพุประกอบดนตรีและสวนปะตูไซ

ประวัติ
-------

### ชื่อเรียก

ปะตูไซ เป็นคำประสมมาจากคำว่า "ปะตู" (ປະຕູ) หมายถึง "ประตู" และ "ไซ" (ໄຊ) มาจากภาษาสันสกฤตคำว่า "ชยะ" หมายถึง "ชนะ" ความหมายของคำจึงเหมือนเช่นเดียวกับคำว่า "ประตูชัย" ในภาษาไทย ส่วนการถอดเป็นอักษรโรมันของคำว่า ปะตูไซ นั้นมีหลายรูปแบบ ได้แก่ Patuxai, Patuxay, Patousai และ Patusai

หลังจากประตูไซสร้างเสร็จ เป็นช่วงที่ลาวมีการปกครองแบบราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ สถานที่นี้ถูกรู้จักกันในชื่อ "อานุสาวะลี" (ອານຸສາວະລີ) ซึ่งหมายถึง "ความทรงจำ" เนื่องจากเป็นอนุสรณ์สถานสำหรับการสดุดีวีรชนจากการประกาศเอกราช ต่อมาในปี พ.ศ. 2518 ขบวนการปฏิวัติฝ่ายคอมมิวนิสต์ "ปะเทดลาว" ยึดอำนาจรัฐบาลได้เด็ดขาดและพระมหากษัตริย์สละราชสมบัติ ทำให้เปลี่ยนการปกครองจากแบบเดิมเป็นสังคมนิยมคอมมิวนิสต์ จึงเปลี่ยนชื่อจากอานุสาวะลีเป็น "ปะตูไซ" (ປະຕູໄຊ) เพื่อเป็นเกียรติแก่ชัยชนะของคณะปฏิวัติ จนใช้เรียกกันถึงปัจจุบัน นอกจากนี้ปะตูไซยังถูกเรียกว่าเป็น "อาร์กเดอทรียงฟ์" แห่งเวียงจันทน์ เนื่องจากมีลักษณะคล้ายกับอาร์กเดอทรียงฟ์เดอเลตวล ในปารีส ประเทศฝรั่งเศส และมีชื่อเล่นเรียกว่า "รันเวย์แนวตั้ง" เพราะใช้ปูนซิเมนต์สำหรับสร้างสนามบิน

### การก่อสร้าง

ประตูไซสร้างขึ้นเพื่อเป็นอนุสรณ์สถาน สำหรับสดุดีแก่ทหารลาวที่เสียชีวิตในระหว่างสงครามโลกครั้งที่สองและในการกอบกู้เอกราชจากประเทศฝรั่งเศส
ได้รับการออกแบบโดยนายทำ ไซยะสิทธเสนา สถาปนิกชาวลาว ในปี พ.ศ. 2500 แบบของเขาได้รับเลือกจากกรมโยธาธิการ กรมวิศวกรการทหาร และสถาปนิกเอกชนอีกจำนวนมาก โดยทำได้รับเงินค่าตอบแทนเป็นจำนวน 30,000 กีบสำหรับงานออกแบบของเขา วัสดุที่ใช้ก่อสร้างเป็นปูนซิเมนต์จากสหรัฐที่ใช้สำหรับสร้างสนามบินใหม่ในเวียงจันทน์ แต่รัฐบาลลาวในสมัยนั้นนำมาใช้ในการสร้างปะตูไซแทน ปะตูไซหยุดการสร้างในปี พ.ศ. 2511 แต่ไม่ได้สร้างเสร็จสมบูรณ์ตามแบบที่ออกแบบไว้ในตอนแรก เพราะสถานการณ์บ้านเมืองที่ผ่านมาปั่นป่วน รวมมูลค่าทั้งหมดประมาณ 63 ล้านกีบ

ระเบียงภาพ
----------

* ภายในของปะตูไซมีการตกแต่งด้วยเทพเจ้าในศาสนาพราหมณ์-ฮินดูภายในของปะตูไซมีการตกแต่งด้วยเทพเจ้าในศาสนาพราหมณ์-ฮินดู
* หนึ่งในสี่ป้อมบนชั้นบนสุดของปะตูไซหนึ่งในสี่ป้อมบนชั้นบนสุดของปะตูไซ
* น้ำพุหลังปะตูไซขณะทำการแสดงน้ำพุประกอบดนตรีน้ำพุหลังปะตูไซขณะทำการแสดงน้ำพุประกอบดนตรี
* สวนปะตูไซเมื่อมองลงมากจากบนสุดของปะตูไซสวนปะตูไซเมื่อมองลงมากจากบนสุดของปะตูไซ

อ้างอิง
-------

1. 1 2  Roger Nelson (May 2019). Laura A. Macaluso (บ.ก.). *Phnom Penh's Independence Monument and Vientiane's Patuxai*. *Monument Culture: International Perspectives on the Future of Monuments in a Changing World*. London: Rowman & Littlefield. pp. 35-48 (37). ISBN 978-1538114148.
2. 1 2  Fay, Kim (2005). *To Asia with love: a connoisseurs' guide to Cambodia, Laos, Thailand & Vietnam*. Things Asian Press. pp. 65–67. ISBN 0-9715940-3-1.
3. 1 2  *Laos Diplomatic Handbook*. Int'l Business Publications. 2007. p. 138. ISBN 1-4330-2885-9.
4. ↑  "Patuxay In Vientiane". Lao Pictures. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2012-06-23.
5. 1 2  "Patuxay Arch in Vientiane Laos [Archive]". Lonely Planet. 11 กันยายน 2009. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2009-11-24. สืบค้นเมื่อ 2016-11-01.`{{cite web}}`: CS1 maint: bot: original URL status unknown (ลิงก์)
6. ↑  องค์การพัฒนาการท่องเที่ยว (1 สิงหาคม 2014). "ປະຕູໄຊ. (ນະຄອນຫຼວງ)". รัฐบาลลาว. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2022-07-16. สืบค้นเมื่อ 2 พฤศจิกายน 2016.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
**ปะตูไซ**

* แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ ปะตูไซ
	+ ภาพถ่ายดาวเทียมจากวิกิแมเปีย หรือกูเกิลแมปส์
	+ แผนที่จากลองดูแมป หรือเฮียวีโก
	+ ภาพถ่ายทางอากาศจากเทอร์ราเซิร์ฟเวอร์

พิกัดภูมิศาสตร์: 17°58′14″N 102°37′07″E﻿ / ﻿17.970556°N 102.618611°E﻿ / 17.970556; 102.618611