**สมเด็จพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ที่ 1 แห่งยูโกสลาเวีย** (เซอร์เบีย-โครเอเชีย: Aleksandar I Karađorđević) (16 ธันวาคม ค.ศ. 1888 - 9 ตุลาคม ค.ศ. 1934) ทรงเป็นกษัตริย์พระองค์แรกแห่งราชอาณาจักรยูโกสลาเวีย และทรงเป็นกษัตริย์พระองค์สุดท้ายของราชอาณาจักรเซิร์บ,โครแอทและสโลวีน

ช่วงต้นของพระชนม์ชีพ
--------------------

มกุฎราชกุมารอเล็กซานเดอร์แห่งเซอร์เบีย
เจ้าชายอเล็กซานเดอร์ คาราดอร์เดวิคประสูติที่เมืองเซทินเจ ราชรัฐมอนเตเนโกรในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1888 พระบิดาของพระองค์คือ สมเด็จพระเจ้าปีเตอร์ที่ 1 แห่งเซอร์เบีย พระมารดาของพระองค์คือ เจ้าหญิงซอร์กาแห่งมอนเตเนโกร พระธิดาองค์โตในพระเจ้านิกอลาที่ 1 แห่งมอนเตเนโกร ที่เมืองเบลเกรด ในวันที่ 8 มิถุนายน ค.ศ. 1922 พระองค์ทรงอภิเษกสมรสกับ สมเด็จพระราชินีมาเรียแห่งยูโกสลาเวีย ผู้ซึ่งเป็นพระธิดาของ เฟอร์ดินานด์ที่ 1 แห่งโรมาเนียกับสมเด็จพระราชินีมารีแห่งโรมาเนีย เจ้าชายอเล็กซานเดอร์มีพระโอรส 3 พระองค์ คือสมเด็จพระเจ้าปีเตอร์ที่ 2 แห่งยูโกสลาเวีย, เจ้าชายโทมิสลาฟแห่งยูโกสลาเวีย และ เจ้าชายแอนดรูว์แห่งยูโกสลาเวีย

พระองค์ทรงใช้ชีวิตในช่วงต้นที่มอนเตเนโกร ทรงศึกษาที่เมืองเจนีวา พระองค์ทรงศึกษาต่อด้านการทหารที่เมืองเซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก ประเทศรัสเซียแต่พระองค์ทรงออกจากโรงเรียนมาศึกษาที่เบลเกรด เจ้าชายอเล็กซานเดอร์ทรงไม่ใช่รัชทายาทอันดับแรกของราชบัลลังก์ เนื่องจากพระเชษฐาคือ เจ้าชายจอร์จ มกุฎราชกุมารแห่งเซอร์เบียทรงปฏิเสธที่จะครองราชย์ เจ้าชายอเล็กซานเดอร์จึงดำรงเป็นรัชทายาทต่อ

สงครามบอลข่านและสงครามโลกครั้งที่ 1
-----------------------------------

ในสงครามบอลข่านครั้งที่ 1 ในปี ค.ศ. 1912 ทรงเป็นผู้บัญชาการของกองทัพที่ 1 มกุฎราชกุมารอเล็กซานเดอร์ทรงชนะในสมรภูมิคูมาโนโวและสมรภูมิบีโตลา และหลังจากนั้นในปี ค.ศ. 1913 ระหว่างสงครามบอลข่านครั้งที่ 2 ในสมรภูมิเบรกาลนิกา ผลที่ตามมาของสงครามบอลข่านครั้งที่ 2 เจ้าชายอเล็กซานเดอร์ทรงมีอิทธิพลในการต่อสู้เหนือมาซิโดเนีย เจ้าชายอเล็กซานเดอร์ทรงชนะพันเอกดรากูทิน ดิมิทีเจวิค ทำให้พระราชบิดาทรงมอบอำนาจให้ ในวันที่ 24 มิถุนายน ค.ศ. 1914 เจ้าชายอเล็กซานเดอร์ทรงได้เป็นผู้สำเร็จราชการแห่งเซอร์เบีย

เจ้าหญิงมาเรียแห่งโรมาเนียกับมกุฎราชกุมารอเล็กซานเดอร์ที่ 1 
การประทุขึ้นของสงครามโลกครั้งที่ 1 พระองค์ทรงเป็นผู้บัญชาการทหารสูงสุดของกองทัพเซอร์เบียแต่เพียงในนาม อำนาจในการสั่งการอยู่ที่หัวหน้าเสนาธิการทางทหารสูงสุดคือ สเตปา สเตปาโนวิช (ในช่วงระหว่างการเคลื่อนไหวของสงคราม),ราโดเมอ พุทนิก (ค.ศ. 1914-1915), เปตรา บอจอวิช (ค.ศ. 1916-1917) และซิวอจิน มิซิก (ค.ศ. 1918) กองทัพเซอร์เบียแสดงให้เห็นถึงความแตกต่างในสมรภูมิเชอร์และดรีนา (สมรภูมิคูลูบารา) ในปี ค.ศ. 1914 ได้ชัยชนะต่อการโจมตีของกองทัพจักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการีและได้ขับไล่ออกจากประเทศจนหมด

ในปี ค.ศ. 1915 กองทัพเซอร์เบียกับพระเจ้าปีเตอร์ที่ 1 และมกุฎราชกุมารอเล็กซานเดอร์ต้องประสบแก่ความปราชัยหลายครั้งโดยพันธมิตรแห่งเยอรมนี,ออสเตรีน-ฮังการีและบัลแกเรีย จนต้องถอยร่นไปจากช่องเขาที่มอนเตเนโกรและทางตอนเหนือของแอลเบเนียไปที่เกาะคอร์ฟูของกรีซที่ซึ่งได้จัดระบบทัพใหม่ หลังจากกองทัพหนุนจากพันธมิตรได้เข้าช่วย ทำให้สามารถชนะกองทัพฝ่ายไตรภาคีที่แนวหน้ามาร์ซิโดเนีย บริเวณคัจมักคาลาน กองทัพเซอร์เบียเป็นส่วนสำคัญมากในการบุกไปในเขตข้าศึกในฤดูใบไม้ผลิ ค.ศ. 1918

กษัตริย์แห่งยูโกสลาเวีย
-----------------------

สมเด็จพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ที่ 1 แห่งยูโกสลาเวีย
ในวันที่ 1 ธันวาคม ค.ศ. 1918 ในการจัดเตรียมรางวัลเกียรติยศไว้ล่วงหน้า มกุฎราชกุมารอเล็กซานเดอร์ทรงเป็นผู้สำเร็จราชการ ทรงได้รับเกียรติเป็นผู้แทนสภาแห่งประชาชนของรัฐแห่งชาวสโลวีน โครแอต และเซิร์บ และพระองค์ได้ตอบรับเป็นผู้แทน เป็นการพิจารณาการกำเนิดของราชอาณาจักรแห่งชาวเซิร์บ โครแอต และสโลวีน

ในปี ค.ศ. 1921 พระราชบิดาเสด็จสวรรคต มกุฎราชกุมารอเล็กซานเดอร์ขึ้นครองราชอาณาจักรเซิร์บ, โครแอตและสโลวีน ที่ซึ่งก่อตั้งอย่างไม่เป็นทางการจากราชอาณาจักรและส่วนที่เหลือของยุโรปเช่นเดียวกับยูโกสลาเวีย

ในวันที่ 6 มกราคม ค.ศ. 1929 ในการตอบสนองวิกฤตทางการเมืองที่มีแรงกระตุ้นจากการลอบสังหารสเตฟาน ราดิกนักการเมืองชาวโครแอตในรัฐสภา พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ทรงยกเลิกรัฐธรรมนูญและปิดการประชุมรัฐสภาและเริ่มนำการปกครองระบอบเผด็จการ(เป็นที่รู้จักในชื่อ"6 มกราคม ระบอบเผด็จการ":Šestojanuarska diktatura) พระองค์ทรงเปลี่ยนชื่อประเทศเป็น**ราชอาณาจักรยูโกสลาเวีย** และทรงเปลี่ยนการปกครองภายในจาก 33 ออบเบรสท์(แคว้น)เป็น 9 บูนอฟวินา(เขต)ในวันที่ 3 ตุลาคม

ในเดือนเดียวกันพระองค์ทรงยกเลิกพระราชกฤษฎีกาว่าด้วยการใช้อักษรเซอร์เบีย ซีริลลิกที่ยกระดับการใช้อักษรละตินในเขตยูโกสลาเวีย

ในปี ค.ศ. 1931 พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ทรงประกาศใช้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ที่ซึ่งเป็นการถ่ายโอนอำนาจทางการบริหารให้แก่กษัตริย์ การเลือกตั้งสำหรับสิทธิ์แก่บุรุษในการออกเสียงเลือกตั้ง การเลือกตั้งได้ถูกละทิ้งและเกิดแรงกดดันจากลูกจ้างคนงานทั่วไปที่จะลงคะแนนเพื่อพรรคในการปกครองโดยอยู่ภายใต้รัฐธรรมนูญของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์

การลอบปลงพระชนม์
----------------

ในบันทึกการเสียชีวิตของสมาชิกในราชวงศ์ของพระองค์ 3 พระองค์ในวันอังคาร พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ทรงปฏิเสธการทำหน้าที่ทางการในวันนั้นแต่พระองค์ไม่มีทางเลือก ในวันอังคารที่ 9 ตุลาคม ค.ศ. 1934 เสด็จมาถึงเมืองมาร์เซย์และเริ่มพบปะกับเหล่าคณะรัฐบาลของฝรั่งเศสเพื่อกระชับความสัมพันธ์ของทั้งสองประเทศในพันธมิตรทวิภาคีน้อย ทรงประทับรถพระที่นั่งเปิดประทุนแล่นไปตามถนนยาวโดยมีประชาชนต้อนรับ 2 ข้างทาง ทรงประทับกับรัฐมนตรีต่างประเทศฝรั่งเศส หลุยส์ บาร์ทเทา ผู้ลอบสังหารคือ วาโด เชอนอเซมสกี ได้ก้าวจากถนนได้ยิงพระองค์กับคนขับรถพระที่นั่ง ส่วนหลุยส์ บาร์ทเทาได้ถูกยิงโดยบังเอิญจากตำรวจชาวฝรั่งเศสและจากนั้นเขาก็เสียชีวิต

การลอบปลงพระชนม์สมเด็จพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ที่ 1
การลอบสังหารครั้งนี้เป็นการลอบสังหารครั้งแรกที่ได้มีการบันทึกเหตุการณ์ไว้ทางวิดีโอ เนื่องจากการลอบสังหารได้เกิดขึ้นต่อหน้าช่างภาพพอดี และได้บันทึกภาพร่างของผู้ขับรถและพระบรมศพพระเจ้าอเล็กซานเดอร์หลังจากทรงถูกลอบสังหารแล้ว

วาโด เชอนอเซมสกี เป็นสมาชิกในองค์การปฏิวัติภายในมาซิโดเนียน (Internal Macedonian Revolutionary Organization; IMRO) และเขาเป็นนักแม่นปืนที่มีประสบการณ์สูง โดยทันทีหลังจากการลอบปลงพระชนม์พระเจ้าอเล็กซานเดอร์ พระบรมศพทรงมีบาดแผลโดยดาบของตำรวจฝรั่งเศสและฝูงชนที่เบียดเสียดเข้ามาดูพระศพ ร่างของพระองค์ได้ถูกนำออกไปจากบริเวณนั้น กลุ่มปฏิวัติได้ทำการต่อสู้แบ่งแยกดินแดนวาร์ดามาซิโดเนียให้ออกจากยูโกสลาเวีย กลุ่มปฏิวัตินี้ได้ปฏิบัติการร่วมกับพันธมิตรอย่างขบวนการปฏิวัติโครเอเชีย – อูสตาซี (Ustaše) ที่นำโดยอานเต ปาเวลิช ภายใต้การสนับสนุนอย่างลับๆ ของผู้นำอิตาลี เบนิโต มุสโสลินี

การถ่ายทอดการลอบปลงพระชนม์ครั้งนี้เป็นผลให้มีการถ่ายทอดพระราชพิธีบรมราชาภิเษกของจักรพรรดินิโคลัสที่ 2 แห่งรัสเซีย, พระราชพิธีพระบรมศพของสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย, พระราชพิธีพระบรมศพของจักรพรรดิฟรันทซ์ โยเซที่ 1 แห่งออสเตรีย และการลอบสังหารประธานาธิบดีอเมริกาจอห์น เอฟ. เคนเนดี

พระบรมศพของพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ได้ฝังที่โบสถ์ความทรงจำแห่งเซนต์จอห์น ที่ซึ่งสร้างโดยพระบิดาของพระองค์ ซึ่งขณะนั้นพระโอรสของพระองค์สมเด็จพระเจ้าปีเตอร์ที่ 2 แห่งยูโกสลาเวีย ยังทรงพระเยาว์ พระญาติของพระองค์เจ้าชายพอลแห่งยูโกสลาเวีย ได้ดำรงเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์

พระเกียรติยศ
------------

### พระราชอิสริยยศ

* **16 ธันวาคม 1888 – 15 มกราคม 1903**: เจ้าชายอเล็กซานเดอร์ คาราดอร์เดวิค
* **15 มกราคม 1903 – 27 มีนาคม 1909**: *His Royal Highness* เจ้าชายอเล็กซานเดอร์ แห่งเซอร์เบีย
* **27 มีนาคม 1909 – 1 ธันวาคม 1918**: *His Royal Highness* เจ้าชายอเล็กซานเดอร์ที่ 1 แห่งเซอร์เบีย
* **1 ธันวาคม 1918 – 16 สิงหาคม 1921**: *His Royal Highness* เจ้าชายอเล็กซานเดอร์ที่ 1 แห่งชนชาวเซิร์บ โครแอท และ สโลวีน
* **16 สิงหาคม 1921 – 6 มกราคม 1929**: *His Majesty* สมเด็จพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ที่ 1 แห่งชนชาวเซิร์บ โครแอท และ สโลวีน
* **6 มกราคม 1929 – 9 ตุลาคม 1934**: *His Majesty* สมเด็จพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ที่ 1 แห่งยูโกสลาเวีย

### เครื่องราชอิสริยาภรณ์

|  |
| --- |
| **เครื่องราชอิสริยาภรณ์ทหารเซอร์เบีย-ยูโกสลาเวีย** |
| ประธานของเครื่องราชอิสริยาภรณ์ |  | เครื่องราชอิสริยาภรณ์นักบุญเจ้าชายลาซา, สายสร้อย (สำหรับเชื้อพระวงศ์) |
|  | เครื่องราชอิสริยาภรณ์ดาราแห่งคาราดอร์เดวิค |
|  | เครื่องราชอิสริยาภรณ์ดาราแห่งคาราดอร์เดวิคประกอบดาบ |
|  | เครื่องราชอิสริยาภรณ์อินทรีขาว |
|  | เครื่องราชอิสริยาภรณ์อินทรีขาวประกอบดาบ |
|  | เครื่องราชอิสริยาภรณ์มงกุฎแห่งยูโกสลาเวีย |
|  | เครื่องราชอิสริยาภรณ์เซนต์ซาวา |
| **เหรียญที่ระลึกเซอร์เบีย** |
|  | Gold Bravery Medal, 1912 |
|  | Gold Bravery Medal, 1913 |
|  | Commemorative Medal of the first Balkan War, 1912 |
|  | Commemorative Medal of the second Balkan War, 1913 |
|  | Commemorative Medal of the Election of Peter I as King of Serbia |
|  | Commemorative Medal of the Albanian Campaign |
| **เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ** |
|  เบลเยียม |  | เครื่องราชอิสริยาภรณ์เลโอโปลด์, |
|  | War Cross 1914-1918 |
|  บัลแกเรีย |  | เครื่องราชอิสริยาภรณ์นักบุญชิริล และ Methodius, ชั้นสายสร้อย |
|  | เครื่องราชอิสริยาภรณ์นักบุญอเล็กซานเดอร์ประกอบดาบ, ชั้นสายสร้อย |
|  เชโกสโลวาเกีย |  | เครื่องอิสริยาภรณ์สิงโตขาว, ชั้นสายสร้อย |
|  | กางเขนสงคราม 1914-1918 |
|  เดนมาร์ก |  | เครื่องราชอิสริยาภรณ์ช้าง, ชั้นประถมาภรณ์ |
|  ฝรั่งเศส |  | เครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์, ชั้นประถมาภรณ์ |
|  | Médaille militaire, |
|  | War Cross 1914-1918, |
|  กรีซ |  | เครื่องราชอิสริยาภรณ์ผู้ไถ่บาป, ชั้นประถมาภรณ์ |
|  | War Cross 1914-1918 |
|  อิตาลี |  | เครื่องราชอิสริยาภรณ์แม่พระรับสาร, ชั้นสายสร้อย |
|  | เครื่องราชอิสริยาภรณ์นักบุญมอริซและลาซารัส, ชั้นมหาปรมาภรณ์ |
|  | เครื่องราชอิสริยาภรณ์มงกุฎแห่งอิตาลี, ชั้นมหาปรมาภรณ์ |
|  | เครื่องราชอิสริยาภรณ์ทางทหารซาวอย, ชั้นมหาปรมาภรณ์ |
|  [[|]] |  | Order of the Wendish Crown, ชั้นประถมาภรณ์ |
| แม่แบบ:Country data ราชอาณาจักรมอนเตรเนโกร |  | เครื่องราชอิสริยาภรณ์นักบุญปีเตอร์แห่งเซทินเจ ชั้นอัศวิน |
|  | เครื่องราชอิสริยาภรณ์เจ้าชายแดเนียโลที่ 1, ชั้นมหาปรมาภรณ์ |
|  |  | Order of the Orthodox Church of Jerusalem, Knight of the Collar (Orthodox Church of Jerusalem) |
|  โปแลนด์ |  | เครื่องราชอิสริยาภรณ์อินทรีขาว, ชั้นประถมาภรณ์ |
|  | Order of Polonia Restituta, ชั้นประถมาภรณ์ |
|  โปรตุเกส |  | เครื่องเสนาอิสริยาภรณ์แห่งพระคริสต์, ชั้นประถมาภรณ์ |
|  โรมาเนีย |  | เครื่องราชอิสริยาภรณ์มิเชลผู้กล้าหาญ, ชั้นประถมาภรณ์ |
|  | เครื่องราชอิสริยาภรณ์คาโรลที่ 1 ชั้นมหาปรมาภรณ์ประกอบสายสร้อย  |
|  รัสเซีย |  | เครื่องราชอิสริยาภรณ์นักบุญอันดรูว์, ชั้นทุติยาภรณ์ |
|  | เครื่องราชอิสริยาภรณ์นักบุญอเล็กซานเดอร์ เนฟสกี, |
|  | เครื่องราชอิสริยาภรณ์อินทรีขาว, ชั้นประถมาภรณ์ |
|  | เครื่องราชอิสริยาภรณ์นักบุญจอร์จ, ชั้นตริตาภรณ์ |
|  | เครื่องราชอิสริยาภรณ์นักบุญจอร์จ, ชั้นจตุรถาภรณ์ |
|  | เครื่องราชอิสริยาภรณ์นักบุญแอนนา, ชั้นประถมาภรณ์ |
|  | เครื่องราชอิสริยาภรณ์นักบุญStanislaus, ชั้นประถมาภรณ์ (Russia) |
|  ไทย |  | เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก, ชั้นมหาปรมาภรณ์ช้างเผือก |
|  บริเตนใหญ่ |  | เครื่องราชอิสริยาภรณ์บาท, ชั้นมหาปรมาภรณ์ |
|  | เครื่องราชอิสริยาภรณ์รอยัลวิกตอเรียนเชน, ชั้นมหาปรมาภรณ์ |
|  | King George V Coronation Medal |

พระราชตระกูล
------------

**พระราชตระกูลในสามรุ่นของสมเด็จพระราชาธิบดีอเล็กซานเดอร์ที่ 1 แห่งยูโกสลาเวีย** |
|  |
| **อเล็กซานเดอร์ที่ 1 แห่งยูโกสลาเวีย**  | **พระชนก:**ปีเตอร์ที่ 1 แห่งปวงชนชาวเซิร์บ,โครแอทและสโลวีน | **พระอัยกาฝ่ายพระชนก:**อเล็กซานเดอร์ คาราดอร์เดวิค | **พระปัยกาฝ่ายพระชนก:**คาราดอร์ เปโทรวิช |
| **พระปัยยิกาฝ่ายพระชนก:**เจเลนา เจวานนอวิช |
| **พระอัยยิกาฝ่ายพระชนก:**เพรสินา เนนาโนวิช | **พระปัยกาฝ่ายพระชนก:**เจฟเรม เนนาโนวิช |
| **พระปัยยิกาฝ่ายพระชนก:**ไม่ปรากฏพระนาม |
| **พระราชชนนี:**ซอร์กาแห่งมอนเตเนโกร | **พระอัยกาฝ่ายพระชนนี:**นิโคลัสที่ 1 แห่งมอนเตเนโกร | **พระปัยกาฝ่ายพระชนนี:**แกรนด์ดยุคเมอร์โก เปโทรวิช-นีเยกอช |
| **พระปัยยิกาฝ่ายพระชนนี:**อนาสตาซีรา มาร์ทติโนวิช |
| **พระอัยยิกาฝ่ายพระชนนี:**มิเลนา วูคอวิช | **พระปัยกาฝ่ายพระชนนี:**เปตรา วูคอวิช |
| **พระปัยยิกาฝ่ายพระชนนี:**เจเรนา วอยโววิช |

อ้างอิง
-------

1. ↑  "สำเนาที่เก็บถาวร". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2015-04-02. สืบค้นเมื่อ 2017-02-02.
2. ↑

* 
* Royal House of Yugoslavia เก็บถาวร 2007-03-05 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Royal House of Romania เก็บถาวร 2007-09-11 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* The Mausoleum of the Serbian Royal Family
* The Official Website of the Serbian Royal Family

  



| ก่อนหน้า |  | สมเด็จพระเจ้าอเล็กซานเดอร์ที่ 1 แห่งยูโกสลาเวีย |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **ปีเตอร์ที่ 1 แห่งปวงชนชาวเซิร์บ, โครแอตและสโลวีนตำแหน่งพระมหากษัตริย์แห่งปวงชนชาวเซิร์บ, โครแอตและสโลวีน** |  |  **สมเด็จพระราชาธิบดีแห่งปวงชนชาวเซิร์บ, โครแอตและสโลวีน(คาราดอร์เดวิค)** (16 สิงหาคม ค.ศ. 1921 – 3 ตุลาคม ค.ศ. 1929) |  | **สถาปนาราชอาณาจักรยูโกสลาเวีย** |
| **ตำแหน่งใหม่** |  |  **พระมหากษัตริย์แห่งยูโกสลาเวีย(คาราดอร์เดวิค)** (3 ตุลาคม ค.ศ. 1929 – 9 ตุลาคม ค.ศ. 1934) |  | **ปีเตอร์ที่ 2** |