ฟอสซิลภูเวียงโกซอรัส สิรินธรเน่
**ดร.วราวุธ สุธีธร** (10 ตุลาคม พ.ศ. 2491 ที่จังหวัดนครปฐม— ) เป็นนักธรณีวิทยา, นักบรรพชีวินวิทยาที่มีชื่อเสียงชาวไทย ผู้เชี่ยวชาญเรื่องสัตว์มีกระดูกสันหลัง ผู้อำนวยการสำนักวิจัยซากดึกดำบรรพ์และพิพิธภัณฑ์ธรณีวิทยา กรมทรัพยากรธรณี กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

ประวัติ
-------

วราวุธ สุธีธร หรือที่รู้จักกันในนาม ดร.วราวุธ สุธีธร จบธรณีวิทยา (วท.บ.) จากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และได้รับวิทยาศาสตร์ดุษฎีบัณฑิต (กิตติมศักดิ์) สาขาชีววิทยา จากมหาวิทยาลัยมหาสารคาม

ปัจจุบันเป็นดำรงตำแหน่งเป็นผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและการศึกษาบรรพชีวินวิทยา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม และดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการพิพิธภัณฑ์ไดโนเสาร์ภูกุ้มข้าว อำเภอสหัสขันธ์ จังหวัดกาฬสินธุ์ อีกตำแหน่งหนึ่งด้วย

ชีวินครอบครัวสมรสกับนางประภัสร์พร สุธีธร (ฉ่ำเฉลิม) มีบุตร 3 คน คือ นางสุธาทิพย์ กาวิเนตร (ชื่อสกุลเดิม "สุธีธร"), นางสาวธนาสิริ สุธีธร และนายสุรเวช สุธีธร เข้ารับราชการที่กรมทรัพยากรธรณี เมื่อปี พ.ศ. 2517 มีภารกิจทำหน้าที่สำรวจและทำแผนที่ธรณีวิทยา บริเวณภาคตะวันตกและอิสาน ทำให้พบกระดูกไดโนเสาร์หลายแหล่งในอิสาน จนต่อมาได้มีความร่วมมือกับคณะสำรวจชีววิทยาไทย-ฝรั่งเศส ทำการสำรวจฟอสซิลสัตว์มีกระดูกสันหลังในประเทศไทยในปี พ.ศ. 2523 เป็นต้นมา อีกทั้งได้เป็นวิทยากรถวายรายงานแด่สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ ที่ภูเวียง ภูหลวง และภูกุ้มข้าว เกี่ยวกับไดโนเสาร์หลายครั้ง

จึงได้มีโอกาสเข้าร่วมในคณะสำรวจ โดยเป็นผู้นำทางไปยังแหล่งที่มีโอกาสพบฟอสซิล การสำรวจสำเร็จได้ด้วยดี มีการค้นพบฟอสซิลไดโนเสาร์และสัตว์มีกระดูกสันหลังหลายชนิด ได้รับทุนอบรมการทำวิจัยด้านบรรพชีวินวิทยา เรียนรู้การอนุรักษ์ตัวอย่าง การขุดสำรวจภาคสนาม การจัดเก็บตัวอย่าง และการจัดการพิพิธภัณฑ์ ได้รับประกาศนียบัตรทางด้านบรรพชีวินวิทยา สัตว์มีกระดูกสันหลัง จากมหาวิทยาลัยปารีส หก ในปี 2529 และได้ไปเรียนรู้เพิ่มเติมที่ประเทศแคนาดา เมื่อปี 2531

         ในปี 2535 ได้เป็นหัวหน้าทีมสำรวจไดโนเสาร์ของไทย ซึ่งทำให้การสำรวจขุดค้นไดโนเสาร์เป็นไปอย่างต่อเนื่อง ผลของการทำงานอย่างหนักตลอด 30 ปี ทำให้ค้นพบแหล่งฟอสซิลสำคัญมากมาย ในชั้นหินที่สะสมตัวบนแผ่นดินในมหายุคมีโซโซอิก ตั้งแต่ยุคไทรแอสซิก จูแรสซิก จนถึงครีเทเชียส ส่วนใหญ่อยู่ทางภาคตะวันออกเฉียงเหนือของไทย ซึ่งรู้จักกันในชื่อที่ราบสูงโคราช อย่างเช่นแหล่งฟอสซิลภูกุ้มข้าว เป็นแหล่งที่พบไดโนเสาร์จำนวนมากที่สุด แหล่งภูน้ำจั้น พบปลา*ไทยอิกทิส พุทธบุตรเอนซิส* มากกว่า 300 ตัวอย่าง ผลจากการค้นพบตัวอย่างจำนวนมาก ทำให้มีผลงานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสารระดับชานติและนานาชาติมากมาย ทั้งพืช สัตว์มีกระดูกสันหลังและไม่มีกระดูกสันหลัง โดยเฉพาะในที่ราบสูงโคราช ค้นพบฟอสซิลไดโนเสาร์ถึง 16 ชนิด เช่น บรรพบุรุษของไทรันโรซอร์ (*สยามโมไทรันนัส อีสานเอนซิส* –Nature: 1996) นอกจากไดโนเสาร์แล้วยังมีงานวิจัยเกี่ยวกับสัตว์ร่วมยุค ได้แก่ ฉลามน้ำจืด ปลากระดูกแข็ง สัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก เต่า ไฟโตซอร์ จระเข้ และ เทอโรซอร์

         นอกจากจะทำงานด้านวิจัยซากดึกดำบรรพ์แล้ว ยังมีผลงานในการบรรยายให้ความรู้ด้านธรณีวิทยาและบรรพชีวินวิทยาให้แก่ผู้ที่สนใจ ตั้งแต่ระดับอุดมศึกษา ครูผู้สอนวิทยาศาสตร์ เยาวชน จนถึงระดับอนุบาล งานที่สำคัญอีกประการหนึ่ง คือ การพัฒนาแหล่งขุดค้นภูกุ้มข้าว เป็นพิพิธภัณฑ์แหล่งขุดค้น และพัฒนาต่อเนื่องจนเกิดเป็นพิพิธภัณฑ์ไดโนเสาร์ที่มีชื่อเสียงในอุษาคเนย์ พิพิธภัณฑ์ได้รับพระกรุณาธิคุณจากสมเด็จพระเทพรัตน์ราชสุดาฯ พระราชทานอนุญาตให้ใช้ชื่อ "พิพิธภัณฑ์สิรินธร" และเสด็จเปิดพิพิธภัณฑ์ เมื่อวันที่ 9 ธันวาคม 2551 พิพิธภัณฑ์แห่งนี้เป็นพิพิธภัณฑ์ธรรมชาติวิทยาที่ครบวงจร ทั้งด้านการวิจัย อนุรักษ์ และการเผยแพร่ความรู้ ผู้ผู้สนใจเข้าเยี่ยมชมมากกว่าเจ็ดแสนคนต่อปี

         เมื่อ 2554 ได้ดำรงตำแหน่งผู้อำนวยการศูนย์วิจัยและการศึกษาบรรพชีวินวิทยา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม มีเป้าหมายเป็นศูนย์ความเป็นเลิศเฉพาะทาง เชี่ยวชาญด้านบรรพชีวินวิทยา สร้างสรรค์งานวิจัยต่อเนื่องเป็นมาตรฐานสากล และเป็นที่ยอมรับในระดับนานาชาติ

ผลงาน
-----

ผลงานการค้นพบของวราวุธ ได้แก่ การค้นพบไดโนเสาร์ชนิดใหม่หลายชนิดในประเทศไทย เช่น ไดโนเสาร์ซอโรพอด ภูเวียงโกซอรัส สิรินธรเน่ (*Phuwiangosaurus sirindhornae*) ไดโนเสาร์กินเนื้อ สยามโมไทรันนัส อิสานเอนซิส (*Siamotyrannus isanensis*), ไดโนเสาร์ปากนกแก้ว ซิตตะโกซอรัส สัตยารักษ์กิ (*Psittacesaurus sattayaraki*) และไดโนเสาร์ซอโรพอดที่เก่าแก่ที่สุด อิสานโนซอรัส อรรถวิภัชน์ชี (*Isanosaurus attavipatch*) รวมทั้งการค้นพบฟอสซิลสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมหลายชนิดในภาคใต้และภาคเหนือ เป็นต้น

และได้รับเกียรติถูกนำนามสกุลไปตั้งชื่อวิทยาศาสตร์ให้แก่ สยามโมซอรัส สุธีธรนิ (*Siamosaurus suteethorni*) ไดโนเสาร์กินเนื้อที่พบในประเทศไทย  

**ผลงานวิจัย / โครงการวิจัย**

**สร้างองค์ความรู้ใหม่**

**New genus and New species จำนวน 14 new genus and New species ประกอบด้วย**

1.     *Isanosaurus attavipachi* n.g. n.sp.(2002) Buffetaut et al.

2.     *Siamochelys peninsularis* n.g. n.sp.(2002)

3.     *Isanodus paladeji* n. g. n. sp (2004)

4.     *Isanichthys palustris*  gen. et sp. nov. (2006) CAVIN, L. and SUTEETHORN, V.

5.     *Isanemys srisuki*   gen. et sp. nov. (2006)  Tong et al.

6.     *Siamosuchus phuphokensis*  n. g. n. sp (2007) Lauprasert et al.

7.     *Siamamia naga*  gen. et sp. nov, (2007) Cavin et al*.*

8.     *Khoratodus foreyi* gen. et sp. nov. (2008) Cuny et al.

9.     *Mukdahanodus trisivakulii* gen. nov. et sp. nov. (2009) Cuny et al.

10. *Khoratosuchus jintasakuli*, gen. nov. sp. Nov (2010) Lauprasert et al.

11. *Basilochelys macrobios* n. gen. and n. sp (2010) Tong et al.

12. *Kinnareemimus khonkaenensis*, gen. nov. sp. Nov (2010) Buffetaut et al.

13. *Siamodon nimngami* nov. gen, nov. sep. (2011) Buffetaut, E. and Suteethorn, V.

14. *Phunoichelys thirakhupti* gen. et sp. nov. (2015) Tong et al.

**New species จำนวน 6 new species ประกอบด้วย**

1.     *Lepidotes buddhabutrensis* nov. sp. (2004)

2.     *Lonchidion khoratensis* nov. sp. (2004)

3.     *Kizylkumemys khoratensis.* nov*.* sp. (2005) Tong et al.

4.     *Mauremys thanhinensis* nov. sp. (2007) Cluade et al.

5.     *Isanichthys lertboosi* sp. nov. (2014) Deesri et al.

6.     *Acrodus kalasinensis* nov. sp. (2014) Cuny et al.

เครื่องราชอิสริยาภรณ์
---------------------

* พ.ศ. 2552 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นที่ 1 ประถมาภรณ์มงกุฎไทย (ป.ม.)
* พ.ศ. 2542 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นที่ 2 ทวีติยาภรณ์ช้างเผือก (ท.ช.)
* พ.ศ. 2542 –  เหรียญจักรพรรดิมาลา (ร.จ.พ.)

อ้างอิง
-------

1. ↑  Varavudh Suteethorn[*ลิงก์เสีย*]
2. ↑  "นักขุดไดโนเสาร์ ผู้แสวงหาองค์ความรู้จากผืนพิภพ จากผู้จัดการออนไลน์". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2012-04-08. สืบค้นเมื่อ 2013-01-08.
3. ↑  คำประกาศเกียรติคุณ
4. ↑  ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือกและเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ประจำปี ๒๕๕๒, เล่ม ๑๒๖ ตอนที่ ๑๖ ข หน้า ๙๗, ๔ ธันวาคม ๒๕๕๒
5. ↑  ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือกและเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย[*ลิงก์เสีย*], เล่ม ๑๑๗ ตอนที่ ๔ ข หน้า ๖, ๒๒ กุมภาพันธ์ ๒๕๔๓
6. ↑  ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญจักรมาลาและเหรียญจักรพรรดิมาลา, เล่ม ๑๑๗ ตอนที่ ๔ ข หน้า ๓๙๕, ๒๒ กุมภาพันธ์ ๒๕๔๓

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


วิกิสปีชีส์มีข้อมูลภาษาอังกฤษเกี่ยวกับ ***Warawut Suteethorn***