**การขาดโฟเลต** (อังกฤษ: Folate deficiency) คืออาการเมื่อร่างกายมีระดับกรดโฟลิกที่ต่ำ
โฟเลตซึ่งรู้จักอีกอย่างหนึ่งว่า วิตามินบี9 มีบทบาทในการสังเคราะห์ adenosine, guanine, และ thymidine ซึ่งเป็นส่วนของการสังเคราะห์ดีเอ็นเอ
อาการขาดโฟเลตบ่อยครั้งสังเกตได้ยาก โดยภาวะเลือดจางเหตุขาดโฟเลต (folate deficiency anemia) เป็นอาการที่พบในภายหลัง
ซึ่งมีอาการเม็ดเลือดแดงที่โตผิดปกติ (megaloblast) เพราะไม่มีกรดโฟลิกเพียงพอในร่างกาย

อาการ
-----

อาการอาจรวมความไม่อยากอาหารและน้ำหนักลด
อาการอื่น ๆ รวมทั้งความอ่อนเพลีย ลิ้นเจ็บ ปวดหัว ใจสั่น หงุดหงิด และความผิดปกติทางพฤติกรรม
ในผู้ใหญ่ ภาวะโลหิตจาง (แบบเม็ดเลือดแดงใหญ่ เป็น megaloblastic anemia) อาจเป็นตัวชี้ว่ามีโรคมานานแล้ว
ในทารกและเด็ก การขาดโฟเลตอาจทำให้โตช้า
หญิงที่ขาดโฟเลตแล้วตั้งครรภ์มีโอกาสคลอดเด็กตัวเล็กก่อนกำหนดและมีทารกที่มีปัญหาหลอดประสาทไม่ปิด (neural tube defects) สูงกว่า
งานศึกษาเมื่อไม่นานนี้แสดงว่าอาจมีส่วนร่วมกับการเกิดเนื้องอก โดยเฉพาะในลำไส้ใหญ่ผ่านกระบวนการ demethylation/hypomethylation ของเนื้อเยื่อที่กำลังแบ่งตัวอย่างรวดเร็ว
แต่ว่าอาการบางอย่างสามารถเกิดจากโรคอื่นได้
ดังนั้น การให้แพทย์ตรวจอาการเพื่อรักษาให้ถูกต้องจึงเป็นเรื่องสำคัญ

### ความซึมเศร้า

งานศึกษาหลายงานแสดงว่า สถานะของโฟเลตและวิตามินบี12 อาจมีบทบาทให้เกิดความซึมเศร้า
เพราะว่าทั้งสองมีส่วนในปฏิกิริยา transmethylation ซึ่งขาดไม่ได้ในการสร้างสารสื่อประสาทและสารอื่น ๆ (เช่น เซโรโทนิน, อีพิเนฟริน, nicotinamide, purines, และฟอสโฟลิพิด)

ระดับโฟเลตหรือวิตามินบี12 ที่ต่ำสามารถระงับปฏิกิริยา transmethylation ทำให้สะสม homocysteine และขัดขวางกระบวนการเมแทบอลิซึมของสารสื่อประสาท (โดยเฉพาะกระบวนการ hydroxylation ของโดพามีนและเซโรโทนิน จาก tyrosine และ tryptophan) ฟอสโฟลิพิด ปลอกไมอีลิน และตัวรับในเซลล์ประสาท
ระดับ homocysteine ที่สูงเกินในเลือด (hyperhomocysteinemia) อาจทำให้เส้นเลือดเสียหายจากออกซิเดชันซึ่งมีผลต่อการทำงานผิดปกติในสมอง
และอาจนำไปสู่โรคต่าง ๆ รวมทั้งโรคซึมเศร้า

มีงานศึกษาหลายงานที่พบระดับโฟเลตและวิตามินบี12 ที่ต่ำในคนไข้โรคซึมเศร้า
นอกจากนั้นแล้ว งานศึกษาบางงานยังแสดงว่า การมีระดับโฟเลตต่ำทำให้รักษาด้วยยาแก้ซึมเศร้าได้ไม่ดี และมีงานอื่นที่แสดงว่า การมีวิตามินบี12 สูงสัมพันธ์กับผลการรักษาที่ดีกว่า
ดังนั้น การได้วิตามินทั้งสองอย่างนี้เพียงพอไม่ใช่ช่วยลดโอกาสเสี่ยงต่อโรคซึมเศร้าเท่านั้น แต่ยังช่วยบำบัดโรคเมื่อรักษาด้วยยาแก้ซึมเศร้าด้วย

เหตุ
----

การขาดโฟเลตอาจเกิดขึ้นเมื่อต้องการโฟเลตมากขึ้น หรือเมื่อทานอาหารที่มีโฟเลตไม่เพียงพอ หรือว่าเมื่อร่างกายขับหรือเสียโฟเลตมากกว่าปกติ
ยาที่ขัดขวางการใช้โฟเลตในร่างกายอาจจะทำให้จำเป็นต้องได้วิตามินนี้เพิ่มขึ้น
งานวิจัยบางงานแสดงว่าการได้รับรังสีอัลตราไวโอเลต รวมทั้งการใช้เตียงอาบแดด สามารถทำให้ขาดโฟเลต
การขาดมักสามัญกว่าในหญิงมีครรภ์ ทารก เด็ก และวัยรุ่น
และอาจมาจากอาหารที่ไม่ถูกสุขภาพหรือเป็นผลของการติดเหล้า

ข้อมูลเพิ่มเติม: กรดโฟลิก § การผลิตดีเอ็นเอและกรดอะมิโน
นอกจากนั้นแล้ว ความผิดปกติในเอนไซม์ homocysteine methyltransferase หรือการขาดวิตามินบี12 อาจนำไปสู่สถานการณ์ที่เรียกว่ากับดักเมทิล ("methyl-trap") ของ tetrahydrofolate (THF) ซึ่ง THF เปลี่ยนไปเป็นบ่อเก็บ methyl-THF ซึ่งไม่สามารถมีเมแทบอลิซึมต่อไปได้ และดังนั้นจึงกลายเป็นบ่อดูด THF ซึ่งในที่สุดมีผลขาดโฟเลต
ดังนั้น การขาดวิตามินบี12 จึงสามารถสร้างบ่อดูด methyl-THF ขนาดใหญ่ที่ไม่สามารถทำปฏิกิริยาอะไรได้ และมีอาการปรากฏเหมือนกับขาดโฟเลต

ลำไส้เล็กทั้งตอนจะเป็นตัวดูดซึมโฟเลต แม้จะเกิดโดยหลักในลำไส้เล็กส่วนกลาง โดยโฟเลตจะเข้ายึดกับ receptor protein โดยเฉพาะเจาะจง
การอักเสบของลำไส้เล็กแบบแพร่กระจาย หรือโรคที่ทำให้ลำไส้เสื่อม เช่น Crohn's disease, coeliac disease, ลำไส้อักเสบเรื้อรัง (chronic enteritis), หรือ entero-enteric fistulae อาจลดฤทธิ์ของ pteroyl polyglutamase (PPGH) ซึ่งเป็น เอนไซม์แบบ hydrolase ที่จำเป็นในการดูดซึมโฟเลต และดังนั้น จึงนำไปสู่การขาดโฟเลต

### เหตุการณ์

เหตุการณ์บางอย่างอาจทำให้จำเป็นต้องได้รับโฟเลตมากขึ้น รวมทั้ง

* การตกเลือด
* การฟอกไต
* โรคตับ
* การดูดซึมไม่ดี รวมทั้งจาก celiac disease
* การตั้งครรภ์และการให้นมบุตร
* การสูบบุหรี่
* การดื่มเหล้า (หรือแอลกอฮอล์ชนิดอื่น ๆ)

### เภสัชวิทยา

ยาบางอย่างอาจขัดขวางเมแทบอลิซึมของโฟเลต รวมทั้ง

* ยากันชัก เช่น เฟนิโทอิน, คาร์บามาเซพีน, primidone หรือ valproate
* เมตฟอร์มิน ซึ่งบางครั้งใช้คุมน้ำตาลในเลือดของคนไข้โรคเบาหวานแบบที่ 2
* methotrexate เป็นยารักษามะเร็งซึ่งบางครั้งใช้ควบคุมความอักเสบที่เกิดจาก Crohn's disease, ลำไส้ใหญ่อักเสบแบบมีแผล (ulcerative colitis), และโรคไขข้ออักเสบ (rheumatoid arthritis)
* sulfasalazine ซึ่งใช้ควบคุมอาการอักเสบจาก Crohn's disease, ลำไส้ใหญ่อักเสบแบบมีแผล (ulcerative colitis), และโรคไขข้ออักเสบ (rheumatoid arthritis)
* triamterene เป็นยาขับปัสสาวะ
* ยาเม็ดคุมกำเนิด

เมื่อแพทยสั่งยา methotrexate บางครั้งก็จะให้กรดโฟลิกเสริมด้วย
ผลการรักษาของ methotrexate มาจากฤทธิ์ยับยั้งเอนไซม์ dihydrofolate reductase และดังนั้น จึงลดอัตราการสังเคราะห์แบบ de novo (คือจากโมเลกุลง่าย ๆ แทนการเวียนใช้ใหม่) ของ purine กับ pyrimidine และลดอัตราการแบ่งเซลล์
เพราะระงับการแบ่งเซลล์ ยาจึงมีพิษมากต่อเซลล์ที่ต้องแบ่งตัวอย่างรวดเร็ว เช่น เซลล์มะเร็ง และเซลล์ progenitor ของระบบภูมิคุ้มกัน
ดังนั้น การเสริมโฟเลตจึงมีประโยชน์กับคนไข้ที่ได้ยาขนาดต่ำระยะยาวเพื่อแก้อักเสบ เช่น โรคไขข้ออักเสบ (rheumatoid arthritis) หรือโรคสะเก็ดเงิน (psoriasis) เพื่อป้องกันภาวะโลหิตจางแบบเม็ดเลือดโตจากการขาดโฟเลต
บางครั้งแพทย์ก็จะให้โฟเลตเสริมก่อนเริ่มเคมีบำบัดขนาดสูงเพื่อป้องกันเซลล์ที่ยังดี
แต่ว่า ไม่ควรใช้ methotrexate ร่วมกับกรดโฟลิกในการรักษามะเร็งเพราะอาจขัดกัน

การป้องกันและรักษา
------------------

กรดโฟลิกอยู่ในผักใบเขียวหลายอย่าง
วิตามินรวมก็มักจะรวมโฟเลตกับวิตามินบีอื่น ๆ ด้วย
วิตามินบี มีโฟเลตเป็นต้น ละลายน้ำได้ และที่เกินจะขับออกทางปัสสาวะ
เมื่อทำอาหาร การนึ่งอาจช่วยเก็บโฟเลตไว้ในอาหารได้ดีกว่า (เทียบกับการต้ม) และดังนั้น จะช่วยป้องกันการขาดโฟเลต
การขาดโฟเลตช่วงตั้งครรภ์สัมพันธ์กับโอกาสเสี่ยงหลอดประสาทไม่ปิด (neural tube defects) สำหรับทารกในครรภ์สูงขึ้น
และภาวะเช่นนี้ในช่วงตั้งครรภ์ 4 สัปดาห์แรกสามารถก่อให้เกิดปัญหาทางโครงสร้างและพัฒนาการ
สถาบันสุขภาพแห่งชาติ (สหรัฐอเมริกา) แนะนำหญิงที่วางแผนตั้งครรภ์ให้เสริมวิตามินบีก่อนตั้งครรภ์และในเดือนแรกของการตั้งครรภ์เพื่อป้องกันปัญหานั้น

เชิงอรรถและอ้างอิง
------------------

1. ↑  Huether, Sue; McCance, Kathryn (2004). "20". *Understanding Pathophysiology* (3rd ed.). Mosby. p. 543. ISBN 0-323-02368-1.
2. ↑  Tamparo, Carol. *Diseases of the Human Body* (Fifth ed.). Philadelphia, PA. p. 337. ISBN 978-0-8036-2505-1.
3. ↑  Haslam N, Probert CS (1998). "An audit of the investigation and treatment of folate deficiency". *Journal of the Royal Society of Medicine*. **91** (2): 72–3. PMC 1296488. PMID 9602741.
4. 1 2 3 4  Coppen A, Bolander-Gouaille C (2005). "Treatment of depression: time to consider folic acid and vitamin B12". *J Psychopharmacol*. **19** (1): 59–65. doi:10.1177/0269881105048899. PMID 15671130.
5. 1 2 3  
Karakuła H, Opolska A, Kowal A, Domański M, Płotka A, Perzyński J (2009). "Does diet affect our mood? The significance of folic acid and homocysteine". *Pol Merkur Lekarski*. **26** (152): 136–41. PMID 19388520.
6. ↑  
Oakley GP Jr, Adams MJ, Dickinson CM (1996). "More folic acid for everyone, now". *Journal of Nutrition*. **126** (3): 751S–755S. PMID 8598560.
7. ↑  
McNulty, H (1995). "Folate requirements for health in different population groups". *British Journal of Biomedical Science*. **52** (2): 110–9. PMID 8520248.
8. ↑  
Stolzenberg, R (1994). "Possible folate deficiency with postsurgical infection". *Nutrition in Clinical Practice*. **9** (6): 247–50. doi:10.1177/0115426594009006247. PMID 7476802.
9. ↑  
Pietrzik KF, Thorand B (1997). "Folate economy in pregnancy". *Nutrition*. **13** (11–12): 975–7. doi:10.1016/S0899-9007(97)00340-7. PMID 9433714.
10. ↑  
Kelly, GS (1998). "Folates: Supplemental forms and therapeutic applications". *Altern Med Rev*. **3** (3): 208–20. PMID 9630738.
11. ↑  
Cravo ML, Gloria LM, Selhub J, Nadeau MR, Camilo ME, Resende MP, Cardoso JN, Leitao CN, Mira FC (1996). "Hyperhomocysteinemia in chronic alcoholism: correlation with folate, vitamin B-12, and vitamin B-6 status". *The American Journal of Clinical Nutrition*. **63** (2): 220–4. PMID 8561063.
12. ↑  
"Pregnancy and Tanning". American Pregnancy Association. มกราคม 2014. สืบค้นเมื่อ 11 มกราคม 2015.
13. ↑  
Borradale D, Isenring E, Hacker E, Kimlin MG (กุมภาพันธ์ 2014). "Exposure to solar ultraviolet radiation is associated with a decreased folate status in women of childbearing age". *Journal of Photochemistry and Photobiology B: Biology*. **131**: 90–95. doi:10.1016/j.jphotobiol.2014.01.002.
14. ↑  Tamparo, Carol (2011). *Diseases of the Human Body* (5th ed.). Philadelphia, PA: F. A. Davis Company. p. 337. ISBN 978-0-8036-2505-1.
15. ↑  Hoffbrand, AV; Weir, DG (2001). "The history of folic acid". *Br J Haematol*. **113** (3): 579–589. doi:10.1046/j.1365-2141.2001.02822.x. PMID 11380441.
16. ↑  "Folate: Evidence". Mayo Clinic. สืบค้นเมื่อ 11 มกราคม 2015.
17. ↑  Czeizel AE, Dudás I, Vereczkey A, Bánhidy F (2013). "Folate deficiency and folic acid supplementation: the prevention of neural-tube defects and congenital heart defects". *Nutrients*. **5** (11): 4760–75. doi:10.3390/nu5114760. PMC 3847759. PMID 24284617.
18. ↑  "Dietary Supplement Fact Sheet: Folate". National Institutes of Health. สืบค้นเมื่อ 11 มกราคม 2015.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* Folic Acid Deficiency – MedScape

  


| * ด
* ค
* ก
ทุพโภชนาการ |
| --- |
| ทุพโภชนาการโปรตีน–พลังงาน | 
* ควาชิออร์กอร์
* มาราสมัส
* แคแทบอไลซิส

 |
| การขาดวิตามิน | 

|  |  |
| --- | --- |
| วิตามินบี | 
* B1
	+ โรคเหน็บชา
	+ กลุ่มอาการเวอร์นิคเก-คอร์ซาคอฟ
	+ โรคสมองเวอร์นิคเก
	+ กลุ่มอาการคอร์ซาคอฟ
* B2
	+ การขาดไรโบเฟลวิน
* B3
	+ เพลแลกรา
* B6
	+ การขาดไพริดอกซีน
* B7
	+ การขาดไบโอติน
* B9
	+ การขาดโฟเลต
* B12
	+ การขาดวิตามินบี12

 |
| อื่น ๆ | 
* A: การขาดวิตามินเอ
	+ จุดบิทอต
* C: โรคลักปิดลักเปิด
* D: การขาดวิตามินดี
	+ โรคกระดูกอ่อนในเด็ก
	+ โรคกระดูกน่วม
	+ ร่องซี่โครงแฮร์ริสัน
* E: การขาดวิตามินอี
* K: การขาดวิตามินเค

 |

 |
| การขาดเกลือแร่ | 
* ภาวะขาดสมดุลอิเล็กโทรไลต์
	+ แคลเซียม
	+ คลอไรด์
	+ ฟอสเฟต
	+ โพแทสเซียม
	+ แมกนีเซียม
	+ โซเดียม
* เหล็ก
* สังกะสี
* แมงกานีส
* ทองแดง
* ไอโอดีน
* โครเมียม
* โมลิบดีนัม
* ซีลีเนียม
	+ โรคเคชาน
* ฟลูออรีน

 |
| การเจริญเติบโต | 
* พัฒนาการล่าช้า
* ภาวะเลี้ยงไม่โต
* ภาวะตัวเตี้ย
	+ ภาวะตัวเตี้ยไม่รู้เหตุ

 |
| ทั่วไป | 
* ภาวะเบื่ออาหาร
* น้ำหนักลด
* ภาวะผอมหนังหุ้มกระดูก
* น้ำหนักน้อย

 |

|  |  |
| --- | --- |
| การควบคุมรายการหลักฐาน: หอสมุดแห่งชาติ แก้ไขสิ่งนี้ที่วิกิสนเทศ | 
* อิสราเอล
* สหรัฐ
* ลัตเวีย

 |