**สาธารณรัฐซูดาน** (อาหรับ:جمهورية السودان อังกฤษ:Republic of sudan) เป็นสาธารณรัฐที่ดำรงตั้งแต่ปี พ.ศ. 2499 - 2512 หลังจากการแยกออกจากการเป็นรัฐปกครองร่วมกับสาธารณรัฐอียิปต์

อย่างไรก็ตาม ก่อนปี พ.ศ. 2498 ในช่วงที่ซูดานเป็นเขตปกครองของอียิปต์สมัยสาธารณรัฐที่ 1 นับตั้งแต่การประกาศเอกราชของอียิปต์ในปี พ.ศ. 2496 รัฐบาลซูดานภายใต้การปกครองของนายอิสมาฮิล อัล-อัซฮารี ได้ประกาศระงับความก้าวหน้าของซูดานในการกำหนดเขตปกครองตนเองชั่วคราว โดยหวังว่าจะส่งเสริมความสามัคคีกับอียิปต์ และเพื่อจะเข้าร่วมกับอียิปต์ในปี พ.ศ. 2496 แม้ว่าพรรคสหภาพแห่งชาติ (ซูดาน)ที่สนับสนุนเขา (NUP) จะชนะเสียงข้างมากในการเลือกตั้งรัฐสภาปี 2496 แต่อัซฮารีตระหนักดีว่าความคิดเห็นของประชาชนได้เปลี่ยนไปต่อต้านสหภาพดังกล่าว อัซฮารี ซึ่งเคยเป็นโฆษกคนสำคัญของ "แนวร่วมความสามัคคีแห่งหุบเขาไนล์" จึงกลับมาเป็นจุดยืนของ NUP และสนับสนุนความเป็นอิสระแก่ซูดาน เมื่อวันที่ 19 ธันวาคม พ.ศ. 2498 รัฐสภาซูดานภายใต้การนำของอัซฮารีมีมติเป็นเอกฉันท์รับรองการประกาศเอกราชซึ่งมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2499 อัซฮารีเรียกร้องให้ถอนกองกำลังต่างชาติและขอให้รัฐบาลอียิปต์และสหราชอาณาจักรให้การสนับสนุน ประชามติล่วงหน้า

ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2507 เกิดการปฏิวัติขึ้นซึ่งนำโดยกลุ่มนักศึกษาของมหาวิทยาลัยคาร์ทูม ที่ต่อต้านรัฐบาลของนายอิบราฮิม อับบอล์ส รวมถึงประชาชนใน 12 จังหวัดทางตอนใต้ซึ่งมีทั้งชาวอาหรับที่นับถือศาสนาอิสลามนิกายซีอะห์ และ ชาวแอฟริกันที่นับถือศาสนาดั้งเดิมของแอฟริกาได้ทำการประท้วงเพื่อทำการรัฐประหารโค่นนายอับบอล์ส ที่เป็นรัฐบาลทหาร การประท้วงครั้งนี้ลุกลามไปทั่วประเทศจนถึงกรุงคาร์ทูม ทำให้เขาต้องลาออกในปี พ.ศ. 2507 และรัฐสภาซูดานแต่งตั้งให้นายอัซฮารีซึ่งเป็นนายกรัฐมนตรีซูดานมาตั้งแต่ก่อตั้งประเทศในปีพ.ศ. 2499 มาเป็นประธานาธิบดีที่เป็นรัฐบาลพลเรือนในปี พ.ศ. 2507 - 2512

ประวัติ
-------

 (คนที่อยู่ขวาสุด จากซ้ายไปขวา) อิสมาฮิล อัล-อัซฮารี ไปเป็นประธานในพิธีประกาศอิสรภาพ และเขาได้ชักธงชาติซูดานขื้นสู่ยอดเสาในพิธีประกาศอิสรภาพจากสาธารณรัฐอียิปต์ เมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2499  

ก่อนปี พ.ศ. 2498 ในช่วงที่ซูดานเป็นเขตปกครองของอียิปต์สมัยสาธารณรัฐที่ 1 นับตั้งแต่การประกาศเอกราชของอียิปต์ในปี พ.ศ. 2496 รัฐบาลซูดานภายใต้การปกครองของนายอิสมาฮิล อัล-อัซฮารี ได้ประกาศระงับความก้าวหน้าของซูดานในการกำหนดเขตปกครองตนเองชั่วคราว โดยหวังว่าจะส่งเสริมความสามัคคีกับอียิปต์ และเพื่อจะเข้าร่วมกับอียิปต์ในปี พ.ศ. 2496 แม้ว่าพรรคสหภาพแห่งชาติ (ซูดาน)ที่สนับสนุนเขา (NUP) จะชนะเสียงข้างมากในการเลือกตั้งรัฐสภาปี 2496 แต่อัซฮารีตระหนักดีว่าความคิดเห็นของประชาชนได้เปลี่ยนไปต่อต้านสหภาพดังกล่าว อัซฮารี ซึ่งเคยเป็นโฆษกคนสำคัญของ "แนวร่วมความสามัคคีแห่งหุบเขาไนล์" จึงกลับมาเป็นจุดยืนของ NUP และสนับสนุนความเป็นอิสระแก่ซูดาน เมื่อวันที่ 19 ธันวาคม พ.ศ. 2498 รัฐสภาซูดานภายใต้การนำของอัซฮารีมีมติเป็นเอกฉันท์รับรองการประกาศเอกราชซึ่งมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2499 อัซฮารีเรียกร้องให้ถอนกองกำลังต่างชาติและขอให้รัฐบาลอียิปต์และสหราชอาณาจักรให้การสนับสนุน ประชามติล่วงหน้า

ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2507 เกิดการปฏิวัติขึ้นซึ่งนำโดยกลุ่มนักศึกษาของมหาวิทยาลัยคาร์ทูม ที่ต่อต้านรัฐบาลของนายอิบราฮิม อับบอล์ส รวมถึงประชาชนใน 12 จังหวัดทางตอนใต้ซึ่งมีทั้งชาวอาหรับที่นับถือศาสนาอิสลามนิกายซีอะห์ และ ชาวแอฟริกันที่นับถือศาสนาดั้งเดิมของแอฟริกาได้ทำการประท้วงเพื่อทำการรัฐประหารโค่นนายอับบอล์ส ที่เป็นรัฐบาลทหาร การประท้วงครั้งนี้ลุกลามไปทั่วประเทศจนถึงกรุงคาร์ทูม ทำให้เขาต้องลาออกในปี พ.ศ. 2507 และรัฐสภาซูดานแต่งตั้งให้นายอัซฮารีซึ่งเป็นนายกรัฐมนตรีซูดานมาตั้งแต่ก่อตั้งประเทศในปีพ.ศ. 2499 มาเป็นประธานาธิบดีที่เป็นรัฐบาลพลเรือนในปี พ.ศ. 2507 - 2512

ดูเพิ่ม
-------

* ประวัติศาสตร์ซูดาน

การอ้างอิง
----------

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* บทความนี้รวมเอางานสาธารณสมบัติจากประเทศศึกษา หอสมุดรัฐสภา   [*คลุมเครือ*]
* Mohamed Hassan Fadlalla, *Short History of Sudan*, iUniverse, 30 April 2004, ISBN 0-595-31425-2.
* Mohamed Hassan Fadlalla, *The Problem of Dar Fur*, iUniverse, Inc. (July 21, 2005), ISBN 978-0-595-36502-9.