**แฮมสเตอร์** (อังกฤษ: hamster) เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดเล็กจำพวกหนึ่ง ในอันดับสัตว์ฟันแทะ (Rodentia) จัดอยู่ในวงศ์ย่อย Cricetinae ในวงศ์ Cricetidae มีหลากหลายสกุล หลายชนิด

ลักษณะทั่วไป
------------

ลักษณะโดยทั่วไปของแฮมสเตอร์ ขนาดตัวจะมีขนาดเล็ก อ้วนป้อม และมีหางสั้นกว่าลำตัว และมีขนาดเล็ก อย่างเห็นได้ชัด สีขนมีหลายสี เช่น ดำ, เทา, ขาว, น้ำตาล, เหลืองเข้ม, เหลือง ซึ่งจะขึ้นอยู่กับชนิดที่แตกต่างกันออกไป ส่วนสีขนด้านใต้ท้องจะเป็นสีขาว มีตาดวงกลมโตสีดำหรือแดง และจมูกที่ไวต่อการได้กลิ่นหอม

การค้นพบและที่มา
----------------

แฮมสเตอร์เป็นสัตว์ที่กระจายพันธุ์ในทะเลทรายของภูมิภาคตะวันออกกลาง เอเชียกลาง จนถึงเอเชียตะวันออก ค้นพบครั้งแรกในศตวรรษที่ 19 กลางทะเลทรายซีเรียน และนำมาเป็นสัตว์เลี้ยงครั้งแรกเมื่อ ค.ศ. 1930 ที่สหรัฐ

คำว่า "แฮมสเตอร์" (hamster) นั้นที่มาจากภาษาเยอรมัน แปลว่า "กระพุ้งแก้ม" เนื่องจากแฮมสเตอร์นั้นมีกระพุ้งแก้มที่ใช้สำหรับเก็บอาหารได้มาก เทียบเท่ากับมนุษย์หนึ่งคนที่เก็บอาหารที่มีน้ำหนักถึง 70 ปอนด์ ไว้ในกระพุ้งแก้ม

สัตว์เลี้ยงและวัฒนธรรมร่วมสมัย
------------------------------

ปัจจุบัน แฮมสเตอร์และแฮมสเตอร์แคระเป็นที่นิยมอย่างมากในการเลี้ยงเป็นสัตว์เลี้ยงไปทั่วโลก แฮมสเตอร์สามารถกินอาหารได้หลากหลาย โดยเฉพาะเมล็ดพืช เช่น เมล็ดดอกทานตะวัน เป็นต้น แฮมสเตอร์เป็นสัตว์ที่ชอบออกกำลังกายมาก ในแต่ละวัน ผู้เลี้ยงอาจจะหาลูกบอลกลมหรือกงล้อให้วิ่ง ซึ่งในแต่ละคืน แฮมสเตอร์สามารถวิ่งได้ไกลถึง 30 ไมล์ แฮมสเตอร์เป็นสัตว์ที่แพร่พันธุ์ได้เร็วมาก ตัวเมียเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์เมื่ออายุได้เพียง 2 เดือนครึ่ง-3 เดือนเท่านั้น แต่ไม่สามารถที่จะผสมพันธุ์ขณะที่ลูกยังไม่อย่านมจะทำให้แม่แฮมสเตอร์นั้นเหนื่อยและไม่ส่งผลดีต่อร่างกายควรจะเว้นไว้สัก 2-3 เดือนเพื่อให้แม่แฮมสเตอร์ได้พักผ่อน

ในวัฒนธรรมร่วมสมัย แฮมสเตอร์ถูกสร้างเป็นอนิเมะสัญชาติญี่ปุ่นเรื่อง *Hamtaro* (แฮมทาโร่ แก๊งจิ๋วผจญภัย) ซึ่งเคยถูกนำมาออกอากาศในประเทศไทยทางช่อง 7 ในเวลา 06.00 น. ของวันเสาร์

การจำแนก
--------

แฮมสเตอร์ในฐานะสัตว์เลี้ยง
แฮมสเตอร์แคระวิ่งในจานล้อ
* วงศ์ย่อย **Cricetinae**
	+ สกุล *Allocricetulus*
		- *A. curtatus* - แฮมสเตอร์มองโกเลีย
		- *A. eversmanni* - แฮมสเตอร์คาซัค
	+ สกุล *Cansumys*
		- *C. canus* - แฮมสเตอร์กานซู
	+ สกุล *Cricetulus*
		- *C. alticola* - แฮมเตอร์เลเด็ก
		- *C. barabensis*, รวมถึง "*C. pseudogriseus*" และ "*C. obscurus*" - แฮมสเตอร์แคระลายแถบจีน, แฮมสเตอร์จีน
		- *C. griseus* - แฮมสเตอร์จีน
		- *C. kamensis* - แฮมสเตอร์ธิเบต
		- *C. longicaudatus* - แฮมสเตอร์หางยาว
		- *C. migratorius* - แฮมสเตอร์อาร์เมเนียน, แฮมสเตอร์แคระสีเทา, แฮมสเตอร์สีเทา
		- *C. sokolovi* - แฮมสเตอร์โซโคลอฟ
	+ สกุล *Cricetus*
		- *C. cricetus* - แฮมสเตอร์ยุโรป, แฮมสเตอร์ธรรมดา
	+ สกุล *Mesocricetus* - แฮมสเตอร์สีทอง
		- *M. auratus* - แฮมสเตอร์ซีเรียน, แฮมสเตอร์สีทอง, แฮมสเตอร์เท็ดดี้แบร์
		- *M. brandti* - แฮมสเตอร์ตุรกี, แฮมสเตอร์อาร์เซอร์ไบจัน
		- *M. newtoni* - แฮมสเตอร์โรมาเนียน
		- *M. raddei* - แฮมสเตอร์ซิสคูคาเซียน
	+ สกุล *Phodopus* - แฮมสเตอร์แคระ
		- *P. campbelli* - แฮมสเตอร์แคระรัสเซียนแคมป์เบลล์
		- *P. roborovskii* - แฮมสเตอร์มองโกเลีย (บางครั้งใช้ชื่อว่า *Allocricetulus curtatus*)
		- *P. sungorus* - แฮมสเตอร์แคระขาว
	+ สกุล*Tscherskia*
		- *T. triton* - แฮมสเตอร์หางยาวใหญ่, แฮมสเตอร์เกาหลี

อ้างอิง
-------

1. 1 2  *Pets 101 : Pet Guide*, สารคดีทางอนิมอลพลาเน็ต ทางทรูวิชั่นส์: พฤหัสบดีที่ 3 มกราคม 2556
2. ↑  "แนะนำตัวการ์ตูน แฮมทาโร่ จากเอ็มไทย". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2012-05-31. สืบค้นเมื่อ 2013-01-02.
3. ↑  จาก itis.gov
4. ↑  Fox, Sue. 2006. Hamsters. T.F.H. Publications Inc.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ **แฮมสเตอร์**

วิกิสปีชีส์มีข้อมูลภาษาอังกฤษเกี่ยวกับ ***Cricetinae***

* บล็อกแฮมเตอร์ Hamster
* เว็บไซต์แฮมสเตอร์ออนไลน์ เก็บถาวร 2007-10-12 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* เว็บไซต์แฮมสเตอร์และหนูตะเภา (ประเทศไทย) เก็บถาวร 2012-06-24 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน