**ภุ้นชิ่**, **มินอะทเว** (မင်းအထွေး, [mɪ́ɴ ʔə tʰwé]) หรือปรากฏในเอกสารไทยว่า **เมงอะทเว** เป็นพระราชธิดาในพระเจ้าบุเรงนอง ประสูติแต่พระสุพรรณกัลยา และเป็นพระภาคิไนยของสมเด็จพระนเรศวรมหาราช ในเอกสารไทยมักอธิบายว่า พระองค์ถูกพระเจ้านันทบุเรงสังหารด้วยโทสะพร้อมกับพระสุพรรณกัลยา พระชนนี ขณะที่พงศาวดารพม่าไม่ได้ระบุเนื้อหาดังกล่าวไว้เลย

พระประวัติ
----------

*มหาราชวงศ์* ระบุว่าสมเด็จพระมหาธรรมราชาถวายตัวพระสุวรรณ พระสุพรรณกัลยา ซึ่งเป็นพระราชบุตรีแก่พระเจ้าบุเรงนองในคราวขึ้นไปตีอาณาจักรล้านช้างเมื่อเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2113 ขณะนั้นพระสุพรรณกัลยามีพระชนมายุ 17 พรรษา พร้อมพระพี่เลี้ยง 15 คน ตามเสด็จไปเมืองเวียงจันทน์ด้วย พระสุพรรณกัลยามีพระนามว่า *อะเมี้ยวโยง* หรือ *อมโรรุ้ง* (အမျိုးရုံ, [ʔə mjó jòʊɴ]) พระอิสริยยศเป็น *พะยาเง* คือพระมเหสีเล็ก และ *โกโละดอ* คือ เจ้าจอมมารดาผู้เป็นพระราชธิดาของเจ้าฟ้า

หลังเสร็จศึกกับล้านช้างแล้ว พระสุพรรณกัลยาก็ให้ประสูติกาลพระราชธิดาที่พระราชวังกัมโพชธานี กรุงหงสาวดี มีพระนามว่า *ภุ้นชิ่* แปลว่า ผู้มีบารมีและสติปัญญา และพระชนกชนนีมักเรียกด้วยพระนาม *มินอะทเว* แปลว่า เจ้าหญิงน้อย เดือนมีนาคม พ.ศ. 2116 พระสุพรรณกัลยาและมินอะทเวประทับเรือพระที่นั่งโดยเสด็จพระเจ้าบุเรงนองไปสักการะเจดีย์ชเวดากอง ใช้เวลาแสวงบุญที่นั่นนานห้าวัน หลังกลับกรุงหงสาวดีพระเจ้าบุเรงนองทรงนิมนต์พระสงฆ์มาทำบุญ พร้อมกับพระราชทานพระอิสริยยศต่าง ๆ แก่พระราชโอรสธิดาทุกพระองค์ ทรงตั้งให้มินอะทเวเป็นเมียวซา (မြို့စား) หรือผู้กินเมืองพิษณุโลก เพราะพระเจ้าบุเรงนองทรงมอบสิทธิกินเงินภาษีของเมืองพิษณุโลกแก่พระราชธิดาพระองค์นี้

หลังการสวรรคตของพระเจ้าบุเรงนอง พระเจ้านันทบุเรงเสวยราชสมบัติสืบมา และหลังเหตุการณ์ที่มังกยอชวาสิ้นพระชนม์เมื่อคราวศึกยุทธหัตถีเมื่อ พ.ศ. 2135 ทำให้พระเจ้านันทบุเรงแค้นพระทัย *คำให้การขุนหลวงหาวัด* ระบุว่า "...ส่วนพระเจ้าหงสาวดีก็ทรงพระโกรธยิ่งนัก ก็เสด็จเข้าไปในพระราชฐาน จึงเห็นองค์พระพี่นางพระนเรศร์นั้นประทมอยู่ในพระราชโอรสเสวยนมอยู่ที่ในที่ พระเจ้าหงสาวดีจึงฟันด้วยพระแสง ก็ถูกทั้งพระมารดาและพระราชโอรสทั้งสองพระองค์ ก็ถึงแก่ความพิราลัยไปด้วยกันทั้งสองพระองค์ ด้วยพระเจ้าหงสาทรงพระโกรธยิ่งนักมิทันที่จะผันผ่อนได้..." ขณะที่ *คำให้การชาวกรุงเก่า* ระบุว่าอีกว่า "...พระเจ้าหงสาวดียังไม่คลายพิโรธ จึงใช้พระแสงดาบฟันพระธิดาน้อย อันเกิดแก่จันทกัลยาพระพี่นางพระนริศกับพระเจ้าหงสาวดีเองจนสิ้นพระชนม์..." ซึ่งอู้เตงลาย นักประวัติศาสตร์ชาวพม่า มหาวิทยาลัยย่างกุ้ง เชื่อว่า ผู้ที่ถูกสังหารน่าจะเป็นพระธิดาของพระสุพรรณกัลยามากกว่า ขณะที่มิคกี้ ฮาร์ท นักวิชาการชาวพม่าให้ข้อมูลว่า มินอะทเวเสด็จออกมาประทับร่วมกับพระสุพรรณกัลยาที่พระตำหนักส่วนพระองค์นอกเขตพระราชวังกัมโพชธานีตามพระราชประเพณีหลังสิ้นรัชกาลก่อน และมิได้ถูกปลงพระชนม์

มิคกี้ ฮาร์ท ให้ข้อมูลว่า มินอะทเวเสกสมรสกับเจ้าโกโตรันตรมิตร (พระนามเดิมว่า เจ้าเกาลัด) เป็นบุตรของเจ้าอสังขยา (พระนามเดิม เจ้าเมืองคำ) เจ้าเมืองหญังเป็นหนึ่งในรัฐเจ้าฟ้าไทใหญ่ ที่ถูกพระเจ้าบุเรงนองกวาดต้อนไปหงสาวดีตั้งแต่ พ.ศ. 2100 เป็นต้นมา เจ้าโกโตรันตรมิตรได้รับการแต่งตั้งจากพระเจ้านันทบุเรงให้เป็นเจ้าเมืองตะลุป มินอะทเวติดตามพระสวามีไปอยู่เมืองอังวะพร้อมกับพระชนนี มินอะทเวประสูติการพระธิดาพระองค์หนึ่ง มีพระนามว่า จันทร์วดี

ทายาท
-----

*โยเดียกับราชวงศ์พม่า เรื่องจริงที่ไม่ทีใครรู้* ของมิคกี้ ฮาร์ท ระบุว่า จันทร์วดี พระธิดาเพียงองค์เดียวของมินอะทเว ซึ่งขณะนั้นมีพระชันษา 20 ปี เสกสมรสกับเจ้าจอสูร์ ซึ่งเป็นเจ้าเมืองส้า เมื่อ พ.ศ. 2168 และประสูติการพระโอรสคิอ เจ้าจันทร์ญี และพระธิดาคือ เจ้ามณีโอฆะ

เจ้ามณีโอฆะเสกสมรสกับเทวเศรษฐะ มหาเศรษฐีเมืองอังวะ มีบุตรคนหนึ่งคือ อู้กะลา ซึ่งเป็นผู้รวบรวมพงศาวดาร *มหาราชวงศ์*

พงศาวลี
-------

| พงศาวลีของเจ้าหญิงมินอะทเว |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 8. ตุงกามิน |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 4. เมงเยสีหตู |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 9. กเยนาวดี |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 2. พระเจ้าบุเรงนอง |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 10. กเยชีตมิน |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 5. ชีน-มโย่เมียะ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|   | 1. **เจ้าหญิงมินอะทเว** |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 12. เจ้าในราชวงศ์พระร่วง |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 6. สมเด็จพระมหาธรรมราชาธิราช |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 13. เจ้าในราชวงศ์สุพรรณภูมิ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 3. พระสุพรรณกัลยา |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 28. สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2 |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 14. สมเด็จพระมหาจักรพรรดิ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 7. พระวิสุทธิกษัตรีย์ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 15. พระสุริโยทัย |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|

 |

อ้างอิง
-------

เชิงอรรถ

1. 1 2 3  *โยเดียกับราชวงศ์พม่า เรื่องจริงที่ไม่ทีใครรู้*, หน้า 95
2. ↑  Hmannan Vol. 3 2003: 72
3. 1 2  *พระสุพรรณกัลยา จากตำนานสู่หน้าประวัติศาสตร์*, หน้า 164-165
4. 1 2  *กษัตริยา แก้วกัลยาแห่งแผ่นดิน อธิราชา โลกทัศน์ของนักเขียนที่มีต่อพม่า : ศึกษางานเขียนของ ทมยันตี* (PDF). คณะศิลปศาสตร์ มหาวทิยาลัยธรรมศาสตร์. p. 55.
5. ↑  *พระสุพรรณกัลยา จากตำนานสู่หน้าประวัติศาสตร์*, หน้า 142
6. ↑  Maha Yazawin Vol. 3 2006: 103
7. ↑  "พระสุพรรณกัลยาในมุมมองนักประวัติศาสตร์พม่า". *MCOT*. 5 กันยายน 2564. สืบค้นเมื่อ 12 ธันวาคม 2565. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)
8. 1 2  สุเนตร ชุตินธรานนท์ (1 มกราคม 2565). "ค้นหลักฐานชะตากรรมพระสุพรรณกัลยา "ขัตติยนารี" แห่งอยุธยา และเหตุสิ้นพระชนม์". *ศิลปวัฒนธรรม*. สืบค้นเมื่อ 12 ธันวาคม 2565. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)
9. ↑  *มหาราชวงษ์ พงษาวดารพม่า*, หน้า 203
10. ↑  *พระสุพรรณกัลยา จากตำนานสู่หน้าประวัติศาสตร์*, หน้า 122
11. ↑  *พระสุพรรณกัลยา จากตำนานสู่หน้าประวัติศาสตร์*, หน้า 143
12. ↑  *โยเดียกับราชวงศ์พม่า เรื่องจริงที่ไม่ทีใครรู้*, หน้า 94
13. ↑  *พระสุพรรณกัลยา จากตำนานสู่หน้าประวัติศาสตร์*, หน้า 141
14. ↑  *โยเดียกับราชวงศ์พม่า เรื่องจริงที่ไม่ทีใครรู้*, หน้า 100
15. ↑  *โยเดียกับราชวงศ์พม่า เรื่องจริงที่ไม่ทีใครรู้*, หน้า 101
16. ↑  *พระสุพรรณกัลยา จากตำนานสู่หน้าประวัติศาสตร์*, หน้า 148
17. ↑  Taylor (2001), *History, Simulacrum and the real*, p. 6
18. ↑  *พระสุพรรณกัลยา จากตำนานสู่หน้าประวัติศาสตร์*, หน้า 149
19. ↑  *โยเดียกับราชวงศ์พม่า เรื่องจริงที่ไม่ทีใครรู้*, หน้า 108
20. ↑  *ตำนานนางกษัตริย์*, หน้า 294
21. ↑  *โยเดียกับราชวงศ์พม่า เรื่องจริงที่ไม่ทีใครรู้*, หน้า 109
22. ↑  *โยเดียกับราชวงศ์พม่า เรื่องจริงที่ไม่ทีใครรู้*, หน้า 111
23. 1 2  *โยเดียกับราชวงศ์พม่า เรื่องจริงที่ไม่ทีใครรู้*, หน้า 113-115
24. 1 2  *ตำนานนางกษัตริย์*, หน้า 295

บรรณานุกรม

* กิตติ วัฒนะมหาตม์. *ตำนานนางกษัตริย์*. กรุงเทพฯ : สร้างสรรค์บุ๊คส์, 2553. ISBN 978-974-341-666-8
* นายต่อ (แปล). *มหาราชวงษ์ พงษาวดารพม่า*. กรุงเทพฯ : บริษัท ไทยควอลิตี้บุ๊คส์ (2006) จำกัด, 2562. 588 หน้า. ISBN 978-616-514-625-8
* มิคกี้ ฮาร์ท. *โยเดียกับราชวงศ์พม่า เรื่องจริงที่ไม่มีใครรู้*. กรุงเทพฯ : สถาบันพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้แห่งชาติ, 2561. 222 หน้า. ISBN 978-974-13-3129-1
* สุเนตร ชุตินธรานนท์. *พระสุพรรณกัลยา จากตำนานสู่หน้าประวัติศาสตร์*. นนทบุรี : เมืองโบราณ, 2562. 168 หน้า. ISBN 978-616-465-016-9
* Kala, U (1724). *Maha Yazawin* (ภาษาพม่า). Vol. 1–3 (2006, 4th printing ed.). Yangon: Ya-Pyei Publishing.
* Royal Historical Commission of Burma (1832). *Hmannan Yazawin* (ภาษาพม่า). Vol. 1–3 (2003 ed.). Yangon: Ministry of Information, Myanmar.
* Taylor, Jim (2001), "History, Simulacrum and the real: the making of a Thai princess", *From Fact to Fiction: History of Thai-Myanmar Relations in Cultural Context*, Institute of Asian Studies, Chulalongkorn University, pp. 1–16