**วันนวมินทรมหาราช** [นะ-วะ-มิน-ทระ-มะ-หา-ราด] ตรงกับวันที่ 13 ตุลาคม ของทุกปี เป็นวันคล้ายวันสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระมหากษัตริย์รัชกาลที่ 9 แห่งราชวงศ์จักรี

เมื่อวันที่ 11 เมษายน พ.ศ. 2560 ที่ประชุมคณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 61 กำหนดให้วันที่ 13 ตุลาคม ของทุกปี ซึ่งตรงกับวันคล้ายวันสวรรคตของรัชกาลที่ 9 เป็นวันหยุดราชการ และออกเป็นประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง กำหนดเวลาทำงานและวันหยุดราชการ ฉบับที่ 23 ลงวันที่ 21 เมษายน พ.ศ. 2560 และในวันเดียวกัน พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 10) ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม พระราชทานพระบรมราชานุญาตกำหนดให้เป็น "วันสำคัญของชาติไทย" และให้จัดกิจกรรมในลักษณะเดียวกับวันปิยมหาราช

เมื่อวันที่ 26 กันยายน พ.ศ. 2566 ที่ประชุมคณะรัฐมนตรีไทย คณะที่ 63 มีมติเห็นชอบให้กำหนดชื่อวันดังกล่าวตามที่ได้ขอพระราชทานชื่อจากรัชกาลที่ 10 ซึ่งได้รับประทานชื่อเพื่อประกอบพระบรมราชวินิจฉัยมาจากสมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ (อัมพร อมฺพรมหาเถร) สมเด็จพระสังฆราช สกลมหาสังฆปรินายก ว่า "วันนวมินทรมหาราช" แปลว่า วันที่ระลึกถึงพระมหาราชรัชกาลที่ 9 ผู้ยิ่งใหญ่ โดยมีประกาศสำนักนายกรัฐมนตรีเกี่ยวกับเรื่องนี้อย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 29 กันยายน เผยแพร่ในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 2 ตุลาคม พ.ศ. 2566

กิจกรรม
-------

รัฐบาลได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้จัดกิจกรรมเนื่องในวันนวมินทรมหาราช ดังนี้ 

1. จัดพิธีสวดพระพุทธมนต์และทำบุญตักบาตรถวายพระราชกุศล ส่วนกลาง จัดพิธี ณ ท้องสนามหลวง โดยมีนายกรัฐมนตรีเป็นประธานพร้อมภริยา, ในส่วนภูมิภาค ทุกจังหวัดจัดพิธี ณ ศาลากลางจังหวัดหรือสถานที่ที่เหมาะสม และในต่างประเทศ ให้สถานเอกอัครราชทูต และสถานกงสุลจัดพิธีตามที่เห็นสมควรและเหมาะสม รวมทั้งเชิญชวนหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และประชาชนทั่วประเทศจัดพิธีตามที่เห็นสมควรและเหมาะสม
2. จัดตั้งโต๊ะหมู่ประดิษฐานพระบรมฉายาลักษณ์พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พร้อมเครื่องราชสักการะ ตามอาคารสถานที่ กำหนดระหว่างวันที่ 1 - 31 ตุลาคม ของทุกปี โดยเชิญชวนหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และประชาชนทั่วประเทศดำเนินการ
3. จัดกิจกรรมเทิดพระเกียรติและถวายเป็นพระราชกุศลตามที่เห็นสมควรและเหมาะสม โดยเชิญชวนหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน และประชาชนทั่วประเทศจัดกิจกรรมในโอกาสพิเศษดังกล่าว
4. คณะกรรมการเอกลักษณ์ของชาติ เผยแพร่สารคดีโทรทัศน์เพื่อน้อมรำลึกในพระมหากรุณาธิคุณ

พระราชพิธีทรงบำเพ็ญพระราชกุศลทักษิณานุปทานในวันนวมินทรมหาราช
------------------------------------------------------------

**วันศุกร์ ที่ 13 ตุลาคม พุทธศักราช 2566** เวลา 17.28 น. พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี เสด็จพระราชดำเนินโดยรถยนต์พระที่นั่งจากพระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต ไปยังอุทยานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร และเสด็จพระราชดำเนินไปทรงบำเพ็ญพระราชกุศลวันนวมินทรมหาราช พุทธศักราช 2566 ซึ่งเป็นวันคล้ายวันสวรรคตพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย พระบรมมหาราชวัง ในโอกาสนี้ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา โดยเสด็จในการนี้ด้วย

เมื่อเสด็จพระราชดำเนินถึงอุทยานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินี เสด็จพระราชดำเนินไปยังพระบรมราชานุสาวรีย์ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงวางพวงมาลาส่วนพระองค์ ทรงจุดธูปเทียนเครื่องราชสักการะทองทิศ และทรงจุดธูปเทียนเครื่องทองน้อย ทรงกราบ สมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินี ทรงวางพวงมาลาของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง และพวงมาลาส่วนพระองค์ ทรงจุดธูปเทียนเครื่องราชสักการะทองทิศ และทรงจุดธูปเทียนเครื่องทองน้อย ทรงกราบ และสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ทรงวางพวงมาลาส่วนพระองค์ ทรงจุดธูปเทียนเครื่องทองน้อย ทรงกราบ เสร็จแล้ว ประทับรถยนต์พระที่นั่ง เสด็จพระราชดำเนินไปในการพระราชพิธีทรงบำเพ็ญพระราชกุศลวันนวมินทรมหาราช ณ พระที่นั่งอัมรินทรวินิจฉัย ในพระบรมหาราชวัง

จากนั้น เวลา 17.50 น. พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินี เสด็จพระราชดำเนินพร้อมด้วยสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าสิริวัณณวรี นารีรัตนราชกัญญา ไปยังพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย ในพระบรมมหาราชวัง เพื่อทรงบำเพ็ญพระราชกุศลทักษิณานุปทานเนื่องในวันนวมินทรมหาราช ซึ่งเป็นวันคล้ายวันสวรรคตพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พุทธศักราช 2566 (ในการนี้ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี เฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท ณ พระที่นั่งอัมรินทรวินิจฉัย) โอกาสนี้ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงจุดธูปเทียนเครื่องนมัสการบูชาพระพุทธปฏิมาชัยวัฒน์ รัชกาลที่ 9 พระพุทธมหาราช ฉ ปริวัตน์ และพระพุทธรูปประจำพระชนมวารของพระบรมอัฐิพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร และพระอัฐิสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี และสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ที่ประดิษฐานในพระที่นั่งบุษบกมาลา จากนั้น ทรงจุดธูปเทียนเครื่องราชสักการะทองลงยาราชาวดี และทรงจุดธูปเทียนเครื่องทองน้อย กราบถวายบังคมพระบรมอัฐิพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร และพระอัฐิสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี และสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ซึ่งประดิษฐาน ณ พระแท่นพระนพปฎลมหาเศวตฉัตร สมเด็จพระนางเจ้า ฯ พระบรมราชินี ทรงจุดธูปเทียนเครื่องราชสักการะทองลงยารอง และทรงจุดธูปเทียนเครื่องทองน้อย พระสงฆ์ 89 รูป สวดพระพุทธมนต์ จบแล้ว ทรงจุดเทียนดูหนังสือเทศน์แก่เจ้าพนักงานพระราชพิธี เชิญไปปักที่จงกลธรรมาสน์ ทรงจุดธูปเทียนเครื่องทรงธรรม แล้วทรงจุดธูปเทียนเครื่องทองน้อยหน้าพระแท่นพระนพปฎลมหาเศวตฉัตรสำหรับพระบรมอัฐิ และพระอัฐิทรงธรรม ทรงศีล พระพรหมวชิรธีรคุณ เจ้าอาวาสวัดทองนพคุณ ถวายศีลและถวายพระธรรมเทศนา จบแล้ว ทรงประเคนจตุปัจจัยไทยธรรมบูชากัณฑ์เทศน์ แล้วทรงทอดผ้าไตร 18 ไตร แด่พระสงฆ์ที่สวดพระพุทธมนต์ และที่ถวายพระธรรมเทศนาสดับปกรณ์พระบรมอัฐิและพระอัฐิ ทรงหลั่งทักษิโณทก พระสงฆ์ถวายอนุโมทนา ถวายอดิเรก ถวายพระพรลา แล้วทรงทอดผ้าไตรเที่ยวล่ะ 18 รูป พระสงฆ์สดับปกรณ์จนครบ 4 เที่ยว แล้วเสด็จพระราชดำเนินไปทรงกราบพระพุทธปฏิมาชัยวัฒน์ รัชกาลที่ 9 พระพุทธมหาราช ฉ ปริวัตน์ และพระพุทธรูปประจำพระชนมวารของพระบรมอัฐิพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร และพระอัฐิสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี และสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ที่หน้าพระที่นั่งบุษบกมาลา เสร็จแล้ว ทรงกราบถวายบังคมพระบรมอัฐิพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร พระอัฐิสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี และสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ที่หน้าพระแท่นพระนพปฎลมหาเศวตฉัตร ทรงรับการถวายความเคารพของผู้มาเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท แล้วเสด็จพระราชดำเนินกลับพระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต

ในการนี้ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้พระบรมวงศานุวงศ์ รวมถึงข้าราชการ และประชาชน เข้าถวายบังคมสมเด็จพระบูรพมหากษัตริยาธิราชที่ปราสาทพระเทพบิดรด้วย

ดูเพิ่ม
-------

* การสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
* พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
* วันปิยมหาราช

อ้างอิง
-------

1. ↑  "วันนวมินทรมหาราช". สำนักงานราชบัณฑิตยสภา.
2. ↑  "มติ ครม.ยกเลิกวันหยุด 5 พ.ค. เพิ่ม 28 ก.ค.และ 13 ต.ค.เป็นวันหยุดราชการ". *ไทยพีบีเอส*. 11 เมษายน 2017. สืบค้นเมื่อ 26 กันยายน 2023.`{{cite news}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
3. ↑  "กำหนดให้ 28 ก.ค.และ 13 ต.ค.เป็นวันสําคัญของชาติ". *พีพีทีวี*. 25 เมษายน 2017. สืบค้นเมื่อ 26 กันยายน 2023.`{{cite news}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
4. ↑  "ครม.เห็นชอบประกาศให้วันที่ 13 ตุลาคมของทุกปี เป็น'วันนวมินทรมหาราช'". *แนวหน้า*. 26 กันยายน 2023. สืบค้นเมื่อ 26 กันยายน 2023.`{{cite news}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
5. ↑  "ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง การกำหนดให้วันที่ ๑๓ ตุลาคม ของทุกปี เป็น "วันนวมินทรมหาราช"" (PDF). *ราชกิจจานุเบกษา*. **140** (พิเศษ 244 ง): 2. 2 ตุลาคม 2023. สืบค้นเมื่อ 3 ตุลาคม 2023.
6. ↑  ฐานเศรษฐกิจ (2023-10-10). "รัฐบาลเตรียมจัดกิจกรรมเนื่องใน "วันนวมินทรมหาราช" 13 ตุลาคม 2566". *thansettakij*.
7. ↑  "ในหลวง พระราชินี เสด็จฯ ทรงวางพวงมาลาถวายราชสักการะ วันนวมินทรมหาราช 2566". *matichon.co.th*. 2023-10-13.

| * ด
* ค
* ก
ไทย วันหยุดราชการของประเทศไทย |
| --- |
| กำหนดวันที่แน่นอน | 

|  |  |
| --- | --- |
| ทั่วประเทศ | 
* วันขึ้นปีใหม่  (1 มกราคม)
* วันจักรี (6 เมษายน)
* วันสงกรานต์ (13-15 เมษายน)
* วันฉัตรมงคล (4 พฤษภาคม)
* วันเฉลิมพระชนมพรรษาสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินี (3 มิถุนายน)
* วันเฉลิมพระชนมพรรษาพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว (28 กรกฎาคม)
* วันเฉลิมพระชนมพรรษาสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง/วันแม่แห่งชาติ (12 สิงหาคม)
* วันนวมินทรมหาราช (13 ตุลาคม)
* วันปิยมหาราช (23 ตุลาคม)
* วันคล้ายวันพระบรมราชสมภพพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร/วันชาติไทย/วันพ่อแห่งชาติ (5 ธันวาคม)
* วันรัฐธรรมนูญ (10 ธันวาคม)
* วันสิ้นปี (31 ธันวาคม)

 |
| เฉพาะอาชีพ | 
* วันครู  (16 มกราคม)
* วันกองทัพไทย  (18 มกราคม)
* วันแรงงาน  (1 พฤษภาคม)

 |
| บางท้องที่ | 
* คริสต์มาส  (25 ธันวาคม)

 |

 |  |
| กำหนดวันที่ไม่แน่นอน | 

|  |  |
| --- | --- |
| ทั่วประเทศ | 
* วันมาฆบูชา
* วันวิสาขบูชา
* วันพืชมงคล
* วันอาสาฬหบูชา
* วันเข้าพรรษา

 |
| บางท้องที่ | 
* ตรุษจีน
* อีดิลฟิฏร์
* อีดิลอัฎฮา

 |

 |

| * ด
* ค
* ก
พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร |
| --- |
| 
* 5 ธันวาคม พ.ศ. 2470 – สวรรคต 13 ตุลาคม พ.ศ. 2559 (88 ปี)

* บรมราชาภิเษก
* การสวรรคต
	+ ปฏิกิริยา
	+ พระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ

 |
| พระราชวงศ์ | 
* สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง (พระอัครมเหสี)
* สมเด็จพระมหิตลาธิเบศร อดุลยเดชวิกรม พระบรมราชชนก (พระราชบิดา)
* สมเด็จพระศรีนครินทราบรมราชชนนี (พระราชมารดา)
* สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ (พระเชษภคินี)
* พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร (พระเชษฐาธิราช)
* ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี (พระราชธิดา)
* พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว (พระราชโอรส)
* สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี (พระราชธิดา)
* สมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี (พระราชธิดา)
* พระราชสันตติวงศ์

 | ตราพระปรมาภิไธยย่อ |
| พระอิสริยยศและพระเกียรติยศ | 
* พระมหากษัตริย์ไทย
* รายชื่อพระอิสริยยศและพระเกียรติยศ
* พระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา
* พิธีถวายเครื่องราชสักการะและจุดเทียนถวายพระพรชัยมงคล
* เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 9
* อุทยานเฉลิมพระเกียรติ
	+ พระบรมราชานุสาวรีย์

 |
| พระราชพิธีฉลองสิริราชสมบัติ | 

|  |  |
| --- | --- |
| พระราชพิธีรัชดาภิเษก พ.ศ. 2514 | 
* เหรียญที่ระลึก

 |
| พระราชพิธีรัชมังคลาภิเษก พ.ศ. 2531 | 
* เหรียญที่ระลึก

 |
| พระราชพิธีกาญจนาภิเษก พ.ศ. 2539 | 
* เหรียญที่ระลึก
* เรือพระที่นั่งนารายณ์ทรงสุบรรณ รัชกาลที่ 9

 |
| พระราชพิธีฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี | 
* พระราชพิธี
* พิธีบวงสรวงฯ และเสด็จออกมหาสมาคม
* พระราชอาคันตุกะ
* กิจกรรมเฉลิมพระเกียรติ
* นิทรรศการเฉลิมพระเกียรติ
* ของที่ระลึก
* ตราสัญลักษณ์
* เหรียญที่ระลึก

 |
| พระราชพิธีฉลองสิริราชสมบัติครบ 70 ปี | 
* เหรียญที่ระลึก

 |

 |
| พระราชกรณียกิจ | 
* พระราชกรณียกิจ
* โครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ
	+ ฝนหลวง
	+ ดอยคำ
* การเยือนต่างประเทศ

 |
| งานอดิเรก | 
* พระราชนิพนธ์
* เพลงพระราชนิพนธ์
* การเล่นกีฬา
* ส.ค.ส. พระราชทาน

 |
| สัตว์ทรงเลี้ยง | 

|  |  |
| --- | --- |
| ช้าง | 
* พระเศวตอดุลยเดชพาหน
* พระเศวตวรรัตนกรี
* พระเศวตสุรคชาธารฯ
* พระศรีเศวตศุภลักษณ์ฯ
* พระเศวตสุทธวิลาศฯ
* พระวิมลรัตนกิริณีฯ
* พระศรีนรารัฐราชกิริณีฯ
* พระเศวตภาสุรคเชนทร์ฯ
* พระเทพวัชรกิริณีฯ
* พระบรมนขทัศฯ

 |
| สุนัข | 
* คุณทองแดง
* คุณทองแท้
* คุณหลวงแจ่ม
* *ดูเพิ่ม*

 |
| แมว | 
* คุณติโต

 |

 |
| พระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ | 
* การเตรียมงาน
* ริ้วขบวนพระบรมราชอิสริยยศ

 |
| วันสำคัญที่เกี่ยวข้อง | 
* วันนวมินทรมหาราช (13 ตุลาคม)
* วันคล้ายวันพระบรมราชสมภพ/วันชาติไทย/วันพ่อแห่งชาติ (5 ธันวาคม)

 |