**ประกันภัยยานพาหนะ** หรือ**ประกันภัยรถยนต์** เป็นหนึ่งในประเภทของประกันภัยในหมวดการประกันทรัพย์สิน (Property Insurance) ถูกจัดเป็นการประกันวินาศภัยประเภทหนึ่ง นั่นก็คือการประกันภัยสำหรับรถยนต์ รถบรรทุก รถจักรยานยนต์ และยานพาหนะอื่น ๆ บนท้องถนน การใช้หลัก ๆ คือการใช้เงินเพื่อคุ้มกันความเสียหายหรือการบาดเจ็บทางกายที่เกิดจากการชนกันบนท้องถนน และเพื่อป้องกันความรับผิดที่อาจเกิดจากเหตุดังกล่าวได้ การประกันรถยนต์อาจเสนอการคุ้มกันด้วยเงินเพิ่มเติมในกรณียานพาหนะถูกโจรกรรม และความเสียหายที่เกิดจากสาเหตุอื่น ๆ นอกจากอุบัติเหตุ เช่น การถูกขีดข่วน อากาศหรือภัยธรรมชาติ และคุ้มกันความเสียหายจากการชนวัตถุที่อยู่นิ่ง ในแต่ละประเทศอาจมีกฎข้อบังคับเกี่ยวกับประกันภัยแตกต่างกันไป

ประวัติ
-------

การใช้รถยนต์เริ่มแพร่หลายในย่านเมืองหลังสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง รถยนต์ค่อนข้างวิ่งเร็วและอันตราย แต่ยังไม่มีการบังคับใช้ประกันภัยรถยนต์ที่ใดในโลก หมายความว่าเหยื่อผู้เคราะห์ร้ายมักไม่ได้รับค่าชดเชยหลังเกิดอุบัติเหตุ และคนขับมักประสบกับค่าใช้จ่ายจำนวนมากไปกับความเสียหายของรถยนต์และทรัพย์สิน

การบังคับใช้ประกันรถยนต์เริ่มเป็นที่รู้จักครั้งแรกในสหราชอาณาจักร ในชื่อ พระราชบัญญัติการจราจรบนท้องถนน ค.ศ. 1930 (Road Traffic Act 1930) ทำให้มั่นใจว่าเจ้าของยานพาหนะและคนขับจะต้องได้รับประกันต่อความผิดเกี่ยวกับการบาดเจ็บหรือเสียชีวิตของบุคคลที่สาม ขณะที่มีการใช้ยานพาหนะบนท้องถนนสาธารณะ ประเทศเยอรมนีบังคับใช้กฎหมายแบบคล้ายกันเรียกว่า "พระราชบัญญัติการใช้ประกันภัยโดยบังคับสำหรับเจ้าของยานพาหนะ" (Act on the Implementation of Compulsory Insurance for Motor Vehicle Owners)

ความหมายของประกันรถยนต์ทางกฎหมาย
--------------------------------

บุคคลที่เป็นผู้ทำประกันภัยรถยนต์ เรียกว่า ***"ผู้เอาประกันภัย"*** ได้กระจายและโอนความเสี่ยงเกี่ยวกับทรัพย์สิน คือ ***"รถยนต์"*** ให้กับ ***"ผู้รับประกันภัย"*** นั่นก็คือ "บริษัทประกัน" รับเสี่ยงแทน โดยมีการจ่ายเงินในลักษณะรายเดือน หรือ รายปี เพื่อเป็นเบี้ยประกันให้สำหรับผู้รับประกันภัย เพื่อเป็นการตอบแทนในการรับความเสี่ยงนั้น 

เมื่อรถยนต์ได้รับความเสียหายจากการขับขี่ หรือ บุคคล ทรัพย์สิน ทั้งที่อยู่นอกตัวรถ และในรถ ได้รับความเสียหาย ผู้เอาประกันจะสามารถเรียกร้องค่าชดใช้ โดยค่าชดใช้นี้จะถูกเรียกว่า ***"ค่าสินไหมทดแทน"*** ซึ่งอาจเป็นมูลค่าที่เกิดขึ้นจริง หรือต่ำกว่า แต่ไม่เกินจำนวนเงินที่ได้ตกลงทำสัญญากันไว้ในกรมธรรม์

โดยสรุปประกันรถยนต์สามารถคุ้มครองและลดความเสี่ยงทางด้านการเงิน จากการใช้รถยนต์โดยความคุ้มครองประกอบด้วย

1. ความเสียหายที่เกิดแก่รถยนต์
2. ความเสียหายที่รถยนต์ได้ทำให้เกิดขึ้น ต่อชีวิต ทรัพย์สิน ร่างกาย และทรัพย์สินของบุคคลอื่น ทั้งที่อยู่ภายในรถและนอกรถ

ประเภทของประกันรถยนต์
---------------------

ประเภทของประกันที่เกี่ยวข้องกับรถยนต์ ถูกจัดให้เป็นสากลทั่วโลก โดยแบ่งออกเป็น 2 ประเภทหลัก คือ ประกันรถยนต์แบบบังคับ และ แบบสมัครใจ โดยมีความแตกต่างกัน

### **ประกันรถยนต์ภาคบังคับ (Compulsory Motor Insurance)**

คนไทยรู้จักกันในชื่อย่อคือ ประกันภัย พ.ร.บ. โดยที่รถยนต์ทุกคันจะต้องทำประกันนี้ โดยเป็นแบบบังคับ ตามพระราชบัญญัติคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ พ.ศ. 2535 โดยประกันภัยตัวนี้จะให้ความคุ้มครองพื้นฐานและรับผิดชอบต่อความสูญเสีย ต่อชีวิต ร่างกาย ของผู้ประสบภัยจากรถยนต์ หากเกิดอุบัติเหตุขณะใช้ยานพาหนะ พ.ร.บ. ก็จะคุ้มครองในส่วนค่ารักษาพยาบาลทั้งคนขับ ผู้โดยสาร และคู่กรณี

สำหรับค่าใช้จ่ายของประกัน พ.รบ. ถูกแบ่งออกเป็น 12 ประเภทราคา สำหรับรถที่ขับเคลื่อนด้วยกำลังเครื่องยนต์ 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ลำดับ | ประเภทรถและขนาดเครื่องยนต์ | การใช้รถยนต์ |
| รหัส | ส่วนบุคคล 

(บาท/ปี) | รหัส | รับจ้าง/ให้เช่า/สาธารณะ

(บาท/ปี) |
|  |  |  |  |
| 1. | รถจักรยานยนต์ | 1.30 |  | 2.30  3.30 |  |
|  | 1.1 ไม่เกิน 75 ซี.ซี. |  | 150 |  | 150 |
|  | 1.2  เกิน 75 ซี.ซี.ไม่เกิน 125 ซี.ซี. |  | 300 |  | 350 |
|  | 1.3 เกิน 125 ซี.ซี. ไม่เกิน 150 ซี.ซี. |  | 400 |  | 400 |
|  | 1.4 เกิน 150 ซี.ซี. |  | 600 |  | 600 |
| 2. | รถสามล้อเครื่อง | 1.70 |  | 2.70  3.70 |  |
|  | 2.1 ในเขต กทม. |  | 720 |  | 1,440 |
|  | 2.2 นอกเขต กทม. |  | 400 |  | 400 |
| 3. | รถสกายแลป | 1.71 | 400 | 2.71  3.71 | 400 |
| 4. | รถยนต์นั่งไม่เกิน 7 คน | 1.10 | 600 | 2.10  3.10 | 1,900 |
| 5. | รถยนต์โดยสารเกิน 7 คน ขนาดที่นั่ง | 1.20 |  | 2.20  3.20 |  |
|  | 5.1 ไม่เกิน 15 ที่นั่ง |  | 1,100 |  | 2,320 |
|  | 5.2 เกิน 15 ที่นั่ง ไม่เกิน 20 ที่นั่ง |  | 2,050 |  | 3,480 |
|  | 5.3 เกิน 20 ที่นั่ง ไม่เกิน 40 ที่นั่ง |  | 3,200 |  | 6,660 |
|  | 5.4 เกิน 40 ที่นั่ง |  | 3,740 |  | 7,520 |
|  | รถยนต์โดยสารหมวด 4 |  |  |  |  |
|  | (วิ่งระหว่างอำเภอกับอำเภอในจังหวัด) |  |  |  |  |
|  | 5.5 ไม่เกิน 15 ที่นั่ง |  | - |  | 1,580 |
|  | 5.6 เกิน 15 ที่นั่ง ไม่เกิน 20 ที่นั่ง |  | - |  | 2,260 |
|  | 5.7 เกิน 20 ที่นั่ง ไม่เกิน 40 ที่นั่ง |  | - |  | 3,810 |
|  | 5.8 เกิน 40 ที่นั่ง |  | - |  | 4,630 |
| 6. | รถยนต์บรรทุก | 1.40 |  | 2.40  3.40 |  |
|  | 6.1 น้ำหนัก ไม่เกิน 3 ตัน |  | 900 |  | 1,760 |
|  | 6.2 น้ำหนัก เกิน 3 ตัน ไม่เกิน 6 ตัน |  | 1,220 |  | 1,830 |
|  | 6.3 น้ำหนัก เกิน 6 ตัน ไม่เกิน 12 ตัน |  | 1,310 |  | 1,980 |
|  | 6.4 น้ำหนัก เกิน 12 ตัน |  | 1,700 |  | 2,530 |
| 7. | รถยนต์บรรทุกน้ำมันเชื้อเพลิง แก๊ส หรือกรด | 1.42 |  | 2.42  3.42 |  |
|  | ขนานน้ำหนักรวม |  |  |  |  |
|  | 7.1 ไม่เกิน 12 ตัน |  | 1,680 |  | 1,980 |
|  | 7.2 เกิน 12 ตัน |  | 2,320 |  | 3,060 |
| 8. | หัวรถลากจูง | 1.50 | 2,370 | 2.50  3.50 | 3,160 |
| 9. | รถพ่วง | 1.60 | 600 | 2.60  3.60 |   600 |
| 10. | รถยนต์ป้ายแดง(การค้ารถยนต์) | 4.01 |  | 1,530 |  |
| 11. | รถยนต์ที่ใช้ในการเกษตร | 4.06 |  |     90 |  |
| 12. | รถยนต์ประเภทอื่นๆ | 4.07 |  |   770 |  |

และมีการแบ่งอีก 3 ประเภทสำหรับรถที่ขับเคลื่อนด้วยพลังงานไฟฟ้า

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ลำดับ | ประเภทรถและขนาดเครื่องยนต์ | การใช้รถยนต์ |
| รหัส | ส่วนบุคคล 

(บาท/ปี) | รหัส | รับจ้าง/ให้เช่า/สาธารณะ

(บาท/ปี) |
|  |  |  |  |
| 1. | รถจักรยานยนต์ | 1.30E | 300 | 2.30E  3.30E | 350 |
| 2. | รถสามล้อ | 1.70E | 500 | 2.70E  3.70E | 1,440 |
| 3. | รถยนต์นั่งไม่เกิน 7 คน | 1.10E | 600 | 2.10E  3.20E | 1,900 |

### **ประกันรถยนต์ภาคสมัครใจ (Voluntary Motor Insurance)**

เป็นการทำประกันระหว่าง ผู้เอาประกันภัย กับ ผู้รับประกันภัย หรือบริษัทประกัน โดยสามารถเลือกซื้อความคุ้มครองรูปแบบต่างๆได้โดยไม่มีการบังคับทางกฎหมาย โดยการรับผิดชอบต่อความเสียหายที่เกินจาก ประกันภัย พ.ร.บ. 

ในปี 2564 ประกันรถยนต์แบบสมัครใจ ถูกแบ่งออกเป็น 5 ประเภท หลัก

1. ประกันรถยนต์ ประเภท 1
2. ประกันรถยนต์ ประเภท 2
3. ประกันรถยนต์ ประเภท 3
4. ประกันรถยนต์ ประเภท 4 (กรมธรรม์คุ้มครองต่อทรัพย์สินบุคคลภายนอก)
5. ประกันรถยนต์ ประเภท 5 (ประกันรถยนต์คุ้มครองภัยเฉพาะ) มีอีกชื่อหนึ่งว่า 2 พลัส และ 3 พลัส

#### ประกันภัยรถยนต์ ประเภท 1

เป็นประกันภัยรถยนต์ที่มีเบี้ยราคาสูงที่สุด แต่ให้ความคุ้มครองมากที่สุดเมื่อเทียบกันกับประกันรถยนต์ภาคสมัครใจประเภทอื่นๆ เหมาะกับรถยนต์ป้ายแดงหรือมือใหม่ที่เพิ่งหัดขับรถยนต์ โดยมีความคุ้มครองหลัก 3 ประการ

* **ความรับผิดต่อบุคคลภายนอก** มีจำนวนเงินเอาประกันภัยไม่น้อยกว่า 500,000 บาท ต่อคน โดยชดใช้ค่าสินไหมทดแทนที่เกิดขึ้นกับ ชีวิต และ ร่างกาย ของบุคคลภายนอก แต่ไม่ได้รับผิดในด้านกฎหมาย ที่ผู้ขับขี่อาจเป็นผู้กระทำผิด แม้ไม่ใช่ผู้ขับขี่ที่มีชื่ออยู่ในกรมธรรม์ก็ตาม นอกจากนี้ ความรับผิดครอบคลุมถึง ความเสียหายต่อทรัพย์สินของผู้เอาประกันภัยและบุคคลภายนอก โดยค่าสินไหมจะไม่เกินจำนวนเงินเอาประกันที่ระบุไว้ในสัญญาหรือกรมธรรม์
* **ความรับผิดเมื่อรถยนต์สูญหาย น้ำท่วม หรือ ไฟไหม้** การรับผิดชอบของบริษัทประกัน ที่ผู้เอาประกัน ได้ทำประกันภัยรถยนต์ประเภท 1 ไว้ จะครอบคลุมถึงการสูญหายของรถยนต์ รวมถึงเครื่องตกแต่ง อุปกรณ์ตกแต่ง ตามมาตรฐาน รวมถึงอุปกรณ์ที่ตกแต่งทำเพิ่มขึ้นด้วย แต่การรับผิดชอบต่อการสูญหายนั้นไม่รวมถึงการกระทำผิดฐานฉ้อโกง เพิ่มเติมเกี่ยวกับรถยนต์ไฟไหม้ บริษัทประกันวินาศภัยจะชดใช้ ไม่ว่าจะเป็นการไหม้จากเหตุผลใดก็ตาม
* **ความเสียหายต่อรถยนต์** รวมถึงตัวรถยนต์ อุปกรณ์ ของตกแต่งรถ และ อุปกรณ์มาตรฐานที่ถูกติดตั้งมาจากโรงงาน หรือ ศูนย์จำหน่ายรถยนต์ อย่างไรก็ดี ของตกแต่งรถใหม่ที่เกิดขึ้น จะต้องมีการแจ้งบริษัทประกันให้ทราบก่อนจึงจะเป็นส่วนที่ทางบริษัทประกันรับผิดชอบค่าเสียหาย

โดยสรุปประกันรถยนต์ประเภท 1 คุ้มครองรถยนต์ของผู้เอาประกันภัย และ คู่กรณี โดยรับผิดชอบแม้ไม่มีคู่กรณี รวมถึงการประกันตัวในกรณีเกิดอุบัติเหตุ ซึ่งเป็นเหตุให้ถูกควบคุมตัวในคดี

#### ประกันภัยรถยนต์ ประเภท 2

ประกันภัยรถยนต์ประเภทนี้ มีราคาใกล้เคียงกันกับประเภท 1 โดยมีความแตกต่างกันหลักที่ความคุ้มครองความเสียหายที่เกิดกับตัวรถยนต์ คือบริษัทประกันจะไม่จ่ายค่าชดเชยหากไม่มีคู่กรณีที่เป็นยานพาหนะ เช่นการขับรถชนต้นไม้ เสาไฟฟ้า เป็นต้น ประกันภัยรถยนต์ประเภท 2 เหมาะกับผู้ที่มีความชำนาญในการขับขี่สูงและต้องการประหยัดเบี้ยประกันภัย

#### ประกันภัยรถนต์ ประเภท 3

มีราคาค่าเบี้ยประกันต่ำกว่า สองประเภทแรก ด้วยราคาที่ต่ำกว่าทำให้การคุ้มครองลดลง โดยจะไม่คุ้มครองรถยนต์ของผู้เอาประกันภัย แต่จะคุ้มครองเฉพาะบุคคลภายนอก และคู่กรณีเท่านั้น แต่สำหรับค่ารักษาพยาบาล รวมถึงค่าสินไหมในกรณีเสียชีวิตจะมีการคุ้มครองทั้งผู้เอาประกันภัยและบุคคลภายนอกตามปกติ

#### ประกันรถยนต์ ประเภท 4

เป็นประกันภัยรถยนต์ที่คุ้มครองต่อบุคคลภายนอกโดยเฉพาะ บริษัทประกันจะสามารถจ่ายค่าสินไหมทดแทนให้กับบุคคลภายนอกตามความเสียหายที่แท้จริง ไม่เกิน 100,000 บาท ต่อการเกิดอุบัติเหตุ หรือ ต่อครั้ง เหมาะสำหรับผู้ที่ไม่ได้มีการใช้รถยนต์อยู่เป็นประจำ

#### ประกันรถยนต์ประเภท 5

ถูกแบ่งออกเป็น 2 ลักษณะ ซึ่งครอบคลุมความเสียหายที่มีต่อร่างกาย ชีวิต และ อนามัยของบุคคลภายนอก หรือ รถยนต์ของคู่กรณี รวมถึงความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นกับรถยนต์ที่เอาประกัน และยังคุ้มครองต่อการสูญหายและไฟไหม้อีกด้วย

##### ประกันรถยนต์ประเภท 5 แบบประกัน 2 พลัส (2+)

คล้ายกันกับประกันภัยรถยนต์ ประเภท 2 โดยมีการเพิ่มความรับผิดต่อความเสียหายกับตัวรถที่เอาประกันภัยและที่ชนกับพาหนะทางบกเท่านั้น

##### ประกันรถยนต์ประเภท 5 แบบประกัน 3 พลัส (3+)

เช่นเดียวกันกับประกันแบบ 2 พลัส แต่ไม่คุ้มครองในกรณีไฟไหม้ และ สูญหาย

ตารางสรุปความคุ้มครองกรมธรรม์ประกันรถยนต์ภาคสมัครใจ
---------------------------------------------------

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| ประเภท/
ความคุ้มครอง | หมวดการความรับผิดต่อบุคคลภายนอก | หมวดการ
คุ้มครองรถยนต์
สูญหาย ไฟไหม้ | หมวดการคุ้มครอง
ความเสียหายต่อ
รถยนต์ |
| ความเสียหายต่อชีวิต
ร่างการ หรืออนามัย | ความเสียหายต่อ 
ทรัพย์สิน |
| ประเภท 1 | ✓ | ✓ | ✓ | ✓ |
| ประเภท 2 | ✓ | ✓ | ✓ |  |
| ประเภท 3 | ✓ | ✓ |  |  |
| ประเภท 4 | ✓ |  |  |  |
| ประเภท 2+ | ✓ | ✓ | ✓ | เฉพาะรถยนต์ |
| ประเภท 3+ | ✓ | ✓ |  | เฉพาะรถยนต์ |

อ้างอิง
-------

1. ↑  "การประกันภัยรถยนต์". *สำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย*.
2. ↑  "Road Traffic Act 1930". *www.legislation.gov.uk* (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2018-03-28.
3. ↑  "Germany's law on compulsory motor insurance marks its 75th anniversary" (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2018-03-28.[*ลิงก์เสีย*]
4. 1 2  "อัตราเบี้ยประกันภัย พ.ร.บ." *สำนักงานคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการประกอบธุรกิจประกันภัย*.
5. 1 2  TGIA. "การประกันภัยรถยนต์คืออะไร?". *www.tgia.org* (ภาษาอังกฤษ).