**สาขาวิชาพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมธิราช** (อังกฤษ : School of Nursing) เป็นหน่วยงานภายในของมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช ซึ่งเป็นมหาวิทยาลัยเปิดที่ใช้ระบบการศึกษาทางไกลแห่งเดียวในประเทศไทย สาขาวิชาในมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช มีฐานะเทียบเท่ากับคณะในมหาวิทยาลัยทั่วไป

ประวัติ
-------

สาขาวิชาพยาบาลศาสตร์ โดยเริ่มแรกได้รับการจัดตั้งเป็นหน่วยงานภายในของมหาวิทยาลัยเมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม พ.ศ. 2543 ถือเป็นสาขาวิชาที่ 12 ของมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช โดยพัฒนามาจากคณะทำงานหลักสูตรพยาบาลศาสตร์ของสาขาวิชาวิทยาศาสตร์สุขภาพ การจัดการศึกษาพยาบาลโดยใช้ระบบการสอนทางไกล ทั้งนี้สาขาวิชาดำเนินการจัดการศึกษาหลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต (ต่อเนื่อง 2 ปี) ตั้งแต่ปีการศึกษา 2527 โดยปีแรกเปิดรับเฉพาะผู้สำเร็จการศึกษาในระดับอนุปริญญาหรือเทียบเท่า ซึ่งเป็นพยาบาลวิชาชีพที่ได้รับใบประกอบวิชาชีพจากกองประกอบโรคศิลป์ กระทรวงสาธารณสุข มาแล้ว ต่อมาปีการศึกษา 2528 สาขาวิชาฯ ได้ปรับหลักสูตรเพื่อรองรับผู้เรียนที่สำเร็จการศึกษาระดับประกาศนียบัตรการพยาบาลและการผดุงครรภ์ชั้น 2 ซึ่งบรรจุเป็นพยาบาลระดับต้นหรือพยาบาลเทคนิค โดยขยายการเปิดรับครอบคลุมกลุ่มพยาบาลระดับต้นในปีดังกล่าวเป็นต้นมา ในระยะแรกนักศึกษาส่วนใหญ่เป็นบุคลากรสังกัดกระทรวงสาธารณสุข โดยปฏิบัติงานอยู่ในโรงพยาบาลระดับต่างๆ ทั้งส่วนกลางและส่วนภูมิภาค ต่อมาได้มีพยาบาลระดับต้นที่ทำงานอยู่ทั้งภาคเอกชน และภาครัฐ อาทิ สังกัดกรุงเทพมหานคร กระทรวงกลาโหม กระทรวงมหาดไทย เข้าศึกษากับมหาวิทยาลัยมาอย่างต่อเนื่อง

สาขาวิชาพยาบาลศาสตร์ได้ดำเนินการปรับปรุงหลักสูตรล่าสุด โดยทบวงมหาวิทยาลัยให้ความเห็นชอบเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2542 และเปิดสอนด้วยหลักสูตรปรับปรุงมาตั้งแต่ปีการศึกษา 2544 และได้ขยายโอกาสไปยังพยาบาลไทยในประเทศสหรัฐอเมริกาเข้าศึกษาต่อในหลักสูตรนี้ด้วย ปัจจุบันสาขาวิชาพยาบาลศาสตร์มีผู้สำเร็จการศึกษาจากหลักสูตรพยาบาลศาสตร์ รวมทั้งสิ้น 11,374 คน ซึ่งจำนวนนี้เป็นพยาบาลไทยที่ประกอบวิชาชีพการพยาบาลที่นครชิคาโก รัฐอิลลินอยส์ และเมืองลอสแอนเจลิส รัฐแคลิฟอร์เนีย รวม 10 คน (ข้อมูลผู้สำเร็จการศึกษาภาคการศึกษาที่ 2 ปีการศึกษา 2551)

เมื่อสภาการพยาบาลมีนโยบายในการเพิ่มการผลิตพยาบาลในระดับบัณฑิตศึกษา เพื่อรองรับการให้บริการทางสุขภาพทั้งในโรงพยาบาลและในชุมชน สาขาวิชาพยาบาลศาสตร์จึงได้เปิดสอนหลักสูตรพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต แขนงวิชาการบริหารการพยาบาล และเปิดรับนักศึกษารุ่นแรกในปีการศึกษา 2548 จนถึงปัจจุบันรวม 6 รุ่น กล่าวคือ รุ่นที่ 1 จำนวน 81 คน รุ่นที่ 2 จำนวน 88 คน รุ่นที่ 3 จำนวน 27 คน รุ่นที่ 4 จำนวน 55 คน รุ่นที่ 5 จำนวน 60 คน และรุ่นที่ 6 จำนวน 37 คน รวม 348 คนปัจจุบันมีผู้สำเร็จการศึกษาแล้ว 131 คน (ข้อมูล ณ วันที่ 7 มกราคม 2554) นอกจากนี้ สาขาวิชายังมีแผนการเปิดรับนักศึกษาแขนงวิชาการพยาบาลเวชปฏิบัติชุมชนในปีการศึกษา 2555

โดยสรุป สาขาวิชาพยาบาลศาสตร์ได้ดำเนินการจัดการเรียนการสอนในระบบการสอนทางไกล 2 หลักสูตร ได้แก่ หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต (ต่อเนื่อง 2 ปี ) และหลักสูตรพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต แขนงวิชาการบริหารการพยาบาล ซึ่งจากการติดตามผลหลักสูตรพยาบาลศาสตร์และพยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต ของสาขาวิชา พบว่า ผู้เรียนพึงพอใจและเป็นประโยชน์ต่อตัวบัณฑิต/มหาบัณฑิต และหัวหน้างาน รวมทั้งบังเกิดผลดีต่อการพัฒนาองค์การ สังคม และประเทศชาติ

#### ปณิธาน

> สาขาวิชาพยาบาลศาสตร์ยึดหลักการศึกษาตลอดชีวิต มุ่งพัฒนาสุขภาพและคุณภาพของประชาชน เพิ่มพูนวิทยฐานะแก่พยาบาล เพื่อสนองความต้องการของบุคคลและสังคม ด้วยการจัดระบบการเรียนการสอนทางไกล โดยใช้สื่อการสอนทางไปรษณีย์ วิทยุกระจายเสียง วิทยุโทรทัศน์ เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ และวิธีการอื่นที่ผู้เรียนสามารถศึกษาได้ด้วยตนเอง โดยไม่ต้องเข้าชั้นเรียนตามปกติ
> 
>

หลักสูตรที่เปิดสอน
------------------

สาขาวิชาพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมธิราช เปิดสอนหลักสูตรระดับปริญญาตรี และระดับบัณฑิตศึกษา โดยที่การจัดการเรียนการสอนในระดับปริญญาตรีเคยจะการเรียนการสอนแล้วปิดปรับปรุงหลักสูตรไประยะเวลาหนึ่ง และได้กลับมาเปิดการเรียนในระดับปริญญาตรีอีกครั้งในปีการศึกษา 2564 

| ระดับปริญญาตรี | ระดับปริญญาโท | ระดับปริญญาเอก |
| --- | --- | --- |
| **พยาบาลศาสตรบัณฑิต (พย.บ.)**  | **พยาบาลศาสตรมหาบัณฑิต (พย.ม)*** แขนงวิชาการบริหารการพยาบาล
* แขนงวิชาการพยาบาลเวชปฏิบัติชุมชน
 | - |
|

อ้างอิง
-------

1. ↑  "สำเนาที่เก็บถาวร". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2017-05-26. สืบค้นเมื่อ 2017-05-09.
2. ↑  หลักสูตรพยาบาลศาสตรบัณฑิต หลักสูตรใหม่ พ.ศ.2564 สืบค้นเมื่อวันที่ 4 สิงหาคม 2566
3. ↑   สาขาวิชาพยาบาลศาสตร์ หลักสูตรระดับปริญญาตรี ประจำปีการศึกษา 2566 สืบค้นเมื่อวันที่ 4 สิงหาคม 2566
4. ↑  "สำเนาที่เก็บถาวร". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2017-05-26. สืบค้นเมื่อ 2017-05-09.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* เว็บไซต์สาขาวิชาพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช เก็บถาวร 2017-05-26 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน

| * ด
* ค
* ก
มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช |
| --- |
| สาขาวิชา | นิติศาสตร์ · นิเทศศาสตร์ · มนุษยนิเวศศาสตร์ · รัฐศาสตร์ · วิทยาการจัดการ · วิทยาศาสตร์สุขภาพ · ศิลปศาสตร์ · ศึกษาศาสตร์ · เศรษฐศาสตร์ · เกษตรศาสตร์และสหกรณ์ · *วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี* · *พยาบาลศาสตร์* |  |
| โครงการเรียนล่วงหน้า | สัมฤทธิบัตร · สัมฤทธิบัตรบัณฑิต |
| ศูนย์วิทยพัฒนา | ลำปาง · สุโขทัย · นครสวรรค์ · อุดรธานี · อุบลราชธานี · นครนายก · เพชรบุรี · จันทบุรี · นครศรีธรรมราช · ยะลา |
| หมวดหมู่ • โครงการ • สถานีย่อย |

| * ด
* ค
* ก
รายชื่อโรงเรียนการพยาบาลในประเทศไทย ไทย |
| --- |
| สถาบันอุดมศึกษาของรัฐ | นเรศวร • นครพนม • นราธิวาสราชนครินทร์ • มหาสารคาม • สุโขทัยธรรมาธิราช • อุบลราชธานี |
| สถาบันอุดมศึกษาในกำกับของรัฐ | เกษตรศาสตร์ • การพยาบาลศรีสวรินทิรา • ขอนแก่น • จุฬาลงกรณ์ • จุฬาภรณ์ • เชียงใหม่ • แม่ฟ้าหลวง • นวมินทราธิราช • พะเยา • ทักษิณ • ธรรมศาสตร์ • บูรพา • มหิดล (พยาบาลศาสตร์ • แพทยศาสตร์รามาธิบดี • พยาบาลศาสตร์ นครสวรรค์ • พยาบาลศาสตร์ อำนาจเจริญ) • วลัยลักษณ์ • ศรีนครินทรวิโรฒ • สงขลานครินทร์ (พยาบาลศาสตร์ หาดใหญ่ • พยาบาลศาสตร์ ปัตตานี) • สุรนารี • วลัยลักษณ์ • สวนดุสิต |
| สถาบันอุดมศึกษาของรัฐกลุ่มมหาวิทยาลัยราชภัฎ | เชียงราย • สวนสุนันทา • ชัยภูมิ • นครปฐม • นครราชสีมา
 • ร้อยเอ็ด • เพชรบุรี • สุราษฎร์ธานี • อุบลราชธานี • อุดรธานี |
| สถาบันอุดมศึกษาของรัฐกลุ่มมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคล | ธัญบุรี |
| วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีในสังกัดคณะพยาบาลศาสตร์สถาบันพระบรมราชชนก | กรุงเทพ • ขอนแก่น • จักรีรัช • จังหวัดนนทบุรี • ชลบุรี • ชัยนาท • เชียงใหม่ • ตรัง • นครราชสีมา • นครลำปาง • นครศรีธรรมราช • นพรัตน์วชิระ • พระพุทธบาท • พะเยา • พุทธชินราช • ยะลา • ราชบุรี • สงขลา • สรรพสิทธิประสงค์ • สระบุรี • สวรรค์ประชารักษ์ นครสวรรค์ • สุพรรณบรี • สุราษฎร์ธานี • สุรินทร์ • อุดรธานี • อุตรดิตถ์ |
| วิทยาลัยพยาบาล ในสังกัดคณะพยาบาลศาสตร์สถาบันพระบรมราชชนก | พระจอมเกล้า จังหวัดเพชรบุรี • พระปกเกล้า จันทบุรี • ศรีมหาสารคาม |
| วิทยาลัยของรัฐ | พยาบาลกองทัพบก • พยาบาลกองทัพเรือ • พยาบาลตำรวจ • พยาบาลทหารอากาศ |
| สถาบันอุดมศึกษาเอกชน | กรุงเทพธนบุรี • เกษมบัณฑิต • คริสเตียน • เฉลิมกาญจนา • ชินวัตร • เชียงราย • นานาชาติเอเชีย-แปซิฟิก • ปทุมธานี • พายัพ • รังสิต • ราชธานี • ราชธานี (อุดรธานี) • วงษ์ชวลิตกุล • เวสเทิร์น (วัชรพล) • เวสเทิร์น (กาญจนบุรี) • เวสเทิร์น (บุรีรัมย์) • สยาม • หัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ • อีสเทิร์นเอเชีย • อัสสัมชัญ • เซนต์หลุยส์ • นานาชาติเซนต์เทเรซา • บัณฑิตเอเซีย |
| รายชื่อ • หมวดหมู่ • โครงการ • สถานีย่อย |