Musical staff  
  
Musical staff  
  
Musical staff  
  
Musical staff
**บรรทัดห้าเส้น** (อังกฤษอเมริกัน: staff; อังกฤษบริเตน: stave) คือกลุ่มของเส้นตรงตามแนวนอน 5 เส้น และอยู่ห่างเป็นระยะเท่ากันเป็นจำนวน 4 ช่อง ใช้สำหรับบันทึกตัวโน้ตตามระดับเสียง ซึ่งสามารถแสดงได้ด้วยความสูงต่ำของตัวโน้ตที่ปรากฏบนบรรทัดห้าเส้น การนับเริ่มต้นเส้นที่หนึ่งจากล่างสุด แล้วนับขึ้นมาตามลำดับจนถึงเส้นที่ห้า การนับช่องก็นับจากล่างขึ้นบนเช่นกัน ตัวโน้ตสามารถบันทึกให้คาบเกี่ยวกับเส้น หรือเขียนลงในช่องระหว่างเส้น เหนือหรือใต้บรรทัด ดังนั้นบรรทัดห้าเส้นจึงสามารถบันทึกระดับเสียงของตัวโน้ตได้ 11 ระดับ สำหรับเสียงที่สูงกว่าหรือต่ำกว่านี้ จะใช้เส้นน้อย (ledger line) เข้ามาช่วย

การที่จะบ่งบอกว่าตัวโน้ตที่บันทึกอยู่เป็นเสียงอะไร สามารถดูได้จากกุญแจประจำหลักที่กำกับอยู่ เช่นกุญแจซอลที่คาบอยู่บนเส้นที่สองโดยพื้นฐาน จะทำให้ทราบว่าโน้ตที่คาบอยู่บนเส้นที่สองเป็นเสียง ซอล หากไม่มีกุญแจประจำหลักบนบรรทัดห้าเส้น ก็จะไม่สามารถอ่านโน้ตได้ ปกติแล้วการอ่านโน้ตจะอ่านจากซ้ายไปขวา หมายความว่าตัวโน้ตที่อยู่ถัดจากตัวก่อนหน้าต้องเล่นทีหลัง และบรรทัดห้าเส้นมักจะแบ่งเป็นห้องเพลงด้วยเส้นกั้นห้อง เปรียบเหมือนกราฟของระดับเสียงเทียบกับเวลา

ด้านล่างนี้คือตำแหน่งของตัวโน้ต 11 ระดับเสียง ที่สามารถบันทึกบนบรรทัดห้าเส้น

บรรทัดรวมใหญ่
-------------

การบันทึกตัวโน้ตในสมัยก่อนใช้บรรทัด 11 เส้นและมี 10 ช่อง สำหรับเครื่องดนตรีบางชนิดมีช่วงของระดับเสียงที่กว้างมากเช่น เปียโน ออร์แกน ฮาร์ป และเพื่อไม่ให้เกิดความสับสนในการอ่านโน้ต ต่อมาจึงได้แยกออกเป็นสองชุด ชุดละห้าเส้น โดยละเส้นที่หกออกไป (เส้นกลาง) ชุดบนใส่กุญแจซอลคาบเส้นที่สอง (กุญแจเทรเบิล) ชุดล่างใส่กุญแจฟาคาบเส้นที่สี่ (กุญแจเบส) แล้วใช้วงเล็บปีกกาคร่อมไว้ที่ต้นบรรทัดเพื่อบ่งบอกว่าให้เล่นพร้อมกัน เส้นกั้นห้องก็จะยาวเชื่อมกัน รวมเรียกว่า **บรรทัดรวมใหญ่** (great/grand staff) สำหรับเสียงโดกลางบนบรรทัดรวมใหญ่ สามารถเขียนให้คาบเส้นน้อยใต้บรรทัดชุดบน หรือเหนือบรรทัดชุดล่าง

บรรทัด 11 เส้นบรรทัด 11 เส้น
บรรทัดรวมใหญ่ในปัจจุบันบรรทัดรวมใหญ่ในปัจจุบัน

อ้างอิง
-------


* นพพร ด่านสกุล. *ปฐมบททฤษฎีดนตรี*. กรุงเทพฯ : โอเดียนสโตร์, 2543. หน้า 28-32, 38-40. ISBN 974-277-766-7


| * ด
* ค
* ก
สัญกรณ์ดนตรี |
| --- |
| บรรทัดห้าเส้น | 
* 8va
* 15ma
* ห้องเพลง / เส้นกั้นห้อง
* กุญแจประจำหลัก
* กลับต้น (ดาคาโป)
* ย้อนจากเครื่องหมาย (ดาลเซกโน)
* เครื่องหมายตั้งบันไดเสียง
* เส้นน้อย
* โหมด
* โน้ตทางเลือก
* บันไดเสียง
* Rehearsal letter
* เครื่องหมายซ้ำ
* อัตราความเร็ว
* เครื่องหมายกำหนดจังหวะ
* การย้ายระดับเสียง
* เครื่องดนตรีย้ายระดับเสียง

 | Syncopation exampleSyncopation example |
| โน้ตดนตรี | 
* เครื่องหมายแปลงเสียง (แฟลต  **·**  เนเชอรัล  **·**  ชาร์ป)
* โน้ตสัญญาณ
* โน้ตประจุด
* โน้ตตกแต่ง
* ค่าของโน้ต (เส้นรวบ  **·**  หัวโน้ต  **·**  ก้านโน้ต)
* ระดับเสียง
* ตัวหยุด
* เงียบ
* Tuplet
* เสียงรัว (เทรโมโล)
* ขั้นคู่
* สัญกรณ์ระดับเสียงเฮ็ล์มฮ็อลทซ์
* สัญกรณ์อักษร
* สัญกรณ์ระดับเสียงเชิงวิทยาศาสตร์

 |
| การออกเสียง | 
* การเน้นเสียง
* Caesura
* Damping
* อัตราความดัง
* เครื่องหมายยืดจังหวะ
* การกำหนดนิ้ว
* เสียงต่อเนื่อง (เลกาโต)
* เน้น (มากาโต)
* โน้ตประดับ (โน้ตอิง  **·**  เสียงรูด  **·**  โน้ตตกแต่ง  **·**  โน้ตสะบัดกลับ  **·** โน้ตรูด  **·** โน้ตพรม)
* เสียงเกือบต่อเนื่อง
* เครื่องหมายเชื่อมเสียง (สเลอร์)
* เสียงสั้นมาก (สตักกัตติสสิโม)
* เสียงสั้น (สตักกัตโต)
* โน้ตหน่วงเน้น (เทนูโต)
* เครื่องหมายโยงเสียง
* การประลิ้น

 |
| ทางเลือก | 
* ดนตรีอักษรเบรลล์
* คอร์ดชาร์ต
* แผนภาพคอร์ด
* Eye music
* เบสเลขกำกับ
* สัญกรณ์กราฟฟิก
* แผ่นโน้ตเพลง
* ระบบตัวเลขแนชวิลล์
* สัญกรณ์ดนตรีตัวเลข
* Klavarskribo
* แท็ปเลเจอร์
* Parsons code
* สัญกรณ์เครื่องกระทบ
* สัญกรณ์ดนตรีอย่างง่าย

 |
| หัวข้อที่เกี่ยวข้อง | 
* Mensural notation
* ขาตั้งแผ่นโน้ตเพลง
* ระดับเสียงสมบูรณ์
* การอ่านโน้ตแรกเห็น
* การถอดเพลง

 |