ส่วนหัวของนกกระเรียนมงกุฎแดง
**นกกระเรียนมงกุฎแดง** หรือ **นกกระเรียนญี่ปุ่น** หรือ **นกกระเรียนแมนจูเรีย** (อังกฤษ: Red-crowned crane; ชื่อวิทยาศาสตร์: *Grus japonensis*)

ลักษณะ
------

เป็นนกกระเรียนขนาดใหญ่ที่หายากเป็นอันดับ 2 ของโลกในบรรดานกกระเรียนทุกชนิด ในภูมิภาคเอเชียตะวันออก นกชนิดนี้ถือเป็นสัญลักษณ์แห่งโชคลาภและความซื่อสัตย์ มีความสูงถึง 55 นิ้ว ทำให้ไม่ตกเป็นเหยื่อของนักล่าได้ง่าย เมื่ออยู่ในถิ่นอาศัยธรรมชาติตามหนองบึง จะพบเห็นตัวได้ง่ายและเด่นชัด เมื่อโตเต็มวัย ขนทั้งตัวจะเป็นสีขาวหิมะ ด้านบนส่วนหัวจะเป็นผิวหนังสีแดง ผิวหนังส่วนนี้จะเป็นสีแดงสว่างขึ้นเวลาโกรธหรือตื่นเต้น เพศผู้มีน้ำหนักประมาณ 15 กิโลกรัม จัดว่าเป็นนกกระเรียนที่มีน้ำหนักมากที่สุด

ในฤดูใบไม้ผลิและฤดูร้อน นกกระเรียนมงกุฎแดงจะอาศัยอยู่ในไซบีเรีย ช่วงนี้ไข่ที่วางไว้จะฟักออกมาเป็นตัว ปกติแล้วนกกระเรียนมงกุฎแดงนี้จะวางไข่ 2 ฟอง และมักจะเหลือรอดจนฟักเป็นตัวได้เพียงฟองเดียว และเป็นนกที่จับคู่เพียงคู่เดียวตลอดชีวิต เป็นนกที่มีอายุยืนได้ถึง 50-60 ปี  เมื่อถึงฤดูใบไม้ร่วง จะอพยพเป็นฝูงลงใต้สู่เกาหลี, จีน และประเทศอื่น ๆ ในภูมิภาคเอเชียตะวันออก เพื่อหาถิ่นอาศัยในระหว่างฤดูหนาว แต่มีนกกระเรียนฝูงหนึ่งที่จะอาศัยอยู่ในเกาะฮกไกโด ประเทศญี่ปุ่น ตลอดทั้งปี

นกกระเรียนมงกุฎแดงกินสัตว์เลื้อยคลานขนาดเล็ก, สัตว์น้ำไม่มีกระดูกสันหลัง, แมลง และพืชที่มีอยู่ในหนองบึงเป็นอาหาร ถิ่นอาศัยอาจมีทั้งหนอง, บึง, ริมฝั่งแม่น้ำ, ทุ่งนา หรือที่ใดก็ตามที่มีแหล่งน้ำและอาหาร เมื่อกินอาหารอิ่มแล้ว อาจจะเกี้ยวพากันด้วยการเต้นระบำอันเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว

จำนวนประชากร
------------

นกกระเรียนชนิดนี้มีจำนวนประชากรในธรรมชาติเพียง 1,700-2,000 ตัว จึงถือว่าเป็นนกชนิดหนึ่งที่อยู่ในภาวะถูกคุกคาม สถานเพาะเลี้ยงนกในเมืองพิตส์เบิร์ก รัฐเพนซิลเวเนีย ได้ริเริ่มโครงการรับบริจาคไข่ของนกกระเรียนชนิดนี้จากสวนสัตว์ในสหรัฐอเมริกา เพื่อนำไปฟักและเพาะเลี้ยงในเขตอนุรักษ์ธรรมชาติ คินกันสกี ในรัสเซีย แล้วปล่อยกลับคืนสู่ธรรมชาติ ในระหว่างปี ค.ศ. 1995-2005 โครงการนี้ได้รับบริจาคไข่แล้วจำนวน 150 ฟอง

ตำนานและความเชื่อ
-----------------

ในญี่ปุ่น นกกระเรียนมงกุฎแดงมีชื่อในภาษาญี่ปุ่นว่า *丹頂* (*Tancho*) เชื่อกันว่ามีอายุขัยยาวนานถึง 1,000 ปี โดยชาวญี่ปุ่นเชื่อว่าการมาถึงของนกกระเรียนมงกุฎแดงจะนำมาซึ่งความภักดีและโชคลาภ ในช่วงฤดูหนาวจะมีผู้คนออกไปยังทุ่งน้ำแข็งที่เป็นที่อพยพเพื่อนำปลาไปให้เป็นอาหาร โดยถือว่าเป็นนกที่ชาวญี่ปุ่นให้ความเมตตาและเคารพสูงสุด โดยในปี ค.ศ. 1952 มีจำนวนนกกระเรียนมงกุฏแดงเพียง 33 ตัว เท่านั้น และได้ขยายพันธุ์เป็น 1,200 ตัว ในปัจจุบัน

ในจีน นกกระเรียนมงกุฎแดงมักปรากฏอยู่ในตำนานเทพนิยาย ปกติแล้วมักปรากฏคู่กับเทพหรือเหล่าเซียนผู้เป็นอมตะ มีชื่อในภาษาจีนว่า *丹顶鹤* (*Dāndǐnghè*) ซึ่งแปลว่า "นกกระเรียนนางฟ้า"

อ้างอิง
-------

1. ↑  BirdLife International (2008). *Grus japonensis*. In: IUCN 2008. IUCN Red List of Threatened Species. Downloaded on 1 April 2009.
2. ↑  "Welcome to Cyber Crane". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2011-07-22. สืบค้นเมื่อ 2010-06-28.
3. 1 2 3  *เอเชียและออสเตรเลีย*, "มองโลกอัศจรรย์ผ่านนภากาศ". สารคดีทางไทยพีบีเอส: ศุกร์ที่ 7 กันยายน 2555

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
***Grus japonensis***

* BirdLife Species Factsheet.
* International Crane Foundation Red-crowned Crane page เก็บถาวร 2005-11-20 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Three White Cranes, Two Flyways, One World เก็บถาวร 2008-10-16 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน An educational website that links schools along the eastern Whooping Crane flyway in the USA with schools along the eastern flyways of the Siberian and Red-crowned Cranes in Russia and China.
* Japanese Crane (*Grus japonensis*) from *Cranes of the World* (1983) by Paul Johnsgard

| * ด
* ค
* ก
สปีชีส์ของนกกระเรียนตามสกุล |
| --- |
| อาณาจักร Animalia **·**  ไฟลัม Chordata **·**  ชั้น Aves **·**  อันดับ Gruiformes **·**  วงศ์ Gruidae |
| Gruinae(นกกระเรียนทั่วไป) | 

|  |  |
| --- | --- |
| *Grus* | นกกระเรียนยุโรป (*G. grus*) **·**  นกกระเรียนเนินทราย (*G. canadensis*) **·**  นกกระเรียนกู่ (*G. americana*) **·**  นกกระเรียนไทย (*G. antigone*) **·**  นกกระเรียนออสเตรเลีย (*G. rubicunda*) **·**  นกกระเรียนไซบีเรีย (*G. leucogeranus*) **·**  นกกระเรียนคอขาว (*G. vipio*) **·**  นกกระเรียนหมวกขาว (*G. monacha*) **·**  นกกระเรียนคอดำ (*G. nigricollis*) **·**  นกกระเรียนมงกุฎแดง (*G. japonensis*) |
| *Anthropoides* | นกกระเรียนฟ้า (*A. paradisea*) **·**  นกกระเรียนเล็ก (*A. virgo*) |
| *Bugeranus* | นกกระเรียนเหนียงคอยาว (*B. carunculatus*) |

 |
| Balearicinae(นกกระเรียนหัวมงกุฎ) | 

|  |  |
| --- | --- |
| *Balearica* | นกกระเรียนมงกุฎดำ (*B. pavonina*) **·**  นกกระเรียนมงกุฎเทา (*B. regulorum*) |

 |
| **หมวดหมู่** |