**ปี่ใน** เป็นปี่ที่มีขนาดใหญ่และมีเสียงต่ำ ในบรรดาเครื่องเป่าที่มีลิ้นตระกูลปี่ใน ลักษณะเป็นปี่ท่อนเดียว ลำปี่ที่ทำหน้าที่เป็นตัวขยายเสียงเรียกว่า"เลา" เป็นเครื่องเป่าที่มีลิ้น ผสมอยู่ในวงปี่พาทย์มาแต่โบราณ ที่เรียกว่า "ปี่ใน "ก็เพราะว่า ปี่ชนิดนี้ เทียบเสียงตรงกับระดับเสียงที่เรียกว่า "เสียงใน "ซึ่งเป็นระดับเสียงที่วงปี่พาทย์ไม้แข็ง บรรเลงเป็นพื้นฐาน ปี่ในใช้บรรเลงในวงปี่พาทย์เครี่องห้า วงปี่พาทย์เครื่องคู่ วงปี่พาทย์เครื่องใหญ่ และได้ใช้ประกอบการแสดงละครใน

ลักษณะของปี่ใน
--------------

เลาปี่ทำมาจากไม้ เช่น ไม้พยุง อีกา มีความยาวประมาณ 42 เซนติเมตร ความกว้างประมาณ 888888888888888888888888 เซนติเมตร มีลักษณะหัวบานท้ายและป่องตรงกลาง เจาะรูกลางตลอดเลา ด้านบนมีรูเล็กใช้เสียบลิ้นปี่ ด้านล่างรูจะใหญ่ บริเวณเลาปี่ที่ป่องตรงกลางจะเจาะรู 6 รู ลิ้นปี่ทำจากใบตาลนำมาตัดซ้อนกัน 4 ชั้น ตัดผูกกับท่อทองเหลืองเล็กๆ เรียกว่า"กำพวด" ตัวเลาทำด้วยไม้ชิงชัน หรือไม้พยุง กลึงให้ป่องกลาง และบานปลายทั้งสองข้าง ตัวเลาปี่นอกจากจะทำด้วยไม้ แล้วยังพบปี่ซึ่งทำด้วยหิน เป็นของเก่าแต่โบราณ 

ภายในเจาะ เป็นรูกลวงตลอดหัวท้ายมีรูสำหรับเปิดปิดนิ้ว 6 รู โดยให้ 4 รูบนเรียงลำดับเท่ากันเว้นห่างพอควร อีก 2 รูอยู่ระหว่างช่องตอนกลางของแต่ละรู ตอนท้ายของเลาปี่จะมีวัสดุกลมแบน ทำด้วยยาง หรือไม้มาเสริม โดยเฉพาะตอนบน สำหรับสอดใส่ลิ้นปี่ เรียกว่า "ทวนบน "ส่วนตอนล่างจะใช้ตะกั่วมาต่อสำหรับลดเลื่อนเสียงเรียกว่า "ทวนล่าง "ลิ้นปี่ประกอบด้วย กำพวด ทำด้วยโลหะ ลักษณะกลมเล็ก เรียว ภายในโปร่งข้างหนึ่งเล็ก ข้างหนึ่งใหญ่ ใบตาล ใช้ใบตาลแก่และแกร่งตัดซ้อน เป็น 4 ชั้น หรือ 4 กรีบ ผูกรัดด้วยเชือกในลักษณะเงื่อน" ตะกรุดเบ็ด "ให้ติดกับกำพวดทางด้านเล็กส่วน ทางด้านใหญ่จะถักหรือเคียนด้วยเส้นเล็กๆ มีขนาดพอดีกับรูปี่ด้านบน (รูเป่า) เพื่อสอดใส่ลิ้นปี่ให้แน่น

วิธีการเล่น
-----------

จากหลักการเป่าปี่ดังกล่าว ก่อให้เกิดวิธีเป่าและเสียงปี่ที่เป็นพื้นฐานดังนี้

* เสียงตือ คือเสียงเร
* เสียงฮอ คือเสียงเร (เสียงเดียวกับ เสียงที่ 1 แต่นิ้วต่างกัน)
* เสียงแฮ คือเสียงมี
* เสียงฮือฮอๆ คือเสียงซอล-มี
* เสียงตอ คือเสียงลา
* เสียงแต คือเสียงที
* เสียงอือ คือเสียงเรบน (แหบ)
* เสียงอื๊อ คือเสียงมีบน (แหบ)
* เสียงอือ คือเสียงเรบน (แหบ)เหมือนกับ เลข 7
* เสียงตอ คือเสียงลา (เหมือนกับหมายเลข 5)
* เสียงตือ คือเสียงซอล (แต่เป็นเสียงบน ที่ใช้บังคับนิ้วเช่นเดียวกับตือ-เรแต่ใช้ลมดันต่างกัน)
* เสียงแต่ คือเสียงฟา
* เสียงตือ คือเสียงซอล (เหมือนหมายเลข 11)
* เสียงตอล็อก คือเสียงลา (แต่ต่างกันเนื่องจากการบังคับลิ้นปี่)

| * ด
* ค
* ก
เครื่องดนตรีไทย |
| --- |
| เครื่องดีด | 
* จะเข้
* กระจับปี่
* ซึง
* พิณเพียะ
* ไหซอง

 |
| เครื่องสี | 
* ซอด้วง
* ซออู้
* ซอสามสาย
* สะล้อ
* ซอกันตรึม
* รือบับ

 |
| เครื่องตี | 

|  |  |
| --- | --- |
| เครื่องไม้ | 
* ระนาดเอก
* ระนาดทุ้ม
* กรับ
* โปงลาง
* ขิม

 |
| เครื่องโลหะ | 
* ระนาดเอกเหล็ก
* ระนาดทุ้มเหล็ก
* ฆ้องวงใหญ่
* ฆ้องวงเล็ก
* ฆ้องมอญ
* ฆ้องโหม่ง
* ฉิ่ง
* ฉาบ
* ฆ้องคู่
* ฆ้องราว
* ฆ้องระเบ็ง

 |
| เครื่องหนัง | 
* กลองแขก
* กลองมลายู
* ตะโพน
* ตะโพนมอญ
* เปิงมาง
* กลองทัด
* กลองยาว
* กลองสองหน้า
* โทน
* รำมะนา
* กลองสะบัดชัย
* กลองชาตรี
* กลองตะโพน
* กลองมังคละ
* กลองมโหระทึก

 |

 |
| เครื่องเป่า | 

|  |  |
| --- | --- |
| มีลิ้น | 
* ปี่นอก
* ปี่กลาง
* ปี่ใน
* ปี่ชวา
* ปี่มอญ
* ปี่ไฉน
* ปี่กาหลอ
* แคน
* ปี่จุม
* ปี่อ้อ
* ปี่แน
* ปี่ภูไท

 |
| ไม่มีลิ้น | 
* ขลุ่ยหลิบ
* ขลุ่ยล้านนา
* ขลุ่ยเพียงออ
* ขลุ่ยอู้
* ขลุ่ยกรวด
* ขลุ่ยนก
* โหวด
* เรไร

 |

 |
| เครื่องดนตรีอื่น ๆ | 
* อังกะลุง
* ระนาดแก้ว
* บัณเฑาะว์

 |
| แบ่งตามภาค | 

|  |  |
| --- | --- |
| ภาคเหนือ | 
* สะล้อ (ทะล้อ)
* สะล้อน่าน (สะล้อก๊อบ)
* ซึง
* ปินน่าน (พิณน่าน)
* ขลุ่ยล้านนา
* ปี่
* ปี่แน
* ปี่จุม
* พิณเปี๊ยะ (พิณเพียะ)
* กลองเต่งถิ้ง
* ตะหลดปด (มะหลดปด)
* กลองตึ่งโนง
* กลองสะบัดชัย

 |
| ภาคอีสาน | 
* หืน
* แคน
* ปี่ภูไท
* โหวด
* พิณ
* โปงลาง
* จะเข้กระบือ
* กระจับปี่
* ซอกันตรึม
* กลองกันตรึม
* ปี่ไสล
* กรับคู่

 |
| ภาคกลาง | 
* ซอสามสาย
* ซอด้วง
* ซออู้
* จะเข้
* ขลุ่ย
* ปี่
* ระนาดเอก
* ระนาดทุ้ม
* ฆ้องวงใหญ่
* ฆ้องวงเล็ก
* โทน
* รำมะนา
* กลองแขก
* กลองสองหน้า

 |
| ภาคใต้ | 
* ทับ
* กลองโนรา
* โหม่ง
* ปี่
* กรับพวง (แตระพวง)

 |

 |