ธนูคอมโพสิทสมัยใหม่
**ธนูและลูกธนู** (อังกฤษ: Bow and arrow) จัดเป็นอาวุธระยะไกล ที่ได้รับการจารึกไว้ในประวัติศาสตร์ว่าเป็นวิวัฒนาการที่สำคัญในเกือบทุกวัฒนธรรมโบราณ โดยการยิงธนูถือเป็นศาสตร์และศิลป์อย่างหนึ่งที่ผู้ใช้ต้องใช้เวลาฝึกฝนเป็นระยะเวลานาน ปัจจุบันธนูได้ถูกพัฒนามาเพื่อใช้ในการล่าสัตว์ และเพื่อใช้ในการกีฬาเท่านั้น

หลักการทำงานของธนู
------------------

ธนูเป็นอุปกรณ์ที่ใช้คุณสมบัติการยืดหยุ่นของวัสดุ ซึ่งอาศัยหลักการพุ่งออกไปแบบโปรเจ็กไทล์และหลักอากาศพลศาสตร์ของลูกธนู เมื่อสายธนูได้ถูกง้าง และปล่อยออกมา จะทำให้เกิดการถ่ายเทพลังงานจลน์ของวัสดุที่เกร็งเกิดเป็นแรงผลักลูกธนู

ประวัติ
-------

ธนูไม่ได้เป็นอาวุธระยะไกลชนิดแรกที่มนุษย์ประดิษฐ์ขึ้น มันได้ถูกพัฒนาขึ้นมาจากหนังสติ๊กและหอกพุ่งแหลน ธนูเป็นสิ่งที่มนุษย์ประดิษฐ์ขึ้นมาเพื่อใช้ในการล่าสัตว์และป้องกันตัวตั้งแต่ยุคดึกดำบรรพ์ โดยเป็นอุปกรณ์ที่สำคัญต่อการดำรงชีพและการทหารของมนุษย์ในยุคโบราณ มีหลักฐานค้นพบหัวของลูกธนูโบราณที่ยังสภาพดีอยู่ประมาณ 64,000 ปีในถ้ำซิบูดูทวีปแอฟริกาใต้ และมีการค้นพบหินเหล็กไฟ (flint) ที่ถูกพันด้ามไว้ด้วยเอ็น ปีกลูกธนู (Fletching) ถูกทำด้วยขนนกติดกาวและผูกติดกับลำธนูตั้งแต่ช่วงยุคหินกลาง หรือประมาณ 16,000 ปีก่อนคริสตกาล 

ธนูที่เก่าแก่ที่สุดที่ยังคงสภาพดีอยู่ คือ ธนูที่ทำด้วยต้นเอล์มจากเมืองโฮล์มการ์ด (elm Holmegaard bow) ประเทศเดนมาร์ก ซึ่งคาดว่ากำเนิดในช่วง 9,000 ปีก่อนคริสตกาล ธนูชนิดนี้เป็นคันธนูไม้ที่มีประสิทธิภาพสูงที่ปัจจุบันยังคงผลิตตามรูปแบบสไตล์เมืองโฮล์มการ์ดอยู่

โครงสร้าง
---------

### ส่วนประกอบของธนู

องค์ประกอบพื้นฐานของธนูจะประกอบด้วยปีกธนูที่มีความยืดหยุ่น 

#### ส่วนประกอบของธนูรีเคิร์ฟแบบสมัยใหม่

|  |  |
| --- | --- |
|  | **อุปกรณ์หลัก*** คันธนู (Riser)
* ปีกธนู (Limb) เป็นส่วนที่เพิ่มแรงดีดของลูกธนู
* สายธนู (Bow string)
* ที่จับ (Grip)
* ช่องมองเป้า (Sight window) ธนูสมัยใหม่จะทำช่องโค้งเพื่อให้สามารถเล็งเป้าได้
* ที่พักลูกธนู (Arrow rest) ฐานพักลูกธนูขณะง้างสาย
* น็อก (Nock) เป็นที่ยึดลูกธนูขณะเล็งเป้า และเป็นจุดกระแทกปลายลูกธนูเมื่อเกิดแรงดีด
* ร่องพาดสายธนู (Center string serving) เป็นจุดสำหรับพาดนิ้วและง้างสายธนู
* ปลายปีกธนู (Bow Tip) มีผลต่อการสะบัดและความแม่นยำในการยิง
* ที่คล้องสายธนู (String nock)

**ศูนย์เล็ง (Sight)*** แท่งปรับศูนย์เล็ง (Sight bar with scale) ใช้สำหรับปรับระยะเล็งตามหลักโปรเจ็กไทล์
* หมุดเล็งเป้า (Sight pin & aperture) เพื่อเพิ่มความแม่นยำ
* จุดยึดศูนย์เล็ง (Sight block) เพื่อไม่ให้ศูนย์เล็งเขยื่อนเมื่อปรับระยะแล้ว

**อุปกรณ์เสริม*** คลิกเกอร์ (Clicker) ที่วัดระยะปลายลูกธนูเพื่อกำหนดระยะความแม่นยำในการดึงลูกธนูซึ่งนักกีฬาแต่ละคนจะมีการคำนวณความยาวของก้านลูกธนูที่เหมาะสำหรับตัวเอง
* ศูนย์ถ่วง (Stabilizer thread) เพื่อช่วยให้สามารถจับคันธนูได้นิ่งขึ้น
 |

#### ส่วนประกอบของธนูแบบดั้งเดิม

|  |  |
| --- | --- |
| ส่วนประกอบของธนูแบบดั้งเดิม | * คันธนู
* ปีกธนู
* สายธนู
 |

### ประเภทของธนู

#### ธนูแบบดั้งเดิม

**ธนูประดิษฐ์** (Self Bow) เป็นธนูประดิษฐ์ในยุคแรกเริ่ม มีโครงสร้างไม่ซับซ้อน และมีขนาดเล็กสะดวกในการพกพาในพื้นที่จำกัดอย่างเช่น การล่าสัตว์ในป่า

**ธนูยาว** (Long Bow) เป็นธนูที่พัฒนาเพื่อใช้ในทางการทหาร โดยลักษณะของธนูส่วนปีกจะมีความยาวมากกว่าธนูสั้น เพื่อเพิ่มแรงส่งของลูกธนูให้ไกลขึ้น และเพิ่มอำนาจการทำลายล้างเพิ่มขึ้น ประเภทของธนูยาวจะแบ่งตามวัฒนธรรมต่างๆ เช่น ธนูยาวอังกฤษ, ธนูยุมิ (ธนูยาวญี่ปุ่น)

**ธนูคอมโพสิท** (Composite Bow) เป็นธนูที่มีส่วนประกอบของคันธนูหลายชิ้นส่วนมาประกอบเข้าด้วยกัน ธนูเตอร์กิส, ธนูสมัยราชวงศ์หมิง และ ธนูมองโกล

ทั้งนี้ธนูแบบดั้งเดิมยังมีแบบพิเศษอื่น ๆ อีกเช่น ธนูกักกุง (Gak Gung) ของเกาหลีที่ทำจากเขาควาย และธนูถักสายแอ่น (Cable-backed bow) ของชนเผ่าเอสกิโม

#### ธนูสมัยใหม่

**ธนูปีกโค้งกลับ** (Recurve Bow) เป็นธนูสมัยใหม่ที่รูปทรงใกล้เคียงกับธนูยาวโดยมีเคล็ดลับที่ส่วนปลายปีกของธนูจะมีรูปทรงโค้งกลับเพื่อทำให้เกิดความแม่นยำในการยิงเพิ่มขึ้น และธนูสมัยใหม่จะมีอุปกรณ์เสริมต่างๆเพื่อเพิ่มความแม่นยำในการยิง

**ธนูทดกำลัง** (Compound Bow) เป็นธนูที่มีการพัฒนาด้วยหลักกลศาสตร์สมัยใหม่โดยการใช้รอกทดกำลัง

### ลูกธนู

ดูบทความหลักที่: ลูกธนู
โครงสร้างของลูกธนู
ส่วนประกอบหลักของลูกธนูคือก้านธนู (Shaft) หัวลูกธนู (Arrow head) อยู่ตรงส่วนหน้าของลูกธนู ปีกธนูและน็อก อยู่ตรงส่วนท้ายของลูกธนู ปัจจุบันก้านธนูมักทำจากเส้นใยคาร์บอนแทนวัสดุไม้แบบดั้งเดิมเพราะให้ความตรง, น้ำหนัก และความทนทานดีกว่า ความยาวของลูกธนูแบบดั้งเดิมจะขึ้นอยู่กับประเภทของธนูในแต่ละวัฒนธรรม ความยาวของลูกธนูสมัยใหม่จะมีความยาวประมาณ 22 - 30นิ้ว

ดูเพิ่ม
-------

* การยิงธนู (Archery)
* หน้าไม้ (Crossbows) อาวุธที่พัฒนามาจากธนู

อ้างอิง
-------

* สมาคมกีฬายิงธนูแห่งประเทศไทย
* ชมรม Thailand Outdoor Archery(TOAC) เก็บถาวร 2012-05-12 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Archerythai: Guide Article เก็บถาวร 2012-03-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* BBC: Guide to Archery