**สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (หมอชิต)** หรือ **สถานีขนส่งหมอชิตเก่า** ในอดีตเป็นสถานีขนส่งที่ใช้รับส่งผู้โดยสารจากภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือและภาคกลาง และสำนักงานใหญ่ของบริษัท ขนส่ง จำกัด บนเนื้อที่ของกรมธนารักษ์จำนวน 63 ไร่ เปิดทำการเมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2503 แต่ปัจจุบันได้ปิดทำการและมีการก่อสร้างใหม่เป็นศูนย์ซ่อมบำรุงและศูนย์ควบคุมระบบรถไฟฟ้าของโครงการรถไฟฟ้าบีทีเอส และเป็นที่ตั้งของสำนักงานใหญ่ของบริษัท ระบบขนส่งมวลชนกรุงเทพ จำกัด (มหาชน)

ประวัติ
-------

เดิมพื้นที่สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (หมอชิต) เป็นพื้นที่ของนายชิต นภาศัพท์ ชาวบางพระ จังหวัดชลบุรี โดยอดีตพื้นที่ดังกล่าวเป็นตลาดนัดที่ชาวสวนนำผลไม้มาขาย จนมักเรียกว่า "ตลาดนัดหมอชิต" รวมถึงยังมีความเกี่ยวข้องกับซอยนภาศัพท์ ถนนสุขุมวิท ที่เป็นพักนิสิตจุฬาฯ และหาดวอนนภา จ.ชลบุรี จากชื่อของภรรยาหมอชิต คือ นางวอน นภาศัพท์ เนติโพธิ์ โดยนายชิด นภาศัพท์ หรือหมอชิตเคยทำงานเป็นเสมืยนที่ห้างเต็กเฮงหยู (ปัจจุบันคือ โอสถสภา) ก่อนที่จะไปทำงานที่ห้างเพ็ญภาค (ตราพญานาค ในปัจจุบัน) เมื่อแต่งงาน ได้คิดมาเปิดร้านขายยาเองที่หน้าวัดมหรรพาราม โดยเป็นเครื่องหมายตรามังกร ต่อมาย้ายไปอยู่ที่หน้าเสาชิงช้า และปากคลองตลาด เป็นที่รู้จักของชาวบ้านในนามห้างขายยาตรามังกร หลังจากนั้นหมอชิตได้คิดปรุงยานัตถุ์เป็นผลสำเร็จ โดยอาศัยตำราโบราณจากบรรพบุรุษจนเป็นที่นิยม มีตัวแทนที่ต่างจังหวัดหลายแห่ง กิจการได้ขยับขยายไปตั้งโรงงานปรุงยาที่บ้านถนนเพชรบุรี และปัจจุบันได้เปลี่ยนมาดำเนินการในรูปบริษัท ยานัตถุ์หมอชิต 

สถานีขนส่งหมอชิตเปิดให้บริการเมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2503 พร้อมกันกับอีก 2 สถานี โดยสถานีขนส่งหมอชิตให้บริการในสามเส้นทางคือ สายเหนือ สายตะวันออกเฉียงเหนือ และสายตะวันออก ส่วนสถานีขนส่งเอกมัยให้บริการสายตะวันออกเลียบชายฝั่งทะเล และสถานีขนส่งสายใต้ให้บริการสำหรับสายใต้

ลักษณะของสถานีตามปีที่เปิดใช้
-----------------------------

ในปี พ.ศ. 2503 เปิดสถานีเดินรถสายเหนือเป็นอาคารไม้ชั้นเดียว

ในปี พ.ศ. 2510 ก่อสร้างอาคารสำนักงานใหญ่ พร้อมชานชาลาสถานีรถธรรมดาสายตะวันออกเฉียงเหนือ

ในปี พ.ศ. 2524 เปิดใช้อาคารสถานีรถปรับอากาศ สถานีรถธรรมดาสายเหนือ

ในปี พ.ศ. 2541 ย้ายสถานีรถโดยสารทั้งหมดจากตลาดหมอชิตสู่สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (จตุจักร)ในปัจจุบัน เนื่องจากกรมธนารักษ์ ได้อนุมัติการใช้พื้นที่สำหรับการก่อสร้างศูนย์ซ่อมบำรุงรถไฟฟ้าบีทีเอส

สภาพในปัจจุบัน
--------------

ในปัจจุบัน สถานีขนส่งแห่งนี้ไม่เหลือร่องรอยอาคารและตัวสถานีให้เห็นแล้ว แต่ยังมีกำแพงของสถานีขนส่งที่คงอยู่ พื้นที่ส่วนหนึ่งใช้เป็นที่จอดรถสำหรับผู้ที่มาใช้บริการรถไฟฟ้าบีทีเอสสถานีหมอชิต และรถไฟฟ้ามหานครสถานีสวนจตุจักร และอีกส่วนหนึ่งเป็นศูนย์ซ่อมบำรุงใหญ่หมอชิต ของรถไฟฟ้าบีทีเอสด้วย

อย่างไรก็ตาม เมื่อวันที่ 2 มิถุนายน พ.ศ. 2560 ที่ประชุมโครงการก่อสร้างสถานีกลางบางซื่อได้มีมติให้ บริษัท ขนส่ง จำกัด ย้าย สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (จตุจักร) กลับสู่ที่ตั้งเดิม  โดยให้สร้างต่อไปจากชั้นดาดฟ้าของศูนย์ซ่อมบำรุงใหญ่หมอชิต และให้สร้างสะพานลอยเข้าสู่สถานีกลางบางซื่อเพื่อให้รถสามารถเข้ามารับผู้โดยสารที่สถานีกลางได้ ทั้งนี้สาเหตุมาจากที่การรถไฟแห่งประเทศไทยมีความจำเป็นต้องใช้พื้นที่ในการก่อสร้างสถานีกลางบางซื่อเพิ่มเติม ซึ่งแต่เดิม บริษัท ขนส่ง จำกัด มีแผนย้ายสถานีขนส่งไปยังที่ตั้งใหม่ในพื้นที่ของ บริษัท เซ็นทรัลพัฒนา จำกัด (มหาชน) แต่เนื่องมาจากปัญหาที่บริเวณดังกล่าวยังไม่มีการปรับสีผังเมืองที่อนุญาตให้ก่อสร้างพื้นที่ค้าปลีกได้ ที่ประชุมจึงมีมติหาทางออกร่วมกันก่อนได้ข้อสรุปว่าให้ย้ายกลับไปยังที่ตั้งเดิม

อ้างอิง
-------

1. ↑  "ประวัติ บริษัท ขนส่ง จำกัด". *mot.go.th*. กระทรวงคมนาคม. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2019-10-17. สืบค้นเมื่อ 2019-10-28.
2. ↑  สุดารา สุจฉายา (8 มิถุนายน 2559). "หมอชิต หมอมี หมอเหล็ง". *lek-prapai.org*. มูลนิธิ เล็ก-ประไพ วิริยะพันธุ์. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2020-07-11. สืบค้นเมื่อ 28 ตุลาคม 2562. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|access-date=` (help)
3. ↑  "โฆษณาโบราณ ตอน ยานัตถุ์หมอชิต พ.ศ. 2470". *โลกหุ่น*. 6 กรกฎาคม 2557.
4. ↑  "จุดกำเนิดเครือข่ายการเดินทางด้วยรถโดยสารประจำทาง และสถานีขนส่งในกรุงเทพฯ". *www.silpa-mag.com*.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
5. ↑  ครบรอบวันสถาปนา บขส.30 ปี (บริษัท ขนส่ง จำกัด), ฝ่ายประชาสัมพันธ์ บริษัท ขนส่ง จำกัด, บริษัท ขนส่ง จำกัด, 2502, หน้า 81
6. ↑  ครบรอบวันสถาปนา บขส.59 ปี (บริษัท ขนส่ง จำกัด), ฝ่ายประชาสัมพันธ์ บริษัท ขนส่ง จำกัด, บริษัท ขนส่ง จำกัด, 2532
7. ↑  ครบรอบวันสถาปนา บขส.51 ปี (บริษัท ขนส่ง จำกัด), ฝ่ายประชาสัมพันธ์ บริษัท ขนส่ง จำกัด, บริษัท ขนส่ง จำกัด, 2524
8. ↑   "สรุปแล้ว ย้าย บขส.หมอชิตกลับที่เดิม "คมนาคม"พร้อมติดตั้งบริการไฮเทค เลียนแบบสถานีโตเกียวญี่ปุ่น". เศรษฐกิจ. *มติชนออนไลน์*. 3 มิถุนายน 2560.

| * ด
* ค
* ก
สถานีขนส่งหลักในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล |
| --- |
| ทางบก | 
* สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (จตุจักร) (หมอชิต 2)
* สถานีขนส่งผู้โดยสารรังสิต
* สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (ถนนบรมราชชนนี) (สายใต้ใหม่ ตลิ่งชัน)
* สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (เอกมัย)

 |
| ทางน้ำ | 
* ท่าเรือกรุงเทพ (คลองเตย)

 |
| ระบบราง | 
* สถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์ (บางซื่อ)
* สถานีกรุงเทพ (หัวลำโพง)
* สถานีธนบุรี
* สถานีวงเวียนใหญ่

 |
| ทางอากาศ | 
* ท่าอากาศยานดอนเมือง
* ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ

 |
| 

---

 | 

---

 |
| สถานีขนส่งในอดีต | 
* สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (ไฟฉาย) (สายใต้เก่า ไฟฉาย)
* สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (ปิ่นเกล้า) (สายใต้ ปิ่นเกล้า)
* ด่านขนอนบางกอก
* สถานีรถไฟธนบุรี (เดิม)
* สนามบินสระปทุม
* ราชตฤณมัยสมาคมแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ (สนามม้านางเลิ้ง)
* สถานีรถไฟปากคลองสาน

 |
| โครงการในอนาคต | 
* สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (บางนา) (แบงค็อก มอลล์)
* สถานีขนส่งผู้โดยสารกรุงเทพ (หมอชิต)

 |
| ผู้ให้บริการ/ควบคุม | 
* บริษัท ขนส่ง จำกัด
* บริษัท สิริโปรเจ็ค คอนสทรัคชั่น จำกัด
* การท่าเรือแห่งประเทศไทย
* การรถไฟแห่งประเทศไทย
* บริษัท ท่าอากาศยานไทย จำกัด (มหาชน)
* บริษัท ขนส่งน้ำมันทางท่อ จำกัด
* บริษัท ท่อส่งปิโตรเลียมไทย จำกัด

 |
| ส่วนราชการ | 
* กระทรวงคมนาคม
* สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร
* กรมการขนส่งทางบก
* กรมการขนส่งทางราง
* กรมเจ้าท่า
* กรมท่าอากาศยาน

 |