สุริยุปราคาเต็มดวงเมื่อวันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2567
**สุริยุปราคา** หรือ **สุริยคราส** (อังกฤษ: Solar eclipse) เป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติ เกิดขึ้นเมื่อดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ และโลก โคจรมาเรียงอยู่ในแนวเดียวกันโดยมีดวงจันทร์อยู่ตรงกลาง เกิดขึ้นเฉพาะในวันที่ดวงจันทร์มีดิถีตรงกับจันทร์ดับ เมื่อสังเกตจากพื้นโลกจะเห็นดวงจันทร์เคลื่อนเข้ามาบดบังดวงอาทิตย์ โดยอาจบังมิดหมดทั้งดวงหรือบางส่วนก็ได้ ในแต่ละปีสามารถเกิดสุริยุปราคาบนโลกได้อย่างน้อย 2 ครั้ง สูงสุดไม่เกิน 5 ครั้ง ในจำนวนนี้อาจไม่มีสุริยุปราคาเต็มดวงเลยแม้แต่ครั้งเดียว หรืออย่างมากไม่เกิน 2 ครั้ง โอกาสที่จะได้เห็นสุริยุปราคาเต็มดวงสำหรับสถานที่ใดสถานที่หนึ่งบนพื้นโลกนั้นค่อนข้างยาก เนื่องจากสุริยุปราคาเต็มดวงแต่ละครั้งจะเกิดในบริเวณแคบ ๆ ภายในแถบที่เงามืดของดวงจันทร์พาดผ่านเท่านั้น

สุริยุปราคาเต็มดวงเป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติที่สวยงาม น่าตื่นเต้น และสร้างความประทับใจแก่คนที่ได้ชม ผู้คนจำนวนมากต่างพากันเดินทางไปยังดินแดนอันห่างไกลเพื่อคอยเฝ้าสังเกตปรากฏการณ์นี้ สุริยุปราคาเต็มดวงเมื่อ พ.ศ. 2542 ที่เห็นได้ในทวีปยุโรป ทำให้สาธารณชนหันมาสนใจสุริยุปราคาเพิ่มขึ้นมาก สังเกตได้จากจำนวนประชาชนที่เดินทางไปเฝ้าสังเกตสุริยุปราคาวงแหวนใน พ.ศ. 2548 และสุริยุปราคาเต็มดวงใน พ.ศ. 2549 สุริยุปราคาครั้งที่ผ่านมาเมื่อเร็ว ๆ นี้ คือสุริยุปราคาวงแหวนเมื่อวันที่ 26 มกราคม พ.ศ. 2552 สุริยุปราคาเต็มดวงเมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม พ.ศ. 2552 และสุริยุปราคาบางส่วนเมื่อวันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ. 2562

ชนิดของสุริยุปราคา
------------------

ดวงจันทร์ผ่านหน้าดวงอาทิตย์ สังเกตจากยาน STEREO-B เมื่อวันที่ 25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2550 ที่ระยะ 4 เท่าของระยะระหว่างโลกกับดวงจันทร์
สุริยุปราคามี 4 ชนิด ได้แก่

* **สุริยุปราคาเต็มดวง (total eclipse)**: ดวงจันทร์บังดวงอาทิตย์หมดทั้งดวง
* **สุริยุปราคาบางส่วน (partial eclipse)** : มีเพียงบางส่วนของดวงอาทิตย์เท่านั้นที่ถูกบัง
* **สุริยุปราคาวงแหวน (annular eclipse)** : ดวงอาทิตย์มีลักษณะเป็นวงแหวน เกิดเมื่อดวงจันทร์อยู่ในตำแหน่งที่ห่างไกลจากโลก ดวงจันทร์จึงปรากฏเล็กกว่าดวงอาทิตย์
* **สุริยุปราคาผสม (hybrid eclipse)** : ความโค้งของโลกทำให้สุริยุปราคาคราวเดียวกันกลายเป็นแบบผสมได้ คือ บางส่วนของแนวคราสเห็นสุริยุปราคาเต็มดวง ที่เหลือเห็นสุริยุปราคาวงแหวน บริเวณที่เห็นสุริยุปราคาเต็มดวงเป็นส่วนที่อยู่ใกล้ดวงจันทร์มากกว่า

สุริยุปราคาจัดเป็นอุปราคาประเภทหนึ่ง เกิดขึ้นเฉพาะในวันที่ดวงจันทร์มีดิถีตรงกับจันทร์ดับ

การที่ขนาดของดวงอาทิตย์กับดวงจันทร์เกือบจะเท่ากันถือเป็นเหตุบังเอิญ ดวงอาทิตย์มีระยะห่างเฉลี่ยจากโลกไกลกว่าดวงจันทร์ประมาณ 400 เท่า

แล้วเส้นผ่านศูนย์กลางของดวงอาทิตย์ก็ใหญ่กว่าเส้นผ่านศูนย์กลางของดวงจันทร์ประมาณ 400 เท่า ตัวเลขทั้งสองนี้ซึ่งไม่ต่างกันมาก ทำให้ดวงอาทิตย์กับดวงจันทร์มีขนาดใกล้เคียงกันเมื่อมองจากโลก คือปรากฏด้วยขนาดเชิงมุมราว 0.5 องศา

วงโคจรของดวงจันทร์รอบโลกเป็นวงรีเช่นเดียวกันกับวงโคจรของโลกรอบดวงอาทิตย์ ขนาดปรากฏของดวงอาทิตย์กับดวงจันทร์จึงไม่คงที่ อัตราส่วนระหว่างขนาดปรากฏของดวงจันทร์ต่อดวงอาทิตย์ขณะเกิดคราส เป็นสิ่งที่บ่งบอกได้ว่าสุริยุปราคาอาจเป็นชนิดใด ถ้าคราสเกิดขึ้นระหว่างที่ดวงจันทร์อยู่บริเวณจุดใกล้โลกที่สุด (perigee) อาจทำให้เป็นสุริยุปราคาเต็มดวง เพราะดวงจันทร์จะมีขนาดปรากฏใหญ่มากพอที่จะบดบังผิวสว่างของดวงอาทิตย์ที่เรียกว่าโฟโตสเฟียร์ (Photosphere) ได้ทั้งหมด ตัวเลขอัตราส่วนนี้จึงมากกว่า 1 แต่ในทางกลับกัน หากเกิดคราสขณะที่ดวงจันทร์อยู่บริเวณจุดไกลโลกที่สุด (apogee) คราสครั้งนั้นอาจเป็นสุริยุปราคาวงแหวน เพราะดวงจันทร์จะมีขนาดปรากฏเล็กกว่าดวงอาทิตย์ อัตราส่วนนี้จึงมีค่าน้อยกว่า 1 สุริยุปราคาวงแหวนเกิดได้บ่อยกว่าสุริยุปราคาเต็มดวง เพราะโดยเฉลี่ยแล้วดวงจันทร์อยู่ห่างจากโลกมากเกินกว่าจะบดบังดวงอาทิตย์ได้ทั้งหมด

การพยากรณ์สุริยุปราคา
---------------------

### รูปแบบ

แผนภาพแสดงการเกิดสุริยุปราคา (ภาพไม่เป็นไปตามมาตราส่วน)
แผนภาพทางขวาแสดงให้เห็นการเรียงตัวกันของดวงอาทิตย์ ดวงจันทร์ และโลก ระหว่างการเกิดสุริยุปราคา บริเวณสีเทาเข้มใต้ดวงจันทร์คือเขตเงามืด ซึ่งดวงอาทิตย์จะถูกดวงจันทร์บดบังไปทั้งดวง บริเวณเล็ก ๆ ที่เงามืดทาบกับผิวโลกคือจุดที่สามารถมองเห็นสุริยุปราคาเต็มดวงได้ บริเวณสีเทาอ่อนที่กว้างกว่าคือเขตเงามัว ซึ่งจะสังเกตเห็นสุริยุปราคาบางส่วน

ระนาบวงโคจรของดวงจันทร์เอียงทำมุมประมาณ 5 องศา กับระนาบวงโคจรโลกรอบดวงอาทิตย์ ด้วยเหตุนี้ ในเวลาที่ดวงจันทร์โคจรมาที่ตำแหน่งจันทร์ดับ ส่วนใหญ่มันจะผ่านไปทางด้านเหนือหรือด้านใต้ของดวงอาทิตย์โดยเงาของดวงจันทร์ไม่สัมผัสผิวโลก จึงไม่เกิดสุริยุปราคา สุริยุปราคาจะเกิดขึ้นก็ต่อเมื่อจันทร์ดับเกิดในช่วงที่ดวงจันทร์เคลื่อนมาอยู่บริเวณใกล้จุดตัดของระนาบวงโคจรทั้งสอง

วงโคจรของดวงจันทร์เป็นรูปวงรี ทำให้ระยะห่างระหว่างดวงจันทร์กับโลกแปรผันได้ประมาณ 6 เปอร์เซ็นต์จากค่าเฉลี่ย เพราะฉะนั้น ขนาดปรากฏของดวงจันทร์จึงแปรผันไปตามระยะห่างซึ่งส่งผลต่อการเกิดสุริยุปราคา ขนาดเฉลี่ยของดวงจันทร์เมื่อมองจากโลกมีขนาดเล็กกว่าดวงอาทิตย์เล็กน้อย ทำให้สุริยุปราคาส่วนใหญ่เป็นแบบวงแหวน แต่หากในวันที่เกิดสุริยุปราคานั้น ดวงจันทร์โคจรมาอยู่บริเวณจุดใกล้โลกที่สุด ก็จะเกิดสุริยุปราคาเต็มดวง ส่วนวงโคจรของโลกก็เป็นวงรีเช่นกัน ระยะห่างระหว่างดวงอาทิตย์กับโลกก็แปรผันไปในรอบปี แต่ส่งผลไม่มากนักต่อการเกิดสุริยุปราคา

ดวงจันทร์โคจรรอบโลกใช้เวลาประมาณ 27.3 วัน เมื่อเทียบกับกรอบอ้างอิงคงที่ เรียกว่าเดือนดาราคติ (sidereal month) แต่โลกก็โคจรรอบดวงอาทิตย์ในทิศทางเดียวกัน ทำให้ระยะเวลาจากจันทร์เพ็ญถึงจันทร์เพ็ญอีกครั้งหนึ่งกินเวลานานกว่านั้น คือ ประมาณ 29.6 วัน เรียกว่า เดือนจันทรคติ (lunar month) หรือเดือนดิถี (synodic month)

การนับเวลาที่ดวงจันทร์โคจรผ่านจุดโหนดขึ้น (ascending node) ซึ่งเป็นจุดที่ดวงจันทร์เคลื่อนที่จากใต้ระนาบสุริยวิถีขึ้นไปทางเหนือครบหนึ่งรอบก็เป็นการนับเดือนอีกวิธีหนึ่งเช่นกัน เดือน
แบบนี้สั้นกว่าแบบแรกเล็กน้อย เนื่องจากจุดโหนดเคลื่อนที่ถอยหลังโดยเกิดจากอิทธิพลแรงโน้มถ่วงของดวงอาทิตย์ด้วยคาบ 18.6 ปี เรียกเดือนแบบนี้ว่า เดือนราหู (draconic month)

เดือนอีกแบบหนึ่งนับจากที่ดวงจันทร์โคจรผ่านจุดใกล้โลกที่สุด 2 ครั้งติดกัน เรียกว่า เดือนจุดใกล้ (anomalistic month) มีค่าไม่เท่ากับเดือนดาราคติ เนื่องจากวงโคจรของดวงจันทร์ส่ายไปโดยรอบด้วยคาบประมาณ 9 ปี

### ความถี่

แสงอาทิตย์ที่ลอดผ่านช่องว่างระหว่างใบไม้ลงไปตกบนพื้นขณะเกิดสุริยุปราคาบางส่วน
วงโคจรของดวงจันทร์ตัดกับสุริยวิถี 2 จุด ซึ่งห่างกัน 180 องศา ดังนั้น ดวงจันทร์ในวันจันทร์ดับจะอยู่บริเวณจุดนี้ปีละ 2 ช่วง ห่างกัน 6 เดือน ทำให้เกิดสุริยุปราคาอย่างน้อยปีละ 2 ครั้ง บางครั้งเกิดจันทร์ดับ 2 ครั้งติดกันใกล้ ๆ กับจุดโหนด ส่งผลให้บางปีสามารถเกิดสุริยุปราคาได้มากถึง 5 ครั้ง อย่างไรก็ตาม เงามืดของดวงจันทร์มักจะทอดเลยออกไปทางเหนือหรือใต้ของโลกโดยไม่สัมผัสผิวโลก จึงเกิดเป็นสุริยุปราคาบางส่วนเท่านั้น นอกจากนี้ เงามืดอาจสัมผัสผิวโลกในที่ห่างไกลบริเวณใกล้ขั้วโลกอย่างอาร์กติก และทวีปแอนตาร์กติกา ซึ่งยากต่อการเดินทางไปสังเกตการณ์

### ระยะเวลา

สุริยุปราคาเต็มดวงจะเกิดในเวลาสั้น ๆ เนื่องจากดวงจันทร์โคจรรอบโลกอย่างรวดเร็ว ในขณะที่โลกก็โคจรไปรอบดวงอาทิตย์ด้วยเช่นกัน ทำให้เงามืดที่ตกบริเวณโลกเคลื่อนที่อย่างรวดเร็วจากตะวันตกไปตะวันออกในระยะเวลาสั้น ๆ

หากสุริยุปราคาเกิดขึ้นเมื่อดวงจันทร์โคจรอยู่ใกล้ตำแหน่ง perigee มาก ๆ จะทำให้สุริยุปราคาเต็มดวงสามารถสังเกตได้ในบริเวณกว้าง ประมาณ 250 กิโลเมตร และเวลาในการเกิดนั้นอาจนานประมาณ 7 นาที

สุริยุปราคาบางส่วน ซึ่งเกิดจากเงามัวของดวงจันทร์นั้นสามารถเกิดได้ในบริเวณกว้างกว่าสุริยุปราคาเต็มดวงมาก

สุริยุปราคาในประวัติศาสตร์
--------------------------

บันทึกในประวัติศาสตร์เล่าถึงสงครามกับปรากฏการณ์อุปราคาที่เลื่องลือที่สุด คือ เมื่อครั้งเกิดสุริยุปราคาเต็มดวง วันที่ 28 พฤษภาคม ก่อน พ.ศ. 41 ปี ท้องฟ้าสว่างไสวในตอนกลางวันกลายเป็นกลางคืนไปชั่วขณะหนึ่ง เป็นเหตุให้สงครามเปอร์เซียที่นานยืดเยื้อถึง 6 ปี ระหว่างชาวลิเดียกับชาวเมเดสยุติลงได้ด้วยการเจรจาสันติภาพ และผูกสัมพันธ์ด้วยการแต่งงานกัน 2 คู่ ทั้งนี้ด้วยความยำเกรงในอำนาจสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่แสดงอิทธิฤทธิ์ในบัดดล ในครั้งนั้นเธลีส (Thales) นักดาราศาสตร์และนักปรัชญาชาวกรีกได้ทำนายการเกิดสุริยุปราคาไว้ก่อนแล้ว แต่ทั้งสองชนชาติอาจไม่รู้ถึงการทำนายนั้น

พระเจ้าหลุยส์ จักรพรรดิผู้ยิ่งใหญ่แห่งดินแดนยุโรปครั้งนั้น ถึงกับพิศวงงงงวยกับปรากฏการณ์ฟากฟ้าที่ดวงอาทิตย์มืดหมดดวงนานถึง 5 นาที ในวันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 1383 แล้วพระองค์ก็สิ้นพระชนม์ เล่ากันว่าคงเป็นเพราะความตกใจ หลังจากนั้นเกิดศึกแย่งชิงบัลลังก์ยาวนานถึง 3 ปี มายุติลงด้วยสนธิสัญญาแวร์เดิง (Treaty of Verdun) ซึ่งแบ่งยุโรปออกเป็นดินแดน 3 ประเทศ ที่รู้จักกันทุกวันนี้คือ ฝรั่งเศส เยอรมัน และอิตาลี

การสังเกตสุริยุปราคา
--------------------

ภาพจำลองแสดงการเคลื่อนที่ของเงาดวงจันทร์ขณะเกิดสุริยุปราคาเมื่อวันที่ 22 กรกฎาคม พ.ศ. 2552 เห็นได้ในเอเชียและมหาสมุทรแปซิฟิก ตรงกลางคือเงามืด ที่ใหญ่กว่าคือเงามัว
การมองดวงอาทิตย์ด้วยตาเปล่าไม่ว่าจะมองในเวลาใดก็ตามส่งผลเสียต่อดวงตา แม้แต่มองดวงอาทิตย์ขณะเกิดสุริยุปราคา แต่สุริยุปราคาก็เป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติที่น่าสนใจและศึกษาอย่างมาก การใช้อุปกรณ์ช่วยในการมอง เช่นกล้องสองตาหรือกล้องโทรทรรศน์ ก็ยิ่งทำให้เป็นอันตรายมากยิ่งขึ้นไปอีก

ดังนั้นการดูดวงอาทิตย์จึงต้องอาศัยอุปกรณ์ช่วยกรองรังสีบางชนิดที่จะเข้าสู่ดวงตา การใช้แว่นกันแดดในการมองเป็นวิธีการที่ไม่ถูกต้อง เพราะไม่สามารถป้องกันสิ่งที่เป็นอันตราย รวมทั้งรังสีอินฟราเรดที่มองไม่เห็นซึ่งจะเป็นอันตรายต่อเรตินาได้ การสังเกตจำเป็นต้องใช้อุปกรณ์ที่ทำมาโดยเฉพาะ จึงจะสามารถมองดูดวงอาทิตย์ได้ตรง ๆ

การสังเกตที่ปลอดภัยมากที่สุด คือการฉายแสงจากดวงอาทิตย์ผ่านอุปกรณ์อื่น เช่น กล้องสองตา หรือกล้องโทรทรรศน์ แล้วใช้กระดาษสีขาวมารองรับแสงนั้น จากนั้นมองภาพจากกระดาษที่รับแสง แต่การทำเช่นนี้ต้องมั่นใจว่าไม่มีใครมองผ่านอุปกรณ์นั้นโดยตรง ไม่เช่นนั้นจะทำอันตรายต่อดวงตาของคนนั้นอย่างมาก โดยเฉพาะถ้ามีเด็กอยู่บริเวณนั้นต้องได้รับการดูแลเป็นพิเศษ

อย่างไรก็ตาม สามารถดูดวงอาทิตย์ด้วยตาเปล่าโดยตรงได้เฉพาะในช่วงที่เกิดสุริยุปราคาเต็มดวงเท่านั้น นอกจากจะไม่เป็นอันตรายแล้ว สุริยุปราคาเต็มดวงยังสวยงามอีกด้วย ขณะเกิดสุริยุปราคาเต็มดวงจะเห็นบรรยากาศชั้นโคโรนาแผ่ไปรอบดวงอาทิตย์ บางครั้งอาจเห็นโครโมสเฟียร์ (chromosphere) และเปลวสุริยะ (prominence) ที่พุ่งออกมาจากขอบดวงอาทิตย์ ซึ่งปกติจะไม่สามารถมองเห็นได้ แต่ควรหยุดดูดวงอาทิตย์ก่อนที่จะสิ้นสุดสุริยุปราคาเต็มดวงเล็กน้อย

### ประโยชน์ของการสังเกตสุริยุปราคา

นักดาราศาสตร์ใช้การเกิดสุริยุปราคาเต็มดวงในการสังเกตบรรยากาศชั้นโคโรนาของดวงอาทิตย์ ซึ่งตามปกติจะถูกแสงที่สว่างจ้าของบรรยากาศชั้นโฟโตสเฟียร์กลบจนไม่สามารถมองเห็นได้

สุริยุปราคามีระยะเวลา หรือวงรอบของการเกิดที่แน่นอน ทำให้สามารถทำนายการเกิดสุริยุปราคาครั้งต่อไปได้โดยการคำนวณอย่างง่าย ๆ จากความเร็วในการเคลื่อนที่ไปรอบดวงอาทิตย์ เปรียบเทียบตำแหน่งกับการที่ดวงจันทร์หมุนรอบโลก

สุริยุปราคาในประเทศไทย
----------------------

**จากบันทึกในประวัติศาสตร์**

อาณาจักรอยุธยา
มีบันทึกการสังเกตสุริยุปราคาในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช ในตอนสายของวันที่ 30 เมษายน พ.ศ. 2231 เป็นสุริยุปราคาเต็มดวงที่แนวคราสมืดไม่ได้พาดผ่านสยามประเทศ จึงสังเกตเห็นเป็นชนิดบางส่วน

กรุงรัตนโกสินทร์

* ครั้งที่ 1 เกิดสุริยุปราคาเต็มดวง 18 สิงหาคม พ.ศ. 2411 ตรงตามเวลาที่พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงคำนวณไว้ ที่ตำบลหว้ากอ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ เป็นสุริยุปราคาเต็มดวงครั้งแรกในประวัติศาสตร์ของไทย
* ครั้งที่ 2 เกิดสุริยุปราคาเต็มดวงเมื่อวันที่ 6 เมษายน พ.ศ. 2418 โดยเป็นสุริยุปราคาเต็มดวงครั้งแรกที่เห็นได้ในกรุงเทพมหานครนับตั้งแต่สถาปนากรุงรัตนโกสินทร์เป็นต้นมา โดยกินหมดดวงเวลา 14:31:29 น.–14:35:21 น. ตามเวลามาตรฐานประเทศไทยในปัจจุบัน แต่เส้นกึ่งกลางคราสไม่ผ่านกรุงเทพฯ
* ครั้งที่ 3 เกิดสุริยุปราคาเต็มดวงวันที่ 9 พฤษภาคม พ.ศ. 2472 เห็นได้ที่จังหวัดสตูล สงขลา ยะลา ปัตตานี นราธิวาส โดยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จไปทอดพระเนตรที่จังหวัดปัตตานี โดยมีคณะนักดาราศาสตร์จากต่างประเทศขนอุปกรณ์มาศึกษาสุริยุปราคาด้วย แต่หลังจากนั้นก็มีการประดิษฐ์เครื่องมือศึกษาดวงอาทิตย์ได้โดยไม่ต้องพึ่งสุริยุปราคาอีก
* ครั้งที่ 4 เกิดสุริยุปราคาเต็มดวง ในหลายจังหวัด เมื่อวันที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2498 นับเป็นสุริยุปราคาเต็มดวงครั้งที่สองที่เห็นได้ในกรุงเทพฯ
* ครั้งที่ 5 เกิดสุริยุปราคาเต็มดวง ในเขต 11 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดตาก จังหวัดกำแพงเพชร จังหวัดอุทัยธานี จังหวัดนครสวรรค์ จังหวัดลพบุรี จังหวัดเพชรบูรณ์ จังหวัดนครราชสีมา จังหวัดบุรีรัมย์ จังหวัดสระแก้ว จังหวัดพิจิตร และ จังหวัดชัยภูมิ เมื่อวันที่ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2538

**การตรวจสอบด้วยคณิตกรณ์**

อาณาจักรอยุธยา ระหว่าง พ.ศ. 1893–2310 เวลาถึง 417 ปี ควรมีสุริยุปราคาครบทุกรูปแบบ ไม่ว่าแบบบางส่วน แบบวงแหวน แบบเต็มดวง และแบบผสม หลายครั้งแนวคราสก็พาดผ่านเข้ามาในเขตสยาม แต่หากเจาะจงเฉพาะเกาะเมืองกรุงศรีอยุธยา ความน่าจะเป็นที่จะได้เห็นสุริยุปราคาเต็มดวงพาดผ่าน มีอย่างน้อย 1–2 ครั้ง เพราะโดยเฉลี่ยทั่วโลกแล้ว จะใช้เวลาประมาณ 360 ปีถึงจะได้เห็นสุริยุปราคาเต็มดวงในจุดเดิมอีกครั้ง แต่จากการตรวจสอบด้วยคณิตกรณ์ มีสุริยุปราคาเต็มดวงที่แนวคราสพาดผ่านเกาะเมืองอยุธยาถึง 3 ครั้ง ซึ่งถือว่าสูงกว่าค่าเฉลี่ยทั่วโลก แต่กลับไม่มีในบันทึกประวัติศาสตร์เลยสักครั้ง 

* ครั้งที่ 1 วันที่ 21 กันยายน พ.ศ. 2111 แนวคราสกว้างครอบคลุมถึงบางกอก และยังเฉียดไปใกล้กับหงสาวดี
* ครั้งที่ 2 วันที่ 20 มีนาคม พ.ศ. 2186
* ครั้งที่ 3 วันที่ 3 มิถุนายน พ.ศ. 2285 ตอนเช้าตรู่

* ส่วนสุริยุปราคาเต็มดวง ที่จะเห็นในประเทศไทยครั้งต่อไป จะเกิดในวันที่ 11 เมษายน พ.ศ. 2613 ที่จังหวัดประจวบคีรีขันธ์

ดูเพิ่ม
-------

* สถานีย่อยระบบสุริยะ

* อุปราคา
* จันทรุปราคา
* ชั้นบรรยากาศของดวงอาทิตย์

อ้างอิง
-------

1. ↑  Littmann, Mark; Fred Espenak; Ken Willcox (2008). *Totality: Eclipses of the Sun*. Oxford University Press. pp. 18–19. ISBN 0199532095.
2. ↑  "Stereo Eclipse". NASA. 2007-03-12. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2010-04-01.
3. ↑  "Solar Eclipses". University of Tennessee. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-07-16.
4. ↑  P. Tiedt (2004-07-24). "Types of Solar Eclipse". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2006-09-03.
5. ↑  "Total Solar Eclipse of -584 May 28". NASA. 2018-01-29.
6. ↑  "Total Solar Eclipse of 840 May 05". NASA. 2018-01-29.
7. ↑  "Total Solar Eclipse of 1875 April 06". NASA. 2018-01-29.
8. ↑  "Total Solar Eclipse of 1929 May 09". NASA. 2018-01-29.
9. ↑  "Total Solar Eclipse of 1995 Oct 24". NASA. 2018-01-29.
10. ↑  "Total Solar Eclipse of 1568 September 21". NASA. 2018-01-29.
11. ↑  "Total Solar Eclipse of 1643 March 20". NASA. 2018-01-29.
12. ↑  "Total Solar Eclipse of 1742 June 03". NASA. 2018-01-29.

บรรณานุกรม
----------

* Jean Meeus, Hermann Mucke (1992). *Canon of Solar Eclipses -2003 to +2526* (2 ed.). Vienna: Astronomisches Büro. OCLC 16111493.
* Harrington, Philip S. (1997). *Eclipse! The What, Where, When, Why and How Guide to Watching Solar and Lunar Eclipses*. New York: John Wiley and Sons. ISBN 0-471-12795-7.
* Steel, Duncan (1999). *Eclipse: The celestial phenomenon which has changed the course of history*. London: Headline. ISBN 0-7472-7385-5.
* Mobberley, Martin (2007). *Total Solar Eclipses and How to Observe Them*. Astronomers' Observing Guides. New York: Springer. ISBN 978-0-387-69827-4.
* Fred Espenak (2015). *Thousand Year Canon of Solar Eclipses 1501 to 2500*. Portal AZ: Astropixels Publishing. ISBN 978-1-941983-02-7.
* Fred Espenak (2016). *21st Century Canon of Solar Eclipses*. Portal AZ: Astropixels Publishing. ISBN 978-1-941983-12-6.
* Joseph Needham (1959). *Science and Civilization in China*. Vol. 3. Cambridge University Press. ISBN 978-0521058018.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ **สุริยุปราคา**

* สมาคมดาราศาสตร์ไทย
* อุปราคาในปี 2552 ข้อมูลจากสมาคมดาราศาสตร์ไทย
* ลำดับเวลาการเกิดสุริยุปราคา เก็บถาวร 2017-09-29 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (อังกฤษ)
* โฮมเพจสุริยุปราคาขององค์การนาซา เก็บถาวร 2012-12-05 ที่ archive.today (อังกฤษ)
* การเกิดสุริยุปราคา 11,898 ครั้ง ในอดีตตลอดช่วง 5,000 ปี พร้อมแผนภาพแบบ interactive (อังกฤษ)
* วิธีดูสุริยุปราคาให้ปลอดภัย (ต่อดวงตา) เก็บถาวร 2012-07-16 ที่ archive.today โดย F. Espenak (ศูนย์การบินอวกาศก็อดเดิร์ด, องค์การนาซา)
* Wikiversity มีการทดลองสุริยุปราคาสำหรับนักเรียน (อังกฤษ)

| * ด
* ค
* ก
สุริยุปราคา |
| --- |
| รายชื่อของอุปราคา | 

|  |  |
| --- | --- |
| ตามศตวรรษ | 
* สมัยโบราณ
* ก่อน 20
* ก่อน 19
* ก่อน 18
* ก่อน 17
* ก่อน 16
* ก่อน 15
* ก่อน 14
* ก่อน 13
* ก่อน 12
* ก่อน 11
* ก่อน 10
* ก่อน 9
* ก่อน 8
* ก่อน 7
* ก่อน 6
* ก่อน 5
* ก่อน 4
* ก่อน 3
* ก่อน 2
* ก่อน 1
* 1
* 2
* 3
* 4
* 5
* 6
* 7
* 8
* 9
* 10
* 11
* 12
* 13
* 14
* 15
* 16
* 17
* 18
* 19
* 20
* 21
* 22
* 23
* 24
* 25
* 26
* 27
* 28
* 29
* 30

 |
| แซรอส | 
* 110
* 111
* 112
* 113
* 114
* 115
* 116
* 117
* 118
* 119
* 120
* 121
* 122
* 123
* 124
* 125
* 126
* 127
* 128
* 129
* 130
* 131
* 132
* 133
* 134
* 135
* 136
* 137
* 138
* 139
* 140
* 141
* 142
* 143
* 144
* 145
* 146
* 147
* 148
* 149
* 150
* 151
* 152
* 153
* 154
* 155
* 156
* 157
* 158
* 159
* 160
* 161
* 162

 |
| การสังเกต | 
* ไทย
* จีน
* สหราชอาณาจักร
* ฟิลิปปินส์
* สหรัฐ

 |
| ในประวัติศาสตร์ | 
* อุปราคาของมูร์ซิลิ (ก่อน ค.ศ. 1312)
* อุปราคาของแอสซีเรีย (ก่อน ค.ศ. 763)
* อุปราคาของเธลีส (ก่อน ค.ศ. 585)
* การตรึงกางเขนในความมืด

 |

 |
| สุริยุปราคาเต็มดวง 9 มีนาคม พ.ศ. 2559อุปราคาแบบเต็มดวง/ผสมสัญลักษณ์ →  แสดงถึงอุปราคาแบบเต็มดวง/ผสมครั้งต่อไป | 

|  |
| --- |
| 
* 2103
* 2140
* 2195
* 2197
* 2216
* 2242
* 2258
* 2267
* 2308
* 2321
* 2323
* 2349
* 2359
* 2326
* 2367
* 2385
* 2394
* 2396
* 2399
* 2401
* 2403
* 2408
* 2410
* 2411
* 2412
* 2413
* 2414
* 2417
* 2418
* 2421
* 2425
* 2426
* 2428
* 2429
* 2430
* มกราคม 2431
* ธันวาคม 2432
* 2436
* 2439
* 2440
* 2443
* 2444
* 2446
* 2447
* 2448
* 2449
* 2450
* 2451
* 2452
* 2453
* 2454
* เมษายน 2455
* ตุลาคม 2455
* 2457
* 2458
* 2461
* 2462
* 2464
* 2465
* 2466
* 2467
* 2468
* 2470
* 2471
* 2472
* เมษายน 2473
* ตุลาคม 2473
* 2475
* 2476
* 2479
* 2480
* 2481
* 2482
* 2483
* 2484
* 2486
* มกราคม 2487
* กรกฎาคม 2487
* 2488
* 2490
* 2491
* 2493
* 2495
* 2497
* 2498
* 2499
* 2500
* 2501
* 2502
* 2504
* 2505
* 2506
* 2508
* 2509
* 2510
* 2511
* 2513
* 2515
* 2516
* 2517
* 2519
* 2520
* 2522
* 2523
* 2524
* 2526
* 2527
* 2528
* 2529
* 2530
* 2531
* 2533
* 2534
* 2535
* 2537
* 2538
* 2540
* 2541
* 2542
* 2544
* 2545
* 2546
* 2548
* 2549
* 2551
* 2552
* 2553
* 2555
* 2556
* 2558
* 2559
* 2560
* 2562
* 2563
* 2564
* 2566
* → 2567
* 2569
* 2570
* 2571
* 2573
* 2574
* 2576
* 2577
* 2578
* 2580
* 2581
* 2582
* 2584
* 2585
* 2586
* 2587
* 2588
* 2589
* 2591
* 2592
* 2593
* 2595
* 2596
* 2598
* มกราคม 2600
* ธันวาคม 2600
* 2602
* 2603
* 2604
* 2606
* 2607
* 2609
* 2610
* 2611
* 2613
* 2614
* 2615
* 2616
* 2618
* 2619
* 2620
* 2621
* 2622
* 2624
* 2625
* 2627
* 2629
* 2631
* 2632
* 2633
* 2634
* 2636
* 2637
* 2638
* 2639
* 2640
* 2642
* 2643
* 2657
* 2675
* 2693
* 2711
* 2729

 |

 |
| สุริยุปราคาวงแหวนเมื่อ 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2556อุปราคาแบบวงแหวนสัญลักษณ์ →  แสดงถึงอุปราคาแบบวงแหวนครั้งต่อไป | 

|  |
| --- |
| 
* 2397
* 2421
* 2432
* 2444
* 2445
* 2446
* 2447
* 2450
* 2451
* 2454
* 2456
* 2457
* 2458
* 2459
* 2460
* 2461
* 2462
* เมษายน 2464
* มีนาคม 2464
* 2465
* 2468
* กรกฎาคม 2469
* มกราคม 2469
* 2472
* 2474
* 2475
* 2476
* 2477
* 2478
* 2479
* 2480
* 2481
* 2483
* 2484
* 2486
* 2488
* 2490
* 2491
* 2493
* มีนาคม 2494
* กันยายน 2494
* 2495
* มกราคม 2497
* ธันวาคม 2497
* 2498
* 2500
* 2501
* 2502
* 2504
* 2505
* 2506
* 2508
* 2509
* มีนาคม 2512
* กันยายน 2512
* 2513
* 2515
* มกราคม 2516
* ธันวาคม 2516
* 2519
* 2520
* 2522
* 2523
* 2524
* 2526
* 2527
* 2530
* 2531
* 2533
* 2534
* 2535
* 2537
* 2538
* 2541
* 2542
* 2544
* 2545
* 2546
* 2548
* 2549
* 2551
* 2552
* 2553
* 2555
* 2556
* 2557
* 2559
* 2560
* 2562
* 2563
* 2564
* 2566
* → 2567
* 2569
* 2570
* 2571
* 2573
* 2574
* 2575
* 2577
* 2578
* มกราคม 2581
* กรกฎาคม 2581
* 2582
* 2584
* 2585
* 2586
* 2587
* 2588
* 2589
* 2591
* 2592
* 2595
* 2596
* มกราคม 2599
* กรกฎาคม 2599
* 2600
* 2602
* 2603
* 2604
* 2606
* 2607
* 2609
* 2610
* 2613
* 2614
* มกราคม 2617
* กรกฎาคม 2617
* 2618
* 2620
* 2621
* 2622
* 2624
* 2625
* 2627
* มิถุนายน 2628
* ธันวาคม 2628
* 2631
* 2632
* กุมภาพันธ์ 2635
* สิงหาคม 2635
* 2636
* 2638
* 2639
* 2640
* 2642
* 2643

 |

 |
| สุริบุปราคาบางส่วน 23 ตุลาคม พ.ศ. 2557อุปราคาแบบบางส่วนสัญลักษณ์ →  แสดงถึงอุปราคาแบบบางส่วนครั้งต่อไป | 

|  |
| --- |
| 
* 2445
* พฤษภาคม 2445
* ตุลาคม 2445
* 2448
* กรกฎาคม 2449
* สิงหาคม 2449
* ธันวาคม 2449
* 2453
* เมษายน 2456
* สิงหาคม 2456
* กันยายน 2456
* ธันวาคม 2459
* มกราคม 2459
* มิถุนายน 2460
* กรกฎาคม 2460
* พฤษภาคม 2463
* พฤศจิกายน 2463
* 2466
* กรกฎาคม 2467
* สิงหาคม 2467
* 2470
* มิถุนายน 2471
* พฤศจิกายน 2471
* เมษายน 2474
* กันยายน 2474
* ตุลาคม 2474
* มกราคม 2477
* กุมภาพันธ์ 2477
* มิถุนายน 2478
* กรกฎาคม 2478
* 2481
* มีนาคม 2485
* สิงหาคม 2485
* กันยายน 2485
* มกราคม 2489
* พฤษภาคม 2489
* มิถุนายน 2489
* พฤศจิกายน 2489
* เมษายน 2492
* ตุลาคม 2492
* กุมภาพันธ์ 2496
* กรกฎาคม 2496
* สิงหาคม 2496
* ธันวาคม 2499
* มีนาคม 2503
* กันยายน 2503
* มกราคม 2507
* มิถุนายน 2507
* กรกฎาคม 2507
* ธันวาคม 2507
* 2510
* 2511
* กุมภาพันธ์ 2514
* กรกฎาคม 2514
* สิงหาคม 2514
* 2517
* พฤษภาคม 2518
* พฤศจิกายน 2518
* เมษายน 2521
* ตุลาคม 2521
* มกราคม 2525
* มิถุนายน 2525
* กรกฎาคม 2525
* ธันวาคม 2525
* 2528
* 2529
* มีนาคม 2532
* สิงหาคม 2532
* 2535
* พฤษภาคม 2536
* พฤศจิกายน 2536
* เมษายน 2539
* ตุลาคม 2539
* 2540
* กุมภาพันธ์ 2543
* กรกฎาคม 2543
* กรกฎาคม 2543
* ธันวาคม 2543
* เมษายน 2547
* ตุลาคม 2547
* 2550
* มกราคม 2554
* มิถุนายน 2554
* กรกฎาคม 2554
* พฤศจิกายน 2554
* 2557
* 2558
* กุมภาพันธ์ 2561
* กรกฎาคม 2561
* สิงหาคม 2561
* 2562
* เมษายน 2565
* ตุลาคม 2565
* → มีนาคม 2568
* กันยายน 2568
* มกราคม 2572
* มิถุนายน 2572
* กรกฎาคม 2572
* 2575
* 2576
* กุมภาพันธ์ 2579
* กรกฎาคม 2579
* สิงหาคม 2579
* 2580
* พฤษภาคม 2583
* พฤศจิกายน 2583
* มกราคม 2590
* มิถุนายน 2590
* กรกฎาคม 2590
* ธันวาคม 2590
* 2593
* เมษายน 2594
* ตุลาคม 2594
* มีนาคม 2597
* สิงหาคม 2597
* กันยายน 2597
* 2598
* พฤษภาคม 2601
* มิถุนายน 2601
* พฤศจิกายน 2601
* มีนาคม 2605
* กันยายน 2605
* กุมภาพันธ์ 2608
* กรกฎาคม 2608
* สิงหาคม 2608
* ธันวาคม 2608
* 2611
* เมษายน 2612
* พฤษภาคม 2612
* ตุลาคม 2612
* 2615
* 2616
* มิถุนายน 2619
* กรกฎาคม 2619
* พฤศจิกายน 2619
* กุมภาพันธ์ 2626
* กรกฎาคม 2626
* สิงหาคม 2626
* 2627
* 2629
* พฤษภาคม 2630
* มิถุนายน 2630
* ตุลาคม 2630
* 2633
* 2634
* มิถุนายน 2637
* กรกฎาคม 2637
* ธันวาคม 2637
* เมษายน 2641
* กันยายน 2641
* ตุลาคม 2641

 |

 |
| บนดาวอื่น | 
* ดาวอังคาร
* ดวงจันทร์
* ดาวพฤหัสบดี
* ดาวเนปจูน
* ดาวพลูโต
* ดาวเสาร์
* ดาวยูเรนัส

 |
| หัวข้อที่เกี่ยวข้อง | 
* สุริยุปราคาในบันเทิงคดี

 |
| 
* วิกิพีเดีย:หนังสือ ตำรา
* หมวดหมู่ หมวดหมู่
* หน้าคอมมอนส์ คอมมอนส์
* สถานีย่อย สถานีย่อย

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ แก้ไขสิ่งนี้ที่วิกิสนเทศ | 
* เยอรมนี
* อิสราเอล
* สหรัฐ
* ญี่ปุ่น
* เช็กเกีย

 |