**เครื่องราชเกียรติยศทั้ง 9** หรือ **จิ่วซี** (จีนตัวย่อ: 九錫; จีนตัวเต็ม: 九锡; พินอิน: *Jiǔ xī*) เป็นเครื่องยศที่สมเด็จพระจักรพรรดิจีน จะทรงพระราชทานให้กับพระบรมราชวงศ์ และขุนนางชั้นสูงที่มีความดีความชอบเป็นกรณีพิเศษ เพื่อแสดงถึงการยกย่องสูงสุด 

พระราชธรรมเนียมนี้เริ่มมีขึ้นในสมัยราชวงศ์โจว แต่ก็มิได้มีบันทึกอย่างเป็นทางการ ว่ามีผู้ใดได้รับพระราชทาน จนถึงสมัยราชวงศ์ฮั่นได้มีการจัดตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการ โดยผู้ได้รับพระราชทานคนแรกคือหวัง หมั่ง ตั้งแต่นั้น "จิ่วซี" จึงกลายมาเป็นสัญลักษณ์ของเหล่าขุนนางชั้นสูงที่มีอำนาจปกครองเบื้องหลังจักรพรรดิ ว่าตนได้ควบคุมจักรพรรดิไว้ได้อย่างเบ็ดเสร็จแล้ว และอาจจะแย่งชิงเอาราชบัลลังก์ไปเมื่อไรก็ได้ จะเห็นได้ว่าในประวัติศาสตร์ของประเทศจีนที่ผ่านมาตลอดหลายพันปี ไม่เคยมีการชิงราชบัลลังก์ใดๆ ที่ไม่ได้จัดตั้งให้ตนได้รับพระราชทาน "จิ่วซี" ก่อน และก็ไม่เคยมีผู้ที่ได้รับพระราชทาน "จิ่วซี" แล้วจะไม่ทำการช่วงชิงราชบัลลังก์ในเวลาต่อมา ยกเว้นแต่ตอนที่โจผี พระราชทานจิ่วซีให้ซุนกวนในปี พ.ศ.763 (ค.ศ.220) เมื่อครั้งที่ซุนกวนยอมขึ้นต่อวุยก๊กช่วงสั้นๆ

เครื่องราชเกียรติยศทั้ง 9 มีดังนี้
----------------------------------

ตามที่กล่าวไว้ใน **คัมภีร์หลี่จี้ (礼记)** เล่มที่ 8 สิ่งของเหล่านี้มีเพียงโอรสสวรรค์เท่านั้นที่ได้ใช้ และพระบรมราชวงศ์ ขุนนางผู้มีคุณธรรมเท่านั้น จึงจะได้รับพระบรมราชานุญาตให้ใช้ ซึ่งสิทธิพิเศษนี้เทียบเท่ากับของจักรพรรดิผู้เป็นโอรสแห่งสวรรค์

1. **เชอหม่า** (จีนตัวย่อ: 车马; จีนตัวเต็ม: 車馬; พินอิน: *Chē Mǎ*) หมายถึง พระอัศวราชรถ(รถม้า) สีทอง พร้อมด้วยม้าพระราชทาน ซึ่งอาจเป็นม้าสีดำ หรือม้าสีขาว และมีจำนวนตั้งแต่ 2 - 8 ตัว ทรงพระราชทานเมื่อขุนนางประพฤติปฏิบัติอย่างเรียบง่ายถ่อมตัว มีกิริยาการเดินเหินที่ถูกต้องเหมาะสมดีแล้ว จึงสมควรไม่ต้องเดินเท้าอีกต่อไป

2. **อีฝู่** (จีน: 衣服; พินอิน: *Yīfú*) หมายถึง ฉลองพระองค์ของจักรพรรดิ ซึ่งได้แก่ กุ่นเหมี่ยน (衮冕) ฉลองพระองค์ชั้นรอง และชื้อชี้ (赤舄) ฉลองพระบาทสีแดงคู่ ทรงพระราชทานเมื่อขุนนางเขียนฎีกาได้อย่างถูกต้องและเหมาะสมตามจารีตประเพณีแล้ว จึงสมควรได้รับเพื่อเป็นการสวมใส่แสดงให้เห็นถึงการกระทำดีที่นำพาสันติสุขมาสู่ราษฎร

3. **เล่อเจ๋อ** (จีนตัวย่อ: 乐则; จีนตัวเต็ม: 樂則; พินอิน: *Lè Zé*) หมายถึง บทเพลงพระราชทาน เครื่องดนตรี หรือวงมโหรีพร้อมด้วยนักระบำหกแถว ทรงพระราชทานเมื่อขุนนางมีความรักในหัวใจ จึงสมควรได้รับเพื่อถ่ายทอดต่อไปให้กับราษฎร

4. **จูฮู่** (จีนตัวย่อ: 朱户; จีนตัวเต็ม: 朱戶; พินอิน: *Zhū Hù*) หมายถึง ประตูสีชาด (มีเพียงตระกูลที่ฐานะมั่งคั่งในสมัยโบราณเท่านั้นที่มี) ทรงพระราชทานเมื่อขุนนางได้ดำรงรักษาและดูแลครอบครัวของตนไว้เป็นอย่างดีแล้ว จึงสมควรได้รับเพื่อแสดงให้เห็นว่าบ้านนั้นมีความแตกต่าง

5. **น่าปี้** (จีนตัวย่อ: 纳陛; จีนตัวเต็ม: 納陛; พินอิน: *Nà Bì*)
หมายถึง บันไดลาด เพื่อใช้เดินขึ้นแท่นที่ว่าการในจวนที่ยกพื้นสูงขึ้น ทรงพระราชทานเมื่อขุนนางมีการกระทำที่เหมาะสมดีงาม จึงสมควรได้รับเพื่อจะได้เดินขึ้นลงและรักษาความแข็งแกร่ง

6. **หู่เปิน** (จีนตัวย่อ: 虎贲; จีนตัวเต็ม: 虎賁; พินอิน: *Hǔbēn*)
หมายถึง ทหารองครักษ์ประจำตัว ซึ่งมีจำนวณประมาณ 300 นาย หรือ 100 นาย นอกจากนี้ยังอาจหมายถึง หอกหรือง้าวอีกด้วย ทรงพระราชทานเมื่อขุนนางมีความกล้าหาญ และมีเจตนาอันแน่วแน่ที่จะพูดแต่ความสัตย์ จึงสมควรได้รับการอารักขาคุ้มครอง

7. **กงสื่อ** (จีน: 宫矢; พินอิน: *Gōng Shǐ*) หมายถึง คันศรและลูกศร ซึ่งมีสีชาด หรือสีดำ หรือทั้งสองสี และได้รับลูกศรจำนวน 100 - 1000 ดอก ทรงพระราชทานเมื่อขุนนางมีสติสัปชัญญะและมโนธรรม กระทำตามสิ่งที่ถูกต้อง จึงสมควรได้รับเพื่อเป็นผู้แทนของรัฐบาลกลางในการปราบผู้ก่อกบฎ

8. **ฟูเยฺว่** (จีน: 鈇鉞; พินอิน: *Fū Yuè*) หมายถึง ขวานศึกอาญาสิทธิ์ ซึ่งเป็นขวานทอง หรือขวานเงิน ทรงพระราชทานเมื่อขุนนางมีความเข้มแข็ง มีสติปัญญา และมีความจงรักภักดีต่อราชบัลลังก์ จึงสมควรได้รับเพื่อปราบผู้ประพฤติมิชอบด้วยกฎหมาย และแสดงอำนาจทางการทหาร

9. **จู้ช่าง** (จีน: 秬鬯; พินอิน: *Jù Chàng*) หมายถึง นํ้าจัณฑ์หอมซึ่งทำจาก ข้าวฟ่างลูกเดือยดำ (เฮยชู๋:黑黍), ว่านนางคำ (หยู่จิน:郁金)พร้อมทั้งจอกสุรา และจอกหยกสำหรับการบวงสรวงเทพเจ้าและบรรพบุรุษ ทรงพระราชทานเมื่อขุนนางมีความกตัญญูกตเวที จึงสมควรได้รับเพื่อใช้เซ่นไหว้บรรพบุรุษ

เหตุผลที่ใช้อักษร (錫)
---------------------

อักษร **ซี (錫)** ในสมัยปัจจุบันแปลว่า "ดีบุก" แต่ในสมัยโบราณหมายถึง **การมอบให้** ซึ่งสลับกับอักษร **ชื้อ (賜)** ในสมัยปัจจุบัน ดังนั้น การอ่านในสมัยใหม่ตามความหมายที่ถูกต้องควรเป็น จิ่วชื้อ (九賜) ไม่ใช่ จิ่วซี (九錫)

อ้างอิง
-------

1. ↑  《公羊传·庄公元年》："锡者何？赐也；命者何？加我服也。"
2. ↑  《漢書》武帝紀注張晏曰："九錫，經本無文，周禮以為九命，春秋說有之。"《漢書》王莽傳注張晏曰："宗臣有勳勞為上公，國所宗者也。周禮‘上公九命’，九命。九賜也。"
3. ↑  元始五年（5）五月，富平侯张纯为首九百零二名公卿大夫、博士、列侯、议郎等一起向太皇太后上书，称颂王莽功德可比伊尹和周公，请加"九锡"
4. ↑  《白虎通德論 · 卷五 · 考黜》："禮記九錫：車馬、衣服、樂、朱戶、納陛、虎賁、鈇鉞、弓矢、秬鬯，皆隨其德可行而賜車馬，能安民者賜衣服，能使民和樂者賜以樂，民眾多者賜以朱戶，能進善者賜以納陛，能退惡者賜虎賁，能誅有罪者賜以鈇鉞，能征不義者賜以弓矢，孝道備者賜以秬鬯，以先後與施行之次，自不相逾，相為本末。然安民然後富貴而後樂，樂而後眾乃多賢，賢乃能進善，進善乃能退惡，退惡乃能斷刑。內能正已，外能正人，內外行備，孝道乃生。"
5. ↑  虎贲，三百人的护卫军
6. ↑  朱户，朱漆大门
7. ↑  秬鬯，音炬倡，黑黍所釀的香酒。
8. ↑  又《后汉书》章怀注：九锡，一曰车马，二曰衣服，三曰乐器，四曰朱户，五曰纳陛，六曰虎贲，七曰斧钺，八曰弓矢，九曰秬鬯。顺序稍有不同。
9. ↑  For several examples of the usage of 錫 to mean "bestowment" in the received classics, see the *Shujing*, "Hong Fan" chapter (dating from the late Spring and Autumn or early Warring States period): e.g. 乃**錫**禹洪範九疇 and 汝則**錫**之福. For this particular meaning, the authoritative *Wang Li Character Dictionary of Ancient Chinese* (p. 1533) and *Dictionary of Commonly Used Characters in Ancient Chinese* (p. 369) both give the modern readin