บทความนี้เกี่ยวกับความผิดปกติของคอมพิวเตอร์ สำหรับอาการของมนุษย์ ดูที่ เมาค้าง
**อาการค้าง** หรือเรียกทับศัพท์ว่า **แฮ็ง** (อังกฤษ: hang) หรือ **ฟรีซ** (อังกฤษ: freeze) คือภาวะหยุดนิ่งของโปรแกรมคอมพิวเตอร์เอกเทศหรือทั้งระบบ ไม่ตอบสนองต่อสัญญาณรับเข้าใด ๆ อุบัติการณ์ทั่วไปที่เกิดกับระบบคอมพิวเตอร์ที่มีส่วนต่อประสานกราฟิกกับผู้ใช้คือ หน้าต่างของโปรแกรมที่ค้างจะคงหยุดนิ่งบนจอภาพ และแม้ว่าตัวชี้เมาส์จะสามารถขยับได้ ไม่ว่ากดแป้นพิมพ์หรือคลิกเมาส์ก็ไม่ส่งผลอันใดต่อหน้าต่างของโปรแกรมที่ค้างนั้น ตัวชี้เมาส์ก็อาจยังคงแสดงอยู่ว่ากำลังรอให้ปฏิบัติการเสร็จสิ้น โดยแสดงเป็นรูปนาฬิกาทรายหรือตัวชี้แบบหมุนเป็นต้น

ระบบปฏิบัติการสมัยใหม่ได้จัดเตรียมหนทางให้ผู้ใช้สามารถหยุดทำงานโปรแกรมที่ค้างได้โดยไม่ต้องรีบูตหรือล็อกเอาต์ สำหรับอาการค้างที่รุนแรงมากกว่าซึ่งส่งผลต่อทั้งระบบ ไม่มีหน้าต่างของโปรแกรมใดที่ตอบสนองต่อแป้นพิมพ์หรือเมาส์ และตัวชี้เมาส์ก็มักจะหยุดนิ่งบนจอภาพด้วย กรณีเช่นนี้มีหนทางเดียวที่จะแก้ปัญหาระบบค้างคือต้องรีบูตเครื่องใหม่ด้วยวิธีการตัดพลังงาน (power cycling) โดยปิดแล้วเปิดใหม่หรือกดปุ่มรีเซ็ต

สาเหตุ
------

ฮาร์ดแวร์สามารถทำให้คอมพิวเตอร์ค้าง เนื่องจากมันทำงานขาด ๆ หาย ๆ หรือเข้ากันไม่ได้กับฮาร์ดแวร์อื่นในคอมพิวเตอร์นั้น  (อาจเกิดหลังจากอัปเกรด) ฮาร์ดแวร์ก็อาจทำงานบกพร่องได้เมื่อเวลาผ่านไปเนื่องจากความเสียหายจากฝุ่นหรือความร้อน

อาการค้างสามารถเกิดขึ้นได้ เนื่องจากโปรแกรมเมอร์วางเงื่อนไขการหยุดทำงานวงวนไม่ถูกต้อง หรือลืมที่จะยอมให้งานอื่นกระทำผ่านไปก่อน พูดอีกนัยหนึ่งคือ อาการค้างที่เกี่ยวกับซอฟต์แวร์ เกิดจากการรอเหตุการณ์จากเทร็ดที่ไม่มีการตอบสนองกลับมา  เรียกอีกอย่างว่าวงวนไม่รู้จบ

อีกสาเหตุหนึ่งอาจเกิดจากเงื่อนไขแข่งขัน (race condition) ในการสื่อสารระหว่างกระบวนการ นั่นคือกระบวนการที่หนึ่งได้ส่งสัญญาณไปยังกระบวนการที่สองแล้วหยุดรอการตอบรับ ถ้ากระบวนการที่สองยังไม่ว่าง สัญญาณนั้นจะถูกพักไว้จนกว่ากระบวนการจะสามารถทำงานนี้ได้ อย่างไรก็ตาม ถ้ากระบวนการที่สองไม่ว่างเนื่องจากได้ส่งสัญญาณไปยังกระบวนการที่หนึ่งแล้วหยุดรอการตอบรับเช่นกัน กระบวนการทั้งสองก็จะไม่สามารถทำงานต่อไปได้อีก เพราะต่างก็รอการตอบรับซึ่งกันและกันและไม่มีสัญญาณใดส่งกลับ เหตุการณ์เช่นนี้เรียกว่าภาวะติดตาย (deadlock) ถ้ากระบวนการทั้งสองไม่สามารถขัดจังหวะได้ มันก็จะค้างและจำต้องหยุดทำงานโปรแกรม และถ้าอย่างน้อยกระบวนการหนึ่งเป็นกระบวนการวิกฤตบนเคอร์เนล ระบบทั้งหมดอาจค้างและจำต้องรีสตาร์ตเครื่องใหม่

คอมพิวเตอร์อาจดูเหมือค้างซึ่งในความจริงคือมันประมวลผลได้ช้ามาก สาเหตุของการประมวลผลช้าเช่น หลายโปรแกรมกำลังทำงานในเวลาเดียวกันมากเกินไป หน่วยความจำ (แรม) ไม่พอเพียงหรือแตกกระจาย การเข้าถึงฮาร์ดแวร์ช้า (โดยเฉพาะอุปกรณ์ทางไกล) ส่วนต่อประสานของระบบช้า เป็นต้น นอกจากนี้ยังอาจเกิดจากโปรแกรมซ่อนตัวอาทิสปายแวร์ซึ่งลอบติดตั้งเข้าสู่ระบบ

ดูเพิ่ม
-------

* จอฟ้ามรณะ หรือ จอเขียวมรณะ
* อาการล่ม (crash)

อ้างอิง
-------

1. ↑  "How to Troubleshoot Computer Hangs During Hardware Detection" (Press release). Microsoft Help and Support. 2007-01-27. สืบค้นเมื่อ 2008-07-31.
2. ↑  Calvin Hsia (2006-11-16). "Here's an infinite loop that will hang your machine". Newsgroup: blogs.msdn.com. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2012-03-05. สืบค้นเมื่อ 2008-07-31.

| * ด
* ค
* ก
ตระกูลไมโครซอฟท์ วินโดวส์ |
| --- |
| ทั่วไป | 
* รุ่นต่าง ๆ
* ประวัติ

 |
| ดั้งเดิม | 

|  |  |
| --- | --- |
| ดอส | 
* 1.0
* 1.0x
* 2.0
* 2.1x
* 3.0
* 3.1x

 |
| วินโดวส์ 9x | 
* 95
* 98
* มี

 |

 |
| วินโดวส์เอ็นที | 

|  |  |
| --- | --- |
| ไคลเอนต์/เซิร์ฟเวอร์ | 
* เอ็นที 3.1
* เอ็นที 3.5
* เอ็นที 3.51
* เอ็นที 4.0
* เอ็นที 5.0
* เอ็นที 6.0
* เอ็นที 6.1
* 2000

 |
| ไคลเอนต์ | 
* เอกซ์พี
* วิสตา
* 7
* 8
* 8.1
* 10
* 11

 |
| เซิร์ฟเวอร์ | 
* 2003
* โฮม
* 2008
	+ 2008 R2
	+ เอชพีซี 2008
* 2012
	+ 2012 R2
* 2016
* 2019
* MultiPoint Server
* Server Essentials

 |

 |
| วินโดวส์ซีอี | 
* ซีอี 3.0
* ซีอี 5.0
	+ โมบาย
* ซีอี 6.0
	+ โฟน 7

 |
| วินโดวส์โฟน | 
* โฟน 7
* โฟน 8
* โฟน 8.1
* วินโดวส์ 10 Mobile
* วินโดวส์ 10X

 |
| อื่น ๆ | 

|  |  |
| --- | --- |
| ถูกยกเลิก | 
* ไคโร
* แนชวิลล์
* เนปจูน
* โอดิสซีย์

 |
| ที่เกี่ยวข้อง | 
* Preinstallation Environment
* Embedded
* โอเอส/2
* จอฟ้ามรณะ
* รีไซเคิลบิน (วินโดวส์)
* อาการค้าง
* วินโดวส์แทสก์แมนิเจอร์
* วินโดวส์แอโร
* แคลคูเลเตอร์ (วินโดวส์)
* ซิสเต็มริสตอร์
* วินโดวส์ดีเฟนเดอร์
* ทาสก์บาร์
* โน้ตแพด
* วินโดวส์มีเดียเพลเยอร์
* แฟ้มพิเศษ

 |

 |