**เขื่อนแม่กวงอุดมธารา** เป็นเขื่อนดินเก็บกักน้ำ ปิดกั้นลำน้ำแม่กวง ตำบลลวงเหนือ อำเภอดอยสะเก็ด จังหวัดเชียงใหม่ ประกอบด้วย 3 ส่วน คือ เขื่อนหลัก เขื่อนฝั่งขวา และเขื่อนฝั่งซ้าย ระดับสันเขื่อนสูงกว่าระดับน้ำทะเลปานกลาง 390 เมตร มีพื้นที่อ่างเก็บน้ำที่ระดับกักเก็บ 15 ตารางกิโลเมตร ปริมาณน้ำไหลลงอ่าง 204 ล้านลูกบาศก์เมตรต่อปี ส่งน้ำให้พื้นที่การเกษตร 148,400 ไร่ ครอบคลุมพื้นที่อำเภอดอยสะเก็ด อำเภอสันทราย อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ อำเภอบ้านธิ และอำเภอเมืองลำพูน จังหวัดลำพูน

ประวัติ
-------

ลำน้ำแม่กวง เป็นลำน้ำสาขาของแม่น้ำปิง มีต้นน้ำอยู่บริเวณเทือกเขาในเขตอำเภอดอยสะเก็ด ไหลผ่านอำเภอดอยสะเก็ด อำเภอสันทราย อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ อำเภอบ้านธิ อำเภอเมืองลำพูน และอำเภอแม่ทา จังหวัดลำพูน ในอดีตน้ำในลำน้ำกวงไหลเอ่อท่วมพื้นที่ของราษฎรได้รับความเสียหาย จนในปี พ.ศ. 2472 พระองค์เจ้าบวรเดช ทรงวางแผนจะสร้างฝายทดน้ำพร้อมเหมืองส่งน้ำ เพื่อช่วยเหลือเกษตรกรในพื้นที่อำเภอดอยสะเก็ด และอำเภอสันกำแพง แต่เนื่องจากขาดแคลนงบประมาณจึงต้องล้มเลิกไป

ในปี พ.ศ. 2478 เจ้าราชภาคินัย (เมืองชื่น ณ เชียงใหม่) ได้สร้างฝายกั้นลำน้ำแม่กวงที่ดอยลอง บ้านผาแตก จนในปี พ.ศ. 2491 กรมชลประทาน ได้สร้างฝายหินขึ้นทดแทน จนในวันที่ 4 มีนาคม พ.ศ. 2519 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ ทรงเสด็จพระราชดำเนินเยี่ยมราษฎรในท้องที่อำเภอดอยสะเก็ด และได้พระราชทานพระราชดำริให้กรมชลประทาน สำรวจและศึษาการพัฒนาลำน้ำสาขาของแม่น้ำกวง

การก่อสร้าง
-----------

สะพานแขวนเหนือเขื่อน
เขื่อนแม่กวงอุดมธารา สร้างขึ้นตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 27 กรกฎาคม พ.ศ. 2519 โดยกรมชลประทาน เริ่มสำรวจออกแบบ และก่อสร้าง ในปี พ.ศ. 2520 พร้อมทั้งขอความช่วยเหลือจากรัฐบาลญี่ปุ่นในการศึกษาความเหมาะสมของโครงการเพื่อขอใช้เงินกู้จากต่างประเทศ โดยขอกู้เงินจากญี่ปุ่น ในระหวาง พ.ศ. 2525 ถึงปี พ.ศ. 2530 รวมเป็นเงิน 7,000.5 ล้านเยน 

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานนามเขื่อนว่า เขื่อนแม่กวงอุดมธารา เมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2538

ในปี พ.ศ. 2558 กรมชลประทาน ได้เริ่มต้นดำเนินโครงการเพิ่มปริมาณน้ำในเขื่อนแม่กวงอุดมธารา โดยการก่อสร้างอุโมงค์ผันน้ำขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 4 เมตร ด้วยงบประมาณกว่า 15,000 ล้านบาท เพื่อผันน้ำจากลำน้ำแม่แตง และเขื่อนแม่งัดสมบูรณ์ชล มายังเขื่อนแม่กวงอุดมธารา

อ้างอิง
-------

1. ↑  เขื่อนแม่กวงอุดมธารา
2. ↑  ชลประทานเผยขุดเจาะอุโมงค์ส่งน้ำ แม่งัด-แม่กวง เริ่มคืบหน้าแม้ล่าช้ากว่าแผนเล็กน้อย[*ลิงก์เสีย*]

| * ด
* ค
* ก
เขื่อนในประเทศไทย แบ่งตามหน่วยงานรับผิดชอบ |
| --- |
| การไฟฟ้าฝ่ายผลิตฯ | 
* ภูมิพล
* สิริกิติ์
* ศรีนครินทร์
* วชิราลงกรณ
* สิรินธร
* จุฬาภรณ์
* อุบลรัตน์
* รัชชประภา
* แม่งัดสมบูรณ์ชล
* แม่ปิงตอนล่าง
* แม่จาง
* ห้วยกุ่ม
* ปากมูล
* บางลาง
* ท่าทุ่งนา
* แก่งกระจาน

 |  |
| กรมชลประทาน | 
* แม่กวงอุดมธารา
* สบกาย
* กีด
* กิ่วคอหมา
* กิ่วลม
* แจ้ห่ม
* แม่ตุ๋ย
* แควน้อยบำรุงแดน
* นเรศวร
* กำแพงเพชร
* คลองขลุง
* คลองโพธิ์
* ทับเสลา
* เจ้าพระยา
* พระรามหก
* ป่าสักชลสิทธิ์
* กระเสียว
* แม่กลอง
* สมอปูน
* ขุนด่านปราการชล
* นครนายก
* พระปรง
* บางปะกง
* ลำพระยาธาร
* พระสทิง
* คลองสิยัด
* ประแสร์
* พลวง
* ปราณบุรี
* แก่งกรุง
* คลองประ
* พนม
* ลำพูน
* คลองนุ่น
* สินปุน
* จันดี
* ลำปัง
* บ้านกรงปินัง
* บ้านคูระ
* สายบุรี
* คลองชี
* ห้วยยอด
* ลำตะคอง
* ลำพระเพลิง
* ลำมูลบน
* ลำแซะ
* ลำนางรอง
* ลำชีน้อย
* น้ำมูล
* ห้วยสำราญล่าง
* ห้วยละห้า
* ลำโดมใหญ่
* ลำพังชู
* ลำเสียวน้อย
* ลำเสียวใหญ่
* ลำเดา
* น้ำเชิญ
* ลำชีบน
* ลำชีสอง
* หนองละหาน
* ลำปาว
* ห้วยสายบาตร
* น้ำเลย
* ห้วยหลวง
* ห้วยหลวงตอนล่าง
* ห้วยเสนง
* หนองหานกุมภวาปี
* น้ำอูน
* น้ำพุง
* ห้วยบางทราย
* ราษีไศล
* ห้วยตาเกาว์ใหม่

 |
| กรมพัฒนาพลังงานทดแทนฯ | 
* คิรีธาร
* คลองทุ่งเพล
	+ ทุ่งเพล
	+ บ้านพลวง

 |