ตำรวจภูธรภาค 2 เป็นส่วนราชการของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ระดับกองบัญชาการ มีหน้าที่ดูแล 8 จังหวัดในภาคตะวันออกของประเทศไทยได้แก่ 

1. จังหวัดจันทบุรี
2. จังหวัดฉะเชิงเทรา
3. จังหวัดชลบุรี
4. จังหวัดตราด
5. จังหวัดนครนายก
6. จังหวัดปราจีนบุรี
7. จังหวัดระยอง
8. จังหวัดสระแก้ว

รวมพื้นที่ทั้งหมดประมาณ 37,000 ตารางกิโลเมตร

ประวัติ
-------

ในสมัย นายพลตรีพระยาวาสุเทพ เป็นอธิบดีกรมตำรวจในขณะนั้น ตำรวจภูธรภาค 2 ได้ถูกจัดตั้งขึ้น ราวปี พ.ศ. 2440 โดยแต่เดิมตั้งเป็น 2 หน่วย คือ ตำรวจมณฑลปราจีนบุรี โดยมีหน้าที่ดูแล 3 จังหวัด คือ ฉะเชิงเทรา, นครนายก และ ปราจีนบุรี และ ตำรวจมณฑลจันทบุรีปกครอง 4 จังหวัด คือ จันทบุรี, ชลบุรี, ระยอง และ ตราด กระทั่งต่อมามีการเปลี่ยนชื่อเป็น กองตำรวจภูธรที่ 9 มณฑลปราจีนบุรี และกองตำรวจภูธรที่ 12 มณฑลจันทบุรี ภายหลังในปี พ.ศ. 2447 กรมตำรวจภูธร และกรมตำรวจนครบาล มีการรวมกันเป็น กรมตำรวจ จึงมีการแบ่งส่วนราชการใหม่ โดยครั้งนี้ อยู่ในส่วนของ ตำรวจภูธรภาคตะวันออก มีผู้บังคับการเป็นหัวหน้า และภายในภาคก็แบ่งเป็นกองกำกับเป็นสาย สายละ 3-4 จังหวัด โดยครั้งนี้ก็ถูกเปลี่ยนเป็น กองกำกับการตำรวจภูธรสายที่ 6 มีเขตการปกครอง 4 จังหวัด คือ ฉะเชิงเทรา ,ปราจีนบุรี และ นครนายก กองกำกับการตำรวจภูธรสายที่ 7 มีเขตการปกครอง 4 จังหวัด คือ จันทบุรี, ชลบุรี, ระยอง และตราด

ในปี พ.ศ. 2481 ได้มีการจัดแบ่งเขตตำรวจภูธรใหม่ ให้มี 8 เขต ครั้งนี้กองกำกับการตำรวจภูธรสาย 6 และ 7 รวมเป็น 1 เขต จัดตั้งขึ้นเป็น "กองบังคับการตำรวจภูธรเขต" 5 (ตั้งอยู่ที่จังหวัดฉะเชิงเทรา) ดูแล 7 จังหวัดด้านตะวันออก สี่ปีถัดมาได้มีการย้ายที่ตั้งกองบังคับการ ไปอยู่ที่จังหวัดพระตระบอง และเพิ่มจังหวัดในปกครองอีก 2 จังหวัด คือ พระตะบอง และพิบูลย์สงคราม เนื่องมาจากอนุสัญญาสันติภาพระหว่างไทย กับ ฝรั่งเศส พ.ศ. 2484 และได้โอน จังหวัดสมุทรปราการ มาปกครองเพิ่มอีก 1 จังหวัด

มีพระราชกฤษฎีกาจัดวางระเบียบราชการกระทรวงมหาดไทย พ.ศ. 2495 ให้แบ่งส่วนราชการของกระทรวงมหาดไทย "เขต" เป็น "ภาค" จึงได้เปลี่ยนแปลง "กองบังคับการตำรวจภูธรเขต 5" เป็น "กองบังคับการตำรวจภูธรภาค 2" ภายหลัง มีพระราชกฤษฎีกาจัดวางระเบียบส่วนราชการกรมตำรวจ พ.ศ. 2498 ในกระทรวงมหาดไทย ให้ "กองบังคับการตำรวจภูธรภาค 2" เป็น "กองบังคับการตำรวจภูธรเขต 2" มีเขตการปกครอง 7 จังหวัด คือ ฉะเชิงเทรา นครนายก ปราจีนบุรี ชลบุรี ระยอง จันทบุรี และ ตราด ในปี พ.ศ. 2514 ได้ย้าย กองบังคับการตำรวจภูธรเขต 2 มาตั้งอยู่ที่ อำเภอเมืองชลบุรี จังหวัดชลบุรี 

ถัดมาปี พ.ศ. 2519 มีพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการกรมตำรวจ กระทรวงมหาดไทย (ฉบับที่ 5) พ.ศ. 2519 ให้ยุบกองบังคับการตำรวจ ภูธรเขตทั้ง 9 เขต หลังจากนั้นได้มีคำสั่งของคณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน ฉบับ 45 ลงวันที่ 27 ต.ค.2519 ปรับปรุงแบ่งส่วนราชการกรมตำรวจขึ้นใหม่ จัดตั้งกองบังคับการตำรวจภูธร 2 ขึ้น โดยขึ้นตรงกับกองบัญชาการตำรวจภูธร 1 มีเขตการ ปกครองรับผิดชอบ รวม 7 จังหวัด คือ ฉะเชิงเทรา นครนายก ปราจีนบุรี ชลบุรี ระยอง จันทบุรี และตราด 

ต่อมาในปี พ.ศ. 2536 มีพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการกรมตำรวจ โดยให้ยุบกองบัญชาการตำรวจภูธร 1-4 และกองบังคับการตำรวจภูธร 1-9 ตั้งแต่วันที่ 1 ม.ค. 2537 มีผู้ช่วย อธิบดีกรมตำรวจเป็นหัวหน้าภาค ผู้บัญชาการเป็นรองหัวหน้าภาค กองบัญชาการตำรวจภูธรภาค 2 มีเขตการปกครอง 8 จังหวัด คือ จันทบุรี ฉะเชิงเทรา ชลบุรี ตราด นครนายก ปราจีนบุรี ระยอง และ สระแก้ว พ.ศ. 2539 มีพระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการกรมตำรวจใหม่ ลงวันที่ 17 ต.ค. 2539 ให้ยุบเลิกกองบัญชาการตำรวจภูธรภาค 1-9 เป็นตำรวจภูธรภาค 1-9 มีผู้บัญชาการเป็นหัวหน้า มีเขตการปกครองในความรับผิดชอบ 8 จังหวัดเช่นเดิม

กองบังคับการในสังกัด
--------------------

ตำรวจภูธรภาค 2 ประกอบไปด้วย 3 กองบังคับการ 8 ตำรวจภูธรจังหวัด (สถานะเทียบเท่ากองบังคับการ แต่ไม่ต้องเรียกขึ้นต้นด้วยคำว่ากองบังคับการ) 1 ศูนย์ฝึก และ 1 กองกำกับการ ประกอบด้วย

* กองบังคับการอำนวยการ
* กองบังคับการสืบสวนสอบสวน กองบัญชาการตำรวจภูธรภาค 2
	+ กองกำกับการปฏิบัติการพิเศษ ตำรวจภูธรภาค 2
* กองบังคับการกฎหมายและคดี
* ตำรวจภูธรจังหวัดจันทบุรี (ภ.จว.จันทบุรี)
* ตำรวจภูธรจังหวัดฉะเชิงเทรา (ภ.จว.ฉะเชิงเทรา)
* ตำรวจภูธรจังหวัดชลบุรี (ภ.จว.ชลบุรี)
* ตำรวจภูธรจังหวัดตราด (ภ.จว.ตราด)
* ตำรวจภูธรจังหวัดนครนายก (ภ.จว.นครนายก)
* ตำรวจภูธรจังหวัดปราจีนบุรี (ภ.จว.ปราจีนบุรี)
* ตำรวจภูธรจังหวัดระยอง (ภ.จว.ระยอง)
* ตำรวจภูธรจังหวัดสระแก้ว (ภ.จว.สระแก้ว)

### ศูนย์ฝึก

* ศูนย์ฝึกอบรมตำรวจภูธรภาค 2

หน่วยปฏิบัติการพิเศษ
--------------------

หน่วยปฏิบัติการพิเศษของตำรวจภูธรภาค 2 คือกองกำกับการปฏิบัติการพิเศษ อยู่ภายใต้กองบังคับการสืบสวนสอบสวน ตำรวจภูธรภาค 2 มีชื่อเรียกว่า **หน่วยปฏิบัติการพิเศษบูรพา 491** มาจากการก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2549 มีภารกิจในการถวายความปลอดภัยให้แก่องค์พระมหากษัตริย์ พระราชินี และพระรัชทายาทที่เสด็จมาในพื้นที่ตำรวจภูธรภาค 2 รวมถึงเตรียมความพร้อมในการสนับสนุนการปฏิบัติงานของเจ้าหน้าที่ตำรวจเกี่ยวกับการต่อต้านการก่อการร้าย การก่อความไม่สงบ การช่วยเหลือตัวประกัน และสนับสนุนเจ้าหน้าที่ชุดสืบสวนในการติดตามและจู่โจมจับกุมผู้กระทำผิดในคดีร้ายแรงต่าง ๆ เมื่อมีการร้องขอ

สำหรับปฏิบัติการเด่นของ *ชุดปฏิบัติการพิเศษบูรพา 491* คือปฏิบัติการนำกำลังบุกจับกุมและสกัดกั้นขบวนการแก๊งคอลเซ็นเตอร์ที่กระทำความผิดในประเทศเพื่อนบ้านซึ่งมีพื้นที่ติดต่อกับเขตรับผิดชอบของตำรวจภูธรภาค 2 ซึ่งมีกำลังของหน่วย บูรพา 491 เป็นกำหลังหลักในการปฏิบัติการดังกล่าว

นอกจากนี้ จะมีหน่วยปฏิบัติการพิเศษ (นปพ./ปพ.) แต่แต่ละภูธรจังหวัดทั้ง 8 จังหวัด อยู่ภายใต้กองกำกับการสืบสวนตำรวจภูธรจังหวัด (กก.สส.ภ.จว.) เตรียมพร้อมเพื่อรองรับสถานการณ์อาชญากรรมที่มีความรุนแรงในท้องที่

ดูเพิ่ม
-------

* ท้องที่ตำรวจ

อ้างอิง
-------

1. ↑   เก็บถาวร 2016-08-16 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
2. ↑  กฎกระทรวง แบ่งส่วนราชการเป็นกองบังคับการหรือส่วนราชการอย่างอื่นในสำนักงานตำรวจแห่งชาติ พ.ศ. 2552
3. ↑  พระราชกฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการสำนักงานตำรวจแห่งชาติ พ.ศ. ๒๕๕๒ เก็บถาวร 2017-06-11 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
4. ↑  "สำนักงานตำรวจแห่งชาติ - หน่วยงานในสังกัด". *www.royalthaipolice.go.th*.
5. ↑  "ติดต่อกองกำกับการปฏิบัติการพิเศษ". *www.inv.p2.police.go.th*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-03-23. สืบค้นเมื่อ 2022-03-26.
6. ↑  "ศูนย์ฝึกอบรมตำรวจภูธรภาค 2". *www.policetraining2.com*.
7. ↑  "ชุดยุทธวิธีตำรวจพิเศษ บูรพา 491". *www.inv.p2.police.go.th*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2021-06-24. สืบค้นเมื่อ 2022-03-27.
8. ↑  "ผบ.ตร.สั่งชุดปฏิบัติการพิเศษหนุมานและบูรพา 491 ปูพรมบุกจับมือปืนถล่มยิงรถนายก อบต.บางสมบูรณ์ ดับ 2 ราย". *สยามรัฐ*. 2022-02-22.
9. ↑  "ตำรวจ PCT ร่วมกับ บูรพา 491 เปิดปฏิบัติการตัดวงจรขบวนการส่งคนไทยข้ามแดนไปทำงานแก๊งคอลเซ็นเตอร์". *fm91bkk.com*.
10. ↑  ""บิ๊กเด่น" เปิดปฏิบัติการบูรพา 491 ทลายแก๊งคอลเซ็นเตอร์ส่งคนไทยข้ามแดน". *www.thairath.co.th*. 2022-02-03.
11. ↑  เขม่าปืน (2022-02-03). "ผ่าปฏิบัติการบูรพา 491". *COP'S Magazine*.

| * ด
* ค
* ก
หน่วยงานในสังกัดสำนักงานตำรวจแห่งชาติ |
| --- |
| ส่วนบังคับบัญชา | 
* สำนักงานยุทธศาสตร์ตำรวจ
* สำนักงานส่งกำลังบำรุง
* สำนักงานกำลังพล
* สำนักงานงบประมาณและการเงิน
* สำนักงานกฎหมายและคดี
* สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการตำรวจ
* สำนักงานจเรตำรวจ
* สำนักงานตรวจสอบภายใน
* สำนักงานเลขานุการตำรวจแห่งชาติ
* กองสารนิเทศ
* กองการต่างประเทศ
* สำนักงานคณะกรรมการนโยบายตำรวจแห่งชาติ
* กองบินตำรวจ
* กองวินัย

 |  |
| ส่วนป้องกัน  และปราบปรามอาชญากรรม | 
* นครบาล
* ภูธรภาค 1
* ภูธรภาค 2
* ภูธรภาค 3
* ภูธรภาค 4
* ภูธรภาค 5
* ภูธรภาค 6
* ภูธรภาค 7
* ภูธรภาค 8
* ภูธรภาค 9

 |
| ส่วนสนับสนุนการป้องกัน  และปราบปรามอาชญากรรม | 
* ตำรวจสอบสวนกลาง
* ตำรวจท่องเที่ยว
* ตำรวจปราบปรามยาเสพติด
* ตำรวจสันติบาล
* สำนักงานตรวจคนเข้าเมือง
* ตำรวจตระเวนชายแดน
* สำนักงานพิสูจน์หลักฐานตำรวจ
* สำนักงานเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร
* สืบสวนสอบสวนอาชญากรรมทางเทคโนโลยี

 |
| ส่วนการศึกษา | 
* กองบัญชาการศึกษา
* โรงเรียนนายร้อยตำรวจ

 |
| ส่วนบริการ | 
* โรงพยาบาลตำรวจ

 |
| ส่วนอื่น ๆ | 
* โรงพิมพ์ตำรวจ

 |