|  |  |
| --- | --- |
| ค.ศ. | บทความนี้อ้างอิงคริสต์ศักราช/คริสต์ทศวรรษ/คริสต์ศตวรรษ ซึ่งเป็นสาระสำคัญของเนื้อหา  |

พัวร์เลอเมรีท (ค.ศ. 1740–1918)พัวร์เลอเมรีทสำหรับวิทยาศาสตร์และศิลปะ (ค.ศ. 1842–ปัจจุบัน)
**พัวร์เลอเมรีท** (เยอรมัน: *Pour le Mérite*, ออกเสียง: [puːɐ̯ lə meˈʀiːt]) เป็นเครื่องราชอิสริยาภรณ์ปรัสเซีย สถาปนาขึ้นเมื่อ ค.ศ. 1740 โดยพระเจ้าฟรีดริชที่ 2 แห่งปรัสเซีย เพื่อมอบเป็นบำเหน็จความชอบแก่พลเรือนและทหาร ถือเป็นเครื่องราชอิสริยาภรณ์ระดับสูงสุดของราชอาณาจักรปรัสเซีย ต่อมาเมื่อรัฐชาติเยอรมันรวมตัวกันเป็นจักรวรรดิเยอรมันใน ค.ศ. 1871 พัวร์เลอเมรีทก็กลายเป็นเครื่องราชอิสริยาภรณ์จักรวรรดิเยอรมันซึ่งมีการพระราชทานกันในแว่นแคว้นต่าง ๆ ทั่วจักรวรรดิ 

พัวร์เลอเมรีทถือเป็นเครื่องราชอิสริยาภรณ์ที่มีกฎระเบียบในการพระราชทานเคร่งครัดมาก ผู้ควรได้รับจำต้องมีผลงานเฉพาะตัวที่โดดเด่นเป็นพิเศษสมควรแก่การจดจำ ไม่ใช่ว่าทหารยศสูงทุกคนจะได้รับมอบเครื่องราชอิสริยาภรณ์นี้

ประวัติ
-------

พัวร์เลอเมรีทสถาปนาขึ้นใน ค.ศ. 1740 เหตุที่ตั้งชื่อตามภาษาฝรั่งเศสก็เนื่องจากในยุคนั้น ภาษาฝรั่งเศสเป็นภาษาสากลที่นิยมใช้กันในราชสำนักของพระเจ้าฟรีดริชที่ 2 แรกเริ่มมีเพียงชั้นตราเดียวสำหรับทั้งทหารและพลเรือน ในช่วงนี้มีพลเรือนเพียงสามคนที่ได้รับพระราชทานเท่านั้น (หนึ่งในนั้นคือวอลแตร์) ต่อมาในเดือนมกราคม ค.ศ. 1810 ระหว่างสงครามนโปเลียน พระเจ้าฟรีดริช วิลเฮ็ล์มที่ 3 แห่งปรัสเซีย ทรงออกกฎระเบียบให้มอบแก่นายทหารเท่านั้น

### สำหรับนายทหาร

ใน ค.ศ. 1866 มีการสถาปนาพัวร์เลอเมรีทชั้นพิเศษ *มหากางเขน* (*Großkreuz*) เพื่อพระราชทานแก่นายทหารผู้ที่การกระทำของเขาผู้นั้นเป็นผลให้กองทัพข้าศึกถอนทัพ หรือส่งผลให้กองทัพข้าศึกถูกทำลายราบคาบ ซึ่งมีเพียงบุคคลห้าท่านเท่านั้นที่ได้รับพระราชทาน ได้แก่ พระเจ้าวิลเฮ็ล์มที่ 1 (ค.ศ. 1866), มกุฎราชกุมารฟรีดริช วิลเฮ็ล์ม (ค.ศ. 1873), เจ้าชายฟรีดริช คาร์ล แห่งปรัสเซีย (ค.ศ. 1873), ซาร์อะเลคซันดร์ที่ 2 แห่งรัสเซีย (ค.ศ. 1878) และเฮ็ลมูท กราฟ ฟ็อน ม็อลท์เคอ (ค.ศ. 1879)

พัวร์เลอเมรีทของทหารเป็นที่รู้จักในระดับสากลระหว่างสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ผู้ได้รับพระราชทานที่มีชื่อเสียงต่างเป็นนักบินของกองบินโจมตีอากาศ (*Luftstreitkräfte*) นักบินที่ยิงเครื่องบินข้าศึกตกได้มากกว่าแปดลำถือว่ามีคุณสมบัติได้รับพัวร์เลอเมรีท) มัคส์ อิมเมิลมัน และอ็อสวัลท์ เบิลเคอ เป็นเสืออากาศสองรายแรกที่ได้รับมอบ พัวร์เลอเมรีทยังถูกมอบแก่มันเฟรท ฟ็อน ริชท์โฮเฟิน เสืออากาศเยอรมันที่มีสถิติสอยเครื่องบินข้าศึกมากที่สุดของโลกในตอนนั้น

สมัยพระราชทานพัวร์เลอเมรีทชั้นทหารสิ้นสุดลงพร้อมกับการสละราชสมบัติของจักรพรรดิวิลเฮ็ล์มที่ 2 แห่งเยอรมนี เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน ค.ศ. 1918

### สำหรับพลเรือน

ใน ค.ศ. 1842 พระเจ้าฟรีดริช วิลเฮ็ล์มที่ 4 แห่งปรัสเซีย ได้รับคำแนะนำจากอเล็คซันเดอร์ ฟ็อน ฮุมบ็อลท์ ให้สถาปนาพัวร์เลอเมรีทสำหรับพลเรือนที่เรียกว่า *เครื่องราชอิสริยาภรณ์พัวร์เลอเมรีทสำหรับวิทยาศาสตร์และศิลปะ* (*Orden Pour le Mérite für Wissenschaften und Künste*) แบ่งเป็นสามสาขาได้แก่ มนุษยศาสตร์, วิทยาศาสตร์ธรรมชาติ และวิจิตรศิลป์ แต่ละสาขาครอบครองได้ทีละคน การจะมอบแก่คนใหม่ต้องรอให้คนเก่าเสียชีวิตก่อน

เชิงอรรถและอ้างอิง
------------------

1. ↑  มาจากวลีภาษาฝรั่งเศส *ปูร์เลอเมริต* (*pour le mérite*) แปลว่า "สำหรับความดีความชอบ"
2. ↑  "Pour le Merite | Prussian honor" (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2017-08-14. `{{cite news}}`: ไม่รู้จักพารามิเตอร์ `|encyclopedia=` ถูกละเว้น (help)
3. ↑  Gilbert, Martin (1983). *La grande storia della prima guerra mondiale* [*First world war*] (ภาษาอิตาลี). Milan: Oscar Mondadori. p. 69. ISBN 978-88-04-48470-7.
4. ↑  Burke, Bernard, บ.ก. (1858). *The Book of Orders of Knighthood and Decorations of Honor*. London: Hurst and Blackett. p. 202.
5. ↑  "Der Orden "Pour le Mérite"". Lebendiges Museum Online. 8 September 2016. สืบค้นเมื่อ 2017-06-30.
6. 1 2  van Wyngarden, Greg (2006). *Early German Aces of World War I*. Osprey Publishing Ltd. ISBN 978-1-84176-997-4.