**โมลีเซ** (อิตาลี: *Molise*) เป็นแคว้นหนึ่งในยี่สิบแคว้นของประเทศอิตาลี ตั้งอยู่ในภาคใต้ของประเทศ มีพื้นที่เล็กที่สุดเป็นอันดับสองของรองจากแคว้นปกครองตนเองวัลเลดาออสตา แคว้นโมลีเซก่อตั้งในปี ค.ศ. 1963 ก่อนหน้านี้เคยเป็นส่วนของภูมิภาคที่มีชื่อว่าภูมิภาคอาบรุซซีและโมลีเซ (รวมกับแคว้นอาบรุซโซ) ซึ่งในปัจจุบันได้แยกออกจากกันแล้ว แคว้นนี้ครอบคลุมพื้นที่ 4,438 ตารางกิโลเมตร และมีประชากรประมาณ 320,000 คน

ประวัติศาสตร์
-------------

โมลีเซเป็นแคว้นที่มีผู้ตั้งถิ่นฐานมานานประมาณ 1 พันปีแล้ว ชาวแซมไนต์และชาวเฟรนตานีครองพื้นที่นี้มาจนกระทั่งยุคโรมันโบราณ หลังการล่มสลายของจักรวรรดิโรมันตะวันตกในปี ค.ศ. 476 โมลีเซถูกชาวออสโตรกอทเข้าครอบครองในปี ค.ศ. 535 ต่อมาในปี ค.ศ. 572 ก็ถูกชาวลอมบาร์ดครอบครองและปกครองโดยขุนนางแห่งเบเนเวนโต และในปี ค.ศ. 860 ชาวซาราเซ็นก็ได้โจมตีและทำลายเมืองอีแซร์เนีย เตเลเซ อาลีเฟ เซปีโน โบยาโน และเวนาโฟร

ในคริสต์ศตวรรษที่ 10 ภูมิภาคนี้แบ่งออกเป็น 9 เมือง ประกอบด้วยเวนาโฟร ลารีโน ตรีเวนโต โบยาโน อีแซร์เนีย คัมโปมารีโน แตร์โมลี ซานโกร และปีเยตรับบอนดันเต ต่อมาในปี ค.ศ. 1095 เมืองโบยาโนมีอำนาจมากที่สุดในภูมิภาค มีผู้ปกครองสูงสุดคืออูว์โกที่ 1 แห่งมูว์ลูซ ซึ่งน่าจะเป็นที่มาของชื่อแคว้นโมลีเซ

เมืองต่าง ๆ พัฒนามากขึ้นตั้งแต่ก่อนสิ้นสุดคริสต์ศวรรษที่ 13 โดยที่ขณะนั้นยังเป็นส่วนหนึ่งของแผ่นดินราชอาณาจักรเนเปิลส์ ต่อมาในคริสตวรรษที่ 16 ก็ได้รวมเข้ากับจังหวัดคาปีตานาตา (แคว้นปุลยา) และต่อมาในปี ค.ศ. 1806 ก็ได้เปลี่ยนเป็นจังหวัดปกครองตนเองของภูมิภาคอาบรุซซี

ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 เกิดเศรษฐกิจตกต่ำทั่วโลก และได้ฟื้นตัวขึ้นมา หลังจากการรวมเป็นปึกแผ่นของราชอาณาจักรอิตาลีใหม่ ๆ (ค.ศ. 1861) ก็เริ่มเกิดเขตอุตสาหกรรมขึ้นในพื้นที่

ต่อมาเกิดความพินาศย่อยยับทั้งประเทศในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ฝ่ายสัมพันธมิตรที่สามารถยึดเมืองแตร์โมลีในเดือนกันยายน ค.ศ. 1943 กองกำลังภาคพื้นดินที่มีขนาดใหญ่ตั้งฐานที่เมืองคัมโปบัสโซ ซึ่งถูกเรียกว่า"เมืองแห่งใบเมเปิล" (Maple Leaf City) หลังจากการเข้ามาประจำการของกองทหารแคนาดา

แคว้นโมลีเซเป็นแคว้นก่อตั้งใหม่สุดในแคว้นทั้งหมดของอิตาลี ตั้งแต่การก่อตั้งในปี ค.ศ. 1963 เมื่อภูมิภาคอาบรุซซีและโมลีเซแยกตัวออกเป็นสองแคว้น ก็กลับมาพัฒนาได้ด้วยตนเอง

ภูมิศาสตร์
----------

แม่น้ำวอลตูร์โน
แคว้นโมลีเซมีอาณาเขตติดต่อกับแคว้นอาบรุซโซทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ติดกับแคว้นลาซีโอด้านทิศตะวันตก ติดกับแคว้นคัมปาเนียทางทิศใต้ ติดกับแคว้นปุลยาทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ และติดกับทะเลเอเดรียติกทางด้านตะวันออกเฉียงเหนือ มีพื้นที่ 4,438 ตารางกิโลเมตร แคว้นโมลีเซมีพื้นที่เล็กที่สุดในภาคใต้ของอิตาลี และเป็นแคว้นที่มีอายุน้อยที่สุดในแคว้นทั้งหมดของประเทศอิตาลี

บริเวณแผ่นดินภายในของแคว้นมีลักษณะเป็นภูเขาถึงแม้ว่าจะมีพื้นที่ติดชายฝั่งยาว 35 กิโลเมตร พื้นที่ประมาณร้อยละ 55 ของทั้งแคว้นเป็นภูเขาและที่เหลืออีกร้อยละ 45 ของแคว้นเป็นที่สูง (ที่สูงในแผ่นดินใหญ่และที่สูงริมทะเล) และการที่ไม่มีพื้นที่ที่เป็นที่ราบต่ำและมีแต่พื้นที่ภูเขากลายเป็นอุปสรรคในการเจริญเติบโตของสังคมและเศรษฐกิจภายในแคว้น แคว้นโมลีเซมีสภาพอากาศจากอิทธิพลโดยตรงตามสภาพภูมิประเทศ คือมีอากาศแบบชายทะเลบริเวณพื้นที่ชายฝั่งที่แคบ ๆ ส่วนพื้นที่ภายในแคว้นที่เป็นที่สูงและภูเขาก็มีอากาศแบบภูเขา

เมืองส่วนใหญ่ที่อยู่ในแผ่นดินส่วนในของแคว้นแทบจะไม่มีผู้คนวัยทำงานเลย เนื่องจากผู้คนเดินทางไปหาอาชีพและงานทำในเขตที่มีการเติบโตใหญ่กว่า ซึ่งที่นั่นก็คือเมืองลารีโน อยู่ในจังหวัดคัมโปบัสโซ ผู้คนส่วนใหญ่ที่มีฐานะจะอยู่ที่เมืองนี้ และเมืองนี้จะมีลักษณะพิเศษคือเป็นเมืองในสมัยยุคกลาง ที่บ้านเรือนตั้งถิ่นฐานรอบ ๆ โบสถ์ซึ่งเป็นศูนย์กลางของเมืองลารีโน

การแบ่งเขตการปกครอง
-------------------

แคว้นโมลีเซแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 2 จังหวัด คือ จังหวัดคัมโปบัสโซและจังหวัดอีแซร์เนีย และแต่ละจังหวัดแบ่งออกเป็นเทศบาลหรือที่เรียกว่า "โคมูนี" (Comuni) หรือเทศบาล มีทั้งหมด 136 เทศบาล โดยจังหวัดคัมโปบัสโซมีเทศบาล 84 เทศบาล และจังหวัดอีแซร์เนียมีเทศบาล 52 เทศบาล

| จังหวัด | เมืองหลัก | พื้นที่(ตร.กม.) | ประชากร(คน) | ความหนาแน่น(คน/ตร.กม.) |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| จังหวัดคัมโปบัสโซ | คัมโปบัสโซ | 2,909 | 231,900 | 79.7 |
| จังหวัดอีแซร์เนีย | อีแซร์เนีย | 1,529 | 88,895 | 58.14 |

ประชากร
-------

ประชากรแคว้นโมลีเซในอดีต| 1861 | 1871 | 1881 | 1901 | 1911 | 1921 | 1931 | 1936 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 355,000 | 374,000 | 382,000 | 395,000 | 396,000 | 383,000 | 377,000 | 388,000 |
| 1951 | 1961 | 1971 | 1981 | 1991 | 2001 | 2008(ประมาณ) |
| 407,000 | 358,000 | 320,000 | 328,000 | 331,000 | 321,000 | 321,000 |
| ข้อมูล: Istituto Nazionale di Statistica (ISTAT) 2001 |

รูปภาพ
------

* เมืองคาปราคอตตาเมืองคาปราคอตตา
* เมืองอูรูรีเมืองอูรูรี
* เมืองคัมโปบัสโซเมืองคัมโปบัสโซ
* เมืองอีแซร์เนียเมืองอีแซร์เนีย
* เมืองโบยาโนเมืองโบยาโน
* เมืองมีรันดาเมืองมีรันดา
* โบสถ์เดลคริสโต ในเมืองเวนาโฟรโบสถ์เดลคริสโต ในเมืองเวนาโฟร
* เมืองคัสเตลซานวินเชนโซเมืองคัสเตลซานวินเชนโซ

อ้างอิง
-------

* เว็บไซด์ของแคว้นโมลีเซ, สืบค้นวันที่ 14 ก.ค. 2552 (อิตาลี)

1. ↑  "Eurostat - Tables, Graphs and Maps Interface (TGM) table". Epp.eurostat.ec.europa.eu. 2011-08-12. สืบค้นเมื่อ 2011-09-16.
2. ↑  EUROPA - Press Releases - Regional GDP per inhabitant in 2008 GDP per inhabitant ranged from 28% of the EU27 average in Severozapaden in Bulgaria to 343% in Inner London

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
**แคว้นโมลีเซ**

* เว็บไซด์อย่างเป็นทางการของแคว้นโมลีเซ (อิตาลี)
* ข้อมูลทั่วไปของแคว้น เก็บถาวร 2008-12-07 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (อิตาลี)
* แผนที่แคว้นโมลีเซ[*ลิงก์เสีย*]

| * ด
* ค
* ก
แคว้นในประเทศอิตาลี |
| --- |
| แคว้น | คัมปาเนีย  **·**  คาลาเบรีย  **·**  ตอสคานา  **·**  บาซีลีคาตา  **·**  ปีเยมอนเต  **·**  ปุลยา  **·**  มาร์เค  **·**  โมลีเซ  **·**  ลอมบาร์เดีย  **·**  ลัตซีโย  **·**  ลีกูเรีย  **·**  เวเนโต  **·**  อาบรุซโซ  **·**  อุมเบรีย  **·**  เอมีเลีย-โรมัญญา | แคว้นในอิตาลีแคว้นในอิตาลี |
| แคว้นปกครองตนเอง | ซาร์ดิเนีย  **·**  ซิซิลี  **·**  เตรนตีโน-อัลโตอาดีเจ  **·**  ฟรียูลี-เวเน็ตเซียจูเลีย  **·**  วัลเลดาออสตา |