อำมาตย์เอก **พระยาสาครคณาภิรักษ์ (หลำ หุตะสิงห์)** (7 มิถุนายน พ.ศ. 2421 – 23 มีนาคม พ.ศ. 2476) เป็นขุนนางชาวไทย อดีตผู้ว่าราชการเมืองสมุทรสาคร มีศักดิ์เป็นพี่ชายของพระยามโนปกรณ์นิติธาดา (ก้อน หุตะสิงห์) นายกรัฐมนตรีสยามคนแรก

รับราชการ
---------

พระยาสาครคณาภิรักษ์เริ่มต้นรับราชการในตำแหน่งล่ามในกรมสรรพากรใน กระทรวงพระคลังมหาสมบัติ แล้วโอนมาเป็นล่ามในกรมกองตระเวน กระทรวงนครบาล เมื่อปี 2443 ก่อนจะโอนกลับมารับราชการในกรมสรรพากรนอกในตำแหน่งนายเวร เมื่อปี 2444 ในปีถัดมา โอนมารับราชการในกระทรวงมหาดไทยในตำแหน่งนายเวร และได้เข้าเฝ้าฯ รับพระราชทานสัญญาบัตรบรรดาศักดิ์เป็น พันพุฒอนุราช ถือศักดินา 300 เมื่อวันที่ 14 พฤษภาคม 2445 ต่อมาในปี 2446 ได้รับโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้เป็นว่าที่ข้าหลวงมหาดไทยมณฑลนครชัยศรี จากนั้นในวันที่ 6 กุมภาพันธ์ 2446 ท่านได้รับโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้เป็นข้าหลวงมหาดไทยมณฑลนครชัยศรี ลำดับยศชั้นที่ 2 ตรี โดยได้เข้ารับพระราชทานสัญญาบัตรตำแหน่งหน้าที่ราชการเมื่อวันที่ 5 กุมภาพันธ์ และในวันที่ 7 กุมภาพันธ์ได้เข้าเฝ้ากราบถวายบังคมลาไปรับราชการตามหน้าที่

ต่อมาในวันที่ 24 พฤษภาคม 2447 ท่านได้เข้าเฝ้ารับพระราชทานสัญญาบัตรเลื่อนบรรดาศักดิ์เป็น หลวงนิกรจำนง ถือศักดินา 600 จากนั้นในปี 2453 ได้โปรดเกล้าฯ ให้ย้ายมารักษาราชการแทนในตำแหน่ง ผู้ว่าราชการเมืองสมุทรสาคร แทนพระยาสาครสงคราม ที่ถึงแก่อนิจกรรม กระทั่งวันที่ 13 กรกฎาคม 2454 ได้โปรดเกล้าฯ ให้ท่านเป็นผู้ว่าราชการเมืองสมุทรสาครอย่างเป็นทางการ ในวันที่ 20 สิงหาคม 2454 ท่านได้รับพระราชทานยศเป็น อำมาตย์โท หลวงนิกรจำนง ต่อมาในวันที่ 22 พฤศจิกายน 2454 มีพระบรมราชโองการเลื่อนบรรดาศักดิ์ให้ท่านเป็น อำมาตย์โท พระสาครสงคราม โดยได้โปรดเกล้าฯ ให้กระทรวงมหาดไทยส่งสัญญาบัตรบรรดาศักดิ์ไปพระราชทานเมื่อวันที่ 2 กันยายน 2456 ในวันที่ 23 มีนาคม 2459 ได้โปรดเกล้าฯ ให้เลื่อนบรรดาศักดิ์ของท่านเป็น อำมาตย์โท พระยาสาครคณาภิรักษ์ ถือศักดินา 3000 และได้โปรดเกล้าฯ ให้กระทรวงมหาดไทยส่งสัญญาบัตรไปพระราชทานเมื่อวันที่ 27 สิงหาคม 2460

ในวันที่ 1 มกราคม 2466 ได้โปรดเกล้าฯ พระราชทานยศให้เป็น อำมาตย์เอก พระยาสาครคณาภิรักษ์ ต่อมาท่านได้กราบถวายบังคมลาออกจากราชการเมื่อวันที่ 16 กุมภาพันธ์ 2470 เนื่องจากป่วยเป็นโรคนิ่วในไต รับพระราชทานเบี้ยบำนาญเลี้ยงชีพ โดยมี รองอำมาตย์เอก หลวงศรีวิเศษ (โจ้ กนิษฐรัต) นายอำเภอมีน จังหวัดมีนบุรี มารักษาราชการแทน

ยศ
--

### ยศเสือป่า

* – นายหมู่ตรี
* 19 กุมภาพันธ์ 2455 – นายหมู่โท
* 21 กุมภาพันธ์ 2456 – นายหมู่เอก
* 26 ตุลาคม 2458 – นายหมวดโท
* 8 ธันวาคม 2460 – นายหมวดเอก
* 8 ตุลาคม 2463 – นายกองตรี

เครื่องราชอิสริยาภรณ์
---------------------

พระยาสาครคณาภิรักษ์ (หลำ หุตะสิงห์) ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ทั้งสยามและต่างประเทศ ดังนี้

### เครื่องราชอิสริยาภรณ์สยาม

* พ.ศ. 2469 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นที่ 3 ตริตาภรณ์มงกุฎไทย (ต.ม.)
* พ.ศ. 2461 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นที่ 4 จัตุรถาภรณ์ช้างเผือก (จ.ช.)
* พ.ศ. 2471 –  เหรียญจักรพรรดิมาลา (ร.จ.พ.)
* พ.ศ. 2468 –  เหรียญศารทูลมาลา (ร.ศ.ท.)
* พ.ศ. 2458 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 6 ชั้นที่ 4 (ว.ป.ร.4)
* พ.ศ. 2446 –  เหรียญทวีธาภิเศก (ท.ศ.)
* พ.ศ. 2450 –  เหรียญรัชมงคล (ร.ร.ม.)
* พ.ศ. 2451 –  เหรียญรัชมังคลาภิเศก รัชกาลที่ 5 (ร.ม.ศ.5)
* พ.ศ. 2454 –  เหรียญบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 6 (ร.ร.ศ.6)
* พ.ศ. 2468 –  เหรียญบรมราชาภิเษก รัชกาลที่ 7 (ร.ร.ศ.7)
* พ.ศ. 2475 –  เหรียญเฉลิมพระนคร 150 ปี (ร.ฉ.พ.)

### เครื่องราชอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ

* อิตาลี :
	+ พ.ศ. 2469 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์มงกุฎอิตาลี ชั้นที่ 3

อ้างอิง
-------

1. ↑  ข่าวตาย (หน้า 281–82)
2. ↑  พระราชทานสัญญาบัตร์ขุนนาง
3. ↑  แจ้งความกระทรวงมหาดไทย
4. ↑  พระราชทานสัญญาบัตรตำแหน่งหน้าที่ราชการ
5. ↑  ข้าราชการกราบถวายบังคมลา
6. ↑  พระราชทานสัญญาบัตรขุนนาง
7. ↑  แจ้งความกระทรวงมหาดไทย
8. ↑  พระราชทานยศ กระทรวงมหาดไทย (หน้า 978)
9. ↑  ตั้งแลเลื่อนบรรดาศักดิ์ (หน้า 1958)
10. ↑  ส่งสัญญาบัตรบรรดาศักดิ์ไปพระราชทาน
11. ↑  พระราชทานบรรดาศักดิ์
12. ↑  ส่งสัญญาบัตรบรรดาศักดิ์ไปพระราชทาน
13. ↑  พระราชทานยศ (หน้า 3184)
14. ↑  แจ้งความกระทรวงมหาดไทย เรื่อง ตั้งผู้รั้งตำแหน่งผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสาคร
15. ↑  ส่งสัญญาบัตรเสือป่าไปพระราชทาน
16. ↑  ตั้งตำแหน่งยศเสือป่า
17. ↑  พระราชทานยศเสือป่า
18. ↑  พระราชทานยศเสือป่า
19. ↑  พระราชทานยศเสือป่า
20. ↑  ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๔๓ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๓๑๐๗, ๒๖ พฤศจิกายน ๒๔๖๙
21. ↑  ราชกิจจานุเบกษา, ส่งเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไปพระราชทาน, เล่ม ๓๕ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๓๒๖๔, ๒๓ กุมภาพันธ์ ๒๔๖๑
22. ↑  ราชกิจจานุเบกษา, ส่งเหรียญราชอิสริยาภรณ์ไปพระราชทาน, เล่ม ๔๕ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๑๐๐๗, ๒๔ มิถุนายน ๒๔๗๑
23. ↑  ราชกิจจานุเบกษา, ส่งเครื่องราชอิสริยาภรณ์ไปพระราชทาน, เล่ม ๔๓ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๔๙๑, ๒ พฤษภาคม ๒๔๖๙
24. ↑  ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์, เล่ม ๓๓ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๖, ๒ เมษายน ๒๔๕๙
25. ↑  ราชกิจจานุเบกษา, พระราชทานพระบรมราชานุญาตประดับเครื่องอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ, เล่ม ๔๓ ตอนที่ ๐ ง หน้า ๔๓๗๘, ๑๓ มีนาคม ๒๔๖๙