555 เบอร์ NE555 จาก Signetics ตัวถังสี่เหลี่ยม (DIP)
บล็อกไดอะแกรม และตำแหน่งขา
**ไอซี** (อังกฤษ: IC 555) เป็นวงจรรวม หรือวงจรเบ็ดเสร็จ ที่เรียกกันทั่วไปว่า ชิป ที่รู้จักกันดีในบรรดานักอิเล็กทรอนิกส์ ไอซีตัวนี้ได้รับการออกแบบ และประดิษฐ์โดยนักออกแบบชิปที่มีชื่อเสียง ชื่อนั่นคือนายฮันส์ อาร์ คาเมนซินด์ (Hans R. Camenzind) โดยเริ่มออกแบบเมื่อ พ.ศ. 2513 และแนะนำผลิตภัณฑ์ในปีถัดมา โดยบริษัทซิกเนติกส์ คอร์ปอเรชัน (Signetics Corporation) มีหมายเลขรุ่น SE555/NE555 และเรียกชื่อว่า "The IC Time Machine" มีการใช้อย่างกว้างขวาง ทั้งนี้เพราะสามารถใช้งานง่าย ราคาถูก มีเสถียรภาพที่ดี ในปัจจุบันนี้ บริษัทซัมซุงของเกาหลี สามารถผลิตได้ปีละกว่า 1 พันล้านตัว (ข้อมูล พ.ศ. 2546)

ไอซีไทเมอร์ 555 นับเป็นวงจรรวมที่สามารถใช้งานได้หลากหลายและเป็นที่นิยมมากที่สุดตัวหนึ่งเท่าที่เคยผลิตมา ภายในตัวประกอบด้วยทรานซิสเตอร์ 23 ตัว, ไดโอด 2 ตัว และรีซิสเตอร์อีก 16 ตัว เรียงกันบนชิปซิลิกอนแผ่นเดียว โดยติดตั้งในตัวถัง 8 ขา แบบมินิ DIP (dual-in-line package) นอกจากนี้ยังมีการผลิตไอซี 556 ซึ่งเป็น DIP แบบ 14 ขา โดยอาศัยการรวมไอซี 555 จำนวน 2 ตัวบนชิปตัวเดียว ขณะที่ 558 เป็นไอซีอีกตัวหนึ่งที่พัฒนาขึ้นจาก 555 เป็น DIP แบบ 16 ขา (quad) โดยรวมเอา 555 จำนวน 4 ตัว (โดยมีการปรับแต่งเล็กน้อย) มาไว้บนชิปตัวเดียว (DIS และ THR มีการเชื่อมต่อกันภายใน ส่วน TR นั้นมีค่าความไวที่ขอบแทนที่จะเป็นความไวทั้งระดับ) นอกจากนี้ยังมีรุ่นกำลังต่ำพิเศษ (ultra-low power) ของไอซี 555 นั่นคือ เบอร์ 7555 สำหรับไอซี 7555 นี้จะมีการเดินสายที่แตกต่างไปเล็กน้อย ทั้งยังมีการใช้กำลังไฟที่น้อยกว่า และอุปกรณ์ภายนอกน้อยกว่าด้วย

ไอซี 555 มีโหมดการทำงาน 3 โหมด ดังนี้

* โมโนสเตเบิล (Monostable) ในโหมดนี้ การทำงานของ 555 จะเป็นแบบซิงเกิ้ลช็อต หรือวันช็อต (one-shot) โดยการสร้างสัญญาณครั้งเดียว ประยุกต์การใช้งานสำหรับการนับเวลา การตรวจสอบพัลส์ สวิตช์สัมผัส ฯลฯ
* อะสเตเบิล (Astable) ในโหมดนี้ การทำงานจะเป็นออสซิลเลเตอร์ การใช้งาน ได้แก่ ทำไฟกะพริบ, กำเนิดพัลส์, กำเนิดเสียง, เตือนภัย ฯลฯ
* ไบสเตเบิล (Bistable) ในโหมดนี้ ไอซี 555 สามารถทำงานเป็นฟลิปฟล็อป (flip-flop) ถ้าไม่ต่อขา DIS และไม่ใช้คาปาซิเตอร์ ใช้เป็นสวิตช์ bouncefree latched switches เป็นต้น

การใช้งาน
---------

ขาของไอซีแต่ละขา มีหน้าที่ดังต่อไปนี้ 

| ขา | ชื่อ | หน้าที่ |
| --- | --- | --- |
| 1 | GND | กราวด์ หรือ คอมมอนส์ |
| 2 | TR | พัลส์สั้นกระตุ้นทริกเกอร์เพื่อเริ่มนับเวลา |
| 3 | Q | ช่วงการนับเวลา เอาต์พุตจะอยู่ที่ +VCC |
| 4 | R | ช่วงเวลานับ อาจหยุดโดยการใช้พัลส์รีเซ็ต |
| 5 | CV | แรงดันควบคุมยอมให้เข้าถึงตัวหารแรงดันภายใน (2/3 VCC) |
| 6 | THR | เทรสโฮลด์ที่จุดช่วงเวลานับ |
| 7 | DIS | เชื่อมต่อกับคาปาซิเตอร์ตัวหนึ่ง ซึ่งเวลาคายประจุของมันจะมีผลต่อช่วงเวลาการนับ |
| 8 | V+, VCC | แรงดันจ่ายไฟบวก ซึ่งต้องอยู่ในช่วง +5 ถึง + 15 V |

เมื่อใช้คาปาซิเตอร์ และรีซิสเตอร์มาต่อร่วม จะสามารถปรับช่วงการตั้งเวลา (นั่นคือ ช่วงเวลาที่เอาต์พุตมีค่าต่ำ) ตามความต้องการใช้งานได้

สำหรับการเชื่อมต่อเป็นดังนี้ 

Example  schematic  
แผนผังการเชื่อมต่อไอซี 555 
ช่วงเวลา *t* คำนวณได้จาก

{\displaystyle t=1.1RC}
ซึ่งเป็นเวลาที่ใช้เพื่อประจุตัวเก็บประจุให้ได้ 63% ของแรงดันที่จ่าย (ค่าจริง :  *(1-1/e) V*) ดูเพิ่มเติมที่ วงจรอาร์ซี (RC circuit) สำหรับคำอธิบายของปรากฏการณ์ดังกล่าว

  


|  |  |
| --- | --- |
| แรงดันจ่าย (VCC) | 4.5 to 15 V |
| กระแสจ่ายต่ำสุด (VCC = +5 V) | 3 to 6 mA |
| กระแสจ่ายสูงสุด (VCC = +15 V) | 10 to 15 mA |
| กระแสขาออก (สูงสุด) | 200 mA |
| กำลังไฟฟ้า | 600 mW |
| อุณหภูมิการทำงาน | 0 to 70° C |

ผู้ผลิตรายต่างๆ
---------------

มีผู้ผลิตไอซี 555 หลายรายด้วยกัน รวมทั้งรุ่นซีมอส (CMOS) โดยแต่ละบริษัทจะกำหนดเบอร์ต่างๆ กันดังนี้

| ผู้ผลิต | เบอร์ |
| --- | --- |
| ECG Philips | ECG955M |
| Exar | XR-555 |
| Fairchild | NE555/KA555 |
| Harris | HA555 |
| Intersil | SE555/NE555 |
| Lithic Systems | LC555 |
| Maxim | ICM7555 |
| Motorola | MC1455/MC1555 |
| National | LM1455/LM555C |
| NTE Sylvania | NTE955M |
| Raytheon | RM555/RC555 |
| RCA | CA555/CA555C |
| Sanyo | LC7555 |
| Texas Instruments | SN52555/SN72555 |

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* 555 Timer Tutorial เก็บถาวร 2007-10-11 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Data Sheet (Fairchild)
* Java simulation ของวงจรออสซิลเลเตอร์ ไอซี 555 เก็บถาวร 2006-05-25 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน