**สุสีริมรัตศวารัตนาเทวี** (พม่า: သုသီရိမြတ်စွာရတနာဒေဝီ, บาลี: Susīrimratsvāratanādevi) หรือที่ขนานนามกันทั่วไปว่า **เจ้าหญิงซะลี่น** (พม่า: စလင်းမင်းသမီး) หรือ **ซะลี่น ซุพะย่า** (พม่า: စလင်းစုဖုရား, ออกเสียง: [səlɪ́ɰ̃ su̯pʰəjá]), ดำรงอิสริยยศ **ตะบีนไดง์** (ว่าที่สมเด็จพระอัครมเหสีแห่งพระมหากษัตริย์พม่าในรัชกาลถัดไป) ในช่วงปลายของราชวงศ์โก้นบอง ชาวยุโรปออกพระนามว่า "เซลินา โซเฟีย" เป็นพระราชธิดาองค์โปรดของพระเจ้ามินดง ผู้ชำนาญวิชาคณิตศาสตร์ และทรงดำรงตำแหน่งเป็นเจ้ากรมธนารักษ์ (เทียบเท่ากระทรวงการคลังของอังกฤษ) ในรัชกาลของพระเจ้ามินดง

พระประวัติ
----------

อารามซะลี่น, มัณฑะเลย์ในปี ค.ศ. 1903
เจ้าหญิงซะลี่นประสูติในปี ค.ศ. 1847 เป็นราชบุตรีของพระเจ้ามินดง และเจ้าจอมริมบึง ณ พระราชวังอมรปุระ ในราชธานีเดิม นครอมรปุระของพม่าในขณะนั้น นามแรกประสูติที่ได้รับพระราชทานคือ แม-มโย่มูน (မယ်မျိုးမွန်)  เชื่อกันว่าพระนางเป็นพระราชมารดาของพระเจ้ามินดงกลับชาติมาประสูติอีกครั้ง พระนางได้รับการอุปถัมภ์ดูแลจากพระมเหสีตำหนักเหนือ คือ พระนางมยอกนันดอ ขนิษฐาต่างชนนีของเจ้าจอมริมบึง เมื่อพระเจ้ามินดงทรงปราบดาภิเษกเสวยราชสมบัติ เจ้าหญิงซะลี่นทรงได้รับกัลปนาเมืองชเวกู และต่อมาคือเมืองซะลี่นพร้อมด้วยราชทินนามราชทาน คือ *สิริรัตนาเทวี* และราชอิสริยยศ *ซุพะย่า*

พระนางได้รับการสถาปนาและวางองค์เป็น *ตะบีนไดง์* (พระชายาเอกแห่งมกุฎราชกุมาร, အိမ်ရှေ့ထိပ်ထား မိဖုရား), ภายหลังการลอบปลงพระชนม์มกุฎราชกุมารเจ้าชายกะนอง ในปี ค.ศ. 1866 โดยทรงได้รับเลือกให้ทรงพระยศว่าที่สมเด็จพระอัครมเหสีแห่งพระมหากษัตริย์พม่าในรัชกาลถัดไป

ถึงแม้ทรงได้รับการสถาปนาและกำหนดวางองค์เป็นว่าที่สมเด็จพระอัครมเหสีแห่งพระมหากษัตริย์พม่าในรัชกาลถัดไป แต่พระนางโปรดปรานชีวิตทางธรรมมากกว่า ดังจะเห็นได้จากอารามซะลี่น ณ มัณฑะเลย์ อันได้ทรงศรัทธาปสาทะอุทิศไว้ในพระบวรศาสนา อย่างไรก็ตามสุดท้าย เจ้าหญิงซะลี่นมิได้รับการสถาปนาขึ้นเป็นสมเด็จพระอัครมเหสีแห่งพระมหากษัตริย์พม่าในรัชกาลถัดไป เนื่องจากพระเจ้าสีป่อทรงราชาภิเษกสมรสและสถาปนาพระนางศุภยาลัตเป็นพระอัครมเหสี และขนิษฐาของนางคือ พระนางศุภยาจีเป็นพระมเหสี

ว่ากันว่าพระนางทรงออกบวชเป็นชีทันทีหลังการพระราชพิธีพระบรมศพของพระเจ้ามินดงเสร็จสิ้นและได้รับการฝังพระบรมศพแล้ว พระนางสิ้นพระชนม์ในปี ค.ศ. 1879 สิริพระชนม์มายุ 33 ชันษา ว่ากันว่าทรงถูกสำเร็จโทษด้วยอุบายพระนางศุภยาลัต

ในวัฒนธรรมร่วมสมัย
------------------

เรื่องราวของพระนางได้รับการดัดแปลงเป็นตัวละครนามว่า เจ้านางทองพญา ในละครโทรทัศน์เรื่อง *เพลิงพระนาง* รับบทโดยศิริพิชญ์ วิมลโนช ในละครโทรทัศน์ *เพลิงพระนาง (ละครโทรทัศน์ พ.ศ. 2539)* และ *เพลิงพระนาง (ละครโทรทัศน์ พ.ศ. 2560)* รับบทโดยปาณิชดา แสงสุวรรณ

อ้างอิง
-------

1. ↑  Taṅʻ (Takkasuilʻ.), Cinʻ (2005). *Sī po bhu raṅʻ nhaṅʻʹ Cu Phu Rā ̋latʻ* (ภาษาพม่า). Ññoṇʻ ramʻ ̋Cā ʾupʻ tuikʻ.
2. 1 2 3  Cocks, Samuel William (1919). *A Short History of Burma* (ภาษาอังกฤษ). Macmillan and Company, limited.
3. ↑  Foucar, Emile Charles Victor (1946). *They Reigned in Mandalay* (ภาษาอังกฤษ). D. Dobson.
4. ↑  White, Herbert Thirkell (2011). *Burma* (ภาษาอังกฤษ). Cambridge University Press. ISBN 978-1-107-60067-6.
5. ↑  Foucar, Emile Charles Vicor (1963). *Mandalay the Golden* (ภาษาอังกฤษ). D. Dobson.
6. ↑  Geary, Grattan (1886). *Burma, After the Conquest: Viewed in Its Political, Social, and Commercial Aspects, from Mandalay* (ภาษาอังกฤษ). S. Low, Marston, Searle, & Rivington.
7. ↑  *Amended List of Ancient Monuments in Burma* (ภาษาอังกฤษ). Superintendent, Government Print. and Staty. Union of Burma. 1960.
8. ↑
9. ↑

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

 วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ซะลี่น ซุพะย่า


| ก่อนหน้า |  | เจ้าหญิงซะลี่น |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **พระนางจักราเทวี** |  | **สมเด็จพระอัครมเหสีแห่งพระมหากษัตริย์พม่า (อาณาจักรพม่ายุคที่ 3)** (ค.ศ. 1866–1878) |  | **พระนางศุภยาลัต** |