ภาพประกอบบท *โมมิจิ โนะ กะ*
**โมมิจิ โนะ กะ** (ญี่ปุ่น: 紅葉賀; โรมาจิ: *Momiji no Ga*; *ชมใบไม้แดง*) เป็นบทที่ 7 ของ ตำนานเก็นจิ ผลงานของ มุราซากิ ชิคิบุ ที่มีทั้งหมด 54 บท

บท *โมมิจิ โนะ กะ*  ดำเนินเรื่องในฤดูใบไม้ร่วง ในขณะที่เก็นจิ อายุราว 18 ปี เนื้อหาเกี่ยวข้องทับซ้อนกับช่วงปลายของบท สุเอทสึมุฮานะ  และ ช่วงปลายของบท วะกะมุราซากิ ดำเนินเรื่องต่อมาจนถึงฤดูใบไม้ร่วงปีต่อมา ที่เก็นจิอายุ 19 ปี

ที่มาของชื่อบท โมมิจิโนะกะ
--------------------------

โมมิจิ ( 紅葉 Momiji) คือใบเมเปิลญี่ปุ่น ใบจะเปลี่ยนสีจากเขียวเป็นเหลือง ส้ม และแดง ในฤดูใบไม้ร่วง ในญี่ปุ่นพันธุ์ที่ปลูกมากคือ อิโระฮะโมมิจิ ชื่อทางพันธุศาสตร์คือ Acer palmatum 

กะ (賀 ga ) แปลว่า งานเลี้ยงเฉลิมฉลองครบรอบวันเกิด 40 -50ปี ของบุคคลที่ยิ่งใหญ่

บท *โมมิจิโนะกะ*  ใน ตำนานเก็นจิ หมายถึง การเฉลิมฉลองครบรอบวันเกิดอายุ 50 ปี ของจักรพรรดิพระองค์ก่อน ที่จัดขึ้นภายใต้ร่มใบโมมิจิเปลี่ยนสีในฤดูใบไม้ร่วงนั่นเอง

ตัวละครหลักในบท
---------------

* **เก็นจิ**

โคโนะเอะโนะจูโจ ต่อมาเลื่อนเป็น ไซโช อายุ 18 ถึง 19 ปี

* **จักรพรรดิคิริสึโบะ**

พระราชบิดาของเก็นจิ

* **ฟุจิทสึโบะ**

พระชายาของจักรพรรดิคิริสึโบะ ต่อมาเลื่อนขึ้นเป็น จักรพรรดินี อายุ 23 ถึง 24 ปี

* **โทโนะจูโจ**

สหายสนิทและพี่ชายภรรยาของเก็นจิ

* **พระชายาตำหนักโคคิ** ( โคคิเด็ง)

พระราชมารดาขององค์รัชทายาท

* **องค์รัชทายาท**

พี่ชายต่างมารดาของเก็นจิ อายุ 21 ถึง 22 ปี ต่อมาขึ้นเป็นจักรพรรดิสุซาคุ

* **อาโออิ**

ภรรยาของเก็นจิ

* **เฮียวบุเคียวโนะมิยะ**

พี่ชายของฟุจิทสึโบะ บิดาของมุราซากิ อายุ 33 ถึง 34 ปี

* **โอเมียวบุ**

ต้นห้องคนสนิทขอฟุจิทสึโบะ

* **โชนะกอน**

พี่เลี้ยงของมุราซากิ

* **สะไดจิน**

เสนาบดีฝ่ายซ้าย พ่อตาของเก็นจิ อายุ 52 ถึง 53

* **บุตรชายแรกเกิดของฟุจิทสึโบะ**

ต่อมาขึ้นเป็น จักรพรรดิเรย์เซย์

* **เง็น โนะ ไนชิ**

ตำแหน่ง ไนชิโนะสุเกะ อายุ 57 หรือ 58 ปี ขณะที่เก็นจิอายุ 19 

* **มุราซากิ**

อายุ 10 ถึง 11 ปี

เรื่องย่อ
---------

กลางเดือนตุลาคม มีการเสด็จพระราชดำเนินแปรราชฐานของจักรพรรดิคิริสึโบะไปที่ตำหนักสุซาคุ ป็นฉลองครบรอบ 50 พรรษาของจักรพรรดิองค์ก่อน ในวันจริง เหล่านางในราชสำนักทั้งหมดรวมถึงพระชายาต่างๆจะไม่มีโอกาสได้เห็นการแสดงอันงดงาม ดังนั้นจักรพรรดิคิริสึโบะจึงมีพระกรุณาให้จัดการซ้อมใหญ่ หน้าลานพระตำเหนักเซเรียว ( เซเรียวเด็ง ) มีการบรรเลงสังคีตบนเรือรูปมังกรหลากหลายขนาดหลายหลากลำที่ลอยลำอยู่ในสระน้ำใหญ่ ข้าราชสำนักต่างร่ายรำประกอบสังคัตจากจีนและเกาหลี นักเป่าขลุ่ยฝีมือดีได้รับเลือกให้บรรเลงร่วมการร่ายรำคู่ **คลื่นทะเลสีคราม** ของเก็นจิและโทโนะจูโจ ร่ายรำภายใต้ใบไม้เปลี่ยนสี ที่ร่วงหล่นจากต้นอย่างงดงาม งดงามเสียจนผู้ชมหวั่นเกรงว่า ปีศาจจะลักตัวเก็นจิไปเสีย

วันปีใหม่ ก่อนที่เก็นจิจะไปร่วมพิธีที่วังหลวง เขาแวะไปหา มุราซากิ ที่ปีกตะวันตกของคฤหาสน์บนถนนนิโจ มุราซากิเอาตุ๊กตาของนางออกมาเรียงรายทั้งหมด เก็นจิถามนางว่า 

> *ปีใหม่มาเยือนแล้ว เจ้ารู้สึกว่าโตขึ้นบ้างหรือไม่* ?
> 
> 

มุราซากิตอบว่า 

> *อินุกิ ทำตุ๊กตาข้าเสีย ข้ากำลังซ่อมตุ๊กตาอยู่เจ้าค่ะ* 
> 
> 

  

*อินุกิ* คือ เด็กหญิงเพื่อนเล่นของมุราซากิ ที่เคยปล่อยให้ลูกนกกระจอกบินหนีไป โชนะกอนกล่าวกับมุราซากิว่า

  

>  *ปีนี้ท่านหญิงควรจะพยายามโตเป็นผู้ใหญ่ได้แล้วนะเจ้าคะ อายุก็ตั้ง 10 ปีเข้าแล้วท่านไม่ควรจะมัวเล่นตุ๊กตาอยู่* 
> 
> 

  

ด้วยวัย 10 ปี มุราซากิยังดูเป็นเด็กอยู่มาก

  

จักรพรรดิคิริสึโบะ อุ้มพระโอรสน้อยแรกเกิดให้เก็นดู พลางตรัสว่า ช่างเหมือนเก็นจิเหลือเกิน เก็นจิรู้สึกทั้งกลัวทั้งดีใจ เขากลับไปยังคฤหาสน์บนถนนนิโจ และ สงบสติอารมณ์ในห้องของตน ช่วงนั้นเป็นต้นฤดูร้อน ดอก*โทะโคะนัตสึ*เบ่งบานเต็มสวน เขาเด็ดมาหลายดอกและส่งให้พระชายาฟุจิทสึโบะพร้อมโคลงกลอน ความว่า สาส์นนี้หนักอึ้งไปด้วยน้ำตาของเขาที่เป็นดั่งหยดน้ำค้างบนดอก*โทโคะนัตสึ*

องค์จักรพรรดินั้นมีนางกำนัลที่งดงามและมีความสารถในมากมายหลายด้านห้อมล้อมอยู่ แต่ยังมีไนชิโนะสุเกะ ชรา นางหนึ่ง นามว่า เง็นโนะไนชิ เป็นหญิงที่มีชาติกำเนิดดีและได้รับการเลี้ยงดูมาอย่างดี แต่ในเวลาเดียวกัน นางก็ฝักใฝ่ในเรื่องรักๆใคร่ๆมากเป็นพิเศษ เก็นจิพูดจาหยอกล้อเกี้ยวนางเล่นๆนาง แต่นางกลับถือเป็นจริงเป็นจัง วันหนึ่ง เง็นโนะไนชิ เสร็จสิ้นภาระกิจการแต่งพระเกศาขององค์จักรพรรดิ นางกำลังอยู่ตามลำพังกับเก็นจิ เก็นจิดึงชายกระโปรงของนางเล่นๆ เง็นโนะไนชิส่งสายตาหวานฉ่ำผ่านพัดสีฉูดฉาดที่ปิดบังใบหน้าครึ่งหนึ่งให้เก็นจิ

ค่ำคืนหนึ่งอันเย็นฉ่ำหลังจากการอาบน้ำ เก็นจิเดินเล่นอยู่แถวตำหนักอุมเมย์ ( อุมเมย์เด็ง ) เง็นโนะไนชิกำลังบรรเลงบิวะอย่างเพราะพริ้ง เก็นจิร่วมฟังอย่างเพลิดเพลินใจ หลังจากนั้นทั้งสองก็มีความสัมพันธ์กัน ระหว่างที่นอนพักผ่อนอยู่นั้น เก็นจิรู้สึกว่ามีใครบางคนเข้ามาใกล้ เก็นจิจึงรวบรวมเสื้อผ้าแล้วแอบอยู่หลังฉากบังตา ชายลึกลับคำรามเสียงดังพร้อมชักดาบขึ้นขู่ ที่แท้เป็นโทโนะจูโจ ตามมาหยอกล้อเล่นโดยแสร้งเป็นชู้รักคนหนึ่งของเง็นโนะไนชินั่นเอง เง็นโนะไนชิแสร้งทำเป็นหวาดกลัวจนร่างสั่นเทา หญิงที่มีประสบการณ์อันโชกโชนเช่นนาง ย่อมต้องเคยผ่านเหตุการณ์ทำนองนี้มาบ้างแล้ว

การร่ายรำคลื่นทะเลสีคราม
------------------------

*คลื่นทะเลสีคราม* ( Blue Sea and Wave , blue ocean waves)ในภาษาญี่ปุ่นคือ เซย์ไกฮะ (青海波 Seigaiha)เป็นชื่อของลายผ้าชนิดนึง ที่เป็นรูปคลื่นทะเล โดยรับแบบมาจากรูปเขียนแสดงท้องทะเลในแผนที่จีน ลวดลายที่เก่าแก่ในญี่ปุ่นพบเป็นลวดลายบนตุ๊กตาดินเผา ฮะนิวะ ( haniwa ) ที่ขุดค้นพบในจังหวัด กุมมะ ( Gunma ) ในต้นยุคเฮอันมีการใช้ลายคลื่นทะเลสีคราม ประดับ โมะ ( 裳 mo ชายผ้าเป็นหางยาวไปด้านหลังที่ใช้ผูกเอวชุด จูนิฮิโตเอะ十二単 กิโมโน 12 ชั้น ของสตรีในราชสำนักสมัยเฮอัน )นอกจากนี้ยังใช้เป็นลวดลายประดับภาชนะต่างๆ และสถานที่ต่างๆด้วย

*การร่ายรำคลื่นทะเลสีคราม* คือ ศิลปะการแสดงโบราณของญี่ปุ่น ประเภท กะงะคุ ( Gagaku )โดยผู้ร่ายรำจะสวมชุดทอลายหรูหราสวยงามที่ประกอบด้วยลวดลาย คลื่นทะเลสีคราม และ ลายนก

ดอกโทะโคะนัตสึ
--------------

ดอกโทะโคะนัตสึ
ดอกนะเดะชิโกะ
ดอก*โทะโคะนัตสึ* (常夏) หรือ คาเนชั่นป่า เป็นชื่อโบราณของ ดอก *นะเดะชิโกะ* ( 撫子) จะบานช่วงฤดูร้อนถึงฤดูใบไม้ร่วง ทั้งสองชื่อคือดอกไม้ชนิดเดียวกัน ทางวรรณกรรมโบราณของญี่ปุ่น จะใช้ *โทะโคะนัตสึ* สื่อถึง บุคคลอันเป็นที่รัก คนรักร่วมเรียงเคียงหมอน ส่วน *นะเดะชิโกะ* สื่อถึง ลูกอันเป็นที่รัก

อ้างอิง
-------

  

1. ↑  โรแยล ไทเลอร์,The Tale of Genji,Momiji No Ga - Beneath the Autumn Leaves,สำนักพิมพ์ Penguin Books , 2001, หน้า 133
2. ↑  "โมมิจิโนะกะ" เก็บถาวร 2009-02-22 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน. The Tale of Genji .Unesco Global Heritage Pavilion.
3. ↑  "seigaiha　青海波". JAANUS on-line Dictionary of Japanese Architectural and Art Historical Terminology .Dr. Mary Neighbour Parent.
4. ↑  "Japanese Traditional Music Gagaku · Buddhist Chant" เก็บถาวร 2009-02-22 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน. 1941 Recordings of the Kokusai Bunka Shinkokai.A historical background of the period of this recording.
5. ↑  "Autumn Tea Flowers" เก็บถาวร 2008-12-26 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน. The Urasenke Foundation.

ศึกษาเพิ่มเติม
--------------

* *การแต่งกายในสมัยเฮอัน* The Costume Museum Kyoto
* *Maple and Japanese Culture* [*ลิงก์เสีย*] โดย HAJIME HAYASHIDA

  

  


| * ด
* ค
* ก
*ตำนานเก็นจิ* โดยมูราซากิ ชิกิบุ |
| --- |
| บทในเรื่อง | 
* 1. คิริตสึโบะ
* 2. ฮาฮากิงิ
* 3. อุตสึเซมิ
* 4. ยูงาโอะ
* 5. วากามูราซากิ
* 6. ซูเอ็ตสึมูฮานะ
* 7. โมมิจิโนะกะ
* 8. ฮานะโนะเอ็ง
* 9. อาโออิ
* 10. ซากากิ
* 11. ฮานะชิรุซาโตะ
* 12. ซูมะ
* 13. อากาชิ
* 14. มิอตสึกูชิ
* 15. โยโมงิอุ
* 16. เซกิยะ
* 17. เอะอาวาเซะ
* 18. มัตสึกาเซะ
* 19. อูซูงูโมะ
* 20. อาซางาโอะ
* 21. โอโตเมะ
* 22. ทามากาซูระ
* 23. ฮัตสึเนะ
* 24. โคโจ
* 25. โฮตารุ
* 26. โทโกนัตสึ
* 27. คางาริบิ
* 28. โนวากิ
* 29. มิยูกิ
* 30. ฟูจิบากามะ
* 31. มากิบาชิระ
* 32. อูเมะ กะ เอะ
* 33. ฟูจิ โนะ อูราบะ
* 34. วากานะ ภาคต้น
* 35. วากานะ ภาคปลาย
* 36. คาชิวางิ
* 37. โยโกบูเอะ
* 38. ซูซูมูชิ
* 39. ยูงิริ
* 40. มิโนริ
* 41. มาโบโรชิ

 |
| คูโมงากูเระ | *บทนี้มีเพียงชื่อบทเท่านั้น เป็นเพียงหน้าว่างเปล่า ไม่มีเนื้อหาภายใน แสดงถึงความตายของ ฮิกะรุ เก็นจิ* |
| บทในเรื่อง ภาค อุจิจูโจ | 
* นิโออุ โนะ มิยะ
* โคไบ
* ทาเกกาวา
* ฮาชิฮิเมะ
* ชี กะ โมโตะ
* อาเงมากิ
* ซาวาราบิ
* ยาโดริงิ
* อาซูมายะ
* อูกิฟูเนะ
* คาเงโร
* เทนาไร
* ยูเมะ โนะ อูกิฮาชิ

 |
| ตัวละครหลักในตำนานเก็นจิ | 
* ฮิกะรุ เก็นจิ
* มุราซากิโนะอุเอะ
* โทโนะจูโจ

 |
| ตัวละครหลักในอุจิจูโจ | 
* คะโอะรุ
* นิโออุโนะมิยะ
* ฮะจิโนะมิยะ
* โออิงิมิ
* นาคาโนะกิมิ
* อุกิฟุเนะ

 |
| การดัดแปลง | 
* หนังสือการ์ตูนและนิยายภาพ

 |