**เขื่อนกิ่วคอหมา** เป็นเขื่อนในประเทศไทย ตั้งอยู่เพื่อเก็บกักน้ำลุ่มแม่น้ำวัง ตั้งอยู่ที่ ตำบลปงดอน อำเภอแจ้ห่ม จังหวัดลำปาง

ประวัติ
-------

ในปี พ.ศ. 2510 กรมชลประทานได้ว่าจ้างบริษัทที่ปรึกษา (ECI) ทำการศึกษาจัดทำแผนแม่บท (Master Plan) ของลุ่มแม่น้ำวังขึ้น จากผลการศึกษา สรุปได้ว่าการพัฒนาลุ่มแม่น้ำวัง เพื่อให้ได้ผลสมบูรณ์ จะต้องสร้างเขื่อนเก็บกักน้ำปิดกั้นแม่น้ำวังรวม 2 แห่ง คือ เขื่อนกิ่วคอหมา อำเภอแจ้ห่ม และเขื่อนกิ่วลม ในเขตอำเภอเมืองลำปาง โดยมีหลักที่จะเก็บน้ำในฤดูฝน ที่ในลุ่มแม่น้ำวังมีปริมาณน้ำมากเกินความจำเป็นของเกษตรกร เพื่อบรรเทาอุทกภัย และเก็บกักน้ำไว้ใช้ในฤดูแล้ง 
ซึ่งเขื่อนกิ่วลมก็ได้ดำเนินการก่อสร้างเสร็จสิ้นเรียบร้อยแล้วตั้งแต่ปี พ.ศ. 2515 แต่เนื่องจากข้อจำกัดทางสภาพภูมิประเทศ รวมทั้งปัญหาเรื่องผลกระทบต่อพื้นที่ทำการกินของราษฏร เขื่อนกิ่วลมจึงสามารถเก็บกักน้ำได้เพียง 112 ล้าน ลบ.ม. หรือประมาณร้อยละ 19 ของปริมาณน้ำไหลลงอ่างฯ ในเกณฑ์เฉลี่ยทั้งปี ทำให้มีน้ำไหลล้นอ่างเป็นปริมาณมาก ในช่วงฤดูฝนของทุกปี 
ด้วยสาเหตุดังกล่าวจึงมีความจำเป็นจะต้องหาแหล่งเก็บกักน้ำแห่งใหม่ เพื่อสนองความต้องการใช้น้ำด้านต่าง ๆ ในเขตจังหวัดลำปางที่กำลังทวีขึ้น กรมชลประทานจึงได้พิจารณาศึกษาความเหมาะสมและผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมในการพัฒนาโครงการกิ่วคอหมา ซึ่งเป็นโครงการก่อสร้างเขื่อนเก็บกักน้ำที่อยู่ตอนบนของเขื่อนกิ่วลม โดยดำเนินการเสร็จเมื่อ พ.ศ. 2541 
คณะรัฐมนตรีได้มีมติเมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน 2546 อนุมัติให้เริ่มดำเนินการก่อสร้างโครงการกิ่วคอหมา มีแผนการดำเนินงานปี พ.ศ. 2548 - 2553 วงเงินงบประมาณทั้งสิ้น 3,670.05 ล้านบาท โดยในปี พ.ศ. 2547 ให้เริ่มดำเนินการเตรียมความพร้อมของโครงการฯ แล้วเสร็จและสามารถกักเก็บน้ำได้ในปี 2551 ส่วนระบบท่อส่งน้ำ อยู่ในระหว่างการดำเนินงาน คาดว่าจะแล้วเสร็จในปี 2557

วัตถุประสงค์ของโครงการ
----------------------

    1.  เพื่อเป็นแหล่งน้ำสำหรับการเกษตรกรรม ทั้งในฤดูฝนและฤดูแล้ง สำหรับโครงการแม่วังและกิ่วลมเดิม รวมทั้งขยายพื้นที่ส่งน้ำในเขตอำเภอแจ้ห่ม และพื้นที่กิ่วลมส่วนขยาย (กิ่วลม III) ด้านตะวันตกของน้ำแม่วัง เพิ่มขึ้นอีกประมาณ 90,000ไร่

    2.  เพื่อเป็นแหล่งน้ำสำหรับอุปโภค-บริโภค ในเขตอำเภอแจ้ห่ม อำเภอเกาะคา และอำเภอเมือง จังหวัดลำปาง

    3.  เพื่อเป็นแหล่งน้ำสำหรับการอุตสาหกรรม ทั้งในปัจจุบันและอนาคตในเขตพื้นที่ดังกล่าว

    4.  เพื่อส่งเสริมการประมงน้ำจืด โดยใช้อ่างเก็บน้ำฯเป็นแหล่งเพาะและขยายพันธุ์ปลา ซึ่งจะเป็นการเพิ่มแหล่งอาหารโปรตีนสำคัญให้แก่ราษฎรในบริเวณเขตใกล้เคียง

    5.  เพื่อช่วยลดอุทกภัยบริเวณพื้นที่ด้านท้ายเขื่อนโดยเฉพาะอย่างยิ่งในเขตอำเภอเมืองลำปาง

    6.  เพื่อสำรองปริมาณน้ำใฃ้ในกิจกรรมของโรงไฟฟ้าแม่เมาะบางส่วน

    7.  เพื่อเป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจ และเป็นแหล่งท่องเที่ยวแห่งใหม่ของจังหวัดลำปางในอนาคต

ลักษณะโครงการ
-------------

    เป็นโครงการประเภทอ่างเก็บน้ำ ตัวเขื่อนเป็นเขื่อนดินสูง 43.5 เมตร ยาว 500 เมตร สันเขื่อนกว้าง 8 ม. สามารถกักเก็บน้ำได้  170 ล้าน ลบ.ม.

บริเวณเหนือสันเขื่อนกิ่วคอหมา
พื้นที่รับนั้ำฝน (watershed area)                     1,275.00  ตร.กม. 

ปริมาณฝนตกเฉลี่ยทั้งปี                                   1,039.00  มม./ปี 

ปริมาณน้ำไหลลงอ่างโดยเฉลี่รายปี (Annual runoff)     265.00  ล้าน ลบ.ม.           

แม่แบบ:สะพานข้ามแม่น้ำวัง

| * ด
* ค
* ก
เขื่อนในประเทศไทย แบ่งตามหน่วยงานรับผิดชอบ |
| --- |
| การไฟฟ้าฝ่ายผลิตฯ | 
* ภูมิพล
* สิริกิติ์
* ศรีนครินทร์
* วชิราลงกรณ
* สิรินธร
* จุฬาภรณ์
* อุบลรัตน์
* รัชชประภา
* แม่งัดสมบูรณ์ชล
* แม่ปิงตอนล่าง
* แม่จาง
* ห้วยกุ่ม
* ปากมูล
* บางลาง
* ท่าทุ่งนา
* แก่งกระจาน

 |
| กรมชลประทาน | 
* แม่กวงอุดมธารา
* สบกาย
* กีด
* กิ่วคอหมา
* กิ่วลม
* แจ้ห่ม
* แม่ตุ๋ย
* แควน้อยบำรุงแดน
* นเรศวร
* กำแพงเพชร
* คลองขลุง
* คลองโพธิ์
* ทับเสลา
* เจ้าพระยา
* พระรามหก
* ป่าสักชลสิทธิ์
* กระเสียว
* แม่กลอง
* สมอปูน
* ขุนด่านปราการชล
* นครนายก
* พระปรง
* บางปะกง
* ลำพระยาธาร
* พระสทิง
* คลองสิยัด
* ประแสร์
* พลวง
* ปราณบุรี
* แก่งกรุง
* คลองประ
* พนม
* ลำพูน
* คลองนุ่น
* สินปุน
* จันดี
* ลำปัง
* บ้านกรงปินัง
* บ้านคูระ
* สายบุรี
* คลองชี
* ห้วยยอด
* ลำตะคอง
* ลำพระเพลิง
* ลำมูลบน
* ลำแซะ
* ลำนางรอง
* ลำชีน้อย
* น้ำมูล
* ห้วยสำราญล่าง
* ห้วยละห้า
* ลำโดมใหญ่
* ลำพังชู
* ลำเสียวน้อย
* ลำเสียวใหญ่
* ลำเดา
* น้ำเชิญ
* ลำชีบน
* ลำชีสอง
* หนองละหาน
* ลำปาว
* ห้วยสายบาตร
* น้ำเลย
* ห้วยหลวง
* ห้วยหลวงตอนล่าง
* ห้วยเสนง
* หนองหานกุมภวาปี
* น้ำอูน
* น้ำพุง
* ห้วยบางทราย
* ราษีไศล
* ห้วยตาเกาว์ใหม่

 |
| กรมพัฒนาพลังงานทดแทนฯ | 
* คิรีธาร
* คลองทุ่งเพล
	+ ทุ่งเพล
	+ บ้านพลวง

 |