**เกมยิงมุมมองบุคคลที่หนึ่ง** (อังกฤษ: first-person shooter : FPS) เป็นวิดีโอเกมประเภทหนึ่งที่มีจุดศูนย์กลางอยู่ที่อาวุธปืนและการโจมตีโดยใช้อาวุธผ่านมุมมองบุคคลที่หนึ่ง กล่าวคือ ผู้เล่นจะพบกับการกระทำผ่านดวงตาของตัวเอก และในบางครั้งอาจเป็นดวงตาของปฏิปักษ์ เกมยิงมุมมองบุคคลที่หนึ่งมีคุณสมบัติเดียวกันกับเกมยิงประเภทอื่น ๆ ซึ่งจัดว่าเป็นเกมแอ็กชันประเภทหนึ่งเช่นกัน จากจุดเริ่มต้นของเกมประเภทดังกล่าว กราฟิกสามมิติขั้นสูงและเสมือนสามมิติเป็นสิ่งที่ท้าทายต่อการพัฒนาฮาร์ดแวร์ และได้รวมเอาระบบผู้เล่นหลายคนเข้าไว้ด้วย

เกมยิงมุมมองบุคคลที่หนึ่งในยุคแรกต้องย้อนกลับไปที่เกม *เมซวอร์* ซึ่งเริ่มพัฒนาในปี ค.ศ. 1973 และเกม*สแปซิม*ในปี ค.ศ. 1974 เกมประเภทดังกล่าวเริ่มเกิดขึ้นจริงจังในเกม *ไตน์ 3ดี* ในปี ค.ศ. 1992 ซึ่งเป็นที่น่าเชื่อถือว่าสร้างขึ้นมาได้เหมาะสมกับแนวเกมและเป็นต้นแบบพื้นฐานให้กับเกมในยุคหลัง อีกเกมหนึ่งซึ่งเป็นต้นกำเนิดที่เป็นที่ยอมรับและเป็นที่นิยมอย่างแพร่หลายคือเกม *ดูม* ออกจำหน่ายในปีต่อมาและอาจเป็นอิทธิพลหลักของเกมแนวยิงมุมมองบุคคลที่หนึ่งก็ได้ ในเวลาหลายปี คำว่า **ดูมโคลน** (Doom clone) ใช้กันเพื่อกำหนดว่าเกมแนวนี้มีอิทธิพลมาจากเกม*ดูม* เกม*ฮาล์ฟ-ไลฟ์* ในปี ค.ศ. 1998 ร่วมกับเกมภาคต่อ *ฮาล์ฟ-ไลฟ์ 2* ในปี ค.ศ. 2004 ได้เพิ่มรายละเอียดที่เป็นบทบรรยายและปริศนาเข้าไปในเกม เกม*โกลเดนอาย 007* (ค.ศ. 1997) เป็นเกมยิงมุมมองบุคคลที่หนึ่งเกมแรกที่ทำลงเครื่องเล่นคอนโซลตามที่อยู่อาศัย และได้เกมชุดเฮโลเข้ามาช่วยเพิ่มยอดขาย และความน่าสนใจในฐานะเกมแพลตฟอร์มที่เป็นเกมยิงมุมมองบุคคลที่หนึ่ง ในคริสต์ศตวรรษที่ 21 เกมยิงมุมมองบุคคลที่หนึ่ง เป็นเกมประเภทที่มียอดขายดีที่สุด รวมถึงเป็นเกมประเภทที่มีส่วนแบ่งทางการตลาดมากที่สุดในอุตสาหกรรมเกมด้วย

นิยาม
-----

เกมยิงมุมมองบุคคลที่หนึ่งเป็นเกมยิงสามมิติรูปแบบหนึ่ง ที่เสนอมุมมองบุคคลที่หนึ่ง โดยผู้เล่นจะเห็นการกระทำผ่านสายตาของตัวละครผู้เล่น พวกเขาจะไม่เหมือนกับเกมยิงมุมมองบุคคลที่สามที่ผู้เล่นจะเห็นตัวละครที่เขาควบคุมได้ได้ (ปกติเห็นจากด้านหลัง) องค์ประกอบหลักของเกมแนวนี้คือการโจมตี โดยหลักแล้วจะเกี่ยวพันกับอาวุธปืน

เกมยิงมุมมองบุคคลที่หนึ่งมักถูกจัดให้เป็นคนละประเภทกับเกมยิงด้วยปืนเบา เกมประเภทหนึ่งที่เป็นมุมมองบุคคลที่หนึ่งแต่จะบังคับโดยใช้ปืนเบาที่เป็นอุปกรณ์รอบข้าง ต่างจากเกมยิงมุมมองบุคคลที่หนึ่งที่ใช้อุปกรณ์อินพุตปกติในการเคลื่อนที่ ความแตกต่างที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งคือ เกมยิงด้วยปืนเบาอย่างเช่น*เวอร์ชัวคอป* จะนำเสนอการเคลื่อนที่แบบ "ตามราง" (on-rails) ขณะที่เกมยิงมุมมองบุคคลที่หนึ่งเช่น*ดูม*จะให้ผู้เล่นเคลื่อนที่ได้อย่างอิสระ

เกมยิงมุมมองบุคคลที่หนึ่งอาจถือว่าเป็นแนวเกมที่ไม่เหมือนเกมประเภทอื่น หรือเป็นเกมยิงอีกประเภทหนึ่ง หรือเป็นประเภทย่อยของเกมแอ็กชัน หลังเกม*ดูม*ออกจำหน่ายในปี ค.ศ. 1993 เกมต่าง ๆ ในรูปแบบนี้มักได้ชื่อว่า "โคลนของดูม" ขณะเดียวกันคำนี้ถูกแทนที่ด้วย "เกมยิงมุมมองบุคคลที่หนึ่ง" *วูลเฟนสไตน์ 3ดี* ออกจำหน่ายในปี ค.ศ. 1992 ก่อนเกม*ดูม*หนึ่งปี ได้รับเครดิตว่าเป็นผู้คิดค้นเกมแนวนี้ แต่นักวิจารณ์เคยระบุเกมคล้าย ๆ กันเคยถูกพัฒนาเมื่อปี ค.ศ. 1973 บางครั้งมีข้อโต้แย้งเกี่ยวกับองค์ประกอบเฉพาะของเกมที่ทำให้เกิดเป็นเกมยิงมุมมองบุคคลที่หนึ่งตัวอย่าง *ดิวเอกซ์* หรือ*ไบโอช็อก*อาจจัดเป็นเกมยิงมุมมองบุคคลที่หนึ่ง แต่อาจจัดเป็นวิดีโอเกมเล่นตามบทบาทที่ยืมคุณสมบัติบางอย่างของเกมยิงมา นักวิจารณ์บางคนขยายนิยามให้หมายรวมถึงเกมเครื่องบินรบจำลองซึ่งมีที่นั่งคนขับหรือยานพาหนะแทนตำแหน่งของมือและอาวุธ

การออกแบบเกม
------------

เกมยิงมุมมองบุคคลที่หนึ่งจะเกี่ยวข้องกับอวตาร อาวุธพิสัย และศัตรูจำนวนมาก เช่นเดียวกับเกมยิงปืนส่วนใหญ่ เกมมีความสมจริงมากกว่าเกมยิงแบบสองมิติ เนื่องจากเกมดำเนินเรื่องในสภาพแวดล้อมสามมิติ และมีแรงโน้มถ่วง แสง เสียง และการถล่มทลายที่ถูกต้องแม่นยำกว่า เกมยิงมุมมองบุคคลที่หนึ่งที่เล่นในคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคลมักควบคุมด้วยคีย์บอร์ดและเมาส์ กล่าวกันว่าการควบคุมในคอมพิวเตอร์ทำได้ดีกว่าการควบคุมในคอนโซลเกม ซึ่งใช้ก้านอะนาล็อก อันหนึ่งใช้สำหรับวิ่งและไปด้านข้าง ส่วนอีกอันหนึ่งใช้มองและเล็ง ปกติเกมจะแสดงมือและอาวุธของตัวละครในมุมมองหลัก โดยมีผลแสดงเหนือศีรษะแสดงพลังชีวิต อาวุธยุทธภัณฑ์ และรายละเอียดสถานที่ บ่อยครั้งเป็นไปได้ว่ามีแผนที่บริเวณรอบ ๆ แสดงซ้อนอยู่ด้วย

อ้างอิง
-------

1. 1 2  Cifaldi, Frank, The Gamasutra Quantum Leap Awards: First-Person Shooters, *GamaSutra,* September 1, 2006, Accessed February 16, 2009
2. ↑  IGN's Top 100 Games เก็บถาวร 2013-11-05 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, *IGN,* July 25, 2005, Accessed February 19, 2009
3. 1 2  Rollings, Andrew; Ernest Adams (2006). *Fundamentals of Game Design*. Prentice Hall.
4. 1 2 3
5. ↑  Casamassina, Matt, Controller Concepts: Gun Games เก็บถาวร 2011-07-13 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, *IGN,* Sept 26, 2005, Accessed Feb 27, 2009
6. 1 2  Rollings, Andrew; Ernest Adams (2003). *Andrew Rollings and Ernest Adams on Game Design*. New Riders Publishing. pp. 290–296. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2017-03-31. สืบค้นเมื่อ 2017-03-28.
7. ↑
8. 1 2  Doom, *Encyclopædia Britannica,* Accessed February 25, 2009
9. ↑  Perry, Douglass C. BioShock: Ken Levine Talks First-Person Shooters, *IGN,* September 15, 2006, Accessed February 25, 2009
10. ↑  Beradini, Cesar A. Play Halo on Xbox with a Keyboard & Mouse, *Team Xbox,* October 4, 2004, Accessed February 23, 2009
11. ↑  Schiesel, Seth, Balletic Finesse Amid the Science-Fiction Carnage, *The New York Times*, March 2, 2009, Accessed March 7, 2009
12. ↑  Treit, Ryan, Novice Guides: First Person Shooter, *Xbox.com,* Accessed February 23, 2009
13. ↑  Lahti, Martti, "As We Become Machines: Corporealized Pleasures in Video Games", Wolf, Mark J. P. & Perron, Bernard (eds.), *The Video Game Theory Reader*, Routledge, p. 161

| * ด
* ค
* ก
ประเภทวิดีโอเกม (รายชื่อ) |
| --- |
| เกมแอ็กชัน | 
* บีตเอ็มอัป
	+ สับและเฉือน
* เกมต่อสู้
* เกมเขาวงกต
	+ *แพ็ก-แมน*โคลน
* เกมแพลตฟอร์ม
* เกมยิง
	+ มุมมองบุคคลที่หนึ่ง
	+ เกมออนไลน์ผู้เล่นจำนวนมากแบบยิงมุมมองบุคคลที่หนึ่ง
	+ มุมมองบุคคลที่สาม
	+ ปืนแสง
	+ ชูตเอ็มอัป
	+ ยุทธวิธี
* เกมเอาชีวิตรอด
	+ แบตเทิลรอยัล

 |  |
| เกมแอ็กชันผจญภัย | 
* *แกรนด์เธฟต์ออโต*โคลน
* อิมเมอร์ซีฟซิม
* เมทรอยด์วาเนีย
* เกมลอบเร้น
* เกมสยองขวัญ
	+ สยองขวัญเอาชีวิตรอด
	+ สยองขวัญทางจิตวิทยา

 |
| เกมผจญภัย | 
* เกมหาทางออก
* นิยายเชิงโต้ตอบ
* ภาพยนตร์เชิงโต้ตอบ
* วิชวลโนเวล

 |
| เกมเล่นตามบทบาท | 
* เกมแอ็กชันเล่นตามบทบาท
* ตะลุยดันเจียน
* เกมออนไลน์ผู้เล่นจำนวนมากแบบเล่นตามบทบาท
* MUD
* โรกไลก์
* เกมยุทธวิธีเล่นตามบทบาท

 |
| เกมจำลอง | 
* เกมจำลองการก่อสร้างและการจัดการ
	+ ธุรกิจ
	+ เมือง
	+ รัฐบาล
* เกมจำลองชีวิต
	+ การออกเดท
	+ สัตว์เลี้ยงดิจิทัล
	+ เทพเจ้า
	+ สังคม
* เกมกีฬา
* เกมจำลองการทหาร

 |
| เกมกลยุทธ์ | 
* 4X
* มัลติเพลเยอร์ออนไลน์แบตเทิลอารีนา
* เกมกลยุทธ์เวลาจริง
	+ เกมป้องกันฐาน
	+ การบริหารเวลา
	+ เกมออนไลน์ผู้เล่นจำนวนมากแบบกลยุทธ์เวลาจริง
* เกมยุทธวิธีเวลาจริง
* เกมกลยุทธ์ผลัดกันเดิน
* เกมยุทธวิธีผลัดกันเดิน
* เกมสงคราม
	+ เกมสงครามกลยุทธ์ที่ยิ่งใหญ่

 |
| เกมจําลองยาน | 
* เกมจำลองการบิน
	+ มือสมัครเล่น
	+ รบ
	+ อวกาศ
* เกมแข่งรถ
	+ แข่งรถโกคาร์ต
	+ จำลองการแข่งรถ
* เรือดำน้ำ
* รถไฟ
* เกมต่อสู้ด้วยยานพาหนะ

 |
| ประเภทอื่น | 
* เกมทหารปืนใหญ่
* *เบรกเอาท์*โคลน
* เกมสร้างเด็ค
* เกมการ์ดสะสมดิจิทัล
* *เอโรเกะ*
* เกมออกกำลังกาย
* เกมอินครีเมนทัล
* เกมดนตรี
	+ เกมจังหวะ
* ไม่ใช่เกม
* เกมปาร์ตี
* เกมการเขียนโปรแกรม
* เกมปริศนา
	+ โซโกบาน
	+ เกมจับคู่แบบเรียงต่อกัน

 |
| แนวคิดที่เกี่ยวข้อง | 
* เกมทริปเพิลเอ
* การโฆษณา
* เกมอาร์เคด
* เกมศิลปะ
* เกมเสียง
* เกมแคชชวล
* เกมข้ามฝั่ง
* เกมการศึกษา
* วิดีโอภาพเคลื่อนไหวเต็มรูปแบบ
* เกมิฟิเคชัน
* เกมอินดี้
* วิดีโอเกมผู้เล่นหลายคน
* ระบบเกมไม่เป็นเส้นตรง
	+ เกมเปิดโลกกว้าง
* วิดีโอเกมที่ไม่รุนแรง
* เกมออนไลน์
	+ เกมเบราว์เซอร์
	+ เกมออนไลน์ผู้เล่นหลายคน
	+ การพนันออนไลน์
	+ เกมเครือข่ายสังคม
* เกมเพอวาซีฟ
* เกมจริงจัง

 |
|  สถานีย่อยวิดีโอเกม |