**สาธารณรัฐคองโก** (ฝรั่งเศส: *République du Congo*) คือประเทศสาธารณรัฐที่ก่อตั้งขึ้นภายหลังจากการได้รับอิสรภาพจากการเป็นอาณานิคมของเบลเยียม (เบลเจียนคองโก) ในปี ค.ศ. 1960 โดยชื่อนี้ใช้ตั้งแต่การได้รับเอกราชจนกระทั่งวันที่ 1 สิงหาคม ค.ศ. 1964 เมื่อมีการเปลี่ยนชื่อใหม่เป็น **สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก** (Democratic Republic of the Congo) เพื่อให้มีความแตกต่างจากประเทศเพื่อนบ้านที่ใช้ชื่อเดียวกันว่า สาธารณรัฐคองโก อดีตอาณานิคมของประเทศฝรั่งเศส (เฟรนช์คองโก)

ยุคอาณานิคม
-----------

บทความหลัก: เบลเจียนคองโก
สภาพการณ์ในคองโกดีขึ้นหลังจากรัฐบาลเบลเยียมเข้ายึดครองเสรีรัฐคองโกในปี 1908 ซึ่งเป็นสมบัติส่วนพระองค์ของกษัตริย์เบลเยียม ภาษาบันตูบางภาษาได้รับการสอนในโรงเรียนประถม ซึ่งเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้ยากในการศึกษาในยุคอาณานิคม แพทย์ในอาณานิคมช่วยลดการแพร่กระจายของโรคทริปาโนโซมิเอซิสในแอฟริกาหรือที่เรียกกันทั่วไปว่าโรคนอนหลับได้อย่างมาก.

ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 กองทัพเล็กๆ ของคองโกได้รับชัยชนะหลายครั้งต่ออิตาลีในแอฟริกาตะวันออก เบลเจียนคองโกซึ่งอุดมไปด้วยยูเรเนียมสะสม ได้จัดหายูเรเนียมที่สหรัฐฯ ใช้สร้างอาวุธปรมาณูที่ใช้ในการทิ้งระเบิดฮิโรชิมาและนางาซากิในเดือนสิงหาคม 1945

การบริหารอาณานิคมดำเนินการปฏิรูปเศรษฐกิจหลายรูปแบบเพื่อปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐาน ทางรถไฟ ท่าเรือ ถนน เหมืองแร่ พื้นที่เพาะปลูกและพื้นที่อุตสาหกรรม อย่างไรก็ตาม ชาวคองโกไม่มีอำนาจทางการเมืองและต้องเผชิญกับการเลือกปฏิบัติทางกฎหมาย นโยบายอาณานิคมทั้งหมดได้รับการตัดสินในบรัสเซลส์และเลออปอลวีล เลขาธิการและผู้ว่าการอาณานิคมเบลเยียม ซึ่งไม่ได้มาจากการเลือกตั้งของชาวคองโก ต่างก็ใช้อำนาจเบ็ดเสร็จเด็ดขาด

ในหมู่ชาวคองโก การต่อต้านระบอบการปกครองที่ไม่เป็นประชาธิปไตยของพวกเขาเติบโตขึ้นเมื่อเวลาผ่านไป ในปี 1955 ชนชั้นสูงชาวคองโก (ที่เรียกว่า "évolués") ซึ่งหลายคนได้รับการศึกษาในยุโรปได้ริเริ่มการรณรงค์เพื่อยุติความไม่เท่าเทียมกัน

วิกฤติการณ์คองโก
----------------

บทความหลัก: วิกฤตการณ์คองโก
ในเดือนพฤษภาคม 1960 พรรค MNC หรือขบวนการแห่งชาติคองโกนำโดย ปาทริส ลูมูมบา ชนะการเลือกตั้งรัฐสภา และลูมูมบาได้รับแต่งตั้งเป็นนายกรัฐมนตรี ส่วน โณแซ็ฟ คาซะ วูบู จาก ABAKO ได้รับเลือกเป็นประธานาธิบดีโดยรัฐสภา พรรคอื่นๆ ที่เกิดขึ้น ได้แก่ พรรคสมานฉันท์แอฟริกัน (PSA) นำโดย อองตวน กิเซนกา และพรรค พรรคประชาชาติ (PNP) นำโดย อัลเบิร์ต เดลโวซ์ และ โลรองต์ เอ็มบาริโก

รัฐธรรมนูญฉบับปี 1964
คองโกเบลเยียมได้รับเอกราชในวันที่ 30 มิถุนายน 1960 ในวันที่ 1 กรกฎาคม ลูมูมบาได้ส่งสายไปยังสหประชาชาติเพื่อขอเข้าเป็นสมาชิก โดยระบุว่าคองโกยอมรับพันธกรณีที่ระบุไว้ในกฎบัตร โดยปราศจากข้อกังขาความเชื่อที่ดี." แด๊ก ฮัมมาร์สเจิลด์ เลขาธิการสหประชาชาติ ติดต่อกับกระทรวงการต่างประเทศ โดยชี้ให้เห็นถึงความยากลำบากในการรับประเทศเข้าสู่สหประชาชาติ ภายใต้ชื่อของตน ในขณะที่ต้องเผชิญกับการสมัครเป็นสมาชิกอีกครั้งจากคองโกที่อยู่ใกล้เคียง ซึ่งกำลังเตรียมการเป็นอิสระจากการควบคุมของฝรั่งเศส คณะผู้แทนถูกส่งจากบราซาวีล เมืองหลวงของคองโกฝรั่งเศส ไปยังเลออปอลวีลเพื่อแก้ไขปัญหานี้ ในท้ายที่สุด มีการตัดสินใจว่าอดีตคองโกของเบลเยียมจะได้รับการยอมรับว่าเป็นสาธารณรัฐคองโกหรือคองโก-เลออปอลวีล ในขณะที่คองโกของฝรั่งเศสในอดีตจะรู้จักกันในชื่อสาธารณรัฐคองโกหรือคองโก-บราซาวีล หลังจากการลงประชามติตามรัฐธรรมนูญในปี 1964 ได้เปลี่ยนชื่อเป็น "สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก" และในปี 1971 ได้เปลี่ยนชื่อเป็น "สาธารณรัฐซาอีร์" อีกครั้ง

### ขบวนการแบ่งแยกดินแดน

หลังจากได้รับเอกราชไม่นาน จังหวัดกาตังกา (ร่วมกับ มอยเซ่ โชมเบ้) และกาซาย เข้าร่วมในการต่อสู้กับรัฐบาลของผู้นำคนใหม่

เหตุการณ์ที่ตามมานำไปสู่วิกฤตระหว่างประธานาธิบดีคาซะวูบูและนายกรัฐมนตรีลูมูมบา เมื่อวันที่ 5 กันยายน 1960 คาซะวูบูได้ปลดลูมูมบา อกจากตำแหน่ง โดยลูมูมบาประกาศว่าการกระทำของประธานาธิบดี "ขัดต่อรัฐธรรมนูญ" และวิกฤตการณ์ระหว่างผู้นำทั้งสองได้พัฒนาขึ้น

ก่อนหน้านี้ลูมูมบาได้แต่งตั้ง โณแซ็ฟ-เดซีเร โมบูตู เสนาธิการกองทัพคองโกคนใหม่ของกองทัพแห่งชาติคองโก (ANC) การใช้ประโยชน์จากวิกฤตความเป็นผู้นำระหว่างคาซะวูบู และลูมูมบา ทำให้โมบูตู ได้รับการสนับสนุนอย่างเพียงพอภายในกองทัพเพื่อสร้างแรงบันดาลใจในการก่อการกบฏ ด้วยการสนับสนุนทางการเงินจากสหรัฐอเมริกาและเบลเยียม โมบูตูได้จ่ายเงินให้กับทหารของเขาเพื่อสร้างความจงรักภักดี ความเกลียดชังของมหาอำนาจตะวันตกที่มีต่อลัทธิคอมมิวนิสต์และอุดมการณ์ฝ่ายซ้ายโดยทั่วไปมีอิทธิพลต่อการตัดสินใจของพวกเขาในการจัดหาเงินทุนให้กับภารกิจของโมบูตูเพื่อรักษาความสงบเรียบร้อยในรัฐใหม่โดยการทำให้คาซะวูบูและลูมูมบา เป็นกลางในการทำรัฐประหารโดยตัวแทน

เมื่อวันที่ 17 มกราคม 1961 กองกำลังกาตันกา ซึ่งได้รับการสนับสนุนจากรัฐบาลเบลเยียม ซึ่งต้องการรักษาสิทธิ์ในการขุดทองแดงและเพชรในกาตังกาและกาซายใต้ได้ประหารชีวิตลูมูมบา และผู้ช่วยของเขาหลายคนที่ฟาร์มหมูใกล้กับเอลีซาแบ็ตวีล ตั้งแต่ 1960 ถึง 1964 ความพยายามรักษาสันติภาพเป็นปฏิบัติการที่ใหญ่ที่สุด ซับซ้อนที่สุด และมีค่าใช้จ่ายสูงที่สุดเท่าที่สหประชาชาติเคยดำเนินการมา

รัฐประหาร
---------

หลังจากห้าปีแห่งความไร้เสถียรภาพอย่างรุนแรงและความไม่สงบในบ้านเมือง โมบูตูซึ่งขณะนั้นเป็นพลโท ได้โค่นคาซะวูบูลงในการรัฐประหารที่ได้รับการสนับสนุนจาก CIA ในปี 1965 เขาได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐฯ ในการต่อต้านคอมมิวนิสต์อย่างแข็งขัน ซึ่งคงจะทำให้เขาเป็นอุปสรรคต่อกิจกรรมคอมมิวนิสต์ในแอฟริกา

โมบูตูประกาศตัวเป็นประธานาธิบดีเป็นเวลา 5 ปี โดยกล่าวว่าเขาต้องการเวลาอันยาวนานเพื่อแก้ไขความเสียหายที่นักการเมืองได้ทำในช่วง 5 ปีแรกของการเป็นเอกราช อย่างไรก็ตาม ภายในเวลาสองปี เขาได้จัดตั้งขบวนการประชาชนแห่งการปฏิวัติขึ้นเป็นพรรคเดียวในประเทศที่ถูกกฎหมาย ในปี 1970 เขาปรากฏตัวคนเดียวบนบัตรลงคะแนนในการเลือกตั้งประธานาธิบดีโดยตรงครั้งแรกของประเทศ สองสัปดาห์ต่อมา ผู้สมัคร PMR รายชื่อเดียวได้รับเลือกเข้าสู่สภานิติบัญญัติ สำหรับความตั้งใจและวัตถุประสงค์ทั้งหมด สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโกได้สิ้นสุดลงแล้ว แต่เป็นเวลาอีกหนึ่งปีก่อนที่โมบูตูจะเปลี่ยนชื่อประเทศเป็นซาอีร์อย่างเป็นทางการ

ธงชาติและตราแผ่นดิน
-------------------

* ธงชาติ 1960-1963ธงชาติ 1960-1963
* ธงชาติ 1963–1966ธงชาติ 1963–1966
* ธงชาติ 1966–1971ธงชาติ 1966–1971
* ตราแผ่นดิน 1960–1963ตราแผ่นดิน 1960–1963
* ตราแผ่นดิน 1963–1971ตราแผ่นดิน 1963–1971

อ้างอิง
-------

1. ↑  "Zaire: Post-Independence Political Development", *Library of Congress*
2. ↑  "Constitution de la République Démocratique du Congo du 1er août 1964" [Constitution of the Democratic Republic of the Congo of 1 August 1964]. *Global Legal Information Network* (ภาษาฝรั่งเศส). 1964. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2012-08-02. สืบค้นเมื่อ 11 May 2012.
3. ↑  Merriam 1961, pp. 207–208. sfn error: no target: CITEREFMerriam1961 (help)
4. ↑  Kanza 1994, p. 185. sfn error: no target: CITEREFKanza1994 (help)
5. ↑  Prados, John (2006). *Safe for Democracy: The Secret Wars of the CIA*. Chicago: Ivan R. Dee. pp. 277–278. ISBN 9781566638234.
6. ↑  แม่แบบ:IQ