**มาร์เกเรเธ ซัมบีเรีย** หรือ **มาร์เกรเธอ ซัมบีเรีย** (เดนมาร์ก:*Margrethe Sambiria*, *Sambirsdatter* or *Margrethe Sprænghest*; ราวค.ศ. 1230 – เดือนธันวาคม ค.ศ. 1282) ทรงเป็นสมเด็จพระราชินีแห่งเดนมาร์กจากการอภิเษกสมรสกับพระเจ้าคริสตอฟเฟอร์ที่ 1 แห่งเดนมาร์ก และเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ในช่วงที่พระเจ้าอีริคที่ 5 แห่งเดนมาร์ก พระราชโอรสยังทรงพระเยาว์ ในช่วงปีค.ศ. 1259 ถึง ค.ศ. 1264 พระนางทรงเป็นสตรีคนแรกที่ได้เป็นผู้สำเร็จราชการแผ่นดินแห่งเดนมาร์กอย่างเป็นทางการ พระนางทรงได้ปกครองพื้นที่ศักดินาเอสโตเนียของเดนมาร์ก

พระชนม์ชีพ
----------

มาร์เกเรเธประสูติราวปีค.ศ. 1230 เป็นธิดาในซัมบอร์ที่ 2 ดยุกแห่งพอเมอเรเนียกับเม็ชทิลท์แห่งเมคเลินบวร์ค

มาร์เกเรเธมีเชื้อสายชาวเดนมาร์กผ่านทางตายาย คือ ไฮน์ริช บอร์วินที่ 2 ลอร์ดแห่งเมคเลินบวร์คกับเจ้าหญิงคริสตินาแห่งสวีเดนซึ่งมีเชื้อสายมาจากแคว้นสคาเนีย เจ้าหญิงคริสตินาเป็นพระธิดาของพระเจ้าสแวร์เกอที่ 2 แห่งสวีเดนกับเบเนดิกตา เอ็บเบสด็อทเทอร์แห่งไวด์ ตระกูลไวด์เป็นสายหนึ่งของสกุลกาเลนจากเดนมาร์กตะวันออกและมาจากเกาะเชลลันด์ มาร์เกเรเธ หรือ มาร์เกรเธอเป็นนามแรกของเธอ ที่ไม่ค่อยมีใครตั้งชื่อนี้ในแถบเยอรมนีตอนเหนือและโปแลนด์ แต่ชื่อนี้ตั้งเพื่อเป็นเกียรติแก่เชื้อสายฝั่งสแกนดิเนเวียทางแม่ของเธอ ซึ่งมีชื่อว่า มาร์เกเรเธ มาร์เกรเธอ หรือมาร์กาเรตา ครั้งแรกในคริสต์ศตวรรษที่ 11 ซึ่งก็คือราชสกุลของพระเจ้าอิงเงอผู้อาวุโส และชื่อนี้เคยเป็นของเคานท์เตสแห่งชเวรีน ป้าของเธอ และเจ้าหญิงแห่งรือเกิน ฝ่ายทวดของเธอ

### สมเด็จพระราชินี

ในปีค.ศ. 1248 มาร์เกเรเธเสกสมรสกับเจ้าชายคริสตอฟเฟอร์ พระราชโอรสองค์สุดท้องในพระเจ้าวัลเดมาร์ที่ 2 แห่งเดนมาร์กที่ประสูติแต่เจ้าหญิงบึเร็งการียาแห่งโปรตุเกส ตามธรรมเนียมการสืบราชบัลลังก์ในช่วงเวลานั้นคือ การสืบสันตติวงศ์ด้วยลำดับอาวุโส พระสวามีของพระนางจึงได้ครองราชบัลลังก์ในปีค.ศ. 1252 พระนางมาร์เกเรเธจึงเข้าพิธีราชาภิเษกพร้อมพระสวามี

มีการรายงานว่าเมื่อทรงได้เป็นสมเด็จพระราชินี พระนางมาร์เกเรเธทรงมีบทบาททางการเมือง ในช่วงรัชกาลของกษัตริย์คริสตอฟเฟอร์ เกิดความขัดแย้งระหว่างพระมหากษัตริย์และอาร์กบิชอปแห่งลุนด์คนใหม่ คือ จาค็อบ เออลันด์เซน ซึ่งต้องการเรียกร้องการแยกอำนาจศาสนจักรออกจากกษัตริย์ และเรียกร้องสิทธิในการจัดตั้งกองทัพของตัวเอง ข้อเรียกร้องนี้นำมาซึ่งการจับกุมอาร์กบิชอป ความขัดแย้งนี้ทำให้พระราชินีมาร์เกเรเธต้องขึ้นดำรงตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์

### ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์

กษัตริย์คริสตอฟเฟอร์ที่ 1 พระราชสวามีสวรรคตในวันที่ 29 พฤษภาคม ค.ศ. 1259 ด้วยข่าวลือว่าทรงถูกลอบวางยาพิษ พระราชโอรสได้ครองราชย์ต่อเป็น พระเจ้าอีริคที่ 5 แห่งเดนมาร์ก ซึ่งยังทรงพระเยาว์ พระนางมาร์เกเรเธต้องขึ้นเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ในช่วงที่พระราชโอรสยังไม่บรรลุนิติภาวะจนถึงปีค.ศ. 1264 สิ่งนี้ไม่เคยมีมาในประวัติศาสตร์เดนมาร์กมาก่อน ที่สมเด็จพระราชินี หรือสมเด็จพระพันปีหลวง จะได้รับการยอมรับอย่างเป็นทางการและได้รับพระราชอำนาจในฐานะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์แห่งเดนมาร์ก

สมเด็จพระพันปีหลวงมาร์เกเรเธทรงต้องเผชิญกับความขัดแย้งที่ยังไม่คลี่คลายระหว่างสถาบันกษัตริย์กับอาร์กบิชอปจาค็อบ เออลันด์เซน พระนางทรงถูกบีบบังคับให้ปล่อยตัวอาร์กบิชอปออกจากที่คุมขังเพื่อให้พระนางสามารถกระชับอำนาจในฐานะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ได้ แต่พระนางก็ทรงแก้ไขปัญหาระหว่างสถาบันกษัตริย์กับศาสนจักรด้วยการเนรเทศอาร์กบิชอปออกจากราชอาณาจักร ปัญหาในการแยกอำนาจปกครองตนเองของศาสนจักรเดนมาร์กออกจากสถาบันกษัตริย์ยังไม่ได้รับการพิจารณาชี้ขาดจนกระทั่งพระราชโอรสของพระนางบรรลุนิติภาวะ แต่สมเด็จพระพันปีหลวงมาร์เกเรเธทรงเจรจากับสมเด็จพระสันตะปาปาเพื่อแก้ไขปัญหานี้ แม้ว่าในช่วงนั้นพระนางหมดอำนาจจากตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์แล้วก็ตาม

พระนางยังต้องเผชิญกับการปกป้องสิทธิในราชบัลลังก์ของพระราชโอรสเนื่องจากมีการอ้างสิทธิของเหล่าพระราชโอรสของพระเจ้าอเบลแห่งเดนมาร์ก พระเชษฐาองค์รองในพระสวามีของพระนาง ซึ่งการอ้างสิทธิได้รับการผลักดันจากอดีตพระราชินีในอดีตกษัตริย์อเบลคือ เม็ชทิลท์แห่งฮ็อลชไตน์ สมเด็จพระพันปีหลวง และพระนางมาร์เกเรเธยังต้องทรงเลี้ยงดูกษัตริย์อีริคที่ 5 ที่ทรงพระเยาว์ เจ้าหญิงเม็ชทิลท์และเจ้าหญิงมาร์เกรเธอ พระราชธิดาอีกสองพระองค์ รวมถึงทรงเลี้ยงดูพระราชธิดาทั้งสี่ของพระเจ้าอีริคที่ 4 แห่งเดนมาร์ก พระเชษฐาองค์ใหญ่ของพระสวามี ได้แก่ เจ้าหญิงโซเฟีย เจ้าหญิงอิงเงอร์บอร์ก เจ้าหญิงจัตตาและเจ้าหญิงอักเนส หลังจากอดีตพระราชินีในกษัตริย์อีริคที่ 4 คือ จัตตาแห่งแซกโซนี สมเด็จพระพันปีหลวง เสด็จกลับแซกโซนี โดยปล่อยพระราชธิดาให้ประทับในราชสำนักเดนมาร์ก การสืบราชบัลลังก์ของพระราชโอรสในพระนางมาร์เกเรเธได้ลบล้างสิทธิในราชบัลลังก์ของเชื้อสายกษัตริย์สองพระองค์ก่อนหน้า ซึ่งเป็นการดำเนินการที่สวนทางกับกฎการสืบสันตติวงศ์ด้วยลำดับอาวุโส

การดำเนินการของสมเด็จพระพันปีหลวงมาร์เกเรเธทำให้ทรงขัดแย้งกับเหล่าพระราชโอรสของสมเด็จพระพันปีหลวงเม็ชทิลท์ นำมาซึ่งการทำสงครามกับเหล่าเคานท์แห่งฮ็อลชไตน์ ซึ่งเป็นสายตระกูลของพระนางเม็ชทิลท์ หลังจากทรงพ่ายแพ้สงครามที่ลอเฮเดอในปีค.ศ. 1261 กษัตริย์อีริคที่ 5 และสมเด็จพระพันปีหลวงมาร์เกเรเธทรงถูกจับคุมขังโดยเคานท์แห่งฮ็อลชไตน์ แต่ทั้งสองพระองค์ทรงหลบหนีออกจากคุกได้ด้วยการช่วยเหลือของอัลเบร็คท์ที่ 1 ดยุกแห่งเบราน์ชไวค์-ลือเนอบวร์ค สมเด็จพระพันปีหลวงมาร์เกเรเธไม่ทรงขัดขวางการเสกสมรสทางการเมืองของเม็ชทิลท์แห่งฮ็อลชไตน์ สมเด็จพระพันปีหลวงกับบีร์เยอ ยาร์ล ผู้สำเร็จราชการแห่งสวีเดน หรือไม่ทรงขัดขวางการเสกสมรสของเหล่าพระราชธิดาในอดีตกษัตริย์อีริคที่ 4 ซึ่งเจ้าหญิงโซเฟียและเจ้าหญิงอิงเงอบอร์กได้อภิเษกสมรสกับกษัตริย์สวีเดนและกษัตริย์นอร์เวย์ตามลำดับ แต่พระนางทรงกีดกันพระราชธิดาที่เหลืออีกสองพระองค์ของอดีตกษัตริย์อีริคที่ 4 ไม่ให้อภิเษกสมรสซึ่งก็คือเจ้าหญิงจัตตาและเจ้าหญิงอักเนส และให้พวกพระนางประทับในอารามนักบุญอักเนทา, รอสคิลด์

ในปีค.ศ. 1263 สมเด็จพระพันปีหลวงมาร์เกเรเธประสบความสำเร็จในการมีพระราชสาส์นถึงสมเด็จพระสันตะปาปาเออร์บันที่ 4 เพื่อกราบทูลขอให้ทรงอนุญาตให้สตรีสามารถสืบราชบัลลังก์เดนมาร์ก เป็นความพยายามครั้งสุดท้ายของพระนางที่จะกีดกันพวกราชตระกูลอเบลและพวกของเม็ชทิลท์แห่งฮ็อลชไตน์ขึ้นสู่ราชบัลลังก์เดนมาร์ก ความพยายามครั้งนี้เปิดโอกาสให้พระขนิษฐาของกษัตริย์อีริคที่ 5 สามารถครองราชบัลลังก์เดนมาร์กได้หากกษัตริย์อีริคที่ 5 สวรรคตก่อนที่จะมีทายาท

ในช่วงสมัยของพระนางนี้ สมเด็จพระพันปีหลวงมาร์เกเรเธทรงมีชื่อเสียงในฐานะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ที่ประสบความสำเร็จและผู้ทรงปัญญา ทรงมีพระสมัญญานามว่า "สแปรงเกรสท์" ("Sprænghest";ม้าศึก) และ "ซอร์เต เกรเธ" (Sorte Grete;เกรตาดำ) แสดงถึงบุคลิกส่วนพระองค์ที่เข้มแข็งและทรงพลัง

### บั้นปลาย

สมเด็จพระพันปีหลวงมาร์เกเรเธลาออกจากตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ในปีค.ศ. 1264 เมื่อพระราชโอรสได้รับการประกาศบรรลุนิติภาวะ และพระนางทรงจัดตั้งราชสำนักของพระนางอย่างเป็นทางการที่ปราสาทนีโคปิงในฟาลสเตอร์ พระนางยังคงมีบทบาทในการเมืองเดนมาร์กและพยายามรักษาผลประโยชน์และอิทธิพลในกิจการของรัฐเดนมาร์ก

ในปีค.ศ. 1266 พระราชโอรสทรงมอบศักดินาให้พระนางปกครองเอสโตเนียของเดนมาร์ก และให้พระนางเป็นเคานท์เตสของแคว้นนั้นตลอดพระชนม์ชีพ พระนางทรงดำเนินกิจการบริหารดินแดนเอสโตเนียอย่างจริงจังจากพระตำหนักในเดนมาร์กจนกระทั่งสิ้นพระชนม์

ในปีค.ศ. 1270 พระนางจัดตั้งและบริจาคพระราชทรัพย์แก่อารามพระกางเขนศักดิ์สิทธิ์ในร็อสท็อค

พระนางสิ้นพระชนม์ในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1282 พระศพถูกฝังที่อารามโดเบอรันของคณะซิสเตอร์เชียนแถบทะเลบอลติกของเยอรมนี

พระโอรสธิดา
-----------

มาร์เกเรเธ ซัมบีเรียอภิเษกสมรสกับกษัตริย์คริสตอฟเฟอร์ที่ 1 ในปีค.ศ. 1248 มีพระโอรสธิดา 5 พระองค์ ดังนี้

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|   | **พระนาม** | **ประสูติ** | **สิ้นพระชนม์** | **คู่สมรส** **และพระโอรส-ธิดา** |
|  | พระเจ้าอีริคที่ 5 แห่งเดนมาร์ก | ค.ศ. 1249 | 22 พฤศจิกายน ค.ศ. 1286 | อภิเษกสมรสวันที่ 11 พฤศจิกายน ค.ศ. 1273 กับ**อักเนสแห่งบรันเดินบวร์ค**มีพระโอรสธิดา 7 พระองค์ ได้แก่เจ้าหญิงรีเชซาพระเจ้าอีริคที่ 6 แห่งเดนมาร์กพระเจ้าคริสตอฟเฟอร์ที่ 2 แห่งเดนมาร์กเจ้าหญิงมาร์เกรเธอ สมเด็จพระราชินีแห่งสวีเดนเจ้าหญิงคาทารีนาเจ้าชายวัลเดมาร์เจ้าหญิงเอลิซาเบธ |
|
| - | เจ้าชายนีลส์แห่งเดนมาร์ก | ไม่ปรากฏ | 21 ธันวาคม ค.ศ. 1259 | สิ้นพระชนม์เมื่อทรงพระเยาว์ |
|
| - | เจ้าชายวัลเดมาร์แห่งเดนมาร์ก | ไม่ปรากฏ | ไม่ปรากฏ | สิ้นพระชนม์เมื่อทรงพระเยาว์ |
|
| - | เจ้าหญิงเม็ชทิลท์ มาร์เกรฟวีนแห่งบรันเดินบวร์ค-ซาลซ์วีเดล | ค.ศ. 1250 | ค.ศ. 1299/1300 | อภิเษกสมรสค.ศ. 1268 กับ**อัลเบร็ชท์ที่ 3 มาร์เกรฟแห่งบรันเดินบวร์ค-ซาลซ์วีเดล**มีพระโอรสธิดา 4 พระองค์ ได้แก่อ็อทโทแห่งบรันเดินบวร์คโยฮันน์แห่งบรันเดินบวร์คเบียทริกซ์แห่งบรันเดินบวร์คมาร์กาเรธาแห่งบรันเดินบวร์ค สมเด็จพระราชินีแห่งโปแลนด์ |
|
| - | เจ้าหญิงมาร์เกรเธอ เคานท์เตสแห่งฮ็อลชไตน์-คีล | ราว ค.ศ. 1257 | ค.ศ. 1306 | อภิเษกสมรส กับ**โยฮันน์ที่ 2 เคานท์แห่งฮ็อลชไตน์-คีล**มีพระโอรส 2 พระองค์ ได้แก่คริสตอฟเฟอร์แห่งฮ็อลชไตน์อดอล์ฟที่ 7 เคานท์แห่งฮ็อลชไตน์-เซเกอแบร์ก |
|

อ้างอิง
-------

1. ↑  "Margrethe Sambiria". Dansk biografisk Lexikon. สืบค้นเมื่อ December 1, 2018.
2. 1 2 3 4  Pyl, Theodor (1884). "Margaretha, Duchess of Eastern Pomerania" (ภาษาเยอรมัน). Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften and the Bayerischen Staatsbibliothek. สืบค้นเมื่อ 29 August 2012.
3. ↑  Inge Skovgaard-Petersen. "Margrethe Sambiria". Den Store Danske, Gyldendal. สืบค้นเมื่อ December 1, 2018.
4. ↑  "Jakob Erlandsön". Nordisk familjebok. สืบค้นเมื่อ December 1, 2018.
5. ↑  Esben Albrectsen. *Margrete Sambiria* Dansk Kvindebiografisk Leksikon
6. ↑  *Dansk Kvindebiografisk Leksikon*
7. ↑  Unverhau, Henning (1990). "Margarethe Sambiria of Pomerelia" (ภาษาเยอรมัน). Historischen Kommission bei der Bayerischen Akademie der Wissenschaften. สืบค้นเมื่อ 29 August 2012.
8. ↑  *Dansk Kvindebiografisk Leksikon*
9. ↑  *Dansk Kvindebiografisk Leksikon*
10. ↑  *Dansk Kvindebiografisk Leksikon*
11. ↑  *Dansk Kvindebiografisk Leksikon*
12. ↑  "Burial Churches of Danish Sovereigns". www.royaltombs.dk, ARB. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 14 January 2015. สืบค้นเมื่อ 29 August 2012.
13. ↑  "Tour through the Minster". Münster Bad Doberan. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 24 December 2018. สืบค้นเมื่อ 29 August 2012.

คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
**มาร์เกเรเธ ซัมบีเรีย**

* Anne J. Duggan, ed (2002) *Queens and Queenship in Medieval Europe* (Boydell Press) ISBN 9780851158815
* John Carmi Parsons, ed (2016) *Medieval Queenship* (Springer Publishing Company) ISBN 9781137088598


| ก่อนหน้า |  | มาร์เกเรเธ ซัมบีเรีย |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **เม็ชทิลท์แห่งฮ็อลชไตน์** |  |  **สมเด็จพระราชินีแห่งเดนมาร์ก (ราชวงศ์แอสตริดเซน)** (ค.ศ. 1252–1259) |  | **อักเนสแห่งบรันเดินบวร์ค** |

| * ด
* ค
* ก
คู่อภิเษกสมรสในพระมหากษัตริย์เดนมาร์ก |
| --- |
| 
* อ็องรี เดอ ลาบอร์ด เดอ มงเปอซา (1972–2018)
* อิงกริดแห่งสวีเดน (1947–1972)
* อเล็กซานดรีนแห่งเมคเลินบวร์ค-ชเวรีน (1912–1947)
* ลูอิสแห่งสวีเดน (1906–1912)
* ลูอีเซอแห่งเฮ็สเซิน-คาสเซิล (1863–1898)
* แคโรไลน์ อเมลีแห่งชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์-ซอนเดอร์บวร์ก-ออกัสเตนเบิร์ก (1839–1848)
* มารี โซฟีแห่งเฮสส์-คาสเซิล† (1808–1839)
* แคโรไลน์ มาทิลดาแห่งบริเตนใหญ่† (1766–1775)
* จูเลียนา มาเรียแห่งบรันสวิค-วอฟเฟนบุตเทล† (1752–1766)
* หลุยส์แห่งบริเตนใหญ่† (1746–1751)
* โซฟี มักดาเลเนอ ฟอน บรันเดินบวร์ค-คูล์มบาค† (1730–1746)
* แอนน์ โซฟี เรเวนโทล์ว† (1721–1730)
* หลุยส์แห่งเมคเลินบวร์ค-กึสโทรว์† (1699–1721)
* ชาร์ล็อต อเมลีแห่งเฮสส์-คาสเซิล† (1670–1699)
* โซฟี อเมลีแห่งเบราน์ชไวก์-ลือเนบูร์ก (1648–1670)
* แอนน์ แคทเทอรีนแห่งบรันเดนบูร์ก† (1597–1612)
* โซฟีแห่งเมคเลินบวร์ค-กึสโทร† (1572–1588)
* โดโรเธียแห่งแซ็กซ์-เลาเอนบูร์ก† (1534–1559)
* โซฟีแห่งพอเมอเรเนีย† (1523–1533)
* อิซาเบลลาแห่งออสเตรีย†‡ (1515–1523)
* คริสตินาแห่งแซ็กโซนี†‡ (1481–1513)
* โดโรเธียแห่งบรันเดนบูร์ก†‡ (1445–1448 & 1449–1481)
* ฟิลิปปาแห่งอังกฤษ†‡ (1406–1430)
* เฮลวิกแห่งชเลสวิช (1340–1374)
* *เอลิซาเบธแห่งฮ็อลชไตน์-เรนส์บูร์ก* (1330–1331)
* ยูเฟเมียแห่งพอเมอเรเนีย (1326–1330)
* อิงเงอร์บอร์ก มักนุสด็อทเทอร์แห่งสวีเดน (1296–1319)
* อักเนสแห่งบรันเดินบวร์ค (1273–1286)
* มาร์กาเร็ต ซัมบีเรีย (1252–1259)
* มาทิลดาแห่งฮ็อลชไตน์ (1250–1252)
* จูตตาแห่งแซ็กโซนี (1239–1250)
* *เอเลียนอร์แห่งโปรตุเกส* (1229–1231)
* บึเร็งการียาแห่งโปรตุเกส (1214–1221)
* ดักมาร์แห่งโบฮีเมีย (1205–1213)
* เกอร์ทรูดแห่งบาวาเรีย (1182–1197)
* โซเฟียแห่งมินสค์ (1157–1182)
* เฮเลนาแห่งสวีเดน (1156–1157)
* อเดลาแห่งไมเซิน (1152–1157)
* ลุยท์การ์ดแห่งซาลซ์เวเดล (1144–1146)
* มาล์มเฟรดแห่งเคียฟ† (1134–1137)
* อูล์ฟฮิลด์ โฮกุนสด็อทเทอร์‡ (1130–1134)
* มาร์กาเรธา เฟร็ดคูลลาแห่งสวีเดน† (1104–1130)
* บอดิล ทูร์โกต์สแด็ทเทอร์ (1095–1103)
* อิงเงอเกิร์ดแห่งนอร์เวย์‡ (1086–1095)
* อเดลาแห่งแฟลนเดอส์ (1080–1086)
* มาร์กาเรธา ฮัสยอร์นสแด็ทเทอร์ (1076–1080)
* กุนน์ฮิลด์ สเวนสด็อททีร์‡ (1050–1052)
* กูดาแห่งสวีเดน (1048–1049)
* เอ็มมาแห่งนอร์ม็องดี† (1017–1035)
* ซิกริดผู้ทรนง†‡
* กุนฮิลด์แห่งเว็นเด็น†
* ทอราแห่งโอโบไทรต์† (970–986)
* กีริดแห่งสวีเดน (952–970)
* ไธรา (900–935)

 |
| 
* † ทรงเป็นสมเด็จพระราชินีแห่งนอร์เวย์
* ‡ ทรงเป็นสมเด็จพระราชินีแห่งสวีเดน

 |