**การพิชิตอียิปต์ของจักรวรรดิซาเซเนียน** เกิดขึ้นระหว่างปี ค.ศ. 618 จนถึง ค.ศ. 621 เมื่อกองทัพเปอร์เซียของจักรวรรดิซาเซเนียนได้เอาชนะกองกำลังจากจักรวรรดิไบแซนไทน์ในอียิปต์และยึดครองมณฑลได้ การล่มสลายของเมืองอะเล็กซานเดรีย ซึ่งเมืองหลวงของมณฑลอียิปต์แห่งโรมัน ถือเป็นจุดแรกและสำคัญที่สุดในการดำเนินการทางทหารของจักรวรรดิซาเซเนียนเพื่อพิชิตมณฑลอันร่ำรวยแห่งนี้ ซึ่งในที่สุดก็ตกอยู่ภายใต้การปกครองของเปอร์เซียอย่างสมบูรณ์ภายในเวลาเพียงไม่กี่ปี ข้อมูลของเหตุการณ์ดังกล่าวได้มาจาก เอ. เจ. บัตเลอร์

เบื้องหลังการพิชิต
------------------

กษัตริย์ชาห์แห่งเปอร์เซีย กษัตริย์โคสโรว์ที่ 2 ทรงได้ฉวยโอกาสจากความวุ่นวายภายในของจักรวรรดิไบแซนไทน์หลังจากการโค่นล้มจักรพรรดิเมาริกิอุสโดยจักรพรรดิโพกัส เพื่อโจมตีมณฑลแห่งโรมันทางตะวันออก เมื่อถึงปี ค.ศ. 615 เปอร์เซียได้ขับไล่ชาวโรมันออกจากดินแดนเมโสโปเตเมียตอนเหนือ ซีเรีย และปาเลสไตน์ ด้วยความมุ่งมั่นที่จะกำจัดการปกครองของโรมันในบริเวณเอเชีย กษัตริย์โคสโรว์จึงทรงหันไปสนพระราชหฤทัยมณฑลอียิปต์ ซึ่งเป็นยุ้งฉางของจักรวรรดิโรมันตะวันออก

การล่มสลายของอียิปต์
--------------------

การรุกรานอียิปต์ของเปอร์เซียเริ่มขึ้นในปี ค.ศ. 617 หรือ ค.ศ. 618 แต่ไม่ค่อยทราบเกี่ยวกับรายละเอียดของการดำเนินการทางทหารครั้งดังกล่าว เนื่องจากมณฑลแห่งนี้แทบจะถูกตัดขาดจากดินแดนจักรวรรดิโรมันที่เหลืออยู่ กองทัพเปอร์เซียมุ่งหน้าไปยังเมืองอะเล็กซานเดรีย ซึ่งนิเกตัส ซึ่งเป็นลูกพี่ลูกน้องของจักรพรรดิเฮราคลิอุส และเป็นผู้ว่าการมณฑลไม่สามารถต้านทานได้อย่างมีประสิทธิภาพ นิเกตัสและพระสังฆราชของศาสนาคริสต์คาลเซโดเนียนพระนามว่า จอห์นที่ 5 ได้หนีออกจากเมืองไปยังไซปรัส ตาม*บันทึกของคูซีสตาน* เมืองอะเล็กซานเดรียได้ถูกยึดโดยชาวเปอร์เซียในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 619 ชาวเปอร์เซียยังได้ยึดศูนย์กลางพระสงฆ์ที่เอนาตอน ซึ่งอยู่ห่างจากเมืองอะเล็กซานเดรียไปทางตะวันตก 9 ไมล์ตามถนนเลียบชายฝั่ง

หลังจากการล่มสลายของเมืองอะเล็กซานเดรีย ชาวเปอร์เซียค่อยๆ ขยายการปกครองไปทางใต้ตามแม่น้ำไนล์ ซึ่งปราฏการต่อต้านประปรายจำเป็นต้องมีการกวาดล้าง แต่เมื่อถึงปี ค.ศ. 621 มณฑลอียิปต์ก็ตกอยู่ในการปกครองของเปอร์เซียอย่างสงบ

ผลที่ตามมาจากการพิชิต
---------------------

อียิปต์จะยังคงอยู่ในการปกครองของเปอร์เซียเป็นเวลา 10 ปี ซึ่งปกครองโดยนายพลชาห์ร์บาราซจากเมืองอะเล็กซานเดรีย ขณะที่จักรพรรดิแห่งโรมันพระนามว่า เฮราคลิอุส ทรงเป็นผู้พลิกกระแสและทรงเอาชนะกษัตริย์โคสโรว์ได้ นายพลชาห์รบาราซได้รับคำสั่งให้อพยพออกจากมณฑล แต่ถูกปฏิเสธ ในท้ายที่สุด จักรพรรดิเฮราคลิอุสทรงพยายามทั้งกอบกู้อียิปต์และหว่านความแตกแยกในหมู่ชาวเปอร์เซีย ซึ่งเสนอที่จะช่วยนายพลชาห์รบาราซยึดบัลลังก์จักรวรรดิเปอร์เซียด้วยตัวพระองค์เอง ซึ่งมีการบรรลุข้อตกลง และในฤดูร้อนปี ค.ศ. 629 กองทหารเปอร์เซียเริ่มออกจากอียิปต์

อ้างอิง
-------

1. ↑  "EGYPT iv. Relations in the Sasanian period – Encyclopaedia Iranica". *www.iranicaonline.org*. สืบค้นเมื่อ 2019-08-09. The occupation of Egypt, beginning in 619 or 618 (Altheim-Stiehl, 1991), was one of the triumphs in the last Sasanian war against Byzantium.
2. 1 2 3  Howard-Johnston (2006), p. 124
3. ↑  A. J. Butler, The Arab Conquest of Egypt, (1902). Reprinted (1978) by Oxford University Press, ISBN 0-19-821678-5
4. 1 2  Frye (1993), p. 169
5. 1 2  Dodgeon et al. (2002), p. 196
6. ↑  Dodgeon et al. (2002), pp. 196, 235
7. ↑  Howard-Johnston (2006), pp. 10, 90
8. ↑  Juckel 2011.
9. ↑  Howard-Johnston (2006), p. 99

บรรณานุกรม
----------

* Dodgeon, Michael H.; Greatrex, Geoffrey; Lieu, Samuel N. C. (2002). *The Roman Eastern Frontier and the Persian Wars (Part I, 226–363 AD)*. Routledge. pp. 196–97. ISBN 0-415-00342-3.
* Frye, R. N. (1993). "The Political History of Iran under the Sassanids". ใน Yarshater, Ehsan; Bailey, Harold (บ.ก.). *The Cambridge History of Iran*. Cambridge University Press. ISBN 978-0-521-20092-9.
* Howard-Johnston, James (2006). *East Rome, Sasanian Persia And the End of Antiquity: Historiographical And Historical Studies*. Ashgate Publishing. ISBN 0-86078-992-6.
* Juckel, Andreas (2011). "The Enaton". ใน Sebastian P. Brock; Aaron M. Butts; George A. Kiraz; Lucas Van Rompay (บ.ก.). *Gorgias Encyclopedic Dictionary of the Syriac Heritage: Electronic Edition*. Gorgias Press. สืบค้นเมื่อ 23 October 2019.