บาลีน
การกินอาหารของวาฬหลังค่อม ซึ่งเห็นบาลีนสีเขียวอยู่ในปาก
**อนุอันดับวาฬบาลีน** หรือ **วาฬกรองกิน** หรือ **วาฬไม่มีฟัน** (อังกฤษ: Baleen whales, Toothless whales) เป็นกลุ่มของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมขนาดใหญ่ที่อาศัยอยู่ในทะเล ในอันดับฐานวาฬและโลมา (Cetacea) อันได้แก่ วาฬ และโลมาในอันดับสัตว์กีบคู่ ซึ่งวาฬบาลีนถูกจัดอยู่ในอนุอันดับ Mysticeti (/มิส-ติ-เซ-เตส/)

วาฬ ที่อยู่ในกลุ่มวาฬบาลีน มีลักษณะเด่น คือ เป็นวาฬที่มีขนาดใหญ่ ในปากจะไม่มีฟันเป็นซี่ ๆ เหมือนสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอันดับอื่น ๆ แต่จะมีมีฟันเหมือนขนแปรงสีฟันหรือซี่หวี่ขนาดใหญ่ ซึ่งห้อยลงมาจากขากรรไกรด้านบน ขนแปรงนี้จะเติบโตด้วยกันเป็นกลุ่มที่เรียกว่า "บาลีน" ใช้สำหรับกรองอาหารจากน้ำทะเล จึงกินได้แต่เฉพาะสัตว์ทะเลขนาดเล็ก ๆ เช่น แพลงก์ตอนชนิดต่าง ๆ, เคย และปลาขนาดเล็ก เช่น ปลาแฮร์ริ่ง, ปลากะตัก, ปลาซาร์ดีน เป็นต้น

ดังนั้นการกินอาหารของวาฬบาลีน จะใช้วิธีกลืนน้ำทะเลเข้าไปในปากเป็นจำนวนมาก แล้วจะหุบปากแล้วยกลิ้นขึ้นเป็นการบังคับให้น้ำออกมาจากปาก โดยผ่านบาลีน ที่ทำหน้าที่เหมือนหวี่กรองปล่อยให้น้ำออกไป แต่อาหารยังติดอยู่ในปากของวาฬ แล้ววาฬจะกลืนอาหารลงไป โดยวัน ๆ หนึ่งจะกินอาหารได้เป็นจำนวนมาก คิดเป็นน้ำหนักเป็นตัน เช่น วาฬสีน้ำเงิน ซึ่งเป็นวาฬบาลีนชนิดหนึ่ง และเป็นสัตว์ที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลกด้วย จะกินแพลงก์ตอนมากถึง 4,000 กิโลกรัม (8,800 ปอนด์) ต่อวัน (คิดเป็นน้ำหนักเท่ากับพิซซาจำนวน 12,000 ชิ้น)

วาฬบาลีน เป็นวาฬที่อาศัยอยู่รวมกันเป็นฝูง เมื่อเวลาหากินจะช่วยกันหาอาหาร โดยรวมตัวกันด้วยการทำให้ผิวน้ำเป็นฟองเพื่อไล่ต้อนอาหาร ซึ่งเป็นฝูงปลาเล็ก ๆ ให้สับสน อีกทั้งยังเป็นนักเดินทางในท้องทะเลและมหาสมุทร ส่วนใหญ่อพยพเป็นระยะทางไกล ๆ ทุกปี จากทะเลที่มีอุณหภูมิอบอุ่นซึ่งเป็นที่ ๆ ผสมพันธุ์และคลอดลูกไปยังทะเลที่เย็นกว่า ซึ่งเป็นที่ ๆ จะหาอาหาร โดยวาฬสีเทานับเป็นวาฬที่อพยพเป็นระยะทางไกลที่สุด จากประเทศเม็กซิโกถึงอาร์กติกแถบขั้วโลกเหนือ รวมระยะทางไปกลับประมาณ 20,000 กิโลเมตร (12, 500 ไมล์)

วาฬบาลีน ในปัจจุบันสามารถแบ่งออกได้เป็นทั้งหมด 4 วงศ์ 15 ชนิด แต่ก็มีหลายชนิดและหลายสกุลที่สูญพันธุ์ไปแล้วตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ (ที่สูญพันธุ์แล้วจะใส่เครื่องหมาย † ไว้ข้างหน้า)

แต่จากการศึกษาจากซากดึกดำบรรพ์ พบว่าบรรพบุรุษของวาฬบาลีนเป็นวาฬมีฟันที่มีชื่อว่า *Janjucetus* มีอายุอยู่ในราว 25 ล้านปีก่อน และเชื่อว่าอาจจะเป็นสัตว์ดุร้ายและทรงพลังมากในการล่าเหยื่อและกินอาหารด้วย เนื่องจากลักษณะของฟันมีความแหลมคม ไม่เหมือนกับของแมวน้ำรวมถึงไม่เหมือนกับสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมจำพวกอื่นในยุคสมัยเดียวกัน แต่มีลักษณะคล้ายกับฟันของสิงโตในยุคปัจจุบันมากกว่า

การจำแนก
--------

* †วงศ์ Aetiocetidae
	+ † *Aetiocetus*
	+ † *Ashorocetus*
	+ † *Chonecetus*
	+ † *Morawanocetus*
	+ † *Willungacetus*
* †วงศ์ Aglaocetidae
	+ † *Aglaocetus*
	+ † *Isanacetus*
	+ † *Pinocetus*
* วงศ์ Balaenidae
	+ *Balaena*
	+ †*Balaenella*
	+ †*Balaenotus*
	+ †*Balaenula*
	+ *Eubalaena*
	+ *Eucetites*
	+ †*Morenocetus*
* วงศ์ Balaenopteridae
	+ †*Archaebalaenoptera*
	+ *Balaenoptera*
	+ †*Cetotheriophanes*
	+ †*Diunatans*
	+ †*Mauicetus*
	+ *Megaptera*
	+ †*Notiocetus*
	+ †*Parabalaenoptera*
	+ †*Plesiobalaenoptera*
	+ †*Praemegaptera*
	+ †*Protororqualus*
* †วงศ์ Cetotheriidae
	+ †*Cephalotropis*
	+ †*Cetotherium*
	+ †*Herpetocetus*
	+ †*Hibacetus*
	+ †*Joumocetus*
	+ †*Metopocetus*
	+ †*Mixocetus*
	+ †*Nannocetus*
	+ †*Palaeobalaena*
	+ †*Piscobalaena*
	+ †*Plesiocetopsis*
	+ †*Titanocetus*
* †วงศ์ Cetotheriopsidae
	+ †*Cetotheriopsis*
	+ †*Micromysticetus*
* †วงศ์ Diorocetidae
	+ †*Amphicetus*
	+ †*Diorocetus*
	+ †*Plesiocetus*
	+ †*Thinocetus*
	+ †*Uranocetus*
* †วงศ์ Eomysticetidae
	+ †*Eomysticetus*
* วงศ์ Eschrichtiidae
	+ †*Archaeschrichtius*
	+ †*Eschrichtioides*
	+ *Eschrichtius*
	+ †*Gricetoides*
	+ †*Megapteropsis*
* †วงศ์ Llanocetidae
	+ †*Llanocetus*
* †วงศ์ Mammalodontidae
	+ †*Janjucetus*
	+ †*Mammalodon*
* วงศ์ Neobalaenidae
	+ *Caperea*
* †วงศ์ Pelocetidae
	+ †*Cophocetus*
	+ †*Halicetus*
	+ †*Parietobalaena*
	+ †*Pelocetus*
	+ †*Eobalaenoptera*
* วงศ์ *ไม่ถูกจัดอันดับ*
	+ †*Amphitera*
	+ †*Burtinopsis*
	+ †*Idiocetus*
	+ †*Imerocetus*
	+ †*Isocetus*
	+ †*Mesocetus*
	+ †*Mioceta*
	+ †*Otradnocetus*
	+ †*Peripolocetus*
	+ †*Piscocetus*
	+ †*Siphonocetus*
	+ †*Tiphyocetus*
	+ †*Tretulias*
	+ †*Ulias*

อ้างอิง
-------

1. 1 2 3  "Mysticeti". ระบบข้อมูลการจำแนกพันธุ์แบบบูรณาการ.
2. ↑  "วาฬและโลมา หน้า 1". *plawan*.
3. ↑  "วาฬและโลมา หน้า 5". *plawan*.
4. ↑  "วาฬและโลมา หน้า 6". *plawan*.
5. ↑  หน้า 7, *ค้นพบซากวาฬยุคโบราณ ที่เชื่อว่าอาจเป็นนักล่าที่ดุร้าย*. "โลกโศภิณ". **ไทยรัฐ**ปีที่ 68 ฉบับที่ 21778: วันพุธที่ 6 กันยายน พ.ศ. 2560 แรม 1 ค่ำ เดือน 10 ปีระกา
6. ↑  Deméré, T.A.; Berta, A.; McGowen, M.R. (2005). "The taxonomic and evolutionary history of fossil and modern balaenopteroid mysticetes". *Journal of Mammalian Evolution*. **12** (1/2): 99–143. doi:10.1007/s10914-005-6944-3.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


วิกิสปีชีส์มีข้อมูลภาษาอังกฤษเกี่ยวกับ ***Mysticeti***