**ชิซูเอะ คาโต** (ญี่ปุ่น: 加藤 シヅエ; โรมาจิ: *Katō Shizue*; 2 มีนาคม พ.ศ. 2440 – 22 ธันวาคม 2544) หรือมักได้รับการตีพิมพ์ภายใต้ชื่อ **ชิซูเอะ อิชิโมโตะ** เป็นนักเคลื่อนไหวเพื่อคตินิยมสิทธิสตรีชาวญี่ปุ่นในคริสต์ศตวรรษที่ 20 และเป็นสตรีคนแรกที่ได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งในรัฐสภาญี่ปุ่น คาโตเป็นที่รู้จักในฐานะผู้บุกเบิกขบวนการเคลื่อนไหวการคุมกำเนิด

ชีวิตช่วงต้น
------------

ชิซูเอะ คาโต เกิดเมื่อวันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2440 ในครอบครัวอดีตซามูไรที่ร่ำรวย บิดาของคาโต ริตาโร ฮิโรตะ [ja] เป็นวิศวกรที่ประสบความสำเร็จ เขาได้รับการศึกษาและการฝึกอบรมที่มหาวิทยาลัยจักรวรรดิโตเกียว มารดาของเธอ โทชิโกะ สึรูมิ มาจากครอบครัวที่มีชื่อเสียงและมีการศึกษาสูง ฮิโรตะมักเดินทางไปยังประเทศตะวันตกเพื่อการทำงานของเขา และด้วยเหตุนี้ คาโตและครอบครัวของเธอเติบโตขึ้นมาด้วยความคุ้นชินกับวัฒนธรรมตะวันตก ขณะที่อายุ 17 ปี คาโตสมรสกับ บารอน อิชิโมโตะ เคกิจิ (ญี่ปุ่น: 石本恵吉; โรมาจิ: *Kekichi Ishimoto*) นักมนุษยนิยมคริสเตียนที่สนใจในการปฏิรูปสังคม เคกิจิเป็นลูกชายของชินโรกุ อิชิโมโตะ

การย้ายถิ่นไปสหรัฐอเมริกา
-------------------------

เพียงไม่นานหลังการสมรสของทั้งสอง คาโต (ต่อมาเปลี่ยนเป็นอิชิโมโตะ) และสามีของเธอย้ายไปยังเหมืองถ่านหินมิอิเกะในภูมิภาคคีวชู ตลอดระยะเวลา 3 ปี พวกเขาได้พบเห็นสภาวะการทำงานอันหดหู่ของทั้งชายและหญิง ประสบการณ์ดังกล่าวเป็นเหตุให้คาโตและสามีของเธอมีสภาพจิตใจย่ำแย่ จึงตัดสินใจย้ายถิ่นไปสหรัฐอเมริกาในปี 2462 ที่สหรัฐฯ บารอน อิชิโมโตะ เริ่มเปลี่ยนทิศทางความคิดจากมนุษยนิยมคริสต์ศาสนาสู่ลัทธิคอมมิวนิสต์เชิงมูลวิวัติ คาโตเริ่มที่จะใช้ชีวิตอย่างอิสระมากขึ้นหลังสามีของเธอย้ายออกไปที่วอชิงตัน ดี.ซี. เพื่อทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษาและล่ามสำหรับคณะผู้แทนชาวญี่ปุ่นในการประชุมองค์การแรงงานนานาชาติ ระหว่างนี้คาโตอาศัยอยู่ในตึกพักอาศัยแบ่งเช่าและสมัครเข้าวิชาเรียนงานด้านเลขานุการและภาษาอังกฤษ ช่วงเวลานี้ตาโตเริ่มที่จะเข้าสังคมกับคนรู้จักของสามีเธอ ซึ่งนำไปสู่การพบเจอกับมาร์กาเร็ต แซงเจอร์ ซึ่งเป็นแรงบันดาลใจให้แก่คาโตในการริเริ่มขบวนการเคลื่อนไหวการคุมกำเนิดหลังการกลับสู่ประเทศญี่ปุ่นของเธอ

การกลับสู่ประเทศญี่ปุ่นและการเคลื่อนไหว
---------------------------------------

หลังจากการกลับสู่ประเทศญี่ปุ่นของคาโตในปี 2464 คาโตพยายามผลักดันความอิสระในอิสรภาพทางเศรษฐกิจ และเริ่มภารกิจของเธอในการเผยแพร่ความรู้ด้านการคุมกำเนิด คาโตได้รับงานเลขานุการส่วนตัวสำหรับสหพันธ์สมาคมไวดับเบิลยูซีเอ ซึ่งมีหน้าที่หลักในการแนะนำผู้เยี่ยมชมชาวตะวันตกให้รู้จักกับวัฒนธรรมและชาวญี่ปุ่น

ระหว่างนี้คาโตยังได้ตีพิมพ์งานเขียนหลากหลายเพื่อช่วยเหลือการเข้าถึงการคุมกำเนิดสำหรับสตรี เธอโต้เถียงว่าปัญหาประชากรที่เพิ่มขค้นอย่างต่อเนื่องในประเทศญี่ปุ่นสามารถแก้ไขได้โดยสตรีเอง คาโตเชื่อว่าการให้สตรีคุมกำเนิดจะสามารถทำให้มีอิสระที่มากกว่า อีกส่วนหนึ่งของข้อโต้เถียงคือการคุมกำเนิดจะช่วยให้ชาวญี่ปุ่นเลี้ยงบุตรหลานของพวกเขาได้ดียิ่งขึ้น คาโตคิดว่าการมีลูกในจำนวนที่น้อยกว่าจะช่วยให้สตรีสามารถสร้างโอกาสทางการศึกษาและทางการเงินที่ดีกว่า

รัฐบาลญี่ปุ่นฝ่ายขวาที่สนับสนุนการคลอดบุตรจับกุมคาโตในปี 2480 โทษฐานการเผยแพร่ "ความคิดที่อันตราย" โดยเฉพาะอย่างยิ่งการสนับสนุนให้มีการคุมกำเนิดและสิทธิในการทำแท้ง คาโตถูกกักขังในเรือนจำเป็นระยะเวลา 2 สัปดาห์ จากเหตุนี้ทำให้ขบวนการเคลื่อนไหวการคุมกำเนิดในประเทศญี่ปุ่นหยุดชะงักจนถึงสงครามโลกครั้งที่สอง

รัฐสภาญี่ปุ่น (2489–2517)
-------------------------

คาโตเป็นสตรีคนแรกที่หาเสียงลงสมัครเลือกตั้งในประเทศญี่ปุ่นภายใต้ฐานสนับสนุนของพรรคสังคมนิยมประกอบกับการเน้นยำประชาธิปไตยแบบอเมริกัน ในปี 2489 คาโตได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งในรัฐสภาญี่ปุ่น การหาเสียงของเธอให้ความสำคัญไปที่การวางแผนครอบครัวและการพัฒนาความก้าวหน้าทางการเงินของสตรี ในปีเดียวกัน คาโตได้เขียนถึงความเชื่อมโยงกันระหว่างขบวนการเคลื่อนไหวการคุมกำเนิดและประชาธิปไตยในประเทศญี่ปุ่นว่า:

> การคลอดบุตรมากคนและทำให้พวกเขาหลายคนตาย — การกระทำเช่นนั้นอย่างซ้ำ ๆ ของสตรีชาวญี่ปุ่นจะส่งผลถึงความเหนื่อยล้ากายของผู้เป็นแม่ รวมถึงความเจ็บปวดทางจิตใจและความเสียหายต่อสถาบันครอบครัว หากไม่มีอิสรภาพและการพัฒนาสตรี มันจะเป็นไปไม่ได้เลยในการสร้างประชาธิปไตยให้เกิดขึ้นจริงในประเทศญี่ปุ่น
> 
> 

แม้ว่าคาโตจะเป็นผู้สร้างความหวังในการเติบโตของสตรีในบทบาททางการเมืองก็ตาม แต่ไม่นานเธอก็ถูกนักการเมืองชายคนอื่น ๆ ครอบงำความสนใจของเธอไป อย่างไรก็ตาม คาโตพยายามมองหาทางอื่น ๆ ในการทำให้ความตั้งใจในการปฏิรูปการเมืองของเธอนั้นสำเร็จ ในปี 2489 คาโตได้เป็นส่วนหนึ่งในการจัดงานชุมนุม "สำหรับผู้หญิง" เป็นครั้งแรกในโตเกียว การชุมนุมนี้เป็นการเรียกร้องทรัพยากรทางเศรษฐกิจสำหรับสตรีที่เพิ่มมากขึ้น

หลังจากนั้นคาโตได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งในสภาสูงญี่ปุ่น 4 วาระ (วาระละ 6 ปี) เธอยังคงสนับสนุนให้เกิดการปฏิรูปสิทธิสตรีและการวางแผนครอบครัวอย่างต่อเนื่อง ซึ่งคาโตสามารถทำภารกิจของเธอให้เกิดขึ้นจริงได้ในหลากหลายเรื่อง เช่น การตรากฎหมายการคุมกำเนิด การยกเลิกประมวลกฎหมายครอบครัวที่มีความเป็นศักดินา และการก่อตั้งสำนักงานสตรีและผู้เยาว์ภายใต้กรมแรงงานและปัญหาสภาพแวดล้อม คาโตยังได้ช่วยก่อตั้งสมาพันธ์การวางแผนครอบครัวแห่งญี่ปุ่น ซึ่งทำงานเพื่อบรรลุ "สังคมที่ทุกคนในประเทศสามารถเข้าถึงการบริการทางสุขภาพด้านการมีบุตรอย่างสมัครใจ"

เกียรติยศ
---------

หลังจากที่คาโตได้ออกจากแวดวงการเมือง เธอยังคงมีส่วนร่วมในการเคลื่อนไหวทางการเมือง คาโตยังคงจัดการบรรยายเกี่ยวกับปัญหาคตินิยมสิทธิสตรี รวมถึงการเป็นประธานของสมาพันธ์การวางแผนครอบครัวแห่งญี่ปุ่นอย่างต่อเนื่อง

ในปี 2531 คาโตได้รับรางวัลประชากรแห่งสหประชาชาติ

การเสียชีวิตและมรดก
-------------------

คาโตเสียชีวิตในวันที่ 22 ธันวาคม 2544 ด้วยอายุ 104 ปี มีผู้เขียนข่าวการเสียชีวิตของเธอบนเว็บไซต์สมาพันธ์การวางแผนผู้ปกครองนานาชาติ (อังกฤษ: International Planned Parenthood Federation) ว่า "ความพยายามอย่างต่อเนื่องของคาโตในการพยุงกุลบุตรกุลธิดาในสังคมญี่ปุ่น การทำให้ตัวเลขการทำแท้ง อัตราการตายของทารก และการเสียชีวิตของมารดาลดลง ขณะที่เพิ่มการใช้วิธีต่าง ๆ ในการคุมกำเนิดนั้นเพิ่มขึ้นถึง 80% แบบแผนการวางแผนครอบครัวชาวญี่ปุ่นนั้นได้ประสบความสำเร็จเป็นอย่างมากจนเป็นที่สนใจต่างประเทศและถูกนำไปใช้เป็นแบบแผนตัวอย่าง"

อ้างอิง
-------

1. 1 2 3  M. Hopper, Helen (1996) [1995]. *A new woman of Japan : a political biography of Katō Shidzue*. Boulder: Westview Press. ISBN 0813389712. OCLC 33048252.
2. 1 2 3 4 5 6 7  Tipton, Elise (1997). "Ishimoto Shizue: The Margaret Sanger of Japan". *Women's History Review*. **6:3** (3): 337–355. doi:10.1080/09612029700200151.
3. 1 2 3  Blacker, Carmen (1 February 2002). "Shizue Kato". *The Guardian*.
4. 1 2  "Kato, Shidzue 1897-2001 - Dictionary definition of Kato, Shidzue 1897-2001 | Encyclopedia.com: FREE online dictionary". *www.encyclopedia.com* (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2018-02-15.
5. 1 2 3  Gelb, Joyce (1997). "Review of A "New Woman" of Japan: A Political Biography of Kato Shidzue". *The Journal of Asian Studies*. **56** (1): 208–209. doi:10.2307/2646389. JSTOR 2646389.
6. ↑  "KATO Shizue". *National Diet Library Japan* (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2022-03-17.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
7. ↑  Kano, Ayako (November 2017). *Japanese feminist debates : a century of contention on sex, love, and labor* (Paperback ed.). Honolulu. ISBN 9780824873813. OCLC 992540964.
8. ↑  "Japan Family Planning Association, Inc. | IPPF". *IPPF* (ภาษาอังกฤษ). 2016-03-31. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2018-03-07. สืบค้นเมื่อ 2018-02-20.
9. ↑  "Feminism Reaches Japan". *The Economist*. Vol. 339. June 1996. pp. 81–82.

หนังสืออ่านเพิ่ม
----------------

* "Japan: Sanger's Run-In with the Ambassador". *The Sanger Papers*. New York University. 2012-04-30. - Discusses Katō's role in a dispute between the ambassador and Sanger
* Hopper, Helen M. (1989). "Shidzue Ishimoto and Margaret Sanger in Japan, August, 1937". *Phoebe*. **1** (1): 34–50.
* "Katō Shidzue". *Japan: Places, Images, Times & Transformations*. University of Pittsburgh.

| การควบคุมรายการหลักฐาน แก้ไขสิ่งนี้ที่วิกิสนเทศ |
| --- |
| ทั่วไป | 
* ISNI
	+ 1
* VIAF
	+ 1
* เวิลด์แคต

 |
| หอสมุดแห่งชาติ | 
* นอร์เวย์
* ฝรั่งเศส (ข้อมูล)
* เยอรมนี
* อิสราเอล
* สหรัฐ
* ญี่ปุ่น
	+ 2
* ออสเตรเลีย
* เนเธอร์แลนด์

 |
| พจนานุกรมชีวประวัติ | 
* เยอรมนี

 |
| ฐานข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ | 
* CiNii (Japan)

 |
| อื่น ๆ | 
* Faceted Application of Subject Terminology
* RERO (Switzerland)
	+ 1
* Social Networks and Archival Context
* SUDOC (France)
	+ 1
* Trove (Australia)
	+ 1

 |