**กรมมหาดเล็ก 904** หรือชื่อเดิม **กรมมหาดเล็ก** หน่วยงานราชการในพระองค์ระดับกรม สังกัด สำนักพระราชวัง มีหน้าที่เกี่ยวกับการรับใช้ในกิจการส่วนพระองค์ต่าง ๆ ทุกประเภททั้งในพระราชฐานที่ประทับ และทุกที่ที่เสด็จไป ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 6 กรกฎาคม ร.ศ. 112 ตรงกับ พ.ศ. 2436 ในรัชสมัย พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ตาม **พระราชบัญญัติกรมมหาดเล็ก** โดยหมวด 1 ของพระราชบัญญัติฉบับนี้ได้แบ่งมหาดเล็กออกเป็น 4 ประเภทคือ

* มหาดเล็กบรรดาศักดิ์
* มหาดเล็กวิเศษ
* มหาดเล็กคงกรม
* มหาดเล็กยาม

ต่อมาในวันที่ 5 มีนาคม พ.ศ. 2468 พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้มีพระบรมราชโองการ ประกาศ จัดการปกครองกรมมหาดเล็กหลวงเสียใหม่ โดยให้มีจางวางผู้บัญชาการ 1 นายพร้อมกับให้มีจางวางผู้ควบคุมบังคับบัญชาการงานในกรมอีก 3 นายคือ

* จางวางผู้บังคับการ เวรศักดิ์ เป็น จางวางกรมมหาดเล็กรับใช้
* จางวางผู้บังคับการ เวรสิทธิ์ เป็นจางวางกรมชาวที่
* จางวางผู้บังคับการ เวรฤทธิ์ เป็นจางวางกรมพระราชพาหนะ

ในวันที่ 24 กรกฎาคม พ.ศ. 2469 ได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้รวมกรมมหาดเล็กหลวงเข้ากับกระทรวงวังเพื่อความสะดวกทางราชการและประหยัดพระราชทรัพย์จากนั้นในวันที่ 30 มกราคม พ.ศ. 2476 จึงได้มีการจัดวางโครงสร้างกรมมหาดเล็กหลวงเสียใหม่ โดยมีส่วนราชการคือ

* **สำนักงานเลขานุการ** แบ่งเป็น 4 แผนกคือ
	+ แผนกสารบรรณ
	+ แผนกคลัง
	+ แผนกเบ็ดเตล็ด
	+ แผนกของพระราชทานและเงินท้ายที่นั่ง

* **กองมหาดเล็กรับใช้** แบ่งเป็น 5 แผนกคือ
	+ แผนกกลาง
	+ แผนกห้องพระบรรทม
	+ แผนกรับใช้
	+ แผนกคลังวรภาชน์
	+ แผนกพระเครื่องต้น

* **กองมหาดเล็กชาวที่** แบ่งเป็น 6 แผนกคือ
	+ แผนกกลาง
	+ แผนกรักษา พระราชวังดุสิต
	+ แผนกรักษา พระบรมมหาราชวัง
	+ แผนกรักษา พระราชวังบางปะอิน
	+ แผนกรักษา วังศุโขทัย
	+ แผนกรักษา วังไกลกังวล

ต่อมาเมื่อมีการประกาศใช้ **พระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม แก้ไขเพิ่มเติมพุทธศักราช ๒๔๗๘** ได้มีการลดฐานะกระทรวงวังลงเป็น สำนักพระราชวังพร้อมกับการลดฐานะกรมมหาดเล็กหลวงลงเป็นกองมหาดเล็กตาม **พระราชกฤษฎีกาจัดวางระเบียบราชการในสำนักพระราชวังและสำนักงานราชเลขานุการในพระองค์ พุทธศักราช ๒๔๗๘**โดยแบ่งออกเป็น 3 แผนกคือ

* แผนกกลาง
* แผนกรับใช้
* แผนกชาวที่

จากนั้นจึงได้มีการฟื้นฟูและยกฐานะกองมหาดเล็กขึ้นเป็นกรมมหาดเล็กอีกครั้งหนึ่งตามมาตรา 7 (4) แห่ง **พระราชกฤษฎีกาจัดระเบียบราชการและการบริหารงานบุคคลของราชการในพระองค์ พุทธศักราช ๒๕๖๐** เมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2560 โดยยังคงเป็นส่วนราชการในสังกัดสำนักพระราชวังตามเดิมและในภายหลังได้เปลี่ยนชื่อเป็นกรมมหาดเล็ก 904 ต่อมา สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณ บดินทรเทพยวรางกูร จึงได้มีพระราชโองการโปรดเกล้า ฯ แต่งตั้งให้ นาวาอากาศตรี อัษฎาวุธ วัฒนางกูร เป็นอธิบดีกรมมหาดเล็ก 904 คนแรกตั้งแต่วันที่ 25 ตุลาคม พ.ศ. 2561

และในวันที่ 15 มีนาคม พ.ศ. 2563 พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯแต่งตั้งให้ พลอากาศเอก อำนาจ จีระมณีมัย ดำรงตำแหน่งอธิบดีกรมมหาดเล็ก 904สืบต่อจากนาวาอากาศตรีอัษฎาวุธ

อธิบดี
------

| รายชื่อ | เริ่มดำรงตำแหน่ง | สิ้นสุดการดำรงตำแหน่ง |
| --- | --- | --- |
| นาวาอากาศตรี อัษฎาวุธ วัฒนางกูร | 25 ตุลาคม พ.ศ. 2560 | 15 มีนาคม พ.ศ. 2563 |
| พลอากาศเอก อำนาจ จีระมณีมัย | 15 มีนาคม พ.ศ. 2563 | ปัจจุบัน |
|

ดูเพิ่ม
-------

* มหาดเล็ก

อ้างอิง
-------

1. ↑   พระราชบัญญัติกรมมหาดเล็ก ร.ศ. 112
2. ↑   พระบรมราชโองการ ประกาศ จัดการปกครองกรมมหาดเล็ก
3. ↑   พระบรมราชโองการ ประกาศ เปลี่ยนเสนาบดีกระทรวงวังและรวมกรมมหาดเล็กเข้าในกระทรวงวัง
4. ↑   พระราชกฤษฎีกาจัดวางระเบียบราชการสำนักงานและกรมในกระทรวงวัง พุทธศักราช ๒๔๗๖
5. ↑   พระราชบัญญัติปรับปรุงกระทรวง ทบวง กรม แก้ไขเพิ่มเติม พุทธศักราช ๒๔๗๘
6. ↑   พระราชกฤษฎีกาจัดวางระเบียบราชการในสำนักพระราชวังและสำนักงานราชเลขานุการในพระองค์ พุทธศักราช ๒๔๗๘
7. ↑   พระราชกฤษฎีกาจัดระเบียบราชการและการบริหารงานบุคคลของราชการในพระองค์ พุทธศักราช ๒๕๖๐
8. ↑   พระราชโองการ ประกาศ แต่งตั้งข้าราชการพลเรือนในพระองค์
9. ↑   พระบรมราชโองการ ประกาศ แต่งตั้งข้าราชการในพระองค์และนายทหารราชองครักษ์พิเศษ