**การแต่งกายของพม่า** การแต่งกายของพม่านั้นมีรูปแบบที่หลากหลายขึ้นอยู่กับเชื้อชาติ, สภาพภูมิศาสตร์, สภาพภูมิอากาศ, ประเพณีวัฒนธรรมของผู้คนในแต่ละภูมิภาคของประเทศพม่า การแต่งกายที่เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางของชาวพม่าคือ *โลนจี* เป็นโสร่งแบบหนึ่งจัดเป็นการแต่งกายประจำชาติ สวมใส่ทั้งชายและหญิงทั่วประเทศ เสื้อผ้าพม่ายังมีความหลากหลายในแง่ของสิ่งทอสาน เส้นใย สี และวัสดุ เช่น ผ้ากำมะหยี่ ผ้าไหม ผ้าลูกไม้ ผ้ามัสลิน และผ้าฝ้าย

ประวัติ
-------

#### สมัยพุกาม

ภาพประกอบแสดงเสื้อผ้าในสมัยพุกาม
ในสมัยพุกามแม้ว่าผ้าฝ้ายจะเป็นวัสดุสิ่งทอที่ใช้กันมากที่สุด แต่สิ่งทอนำเข้าอื่น ๆ เช่น ผ้าไหม ผ้าซาติน และกำมะหยี่ ก็ถูกนำมาใช้ในเครื่องแต่งกายของชาวพม่าเช่นกัน การค้าขายกับดินแดนใกล้เคียงมีมาตั้งแต่สมัยปยู และได้เสริมสร้างวัฒนธรรมทางวัตถุด้วยสิ่งทอนำเข้าที่ใช้สำหรับพิธีกรรมและการแต่งกาย ตัวอย่างเช่น มีนกะลาเซดี สร้างขึ้นในสมัยพระเจ้านรสีหบดี ภายในบรรจุสิ่งของที่ทำด้วยผ้าซาตินและผ้ากำมะหยี่ซึ่งไม่ได้ผลิตในท้องถิ่น

กษัตริย์และเจ้าชายในสมัยพุกามสวมเสื้อคลุมที่เรียกว่า *วุทโลน* (ဝတ်လုံ), *ดุยิน* (ဒုယင်), และ *โตยีน* (သိုရင်း) เป็นเครื่องแต่งกายชั้นสูง ขณะที่การสวมผ้าเตี่ยวคล้ายโดติ เป็นเครื่องแต่งกายชั้นต่ำ สตรีชนชั้นสูงสวมเสื้อเกาะอกท่อนบนที่เรียกว่า *ยีนซิ* (ရင်စေ့) ทับเสื้อชั้นในสตรี ก่อนที่จะสวมชุดคลุมกายหลวม ๆ ซึ่งมีลักษณะคล้ายส่าหรีที่ยาวกว่าและกางเกงทรงหลวม ซึ่งได้รับความนิยมในสมัยพุกามตอนหลัง มีการปักทองและเงินตามยศทางสังคม เครื่องแต่งกายและลายดอกไม้คุณภาพสูงสวมใส่โดยชนชั้นสูงและชนชั้นปกครอง

#### สมัยโก้นบอง

พระมหากษัตริย์และข้าราชบริพารชาวพม่าแต่งกายด้วยชุดพระราชพิธีในพิธีแรกนาขวัญ
การแต่งกายถือเป็นวัฒนธรรมที่สำคัญของชีวิตในพม่าก่อนสมัยอาณานิคม นักเดินทางชาวต่างชาติรายงานว่ามีเครื่องทอผ้าในทุกครัวเรือน ซึ่งช่วยให้ผู้หญิงทุกคนสามารถทอเสื้อผ้าใช้ในชีวิตประจำวันของครอบครัวได้ วินเชนโซ ซันแกร์มาโน บาทหลวงชาวอิตาลีซึ่งประจำการอยู่ในอาณาจักรโก้นบอง ช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19 สังเกตว่าคนในท้องถิ่นแต่งกายงดงามและฟุ่มเฟือย พิธีเจาะหูสำหรับเด็กผู้หญิงถือเป็นพิธีกรรมสำคัญ ชาวบ้านเหล่านั้นประดับด้วยทองคำและเงิน รวมทั้งแหวนที่ตกแต่งด้วยอัญมณี สร้อยคอ กำไล และกำไลข้อเท้า เครื่องประดับเหล่านี้มาพร้อมกับเครื่องแต่งกายแบบดั้งเดิม ประกอบด้วย *ปาโซ* ซึ่งสวมใส่โดยผู้ชาย และ *ทะเมียน* ซึ่งสวมใส่โดยผู้หญิง ทั้งสองอย่างทำจากผ้าฝ้ายหรือผ้าไหม สวมรองเท้าแตะไม้หรือรองเท้าหนัง ชายและหญิงแต่งกายด้วยเครื่องแต่งกายที่ดีที่สุด รวมทั้งเสื้อคลุมที่มีการประดับเพื่อไปเยี่ยมชมเจดีย์และงานสำคัญอื่น ๆ

กฎหมายป้องกันความฟุ่มเฟือย ที่เรียกว่า *ยาซาไกง์* กำหนดวิถีชีวิตและการบริโภคสำหรับชาวพม่าในสมัยราชวงศ์โก้นบอง ทุกอย่างตั้งแต่รูปแบบของที่พักอาศัยไปจนถึงเสื้อผ้าให้เหมาะสมกับสถานะทางสังคมของคน ๆ นั้น กฎระเบียบที่เกี่ยวข้องกับพิธีศพและโลงศพ รวมไปถึงการใช้รูปแบบการพูดต่าง ๆ ตามลำดับสถานภาพทางสังคม โดยเฉพาะอย่างยิ่งกฎระเบียบการแต่งกายในเมืองหลวงของราชวงศ์เป็นสิ่งที่เข้มงวดและมีความซับซ้อนมากที่สุด กฎเกณฑ์ที่ควบคุมการแต่งกายและการประดับตกแต่งได้รับการปฏิบัติอย่างเคร่งครัดเพื่อเป็นแนวทางในการจัดลำดับชั้นทางสังคม

เครื่องหมายนกยูง ถูกสงวนไว้อย่างเคร่งครัดสำหรับราชวงศ์ เสื้อคลุมยาวประกบตัวถึงสะโพกอย่าง *ไทง์มะเต้น* ถูกสงวนไว้ให้ใส่สำหรับเจ้าหน้าที่ในราชสำนัก ผ้าที่มีดิ้นโลหะเลื่อมและงานปักจำกัดเฉพาะราชวงศ์ เจ้าหน้าที่ระดับสูง และเจ้าประเทศราช (*เจ้าฟ้า*) รองเท้ากำมะหยี่ถูกสงวนไว้สำหรับราชวงศ์และภรรยาขุนนางชั้นสูง การประดับด้วยอัญมณีและหินมีค่ามีการควบคุมด้วยเช่นเดียวกัน การใช้ *ฮีนตะปะด้า* (ဟင်္သပဒါး) สีย้อมสีชาดที่สกัดจากซินนาบาร์ ก็มีการควบคุม

* การแต่งกายของราชสำนักพม่าการแต่งกายของราชสำนักพม่า
* การแต่งกายของสตรีสมัยราชวงศ์การแต่งกายของสตรีสมัยราชวงศ์
* การแต่งกายของผู้ชายสมัยราชวงศ์การแต่งกายของผู้ชายสมัยราชวงศ์

### สมัยอาณานิคม

ภาพครอบครัวชาวพม่าแต่งกายด้วยชุดพื้นเมืองในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 20
หญิงชาวมัณฑะเลย์แต่งกายด้วยชุด *ทะเมียน* ที่สวมใส่กันทั่วไปจนถึงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20
การปกครองอาณานิคมนำไปสู่การล่มสลายของกฎหมายควบคุม ซึ่งต่างจากประเทศเพื่อนบ้านอินโดจีนของฝรั่งเศส ระบอบกษัตริย์ของพม่าถูกล้มล้างอย่างสิ้นเชิง ทำให้เกิดสุญญากาศทันทีสำหรับการสนับสนุนวัฒนธรรมทางวัตถุ สถาบันต่าง ๆ และจารีตประเพณี สมัยอาณานิคมเป็นจุดเริ่มต้นของคลื่น *ผู้ดีใหม่* ที่ไม่ใช่ชนชั้นสูงเก่า มีการพยายามนำรูปแบบและการแต่งกายของชนชั้นสูงสมัยก่อนอาณานิคมมาใช้

ในช่วงสมัยอาณานิคมของอังกฤษ เสื้อผ้าได้รับความหมายใหม่ในชีวิตของชาวพม่า โดยเป็นการแสดงออกถึงการต่อต้านอาณานิคม เหล่าชาตินิยมชาวพม่ามีส่วนเกี่ยวข้องกับเสื้อผ้าแบบดั้งเดิมโดยเฉพาะอย่างยิ่ง *ยอโลนจี* (ယောလုံချည်) รูปแบบหนึ่งของโลนจีจากแคว้นยอ และ *ปีนนีไตโปนเอ้นจี* (ပင်နီတိုက်ပုံအင်္ကျီ) เสื้อคลุมคอจีนสีเหลืองอมน้ำตาล ให้ความรู้สึกต่อต้านลัทธิล่าอาณานิคมและเสริมชาตินิยม ชาวพม่าที่สวมชุดลักษณะนี้ถูกตำรวจอังกฤษจับกุม การสวมเสื้อผ้า "แบบดั้งเดิม" ถูกมองว่าเป็นรูปแบบของการต่อต้านเชิงตั้งรับในหมู่ชาวพม่า ด้วยแรงบันดาลใจจากขบวนการสวาเดชีของ คานธี ชาวพม่าชาตินิยมยังได้รณรงค์คว่ำบาตรสินค้านำเข้า รวมทั้งเสื้อผ้า เพื่อส่งเสริมการบริโภคเสื้อผ้าที่ผลิตในท้องถิ่น

รูปแบบเสื้อผ้าก็มีการพัฒนาในสมัยอาณานิคมเช่นกัน รูปแบบเสื้อผ้า *ตองเช* *ปาโซ* และ *ทะเมียน* หมดความนิยม มักนิยม *โลนจี* ที่เรียบง่ายและสวมใส่สะดวกกว่า โสร่งแบบผู้หญิง *ทะเมียน* หรือ *ทะบี* (ထဘီ) สั้นลงไม่ยาวไปถึงเท้าถึงเพียงแต่ข้อเท้า และความยาวของผ้าซิ่นช่วงบนลดลงเปิดเผยรอบเอวมากขึ้น ช่วงนี้ยังได้เห็นการนิยมเสื้อมัสลินสำหรับสตรี เผยให้เห็นชุดภายในของสตรีที่เรียกว่า *ซาบอลี* (ဇာဘော်လီ) การปกครองของอังกฤษยังมีอิทธิพลต่อแฟชั่นทรงผมและการแต่งกาย เครื่องประดับแบบตะวันตก เช่น เข็มขัดและรองเท้าหนัง มักสวมใส่กับเครื่องแต่งกายแบบดั้งเดิม การตัดผมทรงสั้นที่เรียกว่า *โบเก* (ဗိုလ်ကေ) ถูกแทนที่การไว้ผมยาวซึ่งเป็นเรื่องปกติในหมู่ผู้ชายชาวพม่า ในทำนองเดียวกันผู้หญิงเริ่มไว้ทรงผมเช่น *อะเมาะ* (အမောက်) ประกอบด้วยมวยผมแบบเรียบง่ายขดอยู่ด้านบนศีรษะ แทนการไว้มวยผมแบบดั้งเดิม (ဆံထုံး) การสักแบบพม่าดั้งเดิมก็ได้รับความนิยมลดลงเช่นเดียวกัน

### สมัยใหม่

นักดนตรีดีดซองเกาะ สวมเสื้อแบบดั้งเดิม *อะเชะ ไทง์มะเต้น*
หลังเอกราช ได้มีการเสริมบทบาทสำคัญของเสื้อผ้าให้เป็นอัตลักษณ์ประจำชาติพม่า ในขณะที่ประเทศอื่น ๆ ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้พยายามที่จะปรับปรุงเสื้อผ้าสำหรับพลเมืองของตน (เช่น สยามที่ได้รับจากรัฐนิยม หรืออินโดนีเซียที่สนับสนุนให้ผู้ชายสวมกางเกงขายาวแทน *โสร่ง*) รัฐบาลพม่าได้สนับสนุนให้ทั้งชายและหญิงสวมใส่ *โลนจี* ในชีวิตประจำวัน การปราศรัย ปี พ.ศ. 2494 ในการประชุมวัฒนธรรมอินเดียพม่า นายกรัฐมนตรี อู้นุ กล่าวว่าการแต่งกายเป็นสัญลักษณ์เด่นประการหนึ่งของชาติ แนวคิดวิถีพม่าสู่สังคมนิยมยังส่งเสริมการสวมเครื่องแต่งกายแบบดั้งเดิมพร้อมสนับสนุนเสื้อผ้าตะวันตก

ชุดประจำชาติ
------------

### *โลนจี*

การแต่งกายของสตรีสมัยก่อนอาณานิคมในชุด *ทะเมียน*
ชุดประจำชาติของพม่าคือ*โลนจี* (လုံချည်, เสียงอ่านภาษาพม่า: [lòʊ̯ɰ̃.d͡ʑì]) โสร่งยาวถึงข้อเท้าสวมใส่ทั้งผู้หญิงและผู้ชาย *โลนจี* ในรูปแบบใหม่เป็นที่นิยมในช่วงสมัยอาณานิคมของอังกฤษแทนที่ *ปาโซ* การแต่งกายแบบดั้งเดิมซึ่งสวมใส่โดยผู้ชาย และ *ทะเมียน* ซึ่งสวมใส่โดยผู้หญิงก่อนสมัยอาณานิคม 

*ทะเมียน* ช่วงก่อนอาณานิคมมีรูปแบบลักษณะเป็นชุดยาว เรียกว่า *เยตีน่า* (ရေသီနား) จะเห็นได้ในยุคปัจจุบันเฉพาะเป็นเครื่องแต่งกายในงานแต่งงานหรือชุดเต้นรำ ในทำนองเดียวกัน *ปาโซ* ก่อนสมัยอาณานิคมมักสวมใส่ระหว่างการแสดงบนเวที รวมถึงการเต้นรำและการแสดงอะเญน ตลอดจนงานแต่งงานหรืองานสังคมชั้นสูง

### ผ้าทอ*อะเชะ*

สมาชิกสภาสันติภาพและการพัฒนาแห่งรัฐของพม่า แต่งกายในชุด*โลนจีอะเชะ*
ผ้าลวดลายพื้นเมืองพม่า เรียกว่า *อะเชะ* (အချိတ်, [ʔə.t͡ɕʰeɪ̯ʔ]) หรือ *ลู่นตะยา อะเชะ* (လွန်းတစ်ရာအချိတ်) มีลักษณะเป็นลายลอนคลื่นที่สลับซับซ้อนแถบแนวนอน ที่ประดับด้วยการออกแบบคล้ายลายอาหรับ *ลู่นตะยา* (လွန်းတစ်ရာ, [lʊ́ɰ̃.tə.jà]) ซึ่งแปลตรงตัวว่า "กระสวยร้อยอัน" สื่อถึงกระบวนการที่ต้องใช้เวลามาก มีราคาแพงและซับซ้อน ซึ่งต้องใช้กระสวย 50 ถึง 200 ตัว แต่ละอันมีสีผ้าไหมที่ต่างกัน การทอผ้าต้องใช้แรงงานคนมาก โดยต้องใช้ช่างทออย่างน้อยสองคนจัดการกระสวยเพื่อให้ได้รูปแบบคล้ายเกลียวคลื่น

*อะเชะ* มักใช้เป็นสิ่งทอสำหรับ *ปาโซ* ของผู้ชาย และ *ทะเมียน* ของผู้หญิง รูปแบบสีใน *อะเชะ* มักใช้สีที่ตัดกันเพื่อสร้างเอฟเฟกต์ *ศิลปะเชิง 3 มิติ* รูปแบบสำหรับผู้ชายมักเป็นลวดลายซิกแซก หรือลวดลายที่ประสานกันง่ายกว่า ในขณะที่สำหรับผู้หญิงจะผสมผสานลายเกลียวคลื่นเข้ากับการตกแต่งแบบอาหรับ เช่น ลวดลายดอกไม้หรือไม้เลื้อย

เมืองอมรปุระและวู่น-ดวี่น ยังคงเป็นศูนย์กลางการทอผ้า *อะเชะ* แบบดั้งเดิมในประเทศ แม้ว่าในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาจะมีการเลียนแบบจากโรงงานที่มีราคาถูกกว่าจากจีน และ อินเดีย ได้ส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรมสิ่งทอแบบดั้งเดิมของพม่าอย่างมาก

การทอผ้า *อะเชะ* มีต้นกำเนิดที่อมรปุระ ใกล้กับเจดีย์ปะโท่ดอจี้ ชื่อ *อะเชะ* อาจมาจากชื่อของย่านที่ช่างทออาศัยอยู่ *และเชะด้าน* (လက်ချိတ်တန်း) คำนี้เคยถูกเรียกมาก่อน *ไวก์* (ဝိုက်) ซึ่งหมายถึงลวดลายทอซิกแซก

แม้ว่าบางแหล่งอ้างว่ารูปแบบ *อะเชะ* ได้รับมาจากช่างทอผ้ามณีปุระช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 17 แต่ไม่มีสิ่งทอของมณีปุระที่เทียบเคียงลักษณะคล้ายกับ *อะเชะ* รูปแบบคล้ายคลื่นอาจได้รับแรงบันดาลใจจากลวดลายปรากฏการณ์ทางธรรมชาติ (เช่น คลื่น เมฆ พืชและสัตว์พื้นเมือง) ลวดลาย *อะเชะ* พบได้ในเครื่องปั้นดินเผาที่มีอายุย้อนกลับไปถึงนครรัฐปยู เช่นเดียวกับภาพวาดฝาผนังของวัดที่มีอายุย้อนกลับไปถึงสมัยอาณาจักรพุกาม ของขวัญบรรณาการที่มอบให้กับราชสำนักพม่าอาจเป็นแหล่งบันดาลใจเพิ่มเติมด้วย สิ่งทอดังกล่าวได้รับความนิยมในสมัยราชวงศ์โก้นบอง ซึ่งมีกฎหมายป้องกันความฟุ่มเฟือย ควบคุมว่าใครสามารถสวมเสื้อผ้า *อะเชะ* ได้ รูปแบบ *อะเชะ* สวมใส่โดยราชวงศ์ เจ้าหน้าที่ และผู้ติดตามเท่านั้น

### เสื้อคลุม*ไตปอน*

สำหรับงานธุรกิจและโอกาสที่เป็นทางการ ชายชาวพม่า จะแต่งชุดเสื้อแจ๊คแก็ตแบบแมนจู ที่เรียกว่า *ไตปอนเอ้นจี* (တိုက်ပုံအင်္ကျီ, [taɪ̯ʔ.pòʊ̯ɰ̃]) ใส่ทับเสื้อเชิ้ตคอปกแบบจีน ชุดนี้เป็นที่นิยมสมัยอาณานิคม

### ชุดสตรี *เอ้นจี*

ผู้หญิงพม่าสวมชุดสตรีที่เรียกว่า *เอ้นจี* (အင်္ကျီ, [ʔéɪ̯ɰ̃.d͡ʑì]) มีสองรูปแบบที่แพร่หลายคือ *ยีนเซ* (ရင်စေ့) จะติดกระดุมด้านหน้าและ *ยีนโพน* (ရင်ဖုံး) ติดกระดุมไว้ด้านข้าง สำหรับพิธีที่เป็นทางการและทางศาสนาผู้หญิงพม่ามักสวมผ้าคลุมไหล่

### เสื้อคลุม*ไทง์มะเต้น*

ภาพสมัยอาณานิคมผู้หญิงสวมชุด *ยีนคาน* (เสื้อท่อนบน), และ *ไทง์มะเต้น* (เสื้อคลุม)
การแสดงออกอย่างเป็นทางการที่สุดของเครื่องแต่งกายประจำชาติพม่าสำหรับสตรี ได้แก่ เสื้อคลุมไร้กระดุมรัดรูปความยาวถึงสะโพกที่เรียกว่า *ไทง์มะเต้น* (ထိုင်မသိမ်း, [tʰàɪ̯ɰ̃.mə.θéɪ̯ɰ̃]) บางครั้งอาจมีท่อนล่างบานและปักเลื่อม *ไทง์มะเต้น* ในภาษาพม่าแปลว่า "ไม่รวมกันขณะนั่ง" หมายถึงเสื้อคลุมรัดรูปที่ไม่ยับขณะนั่ง เสื้อคลุมนี้ได้รับความนิยมในหมู่ชนชั้นสูงสมัยราชวงศ์โก้นบอง และชนชั้นสูงในปัจจุบัน ปัจจุบันผู้หญิงมักสวมใส่เป็นชุดแต่งงาน หรือเป็นชุดเต้นรำแบบดั้งเดิม รวมถึงงานสังคมชั้นสูงในบางครั้ง *ไทง์มะเต้น* สวมทับเสื้อท่อนบนที่เรียกว่า *ยีนคาน* (ရင်ခံ, [jɪ̀ɴkʰàɴ]) ตามประวัติศาสตร์ *ไทง์มะเต้น* ยังมีชายที่ห้อยอยู่ทั้งสองข้างเรียกว่า *กะลาโน* (ကုလားနို့)

### ก้องบ้อง

นายพลอองซาน โพก *ก้องบ้อง* และสวม *ไตปอน* (เสื้อคลุม)
เครื่องแต่งกายประจำชาติของพม่าสำหรับผู้ชายประกอบด้วยผ้าโพกหัวที่เรียกว่า *ก้องบ้อง* (ခေါင်းပေါင်း, [ɡáʊ̯ɰ̃.báʊ̯ɰ̃]) ซึ่งสวมใส่สำหรับงานที่เป็นทางการ ในสมัยอาณานิคม *ก้องบ้อง* ถูกพัฒนาให้เป็นเครื่องแต่งกายสามัญของชายชาวพม่า การออกแบบ *ก้องบ้อง* สมัยใหม่เกิดขึ้นในช่วงกลางคริสต์ศตวรรษ ​​1900 และเรียกว่า *หม่องแจะตะเย* (မောင့်ကျက်သရေ) เป็นก้องบ้องทำจากผ้าที่มีโครงหวาย สามารถสวมใส่ได้เช่นสวมหมวก

### ญะพะนะ

บทความหลัก: ญะพะนะ
รองเท้าแตะกำมะหยี่สวมใส่ได้ทั้งสองเพศ เรียกว่า *ญะพะนะ* (ကတ္တီပါဖိနပ်‌) หรือ *พะนะมัณฑะเลย์* เป็นรองเท้าที่สวมใส่เป็นทางการ

### การแต่งกายตามภูมิภาค

กลุ่มชาติพันธุ์ต่าง ๆ ในพม่าทุกกลุ่มล้วนมีเสื้อผ้าและประเพณีสิ่งทอที่แตกต่างกัน

อ้างอิง
-------

1. 1 2 3 4 5 6  Aye Aye Than (2017-06-12). "Myanmar Costume Style in the Bagan Period" (PDF). *SOAS, University of London*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2019-01-17. สืบค้นเมื่อ 2024-03-28.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  Green, Alexandra (2008). *Eclectic Collecting: Art from Burma in the Denison Museum* (ภาษาอังกฤษ). NUS Press. ISBN 978-9971-69-404-3.
3. 1 2 3 4 5  Sangermano, Vincenzo; Sangermano, Father (1833). *A Description of the Burmese Empire* (ภาษาอังกฤษ). Oriental Translation Fund of Great Britain and Ireland.
4. 1 2 3  Scott 1882, p. 411. sfn error: no target: CITEREFScott1882 (help)
5. ↑  Scott 1882, p. 406-407. sfn error: no target: CITEREFScott1882 (help)
6. ↑  Andrus 1947, p. x. sfn error: no target: CITEREFAndrus1947 (help)
7. ↑  Scott 1882, p. 406. sfn error: no target: CITEREFScott1882 (help)
8. ↑  Scott 1882, p. 409. sfn error: no target: CITEREFScott1882 (help)
9. 1 2  Roces, Mina; Edwards, Louise P. (2007). *The Politics of Dress in Asia and the Americas* (ภาษาอังกฤษ). Sussex Academic Press. ISBN 978-1-84519-163-4.
10. 1 2 3 4 5  TARGOSZ, Tobiasz; Sławik, Zuzanna (2016). "Burmese Culture during the Colonial Period in the Years 1885-1931: The World of Burmese Values in Reaction to the Inclusion of Colonialism". *Politeja*. **13** (44): 277–300. doi:10.12797/Politeja.13.2016.44.18. ISSN 1733-6716. JSTOR 24920307.
11. 1 2  Edwards, Penny (2008). "Nationalism by design. The politics of dress in British Burma" (PDF). *IIAS Newsletter*. International Institute for Asian Studies (46): 11.
12. 1 2 3  Ikeya, Chie (2008). "The Modern Burmese Woman and the Politics of Fashion in Colonial Burma". *The Journal of Asian Studies*. Cambridge University Press. **67** (4): 1277–1308. doi:10.1017/S0021911808001782. S2CID 145697944.
13. ↑  Egreteau, Renaud (2019-07-01). "Fashioning Parliament: The Politics of Dress in Myanmar's Postcolonial Legislatures". *Parliamentary Affairs* (ภาษาอังกฤษ). **72** (3): 684–701. doi:10.1093/pa/gsy026. ISSN 0031-2290.
14. ↑  Green, Gillian (2012-05-25). "Verging on Modernity: A Late Nineteenth-Century Burmese Painting on Cloth Depicting the Vessantara Jataka". *Journal of Burma Studies*. **16** (1): 79–121. doi:10.1353/jbs.2012.0000. ISSN 2010-314X. S2CID 162846149.
15. ↑  "Silk acheik-luntaya | V&A Search the Collections". *collections.vam.ac.uk* (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2017-12-05.
16. ↑  Lynn, Kyaw Ye (26 January 2019). "Weavers of traditional textiles in Mandalay unite". *Frontier Myanmar* (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2020-03-28.
17. 1 2 3 4 5  Hardiman, John Percy (1901). *Silk in Burma* (ภาษาอังกฤษ). superintendent, Government printing, Burma.
18. ↑  "The Tradition of Acheik Weaving in Myanmar – ICHCAP" (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2020-03-28. สืบค้นเมื่อ 2020-03-28.
19. ↑  "Myanmar gaung baung". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2007-08-22. สืบค้นเมื่อ 2017-12-05.

| * ด
* ค
* ก
ประเทศพม่า บทความเกี่ยวกับประเทศพม่า |
| --- |
| ประวัติศาสตร์ | 
* นครรัฐปยู
* อาณาจักรสุธรรมวดี
* อาณาจักรพุกาม
* อาณาจักรมยีนไซ่ง์
* อาณาจักรปี้นยะ
* อาณาจักรซะไกง์
* อาณาจักรอังวะ
* อาณาจักรแปร
* อาณาจักรหงสาวดี
* อาณาจักรมเยาะอู้
* ราชวงศ์ตองอู
* อาณาจักรหงสาวดีใหม่
* ราชวงศ์โก้นบอง
* รัฐฉาน
* รัฐกะเหรี่ยงแดง
* อาณานิคม
* ญี่ปุ่นยึดครอง
* สหภาพพม่า
* สาธารณรัฐสังคมนิยม
* สหภาพเมียนมาร์

 |  |
| ภูมิศาสตร์ | 

|  |
| --- |
| 
* เมือง
* เขาคากาโบราซี
* เขาโปะป้า
* ทะเลสาบอี้นดอจี้
* ทะเลสาบอี้นเล่
* แม่น้ำอิรวดี
* แม่น้ำชี่น-ดวี่น
* แม่น้ำสาละวิน
* แม่น้ำสะโตง

 |

 |
| การเมือง | 

|  |
| --- |
| 
* รัฐธรรมนูญ
* การเลือกตั้ง
* ความสัมพันธ์กับต่างประเทศ
* สิทธิมนุษยชน
	+ แอลจีบีที
* ความขัดแย้งภายในพม่า
* ทหาร
* รัฐสภา
* พรรคการเมือง
	+ ซีพีบี
	+ เอ็นแอลดี
	+ เอ็นยูพี
	+ เอสเอ็นแอลดี
* ประธานาธิบดี
	+ รายชื่อ
* รองประธานาธิบดี
* นายกรัฐมนตรี

 |

 |
| เศรษฐกิจ | 

|  |
| --- |
| 
* สกุลเงิน
* การสื่อสาร
* คมนาคม

 |

 |
| สังคม | 

|  |
| --- |
| 
* พุทธ
* คริสต์
* ประชากร
* ภาษาราชการ
* ภาษาอื่น ๆ
* ชนกลุ่มน้อย
* สตรี
* พันธมิตรสตรีแห่งพม่า
* เอดส์
* การค้าประเวณี
* การลูกเสือ

 |
| วัฒนธรรม | 
* ภาพยนตร์
* เสื้อผ้า
* อาหาร
* วรรณคดี
* ดนตรี
* เทศกาล

 |
| สัญลักษณ์ | 
* ชื่อของประเทศพม่า
* ธง
* ตราแผ่นดิน
* เพลงชาติ

 |

 |
| 
* หมวดหมู่ หมวดหมู่

 |