**กาทรีนแห่งวาลัว สมเด็จพระราชินีแห่งอังกฤษ** (ฝรั่งเศส: *Catherine de Valois*,อังกฤษ: Catherine of Valois) (27 ตุลาคม ค.ศ. 1401 – 3 มกราคม ค.ศ. 1437) กาทรีนพระราชสมภพเมื่อวันที่ 27 ตุลาคม ค.ศ. 1401 ที่ปารีสในประเทศฝรั่งเศส เป็นพระธิดาของ พระเจ้าชาร์ลส์ที่ 6 แห่งฝรั่งเศสและอิสซาเบลลาแห่งบาวาเรีย สมเด็จพระราชินีแห่งฝรั่งเศส (Isabella of Bavaria) ทรงเสกสมรสกับสมเด็จพระเจ้าเฮนรีที่ 5 แห่งอังกฤษ และทรงได้รับการราชาภิเษกเป็นพระราชินีเมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1421 เป็นพระราชินีระหว่างวันที่ 2 มิถุนายน ค.ศ. 1420 - 31 สิงหาคม ค.ศ. 1422 แคทเธอรินสวรรคตเมื่อวันที่ 3 มกราคม ค.ศ. 1437 ที่ลอนดอนในราชอาณาจักรอังกฤษ

ชาติกำเนิด
----------

กาทรีนแห่งวาลัวเสด็จพระราชสมภพในปารีสเมื่อวันที่ 27 ตุลาคม ค.ศ. 1401 ทรงเป็นพระราชธิดาของพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 6 แห่งฝรั่งเศสกับอิซาบูแห่งบาวาเรีย พระมเหสี ทรงเป็นคนสุดท้องในบรรดาพี่น้องสิบสองคน พระเชษฐภคินีของพระองค์เคยเป็นพระราชินีแห่งอังกฤษก่อนหน้าพระองค์จากการอภิเสกสมรสกับพระเจ้าริชาร์ดที่ 2 (อิซาเบลแห่งวาลัว) วัยเยาว์ของพระองค์เต็มไปด้วยความขัดแย้งและขัดสนภายในราชวงศ์ อาการป่วยทางจิตของพระบิดาและการถูกทอดทิ้งของพระมารดาทำให้พระองค์มีชีวิตวัยเด็กที่ไม่ค่อยมีความสุขนัก

การหมั้นหมายกับชาร์ลส์ ทายาทของหลุยส์ ดยุคแห่งบูร์บง
----------------------------------------------------

ปี ค.ศ. 1403 กาทรีนในวัยไม่ถึง 2 พรรษาถูกจับหมั้นหมายกับชาร์ลส์ ทายาทของหลุยส์ ดยุคแห่งบูร์บง ปี ค.ศ. 1408 พระเจ้าเฮนรีที่ 4 แห่งอังกฤษได้ยื่นข้อเสนอทำข้อตกลงสันติภาพกับฝรั่งเศสโดยให้เฮนรี (อนาคตพระเจ้าเฮนรีที่ 5) พระโอรสของพระองค์สมรสกับพระธิดาคนใดคนหนึ่งของพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 6 แห่งฝรั่งเศส การพูดคุยกันถึงความเป็นไปได้และแผนการสมรสกินเวลาหลายปีโดยมีสมรภูมิอาแซ็งกูร์คั่น ในเงื่อนไขหนึ่งของข้อตกลงสมรส พระเจ้าเฮนรีได้เรียกร้องให้คืนนอร์ม็องดีและอากีแตนให้พระองค์

สนธิสัญญาทรัว
-------------

พระบรมสาทิสลักษณ์ของพระเจ้าเฮนรีที่ 5 แห่งอังกฤษ
วันที่ 25 ตุลาคม ค.ศ. 1415 พระเจ้าเฮนรีที่ 5 ได้รับชัยชนะครั้งใหญ่ที่อาแซ็งกูร์ สงครามดำเนินต่อไปอีกสองสามปีขณะที่พระเจ้าชาร์ลส์ที่ 6 พระบิดาของกาทรีนมีสภาพจิตคุ้มดีคุ้มร้าย ในปี ค.ศ. 1418 แผนการสมรสก็ถูกหยิบยกขึ้นมาคุยกันบนโต๊ะอีกครั้ง สุดท้ายหลังรูอ็องแตก พระเจ้าเฮนรีได้พบกับกาทรีน, พระมารดาของพระองค์ และดยุคแห่งบูร์กอญในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 1419 พระองค์จุมพิตและกอดทั้งพระมารดาและพระธิดา พระองค์อาจเลือกกาทรีนเป็นเจ้าสาว แต่มีอีกสิ่งหนึ่งที่พระองค์อยากได้มากกว่าคือราชบัลลังก์ฝรั่งเศสที่ทรงอ้างสิทธิ์จากการเป็นลูกหลานของอิซาเบลแห่งฝรั่งเศส พระเจ้าเฮนรีมาในฐานะผู้รุกราน มีการทำข้อตกลงกันว่าพระองค์จะสละการอ้างสิทธิ์ในตำแหน่งกษัตริย์แห่งฝรั่งเศสหากกาทรีนสมรสกับพระองค์ โดยพระโอรสธิดาของกาทรีนกับพระองค์จะได้เป็นทายาทของพระเจ้าชาร์ลส์ เมื่อสนธิสัญญาทรัวได้รับการลงนามทั้งคู่ก็ได้หมั้นหมายกัน 

พระเจ้าเฮนรีได้ควบคุมนอร์ม็องดีและอากีแตนตามเงื่อนไขในสนธิสัญญา พระองค์ได้เป็นผู้สำเร็จราชการแผ่นดินแห่งฝรั่งเศสในช่วงที่พระเจ้าชาร์ลส์ยังมีชีวิตอยู่ และจะได้สิทธิ์ในการเป็นผู้สืบทอดตำแหน่งหลังการสิ้นพระชนม์ของพระเจ้าชาร์ลส์ ซึ่งหากเหตุการณ์ดังกล่าวเกิดขึ้นฝรั่งเศสกับอังกฤษจะถูกรวมเป็นหนึ่งภายใต้พระมหากษัตริย์คนเดียว

พระราชินีแห่งอังกฤษ
-------------------

ภาพพิธีสมรสของพระเจ้าเฮนรีที่ 5 แห่งอังกฤษกับกาทรีนแห่งวาลัว วาดโดยฌ็อง ชาติเยร์ ในพงศาวดารพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 7 ปี ค.ศ. 1494 ที่หอสมุดแห่งชาติบริเตน
ปี ค.ศ. 1420 กาทรีนได้สมรสกับพระเจ้าเฮนรีที่ 5 แห่งอังกฤษ คู่สมรสข้าวใหม่ปลามันอยู่ด้วยกันในช่วงที่พระเจ้าเฮนรีทำการปิดล้อมเมืองหลายแห่งและฉลองคริสต์มาสด้วยกันที่พระราชวังลูฟร์ ทั้งคู่เดินทางออกจากปารีสไปรูอ็อง ต่อด้วยกาแล ก่อนล่องเรือไปโดเวอร์ วันที่ 24 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1421 กาทรีนได้รับการสวมมงกุฏเป็นพระราชินีที่วิหารเวสต์มินสเตอร์ ไม่นานนักพระเจ้าเฮนรีก็ต้องออกเดินทางไปทั่วอังกฤษ โดยในตอนแรกพระองค์ได้ทิ้งกาทรีนไว้ในลอนดอน ต่อมาในปีเดียวกันกาทรีนได้ตามไปสมทบกับพระองค์ในช่วงอีสเตอร์ ไม่นานนักพระนางก็ตั้งครรภ์ เฮนรี พระโอรสของกาทรีนกับพระเจ้าเฮนรีที่ 5 เสด็จพระราชสมภพในเดือนธันวาคม ค.ศ. 1421 ขณะพระเจ้าเฮนรีอยู่ในฝรั่งเศส เดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1422 กาทรีนเดินทางไปฝรั่งเศสพร้อมกับจอห์น ดยุคแห่งเบดฟอร์ด เพื่อไปสมทบกับพระสวามี โดยทิ้งพระเจ้าชายน้อยไว้ ขณะอยู่ในฝรั่งเศสพระเจ้าเฮนรีประชวรด้วยโรคบิดและสิ้นพระชนม์ในวันที่ 31 สิงหาคม ค.ศ. 1422 ทิ้งราชบัลลังก์อังกฤษไว้ในมือทารกน้อย ขณะที่กาทรีนไม่ได้อะไรเลย พระนางไม่ได้เป็นผู้สำเร็จราชการแผ่นดินไม่ว่าจะในฝรั่งเศสหรืออังกฤษ ไม่ได้แม้แต่สิทธิ์ในการดูแลพระโอรสที่ตอนนี้กลายเป็นพระเจ้าเฮนรีที่ 6 พระองค์ได้เข้าร่วมพิธีศพของพระเจ้าเฮนรีที่ 5 ที่กลับมาจัดในอังกฤษและได้กลับมาอยู่กับพระโอรสอีกครั้ง

ในช่วงวัยเยาว์พระเจ้าเฮนรีที่ 6 ได้รับการศึกษาและเลี้ยงดูโดยชาวแลงคาสเตอร์ ขณะที่ดยุคแห่งยอร์ก พระปิตุลาของเฮนรีครองอำนาจไว้ในมือในฐานะผู้พิทักษ์ บทบาทของกาทรีนหลักๆ แล้วมีเฉพาะในทางพิธีการ กาทรีนอาศัยอยู่ในดินแดนในครอบครองของดยุคแห่งแลงคาสเตอร์โดยมีปราสาทและคฤหาสน์หลายหลังอยู่ในการครอบครองของพระนาง พระนางมักปรากฏตัวร่วมกับกษัตริย์ทารกในวโรกาสสำคัญต่างๆ

เดือนกันยายน ค.ศ. 1422 พระบิดาของพระองค์สวรรคตทำให้พระโอรสของพระองค์กลายเป็นกษัตริย์แห่งฝรั่งเศสตามสนธิสัญญาที่ทำไว้

ความสัมพันธ์กับเอ็ดมุนด์ โบฟอร์ต
--------------------------------

กาทรีนมีพระชนมายุเพียง 21 พรรษาในตอนที่ตกพุ่มม่าย พระองค์ใช้เวลาช่วงแรกหลังการเป็นม่ายกับพระโอรส แต่ไม่นานพระองค์ก็มีความสัมพันธ์อันหวานชื่นกับเอ็ดมุนด์ โบฟอร์ต ข่าวลือเรื่องความสัมพันธ์ระหว่างพระมารดาของกษัตริย์กับเอ็ดมุนด์ โบฟอร์ตนำไปสู่การออกรัฐบัญญัติของสภานิติบัญญัติที่ห้ามไม่ให้พระราชินีม่ายสมรสโดยไม่ได้รับการอนุญาตจากกษัตริย์และสภา ข้อห้ามไม่ได้มีบทลงโทษรุนแรงแต่ถูกตั้งขึ้นด้วยกลัวว่าหากทั้งคู่สมรสกัน เอ็ดมุนด์จะหาทางเพื่อให้ได้เป็นผู้สำเร็จราชการแผ่นดินของกษัตริย์น้อย กาทรีนปรากฏตัวต่อหน้าสาธารณชนน้อยครั้ง แต่พระองค์ก็ปรากฏตัวในพิธีราชาภิเษกของพระโอรสในปี ค.ศ. 1429

ความสัมพันธ์กับโอเวน ทิวดอร์
----------------------------

กาทรีนแห่งวาลัวเริ่มสัมพันธ์ลับครั้งใหม่กับโอเวน ทิวดอร์ คหบดีชาวเวลส์ที่อยู่ในครัวเรือนของพระนาง ไม่มีใครรู้ว่าทั้งคู่พบเจอกันที่ไหนอย่างไร นักประวัติศาสตร์เสียงแตกว่ากาทรีนอาจสมรสกับโอเวน ทิวดอร์อยู่แล้วก่อนหน้าที่จะมีรัฐบัญญัติ หรือไม่ทั้งคู่ก็อาจสมรสกันอย่างลับๆ หลังมีรัฐบัญญัติ ทั้งคู่สมรสกันในปี ค.ศ. 1432 โดยไม่ได้รับอนุญาต ปี ค.ศ. 1436 โอเวน ทิวดอร์ถูกจองจำ ส่วนกาทรีนก็เกษียณตนเข้าวิหารเบอร์มอนด์ซีย์ ทรงสวรรคตที่นั่นในปีต่อมา การสมรสของทั้งคู่ถูกเปิดเผยหลังพระองค์สวรรคต

กาทรีนกับโอเวน ทิวดอร์มีบุตรด้วยกันห้าคน คือ

1. เอ็ดมุนด์ ทิวดอร์ (เกิด ค.ศ. 1430/1) เอิร์ลที่ 1 แห่งริชมอนด์ เขาสมรสกับมาร์กาเร็ต โบฟอร์ต บุตรชายของทั้งคู่ได้รับการสวมมงกุฎเป็นพระเจ้าเฮนรีที่ 7 โดยอ้างสิทธิ์จากการพิชิต
2. แจสเปอร์ ทิวดอร์ (เกิด ค.ศ. 1431) เอิร์ลที่ 1 แห่งเพมโบรกและดยุคที่ 1 แห่งเบดฟอร์ด เขาสมรสเป็นสามีคนที่สองของแคทเธอรีน วูดวิลล์ น้องสาวของเอลิซาเบธ วูดวิลล์ สมเด็จพระราชินีแห่งอังกฤษ
3. เอ็ดเวิร์ด ทิวดอร์
4. บุตรสาวซึ่งเป็นแม่ชี
5. บุตรสาวที่เสียชีวิตในวัยทารก

การสมรสถูกเปิดเผยในฤดูร้อนของปี ค.ศ. 1436 ซึ่งพระสุขภาพของพระนางกำลังย่ำแย่ พระนางอาจถูกส่งตัวไปอยู่ที่วิหารเบอร์มอนด์ซีย์ หรือไม่พระนางก็เลือกจะไปสวรรคตที่วิหารดังกล่าวเอง พระนางเสด็จสวรรคตในวันที่ 3 มกราคม ค.ศ. 1437 ด้วยพระชนมายุเพียง 35 พรรษา หลังการสวรรคตโอเวนถูกจับกุมและถูกจองจำจนถึงปี ค.ศ. 1439 เขาได้รับการอภัยโทษจากพระเจ้าเฮนรีที่ 6 ที่รักใคร่เอ็ดมุนด์และแจสเปอร์ พระอนุชาต่างบิดาของพระองค์และแต่งตั้งให้เป็นเอิร์ลแห่งริชมอนด์และเอิร์ลแห่งเพมโบรกตามลำดับ เอ็ดมุนด์สมรสกับมาร์กาเร็ต โบฟอร์ต บุตรของทั้งคู่จะกลายเป็นพระเจ้าเฮนรีที่ 7 แห่งอังกฤษ กาทรีนจึงเป็นพระอัยกีของกษัตริย์ราชวงศ์ใหม่ที่ปกครองอังกฤษ

พระบรมศพของกาทรีนถูกฝังที่วิหารเวสต์มินสเตอร์ร่วมกับพระบรมศพของพระเจ้าเฮนรีที่ 5

อ้างอิง
-------

* Catherine of Valois: ThoughtCo.
* Catherine of Valois – The Queen and the Welshman: History of Royal Women

ดูเพิ่ม
-------

* สมเด็จพระเจ้าเฮนรีที่ 5 แห่งอังกฤษ
* ราชวงศ์วาลัว
* ราชวงศ์แลงคาสเตอร์

| * ด
* ค
* ก
คู่อภิเษกสมรสในพระมหากษัตริย์อังกฤษ |
| --- |
| เจ้าชายจอร์จแห่งเดนมาร์ก *(1702-1707)* · แมรีแห่งโมดีนา *(1685-1688)* · กาตารีนาแห่งบรากังซา *(1662-1685)* · อ็องเรียต มารีแห่งฝรั่งเศส *(1625-1649)* · แอนน์แห่งเดนมาร์ก *(1603-1619)* · พระเจ้าเฟลิเปที่ 2 แห่งสเปน *(1554-1558)* · (ลอร์ดกิลฟอร์ด ดัดลีย์?) *(1553)* · แคเทอริน พาร์ *(1543-1547)* · แคเทอริน เฮาเวิร์ด *(1540-1542)* · แอนน์แห่งคลีฟส์ *(1540)* · เจน ซีมอร์ *(1536-1537)* · แอนน์ บุลิน *(1533-1536)* · กาตาลินาแห่งอารากอน *(1509-1533)* · เอลิซาเบธแห่งยอร์ก *(1486-1503)* · แอนน์ เนวิลล์ *(1483-1485)* · เอลิซาเบธ วูดวิลล์ *(1464-1483)* · มาร์กาเรตแห่งอ็องฌู *(1445-1471)* · แคเธอรินแห่งวาลัว *(1420-1422)* · โจแอนนาแห่งนาวาร์ *(1403-1413)* · อิซาเบลลาแห่งวาลัว *(1396-1399)* · แอนน์แห่งโบฮีเมีย *(1383-1394)* · ฟีลีปาแห่งแอโน *(1328-1369)* · อิซาเบลลาแห่งฝรั่งเศส *(1308-1327)* · มาร์เกอริตแห่งฝรั่งเศส *(1299-1307)* · เลโอนอร์แห่งกัสติยา *(1272-1290)* · อะลิอูโนแห่งพรอว็องส์ *(1236-1272)* · อิซาเบลลาแห่งอ็องกูแลม *(1200-1216)* · เบเรนกาเรียแห่งนาวาร์ *(1191-1199)* · *มาร์เกอริตแห่งฝรั่งเศส* · อาลีเยนอร์แห่งอากีแตน *(1154-1189)* · มาทิลดาแห่งบูลอญ *(1135-1152)* · อเดลีซาแห่งลูแว็ง *(1121-1135)* · มาทิลดาแห่งสกอตแลนด์ *(1100-1118)* · มาทิลดาแห่งแฟลนเดิร์ส *(1066-1083)* |
| *ตัวเอียง* หมายถึง ยังเป็นที่ถกเถียง |