**เมืองตรัง** ในอดีตเคยเป็นเมืองท่าค้าขายกับต่างประเทศ เป็นเมืองแรกที่มีต้นยางพารา โดยพระยารัษฎานุประดิษฐมหิศรภักดี (คอซิมบี้ ณ ระนอง) ได้นำพันธุ์มาจากมาเลเซียมาปลูกเป็นแห่งแรกของภาคใต้ เมื่อปี พ.ศ. 2442 และถือเป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญของไทย ประชาชนส่วนใหญ่นับถือศาสนาพุทธคิดเป็นร้อยละ 93 นับถือศาสนาอิสลามร้อยละ 5 และอื่น ๆ ร้อยละ 2 

แต่เดิมอำเภอเมืองตรังมีอาณาเขตกว้างขวางมาก ทำให้ไม่สามารถดูแลได้อย่างทั่วถึง จึงได้มีการแบ่งพื้นที่ตั้งเป็นกิ่งอำเภอขึ้น 2 กิ่งอำเภอ ได้แก่

พื้นที่ของตำบลนาชุมเห็ด ไปจัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอย่านตาขาว และยกฐานะเป็น อำเภอย่านตาขาว ในปี พ.ศ. 2499

และพื้นที่ด้านตะวันออกของอำเภอเมืองตรัง (ยกเว้นตำบลนาโยงใต้) ไปจัดตั้งเป็นกิ่งอำเภอนาโยง และยกฐานะขึ้นเป็น อำเภอนาโยง ในปีพ.ศ. 2536

ประวัติ
-------

ประวัติของเมืองตรังมีมาตั้งแต่สมัยก่อนยุคอาณาจักรโบราณ โดยมีประวัติการตั้งรกรากตามริมฝั่งแม่น้ำตรัง และมีบันทึกเมื่อคราวท้าวศรีธรรมาโศกราชครองเมืองนครศรีธรรมราชนั้น ได้ตั้งเมืองตรังเป็นหัวเมืองบริวาร ให้ปีมะเมียเป็นสัญลักษณ์นักษัตรประจำเมือง ราวปี พ.ศ. 2367 มีการตั้งชุมชนริมฝั่งแม่น้ำตรังโดยชาวจีนที่มาจากปีนัง ล่องเรือเข้ามาทางปากแม่น้ำตรัง และได้อาศัยแม่น้ำเป็นเส้นทางในการทำการค้า จึงได้ชื่อว่า "ชุมชนท่าจีน" และเรียกแม่น้ำที่ไหลผ่านช่วงนี้ว่า คลองท่าจีน

ที่ตั้งของตัวเมืองตรังนั้นมีการเปลี่ยนแปลงมาหลายครั้ง ตามหลักฐานตั้งแต่ยุคอาณาจักรโบราณ ลัดเลาะตามริมฝั่งแม่น้ำตรัง จนกระทั่งในสมัยรัชกาลที่ 6 พระยารัษฎานุประดิษฐ์ (สินธุ์ เทพหัสดิน ณ อยุธยา) ได้ทูลขอย้ายเมืองมาตั้งอยู่ ณ ตำบลทับเที่ยง โดยให้ชื่อว่า **อำเภอบางรัก** และต่อมาจึงเปลี่ยนชื่อเป็น **อำเภอทับเที่ยง** ในปี พ.ศ. 2459

ต่อมาเมื่อพระยาตรังคภูมาภิบาล (เจิม ปันยารชุน) มารับตำแหน่งเจ้าเมืองตรัง ได้ดำเนินการก่อสร้างศาลากลางเมือง จนเปิดทำการได้ใน พ.ศ. 2463 และเมื่อพระยาสุรินทรราชา (นกยูง วิเศษกุล) ดำรงตำแหน่งสมุหเทศาภิบาลมณฑลภูเก็ต (มีอาณาเขตครอบคลุมเมืองตรัง) ได้เอาใจใส่พัฒนาเมืองตรังหลายด้าน จึงปรากฏชื่อของท่านเป็นอนุสรณ์ไว้ในอำเภอเมืองตรัง เช่น กระพังสุรินทร์ ถนนวิเศษกุล วัดควนวิเศษ เป็นต้น

พ.ศ. 2483 จอมพล ป.พิบูลสงคราม ตรวจราชการเมืองตรัง ดำริให้สร้างอนุสาวรีย์เพื่อรำลึกถึงคุณงามความดีของพระยารัษฎานุประดิษฐมหิศรภักดี (คอซิมบี้ ณ ระนอง) จังหวัดตรังจึงดำเนินการจนเสร็จเรียบร้อย ทำพิธีประดิษฐานไว้ ณ ตำบลทับเที่ยง ในวันที่ 10 สิงหาคม พ.ศ. 2493 และทำพิธีเปิดอย่างเป็นทางการพร้อมกับเฉลิมฉลองในวันที่ 10 เมษายน พ.ศ. 2494

ตำบลทับเที่ยง อำเภอเมืองตรัง เริ่มการปกครองสุขาภิบาล เมื่อ พ.ศ. 2474 ต่อมาหลังจากที่ประกาศใช้พระราชบัญญัติจัดระเบียบเทศบาล พ.ศ. 2476 สุขาภิบาลเมืองตรังจึงได้ยกฐานะเป็นเทศบาลเมืองตรัง เมื่อ พ.ศ. 2478 และได้ยกฐานะเป็นเทศบาลนครตรังเมื่อปี พ.ศ. 2542

ภูมิประเทศ
----------

อำเภอเมืองตรังมีสภาพเป็นเนินสูงต่ำสลับกับที่ราบ มีแม่น้ำสำคัญไหลผ่าน คือแม่น้ำตรัง มีอาณาเขตติดต่อ ดังนี้ 

* **ทิศเหนือ** ติดต่อกับอำเภอวังวิเศษและอำเภอห้วยยอด
* **ทิศตะวันออก** ติดต่อกับอำเภอศรีบรรพต (จังหวัดพัทลุง) และอำเภอนาโยง
* **ทิศใต้** ติดต่อกับอำเภอนาโยง อำเภอย่านตาขาว และอำเภอกันตัง
* **ทิศตะวันตก** ติดต่อกับอำเภอกันตัง อำเภอสิเกา และอำเภอวังวิเศษ

การแบ่งเขตการปกครอง
-------------------

### การปกครองส่วนภูมิภาค

อำเภอเมืองตรังแบ่งการปกครองท้องที่เป็น 15 ตำบล 119 หมู่บ้าน ได้แก่

| ลำดับ | อักษรไทย | อักษรโรมัน | จำนวนหมู่บ้าน | จำนวนประชากร(ธันวาคม 2565) | แผนที่ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1. | ทับเที่ยง | Thap Thiang | – | 55,479 |  แผนที่ตำบล |
| 4. | นาพละ | Na Phala | 10 | 3,823 |
| 5. | บ้านควน | Ban Khuan | 6 | 5,236 |
| 6. | นาบินหลา | Na Bin La | 6 | 4,082 |
| 7. | ควนปริง | Khuan Pring | 6 | 7,708 |
| 8. | นาโยงใต้ | Na Yong Tai | 8 | 4,676 |
| 9. | บางรัก | Bang Rak | 6 | 4,542 |
| 11. | โคกหล่อ | Khok Lo | 12 | 13,274 |
| 13. | นาโต๊ะหมิง | Na To Ming | 6 | 5,533 |
| 14. | หนองตรุด | Nong Trut | 9 | 5,671 |
| 15. | น้ำผุด | Nam Phut | 12 | 10,254 |
| 17. | นาตาล่วง | Na Ta Luang | 6 | 7,440 |
| 18. | บ้านโพธิ์ | Ban Pho | 10 | 10,108 |
| 19. | นาท่ามเหนือ | Na Tham Nuea | 13 | 11,189 |
| 20. | นาท่ามใต้ | Na Tham Tai | 8 | 5,722 |

หมายเลขที่หายไปเป็นรหัสของตำบลที่แยกไปขึ้นกับอำเภอนาโยง

### การปกครองส่วนท้องถิ่น

ท้องที่อำเภอเมืองตรังประกอบด้วยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น 16 แห่ง ได้แก่

* **เทศบาลนครตรัง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลทับเที่ยงทั้งตำบล
* **เทศบาลตำบลคลองเต็ง** ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของตำบลนาท่ามเหนือ
* **เทศบาลตำบลโคกหล่อ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลโคกหล่อทั้งตำบล
* **เทศบาลตำบลนาตาล่วง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาตาล่วงทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลนาพละ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาพละทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านควน** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านควนทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลนาบินหลา** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาบินหลาทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลควนปริง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลควนปริงทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลนาโยงใต้** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาโยงใต้ทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลบางรัก** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบางรักทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลนาโต๊ะหมิง** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาโต๊ะหมิงทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลหนองตรุด** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลหนองตรุดทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลน้ำผุด** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลน้ำผุดทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลบ้านโพธิ์** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลบ้านโพธิ์ทั้งตำบล
* **องค์การบริหารส่วนตำบลนาท่ามเหนือ** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาท่ามเหนือ (เฉพาะนอกเขตเทศบาลตำบลคลองเต็ง)
* **องค์การบริหารส่วนตำบลนาท่ามใต้** ครอบคลุมพื้นที่ตำบลนาท่ามใต้ทั้งตำบล

สถานที่ท่องเที่ยว
-----------------

สวนสมเด็จพระศรีนครินทร์
### ตำบลทับเที่ยง

* อนุสาวรีย์พระยารัษฎานุประดิษฐมหิศรภักดี (คอซิมบี้ ณ ระนอง)

อนุสาวรีย์พระยารัษฎานุประดิษฐ์ สร้างโดยดำริของจอมพล ป.พิบูลสงคราม ตั้งอยู่ในสวนสาธารณะ เดิมเป็นที่ตั้งพระตำหนักผ่อนกายซึ่งจัดรับเสด็จฯพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ปัจจุบันตกแต่งเป็นสวนสาธารณะ

* สวนสาธารณะสระกระพังสุรินทร์

สระกระพังสุรินทร์เป็นสระน้ำธรรมชาติ มีพื้นที่กว้างประมาณ 50 ไร่ เป็นผลงานของธรรมชาติที่เกิดจากการกัดเซาะเขาหินปูนของน้ำใต้ดิน ทำให้เกิดเป็นแหล่งน้ำธรรมชาติขนาดใหญ่ขึ้น ในอดีตเคยจัดเป็นสวนสัตว์ขนาดย่อม แต่ปัจจุบันได้แปรสภาพเป็นสวนสาธารณะ เหมาะสำหรับการออกกำลังกายยามเย็น

* สวนสมเด็จพระศรีนครินทร์ (ทุ่งน้ำผุด)

สวนสมเด็จพระศรีนครินทร์ตั้งอยู่ห่างจากตัวเมืองประมาณ 3 กิโลเมตร เป็นสวนสาธารณะเดิมเรียกว่าเขาแปะช้อยเพราะเดิมบริเวณนี้เป็นที่ดินของนายช้อยและต่อมานายช้อยได้เสียชีวิตลงจึงยกให้รัฐบาลปัจจุบันมีพรรณไม้สวยงามน่าชมและมีสระน้ำขนาดใหญ่มีสะพานแขวนเหมาะแก่การผักผ่อน

* สามล้อเครื่อง ตุ๊กตุ๊กหัวกบ เมืองตรัง

เอกลักษณ์อย่างหนึ่งในการเดินทางมาจังหวัดตรัง คือ รถสามล้อเครื่อง หรือตุ๊กตุ๊กหัวกบ ปัจจุบันการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทยได้สนับสนุนให้มีการจัดการท่องเที่ยวที่เดินทางโดยรถตุ๊กตุ๊กหัวกบ

* หอนาฬิกาจังหวัดตรัง

หอนาฬิกาประจำจังหวัดตรังเป็นอีกหนึ่งเอกลักษณ์ที่โดดเด่นของจังหวัด ซึ่งตั้งตระหง่านอยู่บริเวณหน้าศาลากลางจังหวัด ปัจจุบันทางเทศบาลนครตรังได้ปรับปรุงทิวทัศน์บริเวณถนนโดยรอบหอนาฬิกา เพื่อเป็นสถานที่สำหรับนักท่องเที่ยวได้เยี่ยมชมความสวยงามของเมืองตรังในยามเย็นได้อีกด้วย

* บ้านแม่ถ้วน หลีกภัย

ตั้งอยู่ที่เลขที่ 183 ถนนวิเศษกุล เป็นบ้านไม้ 2 ชั้น ซึ่งเป็นที่พำนักของนางถ้วน หลีกภัย มารดาของนายชวน หลีกภัย อดีตนายกรัฐมนตรีของไทย เดิมบรรดาบุคคลที่ชื่นชมผลงานของนายชวน หลีกภัย เมื่อไปจังหวัดตรังแล้ว จึงเข้าไปเยี่ยมคารวะมารดาของท่านด้วย ต่อมาจึงได้เปิดบ้านพักของแม่ถ้วน เป็นสถานที่ให้นักท่องเที่ยวทั่วไปได้เข้าชม และมีโอกาสทักทายกับคนในบ้านอีกด้วย มีจุดเด่นคือ ร่มรื่นไปด้วยพันธุ์ไม้นานาชนิด และนกต่าง ๆ ที่เลี้ยงไว้ในกรง

### ตำบลบางรัก

* ชุมชนริมคลองท่าจีน

### ตำบลโคกหล่อ

* ศูนย์ส่งเสริมและพัฒนาอาชีพการเกษตรจังหวัดตรัง(พันธุ์พืชเพาะเลี้ยง)

อ้างอิง
-------

* กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง
* จังหวัดตรัง เก็บถาวร 2007-02-23 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* ชุมชนคนตรังออนไลน์
* อำเภอดอตคอม เก็บถาวร 2007-04-09 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, [ออนไลน์]. เข้าถึงเมื่อ 18 เมษายน 2550.
* อำเภอเมืองตรัง จังหวัดตรัง เก็บถาวร 2007-10-08 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, [ออนไลน์]. เข้าถึงเมื่อ 18 เมษายน 2550.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

พิกัดภูมิศาสตร์: 7°47′22″N 99°36′17″E﻿ / ﻿7.78931°N 99.60480°E﻿ / 7.78931; 99.60480

* แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ อำเภอเมืองตรัง
	+ แผนที่ จาก มัลติแมป โกลบอลไกด์ หรือ กูเกิลแผนที่
	+ ภาพถ่ายทางอากาศ จาก เทอร์ราเซิร์ฟเวอร์
	+ ภาพถ่ายดาวเทียม จาก วิกิแมเปีย

| * ด
* ค
* ก
จังหวัดตรัง |
| --- |
| อำเภอ | 
* เมืองตรัง
* กันตัง
* นาโยง
* ปะเหลียน
* ย่านตาขาว
* รัษฎา
* วังวิเศษ
* สิเกา
* ห้วยยอด
* หาดสำราญ

 | ตราสัญลักษณ์จังหวัดตรัง |
| ประวัติศาสตร์ | 
* กบฏหวันหมาดหลี
* พระยารัษฎานุประดิษฐ์มหิศรภักดี (คอซิมบี๊ ณ ระนอง)
* รายชื่อโบราณสถาน

 |
| ภูมิศาสตร์ | 
* ทะเลอันดามัน
	+ หาดปากเมง
	+ เกาะกระดาน
* แม่น้ำตรัง
* อุทยานแห่งชาติ
	+ เขาปู่-เขาย่า
	+ หมู่เกาะเภตรา
	+ หาดเจ้าไหม
* ถ้ำเลเขากอบ
* ถ้ำเขาช้างหาย

 |
| เศรษฐกิจ | 

|  |  |
| --- | --- |
| คมนาคม | 
* ทางหลวง
	+ 4 (เพชรเกษม)
	+ 403 (นครศรีธรรมราช–กันตัง)
	+ 404 (ตรัง–หยงสตาร์)
	+ 419 (วงแหวนรอบเมืองตรัง)
* ท่าอากาศยานตรัง
* ทางราง
	+ สายชุมทางทุ่งสง–กันตัง
	+ สถานีตรัง
	+ สถานีกันตัง

 |
| เกษตรกรรม | 
* ยางพารา

 |

 |
| สังคม | 

|  |  |
| --- | --- |
| การศึกษา | 
* รายชื่อโรงเรียน
* ศพค.โรงพยาบาลตรัง

 |
| วัฒนธรรม | 
* รายชื่อวัด
* หมูย่างเมืองตรัง

 |
| กีฬา | 
* สโมสรฟุตบอล
	+ ตรัง
	+ เมืองตรัง ยูไนเต็ด
* มหาวิทยาลัยการกีฬาแห่งชาติ
	+ วิทยาเขตตรัง
	+ โรงเรียนกีฬาจังหวัดตรัง
* กีฬาแห่งชาติ
	+ ครั้งที่ 29
	+ ครั้งที่ 38

 |
| การเมือง | 
* สมาชิกวุฒิสภา
* สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

 |

 |
| หมวดหมู่ หมวดหมู่ |

1. ↑  "ระบบสารสนเทศเพื่อการบริหาร". *stat.bora.dopa.go.th*.