**พระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหาย พ.ศ. 2565** เป็นกฎหมายไทยระดับพระราชบัญญัติ มีเนื้อหาเกี่ยวกับการป้องกันบุคคลจากการทรมานและการทำให้บุคคลสูญหายโดยเจ้าหน้าที่รัฐ เผยแพร่ในราชกิจจานุเบกษาเมื่อวันที่ 25 ตุลาคม 2565

วันที่ 6 มกราคม 2566 สำนักงานตำรวจแห่งชาติ (สตช.) ทำหนังสือถึงรัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรมเพื่อขอขยายเวลาการบังคับใช้กฎหมายออกไปโดยอ้างว่ามีความไม่พร้อมทางด้านงบประมาณ ความพร้อมของบุคลากรและปัญหาขัดข้องในการดำเนินงาน
กฎหมายอะไรมึงบ่อยขนาดนี้

กระบวนการยกร่างกฎหมาย
---------------------

มีการเสนอร่างกฎหมายจำนวน 4 ฉบับ โดยคณะรัฐมนตรี, สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (ส.ส.) พรรคประชาชาติ, ส.ส. พรรคประชาธิปัตย์ และคณะกรรมาธิการกฎหมาย การยุติธรรม และสิทธิมนุษยชน (กมธ. กฎหมาย) ของสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งมีความแตกต่างกันในสัดส่วนของประชาชนในคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหาย อำนาจหน้าที่ของคณะกรรมการฯ ผู้มีสิทธิดำเนินคดี และสิทธิของผู้ถูกควบคุมตัว

ร่างกฎหมายดังกล่าวผ่านสภาผู้แทนราษฎรเมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2564 ด้วยเสียง 359–0 งดออกเสียง 1 ไม่ลงคะแนนเสียง 2 โดยมีเนื้อหานำร่างฯ ของ กมธ. กฎหมายมาร่วมด้วยของคณะรัฐมนตรี เช่น เพิ่มโทษ การขยายอายุความ การตัดอำนาจของศาลทหารและวางหลักเกณฑ์การควบคุมตัวของเจ้าหน้าที่

วันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2565 วุฒิสภาผ่านร่างกฎหมายดังกล่าวในวาระแรกด้วยคะแนนเสียง 197–2 งดออกเสียง 4 โดยคำนูณ สิทธิสมาน ตั้งคำถามว่า ร่างกฎหมายถูกปรับแก้ไปจนต่างจากร่างเดิมที่เสนอโดย ครม. มาก แล้วครม. เห็นด้วยหรือไม่กับการแก้ไขของ ส.ส. มีการตั้งกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่างกฎหมายดังกล่าวโดยมีการเชิญเจ้าหน้าที่จากหน่วยงานราชการต่าง ๆ มาให้ความเห็น ซึ่งส่วนใหญ่ให้ความเห็นว่าควรกลับไปใช้ร่างฯ ของคณะรัฐมนตรี

เนื้อหาร่างฯ ของกรรมาธิการวิสามัญของวุฒิสภามีประเด็นคือ ตัดมาตรากำหนดความผิดฐานกระทำการที่โหดร้าย ไร้มนุษยธรรม หรือย่ำยีศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์, ตัดข้อห้ามนิรโทษกรรมผู้กระทำผิด, ตัดผู้แทนผู้เสียหายในคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการซ้อมทรมานฯ, ตัดข้อบังคับให้ต้องบันทึกวีดีโอระหว่างควบคุมตัว และลดอายุความจาก 40 ปีเหลือ 20 ปี วันที่ 9 สิงหาคม 2565 ที่ประชุมวุฒิสภามีมติในวาระสองและสามให้แก้ไขร่างฯ ด้วยคะแนนเสียง 121–8 งดออกเสียง 6 ส่งกลับไปให้ ส.ส. ลงมติ

จนวันที่ 24 สิงหาคม 2565 สภาผู้แทนราษฎรมีมติเห็นชอบร่างฯ ที่สมาชิกวุฒิสภาแก้ไขแล้วด้วยคะแนนเสียง 287–1 งดออกเสียง 1 โดยรังสิมันต์ โรม อภิปรายว่า วันนี้ตนจะยอมรับว่าต้องกลืนเลือด เนื่องจากเวลาของสภานี้เหลือไม่มากแล้ว สิ่งที่เราทำได้คือต้องคงร่างที่ ส.ว. ส่งมา เราจึงต้องให้กฎหมายนี้ผ่าน

เชิงอรรถ
--------

1. ↑  ประกอบด้วยสภาผู้แทนราษฎรไทย ชุดที่ 25 และวุฒิสภาไทย ชุดที่ 12

อ้างอิง
-------

1. ↑  "นับถอยหลัง 60 วัน เตรียมพร้อมบังคับใช้ พ.ร.บ.ป้องกันซ้อมทรมาน-อุ้มหาย". *The Reporters*. 22 December 2022. สืบค้นเมื่อ 17 January 2023.
2. 1 2  "ร่าง พ.ร.บ.อุ้มหาย ผ่านวาระ 3 สภาผู้แทนฯ เอกฉันท์". *BBC News ไทย*. สืบค้นเมื่อ 17 January 2023.
3. 1 2  "ที่ประชุม ส.ว. มีมติรับหลักการวาระที่ 1 ร่าง พ.ร.บ.ป้องกันซ้อมทรมานอุ้มหาย ที่ผ่าน ส.ส. ตั้ง กมธ. 25 คน ถกวาระ 2". *THE STANDARD*. 28 February 2022. สืบค้นเมื่อ 17 January 2023.
4. ↑  "โปรดเกล้าฯ พ.ร.บ.ป้องกันซ้อมทรมาน-อุ้มหาย มีผลหลังประกาศในราชกิจจาฯ 120 วัน". *ไทยรัฐ*. 26 October 2022. สืบค้นเมื่อ 17 January 2023.
5. ↑  "สตช. ขอขยายเวลาบังคับใช้ พ.ร.บ.ป้องกันการทรมานและการอุ้มหายฯ เหตุงบประมาณ-บุคลากร ยังไม่พร้อม". *iLaw*. สืบค้นเมื่อ 17 January 2023.
6. ↑  "เปิดสี่ร่างพ.ร.บ.ป้องกันการทรมานและอุ้มหาย สร้างกลไกป้องกัน อุดช่องโหว่ปัญหาทรมาน-อุ้มหาย". *iLaw*. สืบค้นเมื่อ 17 January 2023.
7. ↑  "หยุดลอยนวลพ้นผิด! สภาลงมติวาระสองและสาม ผ่านพ.ร.บ.ป้องกันและปราบปรามการทรมาน ส่งให้ส.ว.พิจารณาต่อ". *iLaw*. สืบค้นเมื่อ 17 January 2023.
8. 1 2  "ส.ว. ขอยืดเวลาแก้ร่างพ.ร.บ. ป้องกันและปราบปรามการทรมานฯ อาจเสี่ยงผ่านไม่ทันสภาชุดนี้". *iLaw*. สืบค้นเมื่อ 17 January 2023.
9. ↑  "ส.ว. ขอแก้ร่าง พ.ร.บ.ป้องกันการทรมานและอุ้มหายฯ กลับไปคล้ายร่างครม. ทั้งที่ ส.ส. มีมติแก้แล้ว". *iLaw*. สืบค้นเมื่อ 17 January 2023.
10. ↑  "ร่างพ.ร.บ.ป้องกันทรมานอุ้มหายฯ ยังไม่เสร็จ เหตุส.ว. มีมติแก้ไข ต้องส่งกลับให้ ส.ส. เห็นชอบ". *iLaw*. สืบค้นเมื่อ 17 January 2023.
11. ↑  "ส.ส. เห็นด้วยกับ ส.ว. ผ่าน ร่าง พ.ร.บ.ป้องกันการทรมานและการอุ้มหายฯ ปิดวงจรลอยนวลพ้นผิด". *iLaw*. สืบค้นเมื่อ 17 January 2023.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* วิกิซอร์ซมีงานที่เกี่ยวข้องกับ พระราชบัญญัติป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหาย พ.ศ. 2565