**พิพิธภัณฑ์การฆ่าล้างเผ่าพันธ์ุต็วลแซลง** (เขมร: សារមន្ទីរឧក្រិដ្ឋកម្មប្រល័យពូជសាសន៍ទួលស្លែង, อักษรโรมัน: *Saromontir Ukredth Kamm Braly Pouchsasa Tuol Sleng*; Tuol Sleng Genocide Museum) หรือ **ต็วลแซลง** (เขมร: ទួលស្លែង, *Tuŏl Slêng*  [tuəl slaeŋ]; Tuol Sleng, แปลว่า: "เขาพืชมีพิษ" หรือ "เขาต้นแสลงใจ") หรือบางทีนิมทับศัพท์เป็น **ตวลสเลง** เป็นพิพิธภัณฑ์ที่บอกเล่าลำดับเหตุการณ์ของการสังหารหมู่ชาวเขมร ตั้งอยู่ในพนมเปญ ประเทศกัมพูชา ตัวอาคารเริ่มแรกสร้างขึ้นเป็นโรงเรียนมัธยม และต่อมาถูกเขมรแดงใช้งานเป็น **เรือนจำปลอดภัย 21** (Security Prison; **S-21**; เขมร: មន្ទីរស-២១) นับตั้งแต่ปี 1975 กระทั่งถูกโค่นล้มในปี 1979 ในระหว่างปี 1976 ถึง 1979 มีผู้ถูกคุมขังประมาณ 20,000 คนในต็วลแซลง ที่นี่เป็นหนึ่งใน 150 ถึง 196 ศูนย์ทรมานและประหารชีวิตของเขมรแดงและตำรวจลับ *ซันเตบัล* ("สันติบาล") เมื่อวันที่ 26 กรกฎาคม 2010 ศาลคดีเขมรแดงตัดสินความผิดอดีตผู้กำกับการเรือนจำต็วลแซลง Kang Kek Iew ด้วยความผิดฐานอาชญากรรมสงครามต่อมนุษยชาติ และความผิดต่ออนุสัญญาเจนีวาปี 1949 เขาเสียชีวิตเมื่อปี 2020 ขณะถูกจำคุกตลอดชีวิต

ประวัติศาสตร์
-------------

เดิมที ค่ายกักกันนี้เป็นอาคารของโรงเรียนต็วลสวัยเพรย (Tuol Svay Prey High School) ชื่อนี้ตั้งตามลูกหลานคนหนึ่งของกษัตริย์นโรดม สีหนุ อาคารเรียนห้าอาคารถูกแปรสภาพเป็นเรือนจำและศูนย์สอบปากคำในปี 1976 เขมรแดงเปลี่ยนชื่อหมู่อาคารนี้ว่าเป็น "เรือนจำความปลอดภัย 21" (S-21 จาก Security Prison 21) มีการก่อสร้างเพื่อปรับสภาพให้ใช้งานเป็นเรือนจำ มีการติดตั้งลวดหนามไฟฟ้าโดยรอบ ห้องเรียนถูกแปรสภาพเป็นเรือนจำขนาดจิ๋วและห้องทรมานนักโทษ หน้าต่างถูกล้อมปิดด้วยแท่งเหล็กและลวดหนาม

ระหว่างปี 1976 ถึง 1979 มีการประมาณจำนวนผู้ถูกกักขังที่ต็วลแซลงอยู่ที่ 20,000 คน กระนั้นไม่เป็นที่ทราบถึงจำนวนแน่ชัด ในเวลาหนึ่ง ๆ จะมีผู้ถูกคุมขังอยู่ราว 1,000 ถึง 1,500 คน ผู้ถูกคุมขังจะถูกทรมานซ้ำแล้วซ้ำอีก และถูกบังคับให้บอกชื่อสมาชิกในครอบครัวและมิตรสหายซึ่งต่อมาจะถูกจับ ทรมาน และฆ่าทิ้ง ในช่วงเดือนแรกของค่ายกักกัน ผู้ถูกคุมขังส่วนใหญ่มาจากรัฐบาลของ ลอน นอล และรวมถึงทหาร เจ้าหน้าที่รัฐ ไปจนถึงนักวิชาการ แพทย์ ครูอาจารย์ นักเรียนนักศึกษา คนงานโรงงาน พระภิกษุสงฆ์ วิศวกร ฯลฯ ในภายหลัง ยังมีผู้สนับสนุนพรรคและครอบครัวที่ถูกพาตัวมาที่ต็วลแซลง ผู้ถูกจับกุมยังรวมถึงนักการเมืองระดับสูง เช่น Khoy Thoun, วอน เวต และ ฮู นิม บางครั้ง ครอบครัวของผู้ถูกคุมขังจะถูกนำตัวมาสอบสวนเป็นหมู่คณะ ก่อนจะถูกสังหารที่เจิงเอก แม้ส่วนใหญ่ของเหยื่อจะเป็นคนกัมพูชา แต่มีชาวต่างชาติอยู่จำนวนหนึ่งเช่นกัน อันประกอบด้วยชาวเวียดนาม 488 คน, ชาวไทย 31 คน, ชาวฝรั่งเศส 4 คน, ชาวอเมริกันสองคน, ชาวออสเตรเลียสองคน, ชาวลาว ชาวอินโดนีเซีย ชาวอาหรับ ชาวอังกฤษ ชาวแคนาดา และชาวนิวซีแลนด์ ชนชาติละหนึ่งคน

ในปี 1979 กองทัพเวียดนามเข้ามายึดครองเรือนจำนี้ได้ และในราวปี 1979 ถึง 1980 รัฐบาลกัมพูชาได้มีการแปรสภาพเป็นพิพิธภัณฑ์ระลึกถึงการกระทำของเขมรแดง

อ้างอิง
-------

1. 1 2  ECCC. *Case 001/01*.
2. ↑  Locard, Henri, State Violence in Democratic Kampuchea (1975-1979) and Retribution (1979-2004) เก็บถาวร 2013-10-30 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, *European Review of History*, Vol. 12, No. 1, March 2005, pp.121–143.
3. ↑  "Case 001 | Extraordinary Chambers in the Courts of Cambodia (ECCC)". *Extraordinary Chambers of the Courts of Cambodia*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ December 23, 2016. สืบค้นเมื่อ September 5, 2017.
4. ↑  "Cambodia genocide: Khmer Rouge prison chief Comrade Duch dies". *BBC News*. 2 September 2020.
5. 1 2  *A History of Democratic Kampuchea (1975–1979)*. Documentation Center of Cambodia. 2007. p. 74. ISBN 978-99950-60-04-6.
6. ↑  Vickery, Michael (1984). *Cambodia, 1975-1982*. Boston, MA, USA: South End Press. p. 151.
7. ↑  Meng-Try Ea & Sorya Sim (2001). *Victims or Perpetrators? Testimony of Young Khmer Rouge Comrades*. Documentation Center of Cambodia. สืบค้นเมื่อ 7 March 2012.