**พระเจ้ามักนุสที่ 1 แห่งสวีเดน** หรือ **พระเจ้ามักนุส ผู้แข็งแกร่ง** (สวีเดน: *Magnus Nilsson*; เดนมาร์ก: *Magnus Nielsen*) (ราว ค.ศ. 1106 – 4 มิถุนายน ค.ศ. 1134 ในยุทธการฟอเตอวิค) ทรงเป็นเจ้าชายและดยุกเดนมาร์กที่ปกครองเกิตทาลันด์ในทางตอนใต้ของสวีเดนตั้งแต่ทศวรรษที่ 1120 ถึงราวค.ศ. 1132 ยังเป็นที่ถกเถียงว่าพระองค์ได้รับเลือกเป็นพระมหากษัตริย์โดยชาวสวีเดนหรือไม่ แต่บางครั้งพระองค์ก็ปรากฏพระนามในรายพระนามพระมหากษัตริย์สวีเดนในการรวบรวมรายชื่อยุคสมัยใหม่ ในฐานะ **กษัตริย์มักนุสที่ 1** สตอร์รี สตูร์ลาสันได้ตั้งพระสมัญญานามของพระองค์ว่า "มักนุส ผู้แข็งแกร่ง"

พระองค์เป็นพระมหากษัตริย์ร่วมในเดนมาร์กในช่วงเวลาสั้นๆ ตั้งแต่วันที่ 15 เมษายน ค.ศ. 1134 จนกระทั่งพระองค์สวรรคต

ทรงพระเยาว์และรูปโฉม
--------------------

เจ้าชายมักนุสแห่งเดนมาร์กเป็นพระราชโอรสในพระเจ้านีลส์แห่งเดนมาร์กกับพระราชินีมาร์กาเรียตา เฟรียดกุลลา ซึ่งเป็นพระราชธิดาในพระเจ้าอิงเงอที่ 1 แห่งสวีเดน เมื่อเจ้าชายอิงเงอ นีลส์เซน พระเชษฐาของพระองค์สิ้นพระชนม์ด้วยอุบัติเหตุจากการทรงม้า ส่งผลให้เจ้าชายมักนุสเป็นรัชทายาทหนึ่งเดียวของกษัตริย์นีลส์ พระองค์เจริญพระชันษารูปร่างสูงโปร่งและทรงมีพระวรกายแข็งแรง และทรงมีพระเศียรสูงกว่าใคร พงศาวดารให้ภาพลักษณ์ที่แตกต่างกันในเรื่องรูปโฉมของพระองค์ ขึ้นอยู่กับความชื่นชอบทางการเมืองของนักพงศาวดารแต่ละคน *พงศาวดารรอสคิลด์* ซึ่งใกล้เคียงยุคร่วมสมัย บรรยายว่าพระองค์เป็นคนสนุกสนาน พระทัยกว้าง และมี "ความแน่วแน่ในอุปนิสัย" ส่วนแซ็กโซ แกรมมาติคัสบรรยายว่าพระองค์มีความเป็นธรรมชาติแต่ก็มีความป่าเถื่อนดุร้าย

เส้นทางสู่การเป็นกษัตริย์
-------------------------

เมื่อพระญาติของพระราชินีมาร์กาเรียตา คือ พระเจ้าอิงเงอที่ 2 แห่งสวีเดนสวรรคตโดยในเวลาช่วงทศวรรษที่ 1120 เจ้าชายมักนุสทรงอ้างสิทธิในราชบัลลังก์สวีเดนในฐานะเป็นพระราชนัดดาองค์ใหญ่ในพระเจ้าอิงเงอที่ 1 แห่งสวีเดน ตามพงศาวดารของแซ็กโซ แกรมมาติคัส กษัตริย์มักนุสได้รับการยอมรับจากชาวกีต (*เกิตทาร์นา*) ในเกิตทาลันด์ แต่อภิสิทธิ์ในการเลือกตั้งกษัตริย์นั้นอยู่ในมือของชาวสวีเดน (สวีด) ซึ่งเป็นชนเผ่าหนึ่งทางตอนเหนือของชาวกีต

ในพงศาวดารโดยรวมตามกฎหมายเวสโตรเกิตทิก ไม่ได้กล่าวถึงกษัตริย์มักนุส แต่บันทึกว่า หลังจากการสวรรคตของกษัตริย์อิงเงอ ชาวสวีดได้เลือกรังน์วัลด์ นัปฮอเดอขึ้นเป็นพระมหากษัตริย์ กษัตริย์รังน์วัลด์นั้นไม่ทรงให้ความเคารพต่อชาวกีตโดยทรงไม่มอบตัวประกันให้ตามธรรมเนียมในระหว่างทรงม้าประกอบพิธี*อีริคสกาตา* (พิธีการเสด็จเยือนเพื่อรับตำแหน่ง) เพื่อการแก้แค้น กษัตริย์รังน์วัลด์ถูกลอบปลงพระชนม์โดยชาวกีต เหตุการณ์เกิดขึ้นราวค.ศ. 1129 หลังจากเหตุการณ์นี้ ผู้ดูแลกฎหมายของเวสเตร์เกิตลันด์ ชื่อ คาร์ลแห่งอัดสวือรา ได้เข้าปกครองแคว้นของเขาในช่วงเวลานี้ โดยเขาถูกเรียกในบางครั้งว่าเป็น "ยาร์ล" หรือ "กษัตริย์"

แซ็กโซไม่ได้เอ่ยพระนามของรังน์วัลด์ แต่ระบุว่าได้มีการเลือกชาวสวีดเป็นกษัตริย์เพื่อตอบสนองต่อต้านการเลือกตั้งกษัตริย์มักนุส และอ้างอีกว่าชาวสวีดพระองค์นั้นถูกสังหารโดยชาวกีต และ "เมื่อพระองค์สวรรคต อำนาจก็ถูกถ่ายโอนไปยังมักนุส" มักนุสไม่ได้ถูกกล่าวถึงในฐานะพระมหากษัตริย์ในรายพระนามกษัตริย์สวีเดน จึงทำให้มีการตั้งคำถามถึงขอบเขตอำนาจที่แท้จริงของพระองค์

รัชกาล
------

มีแหล่งข้อมูลไม่กี่แหล่งระบุว่าศาสนาคริสต์ยังไม่ได้มีการเผยแพร่ไปทั่วทุกพื้นที่ ซิวาร์ดัส บิชอปแห่งอุปซอลาได้รับการแต่งตั้งจากอร์กบิชอปแห่งฮัมบูร์ก-เบรเมินใน ค.ศ. 1123 แต่เขาถูกขับไล่โดย "พวกเพแกน" ใน ค.ศ. 1130 บิชอปคนอื่นๆ อย่างเฮนริก ได้รับการแต่งตั้งให้ประจำซิกตูนา โดยอาร์กบิชอกเดนมาร์ก คือ อัสเชอร์ ทอร์คิลสัน และเขาจะกลายเป็นผู้สนับสนุนกษัตริย์มักนุสอย่างแข็งขัน การเปลี่ยนแปลงนี้บ่งบอกถึงการขับเคี่ยวกันระหว่างฮัมบูร์ก-เบรเมินและอาร์กบิชอปแห่งลุนด์ของเดนมาร์ก มีเรื่องราวตามพงศาวดารของแซ็กโซ ระบุว่า กษัตริย์มักนุสทรงออกสำรวจแบบไวกิงตามพื้นที่ต่างๆ ของสวีเดนอย่างล่าช้าและทรงนำค้อนธอร์กลับมาหลังจากที่พระองค์เข้าปล้นเกาะศักดิ์สิทธิ์แห่งหนึ่ง ด้วยเหตุนี้ชาวสวีเดนที่ยังไม่นับถือศาสนาคริสต์เต็มที่ มองว่าพระองค์เป็นผู้ก่อกวนวิหารที่ทำการปล้นเหล่าทวยเทพ

ราว ค.ศ. 1127 กษัตริย์มักนุสอภิเษกสมรสกับเจ้าหญิงริเชซาแห่งโปแลนด์ พระราชธิดาในดยุกโบเรสเลาสที่ 3 แห่งโปแลนด์ ทั้งสองพระองค์มีพระราชโอรส ได้แก่ เจ้าชายคนุตแห่งสวีเดน (ประสูติ ค.ศ. 1129 ต่อมาเป็นพระมหากษัตริย์เดนมาร์ก) และเจ้าชายนีลส์แห่งสวีเดน (ประสูติ ค.ศ. 1130) ใน ค.ศ. 1130 กษัตริย์มักนุสทรงสนับสนุนดยุกโบเรสเลาที่ 3 ในการยึดเกาะรือเงิน กองทัพโปแลนด์และกองเรือเดนมาร์กสามารถขับไล่ชาว รานี (ชนเผ่าสลาวิก) เพื่อสถาปนาอำนาจของชาวโปแลนด์เหนือเกาะนี้

สงครามกลางเมืองในเดนมาร์ก
-------------------------

ในค.ศ. 1131 กษัตริย์มักนุสทรงมีพระญาติผู้พี่พระองค์หนึ่ง ซึ่งเป็นคู่แข่งในการสืบราชบัลลังก์เดนมาร์ก คือ เจ้าชายคนุต ลาวาร์ด และพระองค์ก็วางแผนปลงพระชนม์เจ้าชายพระองค์นี้ หลังจากทรงก่อการครั้งนี้ พระองค์ต้องเสด็จกลับไปยังเกิตเทินลันด์ ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ยังทรงเป็นพระมหากษัตริย์อยู่ แม้ว่าพระองค์จะได้รับการสนับสนุนจากกษัตริย์นีลส์แห่งเดนมาร์ก พระราชบิดา แต่กษัตริย์มักนุสต้องทำสงครามกลางเมืองกับพระเชษฐาต่างมารดาของเจ้าชายคนุต ลาวาร์ด คือ เจ้าชายอีริค สงครามกลางเมืองเดนมาร์กทำให้สถานะของกษัตริย์มักนุสในสวีเดนอ่อนแอลง ชาวสวีดได้รวมตัวกันเลือกเจ้าที่ดินจากเอิสเตร์เยิตลันด์ขึ้นเป็นกษัตริย์ของพวกเขาในฐานะ พระเจ้าสแวร์เกอร์ที่ 1 แห่งสวีเดน ตามพงศาวดารของแซ็กโซ แกรมมาติคัสระบุว่าเหตุการณ์นี้เกิดราว ค.ศ. 1132

อดีตกษัตริย์มักนุสและกษัตริย์นีลส์แห่งเดนมาร์ก พระราชบิดาได้สู้รบกับศัตรูในวันที่ 4 มิถุนายน ค.ศ. 1134 ณ ยุทธการฟอเตอวิค แคว้นสคาเนีย ตามบันทึกของแซ็กโซ กษัตริย์ชรานีลส์ทรงตื่นตระหนกและเสด็จหนีออกไปเมื่อกองทัพของเจ้าชายอีริคเข้ามาใกล้ แต่อดีตกษัตริย์มักนุสทรงเผชิญหน้ากับศัตรูพร้อมผู้ติดตามที่มุ่งมั่น "พระองค์ทรงยอมตายแทนที่จะหลบหนีเพื่อไม่ให้ชื่อเสียงด้านความกล้าหาญของพระองค์ต้องมัวหมอง สุดท้าย พระองค์ทรงต่อสู้อย่างมุทะลุและสังหารศัตรูจำนวนมาก แล้วพระองค์ก็ล้มลงนอนสิ้นใจทับซากศพที่กองอยู่รอบตัวพระองค์" หลังจากความพ่ายแพ้อย่างเด็ดขาด กษัตริย์นีลส์ทรงหลบหนีไปทางเรือ แต่พระองค์ก็ถูกปลงพระชนม์ในปีเดียวกัน

พระราชมรดก
----------

หลังจากอดีตกษัตริย์มักนุสสวรรคต สมเด็จพระพันปีหลวงริเชซา พระราชินีม่ายของพระองค์เสด็จกลับไปยังอีกฟากของทะเลบอลติก พระนางอภิเษกสมรสกับโวโลดาร์ เกลโบวิช เจ้าชาบแห่งมินสก์ ผู้นำเชื้อสายไวกิงจากราชวงศ์รูลิค หลังจากนั้นพระนางเสด็จกลับสวีเดนและอภิเษกสมรสกับพระเจ้าสแวร์เกอร์ที่ 1 แห่งสวีเดน ศัตรูผู้โค่นอำนาจกษัตริย์มักนุส อดีตพระราชสวามี

พระราชโอรสของกษัตริย์มักนุส คือ พระเจ้าคนุตที่ 5 แห่งเดนมาร์ก ได้แข่งขันในการสืบราชบัลลังก์เดนมาร์กกับพระญาติ คือ พระเจ้าสเวนที่ 3 แห่งเดนมาร์ก เมื่อกษัตริย์คนุตที่ 5 สวรรคตในค.ศ. 1157 เชื้อสายสันตติวงศ์ตามกฎหมายของพระองค์ได้สูญสิ้น พระโอรสองค์โตของกษัตริย์คนุต คือ นักบุญนีลส์ มรณภาพในค.ศ. 1180 มีโอรสนอกสมรสที่ประสูติหลังจากกษัตริย์คนุตสวรรคต ได้แก่ บิชอปวัลเดมาร์แห่งชเลสวิชและเป็นมุขนายกแห่งเบรเมิน มรณภาพในค.ศ. 1236 เขาเป็นเชื้อสายของกษัตริย์มักนุสคนสุดท้าย

อ้างอิง
-------

1. 1 2 3  Bricka, Carl Frederik, *Dansk Biografisk Lexikon*, vol. XI [Maar – Müllner], 1897, pp.45. Available online
2. ↑  *Kings and Rulers of Sweden* ISBN 91-87064-35-9 pp. 3 & 15
3. ↑  Swedish Royal Court เก็บถาวร 2011-05-17 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน official list of monarchs
4. ↑  ***Reference (direct link not possible)***: Regesta Imperii. Akademie der Wissenschaften und der Literatur, Mainz: *"RI IV Lothar III. und ältere Staufer (1125-1197) - RI IV,1,1* - *1134 April 15, Halberstadt"* (www.regesta-imperii.de/regesten/4-1-1-lothar-iii/nr/1134-04-15\_1\_0\_4\_1\_1\_392\_392.html?tx\_hisodat\_sources[action]=show&tx\_hisodat\_sources[controller]=Sources&cHash=8719127f4b33fc041a031693357e7cd7#rinav)
5. ↑  Saxo Grammaticus, *Danmarks kronike*, II, p. 55-6.
6. ↑  Gillingstam, "Magnus Nilsson".
7. ↑  *Västgötalagen*,
8. 1 2  Sawyer, *När Sverige blev Sverige*, pp. 38-39.
9. ↑  Saxo Grammaticus, *Danmarks kronike*, II, p. 64.
10. ↑  Tunberg, *Sveriges historia till våra dagar*, II, p. 39.
11. ↑  Sawyer, *När Sverige blev Sverige*, pp. 39.
12. ↑  Saxo Grammaticus, *Danmarks kronike*, II, p. 66.
13. ↑  Edmund Kosiarz, Wojny na Bałtyku X–XIX w. Gdańsk 1978, p. 38.
14. ↑  Saxo Grammaticus, *Danmarks kronike*, II, p. 81.
15. ↑  Saxo Grammaticus, *Danmarks kronike*, II, p. 84.

วรรณกรรม
--------

* Bricka, Carl Frederik, *Dansk Biografisk Lexikon*, vol. XI [Maar – Müllner], 1897.
* Gillingstam, Hans. "Magnus Nilsson", *Svenskt biografiskt lexikon*,
* Kosiarz, Edmund, *Wojny na Bałtyku X–XIX w.* Gdańsk, 1978.
* Sawyer, Peter. *När Sverige blev Sverige*. Alingsås: Viktoria, 1991.
* Saxo Grammaticus. *Danmarks kronike*, Vol. I-II. Kobenhavn: Aschenfeldt's, 1985 (ISBN 87-414-4524-4).
* Tunberg, Sven. *Sveriges historia till våra dagar. Andra delen. Äldre medeltiden*. Stockholm: P.A. Norstedt & Söners Förlag, 1926.
* *Västgötalagen*,


| ก่อนหน้า |  | พระเจ้ามักนุสที่ 1 แห่งสวีเดน |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **พระเจ้าอิงเงอที่ 2** |  |  **พระมหากษัตริย์สวีเดนแห่งเกิตทาลันด์แย่งชิงราชบัลลังก์กับรังน์วัลด์ นัปฮอเดอ** (ทศวรรษที่ 1120 - ราวค.ศ. 1132) |  | **พระเจ้าสแวร์เกอร์ที่ 1** |
| **คนุต ลาวาร์ด** |  |  **เอิร์ล/ดยุกแห่งจัตแลนด์ใต้** (ค.ศ. 1130 - ค.ศ. 1134) |  | **ว่างตำแหน่งถัดไปพระเจ้าวัลเดมาร์ที่ 1** |

  


| * ด
* ค
* ก
พระมหากษัตริย์สวีเดน |
| --- |
| มุนโซ | 

|  |  |
| --- | --- |
| c. 970–c. 1060 | 
* อีริค ผู้ชนะ
* โอลอฟ สเคิตโคนุง
* อานุนด์ ยาค็อบ
* เอมุนด์ ผู้อาวุโส

 |

 |
| สเตียนชีล | 

|  |  |
| --- | --- |
| c. 1060–c. 11301160–1161 | 
* สเตียนชีล
* อีริคและอีริค
* ฮัลสเตียน
* อานุนด์ กอร์ดสเก
* โฮกัน รอเด
* ฮัลสเตียน / อิงเงอ ผู้อาวุโส
* โบล็ท-สเวน
* อิงเงอ ผู้อาวุโส
* ฟิลิป / อิงเงอ ผู้เยาว์
* รังน์วัลด์ นัปฮอเดอ
* มักนุส ผู้แข็งแกร่ง

 |

 |
| สแวร์เกอร์ · *อีริค* | 

|  |  |
| --- | --- |
| c. 1130–1250 | 
* สแวร์เกอร์ ผู้อาวุโส
* *นักบุญอีริค*
* มักนุสที่ 2 (ราชวงศ์แอสตริดเซน)
* คาร์ลที่ 7
* โคล / บูลิสเลียฟ
* *คนุตที่ 1*
* สแวร์เกอร์ ผู้เยาว์
* *อีริคที่ 10*
* โยฮันที่ 1
* *อีริคที่ 11*
* *คนุตที่ 2 ผู้ร่างสูง* 1
* *อีริคที่ 11*

 |

 |
| ยาลโบ | 

|  |  |
| --- | --- |
| 1250–1364 | 
* วัลเดมาร์
* มักนุสที่ 3
* บีร์เยอ
* *อิงเงอบอร์กแห่งนอร์เวย์*และ*มัทส์ เคททิลมุนด์สัน* 2
* มักนุสที่ 43
* อีริคที่ 12
* มักนุสที่ 4 / โฮกุน3

 |

 |
| เมคเลินบวร์ค | 

|  |  |
| --- | --- |
| 1364–1389 | 
* อัลเบรกท์

 |

 |
| สหภาพคาลมาร์ *ตัวเอียง* หมายถึงผู้สำเร็จราชการ | 

|  |  |
| --- | --- |
| 1389–1523 | 
* มาร์เกรเธอ4 / อีริคแห่งพอเมอเรเนีย4
* *เอ็งเงลเบรกท์ เอ็งเงลเบรกท์สัน*
* อีริคแห่งพอเมอเรเนีย4
* *คาร์ล คนุตสัน*
* อีริคแห่งพอเมอเรเนีย4
* *คาร์ล คนุตสัน*
* คริสตอฟแห่งบาวาเรีย4
* *เบ็งก์ จอนสัน (อ็อกเซนสแทร์นา)* / *นีลส์ จอนสัน (อ็อกเซนสแทร์นา)*
* คาร์ลที่ 83
* *จอน เบ็งก์สัน อ็อกเซนสแทร์นา* / *อีริค อักเซลสัน ท็อท*
* คริสเตียนที่ 14
* *เค็ททิล คาร์ลสัน (วาซา)*
* คาร์ลที่ 8
* *เค็ททิล คาร์ลสัน (วาซา)*
* *จอน เบ็งก์สัน อ็อกเซนสแทร์นา*
* *อีริค อักเซลสัน ท็อท*
* คาร์ลที่ 8
* *สเตียน สตูเร ผู้อาวุโส*
* โยฮันที่ 24
* *สเตียน สตูเร ผู้อาวุโส*
* *สวันเต นีลส์สัน*
* *อีริค ทรอลเล*
* *สเตียน สตูเร ผู้เยาว์*
* คริสเตียนที่ 24
* *กุสตาฟที่ 1*

 |

 |
| ราชวงศ์วาซา | 

|  |  |
| --- | --- |
| 1523–1654 | 
* กุสตาฟที่ 1
* อีริกที่ 14
* โยฮันที่ 3
* ซิกมุนด์5
* คาร์ลที่ 9
* กุสตาฟที่ 2 อดอล์ฟ
* คริสตีนา

 |

 |
| พาลาทิเนต-ซไวบรึคเคิน*เฮ็สเซิน-คัสเซิล* | 

|  |  |
| --- | --- |
| 1654–1751 | 
* คาร์ลที่ 10 กุสตาฟ
* คาร์ลที่ 11
* คาร์ลที่ 12
* อูลริกา เอเลโอนอรา
* *เฟรเดอริกที่ 1*

 |

 |
| ราชวงศ์ฮ็อลชไตน์-ก็อตท็อป | 

|  |  |
| --- | --- |
| 1751–1818 | 
* อดอล์ฟ เฟรเดอริก
* กุสตาฟที่ 3
* กุสตาฟที่ 4 อดอล์ฟ
* คาร์ลที่ 133

 |

 |
| ราชวงศ์แบร์นาด็อต | 

|  |  |
| --- | --- |
| ตั้งแต่ ค.ศ. 1818 | 
* คาร์ลที่ 14 โยฮัน3
* ออสการ์ที่ 13
* คาร์ลที่ 153
* ออสการ์ที่ 23
* กุสตาฟที่ 5
* กุสตาฟที่ 6 อดอล์ฟ
* คาร์ลที่ 16 กุสตาฟ

 |

 |
| 
* 1 Lineage uncertain
* 2 ผู้สำเร็จราชการ
* 3 ทรงเป็นกษัตริย์แห่งนอร์เวย์ด้วย
* 4 ทรงเป็นกษัตริย์แห่งนอร์เวย์และเดนมาร์กด้วย
* 5 ทรงเป็นกษัตริย์แห่งโปแลนด์ด้วย

 |