**หมุดคณะราษฎรหมุดที่ 2** หรือที่เรียกโดยทั่วไปว่า **หมุดคณะราษฎร 2563** เป็นหมุดทองเหลือง ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางยาว 11.6 นิ้ว ฝังอยู่บนพื้นปูนซีเมนต์ในท้องสนามหลวง ฝั่งถนนหน้าพระลาน มีข้อความว่า "20 กันยายน 2563 SEP 20, 2020 เวลาย่ำรุ่ง ณ ที่นี้ ผองราษฎรได้แสดงเจตนารมณ์ ประเทศนี้เป็นของราษฎร ไม่ใช่สมบัติของกษัตริย์ตามที่เขาหลอกลวง" จัดทำขึ้นโดยกลุ่มแนวร่วมธรรมศาสตร์และการชุมนุม ในการชุมนุมประท้วง "#19กันยาทวงอำนาจคืนราษฎร" มีพิธีฝังหมุดเมื่อวันที่ 20 กันยายน 2563 โดยมีกลุ่มแกนนำผู้จัดกิจกรรมเป็นผู้ฝังหมุด

ลักษณะ
------

หมุดคณะราษฎรหมุดที่ 2 เป็นหมุดที่ทำจากทองเหลือง 100% มีเส้นผ่านศูนย์กลางยาว 11.6 นิ้ว ซึ่งมีความหมายถึง ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 116 และมีความหนา 2.563 นิ้ว ซึ่งหมายถึงปีพุทธศักราชที่ทำการฝังหมุดคือปี พ.ศ. 2563 บนหมุดนั้นประกอบด้วยภาพมือที่ชูสามนิ้ว และมีรัศมีเปล่งเป็นเส้นตรงจำนวน 10 เส้น ซึ่งหมายถึงข้อเรียกร้อง 10 ประการของกลุ่มแนวร่วมธรรมศาสตร์และการชุมนุม ที่เกี่ยวกับการแก้ไขพระราชอำนาจและกฎหมายความผิดต่อองค์พระมหากษัตริย์ไทย มีข้อความล้อมรอบเป็นวงกลมว่า "*20 กันยายน 2563 SEP 20, 2020 เวลาย่ำรุ่ง ณ ที่นี้ ผองราษฎรได้แสดงเจตนารมณ์ ประเทศนี้เป็นของราษฎร ไม่ใช่สมบัติของกษัตริย์ตามที่เขาหลอกลวง*" โดยฟอนต์ตัวอักษรที่นำมาออกแบบใช้เป็นฟอนต์ตัวอักษรบนหมุดคือฟอนต์ ซีที พอ (ZT Por) ซึ่งฟอนต์ดังกล่าวถูกออกแบบโดยธีรวัฒน์ พจน์วิบูลย์ศิริ โดยได้มีการซื้อฟอนต์ดังกล่าวจากธีรวัฒน์ไป แล้วจึงมีการนำมาใช้ออกแบบตัวอักษรบนหมุดนี้

การฝังหมุด
----------

วันที่ 19 กันยายน 2563 เวลา 23.19 น. อานนท์ นำภา ได้ขึ้นปราศรัยบนเวทีชุมนุมของกลุ่มแนวร่วมธรรมศาสตร์ ในประเด็นปฏิรูปสถาบันพระมหากษัตริย์ และกล่าวว่าจะมีพิธีสำคัญของการชุมนุมในวันพรุ่งนี้เวลาย่ำรุ่ง ด้วยการฝังหมุดทองเหลืองที่จัดทำขึ้นใหม่ ซึ่งมีขนาด 11.6 นิ้วและใช้ชื่อว่า "**หมุดคณะราษฎรหมุดที่ 2**" แต่ยังไม่ได้มีการระบุถึงสถานที่และจุดบริเวณที่จะทำการฝังหมุด

วันที่ 20 กันยายน 2563 เวลาประมาณ 06.00 น. กลุ่มแกนนำผู้ชุมนุมทำการตั้งเตนท์หน้าเวทีการชุมนุมในสนามหลวง ฝั่งถนนหน้าพระลาน และเริ่มทำการเจาะพื้นซีเมนต์เพื่อทำการฝังหมุดคณะราษฎรหมุดที่ 2 ต่อมาในเวลา 06.39 น. กลุ่มแกนนำพร้อมด้วยผู้ชุมนุม ได้ร่วมกันทำพิธีฝังหมุดคณะราษฎร หมุดที่ 2 ลงในพื้นกลางสนามหลวง โดยมีการทำพิธีทางศาสนา เชิญดวงวิญญาณของคณะราษฎร และบุคคลสำคัญทางการเมืองที่เสียชีวิตไปแล้วในอดีตมาร่วมเป็นพยานในพิธี พร้อมสาปแช่งถึงผู้ที่จะรื้อถอนหมุดนี้ โดยมีเจ้าหน้าที่ทั้งในและนอกเครื่องแบบคอยสังเกตการณ์

### การถอนหมุด

วันที่ 20 กันยายน 2563 เวลาประมาณ 22.00 น. เดอะสแตนดาร์ดรายงานว่ามีกองกำลังเจ้าหน้าที่เข้าไปปิดล้อมพื้นที่บริเวณจุดปักหมุดคณะราษฎร พร้อมทั้งสั่งให้ประชาชนออกจากพื้นที่ท้องสนามหลวง และห้ามเข้าสู่พื้นที่เด็ดขาด จนกระทั่งในเวลา 5.00 น. ของวันที่ 21 กันยายน มีการพบว่าหมุดถูกถอนออกไปเรียบร้อยแล้วในเวลาเพียงไม่ถึง 24 ชั่วโมงหลังจากการปักหมุด

พ.ต.อ.วรศักดิ์​ พิสิษฐบรรณกร ผู้กำกับการสถานีตำรวจนครบาลชนะสงครามระบุว่า กรมศิลปากร และกรุงเทพมหานคร เป็นผู้สั่งรื้อถอนหมุดออกจากท้องสนามหลวงด้วยการแจ้งความลงบันทึกประจำวัน พร้อมประสานงานเจ้าหน้าที่ตำรวจจากสถานีตำรวจนครบาลชนะสงครามเพื่อเข้าดำเนินการรื้อถอน โดยตัวหมุดถูกจัดเก็บไว้เป็นของกลางที่สถานีตำรวจนครบาลชนะสงคราม เพื่อใช้ประกอบสำนวนคดีฟ้องแกนนำกลุ่มแนวร่วมธรรมศาสตร์ในข้อหาร่วมกันบุกรุกทำลายโบราณสถาน

ดูเพิ่ม
-------

* หมุดคณะราษฎร
* การประท้วงในประเทศไทย พ.ศ. 2563

อ้างอิง
-------

1. ↑  "เริ่มแล้ว! เตรียมสถานที่ปักหมุดคณะราษฎรหมุดที่ 2 กลางพื้นสนามหลวง". *ข่าวสดออนไลน์*. 2020-09-20. สืบค้นเมื่อ 2020-09-20.
2. ↑  ""เพนกวิน-อานนท์" นำ ปชช.ทำพิธีปักหมุดคณะราษฎร-อ่านประกาศกลางสนามหลวง". *ไทยรัฐออนไลน์*. 2020-09-20. สืบค้นเมื่อ 2020-09-20.
3. ↑  "ม็อบปักหมุดคณะราษฎร หมุดที่ 2 ลงพื้นสนามหลวงแล้ว พร้อมอ่านประกาศคณะราษฎร 2563". *ผู้จัดการออนไลน์*. 2020-09-20. สืบค้นเมื่อ 2020-09-20.
4. ↑  "หมุดคณะราษฎร: เบื้องหลังพิธีฝังหมุดคณะราษฎร 2563 จาก "พ่อหมอ" กลุ่ม "ขอนแก่นพอกันที"". *บีบีซีไทย*. 2020-09-21. สืบค้นเมื่อ 2020-09-21.
5. ↑  "หมุดหาย และใครจะเชื่อ???". *โคส-อัพไทยแลนด์*. 2020-09-21. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2020-11-04. สืบค้นเมื่อ 2020-09-21.
6. ↑  ""อานนท์" ประกาศจะปักหมุดคณะราษฎรหมุดที่2 แต่ยังอุบสถานที่". *โพสต์ทูเดย์*. 2020-09-19. สืบค้นเมื่อ 2020-09-20.
7. ↑  ""อานนท์ นำภา" ประกาศปักหมุดคณะราษฎร หมุดที่ 2 ช่วงย่ำรุ่ง". *ไทยพีบีเอส*. 2020-09-19. สืบค้นเมื่อ 2020-09-20.
8. ↑  "ชุมนุม 19 ก.ย.:ปัก 'หมุดคณะราษฎร' หมุดที่ 2 ลงพื้นสนามหลวง สาปแช่งคนคิดรื้อ". *เดอะบางกอกอินไซท์*. 2020-09-20. สืบค้นเมื่อ 2020-09-20.
9. ↑  "เกาะติดสถานการณ์ ม็อบ 20 กันยา ทำพิธีปักหมุดคณะราษฎร หมุดที่ 2 ณ สนามหลวง". *กระปุก.คอม*. 2020-09-20. สืบค้นเมื่อ 2020-09-20.
10. ↑  "รื้อ 'หมุดคณะราษฎร 2563' ของกลุ่มแนวร่วมธรรมศาสตร์ฯ ที่สนามหลวง ออกแล้ว". *เดอะ สแตนดาร์ด*. 2020-09-21. สืบค้นเมื่อ 2020-09-21.
11. ↑  "ตร. เผย กรมศิลป์-กทม. ถอนหมุดคณะราษฎร หมุดที่ 2 จากสนามหลวง". *สถานีโทรทัศน์พีพีทีวี*. 2020-09-21. สืบค้นเมื่อ 2020-09-21.
12. ↑  "รู้แล้วใครเอาไป! ตร.รับ ถอนหมุดคณะราษฎรที่สอง เตรียมแจ้งจับ ส่งต่อ". *ข่าวสด*. 2020-09-21. สืบค้นเมื่อ 2020-09-21.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* ไฟล์ 3D หมุดคณะราษฎร 2563, ศิลปะปลดแอก - FreeArts

| * ด
* ค
* ก
การประท้วงในประเทศไทย พ.ศ. 2563–2564 |
| --- |
| สาเหตุโดยตรง | 
* รัฐประหาร 2557
	+ คณะรักษาความสงบแห่งชาติ
	+ ครม. ประยุทธ์ 1
	+ รัฐธรรมนูญ 2560
* เลือกตั้งทั่วไป 2562
	+ ครม. ประยุทธ์ 2
	+ สภาผู้แทนราษฎรไทย ชุดที่ 25
	+ วุฒิสภาไทย ชุดที่ 12
* การยุบพรรคอนาคตใหม่
* การระบาดทั่วของโควิด-19
* อื่น ๆ
	+ พระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว
	+ ความผิดต่อองค์พระมหากษัตริย์ไทย
	+ การบังคับสูญหายซึ่งวันเฉลิม สัตย์ศักดิ์สิทธิ์

 |
| ฝ่ายที่เกี่ยวข้อง | 

|  |  |
| --- | --- |
| ฝ่ายผู้ประท้วง | 
* กลุ่มราษฎร
	+ อานนท์ นำภา
	+ พริษฐ์ ชิวารักษ์
	+ ภาณุพงศ์ จาดนอก
	+ ปนัสยา สิทธิจิรวัฒนกุล
	+ จตุภัทร์ บุญภัทรรักษา
	+ เบนจา อะปัญ
	+ ไชยอมร แก้ววิบูลย์พันธุ์
	+ ทัตเทพ เรืองประไพกิจเสรี
	+ ภัสราวลี ธนกิจวิบูลย์ผล
	+ ทิวากร วิถีตน
	+ ชนกนันท์ รวมทรัพย์
* สมัชชาคนจน

 |
| ฝ่ายผู้ประท้วงโต้ | 
* กลุ่มอาชีวะช่วยชาติ
* องค์กรเก็บขยะแผ่นดิน
* หน่วยซีลราชสิทธฯ

 |

 |
| เหตุการณ์ | 
* หมุดคณะราษฎรหมุดที่ 2 (20 กันยายน)
* ขบวนเสด็จฯ ผ่านที่ชุมนุมบริเวณถนนพิษณุโลก (14 ตุลาคม)
* การสลายการชุมนุมที่แยกปทุมวัน (16 ตุลาคม)
* สมัยประชุมวิสามัญของรัฐสภา (26–27 ตุลาคม)
* หมู่บ้านทะลุฟ้า
* ทะลุวัง

 |
| ผลกระทบ | 
* กองทุนราษฎรประสงค์
* ปฏิกิริยา

 |
| * ลำดับเหตุการณ์กราฟิกการเมืองไทยหลัง พ.ศ. 2475
* ประวัติศาสตร์ไทยหลัง พ.ศ. 2544
 |