**วัดคูหาสวรรค์วรวิหาร** เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดวรวิหาร สังกัดมหานิกาย ตั้งอยู่ในแขวงคูหาสวรรค์ เขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร เป็นวัดโบราณสร้างขึ้นตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา

ประวัติ
-------

วัดคูหาสวรรค์วรวิหารเดิมมีชื่อว่า "วัดศาลาสี่หน้า" เป็นวัดโบราณสร้างมาตั้งแต่ครั้งกรุงศรีอยุธยายังเป็นราชธานี แต่ไม่ปรากฏหลักฐานว่าใครเป็นผู้สร้าง สิ่งที่ยังคงหลงเหลือและแสดงความเป็นสิ่งของสมัยกรุงศรีอยุธยา คือ ลายหน้าบันสลักไม้ทั้งด้านหน้าและด้านหลังของพระอุโบสถ ปีกของหน้าบันเล็กตามหลังคาลดชั้นอีกด้านละสองปีก เป็นฝีมือช่างสมัยกรุงศรีอยุธยา และใบสีมาที่เป็นสีมาคู่ ทำด้วยหินทรายแดง ฝีมือช่างอยุธยาตอนปลาย ส่วนซุ้มสีมานั้นสร้างเพิ่มเติมขึ้นที่หลัง แบบเดิมใบสีมาประดิษฐานอยู่บนแท่นปูนเท่านั้น

ต่อมา พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชโปรดเกล้าฯ ให้บูรณะขึ้นใหม่แล้วทรงสถาปนาให้เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดวรวิหาร พร้อมทั้งเปลี่ยนนามวัดใหม่จากวัดศาลาสี่หน้าเป็น "วัดคูหาสวรรค์วรวิหาร" ตามหลักฐานรับรองสภาพวัดของกองพุทธศาสนสถาน สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ ปรากฏว่า วัดนี้ตั้งขึ้นและรับวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2320

ลำดับเจ้าอาวาส
--------------

ลำดับเจ้าอาวาสวัดคูหาสวรรค์ นับแต่รัชกาลที่ 1 จนถึงปัจจุบัน เท่าที่ปรากฏเป็นหลักฐานทางราชการนับเรียงตามลำดับดังนี้ 

* พระราชาคณะ (*ไม่ทราบราชทินนาม*)
* พระครูฉิม
* พระครูด้วง
* พระสมุห์โพธิ์
* พระอธิการแก้ว
* พระอธิการหริ่ง
* พระอธิการสุข
* พระวิสุทธิสารเถร (ผ่อง ธมฺมโชติโก)
* พระเมตตาวิหารีเถร (ปัด ธมฺมสโร)
* พระวิเชียรมุนี (วิเชียร ธมฺมธโร)
* พระราชสิทธิวรคุณ (สุรินทร์ สุภปญฺโญ)
* พระครูศรีธรรมาทร (สมพงษ์ ฐิตปญฺโญ)

ประวัติศาสตร์
-------------

วัดคูหาสวรรค์มีมาตั้งแต่ สมัยอยุธยา ตอนปลาย โดยไม่รู้ว่าใครสร้าง สิ่งที่เหลืออยู่และแสดงให้เห็นสถาปัตยกรรมสมัยอยุธยาคือลายหน้าจั่วที่แกะสลักด้วยไม้ทั้งด้านหน้าและด้านหลัง *พระอุโบสถ* ปีกของหน้าจั่วขนาดเล็กตามหลังคาถูกลดต่ำลงสองปีกในแต่ละด้าน เป็นงานฝีมือของช่างฝีมือในสมัยอยุธยาและหิน *เสมา* (หินขอบวัด) ที่เป็นคู่สีที่ทำจากหินทรายสีแดง ฝีมือช่างอยุธยาตอนปลาย

ส่วนซุ้มเสมาก็สร้างในภายหลัง เสมาเดิมประดิษฐานอยู่บนแท่นซีเมนต์เท่านั้น

หลวงพ่อพงศ์ พระประธาน
พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ได้ทรงบูรณะทั้งวัดพร้อมกับพระราชทานชื่อจาก "วัดศาลาศรีนา" (วัดศาลาสี่หน้า) เป็นวัดคูหาสวรรค์ ("วัดถ้ำสวรรค์") 

วัดนี้เคยมีพระพุทธรูปสำริดขนาดใหญ่ในศิลปะสมัยอยุธยาตอนต้น ต่อมารัชกาลที่ 1 ได้เชิญประดิษฐานเป็นพระประธานใน วัดโพธิ์ ที่ เกาะรัตนโกสินทร์ จนถึงปัจจุบัน

ปัจจุบันถือได้ว่าเป็นพระอารามหลวงชั้นตรีประเภท *วรวิหาร*

โดยทั่วไปแล้วพระอุโบสถจะไม่เปิดให้เข้าชมภายใน แต่มีสถาปัตยกรรมที่สวยงามและมองเห็นได้ชัดเจนจากเลียบคลอง บางกอกใหญ่

บริเวณใกล้เคียง
---------------

บริเวณรอบวัดมีสถานที่น่าสนใจมากมาย เช่น บ้านศิลปิน คลองบางหลวง ชุมชนริมน้ำคลองบางหลวง วัดกำแพงบางจาก ซึ่งเป็น สถานที่ท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม ทั้งหมด

ด้านหลังวัด (หน้าวัดเป็นคลอง) มีทางเดินเล็กๆ ขนานกับคลองบางกอกใหญ่ นำไปสู่โรงเรียนอนุบาลและประถมศึกษาในท้องถิ่น สุธรรมศึกษา ภายในโรงเรียนมีวัดร้างชื่อว่า "วัดสุวรรณคีรี" (วัดสุวรรณคีรี) สันนิษฐานว่าเป็นวัดโบราณที่มีมาตั้งแต่สมัยอยุธยาตอนปลายเช่นกัน แต่ปัจจุบันเหลือเพียงพระพุทธรูปชื่อ "หลวงพ่อสุวรรณคีรี" ประดิษฐานอยู่ใน ศาลเจ้าแบบจีน วัดนี้ร้างมาตั้งแต่สมัย รัชกาลที่ 6 เนื่องจากไม่มีพระสงฆ์ประจำอยู่ และต่อมาได้รวมเข้ากับวัดคูหาสวรรค์ในที่สุด จนถึงทุกวันนี้ผู้คนก็ยังมาขอพรจากหลวงพ่อสุวรรณคีรีเพื่อความเป็นอยู่ที่ดี

อ้างอิง
-------

1. ↑  Thepsri, Prasert (2022-01-14). "ศุกร์ (สุข) ละวัด กราบบูชา 'หลวงพ่อผ่อง' วัดคูหาสวรรค์วรวิหาร" [One Fri (happy) One temple, pays respects to 'Luang Pho Phong', Wat Khuha Sawan Worawihan]. *The Bangkok Insight*.
2. ↑  "Precious deserted temples in Thonburi, Bangkok". *Sawasdee Magazine*. 2020-04-06. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2022-08-18. สืบค้นเมื่อ 2022-11-09."Precious deserted temples in Thonburi, Bangkok" เก็บถาวร 2022-08-18 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน. *Sawasdee Magazine*. 2020-04-06.

* ประวัติวัดคูหาสวรรค์วรวิหาร เก็บถาวร 2009-04-13 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ วัดคูหาสวรรค์วรวิหาร
	+ ภาพถ่ายดาวเทียมจากวิกิแมเปีย หรือกูเกิลแมปส์
	+ แผนที่จากลองดูแมป หรือเฮียวีโก
	+ ภาพถ่ายทางอากาศจากเทอร์ราเซิร์ฟเวอร์

พิกัดภูมิศาสตร์: 13°43′57″N 100°27′43″E﻿ / ﻿13.732393°N 100.461852°E﻿ / 13.732393; 100.461852

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* วัดคูหาสวรรค์ เก็บถาวร 2010-05-23 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
**วัดคูหาสวรรค์**

| * ด
* ค
* ก
เขตภาษีเจริญ |
| --- |
| แขวง | 
* คลองขวาง
* คูหาสวรรค์
* บางจาก
* บางด้วน
* บางแวก
* บางหว้า
* ปากคลองภาษีเจริญ

 | ที่ตั้งของเขตภาษีเจริญในกรุงเทพมหานคร |
| ประวัติศาสตร์ | 
* อำเภอภาษีเจริญ จังหวัดธนบุรี
* เขตภาษีเจริญ กรุงเทพมหานคร

 |
| ภูมิศาสตร์ | 
* คลอง
	+ ด่าน
	+ ตาฉ่ำ
	+ ตาม่วง
	+ บางกอกใหญ่
	+ บางโคลัด
	+ บางเชือกหนัง
	+ บางประทุน
	+ บางไผ่
	+ บางแวก
	+ บางหว้า
	+ พระยาราชมนตรี
	+ ภาษีเจริญ
	+ รางบัว
	+ ลัดตากลั่น
	+ วัดโคนอน (วัดอ่างแก้ว)
	+ วัดนางชี (วัดเพลง)
	+ วัดสิงห์
	+ สวนหลวงใต้

 |
| เศรษฐกิจ | 

|  |  |
| --- | --- |
| คมนาคม | 
* ถนน
	+ กัลปพฤกษ์
	+ เทอดไท
	+ บางแวก
	+ พุทธมณฑล สาย 1
	+ เพชรเกษม
	+ รัชมงคลประสาธน์
	+ ราชพฤกษ์
	+ ราชมนตรี
	+ ศาลธนบุรี
* รายชื่อทางแยก
* รถไฟฟ้าบีทีเอส สายสีลม
	+ บางหว้า
* รถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล
	+ บางไผ่
	+ บางหว้า
	+ เพชรเกษม 48
	+ ภาษีเจริญ
* เรือโดยสารคลองภาษีเจริญ

 |
| ธุรกิจ | 
* ย่านบางแค
* ซีคอนบางแค
* ตลาดน้ำวัดนิมมานรดี
* ตลาดบางแค

 |

 |
| สังคม | 

|  |  |
| --- | --- |
| การศึกษา | 
* มหาวิทยาลัยสยาม
* *รายชื่อโรงเรียน*
	+ วัดจันทร์ประดิษฐาราม
	+ จันทร์ประดิษฐารามวิทยาคม
	+ ไชยฉิมพลีวิทยาคม
	+ เซนต์ปีเตอร์ ธนบุรี
	+ ฐานปัญญา
	+ ผดุงกิจวิทยา
	+ วัดนวลนรดิศ
	+ วัดนิมมานรดี
	+ วัดรางบัว
	+ สตรีวัดอัปสรสวรรค์

 |
| สาธารณสุข | 
* พญาไท 3
* บางไผ่
* ภาษีเจริญ
* เพชรเกษม 2

 |
| วัฒนธรรม | 
* ขุนด่านเจ้าพ่อเสือ บางหว้า
* *รายชื่อวัด*
	+ คูหาสวรรค์
	+ โคนอน
	+ นวลนรดิศวรวิหาร
	+ ปากน้ำภาษีเจริญ
	+ ยาง
	+ อ่างแก้ว
	+ นาคปรก
	+ นางชีโชติการาม

 |

 |
| หมวดหมู่ หมวดหมู่ |