**การสังหารหมู่บนแม่น้ำโขง** (อังกฤษ: Mekong River massacre) เกิดขึ้นเมื่อตอนเช้าของวันที่ 5 ตุลาคม 2011 เมื่อเรือขนส่งสินค้าสัญชาติจีนสองลำถูกโจมตีขณะล่องอยู่บนแม่น้ำโขงช่วงสามเหลี่ยมทองคำ พรมแดนระหว่างประเทศพม่ากับประเทศไทย เจ้าหน้าที่บนเรือชาวจีนทั้ง 13 คนบนเรือทั้งสองลำถูกฆาตกรรมและทิ้งศพลงแม่น้ำ เหตุการณ์นี้เป็นการโจมตีชาวจีนนอกเขตแดนของจีนที่มีผู้เสียชีวิตสูงสุดในประวัติศาสตร์ยุคใหม่ รัฐบาลจีนตอบโต้โดยการสั่งหยุดการขนส่งทางเรือบนแม่น้ำโขงชั่วคราว และสร้างข้อตกลงร่วมระหว่างไทย พม่า และลาวเพื่อมีสิทธิ์ในการตรวจตราแม่น้ำร่วมกัน เหตุการณ์นี้ยังเป็นแรงกระตุ้นให้เกิดสนธิสัญญาเนปยีดอ (Naypyidaw Declaration) และความร่วมมือในภูมิภาคเพื่อยับยั้งการค้ายาในพื้นที่

ในวันที่ 28 ตุลาคม 2011 เจ้าหน้าที่ชาวไทยจับกุมทหารกองกำลังผาเมืองจำนวนเก้าคนซึ่งต้องสงสัยมีส่วนรู้เห็นกับเหตุการณ์ แต่ต่อมาทั้งหมดได้ "สูญหายไปจากกระบวนการยุติธรรม" ในที่สุด พ่อค้ายา หน่อคำ และสมุนอีกสามคน ถูกตัดสินประหารชีวิตโดยรัฐบาลจีนด้วยความผิดเกี่ยวข้องกับเหตุฆาตกรรมหมู่ในครั้งนี้

ปูมหลัง
-------

ข้อมูลเพิ่มเติม: สามเหลี่ยมทองคำ
แม่น้ำโขงเป็นแม่น้ำสายหลักในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่ไหลจากประเทศจีน ผ่านพม่า ไทย ลาว กัมพูชา และเวียดนาม ก่อนจะไหลลงทะเลจีนใต้ และเป็นแม่น้ำสายหลักในการค้าขายระหว่างมณฑลยูนนานของประเทศจีนกับประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ แม่น้ำช่วงหนึ่งของแม่โขงไหลผ่านสามเหลี่ยมทองคำซึ่งเป็นพรมแดนระหว่างไทย พม่า และลาว ภูมิภาคนี้เป็นที่รู้จักในฐานะพื้นที่ที่กฎหมายเข้าไม่ถึง (lawlessness) และขึ้นชื่อเรื่องการขนส่งยาเสพติด เจ้าของเรือหนึ่งในสองลำที่ถูกปล้นระบุว่าเรือของจีนแทบทุกลำในพื้นที่ล้วนเคยถูกปล้นโดยแก๊งแม่น้ำมาแล้ว

เหตุการณ์
---------

|  |
| --- |
| **รายชื่อผู้เสียชีวิต** |
| **บนเรือหัวผิง** |
| \* หวง หย่ง (黄勇) กัปตัน |
| \* ไช่ ฟางหฺวา (蔡方华) วิศวกร |
| \* หวัง เจี้ยนจฺวิน (王建军) คนคุมเรือ |
| \* ชิว เจียไห่ (邱家海) หัวหน้าวิศวกร |
| \* หยาง ยิงตง (杨应东) กะลาสี |
| \* หลี่ ย่าน (李燕) คนครัว |
| **บนเรือยฺวี่ซิ่ง 8** |
| \* เหอ ชีหลุน (何熙伦) กัปตันร่วม |
| \* กัว จื้อเฉียง (郭志强) กัปตันร่วม |
| \* หยาง เต๋ออี้ (杨德毅) กัปตันร่วม |
| \* หวัง กุ้ยเชา (王贵超) หัวหน้าวิศวกร |
| \* เหวิน ไต้หง (文代洪) คนคุมเรือ |
| \* เหอ ซีสิง (何熙行) |
| \* เจิง เป่าเฉิง (曾保成) |
| \* หยาง จื๋อเหว่ย์ (杨植纬) ลูกชายของ หยาง เต๋ออี้ |
| \* เฉิน กั๋วยิง (陈国英) |

เจ้าหน้าที่บนเรืออีกลำที่เห็นเหตุการณ์อ้างว่ามีกลุ่มชายพร้อมอาวุธปืนจำนวนแปดคนบุกเข้าเรือ "หัวผิง" และ "ยฺวี่ซิ่ง 8" ในช่วงเช้าของวันที่ 5 ตุลาคม 2011 โดยดหตุการณ์เกิดขึ้นในน่านน้ำของพม่า ต่อมาในวันนั้น เจ้าหน้าที่ตำรวจน้ำของไทยจากจังหวัดเชียงรายได้กู้เรือหลังการโจมตีด้วยปืนบนเรือ และพบแอมเฟตามีน 900,000 เม็ด มูลค่ามากกว่า 3 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ส่วนศพของเหยื่อชาวจีนถูกเก็บกู้ขึ้นมาจากแม่น้ำในภายหลัง ทั้งหมดล้วนถูกยิงหรือแทง บางส่วนถูกมัดและปิดตา

การสืบสวน
---------

ผู้บัญชาการตำรวจภูธรเชียงรายระบุว่าแก๊งก์ค้ายาเรียกร้องเงินคุ้มกันจากเรือบนแม่น้ำโขง และบางทีก็ปล้นเรือเพื่อบังคับให้ขนส่งของผิดกฎหมายและยาเสพติด เจ้าหน้าที่ตำรวจสงสัยแต่แรกว่าเหตุการณ์นี้มีหน่อคำ ชายชาวฉาน สัญชาติพม่า วัยสี่สิบปี พ่อค้ายาและโจรสลัดแห่งสามเหลี่ยมทองคำ เป็นผู้บงการ รวมถึงเชื่อกันว่าหน่อคำเคยเป็นลูกมือของอดีตพ่อค้ายา ขุนส่า และหัวหน้าแก๊งที่มีสมาชิกกว่า 100 คน ผู้ก่อการค้ายา ขนส่งยา ลักพาตัว ฆาตกรรม และปล้นเรือสินค้าบนแม่น้ำโขงเป็นเวลาหลายปี อย่างไรก็ตาม การสืบสวนสอบสวนเพิ่มเติมพบส่วนพัวพัน กับทหารไทยจากกองกำลังผาเมืองซึ่งเป็นกองกำลังกำจัดยาเสพติดของกองทัพไทย

หลังการไล่ล่าหน่อคำโดยเจ้าหน้าที่ทางการทั้งจีนและไทย ในปลายเดือนเมษายน 2012 เจ้าหน้าที่ความปลอดภัยของประเทศลาวสามารถจับกุมหน่อคำได้ในแขวงบ่อแก้ว และส่งตัวไปยังประเทศจีนในเดือนพฤษภาคม หน่อคำรับผิดต่อทางการจีนว่าเป็นผู้ก่อเหตุฆาตกรรม ส่วนรัฐบาลพม่ามีแผนที่จะส่งตัวผู้สมรู้ร่วมคิดไปยังจีนเพิ่มเติม

กระบวนการยุติธรรม
-----------------

ในวันที่ 6 พฤศจิกายน 2012 ศาลแขวงคุนหมิง (China's Intermediate People's Court of Kunming) ในมณฑลยูนนานตัดสินประหารชีวิตหน่อคำและพวกอีกสามคน ในจำนวนนี้ หนึ่งคนมาจากประเทศไทย, หนึ่งคนจากประเทศลาว และอีกคนรัฐบาลจีนระบุว่า "ไม่มีสัญชาติ" นอกจากนี้ยังมี Zha Bo และ Zha Tuobo ซึ่งถูกตัดสินประหารชีวิตโดยลดหย่อนโทษและจำคุกแปดปีตามลำดับ จำเลยทั้งหกถูกปรับจำนวน 6,000,000 หยวน ($960,000) ขณะตัดสินมีผู้สังเกตการณ์ราว 300 คน ซึ่งมีทั้งญาติผู้เสียชีวิต สื่อมวลชน และผู้แทนทูตจากไทยและลาว ทั้งสี่คนถูกประหารชีวิตด้วยการฉีดสารพิษเมื่อ 1 มีนาคม 2013

ในวัฒนธรรมสมัยนิยม
------------------

ภาพยนตร์เรื่อง *เชือด เดือด ระอุ* (กำกับโดย ดันเต หลั่ม) ได้เค้าโครงมาจากเหตุการณ์นี้ ออกฉายเมื่อปี 2016 รายได้ 1.18 พันล้านหยวน และเป็นหนึ่งในภาพยนตร์รายได้สูงสุดของจีน

อ้างอิง
-------

1. ↑  "中国13名船员在泰国境内惨遭劫杀". *China.com* (ภาษาจีน). 10 October 2011. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 9 December 2011. สืบค้นเมื่อ 16 August 2012.
2. 1 2 3 4 5 6 7  "Laos extradites suspect to China in Mekong massacre case". *Chicago Tribune*. 10 May 2012. สืบค้นเมื่อ 16 August 2012.
3. ↑  Saw Yan Naing (10 May 2013). "Drug Trade a 'Significant Threat' to Region: Mekong Nations". *The Irrawaddy*. สืบค้นเมื่อ 4 October 2017.
4. ↑  "Whitewash at Chiang Saen". *Bangkok Post*. 2 October 2016.
5. 1 2  
"China executes four foreign nationals convicted of Mekong river murders". *The Guardian*. 1 March 2013. สืบค้นเมื่อ 1 March 2013.
6. 1 2  "Review: Mekong river murder tragedy". *CNTV*. 12 July 2012. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-11-03. สืบค้นเมื่อ 16 August 2012.
7. 1 2 3 4  "Chinese crew killed 'by drugs gang' on Mekong River". *BBC*. 10 October 2011. สืบค้นเมื่อ 16 August 2012.
8. ↑  "中国船员泰国境内遭劫持杀害" (ภาษาจีน). Sina. สืบค้นเมื่อ 20 August 2012.
9. 1 2  "China Suspends Boat Traffic on Mekong". *New York Times*. 10 October 2011. สืบค้นเมื่อ 16 August 2012.
10. 1 2 3  "Naw Kham 'admits plotting sailor murders'". *Bangkok Post*. 24 July 2012. สืบค้นเมื่อ 19 August 2012.
11. 1 2  
"PM mulls 'Operation Mekong' ban". *Bangkok Post*. 28 September 2016. สืบค้นเมื่อ 4 October 2017.
12. ↑  China Internet Information Center, "Mekong River Murderers Sentenced To Death", 6 November 2012, retrieved 7 November 2012
13. ↑  "湄公河行動（2016）". *cbooo.cn* (ภาษาจีน). สืบค้นเมื่อ 2 September 2017.
14. ↑  "湄公河行動 (2016)" (ภาษาจีน). douban.com. สืบค้นเมื่อ 2 September 2017.

พิกัดภูมิศาสตร์: 20°17′N 100°05′E﻿ / ﻿20.28°N 100.09°E﻿ / 20.28; 100.09