**กาเตรีนา กอร์นาโร** (อิตาลี: *Caterina Cornaro*, กรีก: Αικατερίνη Κορνάρο; 25 พฤศจิกายน ค.ศ. 1454 – 10 กรกฎาคม ค.ศ. 1510) หรือ **กาตารีนา กอร์แนร์** (เวนิส: *Catarina Corner*) เป็นพระมหากษัตริย์พระองค์สุดท้ายแห่งราชอาณาจักรไซปรัส พระองค์เป็นพระอัครมเหสีในพระเจ้าฌักที่ 2 แห่งไซปรัส และเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ในรัชกาลพระเจ้าฌักที่ 3 แห่งไซปรัส ช่วง ค.ศ. 1473–1474 ก่อนเสวยราชสมบัติขึ้นเป็นสมเด็จพระราชินีนาถแห่งไซปรัส ตั้งแต่วันที่ 26 สิงหาคม ค.ศ. 1474 ถึง 26 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1489 

พระองค์ถูกประกาศเป็น "ธิดาของนักบุญมาระโก" จากการที่สาธารณรัฐเวนิสเข้ายึดครอบครองราชอาณาจักรไซปรัสหลังการสวรรคตของพระเจ้าฌักที่ 2 พระราชสวามี

พระราชประวัติ
-------------

### พื้นเพเดิม

กาเตรีนาเป็นธิดาของมาร์โก กอร์นาโร (*Marco Cornaro*; ธันวาคม 1406 – 1 สิงหาคม 1479) เป็นอัศวินแห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์และอภิชนชาวเวนิส กับฟีโอเรนซา กริสโป (*Fiorenza Crispo*) พระองค์มีพระเชษฐาคนหนึ่งชื่อจอร์โจ กอร์นาโร (*Giorgio Cornaro*; 1452 – 31 กรกฎาคม 1527) ซึ่งเป็นอัศวินและอภิชนเช่นบิดา

มาร์โกพระราชชนกเป็นเหลนของมาร์โก กอร์นาโร (*Marco Cornaro*; 1286 – 13 มกราคม 1368) ดอเจแห่งเวนิสช่วงปี ค.ศ. 1365 ถึง 1368 มีบุคคลจากตระกูลกอร์นาโรเป็นดอเจถึงสี่คน พวกเขามีความสัมพันธ์เชิงพาณิชย์กับไซปรัสมายาวนาน รวมทั้งมีกิจการโรงงานน้ำตาลในแถบเมืองเอพิสโคพีของเขตลีมาซอล และส่งออกผลิตภัณฑ์จากไซปรัสส่งขายยังเมืองเวนิส

ส่วนฟีโอเรนซาพระราชชนนีเป็นธิดาของนีโกลัส กริสโป ลอร์ดแห่งไซรอส (*Nicholas Crispo*; 1392–1450) กับภรรยาคนหนึ่งซึ่งคาดว่าเป็นบุตรสาวของจาโกโป กัตตีลูซีโอ (*Jacopo Gattilusio*) เพราะสอดคล้องกับเอกสารที่ระบุตรงกันว่านิกโกเลาะ (*Niccolò*) เป็นลูกเขยของจาโกโปแห่งเลสบอส ส่วนบันทึกของกาเตรีโน เซโนซึ่งบันทึกไว้ใน ค.ศ. 1474 บันทึกชื่อของภรรยาคนที่สองของกริสโปไว้ว่า ยูโดกีอา-วาเลนซาแห่งเทรบีซอนด์ (*Eudokia-Valenza of Trebizond*) พระราชธิดาในจักรพรรดิจอห์นที่ 4 แห่งเทรบีซอนด์ซึ่งประสูติแต่พระราชธิดาไม่ปรากฏพระนามของพระเจ้าอเล็กซันเดอร์ที่ 1 แห่งจอร์เจีย จากการศึกษาของมีแชล คูร์ซันสกิส (*Michel Kuršanskis*) พบว่า สตรีผู้นี้ไม่มีตัวตนจริง

### อภิเษกสมรส

พระเจ้าฌักที่ 2 แห่งไซปรัส หรือเป็นที่รู้จักในพระนาม "ฌักพระราชบุตรนอกสมรส" (*le bâtard*) ชิงบัลลังก์จากพระราชินีนาถชาร์ล็อต พระขนิษฐาต่างพระชนนี แล้วสถาปนาตนเองเสวยราชสมบัติขึ้นเป็นพระมหากษัตริย์แห่งไซปรัสแทนที่เมื่อ ค.ศ. 1468 และในปีนั้นพระองค์ทรงเลือกกาเตรีนามาเป็นพระราชินีแห่งไซปรัส อันสร้างความพอใจแก่สาธารณรัฐเวนิสอย่างยิ่ง เพราะจะส่งผลดีเชิงพาณิชยกรรมและสิทธิพิเศษต่อกิจการของเวนิสในไซปรัส ทั้งสองพระองค์อภิเษกสมรสกันเมื่อวันที่ 30 กรกฎาคม ค.ศ. 1468 ณ เมืองเวนิส ซึ่งขณะนั้นกาเตรีนามีพระชนมายุเพียง 14 พรรษา หลังพระราชพิธีอภิเษกสมรส กาเตรีนาจึงเสด็จไปประทับ ณ ไซปรัสและจัดพระราชพิธีอภิเษกสมรสอีกครั้งช่วงเดือนตุลาคมหรือพฤศจิกายน ค.ศ. 1472 ที่เมืองฟามากุสตา

### เสวยราชย์

ภาพพระราชวงศ์จากซ้าย ได้แก่ กาเตรีนา, พระเจ้าฌักที่ 3 และพระเจ้าฌักที่ 2 ตามลำดับ
หลังการอภิเษกสมรสหนที่สองได้ไม่นานนัก พระเจ้าฌักที่ 2 ก็ทรงพระประชวรและเสด็จสวรรคตในวันที่ 10 กรกฎาคม ค.ศ. 1473 ในช่วงเวลานั้นพระราชินีกาเตรีนากำลังทรงพระครรภ์ ไม่ช้าจึงประสูติกาลพระราชโอรสคือพระเจ้าฌักที่ 3 เมื่อวันที่ 28 สิงหาคม ค.ศ. 1473 ด้วยเหตุนี้พระราชินีกาเตรีนาจึงเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ในพระเจ้าฌักที่ 3 ทว่าวันที่ 26 สิงหาคม ค.ศ. 1474 พระเจ้าฌักที่ 3 เสด็จสวรรคตหลังการประชวร พระราชินีกาเตรีนาจึงเสวยราชสมบัติเป็นพระมหากษัตริย์สืบต่อมา มีข่าวลือว่าพระราชาพระองค์น้อยนี้น่าจะถูกพวกเวนิสหรือพรรคพวกของอดีตพระราชินีนาถชาร์ล็อตลอบปลงพระชนม์ด้วยยาพิษ

อาณาจักรเสื่อมโทรมมายาวนานเพราะตกเป็นรัฐบรรณาการของมัมลูกตั้งแต่ ค.ศ. 1426 เป็นต้นมา ในรัชกาลของพระราชินีนาถกาเตรีนา เกาะไซปรัสถูกควบคุมโดยพ่อค้าชาวเวนิส และในวันที่ 14 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1489 พระองค์ทรงถูกบีบบังคับให้สละราชสมบัติและขายระบบบริหารประเทศทั้งหมดแก่สาธารณรัฐเวนิส

ในเอกสารของจอร์จ บูสโตรนีโอส (*George Boustronios*) บันทึกไว้ว่า *"วันที่ 15 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1489 สมเด็จพระราชินีนาถเสด็จพระราชดำเนินทางสถลมารคออกจากนิโคเซียไปเมืองฟามากุสตาเพื่อเสด็จออก [จากไซปรัส] และเมื่อพระองค์ขึ้นประทับบนหลังม้า ทรงฉลองพระองค์ผ้าไหมสีดำ รายล้อมไปด้วยเหล่านางในและอัศวินของพระองค์ [...] ในขบวนเสด็จ พระราชินีกันแสง ดวงพระเนตรปริ่มไปด้วยชลนาตลอดระยะเวลาเสด็จ ผู้คนที่เฝ้าแหนรับเสด็จล้วนเทวษร่ำไห้เช่นกัน"*

เดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 1489 รัฐบาลเวนิสโน้มน้าวให้พระราชินีกาเตรีนายกสิทธิเหนือบัลลังก์ไซปรัสแก่ดอเจแห่งเวนิสเพื่อขยายอำนาจ

### ปลายพระชนม์

ราชอาณาจักรไซปรัสซึ่งเป็นรัฐนักรบครูเสดแห่งสุดท้ายได้ตกเป็นอาณานิคมของสาธารณรัฐเวนิส และเพื่อเป็นการชดเชย พระองค์ได้รับการสงวนพระอิสริยยศเป็นพระราชินีดังเดิม และได้รับการแต่งตั้งเป็น *ซิญญอราแห่งอาโซโล* (อิตาลี: *Signora di Asolo*, เวนิส: *Siora de Àxoło*) ในแถบแตร์ราแฟร์มาของสาธารณรัฐเวนิสเมื่อวันที่ 24 มิถุนายน ค.ศ. 1489 ณ เมืองอาโซโล เป็นเมืองอันมีชื่อเสียงด้านวรรณกรรมและศิลปะที่มีลักษณะเฉพาะ โดยปีเอโตร เบมโบได้แต่ง *กลีอาโซลานี* (*Gli Asolani*) อันเป็นบทสนทนาเกี่ยวกับความรักที่เกิดขึ้นใกล้กับพระราชสำนักของพระราชินีนาถกาเตรีนา

กาเตรีนา กอร์นาโรสวรรคตเมื่อวันที่ 10 กรกฎาคม ค.ศ. 1510 ณ เมืองเวนิส

พระราชานุสรณ์
-------------

ปราสาทของกาเตรีนา กอร์นาโรที่อาโซโล ประเทศอิตาลี
พระราชประวัติของพระองค์ถูกดัดแปลงเป็นบทละครอุปรากรโดยฌูลส์-อ็องรี แวร์นัว เดอ แซ็ง-ฌอร์ฌ ได้แก่เรื่อง *คาทารีนา กอร์นาโร* (*Catharina Cornaro*; 1841) กำกับโดยฟรันทซ์ ลัคเนอร์, *ลาเรนเดอชิปร์* (*La reine de Chypre*; 1841) กำกับโดยฟรอม็องตาล อาเลวี และ *กาเตรีนา กอร์นาโร* (*Caterina Cornaro*; 1844) กำกับโดยกาเอตาโน โดนิซเซตตี

มีพระสาทิสลักษณ์ของพระองค์หลายภาพถูกวาดโดยจิตรกรผู้มีชื่อเสียง ได้แก่ อัลเบร็ชท์ ดือเรอร์, ทิเชียน, เจนตีเล เบลลีนี และจอร์โจเน

ในประเทศไซปรัสมีการก่อตั้งสถาบันกอร์นาโร (*Cornaro Institute*) ซึ่งเป็นสถาบันการกุศลที่เมืองลาร์นากา ก่อตั้งโดยศิลปินชื่อสตาส พาลัสโกส (*Stass Paraskos*) เพื่อส่งเสริมศิลปะและวัฒนธรรม แต่สถาบันดังกล่าวถูกปิดโดยเทศบาลลาร์นากาเมื่อ ค.ศ. 2017

เดือนตุลาคม ค.ศ. 2011 กรมโบราณวัตถุของไซปรัส ประกาศว่าจะมีการบูรณะพระราชวังฤดูร้อนของกาเตรีนา กอร์นาโรในโปตาเมียซึ่งถูกทำลายบางส่วน คาดว่าต้องใช้งบฟื้นฟูราวหนึ่งล้านยูโร เพื่อพัฒนาเป็นศูนย์วัฒนธรรม

อ้างอิง
-------

1. ↑  Wills, Garry. *Venice, Lion City* (New York, Simon and Schuster, 2001), 136.
2. ↑  Geneagraphie - Families all over the world
3. ↑  แม่แบบ:MLCC
4. ↑  McNeill, William H. (15 November 2009). "Venice: The Hinge of Europe, 1081-1797". University of Chicago Press – โดยทาง Google Books.
5. ↑  Braudel, Fernand (14 March 1982). "Civilization and Capitalism, 15th-18th Century, Vol. II: The Wheels of Commerce". University of California Press – โดยทาง Google Books.
6. ↑  Krondl, Michael (1 October 2011). "Sweet Invention: A History of Dessert". Chicago Review Press – โดยทาง Google Books.
7. ↑  แม่แบบ:MLCC
8. ↑  Kuršanskis, "La descendance d'Alexis IV, empereur de Trébizonde. Contribution à la prosopographie des Grands Comnènes", *Revue des études byzantines*, **37** (1979), pp. 239-247
9. ↑  Sir Harry Luke, *The Kingdom of Cyprus, 1369—1489* in K. M. Setton, H. W. Hazard (ed.) *A History of the Crusades, The fourteenth and fifteenth centuries* (1975), p.388
10. ↑  Sir Harry Luke, *The Kingdom of Cyprus, 1369—1489* in K. M. Setton, H. W. Hazard (ed.) *A History of the Crusades, The fourteenth and fifteenth centuries* (1975), p.389
11. ↑  H. E. L. Mellersh; Neville Williams (May 1999). *Chronology of world history*. ABC-CLIO. p. 569. ISBN 978-1-57607-155-7. สืบค้นเมื่อ 13 March 2011.
12. ↑  Philippe Trélat, "Urbanization and urban identity in Nicosia 13th-16th. Centuries", in "Proceedings of the 10th Annual Meeting of Young Researchers in Cypriot Archaeology", Venice, 2010, p.152
13. ↑  "CORNARO, CATERINA", "Women in the Middle Ages" Greendwoods Press 2004, p. 221
14. ↑  The mainland territories of the Republic of Venice were referred to as the *Terraferma* in the Veneto dialect. Source:Logan, Oliver *Culture and Society in Venice, 1470-1790; the Renaissance and its heritage*, Batsford 1972
15. ↑  Carol Kidwell (2004). *Pietro Bembo: Lover, Linguist, Cardinal*. McGill-Queen's University Press, p. 99
16. ↑  Churchill, Lady Randolph Spencer; Davenport, Cyril James Humphries (1900). *The Anglo-Saxon Review*. John Lane. pp. 215–22. สืบค้นเมื่อ 13 March 2013.
17. ↑  Lachner, Franz. *Catarina Cornaro. Libretto. German* (ภาษาอังกฤษ).
18. ↑  Halévy, F.; Saint-Georges, Henri. *La reine de Chypre; opéra en cinq actes. Paroles De Saint Georges*. Paris Tallandier.
19. ↑  Ashbrook, William. "Caterina Cornaro". *Grove Music Online* (ภาษาอังกฤษ). Oxford Music Online. doi:10.1093/gmo/9781561592630.article.o007589. สืบค้นเมื่อ 12 March 2018.
20. ↑  "Giorgione: Portrait of Caterina Cornaro, Queen of Cyprus". *www.boglewood.com*.
21. ↑  "cornaroinstitute.org". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 27 มิถุนายน 2011. สืบค้นเมื่อ 21 พฤศจิกายน 2018.
22. ↑  Demetra Molyva, 'Palace of Cyprus’s last queen to be restored' in *The Cyprus Weekly* (Cyprus newspaper), 7 October 2011
23. ↑  Di Cesnola, L. P. Cyprus: Its Ancient Cities, Tombs, and Temples, 2015.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ กาเตรีนา กอร์นาโร


| ก่อนหน้า |  | กาเตรีนา กอร์นาโร |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **เอเลนี ปาเลียวโลยีนา** |  | **สมเด็จพระราชินีแห่งไซปรัส** (1472–1473) |  | **สิ้นสุด** |
| **พระเจ้าฌักที่ 3** |  | **สมเด็จพระราชินีนาถแห่งไซปรัส** (1474–1489) |  | **สิ้นสุด** |