**นกกระเรียนมงกุฎเทา** หรือ **นกกระเรียนหงอนพู่** (อังกฤษ: Grey crowned crane; ชื่อวิทยาศาสตร์: *Balearica regulorum*) เป็นนกในวงศ์นกกระเรียน พบในทุ่งหญ้าสะวันนาในทวีปแอฟริกาทางใต้ของทะเลทรายซาฮารา ทำรังในพื้นที่เปียกชื้น ไม่ใช่นกอพยพ

ชนิด
----

นกกระเรียนมงกุฎเทามี 2 ชนิดย่อยคือ ชนิดย่อยแอฟริกาตะวันออก (***B. r. gibbericeps***, นกกระเรียนจุก) พบจากทางตะวันออกของสาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโกถึงประเทศยูกันดา และประเทศเคนยาถึงทางตะวันออกของประเทศแอฟริกาใต้ มันมีพื้นที่หนังเปลือยสีแดงบนหน้าเหนือแต้มสีขาวขนาดใหญ่ใหญ่กว่าอีกชนิดย่อย ***B. r. regulorum*** (**นกกระเรียนมงกุฎแอฟริกาใต้**) พบจากประเทศแองโกลาลงใต้ถึงประเทศแอฟริกาใต้

ลักษณะ
------

นกกระเรียนชนิดนี้และญาติของมัน นกกระเรียนมงกุฎดำเป็นนกกระเรียนที่สามารถเกาะคอนบนต้นไม้ได้ เพราะมีนิ้วเท้าหลังยาวพอที่จะจับกิ่งไม้ได้ ด้วยเหตุผลนี้จึงเชื่อว่านกกระเรียนสกุล *Balearica* เป็นสมาชิกที่คล้ายบรรพบุรุษของนกกระเรียนเป็นอย่างมาก

### การผสมพันธุ์

ที่สวนสัตว์โคเปนเฮเกน
ไข่ของนกชนิด *B. r. gibbericeps*
นกกระเรียนมงกุฎเทามีการจับคู่ผสมพันธุ์ที่ประกอบไปด้วยการเต้นรำ การก้มตัว และ การกระโดด มันเปล่งเสียงร้องจากการขยายตัวของถุงลมสีแดงที่คอ ทำให้เสียงร้องของมันต่างจากเสียงคล้ายแตรของนกกระเรียนชนิดอื่น

### รัง

รังสร้างจากหญ้าและพืชอื่นๆในพื้นที่ชุ่มน้ำ นกกระเรียนมงกุฎเทาวางไข่ครั้งละ 2-5 ฟอง พ่อและแม่ช่วยกันฟักไข่และใช้เวลา 28-31 วันจึงฟักเป็นตัว ลูกนกขนจะขึ้นเต็มที่ใน 56-100 วัน

### ขนาด

นกกระเรียนมงกุฎเทาสูงประมาณ 1 เมตร หนัก 3.5 กิโลกรัม ขนลำตัวเป็นสีเทา ปีกมีสีขาวเด่น ที่หัวมีพู่ขนแข็งสีทอง แก้มสีขาว มีถุงลมที่คอสีแดง ปากสั้นสีเทา และขาสีดำ ทั้งสองเพศมีลักษณะคล้ายกัน เพศผู้ตัวใหญ่กว่าเล็กน้อย นกวัยอ่อนมีสีเทามากกว่านกที่โตเต็มวัยกับมีขนสีน้ำตาลอมเหลืองที่หน้า

### อาหาร

นกกระเรียนมงกุฎเทากินเมล็ดหญ้า แมลง และสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังอื่นๆ เป็นอาหาร

ใช้เป็นสัญลักษณ์
----------------

นกกระเรียนมงกุฎเทาเป็นนกประจำชาติของประเทศยูกันดา ปรากฏอยู่ในธงชาติและตราแผ่นดิน

นกกระเรียนมงกุฎเทาในไทย
-----------------------

สำหรับในประเทศไทย นกกระเรียนมงกุฎเทามีจัดแสดงในหลายสวนสัตว์ทั่วประเทศ โดยในกลางปี ค.ศ. 2015 ได้มีลูกนกเกิดใหม่จำนวน 2 ตัวในสวนสัตว์เชียงใหม่ นับเป็นความสำเร็จในการขยายพันธุ์เป็นครั้งแรกในรอบ 18 ปี

อ้างอิง
-------

1. ↑  IUCN Red List เก็บถาวร 2011-08-05 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, retrieved 03-12-2009
2. 1 2  "รับสมาชิกใหม่'นกกระเรียนหงอนพู่'". เดลินิวส์. 3 July 2015. สืบค้นเมื่อ 4 July 2015.

* BirdLife International (2009). *Balearica regulorum* เก็บถาวร 2011-08-05 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน. In: IUCN 2010. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2010.1. Downloaded on 1 April 2010. Database entry includes justification for why this species is vulnerable
* Archibald, G. W. 1992a. African cranes for the future. Proc. First S. Afr. Crane Conf.:7-9.
* Gitahi, P. 1993. The bird with the golden crown. Komba 1:5.
* Johnsgard PA. 1983. Cranes of the world. Bloomington: Indiana University Press.
* Mafabi, P. 1991. The ecology and conservation status of the Grey Crowned Crane in Uganda. Proc. 1987 Intl. Crane Workshop:363-367.
* Urban, E. K. Status of cranes in Africa, 1994. Proc. 1993 Afr. Crane and Wetland Training Workshop.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* East African Crowned Crane เก็บถาวร 2016-03-09 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
***Balearica regulorum***

 ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Balearica regulorum ที่วิกิสปีชีส์

* Grey Crowned Crane เก็บถาวร 2008-06-19 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, International Crane Foundation
* Pictures of Crested Cranes from Uganda เก็บถาวร 2009-04-19 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน

| * ด
* ค
* ก
สปีชีส์ของนกกระเรียนตามสกุล |
| --- |
| อาณาจักร Animalia **·**  ไฟลัม Chordata **·**  ชั้น Aves **·**  อันดับ Gruiformes **·**  วงศ์ Gruidae |
| Gruinae(นกกระเรียนทั่วไป) | 

|  |  |
| --- | --- |
| *Grus* | นกกระเรียนยุโรป (*G. grus*) **·**  นกกระเรียนเนินทราย (*G. canadensis*) **·**  นกกระเรียนกู่ (*G. americana*) **·**  นกกระเรียนไทย (*G. antigone*) **·**  นกกระเรียนออสเตรเลีย (*G. rubicunda*) **·**  นกกระเรียนไซบีเรีย (*G. leucogeranus*) **·**  นกกระเรียนคอขาว (*G. vipio*) **·**  นกกระเรียนหมวกขาว (*G. monacha*) **·**  นกกระเรียนคอดำ (*G. nigricollis*) **·**  นกกระเรียนมงกุฎแดง (*G. japonensis*) |
| *Anthropoides* | นกกระเรียนฟ้า (*A. paradisea*) **·**  นกกระเรียนเล็ก (*A. virgo*) |
| *Bugeranus* | นกกระเรียนเหนียงคอยาว (*B. carunculatus*) |

 |
| Balearicinae(นกกระเรียนหัวมงกุฎ) | 

|  |  |
| --- | --- |
| *Balearica* | นกกระเรียนมงกุฎดำ (*B. pavonina*) **·**  นกกระเรียนมงกุฎเทา (*B. regulorum*) |

 |
| **หมวดหมู่** |