**สหภาพไปรษณีย์สากล** (ฝรั่งเศส: *Union Postale Universelle*; อังกฤษ: Universal Postal Union หรือ UPU) เป็นองค์การระหว่างประเทศ ทำหน้าที่ประสานงานนโยบายการไปรษณีย์ระหว่างประเทศสมาชิก ซึ่งประเทศสมาชิกแต่ละประเทศตกลงในนโยบายจัดการไปรษณีย์ภัณฑ์ระหว่างประเทศ ตั้งแต่ก่อตั้งจนถึงปัจจุบันสหภาพไปรษณีย์สากลใช้ภาษาฝรั่งเศสเป็นภาษาทางการ และ ในปี พ.ศ. 2537 (ค.ศ. 1994) ได้เพิ่มภาษาอังกฤษเข้าเป็นภาษาใช้งาน

ประวัติ
-------

ก่อนที่จะมีสหภาพไปรษณีย์สากล การที่ประเทศหนึ่งจะแลกเปลี่ยนไปรษณีย์กับประเทศอื่นได้ต้องมีการทำสนธิสัญญากับแต่ละประเทศคู่สัญญา อีกทั้งการส่งจดหมายระหว่างประเทศมักต้องติดแสตมป์ของประเทศต่าง ๆ ที่จดหมายเดินทางผ่าน

สหรัฐอเมริกาจึงเรียกร้องให้มีการประชุมนานาชาติในเรื่องนี้ ซึ่งการประชุมครั้งแรกเกิดขึ้นในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2406 (ค.ศ. 1863) ณ กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส โดยมีผู้เข้าร่วม 15 ประเทศจากยุโรปและอเมริกา ผลเพียงแค่นำไปสู่อัตราไปรษณีย์ที่ชัดเจน ไม่ได้มีความตกลงระหว่างประเทศแต่อย่างไร 11 ปีต่อมาผู้แทนจาก 22 ประเทศเข้าประชุมที่กรุงแบร์น ประเทศสวิตเซอร์แลนด์ ได้ลงนามในสนธิสัญญาแบร์น จัดตั้งองค์กรระหว่างประเทศได้สำเร็จ เมื่อ 9 ตุลาคม พ.ศ. 2417 ใช้ชื่อว่า **สหภาพไปรษณีย์ทั่วไป** (ฝรั่งเศส: *Union générale des postes*; อังกฤษ: General Postal Union) แต่ในการประชุมไปรษณีย์สากลสมัยถัดไป พ.ศ. 2421 
(ค.ศ. 1878) ที่กรุงปารีส เห็นว่าจำนวนสมาชิกเพิ่มมากขึ้น จึงได้ลงมติเปลี่ยนมาใช้ชื่อปัจจุบัน 

เมื่อมีการก่อตั้งสหประชาชาติ สหภาพไปรษณีย์สากลก็ได้กลายเป็นองค์การชำนัญพิเศษหน่วยหนึ่งของสหประชาชาติ

ข้อกำหนดสำหรับประเทศสมาชิก
--------------------------

ข้อกำหนดที่สหภาพไปรษณีย์สากลกำหนดขึ้นเช่น

1. อัตราค่าส่งจดหมายไปยังประเทศปลายทางต่าง ๆ ควรมีอัตราใกล้เคียงกัน
2. หน่วยงานไปรษณีย์ควรให้ความสำคัญกับจดหมายในประเทศและจดหมายระหว่างประเทศเท่า ๆ กัน
3. หน่วยงานไปรษณีย์ของประเทศต้นทางเป็นฝ่ายที่เก็บค่าไปรษณีย์ทั้งหมด โดยไม่ต้องแบ่งให้กับประเทศทางผ่าน หรือประเทศที่เป็นปลายทางของจดหมาย ซึ่งข้อตกลงนี้มีการเปลี่ยนแปลงภายหลังโดยเพิ่มค่าธรรมเนียมระหว่างหน่วยงานไปรษณีย์ โดยคิดจากผลต่างของน้ำหนักจดหมายในขาไปและขากลับ

สหภาพไปรษณีย์สากลยังเป็นผู้บริหารระบบวิมัยบัตร ซึ่งเป็นบัตรที่สามารถซื้อในประเทศหนึ่งและแลกเป็นแสตมป์ในทุกประเทศที่เป็นสมาชิก

ประเทศไทย
---------

ในปี พ.ศ. 2428 (ค.ศ. 1885) ผู้แทนไปรษณีย์ไทยนำโดยพระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าปฤษฎางค์ ได้เข้าร่วมการประชุมสหภาพไปรษณีย์สากล ครั้งที่ 3 ณ กรุงลิสบอน ประเทศโปรตุเกส และทำเรื่องขอเข้าร่วมสหภาพ ประเทศไทยได้เข้าร่วมเป็นสมาชิกเมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2428 หลังจากได้จัดตั้งกรมไปรษณีย์และให้บริการประมาณสองปี ทำให้กรมไปรษณีย์สามารถให้บริการจดหมายระหว่างต่างประเทศได้ ก่อนหน้านั้นจดหมายไปประเทศต้องส่งผ่านทางกงสุล เช่นกงสุลอังกฤษ หรือผ่านบริษัทเดินเรือของเอกชน ในโอกาสนี้กรมไปรษณีย์ก็ได้จัดพิมพ์แสตมป์ชุดที่สอง แทนแสตมป์ชุดที่หนึ่งหรือชุดโสฬศ โดยเพิ่มชื่อประเทศและราคาบนดวงแสตมป์เป็นภาษาอังกฤษตามข้อบังคับของสหภาพไปรษณีย์สากล


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
**สหภาพไปรษณีย์สากล**

| * ด
* ค
* ก
 สหประชาชาติ |
| --- |
| ระบบสหประชาชาติ | 

|  |  |
| --- | --- |
| เสาหลัก | 
* สมัชชาใหญ่ (ประธาน)
* คณะมนตรีความมั่นคง (สมาชิก)
* คณะมนตรีเศรษฐกิจและสังคม
* สำนักเลขาธิการสหประชาชาติ (เลขาธิการ)
* ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ
* คณะมนตรีภาวะทรัสตี

 |
| โครงการและทบวงการชำนัญพิเศษ | 
* FAO
* ICAO
* ILO
* IMO
* ITC
* IPCC
* IAEA
* UNIDO
* ITU
* UNAIDS
* SCSL
* UNCTAD
* UNCITRAL
* UNCDF
* UNDAF
* UNDG
* UNDP
* UNDPI
* DPO
* UNEP
* UNESCO
* UNFIP
* UNIFEM
* UNFPA
* UN-HABITAT
* OHCHR
* UNHCR
* UNHRC
* UNICEF
* UNICRI
* UNIDIR
* UNITAR
* UN-Oceans
* UNODC
* UNOPS
* UNOSAT
* UNRISD
* UNRWA
* UNU
* UNV
* UN Women
* UNWTO
* UPU
* WFP
* WHO
* WMO

 |
| สำนักงานหลัก | 
* นิวยอร์ก (สำนักงานใหญ่)
* เจนีวา
* ไนโรบี
* เวียนนา

 |

 |  |
| สมาชิกและผู้สังเกตการณ์ | 
* รัฐสมาชิก
* สมาชิกถาวรของคณะมนตรีความมั่นคง
* ผู้สังเกตการณ์

 |
| ประวัติ | 
* สันนิบาตชาติ
* การขยายตัว

 |
| หัวเรื่องที่เกี่ยวข้อง | 
* ระบบเบรตตันวูดส์
* กฎบัตร
* CTBTO
* *Delivering as One*
* ธง
* ธงเกียรติยศ
* พันธสัญญาโลก
* ICC
* หนังสือผ่านแดน
* ภาษาราชการ
* OPCW
* การรักษาสันติภาพ
* ชุดสนธิสัญญา
* วันสหประชาชาติ
* UDHR
* MDG
* การปฏิรูปสหประชาชาติ

 |



1. ↑  "Director General". UPU. สืบค้นเมื่อ 14 January 2022.