**อักษรลาว** (ลาว: ອັກສອນລາວ [ʔáksɔ̌ːn láːw]) เป็นอักษรหลักที่ใช้เขียนภาษาลาวและภาษาชนกลุ่มน้อยอื่น ๆ ในประเทศลาว มีพัฒนาการจากอักษรไทน้อย ซึ่งใช้เขียนภาษาอีสานด้วย แต่ภายหลังเปลี่ยนไปเขียนอักษรไทยแทน อักษรลาวมีพยัญชนะ 33 ตัว แบ่งเป็นพยัญชนะโดด 27 ตัว และพยัญชนะผสม 6 ตัว, สระ 28 ตัว และ 4 วรรณยุกต์ อักษรลาวเป็นระบบพี่น้องกับอักษรไทย ซึ่งมีความคล้ายและรากศัพท์ที่คล้ายกันหลายแห่ง อย่างไรก็ตาม อักษรลาวมีตัวอักษรน้อยกว่าและมีรูปโค้งมนกว่าอักษรไทย

ประวัติ
-------

ข้อมูลเพิ่มเติม: อักษรไทน้อย
อักษรลาวดัดแปลงจากอักษรเขมรของจักรวรรดิเขมร โดยมีอิทธิพลจากอักษรมอญ ทั้งอักษรเขมรและลาวมีที่มาจากอักษรพราหมีของอินเดีย อักษรลาวเริ่มกลายเป็นอักษรมาตรฐานอย่างช้า ๆ ในหุบเขาริมแม่น้ำโขงหลังรัฐไทหลายแห่งในบริเวณนั้นรวมตัวเป็นอาณาจักรล้านช้างในคริสต์ศตวรรษที่ 14 แล้วแทบไม่ได้เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมนับตั้งแต่ช่วงที่คิดค้นอักษรจนถึงปัจจุบัน ถึงแม้ว่าอักษรไทยยังคงพัฒนามาอย่างต่อเนื่อง ทั้งสองอักษรก็ยังคงมีความคล้ายกัน

ป้ายที่มีอักษรลาวในวัดธาตุหลวง เวียงจันทน์

วิวัฒนาการ
----------

ตัวอย่างของอักษรลาวเดิมหรืออักษรไทน้อย ซึ่งใช้เขียนเป็นป้ายชื่อพิพิธภัณฑ์วัดศรีอุบลรัตนาราม จังหวัดอุบลราชธานี
อักษรลาวมี 2 แบบคืออักษรลาว (อักษรลาวโบราณภาษาลาวเรียกว่า *อักษรลาวเดิม* พบในภาคอีสานของไทยด้วยเช่นกัน แต่เรียกว่าอักษรไทน้อย) และอักษรธรรมลาว อักษรลาวประกอบด้วยพยัญชนะ 33 รูป 21 เสียง และสระ 28 รูป 27 เสียง เขียนจากซ้ายไปขวา ระบบการเขียนในภาษาลาวจะซับซ้อนน้อยกว่าในภาษาไทยและภาษาเขมร เนื่องจากเขียนตามเสียงโดยตรง

วิวัฒนาการของอักษรลาวนั้นมีผู้ที่ให้ความเห็นแตกต่างกันไป ศาสตราจารย์ ยอร์ช เซเดซ์ เคยให้ความเห็นว่าอักษรลาวนั้น น่าจะมีที่มาจากอักษรไทยของพ่อขุนรามคำแหงมหาราช เกิดขึ้นที่เมืองสุโขทัย แล้วแพร่หลายไปยังเมืองที่ติดต่อกันในดินแดนล้านช้างและล้านนา แต่ภายหลังตัวอักษรไทยในดินแดนล้านช้างได้เปลี่ยนเป็นตัวลาว แนวคิดนี้ได้ถูกลบล้างไปเพราะขัดแย้งกับหลักฐานทางประวัติศาสตร์และโบราณคดีของลาวและอีสาน เนื่องจากมีการค้นพบอักษรลาวเก่าที่มีรูปแบบคล้ายคลึงกันและเก่าแก่กว่าอักษรไทยสมัยพ่อขุนรามคำแหง (พ.ศ. 1826) และสมัยพระยาลิไทย จารึกที่หลักเสมาหินสมัยจันทปุระ นครเวียงจันทน์ ถ้ำจอมเพ็ชร และวัดวิชุน เมืองหลวงพระบาง และจารึกวัดร้างบ้านท่าแร่ (วันศรีบุญเรือง) อำเภอพังโคน จังหวัดสกลนคร (พ.ศ. 1893) ทำให้เชื่อว่าอักษรไทยสมัยพ่อขุนรามคำแหงได้รับอิทธิพลมาจากอักษรลาวเดิม สันนิษฐานว่า เชื้อพระวงศ์ของพ่อขุนรามคำแหงเป็นตระกูลลาวสายหนึ่งที่อพยพลงไปทางตอนใต้จึงได้นำเอาอักษรลาวเก่าไปใช้และพัฒนาเป็นอักษรในสุโขทัยด้วย 

นักวิชาการลาวเชื่อว่าคนลาวที่อยู่ในดินแดนล้านช้างมีอักษรเป็นของตนเองมานาน อักษรลาวคล้ายกับตัวอักษรไทยเพราะวิวัฒนาการมาจากอักษรเทวนาครี อันเป็นอักษรของพวกอินเดียทางเหนือ มหาสิลา วีระวงส์ เห็นว่าชาติลาวมีตัวหนังสือของตัวเองมาหลายร้อยปี หรืออาจจะเป็นพันปีก่อนสมัยพ่อขุนรามคำแหงของไทย โดยอักษรลาวเป็นอักษรไทพวกหนึ่งที่เรียกว่า อักษรไทน้อย ซึ่งได้กลายเป็นหนังสือลาวในเวลาต่อมา อักษรไทน้อยน่าจะมีที่มาจากอักษรพราหมีของอินเดียดังกล่าวไปแล้ว และมีสายวิวัฒนาการมาพร้อมกันกับอักษรขอมโบราณ อย่างไรก็ดีทฤษฎีนี้ยังมีข้อถกเถียง เนื่องจากอักษรลาวหรือไทน้อยถูกวิวัฒนาการขึ้นก่อนการเกิดขึ้นของอาณาจักรล้านช้าง ซึ่งเป็นสมัยที่คนเผ่าที่พูดภาษาไททั้งหลายยังไม่ได้แยกออกจากกันเป็นอาณาจักรของตนเอง ทั้งยังเป็นการนำคติชาติพันธุ์นิยมอันเป็นคติสมัยใหม่มาอธิบาย ซึ่งไม่สอดคล้องกับความสัมพันธ์ตามประวัติศาสตร์ระหว่างคนไทเผ่าต่าง ๆ ในอดีต

นักวิชาการไทยบางกลุ่มเห็นว่า อักษรลาวนั้นมีวิวัฒนาการไม่ต่างจากอักษรไทยและเขมร คือล้วนมีรากฐานมาจากตัวอักษรอินเดียใต้ของราชวงศ์ปัลลวะ หาใช่อักษรอินเดียฝ่ายเหนืออย่างเทวนาครีไม่ แต่แนวคิดนี้ได้ถูกลบล้างไปด้วยปรากฏว่า อักษรที่ปรากฏอยู่ในจารึกของลาวนั้นมีความเก่าแก่กว่าอักษรที่ปรากฏอยู่ในจารึกของไทย และเก่าแก่กว่าอักษรสมัยพ่อขุนรามคำแหงของไทย อักษรลาวและอักษรไทยจึงไม่น่าจะพัฒนามาพร้อมกัน หากแต่อักษรไทยน่าจะวิวัฒนาการมาจากอักษรลาว โดยเป็นการพัฒนาจนสมบูรณ์แบบขึ้น เพื่อให้มีตัวอักษรเพิ่มขึ้นจนทำให้สามารถถอดคำภาษาบาลีและสันสกฤตมาไว้ในภาษาไทยได้ เนื่องจากอักษรไทน้อยแต่เดิมมีอักษรไม่เพียงพอที่จะใช้เขียนถ่ายคำจากภาษาบาลี

หากจะกล่าวโดยละเอียดคือ อักษรลาวนั้นวิวัฒนาการมาจากอักษรลาวโบราณสมัยเชียงดง-เชียงทอง ราวก่อนรัชสมัยพระเจ้าฟ้างุ่มหรือพระเจ้าสามแสนไทก็ว่าได้ โดยการวิวัฒนาการของอักษรลาวนั้นเริ่มจากการเกิดอักษรชนิดหนึ่งที่มีเชื่อเรียกว่าอักษรฝักขาม (ซึ่งเป็นตัวอักษรที่ได้รับวิวัฒนาการมาจากอักษรลาวในสมัยล้านช้าง และปรากฏหลักฐานการวิวัฒนาการในเอกสารตราตั้ง (ลายจุ้ม-ดวงจุ้ม) ของกษัตริย์ลาวในสมัยต่าง ๆ ทั้งหลวงพระบาง เวียงจันทน์ และจำปาศักดิ์ จากนั้นจึงวิวัฒนาการต่อไปเป็นอักษรไทยน้อยและอักษรลาวตามลำดับ อักษรลาวโบราณบางส่วนได้มีอิทธิพลต่ออักษรไทยในสมัยหลังสุโขทัยเป็นต้นมา ตลอดจนเป็นต้นกำเนิดอักษรฝักขามและอักษรธรรมของล้านนาด้วย

ระบบการเขียนภาษาลาว มีวิวัฒนาการ 3 แบบดังนี้ คือ

1. แบบของมหาสิลา วีระวงส์ หรือแบบพุทธบัณฑิตสภาจันทบุรี
2. แบบของสมจีน ป. งิน
3. แบบของพูมี วงวิจิด

### แบบของมหาสิลา วีระวงส์ หรือแบบพุทธบัณฑิตสภาจันทบุรี

อักษรแบบนี้ได้มีการคิดตัวอักษรเพิ่มเติมให้ครบวรรคในภาษาบาลี เพื่อให้สะดวกในการเขียนเรื่องต่าง ๆ ทั้งทางโลกและทางธรรม โดยมีสาเหตุจากปัญหาความยุ่งยากในการจัดทำตัวพิมพ์อักษรธรรมลาวเพื่อเขียนเรื่องต่าง ๆ ทางศาสนา 

อักขรวีธีของอักษรลาวแบบนี้สะกดตามเค้าเดิมของภาษาอย่างเคร่งครัด มีการใช้ตัวสะกดตัวการันต์ เพื่อให้รู้ต้นเค้าของคำว่าเป็นคำภาษาลาวเดิมหรือคำภาษาต่างประเทศ เช่น คำภาษาบาลี-สันสกฤต ซึ่งคล้ายกับระบบการเขียนภาษาไทยในปัจจุบัน ระบบการเขียนแบบนี้เคยใช้ในสมัยที่ประเทศลาวยังไม่มีระบบการเขียนที่แน่นอน ขาดหลักการที่ชัดเจน ใช้ในสมัยที่ลาวยังเป็นอาณานิคมของฝรั่งเศสจนถึงปี พ.ศ. 2491

#### เทียบอักษรลาวตามแบบพุทธบัณฑิตสภาจันทบุรีกับอักษรไทย

เปรียบเทียบอักษรลาวซึ่งพุทธบัณฑิตสภาจันทบุรีบัญญัติให้ใช้เพิ่มเติมกับอักษรไทยปัจจุบัน

| วรรค | ฐานกรณ์ | กักสิถิล | กักธนิต | นาสิก |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| วรรค กะ | เพดานอ่อน | ກก | ຂข | ຄค | ฆ | ງง |
| วรรค จะ | เพดานแข็ง | ຈจ | ฉ | ຊช | ฌ | ญ |
| วรรค ฏะ | ปุ่มเหงือก | ฏ | ฐ | ฑ | ฒ | ณ |
| วรรค ตะ | ຕต | ຖถ | ທท | ธ | ນน |
| วรรค ปะ | ริมฝีปาก | ປป | ຜผ | ພพ | ภ | ມม |
| ไตรยางศ์ | กลาง | สูง | ต่ำ |

| วรรค | เปิดหรือรัว | เสียดแทรก | เปิดข้างลิ้นปุ่มเหงือก |
| --- | --- | --- | --- |
| เศษวรรค | ຍย | ຣร | ລล | ວว | ศ | ษ | ສส | ຫห | ฬ |
| ไตรยางศ์ | ต่ำ | สูง | ต่ำ |

### แบบของสมจีน ป. งิน

แบบนี้สะกดตามแบบที่ได้กำหนดในพระราชโองการ (พระราชบัญญัติ) เลขที่ 10 พ.ศ. 2491 ในรัชสมัยของพระเจ้าศรีสว่างวงศ์ ซึ่งได้บัญญัติขึ้นเพื่อกำหนดหลักการเขียนภาษาลาวให้มีความแน่นอนและชัดเจนยิ่งขึ้น อักขรวิธีของระบบนี้ คือ สะกดคำตามเสียงอ่านแต่ยังคงรักษาเค้าเดิมของภาษาไว้ การสะกดการันต์ยังคงมีการใช้ แต่ได้เลิกใช้อักษรบางตัวลงจากแบบแรกเพื่อให้เขียนง่ายขึ้น ซึ่งคล้ายกับการเขียนภาษาไทยในสมัยจอมพล ป. พิบูลสงคราม ระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2 อักษรลาวรูปแบบนี้ใช้อยู่ในช่วงปี พ.ศ. 2491-2518 คือ นับตั้งแต่ประเทศลาวได้รับเอกราชจากฝรั่งเศส จนถึงการเปลี่ยนแปลงการปกครอง ปัจจุบันยังมีคงการใช้อยู่ในกลุ่มคนลาวอพยพในต่างประเทศ

### แบบของพูมี วงวิจิด

อักขรวิธีแบบนี้สะกดตามเสียงอ่านเท่านั้น คือ อ่านออกเสียงอย่างไรให้สะกดอย่างนั้น เริ่มใช้ในเขตปลดปล่อยของขบวนการปะเทดลาวก่อน หลังเปลี่ยนแปลงการปกครองแล้ว รัฐบาลลาวจึงได้ปรับปรุงเพิ่มเติมเพื่อให้อักษรลาวสามารถเขียนง่ายอ่านง่ายขึ้น แต่ก็ทำให้เกิดจุดอ่อนหลายอย่าง และทำให้ภาษาลาวเกิดปัญหาการขาดหลักการสะกดคำที่ชัดเจนขึ้นอีกครั้ง เช่น ได้มีการตัดตัวการันต์ ตัว ร หันลิ้น (ภาษาลาวเรียกว่า *ร รถ*) ออก ทำให้ไม่สามารถเขียนคำที่มาจากภาษาต่างประเทศและภาษาของชนเผ่าต่าง ๆ ได้ครบถ้วน อักษรลาวระบบนี้เริ่มใช้ตั้งแต่ลาวเปลี่ยนแปลงการปกครองในปี พ.ศ. 2518 จนถึงปัจจุบัน ปัจจุบันกระทรวงศึกษาธิการลาวได้บรรจุตัว ร หันลิ้นกลับมาใช้ใหม่ และมีการใช้ตัวการันต์สำหรับสะกดคำที่มาจากภาษาต่างประเทศ เช่นคำภาษาอังกฤษ ฝรั่งเศส ยกเว้นคำที่มาจากภาษาบาลี-สันสกฤต และคำลาวเดิม ยังสะกดตามเสียงอ่านอยู่เหมือนเดิม

ปัญหาของระบบอักษรลาวปัจจุบัน
----------------------------

หนังสือภาษาลาว
ระบบการเขียนภาษาลาวในปัจจุบันยังขาดเอกภาพ ไม่มีมาตรฐานในการเขียนและการใช้คำศัพท์ เพราะยังไม่มีองค์กรที่มาควบคุมอย่างเป็นทางการ จึงมีลักษณะต่างคนต่างเขียนตามหลักการของตนเอง ทำให้เกิดความสับสนในการเขียนและการใช้คำศัพท์ ส่วนคนลาวที่อพยพไปอยู่ต่างประเทศหลังเปลี่ยนแปลงการปกครองปี พ.ศ. 2518 ก็ยังใช้ภาษาลาวตามแบบที่ 2 ในสมัยที่ยังเป็นราชอาณาจักรลาวอยู่เหมือนเดิม ทำให้เกิดความสับสนระหว่างคนลาวในประเทศกับนอกประเทศ แม้รัฐบาลและประชาชนลาวเริ่มตระหนักถึงความสำคัญในข้างต้นก็ตาม แต่ก็ยังไม่มีมาตรการใด ๆ ออกมาแก้ไขปัญหาอย่างชัดเจน แต่ในอนาคตคาดว่ารัฐบาลลาวจะจัดตั้งองค์กรออกมาควบคุมเพื่อให้ระบบการใช้ภาษาลาวเป็นมาตรฐานเดียวกัน[]​

ลักษณะ
------

อักษรลาว มีพยัญชนะ 33 รูป 21 เสียง สระมี 28 รูป 27 เสียง มีเสียงวรรณยุกต์ 6 เสียงซึ่งขึ้นกับพื้นเสียงของพยัญชนะ ลักษณะของคำ (คำเป็น คำตาย) เครื่องหมายวรรณยุกต์ และความยาวของเสียงสระ การเขียนยึดสำเนียงเวียงจันทน์เป็นหลัก ไม่มีระบบการถอดเป็นอักษรโรมันที่แน่นอน นิยมใช้ระบบถ่ายเสียงของภาษาฝรั่งเศส, อักษรที่ไม่ใช้แล้วมี 16 ตัว ซึ่งมี , , , , , , ຣ, , ◌໌

### รูปพยัญชนะ

พยัญชนะลาวทั้ง 33 รูป แบ่งเป็นพยัญชนะโดด 27 ตัว ภาษาลาวเรียกว่า *พยัญชนะเค้า* (ພະຍັນຊະນະເຄົ້າ; แปลว่า พยัญชนะต้น) และพยัญชนะควบอีก 6 ตัว ซึ่งมีดังต่อไปนี้

#### พยัญชนะโดด

| รูปอักษรลาว | ชื่ออักษรในภาษาลาว | เทียบรูปอักษรไทย | เสียง | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ກ | ກ ໄກ່ (ก ไก่) | ก | [k] |  |
| ຂ | ຂ ໄຂ່ (ข ไข่) | ข | [kʰ] |  |
| ຄ | ຄ ຄວາຍ (ค ควาย) | ค | [kʰ] |  |
| ງ | ງ ງົວ (ง งัว), ງ ງູ (ง งู) | ง | [ŋ] | งัว (ງົວ) แปลว่า วัว ในภาษาไทยปัจจุบัน ใช้คำเดียวกับภาคเหนือ (ไทยถิ่นเหนือ: ᨦ᩠ᩅᩫ) และภาคอีสานของไทย |
| ຈ | ຈ ຈອກ (จ จอก) | จ | [tɕ] | จอก (ຈອກ) แปลว่า แก้วน้ำ |
| ສ | ສ ເສືອ (ส เสือ) | ส | [s] | คำเสียง ฉ ในภาษาไทย ภาษาลาวจะออกเสียงเป็น /ส/ ทุกแห่งเหมือนภาคเหนือและภาคอีสานของไทย (ไม่มีเสียง ฉ ฉิ่ง) |
| ຊ | ຊ ຊ້າງ (ซ ซ้าง) | ช | [s] | ซ้าง (ຊ້າງ) แปลว่า ช้าง คำเสียง ช ในภาษาไทย ภาษาลาวออกเสียงเป็น /ซ/ ทุกแห่ง (ไม่มีเสียง ช ช้าง) |
| ຍ | ຍ ຍຸງ (ย ยุง) | ย | [ɲ] | เสียงของ ย ในที่นี้เป็นเสียงนาสิก /ญ/ แบบเดียวกับที่ปรากฏในภาคเหนือและภาคอีสานของไทย (บางครั้งถอดเป็นรูป ญ) |
| ດ | ດ ເດັກ (ด เด็ก) | ด | [d] | ภาษาลาวไม่มีไม้ไต่คู้ (◌็) มีแต่ไม้หันอากาศ (◌ั) |
| ຕ | ຕ ຕາ (ต ตา) | ต | [t] |  |
| ຖ | ຖ ຖົງ (ถ ถง) | ถ | [tʰ] | ถง (ຖົງ) แปลว่า ย่าม, ถุง รูปอักษรตัวนี้ บางคราวเขียนแบบหัวเข้า (คล้ายตัว ฤ) บางคราวก็เขียนหัวออก (คล้ายตัว ฦ และเลข ໗ (7) ในภาษาลาว) |
| ທ | ທ ທຸງ (ท ทุง) | ท | [tʰ] | ทุง (ທຸງ) แปลว่า ธง |
| ນ | ນ ນົກ (น นก) | น | [n] | ผู้เรียนอักษรลาวใหม่ ๆ มักสับสนกับตัว ມ (ม แมว) เสมอ เนื่องจากมีลักษณะที่คล้ายกันมาก |
| ບ | ບ ແບ້ (บ แบ้) | บ | [b] | แบ้ (ແບ້) แปลว่า แพะ |
| ປ | ປ ປາ (ป ปา) | ป | [p] | ปา (ປາ) ในที่นี้แปลว่า ปลา (ไม่มีเสียง ล ควบกล้ำ) |
| ຜ | ຜ ເຜິ້ງ (ผ เผิ้ง; เสียงสั้น) | ผ | [pʰ] | เผิ้ง (ເຜິ້ງ) แปลว่า ผึ้ง ภาษาไทยใช้สระอึ ภาษาลาวใช้สระเออะ |
| ຝ | ຝ ຝົນ (ฝ ฝน) | ฝ | [f] |  |
| ພ | ພ ພູ (พ พู) | พ | [pʰ] | พู (ພູ) แปลว่า ภูเขา (ในภาษาไทยเขียนว่า ภู) (ไม่มี ภ สำเภา) |
| ຟ | ຟ ໄຟ (ฟ ไฟ) | ฟ | [f] |  |
| ມ | ມ ແມວ (ม แมว) | ม | [m] | ผู้เรียนอักษรลาวใหม่ ๆ มักสับสนกับตัว ນ (น นก) เสมอ เนื่องจากมีลักษณะที่คล้ายกันมาก |
| ຢ | ຢ ຢາ (อย อยา) | อฺย | [j] | อยา (ຢາ) แปลว่า ยา ย ตัวนี้ภาษาลาวจัดเป็นอักษรกลาง ออกเสียงแบบเดียวกับ ย ในภาษาไทย ใช้ในบางคำ เช่น "ຢຸດ" (หยุด) "ຢາກ" (อยาก) เป็นต้น |
| ຣ | ຣ ຣົຖ (การสะกดแบบใหม่: ຣ ລົດ) (ร ลด) | ร | [r], [l] | ลด (ລົດ) แปลว่า รถ ร ตัวนี้ปัจจุบันนิยมใช้เขียนคำที่มีที่มาจากภาษาต่างประเทศ (ปัจจุบันใช้ตัวอักษร ລ) มีชื่อเรียกหลายชื่อ ออกเสียงเหมือน ล ทั้งหมด ในการเขียนภาษาลาวโบราณ รูปอักษรนี้ยังใช้แทนเสียง ฮ ในคำที่ปัจจุบันเขียนด้วยตัวอักษร ຮ |
| ລ | ລ ລີງ (ล ลีง) | ล | [l] | ลีง (ລີງ) แปลว่า ลิง ในภาษาลาวออกเสียงคำนี้ยาว จึงใช้สระอีแทน ปกติภาษาลาวสามารถใช้พยัญชนะตัวนี้เขียนคำทุกคำที่ออกเสียง /ร/ หรือ /ล/ แต่เวลาอ่านออกเสียงอ่านเป็นเสียง /ล/ ทุกตัว |
| ວ | ວ ວີ (ว วี) | ว | [ʋ], [w] | วี (ວີ) แปลว่า พัด |
| ຫ | ຫ ຫ່ານ (ห ห่าน) | ห | [h] |  |
| ອ | ອ ໂອ (อ โอ) | อ | [ʔ] | โอ (ໂອ) แปลว่า ขันน้ำ |
| ຮ | ຮ ເຮືອນ (ฮ เฮือน) | ฮ | [h] | เฮือน (ເຮືອນ) แปลว่า เรือน, บ้าน; ภาษาไทยใช้ ร ภาษาลาวใช้ ຮ |

#### อักษรนำ

| รูปอักษร | เทียบอักษรไทย | เสียง | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- |
| ຫງ | หง | [ŋ] |  |
| ຫຍ | หย | [ɲ] | ระบบอักษรลาวเก่ามักใช้รูป ຫຽ |
| ຫນ, ໜ | หน | [n] | ปัจจุบันนิยมใช้รูป ໜ |
| ຫມ, ໝ | หม | [m] | ปัจจุบันนิยมใช้รูป ໝ |
| ຫຣ | หร | [r] | ปัจจุบันนิยมใช้รูป ຫຼ, ຫລ |
| ຫລ, ຫຼ | หล | [l] | รูปอักษรทั้งสองแบบนี้นิยมใช้ปะปนกันทั่วไป, ปัจจุบันนิยมใช้รูป ຫຼ |
| ຫວ | หว | [ʋ], [w] |  |

### รูปสระ


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * **◌ັ** ไม้หันอากาศ
* **ະ** สระ อะ
* **◌໌** ไม้กรรณ
* **◌ົ** ไม้ตรง, ไม้กง
* **າ** สระ อา
* **◌ຳ** สระ อำ
* **◌ິ** สระ อิ
* **◌ີ** สระ อี
* **◌ຶ** สระ อึ
* **◌ື** สระ อือ
* **◌ໍ** นฤคหิต, สระ ออ
 | * **◌ຸ** สระ อุ
* **◌ູ** สระ อู
* **ເ** สระ เอ
* **ແ** สระ แอ
* **ໃ** สระ ใอ ไม้ม้วน
* **ໄ** สระ ไอ ไม้มาย
* **ໂ** สระ โอ
 | * **ອ** ตัวออ
* **ຍ** ตัวญอ
* **ວ** ตัววอ
* **◌ຼ** ลอเฟื้อง
* **ຽ** ตัวเฟื้อง, ยอเฟื้อง, วิราม

  |

อักษรลาวในระบบยูนิโค้ด
----------------------

ช่วงรหัสอักษรลาวในระบบ ยูนิโค้ด อยู่ตั้งแต่ช่วงรหัส U+0E80 ถึง U+0EFF

|  |
| --- |
| **ลาว**Unicode.org chart (PDF) |
|   | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | A | B | C | D | E | F |
| U+0E8x |   | ກ | ຂ |   | ຄ |   |   | ງ | ຈ |   | ຊ |   |   | ຍ |   |   |
| U+0E9x |   |   |   |   | ດ | ຕ | ຖ | ທ |   | ນ | ບ | ປ | ຜ | ຝ | ພ | ຟ |
| U+0EAx |   | ມ | ຢ | ຣ |   | ລ |   | ວ |   |   | ສ | ຫ |   | ອ | ຮ | ຯ |
| U+0EBx | ະ | ັ | າ | ຳ | ິ | ີ | ຶ | ື | ຸ | ູ |   | ົ | ຼ | ຽ |   |   |
| U+0ECx | ເ | ແ | ໂ | ໃ | ໄ |   | ໆ |   | ່ | ້ | ໊ | ໋ | ໌ | ໍ |   |   |
| U+0EDx | ໐ | ໑ | ໒ | ໓ | ໔ | ໕ | ໖ | ໗ | ໘ | ໙ |   |   | ໜ | ໝ | ໞ | ໟ |
| U+0EEx |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
| U+0EFx |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |

อ้างอิง
-------

1. ↑  Benedict, Paul K. "Languages and literatures of Indochina." *The Far Eastern Quarterly* (1947): 379–389.
2. ↑  For comparison of the two, please see Daniels, Peter T. & Bright, William. (Eds.). (1996). *The World's Writing Systems* (pp. 460–461). New York, NY: Oxford University Press.
3. ↑  Ivarsson, Søren (2008). *Creating Laos: The Making of a Lao Space between Siam and Indochina, 1860–1945*. NIAS Press. p. 240. ISBN 8-7769-4023-3.
4. ↑  Chamberlain, James (1989). "Thao Hung or Cheuang: A Tai Epic Poem" (PDF). *Mon-Khmer Studies* (18–19): 14–34.

อ่านเพิ่ม
---------

* Lew, Sigrid. "A linguistic analysis of the Lao writing system and its suitability for minority language orthographies". Writing Systems Research ahead-of-print (2013): 1–16.Authors’s accepted manuscript เก็บถาวร 2021-03-08 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Simmala, Buasawan and Benjawan Poomsan Becker (2003), *Lao for Beginners*. Paiboon Publishing. ISBN 1-887521-28-3

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* Omniglot – อักษรลาว
* เก็บถาวร 2016-11-16 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* The Lao Alphabet at SEAsite เก็บถาวร 2021-02-24 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Laos – language situation by N. J. Enfield
* Numerals in many different writing systems, which includes Lao numerals. Retrieved 2008-11-12
* 
* "The Unicode Standard 5.0 Code Charts" (PDF). (90.4 KB) Lao Range: 0E80 – 0EFF, from the Unicode Consortium
* อักษรลาวฟรีสำหรับวินโดวส์และแมคโอเอส X

| * ด
* ค
* ก
ระบบการเขียน |
| --- |
| ประวัติศาสตร์อักษร |  |
| รายชื่อ | แบ่งตามชนิดอักษร **·**  แบ่งตามทิศทางการเขียน |
| อักษรไร้สระ  (Abjad) | ซัลเตอร์ **·**  ซอกเดีย **·**  ซาบาเอียน **·**  ซามาริทัน **·**  ซีรีแอก **·**  ดิเวส อกุรุ **·**  ทิฟินาค **·**  แนบาทีอา **·**  เบอร์เบอร์โบราณ **·**  เปอร์เซียกลาง **·**  พาร์เทียน **·**  ฟินิเชีย **·**  มันดาอิก **·**  ยาวี **·**  ยูการิติก **·**  แอราเมอิก **·**  อาระเบียใต้ **·**  อาหรับ **·**  ฮีบรู **·**  ฮีบรูระยะแรก **·**  ไฮเออโรกลีฟอียิปต์ |
| อักษรสระประกอบ  (Abugidas) | **ตระกูลอักษรพราหมี**: กทัมพะ **·**  กลิงคะ **·**  กวิ **·**  กะยา **·**  กันนาดา **·**  กันนาดาโบราณ **·**  ไกถี  **·** ขอม (ขอมไทย **·**  ขอมบาลี) **·**  ขโรษฐี **·**  เขมร **·**  คุชราต **·**  คุปตะ **·**  คุรมุขี **·**  ลายตัย **·**  จาม **·**  ชวา **·**  ชักมา **·**  ซุนดา **·**  ซุนดาโบราณ **·**  โซยอมโบ **·**  ดิเวส อกุรุ **·**  ตกริ **·**  ตักบันวา **·**  เตลุกุ **·**  โทแคเรียน **·**  ทมิฬ **·**  ทิเบต **·**  เทวนาครี **·**  ไทเวียด **·**  ไทใต้คง **·**  ไทย (ฝักขาม **·**  ไทยนิเทศ) **·**  ไทน้อย **·**  ไทลื้อ **·**  ไทใหญ่ **·**  ไทอาหม **·**  ธรรมล้านนา **·**  ธรรมลาว **·**  เนปาล **·**  บาตัก **·**  ไบบายิน **·**  บาหลี **·**  บูฮิด **·**  เบงกอล **·**  ปัลลวะ **·**  พม่า **·**  พราหมี **·**  พักส์-ปา **·**  ม้ง **·**  มณีปุระ **·** มอญ **·**  มลยาฬัม **·**  มิถิลักศาร์ **·**  โมฑี **·**  รัญชนา **·**  เรอจัง  **·**  ลนตารา **·**  ลัณฑา **·**  ล้านนา **·**  ลาว **·**  ลิมบู **·**  เลปชา **·**  วรังจิติ **·**  ศารทา **·**  เสาราษฏร์ **·**  สิงหล **·**  สิทธัม **·**  สิเลฏินาครี **·**  โสรัง สมเป็ง **·**  โอริยา **·**  ฮานูโนโอ **·**  
**อื่น ๆ**: กืออึซ **·**  ทานะ **·**  เบรลล์ญี่ปุ่น **·**  พอลลาร์ด **·**  เมรอยติก **·**  Boyd's Syllabic Shorthand **·**  Hebrew cursive **·**  Pitman Shorthand **·**  Thomas Natural Shorthand |
| อักษรสระ-พยัญชนะ  (Alphabets) | **Linear**: กรีก **·** กลาโกลิติก **·**  กอธิก **·**  คอปติก **·**  จอร์เจีย **·**  จู้อิน **·**  ซีริลลิก **·**  ทิฟินาค **·**  ไทลื้อ **·**  บัสซา **·**  เบยทากุกจู **·**  โบสถ์สลาโวนิกโบราณ  **·**  เปอร์มิกโบราณ **·**  ฟราเซอร์ **·**  มองโกเลีย **·**  แมนจู **·**  รูน **·**  รูนฮังการี **·**  ละติน **·**  เวเนติก **·**  สันถาลี **·** สัทอักษรสากล **·**  อเวสตะ **·**  ออร์คอน **·**  อาร์มีเนีย **·**  อิตาลีโบราณ **·**  อิสมาน **·**  อีทรัสคัน **·**  อึนโก **·**  เอลบ์ซาน **·**  โอคัม **·**  ไอริช **·**  ฮันกึล **·**  Greco-Iberian alphabet **·**  Mandaic **·**  Ol Chiki **·**  Shavian alphabet **·**  Visible Speech **·**  ชวเลขเกรกก์ **·**  ชวเลขกาเบลสแบร์เกอร์ **·**  ชวเลขอีเคลกติก **·** 
**Non-linear**: เบรลล์ **·**  เบรลล์ฮีบรู **·**  เบรลล์เกาหลี **·**  รหัสมอร์ส **·**  การตีธงสัญญาณ **·**  ธงประมวลสากล **·**  New York Point **·**  Semaphore line |
| อักษรคติและอักษรภาพ  (Ideograms & Pictograms) | ตงปา **·**  Blissymbol **·**  DanceWriting **·**  Mi'kmaq **·**  New Epoch Notation Painting **·**  SignWriting |
| อักษรคำ  (Logograms) | **พื้นฐานจากอียิปต์**: เดโมติก **·**  เฮียราติก **·**  ไฮโรกลิฟ 
**พื้นฐานจากพยางค์**: **อักษรในอานาโตเลีย** (คาเรีย **·**  ลิเชีย **·**  ลิเดีย **·**  ลูเวีย) **·**  รูปลิ่ม (ซูเมอร์ **·**  แอกแคด **·**  อีลาไมต์) **·**  ตงปา **·**  ตังกุต **·**  มายา **·**  อี้
**พื้นฐานจากอักษรจีน**: คันจิ **·**  คีตัน **·**  อักษรจีน (ตัวเต็ม **·**  ตัวย่อ) **·**  จื๋อโนม **·**  จูร์เชน **·**  น่าซี **·**  สือดิบผู้จ่อง **·**  ฮันจา 
**อื่น ๆ**: อเมริกากลาง **·**  วินคา |
| อักษรกึ่งพยางค์  (Semi-syllabaries) | **Full semi-syllabaries**: จู้อิน **·**  เซลติเบเรียน **·**  ไอบีเรีย  **Redundant semi-syllabaries**: Southwestern script |
| อักษรพยางค์  (Syllabaries) | กเปลเล **·**  คะตะกะนะ **·**  แคโรไลน์  **·** ไซปรัส **·** นดยุกา **·**  นหวู่ซู **·**  เปอร์เซียโบราณ **·**  มันโยงะนะ **·** เมนเด **·**  โลมา **·** ลิเนียร์เอ **·**  ลิเนียร์บี **·**  ไว **·**  อฟากา **·**  อี้ **·**  ฮิระงะนะ **·**  Woleaian **·**  เชอโรกี **·** 
**อักษรพื้นเมืองในแคนาดา**: ครี **·**  คาร์เรีย **·**  แบล็กฟุต  **·**  อินุกติตุต **·** โอจิบเว |