เจ้าเพชรราช (ฉลองพระองค์สีขาว) ผู้ก่อตั้งลาวอิสระ ขณะเสด็จเยือนฐานที่มั่นของแนวลาวรักชาติ แขวงหัวพัน และเยี่ยมเจ้าสุภานุวงศ์ (ทางขวาของเจ้าเพชรราช)  
ภาพจากนิตยสารศิลปวัฒนธรรม ปีที่ 26 ฉบับที่ 10 ประจำเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2548
**ลาวอิสระ** (ลาว: ລາວອິດສະຫຼະ) หรือ **รัฐบาลลาวอิสระแห่งพระราชอาณาจักรลาว** (ลาว: ລັດຖະບານລາວອິດສະຫຼະ ແຫ່ງ ພຣະຣາຊອານາຈັກລາວ) เป็นขบวนการต่อต้านฝรั่งเศส โดยมีเป้าหมายคือประกาศเอกราชของลาวจากฝรั่งเศสซึ่งเน้นชาตินิยมและไม่นิยมคอมมิวนิสต์ ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2488 โดยเจ้าเพชรราช ขบวนการนี้เป็นขบวนการที่อายุสั้น ที่เกิดขึ้นหลังจากจักรวรรดิญี่ปุ่นพ่ายแพ้ในสงครามโลกครั้งที่สอง และกลายเป็นรัฐบาลลาวก่อนที่จะกลับมาเป็นรัฐบาลฝรั่งเศส เป้าหมายของขบวนการ คือ เพื่อป้องกันไม่ให้ฝรั่งเศสกลับมาปกครองลาวอีก ขบวนการนี้สลายตัวไปใน พ.ศ. 2492

เอกราชภายใต้การควบคุมของญี่ปุ่น
-------------------------------

การสิ้นสุดการยึดครองลาวของจักวรรดิญี่ปุ่นเกิดขึ้นใน พ.ศ. 2488 หลังจากที่ญี่ปุ่นเริ่มพ่ายแพ้ให้แก่ฝ่ายสัมพันธมิตร ญี่ปุ่นกดดันให้พระมหากษัตริย์ลาวแห่งหลวงพระบาง คือ สมเด็จพระเจ้าศรีสว่างวงศ์ ให้ประกาศเอกราชแก่ลาวในวันที่ 8 เมษายน พ.ศ. 2488 เมื่อญี่ปุ่นยอมแพ้ในวันที่ 15 สิงหาคม เจ้าเพชรราชพยายามเสนอให้พระเจ้าสว่างวัฒนาประกาศรวมประเทศ ยกเลิกการเป็นรัฐในอารักขาของฝรั่งเศส เพราะฝรั่งเศสไม่สามารถปกป้องลาวจากญี่ปุ่นได้ แต่พระเจ้าสว่างวัฒนากลับเห็นว่าลาวยังควรเป็นอาณานิคมของฝรั่งเศสต่อไป ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2488 กลุ่มผู้สนับสนุนเอกราชของลาวประกาศปลดเจ้ามหาชีวิตและจัดตั้งรัฐบาลลาวเรียกว่า**รัฐบาลลาวอิสระ** เพื่อแทนที่ภาวะสุญญากาศทางการเมืองของประเทศ

ความอ่อนแอของรัฐบาลลาวอิสระ
---------------------------

รัฐบาลลาวอิสระใช้เวลา 6 เดือนที่จะพยายามจัดตั้งสิทธิการปกครอง โดยจัดตั้งกองกำลังป้องกันประเทศ ที่มีเจ้าสุพานุวงเป็นผู้นำ และได้รับความช่วยเหลือจากเวียดมิญและรัฐบาลจีน อย่างไรสถานการณ์ในขณะนั้น ได้มีเหตุการณ์สำคัญที่ทำให้ฝรั่งเศสกลับมาปกครองลาวอีก คือข้อตกลงระหว่างโฮจิมินห์กับรัฐบาลฝรั่งเศสในวันที่ 6 มีนาคม พ.ศ. 2489 และข้อตกลงในการถอนทหารจีน ทำให้รัฐบาลลาวอิสระถูกโดดเดี่ยว และอ่อนแอทางด้านการทหารมากเมื่อเทียบกับฝรั่งเศส

นอกจากจะไม่ได้รับความช่วยเหลือจากต่างประเทศ ลาวอิสระยังมีความขัดแย้งภายในองค์กร ลาวอิสระมีผู้สนับสนุนในเมืองน้อย และไม่ได้รับการสนับสนุนจากชนเผ่าต่างๆ ทำให้แนวคิดการเป็นเอกราชของลาวอิสระล้มเหลว นอกจากนั้น ลาวอิสระไม่สามารถจัดการการเงินของประเทศที่เหมาะสมได้ กองทัพต้องการงบประมาณสูง และเจ้าสุพานุวงปฏิเสธที่จะแสดงบัญชีการใช้จ่าย ในเวลาช่วงสั้นๆ ลาวอิสระไม่มีเงินสำหรับการบริหาร รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง กระต่าย ดอนสะโสฤทธิ์ อนุมัติเงินใหม่ตอนต้นปี พ.ศ. 2489 แต่พิมพ์ด้วยกระดาษคุณภาพต่ำจนใช้งานไม่ได้ จนเขาได้รับฉายาว่า*กระต่ายใบตองแห้ง* จนกระทั่งปลายเดือนเมษายน พ.ศ. 2489 ฝรั่งเศสเข้ายึดครองเวียงจันทน์และเข้าสู่หลวงพระบางในเดือนพฤษภาคม ผู้นำลาวอิสระจึงลี้ภัยมายังประเทศไทย

ความแตกแยกภายในลาวอิสระและการสลายตัว
------------------------------------

เมื่อฝรั่งเศสเข้ามาปกครองลาวอีกครั้ง และจัดตั้งหน่วยงานบริหารขึ้นใหม่ในวันที่ 27 สิงหาคม พ.ศ. 2489 ฝรั่งเศสประกาศจะรวมลาวเข้าเป็นส่วนหนึ่งของสหภาพฝรั่งเศส เจ้าสุพานุวงแสดงจุดยืนอย่างชัดเจนในการปฏิเสธรัฐบาลใหม่ที่เวียงจันทน์ และยังมีความขัดแย้งเป็นส่วนตัวระหว่างเจ้าสุพานุวงกับกระต่าย

ในวันที่ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2492 ลาวอิสระได้ประกาศสลายตัวอย่างเป็นทางการเพราะขาดความร่วมมือภายในองค์กร และในวันที่ 22 ตุลาคม พ.ศ. 2496 มีการลงนามในสนธิสัญญาระหว่างลาวกับฝรั่งเศสเพื่อถ่ายโอนอำนาจให้รัฐบาลราชอาณาจักรลาวอย่างเป็นทางการ ยกเว้นอำนาจทางทหาร ก่อนที่ลาวจะได้เอกราชอย่างสมบูรณ์ใน พ.ศ. 2497 ตามสนธิสัญญาเจนีวา

ธง
--

ธงดวงเดือนของลาวที่เริ่มใช้โดยขบวนการลาวอิสระ ต่อมา ขบวนการปะเทดลาวนำไปใช้และกลายเป็นธงชาติลาวในปัจจุบัน
ธงของลาวอิสระมีลักษณะใกล้เคียงกับธงชาติไทย ได้ถูกนำกลับมาใช้อีกโดยขบวนการปะเทดลาว และกลายเป็นธงชาติลาวเมื่อ 2 ธันวาคม พ.ศ. 2518

อ้างอิง
-------

1. ↑  visit-laos.com เก็บถาวร 2008-07-05 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
2. ↑  Stuart-Fox, Martin (1986). *Laos: Politics, economics and society*. London: Frances Pinter Publishers. ISBN 0861874269. สืบค้นเมื่อ 22 September 2013.
3. ↑  Laos and Laotians by Meg Regina Rakow
4. ↑  Evans, Grant (2002). *A Short history of Laos, the land in between* (PDF). Allen & Unwin.
5. ↑  Laos – Keystone of Indochina by Arthur J. Donmen
6. ↑  Uppsala Conflict Data Program (November 02, 2011). "Laos". Uppsala University Department of Peace and Conflict Research. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2012-01-21. สืบค้นเมื่อ 11/11/02. In October 1953, the Franco-Lao Treaty of Amity and Association transferred power.... `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` และ `|date=` (help)

| * ด
* ค
* ก
ลาว บทความเกี่ยวกับประเทศลาว |
| --- |
| ประวัติศาสตร์ | 
* ที่มา
* ขุนบรม
* ชาวไท
* ล้านช้าง
* วัดภู
* หลวงพระบาง
* เวียงจันทน์
* จำปาศักดิ์
* เมืองพวน
* ลาวในอารักขาของฝรั่งเศส
* อินโดจีนฝรั่งเศส
* ญี่ปุ่นรุกราน
* ลาวอิสระ
* ราชอาณาจักรลาว
* ราชวงศ์ของลาว
* พระมหากษัตริย์
* สงครามอินโดจีน
* สงครามอินโดจีนครั้งที่ 1
* สงครามอินโดจีนครั้งที่ 2
* เส้นทางโฮจิมินห์
* ขบวนการปะเทดลาว
* สงครามกลางเมืองลาว
* เวียดนามบุกครอง
* ความเป็นกลาง
* ก่อน พ.ศ. 2488
* หลัง พ.ศ. 2488
* การก่อการกำเริบ
* ความพยายามรัฐประหาร พ.ศ. 2550
* การทหาร

 |  |
| ภูมิศาสตร์ | 

|  |
| --- |
| 
* อินโดจีน
* แม่น้ำโขง
* ภูเบี้ย
* แม่น้ำ
* สิ่งมีชีวิต
* มรดกโลก
* แขวง
* เมือง

 |

 |
| การเมือง | 

|  |
| --- |
| 
* พรรครัฐบาล
* เลขาธิการ
* รัฐธรรมนูญ
* ประธานาธิบดี
* รองประธานาธิบดี
* นายกรัฐมนตรี
* สภาแห่งชาติ
* ศาลสูงสุด
* การเลือกตั้ง
* กระทรวง
* พรรคการเมือง
* การทหาร (กองทัพเรือ
* กองทัพอากาศ)
* ตราแผ่นดิน
* สิทธิมนุษยชน
* ความสัมพันธ์กับต่างประเทศ
* กฏหมาย
* การบังคับใช้กฏหมาย
* รัฐบาลพลัดถิ่น

 |

 |
| เศรษฐกิจ | 

|  |
| --- |
| 
* สกุลเงิน
* ท่องเที่ยว
* เกษตร
* การสื่อสาร
* การคมนาคม
* ท่าอากาศยาน
* ไปรษณีย์

 |

 |
| สังคม | 

|  |
| --- |
| 
* วัฒนธรรม
* ชาวลาว
* ชนกลุ่มน้อย
* ภาษาทางการ
* ภาษาอื่นๆ
* การศึกษา
* สาธารณสุข
* ศาสนา

 |
| วัฒนธรรม | 
* นาฏศิลป์
* ดนตรี
* ภาพยนตร์
* กีฬา
* อาหาร
* เทศกาล

 |
| สัญลักษณ์ | 
* ธง
* ตราแผ่นดิน
* เพลงชาติ
* พระธาตุหลวงเวียงจันทน์
* พญานาค

 |

 |
| 
* หมวดหมู่ หมวดหมู่
* สถานีย่อย สถานีย่อย
* หน้าโครงการวิกิ โครงการวิกิ

 |