**สุลต่านเมห์เหม็ดที่ 5** (ออตโตมันเติร์ก: محمد خامس *Meḥmed-i ẖâmis*, ตุรกี: *Beşinci Mehmet Reşat* หรือ *Reşat Mehmet*) (2 พฤศจิกายน 1844 – 3 กรกฎาคม 1918) เป็นสุลต่านรัชกาลที่ 35 แห่ง จักรวรรดิออตโตมัน (ค.  1909  –  1918) เป็นพระราชโอรสในสุลต่านอับดุล เมจิดที่ 1. 9 ปีของพระองค์ได้รับการจดจำในการแยกตัวของดินแดนจักรวรรดิในภูมิภาคแอฟริกาเหนือและ หมู่เกาะโดเดกาเนส, รวมถึง รอดส์ ในสงครามอิตาลี-ตุรกี ทำให้เสียดินแดนฝั่งยุโรปเกือบทั้งหมด ส่วนตะวันตกของคอนแสตนติโนเปิล (ปัจจุบัน อิสตันบุล) ในสงครามบอลข่านครั้งที่ 1, การนำพาจักรวรรดิเข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่ 1ในค.ศ. 1914, ซึ่งเป็นส่วนให้จักรวรรดิถึงกาลอวสาน

ประวัติ
-------

เมห์เหม็ดที่ 5 เกิดเมื่อวันที่ 2 พฤศจิกายน ค.ศ.1844 ที่พระราชวังชิราคาน ที่อิสตันบูล บิดาของพระองค์คือสุลต่านอับดุล เมจิดที่ 1และมารดาของเขาคือกกุลเซมาล กาดิน ชาวบอสเนีย เขามีพี่สาวสองคนคือ ฟัตมา สุลต่านและเรเฟีย สุลต่าน หลังจากที่แม่ของเขาเสียชีวิตในปี ค.ศ. 1851 เขาและพี่สาวน้องสาวของเขาได้รับความไว้วางใจให้ดูแลเซอร์เวเซซา กาดิน มเหสีอาวุโสของบิดาของเขา เธอขอให้อับดุลเมจิดพาเด็กกำพร้าไปอยู่ใต้ปีกของเธอ และเลี้ยงดูลูกของเธอเอง และทำหน้าที่ของแม่ที่ดูแลลูก ๆ ของเธอด้วยความเมตตาและความห่วงใย ในปี ค.ศ. 1856 เมื่ออายุได้สิบสองปี เขาได้รับพิธีเข้าทำสุนัตร่วมกับน้องชายต่างมารดา Şehzade Ahmed Kemaleddin, Şehzade Mehmed Burhaneddin และ Şehzade Ahmed Nureddin เมห์เหม็ดได้รับการศึกษาที่วัง Halid Ziya หัวหน้าเสมียนของสำนักงานของเนวิล เชมเบอร์ลินระหว่างปี 1909–1912 ต้องขอบคุณความเฉลียวฉลาดที่ค่อนข้างสูงของเขา อย่างไรก็ตาม เขาใช้ประโยชน์จากการศึกษาที่เขามีและใช้มันเพื่อก้าวต่อไป เขาเรียนภาษาอาหรับและภาษาเปอร์เซีย และพูดภาษาหลังได้ดีมาก เขาเรียนเปียโนจากนักเปียโนชาวอิตาลีและบทเรียนการประดิษฐ์ตัวอักษรจากคาซาสเกอร์ มุสตาฟา อิซเซต์ เอฟเฟนดี (Kazasker Mustafa Izzet Efendi) นักเขียนอักษรชาวออตโตมัน (1801–1876) ผู้ออกแบบเหรียญจี้ขนาดยักษ์ของมหาวิหารฮาเกียโซเฟีย

ขึ้นครองราช
-----------

เมห์เหม็ดที่5ขณะทรงพระเยาว์
รัชกาลของพระองค์เริ่มต้นเมื่อสิ้นสุดเหตุการณ์ 31 มีนาคมเมื่อวันที่ 27 เมษายน พ.ศ. 2452 แต่ส่วนใหญ่พระองค์ทรงเป็นหุ่นเชิดที่ไม่มีอำนาจทางการเมืองที่แท้จริงอันเป็นผลมาจากการสาธิตอำนาจในเหตุการณ์ที่ 31 มีนาคมและการปฏิวัติหนุ่มเติร์ก (ซึ่ง ฟื้นฟูรัฐธรรมนูญออตโตมันและรัฐสภา) ในปี ค.ศ. 1913 CUP ได้ทำรัฐประหาร ซึ่งนำคณะเผด็จการแห่ง Three Pashas ขึ้นสู่อำนาจ เมื่ออายุได้ 64 ปี เมห์เหม็ดที่ 5 เป็นบุคคลที่เก่าแก่ที่สุดที่ขึ้นครองบัลลังก์ออตโตมันในปี ค.ศ. 1911 เขาได้ออกทัวร์ของจักรวรรดิ ซึ่งเขาได้เข้าร่วมละหมาดวันศุกร์ที่ Tomb of Sultan Murad การเยี่ยมชมครั้งนี้ได้รับการบันทึกโดยพี่น้องตระกูลมานากิบนแผ่นฟิล์มและภาพถ่าย ในไม่ช้ามันจะเป็นการมาเยือนครั้งสุดท้ายของสุลต่านออตโตมันที่มาเยือนจังหวัด Rumelian ก่อนเกิดภัยพิบัติจากสงครามบอลข่านครั้งที่1ในปีต่อไป ภายใต้การปกครองของเขา จักรวรรดิออตโตมันสูญเสียดินแดนทั้งหมดที่เหลืออยู่ในแอฟริกาเหนือ ตริโปลิตาเนีย ไซเรไนกา และเฟซซาน) ในสงครามอิตาลี-ตุรกี และดินแดนยุโรปเกือบทั้งหมด (ยกเว้นแถบเล็กๆ ทางตะวันตกของคอนสแตนติโนเปิล) ใน สงครามบอลข่านครั้งแรก พวกออตโตมานได้กำไรเล็กน้อยในสงครามบอลข่านครั้งต่อมา โดยยึดคาบสมุทรที่ประกอบด้วยอีสต์เทรซขึ้นสู่เอดีร์เน แต่นี่เป็นเพียงการปลอบใจเพียงบางส่วนสำหรับพวกเติร์ก: พื้นที่ส่วนใหญ่ของออตโตมันที่พวกเขาต่อสู้เพื่อรักษาไว้ได้สูญหายไปตลอดกาล

สงครามโลกครั้งที่หนึ่งและการสิ้นสุดของจักรวรรดิ
-----------------------------------------------

การสูญเสียที่ดินขนาดมหึมาอย่างกะทันหันเหล่านี้ ซึ่งเคยเป็นดินแดนออตโตมันมานานหลายศตวรรษและถูกมอบให้แก่ฝ่ายตรงข้ามภายในระยะเวลาเพียงสองปี สร้างความตกตะลึงอย่างสุดซึ้งต่อพวกออตโตมัน และส่งผลให้เกิดการโต้กลับอย่างมหาศาลต่อรัฐบาล ส่งผลให้ รัฐประหารของออตโตมัน ค.ศ. 1913 แม้ว่าเขาจะชอบให้ประเทศอยู่ให้พ้นจากความขัดแย้งต่อไป การกระทำทางการเมืองที่สำคัญที่สุดของเมห์เหม็ดที่ 5 คือการประกาศญิฮาดอย่างเป็นทางการเพื่อต่อต้านพลังอำนาจ Entente (พันธมิตรของสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง) เมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2457 หลังจากการตัดสินใจของรัฐบาลออตโตมันในการเข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ทางด้านฝ่ายมหาอำนาจกลาง แท้จริงแล้วเขาถูกมองว่าดูหมิ่นนโยบายของ Enver Pasha ที่สนับสนุนเยอรมนีแต่ก็ทำได้เพียงเล็กน้อยในการป้องกันสงครามอันเนื่องมาจากอิทธิพลที่ลดลงของสุลต่านตั้งแต่การโค่นล้มสุลต่านอับดุล ฮามิดที่ 2ในปี 1909 นี่เป็นการประกาศญิฮาดที่แท้จริงครั้งสุดท้ายในประวัติศาสตร์โดยกาหลิบ ขณะที่หัวหน้าศาสนาอิสลามถูกยกเลิกในปี 1924อันเป็นผลโดยตรงจากการประกาศสงคราม สหราชอาณาจักรปได้ผนวกไซปรัสและอียิปต์โดยสิ้นเชิง จังหวัดเหล่านี้อย่างน้อยก็อยู่ภายใต้การปกครองของออตโตมันในนาม ถ้อยแถลงนี้ไม่มีผลกระทบที่เห็นได้ชัดเจนต่อสงคราม แม้ว่าจะมีชาวมุสลิมจำนวนมากอาศัยอยู่ในดินแดนออตโตมันก็ตาม ในที่สุดชาวอาหรับบางคนก็เข้าร่วมกองกำลังอังกฤษเพื่อต่อต้านพวกออตโตมานด้วยการประท้วงอาหรับในปี 1916เมห์เหม็ดที่ 5 ทรงเป็นเจ้าภาพให้จักรพรรดิวิลเฮ็ล์มที่ 2 แห่งเยอรมนี ซึ่งเป็นพันธมิตรในสงครามโลกครั้งที่หนึ่งในกรุงอิสตันบูลเมื่อวันที่ 15 ตุลาคม ค.ศ.1917 เขาได้รับแต่งตั้งให้เป็นนายพลเฟลด์มาร์แชลล์แห่งราชอาณาจักรปรัสเซียเมื่อวันที่ 27 มกราคม ค.ศ.1916 และจักรวรรดิเยอรมันเมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ ค.ศ.1916เขาเป็น ยังสร้างนายพลเฟลด์มาร์แชลล์แห่งออสเตรีย-ฮังการีเมื่อวันที่ 19 พฤษภาคม ค.ศ.1918

สวรรคต
------

เมห์เหม็ดที่ 5 สวรรคตที่พระราชวังยึลดิซเมื่อวันที่ 3 กรกฎาคม ค.ศ. 1918 ตอนพระชนมายุ 73 พรรษา เพียงสี่เดือนก่อนสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่หนึ่งดังนั้นเขาจึงไม่ได้มีชีวิตอยู่เพื่อดูการล่มสลายของจักรวรรดิออตโตมัน เขาใช้เวลาส่วนใหญ่ในชีวิตของเขาที่พระราชวัง Dolmabahçe และพระราชวังYıldızในอิสตันบูล หลุมฝังศพของเขาอยู่ในเขตEyüpของอิสตันบูลสมัยใหม่

สุลต่านเมห์เหม็ดที่5ต้อนรับจักรพรรดิวิลเฮล์มที่2 แห่งเยอรมนี ค.ศ.1917
ต่อมาอนุชา สุลต่านเมห์เหม็ดที่ 6 ได้ขึ้นเป็นสุลต่านต่อจกาพระองค์และเป็นสุลต่านองค์สุดท้ายของจักรวรรดิ

อ้างอิง
-------

1. ↑  *Abdulmecid*, Coskun Cakir, **Encyclopedia of the Ottoman Empire**, ed. Gábor Ágoston, Bruce Alan Masters, (Infobase Publishing, 2009), 9.
2. ↑  "Rusya Fransa ve İngiltere devletleriyle hal-i harb ilanı hakkında irade-i seniyye [Imperial Decree Concerning the Declaration of a State of War with the States of Russia, France, and the United Kingdom], Nov. 11, 1914 (29 Teşrin-i Evvel 1330), Takvim-i Vekayi, Nov. 12, 1914 (30 Teşrin-i Evvel 1330)" (PDF).
3. ↑  Somel, Selçuk Aksin (2001-02-16). *The Modernization of Public Education in the Ottoman Empire 1839-1908*. BRILL. ISBN 978-90-04-49231-8.

  


| * ด
* ค
* ก
สุลต่านแห่งออตโตมัน / เคาะลีฟะฮ์ |
| --- |
| 
* ราชวงศ์

 |
| 
* ออสมันที่ 1
* ออร์ฮานที่ 1
* มูรัดที่ 1
* บาเยซิดที่ 1
* *ช่วงว่างระหว่างรัชกาล*
* เมห์เหม็ดที่ 1
* มูรัดที่ 2
* เมห์เหม็ดที่ 2
* มูรัดที่ 2
* เมห์เหม็ดที่ 2
* บาเยซิดที่ 2
* เซลิมที่ 1§
* สุลัยมานที่ 1
* เซลิมที่ 2
* มูรัดที่ 3
* เมห์เหม็ดที่ 3
* อาเหม็ดที่ 1
* มุสตาฟาที่ 1
* ออสมันที่ 2
* มุสตาฟาที่ 1
* มูรัดที่ 4
* อิบราฮิม
* เมห์เหม็ดที่ 4
* สุลัยมานที่ 2
* อาเหม็ดที่ 2
* มุสตาฟาที่ 2
* อาเหม็ดที่ 3
* มะห์มูดที่ 1
* ออสมันที่ 3
* มุสตาฟาที่ 3
* อับดุล ฮามิดที่ 1
* เซลิมที่ 3
* มุสตาฟาที่ 4
* มะห์มูดที่ 2
* อับดุล เมจิดที่ 1
* อับดุล อะซีซ
* มูรัดที่ 5
* อับดุล ฮามิดที่ 2
* เมห์เหม็ดที่ 5
* เมห์เหม็ดที่ 6
* อับดุล เมจิดที่ 2 (ดํารงตําแหน่งเคาะลีฟะฮ์เท่านั้น)

 |
| § เคาะลีฟะฮ์แห่งออตโตมันพระองค์แรก |