การ์ตูนเรื่องนี้ใน ค.ศ. 1895 แสดงให้เห็นการอ้างเหตุผลแบบไฟไหม้ฟางว่าพิธีสมรสจะเป็นไปในรูปแบบใดใน ค.ศ. 2001 หากผู้หญิงมีสิทธิที่จะเลือกตั้ง
**เหตุผลวิบัติไฟไหม้ฟาง** (อังกฤษ: slippery slope fallacy หรือ SSF) ในทางตรรกศาสตร์, การคิดวิเคราะห์, วาทศิลป์ทางการเมือง และกฎหมายตามแนวบรรทัดฐานของคําพิพากษา (case law) เป็นการอ้างเหตุผลอย่างวิบัติ (fallacious agrument) เมื่อฝ่ายหนึ่งยืนยันว่าการกระทำก้าวเล็ก ๆ หนึ่งจะนำไปสู่ห่วงโซ่เหตุการณ์ที่คล้ายคลึงกันและท้ายสุดจะก่อให้เกิดผลลัพธ์สำคัญ (ที่โดยปกติจะเป็นผลลบ) แก่นหลักของการอ้างเหตุผลแบบไฟไหม้ฟางคือ การตัดสินใจอย่างเฉพาะเจาะจงในประเด็นที่กำลังกล่าวถึงมักเป็นเหตุของผลที่ไม่ตั้งใจ (unintended consequences) ข้อดีของการอ้างเหตุผลแบบดังกล่าวขึ้นอยู่ว่าก้าวเล็ก ๆ นั้นจะนำไปสู่ผลลัพธ์ที่ไม่ดีจริงหรือไม่ และบางครั้งมักถูกใช้ในรูปแบบของการปลุกปั่นให้เกิดความหวาดกลัว (fearmongering) เมื่อผลที่อาจเกิดขึ้นได้ถูกกล่าวเกินจริงเป็นความพยายามที่จะทำให้ผู้รับสารรู้สึกหวาดกลัว

นัยยะอันวิบัติของการให้เหตุผลแบบไฟไหม้ฟาง มักใช้ควบคู่กันกับเหตุผลวิบัติต่อเนื่อง (continuum fallacy) ซึ่งเพิกเฉยความเป็นไปได้ของส่วนกลางระหว่างความคิดหรือมุมมองที่ขัดแย้งกัน และเชื่อการเปลี่ยนผ่านอย่างไร้รอยต่อจากหมวดหมู่เอ ไปยังหมวดหมู่บี เมื่อเป็นเช่นนี้จึงทำให้เกิดเหตุผลวิบัติอรูปนัย (informal fallacy)

นักเขียนบางคนแยกส่วนระหว่าง *เหตุการณ์* ไฟไหม้ฟาง และ *การอ้างเหตุผล* ไฟไหม้ฟาง:122 เหตุการณ์ไฟไหม้ฟางสามารถแทนโดยอนุกรมของประพจน์มีเงื่อนไขว่า:

ถ้า p แล้ว q; ถ้า q แล้ว r; ถ้า r แล้ว … z.
*การอ้างเหตุผล* ไฟไหม้ฟาง โดยส่วนใหญ่จะเป็นการอ้างเหตุผลเชิงลบซึ่งมีความพยายามที่จะให้ขัดขวางไม่ให้บุคคลใดกระทำการกระทำใด เพราะหากบุคคลนั้นกระทำจะนำไปสู่ผลลัพธ์ที่ยอมรับไม่ได้ นักเขียนบางคนชี้ให้เห็นว่าการอ้างเหตุผลด้วยโครงสร้างเดียวกันอาจนำไปใช้ในทางบวกเมื่อบุคคลใดได้รับแรงกระตุ้นให้กระทำก้าวแรก เพราะจะนำไปสู่ผลลัพธ์ที่ยอมรับได้

หากใครถูก*กล่าวหา* ว่าใช้การอ้างเหตุผลแบบไฟไหม้ฟาง จะถือว่าผู้นั้นผิดเหตุใช้การให้เหตุผลแบบวิบัติ (fallacious reasoning) และในขณะที่พวกเขาอ้างว่า p อนุมานแทน z ไม่ว่าจะด้วยเหตุผลใด จะไม่สามารถนำมาอ้างความชอบธรรมได้ โดยปกติ การอ้างเหตุผลแบบไฟไหม้ฟางมักถือว่าเป็นส่วนหนึ่งของเหตุผลวิบัติ แม้จะมีการรับรู้อยู่ว่าพอมีการอ้างเหตุผลที่ไม่ได้อยู่ในรูปแบบของเหตุผลวิบัติบ้างก็ตาม:273–311

ดูเพิ่ม
-------

* การต้มกบ
* ทฤษฎีหน้าต่างแตก
* ทฤษฎีผีเสื้อขยับปีก
* การเกาะเลื้อยสู่สภาพปกติ
* First they came ...
* เทคนิคการขอน้อยก่อนแล้วขอมากทีหลัง
* กรอบโอเวอร์ตัน
* หลักระวังไว้ก่อน
* กรณีเดิมที่อาจถือเป็นบรรทัดฐาน
* *Reductio ad absurdum* (การลดรูปเป็นสิ่งที่ไร้สาระ)
* กลวิธีการหั่นซาลามี

อ้างอิง
-------

1. ↑  ภูรีสิทธิ์, ภรณี (2021). *เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น เสาเข็มของประชาธิปไตย*. เสมสิกขาลัย. p. 59. ISBN 978-616-588-043-5.
2. ↑  "ผมยาวแล้วโลกการศึกษาจะถล่ม? รู้จัก Slippery slope ตรรกะที่บังวิสัยทัศน์ยิ่งกว่าทรงผม". *The Matter*. 2020-11-24. สืบค้นเมื่อ 2023-06-19.
3. ↑  "Learning to reason clearly by understanding logical fallacies". *makethestand.com*. July 19, 2007. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ February 20, 2012. สืบค้นเมื่อ February 20, 2012.
4. ↑  Rizzo, Mario; Whitman, Douglas (2003). "The camel's nose is in the tent: rules, theories, and slippery slopes". *UCLA Law Review*. **51** (2): 539–592. สืบค้นเมื่อ 2017-03-18.
5. ↑  Kelley, David (2014). *The art of reasoning: an introduction to logic and critical thinking* (4th ed.). New York London: W.W. Norton & Company, Inc. ISBN 978-0-393-93078-8.
6. ↑  Haigh, Matthew; Wood, Jeffrey S.; Stewart, Andrew J. (July 2016). "Slippery slope arguments imply opposition to change" (PDF). *Memory & Cognition* (ภาษาอังกฤษ). **44** (5): 819–836. doi:10.3758/s13421-016-0596-9. ISSN 0090-502X. PMID 26886759.
7. ↑  Groarke, Leo (1997). *Good reasoning matters!: a constructive approach to critical thinking*. Toronto New York: Oxford University Press. p. 246. ISBN 978-0-19-541225-3.
8. ↑  Walton, Douglas (2015). "The basic slippery slope argument". *Informal Logic*. **35** (3): 273. doi:10.22329/il.v35i3.4286. SSRN 2655360.