หม่อมราชวงศ์**นริศรา จักรพงษ์** [นะ-ริด-สา] (เกิด 2 สิงหาคม พ.ศ. 2499) เป็นพระธิดาคนเดียวในพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์ กับหม่อมเอลิสะเบธ จักรพงษ์ ณ อยุธยา และเป็นพระนัดดาในสมเด็จพระเชษฐาธิราช เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ

หม่อมราชวงศ์นริศราสมรสครั้งแรกกับแอลเลน เลวี่ มีบุตรชาย 1 คนคือ จุลจักร จักรพงษ์ หรือ "เล็ก" หรือ "ฮิวโก้" และสมรสครั้งที่สองกับกอสวัสดิ์ สวัสดิวัตน์ ทอมสัน (กี้, บุตรชายของแกรี ทอมสัน กับหม่อมราชวงศ์สายสวัสดี สวัสดิวัตน์ ทอมสัน) มีบุตรชายอีก 1 คน คือ ภูวสวัสดิ์ จักรพงษ์ หรือ "กู้"

ประวัติ
-------

หม่อมราชวงศ์นริศรา เกิดที่กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ โดยพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์ เป็นผู้ประทานชื่อ ตามพระนามกรมของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ หม่อมราชวงศ์นริศราใช้ชีวิตวัยเด็กส่วนใหญ่ในบ้านหลังใหญ่บนเนินเขา ณ มณฑลคอร์นวอลล์ เขตชนบทของอังกฤษ แต่ก็กลับกรุงเทพมหานครอยู่บ่อยครั้ง เธอเข้าศึกษาชั้นต้นที่โรงเรียนจิตรลดา รุ่นเดียวกับสมเด็จเจ้าฟ้าฯ กรมพระศรีสวางควัฒน วรขัตติยราชนารี ในวัยเด็กเธอได้ติดตามบิดาไปมาระหว่างประเทศไทยกับประเทศอังกฤษ บ่อยครั้ง 

เมื่ออายุได้ 7 ปี พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์ ได้สิ้นพระชนม์ด้วยโรคมะเร็ง อีกไม่กี่ปีถัดมา หม่อมเอลิสะเบธ จักรพงษ์ ณ อยุธยา มารดาก็ถึงแก่กรรมด้วยโรคมะเร็งเช่นกัน เธอจึงย้ายไปอยู่กับน้าที่ค่อนข้างเอียงซ้ายและไม่ชอบความเป็น "เจ้า" จึงสบประมาทว่าชีวิตนี้คงไม่เอาไหน ต่อมาเมื่ออายุ 18 ปี เธอจึงออกจากบ้านน้า ขณะนั้นไม่มีอะไรติดตัวมาเลย โดยเธอทำงานเสริฟอาหารเลี้ยงตัวเอง

ต่อมาเข้าศึกษาชั้นมัธยมที่ คอร์นวอลล์ และศึกษาระดับอุดมศึกษา ด้านภาษาจีน และเปลี่ยนเป็นสาขาประวัติศาสตร์ศิลป์วิทยาจนจบปริญญาบัณฑิต เกียรตินิยมอันดับ 1 จาก Courtauld Institute  จากนั้นจึงมาเป็นอาจารย์สอนวิชาประวัติศาสตร์ศิลป์วิทยา ที่มหาวิทยาลัยศิลปากร และสอนภาษาอังกฤษที่โรงเรียนจิตรลดา ได้ทำงานกับทหารในโครงการป้องกันตัวเองตามชายแดน ซึ่งเป็นโครงการที่ได้รับเงินสนับสนุนจากสหรัฐ

หม่อมราชวงศ์นริศราสมรสครั้งแรกกับ แอลเลน เลวี่ ด้วยวัยที่ห่างกัน 20 ปี ต่อมาได้แยกทางกัน โดยมีลูกชายด้วยกัน 1 คน คือ จุลจักร จักรพงษ์ หรือ ฮิวโก้ นักร้องและนักแสดง จากนั้นแต่งงานกับกอสวัสดิ์ สวัสดิวัตน์ บุตรชายของหม่อมราชวงศ์สายสวัสดี สวัสดิวัตน์ ซึ่งต่างเป็นลูกครึ่งที่มีรสนิยมและการใช้ชีวิตคล้ายกัน โดยมีบุตรชาย คือ ภูวสวัสดิ์ จักรพงษ์ เธอและครอบครัวใช้ชีวิตไป-มาระหว่างประเทศไทยและประเทศอังกฤษ

ปัจจุบันเธอใช้ชีวิตส่วนใหญ่อยู่ที่ประเทศอังกฤษ เป็นประธานมูลนิธิโลกสีเขียว เป็นประธานกรรมการสำนักพิมพ์ริเวอร์บุ๊คส์ ซึ่งเป็นสำนักพิมพ์ที่เน้นพิมพ์หนังสือเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ ศิลปะ และวัฒนธรรมไทย อีกทั้งในปัจจุบันก็ได้เปิดวังจักรพงษ์เป็นโรงแรมหรูขนาดเล็กชื่อว่า "จักรพงษ์วิลล่าแอนด์ไดน์นิ่ง"

กิจกรรมทางสังคม
---------------

หม่อมราชวงศ์นริศราเป็นผู้ใส่ใจกับปัญหาสิ่งแวดล้อมและสิทธิมนุษยชนมานาน เธอเป็นประธานผู้ก่อตั้งมูลนิธิโลกสีเขียว

หม่อมราชวงศ์นริศรา เป็นหนึ่งในผู้ได้รับเชิญให้เป็นผู้ถือคบเพลิงโอลิมปิก ในพิธีวิ่งคบเพลิงโอลิมปิก 2008 ช่วงเดินทางผ่านประเทศไทย ในวันที่ 19 เมษายน พ.ศ. 2551 ในฐานะประธานมูลนิธิโลกสีเขียว ที่มีบทบาทในการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม แต่หลังเกิดเหตุการณ์ความไม่สงบในทิเบต ซึ่งมีผู้เสียชีวิตหลายสิบรายในลาซา ทิเบต ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2551 หม่อมราชวงศ์นริศรา ได้ประกาศถอนตัวจากการเป็นผู้ถือคบเพลงดังกล่าว เพื่อเป็นการประท้วงการละเมิดสิทธิมนุษยชนของรัฐบาลจีน

ผลงาน
-----

ผลงานประพันธ์ เช่น หนังสือ "แคทยาและเจ้าฟ้าสยาม" พจนานุกรมอังกฤษ-ไทย ทำร่วมกับสำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยอ๊อกฟอร์ด และศูนย์การแปลและการล่ามเฉลิมพระเกียรติจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, หนังสือ "ถึงลูกชายเล็ก" ซึ่งเป็นพระราชหัตถเลขาในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ถึงสมเด็จพระเชษฐาธิราช เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ

เกียรติคุณ
----------

* ตึกนริศรา จักรพงษ์ สถาบันสุขภาพเด็กแห่งชาติมหาราชินี

เครื่องราชอิสริยาภรณ์
---------------------

* พ.ศ. 2527 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นที่ 1 ประถมาภรณ์ช้างเผือก (ป.ช.)
* พ.ศ. 2522 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นที่ 1 ประถมาภรณ์มงกุฎไทย (ป.ม.)
* พ.ศ. 2551 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่สรรเสริญยิ่งดิเรกคุณาภรณ์ ชั้นที่ 7 เหรียญเงินดิเรกคุณาภรณ์ (ร.ง.ภ.)

ลำดับสาแหรก
-----------

| พงศาวลีของหม่อมราชวงศ์นริศรา จักรพงษ์ |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 16. (=18.) พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 8. พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 17. สมเด็จพระเทพศิรินทราบรมราชินี |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 4. สมเด็จพระเชษฐาธิราช เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ กรมหลวงพิษณุโลกประชานาถ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 18. (=16.) พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 9. สมเด็จพระศรีพัชรินทราบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 19. สมเด็จพระปิยมาวดี ศรีพัชรินทรมาตา |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 2. พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 10. อีวาน สเตฟาโนวิช เดสนิตสกี |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 5. หม่อมคัทริน ณ พิศณุโลก |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 11. มาเรีย มีลไฮลอฟนา คีซเนียคอฟ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 1. **หม่อมราชวงศ์นริศรา จักรพงษ์** |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 12. เคอร์ลิง ฮันเตอร์ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 6. เอ็ดเวิร์ด วิลเลียม ฮันเตอร์ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 13. เอลเลน คุก |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 3. หม่อมเอลิสะเบธ จักรพงษ์ ณ อยุธยา |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 28. ทอมัส วิลเลียมสัน ไพล์ |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 14. คลาเรนซ์ จอห์น ไพล์ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 29. แมรี เบรทเวท |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 7. มาเบล เอลิซาเบท ไพล์ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 15. คลารา เอลิซาเบท ออร์กิล |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|

 |

อ้างอิง
-------

1. ↑  "สำเนาที่เก็บถาวร". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2007-07-12. สืบค้นเมื่อ 2006-10-11.
2. 1 2  Eileen Hunter with Narisa Chakrabongse. *KATYA & The Prince of Siam*. กรุงเทพฯ : River Books, 1994. 221 หน้า. ISBN 0-904568-76-8
3. ↑  หม่อมราชวงศ์มาลินี จักรพันธุ์. *ต้นกำเนิดที่เกิดเหตุ... เจ้าชายดาราทอง*. กรุงเทพฯ : มติชน, 2546. 376 หน้า. ISBN 974-322-980-9
4. 1 2  นิตยสารเฮลโล ฉบับที่ 8 วันที่ 17 เมษายน พ.ศ. 2551 หน้า 64-78
5. ↑  "สำเนาที่เก็บถาวร". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2007-03-11. สืบค้นเมื่อ 2006-09-02.
6. ↑  ม.ร.ว.นริศรา พระธิดาพระองค์จุลจักรพงษ์ เผยชีวิตการเป็นเจ้าลูกครึ่ง
7. ↑  Narisa, activists boycott Beijing Olympics Bangkok Post, 22 มีนาคม 2551
8. ↑  สามัคคีสาร ฉบับที่ 1 ประจำปี 2547. สามัคคีสมาคม ในพระบรมราชูปถัมภ์
9. ↑  ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ เก็บถาวร 2022-05-06 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, เล่ม ๑๐๒ ตอนที่ ๑๗ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๕๓, ๘ กุมภาพันธ์ ๒๕๒๘
10. ↑  ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ เก็บถาวร 2022-11-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, เล่ม ๙๗ ตอนที่ ๖๓ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๔๗, ๑๘ เมษายน ๒๕๒๓
11. ↑  ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่สรรเสริญยิ่งดิเรกคุณาภรณ์ เนื่องในโอกาสพระราชพิธีเฉลิมพระชนมพรรษา ประจำปี ๒๕๕๑ เก็บถาวร 2022-05-24 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, เล่ม ๑๒๖ ตอนที่ ๒ ข หน้า ๑๖, ๒๕ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๒
12. ↑  "Elisabeth Curling C (Hunter) Chakrabongse". *Wiki Tree*. สืบค้นเมื่อ 23 กันยายน 2561. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ **หม่อมราชวงศ์นริศรา จักรพงษ์**

* มูลนิธิโลกสีเขียว
* สำนักพิมพ์ริเวอร์บุ๊คส์
*