**วิฆเนศวรมนเทียร** หรือ **พิฆเนศวรมนเทียร** (มราฐี: विघ्नहर मंदिर; อังกฤษ: Vigneshwara Temple) หรือ **วิฆนหรคณปติมนเทียร** (มราฐี: विघ्नहर महागणपती मंदिर; อังกฤษ: Vighnahar Ganapati Temple) แห่งโอฌร (Ozar/Ojhar/Ojzar; ओझर) เป็นโบสถ์พราหมณ์ที่บูชาพระพิฆเนศ เป็นหนึ่งในแปดมนเทียรของอัษฏวินายก หรือมนเทียรพระคเณศที่ได้รับการเคารพสูงสุดในรอบรัฐมหาราษฏระ ของประเทศอินเดีย พระคเณศที่ประดิษฐาน ณ มนเทียรนี้มีพระนามว่า วิฆเนศวร (หรือ พิฆเนศวร; มราฐี: विघ्नहर; Vighaneshwara) แปลว่าจ้าวแห่งอุปสรรค (Lord of obstacles) หรือ วิฆนหร (มราฐี: विघ्नहर; Vignahara) แปลว่าผู้ขจัดอุปสรรค (Remover of obstacles) และมีความเกี่ยวข้องกับตำนานที่ว่าพระคเณศทรงเอาชนะวิฆนาสูร (Vignasura) ปิศาจแห่งอุปสรรรค

โอฌร (Ozar) นั้นตั้งอยู่ห่างจากเมืองปูเนไป 85 กิโลเมตร ไปตามทางหลวงปูเน-นาษิก (Pune-Nashik highway) เช่นเดียวกันกับมนเทียรที่เลณยาทรี ทั้งที่นี่และเลณยาทรีเป็นเพียงสองแห่งในอัษฏวินายกที่ตั้งอยู่ในตำบล (ตลุกะ - taluka) ชุนนรตลุกะ (Junnar taluka) ของอำเภอปูเน โอฌรตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำกุกที (Kukadi River) ใกล้กับเขื่อนเยทาคาว (Yedagaon dam)

ประวัติศาสตร์
-------------

Chimaji Appa พี่/น้องชายและผู้บังคับบัญชาของพระเจ้าบาจี เรา ที่หนึ่ง แห่งเปศว (Peshwa) ได้บูรณะมนเทียรนี้ขึ้น พร้อมทั้งหุ้มศิขรของมนเทียรด้วยทองคำ หลังสามารถยึดป้อม Vasai Fort คืนจากชาวโปรตุเกสได้ มนเทียรได้รับการบูรณะอีกครั้งในปี 1967 โดย Appa Shastri Joshi ผู้ศรัทธาในพระพิฆเนศอย่างแรงกล้า

ความสำคัญทางศาสนา
-----------------

ถึงแม้โอฌรจะอยู่ลำดับที่ 7 ใน 8 อัษฏวินายก แต่ผู้จาริกแสวงบุญก็นิยมมาที่มนเทียรนี้เป็นลำดับที่ 5 เพราะสะดวกกว่าในการเดินทาง

ในมุทคลปุราณะ (Mudgala Purana), สกันทปุราณะ (Skanda Purana) และในวินายกปุราณะฉบับทมิฬ (Tamil Vinayaka Purana) บันทึกไว้ว่า พระเจ้าอภินันทนา (King Abhinandana) ได้ประกอบพิธีบูชายัญแต่ไม่ได้ถวายสิ่งใดให้แก่พระอินทร์ ซึ่งทำให้พระอินทร์ทรงกริ้ว และดำริให้กาละ (Kāla - เวลา/ความตาย) ทำลายพิธีบูชายัญทิ้ง กาละได้แปลงกายเป็นวิฆนาสูร (Vignasura) อันแปลว่าอสูรแห่งอุปสรรค หรือวิฆน (อุปสรรค) ซึ่งได้ขัดขวางให้พิธีบูชายัญไม่สำเร็จในที่สุด มากไปกว่านั้น กาละยังได้สร้างความวุ่นวายยุ่งเหยิงขึ้นในจักรวาลโดยการสร้างอุปสรรคต่าง ๆ ขึ้นในการทำเรื่องดี ๆ (good deeds), การบูชายัญของฤๅษีและสิ่งมีชีวิตอื่น เหล่าบรรดาฤๅษีจึงพากันร้องขอพระพรหมกับพระศิวะให้ช่วยเหลือ ทั้งสององค์ได้แนะนำให้ขอความช่วยเหลือจากพระคเณศ จากนั้นฤๅษีจึงได้พากันสวดภาวนาให้พระคเณศช่วยเหลือ ที่ซึ่งพระองค์ได้เสด็จไปปราบอสูร วิฆนาสูรในภายหลังได้ทราบว่าเป็นไปไม่ได้ที่จะชนะพระคเณศได้จึงยอมแพ้และตกลงจะไม่รังสิ่งมีชีวิตบนโลกอีก และตกลงกันว่าวิฆน (อุปสรรค) จะคงอยู่ได้แค่ที่ซึ่งไม่มีการบูชาพระคเณศเท่านั้น ในบางฉบับเล่าว่าในตอนท้ายอสูรได้สำนึกผิดและยอมเป็นผู้ติดตามของพระคเณศ และจะคอยสร้างปัญหาแก่ผู้ที่ไม่ได้บูชาพระคเณศ จ้าวของตน วิฆนาสูรยังร้องขอให้พระคเณศรับพระนามใหม่ว่า "วิฆเนศวร" (Vigneshwara) (ซึ่งต่อในภาษาไทยเป็นคำว่า "พิฆเนศวร" อันเป็นพระนามที่เป็นที่นิยมในการเรียกพระคเณศในประเทศไทย) อันแปลว่าจ้าวแห่งวิฆน (อุปสรรค) เพื่อระลึกถึงเหตุการณ์นั้น เหล่าฤๅษีหลังฟื้นตัวขึ้นจึงพากันสร้างเทวรูปพระคเณศขึ้นถวายแลพประดิษฐานไว้ที่โอฌรเพื่อระลึกถึงเหตุการณ์นี้

อ้างอิง
-------

1. ↑  Deshkar, Somnath (May 29, 2009). "Ozar temple sets up lodging facilities". *The Times of India*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2012-09-24. สืบค้นเมื่อ 30 August 2011.
2. 1 2
3. ↑
4. 1 2  Anne Feldhaus. "Connected places: region, pilgrimage, and geographical imagination in India". Palgrave Macmillan. pp. 142, 145–6. ISBN 978-1-4039-6324-6.
5. ↑  Kapoor, Subodh, บ.ก. (January 2002). "Ashta Vinayak". *The Indian encyclopaedia*. Vol. 2. Cosmo Publications. p. 427. ISBN 81-7755-259-7.
6. ↑
7. ↑
8. ↑  Krishan, Yuvraj (1999). *Gaņeśa: Unravelling An Enigma*. Delhi: Motilal Banarsidass Publishers. pp. 138, 146. ISBN 81-208-1413-4.
9. ↑  Grimes, John A. (1995). *Ganapati: Song of the Self*. SUNY Series in Religious Studies. Albany: State University of New York Press. p. 116. ISBN 0-7914-2440-5.

| * ด
* ค
* ก
พระคเณศ |
| --- |
| ปาง | 
* มหาคณปติ
* พลคณปติ
* หฤทรคณปติ
* เหรัมพคณปติ
* อุจฉิศตคณปติ
* คังกิเต็ง
* พระนาม

 |  |
| การบูชา | 
* คาณปัตยะ
* คเณศจตุรถี
* คเณศชยันตี
* สันกัศติจตุรถี
* เทวสถาน
* พระพิฆเนศในศาสนาต่าง ๆ

 |
| กลุ่มเทวสถานอัษฏวินายก | 
* โมรคาว
* สิทธเตก
* ปาลี
* มหัธ
* เถอูร์
* เลณยาทรี
* โอฌร
* ราญชณคาว

 |
| ตำนานและงานเขียน | 
* คเณศปุราณะ
* มุทคลปุราณะ
* คณปติอถรรวศิรสะ
* คเณศสหสรนาม
* เรื่องเล่า

 |
| เทพเจ้าที่เกี่ยวข้อง | 
* คณ
* พระชายาในพระพิฆเนศ
* วินายก
* วินายกี
* พระอิศวร
* เจ้าแม่ศรีมหาอุมาเทวี
* พระขันทกุมาร

 |
| อื่น ๆ | 
* ศาสนาฮินดู
* เทพปกรณัมฮินดู
* โมทกะ
* บนวิกิมีเดียคอมมอนส์

 |