**จ๋าเจี้ยงเมี่ยน** (จีน: 炸醬面; พินอิน: *zhájiàngmiàn*) หรือ**จ้าเจี้ยงเมี่ยน** (พินอิน: *zhàjiàngmiàn*) เป็นอาหารประเภทก๋วยเตี๋ยวที่มีต้นกำเนิดมาจากมณฑลชานตง ประเทศจีน และแพร่หลายไปทั่วประเทศจีนและประเทศใกล้เคียงในเอเชียตะวันออกได้แก่เกาหลีและญี่ปุ่น ซึ่งตำรับจ๋าเจี้ยงเมี่ยนในแต่ละพื้นที่จะแตกต่างกันออกไป ชื่อ "จ๋าเจี้ยงเมี่ยน" แปลตรงตัวว่า "ก๋วยเตี๋ยวซอสผัด" ส่วนประกอบหลักของจ๋าเจี้ยงเมี่ยนได้แก่เส้นก๋วยเตี๋ยวชนิดหนาทำจากแป้งสาลี ซอสจ๋าเจี้ยงซึ่งทำจากถั่วเหลืองหมักและผัดรวมกับเนื้อบดหรือหั่นเป็นชิ้นเล็ก ๆ และผัก

ประวัติ
-------

จ๋าเจี้ยงเมี่ยนมีต้นกำเนิดจากมณฑลชานตง ต้นกำเนิดของอาหารชนิดนี้ไม่ชัดเจนนัก มีเพียงตำนานที่เล่าสืบต่อกันมาว่าในช่วงสงครามกับพันธมิตรแปดชาติ ขณะที่พระราชวังต้องห้ามกำลังถูกกองทัพของพันธมิตรแปดชาติเข้าปิดล้อม พระนางซูสีไทเฮาและจักรพรรดิกวังซฺวี่เสด็จลี้ภัยพร้อมข้าราชบริพารไปยังซีอาน ระหว่างทาง หลี่ เหลียนอิง ขันทีผู้ทรงอิทธิพลในรัชสมัยของจักรพรรดิกวังซฺวี่ได้กลิ่นอาหารจากร้านจ๋าเจี้ยงเมี่ยน หลี่ เหลียนอิงทูลต่อพระนางซูสีไทเฮาและจักรพรรดิกวังซฺวี่เกี่ยวกับร้านอาหาร ทั้งสองพระองค์จึงรับสั่งให้หยุดขบวนและพักรับประทานอาหาร ทุกคนต่างพอใจรสชาติของจ๋าเจี้ยงเมี่ยนเป็นอย่างมากจนยอมสั่งเพิ่มอีกหนึ่งชาม ก่อนจะเดินทางต่อไป พระนางซูสีไทเฮาได้มีพระราชบัญชาให้หลี่ เหลียนอิงเชิญพ่อครัวผู้ปรุงจ๋าเจี้ยงเมี่ยนเข้าไปในวังหลังสงครามสงบ จ๋าเจี้ยงเมี่ยนจึงเข้าสู่กรุงปักกิ่งและแพร่หลายไปทั่วประเทศจีนนับแต่นั้น

ตำรับ
-----

### จีน (นอกมณฑลชานตง) และไต้หวัน

จ๋าเจี๋ยงเมี่ยนได้รับความนิยมแพร่หลายทั่วประเทศจีน สูตรของจ๋าเจี้ยงเมี่ยนในภูมิภาคต่าง ๆ ของจีนจะแตกต่างกันออกไป ซอสจ๋าเจี้ยงแบบปักกิ่งจะเน้นรสเค็ม ในขณะที่ซอสจากบริเวณอื่น ๆ ในจีนและไต้หวันจะหวานกว่าเนื่องจากใช้น้ำตาลและแป้งเพิ่มเพื่อให้ข้น ซอสจ๋าเจี้ยงจากมณฑลเสฉวนจะดัดแปลงให้เข้ากับวัฒนธรรมของชาวเสฉวนโดยเพิ่มรสเผ็ดเข้าไปด้วย ไม่มีข้อกำหนดตายตัวว่าผักชนิดใดควรใช้ ขึ้นอยู่กับฤดูกาลนั้น ๆ ว่ามีผักชนิดใด เนื้อสัตว์ที่นิยมใช้โดยส่วนใหญ่คือเนื้อหมูติดมัน อย่างไรก็ตาม มุสลิมชาวจีนที่อาศัยอยู่ทางภาคเหนือจะนิยมใช้เนื้อวัวหรือแกะแทนตามข้อห้ามทางศาสนา เส้นก๋วยเตี๋ยวที่ใช้ทำจากแป้งสาลีเนื่องจากสภาพภูมิศาสตร์ในแถบตอนเหนือของจีนทำให้ข้าวสาลีเติบโตได้ดีกว่าข้าวเจ้า ขนาดความกว้างประมาณ 5 มิลลิเมตรและหนาประมาณ 2-3 มิลลิเมตร

### เกาหลี

ดูเพิ่ม: จาจังมย็อน
จ๋าเจี้ยงเมี่ยนแพร่เข้าไปสู่คาบสมุทรเกาหลีโดยชาวมณฑลชานตง บางส่วนเป็นแรงงานที่เดินทางไปทำงานในเกาหลี ในขณะที่บางส่วนอพยพด้วยหลายสาเหตุ ได้แก่ถูกจักรวรรดิเยอรมันเข้ายึดครอง สงครามจีน–ญี่ปุ่นครั้งที่สองซึ่งจักรวรรดิญี่ปุ่นเข้ายึดครองมณฑลชานตงแทนเยอรมัน และความขัดแย้งในสงครามกลางเมืองจีนระหว่างพรรคก๊กมินตั๋งและพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศจีน ชาวชานตงอพยพบางส่วนประกอบกิจการร้านอาหารเพื่อดำรงชีวิต จ๋าเจี้ยงเมี่ยนที่ขายในเกาหลีนั้นถูกปรับปรุงรสชาติให้เข้ากับอาหารเกาหลีและเป็นที่รู้จักในเกาหลีว่า "จาจังมย็อน" โดยซอสที่ใช้ในจาจังมย็อนจะทำจาก*ชุนจัง*ซึ่งใช้ถั่วเหลืองคั่วก่อนแล้วนำไปหมักและเติมแป้งข้าวโพด ทำให้ซอสจาจังมย็อนมีสีเข้มกว่า รสหวานกว่า และข้นกว่าซอสจ๋าเจี้ยงแบบจีน

### ญี่ปุ่น

จ๋าเจี้ยงเมี่ยนในญี่ปุ่นจะเรียกว่า*จาจาเม็ง*โดยใช้มิโซะเป็นส่วนประกอบหลักในซอส บางครั้งนิยมใช้เส้นอูดงแทน *จาจาเม็ง*เป็นอาหารขึ้นชื่อของเมืองโมริโอกะ จังหวัดอิวาเตะ โดยถือว่าเป็นหนึ่งใน "สามสุดยอดก๋วยเตี๋ยวแห่งโมริโอกะ" ร่วมกับ*เรเม็ง* (ก๋วยเตี๋ยวแบบเย็นกินคู่กับผลไม้เช่นแตงโมหรือสับปะรด) และ*วังโกะโซบะ* (โซบะในชามเล็กและนิยมรับประทานในรูปแบบการแข่งขันกินจุให้ได้จำนวนมากชามที่สุด)

อ้างอิง
-------

1. 1 2 3 4 5 6  "Zha jiang mian (noodles with meat sauce)". chinesegrandma.com. 12 กันยายน 2557. สืบค้นเมื่อ 17 พฤศจิกายน 2562. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|access-date=` (help)
2. 1 2 3 4 5  ลี, โซเฟีย (16 ตุลาคม 2554). "Culture and history intersect with Korean ja jang myun | Daily Trojan". สืบค้นเมื่อ 17 พฤศจิกายน 2562. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|access-date=` (help)
3. ↑  豆小豆 (30 กรกฎาคม 2556). "说一说炸酱面的来历-好豆网" (ภาษาจีน). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2019-06-03. สืบค้นเมื่อ 17 พฤศจิกายน 2562. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|access-date=` (help)
4. 1 2 3  Chinese Cooking Demystified (10 ธันวาคม 2561). *Zha Jiang Noodles, Old Beijing-style (老北京炸酱面)*. สืบค้นเมื่อ 17 พฤศจิกายน 2562. `{{cite AV media}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|access-date=` (help)
5. ↑  Souped Up Recipes (23 สิงหาคม 2560). *BETTER THAN TAKEOUT – Beijing Fried Sauce Noodles Recipe [炸酱面]*. สืบค้นเมื่อ 17 พฤศจิกายน 2562. `{{cite AV media}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|access-date=` (help)
6. 1 2  แอนโทเนชัน, มาร์ก (12 เมษายน 2559). "Tracing the Evolution of Zhajiangmian to Korean Jajangmyeon and Japanese Ja Ja Men in Denver | Westword". Westword. สืบค้นเมื่อ 17 พฤศจิกายน 2562. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|access-date=` (help)
7. ↑  วาตานาเบะ, อากิโกะ. "Jajamen - Japanese Food - NHK WORLD". สืบค้นเมื่อ 17 พฤศจิกายน 2562. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|access-date=` (help)[*ลิงก์เสีย*]
8. ↑  "Culinary specialties of Iwate Prefecture | Japan Experience". Japan Experience. 19 เมษายน 2561. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2020-08-11. สืบค้นเมื่อ 17 พฤศจิกายน 2562. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|access-date=` (help)