การทหาร

กองกำลังทางการทหารของเนโท ในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2557

  

**การทหาร** เป็นองค์การที่สังคมอนุญาตให้ใช้อำนาจสำหรับสังหาร (lethal force) ซึ่งโดยปกติเป็นการใช้อาวุธสำหรับในการป้องกันประเทศ เพื่อต่อสู้กับภัยคุกคามที่เกิดขึ้นหรืออยู่ภายใต้การรับรู้ 

การทหารอาจมีการทำหน้าที่อื่นต่อสังคม เช่น การเดินหน้าวาระทางการเมือง (ในกรณีคณะทหารผู้ยึดอำนาจการปกครอง) สนับสนุนหรือส่งเสริมการขยายทางเศรษฐกิจผ่านจักรวรรดินิยม และเป็นการควบคุมทางสังคมภายในรูปแบบหนึ่ง 

คำว่า "การทหาร" หรือ "ทางทหาร" ที่เป็นคำคุณศัพท์ ยังใช้หมายถึง ทรัพย์สินหรือมุมมองของทหาร การทหารทำหน้าที่เป็นสังคมภายในสังคม โดยมีชุมชนทหารเป็นของตนเอง

การจัดหน่วยทหาร
---------------

### กำลังพลและการจัดหน่วยรบ

ถึงแม้ว่าในปัจจุบัน เทคโนโลยีทางการทหารมีความเจริญก้าวหน้ามากขึ้น แต่สิ่งที่สำคัญที่สุดในการปฏิบัติการทางการทหารก็คือกำลังพลทหารที่เป็นมนุษย์เป็นหลัก โดยในปี 2543 กองทัพอังกฤษได้ระบุไว้ในเอกสารว่า มนุษย์ยังคงเป็นอาวุธชนิดแรกในสงคราม

กำลังพลพร้อมรบ พ.ศ. 2565 (หน่วยเป็นพัน)| ประเทศ | กำลังพล |
| --- | --- |
| จีน จีน | 2,000 |
| อินเดีย อินเดีย | 1,450 |
| สหรัฐ สหรัฐ | 1,390 |
| เกาหลีเหนือ เกาหลีเหนือ | 1,200 |
| รัสเซีย รัสเซีย | 850 |
| ปากีสถาน ปากีสถาน | 640 |
| อิหร่าน อิหร่าน | 575 |
| เกาหลีใต้ เกาหลีใต้ | 555 |
| เวียดนาม เวียดนาม | 470 |
| อียิปต์ อียิป | 450 |
| ตุรกี ตรุกี | 425 |
| อินโดนีเซีย อินโดนิเซีย | 400 |
| ประเทศพม่า เมียนมาร์ | 400 |
| บราซิล บราซิล | 360 |
| ไทย ไทย | 350 |
| แหล่งข้อมูล: Global Firepower Index |

#### ชั้นยศและบทบาทในการรบ

บทความหลัก: ยศทหาร
หน่วยงานทางการทหาร มักจะมีลำดับการบังคับบัญชาตามระดับของชั้นยศในการสั่งการ โดยเรียงจากยศที่มีอำนาจสูงที่สุดในการสั่งการกองทัพทั้งหมด (เช่น พลเอก) ไล่ลำดับลงมาจนถึงยศต่ำที่สุดที่ไม่มีอำนาจในการตัดสินใจใด ๆ (เช่น พลทหาร) นอกจากนี้ยังมีการจัดลำดับตามความอาวุโสและประสบการณ์ในการทำงาน เพื่อประสิทธิภาพในการตัดสินใจสั่งการไปยังเหล่าทหารที่อยู่ภายในบังคับบัญชา แต่ในบางกองทัพการแต่งตั้งชั้นยศก็ไม่สมกับสัดส่วนอำนาจการบังคับบัญชาในสากลประเทศอื่น ๆ

นอกจากชั้นยศแล้ว บทบาทในการรบก็ถูกแบ่งขึ้นมาเพื่อระบุถึงคุณสมบัติและบทบาทหน้าของกองทหารนั้น ๆ โดยในประเทศไทยเรียกว่า เหล่า เช่น ทหารราบ ทำหน้าที่ในการรบด้วยกำลังทหาร ทหารม้า ทำหน้าที่ในการใช้รถถังหรือพาหนะในการเคลื่อนที่และมีอำนาจการยิงที่รุนแรง ทหารช่าง ทำหน้าที่ในการสนับสนุนการรบด้านการช่าง การสร้างและดัดแปลงภูมิประเทศ

ในกองทัพและการทหารสมัยใหม่ ระบบชั้นยศนั้นถูกใช้อย่างแพร่หลายในเกือบทุกประเทศ แต่ในอดีตมีบางประเทศที่ปกครองในระบอบคอมมิวนิสต์พยายามยกเลิกระบบชั้นยศในกองทัพ เช่น สหภาพโซเวียต สาธารณรัฐประชาชนจีน แต่ก็ต้องกลับมาใช้งานระบบชั้นยศอีกครั้งเนื่องจากปัญหาในการบังคับบัญชาและควบคุมการรบ

#### การสรรหากำลังพล

การสรรหากำลังพลของกองทัพบกสหรัฐ ด้วยวิธีการออกบูธรับสมัครในโรงเรียนมัธยม
กำลังพลของกองทัพที่ใช้ในการปฏิบัติการทางทหารนั้น ปัจจุบันมีทั้งในรูปแบบของการรับสมัคร และรูปแบบของการเกณฑ์ทหาร ขึ้นอยู่กับระบบของแต่ละประเทศ ส่วนใหญ่เป็นผู้ชาย แต่กำลังมีสัดส่วนของผู้หญิงเพิ่มมากขึ้นในกองทัพโดยเฉพาะในกลุ่มประเทศที่พัฒนาแล้ว ในขณะที่ 2 ใน 3 ของประเทศทั่วโลกใช้วิธีในการสรรหากำลังพลเฉพาะในช่วงวัยของผู้ใหญ่ มีเพียงบางประเทศที่ยังคงใช้วิธีการสรรหากำลังพลโดยใช้เด็กเป็นกองกำลัง โดยเด็กตามอนุสัญญาว่าด้วยสิทธิเด็ก คือผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 18 ปี

สำหรับในประเทศไทยการสรรหากำลังพลเป็นรูปแบบของการเกณฑ์ทหาร แต่ในปัจจุบันกำลังเป็นที่ถกเถียงกันว่าจะคงรูปแบบการเกณฑ์ หรือจะปรับเปลี่ยนเป็นรูปแบบสมัครใจ เนื่องจากปัญหาการละเมิดสิทธิมนุษยชนของพลทหารที่มาจากการเกณฑ์ทหารของกองทัพ ปรากฏออกมาเป็นข่าวในสื่อและรายงานขององค์กรระหว่างประเทศ ซึ่งกองทัพไทยระบุว่ากำลังศึกษารูปแบบของการสรรหากำลังพลแบบสมัครใจอยู่

#### การฝึก

การฝึกกำลังพลเพื่อจะไปเป็นทหารนั้น โดยพื้นฐานจะต้องฝึกเพื่อเตรียมความพร้อมที่จะปฏิบัติการทางทหาร ในการทำร้ายและสังหารข้าศึก การเผชิญสถานการณ์ที่อาจจะเกิดขึ้นได้ระหว่างการรบ เป็นการฝึกทั้งในด้านของร่างกายและจิตใจ โดยอาจจะแบ่งไปตามคุณสมบัติเฉพาะของตำแหน่ง หลักสูตรหรือเหล่าที่เข้ารับการฝึก อาทิ

* การทำลายตัวตนเดิม เช่น การตัดผมสั้นเกรียน การแต่งกายด้วยเครื่องแบบเหมือนกัน การใช้รหัสแทนการใช้ชื่อ
* กิจวัตรประจำวันที่เข้มงวด เช่น การจัดเตียง การขัดรองเท้า การจัดเสื้อผ้าให้เป็นระเบียบ และมีบทลงโทษสำหรับผู้กระทำผิด
* การเผชิญแรงกดดันอย่างต่อเนื่องจนทำร้ายสภาพจิตใจ ซึ่งเป็นความต้องการของครูฝึก เช่น การอดนอน การอดอาหารหรือที่พัก การด่า การดูหมิ่นเหยียดหยาม หรือการทำให้อับอาย

### ข่าวกรอง

บทความหลัก: ข่าวกรองทางทหาร
ในการทหารนั้นจำเป็นจะต้องระบุถึงภัยคุกคามที่อาจจะเกิดขึ้นต่อกองทัพหรือกองกำลังนั้น ๆ จึงได้มีการรวบรวมข่าว ทั้งจากบุคลากรของกองทัพเอง และจากพลเรือน เพื่อระบุตัวตนหรือสิ่งที่เป็นภัยคุกคาม และรักษาความปลอดภัย โดยเรียกว่าข่าวกรองทางทหาร โดยแนวคิดในการรวบรวมข่าวกรองนั้น เป็นการรวบรวมข่าวสารและข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับฝ่ายตรงข้าม ซึ่งมีความสำคัญต่อการปฏิบัติการของฝ่ายเรา ไม่ว่าจะเป็นแผนการในการก่อความไม่สงบ การเคลื่อนกำลัง หรือแผนการสำหรับการบุกยึด

ส่วนที่สำคัญที่สุดของข่าวกรองทางทหารคือการวิเคราะห์ข่าวกรอง เพื่อประเมินความสามารถทางการทหารของผู้ที่เราคาดว่าจะเป็นภัยคุกคามต่อประเทศทั้งในปัจจุบันและอนาคต และจำลองรูปแบบการปฏิบัติการ ปัจจัยต่าง ๆ ที่มีผลต่อการปฏิบัติการนั้น ๆ อาจจะแบ่งได้เป็น 2 ประเภท คือ

1. ข่าวกรองในการรบ (Combat Intelligence) คือสภาพของข้าศึก ลักษณะทางภูมิศาสตร์ การวางกำลัง
2. ข่าวกรองทางยุทธศาสตร์ (Strategic Intelligence) คือข้อมูลเกี่ยวกับปฏิบัติการในระดับของนโยบาย และแผนการดำเนินกลยุทธ์ เกี่ยวกับขีดความสามารถในการรบ

### เศรษฐกิจ

งบประมาณทางการทหารในปี พ.ศ. 2564 (หน่วยเป็นพันล้านเหรียญสหรัฐ)| ประเทศ | งบประมาณทางการทหาร |
| --- | --- |
| สหรัฐ สหรัฐ | 801.0 |
| จีน จีน | 293.0 |
| อินเดีย อินเดีย | 76.6 |
| สหราชอาณาจักร สหราชอาณาจักร | 68.4 |
| รัสเซีย รัสเซีย | 65.9 |
| ฝรั่งเศส ฝรั่งเศส | 56.6 |
| เยอรมนี เยอรมนี | 56.0 |
| ซาอุดีอาระเบีย ซาอุดิอารเบีย | 55.6 |
| ญี่ปุ่น ญี่ปุ่น | 54.1 |
| เกาหลีใต้ เกาหลีใต้ | 50.2 |
| อิตาลี อิตาลี | 32.0 |
| ออสเตรเลีย ออสเตรเลีย | 31.8 |
| แคนาดา แคนนาดา | 26.4 |
| อิหร่าน อิหร่าน | 24.6 |
| อิสราเอล อิสราเอล | 24.3 |
| แหล่งข้อมูล: SIPRI |

เศรษฐศาสตร์กลาโหม คือการเพิ่มประสิทธิภาพในการจัดการงบประมาณด้านการทหาร เพื่อสร้างทรัพยากรและบำรุงรักษากองกำลังทางการทหาร รวมไปถึงงบประมาณในการปฏิบัติการทางการทหารและการทำสงคราม

ในการจัดสรรงบประมาณทางการทหารนั้น จะถูกจัดสรรโดยหน่วยงานด้านการเงินในกองทัพของแต่ละประเทศ โดยการจัดซื้ออาวุธของกองกำลังทางการทหารนั้นสามารถกระทำได้ทั้งในยามสงบ และในสภาวะสงคราม แม้แต่ในสภาวะวิกฤตต่าง ๆ เช่นการแพร่ระบาดของโควิด-19 ที่หลายประเทศทั่วโลกยังคงมีการเพิ่มงบประมาณทางการทหาร แต่ก็มีบางประเทศปรับลดเพื่อนำงบประมาณดังกล่าวมาจัดการกับวิกฤตการแพร่ระบดของโควิด-19

### การพัฒนาขีดความสามารถ

เครื่องบินขับไล่เฉิงตู เจ-20 ของกองทัพอากาศจีน เป็นหนึ่งในเทคโนโลยีที่ทันสมัยของกองทัพปลดปล่อยประชาชนจีน
การพัฒนาขีดความสามารถ หรือมักจะเรียกกันว่าการพัฒนาความแข็งแกร่งของกองทัพ เป็นกระบวนการที่มีความซับซ้อน ซึ่งขีดความสามารถของกองทัพนั้นประกอบไปด้วยขีดความสามารถเชิงกลยุทธ เชิงปฏิบัติการ และเชิงยุทธวิธี เพื่อตอบโต้ต่อภัยคุกคามที่อาจจะเกิดขึ้น โดยอาจจะจัดทำแผนพัฒนาขีดความสามารถ (Defense Capability Development Plan) และการจัดทำเอกสารป้องกันประเทศ (Defense White Paper)

### เทคโนโลยีทางการทหาร

หลายครั้งเทคโนโลยีของพลเรือนที่มีการศึกษาวิจัยไม่ได้ครอบคลุมหรือสามารถนำมาใช้ในทางการทหารได้ จึงต้องมีการศึกษาและวิจัยเทคโนโลยีทางการทหารโดยเฉพาะขึ้นมา โดยปัจจุบันได้มีการแข่งขันกันระหว่างชาติมหาอำนาจหลัก เช่น สหรัฐ จีน ญี่ปุ่น รัสเซีย เพื่อให้มีความก้าวหน้าและพัฒนาไปได้ไกลกว่าคู่แข่งของตนเอง

เทคโนโลยีทางการทหารถูกใช้งานในแทบทุกส่วนของการทหารในปัจจุบัน อาทิ การออกแบบ พัฒนาอาวุธ อุปกรณ์สนับสนุนทหารราบในการรบ การฝึกในการรบ รวมไปถึงเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ ที่อาจจะนำเข้ามาใช้ในสงครามในอนาคต แต่ยังคงเป็นที่ถกเถียงในปัจจุบันว่าการใช้ปัญญาประดิษฐ์ในทางการทหารจะเกิดผลกระทบร้ายแรงอื่น ๆ ตามมา

### การส่งกำลังบำรุงทางทหาร

บทความหลัก: การส่งกำลังบำรุงทางทหาร
เครื่องบินลำเลียงทางยุทธวิธี ซี-130 เฮอร์คิวลิส ของกองทัพอากาศไทย
การมีขีดความสามารถในการรบนั้น ไม่เพียงพอที่จะปฏิบัติการทางการทหารได้อย่างมีประสิทธิภาพ เนื่องจากหน่วยทหารจำเป็นจะต้องมีกระสุน อาวุธ และเสบียงต่าง ๆ ที่เพียงพอสำหรับการปฏิบัติการในการรบ การส่งกำลังบำรุงทางทหารจึงมีความจำเป็นอย่างยิ่งในการปฏิบัติการทางการทหารต่าง ๆ ในสงครามยุคปัจจุบัน

สำหรับการส่งกำลังบำรุงทางทหารนั้น สามารถทำได้หลายวิธี ทั้งการใช้รถบรรทุกทหาร การใช้รถไฟ ไปจนถึงการใช้เรือขนส่งสินค้า เพื่อที่จะนำกำลังบำรุงเหล่านั้นส่งไปถึงทหารในแนวรบ และพื้นที่นัดหมายที่อาจมีการกำหนดไว้ล่วงหน้า

การส่งกำลังบำรุงถูกพูดถึงอย่างแพร่หลายในการรุกรานยูเครนของรัสเซียในปี พ.ศ. 2565 โดยในระลอกแรกของการเข้าโจมตี กองทัพรัสเซียถูกวิพากษ์วิจารณ์ถึงความล้มเหลวในการส่งกำลังบำรุงทางการทหาร ทำให้เกิดความสูญเสียต่อกองกำลังของรัสเซียเป็นจำนวนมาก

ทหารกับสังคม
------------

ในสังคมตั้งแต่อดีต ทหารถูกเลือกให้เป็นผู้นำในการปกครองมวลชน เนื่องจากมีอำนาจทางทหารและสามารถปกป้องประชาชนภายใต้การปกครองได้ จึงได้รับความไว้วางใจในการเป็นผู้นำ เช่น สังคมญี่ปุ่นในอดีต ที่ทหารซามูไรเป็นวรรณะนักรบที่มีชนชั้นทางสังคมเหนือกว่าผู้อื่นและมีหน้าที่ในการปกป้องรับใช้โชกุน ซึ่งเป็นผู้นำของสังคมในขณะนั้น และสังคมไทยในอดีต ที่พระมหากษัตริย์จะทรงเป็นผู้บังคับบัญชาในการรบโดยตรง บังคับบัญชาทหารเข้าสู่สงครามต่าง ๆ เพื่อปกป้องเมือง จนกระทั่งเข้าสู่สังคมยุคใหม่ ทหารจึงมีสถานะที่เปลี่ยนไปและทำหน้าที่ในการปกป้องประเทศและประชาชนรวมถึงการป้อมปราม

กองทัพไทยมีบทบาทกับสังคมมากขึ้นหลังการก่อการรัฐประหารในปี พ.ศ. 2557
ในยุคปัจจุบัน ทหารถูกตั้งคำถามถึงคุณค่าและความจำเป็นในการมีอยู่ ในขณะเดียวกันการทหารก็มีการพัฒนาอยู่ตลอดเวลา ในขณะที่หลายประเทศยกเลิกการมีกองทัพลงไป แต่ในอีกหลายประเทศกับเร่งพัฒนาขีดความสามารถยิ่งขึ้นไปอีก เพื่อแข่งขันและรับมือกับภัยคุกคามของตนเองที่เกิดขึ้นมา

สังคมของทหารมีลักษณะที่เป็นสังคมซ้อนอยู่ภายในสังคมภายนอกอยู่อีกชั้นหนึ่ง มีระบบบริหารจัดการภายในตัวของตัวเอง อาทิ ศาลทหาร ที่มีไว้สำหรับพิจารณาคดีที่เกี่ยวข้องกับทหาร หรืออาญาสงครามโดยเฉพาะ ไม่สามารถนำมาตัดสินพลเรือนซึ่งอยู่ภายนอกอำนาจของศาลทหารได้ แพทย์ทหาร หรือเรียกว่า เสนารักษ์ ที่มีความเชี่ยวชาญเหมือนแพทย์ทั่วไป แต่มีศักยภาพในการปฏิบัติการได้ในสถานการณ์ขับขันหรือการสู้รบ การศึกษา ที่มีโรงเรียนทหารสำหรับเรียนและฝึกสำหรับการเป็นทหารโดยเฉพาะแยกออกมาจากพลเรือน โดยจะแยกตามความเชี่ยวชาญและบทบาทหน้าที่ในกองทัพหลังจากจบการศึกษา เช่น โรงเรียนเตรียมทหาร โรงเรียนนายเรือ โรงเรียนนายร้อยตำรวจ

ทหารกับสังคมการเมือง มีพัฒนาการที่มีการพัฒนาและเปลี่ยนแปลงอยู่ตลอดเวลา ในหลายประเทศ ทหารได้เข้าไปมีบทบาททางการเมือง ผ่านการแก้ไขรัฐธรรมนูญให้ทหารสามารถเข้ามามีบทบาททางการเมืองได้ ด้วยวิธีการรัฐประหาร หรือจากระบอบการปกครองที่เอื้ออำนวยอยู่แล้ว ซึ่งปัญหาที่พบคือการแทรงแซงกลไกต่าง ๆ รวมไปถึงปัญหาความโปร่งใสของกองทัพ ซึ่งเกิดจากข้อจำกัดในการเข้าถึงข้อมูลข่าวสารต่าง ๆ เกี่ยวกับปฏิบัติการทางการทหารต่าง ๆ และการจัดการงบประมาณที่เกิดการทุจริตได้ง่าย

ในประเทศที่สามารถแยกทหารออกจากการแทรกแซงทางการเมืองได้นั้นใช้วิธีการคานอำนาจอธิปไตยทั้ง 3 ฝ่ายของประเทศให้เกิดความสมดุลคือ ฝ่ายบริหาร ฝ่ายนิติบัญญัติ และฝ่ายตุลาการ รวมถึงการปฏิรูปธุรกิจหรือกิจการของฝ่ายทหารเพื่อลดอำนาจการต่อรองลง โดยองค์ประกอบที่สำคัญที่สุดคือฝ่ายทหารเอง ที่ต้องยินยอมที่จะปรับตัวและอยู่ภายใต้พลเรือน เช่นเดียวกับประเทศที่ปกครองตามระบอบประชาธิปไตยอื่น ๆ ปฏิเสธที่จะเข้ามามีส่วนร่วมทางการเมือง

### จริยธรรมทางการทหาร

กองทัพไทยส่งทหารร่วมภารกิจค้นหาและกู้ภัยผู้ประสบภัยแผ่นดินไหวที่ประเทศเนปาล ด้วยเครื่อง ซี-130เอช ในปี พ.ศ. 2558
จริยธรรมในการทำสงครามและปฏิบัติการทางการทหารนั้นถูกพัฒนาเรื่อยมา โดยมีการประกาศใช้อย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 12 สิงหาคม พ.ศ. 2492 และเริ่มมีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 21 ตุลาคม พ.ศ. 2493 ในชื่อของอนุสัญญาเจนีวา แต่ในหลักความเป็นจริง อนุสัญญาดังกล่าวถูกปฏิบัติเฉพาะในช่วงเวลาสงครามตามรูปแบบ แต่ไม่ถูกนำมาปฏิบัติในการชุมนุมทางการเมืองและการลุกฮือต่าง ๆ ของประชาชน

ในแนวปฏิบัติระหว่างประเทศ ได้มีการห้ามใช้อาวุธบางชนิด โดยเฉพาะอาวุธอานุภาพทำลายล้างสูง (Weapons of Mass Destruction: WMD) นอกจากนี้ยังมีอนุสัญญาระหว่างประเทศว่าด้วยการก่อให้เกิดอาชญากรรมสงคราม โดยจัดให้มีการดำเนินคดีต่ออาชญากรสงครามในศาลอาญาระหว่างประเทศ สำหรับผู้ที่ละเมิดและกระทำผิด และตามบทบัญญัติกฎหมายทางการทหารโดยเฉพาะของแต่ละประเทศ เช่น ประมวลกฎหมายยุติธรรมทหาร ของสหรัฐอเมริกา พระราชบัญญัติอาชญากรสงคราม พุทธศักราช 2488 ของไทย

นอกจากนี้ ยังมีการปฏิบัติการทางทหารเพื่อมนุษยธรรมที่ได้รับการยอมรับโดยแพร่หลาย อาทิ การบรรเทาสาธารณภัย การปกป้องผู้ลี้ภัยและผู้อพยพ และการรักษาสันติภาพในพื้นที่ขัดแย้ง

อ้างอิง
-------

1. ↑  Miller, Seumas (2016), "Military Use of Lethal Force", *Shooting to Kill*, Oxford University Press, doi:10.1093/acprof:oso/9780190626136.001.0001/acprof-9780190626136-chapter-7, ISBN 978-0-19-062613-6, สืบค้นเมื่อ 2022-05-05
2. ↑  "ทฤษฎีว่าด้วยความเข้มแข็งของทหาร". *สยามรัฐ*. 2016-10-03. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2022-05-05. สืบค้นเมื่อ 2022-05-05.
3. 1 2  บำรุงสุข, สุรชาติ (2017-12-18). "รัฐซ้อนซ่อนรัฐ! อภิมหา'กอ.รมน.'กับอนาคตการเมืองไทย : สุรชาติ บำรุงสุข". *มติชนออนไลน์*.
4. ↑  British Army (2000). "Soldiering: The military covenant" (PDF). สืบค้นเมื่อ 2022-05-04.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
5. ↑  "Active Military Manpower (2022)". *www.globalfirepower.com* (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). สืบค้นเมื่อ 2022-05-04.
6. ↑  "สื่อญี่ปุ่นชี้ "นายพลไทย" ล้นกองทัพ ชาติอื่นใช้ "นายพัน" ทำหน้าที่เดียวกัน". *BBC News ไทย*. สืบค้นเมื่อ 2022-05-04.
7. ↑  "ทหารมีกี่เหล่า หน้าที่เหล่าทหารมีอะไรบ้าง ข้อมูลก่อนตัดสินใจเรียน". *M Thai*. 2021. สืบค้นเมื่อ 2022-05-04.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
8. ↑  "ถ้ายกเลิกระบบยศทหาร จะมีผลดีผลเสียอย่างไรครับ มีทหารประเทศไหนไม่มียศไหมครับ". *Pantip*.
9. ↑  Rosignoli, Guido (1984). *World Army Badges and Insignia Since 1939*. Dorset: Blandford Press.
10. ↑  "China Announces Reform of Military Ranks". *Jamestown* (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน).
11. ↑  "สี จิ้นผิง เลื่อนยศตำแหน่งเจ้าหน้าที่ทหารครั้งใหญ่ เพื่อสร้างประสิทธิภาพในระบบเลื่อนขั้นยศตำแหน่ง". *mgronline.com*. 2019-12-19.
12. ↑  "UK armed forces biannual diversity statistics: April 2021". *GOV.UK* (ภาษาอังกฤษ).
13. ↑  "'ทัพเรือ' ตั้งกรรมการสอบ 'จ่าทักษิณ' บังคับทหารเกณฑ์กินน้ำอสุจิ". *เดลินิวส์*.
14. ↑  "Thailand: "We were just toys to them": Physical, mental and sexual abuse of conscripts in Thailand's military". *Amnesty International* (ภาษาอังกฤษ).
15. ↑  "โอกาส-ความเป็นไปได้ปรับการเกณฑ์ทหารสู่ระบบทหารอาสา". *Thai PBS*. 2021-03-09.
16. ↑  "บิ๊กตู่ Rebrand กองทัพ เล็ง เลิกเกณฑ์ทหาร ใช้ "ทหารประจำการอาสา" ต้อง ปลด "ตื้บ เตะ ต่อย ตาย" ในค่ายทหาร ต้อง "เพิ่มเงิน-เลี้ยงข้าวฟรี"". *สยามรัฐ*. 2021-01-29.
17. ↑  Hockey, John (1986). *Squaddies : portrait of a subculture*. Exeter, Devon: University of Exeter. ISBN 978-0-85989-248-3. OCLC 25283124.
18. ↑  McGurk, Dennis; และคณะ (2006). "Joining the ranks: The role of indoctrination in transforming civilians to service members". *Military life: The psychology of serving in peace and combat*. Vol. 2. Westport, Connecticut: Praeger Security International. pp. 13–31. ISBN 978-0-275-98302-4.
19. ↑  Hockey, John (1986). *Squaddies : portrait of a subculture*. Exeter, Devon: University of Exeter. ISBN 978-0-85989-248-3. OCLC 25283124.
20. ↑  Bourne, Peter G. (1967-05-01). "Some Observations on the Psychosocial Phenomena Seen in Basic Training". *Psychiatry*. **30** (2): 187–196. doi:10.1080/00332747.1967.11023507. ISSN 0033-2747. PMID 27791700.
21. 1 2  แจ่มจำรัส, พล ท ทวี (2016-03-02). "งานการข่าว เครื่องมือสำคัญ ที่ทำให้ภารกิจของทุกองค์กรประสบผลสำเร็จ โดย พล.ท.ทวี แจ่มจำรัส". *มติชนออนไลน์*.
22. ↑  "Stockholm International Peace Research Institute (2022)". *www.sipri.org* (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2022-05-04.
23. ↑  เพื่อการศึกษาด้านความมั่นคง, ดร อัลเฟรด โอห์เลอร์ส/ศูนย์เอเชียแปซิฟิก แดเนียล เค อิโนะอุเอะ. "เศรษฐศาสตร์ กลาโหม | Indo-Pacific Defense Forum".
24. ↑  "งบฯ การทหารภายใต้สถานการณ์โควิด พบไทยติดอันดับ 27 ของโลก". *prachatai.com*.
25. ↑  "ปี 63 งบทหารทั่วโลกเพิ่มขึ้นแม้โควิดระบาด". *สำนักข่าวไทย อสมท*. 2021-04-26.
26. 1 2 3  "การสัมมนาการจัดทำแผนพัฒนาขีดความสามารถกองทัพ". *www.dti.or.th*.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
27. ↑  "ส่องเทรนด์ MilitaryTech เทคโนโลยีทางทหารสำหรับโลกอนาคต". *Techsauce*.
28. ↑  "ส่องเทรนด์ MilitaryTech เทคโนโลยีทางทหารสำหรับโลกอนาคต". *Techsauce*.
29. 1 2  "เทคโนโลยีทหารจีน...แซงหน้า? ญี่ปุ่น-สหรัฐฯ อาจกำลังตกที่นั่งลำบาก ผู้เชี่ยวชาญชี้ ควรผนึกกำลังกันต้านจีน". *www.tnnthailand.com*. 2021-09-30.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
30. ↑  "ยอดการสูญเสียกำลังพลของรัสเซียในยูเครน อาจเป็นคำตอบที่ว่าทำไมการบุกรัสเซียจึงหยุดลง". *thaiarmedforce*. 2022-03-22.
31. ↑  "กองทัพสหรัฐฯ พัฒนาเทคโนโลยีสมัยใหม่เพื่อช่วยลดโอกาสเสียชีวิตระหว่างการฝึกทหาร". *VOA*.
32. ↑  "ปัญญาประดิษฐ์: ภัยมืดทางการทหารของโลก - ThaiPublica". *thaipublica.org*. 2021-07-08.
33. ↑  บำรุงสุข, สุรชาติ (2022-03-28). "หนึ่งเดือนแห่งความล้มเหลว! : สุรชาติ บำรุงสุข". *มติชนออนไลน์*.
34. 1 2 . "ชาติตะวันตกประเมินรัสเซียหยุดบุก เจอปัญหาส่งกำลังบำรุงทางทหาร". *pptvhd36.com*. `{{cite web}}`: แหล่งข้อมูลอื่นใน ``|last=`` (help)
35. 1 2  "สงครามสร้างความเสียหายให้รัสเซียมากแค่ไหน". *BBC News ไทย*. สืบค้นเมื่อ 2022-05-04.
36. ↑  "รอบรู้เรื่องซามูไร". *All About Japan*.
37. ↑  "การทหารของไทยสมัยสุโขทัย". *www.sukhothai.go.th*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2022-08-21. สืบค้นเมื่อ 2022-05-05.
38. ↑  육군, 아서 툴락전 대령/미국. "ยุคใหม่ แห่งการป้อมปราม | Indo-Pacific Defense Forum".
39. ↑  "ประเทศที่ปราศจากกองทัพ". *THESTATESTIMES* (ภาษาอังกฤษ).
40. ↑  "จีนกำลังขยายแสนยานุภาพ สร้างความกังวลให้โลกตะวันตก". *BBC News ไทย*. สืบค้นเมื่อ 2022-05-05.
41. 1 2  "ส่องบัลลังก์ศาลทหาร'สหรัฐฯ-อังกฤษ' ชี้ชัดเขตอำนาจ-แยกลายพราง-พลเรือน". *www.tcijthai.com* (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน).
42. ↑  ตัญจพัฒน์กุล, ณรจญา (2021-07-22). "ขุนศึก ศักดินา ประชาธิปไตย: มองอำนาจและข้อเสนอปฏิรูปกองทัพ กับ สุภลักษณ์ กาญจนขุนดี". *The 101 World* (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน).
43. ↑  ""แพทย์ทหาร" กับ "แพทย์" ต่างกันยังไงหนอ?". *www.unigang.com*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2022-09-29. สืบค้นเมื่อ 2022-05-05.
44. ↑  Admin (2017-11-25). "โรงเรียนเตรียมทหาร ที่ดีที่สุดในโลก The United States Military Academy". *Campus : Campus Star* (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน).
45. 1 2 3  "แยกทหารจากการเมือง อินโดนีเซียปฏิรูปกองทัพสำเร็จได้อย่างไร ? คุยกับ อ.อรอนงค์ ทิพย์พิมล". *thematter.co*.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
46. ↑  "ทุจริต GT200 ศาลไทยตัดสินจำคุกผู้นำเข้า 9 ปี". *BBC News ไทย*. สืบค้นเมื่อ 2022-05-05.
47. ↑  "จีนปลด 2 นายพลพ้นกองทัพ หลังพบทุจริต". *www.posttoday.com*. 2018-10-18.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
48. ↑  "ทหารอเมริกันไม่อยากยุ่ง 'เลือกตั้ง' | THE MOMENTUM" (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). 2020-11-02.
49. ↑  "วิเคราะห์สิ่งที่เราเห็น 1 สัปดาห์แห่งการชุมนุม". *workpointTODAY*.
50. ↑  "ทะลุฟ้า!ยื่นหนังสือสถานทูตสวิตเซอร์แลนด์ โวยรัฐไทยสลายชุมนุมผิดหลักสนธิสัญญา​เจนีวา​". *Thai Post | อิสรภาพแห่งความคิด* (ภาษาอังกฤษ). `{{cite web}}`: zero width space character ใน `|title=` ที่ตำแหน่ง 77 (help)
51. ↑  Fact check: It's true tear gas is a chemical weapon banned in war (usatoday.com)
52. ↑  "เปิดเงื่อนไขดำเนินคดีปูติน "ก่ออาชญากรรมสงคราม"". *bangkokbiznews*. 2022-04-05.
53. ↑  "คดีอาชญากรสงครามในประเทศไทย พ.ศ. 2488-2489 / อังคณา เกียรติศักดิ์นุกูล = War criminal trials in Thailand,1945-1946 / Angkana Kiattisaknukul". *www.car.chula.ac.th*.
54. ↑  พระราชบัญญัติอาชญากรสงคราม พุทธศักราช 2488 (parliament.go.th)
55. ↑  "ชาวเนปาล ปลื้มทีมแพทย์ทหารไทย". *bangkokbiznews*. 2015-05-03.
56. ↑  "โปแลนด์ส่งทหาร 15,000 นายกันผู้อพยพ จวกเบลารุสก่อวินาศกรรม". *www.thairath.co.th*. 2021-11-11.
57. ↑  ประชาชาติ, ซีเอสอาร์ (2021-08-24). "สหประชาชาติ ขอบคุณไทยส่งกองกำลังเข้าร่วมรักษาสันติภาพ". *ประชาชาติธุรกิจ*.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* Military Expenditure % of GDP hosted by Lebanese economy forum, extracted from the World Bank public data
* การทหาร ที่เว็บไซต์ Curlie


วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ **การทหาร**