**เทอริสิโนซอรัส** (ชื่อวิทยาศาสตร์: ***Therizinosaurus***) เป็นไดโนเสาร์กลุ่มเทอโรพอดสกุลหนึ่งในวงศ์ Therizinosauridae มีอยู่เพียงชนิดเดียวคือ ***Therizinosaurus Cheloniformis*** ฟอสซิลของมันถูกค้นพบครั้งแรกเมื่อปี ค.ศ. 1948 โดยการสำรวจภาคสนามของชาวมองโกเลียที่ทะเลทรายโกบีและหลังจากนั้นมันก็ถูกนำเสนอโดยนักบรรพชีวิน เอฟเกนี มาเลเยฟ (รัสเซีย: Евгений Александрович Малеев) ทำให้เทอริสิโนซอรัสเริ่มเป็นที่รู้จักกันในวงศ์การบรรพชีวินวิทยา ซึ่งในเวลานั้นพบเพียงแค่ส่วนของเล็บที่ยาวกว่า 70 เซนติเมตร ทำให้ในตอนแรกมันถูกคิดว่าเป็นเพียงแค่เล็บของเต่าขนาดใหญ่ในยุคครีเทเชียส ก่อนที่จะมีการเปลี่ยนแปลงเมื่อพบส่วนกระดูกท่อนขาหลังของมันในเวลาต่อมา เทอริสิโนซอรัสเป็นไดโนเสาร์เทอโรพอดที่กินพืช โดยมีชีวิตอยู่ในช่วงยุคครีเทเชียสเมื่อ 72–68 ล้านปีก่อน

ลักษณะและรูปร่างหน้าตา
----------------------

เปรียบเทียบขนาดเทอริสิโนซอรัสกับมนุษย์ลักษณะของเทอริสิโนซอรัสที่ทำให้คนส่วนใหญ่คิดว่ามันกินเนื้อคือเล็บที่ยาวกว่า 70 เซนติเมตร และเดินสองขาเหมือนไดโนเสาร์กินเนื้อ ทำให้ตอนแรกมันถูกคิดว่าเป็นพวกกินเนื้อ แต่ในปัจจุบัน มันจัดอยู่ในไดโนเสาร์กินพืช เนื่องจากลักษณะฟันที่เป็นซี่เล็ก ๆ เรียงกัน ใช้ไม่ได้กับการกัดหรือเคี้ยวเนื้อ ส่วนเล็บที่มีก็ไม่เหมาะกับการฉีกเหยื่อ เพราะเปราะบางเกินไป ดังนั้นเล็บที่ยาว 70 เซนติเมตรของมัน จึงใช้ในการตัดใบไม้ลงมาจากต้น หรือป้องกันตัวโดยการขู่เท่านั้น นอกจากมันจะมีลักษณะเฉพาะคือเล็บแล้ว มันยังมีขาหน้าที่ยาว 2 เมตรด้วย ทั้ง ๆ ที่มันเดินด้วยขาหลัง เทอริสิโนซอรัสมีความยาวประมาณ 9–10 เมตร (30–36 ฟุต) สูง 4–5 เมตร (13–16 ฟุต) และมีน้ำหนัก 3–5 ตัน ถึงแม้ว่าฟอสซิลของเทอริสิโนซอรัสที่ค้นพบนั้นจะไม่มีความสมบูรณ์ แต่ก็สามารถอนุมานได้เกี่ยวกับลักษณะทางกายภาพของเทอริสิโนซอรัสได้ เพราะสมาชิกในวงศ์ Therizinosauridae นั้นมีลักษณะกะโหลกศีรษะที่มีขนาดเล็กตามจะงอยปากของมัน

**กรงเล็บของเทอริสิโนซอรัสที่มีความยาวมากถึง 70 ซม.**
#### ขาหน้าหรือแขน

แขนของเทอริสิโนซอรัสนั้นมีความยาวมากถึง 2.4 เมตร กระดูกสะบักวัดความยาวได้ 67 เซนติเมตร และกระดูกต้นแขนที่แข็งแรง วัดความยาวได้ประมาณ 76 เซนติเมตร ซึ่งแขนของมันนั้นมีความแข็งแรงมากพอที่ใช้ป้องกันตัวจากนักล่าได้อยู่บ้าง แต่หน้าที่หลัก ๆ นั้นมีไว้ใช้ในการโน้มกิ่งไม้ลงมาเพื่อให้เทอริสิโนซอรัสนั้นสามารถกินยอดอ่อนที่อยู่บนต้นไม้ได้

การจัดจำแนกประเภท
-----------------

ภาพของ Alxasaurus เมื่อเปรียบเทียบกับมนุษย์
แต่เดิมเทอริสิโนซอรัสถูกจัดให้อยู่ในวงศ์เต่าทะเลขนาดยักษ์เพราะว่าในช่วงนั้นข้อมูลทางบรรพชีวินวิทยายังมีความล้าสมัยอยู่ จนกระทั่งเริ่มมีการเปลี่ยนแปลงสมมุติฐานสรีรร่างกายของมันและมีการค้นพบฟอสซิลเพิ่มเติมของไดโนเสาร์ในวงศ์นี้ ทำให้เริ่มมีการจัดวงศ์ใหม่อีกครั้งหนึ่ง

เมื่อปี ค.ศ. 1970 อะนาโตลี รอจเดสต์เวนสกี (รัสเซีย: Анатолий Константинович Рождественский) เป็นหนึ่งในนักบรรพชีวินวิทยากลุ่มแรกที่เสนอว่าเทอริสิโนซอรัสเป็นไดโนเสาร์เทอโรพอดแทนที่จะเป็นเต่า นอกจากนี้เขายังแนะนำว่ากระดูกซี่โครงของโฮโลไทป์น่าจะมาจากไดโนเสาร์ตัวอื่น ต่อมาในปี ค.ศ. 1976 รินเชนกิน บารส์บอลด์ (มองโกเลีย: Ринченгийн Барсболд) นักบรรพชีวินวิทยาได้สรุปว่าเทอริสิโนซอรัสเป็นเทอโรพอดเพราะมีการค้นพบ ***Alxasaurus*** ที่เป็นญาติห่าง ๆ ของเทอริสิโนซอรัสและมันมีรูปร่างลักษณะที่คล้ายคลึงกับไดโนเสาร์ในตระกูลเทอโรพอด นี่จึงเป็นเหตุผลที่ทำให้เทอริสิโนซอรัสนั้นได้จัดอยู่ในตระกูลไดโนเสาร์เทอโรพอด (แต่ไดโนเสาร์ในตระกูลนี้ส่วนใหญ่จะเป็นไดโนเสาร์ประเภทกินเนื้อ) 
ต่อมาในปี ค.ศ. 2010 ลินด์ซีย์ ซานโน (Lindsay Zanno) นักบรรพชีวินวิทยาได้ทำการแก้ไขอนุกรมวิธานของ ***"therizinosaurs"*** อย่างละเอียด ถี่ถ้วน 

เธอพบว่าหลายชิ้นส่วนบนโฮโลไทป์ของเทอริสิโนซอรัสพร้อมกับตัวอย่างอ้างอิงบางส่วนสูญหายกับทั้งเสียหาย และตัวอย่างที่กระจัดกระจายโดยไม่มีองค์ประกอบทับซ้อนกันเป็นข้อเสียในการสรุปความสัมพันธ์ของสมาชิก Zanno ยอมรับการอ้างอิงของตัวอย่าง IGM 100/45 ไปยัง*Therizinosaurus*เนื่องจากตรงกับลักษณะ therizinosaurid หลายแบบ แต่ตัดสินใจที่จะไม่รวมตัวอย่างในการวิเคราะห์อนุกรมวิธานของเธอเนื่องจากไม่มีส่วนปลายของกระดูกเชิงเปรียบเทียบ นอกจากนี้ เธอยังไม่รวมกระดูกซี่โครงที่คาดว่าจะปรากฏอยู่บนโฮโลไทป์ เนื่องจากพวกมันน่าจะมาจากสัตว์อื่น 

ภาพโฮโลไทป์ของวงศ์ตระกูล Therizinosauria โดย Scott Hartman และ ทีม
และในปี ค.ศ. 2019 สกอตต์ ฮาร์ตแมน (Scott Hartman) และทีมงานนักบรรพชีวินวิทยาได้ทำการวิเคราะห์สายวิวัฒนาการขนาดใหญ่ของ Therizinosauria โดยอิงจากข้อมูลที่ Zanno จัดเตรียมไว้ให้ในการแก้ไขของเธอ พวกเขาพบผลลัพธ์ที่คล้ายกับ Zanno เกี่ยวกับตระกูล Therizinosauridae ฮาร์ตแมนและทีมจึงช่วยกันจัดอนุกรมวิธานของเทอริสิโนซอรัสใหม่อีกครั้ง ข้อมูลนี้จึงถูกใช้มาจนถึงปัจจุบัน

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Therizinosauridae | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| unnamed | 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *ซูโจซอรัส*  |
|  |
| unnamed | 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *เนมองโกซอรัส*  |
|  |
| unnamed | 

|  |  |
| --- | --- |
|  | ***เทอริสิโนซอรัส***  |
|  |
|  | *เอร์อเลียนซอรัส*  |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |
| unnamed | 

|  |  |
| --- | --- |
|  | นานเจา เอมบริโอ  |
|  |
| unnamed | 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *นานชิงโกซอรัส*  |
|  |
| unnamed | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| unnamed | 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *เสกโนซอรัส*  |
|  |
|  | AMNH 6368  |
|  |

 |
|  |
|  | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *โนโทรไนคัส แมคเคนเลยี*  |
|  |
| unnamed | 

|  |  |
| --- | --- |
|  | *เอลิโกซอรัส*  |
|  |
| unnamed | 

|  |  |
| --- | --- |
|  | '***น.โบลีมิ'*** |
|  |
|  | *โนโทรไนคัส กราฟามิ*  |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

 |
|  |

ข้อมูลทางบรรพชีวินวิทยา
-----------------------

ขนาดของ Nemegtosaurus เมื่อเปรียบเทียบกับมนุษย์
เทอริสิโนซอรัสถูกค้นพบที่หมวดหินเนเมกต์ (รัสเซีย: Формация Нэмэгэт) ในทะเลทรายโกบีประเทศมองโกเลีย แต่การก่อตัวของชั้นหินนี้ยังไม่ได้มีการลงข้อมูลทางรังสีวิทยาอย่างเป็นทางการ เป็นเพราะว่าไม่มีการค้นพบหินภูเขาไฟที่สามารถนำมาตรวจสอบได้ ซึง่จะเป็นปัญหาต่อการระบุชนิดของซากฟอสซิล แตนักบรรพชีวินวิทยาได้พยายามหาทุกวิถีทางเพื่อให้ได้ข้อมูลที่ชัดเจนและตรงตามความเป็นจริงให้ได้มากที่สุด 

ภาพของ Tarbosaurus เมื่อเปรียบเทียบกับมนุษย์ และมันยังถือว่าเป็น T-rex แห่งเอเชียอีกด้วยนักบรรพชีวินวิทยาส่วนใหญ่ได้ประมาณอายุของหมวดหินนี้ไว้ที่ 70–68 ล้านปี ซึ่ง ณ เวลานั้นภูมิประเทศอาจเป็นเขตลุ่มแม่น้ำกับทะเลทราย และสามเหลี่ยมปากแม่น้ำสลับกันไป จึงทำให้บริเวณนั้นมีความหลากหลายทางชีวภาพสูง และมีการค้นฟอสซิลของสิ่งมีชีวิตที่อาศัยอยู่ในช่วงเวลาและสถานที่เดียวกับเทอริสิโนซอรัสอีกมากมายหลายชนิด ไม่ว่าจะเป็นนักล่าอย่าง ทาร์โบซอรัส ที่เป็น Tyrannosaurid ขนาดกลาง หรือจะเป็น Titannosaur ขนาดกลางอย่าง เนเมกโทซอรัส ที่มีขนาดยาวประมาณ 12.5–13 เมตร และไดโนเสาร์อีกหลาย ๆ สปีชีส์ รวมถึงพวกเทอโรซอร์ขนาดใหญ่อย่างพวก Azhdachoidea 

สภาพแวดล้อมของหมวดหินเนเมกต์นั้น เหมาะแก่การอาศัยอยู่ของเจ้าเทอริสิโนซอรัสเป็นอย่างมาก เนื่องจากมีป่าไม้และแหล่งน้ำอันอุดมสมบูรณ์ ทำให้เป็นถิ่นที่อยู่ที่เหมาะสมของเทอโรพอดขนาดใหญ่ แต่ใช่ว่าด้วยขนาดตัวที่ใหญ่และกรงเล็บแหลมโค้งขนาดใหญ่อันน่ากลัวจะทำให้นักล่าถอยหนี มันก็มีศัตรูทางธรรมชาติเช่นกัน อย่างเจ้าทาร์โบซอรัสนักล่าขนาด 10 เมตร ที่ล่าเหยื่อกันเป็นกลุ่ม ซึ่งสามารถเล่นงานเทอริสิโนซอรัสได้แต่ก็นาน ๆ ครั้ง ส่วนใหญ่เทอริสิโนซอรัสนั้นจะอาศัยอยู่ในป่าใกล้ ๆ ชายฝั่ง โดยหากินยอดอ่อนใบไม้ตามต้นไม้สูงเป็นอาหารโดยมันจะใช้กรงเล็บขนาดใหญ่ของมันเกี่ยวกิ่งไม้หรือหักกิ่งไม้นั้นลงมา

อ้างอิง
-------

1. บทวิจัยของสัตว์เลื้อยคลานในยุคก่อนประวัติศาสตร์ในเขตประเทศมองโกเลีย
2. เส้นเวลาของการวิจัย therizinosaur
3. [ข้อมูลใหม่ของ Therizinosaurus (Therizinosaurid Theropoda)] ในบทวิจัยบรรพชีวินวิทยาและประวัติศาสตร์ธรรมชาติประเทศมองโกเลีย
4. Zanno, LE. "การประเมินซ้ำของอนุกรมวิธานและสายวิวัฒนาการของ *Therizinosauria*". วารสารบรรพชีวินวิทยา. หน้า 503–543



| * ด
* ค
* ก
ไดโนเสาร์สายพันธุ์ต่าง ๆ |
| --- |
| ไดโนเสาร์พันธุ์กินพืช | ดิปโพลโดคัส **·**  อากัสทีเนีย **·**  ไทรเซราทอปส์ **·**  คามาราซอรัส  **·**  สไตราโคซอรัส **·**  สเตโกซอรัส **·**  แพคิเซอฟาโลซอรัส **·**  อิกัวโนดอน **·**  เคนโทรซอรัส  **·**  โซนิโดซอรัส **·**  ไมอาซอร่า **·**  ไซคาเนีย **·**  พาราซอโรโลฟัส **·**  แองไคโลซอรัส **·**  พาราลิไททัน **·**  ไททันโนซอรัส **·**  ซอโรโพไซดอน **·**  แบรกคิโอซอรัส **·** อาร์เจนติโนซอรัส **·**  อียิปต์โตซอรัส **·**  บาโรซอรัส **·**  อลาโมซอรัส **·**  มาเมนซีซอรัส **·**  ซัลตาซอรัส **·**  อะแพทโตซอรัส **·**  ยีราฟฟาไททัน **·**  อมาร์กาซอรัส **·**  เอ๋อเหมยซอรัส **·**  ชูโนซอรัส **·**  แมนยาโรซอรัส **·**  ยูโรปาซอรัส **·**  พาตาโกไททัน **·**  ซุปเปอร์ซอรัส **·**  แอมพิโคเลียส **·**  ภูเวียงโกซอรัส สิรินธรเน **·**  สยามโมดอน **·**  ราชสีมาซอรัส **·**  ฟูกูอิไททัน **·**  ฟูกูอิซอรัส **·**  ตังหวายโยซอรัส **·**  แกลลิไมมัส **·**  เลโซโทซอรัส **·**  โคเรียเซอราทอปส์ **·**  โปรโตเซอราทอปส์ **·**  เอ็ดมอนโตซอรัส |
| ไดโนเสาร์พันธุ์กินเนื้อ | ไทแรนโนซอรัส **·**  อัลโลซอรัส **·**  วิลอซิแรปเตอร์ **·**  สไปโนซอรัส **·**  เมก้าแร็ปเตอร์ **·**  เดสเพลโตซอรัส **·**  ทอร์วอซอรัส **·**  ทาร์โบซอรัส **·**  อีโอแรปเตอร์ **·** ไจกาโนโทซอรัส **·**  มาพูซอรัส **·**  อโครแคนโตซอรัส **·**  ยูทาห์แรปเตอร์ **·**  ยูแนนลาเกีย **·**  เมกะโลซอรัส บักแลนดี **·**  เทอริสิโนซอรัส **·**  ไดโนนีคัส **·**  โอวิแรปเตอร์ **·**  เซอราโตซอรัส **·**  ซีโลไฟซิส **·**  คอมซอกนาทัส **·**  ออร์นิโทไมมัส **·**  เอบิลิซอรัส **·**  ซินทาซัส **·**  สยามโมไทรันนัส **·**  กินรีไมมัส **·**  สยามโมซอรัส **·**  คาร์คาโรดอนโทซอรัส **·**  ไครโอโลโฟซอรัส **·**  นีโอเวนีเตอร์ **·**  ทรูโอดอน **·**  หย่งชวนโนซอรัส **·**  มอโนโลโฟซอรัส **·**  ไซน์แรปเตอร์ **·**  ซอโรเพกาแนกซ์ **·**  อิริอาเตอร์ **·**  อิเรียเทียนัส **·**  ซิโนไทรันนัส **·**  ซูโคไมมัส **·**  แบรีออนิกซ์ **·**  เฮอร์รีราซอรัส **·**  คาร์โนทอรัส **·**  ไดโลโฟซอรัส **·**  ดาโกต้าแรปเตอร์ **·**  ฟูกูอิแรปเตอร์ **·**  ฟูกูอิเวเนเตอร์ **·**  อิกทิโอเวเนเตอร์ **·**  สยามแรปเตอร์ **·**  แอลเบอร์โตซอรัส |