**วงศ์นกแต้วแร้ว** หรือ **วงศ์นกแต้วแล้ว** (อังกฤษ: Pittas) เป็นวงศ์ของนกที่มีขนาดเล็กวงศ์หนึ่ง จัดอยู่ในอันดับ Passeriformes เช่นเดียวกับนกกระจอก (Passeridae) ใช้ชื่อวงศ์ว่า Pittidae

โดยทั่วไปแล้ว นกแต้วแร้วจะมีลำตัวอ้วนสั้น มีสีสันฉูดฉาดสะดุดตาหลายสี เช่น น้ำเงิน, เขียว, แดง, น้ำตาล หรือเหลือง รวมอยู่ในตัวเดียวกัน คอและหางสั้น ขายาว มักกระโดดหรือวิ่งบนพื้นดิน เป็นนกที่ขี้อาย ขี้ตื่นตกใจ มีพฤติกรรมชอบอยู่ลำพังตัวเดียวหรือเป็นคู่ หากจะบินก็จะบินเป็นระยะสั้น ๆ หรือเตี้ย ๆ ในบริเวณที่เป็นที่อยู่อาศัย โดยมักจะอาศัยอยู่ในพุ่มไม้

นกแต้วแร้วมักอาศัยอยู่ในป่าที่มีความชุ่มชื้นหรือใกล้แหล่งน้ำ ด้วยหากินที่อยู่ในบริเวณนั้น เช่น หอยทาก, ไส้เดือนดิน หรือสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำและสัตว์เลื้อยคลาน เป็นอาหาร โดยทั่วไปแล้วจะมีขนาดลำตัวประมาณ 15–25 เซนติเมตร น้ำหนักประมาณ 42–218 กรัม

พบกระจายพันธุ์ตั้งแต่ทวีปแอฟริกา, อนุทวีปอินเดีย, เอเชียตะวันออกเฉียงใต้, เอเชียตะวันออก และโอเชียเนีย

วางไข่ครั้งละ 6 ฟองบนต้นไม้หรือพุ่มไม้ หรือบางครั้งก็บนพื้นดิน พ่อแม่นกจะช่วยกันดูแลลูกอ่อน โดยรังจะสานจากกิ่งหรือใบไม้ หรือฟางที่หาได้ มีหลายชนิดที่มีการอพยพย้ายถิ่นฐาน ลูกนกเมื่ออยู่รัง พ่อแม่นกจะช่วยกันดูแลและคาบอาหารมาให้ ส่วนมากเป็นแมลง บางครั้งอาจจะเป็นแมง เช่น ตะขาบ หรือสัตว์อย่างอื่น เช่น ไส้เดือนดิน แล้วแต่จะหาได้ ลูกนกเมื่อจะถ่าย จะหันก้นออกนอกรังแล้วขับถ่ายมูลออกมา ซึ่งถูกห่อหุ้มอยู่ในถุงขนาดใหญ่ พ่อแม่นกต้องคาบไปทิ้งให้ไกลจากรัง เพราะกลิ่นจากมูลลูกนกจะเป็นสิ่งที่บอกที่อยู่ให้แก่สัตว์นักล่าได้

เดิมได้รับการอนุกรมวิธานออกเพียงสกุลเดียว คือ *Pitta* แต่ปัจจุบันได้แยกออกเป็น 3 สกุล (ดูในตาราง) ทั้งหมดราว 31 ชนิด

สำหรับนกแต้วแร้วในประเทศไทยนั้น พบทั้งหมด 12 ชนิด เช่น นกแต้วแร้วธรรมดา หรือนกแต้วแร้วสีฟ้า (*Pitta moluccensis*), นกแต้วแร้วป่าโกงกาง หรือนกแต้วแร้วป่าชายเลน (*P. megarhyncha*), นกแต้วแร้วหูยาว (*Hydrornis phayrei*)  โดยมีชนิดที่ได้รับยการยอมรับว่าหายากและใกล้สูญพันธุ์ที่สุด คือ นกแต้วแร้วท้องดำ (*H. gurneyi*) ที่พบได้เฉพาะในป่าชายแดนไทยติดกับพม่าแถบอำเภอคลองท่อม จังหวัดกระบี่ เท่านั้น

อ้างอิง
-------

1. ↑  "แต้วแร้ว หรือ แต้วแล้ว". *พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 19 มกราคม 2012.
2. ↑  McClure, H. Elliott (1991). Forshaw, Joseph. ed. *Encyclopaedia of Animals: Birds*. London: Merehurst Press. pp. 159–160. ISBN 1-85391-186-0.
3. ↑  *อิสรภาพ*. "พินัยกรรมธรรมชาติ". สารคดีทางไทยพีบีเอส. ศุกร์ที่ 11 มกราคม 2556.
4. ↑  Irestedt M, Ohlson JI, Zuccon D, Källersjö M, Ericson PGP (2006). "Nuclear DNA from old collections of avian study skins reveals the evolutionary history of the Old World suboscines (Aves: Passeriformes)" (PDF). *Zoologica Scripta*. **35**: 567–580. doi:10.1111/j.1463-6409.2006.00249.x.
5. ↑  *นกแต้วแร้ว*. *วิทยาศาสตร์สำหรับเยาวชน ชุด สัตว์น่ารู้ นก (๑)*. กรุงเทพฯ: สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย. 2000. OCLC 937411391.
6. ↑  "นกแต้วแล้วท้องดำ". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 18 มกราคม 2012. สืบค้นเมื่อ 30 ธันวาคม 2011.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
**หมวดหมู่: วงศ์นกแต้วแร้ว**

 ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Pitta ที่วิกิสปีชีส์

* วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Pittidae

|  |  |
| --- | --- |
| การแยกแยะหน่วยอนุกรมวิธาน | 
* Wikidata: Q217472
* Wikispecies: Pittidae
* BOLD: 95539
* EoL: 1621
* EPPO: 1PITTF
* Fossilworks: 99141
* GBIF: 9334
* iNaturalist: 14373
* IRMNG: 108521
* ITIS: 178274
* NCBI: 9161
* WoRMS: 1034722

 |