**เตเฌเว** (ฝรั่งเศส: *Train à grande vitesse; TGV*) เป็นบริการรถไฟความเร็วสูงและรถไฟทางไกลระหว่างเมืองของแอ็สแอนเซแอ็ฟ ผู้ให้บริการเดินรถไฟแห่งชาติฝรั่งเศส ได้รับการพัฒนาขึ้นในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1970 โดยฌีเออเซ-อัลสตอม (บริษัทอัลสตอมในปัจจุบัน) และแอ็สแอนเซแอ็ฟ เดิมถูกออกแบบให้ใช้พลังงานจากเครื่องกำเนิดไฟฟ้ากังหันแก๊ส ต่อมารุ่นต้นแบบถูกพัฒนาให้เป็นรถไฟที่ใช้พลังงานไฟฟ้าจากวิกฤตการณ์น้ำมันในปี ค.ศ. 1973 ตามมาด้วยการเดินรถเที่ยวปฐมฤกษ์ระหว่างกรุงปารีสกับเมืองลียงในปี ค.ศ. 1981 ในสาย *แอลฌีเวซูว์แด็สต์* (ฝรั่งเศส: *LGV Sud-Est; Ligne à Grande Vitesse Sud-Est*; *รถไฟความเร็วสูงสายตะวันออกเฉียงใต้*) ซึ่งมีศูนย์กลางของโครงข่ายทางรถไฟดังกล่าวอยู่ที่กรุงปารีส ต่อมามีการขยายโครงข่ายเส้นทางให้บริการสู่เมืองต่าง ๆ ทั่วฝรั่งเศส และสู่ประเทศใกล้เคียงทั้งในรูปแบบรถไฟความเร็วสูงและรถไฟธรรมดา

รถไฟเตเฌเวทำลายสถิติความเร็วของรถไฟล้อเลื่อนแตะระดับความเร็วสูงสุดที่ 574.8 km/h (357.2 mph) ในวันที่ 3 เมษายน ค.ศ. 2007 ต่อมากลางปี ค.ศ. 2011 ขบวนรถเตเฌเวที่ให้บริการตามตารางเดินรถปกติให้บริการเดินรถที่ความเร็วสูงสุด 320 km/h (200 mph) ในสายแอลฌีเวเอสต์และสายแอลฌีเวเมดิเตอร์เรเนียน

จากรายงานของนิตยสารเรลเวย์กาเซตต์ (Railway Gazette) ในปี ค.ศ. 2007 เตเฌเวสร้างสถิติให้บริการเดินรถตามตารางปกติที่มีความเร็วตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทางเฉลี่ยสูงสุดที่ 279.4 km/h (173.6 mph) ระหว่างช็องปาญ-อาร์เดนน์และลอร์แอน จนกระทั่งเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2013 สถิตินี้ก็ถูกทำลายลงโดยรถไฟด่วน *ฮาร์โมนีเอ็กซ์เพรส* ของจีน

จากความสำเร็จจากการเดินรถไฟแอลฌีเวเชิงพาณิชย์สายแรก เส้นทางสายแอลฌีเวซูว์แด็สต์จึงถูกขยายโครงข่ายไปทางใต้ในสายแอลฌีเวโรนาลป์ และสายแอลฌีเวเมดิเตอร์เรเนียน รวมไปถึงสายทางทิศตะวันตกอย่างแอลฌีเวอัตล็องติก (ฝั่งทะเลแอตแลนติก) สายเหนือแอลฌีเวนอร์ และสายตะวันออกแอลฌีเวแอ็สต์ จากความสำเร็จนี้เองที่ทำให้ประเทศเพื่อนบ้านอย่างอิตาลี, สเปน และเยอรมนี ลอกเลียนและพัฒนาระบบรถไฟความเร็วสูงของตัวเองขึ้นมา ซึ่งบริการของเตเฌเวก็ขยายเส้นทางไปสู่ประเทศข้างเคียงทั้งในรูปแบบให้บริการโดยตรง (สวิตเซอร์แลนด์และอิตาลี) และผ่านโครงข่ายการให้บริการรถไฟความเร็วสูงอื่นที่เชื่อมโยงจากฝรั่งเศสสู่เบลเยียม, เยอรมนี และเนเธอร์แลนด์ (รถไฟตาลิส) เช่นเดียวกับบริการรถไฟความเร็วสูงระหว่างสหราชอาณาจักร, ฝรั่งเศส และเบลเยียมของรถไฟยูโรสตาร์ ปัจจุบันมีการวางแผนขยายเส้นทางและสร้างเส้นทางใหม่หลายเส้นทาง ทั้งที่เป็นเส้นทางในฝรั่งเศสและเส้นทางเชื่อมโยงประเทศเพื่อนบ้าน นอกจากนี้เตเฌเวยังให้บริการเดินรถไฟชานเมือง (TGV commuter) ที่ให้บริการในเขตชานเมืองรอบกรุงปารีส

ในปี ค.ศ. 2007 แอ็สแอนเซแอ็ฟมีผลประกอบการกำไรกว่า 1.1 พันล้านยูโร (ราว 1.75 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ, 875 ล้านปอนด์) โดยส่วนมากเป็นผลมาจากการให้บริการรถไฟความเร็วสูงในโครงข่ายที่เพิ่มขึ้น

ประวัติ
-------

เตเฌเว-001 รุ่นต้นแบบของรถไฟเตเฌเว
ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1960 เป็นช่วงที่ความคิดเรื่องรถไฟความเร็วสูงเกิดขึ้นในฝรั่งเศส โดยในยุคแรกนั้นมีความคิดที่ว่าจะทำรถไฟเป็นแบบใช้เครื่องกำเนิดไฟฟ้าจากเครื่องยนต์กังหันแก๊ส (Gas-turbine) เนื่องจากรถไฟของแอ็สแอนเซแอ็ฟนิยมใช้เชื้อเพลิงดังกล่าวและราคาถูก จึงมีการเสนอต่อรัฐบาลฝรั่งเศสในการพัฒนาและวิจัยในด้านนั้น ในปี ค.ศ. 1967 รัฐบาลฝรั่งเศสจึงอนุมัติงบสร้างเส้นทางรถไฟความเร็วสูงในสายแรก หลังจากนั้นจึงได้เกิดรถไฟต้นแบบของเตเฌเว คือ TGV-001 และ TGV-002 โดยในขบวนรถนั้นประกอบด้วยมอเตอร์ที่ขับเคลื่อนบริเวณหัวและท้ายของขบวน ในขบวนมี 3 ตู้โบกี้ คือตู้ที่นั่งชั้น 1, ตู้ทดลอง และตู้ที่นั่งชั้น 2 โดยมอเตอร์จะควบคุมความเร็วรถไฟให้รถไฟมีความเร็วคงที่ตลอดเวลา TGV-001 ถูกทดสอบวิ่งจำนวน 5,227 เที่ยว รวมระยะทางเกือบ 500,000 กิโลเมตร และมีความเร็วเกิน 300 กม./ชม. ในการทดสอบจำนวน 175 เที่ยว ต่อมาในปี ค.ศ. 1974 ได้เกิดวิกฤติการณ์ราคาเชื้อเพลิงขยับสูงขึ้นจึงทำให้ต้องล้มเลิกการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิลในเตเฌเว และเปลี่ยนเป็นไฟฟ้าแทน ต่อมามีการสร้าง TGV Sud-Est 01 และ 02 โดยมีชื่อเล่นว่า Patrick และ Sophie ซึ่งเป็นตัวทดลองของรุ่น Sud-Est ซึ่งเมื่อทดสอบแล้วพบว่ามีปัญหามาก วิศวกรจึงได้ทำการปรับปรุง จนในวันที่ 25 เมษายน ค.ศ. 1980 ได้มีการนำ 03 มาทดสอบซึ่งได้ผลดีและในปีต่อมาจึงนำไปบริการในเส้นทางปารีส–ลียง

ระบบต่างๆ
---------

### ระบบรางรถไฟ

เครือข่ายรถไฟความเร็วสูงในฝรั่งเศสโดยเส้นประคือโครงการในอนาคตหรือกำลังก่อสร้าง
ในฝรั่งเศส รางรถไฟมีขนาดความกว้าง 1,435 มิลลิเมตร หรือ 1.435 เมตร (Standard gauge) เท่ากันทั้งรางปกติและรางรถไฟความเร็วสูง จึงทำให้เตเฌเวสามารถที่จะวิ่งทั้งในรางรถไฟปกติซึ่งใช้ร่วมกับรถไฟปกติและรางรถไฟความเร็วสูงที่สร้างสำหรับเตเฌเวโดยเฉพาะ ซึ่งในฝรั่งเศสมีเส้นทางรถไฟความเร็วสูงดังนี้

* LGV Sud-Est (LN1)
* LGV Atlantique (LN2)
* LGV Nord (LN3)
* LGV Interconnexion Est
* LGV Rhône-Alpes (LN4)
* LGV Méditerranée (LN5)
* LGV Est européenne (LN6)
* LGV Perpignan - Figueras
* LGV Rhin-Rhône (LN7)

และยังมีเส้นทางรถไฟความเร็วสุงซึ่งอยู่ในการก่อสร้าง ดังนี้

* LGV Est ในเฟสที่ 2
* LGV Sud Europe Atlantique (Tours–Bordeaux)
* LGV Bretagne-Pays de la Loire (Le Mans–Rennes)
* Nîmes-Montpellier bypass

### ระบบไฟฟ้า

ภายในห้องควบคุมของเตเฌเว ขบวน 4402 ซึ่งจัดแสดงในนิทรรศการ
ดูเพิ่ม: ระบบการจ่ายไฟฟ้าแก่ทางรถไฟ
ระบบการจ่ายไฟฟ้าในรางปกติและรางความเร็วสูงมีลักษณะคล้ายคลึงกัน คือใช้ระบบการจ่ายไฟแบบ Overhead Line (จ่ายไฟเหนือรถไฟ) แต่จะมีความแตกต่างที่ระบบทไฟฟ้าที่ป้อนให้ โดยในรางปกติจะใช้ความต่างศักย์ไฟฟ้าที่ 1.5 กิโลโวลต์ (kV) กระแสตรง ส่วนในรางความเร็วสูงจะใช้ที่ความต่างศักย์ 25 กิโลโวลต์ (kV) 50 เฮิรตซ์ (Hz) กระแสสลับ ซึ่งรถไฟสามารถที่ใช้กระแสไฟฟ้าทั้งสองระบบได้ รวมทั้งระบบไฟฟ้าอื่นที่ถูกเพิ่มเติมเข้าไปเพื่อใช้ในต่างประเทศ โดยการรับกระแสไฟฟ้าจากสายไฟฟ้าเหนือรถไฟทำได้โดยใช้แหนบรับไฟ (pantograph) แบบ z ในการรับกระแสไฟฟ้า

### ระบบอาณัติสัญญาณ

ดูเพิ่ม: Transmission voie-machine
เนื่องจาก เตเฌเว เป็นรถไฟที่ใช้ความเร็วสูง ดังนั้นระบบอาณัติสัญญาณที่ใช้ทั่วไปในระบบรถไฟไม่สามารถใช้ได้ เนื่องจากพนักงานไม่สามารถเห็นป้ายความเร็วหรือแม้กระทั่งสัญญาณไฟที่อยู่บนรางรถไฟได้ จึงทำให้ต้องพัฒนาระบบอาณัติสัญญาณเพื่อที่จะรองรับรถไฟความเร็วสูง โดยฝรั่งเศสได้พัฒนาเป็นระบบ TVM โดยจัดเป็น Cab-Signalling เนื่องจากมีการแสดงผลในห้องคนขับ และคนขับจะปฏิบัติตามคำสั่งตามสัญญาณต่าง ๆ ที่อยู่บริเวณแผงหน้าปัดของรถไฟ โดย TVM จะแสดงผลเป็นรูปแบบตัวเลข สี เสียง หรือสัญญาณอื่น ๆ ว่า ต้องทำอะไรในต่อไปเพื่อลดข้อด้อยความสามารถในการมองเห็นของคนขับ ในการมองเส้นทางรถไฟในความเร็วสูง

รุ่นของ TGV
-----------

* TGV Sud-EstTGV Sud-Est
* TGV AtlantiqueTGV Atlantique
* TGV PostalTGV Postal
* TGV RéseauTGV Réseau
* TGV Iris 320TGV Iris 320
* TGV DuplexTGV Duplex
* TGV TMSTTGV TMST
* TGV Thalys PBKATGV Thalys PBKA
* TGV POSTGV POS
* TGV 2N2TGV 2N2

อ้างอิง
-------

1. ↑  "French Train Hits 357 mph Breaking World Speed Record". foxnews.com. 4 April 2007. สืบค้นเมื่อ 11 February 2010.
2. ↑  "World Speed Survey: New lines boost rail's high speed performance". Railway Gazette International. 4 September 2007. สืบค้นเมื่อ 1 May 2009.
3. ↑  "Railway Gazette International 2007 World Speed Survey Tables" (PDF). Railway Gazette International. September 2007. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2009-07-31. สืบค้นเมื่อ 2019-11-21.
4. ↑  "World Speed Survey 2013: China sprints out in front". *Railway Gazette International*. สืบค้นเมื่อ 2 July 2013.
5. ↑  David Gow (9 July 2008). "Europe's rail renaissance on track". *guardian.co.uk*. London. สืบค้นเมื่อ 9 February 2010.
6. ↑  Ben Fried (15 July 2008). "French Trains Turn $1.75B Profit, Leave American Rail in the Dust". *Streetsblog New York City*. streetsblog.org. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2010-03-22. สืบค้นเมื่อ 9 February 2010.
7. ↑

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ **เตเฌเว**

* Official SNCF Website (ภาษาอังกฤษ)
* Official TGV Website (ภาษาอังกฤษ)

| * ด
* ค
* ก
เตเจเว(Train à Grande Vitesse) |
| --- |
| Bi-current | 
* TGV Sud-Est
* TGV Postal
* TGV Atlantique
* TGV Réseau
* TGV Duplex

 |
| Tri-current | 
* TGV Thalys PBA
* British Rail Class 373
* TGV POS
* TGV IRIS 320
* TGV 2N2

 |
| Quadri-current | 
* TGV Thalys PBKA

 |

|  |  |
| --- | --- |
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ แก้ไขสิ่งนี้ที่วิกิสนเทศ | 
* อิสราเอล
* สหรัฐ

 |

| * ด
* ค
* ก
รถไฟความเร็วสูง |
| --- |
| ส่วนหนึ่งของ การขนส่งระบบราง |
| รถไฟความเร็วสูง | 

|  |  |
| --- | --- |
| 300 km/h (186 mph) ขึ้นไป | 
* AGV
* AVE Class 100, 102, 103
* CRH 2C, 3C, 380A, 380B, 380C, 380D,
* ETR 500
* Eurostar TGV
* Eurostar Velaro
* ETR 1000
* อีเซเอ 3
* KTX-I, II(Sancheon)
* Oaris
* Shinkansen Series 500, N700, E5, E6, L0
* AVRIL
* TGV Sud-Est (refurbished), Atlantique, Réseau, ดูเปลช์, โปส, 2N2
* ตาลิส PBA, PBKA
* THSR 700T
* Transrapid
* รถไฟแม่เหล็กเซี่ยงไฮ้
* Velaro
* Bombardier Zefiro

 |
| 250–299 km/h (155–186 mph) | 
* China Railways CRH 1A, 1B, 1E, 2A, 2B, 2E
* New Pendolino
* อีเซเอ 1, 2
* RENFE Class 120, 121, 130
* Sapsan
* Shinkansen Series 200, 300, 700, 800, E2, E3, E7, W7
* TCDD HT65000
* TGV Sud-Est (original), La Poste, Ouigo
* V250
* Zefiro 250

 |
| 200–249 km/h (124–155 mph) | 
* Acela Express
* Adelante
* APT
* AVE Class 101/Euromed
* China Railways CRH6
* ER200
* Euromed
* GMB Class 71 (Flytoget)
* IC4
* InterCity 125, 225
* ICx
* ICN
* Javelin
* NSB Class 73
* NSB Class 74
* WESTbahn
* Pendolino
* เรลเจต
* Regina
* ชิงกันเซ็ง 0 ซีรีส์, 100, 400, E1, E4
* SBB RABDe 502
* IC 2000
* SJ 2000
* SJ X40
* Z-TER (Z 21500)
* Sokol
* Super Express Class 800, Class 801
* Talgo XXI
* Voyager/Meridian
* X3
* ICE TD

 |

 |
| แบ่งตามประเทศ *ตัวเอียง หมายถึง โครงการ* | 

|  |  |
| --- | --- |
| อเมริกา | 
* *อาร์เจนตินา*
* *บราซิล*
* *แคนาดา*
* สหรัฐ
	+ *แคลิฟอร์เลีย*
	+ *ฟลอริดา, FL FEC*
	+ *OH*
	+ *NJ*
	+ *NY*
	+ *TX, TX TCR*
	+ *Southeast*
	+ Northeast
	+ *New England*
	+ *Northwest*

 |
| เอเชีย | 
* จีน
	+ ฮ่องกง
* *อินเดีย*
* อินโดนีเซีย
* *อิหร่าน*
* *อิรัก*
* ญี่ปุ่น
* *คาซัคสถาน*
* เกาหลีใต้
* *มาเลเซียและสิงคโปร์*
* *ฟิลิปปินส์*
* ซาอุดีอาระเบีย
* ไต้หวัน
* *ไทย*
* ตุรกี
* *อุซเบกิสถาน*
* *เวียดนาม*

 |
| ยุโรป | 
* ออสเตรีย
* เบลเยียม
* สาธารณรัฐเช็ก
* โครเอเชีย
* *เดนมาร์ก*
* ฟินแลนด์
* ฝรั่งเศส
* เยอรมนี
* อิตาลี
* *ลัตเวีย*
* เนเธอร์แลนด์
* นอร์เวย์
* *โปแลนด์*
* โปรตุเกส
* รัสเซีย
* สโลวีเนีย
* สเปน
* สวีเดน
* สวิตเซอร์แลนด์
* ตุรกี
* สหราชอาณาจักร

 |
| แอฟริกา | 
* โมร็อกโก

 |
| โอเชียเนีย | 
* *ออสเตรเลีย*

 |

 |
| เทคโนโลยี | 
* แบบปกติ
* Hovertrain
* รถไฟแม่เหล็ก
* Vactrain

 |
| *ดูเพิ่ม:* หมวดหมู่:รถไฟความเร็วสูง |