รถไฟ *อาร์โก* ขบวนหนึ่ง ที่สถานีรถไฟกัมบีร์ในจาการ์ตา
**การขนส่งระบบรางในประเทศอินโดนีเซีย** ส่วนใหญ่จะอยู่บนเกาะชวาซึ่งมีรถไฟสายหลักอยู่ 2 สาย ส่วนในเกาะสุมาตราจะมีสายรถไฟที่ไม่เชื่อมต่อกันถึง 5 สาย ซึ่งจะมีในจังหวัดอาเจะฮ์, จังหวัดสุมาตราเหนือ (พื้นที่รอบเมืองเมดัน), จังหวัดสุมาตราตะวันตก (พื้นที่รอบเมืองปาดัง), จังหวัดสุมาตราใต้ และจังหวัดลัมปุง สำหรับรถไฟทางไกลในอินโดนีเซีย ดำเนินการโดยรัฐวิสาหกิจบริษัท รถไฟอินโดนีเซีย จำกัด ส่วนรถไฟชานเมืองในจาการ์ตาดำเนินการโดยบริษัท รถไฟชานเมืองอินโดนีเซีย จำกัด

ขนาดความกว้างรางรถไฟ ส่วนใหญ่ใช้รางขนาด 1,067 mm (3 ft 6 in) นอกจากนี้ยังมีรางขนาด 1,435 mm (4 ft 8 1⁄2 in) (รวมถึงสายรถไฟใหม่ในจังหวัดอาเจะฮ์) และ 750 mm (2 ft 5 1⁄2 in) การจ่ายไฟฟ้าให้ระบบรางมีเฉพาะรถไฟชานเมืองในจาการ์ตาซึ่งใช้ระบบจ่ายไฟฟ้าเหนือหัว ไฟฟ้ากระแสตรง ความต่างศักย์ 1500 โวลต์

ประวัติโดยย่อ
-------------

บทความหลัก: ประวัติการขนส่งระบบรางในประเทศอินโดนีเซีย
ทางรถไฟสายแรกในอินโดนีเซีย เปิดใช้งานเมื่อ ค.ศ. 1867 ต่อมาได้มีการขยายเส้นทางทั้งสายของรัฐและสายของเอกชน

จากการยึดครองของญี่ปุ่นและการทำสงครามประกาศเอกราช ส่งผลให้สภาพทางรถไฟอยู่ในสภาพที่แย่มาก ใน ค.ศ. 1950 ได้มีการซื้อรถจักรไอน้ำ 100 คันเข้ามาใช้งาน ต่อมาใน ค.ศ. 1953 ได้สั่งซื้อรถจักรดีเซลไฟฟ้าคันแรกจากสหรัฐอเมริกา และมีรถจักรดีเซลไฟฟ้าครอบคลุมทั่วประเทศในช่วง ค.ศ. 1980 ส่วนรถไฟฟ้าได้สั่งซื้อมาจากประเทศญี่ปุ่นใน ค.ศ. 1970 เพื่อใช้แทนที่รถจักรไฟฟ้าที่ใช้งานมากว่า 60 ปี

ในช่วงแรก ๆ หลังประกาศเอกราช ทางรถไฟทุกสายควบคุมโดยรัฐบาล ต่อมาได้มีการก่อสร้างทางรถไฟหลายสายมากขึ้น ทั้งทางเดี่ยว ทางคู่ และทางสี่ ในอดีตเคยมีรถรางให้บริการ แต่ได้ถูกยกเลิก ทำให้ระยะทางของรางจาก 7,000 กิโลเมตร ลดลงเหลือเพียง 3,000 กิโลเมตร

การให้บริการ
------------

ขบวนรถด่วน *อาร์โกโบรโมอังเกริก* วิ่งระหว่างจาการ์ตา - ซูราบายา
บริษัท รถไฟอินโดนีเซีย จำกัด ให้บริการสายรถไฟอย่างครอบคลุมบนเกาะชวาและเกาะสุมาตรา (ยกเว้นในจังหวัดสุมาตราตะวันตกซึ่งมีเฉพาะรถไฟนำเที่ยวประจำสัปดาห์) ชนิดตู้โดยสารมีหลากหลายชนิด อาทิ รถนั่งพิเศษปรับอากาศ รถนั่งธุรกิจไม่ปรับอากาศ รถนั่งชั้นประหยัดไม่ปรับอากาศ เป็นต้น ต่อมารถโดยสารสองชนิดหลัง ได้ติดตั้งระบบปรับอากาศเสร็จเรียบร้อยภายใน ค.ศ. 2013

ส่วนขบวนรถนอนล้วนนั้นไม่มีมานานแล้ว โดยรถนอนล้วนขบวนสุดท้ายคือ ขบวนรถด่วน *บีมา* ซึ่งให้บริการในช่วง ค.ศ. 1967-1984 ต่อมาได้ปรับเปลี่ยนมาเป็นขบวนรถนั่ง โดยมีรถนอนอยู่เพียง 1-2 คันต่อขบวนเท่านั้น จนกระทั่งใน ค.ศ. 1995 รถนอนจึงได้ถูกยกเลิก และได้ดัดแปลงมาเป็นรถนั่งทั้งหมด

รถนั่งพิเศษปรับอากาศในขบวนรถด่วน *อาร์โกโบรโมอังเกร็ก*
บนเกาะชวา ขบวนรถไฟส่วนใหญ่เชื่อมต่อระหว่างจาการ์ตากับเมืองห่างไกล โดยเฉพาะสายรถไฟจาการ์ตา-บันดุง มีความถี่ขบวนรถทุก ๆ ชั่วโมง ขบวนรถไฟส่วนใหญ่ (ยกเว้นรถไฟชานเมือง) จะมีชื่อเรียกเฉพาะ อาทิ ขบวนรถด่วน *เดปก* (รถด่วนวิ่งระหว่างจาการ์ตา-เดปก), ขบวนรถ *โลกาวา* (มาจากชื่อแม่น้ำแห่งหนึ่ง ซึ่งอยู่ใกล้กับเมืองปูร์โวเกร์โต), ขบวนรถ *อาร์โกลาวู* (มาจากชื่อภูเขาไฟลาวู ซึ่งอยู่ใกล้กับเมืองโซโล), ขบวนรถ *บางุนการ์ตา* (ย่อจากชื่อเมืองที่ขบวนรถไฟผ่าน ได้แก่เมือง จม**บัง**-มาดี**ยุน**-จา**การ์ตา**) และขบวนรถ *มาตาร์มาจา* (**มา**ลัง-บลี**ตาร์**-**มา**ดียุน-**จา**การ์ตา)

รถนั่งธุรกิจในขบวนรถ *กูมารัง*
การบริการรถไฟโดยสาร ได้รับการฟื้นฟูในช่วง ค.ศ. 1995-1999 ซึ่งมีการเปิดเดินรถไฟด่วนอีกหลายขบวน ต่อมาอัตราค่าโดยสารเครื่องบินได้ลดลง ส่งผลให้การพัฒนารถไฟเกิดการชะลอตัว จำนวนผู้โดยสารรถไฟคงที่ ส่วนขบวนรถไฟถูกลดจำนวนลงครึ่งหนึ่ง

### ตู้โดยสารสำหรับสุภาพสตรี

เนื่องจากมีการร้องเรียนถึงการล่วงละเมิดทางเพศในที่สาธารณะเป็นจำนวนมาก บริษัท รถไฟอินโดนีเซีย จำกัด จึงได้จัดตู้โดยสารสำหรับสุภาพสตรีในรถไฟชานเมืองบางขบวนของจาการ์ตา ตั้งแต่เดือนสิงหาคม ค.ศ. 2010
ต่อมาในวันที่ 13 พฤษภาคม ค.ศ. 2013 ได้เปลี่ยนมาพ่วงตู้โดยสารสำหรับสุภาพสตรีในขบวนรถไฟทางไกล โดยจะพ่วงในคันแรกและคันสุดท้ายของแต่ละขบวน

### โครงข่ายรถไฟ

โครงข่ายรถไฟส่วนใหญ่อยู่บนเกาะชวา และสายรถไฟเชื่อมต่อระหว่างเมืองหลักสำคัญ เช่น รถไฟจากเมืองเมอรักซึ่งอยู่ทางตะวันตกสุดของเกาะ ไปยังเมืองบาญูวางี ซึ่งอยู่ทางตะวันออกสุดของเกาะ อย่างไรก็ตาม ยังมีสายรถไฟหลายสายที่ไม่ได้เชื่อมต่อบนเกาะสุมาตรา โดยสายรถไฟแต่ละส่วนจะอยู่ที่สุมาตราเหนือ สุมาตราตะวันตก และสุมาตราใต้ตามลำดับ สายรถไฟเหล่านี้สร้างในสมัยที่เป็นอาณานิคมเนเธอร์แลนด์ สำหรับในส่วนของสายรถไฟสุมาตราเหนือเคยปิดตัวไปครั้งหนึ่งเมื่อ ค.ศ. 1971 แต่ได้กลับมาเปิดใช้งานอีกครั้งใน ค.ศ. 2011

### โครงข่ายรถไฟ *อาร์โก*

* **หมายเหตุ** ปัจจุบัน ขบวนรถ *อาร์โกเกอเด* ยกเลิกการให้บริการแล้ว และได้เปลี่ยนมาเป็นขบวนรถ *อาร์โกปาราฮียางัน* ซึ่งวิ่งในเส้นทางเดียวกันแทน

### รถไฟบนเกาะสุมาตรา

ใน ค.ศ. 2013 มีทางรถไฟบนเกาะสุมาตรา 1,869 กิโลเมตร แต่มีระยะทางที่ใช้งานได้จริง 1,348 กิโลเมตร และมีโครงการ *ทางรถไฟสายทรานส์สุมาตรา* ซึ่งเป็นการรวมสายรถไฟทั้งภูมิภาคให้เชื่อมต่อกัน สำหรับสายรถไฟบนเกาะสุมาตรา แบ่งออกเป็น 3 ภูมิภาค ได้แก่

* **ภูมิภาคที่ 1** (จังหวัดสุมาตราเหนือและจังหวัดอาเจะฮ์)
	+ สายเมดัน – เตอบิงติงกี
	+ สายอารัซกาบู – กูวาลานามู
	+ สายเตอบิงติงกี – กีซารัน
	+ สายกีซารัน – รันเตาปราปัต
	+ สายกีซารัน – ตันจุงบาไล
	+ สายเตอบิงติงกี – ซียันตาร์
	+ สายเมดัน – เบอลาวัน
	+ สายเมดัน – บินไจ
	+ สายอาเจะฮ์ (กรูเว็งมาเน – กรูเว็งเกอกูเวะฮ์)
* **ภูมิภาคที่ 2** (จังหวัดสุมาตราตะวันตก)
	+ สายเตอลุกบายูร์ – ซาวะฮ์ลุนโต (156.5 กิโลเมตร)
	+ สายมูวารากาลาบัน – ปาดังซีบูซุก (6.2 กิโลเมตร)
	+ สายบูกิตปูตุซ – อินดารุง (14.5 กิโลเมตร)
	+ สายลูบูกอาลุง – ปารียามัน (21.5 กิโลเมตร)
	+ สายปารียามัน – ซูไงลีเมา (15 กิโลเมตร)
	+ สายปาดังปันจัง – ปายากุมบุฮ์ (52.1 กิโลเมตร)
	+ สายปายากุมบุฮ์ – ลิมบานัง (20.2 กิโลเมตร)
	+ สายปาดังซีบูซุก – มูวาโรซีจุนจุง (19.9 กิโลเมตร)
	+ สายปาดัง – ปูเลาไอร์ (5.5 กิโลเมตร)
	+ สายดูกู – ท่าอากาศยานนานาชาติมีนังกาเบา
* **ภูมิภาคที่ 3** (จังหวัดสุมาตราใต้และจังหวัดลัมปุง)
	+ สายตาราฮัน – ปราบูมูลิฮ์
	+ สายเกอร์ตาปาตี – ปราบูมูลิฮ์
	+ สายซิมปัง – อินดราลายา
	+ สายปราบูมูลิฮ์ – ลูบุกลิงเกา

การขนส่งสินค้า
--------------

ขบวนรถสินค้าขบวนหนึ่ง
บนเกาะชวา มีขบวนรถสินค้าไม่มากนัก เนื่องจากข้อจำกัดด้านปริมาณทางรถไฟ ขบวนรถสินค้าที่สำคัญ ได้แก่ ขบวนรถสินค้า *กาลีมัซ* วิ่งระหว่างจาการ์ตา-ซูราบายา นอกจากนี้ยังมีขบวนรถสินค้าอื่น ๆ อาทิ ขบวนรถน้ำมัน เป็นต้น ในช่วงปีที่ผ่านมา ได้มีการพัฒนาการขนส่งสินค้าระบบรางให้ดียิ่งขึ้น โดยการนำเข้ารถจักรจีอี ซีซี 206 อีกทั้งยังสร้างทางคู่เชื่อมระหว่างจาการ์ตา-ซูราบายาอีกด้วย

ในสุมาตราใต้ มีขบวนรถไฟขนถ่านหิน ส่วนในสุมาตราตะวันตก มีขบวนรถไฟขนปูนซีเมนต์ และในสุมาตราเหนือ มีขบวนรถไฟขนน้ำมันปาล์มและยางพารา

ระบบขนส่งมวลชนในตัวเมือง
------------------------

### จาการ์ตาและปริมณฑล

ในปัจจุบัน จาการ์ตามีระบบรถไฟชานเมือง **กาเอร์เอ็ล โกมูเตอร์ไลน์** ให้บริการ ส่วนรถไฟฟ้าขนส่งมวลชนจาการ์ตา มีกำหนดเปิดให้บริการใน ค.ศ. 2016

### ซูราบายาและปริมณฑล

มีรถไฟชานเมืองวิ่งให้บริการในเขตเมืองซูราบายา นอกจากนี้ยังมีโครงการรถไฟฟ้าเชื่อมท่าอากาศยานอีกด้วย

การอนุรักษ์รถจักร
-----------------

รถจักรไอน้ำดู โคร และบราวนส์ ในรถไฟป่าสายเซปู
อินโดนีเซียมีรถจักรหลายรุ่น จากหลายผู้ผลิต แต่อย่างไรก็ตาม เหลือรถจักรไอน้ำที่ใช้งานได้เพียง 3 คันเท่านั้น โดยทั้งสามคันนี้ตั้งอยู่ที่พิพิธภัณฑ์รถไฟอัมบาราวาทั้งหมด ส่วนรถจักรที่ปลดประจำการแล้ว ได้ถูกนำมาจัดแสดงไว้ที่พิพิธภัณฑ์การขนส่ง ในสวนสาธารณะของจาการ์ตา และพิพิธภัณฑ์รถไฟอัมบาราวาในเกาะชวาตอนกลาง โดยรถจักรไอน้ำหลายคัน ได้ถูกปลดประจำการตั้งแต่ช่วงวิกฤตการณ์ทางการเงินในเอเชียแล้ว บางส่วนได้ส่งคืนผู้ผลิต บางส่วนนำเข้าพิพิธภัณฑ์

รายการอ้างอิงนี้ แสดงรายชื่อรถจักรที่ยังคงอนุรักษ์ไว้อยู่

ลำดับเหตุการณ์
--------------

### ค.ศ. 2010

* ทางรถไฟขนถ่านระยะทาง 122 กิโลเมตร บนเกาะกาลีมันตัน เปิดใช้งาน

แผนที่
------

*

ดูเพิ่ม
-------


วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ **การขนส่งระบบรางในประเทศอินโดนีเซีย**

* บริษัท รถไฟอินโดนีเซีย จำกัด
* การขนส่งในประเทศอินโดนีเซีย
* กาเอร์เอ็ล โกมูเตอร์ไลน์
* รถไฟเซปู

บรรณานุกรม
----------

* How the Railroad is Modernising Asia, The Advertiser, Adelaide, S. Australia, 22 March 1913. N.B.: The article is of approx. 1,500 words, covering approx. a dozen Asian countries.

อ้างอิง
-------

1. ↑  Indonesia Railway Company Launches Women-Only Carriages
2. ↑  "Dahlan: yang dihapus kereta khusus wanita, bukan gerbong". May 15, 2013.
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑  Railway Gazette International November 2010, p56

* United States Central Intelligence Agency (June 2, 2005), *The World Fact Book: Indonesia เก็บถาวร 2008-12-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน*. Retrieved June 17, 2005.
* Garratt, Colin. *The World Encyclopedia of Locomotives* Anness Publishing (London), 2003, p. 47.
* History of Railways in Indonesia

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* PT เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ เก็บถาวร 2015-11-25 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน ของบริษัท รถไฟอินโดนีเซีย จำกัด
* Railways Info เก็บถาวร 2008-02-02 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* เว็บไซต์ของรถไฟชานเมือง เก็บถาวร 2021-04-13 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* กำหนดเวลารถไฟชานเมือง
* แผนที่

| * ด
* ค
* ก
การขนส่งระบบรางในทวีปเอเชีย |
| --- |
| รัฐเอกราช | 
* กัมพูชา
* กาตาร์
* เกาหลีใต้
* เกาหลีเหนือ
* คาซัคสถาน
* คีร์กีซสถาน
* คูเวต
* ญี่ปุ่น
* จอร์เจีย
* จอร์แดน
* จีน
* ซาอุดิอาระเบีย
* ซีเรีย
* ไซปรัส
* ติมอร์-เลสเต
* ตุรกี
* เติร์กเมนิสถาน
* ทาจิกิสถาน
* ไทย
* เนปาล
* บรูไนดารุสซาลาม
* บังกลาเทศ
* บาห์เรน
* ปากีสถาน
* พม่า
* ฟิลิปปินส์
* ภูฏาน
* มองโกเลีย
* มัลดีฟส์
* มาเลเซีย
* เยเมน
* รัสเซีย
* ลาว
* เลบานอน
* เวียดนาม
* ศรีลังกา
* สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์
* สิงคโปร์
* อัฟกานิสถาน
* อาร์มีเนีย
* อาเซอร์ไบจาน
* อินโดนีเซีย
* อินเดีย
* อิรัก
* อิสราเอล
* อิหร่าน
* อียิปต์
* อุซเบกิสถาน
* โอมาน

 |
| รัฐที่ได้รับการรับรองอย่างไม่สมบูรณ์ | 
* เซาท์ออสซีเชีย
* ไซปรัสเหนือ
* ไต้หวัน
* ปาเลสไตน์
* นากอร์โน-คาราบัค
* อับคาเซีย

 |
| เขตบริหารพิเศษและเขตสังกัด | 
* เกาะคริสต์มาส
* บริติชอินเดียนโอเชียนเทร์ริทอรี
* มาเก๊า
* หมู่เกาะโคโคส (คีลิง)
* ฮ่องกง

 |