recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
การกระจายแสงโดยปริซึม
ในทัศนศาสตร์ **การกระจาย** (dispersion) เป็นปรากฏการณ์ที่ลำแสงที่ตกกระทบถูกแบ่งแยกออกเป็นความยาวคลื่นต่าง ๆ เกิดขึ้นเนื่องจากดรรชนีหักเหในตัวกลางแปรผันไปตามความยาวคลื่น

การกระจายแบบปกติและผิดปกติ
--------------------------

 ความสัมพันธ์ระหว่างดรรชนีหักเหและความยาวคลื่นในสุญญากาศ (การกระจายแบบปกติ) ในแก้วต่าง ๆ ส่วนที่เป็นสีแดงอ่อนคือส่วนของคลื่นในช่วงที่มองเห็นได้
ในกรณีที่ดรรชนีหักเหเพิ่มขึ้นเมื่อความยาวคลื่นลดลง จะเรียกว่าเกิด **การกระจายแบบปกติ** (normal dispersion) สารที่โปร่งใสในช่วงแสงที่มองเห็นได้จะมีการกระจายแบบปกติในช่วงแสงที่มองเห็นได้ การกระจายแบบปกติยังเกิดขึ้นในบริเวณอื่นที่ไม่ใช่แสงที่มองเห็นได้ในบริเวณที่ห่างจากความยาวคลื่นสั่นพ้องของสสาร นอกจากนี้ โดยทั่วไป ยิ่งวัสดุดรรชนีหักเหสูง การกระจายแบบปกติก็จะยิ่งมากขึ้นเท่านั้น

ในทางกลับกัน ที่ใกล้กับความยาวคลื่นสั่นพ้อง ดรรชนีหักเหจะกลับลดลงและแสงที่มีความยาวคลื่นยาวจะหักเหมากกว่าแสงที่มีความยาวคลื่นสั้น เราเรียกสิ่งนี้ว่า **การกระจายแบบผิดปกติ** (anomalous dispersion)

### สูตรการกระจายตัวของเซ็ลไมเออร์

ดรรชนีหักเหของคลื่นนอกเหนือจากย่านใกล้กับความยาวคลื่นสั่นพ้องจะคำนวณได้โดย สมการเซ็ลไมเออร์ (Sellmeier equation)

{\displaystyle n^{2}=n\_{\infty }^{2}+{A' \over \lambda ^{2}-{\lambda \_{A}}^{2}}+{B' \over \lambda ^{2}-{\lambda \_{B}}^{2}}+\dots }
*A′*, *B′* ,... และ *λ A*, *λ B* ,... เป็นตัวแปรช่วยที่แตกต่างกันไปในแต่ละวัสดุ *λ A*, *λ B* ,... คือความยาวคลื่นสั่นพ้อง กล่าวคือ มีพจน์มากมาย (นอกเหนือจาก *n*∞2) เท่ากับความยาวคลื่นสั่นพ้อง

เมื่อดำเนินการกระจายรอบจุดกับ \lambda  จะได้สูตรต่อไปนี้

{\displaystyle n^{2}=A+{B \over \lambda ^{2}}+{C \over \lambda ^{4}}+\cdots -B'\lambda ^{2}-C'\lambda ^{4}-\cdots }
สูตรการกระจายของเซ็ลไมเออร์จะให้ผลแตกต่างกันที่ความยาวคลื่นสั่นพ้อง แต่ที่นอกพื้นที่ใกล้เคียงแถบนั้น จะพบว่ามีความตรงกันระหว่างการกระจายแบบปกติกับแบบผิดปกติ สมการที่คำนึงถึงการดูดกลืนนั้นถูกแสดงโดยแฮร์มัน ฟ็อน เฮ็ล์มฮ็อลทซ์

สำหรับตัวกลางที่มีความหนาแน่นสูง จะใช้สูตรการกระจายตัวของเซ็ลไมเออร์ ซึ่งคำนึงถึงความยาวคลื่นของคลื่นสั่นพ้องของไอออนในย่านอินฟราเรด

แก้วเชิงทัศนศาสตร์
------------------

ความแตกต่างของดรรชนีหักเหที่ความยาวคลื่นอ้างอิงสองช่วง เช่น เส้น F' (สีน้ำเงิน) และ C' (สีแดง) ของเส้นเฟราน์โฮเฟอร์ เรียกว่า **ค่าเฉลี่ยการกระจาย** หรือ **การกระจายหลัก** และความแตกต่างของดรรชนีหักเหที่อีกสองค่าความยาวคลื่น นี้เรียกว่า **การกระจายบางส่วน** การกระจายบางส่วนหารด้วยการกระจายหลักเรียกว่า **อัตราส่วนการกระจายบางส่วน**

ในแก้วเชิงทัศนศาสตร์ธรรมดานั้นเมื่อวาดกราฟซึ่งมีเลขอับเบอเป็นแกนนอนและอัตราส่วนการกระจายบางส่วนเป็นแกนตั้ง จะได้ค่าที่วางตัวอยู่บนเส้นตรง ซึ่งเรียกว่า **การกระจายบางส่วนแบบปกติ** ในขณะที่ถ้าเป็นการกระจายแบบผิดปกติจะได้กราฟที่ไม่อยู่บนเส้นตรง ซึ่งเรียกว่า **การกระจายบางส่วนแบบผิดปกติ**

อ้างอิง
-------

* Max Born (2005). *光学の原理 1*. แปลโดย 草川徹 ((7th (expanded) ed.) ed.). 東海大学出版会. ISBN 4-486-01678-5.
* 鶴田匡夫 (2004). *第4・光の鉛筆 : 光技術者のための応用光学* (第3版 ed.). 新技術コミュニケーションズ. ISBN 4-915851-15-X.鶴田匡夫 (2004). *第4・光の鉛筆 : 光技術者のための応用光学* (第3版 ed.). 新技術コミュニケーションズ. ISBN 4-915851-15-X.
* 鶴田匡夫 (1990). *応用光学 1*. 応用物理工学選書. 培風館. ISBN 4-563-02331-0.
ขอบฟ้าในทิศทางพระอาทิตย์ตกมองจากระดับความสูง 500 เมตร หนึ่งชั่วโมงหลังพระอาทิตย์ตก
**การกระเจิงแบบเรย์ลี** (Rayleigh scattering) คือการกระเจิงของแสงโดยอนุภาคที่มีขนาดเล็กกว่าความยาวคลื่นของแสง โดยทั่วไปจะใช้หมายถึงการกระเจิงที่เกิดขึ้นภายในตัวกลางที่เป็นก๊าซ เช่น บรรยากาศโลก โดยเป็นสาเหตุที่ทำให้ท้องฟ้าดูเป็นสีฟ้าในเวลากลางวัน นอกจากนี้แล้วยังอาจเกิดขึ้นในของเหลวและของแข็งที่โปร่งใสได้ด้วย การกระเจิงแบบเรย์ลีได้รับการตั้งชื่อตาม บารอนเรย์ลี (จอห์น วิลเลียม สตรัต) ผู้พยายามอธิบายปรากฏการณ์นี้

ทฤษฎี
-----

ให้พารามิเตอร์ที่เกี่ยวข้องซึ่งได้แก่ความยาวคลื่นของคลื่นที่กระเจิงเป็น *λ* และเส้นผ่านศูนย์กลางของอนุภาคที่กระเจิงเป็น *d* แล้วพารามิเตอร์ขนาด *α* ที่มีค่าคงที่วงกลม *π* เป็นสัมประสิทธิ์ จะเป็น

{\displaystyle \alpha ={\frac {\pi d}{\lambda }}}
เมื่อ *α* ≪ 1 จะสามารถแสดงได้โดยการกระเจิงแบบเรย์ลี เมื่อ *α* ≈ 1 จะใช้การกระเจิงแบบมี และเมื่อ *α* ≫ 1 จะใช้การประมาณทัศนศาสตร์เชิงเรขาคณิต

### การประมาณอนุภาคเล็ก

การกระเจิงแบบเรย์ลีเกิดขึ้นเมื่อสนามไฟฟ้า ภายในสนามแม่เหล็กไฟฟ้าของแสงที่ตกกระทบกระทำกับสนามไฟฟ้าของอนุภาค บังคับให้อิเล็กตรอนในอนุภาคเกิดการแกว่งกวัด และกระตุ้นไดโพล ดังนั้น หากอนุภาคเป็นตัวแกว่งกวัดไดโพลที่มีความถี่ *ν*0 แล้วความถี่ *ν*0 นั้นมีค่าน้อยเมื่อเทียบกับความถี่ ν ของแสงที่ตกกระทบ (นั่นคือ *ν* ≪ *ν*0) แล้ว ความเข้มของการกระเจิง *I* ได้เป็น

{\displaystyle I=I\_{0}{\frac {8\pi Ne^{4}\nu ^{4}}{3m^{2}c^{4}\nu \_{0}^{4}}}}
โดยที่ *I*0 คือความเข้มของแสงที่ตกกระทบ *N*, *m*, *e* คือจำนวน มวล และ ประจุไฟฟ้า ของอนุภาค และ *c* คืออัตราเร็วแสง

นอกจากนี้ในสูตรข้างต้น *ν*4/*c*4 = *λ*−4 ดังนั้นในกรณีที่อนุภาคถือว่าเล็กพอเมื่อเทียบกับความยาวคลื่น ความแรงในการกระเจิงจะแปรผกผันกับกำลัง 4 ของความยาวคลื่นจะเป็นไปตามสมการนี้

{\displaystyle I=I\_{0}{\frac {1+\cos ^{2}\theta }{2R^{2}}}\left({\frac {2\pi }{\lambda }}\right)^{4}\left({\frac {n^{2}-1}{n^{2}+2}}\right)^{2}\left({\frac {d}{2}}\right)^{6}}
โดยที่ *R* คือระยะทางไปยังอนุภาค *θ* คือมุมการกระเจิง และ *n* คือ ดัชนีหักเหของแสง

ให้ปริมาตรของอนุภาคเป็น V ยังอาจเขียนได้ดังนี้

{\displaystyle I=I\_{0}{\frac {9}{2}}{\frac {1+\cos ^{2}\theta }{R^{2}}}{\frac {(\pi V)^{2}}{\lambda ^{4}}}\left({\frac {n^{2}-1}{n^{2}+2}}\right)^{2}}
นอกจากนี้ เมื่อหาปริพันธ์ของความแรงในการกระเจิงต่อมุมตันทั้งหมด ภาคตัดขวาง *σ*s จะได้เป็น 

{\displaystyle \sigma \_{\mathrm {s} }={\frac {2\pi ^{5}}{3}}{\frac {d^{6}}{\lambda ^{4}}}\left({\frac {n^{2}-1}{n^{2}+2}}\right)^{2}}
สมการนี้อธิบายว่าแสงสีน้ำเงินที่มีความยาวคลื่นสั้นจะกระเจิงมากกว่าแสงสีแดงที่มีความยาวคลื่นยาวกว่า เกิดขึ้นเนื่องจากในเวลาพระอาทิตย์ตก และพระอาทิตย์ขึ้น ระยะห่างระหว่างดวงอาทิตย์กับผู้สังเกตการณ์จะยาวกว่าเวลาเที่ยง ทำให้แสงสีน้ำเงินจะกระเจิงออกไปจนหมดก่อนที่จะมาถึงผู้สังเกตการณ์ ในทางกลับกัน ในช่วงกลางวัน แสงสีน้ำเงินซึ่งมีความยาวคลื่นสั้นจะกระเจิงไปยังผู้สังเกตการณ์ ดังนั้นท้องฟ้าโดยรวมจึงปรากฏเป็นสีฟ้า

นอกจากนี้ยังใช้สำหรับการวัดทางทัศนศาสตร์ โดยความเข้มของสัญญาณจะแปรผันตรงกับความหนาแน่นของจำนวนโมเลกุลและสูงกว่าการวัดทางสเปกโทรสโกปี

อ้างอิง
-------

1. 1 2  法則の辞典
2. ↑  Seinfeld & Pandis (2006, §15.1.1)
**นักรบนักศึกษาพม่า** (Vigorous Burmese Student Warriors; ภาษาพม่า: မြန်မာ ကျောင်းသား စစ်သည်တော်များ အဖွဲ့ ) เป็นองค์กรที่ต่อต้านการปกครองของกองทัพพม่า องค์กรนี้กลายเป็นองค์กรก่อการร้ายในพ.ศ. 2542 หลังจากที่บุกยึดสถานทูตพม่าในกรุงเทพ 

หลังการเลือกตั้ง พ.ศ. 2533 ในพม่า นักศึกษาพม่าหัวรุนแรงจำนวนหนึ่งได้หนีออกนอกประเทศไปยังประเทศเพื่อนบ้านรวมทั้งประเทศไทย องค์กรนี้ก่อตั้งในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2542 แนวทางการต่อสู้ขององค์กรนี้ตรงกันข้ามกับการต่อสู้อย่างสันติของแนวร่วมประชาธิปไตยของมวลนักศึกษาพม่า ในวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2542 สมาชิกของกลุ่มนี้ได้บุกเข้าสถานทูตพม่าในประเทศไทยและจับคนในสถานทูตเป็นตัวประกัน 89 คน กลุ่มนี้เรียกร้องการเจรจาอย่างเปิดเผยระหว่างสันนิบาตแห่งชาติเพื่อประชาชาติและรัฐบาลพม่า และจัดตั้งรัฐสภาตามผลการเลือกตั้ง พ.ศ. 2533 ต่อมา กลุ่มนี้ได้ยอมปล่อยตัวประกัน และรัฐบาลไทยจัดเฮลิคอปเตอร์ไปส่งกลุ่มดังกล่าวที่ชายแดนไทย-พม่า

อ้างอิง
-------

* Embassy gunmen flee *BBC News*, 2 October 1999.

1. ↑  Kushner, Harvey W. (2003), "Vigorous Burmese Student Warriors", *Encyclopedia of Terrorism*, Sage Publications, pp. 395–396
**สะบ้า**  ชื่อวิทยาศาสตร์: *Entada rheedii* อยู่ในวงศ์ Fabaceae เป็นไม้เถาเนื้อแข็งขนาดใหญ่ เลื้อยพาดพันต้นไม้อื่น ลำต้นมักคดงอหรือบิดเป็นเกลียว เปลือกนอกเรียบสีน้ำตาลแก่ ใบประกอบแบบขนนกสองชั้น ดอกออกเป็นกระจุก สีขาวแล้วเปลี่ยนเป็นสีเหลือง ผล เป็นฝักตรง หรือคดงอและบิดไปมา เปลือกผลแข็งเป็นเนื้อไม้ แต่ละข้อมี 1 เมล็ด เมื่อแก่ข้อจะหักเป็นท่อนๆ เมล็ดสีน้ำตาล ถึงแดงคล้ำ รูปกึ่งกลม แบน แข็ง เมล็ดใช่เล่นสะบ้า

การใช้ประโยชน์
--------------

พืชชนิดนี้เป็นยาสมุนไพรพื้นบ้านในแอฟริกา ใช้กระตุ้นให้เกิดความฝัน โดยนำเนื้อในของเมล็ดมารับประทาน หรือสับผสมกับยาสูบ  ใช้รักษาอาการปวดฟัน อาการเกี่ยวกับกล้ามเนื้อได้ ในยาไทยใช้เนื้อในเมล็ดดิบ รสเบื่อเมา แก้โรคผิวหนัง ผื่นคัน แก้โรคเรื้อน กลากเกลื้อน เมล็ดในสุมให้ไหม้เกรียมปรุงเป็นยารับประทานแก้พิษไข้ตัวร้อน เถาใช้ฆ่าพยาธิผิวหนัง ทางภาคอีสาน ใช้ เมล็ด หรือราก ฝนเหล้า ทาและฝนน้ำ แก้โรคผิวหนัง ในฟิลิปปินส์ ใช้น้ำจากเปลือกต้นทาแก้คันและโรคผิวหนังที่เป็นสะเก็ด เปลือกใช้เป็นยาเบือปลา

รูปเมล็ด
--------

* Entada rheedii
* 
* 
* 
*

อ้างอิง
-------

1. ↑  "Entada rheedei information from NPGS/GRIN". www.ars-grin.gov. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2011-06-05. สืบค้นเมื่อ 2008-03-10.
2. ↑  "Entada rheedii - African Dream Herb", www.entheology.org
3. ↑  "Indigenous use and bio-efficacy of medicinal plants in the Rasuwa District, Central Nepal". *J Ethnobiol Ethnomed*. **6**: 3. 2010. doi:10.1186/1746-4269-6-3. PMC 2823594. PMID 20102631.
4. ↑
ภาพนักบุญเวนันซีโอ
**นักบุญเวนันซีโอแห่งกาเมรีโน** (อิตาลี: *San Venanzio*; อังกฤษ: Saint Venantius of Camerino) เสียชีวิตเมื่อ 18 พฤษภาคม ค.ศ. 251 หรือ 253 เป็นนักบุญของศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิก เป็นนักบุญอุปถัมภ์ของเมืองกาเมรีโน ประเทศอิตาลี ทางศาสนจักรโรมันคาทอลิกบอกว่าเขามีอายุได้ 15 ปีในตอนที่เขาถูกทรมานและถูกประหารชีวิตที่เมืองกาเมรีโน ก่อนหน้า นักบุญเวนันซีโอ ถูกทรมานและประหารชีวิตด้วยการฟาดด้วยแส้ที่จุดไฟไว้ และถูกจับไปแขวนคอ คว่ำลงเหนือกองไฟ และหักขากรรไกรและกรามของนักบุญเวนันซีโอออกมา และโยนให้สิงโตกินเหนือหน้าผาสูง และเขาได้หลบหนีจากกาเมรีโนและซ่อนตัวที่เมืองราโนซึ่งพระศาสนจักรมอบให้กับเขา ทำให้เขาได้เป็นนักบุญอุปถัมภ์เมืองราโนด้วย

ความเลื่อมใสของพระศาสนจักรที่มีต่อนักบุญเวนันซีโอ
-------------------------------------------------

ศพของนักบุญเวนันซีโอถูกฝังไว้ที่นอกกำแพงเมืองกาเมรีโนซึ่งปัจจุบันกลายเป็นพระวิหารตั้งแต่ศตวรรษที่15 นักบุญเวนันซีโอเป็นที่นับถือมากในเมืองกาเมรีโน รูปของเขาปรากฏในเหรียญและมีชื่อของเขาในการภาวนา และผู้ที่เป็นโรคเรื้อนและโรคกระเพาะอาหารมาวิงวอนกับนักบุญเวนันซีโอและหายจากโรค ทั้งนี้นักบุญเวนันซีโอจึงเป็นนักบุญองค์อุปถัมภ์ในเรื่องโรคเรื้อนและโรคกระเพาะอาหารอีกด้วย ในปฏิทินโรมันทั่วไปของ ค.ศ. 1670-1969 มีงานเลี้ยงฉลองของนักบุญเวนันซีโอในวันที่ 18 พฤษภาคม

ในประเทศไทย
-----------

ปัจจุบันในประเทศไทยมีโบสถ์คริสต์ที่มีชื่อว่า วัดนักบุญเวนันซีโอ อยู่ที่จังหวัดเพชรบุรี ซึ่งมีรูปปั้นของนักบุญเวนันซีโออยู่

อ้างอิง
-------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  จากข้อมูลในท้องถิ่น
ภาพคนดึงอ่างถ่านหินที่จัดพิมพ์ในรายงานคณะกรรมาธิการการจ้างงานเด็ก (เหมืองแร่) ค.ศ. 1842
**พระราชบัญญัติเหมืองแร่และเหมืองถ่านหิน ค.ศ. 1842** (อังกฤษ: Mines and Collieries Act 1842; c. 99) หรือเรียกกันทั่วไปว่า **พระราชบัญญัติเหมืองแร่ ค.ศ. 1842** เป็นพระราชบัญญัติแห่งรัฐสภาสหราชอาณาจักร มีเนื้อหาห้ามหญิงและเด็กหญิงทุกวัยทำงานใต้ดิน และกำหนดอายุขั้นต่ำ 10 ปีสำหรับเด็กชายที่ได้รับว่าจ้างให้ทำงานใต้ดิน ทั้งนี้เป็นกฎหมายที่ออกมาหลังมีการเปิดเผยสภาพการทำงานของเด็กในรายงานคณะกรรมาธิการการจ้างงานเด็ก (เหมืองแร่) ค.ศ. 1842 หลังเกิดอุบัติเหตุที่เหมืองถ่านหินฮัสการ์ในซิลก์สโตน จนเป็นเหตุให้มีเด็กเสียชีวิต 26 คน เป็นเด็กหญิงอายุระหว่าง 8 ถึง 16 ปี 11 คน และเด็กชายอายุระหว่าง 9 ถึง 12 ปีอีก 15 คน ซึ่งสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียสั่งการไต่สวน

แอนโทนี แอชลีย์ คูเปอร์โน้มน้าวสมาชิกรัฐสภาให้สนับสนุนกฎหมายนี้โดยอ้างศีลธรรมยุควิกตอเรีย คือกล่าวว่าหญิงและเด็กหญิงทำงานโดยสวมกางเกงขายาว และเปลือยอกต่อหน้าชายและเด็กชาย ซึ่งทำให้เด็กหญิงไม่เหมาะจะแต่งงานและเป็นแม่คน ร่างกฎหมายผ่านสภาขุนนางในการพิจารณาวาระสามเมื่อวันที่ 1 สิงหาคม ค.ศ. 1842

อ้างอิง
-------

1. 1 2  "The Mines Act, 1842". University of Paris. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2011-07-21. สืบค้นเมื่อ 2010-12-05.
2. ↑  Hansard 1842, House of Lords, Session of the 1st August 1842, Mines and Collieries: "The Marquess of Londonderry opposed the third reading." sfn error: no target: CITEREFHansard1842 (help)
การแบ่งพื้นที่โลกด้วยเส้นศูนย์สูตรและเส้นเมริเดียนแรก
ซีกโลกตะวันตก (ซ้าย), ซีกโลกตะวันออก (ขวา)
ในภูมิศาสตร์และวิชาการทำแผนที่ **ซีกโลก** คือการกล่าวถึงส่วนของโลกที่ถูกแบ่งเป็นสองซีก (ซีก หรือ Hemispheres มาจากภาษากรีกโบราณ ἡμισφαίριον *hēmisphairion* อันมีความหมายว่า "ครึ่งทรงกลม")

การแบ่งซีกโลกส่วนมากจะใช้เส้นละติจูดและลองจิจูด:

* เหนือ–ใต้
	+ ซีกโลกเหนือ คือบริเวณครึ่งหนึ่งของโลกที่อยู่เหนือเส้นศูนย์สูตรขึ้นไปถึงขั้วโลกเหนือ
	+ ซีกโลกใต้ คือบริเวณครึ่งหนึ่งของโลกที่อยู่ใต้เส้นศูนย์สูตรลงไปถึงขั้วโลกใต้
* ตะวันออก–ตะวันตก
	+ ซีกโลกตะวันออก คือบริเวณครึ่งหนึ่งของโลกที่อยู่ทางตะวันออกของเส้นเมริเดียนแรกไปจนถึงเส้นเมริเดียนที่ 180 องศา
	+ ซีกโลกตะวันตก คือบริเวณครึ่งหนึ่งของโลกที่อยู่ทางตะวันตกของเส้นเมริเดียนแรกไปจนถึงเส้นเมริเดียนที่ 180 องศา

การแบ่งซีกโลกตะวันออกและซีกโลกตะวันตกยังมีความสำคัญในแง่ของวัฒนธรรมเพราะแสดงให้ถึงความแตกต่างทางวัฒนธรรมระหว่าง 2 ซีกโลก

อย่างไรก็ตามยังมีการพยายามที่จะแบ่งดาวเคราะห์ออกเป็นสองซีกโดยใช้ลักษณะทางภูมิศาสตร์เป็นเกณฑ์ เช่น:

* แผ่นดิน–น้ำ
	+ ซีกโลกพื้นดิน คือซีกของโลกที่มีพื้นดินมากที่สุดเท่าที่จะมากได้
	+ ซีกโลกพื้นน้ำ คือซีกของโลกที่มีน้ำมากที่สุด

The Land Hemisphereซีกโลกแผ่นดินThe Water HemisphereซีกโลกสมุทรThe Land Hemisphere is at the top, and the Water Hemisphere is at the bottom.ซีกโลกแผ่นดินอยู่ทางเหนือของเส้นแดงส่วนซีกโลกสมุทรอยู่ทางใต้ของเส้นแดงThe Land Hemisphere is at the top and the Water Hemisphere is at the bottomซีกโลกแผ่นดินอยู่ทางเหนือของเส้นแดงส่วนซีกโลกสมุทรอยู่ทางใต้ของเส้นแดง

นอกจากนี้การฉายแสงของดางอาทิตย์ก็สามารถแบ่งโลกเป็น 2 ซีกคือกลางวันและกลางคืนได้

อ้างอิง
-------

1. ↑  "Hemisphere". 2011-03-22.
2. ↑  Boggs, S. W. (1945). "This Hemisphere". *Journal of Geography*. **44** (9): 345–355. doi:10.1080/00221344508986498.

ข้อมูลเพิ่มเติม
---------------

 วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ซีกโลก

| * ด
* ค
* ก
ซีกโลก |
| --- |
| 
* ซีกโลกเหนือ
* ซีกโลกใต้
* ซีกโลกตะวันออก
* ซีกโลกตะวันตก
* ซีกโลกพื้นดิน
* ซีกโลกพื้นน้ำ

 |
| 
* **วิกิพีเดีย:หนังสือ หนังสือ**
* **สถานีย่อย สถานีย่อย:ภูมิศาสตร์**
* **หน้าคอมมอนส์ แผ่นที่การแบ่งซีกโลก**

 |
**โลสอันตรักซ์** (สเปน: *Los Ántrax*) เป็นแก๊งปฏิบัติการของแก๊งค้ายาซีนาโลอา ซึ่งเป็นกลุ่มอาชญากรที่ตั้งอยู่ในรัฐซีนาโลอา กลุ่มนี้นำโดยเจ้าพ่อยาเสพติด เฆซุส เปญญา (นามแฝง "เอล 20"), โฆเซ โรดริโก อาเรชิกา กัมโบอา (นามแฝง "เอลชิโนอันตรักซ์"), เรเน เบลัซเกซ บาเลนซูเอลา (นามแฝง "เอลซาร์เฆนโตฟินิกซ์") ท่ามกลางคนอื่น ๆ และพวกเขาเป็นตัวตั้งตัวตีในคดีฆาตกรรมจำนวนมาก ตลอดจนบริการรักษาความปลอดภัยติดอาวุธแก่อิสมาเอล *เอลมาโย* ซัมบาดา แก๊งนี้ดำเนินการในกูเลียกัน ซึ่งเป็นเมืองหลวงของรัฐซีนาโลอา ที่สมาชิกดำเนินการฆาตกรรมและการโจมตีอย่างรุนแรง

รากศัพท์
--------

ชื่อของกลุ่มได้รับแรงบันดาลใจจากโรคแอนแทรกซ์ อย่างไรก็ตาม ฝ่ายบริหารของรัฐซีนาโลอาไม่เคยยอมรับการมีอยู่ของกลุ่มอย่างเป็นทางการ

ประวัติ
-------

โลสอันตรักซ์ดำเนินงานในฐานะกองกำลังรักษาความปลอดภัยของ อิสมาเอล *เอลมาโย* ซัมบาดา เจ้าพ่อยาเสพติด ผู้นำแก๊งค้ายาซินาโลอาพร้อมทั้งโฆอากิน *เอล ชาโป* กุซมัน (ตอนนี้ถูกจับแล้ว) คดีฆาตกรรมหลายคดีเชื่อว่ามาจากแก๊งดังกล่าว ซึ่งนำโดยผู้ค้ายาชื่อโรดริโก อาเรชิกา กัมโบอา (*เอลชิโนอันตรักซ์*) ที่ขณะนี้อยู่ภายใต้การคุมขังของสหรัฐ และผู้ช่วยมือขวาของเขาชื่อเฆซุส เปญญา (*เอล 20*) ซึ่งเปญาได้หลบหนีออกจากคุกในรัฐซีนาโลอาเมื่อวันที่ 16 มีนาคม ค.ศ. 2017 กับผู้ต้องสงสัยอีกสี่คน รวมถึงสมาชิกที่ถูกกล่าวหาของโลสอันตรักซ์อย่างราฟาเอล กวาดาลูเป เฟลิกซ์ นูเญซ (นามแฝง "ชังกิโตอันตรักซ์") และฆวน โฆเซ เอสปาร์ราโกซา มอนซอน บุตรชายของฆวน โฆเซ เอสปาร์ราโกซา โมเรโน

อ้างอิง
-------

1. 1 2  "Lídera "El Chapo" a otras 4 células de "matazetas". *Milenio* (ภาษาสเปน). 14 March 2012. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 13 December 2012. สืบค้นเมื่อ 13 December 2012.
2. 1 2  "Atacan al "virus". *Ríodoce* (ภาษาสเปน). 27 February 2012. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 13 December 2012. สืบค้นเมื่อ 13 December 2012.
3. ↑  Valdez, Cynthia; Mosso, Rubén (March 3, 2017). "'Pancho Chimal' se fugó con hijo de 'El Azul' y 3 otros narcos" (ภาษาสเปน). Milenio.
**พระราชพงศาวดาร ฉบับหมอบรัดเล** เป็นพงศาวดารสยามที่โรงพิมพ์หมอบรัดเลพิมพ์เผยแพร่ครั้งแรกในปี พ.ศ. 2407 เนื้อหาเริ่มตั้งแต่พระเจ้าอู่ทองสถาปนากรุงศรีอยุธยา จนจบความที่สิ้นรัชกาลสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี ต่อมาภรรยาและบุตรของหมอบรัดเลได้จัดพิมพ์ครั้งที่ 2 ในปี พ.ศ. 2434 โดยเพิ่มเนื้อหารัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชจบที่เมืองทวายสวามิภักดิ์ในปี พ.ศ. 2334

ประวัติ
-------

พระราชพงศาวดารฉบับนี้ไม่มีบานแพนก จึงไม่ทราบว่าเรียบเรียงหรือชำระตั้งแต่เมื่อใด โรงพิมพ์หมอบรัดเลตีพิมพ์เอกสารนี้เผยแพร่ครั้งแรกในปี พ.ศ. 2407 จึงได้ชื่อว่า**พระราชพงศาวดาร ฉบับหมอบรัดเล** และเนื่องจากเป็นหนังสือ 2 เล่มจบ จึงเรียกเอกสารนี้ว่า**พระราชพงศาวดาร ฉบับพิมพ์ 2 เล่ม** ในคำนำระบุว่า "*พระศรีสุนทรโวหารได้ช่วยชำระดูสอบบ้าง เห็นว่าถูกต้องอยู่แล้ว*" และมีข้อความในคำให้การขุนหลวงหาวัดแทรกอยู่หลายช่วง จึงทราบว่ามีการชำระในรัชกาลที่ 4 ก่อนนำมาตีพิมพ์

นอกจากนี้ยังเคยเชื่อว่าสมเด็จพระพนรัตน วัดพระเชตุพน เป็นผู้ชำระ จึงได้อีกชื่อหนึ่งว่า**พระราชพงศาวดาร ฉบับสมเด็จพระพนรัตน์** แต่เมื่อเปรียบเทียบกับพระราชพงศาวดาร ฉบับสมเด็จพระพนรัตน์ วัดพระเชตุพน ฉบับตัวเขียน ซึ่งเป็นต้นฉบับจริง พบว่าเนื้อหาตั้งแต่รัชสมัยสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศถึงต้นรัชสมัยสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีต่างกันมาก จึงทราบว่าไม่ใช่ฉบับเดียวกัน แต่มีการนำฉบับหมอบรัดเลมาตีพิมพ์เผยแพร่โดยระบุว่าเป็น**ฉบับสมเด็จกรมพระปรมานุชิตชิโนรส**บ้าง เป็น**ฉบับสมเด็จพระพนรัตน์ วัดพระเชตุพน**บ้าง

สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงระบุใน**ตำนานหนังสือพระราชพงศาวดาร** (พิมพ์รวมในพระราชพงศาวดาร ฉบับพระราชหัตถเลขา) ว่าหนังสือนี้พิมพ์แพร่หลายมากจนเข้าใจกันว่าพระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยามีแต่ฉบับนี้ฉบับเดียว

อ้างอิง
-------

เชิงอรรถ

1. ↑  *พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับหมอบรัดเล*, หน้า 4
2. ↑  *พระราชพงศาวดารกรุงธนบุรี...ฉบับหมอบรัดเล*, หน้า 230
3. ↑  *ประชุมพงศาวดาร ภาคที่ ๖๕*, หน้า ค
4. ↑  *การชำระพระราชพงศาวดารในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก*, หน้า 36
5. ↑  *การชำระพระราชพงศาวดารในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก*, หน้า 37
6. ↑  *พระราชพงศาวดาร ฉบับพระราชหัตถเลขา เล่ม ๑*, หน้า 9

บรรณานุกรม

* *ประชุมพงศาวดาร ภาคที่ ๖๕ พระราชพงศาวดารกรุงธนบุรี ฉบับพันจันทนุมาศ (เจิม)*. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์เดลิเมล์, 2480. 196 หน้า. หน้า ง-ฉ. [พิมพ์แจกในงานพระราชทานเพลิงศพนายพันเอก พระยาสิริจุลเสวก (พัว จุลเสวก)]
* *พระราชพงศาวดาร ฉบับพระราชหัตถเลขา เล่ม ๑*. นนทบุรี : โครงการเลือกสรรหนังสือ สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, 2558. 305 หน้า. หน้า 9. ISBN 978-616-16-0930-6
* *พระราชพงศาวดารกรุงธนบุรี แผ่นดินสมเด็จพระบรมราชาที่ 4 (สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช) ฉบับหมอบรัดเล*. พิมพ์ครั้งที่ 4, กรุงเทพฯ : โฆษิต, 2554. 231 หน้า. หน้า 3-4. ISBN 978-974-357-090-2
* *พระราชพงศาวดารกรุงศรีอยุธยา ฉบับหมอบรัดเล*. พิมพ์ครั้งที่ 2, กรุงเทพฯ : โฆษิต, 2549. 432 หน้า. หน้า 3-4. ISBN 974-94899-9-3
* อุบลศรี อรรถพันธุ์. *การชำระพระราชพงศาวดารในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก*. กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยศิลปากร, 2524. 273 หน้า. หน้า 34-37. [วิทยานิพนธ์หลักสูตรปริญญาอักษรศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาประวัติศาสตร์เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ภาควิชาประวัติศาสตร์ บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร]
ผู้ดำเนินรายการทั้ง 2 คนคือ แอดัม (ทางซ้าย) และเจมี (ทางขวา)
***นักพิสูจน์ท้าทดลอง*** (อังกฤษ: Mythbusters) คือรายการโทรทัศน์ของอเมริกาซึ่งมีเนื้อหาเกี่ยวกับการทดลองวิทยาศาสตร์ ออกฉายในช่อง Discovery Channel ทางทรูวิชั่นส์ ดำเนินรายการโดยแอดัม แซวิจ (Adam Savage) และเจมี ไฮน์แมน (Jamie Hyneman) สองผู้เชี่ยวชาญด้านการแสดงผลพิเศษที่พยายามที่จะพิสูจน์มูลความจริง และฐานความเป็นไปได้ของตำนานพื้นบ้าน และเรื่องเล่าขานที่ถูกบอกเล่าต่อกันไปปากต่อปาก

รูปแบบรายการ
------------

แอดัมและเจมีเป็นผู้ทำการทดลอง เพื่อพิสูจน์ตำนานหรือเรื่องเล่าขานที่โด่งดัง ว่าเป็นไปได้หรือ "มั่วนิ่ม" (Busted) โดยใช้ความรู้ทางด้านวิศวกรรมศาสตร์ และประสบการณ์เฉพาะทางของพวกเขา ในการสร้างอุปกรณ์เพื่อดำเนินการทดลอง ซึ่งถ้าในกรณีทดลองที่มีร่างกายมนุษย์เข้ามาเกี่ยวข้อง พวกเขาจะใช้หุ่นทดสอบการชน ที่พวกเขาตั้งชื่อว่าบัสเตอร์ (Buster) หรือเจลาตินทดสอบการยิง สารคล้ายวุ้นซึ่งถูกใช้ในการจำลองร่างกายหรืออวัยวะบางส่วนของมนุษย์ หุ่นบัสเตอร์ได้รับการซ่อมแซม ต่อเติม หรือสร้างบางส่วนขึ้นมาใหม่หลายครั้งด้วยกัน (โดยไม่เปลี่ยนหุ่นเลย) โดยมีอยู่หนึ่งหรือสองการทดลองด้วยกันที่เกือบทำลายมันไปอย่างสิ้นเชิง เนื่องจากมีอยู่หลายการทดลองด้วยกันที่เกี่ยวกับวัตถุระเบิด ซึ่งทำให้ผลการทดลองนั้นค่อนข้างยับเยิน และเมื่อการทดลองนั้นถูกพิสูจน์แล้วว่าไม่สามารถเกิดขึ้นได้, พวกเขาก็มักที่จะออกนอกลู่นอกทางการทดลองเพื่อที่จะทำให้มันได้ผลดังที่พวกเขาต้องการเท่าที่จะทำได้ (เช่น ถ้าระเบิดสองกิโลกรัมไม่ระเบิดวัตถุ ตามที่สถานการณ์กำหนดและพวกเขาพิสูจน์แล้วว่าเป็นไปไม่ได้ พวกเขาก็จะเพิ่มแรงระเบิดเป็นสิบกิโลกรัมเป็นต้น) ซึ่งนำไปสู่ความตลกขบขันซึ่งเป็นจุดเด่นของรายการนี้

แอดัมและเจมียังมีทีมเล็ก ๆ คอยช่วยเหลือในงานที่ต้องใช้คนมากกว่าสองคน ทีมนี้มักถูกเรียกว่า "ทีมผู้สร้าง" หรือ "มิทบิลเดอส์" (MythBuilders) โดยในบางครั้ง พวกเขาจะทดลองกันเองโดยไม่มีทั้งเจมีและแอดัม ระหว่างฤดูที่สองของรายการสมาชิกของทีมประกอบด้วย :

* แครี ไบรอน (Kari Byron)
* สกอตตี แชปแมน (Scottie Chapman)
* ทอรี เบลเลชี (Tory Belleci)

โดยในระหว่างฤดูที่สองและสาม สกอตตี แชปแมนลาออกจากรายการเพื่อที่จะ "ไปใช้ชีวิต" (ตามที่เธอกล่าว) เธอถูกแทนด้วยแกรนต์ อิมาฮารา (Grant Imahara) ในสองฤดูแรก ในบรรดาทีมงานของรายการ ยังมีตำแหน่งพิเศษที่ถูกเรียกว่า "มิทเทิร์น" (Mythtern) (คำประสมของคำว่า myth ซึ่งแปลว่าตำนาน และ tern ซึ่งแปลว่านกส่งสาร) ซึ่งทำหน้าที่ตั้งแต่การเป็นผู้ค้นคว้าตำนานไปจนถึงนักพิสูจน์คนที่สาม ผู้ที่เป็นมิทเทิร์นคือคริสติน เชมเบอร์เลน (Christine Chamberlain) เธอลาออกในปลายฤดูที่สอง เนื่องจากเพิ่งแต่งงานและต้องการใช้เวลากับครอบครัวใหม่ให้มากขึ้น

อีกบุคลากรที่มักปรากฏตัวบ่อย ๆ ในรายการคือเฮทเธอร์ โจเซฟ-วิธแธม (Heather Joseph-Wittham) ซึ่งเป็นผู้อธิบายที่มาที่ไปของตำนานแต่ละตำนานที่ถูกนำเสนอในรายการ

ทีมงานนักพิสูจน์มักดำเนินการทดลองอยู่ในบริเวณเมืองแซนแฟรนซิสโก ส่วนใหญ่มักจะทดลองที่บริษัท M5 Industries ของเจมี หรือถ้าการทดลองนั้น ๆ ต้องการพื้นที่ปลอดภัยที่กว้างขวาง พวกเขาก็จะไปทดลองกันที่สถานีอากาศยานนาวีแอละเมดา (Naval Air Station Alameda)

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* เว็บไซต์ทางการ
* วิกิ *นักพิสูจน์ท้าทดลอง* เก็บถาวร 2008-10-30 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* *MythBusters* ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
**วัดวังเย็น** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลวังเย็น อำเภอเมืองนครปฐม จังหวัดนครปฐม มีเนื้อที่ 26 ไร่ 1 งาน และที่ธรณีสงฆ์ 12 ไร่ เป็นที่ตั้งวัดเก่า ปัจจุบันเป็นที่ตั้งโรงเรียนวัดวังเย็น รวมที่ดินของวัดมี 38 ไร่ 1 งาน

แต่เดิมวัดวังเย็นตั้งอยู่ริมคลองตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกของวัดปัจจุบัน ตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2440 นางไผ่ สินอาสา ได้ถวายที่ดิน จำนวน 12 ไร่ เป็นที่ตั้งวัด มีพระมาปกครองเป็นช่วง ๆ ไม่ต่อเนื่องบางปีหาพระมาอยู่จำพรรษาไม่ได้เป็นวัดร้างเป็นบางช่วง มีเพียงกุฏิ ไม่มีอุโบสถ เวลาทำสังฆกรรมต้องไปอาศัยวัดบางแขม จน พ.ศ. 2507 พระใบฎีกาสายหยุด วิสุทฺโธ ได้มาดำรงตำแหน่ง เจ้าอาวาส ได้มีการพัฒนาวัด ชักชวนชาวบ้าน ร่วมบริจาคตัดถนนจากถนนเพชรเกษมเข้ามายังหมู่บ้าน พระใบฎีกาสายหยุดยังได้ดำเนินการเรียกร้องเอาที่ดินของวัดที่ชาวบ้านเข้ามายึดครองและฟ้องร้องตามกฎหมายที่เข้ามายึดครองถึง 60 ปี จนวัดที่ดินคืนมาถึง 26 ไร่ 1 งาน

พ.ศ. 2518 ในสมัยพระมหาจำนงค์ หิตจิตฺโต ได้ย้ายที่ตั้งวัดไปอยู่ฝั่งตะวันออกที่มีเนื้อที่ถึง 26 ไร่เศษ เหตุเพราะวัดเป็นที่ราบลุ่มเมื่อถึงฤดูน้ำหลากน้ำจะท่วมวัดทุกปีและสถานที่คับแคบ โดยในวันที่ 16 กรกฎาคม พ.ศ. 2520 โดยได้ย้ายกฏิเก่า หอฉันเก่า มาปลูกสร้างให้พระภิกษุสามเณรได้อยู่จำพรรษาตามอัตภาพในช่วงนั้น ได้สร้างอุโบสถหลังแรกของวัดเมื่อวันที่ 23 กรกฎาคม พ.ศ. 2521 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 21 ธันวาคม พ.ศ. 2522

อ้างอิง
-------

1. ↑  "วัดวังเย็น". สำนักงานคณะสงฆ์ภาค ๑๔.
2. ↑  "วัดวังเย็น". สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.
**สมโภชน์ อัคคะทวีวัฒน์** เกิดเมื่อวันที่ 6 พฤษภาคม พ.ศ. 2486 ที่จังหวัดนครปฐม จบการศึกษาระดับชั้นประถมศึกษาที่โรงเรียนประชาบาลวัดสรรเพชญ (ทวีวิทยาคม) จบชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 จากโรงเรียนวัดไร่ขิงวิทยา มัธยมศึกษาปีที่ 6 จากโรงเรียนอำนวยศิลป์ และโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาพญาไท ในชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 8 

สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีจากคณะประมง มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ เมื่อปี พ.ศ. 2511

เริ่มรับราชการที่กรมประมงตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2511 ที่กองประมงน้ำจืด ในตำแหน่งนักวิชาการประมงชั้นตรี 

ถือเป็นผู้เชี่ยวชาญด้านการอนุกรมวิธานสัตว์น้ำและปลาน้ำจืด โดยเริ่มทำงานทางด้านนี้ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2518 ที่สถาบันประมงน้ำจืด มีผลงานต่าง ๆ อาทิ *The Taxonomic Characters and Biology of Some Important Freshwater Fishes in Thailand* พ.ศ. 2522 *รายงานฉบับพิเศษเรื่องตามรอยหมอสมิธไปจับปลาที่สาละวิน* พ.ศ. 2525 *พันธุ์ปลาในระบบแม่น้ำสาละวินของประเทศไทย* พ.ศ. 2540 *ภาพปลาและสัตว์น้ำของไทย* *อนุกรมวิธานปลาหมอสีในประเทศไทย* พ.ศ. 2542 เป็นต้น

ปัจจุบันเกษียณอายุราชการแล้ว

เครื่องราชอิสริยาภรณ์
---------------------

* พ.ศ. 2545 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นที่ 1 ประถมาภรณ์ช้างเผือก (ป.ช.)
* พ.ศ. 2542 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นที่ 1 ประถมาภรณ์มงกุฎไทย (ป.ม.)
* พ.ศ. 2536 –  เหรียญจักรพรรดิมาลา (ร.จ.พ.)

อ้างอิง
-------

1. ↑  ประวัติท้ายเล่ม หนังสือ สาระน่ารู้ปลาน้ำจืดไทย เล่ม ๑ โดย สมโภชน์ อัคคะทวีวัฒน์ พ.ศ. 2547 ISBN 974-00-8701-9
2. ↑  ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือกและเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย เก็บถาวร 2022-05-25 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, เล่ม ๑๑๙ ตอนที่ ๒๑ ข หน้า ๓๗, ๔ ธันวาคม ๒๕๔๕
3. ↑  ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือกและเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย, เล่ม ๑๑๖ ตอนที่ ๒๐ ข หน้า ๗๗, ๒ ธันวาคม ๒๕๔๒
4. ↑  ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญจักรมาลาและเหรียญจักรพรรดิมาลา, เล่ม ๑๑๑ ตอนที่ ๔ ข หน้า ๓๔๙, ๒๓ กุมภาพันธ์ ๒๕๓๗

วิกิสปีชีส์มีข้อมูลภาษาอังกฤษเกี่ยวกับ ***Sompote Uk-katawewat***
**การกลายเป็นกรดของมหาสมุทร** (อังกฤษ: ocean acidification) เป็นการลดลงของ pH ของมหาสมุทรโลกอย่างต่อเนื่อง เกิดจากการดูดซับคาร์บอนไดออกไซด์จากบรรยากาศ น้ำทะเลเป็นเบสเล็กน้อย (หมายความว่า pH > 7) และกระบวนการดังกล่าวหมายถึงการเลื่อนสู่ภาวะ pH เป็นกลางมากกว่าการเปลี่ยนไปสู่สภาวะกรด (pH < 7) โดยสิ้นเชิง กระบวนการนี้ไม่ได้เปลี่ยนสภาพด่างของมหาสุมทร หรือสภาพด่างอาจเพิ่มขึ้นตามเวลาเนื่องจากการแตกตัวคาร์บอเนต ประมาณว่าคาร์บอนไดออกไซด์ 30–40% จากกิจกรรมของมนุษย์ที่ปล่อยสู่บรรยากาศละลายในมหาสมุทร แม้น้ำและทะเลสาบ เพื่อให้ถึงสมดุลเคมี ก๊าซบางส่วนจะทำปฏิกิริยากับน้ำเพื่อเกิดเป็นกรดคาร์บอนิก โมเลกุลกรดคาร์บอนิกที่เกิดขึ้นนี้บางส่วนทำปฏิกิริยากับโมเลกุลน้ำให้เป็นไอออนไบคาร์บอเนตและไอออนไฮโดรเนียม จึงเพิ่มสภาพกรดของมหาสมุทร (คือ ความเข้มข้นของไอออน H+) ระหว่างปี 1751 ถึง 1996 pH ผิวมหาสมุทรประมาณว่าลดลงจากประมาณ 8.25 เหลือ 8.14 หมายความว่า มีความเข้มข้นของ H+ ในมหาสมุทรโลกเพิ่มขึ้นเกือบ 35% แบบจำลองระบบโลกทำนายว่าภายในทศวรรษหลังสุดสภาพกรดของมหาสมุทรเพิ่มขึ้นเกินสภาพกรดในอดีต และเมื่อร่วมกับการเปลี่ยนแปลงชีวธรณีเคมีอื่นสามารถบั่นทอนการทำหน้าที่ของระบบนิเวศทางทะเลและรบกวนการจัดหาสินค้าและบริการจำนวนมากที่สัมพันธ์กับมหาสมุทร
**วัดวิสุทธิวราวาส** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลพันท้ายนรสิงห์ อำเภอเมืองสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร มีที่ดินตั้งวัด 30 ไร่ ปัจจุบัน พระครูสาครภัทรธรรม ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาส

วัดวิสุทธิวราวาส หรือ **วัดกลางคลอง** สร้างขึ้นตั้งแต่ปี พ.ศ. 2500 เริ่มจากประชาชนช่วยกันสร้างศาลาหลังเล็ก ๆ เพื่อเอาไว้เป็นที่ทำบุญ ต่อมามีผู้มีจิตศรัทธาช่วยกันสร้างเป็นวัดขึ้นมา ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2511

อาคารเสนาสนะมีอุโบสถ ภายในประดิษฐานพระประธาน เป็นพระพุทธชินราชจำลอง ด้านหน้าอุโบสถมี *หลวงพ่อป่าเลไลย์* หรือ *หลวงพ่อโตเฮง* ศาลาการเปรียญ ศาลาการบำเพ็ญกุศล ศาลาหอฉันทรงไทยประยุกต์ บริเวณด้านหลังของวัดได้พบเรือจม มีนามว่า *เรือพนมสุรินทร์* เป็นเรือขนาดใหญ่มีลักษณะการต่อเรือแบบอาหรับโบราณ พบภาชนะที่เป็นบรรจุภัณฑ์และภาชนะใช้งานภายในเรือ เป็นภาชนะที่ไม่เคยพบในแหล่งโบราณคดีในประเทศไทยมาก่อน สันนิษฐานว่าเรือลำนี้อยู่ในราวพุทธศตวรรษที่ 14–15 ร่วมสมัยกับเมืองทวาราวดี

อ้างอิง
-------

1. ↑  "วัดวิสุทธิวราวาส (วัดกลางคลอง)". องค์การบริหารส่วนตำบลพันท้ายนรสิงห์.
2. ↑  "วัดวิสุทธิวราวาส". พระสังฆาธิการ.
3. ↑  "วัดวิสุทธิวราวาส". ศูนย์ข้อมูลกลางทางวัฒนธรรม.
4. ↑  "รายงานทะเบียนวัด" (PDF). *สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2018-12-22. สืบค้นเมื่อ 2021-02-15.
5. ↑  "วัดวิสุทธิวราวาส (วัดกลางคลอง)". กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น.[*ลิงก์เสีย*]
6. ↑  "เรือพนมสุรินทร์". ฐานข้อมูลแหล่งโบราณคดีที่สำคัญในประเทศไทย.
**วัดวิเศษวานิช** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลสมอโคน อำเภอบ้านตาก จังหวัดตาก

วัดวิเศษวานิชสร้างขึ้นเป็นวัดตั้งแต่ประมาณ พ.ศ. 2303 ในสมัยอยุธยาตอนปลายถึงกรุงธนบุรี เดิมมีนามเรียกกันว่า **วัดหลวง** เนื่องจากหลวงหรือทางราชการเป็นผู้จัดสร้างขึ้นมาเป็นวัดแรกของตำบลสมอโคน ต่อมาก็มีผู้เรียกนามวัดนี้ว่า **วัดกลาง** เนื่องจากวัดตั้งอยู่กลางหมู่บ้านของตำบล วัดตั้งอยู่ริมฝั่งแม่น้ำปิงเป็นร่องน้ำลึกมีการนำสินค้ามาค้าขายจอดเรือพักแรมเป็นประจำ เป็นร่องน้ำลึกพ่อค้าต่างถิ่นนำสินค้ามาค้าขายแลกเปลี่ยนนำเรือจอดพักแรมเป็นประจำ ทำให้ภายหลังได้เปลี่ยนนามวัดมาเป็น "วัดวิเศษวานิช" วัดได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาประมาณ พ.ศ. 2403 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาครั้งหลังเมื่อวันที่ 17 มกราคม พ.ศ. 2541

อุโบสถเก่าของวัดมีสภาพทรุดโทรม ไม้โครงสร้างหลังคาหักเหลือเป็นหลักฐานเล็กน้อย แนวผนังมีต้นไม้ขึ้นตามผนังรากไม้ชอนไช ทำให้ผนังแตกแยกสภาพแวดล้อม ทางวัดได้สร้างอุโบสถหลังใหม่ใกล้เคียงหลังเก่า

อ้างอิง
-------

1. ↑  "วัดวิเศษวานิช". ศูนย์ข้อมูลกลางทางวัฒนธรรม.
2. ↑  "วัดวิเศษวานิช". สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.
3. ↑  "วัดวิเศษวานิช". ระบบภูมิสารสนเทศ แหล่งมรดกทางศิลปวัฒนธรรม.
**จีซัสโจนส์** (อังกฤษ: Jesus Jones) เป็นวงออลเทอร์นาทิฟแดนซ์จากวิลต์เชอร์ ประเทศอังกฤษ ก่อตั้งในปี 1988 วงได้บันทึกและแสดงดนตรีในปลายทศวรรษ 1980 จนถึงทศวรรษที่ 2000 เพลงที่รู้จักดีที่สุดสำหรับพวกเขาได้แก่ "Right Here, Right Now", "Real Real Real" และ "International Bright Young Thing"

ประวัติ
-------

### อัลบั้ม Liquidizer ใน (1986-1989)

ในอัลบั้ม *ลิควิกไดเซอร์* (Liquidizer) มีองค์ประกอบของดนตรีอีเลกโทรนิกอย่างเซ่น ดนตรีเฮาส์ และ เทคโน ไปยังเพลงอินดี้ร็อกในรูปแบบต่างๆพร้อมกับเพื่อนวงอื่นๆอย่าง ป็อปวิลอีตอิตเซลฟ์ เดอะชาเม็น และ อีเอ็มเอฟ ซิงเกิลที่ถูกปล่อยออกมาจากอัลบั้มนี้ได้แก่ "Info Freako", "Never Enough" และ "Bring It On Down".

### อัลบั้ม Doubt และ Perverse ใน (1990-1995)

จีซัสโจนส์ ได้บันทึกเสียงอัลบั้มชุดที่สองในชื่อ *Doubt* เป็นอัลบั้มที่ขายดีที่สุดของวงในช่วงต้นคริสต์ทศวรรษ 1990 เริ่มออกจำหน่ายในปี 1991 โดยได้ปล่อยซิงเกิลแรก Right Here, Right Now ได้ติดชาร์ตอันดับที่ #2 ในบิลบอร์ดฮอต 100 และ อันดับที่ #2 ในโมเดิร์นร็อกชาร์ต ต่อมาก็ได้ออกอัลบั้ม *Perverse* เริ่มออกจำหน่ายในปี 1993 ถึงแม้ว่าจะขายได้ระดับหนึ่ง แต่ก็ไม่ประสบความสำเร็จทั่วโลกอย่างอัลบั้ม *Doubt*

สมาชิก
------

* **ไมก์ เอ็ดเวิดส์** (ชื่อจริง ไมเคิล เจมส์ เอ็ดเวิดส์ เกิดวันที่ 22 มิถุนายน ค.ศ. 1964) - ร้องนำ, กีตาร์, คีย์บอร์ด (1988-ปัจจุบัน)
* **เจอร์รี เด บอร์ก** (เกิดวันที่ 30 ตุลาคม ค.ศ. 1960) - กีตาร์ (1988-ปัจจุบัน)
* **อัล โดตี** (ชื่อจริง อลัน จาวอร์สกี เกิดวันที่ 22 มกราคม ค.ศ. 1966) - เบส (1988-ปัจจุบัน)
* **เอียน เบเกอร์** (ชื่อจริง เอียน ริชาร์ด ฟอกซ์เวลล์ เบเกอร์ เกิดวันที่ 29 กันยายน ค.ศ. 1965) - คีย์บอร์ด (1988-ปัจจุบัน)
* **เจ็น** (ชื่อจริง ไซมอน แมตทิวส์ เกิดวันที่ 23 เมษายน ค.ศ. 1964) - กลอง (1988–1997, 2014–ปัจจุบัน)

อดีตสมาชิก
* **โทนี อาร์ตี** - กลอง (1999-2013)

ผลงาน
-----

### อัลบั้ม

* Liquidizer (1989)
* Doubt (1991)
* Perverse (1993)
* Already (1997)
* London (2001)

อ้างอิง
-------

1. ↑  Strong, Martin C. (2000). *The Great Rock Discography* (5th ed.). Edinburgh: Mojo Books. p. 504. ISBN 1-84195-017-3.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* Official website
* Jesus Jones and more Jesus Jones
* detailed review of Perverse
**วัดวิเชียรบำรุง** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลท่าโรง อำเภอวิเชียรบุรี จังหวัดเพชรบูรณ์ ปัจจุบันมีอธิการแผน เตชะธมโม เป็นเจ้าอาวาส

วัดวิเชียรบำรุง เดิมชื่อว่า **วัดท่าน้ำ** สร้างขึ้นใน พ.ศ. 2471 อุโบสถสร้างเมื่อ พ.ศ. 2496 มีกำแพงแก้วล้อมรอบอุโบสถ ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาครั้งหลังเมื่อวันที่ 12 มกราคม พ.ศ. 2549

วัดประดิษฐาน *พระพุทธไสยาสน์วิเชียรบุรีศรีรัตนมิ่งมงคล* ความยาวประมาณ 50 เมตร สูง 5 เมตร อยู่กลางแจ้งหันพระพักตร์ไปทางทิศตะวันออก องค์พระหล่อด้วยปูนทาทอง ภายในองค์พระเป็นที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุส่วนพระรากขวัญ (ไหปลาร้า) ด้านหลังองค์พระมีพระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระนเรศวรมหาราช พระสุพรรณกัลยา และสมเด็จพระเอกาทศรถ

นอกจากนั้นยังมีโบราณวัตถุคือ *ขอนมาดโบราณ* หรือ *เรือมาด* ซึ่งขุดแต่งจากไม้ตะเคียนทั้งต้น มีอายุราวสมัยอยุธยา ขุดเจอในแม่น้ำป่าสัก อำเภอวิเชียรบุรี ยังมีสระน้ำขนาดใหญ่เลี้ยงปลาจำนวนมาก

อ้างอิง
-------

1. ↑  "วัดวิเชียรบำรุง". ศูนย์ข้อมูลกลางทางวัฒนธรรม.
2. ↑  "วัดวิเชียรบำรุง". สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.
3. ↑  "วัดวิเชียรบำรุง". การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.).
ไต้จง วาดโดย อุตะงาวะ คุนิโยชิ
ไต้จง (จีนตัวเต็ม : 戴宗 / อังกฤษ : Dai Zong) สำเนียงแต้จิ๋วคือ ไตจง เป็นตัวละครสมมุติจากซ้องกั๋ง มีฉายาคือ **เจ้าลมกรด** (จีน : 神行太保 / อังกฤษ : Magic Traveller) เป็นผู้กล้าอันดับที่ 20 ของเขาเหลียงซาน เดินทางได้ถึง 800 ลี้ เดิมเป็นพัศดีที่เมืองเจียงโจว (江州 ท.กังจิว ; ปัจจุบันคือเมืองจิ่วเจียง มณฑลเจียงซี) สนิทสนมของอู๋ย่ง เมื่อซ่งเจียงต้องโทษเนรเทศมาที่เมืองเจียงโจว เขาก็แนะนำให้ซ่งเจียงได้รู้จักกับหลี่ขุย

ไม่นานเขาก็ได้รับคำสั่งจากเจ้าเมืองไช่จิ่วให้ไปจับตัวซ่งเจียงในข้อหาเขียนกลอนกบฏ เขาจึงรีบไปหาซ่งเจียง จนได้รู้ความจริงว่า ที่ซ่งเจียงเขียนกลอนนั้นเพราะด้วยความเมา เขาจึงแนะนำให้ซ่งเจียงปลอมเป็นคนบ้าเพื่อหวังหลอกไช่จิ่ว (蔡九 ท.ชัวเกา) แต่หวงเหวินปิ่ง (黃文炳 ท.อึงบุนเปง) คนสนิทของไช่จิ่วจับพิรุธได้ ไช่จิ่วก็เลยสั่งลงโทษซ่งเจียงและออกคำสั่งให้เขานำจดหมายไปส่งให้แก่ไช่จิงผู้เป็นพ่อที่เมืองหลวง ไต้จงได้รีบไปที่เขาเหลียงซานเพื่อขอความช่วยเหลือ ทางด้านอู๋ย่งก็ให้เซียวย่างกับจินต้าเจียนปลอมจดหมายของไช่จิง แต่ไช่จิ่วจับได้ เขาจึงถูกตัดสินลงโทษประหารพร้อมกับซ่งเจียง โชคดีที่เฉาไก้มาช่วยไว้ทัน

ต่อมา เขาได้เป็นหัวหน้าหน่วยสอดแนมแห่งเขาเหลียงซาน และร่วมทำศึกกับพวกเหลียวและฟางล่า เขารอดตายมาได้ทุกสมรภูมิ ซ่งฮุยจงได้ให้เขาเป็นขุนนางที่เมืองเท็กจิว ต่อมาได้ลาออกจากราชการ ไปบวชที่เขาไทสันและเสียชีวิตที่นั้น

อ้างอิง
-------

* Keffer, David. "Outlaws of the Marsh: A Somewhat Less Than Critical Commentary". *Poison Pie Publishing House*. Retrieved 19 December 2016.
* Miyamoto, Yoko (2011). "Water Margin: Chinese Robin Hood and His Bandits" เก็บถาวร 2020-11-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน. *Demystifying Confucianism*. Retrieved 19 December 2016.
**วัดวิสุทธิประดิษฐาราม** เป็นวัดไทยสังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลทุ่งควาย อำเภอเปนดัง รัฐเกอดะฮ์ ประเทศมาเลเซีย ปัจจุบันมีพระราชมงคลศีลคุณ (ช้อย อติพโล) ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาส

วัดวิสุทธิประดิษฐาราม หรือ **วัดปลายระไม** เป็นวัดประจำหมู่บ้านปลายระไม ตั้งอยู่ฝั่งตะวันออกของถนนใหญ่ค่อนไปทางเหนือของหมู่บ้าน วัดปลายระไมน่าจะมีอายุมากกว่า 100 ปี มีอาคารโบราณ 2 หลัง หลังหนึ่งเป็นศาลาการเปรียญเก่า (รื้อแล้ว) อีกหลังเป็นกุฏิ ภายในกุฏิเก่ามีพระพุทธรูปโบราณซึ่งชาวบ้านนับถือว่าเป็นทวดประจำวัด ตำนานเล่าว่าทวดศักดิ์สิทธิ์เดิมเคยเป็นเจ้าเมือง มีบริเวณ 4 ตน

กลางลานวัดมีเสาไม้สูงมากต้นหนึ่งตั้งอยู่ เสานี้ใช้แขวนธงเพื่อแสดงให้คนทราบจากที่ไกลว่าบริเวณนี้เป็นที่ตั้งวัด เนื่องจากสมัยก่อนยังไม่มีการสร้างกำแพงหรือซุ้มประตูเพื่อบอกอาณาเขตของวัด บริเวณวัดมีโรงเรียนภาษาไทยวัดวิสุทธิประดิษฐาราม ประกอบด้วยอาคารเรียนก่ออิฐถือปูนขนาด 2 ชั้น 1 หลัง

อ้างอิง
-------

1. ↑  "การจัดพิธีสวดพระอภิธรรมเพื่อถวายเป็นพระราชกุศล แด่พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช ที่รัฐเกดะห์". สถานกงสุลใหญ่ ณ เมืองปีนัง.
2. ↑  "วัดวิสุทธิประดิษฐาราม". พระสังฆาธิการ.
3. ↑  ปรียารัตน์ เชาวลิตประพันธ์. "วัฒนธรรมโนรา : การดำรงอยู่และการสืบทอดในบริบทของบ้านปลายระไม อำเภอเปิ้นดัง รัฐเคดาห์ (ไทรบุรี) ประเทศมาเลเซีย" (PDF). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. คณะอักษรศาสตร์.
**ยูจีน เคอร์แรน "จีน" เคลลี** (อังกฤษ: Eugene Curran "Gene" Kelly) (23 สิงหาคม ค.ศ. 1912 – 2 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1996) เป็นนักเต้น นักแสดง นักร้อง ผู้กำกับภาพยนตร์ โปรดิวเซอร์ ผู้ออกแบบท่าเต้น ชาวอเมริกัน

ถือเป็นบุคคลสำคัญในภาพยนตร์เต้นรำของศตวรรษที่ 20 เคลลีเป็นที่รู้จักเรื่องท่าเต้นอันทรงพลังและปราดเปรียว กับความหน้าตาดีและมีบุคลิกเหมือนตัวละครที่เขาแสดง ถึงแม้ว่าทุกวันนี้ เราต่างรู้จักเขาในผลงานแสดงเรื่อง *Singin' in the Rain* แต่เขาก็โดดเด่นในภาพยนตร์เพลงของฮอลลีวูดตั้งแต่กลางคริสต์ทศวรรษ 1940 จนสิ้นสุดผลงานในช่วงปลายคริสต์ทศวรรษ 1950 ผลงานของเขาต่างเป็นการสร้างสรรค์สิ่งใหม่ให้กับวงการภาพยนตร์เพลงฮอลลีวูด ซึ่งเขาเป็นผู้คิดสร้างสรรค์เองแต่เพียงผู้เดียว เช่นในการนำบัลเล่ต์มาใช้ให้เป็นการยอมรับของผู้ชมภาพยนตร์

เคลลีได้รับรางวัลเกียรติยศจากเวทีรางวัลออสการ์ในปี 1950 สำหรับความประสบความสำเร็จในอาชีพการงาน เขายังได้รับรางวัลความสำเร็จสูงสุดจากเคนเนดีเซนเตอร์ออเนอร์ส และจากสมาคมนักแสดงรวมถึงสถาบันภาพยนตร์อเมริกัน โดยในปี 1999 สถาบันภาพยนตร์อเมริกัน จัดอันดับอยู่ที่อันดับ 15 ของเหล่าดาราชายที่ยอดเยี่ยมที่สุดตลอดกาล

อ้างอิง
-------

1. ↑  Billman, Larry (1997). *Film Choreographers and Dance Directors*. North Carolina: McFarland and Company. pp. 374–376. ISBN 0899508685.
**จีซิป** (อังกฤษ: gzip) เป็นโปรแกรมบีบอัดข้อมูล เขียนโดย ฌอน-ลูป เกลลี (Jean-loup Gailly) และ มาร์ค แอดเลอร์ (Mark Adler) เวอร์ชันแรก 0.1 เผยแพร่เมื่อ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2535 เวอร์ชัน 1.0 ออกตามมาเมื่อกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2536

รูปแบบไฟล์
----------

gzip อาศัยขั้นตอนวิธีชื่อ DEFLATE ซึ่งผสมผลาน LZ77 กับรหัสฮัฟแมน DEFLATE ออกแบบมาแทนที่ LZW และขั้นตอนวิธีบีบอัดข้อมูลอื่นที่มีปัญหาเรื่องสิทธิบัตร ทำให้ใช้โปรแกรมเช่น compress ได้จำกัด

คำว่า gzip ยังนิยมเรียกรูปแบบไฟล์ที่สร้างโดยโปรแกรม gzip ซึ่งประกอบด้วย

* ส่วนหัวไฟล์ หรือ เฮดเดอร์ ขนาด 10 ไบต์ มีสัญลักษณ์ของไฟล์ หมายเลขเวอร์ชัน วันและเวลา
* เฮดเดอร์เพิ่มเติมเช่นชื่อไฟล์เดิม ส่วนนี้อาจไม่มีก็ได้
* ข้อมูลไฟล์ที่บีบโดยขั้นตอนวิธี DEFLATE
* ส่วนท้ายไฟล์ขนาด 8 ไบต์ ประกอบด้วยค่า CRC-32 และความยาวของข้อมูลเดิมก่อนบีบอัด

ถึงแม้ว่าไฟล์รูปแบบนี้สามารถเก็บไฟล์หลายไฟล์ต่อ ๆ กัน gzip มักถูกใช้บีบเพียงไฟล์เดียว โดยไฟล์ต่าง ๆ จะถูกรวมเข้าด้วยกันก่อนโดยใช้โปรแกรม tar แล้วค่อยบีบอัดไฟล์ที่ได้ด้วย gzip ไฟล์ที่ได้มักใช้นามสกุล .tar.gz หรือ .tgz และนิยมเรียกว่า "compressed tarball"

gzip เป็นไฟล์คนละชนิดกับ ZIP ซึ่งใช้ขั้นตอนวิธี DEFLATE เช่นเดียวกัน ZIP สามารถเก็บไฟล์หลายไฟล์ในตัวมันเองโดยไม่ต้องพึ่งโปรแกรมอื่นแต่ก็ไม่ได้ขนาดเล็กเท่าการบีบโดยใช้ tar และ gzip เนื่องจาก ZIP บีบข้อมูลแต่ละไฟล์แยกจากกัน แต่ gzip สามารถใช้ข้อมูลที่ซ้ำซ้อนระหว่างไฟล์มาเป็นประโยชน์ในการบีบ

ขั้นตอนวิธีใน gzip ยังออกมาในรูปของไลบรารีชื่อ zlib ซึ่งสนับสนุนรูปแบบไฟล์ gzip และรูปแบบเฉพาะของมันเองที่ชื่อ zlib stream รูปแบบ zlib stream, DEFLATE และ gzip กำหนดโดยมาตรฐาน RFC 1950, RFC 1951 และ RFC 1952 ตามลำดับ

เนื่องจากส่วนหัวไฟล์ gzip มีวันที่และเวลาที่สร้าง ในการเปรียบเทียบข้อมูลในไฟล์สองไฟล์ว่าเหมือนกันหรือไม่จำเป็นต้องใช้โปรแกรม zcmp หรือ zdiff ถึงจะได้ผลที่ถูกต้อง

โปรแกรมสำหรับคลายข้อมูลที่บีบโดย gzip เรียกว่า gunzip

การใช้งานอื่น
-------------

ในโพรโทคอล HTTP รุ่น 1.1 ยอมให้เว็บเบราว์เซอร์ดึงข้อมูลจากเซิร์ฟเวอร์ในรูปไฟล์บีบอัด ในมาตรฐานระบุไว้สองชนิด คือ รูปแบบ gzip (มีส่วนหัวและส่วนท้ายไฟล์ด้วย) และ deflate (ไม่มีส่วนหัวและท้าย)

โปรแกรมอื่น
-----------

ตั้งแต่ช่วงประมาณปี 2540 เป็นต้นมา ผู้คนหันมาใช้โปรแกรม bzip2 แทนที่ gzip มากขึ้น โปรแกรม bzip2 ใช้ขั้นตอนวิธี block-sorting สามารถบีบไฟล์ได้เล็กกว่าแต่ต้องใช้หน่วยความจำและการประมวลผลมากขึ้นถึง 4 เท่า ไฟล์ที่ผ่านโปรแกรม tar และ bzip2 มักมีนามสกุล .tar.bz2

AdvanceCOMP เป็นโปรแกรมอีกตัวที่ใช้ขั้นตอนวิธี DEFLATE และสร้างไฟล์รูปแบบ gzip แต่สามารถบีบได้มากกว่าโปรแกรม gzip เดิม

อ้างอิง
-------

* ประวัติ gzip

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* เว็บไซต์ gzip อย่างเป็นทางการ
สำหรับบริษัทจัดจำหน่ายสื่อวีดิทัศน์ในประเทศไทย ดูที่ ทีไอจีเอ
**ไทกา** (อังกฤษ: taiga; รัสเซีย: тайга́) หรือ **ป่าเขตหนาว** (boreal forest) หรือ**ป่าหิมะ** (snow forest) เป็นชีวนิเวศซึ่งมีลักษณะเป็นป่าสนเขาที่ส่วนใหญ่ประกอบด้วยต้นไพน์ สพรูสและลาตช์

ไทกาเป็นชีวนิเวศบนดินที่ใหญ่ที่สุดในโลก ในทวีปอเมริกา ไทกากินพื้นที่ส่วนใหญ่ของแคนาดาและรัฐอะแลสกาในแผ่นดิน ตลอดจนจุดเหนือสุดของสหรัฐอเมริกาภาคพื้นทวีป (รัฐมินนิโซตาตอนเหนือผ่านคาบสมุทรอัปเปอร์ของรัฐมิชิแกนและอัปสเตดนิวยอร์กถึงรัฐนิวอิงแลนด์ตอนเหนือ) ซึ่งเรียก นอร์ทวูดส์ ในยูเรเซีย ไทกากินพื้นที่ส่วนใหญ่ของประเทศสวีเดน ฟินแลนด์ นอร์เวย์ส่วนมาก พื้นที่ราบและชายฝั่งบางส่วนของไอซ์แลนด์ พื้นที่กว้างใหญ่ของประเทศรัสเซียตั้งแต่คารีเลียทางตะวันตกถึงมหาสมุทรแปซิฟิก (ซึ่งรวมไซบีเรียไปมาก) และบางพื้นที่ของประเทศคาซัคสถานตอนเหนือ มองโกเลียตอนเหนือ และประเทศญี่ปุ่นตอนเหนือ (บนเกาะฮกไกโด) ทว่า ไม้ต้นสามสปีชีส์หลัก ระยะเวลาของฤดูเติบโตและอุณหภูมิฤดูร้อนแตกต่างกัน ตัวอย่างเช่น ไทกาทวีปอเมริกาเหนือส่วนใหญ่เป็นสพรูส ไทกาสแกนดิเนเวียและฟินแลนด์ประกอบด้วยสพรูส ไพน์และเบิร์ชผสมกัน ไทการัสเซียมีสพรูส ไพน์และลาตช์ขึ้นอยู่กับภูมิภาค ขณะที่ไทกาไซบีเรียตะวันออกเป็นป่าลาตช์ขนาดใหญ่.
**วัดวังชัยทรัพย์วิมล** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลหลักสาม อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร ปัจจุบันมีพระครูสาครธรรมวิมล เป็นเจ้าอาวาส วัดยังเป็นที่ตั้งของสำนักปฏิบัติธรรมประจำจังหวัดสมุทรสาครแห่งที่ 6

วัดวังชัยทรัพย์วิมล เดิมชื่อ **วัดวังจระเข้** เริ่มสร้างขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2528 ซึ่งเดิมเป็นเพียงสำนักสงฆ์ มีพระประมวล จนฺทสโรปกครอง นายเลื่อนและนางถนอมพรรณ ยอดวิมล เป็นผู้บริจาคที่ดินเพื่อให้เป็นที่ดินสร้างวัด และถวายทุนทรัพย์ร่วมกับชาวบ้านในการสร้างวัด และตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2536 ชื่อว่า "วัดวังชัยทรัพย์วิมล" ตั้งตามชื่อและนามสกุลของตระกูลยอดวิมล ซึ่งเป็นผู้มีศรัทธาให้ที่ดินสร้างวัด วัดได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 5 มกราคม พ.ศ. 2552

เดิมพื้นที่บริเวณวัดเป็นที่นา ไม่มีคันนา ทำให้มีปลาเข้ามา ซึ่งจระเข้ก็ตามมา บริเวณวัดตรงสระน้ำจึงมีรูปปั้นจระเข้ เพื่อสะท้อนสภาพแวดล้อมในอดีต

อ้างอิง
-------

1. ↑  "วัดวังชัยทรัพย์วิมล". ศูนย์ข้อมูลกลางทางวัฒนธรรม.
2. ↑  "รายงานทะเบียนวัด" (PDF). *สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2018-12-22. สืบค้นเมื่อ 2021-02-24.
3. ↑  "สาครบุรีจากวิถีชาวบ้าน" (PDF). มีนาคม 2561. p. 21. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|date=` (help)
**วัดวังไคร้** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ริมแม่น้ำวัง ในตำบลวังหมัน อำเภอสามเงา จังหวัดตาก มีที่ดินตั้งวัดเนื้อที่ 6 ไร่ 1 งาน 93 ตารางวา และมีที่ธรณีสงฆ์ 2 แปลง เนื้อที่ 11 ไร่ 1 งาน 10 ตารางวา

วัดวังไคร้ตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2450 มีนามตามชื่อหมู่บ้าน เดิมบริเวณที่ตั้งวัดเป็นป่ามีหนองคลองบึง และมีสัตว์ป่าสัตว์น้ำมากมายหลายชนิด ประชาชนได้อพยพมาจากถิ่นฐานต่าง ๆ เมื่อมีจำนวนมากพอสมควรแล้วจึงได้ดำเนินการวัดสร้างวัดนี้ขึ้นมา วัดมีเจดีย์เก่าแก่อยู่ก่อนและมีการทำบุญเจดีย์ทุกปี ในวันที่ 16 เมษายนของทุกปี และวัดนี้ใช้เป็นที่ประกอบพิธีกรรมทางศาสนาของชาวบ้าน หมู่ 2 บ้านวังไคร้ อำเภอสามเงา จังหวัดตาก วัดได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อ 23 สิงหาคม พ.ศ. 2545 ปัจจุบันมีพระครูวินิตสีลโสภณ ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาส

นอกจากเจดีย์ วัดมีศาลาการเปรียญกว้าง 4 เมตร ยาว 34 เมตร สร้าง พ.ศ. 2510 กุฏิสงฆ์ จำนวน 2 หลัง เป็นอาคารไม้ ปูชนียวัตถุได้แก่ พระประธานจำนวน 4 องค์ เป็นพระพุทธรูปปูนปั้น

อ้างอิง
-------

1. ↑  "วัดวังไคร้". ฐานข้อมูลท้องถิ่น จังหวัดกำแพงเพชร-ตาก.
2. ↑  "วัดวังไคร้". พระสังฆาธิการ.
3. ↑  "วัดวังไคร้". ศูนย์ข้อมูลกลางทางวัฒนธรรม.

คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
**วัดวังไคร้**
**วัดวีระโชติธรรมาราม** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลคลองหลวงแพ่ง อำเภอเมืองฉะเชิงเทรา จังหวัดฉะเชิงเทรา

วัดวีระโชติธรรมารามจัดตั้งขึ้นครั้งแรก เป็นสำนักสงฆ์ ชื่อ **สำนักสงฆ์ทองธรรมโชติ** โดยมีคุณระเบียบ โชติบรรยง และคุณทวี คุณลออ โชติบรรยง ถวายที่ดิน จำนวน 36 ไร่ เพื่อสร้างวัด เมื่อ พ.ศ. 2545 คุณทวี และคุณลออ โชติบรรยง ได้ไปกราบอาราธนาพระองอาจ อาภากโร ซึ่งขณะนั้นจำพรรษาอยู่ ณ วัดกระทุ่มเสือปลา กรุงเทพมหานคร มาเป็นเจ้าอาวาสวัด ต่อมา พระองอาจ อาภากโร ได้เข้ากราบเรียนถวายรายงานต่อเจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) เจ้าคณะใหญ่หนตะวันออก และขอความเมตตานุเคราะห์จากเจ้าประคุณสมเด็จ ให้ตั้งชื่อวัดให้ใหม่เพื่อความเหมาะสมกับสถานที่ เจ้าประคุณสมเด็จพระพุฒาจารย์ (เกี่ยว อุปเสโณ) จึงตั้งชื่อวัดใหม่แห่งนี้ไว้ว่า **สำนักสงฆ์วีระโชติธรรมาราม** โดยคำว่า "วีระ" หมายถึง ชื่อจริงของพระราชพรหมยาน (วีระ ถาวโร)(หลวงพ่อฤาษีลิงดำ) วัดจันทาราม (ท่าซุง) จังหวัดอุทัยธานี ซึ่งเป็นครูบาอาจารย์ของพระองอาจ อาภากโร และคำว่า "โชติ" มาจากคำนำหน้านามสกุลของคุณทวี คุณลออ โชติบรรยง ต่อมาได้รับอนุญาตให้สร้างวัดจากกรมการศาสนา เมื่อ พ.ศ. 2552 ในนาม "วัดวีระโชติธรรมาราม"

วัดวีระโชติธรรมารามตั้งอยู่ท่ามกลางทุ่งนา จุดเด่นของวัดนี้คือองค์หลวงพ่อโสธรขนาดใหญ่และอุโบสถแก้วกลางน้ำ ภายในวิหารแก้วพระราชพรหมยาน ที่มีสรีระสังขารจำลองของหลวงปู่ฤาษีลิงดำ และอุโบสถแก้วกลางน้ำราชพรหมยานอนุสรณ์ ซึ่งภายในประดับกระจกเงา ลวดลายทรงไทย อักขระยันต์ ด้านบนบรรจุพระบรมสารีริกธาตุ และพระเกศาหลวงพ่อฤาษีลิงดำ มีสมเด็จองค์ปฐม พระประธานและหลวงพ่อ 5 พี่น้อง 5 พระองค์ ประกอบด้วย หลวงพ่อโสธร หลวงพ่อโต วัดบางพลีใหญ่ใน หลวงพ่อวัดไร่ขิง หลวงพ่อวัดบ้านแหลม และหลวงพ่อวัดเขาตะเครา

อ้างอิง
-------

1. ↑  "วัดวีระโชติธรรมาราม". ศูนย์ข้อมูลกลางทางวัฒนธรรม.
2. ↑  "วัดวีระโชติธรรมาราม ตำบลคลองหลวงแพ่ง (คลองลำวังคา) อำเภอเมือง จังหวัดฉะเชิงเทรา". ทัวร์วัดไทย.
**วัดวังน้ำขาว** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลคลองจินดา อำเภอสามพราน จังหวัดนครปฐม

วัดวังน้ำขาวตั้งวัดเมื่อวันที่ 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2511 ได้รับวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2514 สร้างขึ้นตามดำริของพระราชธรรมาภรณ์ (เงิน จนฺทสุวณฺโณ) วัดดอนยายหอม โดยมีคหบดีได้ร่วมกันบริจาคที่ดินเนื้อที่ 43 ไร่ 3 งาน 20 ตารางวา โดยชาวบ้านได้ร่วมกับถมดินเป็นโคกเพื่อสร้างเป็นที่พักสงฆ์ เพราะเดิมที่ดินบริเวณนี้เป็นที่ลุ่มมาก เวลาน้ำท่วมมีบัวหลวงและบอนขึ้นเป็นกลุ่มสวยงาม เรียกว่า "บอนขาว" ชาวบ้านจึงเรียกว่า "บึงบอนขาว" ต่อมาเรียก "วังน้ำขาว"

เมื่อตั้งเป็นสำนักสงฆ์มีพระครูช้วน เขมวิโร เป็นผู้ดูแล ต่อมา พ.ศ. 2511 พระครูวิบูลจินดาภรณ์ มาดูแลต่อ มาพัฒนาวัดตามลำดับจนได้ตั้งเป็นวัดและได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อ พ.ศ. 2542 ได้รับเป็นวัดพัฒนาตัวอย่าง

รายนามเจ้าอาวาส
---------------

* พระครูช้วน เขมฺวิโร พ.ศ. 2502–2510
* พระครูวิบูลจินดาภรณ์ พ.ศ. 2511–2547
* พระครูสังฆรักษ์ วสันชัย กิตฺติภทฺโท พ.ศ. 2548–2550
* พระครูปฐมจินดาภรณ์ (ครรชิต สนฺตกาโย) พ.ศ. 2551–

อ้างอิง
-------

1. ↑  "วัดวังน้ำขาว". พระสังฆาธิการ.
2. ↑  "บันทึกประเทศไทย ฉบับที่ 114 จังหวัดนครปฐม". p. 180–181.
**วัดวิสุทธาราม** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ในหมู่ที่ 4 บ้านบางสีคต ตำบลบางกระเจ้า อำเภอเมืองสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร มีที่ดินที่ตั้งวัดเนื้อที่จำนวน 18 ไร่ 55 ตารางวา 

วัดวิสุทธารามสร้างเมื่อปี พ.ศ. 2320 มีมะปากำนันสามีเม้ยโหนดเป็นผู้มอบที่ดินและริเริ่มสร้างวัด ที่ตั้งเดิมติดกับคลองสุนัขหอนตรงคุ้งน้ำ ทำให้น้ำเซาะตลิ่งพังลง ไม่สามารถตั้งวัดอยู่ได้ สมัยกรุงธนบุรี นางแพ ไม่ทราบนามสกุล ได้ย้ายวัดมาสร้างใหม่ ใช้ชื่อวัดว่า **วัดบางสีคต** และได้เปลี่ยนชื่อมาเป็น "วัดวิสุทธาราม" ในปี พ.ศ. 2410 วัดได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อปี พ.ศ. 2480 มีพระครูใบฎีกาสุเทพ วรเทโว เจ้าอาวาสรูปปัจจุบัน

ปูชนียวัตถุของวัดได้แก่ พระพุทธรูปในอุโบสถและพระพุทธรูปโสธรจำลองมาจากวัดโสธรวรารามวรวิหาร ประดิษฐานอยู่ที่วิหาร ต่อมาได้สร้างพระสีวลีขึ้น โดยมีความสูง 1.99 เมตร และได้รับความเมตตาจากหลวงปู่ทิม อตฺตสนฺโต วัดพระขาว จังหวัดพระนครศรีอยุธยา อธิษฐานจิตพุทธาภิเษก วัดจึงได้นำพระสีวลีมาประดิษฐานหน้าวัดเพื่อให้สาธุชนได้สักการะบูชา กระทั่งเมื่อปี พ.ศ. 2550 พระครูใบฎีกาสุเทพ วรเทโว ได้ดำเนินการสร้างพระสีวลีองค์ใหม่ที่ใหญ่กว่าเดิมขึ้นมาโดยมีความสูง 9 ศอก องค์พระทองเหลืองทั้งองค์ แทนองค์เดิมที่มีสภาพชำรุดทรุดโทรม

อ้างอิง
-------

1. ↑  "วัดวิสุทธาราม". ศูนย์ข้อมูลกลางทางวัฒนธรรม.
2. ↑  "วัดวิสุทธาราม (วัดบางสีคต)". องค์การบริหารส่วนตำบลบางกระเจ้า จังหวัดสมุทรสาคร.
**ภาษาอาหรับซิรวาน** (Shirvani Arabic) เป็นสำเนียงของภาษาอาหรับที่เคยใช้พูดในบริเวณที่เป็นตอนกลางและตะวันตกเฉียงเหนือของอาเซอร์ไบจานในปัจจุบัน (ในสมัยก่อนเรียกซิรวาน) และดาเกสตาน (ทางภาคใต้ของรัสเซีย) ภาษาอาหรับที่ใช้พูดในบริเวณนี้เป็นผลมาจากการแผ่ขยายของศาสนาอิสลามมาจากเทือกเขาคอเคซัสใต้เมื่อราวพุทธศตวรรษที่ 13 ซึ่งทำให้มีชาวอาหรับเข้ามาตั้งหลักแหล่งทั้งเป็นกองทหาร พ่อค้าจากซีเรีย และแบกแดดซึ่งใช้ภาษาอาหรับเป็นภาษาราชการ ต่อมาบทบาทของภาษาอาหรับได้ลดลงเมื่อราวพุทธศตวรรษที่ 18 หลังจากกาหลิบเลื่อมอำนาจลง และถูกแทนที่ด้วยภาษาเปอร์เซีย ภาษาตัต และภาษาอาเซอรี กลุ่มของชาวอาหรับ (ส่วนใหญ่มาจากเยเมน) อพยพต่อไปเข้าสู่ทางใต้ของดาเกสตาน หลักฐานสุดท้ายที่บ่งบอกถึงการเหลืออยู่ของภาษาอาหรับซิรวาน อยู่ในงานเขียนของนักประวัติศาสตร์ชาวอาเซอรี Abbasgulu Bakikhanov ที่กล่าวว่าชาวอาหรับซิรวานพูดภาษาอาหรับที่เป็นสำเนียงต่างออกไป  เมื่อ พ.ศ. 2383 ภาษาอาหรับยังคงใช้พูดในดาเกสตาน จนถึง พ.ศ. 2463 ในฐานะภาษาที่สองหรือสามในกลุ่มขุนนางโดยใช้ในวรรณคดี ภาษาเขียน และการเมือง

อ้างอิง
-------

1. ↑  Anna Zelkina. *The Arabic Linguistic and Cultural Tradition in Dagestan: an Historical Overview*.
2. ↑  Golestan-i Iram by Abbasgulu Bakikhanov
3. ↑  Literatures of the North Caucasus and Dagestan by L.G.Golubeva et al.
**วัดวังพระธาตุ** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่นอกเมืองไตรตรึงษ์ ริมฝั่งแม่น้ำปิง ในตำบลไตรตรึงษ์ อำเภอเมืองกำแพงเพชร จังหวัดกำแพงเพชร

วัดวังพระธาตุตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 1826 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 21 มิถุนายน พ.ศ. 2556 เหตุผลที่เรียกขานกันว่าวัดวังพระธาตุเพราะหน้าวัดเป็นห้วงน้ำใหญ่ เรียกกันโดยสามัญว่าวัง เมื่อมีพระธาตุตั้งอยู่จึงเรียกกันว่าวังพระธาตุ แต่ก่อนวัดแห่งนี้ไม่มีพระจำพรรษาอยู่เลย จะเริ่มมีพระมาจำพรรษาอยู่ตั้งแต่ประมาณ พ.ศ. 2493

ในวัดมีพระมหาเจดีย์ทรงพุ่มข้าวบิณฑ์ขนาดใหญ่และสมบูรณ์ที่สุดแห่งหนึ่งในประเทศไทย บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ บริเวณวังน้ำหน้าวัดใกล้กับศาลท้าวแสนปม เดิมมีวังน้ำขนาดใหญ่ มีอุโมงค์เข้าไปถึงองค์พระเจดีย์ เมื่อน้ำปิงขึ้นสูง น้ำจะไหลเข้ามาตามอุโมงค์ จนมาถึงฐานพระมหาเจดีย์ มีแผ่นหินใหญ่ปิดไว้ แต่ปัจจุบันไม่มีหลักฐานให้เห็นนอก

อาคารและเสนาสนะที่สำคัญ ได้แก่ พระมหาเจดีย์ทรงพุ่มข้าวบิณฑ์ ศิลปะสุโขทัย ขนาดใหญ่มากที่สุดที่พบในจังหวัดกำแพงเพชร ได้รับการบูรณปฏิสังขรณ์แล้วจากกรมศิลปากร วิหารมีสภาพชำรุดแต่เดิมเห็นแค่เนินดินเท่านั้น สร้างด้วยอิฐเป็นฐานเสาเป็นศิลาแลง คงสร้างในสมัยเดียวกับเจดีย์ เป็นวิหารยกพื้นมีบันไดห้าขั้น ทางทิศเหนือและทิศใต้ สภาพได้รับการบูรณะแล้วบางส่วน เศียรหลวงพ่อโต เดิมเป็นพระพุทธรูปปูนปั้นขนาดใหญ่ ตั้งอยู่บนวิหาร เป็นพระที่สร้างขึ้นมาใหม่ อุโบสถได้รับการต่อเติมจากใหม่จากชาวบ้าน ภายในมีพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ ชาวบ้านเรียกขานกันว่า *หลวงพ่อเพชร* ใต้ฐานอุโบสถ ได้ขุดลงไปทะลุไปทั้งสองด้าน

อ้างอิง
-------

1. ↑  "วัดวังพระธาตุ". สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.
2. ↑  "นครไตรตรึงษ์ นครแห่งแรกของกำแพงเพชร". ฐานข้อมูลท้องถิ่น จังหวัดกำแพงเพชร-ตาก.
3. ↑  "วัดวังพระธาตุ(เมืองไตรตรึงษ์)". กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา.