**พระเจ้าฟรองซัวส์ที่ 1 แห่งฝรั่งเศส** (ฝรั่งเศส: *François Ier*) (12 กันยายน ค.ศ. 1494 ถึง 31 มีนาคม ค.ศ. 1547) ทรงเป็นกษัตริย์แห่งฝรั่งเศสตั้งแต่ ค.ศ. 1515 ถึงค.ศ. 1547 พระเจ้าฟรองซัวส์ทรงได้ชื่อว่าเป็นกษัตริย์ พระองค์แรกของยุคฟื้นฟูศิลปวิทยาฝรั่งเศส

ต้นพระชนม์ชีพ
-------------

พระเจ้าฟรองซัวส์ประสูติที่เมืองคอนญัค (Cognac) ในแคว้นแซงตง (Saintonge) เป็นพระโอรสของชาร์ลส์ ดยุคแห่งอองกูแลม (Duke of Angoulême) และพระนางหลุยส์แห่งซาวอย (Louise of Savoy) ทรงเป็นลูกพี่ลูกน้องของพระเจ้าหลุยส์ที่ 12 แห่งฝรั่งเศส กษัตริย์องค์ก่อนพระองค์ ทรงเป็นราชวงศ์วาลัวส์สาขาอองกูแลม พระเจ้าฟรองซัวส์ทรงได้รับแต่งตั้งเป็นดยุคแห่งออกูแลมต่อจากพระบิดา และเมื่อพระชนมายุได้ 4 พรรษาก็ได้รับแต่งตั้งเป็นดยุคแห่งวาลัวส์ (Duke of Valois) และได้เป็นองค์รัชทายาทของราชอาณาจักรฝรั่งเศส เพราะพระเจ้าหลุยส์ที่ 12 นั้นทรงไม่มีพระโอรส ในค.ศ. 1514 พระเจ้าฟรองซัวส์ทรงอภิเษกสมรสกับพระนางโคลด (Claude of France) พระธิดาของพระเจ้าหลุยส์ที่ 12 เมื่อพระเจ้าหลุยส์สิ้นพระชนม์ในค.ศ. 1515 พระเจ้าฟรองซัวส์ก็ขึ้นครองราชย์ตั้งแต่พระชนมายุ 21 พรรษา

พระเจ้าฟรองซัวส์ทรงเป็นกษัตริย์ที่ยึดแนวความคิดมนุษยนิยม (Humanism) ไว้ในพระหฤทัยผิดกับกษัตริย์สองพระองค์ก่อนคือพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 8 และพระเจ้าหลุยส์ที่ 12 ที่ทรงนำฝรั่งเศสเข้าสู่สงครามที่สิ้นเปลืองในอิตาลี *ดู สงครามอิตาลี* ซึ่งทั้งสองพระองค์นั้นก็ได้ชื่อว่าเป็นกษัตริย์สมัยกลางพระองค์สุดท้ายในฝรั่งเศส 

สงครามอิตาลีทำให้กระแสฟื้นฟูศิลปวิทยาจากอิตาลีแพร่เข้าสู่ฝรั่งเศส ซึ่งพระเจ้าฟรองซัวส์ก็ทรงได้รับเต็มๆจากพระอาจารย์ พระราชมารดาหลุยส์ก็ทรงชื่นชมในศิลปะ และความชื่นชมในของสวยงามนี้ก็ส่งต่อให้พระโอรสคือพระเจ้าฟรองซัวส์ แม้จะไม่อาจพูดได้ว่าพระเจ้าฟรองซัวส์ทรงได้รับการศึกษาอย่างฟื้นฟูศิลปวิทยา แต่พระองค์ก็ทรงเป็นเช่นนั้นมากกว่ากษัตริย์องค์ก่อนๆ

ทรงอุปถัมภ์ศิลปะ
----------------

พระเจ้าฟรองซัวส์ทรงอุปถัมภ์ศิลปะและจิตรกร และทรงให้จิตรกรอิตาลีมาทำงานในฝรั่งเศส โดยเฉพาะลีโอนาร์โด ดาวินชี (Leonardo da Vinci) ซึ่งพำนักในฝรั่งเศสจนเสียชีวิต และนำภาพโมนา ลิซา มาด้วย พระเจ้าฟรองซัวส์ทรงติดต่อกับพ่อต้าขายภาพอิตาลี ให้ขนภาพของจิตรกรชื่อดังต่างๆมาไว้ในฝรั่งเศสให้หมด พระราชวังของพระองค์นั้นก็หรูหราเต็มไปด้วยงานศิลปะทุกกระเบียด

บุรุษแห่งหนังสือ
----------------

พระเจ้าฟรองซัวส์ยังทรงได้รับสมยาว่า "บุรุษแห่งการเล่าเรียน" (Man of letters) ทรงสนพระทัยในหนังสือต่างๆ เช่น Book of the Courtiers และยังทรงเป็นกวีเองด้วย ทรงปรับปรุงหอหนังสือหลวงและให้กวีฝรั่งเศสกุยแยม บูเด (Guillaime Budé) เป็นบรรณรักษ์ เพื่อรวบรวมหนังสือที่มีค่าต่างๆ ในอิตาลีโดยเฉพาะหนังสือหายาก และทรงเปิดหอสมุดของพระองต์ให้นักปราชญ์ทั่วไปได้ใช้ เพื่อเผยแพร่ความรู้ 

ในค.ศ. 1537 พระเจ้าฟรองซัวส์ทรงออกพระราชกฤษฎีกามองต์เปอลิแยร์ (Ordinance of Montpellier) ให้หนังสือทุกเล่มที่ขายในฝรั่งเศสต้องส่งสำเนาไปไว้ที่หอสมุดของพระองค์ พระขนิษฐา คือมาร์เกอรีตแห่งนาวาร์ สมเด็จพระราชินีแห่งนาวาร์ (Marguerite of Navarre) ก็ทรงเป็นนักเขียน

การก่อสร้าง
-----------

พระเจ้าฟรองซัวส์ทรงใช้พระราชทรัพย์มหาศาลในการก่อสร้าง ดังต่อไปนี้

* พระราชวังอังบัวส์ (Chateaux d'Ambiose)
* พระราชวังบลัวส์ (Chateaux de Blois)
* พระราชวังชองโบด์ (Chateaux de Chambord) ออกแบบโดยดาวินชี
* พระราชวังลูฟร์ (Louvre)
* พระราชวังมาดรีด์ (Chateaux de Madrid)
* พระราชวังแซง-แยร์แมง-เอง-ลาย (Chateaux de St-Germain-en-Laye)
* พระราชวังฟองแตงโบล (Chateaux de Fontainbleau) เป็นที่ประทับหลัก และเป็นที่อยู่ของพระสนมเอกคือดัชเชสแห่งเอตองป์ (Duchess of Étampes)

สงครามอิตาลี
------------

กษัตริย์สองพระองค์ก่อน คือพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 8 และพระเจ้าหลุยส์ที่ 12 ต่างล้มเหลวในสงครามอิตาลี แม้กระนั้นพระเจ้าฟรองซัวส์ก็ทรงสานต่อการรุกรานอิตาลี พระเจ้าฟรองซัวส์ทรงยึดมิลานคืนได้จากสวิส ในค.ศ. 1516 จักรพรรดิแมกซิมีเลียนสิ้นพระชนม์ พระเจ้าฟรองซัวหวังจะได้เป็นจักรพรรดิโรมันอันศักดิสิทธิ แต่ตำแหน่งก็ตกเป็นของพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 1 แห่งสเปน ทำให้พระเจ้าฟรองซัวทรงโกรธแค้นจักรพรรดิชาลส์ จึงทรงหาแนวร่วมพันธมิตรคืออังกฤษ โดยทรงเจรจากับพระเจ้าเฮนรีที่ 8 แห่งอังกฤษ ใน การพบปะที่ทุ่งภูษาทองไม่ไกลจากคาเลส์ เพราะทั้งสองพระองค์ต่างตกแต่งเตนต์อย่างหรูหราเพื่อโอ้อวดอีกฝ่าย การเจรจาจึงไม่เป็นผล

พระเจ้าฟรองซัวส์ทรงหาข้ออ้างบุกเนเปิลส์คืนจากสเปนแต่ไม่เป็นผล และทัพสเปนก็บุกมิลาน พระเจ้าฟรองซัวนำทัพไปป้องกัน แต่พ่ายแพ้ในการรบที่ปาเวีย (Pavia) และทรงถูกจับไปเมืองมาดริดใน ค.ศ. 1525 จนเมื่อทรงสัญญาว่าจะไม่บุกอิตาลีอีก และไถ่พระองค์ด้วยเงินมหาศาล พระเจ้าฟรองซัวจึงถูกปล่อยพระองค์

พระเจ้าฟรองซัวครั้งถูกปล่อยพระองค์มาก็ละทิ้งคำสัญญาทุกประการกับจักรพรรดิชาร์ลส์ เพราะทรงถูกบังคับให้สัญญา ทรงหันไปหาสุลต่านสุไลมานแห่งจักรวรรดิออตโตมาน ร่วมมือกันบุกเมืองนีซ ในค.ศ. 1543 แต่ไปไม่ถึงมิลาน จักรพรรดิชาร์ลส์ร่วมมือกับพระเจ้าเฮนรีที่ 8 บุกฝรั่งเศสจากทางเหนือ แต่ไม่เป็นผล

พระราชวงศ์
----------

พระเจ้าฟรองซัวส์ทรงอภิเษกกับพระนางโคลดแห่งฝรั่งเศสในค.ศ. 1514 ซึ่งเป็นพระธิดาของพระเจ้าหลุยส์ที่ 12 และแอนน์ ดัชเชสแห่งบริตตานี (Anne, Duchess of Brittany) มีพระโอรสธิดารวมหกพระองค์ รอดชีวิตอยู่สามพระองค์

1. พระเจ้าอองรีที่ 2 แห่งฝรั่งเศส (ค.ศ. 1519 ถึง ค.ศ. 1559) อภิเษกกับพระนางคัทเธอรีน เดอ เมดีซี (Catherine de Medici)
2. องค์หญิงเมเดไลน์ (ค.ศ. 1520 ถึง ค.ศ. 1537) อภิเษกกับพระเจ้าเจมส์ที่ 5 แห่งสกอตแลนด์
3. มาร์กาเร็ต ดัชเชสแห่งแบร์รี (Duchess of Berry - ค.ศ. 1523 ถึง ค.ศ. 1574) อภิเษกกับดยุคแห่งซาวอย (Duke of Savoy)

ในค.ศ. 1530 พระเจ้าฟรองซัวส์ทรงอภิเษกใหม่กับพระนางเอเลเนอร์แห่งออสเตรีย (Eleanor of Austria) ไม่มีบุตรธิดา

| * ด
* ค
* ก
พระมหากษัตริย์ฝรั่งเศส |
| --- |
| 
* พระราชพงศาวลีอย่างละเอียด
* พระราชพงศาวลีอย่างสังเขป
* รายพระนามพระมหากษัตริย์แฟรงก์
* รายพระนามพระมหากษัตริย์และจักรพรรดิฝรั่งเศส

 |
| ราชวงศ์เมรอแว็งเฌียง (ค.ศ. 509–751) | 
* โคลวิสที่ 1
* ชิลเดอแบร์ที่ 1
* โคลทาร์ที่ 1
* ชาริแบร์ที่ 1
* โกลทร็อง
* ชิลเพริคที่ 1
* ซิกโกแบร์ที่ 1
* ชิลเดอแบร์ที่ 2
* โคลทาร์ที่ 2
* ดาโกแบร์ที่ 1
* ซิกโกแบร์ที่ 2
* โคลวิสที่ 2
* โคลทาร์ที่ 3
* ชิลเพริคที่ 2
* ทีเดอร์ริกที่ 3
* โคลวิสที่ 4
* ชิลเดอแบร์ที่ 3
* ดาโกแบร์ที่ 3
* ชิลเพริคที่ 2
* โคลทาร์ที่ 4
* ทีเดอร์ริกที่ 4
* ชิลเดริกที่ 3

 |
| ราชวงศ์การอแล็งเฌียงรอแบร์เซียง และ โบโซนอยด์ (ค.ศ. 751–987) | 
* เปแป็งพระวรกายเตี้ย
* คาร์โลมันที่ 1
* ชาร์เลอมาญ (ชาร์ลที่ 1)
* หลุยส์ที่ 1
* ชาร์ลที่ 2
* หลุยส์ที่ 2
* หลุยส์ที่ 3
* คาร์โลมันที่ 2
* ชาร์ลพระวรกายพ่วงพี
* โอโด*ร*
* ชาร์ลที่ 3
* รอแบร์ที่ 1*ร*
* ราอูล*บ*
* หลุยส์ที่ 4
* โลแทร์
* หลุยส์ที่ 5

 |
| ราชวงศ์กาแป (ค.ศ. 987–1328) | 
* อูก กาแป
* รอแบร์ที่ 2
* อ็องรีที่ 1
* ฟีลิปที่ 1
* หลุยส์ที่ 6
* หลุยส์ที่ 7
* ฟีลิปที่ 2
* หลุยส์ที่ 8
* หลุยส์ที่ 9
* ฟีลิปที่ 3
* ฟีลิปที่ 4
* หลุยส์ที่ 10
* ฌ็องที่ 1
* ฟีลิปที่ 5
* ชาร์ลที่ 4

 |
| ราชวงศ์วาลัว (ค.ศ. 1328–1589) | 
* ฟีลิปที่ 6
* ฌ็องที่ 2
* ชาร์ลที่ 5
* ชาร์ลที่ 6
* ชาร์ลที่ 7
* หลุยส์ที่ 11
* ชาร์ลที่ 8
* หลุยส์ที่ 12
* ฟร็องซัวที่ 1
* อ็องรีที่ 2
* ฟร็องซัวที่ 2
* ชาร์ลที่ 9
* อ็องรีที่ 3

 |
| *ราชวงศ์แลงคัสเตอร์* *(ค.ศ. 1422–1453)* | 
* *เฮนรีที่ 6 แห่งอังกฤษ*

 |
| ราชวงศ์บูร์บง (ค.ศ. 1589–1792) | 
* อ็องรีที่ 4
* หลุยส์ที่ 13
* หลุยส์ที่ 14
* หลุยส์ที่ 15
* หลุยส์ที่ 16
* *หลุยส์ที่ 17*

 |
| ราชวงศ์โบนาปาร์ต (ค.ศ. 1804–1814; ค.ศ. 1815) | 
* นโปเลียนที่ 1
* *นโปเลียนที่ 2*

 |
| ราชวงศ์บูร์บง (ค.ศ. 1814–1815; 1815–1830) | 
* หลุยส์ที่ 18
* ชาร์ลที่ 10
* *หลุยส์ที่ 19*
* *อ็องรีที่ 5*

 |
| ราชวงศ์ออร์เลอ็อง (ค.ศ. 1830–1848) | 
* หลุยส์-ฟีลิปที่ 1

 |
| ราชวงศ์โบนาปาร์ต (ค.ศ. 1852–1870) | 
* นโปเลียนที่ 3

 |
| ผู้ปกครองที่ยังเป็นที่พิพาทกันอยู่แสดงด้วยตัวเอียงร = ราชวงศ์รอแบร์เซียงบ = ราชวงศ์โบโซนอยด์ |