**มวยตับจาก** เป็นกีฬาพื้นบ้านยอดนิยมของภาคตะวันออก โดยเฉพาะอย่างยิ่งจังหวัดชลบุรี เพราะในอดีตมีการปลูกต้นจากเป็นจำนวนมาก แต่ปัจจุบันพืชประเภทนี้ลดจำนวนไปจากพื้นที่ดังกล่าว ด้วยเหตุที่ป่าจากมีการปลูกลดลง

พ.ศ. 2556 มวยตับจาก ได้รับการขึ้นทะเบียนมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ สาขากีฬาภูมิปัญญาไทย จากกรมส่งเสริมวัฒนธรรม

อุปกรณ์
-------

อุปกรณ์ที่ใช้ในการแข่งขัน คือ ใบจากแห้งจำนวนมาก เพื่อปูให้ทั่วพื้นเวที และเชือกสำหรับขึงเวที

วิธีการขั้นตอน
--------------

การนำใบจากมาปูบนเวทีมวย ซึ่งเป็นเวทีมาตรฐานที่ใช้ชกทั่วไป ขั้นตอนแรก คือตัดใบจากมาตากให้แห้ง เวลาเหยียบย่ำจะได้ยินเสียงกรอบแกรบ หลังจากใบแห้งแล้ว นำมามัดร้อยในก้านไม้ที่เหลามาเป็นอย่างดี มีความยาวประมาณ 3-4 เมตร โดยมัดเรียงให้เต็มก้านไม้ เมื่อร้อยเต็มแล้ว 1 อัน เรียกว่า "ตับ" ซึ่งเป็นที่มาของการเรียก "มวยตับจาก" ก่อนทำการชก นักมวยทั้งคู่จะผูกตา ด้วยผ้า และจับให้อยู่คนละมุม มีกรรมการอยู่กลางเวที 1 คน จากนั้น เมื่อสัญญาณเริ่มชก นักมวยจะเดินออกจากมุมเพื่อหาคู่ต่อสู้และต่อยกัน โดยจะใช้ฟังเสียงลั่นกรอบ ๆ แกรบ ๆ ของใบจากที่ปูไว้ เพื่อจับทิศทางของคู่ต่อสู้ของตน

### กติกา

การชกมวยตับจาก นักมวยทั้งคู่ ก่อนขึ้นชกจะต้องสวมใส่นวม ใช้ผ้าปิดตาให้สนิท การต่อยคือใครต่อยเข้าเป้ามากที่สุด ก็จะได้คะแนนมากเป็นฝ่ายชนะ ชก 3 ยก ยกละ 2 นาที สวมใส่นวมตามมาตรฐาน มวยตับจากเป็นกีฬาพื้นบ้านที่เสริมสร้างไหวพริบในการฟังเสียงได้เป็นอย่างดี

จุดเด่น
-------

จุดเด่น คือ การชกมวยตับจากเน้นความบันเทิงสนุกสนาน มากกว่าที่จะตั้งหน้าตั้งตาห้ำหั่นที่จะเอาชนะกันและกัน จุดเด่นการชกมวยนี้ คือ การชกที่มองไม่เห็นเป้าหมาย หรือคู่ต่อสู้ เพียงได้ยินเสียงเดินบนพื้นที่ปูด้วยใบจากแห้งเท่านั้น นักมวยทั้งสองฝ่ายคือมุมแดง และมุมน้ำเงิน ก็จะปรี่เข้าไปเตะต่อย ที่จุดกำเนิดเสียงที่ได้ยิน นอกจากเสียงเดินของนักมวยแล้ว ยังมีเสียงเดินของกรรมการด้วย ซึ่งนักมวยทั้งคู่จะไม่รู้หรือมองไม่เห็นว่าเป็นคู่ต่อสู้หรือกรรมการ นักมวยทั้งสองจะเตะต่อย มั่วไปหมด สำหรับรางวัลของนักมวยนั้นจะมีมูลค่าแตกต่างกันมากน้อย แล้วแต่ผู้จัดที่สามารถจะหามามอบให้ เช่น หม้อหุงข้าว พัดลม เครื่องใช้ไฟฟ้า หรือเป็นเงินสด หรือบางคู่ ชกได้สนุกสนาน

การแข่งขัน
----------

พ.ศ. 2556 ได้มีการจัดแข่งขัน "ไทยไฟต์ ตับจาก" โดยมีผู้เข้าประลองฝีมือคือ สามารถ พยัคฆ์อรุณ และสมรักษ์ คำสิงห์

ในวัฒนธรรมร่วมสมัย
------------------

ในภาพยนตร์*แสบสนิท ศิษย์ส่ายหน้า* ได้นำเสนอการต่อสู้มวยตับจากอยู่ในท้องเรื่อง นอกจากนี้ ยังมีตัวละครเกม*ลีกออฟเลเจนด์* ชื่อ*ลี ซิน* ในชุดนักมวยไทย ซึ่งมีลักษณะของนักมวยตับจากปรากฏอยู่

อ้างอิง
-------

1. ↑  สวธ.ชู "ข้าวหลาม ยาหม่อง มวยตับจาก" มรดกภูมิปัญญาชาติ[*ลิงก์เสีย*]
2. ↑  ตราด ควันหลงสีสันวันลอยกระทง มวยตับจากและประกวดนางนพมาศรุ่นคุณย่าคุณยาย[*ลิงก์เสีย*]
3. ↑  หนังสือพิมพ์บ้านเมือง » สมรักษ์-สามารถ โชว์มวยตับจากเปิดงาน "สีสันประเพณีบูรพาวิถี"
4. ↑  "แดน โชว์ชกมวยตับจาก โดนน็อกเอาท์ร่วงนับสิบ - หนัง - Mthai". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2010-10-08. สืบค้นเมื่อ 2016-02-28.
5. ↑  League of Legends อัพเดตมวยไทย Lee Sin ที่แรกในโลก[*ลิงก์เสีย*]

| * ด
* ค
* ก
มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติ สาขากีฬาภูมิปัญญาไทย โดยกระทรวงวัฒนธรรม |
| --- |
| ศิลปะการต่อสู้ป้องกันตัว | 
* มวยไทย
* กระบี่กระบอง
* เจิง
* ซีละ
* มวยโบราณสกลนคร

 |
| กีฬาพื้นบ้าน | 
* ว่าวไทย
* ตระกร้อ
* แย้ลงรู
* ตี่จับ
* หมากรุกไทย
* ตะกร้อลอดห่วง
* วิ่งวัว
* วิ่งควาย
* มวยตับจาก
* มวยทะเล
* แข่งเรือยาว
* ตีขอบกระด้ง
* ตีไก่คน
* รถม้าชาวเสียม
* แข่งโพนจังหวัดพัทลุง

 |
| การเล่นพื้นบ้าน | 
* ไม้หึ่ม
* หมากเก็บ
* เสือกินวัว
* กาฟักไข่
* หนอนซ้อน
* แนดข้ามส้าว
* โค้งตีนเกวียน
* เสือข้ามห้วย
* งูกินหาง
* อีตัก
* อิ้นกอนฟ้อนแคน
* การแข่งขันว่าวดุ๊ยดุ่ย
* การเส็งกลองกิ่ง
* เรือบก
* การเล่นโหวด

 |
| 
* ศิลปะการแสดง
* ช่างฝีมือดั่งเดิม
* วรรณกรรมพื้นบ้าน
* กีฬาภูมิปัญญาไทย
* แนวปฏิบัติทางสังคม พิธีกรรมและงานเทศกาล
* ความรู้และแนวปฏิบัติเกี่ยวกับธรรมชาติและจักรวาล
* ภาษา
* มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม

 |