**รขมาบาอี** (มราฐี: रखमाबाई; rakhamābāī, ทับศัพท์เป็น Rukhmabai, 22 พฤศจิกายน 1864 – 25 กันยายน 1955) เป็นแพทย์และนักสิทธิสตรีชาวอินเดีย เป็นหนึ่งในแพทย์หญิงคนแรก ๆ ของอินเดียยุคอาณานิคม เธอเป็นศูนย์กลางของคดีความว่าด้วยการที่เธอถูกบังคับสมรสเมื่ออายุยังน้อย ซึ่งการตัดสินคดีในครั้งนั้นนำไปสู่การผ่านพระราชบัญญัติว่าด้วยอายุขั้นต่ำที่สามารถแต่งงานได้ในปี 1891

บาล คงคาธร ติลก เคยเขียนถึงเธอในหนังสือพิมพ์ *เกสารี* ว่าความพยายามของรขมาบาอีนั้นเป็นผลมาจากการที่เธอได้รับการศึกษาจากอังกฤษ และประกาศว่าศาสนาฮินดูกำลังตกอยู่ในอันตรายจากการกระทำของเธอ

รขมาบาอีจบการศึกษาแพทยศาสตร์บัณฑิตในปี 1894 จากวิทยาลัยแพทย์ศาสตร์ลอนดอนสำหรับสตรี โดยเธอศึกษาที่โรงพยาบาลรอยัลฟรี เธอเป็นสตรีชาวอินเดียคนที่สามที่จบการศึกษาแพทยศาสตร์บัณฑิต โดยสตรีชาวอินเดียสองคนแรกที่จบการศึกษาแพทยศาสตร์บัณฑิตคือกทัมพินี คังคุลี และ อนันทิ โคปาล โชษี ในปี 1886 แต่มีเพียง พญ. คังคุลี เท่านั้นที่ประกอบอาชีพแพทย์ต่อ ฉะนั้น รขมาบาอีจึงเป็นแพทย์หญิงที่มีวุฒิแพทยศาสตร์บัณฑิตคนที่สองของอินเดีย ในปี 1895 เธอเดินทางกลับอินเดียและเป็นแพทย์ประจำโรงพยาบาลแห่งหนึ่งในสุรัต จากนั้นย้ายไปประจำอยู่ที่โรงพยาบาลสตรีของรัฐในเมืองราชโกตจนเกษียณอายุในปี 1929 ระหว่างนั้นเธอได้ตั้งสภากาชาดประจำราชโกต หลังเกษียณเธอย้ายไปอาศัยอยู่ที่บอมเบย์ และได้ตีพิมพ์ใบสนเท่ห์ในชื่อ "*ปูรดาห์: ความจำเป็นที่ต้องยกเลิกมัน*" ซึ่งมีเนื้อหาต่อต้านธรรมเนียมที่ไม่ให้หญิงม่ายมีส่วนร่วมในสังคมอินเดียได้ตามปกติ เธอเสียชีวิตด้วยวัย 90 ปี ในปี 1955

บางครั้ง เธอมักถูกเรียกด้วยชื่อและนามสกุลว่า รขมาบาอี ราวต์ (มราฐี: रखमाबाई सावे; Rukhmabai Raut) เช่นในปี 2017 ซึ่งกูเกิล ดูเดิลแสดงภาพเธอ อย่างไรก็ตาม ไม่ปรากฏหลักฐานว่าเธอเบือกใช้นามสกุลของบิดาเธอ, บิดาบุญธรรม หรือแม้แต่สามีแรกของเธอ ในเอกสารการแพทย์ของเธอปรากฏเพียงชื่อ "รขมาบาอี" เท่านั้น รวมถึงชื่อที่เธอขึ้นทะเบียนต่อแพทยสมาคมก็เป็นเพียง "รขมาบาอี" เท่านั้น

อ้างอิง
-------

1. ↑  Chandra, Sudhir (1996). "Rukhmabai: Debate over Woman's Right to Her Person". *Economic and Political Weekly*. **31** (44): 2937–2947. JSTOR 4404742.
2. ↑  Burton, Antoinette (1998-03-30). *At the Heart of the Empire: Indians and the Colonial Encounter in Late-Victorian Britain* (ภาษาอังกฤษ). University of California Press. ISBN 978-0-520-91945-7.
3. ↑  Anagol-Mcginn, Padma (1992). "The Age of Consent Act (1891) Reconsidered: Women's Perspectives and Participation in the Child-Marriage Controversy in India". *South Asia Research*. **12** (2): 100–118. doi:10.1177/026272809201200202. S2CID 144336522.
4. ↑  "Google doodle for Rukhmabai Raut, but India's first woman doctor Kadambini Ganguly remains forgotten". 23 November 2017. สืบค้นเมื่อ 24 November 2017.
5. ↑  Jovita Aranha (2017-08-31). "The Phenomenal Story of Kadambini: One of India's First Women Graduates & Doctors". สืบค้นเมื่อ 22 November 2017.
6. 1 2  Rappaport, Helen (2001). *Encyclopedia of Women Social Reformers* (ภาษาอังกฤษ). ABC-CLIO. p. 599. ISBN 9781576071014.
7. ↑  Sorabji, Richard. *Opening Doors: The Untold Story of Cornelia Sorabji, Reformer, Lawyer and Champion of Women's Rights in India*.
8. ↑  Rukhmabai Raut’s 153rd Birthday - Google - 22 November 2017
9. ↑  Rukhmabai; Bennett, B. H. (May 1909). "A Case of Myxoma". *The Indian Medical Gazette*. **44** (5): 180. ISSN 0019-5863. PMC 5167930. PMID 29005240.
10. ↑  "Medical Register: Untraceable Practitioners". *The Lancet*. **198** (5118): 732–734. 1921. doi:10.1016/S0140-6736(01)22801-3.

| การควบคุมรายการหลักฐาน แก้ไขสิ่งนี้ที่วิกิสนเทศ |
| --- |
| ทั่วไป | 
* VIAF
	+ 1
* เวิลด์แคต

 |
| หอสมุดแห่งชาติ | 
* เยอรมนี
* สหรัฐ

 |
| อื่น ๆ | 
* Faceted Application of Subject Terminology

 |