แผนผังที่ผลิตโดยเท็ด ฟูจิตะ (พ.ศ. 2463 - 2541) เพื่ออธิบายรายละเอียดทางเทคนิคของมาตราฟูจิตะ 
**มาตราฟูจิตะ** (อังกฤษ: Fujita scale, หรือ F-scale) หรือ **มาตราฟูจิตะ–เพียร์สัน** (อังกฤษ: Fujita–Pearson scale, หรือ FPP scale) เป็นมาตราสำหรับจำแนกระดับความรุนแรงของพายุทอร์นาโด ระดับจะขึ้นอยู่กับความรุนแรงของพายุนั้น ๆ แบ่งเป็นทั้งหมด 6 ระดับ คือ F0 F1 F2 F3 F4 และ F5 โดยเรียงจากรุนแรงน้อยไปมากที่สุด การที่จะกำหนดระดับพายุได้นั้น ต้องมีนักอุตุนิยมวิทยาและวิศวกรมาสำรวจความเสียหายทางบก ทางอากาศหรือทั้งสองอย่าง รวมถึงขึ้นอยู่กับสถานการณ์, รูปแบบการหมุนภาคพื้นดิน (เครื่องหมายไซคลอยด์), ข้อมูลเรดาร์ตรวจสภาพอากาศ, คำบอกเล่าจากพยาน, รายงานของสื่อและภาพความเสียหาย, รวมถึงการรังวัดด้วยภาพหรือการรังวัดด้วยวิดีโอหากมีการบันทึกภาพเคลื่อนไหวไว้ ต่อมา มาตราฟูจิตะถูกแทนที่ด้วยมาตราเอนแฮนซ์ฟูจิตะ (Enhanced Fujita Scale, EF-Scale) ในสหรัฐอเมริกาในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2550 ต่อมาในเดือนเมษายน พ.ศ. 2556 แคนาดาได้นำระดับ EF มาใช้แทนมาตราฟูจิตะพร้อมกับเครื่องวัดความเสียหาย 31 ตัว โดยให้กรมสิ่งแวดล้อมและการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศแห่งประเทศแคนาดา (ECCC) ในการจัดอันดับพายุ

เบื้องหลัง
----------

มาตราส่วนนี้เริ่มใช้ในปี พ.ศ. 2514 โดย เท็ด ฟูจิตะ จาก มหาวิทยาลัยชิคาโก โดยความร่วมมือกับ อัลเลน เพียร์สัน หัวหน้าศูนย์พยากรณ์พายุรุนแรงแห่งชาติ ( NSSFC; ปัจจุบันคือ ศูนย์พยากรณ์พายุ หรือ SPC) มาตรานี้ได้รับการปรับปรุงในปี พ.ศ. 2516 โดยคำนึงถึงความยาวและความกว้างระหว่างระดับ ในสหรัฐอเมริกาเริ่มมีใช้มาตรานี้ในปี พ.ศ. 2516 หลังจากนั้นไม่นานพายุทอร์นาโดก็ได้รับการจัดอันดับ มาตราฟูจิตะถูกนำไปใช้ย้อนหลังกับพายุทอร์นาโดที่ถูกรายงานในระหว่าง พ.ศ. 2493 ถึง 2515 ด้วย ในองค์การบริหารมหาสมุทรและชั้นบรรยากาศแห่งชาติ มีการเก็บเป็นฐานข้อมูลทอร์นาโดแห่งชาติ โดยใช้มาตราฟูจิตะในจัดระดับพายุทอร์นาโดตั้งแต่ปี พ.ศ. 2459 ถึง 2535 และ โทมัส พี. กราซูลิส แห่ง The Tornado Project ได้จัดอันดับย้อนหลังให้ทุกคนรู้จักพายุทอร์นาโดที่สำคัญ (F2-F5 หรือก่อให้เกิดการเสียชีวิต) ในสหรัฐอเมริกาย้อนกลับไปตั้งแต่ปี พ.ศ. 2423 ส่วนมากแล้วมาตราฟูจิตะจะถูกใช้ในพื้นที่นอกบริเตนใหญ่

พารามิเตอร์
-----------

* การจัดอันดับนั้น จัดตามความเสียหายที่พายุทอร์นาโดสร้างให้กับสิ่งก่อสร้างที่สร้างมาอย่างสมบูรณ์หรือในระดับที่เทียบเคียงจากการวิเคราะห์ทางวิศวกรรมของความเสียหายอื่น ๆ
* เนื่องจากมาตราฟูจิตะนั้นขึ้นอยู่กับขนาดความรุนแรงของความเสียหายที่เกิดจากลมแรง พายุทอร์นาโดระดับ F6 หรือ F7 เป็นเพียงระดับทางทฤษฎี ความเสียหายทางโครงสร้างหรือการถูกทำลายโดยสิ้นเชิงถือเป็นความเสียหายในระดับ F5 พายุทอร์นาโดที่มีความเร็วลมสูงกว่า 319 ไมล์ต่อชั่วโมง (513 km/h) นั้นเป็นไปได้ในทางทฤษฎี

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| **มาตรา** | **ประมาณการความเร็วลม** | **ความเสียหายที่อาจจะเกิดขึ้น** |
| **mph** | **km/h** |
| **F0**  | 40-72 | 64-116 | ความเสียหายเล็กน้อย
* เกิดความเสียหายต่อปล่องไฟ กิ่งก้านต้นไม้หัก ป้ายเสียหาย
 | F0 damage exampleF0 damage example |
| **F1**  | 73–112 | 117–180 | ความเสียหายปานกลาง
* หลังคาเสียหาย บ้านขนาดเล็กถูกถอนรากฐาน ยานพาหนะที่เคลื่อนที่ออกจากถนน
 | F1 damage exampleF1 damage example |
| **F2**  | 113–157 | 181–253 | ความเสียหายที่โดยมีนัยสำคัญ
* หลังคาถูกพัดปลิวออกจากตัวบ้าน
* รถบ้านพลิกคว่ำ พังยับเยิน
* รถขนาดใหญ่ล้มคว่ำ
* ต้นไม้ใหญ่หักหรือถุกถอนรากถอนโคน
* หน้าต่างบนตึกสูงแตก
 | F2 damage exampleF2 damage example |
| **F3**  | 158–206 | 254–332 | ความเสียหายรุนแรง
* หลังคาและผนังบางส่วนฉีกออกจากบ้านที่สร้างมาอย่างดี รถไฟคว่ำ
* ต้นไม้ส่วนใหญ่ในป่าถอนรากถอนโคน
* รถหนักลอยขึ้นจากพื้น
 | F3 damage exampleF3 damage example |
| **F4**  | 207–260 | 333–418 | ความเสียหายร้ายแรง
* บ้านที่สร้างขึ้นอย่างดีราบเป็นหน้ากลอง โครงสร้างที่มีรากฐานที่อ่อนแอจะถูกพัดปลิวหายไป
 | F4 damage exampleF4 damage example |
| **F5**  | 261–318 | 419–512 | ความเสียหายอย่างไม่น่าเชื่อ
* บ้านที่แข็งแรงโดนยกฐานรากออกไป รถยนต์อาจลอยไปไกลกว่า 100 เมตร
* ต้นไม้สามารถถูกถอนรากถอนโคนและปลิวไปตามกระแสลม
* โครงสร้างคอนกรีตเสริมเหล็กได้รับความเสียหาย ตึกระฟ้าพังทลายลง
 | F5 damage exampleF5 damage example |

อ้างอิง
-------

1. ↑  "Enhanced Fujita Scale (EF-Scale)". *factsjustforkids.com*.
2. 1 2 3  "Fujita Tornado Damage Scale". *spc.noaa.gov*. องค์การบริหารมหาสมุทรและชั้นบรรยากาศแห่งชาติ.