**ซังโยชิงกันเซ็ง** (ญี่ปุ่น: 山陽新幹線; โรมาจิ: *San'yō Shinkansen*) เป็นหนึ่งในเส้นทางให้บริการรถไฟความเร็วสูงชิงกันเซ็งในญี่ปุ่น เชื่อมต่อระหว่างชินโอซากะในเมืองโอซากะกับฮากาตะในเมืองฟูกูโอกะ ซึ่งเป็นสองเมืองที่ใหญ่ที่สุดทางภาคตะวันตกของประเทศญี่ปุ่น นอกจากนั้นยังเชื่อมต่อระหว่างเมืองใหญ่ ๆ ของเกาะฮอนชูและคิวชูเข้าด้วยกัน เช่น โคเบะ ฮิเมจิ โอกายามะ ฮิโรชิมะ และคิตะกีวชู ดำเนินการโดยบริษัทรถไฟญี่ปุ่นตะวันตก และยังเชื่อมต่อกับโทไกโดชิงกันเซ็งที่วิ่งจากโอซากะไปยังโตเกียวอีกด้วย ซังโยชิงกันเซ็งนี้เชื่อมต่อระหว่างฮากาตะกับโอซากะโดยใช้เวลาเดินทางเพียง 2.5 ชั่วโมงเท่านั้น นับว่าเป็นหนึ่งในรถไฟโดยสารที่วิ่งเร็วที่สุดในโลกในขณะนี้ด้วยความเร็วประมาณ 300 กิโลเมตรต่อชั่วโมง รถไฟ*โนโซมิ*บางขบวนยังให้บริการต่อเนื่องทั้งซังโยและโทไกโดชิงกันเซ็ง ทำให้การเดินทางจากโตเกียวไปยังฮากาตะนั้นใช้เวลาไม่ถึง 5 ชั่วโมงเท่านั้น

ปัจจุบัน สถานีฮากาตะ เป็นสถานีปลายทางของเครือข่ายชิงกันเซ็งทางด้านตะวันตก แต่ถ้าคีวชูชิงกันเซ็งสร้างมาเชื่อมต่อกับซังโยชิงกันเซ็งสำเร็จ ก็จะทำให้สามารถเดินทางจากสถานีฮากาตะต่อไปยังคาโงชิมะได้ คาดว่าจะแล้วเสร็จในฤดูใบไม้ผลิของปี 2011

ประวัติ
-------

รถไฟ*ฮิการิ เรล สตาร์* ซีรีส์ 700
การก่อสร้างซังโยชิงกันเซ็ง ระหว่างชินโอซากะไปยังชินโอซากะและโอกายามะนั้นมีการลงนามมอบอำนาจเมื่อวันที่ 9 กันยายน พ.ศ. 2508 (ค.ศ. 1965) และเริ่มดำเนินการก่อสร้างเมื่อวันที่ 16 มีนาคม พ.ศ. 2510 (ค.ศ. 1967) และการก่อสร้างเชื่อมต่อระหว่างโอกายามะและฮากาตะเริ่มดำเนินการเมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2513 (ค.ศ. 1970)

ส่วนของชินโอซากะไปยังโอกายามะนั้นเปิดให้บริการเมื่อวันที่ 15 มีนาคม พ.ศ. 2515 (ค.ศ. 1972) และส่วนที่เหลือนั้นเปิดให้บริการเมื่อวันที่ 10 มีนาคม พ.ศ. 2518 (ค.ศ. 1975) รถไฟ*ฮิการิ*ขบวนแรกนั้นเป็นรถไฟชิงกันเซ็ง 0 ซีรีส์ ทำให้การเดินทางจากโอซากะไปยังฮากาตะใช้เวลา 3 ชั่วโมง 44 นาที ต่อมาในปี 2529 ลดลงเหลือ 2 ชั่วโมง 59 นาทีเมื่อมีการเพิ่มความเร็วเป็น 220 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ในปี 2532 มีการใช้รถไฟชิงกันเซ็ง 100 ซีรีส์ที่วิ่งด้วยความเร็วสูงสุดถึง 230 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ก็ทำให้การเดินทางใช้เวลาสั้นลงอีกเหลือเพียง 2 ชั่วโมง 49 นาทีเท่านั้น

ส่วนรถไฟ*โนโซมิ* เริ่มนำมาใช้เมื่อวันที่ 18 มีนาคม พ.ศ. 2536 (ค.ศ. 1993) ซึ่งเป็นรถไฟชิงกันเซ็ง 300 ซีรีส์ การเดินทางจากโอซากะไปยังฮากาตะสามารถร่นระยะเวลาเหลือ 2 ชั่วโมง 32 นาทีเมื่อวิ่งด้วยความเร็วสูงสุด 270 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ต่อมาวันที่ 22 มีนาคม พ.ศ. 2540 (ค.ศ. 1997) รถไฟชิงกันเซ็ง ซีรีส์ 500ก็นำมาให้บริการเป็นรถไฟ*โนโซมิ* ทำให้การเดินทางจากชินโอซากะไปยังฮากาตะใช้เวลาเพียงแค่ 2 ชั่วโมง 17 นาทีเมื่อวิ่งด้วยความเร็วสูงสุด 300 กิโลเมตรต่อชั่วโมง

ต่อมา รถไฟชิงกันเซ็ง 700 ซีรีส์ก็ได้นำมาเปิดให้บริการเป็นรถไฟ*โนโซมิ* เมื่อวันที่ 13 มีนาคม พ.ศ. 2542 (ค.ศ. 1999) เดินทางจากโตเกียวไปยังฮากาตะ โดยเปิดให้บริการพร้อม ๆ กับการเปิดสถานีอาซะ และรถไฟ*ฮิการิ เรล สตาร์*ก็ได้นำรถไฟซีรีส์ 700 รุ่นใหม่มาให้บริการบ้างเมื่อวันที่ 11 มีนาคม พ.ศ. 2543 (ค.ศ. 2000)

สถานีโอโกริเปลี่ยนชื่อเป็นสถานีชินยามางูจิ เมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2546 (ค.ศ. 2003)

และรถไฟชิงกันเซ็ง ซีรีส์ N700 ก็เปิดให้บริการเป็นรถไฟ*โนโซมิ* เมื่อวันที่ 1 กรกฎาคม พ.ศ. 2550 ที่วิ่งด้วยความเร็วสูงสุดถึง 300 กิโลเมตรต่อชั่วโมง (ขณะที่ซีรีส์ 700 วิ่งได้ด้วยความเร็วสูงสุด 285 กิโลเมตรต่อชั่วโมง)

ทุกวันนี้ ซังโยชิงกันเซ็ง สามารถสร้างรายได้ให้กับบริษัทรถไฟญี่ปุ่นตะวันตกคิดเป็นร้อยละ 40 จากรายได้ที่มาจากการคมนาคมทั้งหมด อย่างไรก็ตาม เส้นทางรถไฟนี้ก็ต้องแข่งขันกับสายการบินในประเทศอย่างมาก โดยเฉพาะการเดินทางจากโตเกียวไปยังฟูกูโอกะและจากโอซากะไปยังฟูกูโอกะ จึงมีผลทำให้บริษัทรถไฟญี่ปุ่นตะวันตกยอมปรับลดค่าโดยสารหลายครั้งในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา เพื่อให้สามารถแข่งขันกับสายการบินได้ เช่น การเพิ่มจำนวนรถไฟขบวนสั้น (ฮิการิขนาด 8 โบกี้) หลายรอบมากขึ้น

รถไฟ
----

รถไฟที่นำมาใช้ในเส้นทางนี้ ได้แก่

* ซีรีส์ 0 *โคดามะ*
* ซีรีส์ 100 *โคดามะ*
* ซีรีส์ 300 *ฮิการิ*
* ซีรีส์ 500 *โนโซมิ/ฮิการิ เรล สตาร์*
* ซีรีส์ 700 *โนโซมิ/ฮิการิ เรล สตาร์/โคดามะ*
* ซีรีส์ N700 *โนโซมิ*

ดูเพิ่ม
-------


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
**ซันโยชิงกันเซ็ง**

* โทไกโดชิงกันเซ็ง

| * ด
* ค
* ก
ชิงกันเซ็ง |
| --- |
| เส้นทาง | 

|  |  |
| --- | --- |
| สายหลัก | 
* โทไกโด
* ซันโย
* โทโฮกุ
* โจเอ็ตสึ
* โฮกูริกุ
* คีวชู
* นิชิคีวชู
* ฮกไกโด

 |
| มินิชิงกันเซ็ง | 
* ยามางาตะ
* อากิตะ

 |

 |
| เส้นทางในอนาคต | 
* ชูโอ (พ.ศ. 2570)

 |
| ยกเลิก | 
* นาริตะ

 |
| ชื่อขบวนรถ | 

|  |  |
| --- | --- |
| ประจำการ | 
* *อาซามะ*
* *ฮากุตากะ*
* *ฮายาบูซะ*
* *ฮายาเตะ*
* *ฮิการิ*
* *คางายากิ*
* *คาโมเมะ*
* *โคดามะ*
* *โคมาชิ*
* *มิซุโฮะ*
* *นาซูโนะ*
* *โนโซมิ*
* *ซากูระ*
* *ทานิงาวะ*
* *โทะชกิ*
* *สึบาเมะ*
* *สึบาซะ*
* *สึรุงิ*
* *ยามาบิโกะ*

 |
| อดีต | 
* *อาโอบะ*
* *อาซาฮิ*

 |

 |
| รุ่น | 

|  |  |
| --- | --- |
| ในประจำการ | 
* 500 ซีรีส์
* 700 ซีรีส์
* N700 ซีรีส์
* 800 ซีรีส์
* E2 ซีรีส์
* E3 ซีรีส์
* E4 ซีรีส์
* E5 ซีรีส์
* E6 ซีรีส์
* E7 ซีรีส์
* W7 ซีรีส์

 |
| แผนงาน | 
* L0 ซีรีส์

 |
| ปลดระวาง | 
* 0 ซีรีส์
* 100 ซีรีส์
* 200 ซีรีส์
* 300 ซีรีส์
* 400 ซีรีส์
* E1 ซีรีส์

 |

 |
| รุ่นที่ไม่ถูกบรรจุ | 
* คลาส 1000
* คลาส 951
* คลาส 961
* คลาส 962
* ดอกเตอร์ เยลโลว์
* WIN350
* STAR21
* 300X
* Fastech 360
* ฟรีเกจเทรน
* MLX-01

 |
| ผู้ดำเนินงาน | 

|  |  |
| --- | --- |
| ปัจจุบัน | 
* JR ตะวันออก
* JR ตอนกลาง
* JR ตะวันตก
* JR ฮกไกโด
* JR คีวชู

 |
| อดีต | 
* การรถไฟแห่งประเทศญี่ปุ่น (ค.ศ. 1964-1987)

 |

 |
| บุคลากรหลัก | 
* ฮิเดโอะ ชิมะ
* ชินจิ โซโง

 |