| * ด
* ค
* ก
ความขัดแย้งในพม่า |
| --- |
| 
ความขัดแย้งด้วยอาวุธ
* คอมมิวนิสต์ (2491–2531)
* ชายแดนจีน-พม่า (2503–2504)
* กะชีน
* กะเหรี่ยง
* กะเหรี่ยง–มอญ
* โกก้าง
	+ 2552
	+ 2558
* โรฮีนจา
	+ 2521
	+ 2534–2535
	+ 2559–ปัจจุบัน
* ไทใหญ่
* หลังรัฐประหารปี 2564
	+ 2566

การวางระเบิดและการโจมตี
* 2490
* 2526
* 2542
* 2546
* 2548
* 2553
* 2556
* 2561

รัฐประหาร
* 2505
* 2531
* 2564

การประท้วง
* 2505
* 2517
* 2531
* 2550–2551
* 2564–2565

ความรุนแรงต่อต้านมุสลิม
* 2555
* 2556
* 2558
* 2559–ปัจจุบัน

หัวข้อที่เกี่ยวข้อง
* การหยุดยิง
* พลรบในความขัดแย้ง
* องค์การติดอาวุธชาติพันธุ์

 |

| ประวัติศาสตร์พม่า |
| --- |
|  |
| * ยุคก่อนประวัติศาสตร์ 11,000–200 BCE
* นครรัฐปยู 200 BCE – 1050

(อาณาจักรศรีเกษตร, อาณาจักรตะก้อง)* อาณาจักรมอญ 400 BCE – 1057

(อาณาจักรสุธรรมวดี)* อาณาจักรยะไข่ 788?–1406
 |
| * อาณาจักรพุกาม 849–1297
	+ อาณาจักรพุกามตอนต้น 849–1044
* ยุครณรัฐ
	+ พม่าตอนบน 1297–1555
		- มยีนไซ่ง์ และ ปี้นยะ 1297–1364
		- อาณาจักรซะไกง์ 1315–1364
		- อาณาจักรอังวะ 1364–1555
		- อาณาจักรแปร 1482–1542
	+ อาณาจักรหงสาวดี 1287–1539, 1550–1552
	+ รัฐชาน 1215–1563
	+ อาณาจักรมเยาะอู้ 1429–1785
* ราชวงศ์ตองอู 1510–1752
	+ ตองอูยุคต้น 1510–1599
	+ ยุคญองยาน 1599–1752
* อาณาจักรหงสาวดีใหม่ 1740–1757
* ราชวงศ์โก้นบอง 1752–1885
 |
| * ยุคอาณานิคมบริติช 1824–1948
	+ สงครามอังกฤษ–พม่า 1824–1885 (ครั้งที่ 1, ครั้งที่ 2, ครั้งที่ 3)
	+ ขบวนการต่อต้าน 1885–1895
	+ ขบวนการชาตินิยม 1900–1948
	+ การยึดครองของญี่ปุ่น 1942–1945
 |
| * สมัยใหม่ 1948–ปัจจุบัน
	+ สหภาพพม่า 1948–1962
	+ สาธารณรัฐสังคมนิยม 1962–1988
	+ สหภาพเมียนมา 1988–2010
	+ การปฏิรูปการเมือง 2011–2015
	+ สภาบริหารแห่งรัฐ (2021–ปัจจุบัน)
 |
| ตัวเลขคือปีคริสต์ศักราชBCE หมายถึง ปีก่อนคริสต์ศักราช |
| * ด
* ค
* ก
 |

**รัฐประหารในประเทศพม่า** เมื่อวันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2505 เป็นจุดเริ่มต้นของการปกครองแบบสังคมนิยมและการครอบงำการเมืองของกองทัพพม่า เป็นระยะเวลา 26 ปี ระบบการเมืองที่เป็นผลสืบเนื่องดำเนินมากระทั่งวันที่ 18 กันยายน พ.ศ. 2531 เมื่อกองทัพยึดอำนาจในฐานะสภาฟื้นฟูกฎหมายและระเบียบแห่งรัฐ (ภายหลังเปลี่ยนชื่อเป็น สภาสันติภาพและการพัฒนาแห่งรัฐ) หลังการก่อการกำเริบ 8888 ทั่วประเทศ รัฐประหาร พ.ศ. 2505 นำโดยพลเอก เนวี่น และสภาปฏิวัติสังคมนิยม ซึ่งมีสมาชิก 24 คน ในระยะเวลา 12 ปีถัดจากนี้ กระทั่ง พ.ศ. 2517 พม่าปกครองด้วยกฎอัยการศึก และมีการขยายบทบาทของทหารอย่างสำคัญในเศรษฐกิจ การเมืองและรัฐการพม่า นโยบายและอุดมการณ์ของรัฐบาลหลังรัฐประหารตั้งอยู่บนแนวคิดวิถีพม่าสู่สังคมนิยม (Burmese Way to Socialism) ซึ่งมีการประกาศต่อสาธารณะหนึ่งเดือนหลังรัฐประหารและเสริมด้วยการจัดตังพรรคโครงการสังคมนิยมพม่า

ภูมิหลัง
--------

พลเอก เนวี่น (ขวา) ผู้นำในการก่อรัฐประหาร
หลังจากพม่าได้รับเอกราช มีความตึงเครียดทางการทหารและการลุกฮือของชนกลุ่มน้อย ใน พ.ศ. 2491 เนวินขึ้นมามีอำนาจในกองทัพ ต่อมา ในวันที่ 31 มกราคม พ.ศ. 2492 เนวินได้เป็นผู้บัญชาการทหารและเข้าควบคุมทหารทั้งหมดแทนนายพลสมิท ดุนที่เป็นชาวกะเหรี่ยง ทำให้เนวินได้จัดระเบียบกองทัพใหม่ ต่อมา อู้นุได้ร้องขอให้เนวินเป็นนายกรัฐมนตรีเฉพาะกาลเมื่อ 28 ธันวาคม พ.ศ. 2501 หลังจากที่สันนิบาตเสรีชนต่อต้านฟาสซิสต์แตกออกเป็นสองส่วน และอู้นุเกือบไม่ได้รับการไว้วางใจจากรัฐสภา เนวินได้ฟื้นฟูกฎระเบียบใหม่ในระหว่างที่เขาเป็นนายกรัฐมนตรีเฉพาะกาล การเลือกตั้งใหม่ใน เดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2503 นั้นอู้นุเป็นฝ่ายชนะ และได้จัดตั้งรัฐบาลเมื่อ 4 เมษายน พ.ศ. 2503

รัฐประหาร
---------

ต่อมาเมื่อ 2 มีนาคม พ.ศ. 2505 เนวินขึ้นสู่อำนาจอีกครั้งโดยการก่อรัฐประหาร ตัวเขาเองมีสถานะเป็นประมุขรัฐ ในฐานะประธานสภาปฏิวัติสหภาพ และเป็นนายกรัฐมนตรีด้วย เขาได้จับกุมอู้นุ เจ้าส่วยแต้กและคนอื่น ๆ อีกหลายคน และประกาศจัดตั้งรัฐสังคมนิยม เซาเมียะ เทียก บุตรชายของเจ้าส่วยแต้กถูกยิงเสียชีวิตหลังการวิจารณ์รัฐประหาร เจ้าฟ้าจาแสงหายตัวไปอย่างลึกลับหลังจากหยุดที่จุดตรวจใกล้ตองจี

หลังจากมีการลุกฮือที่มหาวิทยาลัยย่างกุ้งในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2505 ได้มีการส่งทหารเข้าไปจัดระเบียบใหม่ มีการเผาผู้ประท้วงและทำลายอาคารสหภาพนักศึกษา หลังจากนั้น มหาวิทยาลัยทั่วประเทศถูกสั่งปิดเป็นเวลา 2 ปี จนถึงเดือนกันยายน พ.ศ. 2507 ใน พ.ศ. 2531 อีก 26 ปีต่อมา เนวินปฏิเสธความเกี่ยวข้องกับการทำลายอาคารสหภาพนักศึกษา โดยกล่าวว่าเป็นคำสั่งของอองจี้

หลังจากนั้นและผลกระทบ
---------------------

รัฐประหารได้เปลี่ยนพม่าจากสหภาพที่มีหลายพรรคการเมืองไปเป็นรัฐที่มีพรรคการเมืองเดียวคือพรรคโครงการสังคมนิยมพม่า การลงทุนของเอกชนโดยเฉพาะที่ไม่ใช่ของพม่าถูกยึดเป็นของรัฐ บริษัทต่างชาติต่างถอนตัวออกไป และปกครองประเทศด้วยกฎอัยการศึกจนถึง พ.ศ. 2517 จึงได้ประกาศใช้รัฐธรรมนูญใหม่ ใช้ชื่อประเทศว่าสาธารณรัฐสังคมแห่งสหภาพพม่าได้ใช้ธงชาติที่มีสัญลักษณ์ของสังคมนิยม ผลของรัฐประหารทำให้การพัฒนาเศรษฐกิจของพม่าหยุดชะงักจนกลายเป็นประเทศด้อยพัฒนาใน พ.ศ. 2530

อ้างอิง
-------

1. ↑  Schock, Kurt (1999). "People Power and Political Opportunities: Social Movement Mobilization and Outcomes in the Philippines and Burma". *Soc. Probs*. **46**: 358.
2. ↑  Smith, Martin (1991). *Burma — Insurgency and the Politics of Ethnicity*. London and New Jersey: Zed Books.
3. ↑  Boudreau, Vincent (2004) *Resisting Dictatorship: Repression and Protest in Southeast Asia* Cambridge University Press, Cambridge, U.K. pp. 37-39, 50-51 เก็บถาวร 2011-05-11 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, ISBN 0-521-83989-0