**สาละ** (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Shorea robusta*) เป็นพืชในวงศ์ Dipterocarpaceae เป็นไม้ศักดิ์สิทธิ์ในศาสนาฮินดู เป็นที่ประทับของพระเจ้า ในทางพุทธศาสนาต้นสาละคือต้นที่พระนางสิริมหามายายืนเหนี่ยวกิ่งมีประสูติการพระราชโอรส ไม่ใช่ต้นสาละลังกา เป็นไม้เนื้อแข็งที่มีความสำคัญในอินเดีย ใช้ในการก่อสร้างโดยเฉพาะกรอบประตูและหน้าต่าง

 ใบอ่อนและตาดอกในรัฐเบงกอลตะวันตก ประเทศอินเดีย

ความสำคัญทางศาสนา
-----------------

ในศาสนาฮินดู ถือว่าสาละเป็นไม้โปรดของพระวิษณุ คำว่าสาละมาจากภาษาสันสกฤต (शाल, *śāla*, แปลตรงตัว "บ้าน") ชื่ออื่น ๆ ในภาษาสันสกฤตได้แก่ อัศวกรรณ (*ashvakarna*) ชิรปรรณ (*chiraparna*) และ สรรชะ (*sarja*) ต้นสาละมักจะสับสนกับต้นอโศก (*Saraca indica*) ในวรรรณคดีอินเดียโบราณ ศาสนาเชนเชื่อว่าพระมหาวีระองค์ที่ 24 ติรถันกะระ จะตรัสรู้ใต้ต้นสาละ

### ศาสนาพุทธ

พระนางสิริมหามายาขณะประสูติเจ้าชายสิทธัตถะ
ชาวพุทธเชื่อว่าพระนางสิริมหามายาประสูติพระโคตมพุทธเจ้าใต้ต้นสาละในลุมพินีวัน (ตอนใต้ของประเทศเนปาลในปัจจุบัน) ระหว่างเดินทางกลับไปยังกรุงเทวทหะ และพระพุทธเจ้าทรงปรินิพพานใต้ต้นสาละคู่ นอกจากนั้นยังเชื่อว่ามีพระพุทธเจ้าตรัสรู้ใต้ต้นสาละ 2 องค์ คือพระโกณฑัญญพุทธเจ้าและพระเวสสภูพุทธเจ้า

ในศาสนาพุทธ การบานในช่วงสั้น ๆ ของดอกสาละเป็นสัญลักษณ์ของการไร้ความสามารถและความรุ่งโรจน์ที่ผ่านไปอย่างรวดเร็ว ในญี่ปุ่นสิ่งนี้เป็นที่รู้จักกันดีในช่วงเริ่มต้นของ *เรื่องเล่าของเฮอิเกะ* – เรื่องเล่าของความตกต่ำและรุ่งเรืองของตระกูลที่เคยมีอำนาจ (ญี่ปุ่น: 沙羅雙樹の花の色、盛者必衰の理を顯す; โรมาจิ: '**Jōshahissui no kotowari wo arawasu'**; ทับศัพท์: "สีของดอกสาละแสดงความจริงว่าความรุ่งเรืองจะต้องตกต่ำลง")

ในประเทศศรีลังกา ชาวพุทธมักเข้าใจว่าต้น *Couroupita guianensis* เป็นต้นสาละที่พระพุทธเจ้าทรงประสูติ

การใช้ประโยชน์
--------------

สาละเป็นไม้เนื้อแข็งที่สำคัญในอินเดีย เมื่อตัดครั้งแรกสีอ่อนและสีจะเข้มขึ้นเมื่อสัมผัสกับอากาศ เนื้อไม้มีเรซินและทนทาน เหมาะกับการทำกรอบประตูและหน้าต่าง ใบแห้งของสาละใช้ทำจานใบไม้และชามใบไม้ทางเหนือและตะวันออกของอินเดีย ซึ่งหลังจากใช้งานจะกลายเป็นอาหารของแพะ ใบสดใช้กินกับหมาก และของว่าง ในเนปาล ใช้ใบไปทำเป็นจานและชามเช่นกัน

เรซินของสาละใช้เป็นยาฝาดตามตำราอายุรเวท ใช้เป็นธูปในงานฉลองของศาสนาฮินดู เมล็ดและผลของสาละใช้เป็นแหล่งของน้ำมันตะเกียงและน้ำมันมังสวิรัติ

รวมภาพ
------

* เปลือกไม้เปลือกไม้
* ใบแก่ใบแก่
* ช่วงผลิดอกช่วงผลิดอก

อ้างอิง
-------

1. ↑  Ashton, P. (1998). "*Shorea robusta*". *IUCN Red List of Threatened Species*. **1998**: e.T32097A9675160. doi:10.2305/IUCN.UK.1998.RLTS.T32097A9675160.en.
2. ↑  จารุพันธ์ ทองแถม. พืชมหัศจรรย์โลกวิกฤติ. กทม. เศรษฐศิลป์. 2555. ISBN 9786167376462.
3. ↑  Satish Kapoor. "Sacred trees". Prabhuddha Bharata. สืบค้นเมื่อ 2021-04-14.
4. ↑  Buswell, Robert Jr; Lopez, Donald S Jr, บ.ก. (2013). *Princeton Dictionary of Buddhism*. Princeton, NJ: Princeton University Press. p. 724. ISBN 9780691157863.
5. ↑  "Maha-parinibbana Sutta: The Great Discourse on the Total Unbinding" (DN 16)" (ภาษาอังกฤษ). แปลโดย Thanissaro Bhikkhu. 1998. สืบค้นเมื่อ 2015-06-29.
6. ↑  "Chapter 1.1". *The Tale of the Heike*. แปลโดย Helen Craig McCullough. Stanford University Press. March 1, 1990. ISBN 978-0804718035.
7. ↑  L.B.Senaratne (September 16, 2007). "The revered 'Sal Tree' and the real Sal Tree". The Sunday Times, Sri Lanka. ISSN 1391-0531.
8. ↑  George King, Sir (August 28, 2016). "Sala, Asvakarna". *The Materia Medica Of The Hindus*. Udoy Chand Dutt (Creator). Wentworth Press. ISBN 978-1372443275.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
**สาละ**

* Haryana Online: Sal

|  |  |
| --- | --- |
| การแยกแยะหน่วยอนุกรมวิธาน | 
* Wikidata: Q909828
* Wikispecies: Shorea robusta
* ARKive: shorea-robusta
* BioLib: 209267
* EoL: 392756
* EPPO: SHORO
* FoC: 220012491
* GBIF: 3189684
* GRIN: 33870
* iNaturalist: 203980
* IPNI: 321425-1
* IRMNG: 10214194
* ITIS: 506787
* IUCN: 32097
* NCBI: 666687
* Plant List: tro-11300029
* PLANTS: SHRO3
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:321425-1
* Tropicos: 11300029

 |