**โครงสร้างกั้นระหว่างเลือดกับอัณฑะ** (อังกฤษ: blood–testis barrier) เป็นโครงสร้างกั้นทางกายภาพระหว่างหลอดเลือดและหลอดสร้างอสุจิของอัณฑะสัตว์ ชื่อ "โครงสร้างกั้นเลือด–อัณฑะ" ทำให้เกิดความเข้าใจที่คลาดเคลื่อน เพราะโครงสร้างกั้นนี้ไม่ได้กั้นระหว่างเลือดและอวัยวะโดยสมบูรณ์ แต่เป็นการก่อตัวขึ้นระหว่างเซลล์เซอร์โตลีของหลอดสร้างอสุจิ และแยกระยะต่อ ๆ ไปของเซลล์สืบพันธุ์ออกจากเลือด โดยคำที่ถูกต้องมากขึ้นควรเป็น "โครงสร้างกั้นเซลล์เซอร์โตลี" (SCB)

โครงสร้าง
---------

ผนังของหลอดสร้างอสุจิบุด้วยชั้นของเซลล์สืบพันธุ์ดั้งเดิมและเซลล์เซอร์โตลี โครงสร้างกั้นนี้เกิดขึ้นจากไทต์จังก์ชัน แอดเฮียเรนส์จังก์ชัน และ แกปจังก์ชัน ระหว่างเซลล์เซอร์โตลี ซึ่งเป็นเซลล์พยุงของหลอดสร้างอสุจิและแบ่งหลอดสร้างอสุจิออกเป็นส่วนฐาน (basal compartment) ซึ่งเป็นส่วนด้านนอกของกลีบย่อย สัมผัสกับเลือดและน้ำเหลือง และส่วนในช่องภายในหลอด (adluminal compartment) ซึ่งเป็นส่วนด้านในของกลีบย่อย ไม่สัมผัสกับเลือดและน้ำเหลือง ส่วนไทต์จังก์ชันเกิดจากโมเลกุลยึดติดระหว่างเซลล์ระหว่างเซลล์ที่ยึดติดกับเส้นใยแอคตินภายในเซลล์ สำหรับการมองเห็นเส้นใยแอคตินภายในหลอดสร้างอสุจินั้น ดูได้ที่การศึกษาด้านการดูด้วยกล้องอิมมูโนฟลูออเรสเซนส์ของเชอร์มา และคณะ

หน้าที่
-------

การมีอยู่ของโครงสร้างกั้นเซลล์เซอร์โตลีนั้น ช่วยให้เซลล์เซอร์โตลีสามารถควบคุมสภาพแวดล้อมของช่องภายในหลอดได้ ซึ่งเป็นที่ที่เซลล์สืบพันธุ์ (สเปอร์มาโทไซต์, สเปอร์มาทิด และ ตัวอสุจิ) พัฒนาขึ้นโดยอิทธิพลขององค์ประกอบทางเคมีของของเหลวภายในช่องภายในหลอด นอกจากนี้ยังช่วยป้องกันการเคลื่อนผ่านของสารที่พิษต่อเซลล์เข้าสู่หลอดสร้างอสุจิด้วย

ของเหลวในช่องภายในหลอดของหลอดสร้างอสุจินั้นค่อนข้างต่างจากน้ำเลือด ซึ่งมีโปรตีนและกลูโคสเพียงเล็กน้อย แต่อุดมไปด้วยฮอร์โมนเพศชาย ฮอร์โมนเอสโทรเจน โพแทสเซียม อิโนซิทอลและกลูตามิก และ กรดแอสปาร์ติก องค์ประกอบจะถูกควบคุมโดยโครงสร้างกั้นเลือด–อัณฑะ

โครงสร้างกั้นยังปกป้องเซลล์สืบพันธุ์จากสารรบกวนที่อยู่ในเลือด
ป้องกันไม่ให้สารที่เกิดจากแอนติเจนเข้าสู่การไหลเวียนและสร้างการตอบสนองภาวะภูมิต้านตนเอง และยังอาจช่วยสร้างการไล่ระดับการออสโมซิสที่เอื้อต่อการไหลของของเหลวภายในช่องว่างภายในหลอดด้วย

### หมายเหตุ

สเตอรอยด์เจาะทะลุโครงสร้างกั้นได้
โปรตีนบางตัวสามารถทะลุผ่านเซลล์เซอร์โตลีไปยังเซลล์ไลดิชได้ เพื่อทำหน้าที่ในการพาราครีน

นัยสำคัญทางคลินิก
-----------------

### การตอบสนองต่อภูมิตนเอง

โครงสร้างกั้นเลือด–อัณฑะอาจได้รับความเสียหายได้จากการบาดเจ็บที่อัณฑะ (รวมถึงการบิดและการกระแทก) โดยการผ่าตัด หรือเป็นผลมาจากการตัดหลอดนำอสุจิ เมื่อโครงสร้างกั้นเลือด–อัณฑะแตกออก ตัวอสุจิจะเข้าสู่กระแสเลือด ระบบภูมิคุ้มกันจะสร้างการตอบสนองต้านตนเองต่อตัวอสุจิขึ้น เนื่องจากระบบภูมิคุ้มกันไม่อาจยอมรับต่อสารก่อภูมิต้านทานอันเป็นเอกลักษณ์เฉพาะของตัวอสุจิได้ โดยสารภูมิต้านทานต้านตัวอสุจิที่ระบบภูมิคุ้มกันสร้างขึ้นมาจะสามารถจับกับสารก่อภูมิต้านทานต่าง ๆ บนพื้นผิวของตัวอสุจิที่กำลังพัฒนาในอัณฑะได้ หากเกิดจากจับที่หัวของตัวอสุจิ ตัวอสุจิอาจมีความสามารถในการผสมกับเซลล์ไข่ได้น้อยลง และหากจับที่หาง การเคลื่อนไหวของตัวอสุจิจะลดลง

ดูเพิ่ม
-------

* โครงสร้างกั้นระหว่างเลือดกับอากาศ – เยื่อที่แบ่งระหว่างอากาศในถุงลมกับเลือดในหลอดเลือดฝอยปอด
* โครงสร้างกั้นระหว่างเลือดกับสมอง – ขอบเขตหลอดเลือดฝอยแบบซึมผ่านได้บ้างที่เลือกสารจากเลือดเข้าสู่สมอง
* โครงสร้างกั้นระหว่างเลือดกับตา – โครงสร้างกั้นทางกายภาพระหว่างหลอดเลือดในพื้นที่และพื้นที่ส่วนใหญ่ของตา
* โครงสร้างกั้นระหว่างเลือดกับจอตา – ส่วนหนึ่งของโครงสร้างกั้นระหว่างเลือดกับตาที่ป้องกันสารบางชนิดเข้าสู่จอตา
* โครงสร้างกั้นระหว่างเลือดกับต่อมไทมัส – โครงสร้างกั้นที่เกิดจากหลอดเลือดฝอยที่ต่อเนื่องกันในเปลือกของต่อมไทมัส
* การสร้างสเปิร์ม – การสร้างตัวอสุจิ

อ้างอิง
-------

1. 1 2 3 4 5 6  Barrett KE, Barman SM, Boitano S, Brooks H (2012). *Ganong's Review of Medical Physiology 24th Edition*. McGraw-Hill Education. pp. 419–20. ISBN 978-1-25-902753-6.
2. ↑  Sharma S, Hanukoglu A, Hanukoglu I (April 2018). "Localization of epithelial sodium channel (ENaC) and CFTR in the germinal epithelium of the testis, Sertoli cells, and spermatozoa". *J. Mol. Histol*. **49** (2): 195–208. doi:10.1007/s10735-018-9759-2. PMID 29453757.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* Blood-testis barrier ในหอสมุดแพทยศาสตร์แห่งชาติอเมริกัน สำหรับหัวข้อเนื้อหาทางการแพทย์ (MeSH)
* Overview at okstate.edu
* healthtestingcenters.com

| * ด
* ค
* ก
ระบบสืบพันธุ์เพศชาย |
| --- |
| ภายใน | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ทางเดินน้ำอสุจิ | 

|  |  |
| --- | --- |
| อัณฑะ | 
* ชั้น
	+ ทูนิกา วาจินาลิส
	+ ทูนิกา อัลบูจิเนีย
	+ ทูนิกา วาสคูโลซา
* ติ่ง
* ผนังกลาง
* กลีบย่อย
* ผนังกั้น
* เซลล์ไลดิช
* เซลล์เซอร์โตลี
* ตัวกั้นระหว่างเลือดกับอัณฑะ

 |
| การสร้างสเปิร์ม | 
* เซลล์ต้นกำเนิดตัวอสุจิ
* สเปอร์มาโทไซโทจิเนซิส
* สเปอร์มาโทไซต์
* สเปอร์มาติโดจิเนซิส
* สเปอร์มาทิด
* สเปอร์มิโอจิเนซิส
* สเปอร์มาโทซูน

 |
| อื่น ๆ | 
* หลอดสร้างอสุจิ
	+ ทูบูลี เซมินิเฟรี เรกติ
	+ เรเต เทสทิส
	+ ท่อนำออก
* เอพิดิไดมิส
	+ ติ่ง
	+ เอ็นด้านล่าง
	+ เอ็นด้านบน
	+ สเตอริโอซีเลีย
* พาราดิไดมิส
* สายรั้งอัณฑะ
* หลอดนำอสุจิ
	+ กระเปาะ
* ท่อฉีดอสุจิ

 |

 |
| ต่อมเสริม | 
* ถุงน้ำอสุจิ
	+ ท่อขับ
* ต่อมลูกหมาก
	+ ยอดท่อปัสสาวะ
	+ เซมินัล คอลลิคูลัส
	+ กระเปาะต่อมลูกหมาก
	+ ท่อฉีดอสุจิ
	+ โพรงต่อมลูกหมาก
	+ ท่อต่อมลูกหมาก
* ต่อมบัลโบยูเรทรัล

 |

 |
| ภายนอก | 

|  |  |
| --- | --- |
| องคชาต | 
* ราก
	+ ขา
	+ ส่วนป่อง
	+ เอ็นฟันดิฟอร์ม
	+ เอ็นแขวน
* ตัว
	+ คอร์ปุส คาเวอร์โนซุม
	+ คอร์ปุส สปอนจิโอซุม
* หัว
	+ หนังหุ้มปลาย
	+ เส้นสองสลึง
	+ คอ
* พังผืด
	+ ผิว
	+ ลึก
* ทูนิกา อัลบูจินี
* ผนังกั้นองคชาต

 |
| ทางเดินปัสสาวะ | 
* รูเปิดท่อปัสสาวะภายใน
* ท่อปัสสาวะ
	+ ส่วนต่อมลูกหมาก
	+ ส่วนแผ่นเยื่อ
	+ ส่วนฟองน้ำ
* แอ่งรูปเรือ
* รูเปิดท่อปัสสาวะภายนอก
* ลาคูนีของมอร์แกคนี
* ต่อมท่อปัสสาวะ

 |
| ถุงอัณฑะ | 
* ชั้น
	+ ผิวหนัง
	+ ดาร์ทอส
	+ พังผืดสายรั้งอัณฑะภายนอก
	+ ครีแมสเตอร์
	+ พังผืดครีแมสเตอร์
	+ พังผืดสายรั้งอัณฑะภายใน
* แนวประสานฝีเย็บ
* ผนังกั้นถุงอัณฑะ

 |

 |