**พระเจ้าศิริธรรมจักรพรรดิ** หรือ**พญาแก้ว (พระเมืองแก้ว) (คำเมือง: )**เป็นพระมหากษัตริย์พระองค์ที่ 11 ในราชวงศ์มังราย แห่งอาณาจักรล้านนา ทรงครองราชย์ใน พ.ศ. 2038 - 2068 พญาแก้ว มีพระนามที่เรียกกันต่าง ๆ คือ พระเมืองแก้ว หรือพ่อท้าวแก้ว หรือเจ้ารัตนราชกุมาร หรือพญาแก้วภูตาธิปติราช หรือ พระเจ้าติลกปนัดดาธิราช ทรงเป็นพระปนัดดาของพระเจ้าติโลกราช และเป็นราชบุตรของพญายอดเชียงรายกับพระนางสิริยสวดี (เทวีปงน้อย) ประสูติในปีขาล ได้รับราชาภิเษกเมื่อชนมายุ 13 ปี ในวันเพ็ญเดือน 9 พ.ศ. 2039

พระกรณียกิจ
-----------

ด้านการสงคราม ทรงรบกับอยุธยาที่ชายแดน พ.ศ. 2050 ทรงส่งกองทัพไปตีสุโขทัยแต่ไม่สำเร็จ ต่อมาปี พ.ศ. 2058 สมเด็จพระรามาธิบดีที่ 2 (พ.ศ. 2034-72) แห่งอยุธยาขึ้นมาตีลำปางแตก แล้วกวาดต้อนผู้คนกลับไป

ด้านทำนุบำรุงบ้านเมือง ทรงให้ก่อกำแพงเมืองลำพูนด้วยอิฐ ปี พ.ศ. 2060 เพื่อป้องกันข้าศึก จากนั้นจึงก่อกำแพงเมืองเชียงใหม่ให้แข็งแรงเพื่อป้องกันการยิงด้วยปืนใหญ่ และ พ.ศ. 2061 ให้สร้างสะพานใหญ่ข้ามแม่น้ำปิงที่ท่าสถานหลวง

ด้านการทำนุบำรุงศาสนา พญาแก้ว ทรงเลื่อมใสในพุทธศาสนาและบำเพ็ญทานเป็นเอนก ทรงสร้างปูชนียสถานและถาวรวัตถุต่าง ๆ มากมาย เช่น สร้างวัดปุพพาราม ในปีมะโรง พ.ศ. 2040 ต่อมาปีมะเมียทรงสร้างปราสาทในวัดนั้น ปีระกาทรงฉลองพระไตรปิฏกฉบับลงทอง และหอพระมณเฑียรธรรมที่โปรดให้สร้างไว้ ณ วัดปุพพาราม

ราชตระกูล
---------

| พงศาวลีของพญาแก้ว |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 16. พญาสามฝั่งแกน |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 8. พระเจ้าติโลกราช |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 17. แม่พระพิลก |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 4. ท้าวบุญเรือง |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|   | 2. พญายอดเชียงราย |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|   | 1. **พญาแก้ว** |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|   | 3. พระนางสิริยศวดีเทวี |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |

อ้างอิง
-------

1. ↑  รุ่งพงษ์ ชัยนาม. **ประวัติศาสตร์ล้านนา : ประวัติศาสตร์ไทยที่คนไทยไม่ค่อยมีโกาสได้ศึกษา**. มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช

| ก่อนหน้า |  | พญาแก้ว |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **พระยอดเชียงรายราชวงศ์มังราย** |  | **กษัตริย์อาณาจักรล้านนา** (พ.ศ. 1877 - พ.ศ. 1879) |  | **พญาเกศเชษฐราชราชวงศ์มังราย** |

  


| * ด
* ค
* ก
รายพระนามพระมหากษัตริย์ล้านนา เรียงตามปีพุทธศักราช |
| --- |
| พุทธศตวรรษที่ 19รายพระนาม | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1800 | 18 | 10 | 18 | 20 | 18 | 30 | 18 | 40 | 18 | 50 | 18 | 60 | 18 | 70 | 18 | 80 | 18 | 90 | 1900 |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
|  | มังราย | ไชยสงคราม | แสนพู | คำ | ผายู | กือ |

 |
| พุทธศตวรรษที่ 20รายพระนาม | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1900 | 19 | 10 | 19 | 20 | 19 | 30 | 19 | 40 | 19 | 50 | 19 | 60 | 19 | 70 | 19 | 80 | 19 | 90 | 2000 |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| กือนา | แสนเมืองมา | สามฝั่งแกน | ติโลกราช |

 |
| พุทธศตวรรษที่ 21รายพระนาม | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 2000 | 20 | 10 | 20 | 20 | 20 | 30 | 20 | 40 | 20 | 50 | 20 | 60 | 20 | 70 | 20 | 80 | 20 | 90 | 2100 |
|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| พระเจ้าติโลกราช | พญายอด | พญาแก้ว | พระเมืองเกษเกล้า | ท้าวซายคำ | ก | ข | ค | ว่าง | พญาเมกุ |

 |
| คำอธิบายสัญลักษณ์ | 
ก = พระเมืองเกษเกล้า
ข = พระนางจิรประภาเทวี
ค = พระไชยเชษฐา
 |