**ธนาคารโลก** (อังกฤษ: World Bank) หรือเรียกว่า **ธนาคารระหว่างประเทศเพื่อการบูรณะและวิวัฒนาการ** (อังกฤษ: International Bank for Reconstruction and Development; IBRD) เป็นองค์กรระหว่างประเทศที่ได้จัดตั้งขึ้นมาหลังสงครามโลกครั้งที่สอง โดยประเทศมหาอำนาจในทวีปอเมริกาเหนือและทวีปยุโรป โดยมีจุดมุ่งหมายเพื่อช่วยให้ประเทศสมาชิกได้ทำการฟื้นฟูประเทศหลังสงครามโลกครั้งที่สอง โดยมุ่งเน้นการลงทุนเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตและเร่งรัดการเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ เป็นองค์กรอยู่ในสังกัดขององค์การสหประชาชาติ มีสำนักงานใหญ่ตั้งที่กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. ประเทศสหรัฐอเมริกา ปัจจุบันมีประเทศสมาชิกทั้งหมด 189 ประเทศ เงินทุนของธนาคารโลกได้มาจากการจำหน่ายพันธบัตรในตลาดการเงินสำคัญของโลก ค่าบำรุงจากประเทศสมาชิก และเงินค่าหุ้นของประเทศสมาชิก

วัตถุประสงค์
------------

เพื่อช่วยเหลือประเทศสมาชิกที่ได้รับความเสียหายจากสงครามโลกครั้งที่สอง โดยให้สมาชิกกู้ยืมไปเพื่อบูรณะซ่อมแซมและพัฒนาประเทศ ต่อมาได้ขยายขอบเขตของการบริการออกไปเป็นการสนับสนุนการลงทุนเพื่อการพัฒนาและเพิ่มผลผลิตในประเทศที่กำลังพัฒนา เพื่อยกระดับชีวิตและความเป็นอยู่ของประชาชนในประเทศสมาชิก ตามลักษณะกิจการที่จะลงทุนและตามความจำเป็นและยังช่วยเหลือสมาชิกด้วยการให้บริการด้านความรู้และคำแนะนำเกี่ยวกับการวางแผนการลงทุนและบริหารการเงิน

ประวัติการก่อตั้ง
-----------------

จากการประชุมของกลุ่มประเทศมหาอำนาจ ที่เบร็ตตันวูดส์ รัฐนิวแฮมป์เชอร์ ประเทศสหรัฐอเมริกา เมื่อเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2487 ในการประชุมครั้งนี้ได้มีการร่างกฎบัตรขึ้นมาสองฉบับเพื่อจัดตั้งธนาคารระหว่างประเทศเพื่อการบูรณะและวิวัฒนาการ และกองทุนการเงินระหว่างประเทศ โดยทั้งสองสถาบันมีการแบ่งความรับผิดชอบกันอย่างชัดเจน กองทุนการเงินระหว่างประเทศจะให้การสนับสนุนทางการเงินระยะสั้น เพื่อช่วยประเทศต่าง ๆ แก้ปัญหาดุลการชำระเงินในขณะที่ธนาคารโลกจะให้ทุนสนับสนุนการพัฒนาระยะกลางและระยะยาวในรูปแบบเงินกู้ยืม โครงการพัฒนาที่เน้นเฉพาะเป็นโครงการไป แต่เมื่อเวลาผ่านไปความแตกต่างนี้ก็ลดน้อยลงไปช่วงที่โลกเกิดวิกฤตการณ์การเงินในช่วงปี พ.ศ. 2513 - พ.ศ. 2523 ธนาคารโลกก็เริ่มปล่อยเงินกู้ระยะสั้น เพื่อการปรับปรุงเชิงโครงสร้างประสานกับกองทุนด้วยเช่นกัน

องค์กรทั้งสองนี้มีความสัมพันธ์อย่างเป็นทางการกับองค์การสหประชาชาติ ผ่านทางสภาเศรษฐกิจและสังคมแห่งสหประชาชาติ (Economic and Social Council-ECOSOC) ในฐานะหน่วยงานชำนาญการพิเศษ แต่การตัดสินใจในเรื่องการให้เงินกู้อยู่ในอำนาจการพิจารณาของธนาคารโลกเท่านั้น ธนาคารโลกทำงานร่วมกับหน่วยงานต่าง ๆ ขององค์การสหประชาชาติหลายหน่วยงาน เช่น องค์การอนามัยโลก (WHO) และโครงการพัฒนาของสหประชาชาติ (UNDP)

ที่ตั้ง
-------

1. สำนักใหญ่ 1818 H Street N.W. Washington, D.C. 20433, usa
2. 
3. สำนักงานใหญ่สาขานิวยอร์ก 1 Dag Hammarskjold Plaza 885 2nd Avenue, 26th Floor New York, N.Y. 10017, U.S.A.
4. สำนักงานใหญ่สาขาปารีส 66 avenue d’Iéna 75116 Paris, France
5. สำนักงานสาขาประเทศไทย ชั้น 30 อาคารสยามทาวเวอร์ 989 ถนนพระราม 1 เขตปทุมวัน กรุงเทพฯ 10330 เก็บถาวร 2004-06-08 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน

หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
---------------------

* กลุ่มธนาคารโลก (World Bank Group; WBG)กลุ่มธนาคารโลก (World Bank Group; WBG)
* บรรษัทเงินทุนระหว่างประเทศ (International Finance Corporation; IFC)
* สมาพันธ์การพัฒนาระหว่างประเทศ (International Development Association; IDA)สมาพันธ์การพัฒนาระหว่างประเทศ (International Development Association; IDA)
* ศูนย์ระหว่างประเทศเพื่อการระงับข้อพิพาททางการลงทุน (International Centre for Settlement of Investment Disputes; ICSID)ศูนย์ระหว่างประเทศเพื่อการระงับข้อพิพาททางการลงทุน (International Centre for Settlement of Investment Disputes; ICSID)
* สถาบันประกันการลงทุนพหุภาคี (Multilateral Investment Guarantee Agency; MIGA)สถาบันประกันการลงทุนพหุภาคี (Multilateral Investment Guarantee Agency; MIGA)
* ชมรมเยาวชนธนาคารโลก (World Bank Youth Club; WBYC)ชมรมเยาวชนธนาคารโลก (World Bank Youth Club; WBYC)

ดูเพิ่ม
-------

* ธนาคารเพื่อการพัฒนา
* กองทุนการเงินระหว่างประเทศ
* การประชุมประจำปีสภาผู้ว่าการธนาคารโลกและกองทุนการเงินระหว่างประเทศ

อ้างอิง
-------

1. ↑  "About the World Bank". *worldbank.org*.
2. ↑   "Member Countries". Retrieved on 2 January 2022.
3. ↑  "David Malpass, a US Treasury official and Donald Trump's pick, appointed World Bank president". *scroll.in*. สืบค้นเมื่อ 6 April 2019.
4. ↑  "World Bank Group Leadership". World Bank. สืบค้นเมื่อ 2 August 2018.
5. ↑  ประกาศกระทรวงการคลัง เรื่อง การกู้เงินจากธนาคารโลกเพื่อโครงการชลประธานแม่กลองใหญ่ ราชกิจจานุเบกษา

1. ธนาคารโลก เก็บถาวร 2005-01-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* The World Bank