**ฉวีวรรณ ดอกไม้งาม** หรือ **ฉวีวรรณ สามโกเศศ** เป็นที่รู้จักในชื่อ **มานี สุมนนัฏ** (27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2458 – 23 มิถุนายน พ.ศ. 2533) เป็นนักแสดงหญิงชาวไทยสังกัดบริษัทภาพยนตร์เสียงศรีกรุง จำกัด มีผลงานแสดงภาพยนตร์และร้องเพลงประกอบ ช่วงปี พ.ศ. 2478–2481 เธอได้รับสมญาว่าเป็น "ดาวจรัสแสงแห่งศรีกรุง" และ "ดาราดวงแรกแห่งโลกภาพยนตร์ไทย"

ประวัติ
-------

มานีเกิดเมื่อวันที่ 27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2458 ที่ตำบลปากน้ำโพ อำเภอบ้านแก่ง จังหวัดนครสวรรค์ มีชื่อจริงแต่แรกเกิดว่าฉวีวรรณ ดอกไม้งาม บิดาเป็นพ่อค้าไม้ เธอมีน้องสาวคนหนึ่งชื่ออนงค์ มารดาของอัญชลี จงคดีกิจ นักร้องและนักแสดงหญิงชาวไทย

ส่วนตัวมานีชอบภาพยนตร์เป็นชีวิตจิตใจ มักตามมารดาไปดูภาพยนตร์บ่อย ๆ 

มานีสมรสกับสง่า สามโกเศศ และมิได้กลับหวนคืนสู่วงการอีกเลย กระทั่งเสียชีวิตด้วยโรคชราอย่างสงบ เมื่อวันที่ 23 มิถุนายน พ.ศ. 2533 ขณะอายุ 74 ปี

การทำงาน
--------

พ.ศ. 2477 เธอได้พบกับหลวงภรตกรรมโกศล (มงคล สุมนนัฏ) ผู้เป็นทั้งนักแสดงในเรื่องและเป็นผู้นำหนังเรื่อง *ปู่โสมเฝ้าทรัพย์* มาเร่ฉายที่ปากน้ำโพ ได้ชักชวนเธอเข้ามาสู่วงการ โดยฝากกับมานิต วสุวัต ผู้อำนวยการบริษัทศรีกรุง ใช้ชื่อว่า "มานี สุมนนัฏ"

ผลงานภาพยนตร์เรื่องแรก *พญาน้อยชมตลาด* ของศรีกรุง ออกฉายในปี พ.ศ. 2478 ได้รับคำวิจารณ์ชื่นชมความสามารถจากหนังสือพิมพ์อิสสระ ฉบับเดือนตุลาคมว่า *"....มานีได้ถึงแล้วซึ่งการเป็นที่พอใจของเวทีภาพยนตร์ เธอแสดงความองอาจอย่างที่จะหาความองอาจจากหญิงไทยได้ยาก บทปลูกเสน่หายาใจที่เธอจะพึงแสดงตามบทนั้น แม่หญิงสาวของเราคนนี้ได้สละทุกอย่างเพื่อวางสภาพความจริงให้คงไว้และเป็นไปตามหลักฐานภาพยนตร์ที่ดี"* ด้วยเหตุนี้มานีจึงเป็นนักแสดงระดับดาราคนแรกของประเทศไทย

จำรัส สุวคนธ์ และมานี สุมนนัฎ ดาราคู่แรกของไทย
จากความตั้งใจในการแสดง ทำให้เธอเป็นนักแสดงเจ้าบทบาทจากภาพยนตร์เรื่อง *เมืองแม่หม้าย* จนได้ฉายาว่า "ดาวจรัสแสงแห่งศรีกรุง" และรับสิทธิพิเศษในการนั่งเก้าอี้พิเศษแบบฮอลลิวูดที่จะมอบแด่ผู้กำกับชั้นนำของโรงถ่าย หลังจากนั้นได้แสดงคู่กับจำรัส สุวคนธ์ ครั้งแรกในภาพยนตร์รักตลก *กลัวเมีย* ออกฉายเมื่อ พ.ศ. 2479 ทุกเรื่องล้วนทำรายได้ดีและสร้างชื่อเสียงแก่นักแสดงอย่างยิ่งโดยเฉพาะเรื่องหลังสุด 

ตั้งแต่นั้นมาชื่อ "*มานี-จำรัส*" ได้รับการจารึกในฐานะดาราคู่ขวัญคู่แรกของวงการภาพยนตร์ไทย บทบาทการแสดงโด่งดังถึงจุดสูงสุดเมื่อได้แสดงร่วมกันในภาพยนตร์เพลง "ระดับซูเปอร์" ที่ใช้ทุนสูงกว่าทุกเรื่องที่ผ่านมา *เพลงหวานใจ* ออกฉายเดือนตุลาคม พ.ศ. 2480 ซึ่งประสบความสำเร็จมากอีกเช่นเคย และนับเป็นครั้งแรกในภาพยนตร์ไทยที่นางเอกชั้นนำใส่ชุดทูพีชชิ้นน้อยนิดซึ่งเป็นแฟชั่นใหม่ล่าสุดเข้าฉากถ่ายทำ เธอเคยกล่าวถึงการถ่ายทำภาพยนตร์เรื่องดังกล่าวไว้ว่า *"ดิฉันนึกในใจว่า ถ้าเราแสดงไม่ดี ผู้กำกับก็ต้องลอยคออยู่ในน้ำอาจถึง 2–3 ชั่วโมงก็ได้"*

จากชื่อเสียงของมานี-จำรัส พวกเขาได้กลายเป็นผู้นำการแต่งกายที่ล้ำยุคของประชาชนยุคนั้น กล่าวคือบุรุษจะหวีผมแสกกลางเรียบแปล้ ไว้หนวดเรียวริมฝีปากอย่างนักแสดงฮอลลิวูด ส่วนสตรีจะเขียนคิ้วโก่ง ไว้ผมทรงชิงเกิล ใส่เสื้อเอวจัมพ์ และสวมชุดว่ายน้ำอวดขาอ่อนตามอย่างนักแสดง

ใบปิดภาพยนตร์เรื่อง *กลัวเมีย* แสดงคู่กับจำรัส สุวคนธ์
ในที่สุด มานีได้ตัดสินใจเลือกยุติชีวิตการแสดงไว้กับภาพยนตร์รักตลกเรื่อง *หลอกเมีย* คู่กับจำรัส สุวคนธ์เป็นครั้งสุดท้าย ก่อนสมรสกับสง่า สามโกเศศแล้วออกจากวงการบันเทิงไป

สิ่งสืบเนื่อง
-------------

จากผลงานการแสดงภาพยนตร์เรื่อง *เพลงหวานใจ* กับจำรัส สุวคนธ์ ซึ่งเป็นดาราคู่ขวัญและกลายเป็นภาพจำ ด้วยเหตุนี้โรงภาพยนตร์ศรีศาลายาจึงได้มีการก่อสร้างสระประติมากรรม โดยจำลองมาจากฉากหนึ่งในภาพยนตร์ดังกล่าว ที่เรืออากาศเอกของไทย (จำรัส สุวคนธ์) ผู้ขับเครื่องตกในประเทศสมมติชื่อซานคอซซาร์ แล้วพบกับพระราชินี (มานี สุมนนัฏ) ที่กำลังสรงน้ำอยู่ริมห้วย ด้วยเหตุนี้สระประติมากรรมนั้นจึงสร้างให้เป็นรูปปั้นสตรีแช่อยู่ในสระน้ำ

และในวาระครบ 100 ปีชาตกาลเมื่อปี พ.ศ. 2558 ไปรษณีย์ไทยจึงได้จัดทำดวงตราไปรษณียากรชุดพิเศษ "100 ปี มานี สุมนนัฏ ดาราดวงแรกแห่งโลกภาพยนตร์ไทย" แก่หอภาพยนตร์ โดยมีทั้งหมดสี่ดวงที่นำเสนอภาพยนตร์ที่มานีแสดงไว้

ผลงาน
-----

ภาพยนตร์

| ปี | เรื่อง | บทบาท |
| --- | --- | --- |
| 2478 | *พญาน้อยชมตลาด* | เม้ยเจิง |
| *เมืองแม่หม้าย* | นางพญาแห่งเมืองลับแล |
| 2479 | *กลัวเมีย* | ภรรยา |
| 2480 | *เพลงหวานใจ* | ราชินีแห่งซานคอซซาร์ |
| 2481 | *หลอกเมีย* | ลาวรรณ |

เพลงประกอบ

| ปี | ชื่อ |
| --- | --- |
| 2478 | "มอญกล่อมวัง"(ประกอบภาพยนตร์เรื่อง *พญาน้อยชมตลาด*) |
| "บวงสรวง"(ประกอบภาพยนตร์เรื่อง *เมืองแม่หม้าย*) |
| 2479 | "ใจสนองใจ"(ประกอบภาพยนตร์เรื่อง *กลัวเมีย*) |
| "ชื่นชีวิต"(ประกอบภาพยนตร์เรื่อง *กลัวเมีย*) |
|

อ้างอิง
-------

1. 1 2 3  ""ปุ๊ อัญชลี" ประทับรอยมือลานดารา หอภาพยนตร์-ร่วมรำลึก 100 ปี "มานี สุมนนัฏ"". *ไทยพีบีเอส*. 1 ธันวาคม 2015. สืบค้นเมื่อ 25 กรกฎาคม 2016.
2. 1 2  "100 ปี ชาตกาล 3 บุคคลเด่นและดัง ในปี 2558". *ผู้จัดการออนไลน์*. 8 ธันวาคม 2015. สืบค้นเมื่อ 24 มกราคม 2023.
3. ↑  ""ปุ๊" ปลื้มประทับมือเคียงข้างคุณป้า เผยเคล็ด 60 ยังแจ๋ว ที่ฟิตไปทั้งตัว". *ไทยรัฐออนไลน์*. 25 พฤศจิกายน 2015. สืบค้นเมื่อ 25 กรกฎาคม 2016.
4. ↑  "มานี สุมนนัฎ (ดาวจรัสแสง แห่งศรีกรุง)". *thaifilm.com*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 30 พฤศจิกายน 2010.
5. ↑  "หอภาพยนตร์จัด ๑๐๐ ปี มานี สุมนนัฏ ดาราดวงแรกแห่งโลกภาพยนตร์ไทย". *หอภาพยนตร์ (องค์กรมหาชน)*. สืบค้นเมื่อ 27 กรกฎาคม 2016.
6. ↑  ภาพนิ่งฉากเพลงในห้วยเรื่อง เพลงหวานใจ, *หลักหนังไทย*. หอภาพยนตร์ (องค์การมหาชน). 2555. หน้า 258. ISBN 978-616-543-150-7.
7. ↑  "ศิลปะการแสดง". *ลักษณะไทย*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 11 มกราคม 2019. สืบค้นเมื่อ 27 กรกฎาคม 2016.
8. ↑  "100 ปี มานี สุมนนัฏ". แสตมป์ที่ฉันรัก. *ข่าวสดรายวัน*. 6 ธันวาคม 2015. p. 21. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 26 กรกฎาคม 2016. สืบค้นเมื่อ 25 กรกฎาคม 2016.