**ภาษาแคเรีย** เป็นภาษาของชาวแคเรีย จัดอยู่ในภาษากลุ่มอานาโตเลีย ใกล้เคียงกับภาษาไลเดียมากกว่าภาษาไลเซีย หลักฐานที่เหลืออยู่ส่วนมากเป็นชื่อเฉพาะ เช่น Sangodos, Kaphenos, Truoles, Nastes, Nomion, Mausolos และจารึกขนาดสั้นๆ เขียนด้วยอักษรแคเรีย ภาษานี้ถอดความได้โดย John D. Ray การรับวัฒนธรรมกรีกของชาวแคเรียทำให้ภาษานี้กลายเป็นภาษาตายเมื่อ ประมาณ พ.ศ. 643

การถอดความหมาย
--------------

อักษรแคเรียประกอบด้วยอักษร 45 ตัว มีผู้พยายามถอดความหมายอักษรนี้มาก ใน พ.ศ. 2503 นักวิจัยชาวรัสเซีย Vitaly V. Shevoroshkin เป็นผู้สันนิษฐานเป็นคนแรกว่า การเขียนนี้เป็นการเขียนแบบอักษรแทนพยางค์หรือกึ่งพยางค์ แต่ความพยายามถอดความหมายด้วยระบบนี้ล้มเหลว เพราะเขาพยายามแทนคำแต่ละพยางค์โดยอิงอักษรกรีก นักวิจัยชาวรัสเซียอีกคนหนึ่งคือ Yurity Otkupschikou ใน พ.ศ. 2531 ชี้ให้เห็นว่า มีความแตกต่างในการถอดความระหว่างอักษรแคเรียกับภาษาโบราณในแหลมบอลข่าน

อักษรนี้ถูกถอดความได้อย่างแท้จริงโดยนักอียิปต์วิทยา John D. Ray โดยใช้จารึก 2 ภาษา แคเรีย-อียิปต์

ส่วนของข้อความที่เหลืออยู่
--------------------------

คำภาษาแคเรียที่แปลจากภาษากรีก| ภาษากรีก | ถอดอักษร | แปล |
| --- | --- | --- |
| ἄλα | ala | บ้าน |
| βάνδα | banda | ชัยชนะ |
| γέλα | gela | กษัตริย์ |
| γίσσα | gissa | หิน |
| σοῦα | soua | tomb |


|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

ชื่อภาษาแคเรียในภาษากรีก| กรีก | ถอดอักษร | แคเรีย |
| --- | --- | --- |
| Ἑκατόμνω"Hecatomnid" | HekatomnōGenitive casePatronymic | Xtmñoś |
| Καύνιος | Kaunios | Kbdùn |
| Καῦνος | Kaunos | Kbid |
| Πιγρης | Pigrēs | Pikre |
| Πονυσσωλλος | Ponussōllos | Pnuśoλ |
| Σαρυσσωλλος | Sarussōllos | Šaruśoλ |
| Υλιατος | Uliatos | Úliat |

 | 

ชื่อภาษากรีกในภาษาแคเรีย| กรีก | ถอดอักษร | แคเรีย |
| --- | --- | --- |
| Λυσικλῆς | Lysiklēs | Lùsiklas |
| Λυσικράτης | Lysikratēs | Lùsikratas |
| Ἀθήναῖος | Athēnaios | Otonosn |

  |

ประวัติ
-------

ชาวกรีกฮาเดียนจำนวนเล็กน้อยเข้ามาถึงชายฝั่งของคาบสมุทรอานาโตเลียในช่วงปลายยุคสำริด และอยู่ภายใต้ชนพื้นเมืองที่ไม่ได้พูดภาษากรีก ซึ่งมีความสัมพันธ์กับจักรวรรดิฮิตไตต์ จนกระทั่งถึงยุคที่ชาวกรีกเผ่าไอโอเนียนและดอเรียน เข้ามาตั้งหลักแหล่งและสร้างเมืองใหญ่ๆ ขึ้น นักเขียนที่เกิดในเมืองนี้ได้เขียนไว้ว่า กลุ่มคนในเมืองใหม่มีการแต่งงานระหว่างเผ่า ซึ่งเรียกคนกลุ่มนี้ว่าแคเรีย และพูดภาษาที่ต่างออกไปการเขียนหายไปในช่วงยุคมืดของกรีก แต่การเขียนภาษาแคเรียก่อนหน้านั้นก็ไม่เหลืออยู่ จารึก 2 ภาษาเริ่มปรากฏใน 257 ปีก่อนพุทธศักราช 

ถ้าภาษาแคเรียและภาษาไลเซียเป็นภาษาที่ใกล้ชิดกัน ภาษาที่น่าจะเป็นบรรพบุรุษของทั้งสองภาษานี้คือ ภาษาลูเวีย ซึ่งเป็นภาษาที่ใช้พูดในช่วงปลายยุคสำริด ในอานาโตเลียตะวันออก แล้วจึงแผ่ขยายไปทางตะวันตกและทางใต้ การสูญหายไปของภาษาลูเวีย อยู่ในช่วงไล่เลี่ยกับการเกิดขึ้นของภาษาที่คาดว่าเป็นภาษาลูกหลาน

ภาษาแคเรียกลายเป็นภาษาตาย ในช่วงที่อารยธรรมกรีกกำลังรุ่งเรือง และเกิดการทำให้เป็นกรีกในอานาโตเลีย แม้ว่าการได้รับอิทธิพลจากจักรวรรดิเปอร์เซียจะทำให้กระบวนการนี้ช้าลงบ้าง แต่ภาษาแคเรียก็กลายเป็นภาษาตายในที่สุด ในช่วงพ.ศ. 443 -453 หรือในช่วงคริสตกาล

อ้างอิง
-------

* Adiego, I.J. *The Carian Language*. Leiden: Brill, 2006.
* Melchert, H. Craig. 2004. *Carian* in Roger D. Woodard, *ed.*, *The Cambridge Encyclopedia of the World's Ancient Languages*. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 609–613.
* Blümel, W. Frei, P. *et al.*, *ed.*, *Colloquium Caricum* = *Kadmos 38* (1998).
* Giannotta, M.E. Gusmani, R. *et al.*, *ed.*, *La decifrazione del Cario*. Rome. 1994.
* Adiego, Ignacio-Javier, *Studia Carica*. Barcelona, 1993.
* Ray, John D. *An outline of Carian grammar*, *Kadmos 29*:54-73 (1990).
* Откупщиков, Ю. В. "Догреческий субстрат. У истоков европейской цивилизации" [Otkupschikov, Yu. V. "Pre-Greek substrate. At the beginnings of the European civilization"]. Leningrad, 263 pp. (1988).
* Ray, John D. *An approach to the Carian script*, *Kadmos 20*:150-162 (1981).