นพปฎลมหาเศวตฉัตรเหนือพระที่นั่ง*พุดตานกาญจนสิงหาสน์* ในพระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย, พระบรมมหาราชวัง
นพปฎลมหาเศวตฉัตรเหนือพระบรมศพของพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ในพระบรมโกศที่สนามหลวง (2560)
**นพปฎลมหาเศวตฉัตร** เป็นสิ่งที่พิจารณาว่าเป็นเครื่องราชกกุธภัณฑ์แห่งประเทศไทยที่เก่าแก่และศักดิ์สิทธิ์ที่สุด เป็นฉัตรขาวจำนวน 9 ชั้น สำหรับพระมหากษัตริย์ที่ผ่านพระราชพิธีบรมราชาภิเษกแล้ว พระมหากษัตริย์พระองค์ใหม่ไม่สามารถประทับภายใต้นพปฎลมหาเศวตฉัตรได้จนกว่าทรงรับน้ำอภิเษกและประธานพระครูพราหมณ์น้อมเกล้าฯ ถวายนพปฎลมหาเศวตฉัตร

รายละเอียด
----------

ฉัตรทำมาจากผ้าไหมขาวที่เย็บด้วยด้ายทอง มักกางกั้นเหนือพระราชอาสน์ที่สำคัญในพระบรมมหาราชวัง (คล้ายกับเบญจาคริสต์) ตัวฉัตรเองถือเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์และถูกถวายให้แก่กษัตริย์ในวันครบรอบวันบรมราชาภิเษก ปัจจุบันมีอยู่ 9 องค์ โดยหกองค์อยู่ในพระบรมมหาราชวัง สององค์อยู่ในพระราชวังดุสิต และหนึ่งองค์อยู่ในพระราชวังบางปะอิน ความเชื่อนี้มาจากศาสนาฮินดูโบราณว่า ตัวฉัตรแสดงถึงการปกป้องกษัตริย์ทั้งรูปธรรมและนามธรรม การมีหลายชั้นสื่อถึงการสั่งสมพระเกียรติยศและพระบุญญาธิการแห่งพระบรมราชอิสริยยศ ในระหว่างพระราชพิธีบรมราชาภิเษก ประธานพระครูพราหมณ์น้อมเกล้าฯ ถวายนพปฎลมหาเศวตฉัตร ณ พระที่นั่งอัฐทิศอุทุมพรราชอาสน์ ภายใต่พระบวรเศวตรฉัตร ภายหลังทรงรับน้ำอภิเษกแล้ว พระมหากษัตริย์ทรงรับและพระราชทานให้มหาดเล็ก จากนั้นจึงทรงเสด็จไปประทับ ณ พระที่นั่งภัทรบิฐ ภายใต้นพปฎลมหาเศวตรฉัตร ประธานพระครูพราหมณ์กล่าวเวทสรรเสริญเปิดศิวาลัยไกรลาส จบแล้วทูลเกล้าฯ ถวายเครื่องประกอบพระบรมราชอิสริยยศต่อไป

ในวันครบรอบวันบรมราชาภิเษก จะมีวันสำคัญที่มีชื่อว่า วันฉัตรมงคล ซึ่งเป็นวันที่พระมหากษัตริย์ทรงประกอบพระราชพิธีสมโภชพระมหาเศวตรฉัตร โดยจะกระทำ ณ พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย โดยรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว ตรงกับวันที่ 4 พฤษภาคม

ที่ตั้ง
-------

ปัจจุบันมีนพปฎลมหาเศวตฉัตรกางกั้นโดยตลอดอยู่ 9 องค์ โดยหกองค์อยู่ในพระบรมมหาราชวัง สององค์อยู่ในพระราชวังดุสิต และหนึ่งองค์อยู่ในพระราชวังบางปะอิน

1. พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย พระบรมมหาราชวัง เหนือ*พระที่นั่งพุดตานกาญจนสิงหาสน์*
2. พระที่นั่งไพศาลทักษิณ พระบรมมหาราชวัง เหนือ*พระที่นั่งภัทรบิฐ*
3. พระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน พระบรมมหาราชวัง เหนือ*พระแท่นราชบรรจถรณ์*
4. พระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน พระบรมมหาราชวัง เหนือ*พระเครื่องพระสำอาง*
5. พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท พระบรมมหาราชวัง เหนือ*พระแท่นราชบัลลังก์ประดับมุก*
6. พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท พระบรมมหาราชวัง เหนือ*พระที่นั่งพุดตานถม*
7. พระที่นั่งอนันตสมาคม พระราชวังดุสิต เหนือ*พระแท่นราชบัลลังก์*
8. พระที่นั่งอัมพรสถาน พระราชวังดุสิต เหนือ*พระที่นั่งกง*
9. พระที่นั่งวโรภาษพิมาน พระราชวังบางปะอิน เหนือ*พระแท่นราชบัลลังก์*

นอกจากนี้ยังมีการการกั้นเหนือพระบรมรูปสมเด็จพระบูรพมหากษัตราธิราชเจ้า ณ ปราสาทพระเทพบิดร และเหนือพระแท่นมนังคศิลาอาสน์ ณ พิพิธภัณฑ์วัดพระศรีรัตนศาสดาราม รวมทั้งการกางกั้นเหนือพระพุทธรูปสำคัญที่พระมหากษัตริย์ทรงถวายเป็นพุทธบูชา

ภาพ
---

* พระที่นั่งไพศาลทักษิณ: พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงสถาปนาสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงในฐานะพระบรมราชินีหลังจากทรงรับบรมราชาภิเษกพระที่นั่งไพศาลทักษิณ: พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงสถาปนาสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงในฐานะพระบรมราชินีหลังจากทรงรับบรมราชาภิเษก
* พระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน: พระแท่นราชบรรจถรณ์ของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชพระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน: พระแท่นราชบรรจถรณ์ของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช
* พระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน: พระเครื่องพระสำอางของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชพระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน: พระเครื่องพระสำอางของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช
* พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท: ฉัตรอยู่เหนือพระแท่นราชบัลลังก์ประดับมุกพระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท: ฉัตรอยู่เหนือพระแท่นราชบัลลังก์ประดับมุก
* พระที่นั่งอนันตสมาคม: พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงลงพระปรมาภิไธยในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2475พระที่นั่งอนันตสมาคม: พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงลงพระปรมาภิไธยในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2475

ดูเพิ่ม
-------

* ฮติ
* ห้องบัลลังก์
* เบญจาคริสต์
* อัมบราคิวลัม (Umbraculum)
* ร่ม
* พระมหากษัตริย์ไทย
* พระราชพิธีบรมราชาภิเษก

อ้างอิง
-------

อ้างอิง

1. ↑  Quaritch Wales 1931, p. 70
2. ↑  Quaritch Wales 1931, p. 93
3. ↑  Quaritch Wales 1931, p. 95
4. ↑  Quaritch Wales 1931, p. 85
5. ↑  พระมหาเศวตฉัตร

บรรณานุกรม
* Quaritch Wales, H. G. (1931), *Siamese State Ceremonies: Their History and Function*, London, United Kingdom: Routledge, ISBN 0853880077

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* Information in Thai เก็บถาวร 2011-07-14 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน

| * ด
* ค
* ก
เครื่องราชกกุธภัณฑ์ไทย |
| --- |
| 
* นพปฎลมหาเศวตฉัตร
* พระมหาพิชัยมงกุฎ
* พระแสงขรรค์ชัยศรี
* ธารพระกร
* วาลวีชนี
* ฉลองพระบาทเชิงงอน

 |