| บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของ  |
| --- |
| ประวัติศาสตร์อียิปต์ |
|  |
| อียิปต์ยุคก่อนประวัติศาสตร์

|  |  |
| --- | --- |
| ยุคก่อนประวัติศาสตร์ | ก่อน 3150 BC
 |
| ยุคก่อนราชวงศ์ | 6000–3150 BC
 |

 |
| อียิปต์โบราณ

|  |  |
| --- | --- |
| สมัยต้นยุคราชวงศ์ | 3150–2686 BC
 |
| อาณาจักรเก่า | 2686–2181 BC
 |
| ช่วงต่อระยะที่หนึ่ง | 2181–2055 BC
 |
| อาณาจักรกลาง | 2055–1650 BC
 |
| ช่วงต่อระยะที่สอง | 1650–1550 BC
 |
| อาณาจักรใหม่ | 1550–1069 BC
 |
| ช่วงต่อระยะที่สาม | 1069–664 BC
 |
| ยุคปลาย | 664–332 BC
 |

 |
| อียิปต์ยุคกรีก-โรมัน

|  |  |
| --- | --- |
| ราชวงศ์อาเกียดและทอเลมี | 332–30 BC
 |
| โรมันและไบเซนไทน์ | 30 BC–641 AD
 |
| ซาเซเนียนอียิปต์ | 619–629
 |

 |
| อียิปต์ยุคกลาง

|  |  |
| --- | --- |
| รอชิดีนอียิปต์ | 641–661 
 |
| อุมัยยะฮ์อียิปต์ | 661–750
 |
| อับบาซียะฮ์อียิปต์ | 750–935
 |
| ราชวงศ์ตูลูนิด | 868–905
 |
| ราชวงศ์อิคชิดีด | 935–969
 |
| ฟาฏิมียะฮ์อียิปต์ | 969–1171
 |
| ราชวงศ์อัยยูบิด | 1171–1250
 |
| ราชวงศ์มัมลูก | 1250–1517
 |

 |
| อียิปต์ยุคใหม่ตอนต้น

|  |  |
| --- | --- |
| ออตโตมันอียิปต์ | 1517–1867
 |
| การยึดครองโดยฝรั่งเศส | 1798–1801
 |
| ราชวงศ์มูฮัมมัดอาลี | 1805–1953
 |
| รัฐเคดีฟอียิปต์ | 1867–1914
 |

 |
| อียิปต์ยุคใหม่

|  |  |
| --- | --- |
| การยึดครองโดยบริเตน | 1882–1922
 |
| รัฐสุลต่านอียิปต์ | 1914–1922
 |
| ราชอาณาจักรอียิปต์ | 1922–1953
 |
| สาธารณรัฐ | 1953–ปัจจุบัน
 |

 |
| อ้างอิงคริสต์ศักราช  "BC" หมายถึง ปีก่อนคริสต์ศักราช |
| * ด
* ค
* ก
 |

| สมัยและราชวงศ์ของอียิปต์โบราณ |
| --- |
| ทั้งหมดก่อนคริสต์ศักราช |
| ยุคต้น

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ก่อนยุคราชวงศ์ |  |  |
| ราชวงศ์ที่ 1 |  I  |  ประมาณ 3150–2890
  |
| ราชวงศ์ที่ 2 |  II  |  2890–2686
  |

 |
| ราชอาณาจักรเก่า

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ราชวงศ์ที่ 3 |  III  |  2686–2613
  |
| ราชวงศ์ที่ 4 |  IV  |  2613–2498
  |
| ราชวงศ์ที่ 5 |  V  |  2498–2345
  |
| ราชวงศ์ที่ 6 |  VI  |  2345–2181
  |

 |
| ช่วงต่อที่หนึ่ง

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ราชวงศ์ที่ 7 |  VII  |  ไม่แน่ชัด
  |
| ราชวงศ์ที่ 8 |  VIII  |  2181–2160
  |
| ราชวงศ์ที่ 9 |  IX  |  2160–2130
  |
| ราชวงศ์ที่ 10 |  X  |  2130–2040
  |
|  ช่วงต้น ราชวงศ์ที่ 11 |  XI  |  2134–2061
  |

 |
| ราชอาณาจักรกลาง

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  ช่วงปลาย ราชวงศ์ที่ 11 |  XI  |  2061–1991
  |
| ราชวงศ์ที่ 12 |  XII  |  1991–1803
  |
| ราชวงศ์ที่ 13 |  XIII  |  1803–1649
  |
| ราชวงศ์ที่ 14 |  XIV  |  1705–1690
  |

 |
| ช่วงต่อที่สอง

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ราชวงศ์ที่ 15 |  XV  |  1674–1535
  |
| ราชวงศ์ที่ 16 |  XVI  |  1660–1600
  |
| ราชวงศ์อไบดอส |  |  1650–1600
  |
| ราชวงศ์ที่ 17 |  XVII  |  1580–1549
  |

 |
| ราชอาณาจักรใหม่

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ราชวงศ์ที่ 18 |  XVIII  |  1549–1292
  |
| ราชวงศ์ที่ 19 |  XIX  |  1292–1189
  |
| ราชวงศ์ที่ 20 |  XX  |  1189–1077
  |

 |
| ช่วงต่อที่สาม

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ราชวงศ์ที่ 21 |  XXI  |  1069–945
  |
| ราชวงศ์ที่ 22 |  XXII  |  945–720
  |
| ราชวงศ์ที่ 23 |  XXIII  |  837–728
  |
| ราชวงศ์ที่ 24 |  XXIV  |  732–720
  |
| ราชวงศ์ที่ 25 |  XXV  |  732–653
  |

 |
| ยุคปลาย

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ราชวงศ์ที่ 26 |  XXVI  |  672–525
  |
| ราชวงศ์ที่ 27(ยุคที่หนึ่งของเปอร์เซีย) |  XXVII  |  525–404
  |
| ราชวงศ์ที่ 28 |  XXVIII  |  404–398
  |
| ราชวงศ์ที่ 29 |  XXIX  |  398–380
  |
| ราชวงศ์ที่ 30 |  XXX  |  380–343
  |
| ราชวงศ์ที่ 31(ยุคที่สองของเปอร์เซีย) |  XXXI  |  343–332
  |

 |
| สมัยเฮลเลนิสต์

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ราชวงศ์ที่ 32 |  XXXII  |  332–305
  |
| ราชวงศ์ที่ 33 |  XXXIII  |  305–30
  |

 |
| อียิปต์ของโรมัน

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ราชวงศ์ที่ 34(ฟาโรห์แห่งโรมัน) |  XXXIV  |  30– ค.ศ. 313 
  |

 |
| *ดูเพิ่ม: รายชื่อฟาโรห์ตามช่วงเวลาและราชวงศ์* |
| * ด
* ค
* ก
 |

**สมัยราชวงศ์ตอนต้นแห่งอียิปต์** หรือที่เรียกว่า **สมัยโบราณแห่งอียิปต์** หรือ **สมัยไธนิส** (มาจากเมืองไธนิส, บ้านเกิดของผู้ปกครอง) เป็นยุคของอียิปต์โบราณที่เกิดขึ้นหลังจากการรวมอียิปต์บนและอียิปต์ล่างในราว 3150 ปีก่อนคริสตกาล ซึ่งจะเอารวมราชวงศ์ที่หนึ่งและราชวงศ์ที่สอง ซึ่งกินเวลาตั้งแต่การสิ้นสุดของวัฒนธรรมทางโบราณคดีนะกอดะฮ์ที่ 3 จนถึง ราว 2686 ปีก่อนคริสตกาล หรือช่วงเวลาเริ่มต้นของสมัยราชอาณาจักรเก่า เมื่อเข้าสู่ราชวงศ์ที่หนึ่ง เมืองหลวงของอียิปต์ได้ย้ายจากเมืองไธนิสไปยังเมืองเมมฟิส โดยมีอาณาจักรอันเป็นปึกแผ่นที่ปกครองโดยสมมติเทวราชแห่งอียิปต์ เมืองอไบดอสในทางตอนใต้ยังคงเป็นศูนย์กลางหลักของศาสนาอียิปต์โบราณ จุดเด่นของอารยธรรมอียิปต์โบราณ เช่น ศิลปะอียิปต์ สถาปัตยกรรมอียิปต์ และแง่มุมต่างๆ ของศาสนาอียิปต์โบราณ ได้ก่อตัวขึ้นในช่วงสมัยราชวงศ์ตอนต้นแห่งอียิปต์

ก่อนหน้าการรวมอาณาจักรอียิปต์ ดินแดนแถบนี้เป็นที่ตั้งของหมู่บ้านอิสระ ในช่วงราชวงศ์แรกๆ และประวัติศาสตร์ส่วนใหญ่ของอียิปต์หลังจากนั้น ดินแดนนี้จึงเป็นที่รู้จักในนาม "สองดินแดน" (หมายถึงอียิปต์บนและล่าง) ฟาโรห์ทรงจัดตั้งการบริหารประเทศและแต่งตั้งข้าหลวง และโครงสร้างอาคารของการปกครองกลาง ซึ่งมักจะเป็นวิหารกลางแจ้งที่สร้างด้วยไม้หรือหินทราย อักษรอียิปต์โบราณที่เก่าแก่ที่สุดปรากฏขึ้นก่อนหน้าช่วงเวลานี้ ถึงแม้ว่าจะไม่ค่อยทราบถึงภาษาพูดที่ใช้

การพัฒนาทางด้านวัฒนธรรม
-----------------------

|  |
| --- |
|  |
| *tȝwy* 'สองดินแดน' |
|  |
|  |
|  |
| ไฮเออโรกลีฟอียิปต์ |

ประมาณ 3,600 ปีก่อนคริสตกาล สังคมอียิปต์สมัยยุคหินใหม่ตามสายแม่น้ำไนล์นั้นมีพื้นฐานมาจากวัฒนธรรมในการปลูกพืชและการเลี้ยงสัตว์ ไม่นานหลังจาก 3,600 ปีก่อนคริสตกาล สังคมอียิปต์เริ่มเติบโตและเจริญก้าวหน้าอย่างรวดเร็วไปสู่ความเป็นอารยธรรม เครื่องปั้นดินเผารูปแบบใหม่และโดดเด่นซึ่งเกี่ยวข้องกับเครื่องปั้นดินเผาในใต้ของเลวานไทน์ก็ปรากฏขึ้น และการใช้ทองแดงอย่างกว้างขวางกลายเป็นเรื่องธรรมดาในช่วงเวลานี้ กระบวนการสร้างอิฐตากแห้งของชาวเมโสโปเตเมีย และหลักการสร้างสถาปัตยกรรม รวมถึงการใช้ซุ้มประตูและผนังช่องเพื่อการตกแต่ง ซึ่งกลายเป็นที่นิยม

ควบคู่ไปกับความก้าวหน้าทางวัฒนธรรม กระบวนการของการรวมสังคมและเมืองต่างๆ ของแม่น้ำไนล์ตอนบนหรืออียิปต์บนจึงเกิดขึ้น ในเวลาเดียวกัน สังคมในบริเวณดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำไนล์หรืออียิปต์ล่างก็ผ่านกระบวนการรวมตัวชุมชนและเมืองแล้วเช่นกัน สงครามระหว่างอียิปต์บนและอียิปต์ล่างจึงเกิดขึ้นบ่อยครั้ง ในรัชสมัยของฟาโรห์นาร์เมอร์ในอียิปต์บน พระองค์ทรงเอาชนะศัตรูของพระองค์ที่ดินดอนสามเหลี่ยมปากแม่น้ำไนล์ และรวมอาณาจักรอียิปต์บนและอียิปต์ล่างเข้าไว้ด้วยกันภายใต้การปกครองเดียวกัน ฟาโรห์นาร์เมอร์ได้ปรากฏอยู่บนแผ่นศิลาเป็นภาพที่พระองค์สวมมงกุฏคู่ ซึ่งประกอบด้วยดอกบัว ซึ่งเป็นตัวแทนของอียิปต์บนและต้นกก ซึ่งเป็นตัวแทนของอียิปต์ล่าง โดยเป็นสัญลักษณ์แห่งการปกครองที่เป็นเอกภาพของทั้งสองส่วนของอียิปต์ที่ตามมาด้วยผู้ปกครองที่ขึ้นมาครองราชย์ต่อทั้งหมด ในตำนาน การรวมอาณาจักรของอียิปต์ที่พรรณาว่าเทพเจ้านกเหยี่ยวที่มีพระนามว่าฮอรัส ซึ่งเป็นตัวแทนของอียิปต์ล่างอียิปต์ล่าง ได้ทรงพิชิตและปราบเทพเจ้าเซต ซึ่งเป็นตัวแทนของอียิปต์บน ความเป็นกษัตริย์อันศักดิ์สิทธิ์ ซึ่งจะดำรงอยู่ในอียิปต์ต่อไปอีกสามพันปี ได้รับการสถาปนาอย่างมั่นคงเพื่อเป็นพื้นฐานในการปกครองของอียิปต์ การรวมตัวกันของสังคมตามแม่น้ำไนล์ยังเชื่อมโยงกับการสิ้นสุดของช่วงเวลาที่มีชื้นในแอฟริกา

พิธีศพสำหรับชาวนาที่ยากจยคงจะเหมือนกับในสมัยก่อนราชวงศ์ แต่ผู้มีอันจะกินนั้นจะต้องการบางอย่างในพิธีมากกว่านี้ ดังนั้น ชาวอียิปต์จึงเริ่มสร้างมาสตาบา ซึ่งกลายเป็นต้นแบบสำหรับสิ่งก่อสร้างในสมัยราชอาณาจักรเก่าในเวลาต่อมา เช่น พีระมิดขั้นบันได การเกษตรธัญพืชและการรวมศูนย์ก็มีส่วนทำให้อาณาจักรเจริญรุ่งเรืองในอีก 800 ปีข้างหน้า

ดูเหมือนว่าอียิปต์กลายเป็นปึกแผ่นในฐานะเจ้าของพื้นที่ทางวัฒนธรรมและเศรษฐกิจอย่างแน่นอนก่อนหน้าที่ฟาโรห์พระองค์แรกจะทรงขึ้นครองบัลลังก์ในเมืองเมมฟิสของอียิปต์ล่างนานพอสมควร การรวมตัวกันทางการเมืองก็ดำเนินไปอย่างค่อยเป็นค่อยไป บางทีอาจจะใช้เวลาเพียงไม่กี่ศตวรรษ เนื่องจากในท้องถิ่นเองก็ได้จัดตั้งเครือข่ายการค้าขึ้น และในขณะที่ความสามารถของผู้ปกครองในการจัดตั้งแรงงานภาคพื้นเกษตรในระดับที่ใหญ่ขึ้นก็เพิ่มขึ้น ความเป็นเทวราชาอาจจะได้รับแรงผลักดันทางจิตวิญญาณ เมื่อลัทธิของเทพเจ้าเช่น ฮอรัส, เซต และนิธ ที่เกี่ยวข้องกับตัวแทนที่มีชีวิตเริ่มแพร่หลายในดินแดนแห่งนี้

ในช่วงเวลาดังกล่าวเองที่ระบบการเขียนของอียิปต์ได้รับการพัฒนาเพิ่มเติม ในขั้นต้น อักษรอียิปต์โบราณประกอบด้วยสัญลักษณ์ไม่กี่ตัวที่สื่อใจความต่างๆ ในตอนปลายของราชวงศ์ที่สามมีการเพิ่มให้มีสัญลักษณ์มากกว่า 200 แบบ ทั้งแบบตัวเขียนและแบบสัญลักษณ์

* รูปสลักหินปูนส่วนพระเศียรของฟาโรห์ ซึ่งไม่ทราบที่มาและไม่มีจารึกปรากฏ (พิพิธภัณฑ์เพตรี กรุงลอนดอน)รูปสลักหินปูนส่วนพระเศียรของฟาโรห์ ซึ่งไม่ทราบที่มาและไม่มีจารึกปรากฏ (พิพิธภัณฑ์เพตรี กรุงลอนดอน)
* จานที่สร้างขึ้นในสมัยราชวงศ์ตอนต้นของอียิปต์โบราณ ภาพนี้แสดงให้เห็นชายคนหนึ่งอยู่บนเรือพร้อมกับฮิปโปโปเตมัสและจระเข้จานที่สร้างขึ้นในสมัยราชวงศ์ตอนต้นของอียิปต์โบราณ ภาพนี้แสดงให้เห็นชายคนหนึ่งอยู่บนเรือพร้อมกับฮิปโปโปเตมัสและจระเข้
* รูปสลักหินบะซอลต์ส่วนหัวของชาวต่างชาติที่เสียหายจากเบ้าประตู ในช่วงสมัยราชวงศ์ตอนต้นระหว่างราชวงศ์ที่หนึ่งถึง ราชวงศ์ที่สอง จากเมืองธีบส์ ประเทศอียิปต์รูปสลักหินบะซอลต์ส่วนหัวของชาวต่างชาติที่เสียหายจากเบ้าประตู ในช่วงสมัยราชวงศ์ตอนต้นระหว่างราชวงศ์ที่หนึ่งถึง ราชวงศ์ที่สอง จากเมืองธีบส์ ประเทศอียิปต์

ฟาโรห์พระองค์แรกแห่งอียิปต์
---------------------------

ตามบันทึกของมาเนโธ ฟาโรห์พระองค์แรกของอียิปต์บนและอียิปต์ล่างที่รวมอาณาจักรเดียวกันนั้นพระนามว่า เมเนส ซึ่งในปัจจุบันถูกระบุว่าเป็นฟาโรห์นาร์เมอร์ โดยแท้จริงแล้ว ฟาโรห์นาร์เมอร์เป็นฟาโรห์พระองค์แรกของราชวงศ์ที่หนึ่งที่มีบันทึกไว้ พระองค์ปรากฏครั้งแรกในตราประทับสุสานของฟาโรห์เดนและฟาโรห์กาอา ซึ่งแสดงให้เห็นว่าฟาโรห์นาร์เมอร์ทรงได้รับการยอมรับจากฟาโรห์ในช่วงราชวงศ์ที่หนึ่งในฐานะผู้สถาปนาที่สำคัญ พระองค์ยังทรงเป็นฟาโรห์พระองค์แรกสุดที่มีความเกี่ยวข้องกับสัญลักษณ์แห่งอำนาจเหนือดินแดนทั้งสอง (โดยเฉพาะแผ่นศิลาแห่งนาร์เมอร์ ซึ่งเป็นแผ่นศิลาสลักที่ปรากฏฟาโรห์นาร์เมอร์ทรงสวมมงกุฎของอียิปต์บนและอียิปต์ล่าง) และอาจจะทรงเป็นฟาโรห์พระองค์แรกที่ทรงสามารถรวมอาณาจักรอียิปต์ได้ ดังนั้น จึงมีความเห็นพ้องต้องกันในปัจจุบัน คือ "ฟาโรห์เมเนส" และ "ฟาโรห์นาร์เมอร์" หมายถึงฟาโรห์พระองค์เดียวกัน ซึ่งมีแนวคิดอีกทางได้ถือว่า ฟาโรห์นาร์เมอร์ทรงเป็นฟาโรห์พระองค์สุดท้ายของช่วงนะกอดะฮ์ที่ 3 และ "ฟาโรห์เมเนส" คือฟาโรห์ฮอร์-อฮา

ชาวอียิปต์ในคานาอันและนิวเบีย
-----------------------------

การตั้งถิ่นฐานและการล่าอาณานิคมของอียิปต์ปรากฏขึ้นแล้วตั้งแต่ประมาณ 3,200 ปีก่อนคริสตกาลเป็นต้นไปทั่วพื้นที่ทางตอนใต้ของคานาอัน ซึ่งปรากฏหลักฐานทางโบราณเกือบทุกชนิด เช่น สถาปัตยกรรม (ป้อมปราการ เขื่อนและโครงสร้างอาคาร) เครื่องปั้นดินเผา ภาชนะ เครื่องมือ อาวุธ ตราประทับ ฯลฯ ค้นพบสัญลักษณ์เซเรคจำนวน 20 สัญลักษณ์ที่เกี่ยวข้องฟาโรห์นาร์เมอร์ ซึ่งเป็นผู้ปกครองพระองค์แรกของสมัยราชวงศ์ตอนต้น ได้ถูกพบในคานาอัน นอกจากนี้ยังมีหลักฐานการตั้งถิ่นฐานและการยึดครองของชาวอียิปต์ในนิวเบียล่าง หลังจากวัฒนธรรมกลุ่มเอในนิวเบียได้ล่มสลายลงไปแล้ว ในช่วงสมัยราชวงศ์ตอนต้นแห่งอียิปต์ อาณาจักรอียิปต์คงน่าจะได้ขยายอำนาจไปทางเหนือของกรุงเทลอาวีฟในปัจจุบัน และขยายไปไกลออกไปทางใต้เท่ากับแก่งน้ำตกแห่งที่สองของแม่น้ำไนล์ในนิวเบีย

อ้างอิง
-------

1. ↑  Nicolas Grimal, *A History of Ancient Egypt*. Blackwell Publishing, 1992, p. 49
2. ↑  Shaw, Ian, บ.ก. (2000). *The Oxford History of Ancient Egypt*. Oxford University Press. p. 479. ISBN 0-19-815034-2.
3. ↑  Carl Roebuck, *The World of Ancient Times* (Charles Scribner's Sons Publishing: New York, 1966) p. 51.
4. 1 2 3 4 5 6  Carl Roebuck, *The World of Ancient Times* (Charles Scribner's Sons: New York, 1966) p. 52-53.
5. ↑  Carl Roebuck, *The World of Ancient Times* (Charles Scribner's Sons Publishers: New York, 1966), p. 53.
6. 1 2  Carl Roebuck, *The World of Ancient Times*, p. 53.
7. 1 2  Kinnaer, Jacques. "Early Dynastic Period" (PDF). *The Ancient Egypt Site*. สืบค้นเมื่อ 4 April 2012.
8. ↑  The Penguin Historical Atlas of Ancient Egypt pg 22-23 (1997) By Bill Manley
9. ↑  Qa'a and Merneith lists
10. ↑  The Narmer Catalog
11. ↑  The Narmer Catalog
12. ↑  Branislav Anđelković, Southern Canaan as an Egyptian Protodynastic Colony
13. ↑  Branislav Anđelković, Hegemony for Beginners: Egyptian Activity in the Southern Levant during the Second Half of the Fourth Millennium B.C.
14. ↑  Naomi Porat (1992). "An Egyptian Colony in Southern Palestine During the Late Predynastic to Early Dynastic". ใน Edwin C. M. van den Brink (บ.ก.). *The Nile Delta in Transition: 4th.-3rd. Millennium B.C. : Proceedings of the Seminar Held in Cairo, 21.-24. October 1990, at the Netherlands Institute of Archaeology and Arabic Studies*. Van den Brink. pp. 433–440. ISBN 978-965-221-015-9. สืบค้นเมื่อ 24 February 2013.
15. ↑  Ancient Egyptian brewery found in downtown Tel Aviv
16. ↑  Jiménez-Serrano, Alejandro (2007). *Los primeros reyes y la unificación de Egipto*. Universidad de Jaen. pp. 370, Table 8.
17. ↑  Brian Yare, The Middle Kingdom Egyptian Fortresses in Nubia. 2001
18. ↑  Drower, Margaret 1970: *Nubia, A Drowning Land*, London, pp. 16-17
19. ↑  Morris, Ellen (2018). *Ancient Egyptian Imperialism*. John Wiley & Sons. p. 29.

เพิ่มเติม
---------

* Shaw, Ian (2003). *The Oxford History of Ancient Egypt*. UK: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-280458-7.
* Wilkinson, Toby (2001). *Early Dynastic Egypt: Strategies, Society and Security*. New York: Routledge. ISBN 0-415-26011-6.
* Wengrow, David (2006). *The Archaeology of Early Egypt: Social Transformations in North-East Africa, c. 10,000 to 2,650 BC*. New York: Cambridge University Press. ISBN 0-521-83586-0.