ชิงกันเซ็งต่าง ๆ ที่อู่รถของ JR ตะวันออก ค.ศ. 2012
ชิงกันเซ็งรุ่นต่าง ๆ ที่อู่รถของ JR ตะวันตก ค.ศ. 2008

บทความนี้อ้างอิงคริสต์ศักราช/คริสต์ทศวรรษ/คริสต์ศตวรรษ ซึ่งเป็นสาระสำคัญของเนื้อหา

**ชิงกันเซ็ง** (ญี่ปุ่น: 新幹線; โรมาจิ: *shinkansen*, แปล: *สายทางไกลสายใหม่*) เป็นชื่อเรียกเครือข่ายรถไฟความเร็วสูงในประเทศญี่ปุ่นซึ่งดำเนินงานโดย 4 กลุ่มบริษัทรถไฟญี่ปุ่น สายแรกที่เปิดใช้งานคือ โทไกโดชิงกันเซ็ง (515.4 กม.) ในปี ค.ศ. 1964 จากนั้นเป็นต้นมา เครือข่ายรถไฟความเร็วสูงชิงกันเซ็งก็ได้ถูกขยายออกไปทั่วประเทศ ด้วยระยะทางรวมกว่า 2,951.3 กม. และวิ่งด้วยความเร็ว 240–320 กม./ชั่วโมง นอกจากนี้ ยังมีสาย มินิชิงกันเซ็ง สั้น ๆ ความยาว 10.3 กม. ที่วิ่งด้วยความเร็ว 130 กม./ชั่วโมง 

รถไฟชิงกันเซ็งให้บริการแก่ผู้โดยสารด้วยความเร็วสูงสุด 320 กม./ชั่วโมง แม้ว่าจะสามารถทำความเร็วได้สูงสุดถึง 443 กม./ชั่วโมงในการทดสอบเมื่อ ค.ศ. 1996 และรถไฟชิงกันเซ็งยังทำลายสถิติรถไฟที่วิ่งเร็วที่สุดในโลกด้วยความเร็วถึง 603 กม./ชั่วโมง ในการทดสอบขบวนแม็กเลฟ เมื่อเดือนเมษายน ค.ศ. 2015

ประวัติ
-------

รางรถไฟชิงกันเซ็ง เป็นรางที่มีความกว้างมาตรฐาน (standard gauge)
ชิงกันเซ็งได้ต้นแบบการพัฒนามาจากรถไฟความเร็วสูง *ซีเมนส์* ของ เยอรมนี  ญี่ปุ่นมีความต้องการสร้างรางรถไฟที่รองรับรถไฟที่วิ่งด้วยความเร็วสูง เนื่องจากภูมิประเทศของญี่ปุ่นเต็มไปด้วยภูเขาเป็นจำนวนมาก การสร้างเส้นทางรถไฟปกติจึงมีความคดเคี้ยว นอกจากนั้นเส้นทางรถไฟที่มีอยู่ในขณะนั้นมีความกว้างแบบแคบ คือ 1,067 มิลลิเมตร (แนร์โรว์เกจ) ทำให้รถไฟไม่สามารถเร่งให้มีความเร็วสูงกว่านี้ได้ จึงได้สร้างทางรถไฟความเร็วสูงขึ้นมาอย่างจริงจังเป็นประเทศแรกในโลก ต่อมา ญี่ปุ่นมีความต้องการสร้างระบบรถไฟความเร็วสูงมากกว่าความต้องการสร้างของประเทศที่มีระบบรางรถไฟความกว้างมาตรฐานอยู่แล้วและญี่ปุ่นนั้นก็มีศักยภาพในการปรับปรุงระบบรถไฟให้ทันสมัยมากกว่าอีก

### จุดประสงค์แรก

ชื่อเรียกอีกชื่อที่คุ้นหูกันดีสำหรับชิงกันเซ็งนี้คือ **รถไฟหัวกระสุน** (bullet train) ซึ่งเป็นความหมายของคำในภาษาญี่ปุ่นว่า *ดังงัง เร็ชชะ* (弾丸列車) ต่อมาชื่อนี้ได้นำมาเรียกเป็นชื่อเล่นของโครงการตั้งแต่ตอนเริ่มต้นปรึกษาหารือความเป็นไปได้ของโครงการในราวทศวรรษที่ 1930 ชื่อนี้ได้มาจากลักษณะของหัวรถจักรที่มีลักษณะคล้ายกับหัวกระสุนปืนและยังมีความเร็วสูงเหมือนกระสุนปืน

คำว่า "ชิงกันเซ็ง" มีการนำมาใช้อย่างเป็นทางการเมื่อปี ค.ศ. 1940 เพื่อใช้เรียกเส้นทางที่สร้างขึ้นเพื่อเดินรถไฟโดยสาร/สินค้าจากกรุงโตเกียวไปยังชิโมะโนะเซะกิ โดยการใช้พลังงานไอน้ำและหัวรถจักรไฟฟ้าที่สามารถเร่งความเร็วได้ถึง 200 กิโลเมตรต่อชั่วโมง หลังจากนั้นสามปีต่อมา รัฐมนตรีรถไฟได้ผลักดันให้เกิดโครงการขยายทางรถไฟไปสู่กรุงปักกิ่ง (โดยการเจาะอุโมงค์ผ่านคาบสมุทรเกาหลี) หรือยาวไปจนถึงสิงคโปร์ ไปจนถึงการสร้างทางรถไฟเชื่อมกับทางรถไฟสายทรานส์-ไซบีเรียและทางรถไฟสายอื่น ๆ ของเอเชีย แต่แผนดังกล่าวได้มีการยกเลิกในปี ค.ศ. 1943 และสภาวะของญี่ปุ่นในสงครามโลกครั้งที่ 2 กำลังตกเป็นฝ่ายเสียเปรียบ อย่างไรก็ตาม โครงสร้างบางส่วนก็ได้รับการพัฒนาต่อ เช่น อุโมงค์บางส่วนได้มาการนำมาใช้สำหรับชิงกันเซ็งในปัจจุบันนับตั้งแต่มีการสร้างครั้งแรกในช่วงสงคราม

### การก่อสร้าง

หลังจากสงครามโลกครั้งที่ 2 ได้สิ้นสุดลง รถไฟความเร็วสูงก็ได้เลือนหายไปจากความทรงจำของคนญี่ปุ่นเป็นเวลาหลายปี ต่อมากลางทศวรรษที่ 1950 ทางรถไฟสายหลักโทไกโดะก็ถูกใช้งานมาจนเต็มขีดความสามารถแล้ว รัฐมนตรีรถไฟของญี่ปุ่นจึงได้ตัดสินใจกลับมาทบทวนโครงการชิงกันเซ็งอีกครั้ง รัฐบาลได้อนุมัติโครงการเมื่อปี 1958 การก่อสร้างทางรถไฟส่วนแรกของ *โทไกโดชิงกันเซ็ง* ระหว่างกรุงโตเกียวไปยังโอซากะก็ได้เริ่มต้นขึ้นเมื่อปี พ.ศ. 2502 การก่อสร้างทางรถไฟครั้งนี้ ญี่ปุ่นจำเป็นต้องกู้เงินจากธนาคารโลกเป็นจำนวนเงิน 80 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ต่อมาในปี 1962 ได้มีพิธีเปิดการทดสอบระบบเพื่อการขนสินค้าเป็นครั้งแรกในบางส่วนของเส้นทางนี้ ที่เมืองโอดาวาระ จังหวัดคะนะงะวะ

โทไกโดชิงกันเซ็ง ได้เปิดใช้บริการครั้งแรกเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2507 (ค.ศ. 1964) ซึ่งทันเวลาสำหรับการแข่งขันกีฬาโอลิมปิกฤดูร้อน 1964 ณ กรุงโตเกียวพอดี ซึ่งนับว่าประสบความสำเร็จทันทีทีเปิดใช้บริการ โดยมีจำนวนผู้โดยสารถึง 100 ล้านคนในเวลาน้อยกว่า 3 ปีคือวันที่ 13 กรกฎาคม พ.ศ. 2510 (ค.ศ. 1967) และยอดผู้โดยสารรวมมีจำนวนถึง 1,000 ล้านคนในปี 1976 และรถไฟขบวนโดยสาร 16 ตู้ก็ได้นำมาจัดแสดงในงานนิทรรศการปี 70 ที่โอซากะ

รถไฟชิงกันเซ็งขบวนแรกวิ่งด้วยความเร็วสูงสุดถึง 210 กิโลเมตรต่อชั่วโมง หลังจากนั้นก็เพิ่มเป็น 220 กิโลเมตรต่อชั่วโมง รถไฟบางขบวนที่มีรูปร่างเป็นหัวกระสุนนั้นยังมีการใช้งานอยู่ในปัจจุบัน และหัวรถจักรคันหนึ่งในจำนวนนี้ปัจจุบันได้นำไปแสดงที่พิพิธภัณฑ์รถไฟแห่งชาติ ที่เมืองยอร์ค สหราชอาณาจักร

### การต่อขยายเส้นทาง

หลังจากในช่วงแรกประสบความสำเร็จ จึงพร้อมที่จะต่อขยายเส้นทางเดินรถไฟออกไปทางตะวันตก โดยมีจุดหมายไปยังฮิโระชิมะและฟุกุโอะกะ (ซันโยชิงกันเซ็ง) จนแล้วเสร็จในปี 1975

คาคุเออิ ทานากะ อดีตนายกรัฐมนตรีญี่ปุ่นได้ให้การสนับสนุนอย่างมาก รัฐบาลชุดนี้ตั้งเป้าว่าจะต่อขยายรางรถไฟที่มีอยู่ให้กลายเป็นรางรถไฟรางคู่ขนานครอบคลุมพื้นที่ทั่วประเทศ เส้นทางใหม่ 2 แห่งแรกคือ โทโฮกุ ชิงกันเซ็ง และโจเอสึ ชิงกันเซ็ง ทั้งสองเส้นทางนี้สร้างขึ้นตามแผนการของรัฐบาลชุดนี้ หลังจากนั้นแผนการต่อขยายในเส้นทางอื่น ๆ ก็ถูกระงับชั่วคราวหรือถูกยกเลิกไปทั้งหมดขณะที่กิจการรถไฟแห่งชาติเริ่มเข้าสู่ภาวะเป็นหนี้มหาศาลเนื่องจากค่าใช้จ่ายในการก่อสร้างเครือข่ายชิงกันเซ็งทั่วประเทศนั้นเป็นตัวเลขที่สูงมากทีเดียว ในราวทศวรรษที่ 1980 การรถไฟญี่ปุ่นอยู่ในภาวะเกือบจะล้มละลาย จนนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงเป็นหน่วยงานเอกชนในที่สุด เมื่อปี 1987

อย่างไรก็ตาม โครงการพัฒนารถไฟชิงกันเซ็งก็ได้ดำเนินการมาโดยตลอด มีต้นแบบรถที่มีลักษณะเฉพาะของแต่ละรุ่นออกมาเสมอ ตอนนี้ รถไฟชิงกันเซ็งสามารถทำความเร็วได้ถึง 300 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ก้าวขึ้นมาเทียบเท่ารถไฟความเร็วสูงระดับโลกไม่ว่าจะเป็น TGV ของฝรั่งเศส, TAV ของอิตาลี, AVE ของอิตาลี และ ICE ของเยอรมนี

นอกจากนั้น ตั้งแต่ปี 1970 ญี่ปุ่นยังได้พัฒนาชุโอะ ชิงกันเซ็ง ซึ่งเป็นรถไฟพลังแม่เหล็ก (แม็กเลฟ) ที่พัฒนามาจากรถไฟความเร็วสูงพลังแม่เหล็ก (Maglev) ของเยอรมนี โดยกำหนดว่าจะวิ่งจากโตเกียวไปยังโอซากะ ในวันที่ 2 ธันวาคม ค.ศ. 2003 รถไฟพลังแม่เหล็กขนาดสามตู้รถไฟ ชื่อ JR-Maglev MLX01 

### สถิติด้านความปลอดภัย

ระหว่างการใช้งานกว่า 40 ปีเต็ม จำนวนยอดผู้โดยสารกว่า 6 ล้านคนมาแล้ว ชิงกันเซ็งก็ไม่เคยมีประวัติว่ามีผู้โดยสารเสียชีวิตเนื่องจากรถไฟตกรางหรือรถไฟชนกัน(รวมไปถึงอุบัติเหตุแผ่นดินไหวและพายุไต้ฝุ่น) มีเพียงการบาดเจ็บและการเสียชีวิตจากประตูรถไฟงับผู้โดยสารหรือสัมภาระของผู้โดยสารเท่านั้น เนื่องจากมีเจ้าหน้าที่ดูแลความปลอดภัยอยู่เป็นจำนวนมากที่สถานีเพื่อป้องกันการเกิดเหตุร้ายขึ้น อย่างไรก็ตาม ก็เคยมีประวัติผู้โดยสารฆ่าตัวตายด้วยการกระโดดลงไปในรางขณะที่รถไฟกำลังเทียบชานชาลาหรือกระโดดออกจากรถไฟก่อนที่รถไฟจะจอด

ชิงกันเซ็งช่วงที่กำลังรับส่งผู้โดยสารนั้นเคยตกรางเพียงครั้งเดียวเท่านั้น ซึ่งเกิดขึ้นเมื่อเกิดแผ่นดินไหวในชูเอะสึ เมื่อวันที่ 23 ตุลาคม ค.ศ. 2004 ตอนโดยสารจำนวน 8 ตอนจากทั้งหมด 10 ตอนของรถไฟหมายเลข 325 สาย *โจเอ็ทสุ ชิงกันเซ็ง* ตกรางใกล้ ๆ กับสถานีนะงะโอะกะ ในเมืองนะงะโอะกะ จังหวัดนีงาตะ แต่ผู้โดยสารทั้ง 154 คนไม่มีผู้ใดได้รับบาดเจ็บหรือเสียชีวิตแต่อย่างใดPDF (43.8 KiB) ในช่วงที่เกิดเหตุการณ์แผ่นดินไหวนั้น ระบบตรวจจับแผ่นดินไหวสามารถสั่งการให้รถไฟหยุดได้อย่างรวดเร็ว

ชิงกันเซ็งในอนาคต
-----------------

ปัญหาอย่างหนึ่งของชิงกันเซ็งคือ ยิ่งเพิ่มความเร็วมากเท่าไหร่ก็ยิ่งทำให้มีมลพิษทางเสียงมากขึ้นและแก้ไขได้ยากขึ้นอีกด้วย การศึกษาวิจัยในปัจจุบันจึงมุ่งเน้นในเรื่องการลดเสียงดังที่เกิดขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่ง เสียงที่เกิดขึ้นในอุโมงค์ หรือ tunnel boom อันเกิดจากการที่รถไฟวิ่งออกจากอุโมงค์ด้วยความเร็วสูง

บริษัทรถไฟญี่ปุ่นตะวันออกได้ประกาศว่ารถไฟขบวนใหม่สามารถวิ่งได้ด้วยความเร็วถึง 320 กิโลเมตรต่อชั่วโมง และจะนำมาใช้ในการเปิดตัวโทโฮกุชิงกันเซ็ง ซึ่งเป็นส่วนต่อขยายจากฮะชิโนะเฮะไปยังอาโอโมริในช่วงต้นปี 2011 แต่จากการทดลองวิ่งรถไฟ Fastech 360 พบว่า ที่ความเร็ว 360 กิโลเมตรต่อชั่วโมงนั้นยังมีปัญหาอยู่ที่มลพิษทางเสียง สายส่งเหนือรถไฟ และระยะหยุดรถ ซึ่งอาจจะเป็นข้อจำกัดของการเทคโนโลยีชิงกันเซ็งในปัจจุบันก็ว่าได้ ในที่สุด ก็มีการนำเอาเทคโนโลยีรถไฟพลังแม่เหล็กหรือเทคโนโลยีอื่นมาทดแทน หากสามารถวิ่งได้ด้วยความเร็ว 320 กิโลเมตรต่อชั่วโมงจากอุตสึโนะมิยะไปยังอาโอโมริแล้วก็จะทำให้สามารถเดินทางจากโตเกียวไปยังอาโอโมริได้โดยใช้เวลาประมาณ 3 ชั่วโมงเท่านั้น (ระยะทางประมาณ 675 กิโลเมตรหรือ 419 ไมล์)

นอกจากนั้น ผู้บริหารของการรถไฟแห่งญี่ปุ่นสายกลางก็ได้ประกาศแผนการที่จะสร้างรถไฟพลังแม่เหล็ก ชูโอะ ชิงกันเซ็ง ให้สามารถเดินทางจากโตเกียวไปยังนาโกย่าภายในเวลาไม่ถึง 1 ชั่วโมงให้ได้ (ระยะทางประมาณ 366 กิโลเมตรต่อชั่วโมง) ภายในปี 2027

รายชื่อเส้นทางชิงกันเซ็ง
------------------------

| สาย | ต้นทาง | ปลายทาง | ระยะทาง | ผู้ให้บริการ | เปิดให้บริการ | ผู้โดยสารต่อปี (2018)  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| km | mi |
| โทไกโดชิงกันเซ็ง | โตเกียว | ชินโอซากะ | 515.4 | 320.3 |  JR ตอนกลาง | 1964 | 174,171,000 |
| ซันโยชิงกันเซ็ง | ชินโอซากะ | ฮากาตะ | 553.7 | 344.1 | โลโก้ของบริษัทรถไฟญี่ปุ่นตะวันตก (JR West) เจอาร์เวสต์ | 1972–1975 | 76,007,000 |
| โทโฮกุชิงกันเซ็ง | โตเกียว | ชินอาโอโมริ | 674.9 | 419.4 | บริษัทรถไฟญี่ปุ่นตะวันออก (เจอาร์ตะวันออก) เจอาร์ตะวันออก | 1982–2010 | 93,489,000 |
| โจเอ็ตสึชิงกันเซ็ง | โอมิยะ | นีงาตะ | 269.5 | 167.5 | 1982 | 44,452,000 |
| โฮกูริกุชิงกันเซ็ง | ทะกะซะกิ | สึรูงะ | 470.6 | 292.4 | บริษัทรถไฟญี่ปุ่นตะวันออก (เจอาร์ตะวันออก) เจอาร์ตะวันออกโลโก้ของบริษัทรถไฟญี่ปุ่นตะวันตก (JR West) เจอาร์เวสต์ | 1997–2024 | 31,670,000 |
| คีวชูชิงกันเซ็ง | ฮากาตะ | คาโงชิมะชูโอ | 256.8 | 159.6 |  JR คีวชู | 2004–2011 | 14,488,000 |
| นิชิคีวชูชิงกันเซ็ง | ทาเกโอะ-อนเซ็ง | นางาซากิ | 66.0 | 41.0 | 2022 |  |
| ฮกไกโดชิงกันเซ็ง | ชินอาโอโมริ | ชินฮาโกดาเตะโฮกูโตะ | 148.8 | 92.5 | โลโก้บริษัทรถไฟฮกไกโด (เจอาร์ฮกไกโด) เจอาร์ฮกไกโด | 2016 | 1,601,000 |

ในทางปฏิบัติ ทางรถไฟสายโทไกโด ซันโย และคิวชู เป็นเส้นทางที่เชื่อมต่อกันระหว่างทิศตะวันตก/ทิศใต้จากโตเกียว ขบวนที่วิ่งระหว่างสายโทไกโดและซันโย และขบวนระหว่างสายซันโยและคิวชู แม้ว่าจะเป็นผู้ให้บริการรถไฟคนละบริษัทก็ตาม

ทางรถไฟสายโทไกโดชิงกันเซ็งไม่ได้เชื่อมต่อกับสายของโทโฮกุชิงกันเซ็งที่สถานีโตเกียว เนื่องจากใช้มาตรฐานการจ่ายไฟฟ้าที่แตกต่างกัน ดังนั้นจึงไม่มีขบวนผ่านระหว่างสายเหล่านั้น ขบวนที่มุ่งหน้าไปทางเหนือทั้งหมดจากโตเกียว จะเดินทางไปตามเส้นทางโทไกโดชิงกันเซ็งจนถึงโอมิยะเป็นอย่างน้อย

นอกจากนี้ยังมีเส้นทางรถไฟที่มีการเปลี่ยนขนาดรางจาก 1.067 เมตร เป็น 1.435 เมตร เพื่อให้รถไฟชิงกันเซ็งสามารถวิ่งได้เรียกว่า **มินิชิงกันเซ็ง** มีทั้งหมด 2 สาย ได้แก่

* สายยามางาตะ ชิงกันเซ็ง (ฟูกูชิมะ – ชินโจ)
* สายอากิตะ ชิงกันเซ็ง (โมริโอกะ – อากิตะ)

และยังมีเส้นทางรถไฟอีกสองสายที่มีรางขนาดมาตรฐาน แต่ไม่จัดว่าเป็นเส้นทางของชิงกันเซ็งแต่ก็มีการให้บริการชิงกันเซ็งอยู่ ได้แก่

* สายฮากาตะ มินะมิ (ฮากาตะ - ฮากาตะ-มินะมิ)
* สายกาลายุซะวะ เป็นสาขาของสายโจเอะสึ (เอะชิโกะยูซะวะ - กาลายูซะวะ)

### เส้นทางที่กำลังก่อสร้าง

แผนที่การให้บริการชินคันเซ็นในภูมิภาคชูบุและภูมิภาคคันโต ณ มีนาคม 2024
เส้นทางเหล่านี้มีชื่อเรียกว่า ***เซะอิบิ ชิงกันเซ็ง (整備新幹線)*** หรือ "ชิงกันเซ็งที่วางโครงการไว้แล้ว" (planned Shinkansen) กำลังดำเนินการก่อสร้างอยู่ ได้แก่

* ฮกไกโด ชิงกันเซ็ง เชื่อมต่อจากฮาโกดาเตะไปยังซัปโปะโระ กำลังอยู่ระหว่างการก่อสร้างและจะเปิดใช้บริการในปี ค.ศ. 2030
* ชูโอ ชิงกันเซ็ง เป็นทางรถไฟประเภทแม็กเลฟ เส้นทางระหว่างโตเกียว–โอซากะ ปัจจุบันอยู่ระหว่างการก่อสร้างช่วงที่ 1 ระหว่างโตเกียว–นาโงยะ โดยบริษัทรถไฟญี่ปุ่นตอนกลาง ประกาศตั้งเป้าจะเปิดให้บริการในปี ค.ศ. 2027

### เส้นทางในอนาคต

* ส่วนต่อขยายของโฮะกุริกุ ชิงกันเซ็ง จากสึรุงะผ่านโอบามะ–เกียวโต–โอซากะ คาดว่าจะเริ่มก่อสร้างในปี ค.ศ. 2030
* นิชิคีวชู ชิงกันเซ็ง ช่วงที่ 2 ระหว่างทาเกโอะ–ออนเซ็น ไปยังฮากาตะ ปัจจุบันยังไม่มีความชัดเจนที่จะกำหนดการก่อสร้างและเปิดใช้งาน
* ชูโอ ชิงกันเซ็ง ส่วนต่อขยายระหว่างนาโงยะ–โอซากะ ตั้งเป้าเปิดให้บริการในปี ค.ศ. 2037

### เส้นทางที่ยกเลิกไปแล้ว

ในช่วงทศวรรษ 1970 มีแผนที่จะสร้างนาริตะ ชิงกันเซ็ง เพื่อเชื่อมต่อไปยังท่าอากาศยานนานาชาตินาริตะ ต่อมาได้ยกเลิกไปในปี ค.ศ. 1983 หลังจากมีการชุมนุมประท้วงของผู้อยู่อาศัยในพื้นที่

ชิงกันเซ็งรุ่นต่าง ๆ
--------------------

ชิงกันเซ็งรุ่นต่าง ๆ ในลานจอด
ภูเขาอิบุกิกับชิงกันเซ็ง 300 ซีรีส์
ชิงกันเซ็ง 700T ซีรีส์ ขณะวิ่งทดสอบในไต้หวัน เมื่อเดือนมิถุนายน 2006
ชิงกันเซ็ง N700 ซีรีส์รถไฟชิงกันเซ็งสามารถพ่วงได้ยาวถึง 16 ตอน แต่ละตอนมีความยาว 25 เมตร และรถไฟชิงกันเซ็งที่ยาวที่สุดมีความยาว 400 เมตรวัดจากหัวขบวนถึงท้ายขบวน สถานีรถไฟจึงต้องมีความยาวเพียงพอสำหรับรถไฟชิงกันเซ็งเหล่านี้ด้วย

* รถไฟโดยสาร
	+ 0 ซีรีส์
	+ 100 ซีรีส์
	+ 200 ซีรีส์
	+ 300 ซีรีส์
	+ 400 ซีรีส์ (มินิชิงกันเซ็ง)
	+ 500 ซีรีส์
	+ 700 ซีรีส์
	+ 700T ซีรีส์ (รถไฟความเร็วสูงของไต้หวัน หรือ *ไต้หวัน ชิงกันเซ็ง*)
	+ N700 ซีรีส์
	+ 800 ซีรีส์
	+ E1 ซีรีส์
	+ E2 ซีรีส์
	+ E3 ซีรีส์ (มินิชิงกันเซ็ง)
	+ E4 ซีรีส์
	+ E5 ซีรีส์
	+ E6 ซีรีส์ (มินิชิงกันเซ็ง)
	+ W7/E7 ซีรีส์
* รถไฟทดลองวิ่ง
	+ คลาส 1000
	+ คลาส 951
	+ คลาส 961
	+ คลาส 962
	+ คลาส 500-900 (WIN 350)
	+ คลาส 952/953 (STAR 21)
	+ คลาส 955 (300X)
	+ คลาส E954 (FASTECH 360 S)
	+ คลาส E955 (FASTECH 360 Z) (มินิชิงกันเซ็ง)

* รถไฟพลังแม่เหล็ก
	+ LSM200 - 1972
	+ ML100 - 1972
	+ ML100A - 1975
	+ ML-500 - 1977
	+ ML-500R - 1979
	+ MLU001 - 1981
	+ MLU002 - 1987
	+ MLU002N - 1993
	+ MLX01 - 1996

### เทคโนโลยีชิงกันเซ็งในต่างประเทศ

รถไฟที่ใช้เทคโนโลยีของชิงกันเซ็งไม่ได้มีแค่ในญี่ปุ่นเท่านั้น

* รถไฟความเร็วสูงไต้หวัน วิ่งด้วยรถไฟซีรีส์ 700T ดำเนินการโดยบริษัทอุตสาหกรรมหนักคาวาซากิ
* รถไฟความเร็วสูงจีน นำเข้ารถไฟที่มีความเร็ว 200 กิโลเมตรต่อชั่วโมงขนาด 8 ตอนจำนวน 60 ขบวน ซึ่งเป็นรถไฟซีรีส์ E2-1000 ชื่อว่า CRH -2
* Class 395 สร้างด้วยเทคโนโลยีของชิงกันเซ็งโดยบริษัทฮิตาชิ นำไปให้บริการเป็นรถไฟความเร็วสูงสาย 1 ในสหราชอาณาจักร

สถิติความเร็ว
-------------

| กิโลเมตรต่อชั่วโมง(ไมล์ต่อชั่วโมง) | รถไฟ | สถานที่ | วันที่ | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 200 (124.3) | ชิงกันเซ็ง คลาส 1000 | รางทดสอบโอดาวาระ ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของโทไกโดชิงกันเซ็ง | 31 ตุลาคม ค.ศ. 1962 |  |
| 256 (159.1) | ชิงกันเซ็ง คลาส 1000 | รางทดสอบโอดาวาระ | 30 มีนาคม ค.ศ. 1963 | เคยเป็นสถิติโลก |
| 286 (177.7) | ชิงกันเซ็ง คลาส 951 | ซันโยชิงกันเซ็ง | 24 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1972 | เคยเป็นสถิติโลก |
| 319.0 (198.2) | ชิงกันเซ็ง คลาส 961 | รางทดสอบโอยะมะ ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของ โทโฮกุ ชิงกันเซ็ง | 7 ธันวาคม ค.ศ. 1979 | เคยเป็นสถิติโลก |
| 325.7 (202.4) | ชิงกันเซ็ง ซีรีส์ 300 รุ่นทดสอบ | โทไกโดชิงกันเซ็ง | 28 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1991 |  |
| 352.0 (218.7) | คลาส 952/953 รุ่นทดสอบ | โจเอะสึชิงกันเซ็ง | 30 ตุลาคม ค.ศ. 1992 |  |
| 425.0 (264.1) | คลาส 952/953 รุ่นทดสอบ | โจเอะสึชิงกันเซ็ง | 21 ธันวาคม ค.ศ. 1993 |  |
| 426.6 (265.1) | คลาส 955 (300X) รุ่นทดสอบ | โทไกโดชิงกันเซ็ง | 11 กรกฎาคม ค.ศ. 1996 |  |
| 443.0 (275.3) | คลาส 955 (300X) รุ่นทดสอบ | โทไกโดชิงกันเซ็ง | 26 กรกฎาคม ค.ศ. 1996 |  |

รวมภาพชิงกันเซ็ง
----------------

* ซีรีส์ 0ซีรีส์ 0
* ซีรีส์ 100ซีรีส์ 100
* ซีรีส์ 200ซีรีส์ 200
* ซีรีส์ 300ซีรีส์ 300
* ซีรีส์ 400ซีรีส์ 400
* ซีรีส์ 500ซีรีส์ 500
* 700 ซีรี่ย์700 ซีรี่ย์
* ซีรีส์ N700ซีรีส์ N700
* ซีรีส์ 800ซีรีส์ 800
* ซีรีส์ E1ซีรีส์ E1
* ซีรีส์ E2ซีรีส์ E2
* ซีรีส์ E3ซีรีส์ E3
* ซีรีส์ E4ซีรีส์ E4
* E5 ซีรีส์E5 ซีรีส์
* E6 ซีรีส์ E6 ซีรีส์
* Doctor-YellowDoctor-Yellow
* Fastech 360SFastech 360S
* ซีรีส์ W7/E7ซีรีส์ W7/E7
* ภายใน ซีรีส์ 500 ordinary classภายใน ซีรีส์ 500 ordinary class
* ภายใน ซีรีส์ N700 Green classภายใน ซีรีส์ N700 Green class
* ภายใน ซีรีส์ 800 ordinary classภายใน ซีรีส์ 800 ordinary class

อ้างอิง
-------

1. ↑  "สำเนาที่เก็บถาวร". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2008-02-22. สืบค้นเมื่อ 2008-02-09.
2. ↑  "鉄道輸送統計調査（平成30年度、国土交通省） Rail Transport Statistics (2018, Ministry of Land, Infrastructure and Transport) (Japanese)". Mlit.go.jp. สืบค้นเมื่อ 11 August 2022.

* Hood, Christopher P. (2006). Shinkansen – From Bullet Train to Symbol of Modern Japan. London: Routledge. ISBN 0-415-32052-6 (hb) or ISBN 0415444098. (pb)
* Hood, Christopher P. (2007). Shinkansen – From Bullet Train to Symbol of Modern Japan. Routledge, London. pp. 18–43. ISBN 9-78-0-415-32052-8.
* Semmens, Peter (1997). High Speed in Japan: Shinkansen - The World's Busiest High-speed Railway. Sheffield, UK: Platform 5 Publishing. ISBN 1-872524-88-5.

| * ด
* ค
* ก
ชิงกันเซ็ง |
| --- |
| สาย | 

|  |  |
| --- | --- |
| สาย SCMaglev (505 km/h) | 
* ชูโอ (2027)

 |
| สายหลัก (300-320 km/h) | 
* **ซันโย**
* **โทโฮกุ**

 |
| สายหลัก (260-285 km/h) | 
* **โทไกโด**
* **โจเอ็ตสึ**
* **โฮกูริกุ**
* **คีวชู**
* **นิชิคีวชู**
* **ฮกไกโด**

 |
| มินิชิงกันเซ็ง (130 km/h) | 
* **ยามางาตะ**
* **อากิตะ**

 |
| สายธรรมดา | 
* **ฮากาตะ-มินามิ**
* **กาล่า-ยูซาวะ**

 |
| สายกำลังก่อสร้าง | 
* ชูโอ (2027)
* ส่วนต่อขยายฮกไกโด ซัปโปโระ (2031)

 |
| สายโครงการ | 
* ส่วนต่อขยายชูโอ โอซากะ (2037)
* ส่วนต่อขยายนิชิ คีวชู (ไม่เปิดเผย)
* ส่วนต่อขยายโฮกูริกุ โอซากะ (ไม่เปิดเผย)

 |
| สายยกเลิก | 
* นาริตะ

 |
| สายแนร์โรว์เกจ (200+ km/h) | 
* ซุปเปอร์โทกคิว

 |

 |  |
| ขบวนให้บริการ | 

|  |  |
| --- | --- |
| ความเร็ว | 
* *โนโซมิ*
* *ฮายาบูซะ*
* *มิซุโฮะ*
* *คางายากิ*

 |
| ไม่จอด | 
* *ฮิการิ*
* *ฮิการิเรลสตาร์*
* *ซากูระ*
* *ฮากุตากะ*
* *โทกิ*
* *ยามาบิโกะ*

 |
| จอด | 
* *โคดามะ*
* *ฮายาเตะ*
* *นาซูโนะ*
* *สึบาเมะ*
* *ทานิงาวะ*
* *อาซามะ*
* *สึรุงิ*
* *คาโมเมะ*

 |
| มินิชิงกันเซ็ง | 
* *สึบาซะ*
* *โคมาชิ*

 |
| ยกเลิก | 
* *อาโอบะ*
* *อาซาฮิ*
* *เกมบิชิงกันเซ็ง*
* *โทเรยุ*

 |

 |
| รุ่น | 

|  |  |
| --- | --- |
| ประจำการ | 
* 500
* 700
* N700/ N700A
* N700S
* 800
* E2
* E3
* E5/H5
* E6
* E7/W7
* E8

 |
| แผนงาน | 
* L0

 |
| ปลดระวาง | 
* 0
* 100
* 200
* 300
* 400
* E1
* E4

 |
| ส่งออก | 
* สาธารณรัฐจีน THSR
	+ 700T
	+ N700S
* จีน CRH
	+ CRH2A
	+ CRH2B
* สหรัฐ Texas Central
	+ N700S
* อินเดีย NHSRCL
* E5

 |
| ไม่ถูกบรรจุ | 
* คลาส 1000
* คลาส 951
* คลาส 961
* คลาส 962
* ดอกเตอร์ เยลโลว์
* East-i
* WIN350
* STAR21
* 300X
* Fastech 360
* Gauge Change Train
* MLX-01
* ALFA-X

 |

 |
| ผู้ให้บริการ | 

|  |  |
| --- | --- |
| ปัจจุบัน | 
* โลโก้บริษัทรถไฟฮกไกโด (เจอาร์ฮกไกโด) เจอาร์ฮกไกโด
* บริษัทรถไฟญี่ปุ่นตะวันออก (เจอาร์ตะวันออก) เจอาร์ตะวันออก
* JR ตอนกลาง
* โลโก้ของบริษัทรถไฟญี่ปุ่นตะวันตก (JR West) เจอาร์เวสต์
* JR คีวชู

 |
| อดีต | 
* การรถไฟแห่งประเทศญี่ปุ่น (1964–87)

 |

 |
| ผู้ผลิตและเจ้าของ | 

|  |  |
| --- | --- |
| ปัจจุบัน | 
* Japan Railway Construction, Transport and Technology Agency (JRTT)
* บริษัทรถไฟญี่ปุ่นตะวันออก (เจอาร์ตะวันออก) เจอาร์ตะวันออก
* JR ตอนกลาง
* โลโก้ของบริษัทรถไฟญี่ปุ่นตะวันตก (JR West) เจอาร์เวสต์

 |
| อดีต | 
* การรถไฟแห่งประเทศญี่ปุ่น
* เจแปนเรลเวย์คอนสตรัคชัน (JRCC)

 |

 |
| บุคลากรหลัก | 
* ฮิเดโอะ ชิมะ
* ชินจิ โซโง

 |

| * ด
* ค
* ก
รถไฟความเร็วสูง |
| --- |
| ส่วนหนึ่งของ การขนส่งระบบราง |
| รถไฟความเร็วสูง | 

|  |  |
| --- | --- |
| 300 km/h (186 mph) ขึ้นไป | 
* AGV
* AVE Class 100, 102, 103
* CRH 2C, 3C, 380A, 380B, 380C, 380D,
* ETR 500
* Eurostar TGV
* Eurostar Velaro
* ETR 1000
* อีเซเอ 3
* KTX-I, II(Sancheon)
* Oaris
* Shinkansen Series 500, N700, E5, E6, L0
* AVRIL
* TGV Sud-Est (refurbished), Atlantique, Réseau, ดูเปลช์, โปส, 2N2
* ตาลิส PBA, PBKA
* THSR 700T
* Transrapid
* รถไฟแม่เหล็กเซี่ยงไฮ้
* Velaro
* Bombardier Zefiro

 |
| 250–299 km/h (155–186 mph) | 
* China Railways CRH 1A, 1B, 1E, 2A, 2B, 2E
* New Pendolino
* อีเซเอ 1, 2
* RENFE Class 120, 121, 130
* Sapsan
* Shinkansen Series 200, 300, 700, 800, E2, E3, E7, W7
* TCDD HT65000
* TGV Sud-Est (original), La Poste, Ouigo
* V250
* Zefiro 250

 |
| 200–249 km/h (124–155 mph) | 
* Acela Express
* Adelante
* APT
* AVE Class 101/Euromed
* China Railways CRH6
* ER200
* Euromed
* GMB Class 71 (Flytoget)
* IC4
* InterCity 125, 225
* ICx
* ICN
* Javelin
* NSB Class 73
* NSB Class 74
* WESTbahn
* Pendolino
* เรลเจต
* Regina
* ชิงกันเซ็ง 0 ซีรีส์, 100, 400, E1, E4
* SBB RABDe 502
* IC 2000
* SJ 2000
* SJ X40
* Z-TER (Z 21500)
* Sokol
* Super Express Class 800, Class 801
* Talgo XXI
* Voyager/Meridian
* X3
* ICE TD

 |

 |
| แบ่งตามประเทศ *ตัวเอียง หมายถึง โครงการ* | 

|  |  |
| --- | --- |
| อเมริกา | 
* *อาร์เจนตินา*
* *บราซิล*
* *แคนาดา*
* สหรัฐ
	+ *แคลิฟอร์เลีย*
	+ *ฟลอริดา, FL FEC*
	+ *OH*
	+ *NJ*
	+ *NY*
	+ *TX, TX TCR*
	+ *Southeast*
	+ Northeast
	+ *New England*
	+ *Northwest*

 |
| เอเชีย | 
* จีน
	+ ฮ่องกง
* *อินเดีย*
* อินโดนีเซีย
* *อิหร่าน*
* *อิรัก*
* ญี่ปุ่น
* *คาซัคสถาน*
* เกาหลีใต้
* *มาเลเซียและสิงคโปร์*
* *ฟิลิปปินส์*
* ซาอุดีอาระเบีย
* ไต้หวัน
* *ไทย*
* ตุรกี
* *อุซเบกิสถาน*
* *เวียดนาม*

 |
| ยุโรป | 
* ออสเตรีย
* เบลเยียม
* สาธารณรัฐเช็ก
* โครเอเชีย
* *เดนมาร์ก*
* ฟินแลนด์
* ฝรั่งเศส
* เยอรมนี
* อิตาลี
* *ลัตเวีย*
* เนเธอร์แลนด์
* นอร์เวย์
* *โปแลนด์*
* โปรตุเกส
* รัสเซีย
* สโลวีเนีย
* สเปน
* สวีเดน
* สวิตเซอร์แลนด์
* ตุรกี
* สหราชอาณาจักร

 |
| แอฟริกา | 
* โมร็อกโก

 |
| โอเชียเนีย | 
* *ออสเตรเลีย*

 |

 |
| เทคโนโลยี | 
* แบบปกติ
* Hovertrain
* รถไฟแม่เหล็ก
* Vactrain

 |
| *ดูเพิ่ม:* หมวดหมู่:รถไฟความเร็วสูง |