แผ่นพม่า มีขอบเขตล้อมรอบด้วยแผ่นอินเดีย (ร่องลึกซุนดา) และแผ่นซุนดา (ตามทะเลอันดามัน)
**แผ่นพม่า** (อังกฤษ: Burma Plate) เป็นแผ่นธรณีแปรสัณฐานขนาดเล็กในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ บางครั้งถูกพิจารณาเป็นส่วนหนึ่งของแผ่นยูเรเชียที่มีขนาดใหญ่กว่า โดยหมู่เกาะอันดามัน หมู่เกาะนิโคบาร์ และเกาะสุมาตราตะวันตกเฉียงเหนือตั้งอยู่บนแผ่นนี้ หมู่เกาะรูปโค้งนี้เป็นตัวแบ่งทะเลอันดามันออกจากมหาสมุทรอินเดียทางตะวันตก

ทางตะวันออกของแผ่นนี้เป็นแผ่นซุนดา ซึ่งถูกแยกด้วยแนวแผ่นเปลือกโลกตามรอยเลื่อนแปรสภาพ ที่ทอดตัวไปตามแนวเหนือใต้ตามทะเลอันดามัน ขอบเขตนี้อยู่ระหว่างแผ่นพม่าและแผ่นซุนดาซึ่งเป็นการขยายตัวของพื้นมหาสมุทรบริเวณขอบ ซึ่งนำไปสู่ช่องเปิดในทะเลอันดามัน (จากทางใต้) โดยการ "ดัน" หมู่เกาะรูปโค้งอันดามัน-นิโคบาร์-สุมาตราออกจากแผ่นดินใหญ่ของเอเชีย ซึ่งเป็นกระบวนการที่เริ่มต้นอย่างจริงจังเมื่อประมาณ 4 ล้านปีก่อน

ทางตะวันตกเป็นแผ่นอินเดียที่มีขนาดใหญ่กว่า ซึ่งมุดตัวลงทางตะวันตกของแผ่นพม่า เขตมุดตัวที่กว้างขวางนี้เกิดเป็นร่องลึกซุนดา

ประวัติแผ่นธรณี
---------------

ในแบบจำลองการแปรสัณฐานของเปลือกโลกที่สร้างขึ้นใหม่ของพื้นที่นี้ การเคลื่อนที่ไปทางเหนือโดยทั่วไปของแผ่นอินโด-ออสเตรเลียเป็นผลให้มันเกิดการชนกันอย่างสำคัญกับทวีปยูเรเชีย ซึ่งเริ่มต้นขึ้นในระหว่างสมัยอีโอซีน ประมาณ 50-55 ล้านปีก่อน การชนกันนี้ทำให้ทวีปเอเชียเริ่มมีการก่อเทือกเขาขึ้น ซึ่งกลายเป็นเทือกเขาหิมาลัย เช่นเดียวกับการแตกของแผ่นอินโด-ออสเตรเลียเป็นแผ่นอินเดีย, แผ่นออสเตรเลีย และอาจรวมไปถึงแผ่นคาปริคอร์นในปัจจุบัน

เมื่อแผ่นอินเดียเลื่อนไปทางเหนือในอัตราเร็วมากโดยเฉลี่ย 16 ซม./ปี และหมุนทวนเข็มนาฬิกา ผลจากการเคลื่อนไหวและหมุนนี้ ทำให้เกิดการมุดตัวลงไปตามแผ่นทางตะวันออก (ภูมิภาคพม่า-อันดามัน-มลายู) โดยยูเรเซียนั้นอยู่ในมุมเฉียง

แรงแปรสภาพตามหน้าประทะการหมุดตัวนี้เริ่มเปลี่ยนเส้นทางให้โค้งซุนดาเคลื่อนไปตามเข็มนาฬิกา ในช่วงปลายสมัยโอลิโกซีน (ประมาณ 32 ล้านปีก่อน) โดยทำให้รอยเลื่อนได้รับการพัฒนาขึ้นและแผ่นพม่าและแผ่นซุนดาเริ่ม "แยกออก" จากแผ่นยูเรเซียที่ใหญ่กว่า

หลังจากการเกิดชุดของรอยเลื่อนแปรสภาพที่เพิ่มขึ้น และมีการมุดตัวอย่างต่อเนื่องของแผ่นดินเดียใต้แผ่นพม่า จึงพบการก่อตัวขึ้นของแอ่งโค้งด้านหลังของแอ่งขอบและการขยายตัวของพื้นมหาสมุทรซึ่งจะกลายเป็นทะเลอันดามัน โดยกระบวนการนี้เกิดขึ้นในช่วงกลางสมัยไพลโอซีน (3-4 ล้านปีก่อน)

ร่องลึกและโค้งซุนดาตะวันตกแสดงการแปรสัณฐานและกิจกรรมของแผ่นดินไหว

กิจกรรมการแปรสัณฐานล่าสุด
-------------------------

วันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ. 2547 ส่วนขนาดใหญ่ของขอบเขตระหว่างแผ่นพม่าและแผ่นอินเดียเกิดการไถล ทำให้เกิดเหตุการณ์แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในมหาสมุทรอินเดีย พ.ศ. 2547 ขึ้น แผ่นดินไหวเมกะทรัสต์นี้มีการประมาณขนาดโมเมนต์ที่ 9.1–9.3 Mw มากกว่า 1,600 กม. ของขอบเขตเกิดการเลื่อนย้อนมุมต่ำและเลื่อนไป 5 เมตรในทางแนวตั้ง และ 11 เมตรในทางแนวนอน การยกตัวอย่างรวดเร็วของพื้นทะเลในเวลาสั้น ๆ (เจ็ดนาที) นี้ เกิดเป็นสึนามิขนาดใหญ่ซึ่งทำให้มีผู้เสียชีวิตประมาณ 229,800 คนตามแนวชายฝั่งของมหาสมุทรอินเดีย

อ้างอิง
-------

1. ↑  "Sizes of Tectonic or Lithospheric Plates". Geology.about.com. 2014-03-05. สืบค้นเมื่อ 2016-02-02.
2. ↑  Gordon, Richard G. (2009-03-01). "Lithospheric Deformation in the equatorial Indian Ocean: Timing and Tibet". *Geology*. **37** (3): 287–288. doi:10.1130/focus032009.1. สืบค้นเมื่อ 2016-02-02.
3. ↑  "Thirty-eight Indian cities in high-risk earthquake zones".
4. 1 2 3  Strand, Carl; John Masek (2008). *Sumatra-Andaman Islands earthquake and tsunami of December 26, 2004 : lifeline performance*. Reston, Va.: American Society of Civil Engineers. ISBN 9780784409510.

การค้นคว้าเพิ่มเติม
-------------------

* Curray, JR. "2002 Chapman Conference on Continent – Ocean Interactions within the East Asian Marginal Seas" (PDF). *Tectonics and History of the Andaman Sea Region (abstract)*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2005-03-23. สืบค้นเมื่อ September 8, 2005. pdf
* Paul, J. Burgmann, R. Gaur, V. K. Bilham, R. Larson, K. M. Ananda, M. B. Jade, S. Mukal, M. Anupama, T. S.. Satyal, G. Kumar, D. 2001 The motion and active deformation of India. Geophys. Res. Lett. Vol. 28, No. 04, 647–651 2001.

| * ด
* ค
* ก
การแปรสัณฐานแผ่นธรณีภาค |
| --- |
| แผ่นหลัก | 
* แปซิฟิก
* ยูเรเชีย
* อเมริกาใต้
* อเมริกาเหนือ
* อินเดีย-ออสเตรเลีย
	+ ออสเตรเลีย
	+ อินเดีย
* แอนตาร์กติก
* แอฟริกา

 | World map indicating tectonic plate boundaries |
| แผ่นรอง | 
* โกโกส
* แคริบเบียน
* แคโรไลน์
* ซุนดา
* โซมาเลีย
* ทะเลฟิลิปปิน
* นัซกา
* นิวเฮบริดีส
* แยงซี
* พม่า
* สโกเชีย
* อาระเบีย
* อามูร์
* โอค็อตสค์
* อินเดีย
* ฮวนเดฟูกา

 |
| แผ่นขนาดเล็ก | 
* กรีนแลนด์
* กอร์ดา
* กาลาปาโกส
* กาลาปาโกสเหนือ
* โกนาเว
* โกยบา
* คอนเวย์รีฟ
* เคอร์เกิน
* เคอร์แมเดก
* แคปริคอร์น
* เชตแลนด์
* ซังงีเฮ
* เซเชลส์
* เซาท์แซนด์วิช
* ตองงา
* ติมอร์
* ติสซา
* ทะเลโซโลมอน
* ทะเลบันดา
* ทะเลโมลุกกะ
* ทะเลอีเจียน
* นีอูอาโฟโออู
* นูเบียน
* บริเวณพัฒนาการของแนวเคลื่อนไหวฟิลิปปิน
* บัลโมรอลรีฟ
* บิสมาร์กใต้
* บิสมาร์กเหนือ
* เบิร์ดเฮด
* ปานามา
* เปลโซ
* ฟูตูนา
* มัลเปโล
* มาดากัสการ์
* มานูส
* มาเรียนา
* มาโอเค
* ริเบรา
* วูดลาร์ก
* อะเดรียติก
* อานาโตเลีย
* อิหร่าน
* อีสเตอร์
* เอ็กซ์พลอเรอร์
* แอนดีสเหนือ
* โอกินาวะ
* ไอบีเรีย
* ฮวนเฟอร์นันเดซ
* ฮัลมาเฮรา

 |
| แผ่นโบราณ | 
* กูลา
* ชาร์คอต
* ซิมเมเรีย
* บอลติก
* เบลลิงชัวเซน
* ฟีนิกซ์
* แฟเรลลอน
* มัลบินัส
* โมอา
* ลาซา
* อิซานางิ
* อินซูลาร์
* อินเตอร์มอนเทน

 |
| 
* List-Class article **รายชื่อ**
* หมวดหมู่ **หมวดหมู่**
* หน้าคอมมอนส์ **คอมมอนส์**

 |