**กฎของเมอร์ฟี** (อังกฤษ: Murphy's Law) เป็นภาษิตที่มีการกล่าวถึงการอย่างกว้างขวางว่า "ทุกสิ่งที่สามารถผิดพลาด จะผิดพลาด" (Anything that can go wrong, will go wrong)

ภาษิตดังกล่าวยังใช้ในความหมายประชดประชันว่า เหตุการณ์ทั้งหลายมักไม่เป็นไปดังหวังหรือเกิดผิดพลาด หรือหากเจาะจงกว่านั้น อาจเป็นการสะท้อนแนวคิดคณิตศาสตร์ที่ว่า ภายใต้เวลานานระดับหนึ่ง เหตุการณ์ซึ่งมีโอกาสเกิดขึ้นได้ยากยิ่งจะมีโอกาสเกิดขึ้นอย่างแน่นอน (เนื่องจากความน่าจะเป็นมีค่ามากกว่า 0) แม้ว่า ส่วนใหญ่มักใช้กับเหตุการณ์แง่ร้ายมากกว่าแง่ดี

ประวัติ
-------

มีเหตุการณ์มากมายในจักรวาลที่มนุษย์เห็นว่าเป็นเหตุที่เกิดขึ้นโดยปราศจากเหตุผล อันเป็นสิ่งที่มนุษย์สนใจมายาวนานแล้ว พบเครื่องแสดงแนวคิดดังกล่าวก่อนหน้ากฎของเมอร์ฟี่ได้ไม่ยาก เช่น หนังสือพิมพ์แห่งหนึ่งในนอร์วอล์ก รัฐโอไฮโอ ใน ค.ศ. 1841 ตีพิมพ์กลอนบทหนึ่ง ซึ่งเป็นการล้อเลียนกลอนในหนังสือ *Lalla-Rookh* ของทอมัส มัวร์:


|  |  |
| --- | --- |
| 
I never had a slice of bread, 
Particularly large and wide, 
That did not fall upon the floor, 
And always on the buttered side.
 | 
*ฉันไม่เคยกินขนมปังแผ่น*
*โดยเฉพาะที่ใหญ่และกว้าง*
*ซึ่งไม่ได้ตกลงบนพื้น*
*และหันเอาด้านทาเนยลงเสมอ*

  |

จากการศึกษาใหม่ในของเขตดังกล่าว มักได้มาจากสมาชิกสมาคมภาษาถิ่นอเมริกัน (American Dialect Society) สมาชิกสมาคมคนหนึ่งชื่อ สตีเฟน โกเรนสัน พบอีกรูปแบบหนึ่งของกฎดังกล่าว แต่ขณะนั้นยังไม่พบใช้กันหรือชื่อเรียกทั่วไป ดังที่ปรากฏในการประชุมสมาคมวิศวกรรม ค.ศ. 1877 ซึ่งรายงานโดยอัลเฟรด ฮอลต์:

> *ค้นพบแล้วว่าเหตุผิดพลาดทุกอย่างซึ่งเกิดขึ้นได้ในทะเลมักเกิดขึ้นไม่ช้าก็เร็ว ฉะนั้น นั่นจึงไม่น่าแปลกใจเลยว่าเจ้าของมักมองความปลอดภัยไปในทางวิทยาศาสตร์มากกว่า... ความฉุกเฉินอันเกินขึ้นนั้นมักเด่นขึ้นจากความเรียบง่ายของมัน ไม่อาจละเลยปัจจัยของมนุษย์ได้ในการวางแผนเครื่องกลไก หากการพิจารณาถือเป็นการบรรลุได้ เครื่องจักรนั้นก็จำเป็นต้องมีวิศวกรเอาใจใส่มันอย่างดี*
> 
> 

สมาชิกสมาคมอีกคนหนึ่ง บิล มัลลินส์ (Bill Mullins) พบอีกรูปแบบหนึ่งของกฎที่มีชื่อเสียงกว่าแบบแรกอยู่เล็กน้อย ซึ่งเป็นพังเพยที่พาดพิงการแสดงมายากล โดยนักมายากลชาวอังกฤษ เนวิลล์ มัสคีลีน (Nevil Maskelyne) ซึ่งเขียนไว้ใน ค.ศ. 1908 ว่า:

> *มันเป็นประสบการณ์สำหรับมนุษย์ทั่วไปที่จะพบว่า ในทุกโอกาส อย่างเช่น การแสดงปรากฏการณ์มายากลครั้งแรกในที่สาธารณะ **หากสิ่งใดมีโอกาสผิดพลาด มันจะผิดพลาด** เราต้องพยายามหาเหตุผลต่อความร้ายกาจจากสถานการณ์นี้ หรือความเลวทรามของสิ่งไม่มีชีวิตนี้ และแม้ว่าเหตุจากความตื่นเต้นนั้นจะมาจากความหิว ความวิตกกังวล หรืออาจมิใช่ก็ตาม ความจริงก็ยังไม่เปลี่ยนแปลงอยู่เช่นเดิม*
> 
> 

กฎของเมอร์ฟีสมัยใหม่เกิดขึ้นก่อน ค.ศ. 1952 ในหนังสือปีนเขา ซึ่งเขียนขึ้นโดย แจ็ค แซ็ค ผู้ซึ่งอธิบายว่ากฎดังกล่าวเป็น "กฎการปีนเขานับตั้งแต่สมัยโบราณ" ว่า:

> *ทุกสิ่งที่ผิดได้ผิด* (Anything that can possibly go wrong, does.)
> 
> 

เฟรด อาร์. ชาพีโร บรรณาธิการของ *The Yale Book of Quotations* ยังได้ปรากฏภาษิตนี้ในปี ค.ศ. 1952 ซึ่งได้ถูกเรียกว่า "กฎของเมอร์ฟี" ในหนังสือของแอน โรล์ (Anne Roe) ซึ่งอ้างคำพูดจากนักฟิสิกส์คนหนึ่งว่า:

> *รอบตัวเรามีเหตุการณ์อันน่ายินดีอย่างไม่ปกติอยู่เสมอ อย่างเช่น มีนักฟิสิกส์ผู้หนึ่งได้มาแนะนำให้รู้จักกับ "กฎ" ที่ผมชื่นชอบมาก ซึ่งเขาอธิบายว่ามันเป็น "กฎของเมอร์ฟี หรือกฎข้อที่สี่ของเทอร์โมไดนามิกส์ (ซึ่งอันที่จริงแล้ว ก่อนหน้านั้นผมเคยได้ยินมาแค่สาม) และมีใจความว่า "ถ้าทุกสิ่งผิดได้ จะเกิดขึ้น" (If anything can go wrong, it will.)*
> 
> 

ทว่าชื่อ *กฎของเมอร์ฟี* นั้นมิได้เป็นชื่อเดียวที่ใช้กัน พบว่าจาก *Astounding Science Fiction* ของจอร์จ สไตน์ (George Harry Stine) ได้ให้ชื่อว่า "กฎของรีลลี" (Reilly's Law) ซึ่งกล่าวถึงความพยายามทางวิทยาศาสตร์หรือวิศวกรรมใด ๆ หากสิ่งใดมีโอกาสผิด มันจะผิด" หรือประธานคณะกรรมการพลังงานปรมาณู ลูอิส สแตรส (Lewis Strauss) ได้ยกคำพูดลงใน *Chicago Daily Tribune* เมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1955 โดยระบุว่า "ผมหวังว่ากฎนี้จะชื่อว่ากฎของสแตรส ซึ่งมีใจความว่า: หากอะไรแย่ ๆ มีโอกาสเกิดขึ้น มันจะเกิดขึ้น"

เกี่ยวกับกฎของเมอร์ฟี
---------------------

จากหนังสือ *A History of Murphy's Law* โดยผู้ประพันธ์ นิค ที. สปาร์ค ซึ่งกล่าวว่าเนื่องมีส่วนร่วมจำนวนมาก ทำให้การสืบหาตัวผู้เริ่มใช้คำว่า "กฎของเมอร์ฟี" จึงแทบเป็นไปไม่ได้ โดยชื่อดังกล่าวสันนิษฐานว่ามาจากความพยายามในการใช้อุปกรณ์ใหม่โดยเอ็ดเวิร์ด เมอร์ฟี ซึ่งเป็นคำที่เมอร์ฟีแต่งขึ้นจากปฏิกิริยาที่เมอร์ฟีแสดงออกมาเมื่อสิ่งประดิษฐ์ของเขาผิด และสื่อเปลี่ยนมาสู่รูปแบบปัจจุบันในอีกหลายเดือนต่อมา

อ้างอิง
-------

1. ↑  Mason, David; John Frederick Nims (1999). *Western Wind: An Introduction to Poetry*. McGraw-Hill Humanities/Social Sciences/ Languages. p. 110. The attribution to James Payn there is apparently incorrect.
2. ↑  *Huron Reflector* (November 23, 1841), *reprinted in* Shapiro, Fred R. ed. *The Yale Book of Quotations* 668 (2006).
3. ↑   เก็บถาวร 2008-03-12 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน Holt, Alfred. "Review of the Progress of Steam Shipping during the last Quarter of a Century," Minutes of Proceedings of the Institution of Civil Engineers, Vol. LI, Session 1877-78—Part I, at 2, 8 (November 13, 1877 session, published 1878).
4. ↑   เก็บถาวร 2009-01-22 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน Maskelyne, Nevil. "The Art In Magic", *The Magic Circular*, June 1908, p. 25.
5. ↑  Sack, John. *The Butcher: The Ascent of Yerupaja* epigraph (1952), *reprinted in* Shapiro, Fred R. ed. *The Yale Book of Quotations* 529 (2006).
6. ↑   เก็บถาวร 2008-03-12 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน Roe, Anne, *The Making of a Scientist* 46 - 47 (1952, 1953).
7. ↑   เก็บถาวร 2008-06-21 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน *Astounding Science-Fiction*, February 1955, p. 54.
8. ↑   เก็บถาวร 2008-06-21 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน *Chicago Daily Tribune*, February 12, 1955, p. 5.

หนังสืออ่านเพิ่มเติม
--------------------

* Nick T. Spark (2006-05-21). *A History of Murphy's Law*. Periscope Film. ISBN 0-9786388-9-1.
* Paul Dickson (1981-05-18). "Murphy's Law". *The Official Rules*. Arrow Books. pp. 128–137. ISBN 0-09-926490-0.
* Klipstein, D. L. (August 1967). "The Contributions of Edsel Murphy to the Understanding of the Behaviour of Inanimate Objects". *EEE Magazine*. **15**.
* Matthews, R A J (1995). "Tumbling toast, Murphy's Law and the Fundamental Constants". *European Journal of Physics*. **16**: 172–176. doi:10.1088/0143-0807/16/4/005. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2009-02-19. สืบค้นเมื่อ 2009-07-05. — Why toasted bread lands buttered-side-down.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* A collection of humorous Murphy's Laws
* 1952 proverb citation เก็บถาวร 2008-03-31 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* 1955 term citation of phrase "Murphy's Law" เก็บถาวร 2009-01-24 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Examples of the mathematical formula for Murphy's Law เก็บถาวร 2012-04-26 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Murphy's Law entry in the Jargon File
* Murphy's Law of Combat
* Murphy's Laws Origin เก็บถาวร 2012-03-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Reference to 1941 citation of the proverb เก็บถาวร 2007-01-26 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* The *Annals of Improbable Research* tracks down the origins of Murphy's law เก็บถาวร 2009-10-14 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน