**การแข่งขันคณิตศาสตร์โอลิมปิกระดับชาติ** (อังกฤษ: Thailand Mathematical Olympiad: TMO) เป็นหนึ่งในการแข่งขันโอลิมปิกวิชาการระดับชาติของประเทศไทย จัดขึ้นเป็นประจำทุกปี

ประวัติ
-------

การแข่งขันคณิตศาสตร์โอลิมปิกระดับชาติจัดครั้งแรก ในปี พ.ศ. 2547 ณ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น เดิมเรียกว่า **การแข่งขันคณิตศาสตร์โอลิมปิกระดับชาติ** (Thai Mathematical Olympiad หรือ TMO) เป็นการแข่งขันคณิตศาสตร์ระหว่างผู้แทนจากศูนย์ สอวน. ทั่วประเทศ โดยจำลองรูปแบบการแข่งขันมาจากแข่งขันคณิตศาสตร์โอลิมปิกระหว่างประเทศ (International Mathematical Olympiad: IMO)

กติกาและรูปแบบการแข่งขัน
------------------------

การแข่งขันคณิตศาสตร์โอลิมปิกระดับชาติจัดการสอบแข่งขันเป็นแบบอัตนัย โดยแบ่งเนื้อหาออกเป็น 4 วิชาหลัก ได้แก่ ทฤษฎีจำนวน พีชคณิต เรขาคณิต และคอมบินาทอริก ในปัจจุบัน การสอบแบ่งเป็น 2 วัน มีข้อสอบวันละ 5 ข้อ ใช้เวลา 4 ชั่วโมง 30 นาที สำหรับการออกข้อสอบ คณะกรรมการจากศูนย์ สอวน. ทั่วประเทศส่งข้อสอบพร้อมเฉลยให้กรรมการกลางของมูลนิธิ สอวน. เพื่อคัดเลือก ปรับแก้ข้อสอบ และออกเพิ่มเติม เพื่อให้ข้อสอบได้มาตรฐานสากล อาจารย์ของแต่ละศูนย์มีโอกาสได้ร่วมพิจารณาและตรวจข้อสอบ 

ผลการแข่งขันจัดเป็นระดับเหรียญทอง เหรียญเงิน เหรียญทองแดง โดยใช้เกณฑ์มาตรฐานที่ตกลงกันระหว่างคณะกรรมการกลางกับอาจารย์จากทุกศูนย์ นักเรียนที่มีคะแนนอันดับที่ 1- 25 จะได้รับการคัดเลือกส่งเข้าร่วมการแข่งขันในโครงการจัดส่งผู้แทนประเทศไทยไปแข่งขันคณิตศาสตร์โอลิมปิกระหว่างประเทศที่สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) ต่อไป

การเปลี่ยนแปลงที่ผ่านมา
-----------------------

การแข่งขันคณิตศาสตร์โอลิมปิก สอวน. ครั้งที่ 1 ในปี พ.ศ. 2547 มีการสอบ 2 วัน วันแรกประกอบด้วยข้อสอบ 21 ข้อ เป็นโจทย์ที่มีแนวคิดสั้น ให้เติมคำตอบ ข้อละ 1 คะแนน และวันที่สองประกอบด้วยข้อสอบ 6 ข้อ ข้อละ 7 คะแนน ให้แสดงวิธีทำอย่างละเอียด ทั้งสองวันให้เวลา 3 ชั่วโมง รางวัลแบ่งออกเป็นระดับดีเลิศ (อันดับที่ 1), ดีเยี่ยม (เหรียญทอง), ดีมาก (เหรียญเงิน), และดี (เหรียญทองแดง) ในปีถัดมา การแข่งขันครั้งที่ 2 มีการจัดสอบรูปแบบเดิม แต่เพิ่มเวลาวันที่สองเป็น 4 ชั่วโมง ในการจัดแข่งขันครั้งที่ 3 และ 4 การสอบวันแรกประกอบด้วยข้อสอบ 18 ข้อ ลดลงจากครั้งที่ 1 และ 2 

การแข่งขันคณิตศาสตร์โอลิมปิก สอวน. ครั้งที่ 5 ในปี พ.ศ. 2551 ได้เปลี่ยนรูปแบบการสอบวันแรกเล็กน้อย ประกอบด้วยข้อสอบ 10 ข้อ ข้อละ 2 คะแนน แต่ให้แสดงวิธีทำ รูปแบบการแข่งขันครั้งที่ 6 และครั้งที่ 7 เหมือนกับการแข่งขันครั้งที่ 5 

การแข่งขันคณิตศาสตร์โอลิมปิก สอวน. ได้เปลี่ยนชื่อเรียกเป็นการแข่งขันคณิตศาสตร์โอลิมปิกระดับชาติ ในการแข่งขันครั้งที่ 6 ที่โรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์เป็นเจ้าภาพ การแข่งขันครั้งที่ 6 มีความสำคัญที่เป็นช่องทางเดียวในการผ่านเข้าค่ายโอลิมปิก สสวท. รอบตุลาคม โดยทั่วไปจนถึงปัจจุบัน นักเรียนที่ได้รับรางวัลเหรียญทองและเหรียญเงินโดยประมาณ จะผ่านการคัดเลือกเข้าร่วมค่ายโอลิมปิก สสวท. ที่ผ่านมาจนถึงการแข่งขันครั้งที่ 5 นักเรียนที่ได้รับเหรียญรางวัลจากการแข่งขันคณิตศาสตร์โอลิมปิก สอวน. จะต้องเข้าสอบคณิตศาสตร์โอลิมปิกแห่งประเทศไทย สสวท. (Thailand Mathematical Olympiad: ThMO) รอบ 2 รวมกับนักเรียน 50 คนที่ผ่านการสอบคณิตศาสตร์โอลิมปิกแห่งประเทศไทย สสวท. รอบที่ 1 เพื่อคัดเลือกนักเรียนราว 25 คน การแข่งขันคณิตศาสตร์โอลิมปิก สสวท. แบ่งเป็นเหรียญทอง 4 เหรียญ, เหรียญเงิน 8 เหรียญ, และเหรียญทองแดง 13 เหรียญโดยประมาณ ให้เหรียญรางวัลน้อยกว่าการแข่งขันคณิตศาสตร์โอลิมปิก สอวน. 

เพื่อรองรับการเปลี่ยนผ่าน ก่อนการแข่งขันคณิตศาสตร์โอลิมปิกระดับชาติครั้งที่ 6 ได้เปิดโอกาสให้นักเรียนที่ไม่ได้เข้าค่าย สอวน. เดือนตุลาคม เข้าสอบคณิตศาสตร์ สอวน. รอบพิเศษ เพื่อคัดเลือกนักเรียนเข้าค่าย สอวน. เดือนมีนาคมต่อไป ดังนั้น ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2552 นักเรียนทุกคนที่ประสงค์เข้าค่าย สสวท. ล้วนต้องผ่านการอบรมจากค่าย สอวน. (ยกเว้นผู้แทนโอลิมปิกระหว่างประเทศวิชาอื่นที่ประสงค์เปลี่ยนสาขาการแข่งขัน) และเข้าร่วมการแข่งขันคณิตศาสตร์โอลิมปิกระดับชาติ ผู้ที่เข้าร่วมค่าย สสวท. เดือนตุลาคม แต่ไม่ผ่านเข้าค่าย สสวท. รอบสุดท้าย 15-20 คน (เดือนธันวาคม, มีนาคม, และเมษายน) หรือเรียกโดยลำลองว่าค่ายฟอสซิลคณิตศาสตร์ จะได้รับสิทธิ์เข้าร่วมการสอบคณิตศาสตร์โอลิมปิกระดับชาติ สอวน. (อย่างไรก็ตาม ตั้งแต่การแข่งขันครั้งที่ 1x มีการบังคับไม่ให้นักเรียนเข้าสอบคณิตศาสตร์โอลิมปิกระดับชาติที่มาจากค่าย สสวท. มากกว่า 1 ครั้ง มิเช่นนั้นจะต้องไปเข้าค่าย สอวน. ตั้งแต่ต้นใหม่)

การแข่งขันคณิตศาสตร์โอลิมปิกระดับชาติ ครั้งที่ 8 ในปี พ.ศ. 2554 ได้เปลี่ยนรูปแบบการจัดสอบ โดยทั้ง 2 วัน ให้เวลาสอบวันละ 4 ชั่วโมง มีข้อสอบวันละ 6 ข้อ ข้อละ 7 คะแนนให้แสดงวิธีทำอย่างละเอียด การแข่งขันครั้งที่ 9 ได้ใช้การแข่งขันรูปแบบเดียวกัน แต่เพิ่มเวลาเป็นวันละ 4.5 ชั่วโมง และมีการเปลี่ยนแปลงการจัดสอบโดยนักเรียนที่ไม่ผ่านค่าย สสวท. เดือนตุลาคม ในปีก่อนหน้า จะไม่ถูกนับไปในเกณฑ์รางวัลและไม่ได้รางวัล นักเรียนกลุ่มนี้ต้องทำคะแนนให้ได้ระดับเหรียญทองจึงจะมีสิทธิ์กลับมาเข้าร่วมค่าย สสวท. เดือนตุลาคม การแข่งขันครั้งที่ 10 ได้ใช้รูปแบบข้อสอบเดียวกับการแข่งขันครั้งที่ 9 การแข่งขันครั้งที่ 11 ได้ลดจำนวนข้อสอบลงเป็นวันละ 4 ข้อ ข้อละ 7 คะแนน ให้เวลาวันละ 4 ชั่วโมง

การแข่งขันครั้งที่ 12 ในปี พ.ศ. 2558 เป็นต้นมา ได้เปลี่ยนรูปแบบการสอบเป็นวันละ 5 ข้อ ข้อละ 7 คะแนน ให้เวลาวันละ 4.5 ชั่วโมง ในปี พ.ศ. 2561 ศูนย์ สอวน. โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย (ซึ่งแต่เดิมส่งนักเรียนเข้าร่วมการแข่งขันได้ 3 ทีม ทีมละ 6 คน ตั้งแต่การแข่งขันครั้งที่ 1 ต่างจากศูนย์อื่นที่ส่งได้เพียง 1 ทีม) ได้แตกออกเป็น 3 ศูนย์ ได้แก่ศูนย์ สอวน. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, ศูนย์ สอวน. มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี, และศูนย์ สอวน. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ส่งได้ศูนย์ละ 1 ทีมสำหรับการแข่งขันครั้งที่ 16 พ.ศ. 2562

การแข่งขันคณิตศาสตร์โอลิมปิกระดับชาติที่ผ่านมา
----------------------------------------------

| TMO | เมืองที่จัดการแข่งขัน | ศูนย์เจ้าภาพ | วันที่จัดการแข่งขัน | เว็บไซต์ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 19 | กรุงเทพมหานคร | โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย | 13-17 มิถุนายน พ.ศ. 2565 |  |
| 18 | อุบลราชธานี | มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี | 26-30 พฤศจิกายน พ.ศ.​ 2564 |  |
| 17 | กรุงเทพมหานคร | มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ - โรงเรียนโยธินบูรณะ | 5-9 ธันวาคม พ.ศ. 2563 |  |
| 16 | นครปฐม | มหาวิทยาลัยศิลปากร | 18-22 พฤษภาคม พ.ศ. 2562 |  |
| 15 | นครราชสีมา  | โรงเรียนราชสีมาวิทยาลัย | 5-9 พฤษภาคม พ.ศ. 2561 | เก็บถาวร 2020-10-14 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน |
| 14 | นครศรีธรรมราช  | มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ | 10-14 พฤษภาคม พ.ศ. 2560 |  |
| 13 | ปัตตานี | มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี | 16-20 พฤษภาคม พ.ศ. 2559 | เก็บถาวร 2020-01-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน |
| 12 | กรุงเทพมหานคร | มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ  | 10-14 มิถุนายน พ.ศ. 2558 |  |
| 11 | ขอนแก่น | มหาวิทยาลัยขอนแก่น | 1-5 มิถุนายน พ.ศ. 2557 |  |
| 10 | ชลบุรี | มหาวิทยาลัยบูรพา | 13-17 พฤษภาคม พ.ศ. 2556 |  |
| 9 | สงขลา | มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ | 14-18 พฤษภาคม พ.ศ. 2555 |  |
| 8 | เชียงใหม่ | มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ | 2-6 พฤษภาคม พ.ศ. 2554 |  |
| 7 | พิษณุโลก | มหาวิทยาลัยนเรศวร | 26-30 เมษายน พ.ศ. 2553 |  |
| 6 | นครปฐม | โรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์ | 26-30 เมษายน พ.ศ. 2552 |  |
| 5 | กรุงเทพมหานคร | โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย | 4-9 พฤษภาคม พ.ศ. 2551 |  |
| 4 | นครนายก | โรงเรียนเตรียมทหาร | 4-9 พฤษภาคม พ.ศ. 2550 |  |
| 3 | พิษณุโลก | มหาวิทยาลัยนเรศวร | 8-12 พฤษภาคม พ.ศ. 2549 |  |
| 2 | อุบลราชธานี | มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี | 2-6 พฤษภาคม พ.ศ. 2548 |  |
| 1 | ขอนแก่น | มหาวิทยาลัยขอนแก่น | 1-5 พฤษภาคม พ.ศ. 2547 |  |

ผู้ชนะการแข่งขัน 3 อันดับแรก
----------------------------

| ครั้งการแข่งขัน | อันดับ 1 | อันดับ 2 | อันดับ 3 |
| --- | --- | --- | --- |
| 20 | ภัทรพล ใจเย็น, ธฤษณุธัช กริ่มใจ | สิรวุฒิ อัศวรุจิกุล |
| 19  | ชยุต วงศ์วิชยาภรณ์, กรชวัลร์ ตันติวิเศษศักดิ์ | นพรุจ แซ่ด่าน |
| 18  | สิรวิชญ์ พิพิธธนาบรรพ์ | อติกันต์ หวลเจริญทนต์ | ธราดล จิตซื่อ |
| 17  | พัฒนแสง พินิจพิชิตกุล | วริทธิ์ วิริยประสิทธิ์ชัย | แพรวพรรณ ลี่ดำรงวัฒนากุล |
| 16 | ปารพิม อัตตาหกุล, กรพลกฤต วีระอาชากุล | ศรัณยู ทองจรัส, ณัฐดนัย จารุทิกร |
| 15 | อริสรา จิรชัยกิตติ | ก้องภพ ปิยะกมลานนท์ | รัชชานนท์ เพชรชู |
| 14 | วศิน มีเสนา | พร้อม เกิดโภคทรัพย์ | ณัฐดนัย ธรรมเป็นจิตต์, นรบดี วัชรปรีชานนท์ |
| 13 | ปพณ ละเภท | ศุภกฤต คชสาร | อานุภาพ ช่วยเจริญสุข |
| 12 | ฉัทชนัน สุริยาอมรานนท์ | นญ กังวานธีรวัฒน์, จิรายุส จินาพงษ์ |
| 11 | วรัชญ์ วีระนนท์ชัย | วิณ สุพันธุ์วณิช | พสิษฐ์ จินดานุวัฒน์ |
| 10 | ปวัตน์ แก้วฤทธิ์ |  | พันธกานต์ อุไพศิลป์สถาพร |
| 9 | จักรกฤษณ์ นันทศรี |  | จักรวาล ก้องกิตต์ไพศาล |
| 8 | พัฒรัฐ ช่างประหยัด | ชยานนท์ ขัตติยาภิรักษ์ | พชร เศวตมาลย์ |
| 7 | วีรชัย นีรนาทวงศ์ | ธนัท​ โกมลสิริภักดี | ณัฐนิชา เทพพรพิทักษ์ |
| 6 | เจษฎา โพดาพล | ณัฐ​ โสธนะพันธุ์ | นิพิฐ เจริญงาม |
| 5 | นิปุณ ปิติมานะอารี | วีรชัย นีรนาทวงศ์ | กิตติธัช ตันติธนวัฒน์ |
| 4 | ธีรวัจน์ พุทธิศักดิ์แสง | วีรภัทร พัฒนศรี | สิระ ศิลธรรม |
| 3 |  |  |  |
| 2 | สรธัญ จิระกาล | พชรพล สุเทพารักษ์ | ปพน เกียรติสกุลเดชา |
| 1 | ภานุพงศ์ ภาสุภัทร | ภควัต ผลิตนนท์เกียรติ | ธนวิจ แซ่ซือ |

ดูเพิ่ม
-------

* คณิตศาสตร์โอลิมปิกระหว่างประเทศ

อ้างอิง
-------

1. ↑  การแข่งขันคณิตศาสตร์โอลิมปิกระดับชาติ
2. ↑  ธรรมนูญคณิตศาสตร์โอลิมปิกระดับชาติ
3. ↑  "The 17 th Thailand Mathematical Olympiad". มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ - โรงเรียนโยธินบูรณะ. สืบค้นเมื่อ 2019-06-19.
4. ↑  "TMO 19". *www.facebook.com*.
5. ↑  *พิธีปิด การแข่งขันคณิตศาสตร์โอลิมปิกระดับชาติครั้งที่ 18 (TMO18)*, สืบค้นเมื่อ 2021-11-30
6. ↑  "The 17th Thailand Mathematical Olympiad". *sites.google.com*. สืบค้นเมื่อ 2020-12-11.

* ธรรมนูญการแข่งขันคณิตศาสตร์โอลิมปิกระดับชาติ
* หลักสูตรการแข่งขันคณิตศาสตร์โอลิมปิกระดับชาติ

| * ด
* ค
* ก
โอลิมปิกวิชาการระดับชาติ ประเทศไทย |
| --- |
| 
* คณิตศาสตร์ (TMO)
* คอมพิวเตอร์ (TOI)
* เคมี (TChO)
* ชีววิทยา (TBO)
* ดาราศาสตร์ (TAO)
* ฟิสิกส์ (TPhO)
* ภูมิศาสตร์ (TGeo)
* วิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ (TESO)
* ภาษาศาสตร์ (LOT)

 |
| 
* สอวน.
* สสวท.

 |

| * ด
* ค
* ก
การแข่งขันคณิตศาสตร์ |
| --- |
| ระดับนานาชาติ | 
* คณิตศาสตร์โอลิมปิกระหว่างประเทศ (IMO)
* คณิตศาสตร์โอลิมปิกระดับมหาวิทยาลัย (IMC)
* การแข่งขันคณิตศาสตร์โลก ระดับประถมศึกษา (PMWC)

 |
| ระดับภูมิภาค | 
* คณิตศาสตร์โอลิมปิกเอเชีย-แปซิฟิก (APMO)
* คณิตศาสตร์โอลิมปิกยุโรปหญิง (EGMO)
* การแข่งขันคณิตศาสตร์วิลเลียม โลเวลล์ พุทนัม

 |