**เผ่าดาน** เป็น 1 ในบรรดา 12 เผ่าของอิสราเอล ตามบันทึกในพระคริสตธรรมคัมภีร์ภาคพันธสัญญาเดิม ในหมวดพระธรรมเบญจบรรณ และตามพระคัมภีร์โตราห์ในศาสนายูดาย ดาน เป็นชื่อของบุตรชายคนที่ 5 ของยาโคบ หรือ อิสราเอล ซึ่งเกิดกับ นางบิลฮาห์ สาวใช้ของนางราเชล 


|  |
| --- |
| **บุตรของยาโคบ ตามชื่อภรรยา (ญ = บุตรสาว)(ตัวเลขในวงเล็บคือลำดับของการเกิด)** |
| **เลอาห์** | รูเบน (Reuben) (1) | สิเมโอน (Simeon) (2) | เลวี (Levi) (3) | ดีนาห์ (Dinah) (ญ) |
|  | ยูดาห์ (Judah) (4) | อิสสาคาร์ (Issachar) (9) | เศบูลุน (Zebulun) (10) |
| **ราเชล** | โยเซฟ (Joseph) (11) |  | เบนยามิน (Benjamin) (12) |
|  | เอฟราอิม บุตรโยเซฟ (11.1) | มนัสเสห์ บุตรโยเซฟ (11.2) |
| **บิลลาห์ (สาวใช้นางราเชล)** | ดาน (Dan) (5) | นัฟทาลี (Naphtali) (6) |
| **ศิลปาห์ (สาวใช้นางเลอาห์)** | กาด (Gad) (7) | อาเชอร์ (Asher) (8) |

กำเนิดดาน
---------

เมื่อยาโคบไปอยู่กับลาบัน ลุงของตน ลาบันให้ยาโคบทำงาน 7 ปี เพื่อแลกกับนางราเชล บุตรสาวคนเล็กของตน แต่เมื่อครบ 7 ปีตามกำหนด ลาบันกลับให้ยาโคบแต่งงานกับนางเลอาห์ บุตรีคนโต ด้วยเหตุผลที่ว่าเป็นธรรมเนียมที่คนพี่จะต้องแต่งก่อนคนน้อง ยาโคบจึงต้องทำงานอีก 7 ปีเพื่อให้ได้นางราเชล เมื่ออยู่กินกันนั้น ยาโคบรักนางราเชล และชังนางเลอาห์ พระเจ้าจึงทรงเบิกครรภ์ของนางให้มีบุตรชายแก่ยาโคบ ถึง 4 คนติดต่อกัน ต่อมาเมื่อนางราเชลเห็นว่าตนไม่มีบุตร และพี่สาวมีบุตรชายถึง 4 คน จึงได้ยกนางบิลฮาห์ สาวใช้ของตนให้เป็นภรรยาน้อยของยาโคบ เพื่อนางจะได้มีบุตรชายโดยผ่านทางสาวใช้นั่นเอง

เหตุที่ได้ชื่อว่า ดาน เนื่องด้วยเมื่อนางบิลฮาห์ตั้งครรภ์และมีบุตรชายให้แก่ยาโคบ นางราเชล ผู้เป็นนายหญิงจึงกล่าวว่า "*พระเจ้าผู้ทรงตัดสินเรื่องข้าพเจ้า ได้ทรงสดับฟังเสียงข้าพเจ้าทูล จึงประทานบุตรชายแก่ข้าพเจ้า*" **ดาน** จึงมาจากคำภาษาฮีบรู ที่แปลว่า เขาพิพากษาแล้ว

คำพยากรณ์ของยาโคบที่มีต่อดาน
----------------------------

ก่อนยาโคบจะสิ้นใจ ท่านได้เรียกบรรดาบุตรของท่านมา เพื่อบอกเหตุอันจะเกิดภายหน้าแก่บุตรของท่าน คำพยากรณ์ของยาโคบที่มีต่อดาน มีดังนี้ 

"...*ส่วน**ดาน**จะเป็นทนายของประชาชนของตน เป็นเผ่าหนึ่งในอิสราเอล ดานจะเป็นงูอยู่กลางถนน เป็นงูพิษที่อยู่ในหนทางที่กัดส้นเท้ามาให้คนขี่ตกหงายลง*..."

คำอวยพรของโมเสสแก่เผ่าดาน
-------------------------

ก่อนโมเสสจะสิ้นชีวิต พระเจ้าได้ทรงเรียกท่านขึ้นไปยังภูเขาอาบาริม แผ่นดินโมอับ ตรงข้ามเมืองเยรีโค นั้น ที่นั่น โมเสสได้กล่าวอวยพระแก่ชนเผ่าต่าง ๆ ของอิสราเอล โดยบทอวยพรแก่เผ่าดาน เป็นดังนี้

"...**ดาน**เป็นลูกสิงห์ ที่กระโดดมาจากเมืองบาชาน..."

ดินแดนของเผ่าดานในอิสราเอล
--------------------------

เมื่ออิสราเอลได้ขับไล่ชนเผ่าต่าง ๆ และยึดครองแผ่นดินคานาอันแล้วนั้น เผ่ารูเบน และเผ่ากาดได้ขอโมเสสเพื่อยึดครองพื้นที่ฝั่งตะวันออกของแม่น้ำจอร์แดน จึงไม่มีส่วนในแผ่นดินคานาอัน เผ่ายูดาห์ ได้รับเกียรติ เนื่องจากประมุขเผ่า ได้แก่ คาเลบ ได้เป็นหนึ่งในสองของผู้สอดแนมที่ได้ถวายพระเกียรติพระเจ้าต่อแผ่นดินคานาอัน จึงได้รับสิทธิการเลือกดินแดนในคานาอันก่อนเผ่าอื่น ๆ

เผ่าเลวี ไม่มีส่วนแบ่งในแผ่นดินคานาอัน เนื่องจากเป็นกลุ่มคนที่พระเจ้าทรงเลือกให้ปรนนิบัติงานในสถานนมัสการแก่อิสราเอล ส่วนพงศ์พันธุ์โยเซฟ ได้แก่ เผ่าเอฟราอิม และเผ่ามนัสเสห์นั้น ได้รับสิทธิแห่งบุตรหัวปี ดังนั้น จึงคงเหลือเพียง 7 เผ่าที่ยังไม่ได้รับจัดสรรแผ่นดิน โยชูวา ผู้นำอิสราเอลในขณะนั้น จึงได้นำแผนที่คานาอันส่วนทีเหลือมาแบ่งเป็น 7 ส่วน และได้ทำฉลากสำหรับทั้ง 7 เผ่า ตามที่พระเจ้าทรงบัญชาผ่านโมเสสไว้

ในครั้งนั้น เผ่าดาน จับได้ฉลากที่ 7 และได้ยึดครองเมืองเหล่านั้น และตั้งชื่อเมืองเหล่านั้นเสียใหม่ว่า ดาน ตามชื่อดาน บรรพบุรุษของเขา

อ้างอิง
-------

1. ↑  พระธรรมปฐมกาล บทที่ 30 ข้อที่ 6-7
2. ↑  พระคริสตธรรมคัมภีร์ ภาคพันธสัญญาเดิม ฉบับเรียงพิมพ์ใหม่ ปี พ.ศ. 2541 (สมาคมพระคริสตธรรมไทย)
3. ↑  พระธรรมปฐมกาล บทที่ 49 ข้อที่ 16-17
4. ↑  พระธรรมเฉลยธรรมบัญญัติ บทที่ 33 ข้อที่ 20-21
5. ↑  พระธรรมกันดารวิถี บทที่ 32
6. ↑  พระธรรมโยชูวา บทที่ 14
7. ↑  พระธรรมโยชูวา บทที่ 20

ดูเพิ่ม
-------

* พระธรรมปฐมกาล
* พระธรรมกันดารวิถี
* พระธรรมโยชูวา
* ยาโคบ
* โมเสส