**เต้นไลง์** (พม่า: သိန်းလှိုင်; Thein Hlaing) หรือชื่อเก่า **เอ็ดเวิร์ด ทอมป์สัน โฮ้ก วัง** (อังกฤษ: Edward Thompson Hoke Wang; 3 พฤศจิกายน 1933 – 10 สิงหาคม 2021) หรือรู้จักด้วยคำนำหน้าชื่อว่า **นาคาเต้นไลง์** (พม่า: နာဂသိန်းလှိုင်; Naga Thein Hlaing, ออกเสียง: [nàga̰ θèiɰ̃ l̥àɪɰ̃]) เป็นศัลยแพทย์ชาวพม่า เป็นที่รู้จักไปทั่วจากการทำหัตถการศัลยศาสตร์ต่อมไร้ท่อโดยใช้เพียงยาชาเฉพาะที่เท่านั้นในทิวเขานาคาทางตะวันตกเฉียงเหนือของพม่า นับตั้งแต่เมื่อเขาสามารถทำการรักษาคอพอกซึ่งหมอผีในท้องถิ่นไม่สามารถรักษาได้ เต้นไลง์ก็ได้รับการยอมรับจากชาวนาคาให้เป็น *นาคานะ* (เทพเจ้าแห่งชาวนาคา) และได้รับการบูชาเยี่ยงเทพเจ้าในบรรดาชาวนาคา

นอกจากนี้ นาคาเต้นไลง์ยังได้รับการบูชาอย่างสูงในบรรดาแพทย์ชาวพม่า ประวัติชีวิตของเขายังคงเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์การแพทย์สมัยใหม่ของพม่า ที่ซึ่งเขาได้รับการยกย่องเป็นวีรบุรุษ

ชีวิตช่วงต้นและการศึกษา
-----------------------

เต้นไลง์เกิดเมื่อปี 1933 ในเมืองสะเทิม รัฐมอญ ในครอบครัวเชื้อสายจีน บิดาของเขาต้องการให้เขาเป็นพ่อค้าและสืบทอดธุรกิจของที่บ้าน แต่เขาเลือกที่จะเป็นแพทย์ เขาจบการศึกษาวุฒิบัตร MBBS จากมหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ 1 ย่างกุ้ง

วิชาชีพ
-------

ในสมัยเป็นนักศึกษา เต้นไลง์เป็นเลขาธิการใหญ่ประจำสหพันธ์นักเรียนแพทย์ในปี 1957 และประจำสมาคมแพทย์รุ่นเยาว์ (Young Doctors Association; YDA) ในปี 1960 สมัยเขาเป็นแพทย์อินเทิร์นศัลยศาสตร์ เขาเคยนำการนัดประท้วงหยุดงานเรียกร้องกรณีแพทย์อินเทิร์นในโรงพยาบาลรัฐบาลได้รับค่าตอบแทนต่ำกว่า

เขาเป็นแพทย์ผู้ช่วยประจำอำเภอมะริดในปี 1962 และจากปี 1965 ถึง 1971 เขาถูกส่งตัวเพื่อปฏิบัติหน้าที่ศัลยแพทย์ประจำจังหวัดคำตี่ในทิวเขานาคาของเขตซะไกง์ ในเวลานั้น 70% ของประชากรชาวนาคาป่วยด้วยโรคคอพอก เขาจึงมีหน้าที่ในการรักษาคอพอกโดยการผ่าตัด และรักษาโรคอื่น ๆ ในพื้นที่ ในระยะแรก เขาต้องเจอกับการต่อต้านจากชาวนาคา และพบอุปสรรคในการให้ความรู้จนถึงการชักจูงชาวนาคาเพื่อรับการรักษา เขาปฏิญาณตนด้วยชีวิตว่าจะทุ่มเทให้กับการทำงานนี้

เนื่องจากในพื้นที่ขาดแคลนสาธารณูปโภคต่าง ๆ เต้นไลง์ทำการผ่าตัดแม้แต่ใต้ต้นไม้ หรือนอกบ้านเรือนของชาวนาคา ในที่สุดก็สามารถชนะใจชาวนาคาและขึ้นมาทดแทนรูปแบบการรักษาด้วยหมอผีของท้องถิ่น จนในที่สุดเขาได้รับการบูชาดุจเป็นเทพเจ้าของชาวนาคา

เขาระบุจำนวนผู้ป่วยที่เข้ารับการผ่าตัดโดยยาชาเฉพาะที่กับเขาอยู่ที่รวม 2,895 คน ตลอดระยะเวลา 47 ปี การผ่าตัดของเขาไม่เคยส่งผลให้มีผู้ป่วยชีวิตระหว่างผ่าตัดแม้แต่คนเดียวนับตั้งแต่ปี 2009 จนเขาเกษียณอายุ

บั้นปลาย
--------

เต้นไลง์ เกษียณอายุทางการในวันที่ 30 เมษายน 1988 โดยไม่ได้รับเบี้ยบำนาญ ในวันที่ 15 มกราคม 2020 ในพิธีปีใหม่ของนาคา เขาได้รับเกียรติบัตรเชิดชูเกียรติจากผู้นำแห่งพื้นที่ปกครองตนเองนาคาสำหรับบทบาทที่เขามีต่อชาวนาคา

เขาเสียชีวิตในวันที่ 10 สิงหาคม 2021 ด้วยวัย 87 ปีในย่างกุ้ง

ในวัฒนธรรมสมัยนิยม
------------------

นาคาเต้นไลง์ปรากฏตัวเป็นตัวเอกในนวนิยายปี 2016 เรื่อง *The Sweet Honey Drop on the Sharp Scalpel Blade* โดย ญี ปู เล่ [my]

อ้างอิง
-------

1. ↑  "စာရေးဆရာ ညီပုလေးရဲ့ ဝတ္ထု အင်္ဂလိပ်လို ဖๆတ်ရှုနိုင်ပြီ". *The Irrawaddy*. 10 October 2017. สืบค้นเมื่อ 10 August 2021.
2. ↑  "Ambulatory Surgery by Dr Naga". *sites.google.com*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2021-08-10. สืบค้นเมื่อ 10 August 2021.
3. 1 2 3  "၂၀၂၁ မြန်မာ စစ်အာဏာသိမ်း - ဆရာဝန်ကြီး ဒေါက်တာ နာဂသိန်းလှိုင် ကွယ်လွန်". *BBC News မြန်မာ* (ภาษาพม่า). สืบค้นเมื่อ 10 August 2021.
4. ↑  Aung Myin Thu (4 May 2015). "သံသယပျောက်ပြီး အမှန်ဘဝရောက်ဖို့" (ภาษาพม่า). Tomorrow Journal. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2021-08-11. สืบค้นเมื่อ 25 June 2016.
5. ↑  "Doctor for peace". *The Myanmar Times*. 11 May 2018. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2021-08-11. สืบค้นเมื่อ 2021-09-18.
6. ↑  "The adventures of the Myanmar surgeon in Congo". *The Myanmar Times*. 3 August 2018. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2021-08-11. สืบค้นเมื่อ 2021-09-18.
7. ↑  "ခွဲစိတ်ကု ဆရာဝန်ကြီး ဒေါက်တာ နာဂ သိန်းလှိုင် ကွယ်လွန်". *Eleven Media Group Co. Ltd* (ภาษาพม่า). สืบค้นเมื่อ 10 August 2021.
8. 1 2 3 4  "ဝေးလံခေါင်ဖျားရာအရပ်တွင် လူသားအကျိုးပြုသူ ဆရာကြီး ဒေါက်တာနာဂသိန်းလှိုင် ကွယ်လွန်". *Mizzima Myanmar News and Insight* (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 10 August 2021.
9. 1 2 3  "The Naga patient". *The Myanmar Times*. 19 January 2018. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2021-08-10. สืบค้นเมื่อ 10 August 2021.
10. 1 2  "ထက်မြက်တဲ့ဓားသွားပေါ်က ချိုမြမြပျားရည်စက် (သို့) နာဂတောင်တန်းက ဆရာဝန် သူရဲကောင်းအကြောင်း". *The Myanmar Times*. 31 January 2018. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2021-08-10. สืบค้นเมื่อ 10 August 2021.
11. 1 2  "ထက်လွန်းတဲ့ဓား၊ ချိုလွန်းတဲ့ ပျားရည်". *DVB* (ภาษาพม่า). 14 April 2020.
12. ↑  "နာဂဒေသ ခွဲစိတ်ဆရာဝန်ကြီး ဒေါက်တာသိန်းလှိုင် ကွယ်လွန်". *Radio Free Asia*. สืบค้นเมื่อ 10 August 2021.
13. ↑  "အနစ်နာခံတဲ့ ဆရာ၀န်အကြောင်း ဝတ္ထုရှည် စာပေဆု ဆွတ်ခူး ဆွတ်ခူး". *BBC News မြန်မာ* (ภาษาพม่า). สืบค้นเมื่อ 10 August 2021.