recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**หลวงพ่อคง วัดบ้านสวน** (7 มกราคม พ.ศ. 2445 - 23 กันยายน พ.ศ. 2517) อดีตเจ้าคณะตำบลมะกอกเหนือ อำเภอควบขนุน จังหวัดพัทลุง ท่านเป็นศิษย์ของพระครูสิทธยาภิรัต (พระอาจารย์เอียด) วัดดอนศาลา และศึกษาเพิ่มเติมจากตำราไสยศาสตร์ของท่านอาจารย์เฒ่า วัดเขาอ้อ จนมีความรู้แตกฉานและทรงวิทยาคุณในวิชาแขนงนี้ เป็นที่รู้จักและเคราพนับถือจากประชาชนทั่วไปทั้งในจังหวัดพัทลุง และจังหวัดอื่นๆในระยะที่บ้านเมืองไม่สงบสุขจากภัยผู้ก่อการร้ายคอมมิวนิสต์ ท่านกับอาจารย์ชุม ไชยคีรี ได้ร่วมกันจัดสร้างพระเครื่องวัดบ้านสวนขึ้น ประกอบพิธีพุทธาภิเษกและปลุกเสกด้วยตัวท่านเองเมื่อปี พ.ศ. 2511 แล้วนำมาแจกจ่ายให้กับเหล่าทหาร ตำรวจ ข้าราชการ และประชาชนผู้ปฏิบัติหน้าที่เสี่ยงอันตรายทั่วประเทศ และพระเครื่องอีกมากมายที่ได้ทูลเกล้าฯ แด่พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

ประวัติ
-------

หลวงพ่อท่านเกิดเมื่อวันที่ 7 มกราคม พ.ศ. 2445 ตรงกับสมัยรัชกาลที่ 5 ณ บ้านทุ่งสำโรง ตำบลนาขยาด อำเภอควบขนุน จังหวัดพัทลุง เป็นบุตรของนายสง และนางแย้ม มากหนู มีพี่น้องร่วมกัน 4 คนบรรพชาเป็นสามเณรเมื่อวันที่ 3 กรกฎาคม พ.ศ. 2465 โดยมีพระครูกาชาด (แก้ว) วัดพิกุลทอง เป็นพระอุปัชฌาย์ พระครูสิทธิยาภิรัต (เอียด) วัดดอนศาลา เป็นพระศีลาจารย์ และในปีต่อมาก็ได้รับการอุปสมบทเมื่อวันที่ 21 มิถุนายน พ.ศ. 2466 ณ วัดดอนศาลา โดยมีพระครูกาชาด (แก้ว) วัดพิกุลทอง เป็นพระอุปัชฌาย์ พระอธิการหนู วัดเกาะยาง เป็นพระกรรมวาจาจารย์ ได้รับฉายาว่า **สิริมโต**และคงจำพรรษาอยู่ที่วัดดอนศาลาเหมือนเดิม ในปี พ.ศ. 2500 ได้รับพระราชทานสมณศักดิ์เป็นพระครูชั้นสัญญาบัตรที่ พระครูพิพัฒนน์สิริธร เมื่อวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2500 และท่านได้ดำรงอยู่ในสมณศักดิ์นี้จนกระทั่งมรณภาพเมื่อวันที่ 23 กันยายน พ.ศ. 2517 มีอายุได้ 72 ปี 51 พรรษา

อ้างอิง
-------

1. **หนังสือรวมสุดยอดพระคณาจารย์ทั้งหมด 180 พระองค์**
2. หลวงพ่อคง วัดบ้านสวน
3. ประวัติหลวงพ่อคง วัดบ้านสวน[*ลิงก์เสีย*]
4. หลวงพ่อคง สิริมโต[*ลิงก์เสีย*]
**โรคไข้ริฟต์แวลลีย์** (อังกฤษ: Rift Valley fever, RVF) เป็นโรคที่เกิดจากเชื้อไวรัสที่อาจก่อให้เกิดอาการขั้นปานกลางถึงรุนแรง  อาการขั้นปานกลางต่างๆ ได้แก่: เป็นไข้ ปวดกล้ามเนื้อ และปวดศีรษะ ซึ่งอาจมีอาการนานถึงหนึ่งสัปดาห์ อาการขั้นรุนแรงต่างๆ ได้แก่: สูญเสียความสามารถในการมองเห็นในช่วงสามสัปดาห์แรกหลังจากติดเชื้อ การติดเชื้อที่สมอง ที่อาจก่อให้เกิดการปวดศีรษะอย่างรุนแรงและเกิดอาการสับสน และการมีเลือดออกร่วมกับความผิดปกติของตับ ซึ่งอาจเกิดขึ้นภายในช่วงวันแรกๆ  ผู้ป่วยที่มีเลือดออกมีโอกาสของการเสียชีวิตสูงถึง 50%

สาเหตุ
------

เชื้อโรคที่เป็นสาเหตุของโรคไข้ริฟต์แวลลีย์นี้คือเชื้อไวรัส ประเภท *Phlebovirus*  เชื้อโรคนี้แพร่ระบาดโดยการสัมผัสโดนเลือดของสัตว์ที่ติดเชื้อโรคหรือหายใจโดยสูดอากาศที่อยู่รอบๆ สัตว์ที่ติดเชื้อโรคที่กำลังถูกฆ่า การดื่มนมดิบจากสัตว์ที่ติดเชื้อโรค หรือถูกยุงที่ติดเชื้อโรคกัด สัตว์ อาทิเช่น วัว แกะ แพะและอูฐอาจติดเชื้อโรคได้การติดเชื้อโรคในสัตว์เหล่านี้โดยมากมักมียุงเป็นพาหะนำโรค ทั้งนี้ไม่พบว่าโรคนี้ติดต่อจากคนหนึ่งไปสู่อีกคนหนึ่ง  การวินิจฉัยโรคสามารถทำได้โดยการตรวจหา แอนติบอดี ต้านไวรัสนี้หรือตรวจหาเชื้อไวรัสในเลือด

การป้องกันและการรักษา
---------------------

การป้องกันโรคนี้ในคนคือการฉัดวัคซีนต้านเชื้อโรคนี้ให้แก่สัตว์ต่างๆ การฉีดวัคซีนต้องทำก่อนที่จะมีการแพร่ระบาดเกิดขึ้น เนื่องจากการทำในระหว่างที่มีการแพร่ระบาดนั้นจะทำให้สถานการณ์เลวร้ายยิ่งขึ้น การหยุดเคลื่อนย้ายสัตว์ในระหว่างการแพร่ระบาดอาจเป็นสิ่งที่มีประโยชน์เช่นกัน เนื่องจากเป็นการลดจำนวนของยุงและหลีกเลี่ยงไม่ให้สัตว์ถูกยุงกัด มีวัคซีนเพื่อป้องกันโรคนี้สำหรับคน อย่างไรก็ตาม วัคซีนนั้นไม่เป็นที่แพร่หลายจนกระทั่งถึงปี 2553 อีกทั้งยังไม่มีการรักษาที่เฉพาะเจาะจงสำหรับผู้ที่ติดเชื้อโรค

ข้อมูลทางระบาดวิทยาและประวัติความเป็นมา
---------------------------------------

การแพร่ระบาด ของโรคนี้เกิดขึ้นในทวีปแอฟริกาและอาระเบียเท่านั้น การแพร่ระบาดมักเกิดขึ้นในช่วงเวลาที่มีฝนชุกกว่าปกติซึ่งทำให้จำนวนของยุงเพิ่มขึ้น ครั้งแรกที่มีการรายงานถึงโรคนี้คือในกลุ่มปศุสัตว์ที่ ริฟต์แวลลีย์ ของ เคนยา เมื่อราวปี 2445 และมีการแยกเชื้อของไวรัสนี้เป็นครั้งแรกในปี 2474

อ้างอิง
-------

1. 1 2 3 4 5  "Rift Valley fever". *Fact sheet N°207*. World Health Organization. May 2010. สืบค้นเมื่อ 21 March 2014.
2. ↑  Palmer, S. R. (2011). *Oxford textbook of zoonoses : biology, clinical practice, and public health control* (2nd ed.). Oxford u.a.: Oxford Univ. Press. p. 423. ISBN 9780198570028.
**อิกัวนาแรด** หรือ **ไรนอเซอรัสอิกัวนา** (อังกฤษ: Rhinoceros iguana, Horned ground iguana) เป็นสัตว์เลื้อยคลานจำพวกอิกัวนา มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า *Cyclura cornuta* อยู่ในวงศ์ Iguanidae

มีจุดเด่นอยู่ที่ตรงหัวขนาดใหญ่ที่มีเขาที่ดั้งจมูกเหมือนกับนอแรดอันเป็นที่มาของชื่อเรียก มีลำตัวที่มีขนาดใหญ่ หนา บึกบึน ลำตัวมีสีน้ำตาล หรือสีเขียวมะกอกหรือสีดำ ขณะที่บางตัวมีส่วนหางสีฟ้า ในตอนเล็กจะมีสีเทาอมฟ้าแซมตลอดทั้งตัว ในตัวผู้จะมีสีสันบริเวณกล้ามเนื้อที่หลังคอหนามาก และมีกล้ามเนื้อบริเวณกรามที่ใหญ่มากจนปูดออกมาบริเวณหัวอย่างชัดเจน ภายในปากเป็นสีม่วงดำสำหรับใช้ขู่ โดยการขู่จะใช้วิธีอ้าปากขู่และงับกรามลงแรง ๆ 

จัดเป็นอิกัวนาที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในสกุล *Cyclura* ด้วยมีความยาวที่สุดได้ถึง 1.5 เมตร และมีน้ำหนักได้ถึง 15 กิโลกรัม กระจายพันธุ์อยู่ในที่ที่แห้งแล้งแถบเกาะฮิสปันโยลา, หมู่เกาะแคริบเบียน และดอมินีกา

มีอยู่ด้วยกันทั้งหมด 3 ชนิดย่อย ซึ่งสูญพันธุ์ไปแล้วหนึ่งชนิด และอยู่ในภาวะใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่งหนึ่งชนิด เป็นอิกัวนาที่กินได้ทั้งพืชและสัตว์ขนาดเล็ก หรือ ไข่นก เป็นอาหารได้ แต่จะกินพืชเป็นหลัก

เป็นสัตว์เลื้อยคลานที่เป็นที่นิยมเลี้ยงสำหรับผู้ที่นิยมเลี้ยงสัตว์แปลก ๆ แต่ว่าเป็นอิกัวนาที่มีนิสัยก้าวร้าว ไม่ค่อยเชื่อง และอาจกัดทำร้ายผู้เลี้ยงได้ โดยขณะที่สถานะการอนุรักษ์ในธรรมชาติ อิกัวนาแรด มีศัตรูตามธรรมชาติ คือ งูโบอา เพียงพอน สุนัข แมว และหนู ที่จะทำลายและกัดกินไข่และรัง แต่ปัจจุบันได้รับการคุ้มครองจากกฎหมายที่เข้มงวด และการได้รับการเอาใจใส่จากผู้คนในท้องถิ่น ประกอบกับการสามารถเพาะขยายพันธุ์ในที่เลี้ยงได้แล้ว ทำให้มีจำนวนประชากรเพิ่มขึ้น

อ้างอิง
-------

1. ↑  BiG RoN, Basic-Intermediate Caree for *Cyclura Species* คอลัมน์ Exotic Pets หน้า 134-136 นิตยสาร Aquarium Biz ฉบับที่ 8 ปีที่ 1: กุมภาพันธ์ 2011

คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
***Cyclura cornuta***

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* คุณ รู้จัก"Rhinoceros Iguana"ดีแค่ไหน มารู้จักกิ้งก่าที่ผมชอบที่สุดในชีวิตกันดีกว่า.. .. เก็บถาวร 2007-10-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน

 ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Cyclura cornuta ที่วิกิสปีชีส์
ยัน ฮุส
**ยัน ฮุส** (เช็ก: *Jan Hus*, ออกเสียง: [ˈjan ˈɦus] ( ฟังเสียง)) หรือ **จอห์น ฮัส** (อังกฤษ: John Hus, John Huss; ประมาณ ค.ศ. 1369 – 6 กรกฎาคม ค.ศ. 1415) เป็นนักปรัชญาและบาทหลวงชาวเช็ก ถือเป็นบุคคลแรก ๆ ที่มีแนวคิดในการปฏิรูปศาสนา

ประวัติ
-------

ยัน ฮุสเกิดที่เมืองฮูซิเนตส์ ราชอาณาจักรโบฮีเมีย (ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของสาธารณรัฐเช็ก) เมื่อประมาณปี ค.ศ. 1369 หลังจากนั้นไม่นานเขาก็ย้ายไปอยู่ที่ปราก และเรียนจบที่มหาวิทยาลัยปราก หลังเรียนจบ ฮุสก็บวชเป็นบาทหลวงและเทศนาตามเมืองต่าง ๆ และขึ้นดำรงตำแหน่งอธิการบดีของมหาวิทยาลัยปรากหลังจากนั้น 2-3 ปี ฮุสมีความสนใจในแนวคิดของจอห์น วิคลิฟฟ์ (John Wycliffe) นักปรัชญาศาสนาชาวอังกฤษ และผลักดันให้เกิดการปฏิรูปศาสนา เนื่องจากเห็นถึงความเสื่อมทรามทางศีลธรรมของบรรดานักบวช นอกจากนี้ ฮุสยังแปลหนังสือของวิคลิฟฟ์ซึ่งเป็นหนังสือที่ทางคริสตจักรสั่งห้ามอีกด้วย ทำให้ในปี ค.ศ. 1409 เขาถูกขับออกจากศาสนาโดยพระสันตะปาปาอเล็กซานเดอร์ที่ 5 ฮุสลี้ภัยไปที่เมืองคอนสตันซ์ในเยอรมนี ด้วยความช่วยเหลือจากจักรพรรดิซีกิสมุนด์ แต่ก็ถูกจับตัวที่นั่น เขาถูกไต่สวนและถูกตัดสินว่ามีความผิดจริงในฐานเป็นบุคคลนอกรีต จนที่สุด ในวันที่ 6 กรกฎาคม ค.ศ. 1415 ฮุสก็ถูกมัดติดกับเสาและเผาทั้งเป็น เถ้ากระดูกของเขาถูกนำไปทิ้งที่แม่น้ำไรน์

หลังจากที่ฮุสเสียชีวิต ผู้ที่เชื่อในแนวคิดของเขาที่เรียกว่า "ฮุสไซต์" (Hussite) ก็รวมตัวกันก่อกบฏต่อผู้ปกครองที่นับถือนิกายคาทอลิก จนเกิดเป็นสงครามฮุสไซต์ แนวคิดของเขายังเป็นแนวทางให้มาร์ติน ลูเทอร์, ฌ็อง กาลแว็ง และฮุลดริช ซวิงลี ทำการปฏิรูปศาสนาฝ่ายโปรเตสแตนต์และคริสตจักรปฏิรูปในอีกร้อยกว่าปีต่อมา

อ้างอิง
-------

1. ↑  Sigismund of Luxembourg

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ยัน ฮุส
บทความนี้เกี่ยวกับ"ยัญ" ในคติฮินดู สำหรับ"บูชายัญ" ในความหมายภาษาไทย ดูที่ บูชายัญ
ยัญในวิวาหะ (งานแต่งงานแบบฮินดู)
**ยัญ** หรือ **ยญ** (สันสกฤต: यज्ञ, อักษรโรมัน: *yajña*, แปลตรงตัว 'บูชายัญ') ในศาสนาฮินดูหมายถึงพิธีกรรมที่กระทำต่อหน้ากองไฟ ส่วนใหญ่มีมนตร์ประกอบ ยัญเป็นพิธีกรรมแบบพระเวท มีอธิบายอยู่ในส่วนพราหมณัมของพระเวท และในยชุรเวท พิธีกรรมพัฒนาขึ้นมาจากการเซ่นไว้และบวงสรวงแก่กองไฟ มาเป็นพิธีกรรมศักดิ์สิทธิ์ที่เป็นการถวายบูชาแด่พระอัคนี

เนื้อหาในอุปนิษัทพระเวทส่วนที่เกี่ยวข้องกับยัญจะเรียกว่า "กรรมกัณฑ์" (ส่วนทำงาน) เพื่อให้แตกต่างจากส่วน "ญาณกัณฑ์" (ส่วนความรู้) การประกอบพิธียัญที่สมบูรณ์เป็นส่วนสำคัญหนึ่งของสำนักมิมังสาในปรัชญาฮินดู นอกจากนี้ยัญยังมีบทบาทสำคัญในพิธีกรรมเปลี่ยนผ่านของฮินดู เช่นงานแต่งงาน

ศัพทมูล
-------

"ยญ" (สันสกฤต: यज्ञ, อักษรโรมัน: *yajña*) มีรากมาจากคำในภาษาสันสกฤต "ยช" (yaj) แปลว่า 'การยูชา ชื่นชม ยกย่อง เคารพ' ปรากฏในวรรณกรรมพระเวทยุคแรก อายุมากกว่า 2000 ปีก่อนริสต์กาล ในฤคเวท, ยชุรเวท (คำว่า "ยชุรเวท" ก็มาจากราก "ยช" เดียวกัน) และคัมภีร์อื่น ๆ ใช้คำว่ายัญหมายถึง "การบูชา การแสดงความเคารพ การสวดบูชา" ไปจนถึงความหมายเดียวกับ "การบูชายัญ" ในความหมายภาษาไทยปัจจุบัน ในวรรณกรรมยุคหลังพระเวท ยัญใช้เรียกพิธีกรรมใดก็ตามที่มีการประกอบพิธีในทางสัญลักษณ์

ในขณะที่ภาษาไทยปัจจุบัน "ยัญ" ดังที่ปรากฏในคำว่า "บูชายัญ" หมายถึง "การบูชาของพราหมณ์อย่างหนึ่ง การเซ่นสรวงด้วยวิธีฆ่าคนหรือสัตว์เป็นเครื่องบูชา"

อ้างอิง
-------

1. 1 2  SG Nigal (1986), Axiological Approach to the Vedas, Northern Book, ISBN 978-8185119182, pages 80–81
2. ↑  Laurie Patton (2005), The Hindu World (Editors: Sushil Mittal, Gene Thursby), Routledge, ISBN 978-0415772273, pages 38-39
3. ↑  Randall Collins (1998), The Sociology of Philosophies, Harvard University Press, ISBN 978-0674001879, page 248
4. 1 2 3  Monier Monier-Williams, Sanskrit English Dictionary, Oxford University Press, ISBN 978-8120831056 (Reprinted in 2011), pages 839-840
5. ↑  Jack Sikora (2002), Religions of India, iUniverse, ISBN 978-0595247127, page 86
6. ↑  พจนานุกรมแปล ไทย-ไทย ราชบัณฑิตยสถาน. *บูชายัญ*. เข้าถึงจาก Sanook Dictionary.
**บ้านใร่กาแฟ** เป็นร้านกาแฟที่เปิดตามสถานีบริการน้ำมัน เส้นทางสายต่างๆ ของ ภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และ ภาคใต้ โดยเปิดครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2540

ประวัติ
-------

ปี พ.ศ. 2538 - พ.ศ. 2540 นายสายชล เพยาว์น้อย เจ้าของธุรกิจบ้านใร่กาแฟเป็นคนที่ชอบเดินทางศึกษาวัฒนธรรมไปตามเส้นเดินทางสายต่าง ๆ ทั้งภาค ภาคอีสาน ภาคเหนือภาคใต้ ตลอดการเดินทางมักจะแวะดื่มกาแฟกระป๋องตามสถานีบริการน้ำมัน ครั้งเดินทางไปยังสายอีสานได้พบกาแฟแบบชาวบ้านตั้งซุ้ม โต๊ะ ในสถานีบริการน้ำมัน แบบคั่วชง มีจุดเด่นในด้านรสชาติ และ วิธีการในการนำเสนอ ลูกค้าจะเห็นกรรมวิธี และ ลีลาการชงกาแฟของชาวบ้านดูมีศิลปะเพิ่มคุณค่าให้กาแฟในแก้วนั้น ๆ ปรุงแบบแก้วต่อแก้ว ใช้กาแฟคั่วใหม่จากภาชนะที่ฝาปิดสนิทบดสด ๆ ชงสด ๆ จึงนำแนวทางของชาวบ้านมานำเสนอในรูปแบบของบ้านใร่กาแฟ คือ เพิ่มอาคารกาแฟ จัดการความสะอาด ความสะดวกสบาย เป็นระบบธุรกิจ เพิ่มแนวคิดทางสถาปัตยกรรม เป็นอาคารทรงไทยโมเดิร์น จัดการภูมิทัศน์โดยรอบ
บ้านใร่กาแฟสร้างสาขาแรกที่สถานีบริการน้ำมัน ปตท.รังสิต – องค์รักษ์คลอง 7 เมื่อวันที่ 21 ธันวาคม พ.ศ. 2540 โดยมีชื่อว่าบ้านแรก สาขาบ้าน 9 มีสัญลักษณ์เป็นใบไม้สีเขียว หลังเปิดได้ 13 วัน เช้าวันที่ 2 มกราคม พ.ศ. 2541 เกิดอุบัติเหตุรถเข้าพุ่งชนร้าน ต้องปิดร้านโดยฉับพลัน จากนั้นจึงสร้างสาขา 9/2 เมื่อวันที่ 7 มีนาคม พ.ศ. 2541 ในสถานีบริการน้ำมัน JET และออกแบบใหม่เป็นอาคารทรงสามเหลี่ยม ซึ่งรูปแบบตัดมาจากหน้าบานบ้านทรงไทย จากนั้นได้รับโอกาสจากบริษัท CONOCO ประเทศไทย JET อนุมัติให้ก่อสร้างในแบบบ้าน 8 (บ้านกรุง) บนเส้นทางถนนพหลโยธินเป็นสาขาแรกในสถานีบริการฯของ JET เปิดทำการขายวันที่ 21 เมษายน พ.ศ. 2541 ซึ่งเป็นสาขาบ้านสามเหลี่ยมแรก ปี พ.ศ. 2542 ได้เปลี่ยนชื่อเป็นบ้านใร่กาแฟซึ่งได้แนวความคิดจาก สังคมและภูมิปัญญาของชาวบ้านของไทย ในปี พ.ศ. 2549 มีสาขาทั้งหมด 110 สาขา

แหล่งข้อมูลอื่น ๆ
-----------------

1. www.banriecoffee.com
2. www.facebook.com/banriethailand
3. www.twitter.com/banriecoffee

อ้างอิง
-------

1. ↑  บ้านไร่กาแฟ[*ลิงก์เสีย*]
**อิกัวนาหมวกเหล็ก** หรือ **กิ้งก่าบาซิลิสก์หมวกเหล็ก** (อังกฤษ: helmeted iguana, helmeted basilisk) เป็นกิ้งก่าสกุลหนึ่ง ใช้ชื่อสกุลว่า *Corytophanes* ในวงศ์ Iguanidae

มีลักษณะต่างจากกิ้งก่าบาซิลิสก์ ซึ่งอยู่ในวงศ์เดียวกัน คือ มีสันบนหัวทั้งตัวผู้และตัวเมีย ซึ่งใช้ประโยชน์จากสันนี้เพื่อป้องกันตัวโดยหันข้างลำตัวให้กับสัตว์ผู้ล่าหรือศัตรู เพื่อลวงให้เห็นว่ามีขนาดตัวใหญ่ เป็นกิ้งก่าที่อาศัยอยู่บนต้นไม้เท่านั้น และจะลงมาหากินบนพื้นดินเฉพาะวางไข่เท่านั้น

พบกระจายพันธุ์เฉพาะอเมริกากลาง คือตอนใต้ของเม็กซิโก ไปจนถึงตอนเหนือของทวีปอเมริกาใต้ในโคลอมเบีย และเวเนซุเอลาเท่านั้น

การจำแนก
--------

แบ่งออกได้เป็น 3 ชนิด

* *Corytophanes cristatus* (Merrem, 1821)
* *Corytophanes hernandezii* (Wiegmann, 1831)
* *Corytophanes percarinatus* Duméril, 1856  (เป็นชนิดเดียวที่ออกลูกเป็นตัวในวงศ์นี้)

อ้างอิง
-------

1. 1 2 3  จาก itis.gov
2. 1 2  วีรยุทธ์ เลาหะจินดา. *วิทยาสัตว์เลื้อยคลานและสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก*. กรุงเทพฯ : สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, ธันวาคม 2552. 458 หน้า. หน้า 376. ISBN 978-616-556-016-0

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

 ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Corytophanes ที่วิกิสปีชีส์


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
***Corytophanes***
สำหรับความหมายอื่น ดูที่ พิกเซล (แก้ความกำกวม)

**พิกเซล** (อังกฤษ: Pixel) คือวงดนตรีที่ก่อตั้งในปีพ.ศ. 2551 โดยมีนักร้องนำหญิง และนักดนตรีชาย มีผลงานเพลงกับสังกัดอาร์เอส

ประวัติ
-------

**พิกเซล** (อังกฤษ: Pixel) วงดนตรีที่มีใจรักและมีความฝันที่จะแจ้งเกิดในวงการเพลงอย่างเต็มตัว สำหรับวงร็อกอย่าง Pixel (พิกเซล) ซึ่งประกอบไปด้วย ณัฐฐ์-ธัญญธร สุขเสถียร (ร้องนำ), บิ๊ก-วินัย รัศมีจันทร์ (กีตาร์), ธง-เอกอนันต์ สุวิชาวัฒนนันท์ (กีตาร์), โบ๊ท-ภูมิธนากรณ์ โชติธนภักดี (เบส) และ ท็อป-จักรกฤษณ์ ทองอยู่เลิศ (กลอง) 

ซึ่งทั้ง 5 คน มีจุดเริ่มต้นเดียวกัน จากใจที่รักทางด้านดนตรีและเสียงเพลง โดยอาศัยการฝึกซ้อม ความมุ่งมั่นในการเก็บเกี่ยวประสบการณ์บนถนนสายดนตรีจนประสบความสำเร็จ ซึ่งอัลบั้มชุดนี้ถือได้ว่าเป็นอัลบั้มที่มาจากความตั้งใจ เลยทำให้พวกเขาได้มีอัลบั้มมาให้ทุกคนได้ฟังกัน กับอัลบั้มแรกที่มีชื่อเดียวกับวง **Pixel**

อัลบั้มชุดแรก ภายใต้การดูแลของโปรติวเซอร์ องอาจ สิงห์ลำพอง ออกวางจำหน่ายในรูปแบบซีดี วีซีดีคาราโอเกะ เมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2551 โดบมีเพลงที่สร้างชื่อเสียงให้กับวงคือเพลง "รู้ว่ามีอยู่ก็สายไป" และเพลง "ไม่รู้หรือไม่รัก"

ปัจจุบันได้หมดสัญญากับทางค่ายแล้ว สมาชิกในวงได้รวมตัวกันร้องเพลงตามสถานที่ต่างๆ เช่น ตามร้านอาหาร หรือตามสถานที่เที่ยวกลางคืน โดยสมาชิกเหลือเพียง 4 คน

ผลงาน
-----

### สตูดิโออัลบั้ม

| อัลบั้ม | รายละเอียดอัลบั้ม | รายชื่อเพลง |
| --- | --- | --- |
| 1 | **อัลบั้ม*** **ชื่อ:** Pixel
* **ประเภท:** CD, VCD คาราโอเกะ และ ดิจิตอลดาวน์โหลด
* **สังกัด:** R.S.
* **25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2551**
 | 1. รู้ว่ามีอยู่ก็สายไป
2. ไม่รู้หรือไม่รัก
3. ไม่เข็ด
4. อยากให้เธอลืมตัว
5. เปลี่ยนไปนะ
6. ไม่มีใครโชคร้ายทุกวัน
7. ดินกับน้ำ-ใจกับรัก
8. รักฉันให้มากกว่านี้ก็พอ
9. อยากฟังแล้ว
10. เพลงนี้ให้เธอ
 |
|

อ้างอิง
-------

* (รู้ว่ามีอยู่ก็สายไป ส่งชื่อ PIXEL แจ้งเกิด)
* (พิกเซล เผยตัวตนคนดนตรีจากความตั้งใจผ่านอัลบั้มแรก)
* (ศิลปิน Pixel)
* (มิวสิควีดีโอเพลง รู้ว่ามีอยู่ก็สายไป - Pixel)
* (คาราโอเกะเพลง ไม่รู้หรือไม่รัก - Pixel)

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* Pixel band Officialfanpage
อาคารรอบปลัสเดอโวฌในกรุงปารีส (ค.ศ. 1605–1612)
บ้านแถวในเมืองควีนส์เฟร์รี สกอตแลนด์
**บ้านแถว** (อังกฤษ: terraced house, terrace house, row houses, linked houses) เป็นศัพท์ทางสถาปัตยกรรมศาสตร์และการผังเมือง หมายถึงที่อยู่อาศัยที่มีความหนาแน่นปานกลางรูปแบบหนึ่ง มีลักษณะเป็นบ้านที่มีผนังเชื่อมต่อกัน โดยบ้านแต่ละหลังมักมีมากกว่าหนึ่งชั้น และมักมีโครงสร้างและการตกแต่งคล้ายคลึงกับบ้านหลังอื่นที่อยู่ติดกัน สิ่งปลูกสร้างประเภทนี้มีต้นกำเนิดในยุโรปช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 16

สิ่งปลูกสร้างแบบบ้านแถวสามารถพบได้ทั่วโลก แต่มีให้เห็นอยู่มากในยุโรปและลาตินอเมริกา และสามารถพบตัวอย่างที่หลากหลายในอเมริกาเหนือและออสเตรเลีย อาคารรอบจัตุรัสปลัสเดอโวฌ (Place des Vosges) ในกรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส เป็นตัวอย่างหนึ่งของบ้านแถวยุคเริ่มแรก ในปัจจุบัน บ้านแถวทั้งที่มีมาแต่เดิมและที่สร้างเลียนแบบสถาปัตยกรรมยุคเก่าได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการปรับพื้นที่ในใจกลางเมืองเพื่อให้คนนอกถิ่นที่มีฐานะดีเข้ามาอยู่อาศัยแทน (gentrification) โดยในบางครั้งก็ถูกนำไปเชื่อมโยงกับชั้นชนผู้ใช้แรงงานด้วย

ดูเพิ่ม
-------

* บ้านแถวในเมือง
* ห้องแถว

อ้างอิง
-------

1. ↑  William, Logan (1985). *The Gentrification of inner Melbourne - a political geography of inner city housing*. University of Queensland Press. p. 36. ISBN 0-7022-1729-8.

บรรณานุกรม
----------

* Summerson, John (1947). "John Wood and the English town-planning tradition" collected in *Heavenly Mansions* (1963).
* Summerson, *Georgian London*.
* Howells, T. Morris, C. *Terrace houses in Australia*. The Rocks, N.S.W. : Lansdowne, 1999. ISBN 1863026495
บ้านแถวในกรุงลอนดอน สหราชอาณาจักร
บ้านแถวในกรุงดับลิน ประเทศไอร์แลนด์
บ้านแถวสร้างตามสถาปัตยกรรมสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาในเมืองกดัญสก์ ประเทศโปแลนด์
**บ้านแถวในเมือง** หรือ **บ้านแถว** (อังกฤษ: town house, townhouse บางครั้งมีการเรียกว่า *town home, townhome* ด้วยเหตุผลทางการตลาด) ตามที่ใช้ในอเมริกาเหนือ เอเชีย ออสเตรเลีย แอฟริกาใต้ และส่วนอื่น ๆ ในยุโรป หมายถึง บ้านแถวที่อยู่ในตัวเมือง มักมีห้องนั่งเล่นอยู่ชั้นล่าง คำว่า *town house* ถือกำเนิดขึ้นที่ลอนดอน สหราชอาณาจักร และเป็นที่แพร่หลายในเมืองใหญ่หลายเมืองเนื่องจากเป็นสิ่งปลูกสร้างที่สามารถใช้สอยพื้นที่ได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ

ประวัติ
-------

แต่เดิมในสหราชอาณาจักร บ้านในเมืองถือเป็นที่พักอาศัยสำหรับขุนนางหรือผู้มีฐานะมั่งคั่งซึ่งมักเป็นเจ้าของบ้านหรือคฤหาสน์ในชนบทอย่างน้อยหนึ่งหลัง ตั้งแต่ช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 18 เป็นต้นมา บุคคลเหล่านี้จะใช้ชีวิตส่วนใหญ่ในบ้านที่ชนบท และจะเข้ามาอยู่ในบ้านในเมืองเป็นครั้งคราวเมื่อมีเหตุการณ์ที่ต้องเข้าสังคม (นั่นก็คือฤดูการเต้นรำในสมัยนั้น) บ้านในเมืองของบุคคลเหล่านี้ส่วนใหญ่มีลักษณะเป็นบ้านแถว มีเพียงจำนวนน้อยมากที่จะเป็นบ้านเดี่ยว แม้แต่ชนชั้นสูงที่เป็นเจ้าของคฤหาสน์ชนบทเนื้อที่เป็นร้อย ๆ พัน ๆ เอเคอร์ ก็นิยมพักอาศัยในบ้านแถวในเมืองเช่นกัน

ทวีปเอเชีย
----------

ในทวีปเอเชีย บ้านแถวในเมืองมักมีความหมายเดียวกับทางอเมริกาเหนือ แต่ในบางประเทศอาจมีการสร้างบ้านแถวเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่มที่พักอาศัยขนาดใหญ่ มีความปลอดภัยค่อนข้างสูง พร้อมกับสิ่งอำนวยความสะดวกเหมือนโรงแรม เช่น สระว่ายน้ำ ห้องออกกำลังกาย สวน สนามเด็กเล่น

ดูเพิ่ม
-------

* บ้านแถว
* ห้องแถว

อ้างอิง
-------

1. ↑  ราชบัณฑิตยสถาน. *พจนานุกรมศัพท์สถาปัตยกรรมศาสตร์ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน.* กรุงเทพฯ : ราชบัณฑิตยสถาน, 2554, หน้า 132.
2. ↑  ราชบัณฑิตยสถาน. ศัพท์บัญญัติ เก็บถาวร 2017-07-15 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (สาขานิติศาสตร์).

บรรณานุกรม
----------

* Binney, Marcus. *Town Houses: Urban Houses from 1200 to the Present Day*. New York: Whitney Library of Design, 1998. Print.
* Gorlin, Alexander. *The New American Town House*. New York: Rizzoli, 1999. Print.
* Heuer, Ann Rooney. *Town Houses*. New York, NY: Friedman/Fairfax, 2000. Print.
* Kramer, Sibylle. *Townhouses & More*. Berlin: Braun, 2008. Print.
* Lockwood, Charles. *Bricks and Brownstone: The New York Row House, 1783-1929*. New York: Rizzoli, 2003. Print.
* Trulove, James Grayson. *The Modern Townhouse: The Latest in Urban and Suburban Designs*. New York: Collins Design, 2006. Print.
สำหรับความหมายอื่น ดูที่ ปีศาจจิ้งจอก
ภาพวาดปิศาจจิ้งจอกเก้าหางในสมัยราชวงศ์ชิง
**ปีศาจจิ้งจอก** หรือเดิมใช้ว่า **ปิศาจเสือปลา** (จีน: 狐狸精; พินอิน: *húlí jīng*; จีน: 九尾狐; พินอิน: *jiǔ wěi hú*; คำแปล: จิ้งจอกเก้าหาง) เป็นปิศาจในเทพปกรณัมจีนซึ่งอาจดีหรือร้ายก็ได้

จีนเชื่อว่า สรรพสิ่งสามารถมีอำนาจวิเศษ มีชีวิตอมตะ และแปลงเป็นมนุษย์ได้ ถ้าได้บำเพ็ญตบะมานานพอสมควร ปิศาจจิ้งจอกนั้นคือสุนัขจิ้งจอกเพศเมียที่สามารกลายร่างเป็นมนุษย์หญิงสาวโฉมงาม

ปรกติแล้วเชื่อกันว่า ปิศาจจิ้งจอกเป็นผีร้าย ปิศาจจิ้งจอกซึ่งเป็นที่รู้จักมากที่สุดตัวหนึ่ง คือ ปิศาจจิ้งจอกเก้าหางในนิยายเรื่อง *เฟิงเฉิน* หรือ *สถาปนาเทวดา* (封神) ของสฺวี่ จ้งหลิน (許仲琳) ในสมัยราชวงศ์หมิง ที่ฆ่านางต๋าจี่ (妲己) แล้วสิงร่างนางไปเป็นสนมพระเจ้าโจ้ว (紂) แห่งราชวงศ์ซาง เพื่อล่อลวงให้พระเจ้าโจ้วถึงแก่ความวิบัติตามเสาวนีย์ของนางฟ้านฺหวี่วา (女媧)

อย่างไรก็ดี ในนิยายบางเรื่อง ปิศาจจิ้งจอกมิได้มุ่งร้าย เช่น เรื่อง *ซันซุ่ยผิงเยาฉวน* หรือ *สามซุ่ยพิชิตมาร* (三遂平妖傳) ของหลัว กวั้นจง (羅貫中) ในสมัยราชวงศ์หมิง ว่าด้วยปิศาจจิ้งจอกสอนวิทยาคมให้หญิงสาวคนหนึ่ง หญิงคนนั้นจึงเอาชนะกองทัพได้ และเรื่อง *เหลียวไจจื้ออี้* หรือ *เรื่องประหลาดจากห้องศิลป์* (聊齋誌異) ของผู ซงหลิง (蒲松齡) ในสมัยราชวงศ์ชิง ที่ว่าด้วยความรักระหว่างมนุษย์หนุ่มและจิ้งจอกสาว รวมถึงในความเชื่อดั้งเดิมของชาวจ้วง ที่อาศัยอยู่ในภาคใต้ของจีน ตลอดจนปรากฏเป็นภาพเขียนสีตามผนังถ้ำในยุคก่อนประวัติศาสตร์ทางภาคเหนือและอีสานของไทย หมาเก้าหางเป็นสัตว์ศักดิ์สิทธิ์ที่ขโมยข้าวด้วยการจุ่มหางจากสวรรค์มาให้แก่มวลมนุษย์ จึงถูกเทวดาไล่ฟันจนเหลือหางเพียงหางเดียวอย่างในปัจจุบัน และเป็นต้นกำเนิดของข้าว เชื่อว่านิทานเรื่องหมาเก้าหางนี้กระจายไปทั่วภูมิภาคอาเซียนในยุคก่อนประวัติศาสตร์

นอกจากนี้ ชาวจีนยังโทษว่า ปิศาจจิ้งจอกทำให้ชายมีองคชาตหดเล็กลงจนเป็นโรคจู๋

อ้างอิง
-------

1. ↑  *มีในสำเนียงแต้นิ๋วว่า húlì jíeuy ฮูหลี่เงียว*. (2506) กรุงเทพฯ: องค์การค้าของคุรุสภา. หน้า 13.
2. ↑  "Fox-spirit Daji invents the Paoluo torture". *Chinese Torture/Supplice chinois*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2006-11-17. สืบค้นเมื่อ 2006-12-26.
3. ↑  Lu, Xun (1959). *A Brief History of Chinese Fiction*. Translated by Hsien-yi Yang and Gladys Yang. Foreign Language Press. p. 176. ISBN 978-7-119-05750-7.
4. ↑  สุจิตต์ วงษ์เทศ (2014-12-10). "กำเนิดข้าว หมาเก้าหาง บุรีรัมย์". *มติชน*. สืบค้นเมื่อ 2016-09-11.
5. ↑  Cheng, S. T. "A critical review of Chinese *Koro*." *Culture, Medicine and Psychiatry* 20(1):67-82 (1996).

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* ปิศาจจิ้งจอกในเอเชีย
**วิว** (อังกฤษ: Viu) เป็นเว็บไซต์และแอปพลิเคชันที่ให้บริการโอทีที แบบวีดิทัศน์ตามคำขอสื่อส่งผ่านสัญญาณต่อเนื่องทางอินเทอร์เน็ตแบบฟรีและสมัครสมาชิกบริการของฮ่องกง ให้บริการโดยบริษัท วิว อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด ซึ่งเป็นบริษัทในกลุ่ม PCCW Viu วิวนําเสนอเนื้อหาในประเภทต่าง ๆ จากผู้ให้บริการเนื้อหาชั้นนําของเอเชียพร้อมคําบรรยายภาษาท้องถิ่น รวมถึงซีรีส์การผลิตดั้งเดิม

วิวสามารถเข้าถึงได้ ผ่านแอปพลิเคชันในแอปสโตร์ และ กูเกิล เพลย์ หรือผ่านเว็บไซต์ www.viu.com สมาชิกฟรีหรือพรีเมียมที่ลงทะเบียนสามารถดาวน์โหลดวิดีโอและดูแบบออฟไลน์บนอุปกรณ์มือถือเช่นสมาร์ทโฟนและแท็บเล็ต รวมถึงบันทึกความคืบหน้าการดูโปรแกรมบุ๊กมาร์ก และรับการแจ้งเตือนในตอนใหม่

ในปัจจุบันวิวมีให้บริการใน 17 ประเทศทั่วเอเชีย แอฟริกา และตะวันออกกลาง ได้แก่ ฮ่องกง, ไทย, อินเดีย, สิงคโปร์, มาเลเซีย, ฟิลิปปินส์, สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์, บาห์เรน, อียิปต์, อินโดนีเซีย, จอร์แดน, คูเวต, โอมาน, กาตาร์, ซาอุดีอาระเบีย, เมียนมา และแอฟริกาใต้ ตั้งแต่เดือนมิถุนายน พ.ศ. 2563 มีผู้ใช้งานมากกว่า 36 ล้านคนต่อเดือน

อ้างอิง
-------

1. ↑  "Keeping up with the Koreans: PCCW to offer OTT for TV series content in Hong Kong and beyond". *South China Morning Post* (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2018-01-31.
2. ↑  "PCCW Media's Viu OTT play nets over 1.2 million downloads in Hong Kong". *Ooyala* (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2018-01-31.
3. ↑  "Viu no service page list of countries". *Viu* (ภาษาอังกฤษ). 2020-07-26. สืบค้นเมื่อ 2020-07-26.
4. ↑  "INTERIM RESULTS ANNOUNCEMENT FOR THE SIX MONTHS ENDED JUNE 30, 2020" (PDF). *PCCW Limited* (ภาษาอังกฤษ).

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ
หน้าตาของหน่วยความจำ DDR-266 ทั่วไปซึ่งมี 184 พินแบบ DIMM
หน่วยความจำ Corsair DDR-400 และมีแผ่นกระจายความร้อนติดตั้งอยู่
**หน่วยความจำเข้าถึงข้อมูลโดยสุ่มแบบพลวัตซิงโครนัสที่มีอัตราข้อมูลสองเท่า** (อังกฤษ: Double data rate synchronous dynamic random-access memory, DDR SDRAM) หรือ **ดีดีอาร์ เอสดีแรม** นิยมเรียกว่า **ดีดีอาร์แรม** คือชื่อเรียกระดับชั้นของหน่วยความจำที่มีลักษณะเป็นวงจรรวม และถูกใช้ในเครื่องคอมพิวเตอร์ ในบางครั้งการเรียก DDR SDRAM ก็หมายถึง DDR1 SDRAM ซึ่งในปัจจุบันถูกแทนที่ด้วย DDR2 SDRAM และ DDR3 SDRAM ซึ่งมีความเร็วสูงกว่า แต่สามารถกล่าวรวมได้ว่าแรมต่างๆ ที่กล่าวมานั้นเป็นประเภทเดียวกันนั่นคือ **ดีดีอาร์ เอสดีแรม** แต่แรมทั้งสามชนิดนั้นไม่สามารถใช้ร่วมกันได้ กล่าวคือในแผงหลัก (motherboards) ที่รองรับ DDR1 SDRAM ก็จะไม่รองรับแรม 2 ชนิดที่เหลือ

เมื่อเปรียบเทียบกับ SDR (single data rate) หรือ SDRAM ที่มีอัตราข้อมูลปกติ (เท่าเดียว) นั้น DDR จะมีอัตราข้อมูลสูงกว่าอันเนื่องจากมีการส่งข้อมูลสองครั้งต่อหนึ่งจังหวะสัญญาณนาฬิกา (ทั้งขาขึ้น และขาลง)  ต่างกับ SDR ที่จะส่งข้อมูลเพียงครั้งเดียวต่อหนึ่งรอบสัญญาณนาฬิกา ทำให้แม้ว่าความถี่สัญญาณนาฬิกาจะเท่ากันแต่ DDR ก็สามารถส่งข้อมูลมากกว่าเป็นสองเท่า และนี่ก็เป็นที่มาของคำว่า "อัตราข้อมูลสองเท่า" (DDR) ที่อยู่ในชื่อของหน่วยความจำชนิดนี้นั่นเอง อีกทั้งการรักษาความถี่สัญญาณนาฬิกาให้ต่ำยังจะช่วยรักษาความสมบูรณ์ของสัญญาณอีกด้วย

ด้วยการส่งข้อมูล 64 บิตต่อครั้ง ทำให้ DDR SDRAM มีอัตราการการส่งข้อมูลสูงสุดเท่ากับ (ความถี่สัญญาณนาฬิกา) × 2 (ส่งข้อมูล 2 ครั้งต่อรอบ) × 64 (จำนวนบิตของข้อมูลที่ถูกส่งต่อครั้ง) / 8 (แปลงหน่วยบิตเป็นหน่วยไบต์) จะเห็นว่าสำหรับ DDR SRAM ที่มีความถี่สัญญาณนาฬิกาที่ 100 MHz จะมีอัตราการส่งข้อมูลสูงสุดถึง 1600 MB/s

อ้างอิง
-------

1. ↑
**วิลเฮ็ล์ม กลีเซอ** (เยอรมัน: *Wilhelm Gliese*; 21 มิถุนายน 1915 – 12 มิถุนายน 1993) เป็นนักดาราศาสตร์ชาวเยอรมัน

ชีวประวัติ
----------

กลีเซอเกิดที่เมืองกอลท์แบร์กในเมืองซวอตอรือยาในไซลีเซียซึ่งปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของโปแลนด์ ตั้งแต่ปี 1933 เขาเริ่มศึกษาด้านดาราศาสตร์ คณิตศาสตร์ และฟิสิกส์ที่มหาวิทยาลัยวรอตสวัฟ และต่อมาที่มหาวิทยาลัยเบอร์ลิน จนกระทั่งต้องเลิกกลางคันเพื่อไปรับราชการทหาร แวร์มัคท์เกณฑ์เขาไปเป็นทหารและส่งไปยังแนวรบด้านตะวันออกเมื่อวันที่ 23 มีนาคม 1942 เขาถูกกองกำลังโซเวียตจับเข้าคุกทางเหนือของปอซนัญเมื่อวันที่ 16 กุมภาพันธ์ 1945 และในที่สุดก็สามารถกลับบ้านได้ในวันที่ 11 กันยายน 1949 ในช่วงทศวรรษนั้นเขาไม่สามารถทำงานเป็นนักวิทยาศาสตร์ได้ แต่ความกระตือรือร้นด้านวิทยาศาสตร์ของเขาก็ไม่ได้ลดลง ขณะเป็นเชลยศึกเขาได้บรรยายเกี่ยวกับวิทยาศาสตร์และทำการสังเกตการเปลี่ยนแปลงความสว่างของดาวแปรแสงโดยไม่ต้องใช้เครื่องมือ

กลีเซอได้รับการว่าจ้างให้เป็นผู้ช่วยสังเกตการณ์ที่สถาบันการคำนวณทางดาราศาสตร์ซึ่งย้ายไปที่ไฮเดิลแบร์คในเดือนตุลาคม 1949 หลังจากเดินทางกลับประเทศได้ไม่นาน และได้กลายเป็นผู้สังเกตการณ์ในปี 1957 และได้เป็นหัวหน้าผู้สังเกตการณ์ในปี 1965 เขามีส่วนร่วมในการแก้ไขหนังสือประจำปีทางดาราศาสตร์จนกระทั่งถึงปี 1954 และได้มีส่วนร่วมในการแก้ไขสารบัญแฟ้มพื้นฐาน (FK4, FK5) ตั้งแต่ปี 1957 จนกระทั่งเกษียณอายุในปี 1980

เมื่อวันที่ 9 กรกฎาคม 1951 เขาได้รับข้อเสนอจากปีต ฟัน เดอ กัมป์ ให้รับหน้าที่จัดระเบียบดาวฤกษ์ในบริเวณใกล้เคียงกับระบบสุริยะ และเริ่มรวบรวมรายชื่อดาวฤกษ์ในบริเวณใกล้เคียง สิ่งนี้ต่อมามีชื่อเรียกว่าสารบัญแฟ้มดาวฤกษ์ใกล้เคียงของกลีเซอ ในปี 1957 มีการเผยแพร่สารบัญแฟ้มดาวฤกษ์ฉบับแรก โดยมีรายชื่อวัตถุมากกว่า 1,000 ชิ้นที่อยู่ในระยะห่างจากระบบสุริยะไม่เกิน 20 พาร์เซก และในปี 1969 ได้ขยายเป็นประมาณ 2,000 ชิ้นในระยะจนถึง 22 พาร์เซก

ดาวเคราะห์น้อย 1823 กลีเซอ ได้รับการตั้งชื่อตามเขา

อ้างอิง
-------

1. 1 2 3 4 5 6 7  Hartmut, Jahreiß (1994). "Wilhelm Gliese (21. Juni 1915 - 12. Juni 1993)". *Mitteilungen der Astronomischen Gesellschaft*. **77**: 5–7. Bibcode:1994MitAG..77....5J.
2. ↑  "(1823) Gliese = 1944 MC = 1948 VH = 1950 BL = 1950 DR = 1950 EF = 1951 RD = 1954 NE = 1970 EU2 = 1971 SE1publisher=MPC". สืบค้นเมื่อ 2021-08-29.
**เจ้าจอมมารดาพุ่ม** เป็นพระสนมในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช และเป็นพระมารดาของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นศรีสุเรนทร์

เจ้าจอมมารดาพุ่ม เป็นธิดาของพระยาวิเศษสุนทร (นาค นกเล็ก) กับคุณหญิงสั้น เป็นหลานปู่ของเจ้าพระยาชำนาญบริรักษ์ เจ้าพระยาชำนาญบริรักษ์ เป็นบุตรชายเจ้าพระยาสุรสีห์พิศมาทิราช (เมฆ) เจ้าพระยาสุรสีห์พิศมาทิราช มีน้องชายคนเดียวคือเจ้าพระยามหาสมบัติ (ผล) เจ้าพระยามหาสมบัติเป็นปู่ของเจ้าพระยาบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี) เจ้าจอมมารดาพุ่ม และ เจ้าพระยาบดินทรเดชา (สิงห์) จึงเป็นพี่น้องในชั้นเดียวกัน นอกจากนั้น ท่านยังเป็นหลานของเจ้าพระยานคร (หนุ) หรือพระเจ้านครศรีธรรมราช เนื่องจาก มารดาของท่าน คือคุณหญิงสั้น เป็นธิดาของเจ้าพระยานคร และเป็นพี่สาวของ เจ้าจอมฉิม เจ้าจอมปราง และเจ้าจอมยวน พระสนมของสมเด็จพระเจ้าตากลินมหาราช

ท่านเป็นคนกล้าหาญ เมื่อกรุงศรีอยุธยาแตก ท่านยังเด็กอายุเพียง 10 ขวบ หนีพม่าไปกับน้องชายอายุ 8 ขวบ กับพวกบ่าวไพร่ โดนพม่าจับเอาลงเรือ มัดพวกบ่าวไพร่รวมทั้งคนไทยอื่น ๆ ที่จับมาได้หมดทุกคน เว้นแต่เจ้าจอมมารดาพุ่ม และน้องชายยังเป็นเด็กจึงไม่โดนมัด

เมื่อตอนพากันหนีออกมาจากกรุงนั้น ก็เก็บเข้าของใส่กระบุงตะกร้าหาบคอนมาด้วย มีไม้ไผ่คานอันหนึ่งเป็นไม้ทะลวงปล้อง ได้เอาดาบของเจ้าพระยาชำนาญบริรักษ์ ปู่ของเจ้าจอมมารดาพุ่มสอดซ่อนเอาไว้ ขณะที่พม่าจับได้นั้น คุณพุ่มก็ร้องเพลงกล่อมน้องบอกคนไทยที่โดนจับมัดรวม ๆ กันไว้นั้น ว่ามีดาบซ่อนอยู่ในไม้คาน ถ้ามีโอกาสเมื่อใดท่านจะเอาดาบตัดเชือกให้ ขอให้ช่วยกันฆ่าฟันพม่า แล้วพากันหนีไป ครั้นได้โอกาสเย็นวันหนึ่งพม่าพากันขึ้นบกหมด เหลือเฝ้าเรือเฝ้าเชลยอยู่เพียง 2 คน เจ้าจอมมารดาพุ่มจึงแอบเอาดาบในไม้คานออกมาตัดเชือก คนไทยทั้งหมดก็ช่วยกันกลุ้มรุมฆ่าพม่าตาย แล้วพากันหนี พบพวกพม่าลาดตระเวนเป็นหมู่สองสามคนก็ช่วยกันสู้ ว่ากันว่าตระกูลของเจ้าจอมมารดาพุ่มมีไม้กระบองอันหนึ่งเก็บเป็นมรดกตกทอดกันต่อ ๆ มา ที่เก็บไว้เป็นอนุสรณ์เพราะเป็นไม้กระบองที่เคยใช้ต่อสู้กับพม่าในครั้งนั้น

อ้างอิง
-------

1. ↑  ธนากิต. *พระบรมราชินีนาถ เจ้าจอมมารดา และเจ้าจอม*. กรุงเทพฯ:พีระมิด. 2543
2. ↑  สาระ มีผลกิจ. *ราชสำนักฝ่ายในสมัยรัตนโกสินทร์*. กรุงเทพฯ:มิวเซียมเพรส. 2551

| * ด
* ค
* ก
ภรรยาในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช |
| --- |
| อรรคชายาเดิม | ท่านผู้หญิงนาค |  |
| เจ้าจอมมารดา | เจ้าจอมมารดาภิมสวน · เจ้าจอมมารดาปุย · เจ้าจอมมารดาจันทา · เจ้าจอมมารดาดวง · เจ้าจอมมารดาคุ้ม · เจ้าจอมมารดาน้อยแก้ว · เจ้าจอมมารดานุ้ยใหญ่ · เจ้าจอมมารดาน้อย · เจ้าจอมมารดาเอม · เจ้าจอมมารดาพุ่ม · เจ้าจอมมารดาตานี · เจ้าจอมมารดาเพ็งใหญ่ · เจ้าจอมมารดาปทุมา · เจ้าจอมมารดานิ่ม · เจ้าจอมมารดาอู่ · เจ้าจอมมารดาอิ่ม · เจ้าจอมมารดาจุ้ย · เจ้าจอมมารดานวล · เจ้าจอมมารดาทอง · เจ้าจอมมารดางิ้ว · เจ้าจอมมารดาปาน · เจ้าจอมมารดาฉิมแมว · เจ้าจอมมารดาป้อม · เจ้าจอมมารดานวม · เจ้าจอมมารดาทองสุก ·เจ้าจอมมารดากลิ่น · เจ้าจอมมารดาเพ็งเล็ก · เจ้าจอมมารดาฉิมยักษ์ |
| เจ้าจอม | เจ้าจอมแว่น · เจ้าจอมหุ่น · เจ้าจอมทรัพย์ · เจ้าจอมหงส์ · เจ้าจอมบุญนาก · เจ้าจอมอุ่น · เจ้าจอมจิตร · เจ้าจอมนก · เจ้าจอมชู · เจ้าจอมส้ม · เจ้าจอมอิ่ม · เจ้าจอมทอง |
| ภรรยาใน รัชกาลที่ 1 · รัชกาลที่ 2 · รัชกาลที่ 3 · รัชกาลที่ 4 · รัชกาลที่ 5 · รัชกาลที่ 6 · รัชกาลที่ 10 |
**สำรอง** (อังกฤษ: Malva nut; ชื่อวิทยาศาสตร์: *Scaphium macropodium* Beaum)หรือ พุงทะลาย หมากจอง เป็นพืชที่อยู่ใน วงศ์ Sterculiaceae หรือ Malvaceae ซึ่งเป็นพืชท้องถิ่นดั้งเดิมในเขตจังหวัดจันทบุรีและตราด และพบได้ในบางจังหวัด เช่น ระยอง กาญจนบุรี ยะลา นราธิวาสและอุบลราชธานี นอกจากในไทยแล้วยังพบได้ใน กัมพูชา อินโดนีเซีย มาเลเซีย สิงคโปร์  และ เวียดนาม

สำรองออกดอกติดผลทุกปีหรือเว้น 1-3 ปี โดยออกดอกในช่วงเดือนธันวาคมถึงมกราคม ผลแก่ประมาณเดือนมีนาคมถึงเมษายน แก่แล้วจะมีแห้ง ผิวเหี่ยวย่นสีน้ำตาล กว้าง 1.0-1.5 เซนติเมตร ยาว 1.5-2.0 เซนติเมตรเมื่อนำผลสำรองมาแช่น้ำ เนื้อบางๆ ที่หุ้มเมล็ด จะดูดน้ำ พองตัวออก มีลักษณะเป็นแผ่นวุ้น เมื่อแยกแผ่นวุ้นออกมา สามารถนำไปแปรรูปได้หลายอย่าง เช่น ยำ ลาบ น้ำพริก แกงจืด สำรองลอยแก้ว น้ำสำรองและสำรองผง โดยแผ่นวุ้นจากสำรองนี้มีสรรพคุณแก้อาการร้อนในและกระหายน้ำ

อ้างอิง
-------

1. 1 2  วรัญญา โนนม่วง ชาติชาย ไชยช่วย ทองจวน วิพัฒน์เจริญลาภ และ นฤมล มงคลธนวัฒน์. 2552. การยืดอายุการเก็บรักษาผลสำรองโดยการอบแห้ง[*ลิงก์เสีย*]. วารสารวิจัยมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลตะวันออก. ปีที่ 2 ฉบับที่ 1 มกราคม-มิถุนายน 2552 หน้า 24 – 28

* World Conservation Monitoring Centre 1998. *Scaphium macropodium*[*ลิงก์เสีย*]. 2006 IUCN Red List of Threatened Species.  Downloaded on 23 August 2007.
สถาปัตยกรรมโดยคอนสแตนติน ทอน มหาวิหารพระผู้ช่วยให้รอด มอสโก ค.ศ. 1839-60
บ้านอีกุมนอฟ
**สถาปัตยกรรมรัสเซียยุคฟื้นฟู** (Russian Revival architecture) เป็นรูปแบบที่แสดงให้เห็นถึงการเคลื่อนไหวที่แตกต่างในสถาปัตยกรรมรัสเซีย (มักถูกเรียกว่า **รูปแบบรัสเซียแฝง**, **รูปแบบรัสเซียใหม่**, **รูปแบบรัสเซีย-ไบแซนไทน์** หรือเรียกว่า **รูปแบบไบแซนไทน์**) (รัสเซีย: псевдорусский стиль, неорусский стиль, русско-византийский стиль)) สถาปัตยกรรมรูปแบบนี้เกิดขึ้นในช่วงที่สองของคริสต์ศตวรรษที่ 19 และเป็นสถาปัตยกรรมแบบผสมผสานยุคก่อนสถาปัตยกรรมสมัยซาร์ปีเตอร์ และมีองค์ประกอบของสถาปัตยกรรมไบแซนไทน์

สถาปัตยกรรมรัสเซียยุคฟื้นฟูเกิดขึ้นมาในช่วงกรอบแนวคิดที่มีการให้ความสนใจต่อสถาปัตยกรรมที่เป็นของชาติ ซึ่งพัฒนาขึ้นในยุโรปช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 19 และได้ถูกนำมาตีความและทำให้เข้ากับรูปแบบมรดกทางสถาปัตยกรรมของรัสเซีย บางครั้งรูปแบบสถาปัตนกรรมฟื้นฟูของรัสเซีย มักถูกเรียกอย่างเข้าใจผิดว่า เป็นสถาปัตยกรรมแบบรัสเซีย หรือ สถาปัตยกรรมรัสเซียเก่า แต่โดยส่วนใหญ่เหล่าสถาปนิกในยุคฟื้นฟูไม่ได้ทำซ้ำโดยตรงกับสถาปัตยกรรมตามประเพณีแบบเก่า โดยรูปแบบสถาปัตยกรรมฟื้นฟูของรัสเซีย จะเป็นการผสมผสานกันระหว่างรูปแบบอื่นๆที่เป็นสากลเข้าด้วยกัน นับตั้งแต่สถาปัตยกรรมสมัยโรแมนติกในช่วงครึ่งแรกของคริสต์ศตวรรษที่ 19 จนถึงรูปแบบสถาปัตยกรรมสมัยใหม่

ภาพ
---

* โอดินท์โซโวโอดินท์โซโว
* โบสถ์เซนต์บาซิลแห่งเซซาเรียโบสถ์เซนต์บาซิลแห่งเซซาเรีย
* มหาวิหารพระผู้ช่วยให้รอดแห่งบอร์กีมหาวิหารพระผู้ช่วยให้รอดแห่งบอร์กี
* โรงละครมายาคอฟสกีโรงละครมายาคอฟสกี
* พลับพลาแห่งจตุรัสทรีอุมฟาลนายาพลับพลาแห่งจตุรัสทรีอุมฟาลนายา
* กระโจมรัสเซียในนิทรรศการยูนิเวอร์แซล (1878)กระโจมรัสเซียในนิทรรศการยูนิเวอร์แซล (1878)
* กระโจมรัสเซียในมหกรรมนานาชาติ (1893)กระโจมรัสเซียในมหกรรมนานาชาติ (1893)
* กระโจมรัสเซียในนิทรรศการยูนิเวอร์แซล (1900)กระโจมรัสเซียในนิทรรศการยูนิเวอร์แซล (1900)
* พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์แห่งรัฐพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์แห่งรัฐ
* ห้างสรรพสินค้ากุมห้างสรรพสินค้ากุม
* โบสถ์พระแม่รับเกียรติยกขึ้นสวรรค์, เซนต์ปีเตอร์สเบิร์กโบสถ์พระแม่รับเกียรติยกขึ้นสวรรค์, เซนต์ปีเตอร์สเบิร์ก
* อิสมาอิลอฟสกี เครมลินอิสมาอิลอฟสกี เครมลิน
* ศาลาว่าการมอสโกศาลาว่าการมอสโก
* พระราชวังเครมลินพระราชวังเครมลิน
* นิคมอับบรัมท์เซโวนิคมอับบรัมท์เซโว
* โบสถ์อัครทูตมิคาเอลโบสถ์อัครทูตมิคาเอล
* โบสถ์อีพิฟอานีโบสถ์อีพิฟอานี
* มหาวิหารอเล็กซานเดอร์ เนฟสกี, ยัลตามหาวิหารอเล็กซานเดอร์ เนฟสกี, ยัลตา
* นิทรรศการนิจนีนอฟโกรอดนิทรรศการนิจนีนอฟโกรอด
* พิพิธภัณฑ์ซูโวรอฟพิพิธภัณฑ์ซูโวรอฟ
* โบสถ์กางเขนศักดิ์สิทธิ์แห่งดาร์นาโบสถ์กางเขนศักดิ์สิทธิ์แห่งดาร์นา
* อาคารหลักของธนาคารกลางรัสเซียในนิจนีนอฟโกรอดอาคารหลักของธนาคารกลางรัสเซียในนิจนีนอฟโกรอด
* โบสถ์อีพิฟอานี (1718), อีร์คุตสค์โบสถ์อีพิฟอานี (1718), อีร์คุตสค์
* บ้าน "Теремок" ในมอสโกบ้าน "Теремок" ในมอสโก
* โบสถ์แมรี แม็กดาเลนโบสถ์แมรี แม็กดาเลน
* อาคารฟิลฮาร์โมนิก, บาร์เนาอาคารฟิลฮาร์โมนิก, บาร์เนา
* โบสถ์อเล็กซานเดอร์ เนฟสกี, เชลยาบินสค์โบสถ์อเล็กซานเดอร์ เนฟสกี, เชลยาบินสค์
* วัดดีมีทริอุสแห่งเทสซาโลนิกีวัดดีมีทริอุสแห่งเทสซาโลนิกี
* สถานีรถไฟมอสโกคาซานสกายาสถานีรถไฟมอสโกคาซานสกายา
* โบสถ์แห่งการฟื้นคืนพระชนม์ของพระคริสต์โบสถ์แห่งการฟื้นคืนพระชนม์ของพระคริสต์
* อาคารเพิร์ทซอฟ, ค.ศ. 1906–1910อาคารเพิร์ทซอฟ, ค.ศ. 1906–1910
* สถานีรถไฟอิมเพราตอร์สกีพาวีลีออนสถานีรถไฟอิมเพราตอร์สกีพาวีลีออน

อ้างอิง
-------
**วงศ์ซาลาแมนเดอร์ยักษ์** (อังกฤษ: Giant salamander; จีน: 娃娃鱼; พินอิน: *wáwáyú (*หวาหวายฺหวี*)*; ญี่ปุ่น: オオサンショウウオ) จัดอยู่ในไฟลัมสัตว์มีแกนสันหลัง ชั้นสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก ในวงศ์ Cryptobranchidae

สกุลและชนิด
-----------

แบ่งออกเป็น 2 สกุล 3 ชนิด

สกุล *Andrias* Tschudi, 1837  

* *Andrias davidianus*
* *Andrias japonicus*

สกุล *Cryptobranchus* Leuckart, 1821  

* *Cryptobranchus alleganiensis*

ลักษณะทั่วไป
------------

เป็นสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกจำพวกซาลาแมนเดอร์ที่ใหญ่ที่สุดในโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ซาลาแมนเดอร์ยักษ์จีน (*Andrias davidianus*) อาจมีความยาวได้สูงสุดถึง 1.8 เมตร หรือ 5.9 ฟุตหรือเกือบ ๆ 2 เมตร น้ำหนักกว่า 25 กิโลกรัม รูปร่างหัวกลมแบนใหญ่ ลำตัวแบน ตาเล็ก ปากกว้าง หางยาวมีแผ่นหนังคล้ายครีบ ขาสั้น 4 ข้าง มีนิ้ว 4 นิ้ว ขา 2 คู่แข็งแรงแต่สั้น ไม่มีเปลือกตา มีช่องเหงือก 1 คู่ ลำตัวสีน้ำตาลกระหรือดำและสามารถเปลี่ยนสีได้ตามสภาพแวดล้อม มีเมือกลื่นคลุมตลอดทั้งลำตัว ลำตัวหนาเป็นรอยยับย่นเป็นจำนวนมาก ภายในชั้นผิวหนังมีโครงข่ายของหลอดเลือดฝอยจำนวนมากใช้แลกเปลี่ยนก๊าซได้ ปอดมีขนาดเล็กและไม่ทำหน้าที่ในการหายใจ ขากรรไกรแตกต่างจากซาลาแมนเดอร์วงศ์อื่น ๆ เพราะขากรรไกรและกระดูกฮัยออยด์แต่ละข้างทำหน้าที่เป็นอิสระจากกัน ซึ่งสามารถฉกกัดได้อย่างรวดเร็วและรุนแรง

อาศัยอยู่ในลำธารที่น้ำใสสะอาด ไหลแรง พบในภาคตะวันตกของสหรัฐอเมริกา, จีน, ญี่ปุ่น กินอาหารได้แก่ ปลาและสัตว์น้ำทั่วไป โดยเฉพาะกุ้ง รวมถึงสัตว์เลื้อยคลานขนาดเล็กด้วย โดยรวมแล้วมีนิสัยรักสงบ ออกหากินในเวลากลางคืน แต่จะดุร้ายและสามารถฉกกัดได้ด้วยความรุนแรงเมื่อถูกรบกวน

การสืบพันธุ์เป็นวิธีการปฏิสนธิภายนอกลำตัว ตัวผู้สร้างรังโดยขุดหลุมที่พื้นท้องน้ำหรือขุดโพรงริมตลิ่งหรือใช้โพรงไม้ใต้น้ำเพื่อให้ตัวเมียมาวางไข่ โดยวางไข่ได้จำนวนละ 300-600 ฟอง บางครั้งอาจมีตัวเมียหลายตัวมาวางไข่ในโรงเดียวกันก็ได้ ทำให้อาจมีจำนวนไข่มากถึง 1,000-2,000 ฟอง ในแต่ละโพรง ตัวผู้มีหน้าที่เฝ้าดูแลไข่

อ้างอิง
-------

1. ↑  AmphibiaWeb - Andrias davidianus
2. ↑  วีรยุทธ์ เลาหะจินดา, *วิทยาสัตว์เลื้อยคลานและสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก* หน้า 308-309 (พ.ศ. 2554) ISBN 978-616-556-016-0

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
**วงศ์ซาลาแมนเดอร์ยักษ์**

วิกิสปีชีส์มีข้อมูลภาษาอังกฤษเกี่ยวกับ ***Cryptobranchidae***

* เก็บถาวร 2011-01-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
**วัดโพธิ์ทัยมณี** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่บนยอดเขาบันไดอิฐ ในตำบลบางจาน อำเภอเมืองเพชรบุรี จังหวัดเพชรบุรี มีเนื้อที่ที่เป็นวัด 16 ไร่เศษ และพื้นที่โรงเรียนวัดโพธิ์ทัยมณี (ศิริพรรณพิทยา) จำนวน 4 ไร่ รวม 20 ไร่เศษ

วัดโพธิ์ทัยมณี สันนิษฐานว่าน่าจะสร้างสมัยทวารวดีถึงสุโขทัย มีอายุโดยประมาณราว 800–1,000 ปี จากหลักฐานสิ่งปลูกสร้างที่มีอยู่ภายในวัด จากหนังสือที่ระลึกงานพระราชทานเพลิงศพพระครูวัชรศีลคุณ (เชื้อ ภทฺทสีโล) ระบุว่า วัดสร้างโดยกษัตริย์สิงหลวัติ สร้างเมื่อ พ.ศ. 1319 โดยสร้างเฉพาะตัววิหารเก๋งที่ซึ่งปัจจุบันคือ อุโบสถ ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช

วิหารเก๋งจีนหรืออุโบสถในปัจจุบัน ภายในประดิษฐานพระประธานสร้างด้วยศิลาแลง หน้าตักกว้าง 5 ศอกเศษ ได้รับการบูรณะในสมัยรัตนโกสินทร์โดยการหุ้มปูนและทอง ภายในองค์พระประธานประดิษฐานผอบบรรจุพระบรมสารีริกธาตุซึ่งอัญเชิญมาจากประเทศศรีลังกา พร้อมหน่อต้นพระศรีมหาโพธิ์ ภายในวัดมีหอวิเชียรวชิรปราสาท ตั้งอยู่ระหว่างอุโบสถกับศาลาการเปรียญ ลักษณะเป็นอาคารทรงไทย ยกพื้นสูง 1.2 เมตร ทำทางเดินโดยรอบ ล้อมรอบกำแพงลูกฟัก มุมกำแพงทำซุ้ม 4 เหลี่ยม ยอดทรงเจดีย์ ฐานพื้นล่างมณฑปทำกำแพงแก้ว ประดับรั้วลูกแก้วอีกชั้น ประดิษฐานพระพุทธรูปอิริยาบถนั่งมีซุ้ม 4 ด้าน ซุ้ม 2 ด้าน ประดิษฐานพระพุทธรูปปูนปั้นอิริยาบถยืน อีก 2 ซุ้มเป็นทางเข้าสู่ภายใน หลังคามีมุขยื่น คลุมบันไดทั้ง 4 ด้าน ประดับด้วยช่อฟ้า ใบระกาหางหงส์ มีลายหน้าบัน

อ้างอิง
-------

1. ↑  "วัดโพธิ์ทัยมณี". ศูนย์ข้อมูลกลางทางวัฒนธรรม.
2. ↑  "79 เพชรบุรี". p. 111.
3. ↑  "หอวิเชียรวชิรปราสาท". ศูนย์ข้อมูลกลางทางวัฒนธรรม.
**อานิส โรก้า** (Anis Roga) นักมวยสากลชาวอินโดนีเซีย เกิดเมื่อ 13 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514 ที่เมืองเอนเดอ สถิติการชก 20 ครั้ง ชนะ 16 (น็อค 8) เสมอ 3 แพ้ 1

ประวัติ
-------

โรกาขึ้นชกมวยสากลครั้งแรกเมื่อ 1 เมษายน พ.ศ. 2538 ชนะน็อค พยัคฆ์ นครหลวงโปรโมชั่น ยก 9 จากนั้นขึ้นชิงแชมป์เงารุ่นไลท์ฟลายเวท IBF ชนะคะแนน เอกวิทย์ สิงห์ชัชวาล เมื่อ 24 มีนาคม พ.ศ. 2539 และป้องกันตำแหน่งได้ 1 ครั้ง ชนะน็อค ชัยเดช จ.เจริญ ยก 11 แล้วโรกาก็ขึ้นชิงแชมป์โลกรุ่นจูเนียร์ฟลายเวท IBF เมื่อ 30 สิงหาคม พ.ศ. 2540 แต่ทำได้เพียงเสมอกับ มานูเอล เฮซุส เออร์รีรา ที่ อินโดนีเซีย โรกามีโอกาสได้ชิงแชมป์โลกอีกครั้งในอีก 8 เดือนต่อมา ที่สหรัฐ แต่คราวนี้เป็นฝ่ายแพ้น็อค เมาริซิโอ พาสตรานา ยก 4 ไม่ได้ครองแชมป์โลก

หลังจากชิงแชมป์โลกไม่สำเร็จ โรกาขยับขึ้นมาชกในรุ่นฟลายเวท และได้ครองแชมป์เงารุ่นฟลายเวท IBF เมื่อ 27 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2543 ชนะน็อค ปราบปราม ป.ปรีชา ยก 6 แต่ต่อมาก็ลดรุ่นลงไปชิงแชมป์เงารุ่นไลท์ฟลายเวท IBF เมื่อ 22 สิงหาคม พ.ศ. 2543 ชนะน็อค โทเนลิซี มเยเกนี ยก 3 ที่อินโดนีเซีย และชกป้องกันตำแหน่งไว้ได้ 1 ครั้ง โรกาขึ้นชกชนะอย่างต่อเนื่องจนถึง พ.ศ. 2545 รวมทั้งเคยชนะคะแนนลิงลม พ.ธวัชชัย เมื่อ พ.ศ. 2544 ด้วย โรกาหยุดชกไปสองปี กลับมาชกอีกสองครั้งใน พ.ศ. 2547 – 2548 หลังจากที่เสมอกับยีโต อาร์มันโดเมื่อ 18 มกราคม พ.ศ. 2548 แล้ว โรกาก็แขวนนวมไป

เกียรติประวัติ
--------------

* แชมป์เงารุ่นจูเนียร์ฟลายเวท IBF
	+ ชิง 24 มีนาคม 2539 ชนะคะแนน เอกวิทย์ สิงห์ชัชวาลย์ ที่ อินโดนีเซีย
	+ ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 1, 7 ธันวาคม 2539 ชนะน็อค ชัยเดช จ.เจริญ ยก 11 ที่ อินโดนีเซีย
	+ ป้องกันแชมป์ครั้งที่ 2, 22 สิงหาคม 2543 ชนะน็อค โมเนลิซี่ มฮิกิซา มเยเกนี ยก 3 ที่ อินโดนีเซีย
* แชมป์เงารุ่นฟลายเวท IBF
	+ ชิง 27 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2543 ชนะน็อค ปราบปราม ป.ปรีชา ยก 6 ที่ อินโดนีเซีย
	+ สละแชมป์
* แชมป์เงารุ่นจูเนียร์ฟลายเวท IBF
	+ ชิง 22 สิงหาคม พ.ศ. 2543 ชนะน็อค โทเนลิซี มเยเกนี ยก 3 ที่อินโดนีเซีย
	+ สละแชมป์
* เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
	+ ชิงแชมป์โลกรุ่นจูเนียร์ฟลายเวท IBF เมื่อ 30 สิงหาคม 2540 เสมอกับ มานูเอล เฮซุส เฮอร์รีร่า ที่ อินโดนีเซีย
	+ ชิงแชมป์โลกรุ่นจูเนียร์ฟลายเวท IBF เมื่อ 30 เมษายน 2541 แพ้น็อค มัวริซิโอ พาสตรานา ยก 4 ที่ สหรัฐ

อ้างอิง
-------

* สถิติการชก boxrec.com เก็บถาวร 2013-12-24 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (อังกฤษ)
**อลองก์ ดีนอย** นักมวยสากลชาวฟิลิปปินส์ เกิดเมื่อ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2526 ที่ Candijay ประเทศฟิลิปปินส์ สถิติการชก 32 ครั้ง ชนะ 21 (น็อก 11) เสมอ 3 แพ้ 7

ประวัติ
-------

ดีนอยด์ขึ้นชกมวยสากลอาชีพครั้งแรกเมื่อ 15 มิถุนายน พ.ศ. 2545 ชนะน็อก ลีโอนาร์โด ฟาเรเรน ยก 2 จากนั้นขึ้นชกชนะเป็นส่วนใหญ่ที่ฟิลิปปินส์ รวมทั้งชนะน็อก โรเบิร์ต คอสเตโล ยก 5 ต่อมา ได้ชิงแชมป์โลกเยาวชนรุ่นฟลายเวทเมื่อ 27 สิงหาคม พ.ศ. 2547 แต่เป็นฝ่ายแพ้คะแนนฟ้าเพชรน้อย ส.จิตรพัฒนาไม่ได้แชมป์ ดีนอยด์ได้ชิงแชมป์อีกครั้งเมื่อ 8 กรกฎาคม พ.ศ. 2548 โดยขึ้นชิงแชมป์ WBO เอเชียแปซิฟิกรุ่นฟลายเวท ดีนอยด์เป็นฝ่ายแพ้คะแนนไก่ชน ส.วรพินไป จากนั้นดีนอยด์ขึ้นชกชนะที่ฟิลิปปินส์อย่างต่อเนื่องรวมทั้งชนะคะแนนนีโน ซูอีโล ชนะน็อก จูน อีราแฮม ยก 6 ชนะน็อกโรเบิร์ต รูบิลล่า ยก 4 จากนั้น จึงได้ชิงแชมป์ WBO เอเชียแปซิฟิกรุ่นฟลายเวทอีกครั้งเมื่อ 13 กรกฎาคม พ.ศ. 2550 ซึ่งคราวนี้ ดีนอยด์เป็นฝ่ายชนะน็อกไก่ชน ส.วรพิน คู่ปรับเก่ายก 5 ได้แชมป์มาครอง หลังจากนั้น ดีนอยด์ขึ้นชิงแชมป์ OPBF รุ่นไลท์ฟลายเวทที่ว่าง ปรากฏว่าเป็นฝ่ายแพ้คะแนนซอนนี่ บอยจาโร ไม่ได้แชมป์

จากนั้น ดีนอยด์ยังขึ้นชกชนะที่ฟิลิปปินส์อีกหลายครั้ง รวมทั้งชนะน็อก เชอร์วิน มานาทัด เสมอกับ ดอนดอน จีเมนา ดีนอยด์ได้ชิงแชมป์อีกครั้งเมื่อ 24 ตุลาคม พ.ศ. 2553 โดยชิงแชมป์ PABA รุ่นฟลายเวท แพ้น็อก เทพฤทธิ์ ก่อเกียรติยิม ยก 7 ดีนอยด์ยังคงขึ้นชกที่ฟิลิปปินส์อีกหลายครั้งและขึ้นชกครั้งล่าสุดคือ 4 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2555 แพ้น็อก จาสัน กานอย ยก 8 แล้วไม่ได้ขึ้นชกมวยอีก

เกียรติประวัติ
--------------

* แชมป์ WBO เอเชียแปซิฟิก รุ่นฟลายเวท (2550)
	+ ชิง, 13 ก.ค. 2550 ชนะน็อก ไก่ชน ส.วรพิน ยก 5 ที่ จ.ราชบุรี
	+ สละแชมป์
* เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
	+ ชิงแชมป์เยาวชนรุ่นฟลายเวท WBC 27 ส.ค. 2547 แพ้น็อก ฟ้าเพชรน้อย ส.จิตรพัฒนา ยก 8 ที่ จ.ศรีสะเกษ
	+ ชิงแชมป์ WBO เอเชียแปซิฟิก รุ่นฟลายเวท 8 ก.ค. 2548 แพ้คะแนน ไก่ชน ส.วรพิน ที่ จ.อุตรดิตถ์
	+ ชิงแชมป์ OPBF รุ่นไลท์ฟลายเวทเมื่อ 20 มิถุนายน 2551 แพ้คะแนน ซอนนี่ บอย จาโร ที่ ฟิลิปปินส์
	+ ชิงแชมป์ PABA รุ่นฟลายเวท เมื่อ 24 ตุลาคม 2553 แพ้น็อก เทพฤทธิ์ ก่อเกียรติยิม ยก 7

อ้างอิง
-------

* สถิติการชก boxrec.com เก็บถาวร 2014-04-16 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (อังกฤษ)
เฟลิเป กัลเดรอน นักกฎหมายชาวฟิลิปปินส์
**เฟลิเป กอนซาเลซ กัลเดรอน โรกา** (Felipe Gonzáles Calderón Roca) เป็นนักกฎหมายชาตินิยมผู้ร่างรัฐธรรมนูญฉบับแรกของฟิลิปปินส์ เกิดเมื่อ 4 เมษายน พ.ศ. 2411 ที่จังหวัดกาบิเต ประเทศฟิลิปปินส์ ครอบครัวของเขาเดิมอยู่ที่เม็กซิโกและได้อพยพมายังมะนิลา เขาจึงเติบโตมาในสังคมของชาวฟิลิปปินส์ในยุคที่มีกระแสการเรียกร้องความเท่าเทียมในสังคม สำเร็จการศึกษาทางด้านนิติศาสตร์จากมหาวิทยาลัยซานโตโตมัส เมื่อ พ.ศ. 2436 แนวคิดของกัลเดรอนนั้นไม่เห็นด้วยกับการปกครองของสเปนแม้เขาจะเกิดในครอบครัวคนชั้นสูง เขาเข้าร่วมการต่อสู้เพื่อฟิลิปปินส์หลังจากสำเร็จการศึกษา โดยเข้าร่วมงานกับรัฐบาลปฏิวัติซึ่งต่อมาได้สถาปนาสาธารณรัฐมาโลโลสขึ้น 

ในวันที่ 15 กันยายน พ.ศ. 2441 สาธารณรัฐมาโลโลสได้จัดตั้งสภามาโลโลสซึ่งเป็นองค์กรที่ทำหน้าที่ประกาศอิสรภาพของสาธารณรัฐมาโลโลสอย่างเป็นทางการในวันที่ 29 กันยายน พ.ศ. 2441 สภานี้ได้ร่างรัฐธรรมนูญฉบับแรกของฟิลิปปินส์ที่เรียกรัฐธรรมนูญมาโลโลส กัลเดรอนเป็นผู้มีบทบาทสำคัญในการร่างรัฐธรรมนูญฉบับนี้ โดยใช้รัฐธรรมนูญของสหรัฐอเมริกาและประเทศในยุโรปเป็นแบบ สาระสำคัญของรัฐธรรมนูญนี้นั้น แบ่งอำนาจอธิปไตยออกเป็น 3 ฝ่าย คือ ฝ่ายนิติบัญญัติ ได้แก่ สภาผู้แทนราษฎร ประกอบด้วยสมาชิกที่มาจากการเลือกตั้ง ฝ่ายบริหาร มีประธานาธิบดีเป็นหัวหน้า มีคณะรัฐมนตรี 7 คน ฝ่ายตุลาการได้แก่ ศาล ประธานศาลสูงสุดแต่งตั้งโดยสภาผู้แทนราษฎร ให้เสรีภาพในการนับถือศาสนา ซึ่งต่างจากการปกครองในสมัยเป็นอาณานิคมของสเปนซึ่งกำหนดให้ศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิกเป็นศาสนาประจำรัฐ กำหนดสิทธิพลเมืองและชาวต่างชาติอย่างละเอียด

รัฐธรรมนูญฉบับนี้ได้รับความเห็นชอบจากสภามาโลโลสเมื่อ 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2441 แต่หลังจากนั้นอีกเพียง 3 เดือน รัฐธรรมนูญฉบับนี้ก็สิ้นสุดลง เมื่อสหรัฐไม่ยอมรับเอกราชของสาธารณรัฐมาโลโลส และเกิดสงครามกับสหรัฐในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2441 สาธารณรัฐมาโลโลสได้ยอมจำนนต่อสหรัฐใน พ.ศ. 2444 ในระหว่างเกิดสงครามกับสหรัฐ กัลเดรอนได้ยุติบทบาทในสาธารณรัฐมาโลโลสและหันไปร่วมมือกับฝ่ายสหรัฐ เมื่อสหรัฐเป็นฝ่ายชนะ กัลเดรอนปฏิเสธที่จะดำรงตำแหน่งผู้บริหารระดับสูง แต่หันมาประกอบอาชีพอิสระ เขาเสียชีวิตที่มะนิลาเมื่อ 6 กรกฎาคม พ.ศ. 2451

อ้างอิง
-------

* สุพรรณี กาณจนัษฐิติ. นายเฟลีเป กัลเดรอง. ใน สารานุกรมประวัติศาสตร์สากลสมัยใหม่: เอเชีย เล่ม 2 อักษร C-D ฉบับราชบัณฑิตยสถาน. กทม.ราชบัณฑิตยสถาน. 2547.หน้า 22 – 25
**โคลงนิราศพระยาตรัง** หรือ **โคลงนิราศถลาง** เป็นนิราศคำโคลง แต่งโดยพระยาตรังคภูมาภิบาล (พระยาตรัง) ซึ่งเป็นเจ้าเมืองตรังในสมัยกรุงธนบุรีและช่วงต้นกรุงรัตนโกสินทร์ นิราศเรื่องนี้ไม่ปรากฏชื่อเรื่อง แต่เรียกกันโดยทั่วไปว่า นิราศพระยาตรัง โคลงนิราศพระยาตรัง นิราศตรัง หรือโคลงนิราศถลาง 

โคลงนิราศพระยาตรังนับเป็นโคลงนิราศเรื่องหนึ่งที่ได้รับยกย่องว่าแต่งดี โดยมีอายุร่วมสมัยกัยโคลงนิราศของนายนรินทรธิเบศร์ (นิราศนรินทร์) ซึ่งจะว่าเป็นยอดของโคลงนิราศเช่นกัน

ประวัติ
-------

เข้าใจว่าพระยาตรังคงจะแต่งขึ้นเมื่อคราวออกศึกถลางครั้งที่ 2 ในต้นรัชกาลที่ 2 เมื่อ พ.ศ. 2352 เมื่อทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ยกทัพไปรับมือกับพม่า ที่ส่งกองทัพบุกมายังเมืองถลาง (ภูเก็ต) 

เหตุการณ์ในครั้งนั้นเกิดขึ้นเมื่อพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัยเสด็จขึ้นครองราชย์ได้เพียง 2 เดือน ก็มีการเกณฑ์ทัพลงไปทางหัวเมืองปักษ์ใต้ฝั่งตะวันตก จำนวนนับ 2 พันนาย โดยมีสมเด็จกรมพระราชวังบวรฯ เป็นจอมทัพ เสด็จออกจากกรุงเทพฯ เมื่อวันอังคาร เดือนอ้าย ขึ้น 13 ค่ำ ทั้งนี้ยังมีการรวบรวมพลในหัวเมืองทางใต้อย่างนครศรีธรรมราชเพิ่มเติมด้วย

นิราศเรืองนี้ตีพิมพ์เผยแพร่ครั้งแรก ในหนังสือวชิรญาณ พร้อมด้วยนิราศตามเสด็จทัพลำน้ำน้อย เมื่อ ร.ศ. 121 (พ.ศ. 2445) 

ต้นฉบับในหอสมุดแห่งชาติ มีสมุดไทย 7 เล่ม ด้วยกัน มีเนื้อหาแตกต่างกันไปบ้างเล็กน้อย แต่มี 3 เล่ม ที่มีเนื้อหาครบถ้วน 126 บท ในการชำระและจัดพิมพ์ขึ้นใหม่เมื่อ พ.ศ. 2547 กรรมการชำระได้ทำหมายเหตุระบุเนื้อหาที่แตกต่างในแต่ละฉบับเอาไว้โดยละเอียด

เส้นทาง
-------

พระยาตรังซึ่งรับราชการในกรุงเทพฯ เวลานั้นตามทัพไปในคราวนี้ด้วย แต่ไม่ได้ร่วมไปในทัพหลวง เพราะใช้เส้นทางเดินทัพต่างจากของนายนรินทรธิเบศร์ (อิน) โดยทัพของพระยาตรังเคลื่อนเข้าคลองลัด ไปทางเมืองสมุทรปราการ จนถึงปากน้ำ แล่นเรือเลียบชายฝั่งทะเลตะวันออก แล้วตัดข้ามทะเลไปตามชายฝั่งภาคใต้ จนถึงเมืองชุมพร แล้วเดินทางต่อไปถึงไชยา จากนั้นก็ย้อนกลับมาที่หลังสวน

คำประพันธ์
----------

นิราศพระยาตรังแต่งด้วยโคลงสี่สุภาพเป็นหลัก โดยมีร่ายสุภาพนำเพียง 15 วรรค และยังนับเป็นวรรรณกรรมเพียงเรื่องเดียวของพระยาตรัง ที่แต่งเป็นโคลงสี่สุภาพ นอกจากนี้ล้วนแต่งด้วยโคลงสี่ดั้น และเพลงยาว

เนื้อหา
-------

ช้วงต้นเป็นบทชมพระนคร และไว้ครูตามธรรมเนียมการประพันธ์ จากนั้นเป็นการพร่ำพรรณาความรู้สึกถึงหญิงที่รัก บรรยายสถานที่ระหว่างเส้นทาง โดยมักสอดแทรกความรู้สึกและเล่นคำพ้องเสียงที่เชื่อมโยงไปถึงอารมณ์ผูกพันที่มีต่อคนรักของตน โดยเล่าถึงสถานที่จาก วัดสามปลื้ม ฉางเกลือ วัดทอง วัดราชบุรณะ วัดดอกไม้ พระประแดง จนถึงปากน้ำ แล้วผ่านเกาะต่าง ๆ ถึงสามร้อยยอด สุดท้ายพรรณนาถึงเกาะทะลุ และแหลมไทร จากนั้นไม้ได้บรรยายสถานที่อีก

อ้างอิง
-------


* *วรรณกรรมพระยาตรัง*. กรมศิลปากร, 2547
แผนที่ยุคสามอาณาจักรหลังช่วง ค.ศ. 915
**สมัยสามอาณาจักรหลัง** (เกาหลี: 후삼국 시대; ฮันจา: 後三國時代) เริ่มตั้งแต่ ค.ศ. 892 เมื่ออาณาจักรชิลลาที่ปกครองทั้งคาบสมุทรเกาหลีเริ่มอ่อนแอในสมัยของราชินีจินซอง ทำให้ผู้นำทหารตั้งตนเป็นกษัตริย์ในอาณาจักรของตน ได้แก่

อาณาจักรโคกูรยอใหม่
-------------------

ดูบทความหลักที่: อาณาจักรโคกูรยอใหม่
แทบง, ฮูโกกูรยอ หรือ อาณาจักรโคกูรยอใหม่ (เกาหลี: 태봉, ฮันจา: 泰封; ค.ศ. 901 - ค.ศ. 918) เป็นหนึ่งในสามอาณาจักรหลังของเกาหลีซึ่งประกอบไปด้วยอาณาจักรแพ็กเจใหม่ อาณาจักรรวมชิลลา และอาณาจักรโคกูรยอใหม่ได้รับการสถาปนาโดยกุง เย ในปี ค.ศ. 901 และหลังจากพระเจ้ากุงเยถูกสำเร็จโทษ วังกอนจึงขึ้นเป็นกษัตริย์องค์ต่อมาในปี ค.ศ. 935 ภายหลังวังกอนสามารถโจมตีอาณาจักรแพ็กเจใหม่และอาณาจักรรวมชิลลา ได้จึงรวมแผ่นดินแล้วเปลี่ยนชื่อเป็นอาณาจักรโครยอ แล้วเปลี่ยนพระนามเป็นพระเจ้าแทโจ

อาณาจักรแพ็กเจใหม่
------------------

ดูบทความหลักที่: อาณาจักรแพ็กเจใหม่
ฮูแบ็กเจ หรือ อาณาจักรแพ็กเจใหม่ (เกาหลี: 후백제, ฮันจา: 後百濟 ค.ศ. 892 – ค.ศ. 936) เป็นหนึ่งในสามอาณาจักรหลังของเกาหลี (อีกสองอาณาจักรได้แก่อาณาจักรโคกูรยอใหม่และอาณาจักรชิลลา โดยถูกก่อตั้งโดย คยอน ฮวอน ใน ค.ศ. 900 และล่มสลายลงไปอีกใน ค.ศ. 936 โดยกองทัพของวังกอนปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์โครยอมาโจมตี มีเมืองหลวงอยู่ที่ช็อนจู (ปัจจุบันอยู่ในจังหวัดช็อลลาเหนือ) โดยหนังสือซัมกุกยูซาและซัมกุกซากิกล่าวว่าเป็นอาณาจักรสืบต่อมาจากอาณาจักรแพ็กเจ

อาณาจักรรวมชิลลา
----------------

ดูบทความหลักที่: อาณาจักรรวมชิลลา
อาณาจักรรวมชิลลา (เกาหลี: 통일 신라, อังกฤษ: Unified Silla) เป็นอาณาจักรที่สถาปนาเมื่อปี ค.ศ. 668 โดยพระเจ้ามุนมูแห่งอาณาจักรชิลลา ภายหลังจากการรวม อาณาจักรโคกูรยอ และ อาณาจักรแพ็กเจ เข้าเป็นหนึ่งเดียวกับชิลลาโดยอาณาจักรแห่งนี้มีราชธานีอยู่ที่คย็องจู ซึ่งอาณาจักรรวมชิลลาได้ล่มสลายลงในปี ค.ศ. 935 ภายหลังจากการยอมจำนนต่อวัง กอน ของพระเจ้าคยองซุน กษัตริย์องค์สุดท้าย
กล่องเครื่องมือสมัยใหม่ 
**เครื่องมือ** คือสิ่งของสำหรับการใช้ในการงาน แม้ว่าสัตว์จะใช้เครื่องมืออย่างง่ายได้ แต่มีเพียงมนุษย์เท่านั้นที่สามารถใช้อุปกรณ์ประดิษฐ์เป็นอุปกรณ์ได้ โดยมนุษย์ได้ใช้เครื่องมือทำจากหินมานานหลายพันปีแล้ว แต่ละเครื่องมือก็ใช้ในวัตถุประสงค์ที่แตกต่างกัน 

นักมานุษยวิทยาเชื่อว่า การใช้เครื่องมือถือเป็นบันไดขั้นแรกของวิวัฒนาการของมนุษย์ เพราะทั้งมนุษย์และชิมแปนซีป่าต่างก็ใช้เครื่องมือ จึงอนุมานได้ว่า การใช้เครื่องมือในยุคแรก ๆ เกิดขึ้นก่อนที่ทั้งสองสปีชีส์จะแยกออกจากกัน เครื่องมือยุคแรกอาจจะทำสิ่งที่เน่าเปื่อยได้อย่างเช่น กิ่งไม้ หรือ ประกอบด้วยหินที่ยังที่ยังไม่ได้ดัดแปลง ที่ยังไม่แตกต่างจากหินอื่น ๆ ที่จะเป็นเครื่องมือได้

อ้างอิง
-------

1. ↑  Sam Lilley, *Men, Machines and History: The Story of Tools and Machines in Relation to Social Progress*, 1948 Cobbett Press.
2. ↑  Whiten, A. J. Goodall, W.C. McGrew, T. Nishida, V. Reynolds, Y. Sugiyama, C.E.G. Tutin, R.W. Wrangham, and C. Boesch. 1999. Cultures in Chimpanzees. *Nature* 399:682—85. Panger, M.A. A.S. Brooks, B.G. Richmond, and B. Wood. 2002. Older than the Oldowan? Rethinking the emergence of hominin tool use. *Evolutionary Anthropology: Issues, News, and Reviews* 11:235–45.