**สะพานพระราม 6** เป็นสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาที่สร้างขึ้นเป็นแห่งแรกของประเทศไทย และเป็นสะพานสำคัญที่สุดในเส้นทางสายใต้ เชื่อมระหว่างแขวงบางซื่อ เขตบางซื่อ กับแขวงบางอ้อ เขตบางพลัด กรุงเทพมหานคร ในเส้นทางรถไฟสายใต้

ข้อมูลตัวสะพาน
--------------

สะพานสร้างตามแบบ Cantilever ประกอบด้วยสะพานเหล็ก 5 ช่วง ส่วนหนึ่งเป็นถนนคอนกรีตเสริมเหล็กให้รถยนต์ทุกชนิดผ่าน อีกส่วนหนึ่งเป็นทางรถไฟ พร้อมทางเดินเท้า 2 ด้าน ตัวสะพานมีความยาว 442.08 เมตร กว้าง 10 เมตร สูงจากระดับน้ำทะเลถึง 10 เมตร ดังนั้นเรือขนาดธรรมดาสามารถลอดผ่านได้ 

ปัจจุบันสะพานพระราม 6 ปิดการจราจรส่วนที่เป็นถนน เมื่อมีการก่อสร้าง สะพานพระราม 7 ขึ้นเป็นสะพานคู่ขนาน แล้วนำส่วนที่เคยเป็นถนนแปรสภาพเป็นทางรถไฟ ในฐานะที่เป็นส่วนหนึ่งของทางคู่ช่วงชุมทางบางซื่อ - นครปฐม สำเร็จเมื่อปี พ.ศ. 2546 แม้กระนั้นก็ตาม เวลาใช้งานจริงต้องให้รถไฟแล่นผ่านไปครั้งละขบวน เพื่อป้องกันไม่ให้สะพานทะลายลงมาเพราะรับน้ำหนักเกินพิกัด

สะพานพระราม 6 เป็นสะพานเหล็กโครงทรัสรองรับทางรถไฟข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา ระหว่างสถานีชุมทางบางซื่อ กับ สถานีบางบำหรุ ในทางรถไฟสายใต้ (แยกพระราม 6) 
โครงสร้างของสะพานมีลักษณะสมมาตรตามแนวยาว ประกอบด้วย 

* ตะม่อ (Pier) รองรับตัวสะพาน จำนวน 6 ตะม่อ (Pier) คือ ตะม่อ (Pier) A , B , C , D , E และ F
* ความยาวช่วงสะพานระหว่างตะม่อแต่ละช่วงโดยประมาณเป็น 77 , 84 , 120 , 84 และ 77 เมตร ตามลำดับ รวมความยาวทั้งสิ้นโดยประมาณ 442 เมตร
* ตัวสะพานเป็นสะพานเหล็กโครงทรัส (Truss) มีจำนวน 5 Truss คือ Truss A , B , C , D และ E โดยที่ Truss A และ E เป็น Simple Truss , Truss B และ D เป็น Anchor Truss และ Truss C เป็น Suspended Truss

เนื่องจากสะพานพระราม 6 เป็นสะพานซึ่งถูกออกแบบให้มีทางรถยนต์ขนานคู่ไปกับทางรถไฟมีผลให้ขนาดหน้าตัดของชิ้นส่วนโครงทรัสทั้ง 2 ฝั่งไม่เท่ากัน โดยขนาดหน้าตัดของชิ้นส่วนโครงทรัสฝั่งทางรถไฟ (Railway Side) จะมีขนาดใหญ่กว่าโครงทรัสฝั่งทางรถยนต์ (Highway Side) ต่อมาการรถไฟแห่งประเทศไทยได้ดำเนินการทุบรื้อทางรถยนต์ขนานคู่ไปกับทางรถไฟบนสะพานออกไป และได้ดำเนินการเสริมกำลัง (Strengthening) โครงทรัสฝั่งทางรถยนต์ (Highway Side) เสริมกำลัง Stringer และ Floor Beam (Cross Girder) อีกทั้ง ติดตั้ง Stringer และวางทางรถไฟทางคู่เพิ่มขึ้นอีกหนึ่งทางแทนทางรถยนต์ขนานคู่ไปกับทางรถไฟเดิม

เมื่อปี พ.ศ. 2544 จากการวิเคราะห์และประเมินความแข็งแรงของโครงสร้างสะพานพระราม 6 โดยกิจการร่วมค้า บริษัท เคทีเอ็ม เครน และบริษัท จีทีแอนด์อาร์ อินเตอร์เนชั่นแนล จำกัด ปรากฏตามรายงาน "รายงานการตรวจสอบและประเมินสภาพโครงสร้างสะพานพระราม 6 โครงการปรับปรุงตรวจสอบและประเมินสภาพสะพานพระราม 6 โดยกิจการร่วมค้า เคทีเอ็ม เครน-จีทีแอนด์อาร์ เสนอการรถไฟแห่งประเทศไทย เมื่อเดือนสิงหาคม 2544" ใช้วิธีการประเมินความแข็งแรงของโครงสร้างสะพานโดยวิธีการ Working Stress Method ตามมาตรฐานของ AREMA (American Railway Engineering and Maintenance-of-Way Association) Manual for Railway Engineering , 2003 Volume 2 CHAPTER 15 Steel Structures Part 7 Existing Bridges , Section 7.3 Rating for Existing Bridges. พบว่า

1. น้ำหนักบรรทุกชนิด DL.15 หรือ น้ำหนักกดเพลา 15 ตัน วิ่งขบวนรถเพียงทางเดียวทั้ง 2 ทาง (ทางเดิมและทางใหม่) และวิ่งขบวนรถพร้อมกันทั้ง 2 ทาง โครงสร้างสะพานสามารถรับ น้ำหนักขบวนรถได้ อย่างปลอดภัย
2. น้ำหนักบรรทุกชนิด DL.16 หรือ น้ำหนักกดเพลา 16 ตัน วิ่งขบวนรถเพียงทางเดียวบนทางเดิมหรือทางใหม่ โครงสร้างสะพานสามารถรับ น้ำหนักขบวนรถได้ อย่างปลอดภัย หากวิ่งขบวนรถพร้อมกันทั้ง 2 ทาง มีบางชิ้นส่วนของโครงสร้างไม่สามารถรับ น้ำหนักได้ จำเป็นต้องเสริมกำลัง
3. น้ำหนักบรรทุกชนิด U.20 หรือ น้ำหนักกดเพลา 20 ตัน วิ่งขบวนรถเพียงทางเดียวบนทางเดิม โครงสร้างสะพานสามารถรับน้ำหนักขบวนรถได้ อย่างปลอดภัย หากวิ่งขบวนรถพร้อมกันทั้ง 2 ทาง มีบางชิ้นส่วนของโครงสร้างไม่สามารถรับ น้ำหนักได้ จำเป็นต้องเสริมกำลัง

ประวัติ
-------

สะพานพระราม 6 เป็นสะพานรถไฟข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาสะพานแรกของประเทศไทย ลงนามในสัญญาก่อสร้าง เมื่อ เมษายน พ.ศ. 2465 เริ่มการก่อสร้างเมื่อ เดือนธันวาคม พ.ศ. 2465 วางหีบพระฤกษ์เมื่อวันที่ 6 เมษายน พ.ศ. 2466 โดย กรมพระกำแพงเพ็ชรอัครโยธิน ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เพื่อเชื่อมทางรถไฟฝั่งตะวันออกและฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยาให้ติดต่อกัน โดยให้บริษัท เล เอตาบริดจ์มองต์ ไตเต ประเทศฝรั่งเศสเป็นผู้รับเหมา เนื่องจากชนะการประมูลโดยอาศัยค่าเงินฟรังก์ฝรั่งเศสที่อ่อนตัว (1 บาทแลกได้ 5 ฟรังก์) เมื่อเปรียบเทียบกับเงินปอนด์อังกฤษที่ผูกติดกับทองคำ (1 ปอนด์แลกได้ 11 บาท) ในเวลานั้นเงินบาทสยามผูกติดกับเงินปอนด์อังกฤษด้วย โดยค่าก่อสร้างเท่ากับ 2,714,113.30 บาท

สะพานสร้างเสร็จในเดือน ธันวาคม พ.ศ. 2469 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว และได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานนามว่าสะพานพระราม 6 ซึ่งหมายถึงพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 6 และโปรดเกล้าฯ ประกอบพิธีเปิดสะพานให้ขบวนรถไฟเดินผ่านข้ามเป็นปฐมฤกษ์ในวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2469 (นับอย่างปัจจุบันต้องปี พ.ศ. 2470 แล้ว) ซึ่งเป็นวันคล้ายวันพระราชสมภพในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โดยใช้รถจักรไอน้ำ "บอลด์วิน  "ล้อแบบแปซิฟิก หมายเลข 226 ทำขบวนเสด็จ

ในระหว่างสงครามโลกครั้งที่ 2 สะพานได้ถูกกองทัพสหรัฐและอังกฤษทิ้งระเบิดอย่างหนัก ในที่สุดช่วงกลางสะพานขาดเมื่อ 7 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2488 และได้ซ่อมแซมใหม่โดยบริษัทดอร์แมนลอง (ผู้รับเหมาจากประเทศอังกฤษที่เคยประมูลการก่อสร้างสะพานพระราม 6 แต่แพ้การประมูลเพราะค่าเงินปอนด์แข็งเกินไป) และบริษัทคริสเตียนนี แอนด์ นีลเส็น (ไทย) จำกัด (ผู้รับเหมาเดนมาร์กที่ภายหลังได้เป็นผู้รับเหมาไทยเต็มตัวเมื่อปี พ.ศ. 2535 เพราะย้ายฐานมาเมืองไทย มีสำนักงานทรัพย์สินส่วนพระมหากษัตริย์เป็นผู้ถือหุ้นสำคัญ) ในระหว่าง พ.ศ. 2493 - 2496 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชเสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดสะพานพระราม 6 หลังจากซ่อมแซมแล้ว เมื่อวันที่ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2496 โดยใช้รถจักรดีเซลไฟฟ้า "ซูลเซอร์ "หมายเลข 562 ทำขบวนเสด็จ

อ้างอิง
-------

Bangkok Tourist Division (2004). "RAMA VI BRIDGE @ bangkoktourist.com". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2007-12-10. สืบค้นเมื่อ 2008-01-06.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ สะพานพระราม 6
	+ ภาพถ่ายดาวเทียมจากวิกิแมเปีย หรือกูเกิลแมปส์
	+ แผนที่จากลองดูแมป หรือเฮียวีโก
	+ ภาพถ่ายทางอากาศจากเทอร์ราเซิร์ฟเวอร์

พิกัดภูมิศาสตร์: 13°48′47″N 100°30′57″E﻿ / ﻿13.813108°N 100.515826°E﻿ / 13.813108; 100.515826

ดูเพิ่ม
-------

* สะพานพระราม 7
* สถานีบางซ่อน

| **สะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยาในปัจจุบัน** |
| --- |
| **เหนือน้ำ**สะพานรถไฟฟ้าชานเมือง สายสีแดงอ่อน | **สะพานพระราม 6** | **ท้ายน้ำ**สะพานทางพิเศษสายศรีรัช-วงแหวนรอบนอกกรุงเทพมหานคร |



| * ด
* ค
* ก
จุดข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา |
| --- |
| จังหวัดนครสวรรค์ | 
* สะพานเดชาติวงศ์
* สะพานตะเคียนเลื่อน
* สะพานชุมชนตานิว-มณีวงศ์
* สะพานสมเด็จพระวันรัต (เฮง เขมจารี)

 |  |
| จังหวัดอุทัยธานี | 
* สะพานมโนรมย์ 1

 |
| จังหวัดชัยนาท | 
* สะพานมโนรมย์ 1
* สะพานธรรมจักร
* สะพานศรีธรรมจักร
* สะพานชัยนาท
* เขื่อนเจ้าพระยา
* สะพานสรรพยา

 |
| จังหวัดสิงห์บุรี | 
* สะพานอินทร์บุรี
* สะพานบางระจัน
* สะพานอนุสรณ์ 100 ปี สิงห์บุรี (หลวงพ่อแพ 99)
* สะพานพรหมบุรี

 |
| จังหวัดอ่างทอง | 
* สะพานพระมหาพุทธพิมพ์ 1
* สะพานอ่างทอง
* สะพานเลี่ยงเมืองอ่างทอง
* สะพานป่าโมก

 |
| จังหวัดพระนครศรีอยุธยา | 
* สะพานจุฬามณี
* สะพานอยุธยา-ภูเขาทอง
* สะพานกษัตราธิราช
* สะพานอโยธยา
* สะพานเกาะเรียน
* สะพานเกาะเกิด
* สะพานเชียงราก 2

 |
| จังหวัดปทุมธานี | 
* สะพานเชียงราก 2
* สะพานปทุมธานี 1
* สะพานปทุมธานี 2
* สะพานนนทบุรี 3

 |
| จังหวัดนนทบุรี | 
* สะพานนนทบุรี 3
* สะพานพระราม 4
* สะพานคู่ขนานสะพานพระนั่งเกล้า
* สะพานพระนั่งเกล้า
* สะพานรถไฟฟ้ามหานคร สายฉลองรัชธรรม
* สะพานมหาเจษฎาบดินทรานุสรณ์
* สะพานพระราม 5
* สะพานพระราม 7 4
* สะพานรถไฟฟ้าชานเมือง สายสีแดงอ่อน 4

 |
| กรุงเทพมหานคร | 
* สะพานพระราม 7 4
* สะพานรถไฟฟ้าชานเมือง สายสีแดงอ่อน 4
* สะพานพระราม 6
* สะพานทางพิเศษประจิมรัถยา
* สะพานรถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล
* สะพานกรุงธน
* สะพานพระราม 8
* สะพานสมเด็จพระปิ่นเกล้า
* อุโมงค์รถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล
* สะพานปฐมบรมราชานุสรณ์
* สะพานพระปกเกล้า
* สะพานสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
* สะพานพระราม 3
* สะพานกรุงเทพ
* สะพานพระราม 9
* *สะพานคู่ขนานสะพานพระราม 9*
* สะพานภูมิพล 1 5

 |
| จังหวัดสมุทรปราการ | 
* สะพานภูมิพล 1 5
* สะพานภูมิพล 2
* สะพานกาญจนาภิเษก

 |
| *ตัวเอียง : กำลังก่อสร้าง/ยังไม่เปิดใช้งาน*1เชื่อมระหว่างจังหวัดอุทัยธานีกับจังหวัดชัยนาท; 2เชื่อมระหว่างจังหวัดปทุมธานีกับจังหวัดพระนครศรีอยุธยา; 3เชื่อมระหว่างจังหวัดปทุมธานีกับจังหวัดนนทบุรี;4เชื่อมระหว่างจังหวัดนนทบุรีกับกรุงเทพมหานคร; 5เชื่อมระหว่างกรุงเทพมหานครกับจังหวัดสมุทรปราการ |