**เภสัชเคมี** (อังกฤษ: Pharmaceutical Chemistry) เป็นสาขาวิชาที่เกิดจากการผสมผสานกันของศาสตร์หลายสาขาโดยเฉพาะเคมีและเภสัชกรรม เพื่อการค้นหาและออกแบบตัวยา เภสัชเคมีจะเกี่ยวข้องกับการศึกษาเอกลักษณ์ทางเคมีของตัวยา การสังเคราะห์ตัวยา และการพัฒนาสารเคมีตัวใหม่ที่เหมาะสำหรับการรักษาโรค รวมถึงการศึกษายาที่มีอยู่เดิมในส่วนของคุณสมบัติทางเคมีกับคุณสมบัติทางเภสัชวิทยา-พิษวิทยา เช่น ความสัมพันธ์เชิงปริมาณระหว่างการออกฤทธิ์และโครงสร้างของยา (Quantitative Structure-Activity Relationship: QSAR) เป็นต้น

กระบวนการค้นพบยา
----------------

### การค้นพบ

ขั้นตอนแรกของการค้นพบยา (drug discovery) เกี่ยวข้องกับการหาเอกลักษณ์ของสารประกอบที่น่าสนใจใหม่ เรียกว่า "ฮิตส์" ("hits") โดยการคัดสรรสารประกอบหลายตัวที่มีคุณสมบัติทางเภสัชวิทยาตรงกับที่เราต้องการ ฮิตส์เหล่านี้อาจมาจากแหล่งธรรมชาติเช่น พืช สัตว์ เชื้อรา หรือบางครั้งมาจากการสังเคราะห์ เช่น สารประกอบที่สังเคราะห์สะสมไว้เดิม โดยเฉพาะจากเทคนิคเคมีเชื่อมโยง (combinatorial chemistry) โดยอาศัยองค์ความรู้ทางเคมีอินทรีย์ขั้นสูง วิทยาการคอมพิวเตอร์ และสถิติ เพื่อลดขั้นตอนและระยะเวลากระบวนการสรรหาให้เร็วขึ้น

### การทำให้ได้ผลดีที่สุด

ขั้นตอนต่อมาของการค้นพบยาจะเกี่ยวข้องกับการปรับแต่งสาร"ฮิตส์"เพื่อปรับปรุงคุณสมบัติทางเภสัชวิทยาของสารประกอบฟาร์มาโคฟอร์ (pharmacophore) ความสัมพันธ์ระหว่างโครงสร้างและการออกฤทธิ์ของฟาร์มาโคฟอร์ จะเป็นส่วนสำคัญในการพัฒนาสารประกอบมุ่งหวัง (lead compounds) เพื่อให้ได้ตัวยาที่มีความแรงสูงสุด จำเพาะเจาะจงที่สุด และมีพิษน้อยที่สุด

### การพัฒนายา

ขั้นตอนสุดท้ายของการพัฒนายาเกี่ยวข้องกับการศึกษาในระดับพรีคลินิคและระดับคลินิก ตั้งแต่การทดลองในสัตว์ทดลอง มนุษย์ปกติ และผู้ป่วย เพื่อทดสอบฤทธิ์การรักษาและผลข้างเคียงของตัวยาที่ได้ก่อนการพัฒนาวิธีการสังเคราะห์ และการพัฒนาตำรับยาในระดับอุตสาหกรรมต่อไป

| * ด
* ค
* ก
วิทยาศาสตร์สุขภาพ:เภสัชศาสตร์ |
| --- |
| วิทยาศาสตร์เภสัชกรรม | เภสัชเคมี  **·**  เภสัชภัณฑ์  **·**  เภสัชอุตสาหกรรม  **·**  เภสัชเวท  **·**  เภสัชพฤกษศาสตร์  **·**  เภสัชวิเคราะห์  **·**  เทคโนโลยีเภสัชกรรม  **·**  วิทยาศาสตร์เครื่องสำอาง |  |
| เภสัชบริบาลศาสตร์ | เภสัชกรรมคลินิก  **·**  เภสัชกรรมโรงพยาบาล **·**  เภสัชกรรมชุมชน |
| เภสัชศาสตร์สังคมและบริหารเภสัชกิจ | เภสัชศาสตร์สังคม  **·**  บริหารเภสัชกิจ  **·**  เภสัชสาธารณสุข **·**  เภสัชระบาดวิทยา  **·**  เภสัชเศรษฐศาสตร์  **·**  นิติเภสัชศาสตร์ |
| เภสัชวิทยาและพิษวิทยา | เภสัชวิทยา  **·**  เภสัชจลนศาสตร์  **·**  เภสัชพลศาสตร์  **·**  พิษวิทยา |
| ศาสตร์ที่เกี่ยวข้อง | เคมีอินทรีย์  **·**  เคมีฟิสิกส์  **·**  เคมีวิเคราะห์  **·**  ชีวเคมี  **·**  จุลชีววิทยา  **·**  กายวิภาคศาสตร์  **·**  สรีรวิทยา  **·**  สาธารณสุขศาสตร์ |
| เภสัชกรรม • เภสัชศาสตร์ • ประวัติ • คณะเภสัชศาสตร์ • เภสัชกร • สถานีย่อยเภสัชกรรม |

| * ด
* ค
* ก
สาขาวิชาของเคมี |
| --- |
| 
* ตารางธาตุ
* รายชื่อโมเลกุลชีวภาพ
* รายชื่อสารประกอบอนินทรีย์
* รายชื่อสารประกอบอินทรีย์

 |
| เคมีเชิงฟิสิกส์ | 
* เคมีควอนตัม
* เคมีนิวเคลียร์
* เคมีเฟมโต
* เคมีสถานะแข็ง
* เคมีแสง
* จลนศาสตร์เคมี
* ธรณีเคมี
* ฟิสิกส์เชิงเคมี
* **ไฟฟ้าเคมี**
* วิทยาศาสตร์พื้นผิว
* สเปกโทรสโกปี
* อุณหเคมี

 |  |
| เคมีอินทรีย์ | 
* เคมีของฟุลเลอรีน
* เคมีคลินิก
* เคมีชีวภาพ
* เคมีชีวอินทรีย์
* **เคมีพอลิเมอร์**
* เคมีฟิสิกัลเชิงชีวภาพ
* เคมีอินทรีย์เชิงฟิสิกส์
* **ชีวเคมี**
* ประสาทชีวเคมี
* เภสัชเคมี
* เภสัชศาสตร์
* เคมีอินทรีย์สังเคราะห์
* เคมีของสารผลิตภัณฑ์ธรรมชาติ

 |
| เคมีอนินทรีย์ | 
* เคมีของคลัสเตอร์
* เคมีเรติคิวลา
* เคมีโลหอินทรีย์
* ชีวอนินทรีย์เคมี
* **วัสดุศาสตร์**
* สารประกอบโคออร์ดิเนชัน

 |
| อื่น ๆ | 
* การตรวจทางเคมี
* เคมีการคำนวณ
* เคมีของแอกทิไนด์
* เคมีจักรวาล
* เคมีเชิงทฤษฎี
* เคมีดาราศาสตร์
* เคมีดิน
* เคมีเปียก
* **เคมีวิเคราะห์**
* เคมีศึกษา
* เคมีสิ่งแวดล้อม
* เคมีสีเขียว
* เคมีอาหาร
* ซูปราโมเลกุลาร์เคมี

 |
| 
* หมวดหมู่ **หมวดหมู่**
* สถานีย่อย **สถานีย่อย**

 |