**พระเจ้าฌูเซที่ 1 แห่งโปรตุเกส ผู้ปฏิรูป** (6 มิถุนายน ค.ศ. 1714 – 24 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1777; โปรตุเกส: *José Francisco António Inácio Norberto Agostinho de Bragança*, ฌูเซ ฟรานซิสกู อันโตเนียว อินาซิอู นอร์แบร์ตู อะโกสทินโญ เดอ บรากังซา) เป็นพระมหากษัตริย์ลำดับที่ 25 แห่งโปรตุเกสและอัลเกรฟ

ช่วงต้นพระชนม์ชีพ
-----------------

*พระบรมสาทิสลักษณ์เจ้าชายฌูเซ เจ้าชายแห่งบราซิล ดยุคแห่งบรากังซา* วาดโดย ปิแยร์ อันโตน กีลลาร์ด
เจ้าชายฌูเซฟพระราชสมภพในวันที่ 6 มิถุนายน ค.ศ. 1714 ณ พระราชวังริเบย์รา ลิสบอน ประเทศโปรตุเกส เป็นพระราชบุตรพระองค์ที่สามในพระเจ้าจอห์นที่ 5 แห่งโปรตุเกสกับพระมเหสี อาร์คดัสเชสมาเรีย แอนนาแห่งออสเตรีย เจ้าชายฌูเซฟมีพระเชษฐา 1 พระองค์ คือ เจ้าชายเปโดร แต่สิ้นพระชนม์ขณะมีพระชนมายุเพียง 2 ชันษา มีพระเชษฐภคินี 1 พระองค์ คือ เจ้าหญิงบาร์บาราแห่งโปรตุเกส และเจ้าชายฌูเซฟมีพระอนุชาอีก 3 พระองค์ ได้แก่ เจ้าชายคาร์ลอส,เจ้าชายเปโดรและเจ้าชายอเล็กซานเดอร์ เจ้าชายคาร์ลอสและเจ้าชายอเล็กซานเดอร์นั้นต่อมาสิ้นพระชนม์ขณะทรงพระเยาว์

หลังจากการสิ้นพระชนม์ของเจ้าชายเปโดร ผู้เป็นพระเชษฐา ทำให้เจ้าชายฌูเซฟได้รับการสถาปนาเป็นเจ้าชายแห่งบราซิล ดยุกแห่งบรากังซาองค์ที่ 15 ถือว่าเป็นรัชทายาทโดยชอบธรรมแห่งราชบัลลังก์โปรตุเกส

การอภิเษกสมรสและรัชทายาท
------------------------

ในปีค.ศ. 1729 ขณะมีพระชนมายุ 15 พรรษา เจ้าชายฌูเซฟอภิเษกสมรสกับเจ้าหญิงสเปน พระนามว่า เจ้าหญิงมาเรียนา วิกตอเรียแห่งสเปน พระราชธิดาในพระเจ้าเฟลีเปที่ 5 แห่งสเปนกับเอลิซาเบธ ฟาร์เนเซ พระราชินีแห่งสเปน และ เจ้าหญิงบาร์บาราแห่งโปรตุเกส พระเชษฐภคินีของพระองค์ได้อภิเษกสมรสกับเจ้าชายเฟอร์ดินานด์แห่งสเปน ซึ่งต่อไปคือพระเจ้าเฟอร์ดินานด์ที่ 6 แห่งสเปน

เจ้าหญิงมาเรียนา วิกตอเรียสนพระทัยด้านดนตรีและการล่าสัตว์แต่ทรงจริงจังและไม่โปรดเรื่องอื้อฉาวต่าง ๆ ของเจ้าชายฌูเซฟและไม่ทรงลังเลที่จะเปิดเผยความเป็นตัวของพระองค์เอง เจ้าชายฌูเซฟและเจ้าหญิงมาเรียนา วิกตอเรียมีพระราชธิดาที่ดำรงพระชนมชีพจนเจริญพระชันษา 4 พระองค์ และมีพระราชโอรสที่สิ้นพระชนม์เมื่อประสูติ 2 พระองค์ พระราชธิดาที่สิ้นพระชนม์เมื่อประสูติ 1 พระองค์และทรงแท้ง 1 ครั้งในปีค.ศ. 1750

พระราชธิดาที่ดำรงพระชนมชีพจนเจริญพระชันษาทั้ง 4 พระองค์ มีพระนามดังนี้

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|   | **พระนาม** | **ประสูติ** | **สิ้นพระชนม์** | **คู่สมรส** **และพระโอรส-ธิดา** |
|  | สมเด็จพระราชินีนาถมาเรียที่ 1 แห่งโปรตุเกส | 173417 ธันวาคมค.ศ. 1734 | 181620 มีนาคมค.ศ. 1856 | อภิเษกสมรส 6 มิถุนายน ค.ศ. 1760**เจ้าชายเปโดรแห่งโปรตุเกส** ผู้เป็นพระปิตุลามีรัชทายาท 6 พระองค์ ได้แก่เจ้าชายฌูเซแห่งบราซิลเจ้าชายโจอาว ฟรานซิสโกแห่งโปรตุเกสเจ้าหญิงมาเรีย อิซาเบลแห่งโปรตุเกสพระเจ้าจอห์นที่ 6 แห่งโปรตุเกสเจ้าหญิงมาเรียนา วิกตอเรียแห่งโปรตุเกสเจ้าหญิงมาเรีย คลีเมนทีนาแห่งโปรตุเกส |
|
|  | เจ้าหญิงมาเรียนา ฟรานซิสกาแห่งโปรตุเกส | 17367 ตุลาคมค.ศ. 1736 | 18136 พฤษภาคมค.ศ. 1813 | เตรียมเพื่ออภิเษกสมรสกับเจ้าชายหลุยส์ ดอแฟงแห่งฝรั่งเศส แต่พระมารดาของพระนางปฏิเสธแผนการนี้สิ้นพระชนม์โดยไม่ได้อภิเษกสมรส |
|
|  | เจ้าหญิงโดโรเธเอียแห่งโปรตุเกส | 173921 กันยายนค.ศ. 1739 | 177114 มกราคมค.ศ. 1771 | เตรียมเพื่ออภิเษกสมรสกับหลุยส์ ฟิลิปป์ที่ 2 ดยุกแห่งออร์เลอองส์ แต่พระนางทรงปฏิเสธที่จะอภิเษกสมรสกับดยุกสิ้นพระชนม์โดยไม่ได้อภิเษกสมรส |
|
|  | เจ้าหญิงเบเนดิกตาแห่งโปรตุเกส | 174625 กรกฎาคมค.ศ. 1746 | 182918 สิงหาคมค.ศ. 1829 | อภิเษกสมรส 21 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1777**เจ้าชายฌูเซแห่งบราซิล** ผู้เป็นพระนัดดาไม่มีรัชทายาท |
|

เจ้าชายฌูเซฟทรงอุทิศพระองค์เพื่อคริสต์ศาสนาและวงการโอเปรา พระองค์ทรงเป็นหนึ่งในผู้ที่สะสมบทละครโอเปราเป็นจำนาวนมากที่สุดในยุโรป

พระมหากษัตริย์แห่งโปรตุเกสและสวรรคต
-----------------------------------

พระเจ้าฌูเซฟและพระนางมาเรียนา วิกตอเรียในวันขึ้นครองราชสมบัติ
เจ้าชายฌูเซฟเสด็จขึ้นครองราชย์เป็นพระมหากษัตริย์แห่งโปรตุเกสและอัลเกรฟในปีค.ศ. 1750 ขณะมีพระชนมายุ 35 พรรษา หลังจากการเสด็จสวรรคตของพระเจ้าจอห์นที่ 5 แห่งโปรตุเกส พระราชบิดา เฉลิมพระนาม "พระเจ้าฌูเซที่ 1 แห่งโปรตุเกส"หรือในภาษาอังกฤษว่า "พระเจ้าฌูเซฟแห่งโปรตุเกส" และในทันทีเมื่อครองราชย์ พระราชอำนาจของพระองค์กลับไปอยู่ในมือของเซบาสเตียว ฌูเซ เดอ คาร์วาลโฮ อี เมโล ซึ่งเป็นที่รู้จักในนาม "มาควิสแห่งพอมบาล" พระเจ้าฌูเซฟทรงสถาปนาเจ้าหญิงมาเรีย ฟรานซิสกา พระราชธิดาพระองค์ใหญ่เป็นรัชทายาท ในพระอิศริยยศเจ้าหญิงแห่งบราซิล เนื่องมาจากไม่มีพระราชโอรส

เหตุการณ์เรื่องอื้อฉาวทาวอรา: การลอบปลงพระชนม์พระเจ้าฌูเซฟ
มาควิสแห่งพอมบาลซึ่งมีอำนาจมากได้ปรับปรุงระบบเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรมและอาณานิคมของโปรตุเกส เพื่อให้สามารถเจริญทัดเทียมชาติตะวันตกชาติอื่น ๆ และเพื่อรักษาอำนาจของเขาให้ยืนยงตลอดกาล ต่อมาได้เกิดเหตุการณ์ "เรื่องอื้อฉาวทาวอรา" ซึ่งเป็นเหตุการณ์ลอบปลงพระชนม์พระเจ้าฌูเซฟระหว่างเสด็จตามถนนในกรุงลิสบอน พระองค์ทรงถูกยิงที่พระพาหาและผู้บังคับพาหนะได้รับบาดเจ็บ แต่พระองค์ก็ทรงรอดพระชนม์ชีพมาได้ มาควิสแห่งพอมบาลได้สั่งจับกุมคนตระกูลทาวอราซึ่งมีอิทธิพลทางการเมืองที่เป็นปริปักษ์กับรัฐบาลของมาควิสในตอนนั้นและตกเป็นผู้ต้องสงสัย และเขาได้สั่งขับไล่บาทหลวงคณะเยซูอิต ที่ต้องสงสัยว่ารู้เห็นกับการลอบปลงพระชนม์ในเดือนค.ศ. 1759 ซึ่งทั้งตระกูลทาวอราและคณะเยซูอิตล้วนยเป็นปริปักษ์กับมาควิสทั้งสิ้น ทำให้มาควิสไร้ซึ่งผู้ต่อต้านและเขาได้ควบคุมองค์กรสาธารณะต่าง ๆ และองค์การทางศาสนา ทำให้ประเทศเดินหน้าเข้าสู่ยุคภูมิธรรม

ในรัชสมัยของพระเจ้าฌูเซฟได้เกิดมหันตภัยร้ายแรงคือ แผ่นดินไหวในลิสบอน ค.ศ. 1755 ในวันที่ 1 พฤศจิกายน ค.ศ. 1755 ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตกว่า 100,000 คน แผ่นดินไหวครั้งนี้ส่งผลกระทบต่อพระองค์ทำให้ประชวรด้วยโรคกลัวที่ปิดทึบ(Claustrophobia) ไม่สามารถประทับใกล้ผนังอาคารได้ หลังจากพระราชวังริเบย์ราถูกทำลายจากแผ่นดินไหว พระองค์ได้แปรพระราชฐานไปยังเมืองอาจูดา และทรงสร้างพระตำหนักเล็ก ๆ ที่อาจูดา ทางเมืองหลวงได้รับการฟื้นฟูและพระบรมราชานุสาวรีย์ของพระองค์ไม่พังทลาย ยังคงอยู่ที่จัตุรัสกลางกรุงลิสบอน

พระเจ้าฌูเซฟเสด็จสวรรคตในวันที่ 24 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1777 ขณะมีพระชนมายุ 62 พรรษา เจ้าหญิงมาเรีย ฟรานซิสกาครองราชสมบัติสืบต่อ พระนาม พระราชินีนาถมาเรียที่ 1 แห่งโปรตุเกส และเป็นจุดสิ้นสุดอำนาจของมาควิสแห่งพอมบาล เขาถูกพระราชินีมาเรียปลดออกจากตำแหน่ง เนื่องจากพระนางทรงเกลียดชังเขา เพราะเขาเป็นคนเย่อหยิ่ง ยโสและมีพฤติกรรมรุนแรง และทรงประกาศไม่ให้เขาเข้าใกล้พระนางเป็นระยะ 20 ไมล์

พระอิศริยยศ
-----------

พระราชานุสาวรีย์พระเจ้าฌูเซฟ ณ กรุงลิสบอน
* 6 มิถุนายน ค.ศ. 1714 – 29 ตุลาคม ค.ศ. 1714: เจ้าชายฌูเซฟแห่งโปรตุเกส
* 29 ตุลาคม ค.ศ. 1714 – 31 กรกฎาคม ค.ศ. 1750: เจ้าชายแห่งบราซิล ,ดยุกแห่งบรากังซา
* 31 กรกฎาคม ค.ศ. 1750 – 24 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1777: พระหากษัตริย์แห่งโปรตุเกสและอัลเกรฟ

พระราชตระกูล
------------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 16. เทโอดอซิโอที่ 2 ดยุกแห่งบรากังซา |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 8. พระเจ้าฌูเอาที่ 4 แห่งโปรตุเกส |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 17. อนา เดอ วาเลสโก ยี กีโรน |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 4. พระเจ้าเปดรูที่ 2 แห่งโปรตุเกส |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 18. ฮวน มานูเอล เปเรซ เดอ กุสแมน ดยุกแห่งเมดินา ซิโดเนีย |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 9. เจ้าหญิงลุยซาแห่งเมดินา ซิโดเนีย |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 19. ฮวนนา ลอเรนซา เดอ ซานลอเวล |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 2. พระเจ้าฌูเอาที่ 5 แห่งโปรตุเกส |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 20. โวล์ฟกัง วิลเฮล์ม, เคานท์ พาลาทิเนตแห่งเนาบูร์ก |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 10. ฟิลิป วิลเลียม อีเล็กเตอร์ พาเลนทีน |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 21. ดัสเชสแม็กดาเลนแห่งบาวาเรีย |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 5. เจ้าหญิงมาเรีย โซเฟียแห่งพาลาทิเนต-เนาบูร์ก |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 22. จอร์จที่ 2 แลนด์เกรฟแห่งเฮสส์-ดัมสตัดท์ |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 11. แลนด์เกรฟวีนเอลิซาเบธ อเมลีแห่งเฮสส์-ดัมสตัดท์ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 23. เจ้าหญิงโซเฟีย เอลีโอนอร์แห่งแซ็กโซนี |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 1. พระเจ้าฌูเซฟแห่งโปรตุเกส |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 24. พระจักรพรรดิเฟอร์ดินานด์ที่ 2 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 12. พระจักรพรรดิเฟอร์ดินานด์ที่ 3 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 25. ดัสเชสมาเรีย อันนาแห่งบาวาเรีย |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 6. พระจักรพรรดิลีโอโพลด์ที่ 1 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 26. พระเจ้าเฟลีเปที่ 3 แห่งสเปน |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 13. เจ้าหญิงมาเรีย อันนาแห่งสเปน |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 27. ดัสเชสมาร์กาเร็ตแห่งออสเตรีย |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 3. อาร์คดัสเชสมาเรีย แอนนาแห่งออสเตรีย |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 28. โวล์ฟกัง วิลเฮล์ม, เคานท์ พาลาทิเนตแห่งเนาบูร์ก=20 |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 14. ฟิลิป วิลเลียม อีเล็กเตอร์ พาเลนทีน=10 |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 29. ดัสเชสแม็กดาเลนแห่งบาวาเรีย=21 |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 7. เจ้าหญิงเอเลโอนอร์ แม็กดาเลนแห่งเนาบูร์ก |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 30. จอร์จที่ 2 แลนด์เกรฟแห่งเฮสส์-ดัมสตัดท์=22 |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 15. แลนด์เกรฟวีนเอลิซาเบธ อเมลีแห่งเฮสส์-ดัมสตัดท์=11 |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 31. เจ้าหญิงโซเฟีย เอลีโอนอร์แห่งแซ็กโซนี=23 |
|   |
|   |   |   |   |   |
|

อ้างอิง
-------

* Biografia


| ก่อนหน้า |  | พระเจ้าฌูเซที่ 1 แห่งโปรตุเกส |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **พระเจ้าจอห์นที่ 5** |  |  **พระมหากษัตริย์แห่งโปรตุเกสและอัลเกรฟ** (31 กรกฎาคม ค.ศ. 1750 – 24 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1777) |  | **พระราชินีนาถมาเรียที่ 1และพระเจ้าเปโดรที่ 3** |

| * ด
* ค
* ก
พระมหากษัตริย์แห่งโปรตุเกส |
| --- |
| **ราชวงศ์บูร์กอญ** | อาฟงซูที่ 1 • ซังชูที่ 1 • อาฟงซูที่ 2 • ซังชูที่ 2 • อาฟงซูที่ 3 • ดีนิช • อาฟงซูที่ 4 • เปดรูที่ 1 • ฟือร์นังดูที่ 1 • *บียาตริช* (เป็นที่ถกเถียง) |
| **ราชวงศ์อาวิช** | ฌูเอาที่ 1 • ดูวาร์ตึ • อาฟงซูที่ 5 • ฌูเอาที่ 2 |
| **ราชวงศ์อาวิช-แบฌา** | มานูแวลที่ 1 • ฌูเอาที่ 3 • ซึบัชตีเยา • เอ็งรึกึ • *อังตอนียู* (เป็นที่ถกเถียง) |
| **ราชวงศ์ฮาพส์บวร์ค** | ฟีลีปึที่ 1 • ฟีลีปึที่ 2 • ฟีลีปึที่ 3 |
| **ราชวงศ์บรากังซา** | ฌูเอาที่ 4 • อาฟงซูที่ 6 • เปดรูที่ 2 • ฌูเอาที่ 5 • ฌูเซที่ 1 • มารีอาที่ 1 *และ เปดรูที่ 3* • ฌูเอาที่ 6 • เปดรูที่ 4 • มารีอาที่ 2 • มีแกล • มารีอาที่ 2 *และ ฟือร์นังดูที่ 2* |
| ราชวงศ์บรากังซา-ซัคเซิน-โคบวร์คและโกทา | เปดรูที่ 5 • ลูอิชที่ 1 • การ์ลุชที่ 1 • มานูแวลที่ 2 |