ร้อยเอก เลารี เตอร์นี ในกองทัพฟินแลนด์ในปี พ.ศ. 2487

**ร้อยเอก** (อังกฤษ: captain มาจากภาษาฝรั่งเศสว่า *capitaine*) เป็นยศของนายทหารชั้นสัญญาบัตรกองทัพบกตามประวัติศาสตร์เนื่องจากสอดคล้องกับการบังคับกองร้อยทหาร ยศนี้ใช้งานโดยกองทัพอากาศและนาวิกโยธินบางประเทศ แต่มีความหมายถึงนายทหารระดับอาวุโส ปัจจุบันร้อยเอกมักจะเป็นผู้บังคับหน่วยหรือรองผู้บังคับหน่วยระดับกองร้อยหรือกองร้อยปืนใหญ่ (หรือกองร้อยทหารม้ากองทัพบกสหรัฐ หรือกองพันทหารม้าในเครือจักรภพ) ในกองทัพปลดปล่อยประชาชน ร้อยเอกอาจจะเป็นผู้บังคับกองร้อย หรือเป็นรองผู้บังคับกองพัน

ในกองทัพบางประเทศ เช่น กองทัพบกสหรัฐและกองทัพอากาศสหรัฐ และกองทัพบกสหราชอาณาจักร ร้อยเอกเป็นยศเริ่มต้นสำหรับผู้สมัครนายทหารที่มีคุณวุฒิวิชาชีพ อาทิ ผู้เชี่ยวชาญทางการแพทย์ส่วนใหญ่ (แพทย์ เภสัชกร ทันตแพทย์) และทนายความ ในกองทัพสหรัฐ ทนาายความที่ไม่ได้เป็นนายทหารระดับร้อยเอกหรือสูงกว่านั้นจะได้รับยศร้อยโทในระหว่างการฝึก และได้รับการเลื่อนยศเป็นร้อยเอกหลังจากเสร็จสิ้นการฝึกแล้วหากประจำอยู่ในหน่วยปฏิบัติการหรือเวลาผ่านไปแล้วระยะหนึ่ง ปกติจะใช้ระยะเวลาหนึ่งปีนับจากวันที่ได้รับแต่งตั้งให้เป็นร้อยโท 

ยศร้อยเอกในภาษาอังกฤษนั้นเหมือนกันกับยศนาวาเอก (captain) ของกองทัพเรือ หรือยศนาวาอากาศเอก (group captain) ของกองทัพอากาศ ซึ่งทั้งสองยศนี้เทียบเท่าพันเอกของกองทัพบก

ประวัติ
-------

ที่มาของชื่อยศนี้ย้อนกลับไปถึงในช่วงลาตินตอนปลาย คำว่า *capitaneus* หมายความว่า "หัวหน้า, ที่โดดเด่น" (chief, prominent) ในภาษาอังกฤษสมัยกลางได้ปรับมาใช้เป็นคำว่า *capitayn* ในช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 14 จากภาษาฝรั่งเศสโบราณคือ *capitaine*

ยศทหารที่เรียกว่าร้อยเอก (captain) นั้น ใช้งานมาช่วงคริสต์ทศวรรษที่ 1560 มีความหมายถึงนายทหารที่บังคับกองร้อย ในความหมายทางเรือ หมายถึง นายทหารที่บังคับการเรือรบฝรั่งเศส (man-of-war) โดยมีใช้งานมาตั้งแต่ช่วงคริสต์ทศวรรษ 1550 ต่อมาได้ขยายควาหมายเป็น "นายหรือผู้บังคับหน่วยเรือทุกประเภท"

คำว่า captain (ร้อยเอก) ในช่วงก่อนที่จะมีกองกำลังติดอาวุธเกิดขึ้นประจำการในประเทศในยุโรปภายหลังจากการปฏิวัติฝรั่งเศส ในช่วงเริ่มต้นการสงครามสมัยใหม่ตอนต้น ขุนนางจะสามารถซื้อสิทธิ์การเป็นหัวหน้ากองร้อยได้จากผู้ถือสิทธิ์คนก่อน เขาจะจ่ายเงินให้กับขุนนางอีกคนเพื่อมาทำหน้าที่เป็น lieutenant (ร้อยโท) ซึ่งเงินทุนในการจัดการกองทหารไม่ได้มาจากพระมหากษัตริย์หรือรัฐบาล แต่ captain จะต้องรับผิดชอบในการหาอาหาร ที่อยู่อาศัย และการจัดเตรียมกองร้อย หากไม่สามารถสนับสนุนหรือดูแลกองร้อยหรือต้องขึ้นศาลทหาร เขาจะถูกไล่ออก (จากการฝ่าฝืนวินัย) พระมหากษัตริย์จะขายตำแหน่งสัญญาบัตรของเขาให้กับขุนนางคนอื่นเพื่อบังคับกองร้อยต่อไป ฉะนั้นวิธีการเกษียณตัวเองออกจากการเป็นหัวหน้ากองร้อยคือการขายสิทธิ์ให้กับขุนนางคนอื่นต่อเพื่อรับเงินและเกษียณตัวเองจากตำแหน่ง

กองทัพอากาศ
-----------

ในกองทัพอากาศหลายแห่ง เช่น กองทัพอากาศสหรัฐ ใช้โครงสร้างยศและเครื่องหมายยศคล้ายคลึงกับของกองทัพบก

อย่างไรก็ตาม กองทัพอากาศสหราชอาณาจักร กองทัพอากาศหลายประเทศในเครือจักรภพ และกองทัพอากาศนอกเครือจักรภพอีกจำนวนหนึ่งใช้โครงสร้างยศเฉพาะตัวของกองทัพอากาศ คือเรืออากาศเอก (flight lieutenant) ใช้รหัส OF-2 ในขณะที่นาวาอากาศเอก (group captain) ได้มาจากยศทางเรือของร้อยเอก

ประเทศแคนาดาเป็นอีกข้อยกเว้นที่ไม่เหมือนกับใคร เนื่องจากการรวมเหล่าทัพแคนาดาในปี พ.ศ. 2511 ชื่อยศของกองทัพอากาศจึงเหมือนกันกับกองทัพบกแคนาดา อย่างไรก็ตาม เช่นเดียวกับประเทศในเครือจักรภพอื่น ๆ คือการใช้งานเครื่องหมายยศเป็นแถบเปียยศสีเทามึกและเพิ่มขึ้นทีละครึ่งขีด โดยมีการตัดสินใจว่าจะไม่นำระบบยศเก่ากลับมาใช้งานอีกครั้งในส่วนของกองทัพอากาศแคนาดา เนื่องจากก่อให้เกิดความสับสนเกินไป

เครื่องหมายยศ
-------------

* Capitánกองทัพบกอาเจนตินา*Capitán*  
กองทัพบกอาเจนตินา
* กองทัพบกออสเตรเลียกองทัพบกออสเตรเลีย
* กองทัพบกบังกลาเทศกองทัพบกบังกลาเทศ
* กองทัพบกเบลเยียมกองทัพบกเบลเยียม
* กองทัพบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนากองทัพบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา
* Capitãoกองทัพบกบราซิล*Capitão*  
กองทัพบกบราซิล
* กองทัพบกสหราชอาณาจักร / ราชนาวิกโยธินกองทัพบกสหราชอาณาจักร / ราชนาวิกโยธิน
* กองทัพบกแคนาดากองทัพบกแคนาดา
* กองทัพบกโคลอมเบียกองทัพบกโคลอมเบีย
* Kapitánกองทัพบกเช็คเกีย*Kapitán*  
กองทัพบกเช็คเกีย
* Kapteeniกองกำลังป้องกันฟินแลนด์*Kapteeni*  
กองกำลังป้องกันฟินแลนด์
* Capitaineกองทัพบกฝรั่งเศส*Capitaine*  
กองทัพบกฝรั่งเศส
* კაპიტანი (K’ap’it’ani) กองทัพบกจอร์เจียკაპიტანი (*K’ap’it’ani*) กองทัพบกจอร์เจีย
* กองทัพบกอินเดียกองทัพบกอินเดีย
* Kaptenกองทัพบกอินโดนีเซีย*Kapten*  
กองทัพบกอินโดนีเซีย
* Captaenกองทัพบกไอร์แลนด์*Captaen*  
กองทัพบกไอร์แลนด์
* Capitano กองทัพบกอิตาลี*Capitano*   
กองทัพบกอิตาลี
* KapitonasLithuanian Land Force*Kapitonas*  
Lithuanian Land Force
* Капетан (Kapetan)กองทัพมาซิโดเนียเหนือКапетан (*Kapetan*)  
กองทัพมาซิโดเนียเหนือ
* Capitánกองทัพบกเม็กซิโก*Capitán*  
กองทัพบกเม็กซิโก
* Kapiteinกองทัพบกเนเธอร์แลนด์*Kapitein*  
กองทัพบกเนเธอร์แลนด์
* Kaptanกองทัพบกปากีสถาน*Kaptan*  
กองทัพบกปากีสถาน
* Capitán (Spanish)Kapitán (Filipino)กองทัพบกฟิลิปปินส์*Capitán* (Spanish)  
*Kapitán* (Filipino)  
กองทัพบกฟิลิปปินส์
* Captainกองทัพสิงคโปร์*Captain*  
กองทัพสิงคโปร์
* Kapteinกองทัพบกแอฟริกาใต้*Kaptein*  
กองทัพบกแอฟริกาใต้
* กองทัพบกศรีลังกากองทัพบกศรีลังกา
* Kaptenกองทัพอากาศสวีเดน*Kapten*  
กองทัพอากาศสวีเดน
* Kaptenกองทัพบกสวีเดน*Kapten*  
กองทัพบกสวีเดน
* กองทัพบกไทยกองทัพบกไทย
* Yüzbaşıกองทัพบกตุรกี*Yüzbaşı*  
กองทัพบกตุรกี
* Yüzbaşıกองทัพอากาศตุรกี*Yüzbaşı*  
กองทัพอากาศตุรกี
* กองทัพบกสหรัฐกองทัพบกสหรัฐ

ดูเพิ่ม
-------

* กาปิตัน (ยศ)
* ร้อยเอก (กองทัพบกและนาวิกโยธินสหราชอาณาจักร)
* ร้อยเอก (สหรัฐ O-3)
* ร้อยเอกอาวุโส
* สตาฟกัปตัน
* ริทมาสเตอร์

หมายเหตุ
--------

อ้างอิง
-------

1. ↑  แม่แบบ:L&S
2. ↑  Non-Commonwealth air forces using an air force-specific rank structure include the Egyptian Air Force, Hellenic Air Force, Royal Air Force of Oman, Royal Thai Air Force and the Air Force of Zimbabwe.
3. ↑  Force, Government of Canada, National Defence, Royal Canadian Air. "Article - Royal Canadian Air Force - Backgrounder - New insignia for the Royal Canadian Air Force". *www.rcaf-arc.forces.gc.ca*.

|  |  |
| --- | --- |
| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน: ประจำชาติ แก้ไขสิ่งนี้ที่วิกิสนเทศ | 
* เยอรมนี

 |