สีแดง: สาธารณรัฐโรมัน, สีม่วง: จักรวรรดิโรมัน, สีเขียว: จักรวรรดิโรมันตะวันออก (จักรวรรดิไบแซนไทน์), สีฟ้า: จักรวรรดิโรมันตะวันตก
**การล่มสลายของจักรวรรดิโรมันตะวันตก** เรียกอีกอย่างว่า **การล่มสลายของจักรวรรดิโรมัน** หรือ **การล่มสลายของกรุงโรม** เป็นกระบวนการของการเสื่อมถอยในจักรวรรดิโรมันตะวันตกซึ่งล้มเหลวในการปกครอง สูญสิ้นอธิปไตยเดิมที่จักรวรรดิเคยมี 

```
และดินแดนอันกว้างใหญ่ถูกแบ่งออกเป็นหลายเมือง จักรวรรดิโรมันสูญเสียความแข็งแกร่งทางการทหารในการปกครองอย่างมีประสิทธิภาพเหนือมณฑลทางตะวันตกของตน นักประวัติศาสตร์สมัยใหม่แสดงถึงปัจจัยต่าง ๆ ที่ทำให้เกิดความเสื่อมถอย อันประกอบด้วยจำนวนประชากรชาวโรมัน จำนวนทหารในกองทัพ ความแข็งแกร่งทางเศรษฐกิจ ความสามารถในการปกครองของจักรพรรดิ การต่อสู้แย่งชิงอำนาจภายใน การเปลี่ยนแปลงทางศาสนาในยุค และประสิทธิภาพของการบริหารจัดการ นอกจากนี้ยังมีแรงกดดันจากภายนอก โดยการรุกรานของอนารยชนนอกวัฒนธรรมโรมันก็มีส่วนทำให้เกิดการล่มสลายเช่นกัน การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศในยุคนั้นก็อาจเป็นปัจจัยหนึ่งที่ส่งผลต่อการล่มสลายของจักรวรรดิโรมันตะวันตก เหตุผลในการล่มสลายของจักรวรรดิโรมันตะวันตกเป็นหัวข้อหลักของประวัติศาสตร์นิพนธ์โลกยุคโบราณ ที่บอกเล่าเรื่องความล้มเหลวของรัฐในอดีตและปัจจุบัน
```

ในปี ค.ศ. 376 ชาวก็อธ (Goths) และชนเผ่าที่ไม่ใช่ชาวโรมัน หนีจากพวกฮันมาลี้ภัยอยู่ในจักรวรรดิ ในปี ค.ศ. 395 หลังจากชนะสงครามกลางเมือง 2 ครั้ง จักรพรรดิเทออดอซิอุสที่ 1 สวรรคต ทิ้งกองทัพที่ล่มสลายและจักรวรรดิที่ยังคงถูกครอบงำโดยชาวก็อธ มีการแบ่งฝักฝ่ายระหว่างแม่ทัพ โอรสทั้งสองของเทออดอซิอุสที่ 1 ไร้ความสามารถในการปกครองจักรวรรดิ นอกจากนั้นกลุ่มอนารยชนได้ทำการข้ามแม่น้ำไรน์และเขตแดนอื่น ๆ และเช่นเดียวกับชาวก็อธ ชนเผ่าที่เข้ามาอยู่อาศัยไม่ถูกกำจัดถูกขับไล่หรือถูกปราบปราม กองกำลังติดอาวุธของจักรวรรดิตะวันตกมีจำนวนน้อยและไม่มีประสิทธิภาพ ถึงแม้จะมีการฟื้นตัวระยะสั้นภายใต้ผู้นำที่มีความสามารถ แต่ไม่เคยมีการรวมศูนย์กำลังทางการทหารและการปกครองอีกเลยในจักรวรรดิโรมันตะวันตก

เมื่อถึงปี ค.ศ. 476 ตำแหน่งของจักรพรรดิโรมันตะวันตกมีอำนาจทางทหาร การเมืองและอำนาจทางการเงินเพียงน้อยนิด ปราศจากอำนาจควบคุมมณฑลทางตะวันตกที่กระจัดกระจายซึ่งเดิมเป็นเขตแดนของโรมัน อาณาจักรของอนารยชนได้สร้างฐานอำนาจของตนเองขึ้นในพื้นที่ของจักรวรรดิตะวันตก ในปี ค.ศ. 476 พระเจ้าโอเดเซอร์ กษัตริย์องค์แรกแห่งอิตาลีได้ปลดจักรพรรดิองค์สุดท้ายของจักรวรรดิโรมันตะวันตก จักรพรรดิโรมุลุส เอากุสตุส ลงจากราชบัลลังก์ และวุฒิสภาของจักรวรรดิโรมันตะวันตกได้ส่งเครื่องราชอิสริยาภรณ์ให้กับจักรพรรดิโรมันตะวันออก ทำให้เหลือเมืองหลวงเพียงแห่งเดียว ณ กรุงคอนสแตนติโนเปิล สิ้นสุดความเป็นศูนย์กลางของกรุงโรมนับแต่นั้น

แม้ว่าเกียรติภูมิของจักรวรรดิโรมันตะวันตกจะดำเนินต่อไปอีกหลายศตวรรษ และอิทธิพลทางวัฒนธรรมของจักรวรรดิยังคงอยู่ในทุกวันนี้ แต่จักรวรรดิตะวันตกไม่เคยมีความเข้มแข็งเท่าที่เคยมีอีกเลย จักรวรรดิไม่สามารถควบคุมยุโรปตะวันตก ทางเหนือของเทือกเขาแอลป์ ขณะที่จักรวรรดิโรมันตะวันออกหรือจักรวรรดิไบแซนไทน์ คงอยู่ต่อมาได้ แม้ว่าความแข็งแกร่งของจักรวรรดิโรมันจะลดลงจากเดิม จักรวรรดิโรมันตะวันออกจะยังคงอยู่เป็นเวลาอีกหลายศตวรรษ เป็นมหาอำนาจของทะเลเมดิเตอร์เรเนียนตะวันออก

อ้างอิง
-------

1. ↑  McMichael, Anthony (6 February 2017). *Climate Change and the Health of Nations*. Oxford: Oxford University Press. pp. 141–159. ISBN 9780190262952.
2. ↑  Diamond, Jared (January 2011). *Collapse*. Penguin Books. pp. 13–14. ISBN 9780143117001.
3. ↑  e.g. Why Nations Fail. Acemoglu D and Robinson JA. Profile Books (Random House Inc.) 2012. ISBN 978-1-84668-429-6. pp. 166–175
4. ↑  Ward-Perkins 2007, p. 1.
5. ↑  Burns, Thomas S. *Barbarians Within the Gates of Rome : A Study of Roman Military Policy and the Barbarians, ca. 375–425 A. D.* Indiana University Press 1995. ISBN 978-0-253-31288-4.

| * ด
* ค
* ก
ประวัติศาสตร์ยุโรป |
| --- |
| สมัยก่อนประวัติศาสตร์ | 
* ยุคหินเก่าในยุโรป
* ยุคหินใหม่ในยุโรป
* ยุคสัมริดในยุโรป
* ยุคเหล็กในยุโรป

 |
| สมัยคลาสสิก | 
* กรีซยุคคลาสสิก
* สาธารณรัฐโรมัน
* สมัยเฮลเลนิสต์
* จักรวรรดิโรมัน
* ศาสนาคริสต์ยุคแรก
	+ ศาสนาคริสต์ในปลายสมัยโบราณ
* วิกฤตการณ์คริสต์ศตวรรษที่ 3
* การล่มสลายของจักรวรรดิโรมันตะวันตก
* สมัยโบราณตอนปลาย

 |
| สมัยกลาง | 
* สมัยกลางตอนต้น
* สมัยการย้ายถิ่น
* ศาสนาคริสต์ในสมัยกลาง
	+ การเผยแพร่ศาสนาคริสต์
* ราชอาณาจักรแฟรงก์
* จักรวรรดิไบแซนไทน์
* รัฐสันตะปาปา
* จักรวรรดิบัลแกเรีย
	+ จักรวรรดิที่หนึ่ง
	+ จักรวรรดิที่สอง
* สาธารณรัฐพาณิชยนาวี
	+ เวนิส
	+ เจนัว
	+ ปิซา
	+ อามาลฟี
* ยุคไวกิง
* จักรวรรดิรุสเคียฟ
* ราชบัลลังก์อารากอน
* จักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
* สมัยกลางยุครุ่งโรจน์
* สาธารณรัฐฟลอเรนซ์
* ระบบฟิวดัล
* สงครามครูเสด
* การรุกรานของมองโกล
* จักรวรรดิเซอร์เบีย
* สมัยกลางตอนปลาย
* กาฬมรณะ
* สงครามร้อยปี
* สหภาพคาลมาร์

 |
| สมัยใหม่ตอนต้น | 
* สมัยฟื้นฟูศิลปวิทยา
* ศาสนาคริสต์ในสมัยใหม่
	+ การปฏิรูปศาสนาฝ่ายโปรเตสแตนต์
* ยุคแห่งการสำรวจ
* สมัยบารอก
* แกรนด์ดัชชีตอสคานา
* สงครามสามสิบปี
* ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์
* จักรวรรดิออตโตมัน
* จักรวรรดิโปรตุเกส
* จักรวรรดิสเปน
* ฝรั่งเศสสมัยใหม่ตอนต้น
* เครือจักรภพโปแลนด์–ลิทัวเนีย
* รัฐเฮตมานคอสแซค
* จักรวรรดิสวีเดน
* สาธารณรัฐดัตช์
* จักรวรรดิบริติช
* ราชาธิปไตยฮาพส์บวร์ค
* จักรวรรดิรัสเซีย
* ยุคเรืองปัญญา

 |
| สมัยใหม่ | 
* ยุคแห่งการขยายตัวนอกยุโรป
* การปฏิวัติอุตสาหกรรม
* การปฏิวัติฝรั่งเศส
* สงครามนโปเลียน
* การตื่นตัวของกระแสชาตินิยม
* การปฏิวัติ ค.ศ. 1848
* สงครามโลกครั้งที่หนึ่ง
* การปฏิวัติรัสเซีย
* สมัยระหว่างสงคราม
* สงครามโลกครั้งที่สอง
* สงครามเย็น
* การรวมตัวของยุโรป
* การระบาดทั่วของโควิด-19

 |
| ดูเพิ่ม | 
* ศิลปะตะวันตก
* ประวัติศาสตร์ทางพันธุกรรมของยุโรป
* ประวัติศาสนาคริสต์
* ประวัติศาสตร์ภูมิภาคเมดิเตอร์เรเนียน
* ประวัติศาสตร์สหภาพยุโรป
* ประวัติศาสตร์วัฒนธรรมตะวันตก
* ประวัติศาสตร์ทางการเดินเรือของยุโรป
* ประวัติศาสตร์ทางทหารของยุโรป
* ขบวนการครูเสด

 |