สำหรับความหมายอื่น ดูที่ อะธีนา (แก้ความกำกวม)

ในศาสนาและเทพปกรณัมกรีก **อะธีนา** (อังกฤษ: Athena, เสียงอ่านภาษาอังกฤษ: /əˈθinə/) หรือ **อะธีนี** (อังกฤษ: Athene) หรือ **แพลลัสอะธีนา/อะธีนี** (อังกฤษ: Pallas Athena/Athene, เสียงอ่านภาษาอังกฤษ: /ˈpæləs/) เป็นเทพเจ้าพรหมจรรย์แห่งปัญญา ความกล้า แรงบันดาลใจ อารยธรรม กฎหมายและความยุติธรรม การสงครามโดยชอบ คณิตศาสตร์ ความแข็งแกร่ง ยุทธศาสตร์ ศิลปะ งานฝีมือและทักษะ ภาคโรมัน คือ มิเนอร์วา

มีการพรรณนาอะธีนาว่าทรงเป็นพระสหายร่วมทางผู้เฉลียวฉลาดของวีรบุรุษและเทพเจ้าอุปถัมภ์การผจญภัยของวีรบุรุษ พระนางทรงเป็นเทพเจ้าพรหมจรรย์ผู้อุปถัมภ์กรุงเอเธนส์ ชาวเอเธนส์ตั้งวิหารพาร์เธนอนบนอะโครโพลิสในกรุงเอเธนส์ (อะธีนาพาร์ธีนอส) เพื่อถวายเกียรติแด่พระนาง

ปรัมปราวิทยา
------------

### กำเนิด

แม้อะธีนาปรากฏที่คนอสซัสในอักษรไลเนียร์บีในพระเจ้าโอลิมปัสคลาสสิกก่อนหน้าซูส ภายหลังมีการสร้างใหม่ให้พระนางทรงเป็นพระธิดาองค์โปรดของซูส ซึ่งประสูติพร้อมอาวุธเต็มยศจากพระนลาฏ (หน้าผาก) นิยายกำเนิดของพระนางมีหลายฉบับ ฉบับหนึ่งที่มีการอ้างมากที่สุดเล่าวว่า ซูสหลับนอนกับมีทิส เทพีแห่งความคิดและภูมิปัญญาช่าง แต่พระองค์ทรงกลัวผลลัพธ์ในทันที มีการทำนายก่อนหน้านั้นว่ามีทิสจะประสูติบุตรที่ทรงพลังยิ่งกว่าบิดา แม้แต่ซูสเอง เพื่อป้องกันผลลัพธ์อันตรายนี้ หลังทรงโกหกมีทิสแล้ว ซูส "ฆ่าพระนางในพระอุทรของพระองค์เอง" พระองค์ "ทรงกลืนพระนางไปในทันที" ทว่า พระองค์ช้าเกินไป เพราะมีทิสตั้งครรภ์แล้ว

ในที่สุด ซูสทรงปวดพระเศียรอย่างหนัก โพรมีเทียส ฮิฟีสตัส เฮอร์มีส แอรีสหรือพาเลมอน (แล้วแต่แหล่งข้อมูลที่พิจารณา) ผ่าเศียรของซูสด้วยขวานไมนวนสองหัว แล้วอะธีนาก็ทรงโจนออกจากเศียรของซูส โตเต็มที่และมีอาวุธ

### นายหญิงแห่งเอเธนส์

ตามตำนานกรีกเล่าว่า ที่มาของชื่อเมืองเอเธนส์ (Athens) นั้น มาจากการที่ชาวกรีกจะตั้งชื่อเมืองแต่ไม่รู้จะใช้ชื่ออะไร โพไซดอน เทพแห่งมหาสมุทร ผู้มีศักดิ์เป็นลุงของอะธีนา ใช้ตรีศูลอาวุธของตนสร้างม้าขึ้นมา (บ้างก็ว่าสร้างน้ำพุขึ้น) ชาวเมืองต่างพากันชื่นชมม้าเป็นอันมาก แต่เทพีอะธีนาได้เนรมิตต้นมะกอกขึ้นมา ซึ่งสามารถใช้ผลเป็นประโยชน์ได้ นอกจากนี้ มะกอก ยังเป็นสัญลักษณ์ของสันติภาพ ในขณะที่ม้าเป็นสัญลักษณ์ของสงคราม ชาวเมืองจึงตกลงใช้ชื่อเมืองว่า เอเธนส์ ตามชื่อของพระนาง และมะกอกก็กลายเป็นผลไม้เศรษฐกิจสำคัญอันดับหนึ่งของกรีซมาจนปัจจุบัน

อาจกล่าวได้ว่า อะธีนา เป็นเทพที่ชาวกรีกให้ความนับถือมากที่สุดก็ว่าได้ ในสมัยโบราณมีการสร้างมหาวิหารเพื่อถวายแด่พระนาง คือ วิหารพาเธนอน ซึ่งตั้งอยู่ที่เนินอะโครโปลิส ที่กรุงเอเธนส์ในปัจจุบัน ในการท่องเที่ยวของกรีซ จะพบรูปปั้นขนาดเล็กของอะธีนาขายเป็นที่ระลึกอยู่ทั่วไป

อ้างอิง
-------

1. 1 2  "Athena". Myths Encyclopedia. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2010-01-04. สืบค้นเมื่อ 2009-11-24.
2. ↑  According to Hesiod's Theogony, Metis was Athena's mother, but, according to Homer's Iliad, after Zeus swallowed Metis because she was pregnant with Athene (to prevent the birth), Athene sprang forth from the head of Zeus nonetheless and later it was declared that she "had no mother"
3. ↑  Deacy, Susan, and Alexandra Villing. *Athena in the Classical World*. Koninklijke Brill NV, Leiden, The Netherlands: Brill, 2001. Print.

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ **อะธีนา**

| * ด
* ค
* ก
เทพปกรณัมกรีก |
| --- |
| ปฐมเทพ | 
* เคออส
* อะแนงคี
* โครนอส
* เอียรอส
* ไกอา
* ยูเรนัส
* ทาร์ทารัส
* อีเธอร์
* เฮเมรา
* เอระบัส
* นิกซ์
* โอฟิออน
* มอยเร

 |
| เทพไททัน | 
* โครนัส
* โอเชียนัส
* เรีย
* ทีมิส
* แอตลัส
* ซีอัส
* ครีอัส
* ไฮพีเรียน
* ธีอา
* เทธิส
* นิมอซินี
* ฟีบี
* โพรมีเทียส
* เอพิมีเทียส
* ไออาเพทัส
* เมโนเอเทียส

 |
| สิบสองเทพเจ้าโอลิมปัส | 
* ซูส
* ฮีรา
* โพไซดอน
* ดิมีเทอร์
* อะธีนา
* อะพอลโล
* อาร์ทิมิส
* แอรีส
* แอโฟรไดที
* ฮิฟีสตัส
* เฮอร์มีส
* ไดอะไนซัสหรือเฮสเตีย

 |
| เทพเจ้าหลักอื่น | 
* แอซคลีเปียส
* ฮีลิออส
* อีออส
* เฮดีส
* ฮีบี
* เฮคะที
* แพน
* เพอร์เซฟะนี
* เซลีนี

 |
| กลุ่ม | 
* แอมะซอน
* เซนทอร์
* คเธาะนิค
* ไซคลอปส์
* มังกร
* อิรินีอีซ
* ยักษ์
* ฮาร์พี
* เฮคะท็องคะรีซ
* มอยเร
* พระเจ้าไมซีเนียน
* มนุษย์
* มิวส์
* นิมฟ์
* เซเทอร์
* สมุทรเทพ

 |
| วีรบุรุษ | 
* เฮราคลีสกับงานของเขา
* อคิลลีสกับสงครามกรุงทรอย
* โอดิสเซียสกับโอดิสซีย์
* เจสันกับลูกเรืออาร์โก
* เพอร์ซิอัสกับเมดูซา
* อีดิปัสกับธีบส์
* ธีซีอัสกับมินะทอร์
* บิลเลโรฟอนกับคิเมียรา

 |
| สถานที่ศักดิ์สิทธิ์ | 
* เดลฟี
* ดอโดนา
* ดีลอส
* โอลิมเปีย
* โอลิมปัส

 |