**เขื่อนสิรินธร** เป็นเขื่อนดินเอนกประสงค์ที่ใช้ในการผลิตไฟฟ้า ตั้งอยู่ในอำเภอสิรินธร (เดิมอยู่ในเขตอำเภอพิบูลมังสาหาร) จังหวัดอุบลราชธานี

ประวัติ
-------

เขื่อนสิรินธรเริ่มก่อสร้างในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2511 และมีการวางศิลาฤกษ์เมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2512 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ พระราชทานพระบรมราชานุญาตให้เชิญพระนามของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ขนานนามว่า **เขื่อนสิรินธร** โดยตัวเขื่อนและระบบส่งไฟฟ้าระยะแรก สร้างเสร็จในปี พ.ศ. 2514

ในวันที่ 27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2514 พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชได้เสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดเขื่อนสิรินธร จากนั้นเมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน พ.ศ. 2515 สำนักงานคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ ได้ส่งมอบเขื่อนสิรินธรให้อยู่ในความรับผิดชอบของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) ดังเช่นปัจจุบัน

ชาวบ้านประมาณ 2,000 กว่าครัวเรือนต้องย้ายที่ขึ้นที่สูงเพื่อทำอ่างเก็บน้ำ ชาวบ้านหลายคนบอกว่าไม่ได้รับค่าตอบแทนที่เพียงพอต่อการสูญเสียที่อยู่อาศัยและได้ค่าตอบแทนแค่ 20% ของที่ดิน มากไปกว่านั้น พวกเขาอ้างว่าที่ดินใหม่มีคุณภาพแย่และมีพืชผลเจริญเติบโตไม่มาก และคลองชลประทานที่เสนอให้สร้างกลับไม่ได้สร้างเลย ยังมีในเรื่องของการมิได้มีการจ่ายค่าชดเชยใดๆจากภาครัฐ ปัญหานี้ยังคงมีอยู่ในปัจจุบันที่มีชาวบ้านตกหล่นจากการช่วยเหลือเยี่ยวยา

ลักษณะเขื่อนและโรงไฟฟ้า
-----------------------

เขื่อนสิรินธร เป็นเขื่อนหินถมแกนดินเหนียว สร้างปิดกั้นลำโดมน้อยอันเป็นสาขาของแม่น้ำมูล ที่บริเวณแก่งแซน้อย ตำบลช่องเม็ก อำเภอพิบูลมังสาหาร จังหวัดอุบลราชธานี ตัวเขื่อนมีความสูง 42 เมตร ยาว 940 เมตร สันเขื่อนกว้าง 7.5 เมตร อ่างเก็บน้ำ มีพื้นที่ประมาณ 288 ตารางกิโลเมตรสามารถกักเก็บน้ำได้ 1,966.5 ล้านลูกบาศก์เมตร ที่ระดับกักเก็บน้ำสูงสุด 142.2 เมตร (จากระดับน้ำทะเลปานกลาง) โรงไฟฟ้าพลังน้ำเขื่อนสิรินธร ติดตั้งเครื่องกำเนิดไฟฟ้าไว้ 3 เครื่อง ขนาดกำลังผลิตเครื่องละ 12,000 กิโลวัตต์ รวมกำลังผลิตทั้งสิ้น 36,000 กิโลวัตต์ ซึ่งผลิดไฟฟ้าปีละ 90,000 เมกะวัตต์-ชั่วโมง

เขื่อนสิรินธร มีการติดตั้งโซลาร์เซลล์ลอยน้ำไฮบริดที่ใหญ่ที่สุดในโลกบนพื้นที่ผิวน้ำในเขื่อน ซึ่งเลือกใช้วัสดุที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม โดยมีกำลังผลิตติดตั้ง 45 เมกะวัตต์ และได้เริ่มจ่ายไฟฟ้าเข้าระบบเชิงพาณิชย์เมื่อวันที่ 31 ตุลาคม 2564 ซึ่งการไฟฟ้าฝ่ายผลิตฯ จะมีการติดตั้งเพิ่มให้ครบ 16 โครงการทั่วประเทศ

การใช้ประโยชน์
--------------

นอกประโยชน์ในการผลิตกำลังไฟฟ้าแล้ว เขื่อนสิรินธรยังเป็นแหล่งประมง และแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญของจังหวัดอุบลราชธานี โดยบริเวณเขื่อนได้มีการจัดสร้าง **สวนสิรินธร** เพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เมื่อปี พ.ศ. 2533 โดยมีพิธีเปิดสวนอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2534 โดยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินไปทรงเป็นประธาน และมีสนามกอลฟ์อยู่ทางเหนือของทะเลสาบ

ดูเพิ่ม
-------

* flagสถานีย่อยประเทศไทย

* แม่น้ำโขง
* คณะกรรมาธิการแม่น้ำโขง
* แม่น้ำมูล
* แม่น้ำลำโดมน้อย
* เขื่อนปากมูล

อ้างอิง
-------

1. ↑  "Sirindhorn Dam". *Electricity Generating Authority of Thailand (EGAT)*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2020-12-14. สืบค้นเมื่อ 28 June 2020.
2. ↑  "เขื่อนสิรินธร" (PDF). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2012-08-22. สืบค้นเมื่อ 2010-12-23.
3. ↑  พระราชกรณียกิจ และเหตุการณ์สำคัญ
4. ↑  Imhof, Aviva. "DAM-BUSTING - anti-dam protests in Thailand". The Ecologist. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 14 July 2012. สืบค้นเมื่อ 6 March 2011.
5. ↑  "Renovation of Small Hydropower Plants". Electricity Generating Authority of Thailand. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 10 July 2011. สืบค้นเมื่อ 12 March 2013.
6. ↑  โซลาร์ฯ ลอยน้ำไฮบริดเขื่อนสิรินธรใหญ่สุดในโลก! จ่ายไฟเชิงพาณิชย์แล้ว กฟผ.ลุยต่อ 15 โครงการทั่วประเทศ
7. ↑  "โซลาร์เซลล์ลอยน้ำไฮบริด" ต้นแบบโรงไฟฟ้าพลังงานสะอาดของคนไทย
8. ↑  อุบลราชธานีไกด์
9. ↑  *Thailand (Eyewitness Travel Guides)* (1st American ed.). DK Publishing, Inc. 1997. p. 289. ISBN 0-7894-1949-1.
10. ↑  *Sirindhorn Reservoir* (Map). Google Maps. สืบค้นเมื่อ 12 March 2013.

| * ด
* ค
* ก
เขื่อนในประเทศไทย แบ่งตามหน่วยงานรับผิดชอบ |
| --- |
| การไฟฟ้าฝ่ายผลิตฯ | 
* ภูมิพล
* สิริกิติ์
* ศรีนครินทร์
* วชิราลงกรณ
* สิรินธร
* จุฬาภรณ์
* อุบลรัตน์
* รัชชประภา
* แม่งัดสมบูรณ์ชล
* แม่ปิงตอนล่าง
* แม่จาง
* ห้วยกุ่ม
* ปากมูล
* บางลาง
* ท่าทุ่งนา
* แก่งกระจาน

 |  |
| กรมชลประทาน | 
* แม่กวงอุดมธารา
* สบกาย
* กีด
* กิ่วคอหมา
* กิ่วลม
* แจ้ห่ม
* แม่ตุ๋ย
* แควน้อยบำรุงแดน
* นเรศวร
* กำแพงเพชร
* คลองขลุง
* คลองโพธิ์
* ทับเสลา
* เจ้าพระยา
* พระรามหก
* ป่าสักชลสิทธิ์
* กระเสียว
* แม่กลอง
* สมอปูน
* ขุนด่านปราการชล
* นครนายก
* พระปรง
* บางปะกง
* ลำพระยาธาร
* พระสทิง
* คลองสิยัด
* ประแสร์
* พลวง
* ปราณบุรี
* แก่งกรุง
* คลองประ
* พนม
* ลำพูน
* คลองนุ่น
* สินปุน
* จันดี
* ลำปัง
* บ้านกรงปินัง
* บ้านคูระ
* สายบุรี
* คลองชี
* ห้วยยอด
* ลำตะคอง
* ลำพระเพลิง
* ลำมูลบน
* ลำแซะ
* ลำนางรอง
* ลำชีน้อย
* น้ำมูล
* ห้วยสำราญล่าง
* ห้วยละห้า
* ลำโดมใหญ่
* ลำพังชู
* ลำเสียวน้อย
* ลำเสียวใหญ่
* ลำเดา
* น้ำเชิญ
* ลำชีบน
* ลำชีสอง
* หนองละหาน
* ลำปาว
* ห้วยสายบาตร
* น้ำเลย
* ห้วยหลวง
* ห้วยหลวงตอนล่าง
* ห้วยเสนง
* หนองหานกุมภวาปี
* น้ำอูน
* น้ำพุง
* ห้วยบางทราย
* ราษีไศล
* ห้วยตาเกาว์ใหม่

 |
| กรมพัฒนาพลังงานทดแทนฯ | 
* คิรีธาร
* คลองทุ่งเพล
	+ ทุ่งเพล
	+ บ้านพลวง

 |