**ขบวนการวิกิมีเดีย** (อังกฤษ: Wikimedia movement) หรือ **วิกิมีเดีย** เป็นชุมชนทั่วโลกของผู้ร่วมให้การสนับสนุนโครงการมูลนิธิวิกิมีเดีย การเคลื่อนไหวเกิดขึ้นจากชุมชนของวิกิพีเดีย และได้ขยายไปสู่โครงการวิกิมีเดียอื่น ๆ รวมทั้งโครงการสามัญอย่างวิกิมีเดียคอมมอนส์และวิกิสนเทศ รวมทั้งอาสาพัฒนาซอฟต์แวร์ที่มีส่วนช่วยในมีเดียวิกิ อาสาสมัครเหล่านี้ได้รับการสนับสนุนโดยองค์กรต่าง ๆ ทั่วโลก รวมถึงมูลนิธิวิกิมีเดีย, คณะที่เกี่ยวข้อง, องค์กรเฉพาะกิจ และกลุ่มผู้ใช้

ชื่อ "วิกิมีเดีย" เป็นผสมคำ ของวิกิและมีเดีย ซึ่งได้รับการบัญญัติโดยนักเขียนชาวอเมริกันชื่อเชลดอน แรมพ์ตัน ในโพสต์ในรายชื่อผู้รับจดหมายภาษาอังกฤษในเดือนมีนาคม ค.ศ. 2003  สามเดือนหลังจากที่วิกิพจนานุกรมกลายเป็นโครงการฐานวิกิที่สองที่จัดโดยแพลตฟอร์มของจิมมี เวลส์ และสามเดือนก่อนมูลนิธิวิกิมีเดียได้รับการประกาศและรวมเข้าด้วยกัน ซึ่ง "วิกิมีเดีย" ยังอาจหมายถึงโครงการวิกิมีเดียเช่นกัน

ชุมชนวิกิพีเดีย
---------------

ดูบทความหลักที่: ชุมชนวิกิพีเดีย
ชุมชนวิกิพีเดียเป็นชุมชนของผู้มีส่วนร่วมในสารานุกรมออนไลน์วิกิพีเดีย ประกอบด้วยผู้แก้ไข (หรือผู้ร่วมให้ข้อมูล) และผู้ดูแลระบบที่รู้จักในฐานะแอดมิน ส่วนคณะอนุญาโตตุลาการเป็นคณะกรรมการของผู้แก้ไขที่รับผิดชอบในการดำเนินการเรื่องอนุญาโตตุลาการเพื่อแก้ไขปัญหาข้อพิพาทสำคัญระหว่างผู้แก้ไขสารานุกรม คณะกรรมการมีอำนาจบังคับใช้บทลงโทษที่มีผลผูกพัน และกำหนดว่าผู้ใช้ใดสามารถเข้าถึงสิทธิพิเศษ

โครงการ
-------

ข้อมูลเพิ่มเติม: มูลนิธิวิกิมีเดีย § โครงการและความคิดริเริ่ม
โครงการวิกิมีเดียรวมถึง:

* วิกิพีเดีย เป็นสารานุกรมบนเว็บ
* วิกิพจนานุกรม เป็นพจนานุกรม
* วิกิตำรา เป็นตำราการศึกษา
* วิกิข่าว เป็นบทความข่าว
* วิกิคำคม เป็นการรวบรวมคำคม
* วิกิซอร์ซ เป็นห้องสมุดข้อความและเอกสารต้นฉบับ
* วิกิวิทยาลัย เป็นเนื้อหาการศึกษา
* วิกิท่องเที่ยว เป็นคู่มือท่องเที่ยว
* วิกิสปีชีส์ เป็นบัญชีรายชื่อการจัดหมวดหมู่ของสายพันธุ์
* วิกิมีเดียคอมมอนส์ เป็นที่เก็บข้อมูลของสื่อ เช่น รูปภาพ, วิดีโอ และเสียง ไฟล์เหล่านี้สามารถเข้าถึงได้โดยโครงการอื่น ๆ ทั้งหมดที่กล่าวมาข้างต้น เพราะฉะนั้นจึงเรียกกันในชื่อ "คอมมอนส์"
* วิกิสนเทศ เป็นแหล่งข้อมูลทั่วไป นอกจากนี้ยังสามารถเข้าถึงได้โดยโครงการอื่น ๆ

องค์กร
------

### มูลนิธิวิกิมีเดีย

ดูบทความหลักที่: มูลนิธิวิกิมีเดีย
ภาพรวมขบวนการวิกิมีเดีย
  คณะวิกิมีเดีย (สีน้ำเงิน)  กลุ่มผู้ใช้วิกิมีเดียกับจุดรวมทางภูมิศาสตร์ (สีเขียว)
มูลนิธิวิกิมีเดีย (WMF) เป็นองค์กรการกุศลไม่แสวงผลกำไรสัญชาติอเมริกัน โดยมีสำนักงานใหญ่ตั้งอยู่ที่ซานฟรานซิสโก รัฐแคลิฟอร์เนีย เป็นเจ้าของชื่อโดเมน และดำเนินการเว็บไซต์ของขบวนการเป็นส่วนใหญ่ เช่น วิกิพีเดีย ซึ่งเป็นโครงการสารานุกรมอินเทอร์เน็ต รวมทั้งวิกิมีเดียคอมมอนส์

มูลนิธิวิกิมีเดียได้รับการก่อตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 2003 โดยจิมมี เวลส์ อันเป็นการหาทุนให้วิกิพีเดียและโครงการพี่น้องผ่านวิธีการที่ไม่แสวงหากำไร วัตถุประสงค์ของมูลนิธิคือ "... เพื่อให้อำนาจและดึงดูดผู้คนทั่วโลกในการรวบรวมและพัฒนาเนื้อหาการศึกษาภายใต้สัญญาอนุญาตเสรีหรือในโดเมนสาธารณะ และเผยแพร่อย่างมีประสิทธิภาพทั่วโลก"

ตามงบการเงินปี ค.ศ. 2015 ของมูลนิธิวิกิมีเดีย ในปี ค.ศ. 2015 มูลนิธิวิกิมีเดียมีงบประมาณ 72 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยมีค่าใช้จ่าย 52 ล้านดอลลาร์สหรัฐในการดำเนินงานดังกล่าว และเพิ่มทุนสำรองไว้ที่ 82 ล้านดอลลาร์สหรัฐ มูลนิธิวิกิมีเดียได้รับทุนสนับสนุนเป็นจำนวนมากโดยการบริจาค โดยมีการบริจาคเฉลี่ยอยู่ที่ 15 ดอลลาร์

### คณะ

ดูเพิ่ม: รายชื่อคณะวิกิมีเดีย
คณะเป็นองค์กรที่สนับสนุนโครงการวิกิมีเดียในพื้นที่ทางภูมิศาสตร์ที่ระบุ ซึ่งเป็นประเทศส่วนใหญ่ โดยมี 41 คณะ

วิกิมีเดียเยอรมนี (WMDE) เป็นคณะที่ใหญ่ที่สุด โดยมีงบประมาณรวมทั้งสิ้น 20 ล้านยูโร วิกิมีเดียเยอรมนีจัดสรรประมาณ 1 ล้านยูโรเพื่อสนับสนุนนิติบุคคลที่รับผิดชอบสำหรับแจกจ่ายเงินบริจาค และ 4 ล้านยูโรสำหรับการโอนสู่มูลนิธิวิกิมีเดีย

เพื่อให้มีกระบวนการเดียวกัน ทุกคณะจะทำตามขั้นตอนเดียวกันและของบประมาณรายปีที่คณะกรรมการแจกจ่ายกองทุน มูลนิธิเป็นเจ้าของโดเมนอินเทอร์เน็ตของหน้าโครงการได้ทำการขอส่วนแบ่งจากการบริจาคผ่านทางเว็บไซต์ในประเทศ (เช่น เยอรมนี, สวิตเซอร์แลนด์) หรือจ่ายในคณะหนึ่ง (หรือคณะอื่น ๆ) ตามที่ตกลงกันไว้ รวมมูลค่าต่ำกว่า 4 ล้านดอลลาร์สหรัฐผ่านทางนี้สู่คณะและองค์กรเฉพาะกิจ โดยฐานตามกฎหมายคือ "ข้อตกลงคณะ" กับมูลนิธิ

### องค์กรเฉพาะกิจ

องค์กรเฉพาะกิจก่อตั้งขึ้นเพื่อสนับสนุนโครงการวิกิมีเดียในขอบเขตสำคัญ ซึ่งเป็นองค์กรหนึ่งดังกล่าว

### กลุ่มผู้ใช้

กลุ่มผู้ใช้มีข้อกำหนดที่ไม่เป็นทางการมากกว่าคณะและองค์กรเฉพาะกิจ พวกเขาสนับสนุนและส่งเสริมโครงการวิกิมีเดียภายในประเทศหรือในรูปแบบ, หัวเรื่อง, ประเด็น หรือปัญหาที่เฉพาะเจาะจง ในช่วงต้นปี ค.ศ. 2016 มีกลุ่มผู้ใช้ 55 กลุ่ม เมื่อได้รับการยอมรับจากคณะกรรมการสังกัดแล้ว พวกเขาจะเข้าสู่ "ข้อตกลงและแนวทางปฏิบัติของกลุ่มผู้ใช้" ร่วมกับมูลนิธิ[]

ดูเพิ่ม
-------

* วิกิพีเดีย:เมทา

อ้างอิง
-------

1. ↑  Rampton, Sheldon (March 16, 2003). "Wikipedia English mailing list message".
2. 1 2  Jimmy Wales (June 20, 2003). "Announcing Wikimedia Foundation". mail:wikipedia-l. สืบค้นเมื่อ November 26, 2012.
3. ↑  Florida Department of State, Division of Corporations. Wikimedia Foundation, Inc. Record and Letters of Incoporation, Wikimedia Foundation, filed June 20, 2003
4. ↑  Neate, Rupert (October 7, 2008). "Wikipedia founder Jimmy Wales goes bananas". *The Daily Telegraph*. สืบค้นเมื่อ October 25, 2009. The encyclopedia's huge fan base became such a drain on Bomis's resources that Mr. Wales, and co-founder Larry Sanger, thought of a radical new funding model – charity.
5. ↑  "Bylaws". Wikimedia Foundation. สืบค้นเมื่อ 2016-09-24.
6. ↑  "WIKIMEDIA FOUNDATION, INC. Financial Statements, June 30, 2015 and 2014" (PDF). *Upload.wikimedia.org*.
7. ↑  "Frequently Asked Questions". *WikiMedia Foundation*. สืบค้นเมื่อ 23 September 2017.
8. ↑  "Wikimedia chapters - Meta". *Meta.wikimedia.org*. สืบค้นเมื่อ 2016-09-24.
9. ↑  "Jahresplan 2016 – Wikimedia Deutschland". *Wikimedia.de* (ภาษาเยอรมัน). 2015-11-28. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2019-07-05. สืบค้นเมื่อ 2016-09-24.
10. 1 2  "Template:APG navigation - Meta". *Meta.wikimedia.org*. 2016-09-05. สืบค้นเมื่อ 2016-09-24.
11. ↑  "Wikimedia chapters/Creation guide - Meta". *Meta.wikimedia.org*. สืบค้นเมื่อ 2016-09-24.
12. ↑  "Wikimedia movement affiliates/Frequently asked questions - Meta". *Meta.wikimedia.org*. 2016-09-15. สืบค้นเมื่อ 2016-09-24.
13. ↑  "Wikimedia user groups - Meta". *Meta.wikimedia.org*. 2016-06-30. สืบค้นเมื่อ 2016-09-24.

| * ด
* ค
* ก
มูลนิธิวิกิมีเดีย |
| --- |
| บุคคล | 

|  |  |
| --- | --- |
| ปัจจุบัน | 
* Maryana Iskander
* Dariusz Jemielniak
* Rebecca MacKinnon
* Raju Narisetti
* Rosie Stephenson-Goodknight
* Esra'a Al Shafei
* จิมมี เวลส์

 |
| อดีต | 
* Hampton Catlin
* Danese Cooper
* Bishakha Datta
* Florence Devouard
* Oscar van Dillen
* ซู การ์ดเนอร์
* Arnnon Geshuri
* Mike Godwin
* Aaron Halfaker
* James Heilman
* Guy Kawasaki
* Patricio Lorente
* Katherine Maher
* Erik Möller
* แลร์รี แซงเจอร์
* Lila Tretikov
* Luis Villa

 |

 |
| โครงการ | 
* วิกิพีเดีย
	+ รายชื่อวิกิพีเดีย
* วิกิพจนานุกรม
	+ รายชื่อวิกิพจนานุกรม
* วิกิมีเดียคอมมอนส์
* วิกิสนเทศ
* วิกิคำคม
* วิกิตำรา
* วิกิซอร์ซ
* วิกิสปีชีส์
* วิกิข่าว
* วิกิวิทยาลัย
* วิกิท่องเที่ยว
* วิกิฟังก์ชันส์

 |
| อื่น ๆ | 
* ขบวนการวิกิมีเดีย
	+ รายชื่อสาขาวิกิมีเดีย
* วิกิเมเนีย
* วิกิอินดาบา
* มีเดียวิกิ
* คดีความ
	+ *G & G v Wikimedia Foundation Inc*
	+ *Wikimedia Foundation v. NSA*
* Knowledge Engine
* Wikimedia Enterprise

 |
| ที่เกี่ยวข้อง | 
* *The Signpost*
* *Wikipedia Monument*
* ชาววิกิแห่งปี
* Tides Foundation
* วิกิพีเดียสู่มรดกโลก

 |