นายทหารเรือไทยยศนาวาตรี (กลาง) เรือโท (ขวา) และนายทหารเรือสหรัฐยศจ่าโท (ซ้าย) ระหว่างการฝึก CARAT 2010 กลางอ่าวไทย

**นาวาตรี** (อังกฤษ: lieutenant commander สะกดด้วยยัติภัค์ **lieutenant-commander** และตัวย่อ **น.ต.** *(ชื่อ) ร.น.*, **Lt Cdr**, **LtCdr.**, **LCDR**, หรือ **LCdr**) เป็นยศนายทหารชั้นสัญญาบัตรในกองทัพเรือหลายแห่ง มียศเหนือกว่าเรือเอก และเป็นผู้ใต้บังคับบัญชาของนาวาโท ตำแหน่งที่สอดคล้องกันในกองทัพเรือและกองทัพอากาศบางประเทศคือพันตรี และในกองทัพอากาศสหราชอาณาจักร ในเครือจักรภพและบางประเทศคือนาวาอากาศตรี

รหัสยศเนโทส่วนใหญ่เทียบได้กับ OF-3

นาวาตรีเป็นเจ้าหน้าที่แผนก หรือรองผู้บังคับการ (รองผู้บังคับหน่วย) บนเรือรบหลายลำและที่ตั้งทางทหารขนาดเล็กบริเวณชายฝั่ง หรือผู้บังคับการเรือขนาดเล็ก / ที่ตั้งทางทหารขนาดเล็ก นอกจากนี้นาวาตรียังเป็นเจ้าหน้าที่แผนกในฝูงบินนาวีอีกด้วย

นิรุกติศาสตร์
-------------

กองทัพเรือบางชาติเรียกนาวาตรีตามยศเต็มหรือตำแหน่งที่ครอง เช่น กับตัน หากเป็นผู้บัญชาการเรือ 

อย่างไรก็ตาม ในกองทัพเรือสหรัฐเรียกขานนายทหารตามยศเต็มหรือระดับที่สูงกว่าชั้นยศ เช่น การพูดคุยอย่างไม่เป็นทางการ เรือโท (lieutenant junior grade แปลได้อีกอย่างว่า ผู้หมวดที่อาวุโสอ่อนสุด) จะเรียกแบบย่อว่า lieutenant (ยศเรือเอก หรือผู้หมวด) ซึ่งเป็นยศของร้อยเอก และ นาวาตรี (lieutenant commander) จะเรียกโดยย่อว่า commander (คือยศของนาวาโท)

เช่นกันกับนายทหารราชนาวีที่ใช้การเรียกอย่างไม่เป็นทางการอิงตามยศที่สูงกว่า เช่น Vice-Admiral Ramsay (พลเรือโท แรมเซย์) จะเรียกว่า Admiral Ramsay (พลเรือเอก แรมเซย์) และ Lieutenant-Commander Crabb (นาวาตรี แครบบ์) จะเรียกว่า Commander Crabb (นาวาโท แครบบ์) ยกเว้นตำแหน่ง sub-lieutenant (เรือโท) ที่จะเรียกว่า Subbies (ผู้ใต้บังคับบัญชา) ดังนั้น Sub-Lieutenant Balme (เรือโท บาล์ม) จะเรียกว่า Subby Balme (ซับบี้ บาล์ม)

ต้นกำเนิด
---------

โดยปกติ Lieutenant (ชื่อยศเรือเอก) จะเป็นผู้บังคับการเรือขนาดเล็กโดยไม่ต้องมีนาวาโทหรือนาวาเอกอนุญาตในการตัดสินใจต่าง ๆ เรือเอกเรียกว่า lieutenant commanding หรือ lieutenant commandant ในกองทัพเรือสหรัฐ และเรียกว่า lieutenant in command, lieutenant and commander, หรือ senior lieutenant ในราชนาวี โดยกองทัพเรือสหรัฐได้กำหนดให้ใช้คำว่า lieutenant commander ในปี พ.ศ. 2405 และกำหนดขึ้นมาเป็นยศชัดเจน และราชกนาวีได้กำหนดตามมาหลังจากนั้นในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2457

แคนาดา
------

บทความหลัก: นาวาตรี (แคนาดา)
ในกองทัพเรือแคนาดา นาวาตรี (LCdr) คือยศทางเรือที่เทียบเท่ากับพันตรีในกองทัพบกหรือกองทัพอากาศ และเป็นนายทหารคนแรกในแท่งนายทหารสัญญาบัตรอาวุโส นาวาตรีนั้นอาวุโสกว่าเรือเอก (lieutenants) และร้อยเอกในกองทัพบกและกองทัพอากาศ และเป็นผู้ใต้บังคับบัญชาของนาวาโทและพันโท

ในกองทัพเรือแคนาดา ยศร้อยโท (LCdr) คือยศทางเรือเท่ากับพันตรีในกองทัพบกหรือกองทัพอากาศ และเป็นยศนายทหารอาวุโสคนแรก นาวาตรีเป็นผู้อาวุโสกว่าร้อยโท (N) และกัปตันกองทัพบกและกองทัพอากาศ และเป็นผู้อยู่ใต้บังคับบัญชาของผู้บังคับบัญชาและพันโท

สหราชอาณาจักร
-------------

### ราชนาวี

บทความหลัก: นาวาตรี (ราชนาวี)
เครื่องหมายยศนาวาตรีของราชนาวีคือแถบเปียสีทองขนาดกลางสองแถบ โดยมีสีทองบาง ๆ หนึ่งแถบพาดอยู่ระหว่างกลาง วางไว้บนพื้นหลังสีน้ำเงินกรมท่า / สีดำ แถบด้านบนมีห่วงวนที่ใช้กันอย่างแพร่หลายในเครื่องหมายยศราชนาวีทั้งหมดยกเว้นนักเรียนนายเรือ (midshipman) ซึ่งในกองทัพอากาศก็มีรูปแบบคล้ายคลึงกันโดยมียศที่เทียบเท่ากันคือนาวาอากาศตรี (squadron leader)

เนื่องจากมียศนายทหารน้อยกว่ากองทัพบก ก่อนหน้านี้ราชนาวีจึงได้แบ่งยศตามอาวุโส (ระยะเวลาในตำแหน่ง) เพื่อให้สามารถเทียบเคียงกันได้ ดังนั้น lieutenant (เรือเอก) ที่มีอายุงานน้อยกว่าแปดปีจะสวมเครื่องหมายสองแถบ และเทียบเคียงยศเท่ากับร้อยเอก (captain) ของกองทัพบก สำหรับ lieutenant (เรือเอก) ที่มีอายุงานแปดปีขึ้นไปจะสวมเครื่องหมายสองแถบ และมีแถบที่บางกว่าอยู่ตรงกลางเข้ามาเพิ่ม และมียศเทียบเท่ากับพันตรี (major) ความแตกต่างดังกล่าวหายไปเมื่อยศ lieutenant commander (นาวาตรี) ได้รับการนำมาใช้งาน โดยแม้ว่าการเลื่อนตำแหน่งหลังจะปรับเลื่อนโดยอัตโนมัติเมื่ออายุราชการครบแปดปีสำหรับนายทหารในคณะกรรมการอาชีพเต็มรูปแบบ (FCC) ระบบการเลื่อนอัตโนมัติยุติการใช้งานในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 21 และใช้ระบบการเลื่อนตำแหน่งตามความเหมาะสมแทน

### เหล่าตรวจการณ์สหราชอาณาจักร

ในช่วงที่เหล่าตรวจการณ์สหราชอาณาจักรดำรงอยู่ ได้มีการใช้งานยศนาวาตรี (lieutenant commander) เช่นกัน โดยหน่วยจะสวมเครื่องแบบของกองทัพอากาศ และเครื่องหมายยศจะคล้ายคลึงกับนาวาอากาศตรีกองทัพอากาศ แตกต่างกันเพียงแถบจะเป็นสีดำ ก่อนจะเปลี่ยนชื่อยศเป็น ผู้ตรวจการณ์ชั้นหนึ่ง (*observer lieutenant (first class))*

สหรัฐ
-----

บทความหลัก: นาวาตรี (สหรัฐ)
ในสหรัฐ ยศนาวาตรีมีการใช้งานในกองทัพเรือสหรัฐ ยามฝั่งสหรัฐ เหล่าสัญญาบัตรสำนักงานสาธารณสุขสหรัฐ และเหล่าสัญญาบัตรองค์การบริหารมหาสมุทรและชั้นบรรยากาศแห่งชาติ

ภายในกองทัพเรือสหรัฐ นาวาตรีอยู่ในรายชื่อของนายทหารชั้นต้น มีเครื่องหมายนาวาตรีสองแบบที่ใช้งานโดยกองทัพเรือสหรัฐและยามฝั่งสหรัฐ ในชุดกากีและเครื่องแบบปฏิบัติงานทั้งหมด นาวาตรีจะประดับเครื่องหมายรูปใบไม้สีทองที่ปกเสื้อ คล้ายกับการประดับของพันตรีในกองทัพอากาศสหรัฐและกองทัพบกสหรัฐ และเหมือนกับที่ประดับโดยเหล่านาวิกโยธินสหรัฐ ในเครื่องแบบปฏิบัติงานทั้งหมด นาวาตรีจะประดับเครื่องหมายบนไหล่หรือแถบที่แขนเสื้อสีทองขนาดหนึ่งในสี่นิ้ว และระหว่าแถบจะมีแถบสีทองขนาดครึ่งนิ้วสองแถบ (ขนาดปกติ) บริเวณด้านบนหรือด้านในของแถบจะประดับเครื่องหมายพิเศษ (เช่น ใบโอ๊กเดี่ยวสำหรับแพทย์ ลูกโอ๊กสีเงินสำหรับเหล่าแพทย์ ใบโอ๊กไขว้สำหรับเหล่าช่างโยธา) โดยหน่วยบริการในเครื่องแบบสหรัฐกำหนดให้เป็นยศระดับ O-4

ระเบียงภาพ
----------

* กองทัพเรือออสเตรเลียกองทัพเรือออสเตรเลีย
* หน่วยยามฝั่งบราซิลหน่วยยามฝั่งบราซิล
* Leftenan komander กองทัพเรือบรูไน*Leftenan komander*  
 กองทัพเรือบรูไน
* ฝรั่งเศส: Capitaine de corvette กองทัพเรือแคนาดาฝรั่งเศส: *Capitaine de corvette*  
 กองทัพเรือแคนาดา
* กองทัพเรืออินเดียกองทัพเรืออินเดีย
* ไอริช: Lefteanant-cheannasaíหน่วยบริการนาวีไอร์แลนด์ไอริช: *Lefteanant-cheannasaí*  
หน่วยบริการนาวีไอร์แลนด์
* หน่วยยามฝั่งไลบีเรียหน่วยยามฝั่งไลบีเรีย
* Komandoras leitenantasกองทัพเรือลิทัวเนีย*Komandoras leitenantas*  
กองทัพเรือลิทัวเนีย
* กองทัพเรือนิวซีแลนด์กองทัพเรือนิวซีแลนด์
* กองกำลังป้องกันปาปัวนิวกินีกองกำลังป้องกันปาปัวนิวกินี
* Komandor porucznikกองทัพเรือโปแลนด์*Komandor porucznik*  
กองทัพเรือโปแลนด์
* กองทัพเรือไทยกองทัพเรือไทย
* ราชนาวีราชนาวี
* กองทัพเรือสหรัฐกองทัพเรือสหรัฐ
* ยามฝั่งสหรัฐยามฝั่งสหรัฐ
* ตำรวจน้ำวานูวาตูตำรวจน้ำวานูวาตู

อ้างอิง
-------

1. ↑  "Triservice Officers Pay and Grade" (PDF). UK Government. เก็บ (PDF)จากแหล่งเดิมเมื่อ 4 March 2016. สืบค้นเมื่อ 25 April 2013.
2. ↑  "A Dane giving the orders". Admiral Danish Fleet. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 22 October 2013. สืบค้นเมื่อ 25 April 2013.
3. ↑  "US Navy Ranks". United States Navy. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2 May 2013. สืบค้นเมื่อ 2013-04-25.
4. ↑  "Uniform Ranks". Royal Australian Navy. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 24 January 2015. สืบค้นเมื่อ 25 April 2013.
5. 1 2  "Royal Canadian Navy ranks and badges". *Department of National Defence (Canada)*. 2023-08-30. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-04-27. สืบค้นเมื่อ 2023-11-03.
6. 1 2  "NATO Standard Agreement (STANAG) 2116: NATO Codes for Grades of Military Personnel". *NATO standardization agreement* (5 ed.). NATO Standardization Agency (ตีพิมพ์ 25 February 2010). 13 March 1996. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 1 September 2011. สืบค้นเมื่อ 13 July 2017.
7. ↑  "United States Navy - O-4 Lieutenant Commander". FederalPay.org. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 8 May 2018. สืบค้นเมื่อ 22 May 2017.
8. ↑  "MILPERSMAN 5000-010" (PDF). U.S. Navy. 22 Aug 2002. เก็บ (PDF)จากแหล่งเดิมเมื่อ 6 October 2016. สืบค้นเมื่อ 28 June 2016.
9. ↑  "Lieutenant Commander mokong Ibana". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 27 May 2009. สืบค้นเมื่อ 6 October 2009.
10. ↑  "United States Department of Defense". *www.defenselink.mil*. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 30 December 2004. สืบค้นเมื่อ 8 May 2018.
11. ↑  "Badges of rank" (PDF). *defence.gov.au*. Department of Defence (Australia). สืบค้นเมื่อ 31 May 2021.
12. ↑  "Admiralty Ranks". *navy.mindef.gov.bn*. Royal Brunei Navy. สืบค้นเมื่อ 1 September 2021.
13. ↑  "Ranks and appointment". *canada.ca*. Government of Canada. สืบค้นเมื่อ 28 May 2021.
14. ↑  "Ranks & Insignia". *Join Indian Navy*. สืบค้นเมื่อ 12 April 2021.
15. ↑  "Naval Service Rank Markings". *military.ie*. Defence Forces (Ireland). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 25 April 2016. สืบค้นเมื่อ 26 May 2021.
16. ↑  "Defense Act of 2008" (PDF). 3 September 2008. p. 8. สืบค้นเมื่อ 20 November 2017.
17. ↑  "Karių laipsnių ženklai" [Marks of soldiers]. *kariuomene.kam.lt* (ภาษาลิทัวเนีย). Ministry of National Defence (Lithuania). สืบค้นเมื่อ 26 May 2021.
18. ↑  "Badges of Rank". *nzdf.mil.nz*. New Zealand Defence Force. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 3 July 2020. สืบค้นเมื่อ 11 June 2021.
19. ↑  "Sposób noszenia odznak stopni wojskowych na umundurowaniu Marynarki Wojennej" [The way of wearing badges of military ranks on the uniform of the Navy] (PDF). *wojsko-polskie.pl* (ภาษาโปแลนด์). Armed Forces Support Inspectorate. สืบค้นเมื่อ 7 June 2021.
20. ↑  "Shaping your career". *royalnavy.mod.uk*. Royal Navy. สืบค้นเมื่อ 24 September 2021.
21. 1 2  "U.S. Military Rank Insignia". *defense.gov*. Department of Defense. สืบค้นเมื่อ 13 January 2022.

* วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Lieutenant Commanders