|-
|

**เจ้าฟ้าหญิงมณีไลย มกุฎราชกุมารีแห่งลาว** (ลาว: ເຈົ້າຟ້າຍິງມະນີໄລ ມຸງກຸຕຣາຊກຸມາຣີ) หรือ **เจ้ามะนีไล สว่าง** (ประสูติ 29 ธันวาคม พ.ศ. 2484 —) หรือที่ชาวหลวงพระบางรู้จักในชื่อ *"เจ้าป้า"* พระวรชายาในสมเด็จเจ้าฟ้าชายวงศ์สว่าง องค์มกุฎราชกุมาร พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระเจ้ามหาชีวิตศรีสว่างวัฒนา พระมหากษัตริย์องค์สุดท้ายแห่งราชอาณาจักรลาว

พระประวัติ
----------

เจ้าหญิงมณีไลย ประสูติเมื่อวันที่ 29 ธันวาคม พ.ศ. 2484 ณ เมืองหลวงพระบาง ประเทศลาว มีพระนามเดิมว่า **มณีไลย ปัญญา** เป็นพระธิดาในองค์เสด็จเจ้าฟ้าชายคำพรรณปัญญา กับหม่อมชาวเมืองปากลายไม่ปรากฏนาม โดยพระชนกของพระองค์เป็นพระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระเจ้ามหาชีวิตศรีสว่างวงศ์ กับหม่อมคำหล้า เจ้าหญิงมณีไลยทรงสำเร็จการศึกษาขั้นต้นจากโรงเรียนประถมหลวงพระบาง และโรงเรียนลิเซปาวี ในนครหลวงพระบาง และได้ศึกษาต่อยังประเทศอังกฤษ

อภิเษกสมรส
----------

เจ้าหญิงมณีไลยได้อภิเษกสมรสกับสมเด็จเจ้าฟ้าชายวงศ์สว่าง องค์มกุฎราชกุมาร พระราชโอรสในพระบาทสมเด็จพระเจ้ามหาชีวิตศรีสว่างวัฒนา กับพระอัครมเหสีคำผูย เมื่อวันที่ 4 สิงหาคม พ.ศ. 2505 มีพระโอรส-ธิดาด้วยกัน 7 พระองค์ เป็นพระโอรส 5 พระองค์ และพระธิดา 2 พระองค์ ได้แก่

1. เจ้าชายสุลิวง (*สุริวงศ์*, ประสูติ 8 พฤษภาคม พ.ศ. 2506 —) ผู้อ้างสิทธิในราชบัลลังก์ลาวองค์ปัจจุบัน สมรสกับเจ้าจันทร์ศุกร์ สุขธารา ปัจจุบันประทับในฝรั่งเศส
2. เจ้าชายทันยะวง (*ธัญวงศ์*, ประสูติ 17 เมษายน พ.ศ. 2507 —) สมรสกับสาทุเจ้าหญิงมาลิกา คำม้าว ปัจจุบันประทับในสหรัฐอเมริกา
3. เจ้าหญิงมะนีโสมพัน (*มณีโสมพรรณ*, ประสูติ พ.ศ. 2508 —) สมรสกับเสด็จเจ้าชายไชยคำพรรณ ปัญญา พระมาตุลา (พี่ชายของพระมารดา) ปัจจุบันประทับในออสเตรเลีย
4. เจ้าหญิงสะหวีนาลี (*ฉวีนารี*, ประสูติ พ.ศ. 2510 —) สมรสกับนายสันติ อินทะวง มีบุตร-ธิดาด้วยกัน 2 คน ปัจจุบันประทับในลาว
5. เจ้าชายสิลานะวง (ประสูติ พ.ศ. 2512 —) ปัจจุบันประทับในสหรัฐอเมริกา
6. เจ้าชายมะนีลามา (*มณีลามา*, ประสูติ พ.ศ. 2519 —) สมรสกับสตรีสัญชาติเวียดนาม ปัจจุบันประทับในลาว
7. เจ้าชายอนุลาดวง (*อนุราชวงศ์*, ประสูติ พ.ศ. 2521 —) ปัจจุบันประทับในลาว

การเปลี่ยนแปลงการปกครอง
-----------------------

ในวันที่ 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2518 พระเจ้ามหาชีวิตศรีสว่างวัฒนาทรงสละราชบัลลังก์ ก่อนการสถาปนาสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว 1 อาทิตย์ โดยฝ่ายปะเทดลาวได้ทำการรัฐประหารยึดอำนาจและเปลี่ยนแปลงการปกครองเหล่าพระราชวงศ์ทรงถูกส่งไปจองจำที่ค่ายสัมมนาในแขวงหัวพัน ทางภาคเหนือของประเทศ ภายในค่ายสัมมนาคือค่ายกักกันสร้างความยากลำบากสำหรับเหล่าพระราชวงศ์ จนกระทั่งสมเด็จเจ้าฟ้าชายวงศ์สว่าง องค์มกุฎราชกุมาร พระภัสดาของพระองค์ได้เสด็จสวรรคตลงเสียก่อนที่ศูนย์สัมมนาหมายเลข 5 เมืองเวียงไซ แขวงหัวพัน ในช่วงเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2524 ต่อมาพระนางคำผูยก็สิ้นพระชนม์ในวันที่ 12 ธันวาคม พ.ศ. 2524 สิริพระชนมายุ 69 พรรษา ภายในค่ายสัมมนาที่หมู่บ้านสบฮาว ขณะที่พระบาทสมเด็จพระเจ้ามหาชีวิตศรีสว่างวัฒนา เสด็จสวรรคตในปี พ.ศ. 2521 หรือ พ.ศ. 2527 ไม่แจ้งชัดนัก แต่ประชาชนบางส่วนเชื่อว่าสิ้นพระชนม์เนื่องจากการขาดสารอาหาร ส่วนพระองค์เองก็ทรงตกระกำลำบากอยู่ในสภาวะที่เรียกว่า *"ซิ่นขาดคาขา"* แต่พระองค์ก็รอดพ้นเหตุการณ์ดังกล่าวมาได้

เหตุการณ์หลังการเปลี่ยนแปลง
---------------------------

หลังจากผ่านพ้นเหตุการณ์ต่าง ๆ แล้ว ทางการจึงได้มีการปล่อยตัวให้ทุกคนกลับมาใช้ชีวิตตามปกติที่เมืองหลวงพระบางแต่ก็มีผู้คอยสอดแนมทุกฝีก้าวอยู่เสมอ พระโอรสของพระองค์สองพระองค์ คือ เจ้าสุลิวงและเจ้าทันยะวง ได้หนีออกจากประเทศลาว โดยเจ้าสุลิวงทำทีเป็นแจ้งกับทางการว่า ไม่สบายต้องไปรักษาที่เวียงจันทน์ เจ้าหน้าที่ก็ยอม พอถึงเวียงจันทน์ก็ติดต่อบรรดาอดีตเจ้านายเก่าของลาวให้พระโอรสพาข้ามแม่น้ำโขง โดยการนั่งเรือออกจากเวียงจันทน์ในเวลาค่ำคืน ถึงฝั่งไทยหลังจากสอบสวนกันเรียบร้อยแล้วก็มีคนพาไปหลบซ่อนตัวในที่ปลอดภัยก่อนที่ส่งต่อไปยังฝรั่งเศส และเป็นผู้อ้างสิทธิในราชบัลลังก์ลาวคนปัจจุบัน

ในปัจจุบันเจ้าหญิงมณีไลยทรงดำเนินชีวิตเยี่ยงสามัญในบ้านหลังเล็กในเมืองหลวงพระบาง และชาวหลวงพระบางเองก็เรียกขานพระองค์ว่า *"เจ้าป้า"* ทรงมีร้านอาหาร คือ ร้านสกุณา ที่ตั้งอยู่ในเมืองหลวงพระบาง ทรงมีโอกาสพบปะพระโอรสธิดาได้ไม่บ่อยครั้งนัก เนื่องจากลูกหลานไปประทับต่างประเทศเสียส่วนใหญ่ ประกอบกับพระองค์ไม่สะดวกที่จะเดินทางออกจากลาว อย่างมากพระองค์ก็เสด็จมาพบแพทย์ของโรงพยาบาลในจังหวัดอุดรธานีเป็นครั้งคราวเท่านั้น

อ้างอิง
-------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  "'สุริวงศ์ สว่าง' รัชทายาทไร้บัลลังก์เพรียกหาประชาธิปไตยในฝัน!". *สุภลักษณ์ กาญจนขุนดี ในเนชั่นสุดสัปดาห์*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2013-06-21. สืบค้นเมื่อ 2010-11-3. `{{cite news}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)
2. 1 2 3 4  "The Khun Lo Dynasty". *Royalask.com*. สืบค้นเมื่อ 2010-11-6. `{{cite news}}`: Cite ไม่รู้จักพารามิเตอร์ว่างเปล่า : `|1=` (help); ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)
3. ↑  "คิดฮอดเมืองลาว – I miss Laos. บทผนวก/จบ (6)". *BlogGang.com*. สืบค้นเมื่อ 2010-11-5. `{{cite news}}`: Cite ไม่รู้จักพารามิเตอร์ว่างเปล่า : `|1=` (help); ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)
4. ↑  Osborne, Milton (September 20, 2003). "Bamboo Palace".
5. 1 2 3  "สิ้นสุดของเจ้าลาว". *Pantip.com*. สืบค้นเมื่อ 2010-11-3. `{{cite news}}`: Cite ไม่รู้จักพารามิเตอร์ว่างเปล่า : `|1=` (help); ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)
6. ↑  "หลวงพระบาง มรดกโลก". *MrBackpacker.com*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2010-10-22. สืบค้นเมื่อ 2010-11-6. `{{cite news}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)

| ก่อนหน้า |  | เจ้าฟ้าหญิงมณีไลย มกุฎราชกุมารีแห่งลาว |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **พระอัครมเหสีเจ้าหญิงคำผูย** |  |  **ผู้อ้างสิทธิในตำแหน่งสมเด็จพระราชินีอัครมเหสีแห่งราชอาณาจักรลาว** (พ.ศ. 2521-2524) |  | **เจ้าจันทร์ศุกร์ สุขธารา** |