**พระกีสาโคตมีเถรี** หรือ **พระกีสาโคตมี** (กิสา-, กีสา-) เกิดในวรรณะแพศย์ มีชื่อเดิมว่า "โคตมี" แต่เพราะมีร่างกายผ่ายผอมหลายคนจึงตั้งชื่อให้ใหม่ว่า "กสาโคตมี" แปลว่า "นางโคตมีผอม" ในชั้นเดิมนั้นเคยมีอดีตเป็นถึงธิดาของมหาเศรษฐีแห่งเมืองสาวัตถี แต่ต่อมาเกิดประสบวิกฤตการณ์บางอย่างทำให้กลายมาเป็นคนจน อย่างไรก็ตามท่านยังถือว่ามีบุญอยู่มาก เพราะท่านได้แต่งงานกับบุตรของมหาเศรษฐีอีกคนหนึ่ง สุดท้ายหลังการเสียชีวิตของบุตรของท่าน ทำให้ท่านมีความเศร้าโศกเสียใจมากจนมาได้พบพระพุทธเจ้าและทรงใช้อุบายแก้ความทุกข์ใจของท่านจนเกิดความเลื่อมใสในพระพุทธศาสนา

พระกีสาโคตมีเถรี เมื่อบวชเป็นภิกษุณีแล้วได้ตั้งใจปฏิบัติธรรมจนบรรลุเป็นพระอรหันต์ พระพุทธเจ้าทรงยกย่องให้ท่านเป็นพระภิกษุณีผู้เอตทัคคะผู้เลิศกว่าภิกษุณีอื่นในด้าน **ทรงจีวรเศร้าหมอง**

ประวัติ
-------

พระกีสาโคตมีเถรี เดิมเกิดในสกุลคนเข็ญใจ ในกรุงสาวัตถี ครั้งหนึ่งเศรษฐีตระกูลหนึ่งในเมืองสาวัตถีประสบเคราะห์กรรมคือเงินและทองกลายเป็นถ่าน แต่เมื่อนางกิสาโคตมีมาแตะถ่านเหล่านั้น ถ่านก็กลับกลายเป็นเงินและทองอย่างเดิม เศรษฐีจึงสู่ขอท่านมาเป็นลูกสะใภ้ แต่ก็ไม่วายที่จะถูกคนเหล่านั้นเหยียดหยามว่ามาจากตระกูลคนยากจน ต่อมานางจึงให้กำเนิดบุตรแต่บุตรนั้นก็ได้ตายจากไป เมื่ออายุเพียง 3 ขวบ การตายของบุตรจึงทำให้นางตกอยู่ในความทุกข์อย่างหนัก ถึงขนาดอุ้มศพลูกไปทุกหนทุกแห่ง จนกระทั่งมาพบพระพุทธเจ้าขณะประทับอยู่ ณ วัดเชตวัน เมืองสาวัตถี

พระพุทธองค์ทรงแนะอุบายคลายความทุกข์โดยการให้นางไปเสาะหาเมล็ดพันธุ์ผักกาดจากบ้านที่ไม่เคยมีคนตาย ปรากฏว่านางต้องผิดหวังเพราะทุกบ้านนั้นก็ล้วนแต่มีคนตายทั้งสิ้น ในที่สุดนางจึงได้ข้อสรุปว่า ความตายเป็นเรื่องธรรมดาของคนหรือสิ่งมีชีวิต ไม่มีใครเกิดมาแล้วไม่ตาย การตายของบุตรตนจึงเป็นเรื่องธรรมดาเรื่องหนึ่งของชีวิต ครั้นคิดได้แล้วนางจึงสำเร็จเป็นพระโสดาบันบุคคลทั้งที่ยังไม่ได้บวช

เมื่อเป็นพระโสดาบันแล้วพระพุทธองค์ทรงมอบหมายให้ภิกษุและภิกษุณีทำการอุปสมบท เมื่อทำการอุปสมบทแล้วท่านก็บำเพ็ญจิตภาวนา โดยพิจารณาจากเปลวเทียนในอุโบสถจนได้บรรลุอรหัตผล ท่านได้รับการยกย่องจากองค์พระศาสดาว่าเป็นเอตทัคคะทางด้าน **ทรงจีวรเศร้าหมอง** ยิ่งกว่าภิกษุณีรูปใดในพระพุทธศาสนา

หมายเหตุ
--------

พระกีสาโคตมีเถรี นี้ เป็นคนละคนกับ พระนางกีสาโคตมี พระธิดาของพระน้านางของเจ้าชายสิทธัตถะ (คือ พระนางปมิตา หรือ อมิตา คนใดคนหนึ่ง) เป็นผู้ตรัสชมเจ้าชายสิทธัตถะว่า ผู้ที่เป็นบิดามารดาหรือชายาของเจ้าชายนี้ ย่อมเป็นผู้หมดทุกข์ (คือมีความสุข)

ในพระไตรปิฎก ปุสสพุทธวงส์ ปรากฏชื่อ พระนางกีสาโคตมี  เป็น(อดีต)พระมเหสีของพระพุทธเจ้าปุสสะ มีพระโอรส คือ อานันทกุมาร

อ้างอิง
-------

1. ↑  พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๐ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๒ อังคุตตรนิกาย เอกนิบาต. พระไตรปิฎกฉบับสยามรัฐ. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก. เข้าถึงเมื่อ 9-9-52
2. ↑  พระไตรปิฎก เล่มที่ ๒๖ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๘ ขุททกนิกาย เถรีคาถา เอกาทสกนิบาต **คาถาสุภาษิตของนางกีสาโคตมีเถรี**. พระไตรปิฎกฉบับสยามรัฐ. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก. เข้าถึงเมื่อ 9-9-52
3. ↑  อรรถกถา ขุททกนิกาย คาถาธรรมบท ยมกวรรคที่ 1 (เรื่องสัญชัย)
4. ↑  พระไตรปิฎก เล่มที่ ๓๓ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย อปทาน ภาค ๒ -พุทธวังสะ-จริยาปิฎก

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

1. เว็บไซต์ 84000

| * ด
* ค
* ก
เอตทัคบุคคล (ในศาสนาของพระโคตมพุทธเจ้า) |
| --- |
| ภิกษุ | พระอัญญาโกณฑัญญะ • พระอุรุเวลกัสสปะ • พระสารีบุตร • พระมหาโมคคัลลานะ • พระปุณณมันตานีบุตร • พระกาฬุทายี • พระนันทะ • พระราหุล • พระอุบาลี • พระภัททิยกาฬิโคธาบุตร • พระอนุรุทธะ • พระอานนท์ • พระโมฆราช • พระปิณโฑลภารทวาชะ • พระมหากัจจายนะ • พระสีวลี • พระโสณกุฏิกัณณะ • พระมหากัสสปะ • พระราธเถระ • พระลกุณฏกภัททิยเถระ • พระทัพพมัลลบุตร • พระพากุละ • พระวักกลิ • พระมหากัปปินะ • พระอุปเสนะ • พระขทิรวนิยเรวตะ • พระสุภูติ • พระพาหิยะ • พระวังคีสะ • พระโสณโกฬิวิสะ • พระโสภิตะ • พระนันทกะ • พระกังขาเรวตะ • พระมหาปันถกะ • พระจูฬปันถกะ • พระกุณฑธานะ • พระรัฐปาละ • พระกุมารกัสสปะ • พระมหาโกฏฐิตะ • พระสาคตะ • พระปิลินทวัจฉะ |  |
| ภิกษุณี | พระมหาปชาบดีโคตมีเถรี • พระเขมาเถรี • พระอุบลวรรณาเถรี • พระปฏาจาราเถรี • พระนันทาเถรี • พระธรรมทินนาเถรี • พระโสณาเถรี • พระสกุลาเถรี • พระภัททากุณฑลเกสาเถรี • พระภัททกาปิลานีเถรี • พระภัททากัจจานาเถรี • พระกีสาโคตมีเถรี • พระสิงคาลมาตาเถรี |
| อุบาสก | ตปุสสะ ภัลลิกะ • อนาถบิณฑิกเศรษฐี • จิตตคฤหบดี • หัตถกคฤหบดี • พระเจ้ามหานามะ • อุคคคฤหบดี • อุคคตคฤหบดี • สูรอัมพัฏฐอุบาสก • ชีวกโกมารภัจจ์ • นกุลบิดาคฤหบดี |
| อุบาสิกา | นางสุชาดา • นางวิสาขา • นางขุชชุตตรา • นางสามาวดี • นางอุตตรานันทมารดา • พระนางสุปปวาสา • นางสุปปิยา • นางกาติยานี • นางกาฬีกุรรฆริกา • นางนกุลมารดาคหปตานี |
| ดูเพิ่ม | พระอสีติมหาสาวก • เอตทัคคะ |