สำหรับความหมายอื่น ดูที่ มงกุฎ (แก้ความกำกวม)

**มงกุฎเพชรพระราชินีนาถวิกตอเรีย** (อังกฤษ: **Small diamond crown of Queen Victoria**) เป็นส่วนหนึ่งของเครื่องราชกกุธภัณฑ์แห่งสหราชอาณาจักร เป็นมงกุฎองค์เล็ก (แต่ไม่ถือว่าเป็นจุลมงกุฎเพราะเป็นมงกุฏของกษัตรีย์) 

"มงกุฎเพชรพระราชินีนาถวิกตอเรีย" เป็นมงกุฏที่สร้างขึ้นตามพระบรมราชโองการของสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรีย ในปีค.ศ. 1870 และเป็นมงกุฎที่มีความสำคัญต่อพระองค์มากที่สุด เมื่อเสด็จสวรรคตก็มิใช่มงกุฎเซนต์เอ็ดเวิร์ดหรือมงกุฎอิมพีเรียลสเตท ที่เป็นมงกุฏที่ได้วางบนหีบพระบรมศพแต่เป็น "มงกุฎเพชรพระราชินีนาถวิคตอเรีย" ของพระองค์เอง

ที่มา
-----

หลังจากการสิ้นพระชนม์ของเจ้าฟ้าชายอัลเบิร์ต เจ้าชายพระราชสวามีในปี ค.ศ. 1861 แล้วสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียก็ทรงมีความโทมนัส จนไม่ทรงสามารถประกอบพระราชภารกิจทางการได้ ในที่สุดก็ทรงหันหลังให้แก่สังคมอยู่เป็นเวลานานตั้งแต่พระสวามีสิ้นพระชนม์พระองค์ก็ทรงเครื่องทรงแม่หม้ายจนตลอดพระชนม์ชีพ การที่ทรงทิ้งพระราชภารกิจทำให้ทรงเริ่มขาดความนิยมจากประชาชนจนในที่สุดทางรัฐบาลต้องพยายามหว่านล้อมให้พระองค์กลับมาปฏิบัติพระราชภารกิจตามที่ทรงเคยทำมาในปีค.ศ. 1870 เมื่อเสด็จกลับมาแล้วก็ไม่มีพระราชประสงค์ที่จะใช้มงกุฎอิมพีเรียลสเตทอีกในพิธีที่เป็นทางการอีก ซึ่งอาจจะเป็นเพราะน้ำหนักของมงกุฎและความไม่สะดวกที่จะทรง และอาจจะเป็นได้ว่าถ้าทรงมงกุฎอิมพีเรียลสเตทแล้วก็จะทำให้ไม่สามารถคลุมพระเกศาด้วยผ้าคลุมแม่หม้ายได้ พระองค์จึงมีพระราชโองการให้สร้างมงกุฎใหม่ขึ้นแทนที่ ซึ่งใช้ประโยชน์ได้ทั้งในการทำพระราชพิธีที่เป็นทางการ และในการทรงเครื่องทรงแม่หม้ายตามพระราชประสงค์ส่วนพระองค์

การออกแบบ
---------

การออกแบบเป็นไปตามการออกแบบมงกุฎของพระมหากษัตริย์แห่งสหราชอาณาจักร ที่ประกอบด้วยโค้งครึ่งวงกลมสี่โค้งที่มียอดเหนือจุดที่โค้งตัดกัน โค้งแต่ละโค้งแล่นขึ้นไปยังลูกโลกซึ่งรองรับกางเขนแพตตี (cross pattée) ที่ตั้งอยู่บนขอบฐานของมงกุฎ ระหว่างกางเขนก็สลับกับสัญลักษณ์ดอกลิลลี (fleur-de-lis) แต่เพราะขนาดของมงกุฎที่เล็กมาก (เส้นผ่าศูนย์กลาง 9 เซนติเมตร สูง 10 เซนติเมตร) ภายในจึงไม่มีกำมะหยี่ที่เป็นหมวกเช่นมงกุฎอื่นๆ ตัวมงกุฎสร้างโดยบริษัทอาร์และเอส การ์ราร์ด

อัญมณี
------

มงกุฎเพชรพระราชินีนาถวิคตอเรียสร้างด้วยเงินฝังด้วยเพชร 1,187 เม็ด เพชรเป็นสิ่งที่แม่หม้ายสามารถใช้ได้ แต่ห้ามใช้อัญมณีที่เป็นสี เพชรที่ใช้ฝังมาจากสร้อยพระศอของพระองค์เอง

การใช้
------

พระราชินีนาถวิคตอเรียใช้มงกุฎนี้ครั้งแรกในการเปิดประชุมรัฐสภาที่ตึกรัฐสภาเวสต์มินสเตอร์เมื่อวันที่ 9 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1871 และหลังจากนั้นก็ทรงสวมในพระราชพิธีต่างๆ ที่ต้องมีการสวมมงกุฎ

หลังสมัยพระราชินีนาถวิคตอเรีย
-----------------------------

มงกุฎเพชรพระราชินีนาถวิคตอเรีย สำหรับตามทางการแล้วเป็นพระราชสมบัติส่วนพระองค์ของพระราชินีนาถวิคตอเรียมิได้เป็นของสถาบันพระมหากษัตริย์แห่งสหราชอาณาจักร ฉะนั้นจึงมิได้เป็นส่วนหนึ่งของเครื่องราชกกุธภัณฑ์แห่งสหราชอาณาจักร แต่ในพินัยกรรมของพระองค์ทรงทิ้งมงกุฎให้กับสถาบันพระมหากษัตริย์แห่งสหราชอาณาจักรฉะนั้นจึงกลายเป็นส่วนหนึ่งของเครื่องราชกกุธภัณฑ์โดยปริยาย

ต่อมาสมเด็จพระราชินีอเล็กซานดราในสมเด็จพระเจ้าเอ็ดเวิร์ดที่ 7 ทรงใช้ในบางโอกาส และหลังจากนั้นก็ใช้โดยพระราชินีองค์ต่อมาสมเด็จพระราชินีแมรี แต่หลังจากสมเด็จพระเจ้าจอร์จที่ 5 พระสวามีเสด็จสวรรคตแล้วพระองค์ก็ทรงเลิกใช้ เมื่อพระราชินีองค์ใหม่สมเด็จพระราชินีเอลิซาเบธทรงตัดสินพระทัยที่จะไม่ใช้มงกุฎเพชรพระราชินีนาถวิคตอเรีย มงกุฎนี้ก็ถูกนำไปเก็บไว้ที่หอคอยแห่งลอนดอนในปี ค.ศ. 1937

ดูเพิ่ม
-------

* เครื่องราชกกุธภัณฑ์แห่งสหราชอาณาจักร
* สมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียแห่งสหราชอาณาจักร
* มงกุฎ

| * ด
* ค
* ก
เครื่องราชกกุธภัณฑ์สหราชอาณาจักร |
| --- |
| มงกุฎ: | 

|  |  |
| --- | --- |
| มงกุฎองค์สำคัญ | 
* มงกุฎเซนต์เอ็ดเวิร์ด
* มงกุฎอิมพีเรียลสเตต

 |
| มงกุฎพระราชินี | 
* มงกุฎพระราชินีเอลิซาเบธ
* มงกุฎพระราชินีแมรี
* มงกุฎพระราชินีแมรีแห่งโมดีนา
* มงกุฎพระราชินีอเล็กซานดรา
* มงกุฎพระราชินีอเดลเลด

 |
| จุลมงกุฎ | 
* จุลมงกุฎเจ้าชายจอร์จแห่งเวลส์
* จุลมงกุฎเจ้าชายเฟรดเดอริคแห่งเวลส์
* จุลมงกุฎเจ้าชายชาร์ลส์แห่งเวลส์

 |
| มงกุฎองค์อื่น ๆ | 
* มงกุฎแห่งอินเดีย
* มงกุฎเพชรพระราชินีนาถวิคตอเรีย
* มงกุฎพระเจ้าจอร์จที่ 4
* มงกุฎแห่งสกอตแลนด์
* มงกุฎพระเจ้าจอร์จที่ 1
* มงกุฎราชาภิเษกพระเจ้าจอร์จที่ 4
* มงกุฎทิวดอร์

 |

 |  |
| คทา: | 
* คทากางเขน
* คทานกพิราบ
* คทาแห่งสกอตแลนด์

 |
| ดาบ: | 
* ดาบแห่งการประทาน
* ดาบแห่งความกรุณา
* ดาบแห่งสกอตแลนด์

 |
| อัญมณี: | 
* เพชรคัลลินัน
* เพชรโคอินัวร์
* ทับทิมเจ้าชายดำ
* แซฟไฟร์เซนต์เอ็ดเวิร์ด
* แซฟไฟร์สจวต

 |
| กกุธภัณฑ์แบ่งตามรัฐ: | 
* เครื่องราชกกุธภัณฑ์อังกฤษ
* เครื่องราชกกุธภัณฑ์ไอร์แลนด์
* เครื่องราชกกุธภัณฑ์สกอตแลนด์
* เครื่องราชกกุธภัณฑ์เวลส์
* เครื่องราชกกุธภัณฑ์สหราชอาณาจักร

 |
| อื่น ๆ: | 
* เครื่องราชอิสริยาภรณ์เซนต์แพทริก
* ลูกโลกประดับกางเขน
* หินแห่งสโคน

 |
| ดูเพิ่ม | 
* เครื่องเพชรในพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2

 |