อาหารเช้าญี่ปุ่นแบบดั้งเดิม
**อาหารญี่ปุ่น** (ญี่ปุ่น: 日本料理 หรือ 和食; โรมาจิ: *nihon ryōri หรือ washoku*) ในคำจำกัดความปัจจุบัน หมายถึงอาหารพื้นเมืองของประเทศญี่ปุ่นก่อนการสิ้นสุดการปิดประเทศหรือซาโกกุ (鎖国 *Sakoku*) เมื่อค.ศ. 1868 แต่ในความหมายที่กว้างขึ้นนั้นจะรวมถึงอาหารที่ใช้ส่วนผสมและวิธีการทำอาหารซึ่งรับมาจากต่างประเทศภายหลังการเปิดประเทศ แต่ชาวญี่ปุ่นก็ได้ประยุกต์ให้เข้ากับตนเอง อาหารญี่ปุ่นนั้นมีชื่อเสียงด้านการเน้นอาหารตามฤดูกาล (旬*shun*) คุณภาพของวัตถุดิบ และการจัดวาง

อาหารญี่ปุ่นพัฒนามานานหลายศตวรรษ อันเป็นผลจากการเปลี่ยนแปลงของสังคมและการเมืองในประเทศ อาหารญี่ปุ่นเปลี่ยนแปลงอย่างมากเมื่อเข้าสู่สมัยกลางซึ่งเป็นสมัยที่ญี่ปุ่นปกครองด้วยระบอบศักดินาอันนำโดยโชกุน ต่อมาในช่วงต้นยุคใหม่หลังการเปิดประเทศ ญี่ปุ่นรับวัฒนธรรมจากต่างชาติ โดยเฉพาะวัฒนธรรมตะวันตก ซึ่งมีอิทธิพลทำให้วัฒนธรรมการกินของชาวญี่ปุ่นเปลี่ยนแปลงอย่างมาก

อาหารญี่ปุ่นในปัจจุบัน
----------------------

อาหารญี่ปุ่นอยู่บนพื้นฐานของการจัดสำรับอันประกอบด้วยอาหารจานหลัก (主食 *shushoku*) โดยเป็นข้าวหรืออาหารเส้น ซุป และกับข้าวหรือโอกาซุ (おかず*okazu*) ซึ่งทำจากปลา เนื้อสัตว์ ผัก และเต้าหู้ ปรุงรสด้วยดาชิ (หัวเชื้อน้ำซุป) มิโซะ (เต้าเจี้ยวญี่ปุ่น) และโชยุ (ซีอิ๊วญี่ปุ่น) ทำให้อาหารญี่ปุ่นส่วนมาก มีไขมันต่ำ แต่มีปริมาณเกลือสูง

สำรับอาหารญี่ปุ่นมาตรฐานประกอบด้วยกับข้าวอย่างน้อยหนึ่งอย่าง ข้าวญี่ปุ่น (御飯 *gohan*) หนึ่งชาม ซุปหนึ่งถ้วย และผักดองหรือสึเกโมโนะ (漬物 *tsukemono*) เป็นเครื่องเคียง

สำรับญี่ปุ่นมาตรฐานส่วนมาก จะใช้เทคนิคการจัดที่เรียกว่า *อิจิจูซันไซ* (一汁三菜 *ichijū-sansai*) หรือซุปหนึ่งอย่างกับข้าวสามอย่าง กับข้าวนำมาจัดสำรับจะปรุงด้วยหลากหลายวิธี ทั้งแบบดิบ (ซาชิมิ) การย่าง การตุ๋นหรือการต้ม การนึ่ง การทอด การดอง หรือการยำ (สลัด) มุมมองของคนญี่ปุ่นต่ออาหารนั้นสะท้อนในการจัดบทในตำราอาหารโดยจะจัดแยกตามวิธีการปรุงอาหาร ไม่ได้จัดตามประเภทวัตถุดิบ หรืออาจจัดเป็นแยกเป็นประเภท ซุป ซูชิ ข้าว อาหารเส้น และของหวาน

เนื่องจากญี่ปุ่นเป็นประเทศที่เป็นเกาะ ชาวญี่ปุ่นจึงบริโภคอาหารทะเลในปริมาณมาก ในอดีตชาวญี่ปุ่นไม่นิยมบริโภคเนื้อสัตว์ใหญ่ จนเมื่อมีการเปิดประเทศ ชาวญี่ปุ่นจึงรับวัฒนธรรมการกินเนื้อสัตว์เข้ามา และเป็นที่นิยมมากขึ้นเรื่อย ๆ จนปัจจุบัน 

อาหารเส้นก็เป็นอาหารที่สำคัญประเภทหนึ่งในอาหารญี่ปุ่น อาจกินเป็นอาหารจานเดียว จัดสำรับแทนข้าว หรือจัดคู่กับข้าวเลยก็ได้ อาหารเส้นที่เป็นที่รู้จักกันดี ได้แก่ โซบะ (เส้นเล็กสีน้ำตาล ทำจากแป้งบักวีต) และอูดง (เส้นหนาสีขาว ทำจากแป้งสาลี) อาหารเส้นสามารถกินแบบร้อนและเย็น คู่กับน้ำซุปที่ทำจากดาชิผสมโชยุ อาหารเส้นอีกประเภทหนึ่งที่ได้รับความนิยมอย่างมากในช่วงศตวรรษที่ผ่านมาคือ ราเม็ง ซึ่งเป็นบะหมี่ในน้ำซุปแบบจีนที่ทำจากเนื้อสัตว์ และปรับปรุงโดยชาวญี่ปุ่นจนมีเอกลักษณ์ของตนเอง

อาหารญี่ปุ่นที่เป็นที่นิยม
--------------------------

### อาหารจานหลัก (主食 *shushoku*)

#### ข้าว (御飯 *gohan*)

ตั้งแต่ชาวญี่ปุ่นรู้จักการทำนาเมื่อ 2,000 พันปีที่แล้ว ข้าว ก็เป็นพืชเศรษฐกิจที่สำคัญที่สุดของญี่ปุ่น ความสำคัญของข้าวต่อวัฒนธรรมญี่ปุ่น สะท้อนได้จากในอดีต ข้าวทำหน้าที่เสมือนเงินตราในการแลกเปลี่ยนสินค้าและเครื่องแสดงความมั่งคั่ง คำว่าข้าว ในภาษาญี่ปุ่น คือ *โกฮัง* (御飯 *gohan*) และ *เมชิ* (飯 *meshi*) (นิยมใช้เฉพาะผู้ชาย) เมื่อจะบอกว่ากินอาหาร ชาวญี่ปุ่นจะบอกว่ากินข้าว ซึ่งหมายถึงมื้ออาหารนั่นเอง เช่น 朝ご飯 (*asagohan*) แปลตามตัวได้ว่า ข้าวเช้า หรือหมายถึง อาหารเช้า

ข้าวญี่ปุ่นมีเมล็ดสั้น และเมื่อสุกแล้วจะเหนียวเล็กน้อย ชาวญี่ปุ่นนิยมกินข้าวขาว (白米 *hakumai*) คือข้าวที่ขัดสีจะไม่เหลือเยื่อหุ้มเมล็ดอยู่เลย ชาวญี่ปุ่นส่วนใหญ่เชื่อว่าข้าวกล้อง (玄米 *genmai*) หรือข้าวที่ยังมีเยื่อกหุ้มเมล็ดติดอยู่นั้นอร่อยน้อยกว่า แต่ข้าวกล้องก็ได้รับความนิยมมากขึ้นเรื่อย ๆ ในฐานะที่เป็นอาหารเพื่อสุขภาพ

นอกจากนี้ข้าวธรรมดาแล้ว ชาวญี่ปุ่นยังนิยมกินโมจิ (餅 *mochi*) ซึ่งทำจากข้าวเหนียว นำไปทำให้สุกและทุบจนเหนียวเป็นก้อน นำไปปรุงได้ทั้งของคาว (ใส่ซุป) และของหวาน (ปิ้งกินกับซอสหวาน หรือกับถั่วแดงกวน)

ข้าวยังสามารถนำประกอบอาหารต่าง ๆ ได้อีกหลายชนิด เช่น ซูชิ (寿司 *sushi*) ดมบูริ (丼 *donburi*) โจ๊ก (お粥 *okayu*) เซ็มเบ (煎餅 *senbei*) วางาชิ (和菓子 *wagashi*) และสาเก (酒 *sake*) เป็นต้น

#### อาหารเส้น (麺類 *men-rui*)

อาหารเส้นอาจกินเป็นอาหารจานเดียว จัดสำรับแทนข้าว หรือจัดคู่กับข้าวเลยก็ได้ อาหารเส้นที่เป็นที่รู้จักกันดี สามารถกินแบบร้อนในน้ำซุป หรือแบบเย็นจุ่มซอสก็ได้

#### ขนมปัง (パン *pan*)

ญี่ปุ่นรับวัฒนธรรมการกินขนมปังมาตั้งแต่คริสต์ศตวรรษที่ 16 จนถึงปัจจุบัน ชาวญี่ปุ่นพัฒนาขนมปังจนมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว และนิยมกินกันโดยทั่วไป คำว่าขนมปังในภาษาญี่ปุ่นคือ *พัง* (ญี่ปุ่น: パン; โรมาจิ: *pan*) ซึ่งมาจากภาษาโปรตุเกส

### กับข้าว (おかず *okazu*)

กับข้าว (おかず *okazu*) ที่ชาวญี่ปุ่นนิยมกินกันทั่วไป มีหลายชนิด ตัวอย่างเช่น

* อาหารต้มหรือตุ๋น (煮物 *nimono*)
* อาหารผัด (炒め物 *itamemono*)
* อาหารทอด (揚げ物 *agemono*)
* อาหารย่าง หรือทอดบนกระทะแบน (焼き物 *yakimono*)
* อาหารนึ่ง (蒸し物 *mushimono*)
* ซาชิมิ (刺身 *sashimi*)
* ซุป (吸い物 หรือ 汁物 *suimono หรือ shirumono*)
* อาหารหมักดองหรือยำ (漬け物 หรือ 和え物 หรือ 酢の物 *tsukemono หรือ aemono หรือ sunomono*)

### ขนมหวาน (お菓子 *okashi*) และของรับประทานเล่น (お八つ *oyatsu*)

* วางาชิ (和菓子 *wagashi*) : ขนมหวานแบบญี่ปุ่น
* ดะงะชิ (駄菓子 *dagashi*) : ขนมหวานแบบญี่ปุ่นโบราณ
* โยงะชิ (洋菓子 *yōgashi*) : ขนมหวานแบบตะวันตก
* คะชิปัง (菓子パン *kashi pan*) : ขนมปังแบบหวาน

อาหารแบบตะวันตก
---------------

ข้าวแกงกะหรี่หมูทอด (カツカレー *katsu karē*) จากร้านในกรุงโตเกียว
ชาวญี่ปุ่นในปัจจุบันบริโภคอาหารแบบตะวันตกกันอย่างแพร่หลาย อาหารแบบตะวันตกหลายชนิดคิดค้นขึ้นในระหว่างช่วงสิ้นสุดการปิดประเทศหรือซาโกกุ และช่วงต้นของการปฏิรูปสมัยเมจิ เมื่อค.ศ. 1868 กระแสวัฒนธรรมต่างประเทศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งจากโลกตะวันตกได้หลั่งไหลเข้าสู่ญี่ปุ่น และมีอิทธิพลต่อวัฒนธรรมการบริโภคของชาวญี่ปุ่นในขณะนั้นด้วย ภัตตาคารในหัวเมืองต่าง ๆ เริ่มเสิร์ฟอาหารตะวันตก โดยเรียกอาหารนั้นว่า โยโชกุ (洋食 *yōshoku*) ซึ่งย่อมาจากคำว่าอาหารตะวันตก (西洋食 *seiyōshoku*) และเรียกภัตตาคารที่ขายอาหารตะวันตกว่า ยูโชกูยะ (洋食屋 *yōshokuya*) หรือภัตตาคารอาหารตะวันตก 

โยโชกุจากเมื่อครั้งแรกเริ่มจนถึงปัจจุบันได้รับการประยุกต์ให้เข้ากับชาวญี่ปุ่นจนถือว่ากลายเป็นส่วนหนึ่งของอาหารญี่ปุ่นไปโดยปริยาย ชาวญี่ปุ่นบริโภคโยโชกุอย่างมากในชีวิตประจำวัน ทั้งที่ขายในภัตตาคารและทำกินกันเองในครอบครัว โยโชกุหลายชนิดนิยมกินกับข้าวและซุปมิโซะ และกินด้วยตะเกียบ อย่างไรก็ตาม ชาวญี่ปุ่นยังคงแยกอาหารประเภทนี้ว่าเป็นอาหารแบบตะวันตกหรือโยโชกุ และเรียกอาหารแบบญี่ปุ่นดั้งเดิมว่า วาโชกุ (和食 *washoku*)

โยโชกุที่เป็นที่นิยมในปัจจุบัน เช่น แกงกะหรี่ญี่ปุ่น (カレー *karē*) ทงกัตสึ (豚カツ *tonkatsu*) แฮมเบอร์เกอร์ (ハンバーグ *hanbāgu*) โค-รกเกะ (コロッケ *korokke*) โอมูไรซุ (オムライス *omu-raisu*) หรือข้าวผัดห่อไข่ และนาโปริตัง (ナポリタン *naporitan*) หรือสปาเกตตีผัดซอสมะเขือเทศ เป็นต้น

ดูเพิ่ม
-------

* ไคเซกิ

รสชาติ
------


วิกิตำรามีตำราในหัวข้อ ***[[wikibooks:th:***
en:Cookbook:Cuisine of Japan |
en:Cookbook:Cuisine of Japan]]

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ **อาหารญี่ปุ่น**

| * ด
* ค
* ก
อาหารของแต่ละประเทศในทวีปเอเชีย |
| --- |
| กัมพูชา  **·**  เกาหลี  **·**  คาซัคสถาน  **·**  คีร์กีซสถาน  **·**  จีน (ฮ่องกง  **·**  มาเก๊า  **·**  ไต้หวัน  **·**  ทิเบต)  **·**  ญี่ปุ่น  **·**  ติมอร์-เลสเต  **·**  เติร์กเมนิสถาน  **·**  ทาจิกิสถาน  **·**  ไทย  **·**  เนปาล  **·**  บรูไน  **·**  บังกลาเทศ  **·**  ปากีสถาน  **·**  พม่า  **·**  ฟิลิปปินส์  **·**  ภูฏาน  **·**  มองโกเลีย  **·**  มัลดีฟส์  **·**  มาเลเซีย  **·**  ลาว (ม้ง)  **·**  เวียดนาม  **·**  ศรีลังกา  **·**  สิงคโปร์  **·**  อัฟกานิสถาน  **·**  อินเดีย  **·**  อินโดนีเซีย  **·**  อุซเบกิสถาน  **·**  กาตาร์  **·**  คูเวต  **·**  จอร์เจีย  **·**  จอร์แดน  **·**  ซาอุดีอาระเบีย  **·**  ซีเรีย  **·**  ไซปรัส  **·**  ตุรกี  **·**  บาห์เรน  **·**  เยเมน  **·**  เลบานอน  **·**  สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์  **·**  อาเซอร์ไบจาน  **·**  อาร์เมเนีย  **·**  อิรัก (เคอร์ดิสถาน)  **·**  อิสราเอล  **·**  อิหร่าน  **·**  โอมาน  **·**  ปาเลสไตน์ |

| * ด
* ค
* ก
ญี่ปุ่น บทความเกี่ยวกับประเทศญี่ปุ่น |
| --- |
| ประวัติศาสตร์ | 
* ก่อนประวัติศาสตร์
	+ ยุคหินญี่ปุ่น
* ยุคโบราณ
	+ ยุคโจมง
	+ ยุคยาโยอิ
	+ ยุคโคฟุง
* ยุคคลาสสิก
	+ ยุคอาซูกะ
	+ ยุคนาระ
	+ ยุคเฮอัง
* ยุคเจ้าขุนมูลนาย
	+ ยุคคามากูระ
	+ ยุคมูโรมาจิ
	+ ยุคอาซูจิ–โมโมยามะ
	+ ยุคเอโดะ
* ยุคใหม่
	+ บากูมัตสึ
	+ จักรวรรดิญี่ปุ่น
		- ยุคเมจิ
		- ยุคไทโช
		- ยุคโชวะ
	+ การยึดครองญี่ปุ่น
	+ หลังการยึดครอง
		- ยุคเฮเซ
		- ยุคเรวะ

 |  |
| ภูมิศาสตร์ | 

|  |
| --- |
| 
* สิ่งแวดล้อม
* ภูมิภาค
* เขตมหานคร
* เขตการปกครอง
	+ จังหวัด
	+ อำเภอ
	+ นคร
	+ เมือง
	+ หมู่บ้าน
* ที่อยู่
* เกาะ
* ทะเลสาบ
* แม่น้ำ
* มรดกโลก

 |

 |
| การเมือง | 

|  |
| --- |
| 
* จักรพรรดิ (รายพระนาม)
* ราชวงศ์
* นายกรัฐมนตรี (รายนาม)
* คณะรัฐมนตรี
* กระทรวง
* สภานิติบัญญัติแห่งชาติ
* เลือกตั้ง
* พรรค
* ตุลาการ
* นโยบายการคลัง
* นโยบายการต่างประเทศ
* ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ
* สิทธิมนุษยชน
* กลาโหม (อากาศ
* ภาคพื้นดิน
* ภาคพื้นสมุทร)

 |

 |
| เศรษฐกิจ | 

|  |
| --- |
| 
* ขั้นปฐมภูมิ
* การผลิต
* แรงงาน
* การสื่อสาร
* คมนาคม
* เงินเยน
* ธนาคาร
* พลังงานแสงอาทิตย์
* การจัดอันดับนานาชาติ

 |

 |
| สังคม | 

|  |
| --- |
| 
* สุนทรียศาสตร์
* ประชากร
* ลูกจ้างสตรี
* อาชญากรรม
* การศึกษา
* มารยาท
* การพนัน
* อาคารสงเคราะห์
* ภาษา
* มาตราชั่งตวงวัด
* กฎหมาย
* ตำนาน
* ชื่อ
* ศาสนา
* บุหรี่
* กีฬา
* เพศ
* สตรี

 |
| วัฒนธรรม | 
* การ์ตูนญี่ปุ่น (อะนิเมะ / มังงะ)
* สถาปัตยกรรม
* ศิลปะ
* บอนไซ
* ภาพยนตร์
* อาหาร
* เทศกาล
* คติชน
* นิทาน
* สวน
* เกชะ
* เกม
* อิเกะบะนะ
* ความน่ารักในวัฒนธรรม
* วรรณกรรม
* ศิลปะการต่อสู้
* ดนตรี
* อนเซ็ง / เซนโต
* พิธีชงชา
* โทรทัศน์
* ละคร

 |

 |
| 
* หมวดหมู่ หมวดหมู่
* สถานีย่อย สถานีย่อย
* หน้าโครงการวิกิ โครงการวิกิ

 |