**รัฐบาลญี่ปุ่น** ประกอบด้วยฝ่ายนิติบัญญัติ ฝ่ายบริหาร และฝ่ายตุลาการ ภายใต้แนวคิดอธิปไตยของปวงชน รัฐบาลดำเนินการภายใต้โครงสร้างตามรัฐธรรมนูญแห่งญี่ปุ่นที่นำมาใช้ใน ค.ศ. 1947 ประเทศญี่ปุ่นเป็นรัฐเดี่ยวที่ประกอบด้วยเขตการปกครอง 47 แห่ง โดยมีจักรพรรดิเป็นประมุขแห่งรัฐ พระองค์ทรงดำรงตำแหน่งในเชิงพิธีและไม่มีอำนาจต่อรัฐบาล แต่อำนาจนั้นตกเป็นของคณะรัฐมนตรีอันประกอบด้วยรัฐมนตรีและนายกรัฐมนตรีซึ่งมีหน้าที่ควบคุมและกำกับกิจการของรัฐบาลและข้าราชการพลเรือน คณะรัฐมนตรีมีอำนาจบริหารและแต่งตั้งโดยนายกรัฐมนตรีผู้เป็นหัวหน้ารัฐบาล นายกรัฐมนตรีได้รับการเสนอชื่อโดยสภานิติบัญญัติแห่งชาติและได้รับการแต่งตั้งอย่างเป็นทางการโดยจักรพรรดิให้ดำรงตำแหน่งนี้

สภานิติบัญญัติแห่งชาติเป็นสภานิติบัญญัติ ซึ่งเป็นองค์กรของฝ่ายนิติบัญญัติ รัฐสภานี้ใช้ระบบสองสภา ประกอบด้วยราชมนตรีสภาที่ทำหน้าที่เป็นสภาสูง และสภาผู้แทนราษฎรที่ทำหน้าที่เป็นสภาล่าง สมาชิกในสภาเหล่านี้ได้รับเลือกโดยตรงจากประชาชน ซึ่งเป็นแหล่งที่มาของอำนาจอธิปไตย โดยถือเป็นองค์กรสูงสุดตามรัฐธรรมนูญ ส่วนศาลสูงสุดและศาลภายในอื่น ๆ อยู่ในฝ่ายตุลาการ และถืออำนาจตุลาการเบ็ดเสร็จ โดยมีเจ้าพนักงานที่ได้รับมอบหมายหน้าที่โดยองค์กรตุลาการต่าง ๆ ในการตีความรัฐธรรมนูญแห่งญี่ปุ่น และถืออำนาจในการพิจารณาทบทวน ฝ่ายตุลาการเป็นอิสระจากฝ่ายนิติบัญญัติและฝ่ายบริหาร คณะรัฐมนตรีเสนอชื่อหรือแต่งตั้งผู้พิพากษาและฝ่ายนิติบัญญัติหรือบริหารไม่สามารถถอดถอนผู้ดำรงตำแหน่งนี้ได้ เว้นแต่จะอยู่ในช่วงการฟ้องให้ขับออกจากตำแหน่ง

ประวัติ
-------

ก่อนหน้าการฟื้นฟูพระราชอำนาจสมัยเมจิ ประเทศญี่ปุ่นปกครองโดยรัฐบาลทหารโชกุนที่สืบทอดตามสายโลหิต ระหว่างยุคนี้ ประสิทธาภิบาลในกิจการของรัฐตกเป็นของโชกุน ผู้ซึ่งปกครองประเทศในพระปรมาภิไธยของจักรพรรดิ โชกุนเป็นผู้ว่าการฝ่ายทหารที่สืบทอดกันมา โดยเทียบเท่ากับชั้นยศสมัยใหม่ เจเนราลิสซีโม แม้ว่าจักรพรรดิผู้มีอำนาจสูงสุดจะทรงแต่งตั้งโชกุนก็ตาม แต่บทบาทของจักรพรรดินั้นมีไว้เพียงเป็นพิธีและทรงไม่เข้ามาเกี่ยวข้องในกิจการบริหารประเทศ ซึ่งมักนำมาเปรียบเทียบได้กับบทบาทปัจจุบันของจักรพรรดิที่ทรงแต่งตั้งนายกรัฐมนตรี

การฟื้นฟูพระราชอำนาจสมัยเมจิใน ค.ศ. 1872 นำไปสู่การลาออกของโชกุน โทกูงาวะ โยชิโนบุ ที่ยินยอม "เป็นเครื่องมือในการสนองพระบรมราชโองการ" ของจักรพรรดิ จากเหตุการณ์ดังกล่าวทำให้ประเทศญี่ปุ่นปกครองโดยจักรพรรดิ และการประกาศสถาปนาจักรวรรดิญี่ปุ่น ใน ค.ศ. 1889 มีการนำรัฐธรรมนูญเมจิมาใช้เพื่อสร้างความแข็งแกร่งให้กับประเทศญี่ปุ่นให้อยู่ในระดับเดียวกันกับชาติตะวันตก และทำให้เป็นชาติแรกในเอเชียที่นำระบบรัฐสภามาใช้ ซึ่งเป็นการผสมผสานระหว่างราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ–สมบูรณาญาสิทธิราชย์ ที่ได้รับต้นแบบจากแบบจำลองของชาวปรัสเซียในขณะนั้น โดยมีฝ่ายนิติบัญญัติเป็นอิสระ

กลุ่มชนชั้นสูงใหม่ที่เรียก คาโซกุ ก่อตั้งขึ้นเพื่อรวบรวมขุนนางโบราณในยุคเฮอัง, คูเงะ และไดเมียว ขุนนางมูลนายต่อโชกุน นอกจากนี้ยังมีการสถาปนาสภานิติบัญญัติแห่งสมเด็จพระจักรพรรดิ ประกอบด้วยสภาผู้แทนราษฎรญี่ปุ่นและสภาขุนนางญี่ปุ่นที่มีสมาชิกเป็นราชวงศ์, คาโซกุ และผู้ที่ได้รับการเสนอนามโดยจักรพรรดิ ขณะที่สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรได้รับการเลือกโดยบุรุษที่มีสิทธิออกเสียงเลือกตั้ง แม้ว่าจะมีการแบ่งแยกอำนาจของฝ่ายบริหารและจักรพรรดิในยุครัฐธรรมนูญเมจิออกจากกันอย่างเห็นได้ชัด ความคลุมเครือและข้อพิพาทในรัฐธรรมนูญฯ​ นำไปสู่วิกฤตการณ์การเมืองในที่สุด นอกจากนี้ยังทำให้สูญเสียความเชื่อต่อแนวคิดการควบคุมทหารโดยพลเรือน ซึ่งหมายถึงทหารนั้นสามารถพัฒนากองทัพของตนเพื่อให้มีอิทธิพลในการเมืองได้

หลังจากการสิ้นสุดของสงครามโลกครั้งที่สอง รัฐธรรมนูญแห่งญี่ปุ่นฉบับปัจจุบันถือกำเนิดขึ้น ซึ่งเป็นการแทนที่กลไกการปกครองโดยจักรพรรดิให้เป็นประชาธิปไตยเสรีนิยมแบบตะวันตก

จวบจนถึง ค.ศ. 2020 สถาบันวิจัยญี่ปุ่น (Japan Research Institute) พบว่ารัฐบาลแห่งชาติส่วนใหญ่ดำเนินกิจการด้วยระบบแอนะล็อก เนื่องจากมีเพียงแค่ 7.5% (4,000 จาก 55,000) ของขั้นตอนทางราชการของรัฐบาลสามารถทำได้ผ่านระบบออนไลน์แบบเบ็ดเสร็จได้ โดยกระทรวงเศรษฐกิจ การค้า และอุตสาหกรรมอยู่ที่ 7.8%, กระทรวงกิจการภายในประเทศและการสื่อสารอยู่ที่ 8% และเพียงแค่ 1.3% ที่กระทรวงเกษตร ป่าไม้ และประมง

ในวันที่ 12 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2021 เท็ตสึชิ ซากาโมโตะ ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นรัฐมนตรีเพื่อความเหงา มีหน้าที่ช่วยลดความโดดเดี่ยวทางสังคมและความเหงาในกลุ่มอายุและเพศต่าง ๆ

จักรพรรดิ
---------

ธงพระอิสริยยศจักรพรรดิ
จักรพรรดิญี่ปุ่น (ญี่ปุ่น: 日本天皇; โรมาจิ: *Nihon Tennō*) เป็นผู้นำพระบรมวงศานุวงศ์และเป็นประมุขแห่งรัฐเชิงพิธี พระจักรพรรดิได้รับการจำกัดความในรัฐธรรมนูญว่า "เป็นสัญลักษณ์แห่งรัฐและความเป็นหนึ่งเดียวของประชาชน" อย่างไรก็ตาม จักรพรรดิทรงไม่ได้เป็นผู้ถืออำนาจสูงสุดตามตำแหน่งของพระองค์ และยังทรงมีพระราชอำนาจที่จำกัดไว้เพียงการปฏิบัติพระราชกรณียกิจในพิธีสำคัญต่าง ๆ เท่านั้น พระจักรพรรดิไม่ได้มีพระราชอำนาจที่แท้จริงต่อรัฐบาลตามที่ได้บัญญัติไว้อย่างชัดเจนใน มาตรา 4 แห่งรัฐธรรมนูญ

มาตรา 6 แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น กำหนดให้จักรพรรดิทรงมีบทบาทเชิงพิธีดังต่อไปนี้:

1. การแต่งตั้งนายกรัฐมนตรีตามที่ได้เสนอชื่อโดยสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
2. การแต่งตั้งผู้พิพากษาสูงสุดตามที่ได้เสนอชื่อโดยคณะรัฐมนตรี

ขณะที่คณะรัฐมนตรี ซึ่งเป็นแหล่งที่มาของอำนาจบริหารและอำนาจส่วนใหญ่นั้นได้รับการนำมาใช้โดยตรงผ่านนายกรัฐมนตรี ขณะที่อำนาจส่วนหนึ่งนำมาใช้โดยจักรพรรดิตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 7 แห่งรัฐธรรมนูญ ได้แก่:

1. การประกาศใช้ร่างแก้ไขรัฐธรรมนูญ กฎหมาย ข้อบังคับคณะรัฐมนตรี และสนธิสัญญา
2. การเรียกประชุมร่วมกันของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
3. การยุบสภาผู้แทนราษฎร
4. การประกาศการเลือกตั้งเป็นการทั่วไปของสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
5. การรับรองการแต่งตั้ง และการถอดถอนรัฐมนตรี รวมทั้งข้าราชการอื่นตามที่บัญญัติไว้โดยกฎหมาย ตลอดจนอักษรสาสน์ตราตั้ง และหนังสือมอบอำนาจของเอกอัครราชทูต และอัครราชทูต
6. การรับรองการนิรโทษกรรมเป็นการทั่วไป และการนิรโทษกรรมเฉพาะบุคคล การลดหย่อนโทษ การอภัยโทษ และการคืนสู่สิทธิโดยชอบธรรม
7. การสถาปนาเกียรติยศและพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์
8. การรับรองหนังสือสัตยาบัน และเอกสารทางการทูตอื่น ๆ ตามที่บัญญัติไว้โดยกฎหมาย
9. การต้อนรับเอกอัครราชทูตต่างชาติ และอัครราชทูต
10. การปฏิบัติพระราชกรณียกิจในพระราชพิธีต่าง ๆ

จักรพรรดิเป็นที่รู้จักกันในฐานะผู้ถืออำนาจเชิงพิธี เช่น จักรพรรดิทรงเป็นผู้เดียวที่มีอำนาจแต่งตั้งนายกรัฐมนตรีแม้สภานิติบัญญัติแห่งชาติจะมีอำนาจในการเสนอชื่อบุคคลที่เหมาะสมกับตำแหน่งก็ตาม หรือการยุบสภาผู้แทนราษฎรโดยคำแนะนำของนายกรัฐมนตรีใน ค.ศ. 2009 นั้นเลื่อนออกไปสำหรับการเลือกตั้งเป็นการทั่วไปครั้งถัดไปเนื่องจากทั้งจักรพรรดิและจักรพรรดินีทรงเสด็จพระราชดำเนินเยือนประเทศแคนาดา

ด้วยเหตุนี้ บทบาทสมัยใหม่ของจักรพรรดิจึงมักได้รับการนำไปเปรียบเทียบกับผู้ปกครองสูงสุดในยุครัฐบาลโชกุน และประวัติศาสตร์ญี่ปุ่นส่วนใหญ่จะพบจักรพรรดิที่ถืออำนาจหน้าที่เชิงสัญลักษณ์ที่ยิ่งใหญ่แต่มีอำนาจทางการเมืองที่น้อย ซึ่งผู้ถืออำนาจดังกล่าวมักเป็นบุคคลผู้ที่จักรพรรดิทรงแต่งตั้งเอง จนถึงทุกวันนี้ มรดกบางส่วนยังสืบทอดต่อมายังอดีตนายกรัฐมนตรีที่แม้จะไม่ดำรงตำแหน่งดังกล่าวแล้วแต่ยังคงไว้ซึ่งอำนาจส่วนหนึ่งนั้นเรียกว่าโชกุนเงา (闇将軍, *Yami Shōgun*)

ซึ่งแตกต่างจากกษัตริย์ในยุโรป จักรพรรดิญี่ปุ่นทรงไม่ได้เป็นแหล่งที่มาของอำนาจอธิปไตยและรัฐบาลไม่ได้บริหารราชการแผ่นดินในพระปรมาภิไธยของพระองค์ แต่จักรพรรดิทรงเป็นตัวแทนของรัฐและทรงแต่งตั้งข้าราชการชั้นผู้ใหญ่อื่น ๆ ในนามแห่งรัฐ โดยมีชาวญี่ปุ่นเป็นผู้ครองอำนาจอธิปไตยดังกล่าว มาตรา 5 แห่งรัฐธรรมนูญ และกฎราชวงศ์ได้บัญญัติให้มีผู้สำเร็จราชการแผ่นดินภายใต้พระปรมาภิไธยหากจักรพรรดิทรงไม่สามารถปฏิบัติพระราชกรณียกิจได้

ในวันที่ 20 พฤศจิกายน ค.ศ. 1989 ศาลสูงสุด ได้ตัดสินว่าศาลฯ ไม่มีอำนาจตุลาการเหนือจักรพรรดิ

ราชวงศ์ญี่ปุ่นได้รับการขนานนามว่าเป็นหนึ่งในราชวงศ์ที่มีการสืบทอดสันตติวงศ์มาอย่างยาวนานที่สุดในโลก อ้างอิงจากพงศาวดารโคจิกิและนิฮงโชกิ ญี่ปุ่นนั้นก่อตั้งโดยราชวงศ์ญี่ปุ่นเมื่อ 660 ปีก่อนคริสต์ศักราชโดยจักรพรรดิจิมมุ จักรพรรดิจิมมุทรงเป็นจักรพรรดิพระองค์แรกของญี่ปุ่น และเป็นบรรพบุรุษของจักรพรรดิพระองค์ต่อ ๆ มา ตามเทวตำนานของญี่ปุ่น รัชทายาทโดยตรงของพระเจ้าแห่งพระอาทิตย์ในศาสนาชินโตพื้นเมือง อามาเตราซุ (天照大御神, *Amaterasu*) ผ่านนินิงิ พระอัยกาทวดของจักรพรรดิจิมมุ

จักรพรรดิองค์ปัจจุบันของญี่ปุ่น (ญี่ปุ่น: 今上天皇; โรมาจิ: *Kinjō Tennō*) คือสมเด็จพระจักรพรรดินารูฮิโตะ พระองค์ทรงขึ้นครองราชย์ เมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม ค.ศ. 2019 หลังการสละราชสมบัติของพระบิดา พระจักรพรรดินารูฮิโตะทรงมีพระบรมราชอิสริยยศว่า สมเด็จพระจักรพรรดิ (天皇陛下, *Tennō Heika*; His Imperial Majesty) และทรงมีชื่อรัชสมัยของพระองค์ว่า เรวะ (令和, *Reiwa*) เจ้าชายฟูมิฮิโตะ อากิชิโนะโนะมิยะ ทรงเป็นทายาทโดยสันนิษฐานต่อราชบัลลังก์ดอกเบญจมาศ

ฝ่ายบริหาร
----------

**ฝ่ายบริหาร**ของประเทศญี่ปุ่น นำโดยนายกรัฐมนตรีผู้เป็นหัวหน้าคณะรัฐมนตรี และได้รับการเสนอชื่อโดยฝ่ายนิติบัญญัติ กล่าวคือสภานิติบัญญัติแห่งชาติ คณะรัฐมนตรีมีรัฐมนตรีซึ่งจะได้รับการแต่งตั้งหรือสั่งให้พ้นจากตำแหน่งโดยนายกรัฐมนตรีเมื่อใดก็ได้ ฝ่ายบริหารเป็นแหล่งที่มาของอำนาจบริหารอย่างเห็นได้ชัด อย่างไรก็ตามในทางปฏิบัติ นายกรัฐมนตรีเป็นผู้ใช้อำนาจบริหารโดยมีสภานิติบัญญัติแห่งชาติเป็นผู้รับผิดชอบการใช้อำนาจนั้น หากคณะรัฐมนตรีสูญเสียความไว้วางใจและการให้ความสนับสนุนในการดำรงตำแหน่งต่อไปโดยสภานิติบัญญัติแห่งชาติ สภาฯ ก็สามารถถอดถอนคณะรัฐมนตรีทั้งคณะได้ผ่านการอภิปรายไม่ไว้วางใจ

### นายกรัฐมนตรี

ตราประจำตำแหน่งนายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น
**นายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น** (ญี่ปุ่น: 内閣総理大臣; โรมาจิ: *Naikaku Sōri Daijin*) ได้รับการเสนอชื่อโดยสภานิติบัญญัติแห่งชาติ และดำรงตำแหน่งในวาระ 4 ปี หรือน้อยกว่า โดยไม่มีการกำหนดว่านายกรัฐมนตรีสามารถดำรงตำแหน่งได้กี่วาระ นายกรัฐมนตรีเป็นหัวหน้าคณะรัฐมนตรีและ "ควบคุมดูแล" ฝ่ายบริหาร อีกทั้งยังเป็นหัวหน้ารัฐบาลและผู้บัญชาการทหารของกองกำลังป้องกันตนเองญี่ปุ่น นายกรัฐมนตรีได้รับอำนาจในการเสนอร่างพระราชบัญญัติต่อสภานิติบัญญัติแห่งชาติ, ลงนามกฎหมาย, ประกาศสถานการณ์ฉุกเฉิน และยังสามารถยุบสภาผู้แทนราษฎรได้ตามอัธยาศัย นายกรัฐมนตรีเป็นหัวหน้าคณะรัฐมนตรี และแต่งตั้งหรือถอดถอนรัฐมนตรีออกจากตำแหน่งได้

ทั้งสองสภาในสภานิติบัญญัติแห่งชาติเสนอชื่อนายกรัฐมนตรีโดยการลงบัตรเลือกตั้งภายใต้ระบบสองรอบ หากทั้งสองสภาไม่สามารถตกลงในผู้สมัครเข้าชิงตำแหน่งได้ ให้มีคณะกรรมาธิการร่วมตามที่ได้บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญเพื่อหารือในประเด็นดังกล่าวภายในระยะเวลา 10 วัน โดยไม่นับช่วงเวลาที่รัฐสภาปิดสมัยประชุม อย่างไรก็ตาม หากทั้งสองสภายังคงไม่สามารถหาข้อสรุปได้ ให้ถือว่าการตัดสินใจโดยสภาผู้แทนราษฎรเป็นมติของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ในกรณีที่ได้รับการเสนอชื่อ นายกรัฐมนตรีพร้อมด้วยคณะกรรมาธิการร่วมจะได้รับการแต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งโดยจักรพรรดิ

เมื่อผู้สมัครเข้าชิงตำแหน่งได้รับการเสนอชื่อโดยสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ผู้สมัครจะต้องรายงานตนต่อสภานิติบัญญัติฯ หากได้รับการร้องขอ นายกรัฐมนตรียังต้องเป็นทั้งพลเรือนและสมาชิกของสภาใดสภาหนึ่งของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ

สำหรับรายนามนายกรัฐมนตรีก่อน ค.ศ. 2001 ดูรายชื่อนายกรัฐมนตรีญี่ปุ่น

| ลำดับที่ | ชื่อ | ชื่อญี่ปุ่น | เพศ | เข้ารับตำแหน่ง | พ้นจากตำแหน่ง | วาระ | การศึกษา
 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | จุนอิจิโร โคอิซูมิ | 小泉 純一郎 | ชาย | 26 เมษายน 2001 | 26 กันยายน 2006 | 5 ปี | มหาวิทยาลัยเคโอมหาวิทยาลัยคอลเลจลอนดอน |
| 2 | ชินโซ อาเบะ | 安倍 晋三 | ชาย | 26 กันยายน 2006 | 26 กันยายน 2007 | 1 ปี | มหาวิทยาลัยเซเก |
| 3 | ยาซูโอะ ฟูกูดะ | 福田 康夫 | ชาย | 26 กันยายน 2007 | 24 กันยายน 2008 | 1 ปี | มหาวิทยาลัยวาเซดะ |
| 4 | ทาโร อาโซ | 麻生 太郎 | ชาย | 24 กันยายน 2008 | 16 กันยายน 2009 | 1 ปี | มหาวิทยาลัยกากูชูอิง |
| 5 | ยูกิโอะ ฮาโตยามะ | 鳩山 由紀夫 | ชาย | 16 กันยายน 2009 | 2 มิถุนายน 2010 | 1 ปี | มหาวิทยาลัยโตเกียวมหาวิทยาลัยสแตนฟอร์ด |
| 6 | นาโอโตะ คัง | 菅 直人 | ชาย | 8 มิถุนายน 2010 | 2 กันยายน 2011 | 1 ปี | สถาบันเทคโนโลยีแห่งโตเกียว |
| 7 | โยชิฮิโกะ โนดะ | 野田 佳彦 | ชาย | 2 กันยายน 2011 | 26 ธันวาคม 2012 | 1 ปี | มหาวิทยาลัยวาเซดะ |
| 8 | ชินโซ อาเบะ | 安倍 晋三 | ชาย | 26 ธันวาคม 2012 | 16 กันยายน 2020 | 7 ปี | มหาวิทยาลัยเซเก |
| 9 | โยชิฮิเดะ ซูงะ | 菅 義偉 | ชาย | 16 กันยายน 2020 | 4 ตุลาคม 2021 | 1 ปี | มหาวิทยาลัยโฮเซ |
| 10 | ฟูมิโอะ คิชิดะ | 岸田 文雄 | ชาย | 4 ตุลาคม 2021 | ปัจจุบัน |  | มหาวิทยาลัยวาเซดะ |

※ จวบจนถึง 17 ตุลาคม 2021

### คณะรัฐมนตรี

อาคารสำนักงานคณะรัฐมนตรี
อาคารสองของรัฐบาลกลาง
**คณะรัฐมนตรีญี่ปุ่น** (ญี่ปุ่น: 内閣; โรมาจิ: *Naikaku*) ประกอบด้วยรัฐมนตรีและนายกรัฐมนตรี สมาชิกของคณะรัฐมนตรีได้รับการแต่งตั้งโดยนายกรัฐมนตรีและตามกฎหมายคณะรัฐมนตรี จำนวนของสมาชิกคณะรัฐมนตรีแต่งตั้งไม่รวมนายกรัฐมนตรีจะต้องไม่เกิน 14 คน แต่อาจเพิ่มจนถึง 19 ได้หากมีความต้องการพิเศษ มาตรา 68 ของรัฐธรรมนูญบัญญัติไว้ว่าสมาชิกคณะรัฐมนตรีทั้งหมดจะต้องเป็นพลเรือน และจำนวนสมาชิกส่วนใหญ่จะต้องได้รับการรับเลือกจากสมาชิกของสภาใดสภาหนึ่งในสภานิติบัญญัติแห่งชาติ การบัญญัติที่ชัดเจนสร้างโอกาสให้นายกรัฐมนตรีในการแต่งตั้งข้าราชการสภานิติบัญญัติแห่งชาติที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้ง คณะรัฐมนตรีจำเป็นที่จะต้องลาออกทั้งคณะในขณะยังคงปฏิบัติหน้าที่จนกว่าการแต่งตั้งนายกรัฐมนตรีคนใหม่หากเกิดสถานการณ์ดังต่อไปนี้ขึ้น:

1. สภาผู้แทนราษฎรในสภานิติบัญญัติแห่งชาติผ่านมติอภิปรายไม่ไว้วางใจ หรือปัดตกมติอธิปรายไว้วางใจ เว้นแต่มีการยุบสภาผู้แทนราษฎรภายในระยะเวลา 10 วัน
2. หากตำแหน่งนายกรัฐมนตรีว่างลง หรือเมื่อมีการเรียกประชุมสามัญครั้งแรกของสภานิติบัญญัติแห่งชาติหลังจากการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเป็นการทั่วไป

โดยปรับใช้หลักความชอบธรรมจากสภานิติบัญญัติแห่งชาติผู้ซึ่งต้องรับผิดชอบหลักการดังกล่าว คณะรัฐมนตรีจะใช้อำนาจทั้งทางปฏิบัติ กล่าวคือใช้อำนาจผ่านนายกรัฐมนตรี อีกทางหนึ่งคือใช้อำนาจผ่านพระปรมาภิไธยของจักรพรรดิ

มาตรา 73 ของรัฐธรรมนูญแห่งญี่ปุ่น บัญญัติให้คณะรัฐมนตรีปฏิบัติหน้าที่ต่อไปนี้นอกเหนือจากการบริหารราชการแผ่นดินดังนี้:

1. บังคับใช้กฎหมายอย่างเที่ยงตรงและดำเนินการบริหารราชการแผ่นดิน
2. กำกับดูแลกิจการการต่างประเทศ
3. ลงมติในสนธิสัญญา อย่างไรก็ตามควรได้รับคำยินยอมก่อนหรือภายหลังจากสภานิติบัญญัติแห่งชาติแล้วแต่กรณี
4. บริหารระบบข้าราชการพลเรือนให้สอดคล้องกับมาตรฐานตามที่บัญญัติไว้โดยกฎหมาย
5. จัดเตรียมรายงานงบประมาณและนำเสนอต่อสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
6. ประกาศคำสั่งคณะรัฐมนตรีในการดำเนินกิจการที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญและกฎหมาย แต่ไม่รวมถึงการกำหนดบทลงโทษทางอาญาเว้นแต่กฎหมายจำเพาะกำหนดไว้เป็นอย่างอื่น
7. การพิจารณาการนิรโทษกรรมเป็นการทั่วไป และการนิรโทษกรรมเฉพาะบุคคล การลดหย่อนโทษ การอภัยโทษ และการคืนสู่สิทธิโดยชอบธรรม

ภายใต้บทบัญญัติของรัฐธรรมนูญ กฎหมายและคำสั่งคณะรัฐมนตรีทั้งสิ้นล้วนจะต้องลงนามโดยรัฐมนตรีที่ไม่ขาดคุณสมบัติความเป็นรัฐมนตรีและลงนามกำกับโดยนายกรัฐมนตรี ก่อนที่จะได้รับการประกาศอย่างเป็นทางการโดยจักรพรรดิ อีกทั้งยังไม่สามารถฟ้องร้องดำเนินคดีสมาชิกคณะรัฐมนตรีทุกคนได้ยกเว้นแต่ได้รับอนุญาตจากนายกรัฐมนตรีโดยไม่ลดทอนสิทธิของผู้ฟ้องร้องดำเนินคดี

สำหรับรายนามสมาชิกคณะรัฐมนตรีล่าสุด ดู คณะรัฐมนตรีญี่ปุ่น คณะปัจจุบัน
ข้อมูลเมื่อ 11 เมษายน ค.ศ. 2023 (2023 -04-11)[update] คณะรัฐมนตรีญี่ปุ่นประกอบด้วย:

|  |
| --- |
| คณะรัฐมนตรีญี่ปุ่น คณะที่ 101คณะรัฐมนตรีคิชิดะที่สอง 2 (ปรับใหม่) |
| สี:      เสรีประชาธิปไตย      โคเมสส.: สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร, สว.: วุฒิสมาชิก |
| รัฐมนตรีเขตเลือกตั้ง | ตำแหน่ง | ประจำ | เริ่มดำรงตำแหน่ง |
| คณะรัฐมนตรี |
|  |  | **ฟูมิโอะ คิชิดะ**สส. ฮิโรชิมะเขต 1 | นายกรัฐมนตรี | สำนักงานคณะรัฐมนตรี | 4 ตุลาคม 2021(21 เดือนก่อน) (2021-10-04) |
|  |  | **ทาเกอากิ มัตสึโมโตะ**สส. เฮียวโงะเขต 11 | รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกิจการภายในประเทศและการสื่อสาร | กระทรวงกิจการภายในประเทศและการสื่อสาร | 21 พฤศจิกายน 2022(8 เดือนก่อน) (2022-11-21) |
|  |  | **เค็น ไซโต**สส. ชิบะเขต 7 | รัฐมนตรีว่าการกระทรวงยุติธรรม | กระทรวงยุติธรรม | 11 พฤศจิกายน 2022(8 เดือนก่อน) (2022-11-11) |
|  |  | **โยชิมาซะ ฮายาชิ**สส. ยามางูจิเขต 3 | รัฐมนตรีว่ากระทรวงการต่างประเทศ | กระทรวงการต่างประเทศ | 10 พฤศจิกายน 2021(20 เดือนก่อน) (2021-11-10) |
|  |  | **ชุนอิจิ ซูซูกิ**สส. อิวาเตะเขต 2 | กระทรวงการคลังรัฐมนตรีเพื่อการบริการการเงินรัฐมนตรีดูแลการแก้ไขภาวะเงินฝืด | กระทรวงการคลังกรมบริการการเงิน | 4 ตุลาคม 2021(21 เดือนก่อน) (2021-10-04) |
|  |  | **เคโกะ นางาโอกะ**สส. อิบารากิเขต 7 | รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ วัฒนธรรม กีฬา วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยีรัฐมนตรีดูแลการปฏิรูปการศึกษา | กระทรวงศึกษาธิการ วัฒนธรรม กีฬา วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี | 10 สิงหาคม 2022(11 เดือนก่อน) (2022-08-10) |
|  |  | **คัตสึโนบุ คาโต**สส. โอกายามะเขต 5 | รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข แรงงาน และสวัสดิการ | กระทรวงสาธารณสุข แรงงาน และสวัสดิการ | 10 สิงหาคม 2022(11 เดือนก่อน) (2022-08-10) |
|  |  | **เท็ตสึโระ โนมูระ**สว. เขตคาโงชิมะ | รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตร ป่าไม้ และประมง | กระทรวงเกษตร ป่าไม้ และประมง | 10 สิงหาคม 2022(11 เดือนก่อน) (2022-08-10) |
|  |  | **ยาซูโตชิ นิชิมูระ**สส. เฮียวโงะเขต 9 | รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเศรษฐกิจ การค้า และอุตสาหกรรมรัฐมนตรีดูแลการแข่งขันทางอุตสาหกรรมรัฐมนตรีเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจกับประเทศรัสเซียรัฐมนตรีดูแลการตอบโต้ผลกระทบทางเศรษฐกิจที่เกิดขึ้นจากอุบัติเหตุทางนิวเคลียร์รัฐมนตรีเพื่อการเยียวยาความเสียหายทางนิวเคลียร์และอำนวยความสะดวกในการปลดระวาง | กระทรวงเศรษฐกิจ การค้า และอุตสาหกรรม | 10 สิงหาคม 2022(11 เดือนก่อน) (2022-08-10) |
|  |  | **เท็ตซูโอะ ไซโต**สส. ฮิโรชิมะเขต 3 | รัฐมนตรีว่าการกระทรวงที่ดิน โครงสร้างพื้นฐาน การขนส่ง และการท่องเที่ยวรัฐมนตรีดูแลนโยบายวงจรน้ำรัฐมนตรีเพื่อการประกวดพืชสวนโลก โยโกฮามะ 2027 | กระทรวงที่ดิน โครงสร้างพื้นฐาน การขนส่ง และการท่องเที่ยว | 4 ตุลาคม 2021(21 เดือนก่อน) (2021-10-04) |
|  |  | **อากิฮิโระ นิชิมูระ**สส. มิยางิเขต 3 | รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสิ่งแวดล้อมรัฐมนตรีเพื่อความพร้อมในเหตุฉุกเฉินทางนิวเคลียร์ | กระทรวงสิ่งแวดล้อม | 10 สิงหาคม 2022(11 เดือนก่อน) (2022-08-10) |
|  |  | **ยาซูกาซุ ฮามาดะ**สส. ชิบะเขต 12 | รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม | กระทรวงกลาโหม | 10 สิงหาคม 2022(11 เดือนก่อน) (2022-08-10) |
|  |  | **ฮิโรกาซุ มัตสึโนะ**สส. ชิบะเขต 3 | เลขาธิการคณะรัฐมนตรีรัฐมนตรีดูแลการบรรเทาผลกระทบที่เกิดจากกองกำลังสหรัฐในโอกินาวะรัฐมนตรีดูแลปัญหาการลักพาตัวรัฐมนตรีดูแลการส่งเสริมการให้วัคซีน | สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี | 4 ตุลาคม 2021(21 เดือนก่อน) (2021-10-04) |
|  |  | **ทาโร โคโนะ**สส. คานางาวะเขต 15 | รัฐมนตรีเพื่อการเปลี่ยนผ่านเป็นดิจิทัลรัฐมนตรีเพื่อการปฏิรูปทางดิจิทัลรัฐมนตรีเพื่อกิจการผู้บริโภคและความปลอดภัยทางอาหารรัฐมนตรีดูแลการปฏิรูประบบราชการ | สำนักงานดิจิทัลสำนักงานคณะรัฐมนตรี | 10 สิงหาคม 2022(11 เดือนก่อน) (2022-08-10) |
|  |  | **ฮิโรมิจิ วาตานาเบะ**สส. ชิบะเขต 6 | รัฐมนตรีว่าการสำนักงานการบูรณะรัฐมนตรีดูแลการประสานงานนโยบายรอบด้านที่เกี่ยวเนื่องกับการฟื้นฟูจากอุบัติเหตุทางนิวเคลียร์ที่ฟูกูชิมะ | สำนักงานการบูรณะ | 27 ธันวาคม 2022(7 เดือนก่อน) (2022-12-27) |
|  |  | **โคอิจิ ทานิ**สส. เฮียวโงะเขต 5 | ประธานคณะกรรมการความปลอดภัยสาธารณะแห่งชาติรัฐมนตรีดูแลการสร้างพลังเข้มแข็งแห่งชาติรัฐมนตรีดูแลปัญหาดินแดนรัฐมนตรีดูแลการปฏิรูประบบราชการรัฐมนตรีเพื่อการจัดการภัยพิบัติและนโยบายมหาสมุทร | คณะกรรมการความปลอดภัยสาธารณะแห่งชาติสำนักงานคณะรัฐมนตรี | 10 สิงหาคม 2022(11 เดือนก่อน) (2022-08-10) |
|  |  | **มาซาโนบุ โองูระ**สส. โตเกียวเขต 23 | รัฐมนตรีดูแลนโยบายที่เกี่ยวข้องกับเด็กรัฐมนตรีดูแลสังคมที่เชื่อมโยงกันรัฐมนตรีเพื่อการเสริมสร้างพลังสตรีรัฐมนตรีดูแลมาตรการความเหงาและการโดดเดี่ยวรัฐมนตรีเพื่อมาตรการตอบโต้อัตราการเกิดที่ลดถอยลงรัฐมนตรีเพื่อความเท่าเทียมทางเพศ | สำนักงานเด็กและครอบครัวสำนักงานคณะรัฐมนตรี | 10 สิงหาคม 2022(11 เดือนก่อน) (2022-08-10) |
|  |  | **ชิเงยูกิ โกโต**สส. นางาโนะเขต 4 | รัฐมนตรีดูแลการกระตุ้นเศรษฐกิจรัฐมนตรีดูแลทุนนิยมใหม่รัฐมนตรีดูแลวิสาหกิจเริ่มต้นรัฐมนตรีดูแลมาตรการโรคโคโรนาไวรัสสายพันธุ์ใหม่ และการจัดการวิกฤตทางการแพทย์รัฐมนตรีดูแลการปฏิรูปการประกันสังคมรัฐมนตรีเพื่อนโยบายทางเศรษฐกิจและการคลัง | สำนักงานคณะรัฐมนตรี | 25 ตุลาคม 2022(9 เดือนก่อน) (2022-10-25) |
|  |  | **ซานาเอะ ทากาอิจิ**สส. นาระเขต 2 | รัฐมนตรีดูแลความปลอดภัยทางเศรษฐกิจรัฐมนตรีเพื่อยุทธศาสตร์ทรัพย์สินทางปัญญารัฐมนตรีเพื่อนโยบายวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีรัฐมนตรีเพื่อนโยบายอวกาศ | สำนักงานคณะรัฐมนตรี | 10 สิงหาคม 2022(11 เดือนก่อน) (2022-08-10) |
|  |  | **นาโอกิ โอกาดะ**สว. อิชิกาวะ | รัฐมนตรีเพื่อกิจการโอกินาวะและดินแดนทางตอนเหนือรัฐมนตรีเพื่อการกระตุ้นท้องถิ่นรัฐมนตรีเพื่อการปฏิรูปข้อบังคับรัฐมนตรีเพื่อกลยุทธ์ "คูลเจแปน"รัฐมนตรีเพื่อนโยบายที่เกี่ยวข้องกับชาวไอนุรัฐมนตรีดูแลวิสัยทัศน์สวนดิจิทัลซิตีเนชันรัฐมนตรีเพื่อเวิลด์เอ็กซ์โป 2025รัฐมนตรีดูแลการปฏิรูปการบริหารราชการ | สำนักงานคณะรัฐมนตรี | 10 สิงหาคม 2022(11 เดือนก่อน) (2022-08-10) |

### กระทรวง

อาคารสำนักงานกิจการวัฒนธรรมญี่ปุ่น
การเมืองภายใต้รัฐธรรมนูญแห่งญี่ปุ่น
**กระทรวงในประเทศญี่ปุ่น** (ญี่ปุ่น: 行政機関; โรมาจิ: *Gyōseikikan*) ประกอบด้วย 11 กระทรวงและสำนักคณะรัฐมนตรี แต่ละกระทรวงมีรัฐมนตรีซึ่งส่วนใหญ่เป็นสมาชิกอาวุโสของสภานิติบัญญัติและได้รับการแต่งตั้งจากสมาชิกของคณะรัฐมนตรีให้เป็นผู้นำกระทรวง สำนักคณะรัฐมนตรีนำโดยนายกรัฐมนตรีซึ่งเป็นหน่วยงานที่ดูแลกิจการภายในคณะรัฐมนตรีวันต่อวัน กระทรวงเป็นส่วนราชการที่มีอิทธิพลต่อการใช้อำนาจบริหารมากที่สุดอย่างเป็นประจำทุกวัน ขณะที่รัฐมนตรีบางคนอาจดำรงตำแหน่งมากกว่า 1 ปี เพื่อปฏิบัติราชการในกระทรวงหรือทบวงนั้นหากมีความจำเป็น ดังนั้นอำนาจส่วนใหญ่ตกเป็นของข้าราชการชั้นผู้ใหญ่

* สำนักคณะรัฐมนตรี
	+ คณะกรรมการความปลอดภัยสาธารณะแห่งชาติ
		- สำนักงานตำรวจแห่งชาติ
	+ สำนักงานคุ้มครองผู้บริโภค
	+ สำนักงานบริการการเงิน
	+ คณะกรรมาธิการการค้าโดยชอบธรรม
	+ คณะกรรมาธิการความปลอดภัยทางอาหาร
	+ คณะกรรมาธิการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล
	+ สำนักพระราชวังหลวง

※ รับผิดชอบราชการในกิจการฝ่ายราชวงศ์
* สำนักงานการบูรณะ
* กระทรวงกิจการภายในประเทศและการสื่อสาร
	+ คณะกรรมาธิการประสานงานข้อพิพาทด้านสิ่งแวดล้อม
	+ หน่วยดับเพลิงและการจัดการภัยพิบัติ
* กระทรวงยุติธรรม
	+ คณะกรรมาธิการตรวจสอบความปลอดภัยสาธารณะ
	+ หน่วยข่าวกรองความปลอดภัยสาธารณะ
	+ สำนักงานอัยการแผ่นดิน
* กระทรวงการต่างประเทศ
* กระทรวงการคลัง
	+ หน่วยงานจัดเก็บภาษีแห่งชาติ
* กระทรวงป้องกันประเทศ
	+ หน่วยงานสรรพาวุธเพื่อการป้องกัน
	+ กองกำลังป้องกันตนเอง (ภาคพื้นดิน / ทางทะเล / ทางอากาศ)
* กระทรวงศึกษาธิการ วัฒนธรรม กีฬา วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี (MEXT)
	+ สำนักงานกิจการวัฒนธรรม

※ ส่งเสริมศิลปะและวัฒนธรรม จัดการดูแลลิขสิทธิ์ รวมถึงมอบเงินทุนสนับสนุนสำหรับกิจกรรมทางวัฒนธรรมด้านดนตรี การละคร การเต้นรำ งานแสดงศิลปะ และการผลิตภาพยนตร์ และการพัฒนาภาษาประจำชาติ
* + สำนักงานการกีฬา
* กระทรวงสาธารณสุข แรงงาน และสวัสดิการ
	+ หน่วยงานบริการเงินบำนาญ
	+ คณะกรรมาธิการความสัมพันธ์แรงงานกลาง
* กระทรวงเกษตร ป่าไม้ และประมง
	+ สำนักงานการประมง
	+ สำนักงานป่าไม้
* กระทรวงเศรษฐกิจ การค้า และอุตสาหกรรม (METI)
	+ สำนักงานเพื่อทรัพยากรธรรมชาติและพลังงาน
	+ สำนักงานวิสาหกิจขนาดกลางและขนาดย่อม
	+ สำนักงานสิทธิบัตร

※ จัดการดูแลกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับสิทธิบัตร, ผลิตภัณฑ์อรรถประโยชน์, การออกแบบ และเครื่องหมายการค้า
* กระทรวงที่ดิน โครงสร้างพื้นฐาน การขนส่ง และการท่องเที่ยว (MLIT)
	+ คณะกรรมการความปลอดภัยด้านการขนส่ง
	+ สำนักงานการท่องเที่ยวญี่ปุ่น
	+ กรมอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่น
	+ หน่วยยามฝั่งญี่ปุ่น
* กระทรวงสิ่งแวดล้อม
	+ หน่วยงานข้อบังคับนิวเคลียร์

※ จวบจนถึง 14 ตุลาคม ค.ศ. 2018

**คณะกรรมการตรวจสอบบัญชีแผ่นดิน** (ญี่ปุ่น: 会計検査院; โรมาจิ: *Kaikei Kensa'in*) เป็นองค์กรเดียวของรัฐบาลที่คณะกรรมการนั้นแยกออกเป็นอิสระโดยสิ้นเชิงจากสภานิติบัญญัติแห่งชาติและคณะรัฐมนตรี คณะกรรมการตรวจสอบบัญชีแผ่นดินมีหน้าที่ตรวจสอบการใช้จ่ายของรัฐบาลและรายงานต่อสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ตามมาตรา 90 ของรัฐธรรมนูญแห่งญี่ปุ่น และพระราชบัญญัติคณะกรรมการตรวจสอบแผ่นดิน ค.ศ. 1947 นั้นมอบความเป็นอิสระอย่างยิ่งยวดจากทั้งสภานิติบัญญัติแห่งชาติและคณะรัฐมนตรี

ฝ่ายนิติบัญญัติ
---------------

อาคารสภานิติบัญญัติแห่งชาติ นางาตาโจ, เขตชิโยดะ, โตเกียว
ดูบทความหลักที่: สภานิติบัญญัติแห่งชาติ (ญี่ปุ่น)
องค์กร**ฝ่ายนิติบัญญัติ**ในประเทศญี่ปุ่นคือ **สภานิติบัญญัติแห่งชาติ** (ญี่ปุ่น: 国会; โรมาจิ: *Kokkai*) ที่ใช้ระบบสองสภาโดยประกอบด้วยสภาผู้แทนราษฎรเป็นสภาล่าง และราชมนตรีสภาเป็นสภาสูง ฝ่ายนิติบัญญัติได้รับอำนาจจากรัฐธรรมนูญญี่ปุ่นให้เป็น "องค์กรสูงสุดแห่งอำนาจรัฐ" และเป็น "องค์กรเพื่อการออกกฎหมายเพียงองค์กรเดียวของรัฐ" ทั้งสองสภาได้รับเลือกโดยตรงภายใต้ระบบการลงคะแนนระบบคู่ขนาน อีกทั้งยังได้รับการประกันไม่ให้มีการเลือกปฏิบัติในคุณสมบัติของสมาชิกสภา ไม่ว่าจะเป็น "เชื้อชาติ, ความเชื่อ, เพศ, สถานะทางสังคม, ต้นกำเนิดของครอบครัว, การศึกษา, ทรัพย์สิน หรือรายได้" โดยรัฐธรรมนูญ ด้วยเหตุนี้สภานิติบัญญัติแห่งชาติจึงสะท้อนอำนาจอธิปไตยซึ่งเป็นของประชาชน (หลักอธิปไตยของปวงชน) ที่ว่าในกรณีนี้ อำนาจสูงสุดตกเป็นของชาวญี่ปุ่น

หน้าที่ของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ได้แก่ การออกกฎหมาย, การพิจารณาอนุมัติงบประมาณแผ่นดินประจำปี, การอนุมัติข้อตกลงของสนธิสัญญา และการคัดเลือกนายกรัฐมนตรี นอกจากนี้ สภานิติบัญญัติแห่งชาติยังมีอำนาจในการริเริ่มร่างพระราชบัญญัติแก้ไขรัฐธรรมนูญ ซึ่งถ้าหากได้รับความเห็นชอบก็จะได้รับการนำเสนอต่อประชาชนในการให้สัตยาบันผ่านการออกเสียงประชามติ ก่อนที่จะได้รับการประกาศโดยจักรพรรดิภายใต้นามของชาวญี่ปุ่น รัฐธรรมนูญยังอนุญาตให้ทั้งสองสภาดำเนินการสืบสวนในกิจการของรัฐบาล, การเรียกเพื่อให้แสดงตน, เบิกพยานบุคคล และพยานหลักฐาน รวมถึงยังอนุญาตให้ทั้งสองสภาเรียกนายกรัฐมนตรีหรือรัฐมนตรีคนอื่น ๆ เพื่อตอบกระทู้ถามหรือให้คำอธิบายเพิ่มเติมเมื่อต้องการ สภานิติบัญญัติแห่งชาติยังสามารถฟ้องร้องผู้พิพากษาศาลที่ได้รับการตัดสินว่ากระทำความผิดทางอาญาหรือประพฤติตนไม่ถูกต้อง อย่างไรก็ตาม รัฐธรรมนูญไม่ได้กำหนดวิธีการลงคะแนน จำนวนสมาชิกของแต่ละสภา และอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการรับเลือกของสมาชิกผู้มีสิทธิพิจารณาการฟ้องร้องแต่ละคนอย่างชัดเจน ดังนั้นจึงให้เป็นไปตามที่กฎหมายบัญญัติ

ภายใต้บทบัญญัติของรัฐธรรมนูญและกฎหมาย ผู้ใหญ่ทุกคนที่มีอายุ 18 ปีขึ้นไปมีสิทธิออกเสียงเลือกตั้งได้ผ่านการลงคะแนนเลือกตั้งลับ และผู้ที่ได้รับการเลือกจะได้รับความคุ้มครองบางประการจากการจับกุมตัวขณะกำลังมีการประชุมสภา สุนทรพจน์, การอภิปราย และการลงมติในสภายังได้รับความคุ้มครองจากเอกสิทธิ์ของสมาชิกรัฐสภา แต่ละสภามีหน้าที่ในการควบคุมให้สมาชิกของตนอยู่ในวินัย และการพิจารณาไตร่ตรองทั้งสิ้นล้วนเป็นสาธารณะ เว้นแต่สองในสามหรือมากกว่าของสมาชิกแต่ละสภายื่นญัตติเป็นอย่างอื่น อีกทั้งสภานิติบัญญัติแห่งชาติจำเป็นที่จะต้องมีอย่างน้อยหนึ่งในสามของสมาชิกแต่ละสภาเพื่อให้ครบองค์ประชุม ข้อสรุปทุกข้อล้วนตัดสินใจมาจากสมาชิกส่วนใหญ่ที่ปรากฏตัวอยู่ในสภา เว้นแต่จะบัญญัติไว้เป็นอย่างอื่นโดยรัฐธรรมนูญ และในกรณีที่คะแนนเสียงเท่ากัน ประธานมีสิทธิตัดสินข้อพิพาทดังกล่าว การถอดถอนสมาชิกสภาจะไม่สามารถกระทำได้ เว้นแต่เสียงส่วนใหญ่สองในสามหรือมากกว่าของสมาชิกที่ปรากฏอยู่ในสภาผ่านญัตติให้ถอดถอน

ภายใต้รัฐธรรมนูญ ต้องมีการเรียกประชุมสภาอย่างน้อย 1 ครั้งต่อปี คณะรัฐมนตรียังสามารถเรียกประชุมสภาวาระพิเศษเมื่อใดก็ได้ แต่จำเป็นที่จะต้องได้รับความเห็นชอบของสมาชิกทั้งหมดหนึ่งในสี่หรือมากกว่า ในระหว่างการเลือกตั้ง มีการยุบลงของสภาผู้แทนราษฎรแต่เพียงสภาเดียวเท่านั้น อย่างไรก็ตาม ราชมนตรีสภาจะไม่ยุบแต่จะปิดลงและสามารถเรียกประชุมวาระฉุกเฉินได้ในกรณีเกิดภาวะเร่งด่วนระดับชาติ จักรพรรดิสามารถเรียกประชุมสภาและยุบสภาผู้แทนราษฎรได้โดยคำแนะนำของคณะรัฐมนตรี

ในการที่ร่างกฎหมายจะประกาศให้เป็นกฎหมาย จะต้องได้รับการอนุมัติจากทั้งสองสภาของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ, ลงนามโดยรัฐมนตรี และลงนามกำกับโดยนายกรัฐมนตรี จากนั้นจึงประกาศอย่างเป็นทางการโดยจักรพรรดิ อย่างไรก็ตามไม่มีข้อกฎหมายกำหนดอำนาจของจักรพรรดิในการคัดค้านร่างกฎหมาย

### สภาผู้แทนราษฎร

โถงสภาผู้แทนราษฎร
**สภาผู้แทนราษฎรญี่ปุ่น** (ญี่ปุ่น: 衆議院; โรมาจิ: *Shūgi'in*) เป็นสภาล่างที่มีสมาชิกสภาได้รับเลือกทุก 4 ปี หรือเมื่อมีการยุบสภาจะดำรงตำแหน่งวาระ 4 ปี จวบจนถึงวันที่ 18 พฤศจิกายน ค.ศ. 2017 สภาผู้แทนราษฎรมีสมาชิก 465 คน ในบรรดาเหล่านั้น สมาชิก 176 คนได้รับเลือกจาก 11 ผู้ที่มีสิทธิเลือกตั้งในเขตเลือกตั้งหลายคนโดยระบบสัดส่วนแบบบัญชีรายชื่อ และสมาชิกอีก 289 คนได้รับเลือกจากผู้ที่มีสิทธิเลือกตั้งหนึ่งเขตเลือกตั้งหนึ่งคน ต้องการ 233 ที่นั่งเพื่อเป็นเสียงข้างมาก สภาผู้แทนราษฎรเป็นสภาที่มีอำนาจมากที่สุดจากทั้งสอง สภาผู้แทนราษฎรสามารถใช้อำนาจยับยั้งต่อร่างพระราชบัญญัติต่าง ๆ ที่เสนอโดยราชมนตรีสภาได้เมื่อสภาได้รับเสียงข้างมากสองในสาม อย่างไรก็ตาม นายกรัฐมนตรีสามารถสั่งให้ยุบสภาผู้แทนราษฎรได้ทุกเมื่อตามอัธยาศัย สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรต้องเป็นชาวญี่ปุ่น บุคคลผู้ซึ่งอายุมากกว่า 18 ปีมีสิทธิที่จะลงคะแนนเสียงได้ ขณะที่ผู้ที่มีอายุมากกว่า 25 ปีสามารถลงรับสมัครเลือกตั้งสภาล่างนี้ได้

อำนาจนิติบัญญัติของสภาผู้แทนราษฎรนั้นถือได้ว่ามีอำนาจเหนือกว่าราชมนตรีสภา เพราะแม้ว่าราชมนตรีสภาสามารถใช้อำนาจยับยั้งมติที่ได้รับการตัดสินใจส่วนใหญ่ของสภาผู้แทนราษฎรได้ก็ตาม แต่อย่างไรก็ตามเป็นเพียงมาตรการชั่วคราวในการชะลอข้อตัดสินใจต่าง ๆ ได้แก่ การตราสนธิสัญญา การจัดสรรงบประมาณ และการคัดเลือกนายกรัฐมนตรี เป็นต้น ในทางกลับกัน นายกรัฐมนตรีและคณะรัฐมนตรีสามารถยุบสภาผู้แทนราษฎรเมื่อใดก็ได้หากต้องการ

การพิจารณาว่าการยุบสภาผู้แทนราษฎรนั้นเป็นทางการแล้วได้ต่อเมื่อมีการเตรียมสารตราประกาศการยุบสภา และสภาจะยุบลงตามธรรมเนียมปฏิบัติโดยพระราชพิธียุบสภา ที่มีลำดับพิธีการดังนี้:

1. สารตราประทับตรายางโดยจักรพรรดิ และห้อหุ่มด้วยผ้าไหมสีม่วงอันเป็นสัญลักษณ์ว่าสารตรานั้นกระทำในนามของประชาชน
2. นำสารตราส่งไปยังเลขาธิการคณะรัฐมนตรีที่ห้องรับรองประธานสภาผู้แทนราษฎร
3. นำสารตราไปยังโถงที่ประชุมสภาสำหรับการเตรียมการโดยเลขาธิการฯ
4. เลขาธิการฯ เตรียมสารตราเพื่อให้ประธานสภาฯ อ่าน
5. ประธานสภาผู้แทนราษฎร ประกาศการยุบสภาอย่างทันท่วงที
6. สภาผู้แทนราษฎรยุบลงอย่างเป็นทางการ

นอกจากนี้ยังมีขนบธรรมเนียมที่หลังการยุบสภาผู้แทนราษฎรนั้นสำเร็จแล้ว สมาชิกสภาจะเปล่งเสียง**บันไซสามครั้ง** (萬歲)

### ราชมนตรีสภา

โถงราชมนตรีสภา
**ราชมนตรีสภา** (ญี่ปุ่น: 参議院; โรมาจิ: *Sangi'in*) เป็นสภาสูงที่มีกึ่งหนึ่งของสมาชิกสภาได้รับการเลือกทุก 3 ปี เพื่อดำรงตำแหน่งวาระ 6 ปี จวนจนถึงวันที่ 18 พฤศจิกายน ค.ศ. 2017 ราชมนตรีสภามีสมาชิก 242 คน โดยสมาชิก 73 คนของสมาชิกสภาทั้งหมดได้รับเลือกจาก 47 เขตจังหวัดผ่านระบบการลงคะแนนแบบเสียงเดียวโอนไม่ได้ และสมาชิกอีก 48 คนได้รับเลือกผ่านการเลือกตั้งระบบสัดส่วนแบบบัญชีรายชื่อเปิด นายกรัฐมนตรีไม่สามารถสั่งให้ยุบราชมนตรีสภาได้ สมาชิกสภาราชมนตรีสภาต้องเป็นชาวญี่ปุ่น บุคคลผู้ซึ่งอายุมากกว่า 18 ปีมีสิทธิที่จะลงคะแนนเสียงได้ ขณะที่ผู้ที่มีอายุมากกว่า 30 ปีสามารถลงรับสมัครเลือกตั้งสภาสูงนี้ได้

ราชมนตรีสภาสามารถใช้อำนาจในการยับยั้งข้อตัดสินใจของสภาผู้แทนราษฎร อีกทั้งยังร้องขอให้สภาผู้แทนราษฎรทบทวนข้อตัดสินใจดังกล่าวได้ อย่างไรก็ตามสภาผู้แทนราษฎรสามารถยืนกรานตามข้อตัดสินใจเดิมโดยใช้อำนาจยับยั้งซ้อนทับอีกครั้งหากสมาชิกที่แสดงตนในสภาสองในสามเห็นด้วย ในแต่ละปีและเมื่อมีความจำเป็น ราชมนตรีสภาเรียกประชุมสภานิติบัญญัติแห่งชาติภายใต้คำแนะนำของคณะรัฐมนตรีเพื่อให้จัดการประชุมวาระสามัญหรือวิสามัญโดยจักรพรรดิได้ อย่างไรก็ตามก่อนที่จักรพรรดิจะเรียกประชุมสภาพร้อมพระราชทานพระราชดำรัสต่อสภา ประธานสภาผู้แทนราษฎรจะเป็นผู้กล่าวสุนทรพจน์อย่างสั้นคนแรกก่อน

ฝ่ายตุลาการ
-----------

อาคารศาลสูงสุด, เขตชิโยดะ, โตเกียว
อาคารศาลสูงโตเกียว
**ฝ่ายตุลาการ**ของประเทศญี่ปุ่น แบ่งออกเป็น 4 ลำดับขั้น ประกอบด้วยศาลสูงสุด และศาลล่างอื่น ๆ อีก 4 ศาล ได้แก่ ศาลสูง ศาลจังหวัด ศาลครอบครัว และศาลแขวง ความเป็นอิสระของศาลจากอำนาจบริหารและนิติบัญญัติได้รับการประกันโดยรัฐธรรมนูญซึ่งบัญญัติไว้ว่า: "มิควรมีการสถาปนาศาลชำนัญพิเศษ (extraordinary tribunal) และมิควรให้องค์กรหรือหน่วยงานอื่นของอำนาจบริหารได้รับอำนาจทางตุลาการโดยสัมบูรณ์" อันเป็นส่วนหนึ่งของหลักที่รู้จักกันว่าการแยกใช้อำนาจ มาตรา 76 แห่งรัฐธรรมนูญบัญญัติไว้ว่าผู้พิพากษาศาลนั้นเป็นอิสระทางการใช้อำนาจด้วยสติสัมปชัญญะของผู้พิพากษาศาลและภายใต้ขอบเขตแห่งรัฐธรรมนูญและกฎหมาย โดยสามารถถอดถอนผู้พิพากษาศาลได้ผ่านการฟ้องให้ขับออกจากตำแหน่งสาธารณะ หรือหากไม่มีการฟ้องร้องดังกล่าว สามารถถอดถอนผู้พิพากษาศาลได้ต่อเมื่อศาลสั่งให้ผู้พิพากษาศาลเป็นบุคคลไร้ความสามารถทั้งด้านจิตใจและร่างกายในการปฏิบัติหน้าที่ของตน รัฐธรรมนูญยังอีกทั้งปฏิเสธอำนาจสำหรับองค์กรบริหารหรือหน่วยงานใด ๆ ในการพิจารณาโทษทางวินัยต่อผู้พิพากษา อย่างไรก็ตามอาจถอดถอนผู้พิพากษาศาลสูงสุดได้หากเสียงส่วนมากในการลงประชามติเห็นชอบภายใต้กรณีที่การลงประชามติจะต้องเกิดขึ้นระหว่างการเลือกตั้งเป็นการทั่วไปครั้งแรกของสภาผู้แทนราษฎรในสภานิติบัญญัติแห่งชาติหลังจากการแต่งตั้งผู้พิพากษาศาล และหลังจากการเลือกตั้งเป็นการทั่วไปครั้งแรกในระยะเวลา 10 ปี การพิจารณาคดีจะต้องกระทำและประกาศคำตัดสินอย่างเป็นสาธารณะ เว้นแต่ศาล "เห็นควรอย่างเป็นเอกฉันท์ว่าความเป็นสาธารณะนั้นอาจสร้างความอันตรายต่อความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดีของประชาชน" แต่การพิจารณาคดีความผิดเกี่ยวกับการเมือง ความผิดเกี่ยวกับสื่อมวลชน และคดีที่สิทธิของบุคคลได้รับการประกันโดยรัฐธรรมนูญซึ่งไม่สามารถถือว่าจะพิจารณาคดีได้อย่างลับ ผู้พิพากษาศาลได้รับการแต่งตั้งโดยคณะรัฐธรรมนูญผ่านการรับรองโดยจักรพรรดิ ขณะที่ประธานศาลสูงสุดได้รับการแต่งตั้งโดยจักรพรรดิด้วยพระองค์เองภายใต้คำแนะนำและการเสนอชื่อของคณะรัฐมนตรี ซึ่งในทางปฏิบัติมักจะได้รับคำแนะนำจากอดีตประธานศาลสูงสุด

ระบบกฎหมายในประเทศญี่ปุ่นได้รับอิทธิพลทางประวัติศาสตร์จากกฎหมายจีนที่พัฒนาอย่างเป็นอิสระในยุคเอโดะผ่านบทบัญญัติต่าง ๆ อย่างประชุมราชนีติ (公事方御定書, *Kujikata Osadamegaki*) แต่อย่างไรก็ตาม หลังการฟื้นฟูพระราชอำนาจสมัยเมจิระบบกฎหมายได้รับการเปลี่ยนแปลง และส่วนใหญ่ได้รับต้นแบบจากระบบกฎหมายซีวิลลอว์ของยุโรปในตอนนี้ นอกจากนี้การบังคับใช้จนถึงปัจจุบันของประมวลกฎหมายแพ่งได้รับการอิงจากต้นแบบของเยอรมัน การนำระบบลูกขุนผสมมาใช้พึ่งเริ่มต้นขึ้นได้ไม่นาน และอีกทั้งระบบกฎหมายยังยอมรับบัญญัติสิทธิมาตั้งแต่วันที่ 3 มีนาคม ค.ศ. 1947 นอกจากนี้หกประมวลยังเป็นองค์ประกอบหลักของกฎหมายซีวิลลอว์ญี่ปุ่น

กฎหมายลายลักษณ์อักษรทั้งสิ้นในประเทศญี่ปุ่นจะต้องได้รับการประทับตรายางโดยจักรพรรดิด้วย**พระราชลัญจกรแห่งจักรพรรดิ** (天皇御璽, *Tennō Gyoji*) และไม่มีกฎหมายใดจะนำไปบังคับใช้โดยปราศจากการลงนามโดยคณะรัฐมนตรี การลงนามกำกับโดยนายกรัฐมนตรี และการประกาศใช้เป็นกฎหมายโดยจักรพรรดิ

### ศาลสูงสุด

อาคารศาลสูงสุดญี่ปุ่น
**ศาลสูงสุด** หรือ **ศาลฎีกา** (ญี่ปุ่น: 最高裁判所; โรมาจิ: *Saikō Saibansho*) เป็นศาลลำดับขั้นสุดท้ายและมีอำนาจพิจารณาทบทวนโดยศาลตามที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญว่า "ศาลลำดับขั้นสุดท้ายมีอำนาจในการกำหนดความเป็นรัฐธรรมนูญของกฎหมาย คำสั่ง ข้อบังคับ หรือพระราชบัญญัติใด ๆ" ศาลสูงสุดยังอีกทีมีหน้าที่ในการเสนอชื่อผู้พิพากษาศาลล่างและกำหนดกระบวนการทางตุลาการ ควบคุมดูแลระบบตุลาการ การปฏิบัติหน้าที่ของพนักงานอัยการ และรักษาไว้ซึ่งระเบียบวินัยของผู้พิพากษาศาลและบุคคลากรทางตุลาการอื่น ๆ

### ศาลสูง

**ศาลสูง** (ญี่ปุ่น: 高等裁判所; โรมาจิ: *Kōtō Saibansho*) มีอำนาจในการรับฟังคำอุทธรณ์ต่อคำชี้ขาดของศาลจังหวัดและศาลครอบครัว ยกเว้นคดีที่อยู่ภายใต้เขตอำนาจของศาลสูงสุด การอุทธรณ์คดีอาญานั้นจะอยู่ภายใต้การดูแลของศาลสูงโดยตรง แต่คดีแพ่งจะมีศาลจังหวัดเป็นศาลแรกที่รับดูแลคดีก่อน ในประเทศญี่ปุ่นมีศาลสูงอยู่ 8 ศาล: ศาลสูงโตเกียว, โอซากะ, นาโงยะ, ฮิโรชิมะ, ฟูกูโอกะ, เซ็นได, ซัปโปโร และทากามัตสึ

### ระบบราชทัณฑ์

**ระบบราชทัณฑ์** (ญี่ปุ่น: 矯正施設; โรมาจิ: *Kyōsei Shisetsu*) อยู่ภายใต้การควบคุมของกระทรวงยุติธรรม เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการยุติธรรม มีจุดประสงค์เพื่อขัดเกลาทางสังคม, เปลี่ยนแปลง และฟื้นฟูผู้กระทำความผิด กรมราชทัณฑ์ของกระทรวงฯ ดำเนินงานที่เกี่ยวข้องกับระบบเรือนจำผู้ใหญ่, ระบบราชทัณฑ์เยาวชน และสถานพัฒนาสตรี 3 แหล่ง ขณะที่กรมฟื้นฟูผู้ต้องขังดำเนินงานเกี่ยวกับระบบการคุมประพฤติและระบบการปล่อยตัวชั่วคราว

การปกครองส่วนท้องถิ่น
---------------------

เขตการปกครองในประเทศญี่ปุ่น

| เขตการปกครองของประเทศญี่ปุ่น |
| --- |
| 
ระดับจังหวัด |
| จังหวัด 都道府県 *โทโดฟูเก็ง* |
| 
ระดับกิ่งจังหวัด |
| * กิ่งจังหวัด 支庁 *ชิโช*

---

* อำเภอ 郡 *กุง*
 |
| ระดับเทศบาล |
| * นครใหญ่ที่ตั้งโดยข้อบัญญัติรัฐบาล 政令指定都市 *เซเรชิเตโตชิ*

---

* นครศูนย์กลาง 中核市 *ชูกากุชิ*

---

* นครพิเศษ 特例市 *โทกุเรชิ*

---

* นคร 市 *ชิ*

---

* เขตพิเศษ (โตเกียว) 特別区 *โทกุเบ็ตสึกุ*

---

* เมือง 町 *โช*, *มาจิ*

---

* หมู่บ้าน 村 *ซง*, *มูระ*
 |
| 
ระดับต่ำกว่าเทศบาล |
| * เขต 区 *กุ*
 |
| * ด
* ค
* ก
 |

ตามความในมาตรา 92 แห่งรัฐธรรมนูญ **การปกครองส่วนท้องถิ่น** (ญี่ปุ่น: 地方公共団体) มีองค์กรบริหารส่วนท้องถิ่นซึ่งมีกฎหมายกำหนดโครงสร้างและหน้าที่ให้สอดคล้องกับหลักแห่งการปกครองตนเองส่วนท้องถิ่น กฎหมายแม่ที่บัญญัตินั้นคือกฎหมายปกครองตนเองท้องถิ่น องค์กรบริหารส่วนท้องถิ่นได้รับอำนาจบริหารและอำนาจนิติบัญญัติที่จำกัดโดยรัฐธรรมนูญ ผู้ว่าราชการจังหวัด นายกเทศมนตรี และสมาชิกของสภาต่าง ๆ ต้องได้รับการเลือกโดยประชาชนอย่างเป็นประชาธิปไตย

กระทรวงกิจการภายในประเทศและการสื่อสารแทรกแซงองค์กรบริหารส่วนท้องถิ่นอย่างเห็นได้ชัด เช่นเดียวกันกระทรวงอื่น ๆ การแทรกแซงส่วนใหญ่มักจะเป็นเรื่องทางการเงิน เนื่องจากภาระหน้าที่ขององค์กรบริหารส่วนท้องถิ่นส่วนมากต้องการเงินทุนโดยกระทรวงของรัฐบาลกลาง ความสัมพันธ์เช่นนี้ได้รับการเรียกว่า "การปกครองตนเองแบบ 30%"

ผลที่ได้จากอำนาจนี้คือการวางมาตรฐานนโยบายและโครงสร้างในระดับสูงของเขตปกครองตนเองท้องถิ่นที่แตกต่างกันซึ่งสามารถคงไว้ซึ่งความเป็นเอกลักษณ์ของแต่ละจังหวัด, นคร หรือเมืองได้ นอกจากนี้เขตการปกครองแบบชุมชนนิยม (collectivist jurisdiction) อย่างโตเกียวและเกียวโตได้ทดลองบังคับใช้นโยบายในด้านสวัสดิการสังคมซึ่งต่อมาได้รับการยินยอมโดยรัฐบาลแห่งชาติ

### องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น

ประเทศญี่ปุ่นแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 47 จังหวัด ได้แก่ 1 มหานคร (โตเกียว), 2 จังหวัดนคร (จังหวัดเกียวโต และจังหวัดโอซากะ), 43 จังหวัด และ 1 มลฑล (ฮกไกโด) แต่ละจังหวัดจะแบ่งออกเป็นอำเภอ บางจังหวัดอาจแบ่งออกเป็นกิ่งจังหวัดก่อนแล้วจึงแบ่งย่อยเป็นอำเภอ

เขตการปกครองส่วนท้องถิ่นระดับล่างของประเทศญี่ปุ่นเรียกว่า เทศบาล มี 3 ประเภท ได้แก่ นคร เมือง และหมู่บ้าน นครเป็นหน่วยการปกครองตนเองที่เป็นอิสระจากอำเภอ เพื่อที่จะได้สถานะนครมาครอง เขตการปกครองนั้นจะต้องมีผู้พำนักอาศัยอย่างน้อย 50,000 คน โดยร้อยละ 60 จากทั้งหมดจะต้องมีอาชีพแบบชาวเมือง (urban occupation) มีการแบ่งนครขนาดใหญ่ออกเป็นเขต และแบ่งย่อยต่อไปเป็นย่าน หรือบางครั้งเรียกว่าเมือง หรือชุมชน นอกจากนี้ยังมีเมืองที่ปกครองตนเองที่ไม่ได้ขึ้นอยู่กับนคร ซึ่งแตกต่างจากเมืองหรือย่านที่อยู่ภายใต้เขตของนครขนาดใหญ่ การบริหารของเมืองจะมีลักษณะเช่นเดียวกับนคร คือจะมีนายกเทศมนตรีเมืองและสภาเมืองที่ได้รับการเลือกผ่านการเลือกตั้ง ส่วนหมู่บ้านเป็นองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่เล็กที่สุดในเขตชนบท ซึ่งมักจะประกอบด้วยหมู่บ้านขนาดเล็กหลาย ๆ แห่งที่มีประชากรรวมราวพันคน โดยหมู่บ้านขนาดเล็กเหล่านี้จะเชื่อมโยงซึ่งกันและกันผ่านขอบค่ายการบริหารงานหมู่บ้านที่ได้มีการกำหนดไว้อย่างเป็นทางการ หมู่บ้านจะมีนายกเทศมนตรีหมู่บ้านและสภาหมู่บ้านที่ได้รับเลือกโดยประชาชนเพื่อดำรงตำแหน่งวาระ 4 ปี

### โครงสร้าง

ในแต่ละเขตการปกครองจะมีผู้บริหารสูงสุดที่เรียกว่าผู้ว่าราชการจังหวัด (知事, *Chiji*) ในระดับจังหวัด และนายกเทศมนตรี (市町村長, *Shichōsonchō*) ในระดับเทศบาล เขตการปกครองส่วนใหญ่จะมีสภาท้องถิ่น (議会, *Gikai*) แบบระบบสภาเดี่ยว อย่างไรก็ตามเมืองและหมู่บ้านสามารถเลือกให้มีการปกครองตนเองโดยตรงจากประชาชนเพื่อจัดตั้งสมัชชาสามัญ (総会, *Sōkai*) ได้ ทั้งฝ่ายบริหารและสภาต่าง ๆ ได้รับเลือกโดย คะแนนเสียงของผู้มีสิทธิเลือกตั้งทุก ๆ 4 ปี

การปกครองท้องถิ่นนั้นเป็นไปตามแบบจำลองดัดแปลงของการแยกใช้อำนาจที่ใช้ในรัฐบาลแห่งชาติ สมัชชาสามารถมีมติเห็นชอบการอภิปรายไม่ไว้วางใจต่อฝ่ายบริหารได้ ในกรณีนั้น ฝ่ายบริหารจะต้องยุบสภาท้องถิ่นภายใน 10 วัน หากไม่ทำเช่นนั้นจะไม่สูญเสียตำแหน่งของตนไปโดยอัตโนมัติ อย่างไรก็ตามหลังจากการเลือกตั้งเป็นการทั่วไปครั้งถัดไป ฝ่ายบริหารจะยังคงอยู่ในตำแหน่งเว้นแต่สภาองค์ใหม่จะมีมติเห็นชอบญัตติไม่ไว้วางใจอีกครั้ง

ขั้นตอนในชั้นปฐมภูมิของการตรากฎหมายนั้นคือข้อบัญญัติท้องถิ่น (条例, *Jōrei*) และ ข้อบังคับท้องถิ่น (規則, *Kisoku*) ข้อบัญญัติที่มีความคล้ายคลึงกับพระราชบัญญัติในระบบแห่งชาตินั้นจะผ่านโดยสมัชชาสามัญและอาจกำหนดโทษทางอาญาแบบจำกัดสำหรับบุคคลที่ละเมิดข้อบัญญัติดังกล่าว (จำคุกสูงสุด 2 ปี หรือปรับ 1 ล้านเยน หรือทั้งจำและปรับ) ขณะที่ข้อบังคับซึ่งคล้ายคลึงกับคำสั่งคณะรัฐมนตรีในระบบแห่งชาตินั้นจะผ่านโดยฝ่ายบริหารเพียงฝ่ายเดียวเท่านั้นและจะแทรกแทนข้อบัญญัติใด ๆ ที่ขัดแย้งกับข้อบังคับดังกล่าว ทั้งนี้ฝ่ายบริหารสามารถกำหนดโทษได้เพียงโทษปรับสูงสุด 50,000 เยน

การปกครองท้องถิ่นยังอีกทั้งมีคณะกรรมการที่หลากหลาย เช่น คณะกรรมการบริหารโรงเรียน, คณะกรรมการความปลอดภัยสาธารณะ (มีหน้าที่ในการกำกับดูแลตำรวจ) คณะกรรมการบริหารงานบุคคล, คณะกรรมการการเลือกตั้ง และคณะกรรมการตรวจสอบบัญชี คณะกรรมการเหล่านี้อาจได้รับการเลือกผ่านการเลือกตั้งหรือเลือกโดยสภาหรือฝ่ายบริหารหรือทั้งสอง

จังหวัดทุกจังหวัดจำเป็นที่จะต้องมีส่วนราชการฝ่ายทั่วไป, ฝ่ายการเงิน, ฝ่ายสวัสดิการ, ฝ่ายสาธารณสุข และฝ่ายแรงงาน ขณะที่ฝ่ายเกษตรกรรม, ฝ่ายการประมง, ฝ่ายป่าไม้, ฝ่ายการค้า และฝ่ายอุตสาหกรรมเป็นทางเลือกโดยขึ้นอยู่กับความต้องการในพื้นที่นั้น ๆ ผู้ว่าราชการจังหวัดมีหน้าที่กำกับดูแลในทุกกิจกรรมซึ่งได้รับการสนับสนุนจากภาษีบำรุงท้องที่หรือรัฐบาลแห่งชาติ

อ้างอิง
-------

1. ↑  "The World Factbook Japan". Central Intelligence Agency. สืบค้นเมื่อ 5 September 2015.
2. ↑  หมวด 1 มาตรา 4(1) แห่ง รัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
3. 1 2  หมวด 5 มาตรา 65 แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
4. 1 2 3  หมวด 5 มาตรา 68(1) แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
5. 1 2  หมวด 5 มาตรา 67(1) แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
6. 1 2   หมวด 1 มาตรา 6 แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
7. 1 2 3  หมวด 1 มาตรา 1 แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
8. 1 2  หมวด 6 มาตรา 76(2) แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
9. ↑  Chaurasla, Radhey Shyam (2003). *History of money*. New Delhi: Atlantic Publishers and Distributors. p. 10. ISBN 9788126902286.
10. ↑  Koichi, Mori (December 1979). "The Emperor of Japan: A Historical Study in Religious Symbolism". *Japanese Journal of Religious Studies*. **6/4**: 535–540.
11. ↑  Bob Tadashi, Wakabayashi (1991). "In Name Only: Imperial Sovereignty in Early Modern Japan". *Journal of Japanese Studies*. **7** (1): 25–57.
12. ↑  Satow, Ernest Mason (Aug 23, 2013). *A Diplomat in Japan*. Project Gutenberg. p. 282. สืบค้นเมื่อ 5 September 2015.
13. ↑  "Asia's First Parliament" (PDF). *The New York Times*. สืบค้นเมื่อ 5 September 2015.
14. ↑  "The Nature of Sovereignty in Japan, 1870s–1920s" (PDF). University of Colorado Boulder. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 23 September 2015. สืบค้นเมื่อ 5 September 2015.
15. ↑  Lebra, Takie Sugiyama (1992). *Japanese social organization* (1 ed.). Honolulu: University of Hawaii Press. p. 51. ISBN 9780824814205.
16. ↑  หมวด 3 มาตรา 34 แห่งรัฐธรรมนูญจักรวรรดิญี่ปุ่น (1889)
17. ↑  หมวด 3 มาตรา 35 แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
18. ↑  Skya, Walter A. (2009). *Japan's holy war the ideology of radical Shintō ultranationalism*. Durham: Duke University Press. p. 40. ISBN 9780822392460.
19. ↑  Martin, Bernd (2006). *Japan and Germany in the modern world* (1. paperback ed.). New York [u.a.]: Berghahn Books. p. 31. ISBN 9781845450472.
20. ↑  "The Constitution: Context and History" (PDF). Hart Publishing. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 24 September 2015. สืบค้นเมื่อ 5 September 2015.
21. ↑  "Japan's analog government struggles to accept anything online". Nikkei. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 18 June 2020. สืบค้นเมื่อ 18 June 2020.
22. ↑  "Japan appoints 'minister of loneliness' to help people home alone". *Nikkei*. February 13, 2021. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ February 23, 2021.
23. ↑  หมวด 1 มาตรา 4 แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
24. ↑  "Did the Emperor of Japan really fall from being a ruler to a symbol" (PDF). Tsuneyasu Takeda. Instructor, Keio University. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 4 February 2019. สืบค้นเมื่อ 28 August 2015.
25. ↑  "2009 Japanese Emperor and Empress Visited in Vancouver". *YouTube*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2014-06-07. สืบค้นเมื่อ 18 June 2015.
26. ↑  "A shadow of a shogun". *The Economist*. 2012. สืบค้นเมื่อ 18 June 2015.
27. ↑  "Fundamental Structure of the Government of Japan". Prime Minister's Official Residence Website. สืบค้นเมื่อ 1 September 2015.
28. ↑  หมวด 1 มาตรา 5 แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
29. ↑  "最高裁判所判例集 事件番号 平成1(行ツ)126". *Courts in Japan*. สืบค้นเมื่อ August 10, 2020.
30. ↑  "Japan's royal family pose for unusual New Year photo". *The Daily Telegraph*. 2014. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2022-01-12. สืบค้นเมื่อ 18 June 2015.
31. ↑  Kitagawa, Joseph M. (1987). *On understanding Japanese religion*. Princeton, N.J.: Princeton University Press. p. 145. ISBN 9780691102290.
32. ↑  Smith, Robert J. (1974). *Ancestor worship in contemporary Japan* ([Repr.]. ed.). Stanford, Calif.: Stanford University Press. pp. 8–9. ISBN 9780804708739.
33. ↑  "Kojiki". Ō no Yasumaro. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 30 April 2020. สืบค้นเมื่อ 5 September 2015.
34. ↑  "Nihon Shoki" (PDF). Prince Toneri. สืบค้นเมื่อ 5 September 2015.
35. ↑  "Enthronement and Ceremonies". Imperial Household Agency. สืบค้นเมื่อ 1 September 2015.
36. ↑  "The 20th Anniversary of His Majesty the Emperor's Accession to the Throne". Ministry of Foreign Affairs. สืบค้นเมื่อ 1 September 2015.
37. ↑  หมวด 5 มาตรา 69 แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
38. ↑  หมวด 5 มาตรา 72 แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
39. 1 2 3  หมวด 1 มาตรา 7 แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
40. 1 2  หมวด 5 มาตรา 67(2) แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
41. 1 2  หมวด 4 มาตรา 63 แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
42. ↑  หมวด 5 มาตรา 66(2) แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
43. ↑  "The Cabinet, Taro ASO". Cabinet Public Relations Office, Cabinet Secretariat. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 14 สิงหาคม 2016. สืบค้นเมื่อ 10 ตุลาคม 2016.
44. ↑  "内閣法". Government of Japan. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 25 April 2010. สืบค้นเมื่อ 1 September 2015.
45. ↑  "Toshiaki Endo appointed Olympics minister". *The Japan Times*. สืบค้นเมื่อ 1 September 2015.
46. ↑  หมวด 5 มาตรา 68 แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
47. ↑  หมวด 5 มาตรา 68(2) แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
48. ↑  หมวด 5 มาตรา 75 แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
49. ↑  "List of reshuffled Kishida Cabinet Members > List of Ministers". *Prime Minister's Office of Japan*. สืบค้นเมื่อ 12 April 2023.
50. ↑  "Bureaucrats of Japan". Library of Congress Country Studies. สืบค้นเมื่อ 1 September 2015.
51. ↑  "Links to Ministries and Other Organizations". Prime Minister's Official Residence Website. สืบค้นเมื่อ 14 October 2018.
52. ↑  "Ministries and Agencies". Government of Japan Website. สืบค้นเมื่อ 14 October 2018.
53. ↑  "Board of Audit of Japan". Board of Audit. สืบค้นเมื่อ 5 September 2015.
54. ↑  หมวด 4 มาตรา 43(1) แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
55. ↑  หมวด 9 มาตรา 96 แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
56. ↑  หมวด 4 มาตรา 64(1) แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
57. 1 2 3  "Diet enacts law lowering voting age to 18 from 20". *The Japan Times*. สืบค้นเมื่อ 18 June 2015.
58. ↑  หมวด 4 มาตรา 56(1) แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
59. ↑  หมวด 4 มาตรา 55 แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
60. ↑  หมวด 4 มาตรา 53 แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
61. 1 2  หมวด 4 มาตรา 42(2) แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
62. ↑  หมวด 4 มาตรา 45 แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
63. 1 2  "解散と万歳". Parti démocrate du Japon. สืบค้นเมื่อ 1 September 2015.
64. ↑  *Japanese PM dissolves lower house of parliament, calls snap elections 일본 중의원 해*, journal télévisé, Arirang News, 21 novembre 2014 - une partie des phases et éléments la cérémonie peut être vue en arrière-plan
65. ↑  "小泉進次郎氏、衆議院解散でも万歳しなかった「なぜ今、解散か」". *The Huffington Post*. สืบค้นเมื่อ 1 September 2015.
66. ↑  "開会式". House of Councillors. สืบค้นเมื่อ 1 September 2015.
67. ↑  "Overview of the Judicial System in Japan". Supreme Court of Japan. สืบค้นเมื่อ 18 June 2015.
68. ↑  "ระบบกฎหมาย". Office of Labour Affairs, Royal Thai Embassy, Tokyo, Japan. สืบค้นเมื่อ 26 April 2022.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
69. ↑  หมวด 6 มาตรา 76 แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
70. 1 2  หมวด 6 มาตรา 78 แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
71. ↑  หมวด 6 มาตรา 79(2) แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
72. ↑  หมวด 6 มาตรา 82(2) แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
73. ↑  "Change at the top court's helm". *The Japan Times*. สืบค้นเมื่อ 18 June 2015.
74. ↑  Dean, Meryll (2002). *Japanese legal system : text, cases & materials* (2nd ed.). London: Cavendish. pp. 55–58. ISBN 9781859416730.
75. 1 2  "Japanese Civil Code". *Encyclopædia Britannica*. สืบค้นเมื่อ 18 June 2015.
76. ↑  "MacArthur and the American Occupation of Japan". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 21 March 2017. สืบค้นเมื่อ 18 June 2015.
77. ↑  หมวด 5 มาตรา 74 แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
78. ↑  หมวด 1 มาตรา 7(1) แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
79. ↑  "II. The law-making process". Cabinet Legislation Bureau. สืบค้นเมื่อ 6 September 2015.
80. ↑  "The Privy Seal and State Seal". Imperial Household Agency. สืบค้นเมื่อ 6 September 2015.
81. ↑  "Promulgation of Laws". National Printing Bureau. สืบค้นเมื่อ 6 September 2015.
82. ↑  หมวด 6 มาตรา 81 แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
83. 1 2  "Overview of the Judicial System in Japan". Supreme Court of Japan. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 29 มีนาคม 2016. สืบค้นเมื่อ 6 กันยายน 2015.
84. ↑  "Correction Bureau". Ministry of Justice. สืบค้นเมื่อ 6 September 2015.
85. ↑  "Rehabilitation Bureau". Ministry of Justice. สืบค้นเมื่อ 6 September 2015.
86. ↑  มาตรา 92, 93, 94 และ 95 แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
87. ↑  "Final Report" (PDF). *Research Commission on the Constitution House of Representatives, Japan*. สืบค้นเมื่อ September 3, 2020. p463-480
88. 1 2  "AUTHORITY OF THE NATIONAL AND LOCAL GOVERNMENTS UNDER THE CONSTITUTION". Duke University School of Law. สืบค้นเมื่อ 6 September 2015.
89. ↑  "地方自治法について" (PDF). *Ministry of Internal Affairs and Communications*. สืบค้นเมื่อ August 22, 2020.
90. 1 2 3 4  三割自治 "Local Government". สืบค้นเมื่อ 18 June 2015.
91. 1 2  "Local Autonomy Law". Government of Japan. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 9 February 2018. สืบค้นเมื่อ 6 September 2015.
92. ↑  "The Large City System of Japan" (PDF). National Graduate Institute for Policy Studies. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2019-09-17. สืบค้นเมื่อ 6 September 2015.
93. ↑  หมวด 8 มาตรา 93(2) แห่งรัฐธรรมนูญญี่ปุ่น (1947)
94. 1 2  "Local Autonomy in Japan Current Situation & Future Shape" (PDF). Council of Local Authorities for International Relations. สืบค้นเมื่อ 6 September 2015.
95. ↑  "An Outline of Local Government in Japan" (PDF). Council of Local Authorities for International Relations. สืบค้นเมื่อ 6 September 2015.
96. ↑  "The Organization of Local Government Administration in Japan" (PDF). National Graduate Institute for Policy Studies. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2016-03-08. สืบค้นเมื่อ 6 September 2015.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* ภูมิหลังของรัฐบาลญี่ปุ่นโดยกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐ​
* ค้นหาเอกสารราชการและบันทึกของรัฐบาลญี่ปุ่น
* ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับประเทศญี่ปุ่นโดยเดอะเวิลด์แฟกต์บุ๊กของสำนักข่าวกรองกลางสหรัฐ
* วิดีโอพระราชพิธีขึ้นครองราชย์ของจักรพรรดิญี่ปุ่น
* วิดีโอของรัฐพิธีการเรียกประชุมวาระสามัญของสภานิติบัญญัติแห่งชาติ
* วิดีโอของพิธียุบสภาผู้แทนราษฎร
* ผลงานโดย รัฐบาลญี่ปุ่น บนเว็บ LibriVox (หนังสือเสียง ซึ่งเป็นสาธารณสมบัติ)

  


| * ด
* ค
* ก
กระทรวงและหน่วยงานรัฐบาลญี่ปุ่น |
| --- |
| 日の丸 | 
* คณะรัฐมนตรี

 | 五七桐花紋 |
| 
* สำนักงานเลขาธิการคณะรัฐมนตรี
* สำนักงานกฤษฎีกา
* สภาความมั่นคงแห่งชาติ
* องค์การบุคลากรแห่งชาติ

 |
| 
* สำนักคณะรัฐมนตรี
	+ สำนักพระราชวัง
	+ คณะกรรมการการค้ายุติธรรม
	+ คณะกรรมการความปลอดภัยสาธารณะแห่งชาติ และสำนักงานตำรวจแห่งชาติ
	+ คณะกรรมการบริหารกาสิโนญี่ปุ่น
	+ สำนักงานป้องกันข้อมูลส่วนบุคคล
	+ สำนักงานบริการการเงิน
	+ สำนักงานคุ้มครองผู้บริโภค
* สำนักงานดิจิทัล
* สำนักงานการบูรณะ

 |
| 
* กิจการภายในประเทศและการสื่อสาร
* ยุติธรรม
* การต่างประเทศ
* การคลัง
* ศึกษาธิการ วัฒนธรรม กีฬา วิทยาศาสตร์ และเทคโนโลยี
* สาธารณสุข แรงงาน และสวัสดิการ
* เกษตร ป่าไม้ และประมง
* เศรษฐกิจ การค้า และอุตสาหกรรม
* กระทรวงที่ดิน โครงสร้างพื้นฐาน การขนส่ง และการท่องเที่ยว
* สิ่งแวดล้อม
* กลาโหม

 |
| 
* คณะกรรมการตรวจเงินแผ่นดิน (องค์กรอิสระ)

 |

|  |  |
| --- | --- |
| การควบคุมรายการหลักฐาน แก้ไขสิ่งนี้ที่วิกิสนเทศ | 
* ISNI
	+ 1

 |