บทความนี้เกี่ยวกับอักษรในภาษาญี่ปุ่น สำหรับคำเสริมน้ำเสียงในภาษาไทย ดูที่ คำอนุภาค

**คะ** เป็นคานะของภาษาญี่ปุ่นตัวหนึ่ง ฮิรางานะเขียนว่า か มีที่มาจากตัวเขียนหวัดของมังโยงานะ 加 และคาตากานะเขียนว่า カ มีที่มาจากส่วนซ้ายของมังโยงานะ 加 ออกเสียงว่า เกี่ยวกับเสียงนี้ [ka] เมื่อเติมดากูเต็งจะออกเสียงว่า เกี่ยวกับเสียงนี้ [ga] ในพยางค์แรก และแปรเสียงอยู่ระหว่าง [ŋa] กับ [ɣa] ในพยางค์อื่น

か มักใช้เป็นคำอนุภาคเพื่อแสดงออกมาเป็นคำถาม และบางครั้งใช้เป็นตัวคั่นลำดับรายการ ส่วน が ใช้แสดงจุดสนใจของประโยคโดยเฉพาะประธานของประโยค

か เป็นอักษรลำดับที่ 6 อยู่ระหว่าง お (โอะ) กับ き (คิ) ในการจัดลำดับอักษรปัจจุบัน ส่วนการจัดลำดับแบบอิโรฮะ か เป็นอักษรลำดับที่ 14 อยู่ระหว่าง わ (วะ) กับ よ (โยะ)

| รูปแบบ | โรมาจิ | ฮิรางานะ | คาตากานะ | เสียงอ่าน | รูปแบบ | โรมาจิ | ฮิรางานะ | คาตากานะ | เสียงอ่าน | รูปแบบ | โรมาจิ | ฮิรางานะ | คาตากานะ | เสียงอ่าน |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ธรรมดา | ka | か | カ | คะ-กะ | ธรรมดา+ดากูเต็ง | ga | が | ガ | กะ-งะ | ธรรมดา+ฮันดากูเต็ง | (nga) | か゚ | カ゚ | งะ |
| kā | かあ, かぁかー, か～ | カア, カァカー, カ～ | คา-กา | gā | があ, がぁがー, が～ | ガア, ガァガー, ガ～ | กา-งา | (ngā) | か゚あ, か゚ぁか゚ー, か゚～ | カ゚ア, カ゚ァカ゚ー, カ゚～ | งา |

อักษรแบบอื่น
------------

อักษรแบบอื่นของคะคือคานะขนาดเล็ก ゕ, ヵ ใช้กำกับตัวเลขหรือคันจิตัวเลขเพื่อแสดงหน่วยนับ อ่านว่า คะ-กะ เหมือนตัวปกติ (ใช้แทน ゖ, ヶ ได้) เช่น 一ヵ月 หมายถึงหนึ่งเดือน ในขณะที่ 一月 หมายถึงเดือนมกราคม

เนื่องจากฮิรางานะ か กับคาตากานะ カ มาจากมังโยงานะตัวเดียวกันและมีรูปร่างคล้ายกัน จึงทำให้มีการประดิษฐ์ฮิรางานะ  มาจากตัวเขียนหวัดของมังโยงานะ 可 เพื่อแยกแยะความแตกต่างของทั้งสองตัว แต่เมื่อ ค.ศ. 1900 เมื่องานพิมพ์เป็นที่แพร่หลาย หนังสือตำราของโรงเรียนประถมศึกษาตีพิมพ์ด้วยฮิรางานะ か อย่างเดิม ดังนั้นคานะที่ประดิษฐ์ขึ้นจึงถูกยกเลิกไปโดยปริยาย

ข้อความภาษาญี่ปุ่นทั่วไปไม่เติมฮันดากูเต็งบนคะ แต่นักภาษาศาสตร์อาจเติมฮันดากูเต็งบนคะ か゚, カ゚ เพื่อแสดงเสียง [ŋa]

| อักขระ | ยูนิโคด | จิส เอกซ์ 0213 | ความหมาย |
| --- | --- | --- | --- |
| か | U+304B | 1-4-11 | ฮิรางานะ คะ |
| が | U+304C | 1-4-12 | ฮิรางานะ กะ |
| ゕ | U+3095 | 1-4-85 | ฮิรางานะ คะ ตัวเล็ก |
| か゚ | U+304B U+309A | 1-4-87 | ฮิรางานะ งะ |
| カ | U+30AB | 1-5-11 | คาตากานะ คะ |
| ガ | U+30AC | 1-5-12 | คาตากานะ กะ |
| ヵ | U+30F5 | 1-5-85 | คาตากานะ คะ ตัวเล็ก |
| カ゚ | U+30AB U+309A | 1-5-87 | คาตากานะ งะ |
| ㋕ | U+32D5 | 1-12-64 | คาตากานะ คะ ในวงกลม |
| ｶ | U+FF76 | *ไม่มี* | คาตากานะ คะ ครึ่งความกว้าง |

ลำดับขีด
--------

|  |  |
| --- | --- |
| ลำดับขีดในการเขียน かลำดับขีดในการเขียน か | ลำดับขีดในการเขียน カลำดับขีดในการเขียน カ |

ฮิรางานะ か มีลำดับขีด 3 ขีดดังนี้

1. ขีดเส้นนอนจากซ้ายไปขวา แล้วโค้งลงล่างโน้มไปทางซ้ายเล็กน้อย แล้วตวัดขึ้นที่ปลาย
2. ขีดเส้นโค้งหรือเฉียงลงทางซ้ายตัดกับเส้นแรก
3. ขีดเส้นเฉียงลงด้านขวาขนาดเล็ก ถัดจากสองเส้นแรก

คาตากานะ カ มีลำดับขีด 2 ขีดดังนี้

1. ขีดเส้นนอนจากซ้ายไปขวา หักลงล่างโน้มไปทางซ้ายเล็กน้อย แล้วตวัดขึ้นที่ปลาย
2. ขีดเส้นโค้งหรือเฉียงลงทางซ้ายตัดกับเส้นแรก

คันจิ
-----

ตัวอย่างคันจิที่อ่านว่าคะ และขึ้นต้นด้วยคะ มีดังนี้

下 化 仮 何 伽 価 佳 加 可 嘉 夏 嫁 家 寡 科 暇 果 架 歌 河
火 珂 禍 禾 稼 箇 花 苛 茄 荷 華 菓 蝦 課 嘩 貨 迦 過 霞 蚊
俄 峨 我 牙 画 臥 芽 蛾 賀 雅 餓 駕 介 会 解 回 塊 壊 廻 快
怪 悔 恢 懐 戒 拐 改 魁 晦 械 海 灰 界 皆 絵 芥 蟹 開 階 貝
凱 劾 外 咳 害 崖 慨 概 涯 碍 蓋 街 該 鎧 骸 浬 馨 蛙 垣 柿

อ้างอิง
-------

1. ↑  JIS拡張漢字（JIS X 0213:2004）（全コード表） (ญี่ปุ่น)