**โรฮัน** (อังกฤษ: Rohan) คือชื่ออาณาจักรมนุษย์แห่งหนึ่งบนทวีปมิดเดิลเอิร์ธ ในจินตนิยายของ เจ. อาร์. อาร์. โทลคีน ชุด เดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์ บางครั้งถูกกล่าวถึงด้วยชื่อว่า **ริดเดอร์มาร์ค** (RidderMark) หรือ **มาร์ค** (Mark) ชาวโรฮันมีชื่อเรียกว่า "ชาวโรเฮียร์ริม" ซึ่งหมายถึง "ผองชนแห่งอาชา" พวกเขามีภาษาพูดเป็นของตัวเอง เรียกว่า "ภาษาโรเฮียร์ริค" แต่ก็สามารถใช้ภาษาเวสทรอน ในการติดต่อสื่อสารทั่วไป

อาณาจักรโรฮันตั้งอยู่ทางตอนเหนือของเทือกเขาเอเร็ดนิมไรส์ (เทือกเขาขาว) และทางใต้ของเทือกเขามิสตี้ พื้นที่ส่วนใหญ่เป็นทุ่งหญ้า เป็นแหล่งเพาะเลี้ยงม้าพันธุ์ดีที่สุดบนมิดเดิลเอิร์ธ และชาวโรฮันยังเป็นผู้ชำนาญการรบบนหลังม้าที่สุดในโลกด้วย ตราสัญลักษณ์ของอาณาจักรโรฮันคือ ภาพอาชาสีขาวกระโจนบนพื้นหลังสีเขียว

ประวัติ
-------

บรรพบุรุษของชาวโรฮัน คือชาว**เอโอเธด (Éothéod)** ซึ่งเป็นพลเมืองแดนเหนือกลุ่มหนึ่งในแผ่นดินโรห์วาเนียน เป็นพันธมิตรกับอาณาจักรกอนดอร์มาตั้งแต่ศตวรรษที่ 13 ของยุคที่สาม ชาวเอโอเธดตั้งถิ่นฐานอยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของป่าใหญ่กรีนวู้ด เป็นเผ่าพันธุ์ที่ชำนาญในการเลี้ยงม้า มีม้าสายพันธุ์ดีๆ อยู่มาก

ปีที่ 2509 ของยุคที่สาม คิริออน สจ๊วตแห่งกอนดอร์ ได้ขอความช่วยเหลือจากพันธมิตรชาวเหนือเพื่อช่วยต้านทานทัพออร์คของเซารอนที่ยกมาโจมตี *เอออร์ลผู้เยาว์วัย* ได้ตอบรับคำขอคราวนั้น เขารวบรวมพลลงมาช่วยกอนดอร์ ทำให้กอนดอร์และทัพพันธมิตรชนะสงคราม อาณาจักรกอนดอร์จึงมอบที่ดินส่วนหนึ่งทางตะวันตกให้อยู่อาศัย คือแคว้นคาเลนาร์ดอน เอออร์ลนำประชาชนของตนอพยพมาตั้งถิ่นฐานที่นี่ กลายเป็นอาณาจักรโรฮัน พันธสัญญาระหว่างเอออร์ลกับคิริออนในครั้งนั้นมีชื่อเรียกต่อมาว่า "คำสาบานของเอออร์ล" เป็นสัญลักษณ์ถึงสัมพันธไมตรีระหว่างสองอาณาจักร ว่าจะต้องให้ความช่วยเหลือซึ่งกันและกันเมื่อฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งส่ง "ลูกศรแดง" มาให้ หรือส่งสัญญาณขอความช่วยเหลือผ่าน "หอสัญญาณเพลิงแห่งกอนดอร์" อันเป็นหอหรือแท่นสัญญาณไฟขนาดใหญ่ตั้งอยู่บนแนวเทือกเขาขาวตั้งแต่มินัสทิริธมาถึงเอโดรัส

สายวงศ์ของเอออร์ลปกครองอาณาจักรสืบต่อมานานถึง 249 ปี ชาวโรฮันบางครั้งก็เรียกตัวเองว่า **เอออร์ลลิงกัส** ซึ่งหมายถึง 'พลเมืองของเอออร์ล' จนกระทั่งถึงสมัยของกษัตริย์องค์ที่ 9 เฮล์ม แฮมเมอร์แฮนด์ โอรสของพระองค์สิ้นพระชนม์ไร้ผู้สืบทอด บัลลังก์โรฮันจึงตกไปสู่วงศ์ใกล้ชิด ได้แก่ เฟรอาลาฟ ฮิลเดอสัน ผู้เป็นหลาน และปกครองโรฮันต่อมาจนถึงปลายยุคที่สาม 

เมื่อถึงยุคสมัยในเรื่องเดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์ เจ้าผู้ครองโรฮันมีนามว่า เธโอเดน บุตรชายของเขา เธโอเดร็ด เสียชีวิตในการรบ เธโอเดนมีหลานซึ่งเป็นลูกของน้องสาวอยู่สองคน คือ เอโอแมร์ และ เอโอวีน หลังเสร็จสิ้นสงครามแหวน เอโอแมร์ได้ขึ้นเป็นผู้ปกครองโรฮันสืบต่อไป

เมืองและสถานที่สำคัญในโรฮัน
---------------------------

สถานที่สำคัญในโรฮันประกอบด้วย

* **เอโดรัส**

**เอโดรัส (Edoras)** เมืองหลวงและ ที่ประทับของกษัตริย์แห่งโรฮัน ตั้งอยู่ติดกับเทือกเขาขาว พรมแดนระหว่างโรฮันและกอนดอร์ เมืองตั้งอยู่บริเวณบนหุบเขาสีเขียว ที่เรียกว่า ฮาร์โรว์เดล (Harrowdale) สภาพของเมืองนั้นมีบ้านที่ทำด้วยไม้หลายหลัง ปลูกอยู่บนทางลาดของเนินเขาลงมา บนยอดเนินเป็นที่ตั้ง **เมดูเซลด์** (Meduseld) พระราชวังสีทองของกษัตริย์โรฮัน ทางประตูเหนือของเมืองเอโดรัส เป็นสุสานของกษัตริย์ ซึ่งเป็นบรรพชนของโรฮัน 9 องค์ มาตั้งแต่เอออร์ล (Eorl) กษัตริย์องค์แรกของโรฮัน เป็นสถานที่ที่สวยงามปกคลุมไปด้วยหญ้าสีเขียวสดและดอกไม้สีขาว ซิมเบลมิเน

เฮล์มสดีพ จากภาพยนตร์ เดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์
* **เฮล์มสดีพ (ถ้ำผาเฮล์ม)**

**เฮล์มสดีพ (Helm's Deep)** เป็นชื่อหุบเขาแห่งหนึ่งในเทือกเขาขาว และยังเป็นปราการสำคัญของโรฮัน ตั้งอยู่ทางตะวันตกของอาณาจักรโรฮัน ใกล้กับช่องแคบโรฮัน (Gap of Rohan) อันเป็นช่องแคบระหว่างเทือกเขามิสตี้ กับเทือกเขาขาว ปราการสร้างอยู่ในช่องหุบเขาแคบๆ และผาสูงชันที่อยู่ลึกเข้าไป มีกำแพงยาวสร้างปิดกั้นระหว่างหุบเขา ที่สุดปลายของกำแพงด้านหนึ่งเป็นที่ตั้งของ ป้อมฮอนเบิร์ก (Hornburg) ซึ่งไม่เคยมีทัพใดสามารถยึดป้อมนี้ได้ 

ในหุบเขาเป็นที่ตั้งของ *อะกลารอนด์* ถ้ำใต้ขุนเขาอันแวววาว และเป็นชื่อดั้งเดิมของหุบเขานี้ด้วย เมื่อกอนดอร์ยกแผ่นดินคาเลนาร์ดอนให้แก่ชาวโรฮัน อะกลารอนด์ก็ถูกยกไปด้วย ชาวโรฮันเรียกชื่อหุบเขานี้ใหม่ว่า 'ซุทเบิร์ก' ซึ่งหมายถึง ป้อมใต้ 

ในรัชสมัยของกษัตริย์ เฮล์ม แฮมเมอร์แฮนด์ อาณาจักรโรฮันถูกโจมตีโดยพวกดันเลนดิง เอโดรัสถูกตียึดไปได้ พระองค์พาประชาชนอพยพลี้ภัยไปอยู่ในหุบเขาซุทเบิร์กแห่งนี้ เนื่องจากกษัตริย์เฮล์มมักเป่าแตรใหญ่ประจำองค์ก่อนออกศึก ในภายหลังป้อม 'ซุทเบิร์ก' จึงได้เปลี่ยนชื่อเป็น 'ฮอร์นเบิร์ก' และชื่อหุบเขาถูกเรียกใหม่ตามพระนามของกษัตริย์เฮล์มว่า 'เฮล์มสดีพ'

ดันแฮโร่ว์ จากภาพยนตร์ เดอะลอร์ดออฟเดอะริงส์
* **ดันแฮโร่ว์**

**ดันแฮโร่ว์ (Dunharrow)** สถานที่หลบภัยอีกแห่งของโรฮัน และยังเป็นประตูสู่เส้นทางสายความตาย (Paths of the Dead) ด้วย ดันแฮโร่ว์ตั้งอยู่ในหุบเขาฮาร์โรว์เดลของเทือกเขาขาว เป็นที่บรรจบของภูเขาถึงสามลูก สภาพทั่วไปเป็นสถานที่สูงชัน หลายชั้น ปกคลุมไปด้วยหญ้าสีเขียว บนหุบเขานี้ยังมีป่าเล็กๆ เรียกว่า **ดิมโฮลท์ (Dimholt)** ซึ่งเป็นประตูสู่เส้นทางสายความตาย

ม้าของชาวโรฮัน
--------------

ในบรรดาม้าสายพันธุ์ดีของชาวโรฮัน มีสายพันธุ์ที่ดีที่สุดอยู่สายหนึ่งชื่อว่า **เมอารัส (Mearas)** ซึ่งเชื่อกันว่าสืบสายมาจาก นาฮาร์ อาชาของเทพโอโรเม

ม้าตัวแรกในสายพันธุ์เมอารัส ที่เป็นที่รู้จักกันก็คือ เฟลารอฟ ตำนานกล่าวว่ามันเป็นม้าที่เฉลียวฉลาด มีอายุยืนนานเหมือนมนุษย์ และยังเข้าใจภาษามนุษย์ด้วย เฟลารอฟถูกจับได้โดยเลโอด์ บิดาของเอออร์ล แต่เมื่อพยายามจะจับมันใส่อาน เขาถูกมันเตะจนเสียชีวิต เอออร์ลจึงต่อสู้กับมันเพื่อแก้แค้น แต่เมื่อเขาชนะก็ไม่ได้เอาชีวิต เพียงให้เฟลารอฟยินยอมเป็นพาหนะให้แก่เขาในยามศึก ชื่อ 'เฟลารอฟ' เป็นชื่อที่เอออร์ลตั้งให้แก่มัน และเขาต้องขึ้นขี่มันโดยไม่ใช้อาน

เจ้าแห่งอาชาในตอนปลายยุคที่สามคือ ชาโดว์แฟกซ์ ซึ่งยินยอมเป็นพาหนะให้แก่แกนดัล์ฟ พ่อมดเทา สำหรับภารกิจในสงครามแหวน

อ้างอิง
-------

1. ↑  คริสโตเฟอร์ โทลคีน. Unfinished Tales. *เรื่องของคิริออนกับเอออร์ล และสัมพันธไมตรีระหว่างกอนดอร์กับโรฮัน*

| * ด
* ค
* ก
ดินแดนในยุคที่สาม ตามตำนานของโทลคีน |
| --- |
| มนุษย์ | กอนดอร์ • ดันแลนด์ • เดล • โดลอัมร็อธ • บรี • โรฮัน • อาร์นอร์ • อุมบาร์ • ฮารัด |
| เอล์ฟ | เมิร์ควู้ด • ริเวนเดลล์ • ลอธลอริเอน • ลินดอน • มิธลอนด์ • ฮาร์ลินดอร์น • ฟอร์ลินดอร์น |
| คนแคระ | คาซัดดูม • เอเรบอร์ |
| ฮอบบิท | ไชร์ • ทุ่งแกลดเดน • บรี |
| เอนท์ | ป่าฟังกอร์น |
| ฝ่ายอธรรม | โดลกุลดัวร์ • บารัดดูร์ • มอร์ดอร์ • อังก์มาร์ • ไอเซนการ์ด |
| ดินแดนอื่นๆ | เอเรียดอร์ • โรห์วาเนียน |