**เสด็จเจ้าสุภานุวงศ์** หรือ **ประธานสุภานุวงศ์** (ลาว: ສຸພານຸວົງ) ประสูติเมื่อวันที่ 13 กรกฎาคม พ.ศ. 2452 ที่เมืองหลวงพระบาง เป็นเชื้อพระวงศ์ราชวงศ์ล้านช้างร่มขาว เป็นประธานประเทศ (ประธานาธิบดี) สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว คนแรกหลังจากลาวเปลี่ยนแปลงการปกครองจากราชอาณาจักรมาเป็นสาธารณรัฐเมื่อปี พ.ศ. 2518 ทั่วโลกรู้จักในสมญานาม "เจ้าชายแดง" หรือ "The Red Prince"

ประวัติ
-------

เจ้าสุภานุวงศ์ประสูติเมื่อวันที่ 13 กรกฎาคม พ.ศ. 2452 เป็นโอรส 1 ใน 23 พระองค์ ของสมเด็จเจ้ามหาอุปราชบุญคงแห่งหลวงพระบาง กับหม่อมคำอ้วน หม่อมห้ามลำดับที่ 11 เป็นพระอนุชาต่างชนนีกับเจ้าเพชรราช และเจ้าสุวรรณภูมาโอรสที่ประสูติจากพระชายาเอก และเจ้าสุวรรณราชโอรสที่ประสูติจากหม่อมห้ามลำดับที่ 

เจ้าสุภานุวงศ์ได้รับการศึกษาจากพระอาจารย์ชาวฝรั่งเศสในหลวงพระบาง แล้วเสด็จไปศึกษาต่อที่สถาบันลีเซอัลแบร์ซาโร ที่ฮานอย ทำให้พระองค์มีความสัมพันธ์อย่างแน้นแฟ้นกับเวียดนามไปตลอดพระชนม์ชีพ พระองค์ตรัสภาษาฝรั่งเศส ภาษาเวียดนาม และภาษาอังกฤษได้ดีเยี่ยม หลังจากจบการศึกษาระดับปริญญาตรีด้านวิศวกรรมการก่อสร้างทางและสะพานที่ปารีส ประเทศฝรั่งเศส ได้เสด็จกลับมาลาว และได้อภิเษกกับสตรีชาวเวียดนามชื่อ เหวียนธิ ซึ่งเป็นหลานสาวของ โฮจิมินห์ ภายหลังได้เปลี่ยนชื่อเป็นภาษาลาวว่า เวียงคำ สุภานุวงศ์ (ลาว: ວຽງຄຳ ສຸພານຸວົງ) มีบุตรธิดารวม 10 คน เป็นชาย 8 คน และหญิง 2 คน

พระองค์ทรงเข้าร่วมขบวนการต่อต้านฝรั่งเศสเพื่อเอกราช จนได้รับบาดเจ็บในการต่อสู้กับฝรั่งเศสที่เมืองท่าแขก ระหว่างหนีข้ามแม่น้ำโขงเข้ามายังฝั่งไทย ในปี พ.ศ. 2489 ทรงก่อตั้งกองทัพปลดปล่อยประชาชนลาวในพื้นที่ซำเหนือ ในปี พ.ศ. 2492ภายใต้การสนับสนุนของโฮจิมินห์ ซึ่งต่อมาเป็นขบวนการคอมมิวนิสต์ประเทศลาว ต่อมาอีกสองปี ขบวนการประเทศลาวก็สามารถครองพื้นที่ 1 ใน 3 ของประเทศได้ และตั้งฐานที่มั่นที่ยากแก่การทำลายในถ้ำหินปูนที่แขวงหัวพันกับพงสาลี

พ.ศ. 2496 ฝรั่งเศสได้จัดตั้งรัฐบาลลาวขึ้น อยู่ภายใต้การนำของนายกรัฐมนตรีหลายท่านที่เป็นพวกอนุรักษนิยม ได้แก่เจ้าสุวรรณราช และเจ้าสุวรรณภูมา ส่วนพระองค์นิยมลัทธิคอมมิวนิสต์จนได้สมญานามว่า "เจ้าชายแดง"

ในปี พ.ศ. 2517 พระองค์เสด็จคืนเวียงจันทน์ ทรงดำรงตำแหน่งประธานสภาที่ปรึกษาแห่งชาติอยู่ 18 เดือน จนสถาปนาประเทศเป็น "สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว" พระองค์ได้รับเลือกเป็นประธานประเทศ และประธานสภาประชาชนสูงสุดคนแรก พร้อมกันนั้น พระองค์ได้สละฐานันดรศักดิ์ทั้งปวงในสมัยระบอบเก่า เจ้าสุภานุวงศ์เป็นที่รักของประชาชนชาวลาว จนเรียกขานกันว่า "ลุงประธาน"

บั้นปลายพระชนม์ชีพ
------------------

เจ้าสุภานุวงศ์ ดำรงตำแหน่งประธานประเทศมาจนถึง พ.ศ. 2529 จึงได้วางมือจากการเมือง

สิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 9 มกราคม พ.ศ. 2538 ที่นครเวียงจันทน์

การศึกษา
--------

* จบชั้นประถมศึกษาที่แขวงหลวงพระบาง
* พ.ศ. 2463 ไปศึกษาต่อชั้นมัธยมศึกษา ที่นครหลวงฮานอย ประเทศเวียดนาม
* พ.ศ. 2480 สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีด้านวิศวกรรมการก่อสร้างทางและสะพานที่ปารีส สาธารณรัฐฝรั่งเศส
* เมื่อสำเร็จการศึกษาได้ทำงานเป็นวิศวกรที่สำนักงานโยธาเมืองญาจาง ประเทศเวียดนาม

บทบาทการเมือง
-------------

หลังจากที่โฮจิมินห์ได้ตั้งพรรคคอมมิวนิสต์อินโดจีนเมื่อ พ.ศ. 2480 เจ้าสุภานุวงค์ก็ได้เข้าร่วมเป็นสมาชิกพรรค และเป็นผู้นำประชาชนลาวในการต่อสู้เพื่อเรียกร้องเอกราชจากฝรั่งเศส และเป็นผู้นำของพรรคประชาชนปฏิวัติลาวในยุคก่อตั้งพรรค และเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงการปกครองที่ประเทศลาวเมื่อวันที่ 2 ธันวาคม พ.ศ. 2518 เจ้าสุภานุวงศ์ได้ดำรงตำแหน่งประธานประเทศจนถึง พ.ศ. 2534

เครื่องอิสริยาภรณ์
------------------

### ในประเทศ

* ลาว:
	+ พ.ศ. ไม่ปรากฏ -  เหรียญทองคำแห่งลาว

### เครื่องอิสริยาภรณ์ต่างประเทศ

* สหภาพโซเวียต:
	+ พ.ศ. ไม่ปรากฏ -  เครื่องอิสริยาภรณ์การปฏิวัติเดือนตุลาคม
	+ พ.ศ. ไม่ปรากฏ -  เครื่องอิสริยาภรณ์มิตรภาพของประชาชน
	+ พ.ศ. ไม่ปรากฏ -  เหรียญเพื่อความเข้มแข็งของภราดรภาพในอ้อมแขน

* คิวบา:
	+ พ.ศ. ไม่ปรากฏ -  เครื่องอิสริยาภรณ์โฆเซ่ มาร์ติ
	+ พ.ศ. ไม่ปรากฏ -  เครื่องอิสริยาภรณ์พลาย่า จิรอน
* เชโกสโลวาเกีย
	+ พ.ศ. ไม่ปรากฏ -  เครื่องอิสริยาภรณ์สิงโตขาว ชั้นที่ 1
	+ พ.ศ. 2532 -  เครื่องอิสริยาภรณ์เคลมองต์ ก็อตวาลด์

* บัลแกเรีย:
	+ พ.ศ. ไม่ปรากฏ -  เครื่องอิสริยาภรณ์สตาร่า พลานิน่า
* มองโกเลีย:
	+ พ.ศ. ไม่ปรากฏ -  เครื่องอิสริยาภรณ์สุขบาทาร์

* เวียดนาม:
	+ พ.ศ. ไม่ปรากฏ -  เครื่องอิสริยาภรณ์โฮจิมินห์

ดูเพิ่ม
-------

* มหาวิทยาลัยสุภานุวงศ์ มหาวิทยาลัยในหลวงพระบางที่ตั้งชื่อตามเจ้าสุภานุวงศ์
* หอคอยน้ำเมืองฟานเทียต จังหวัดบิ่ญถ่วน ประเทศเวียดนาม เป็นหอคอยน้ำที่ออกแบบโดยเจ้าสุภานุวงศ์

อ้างอิง
-------

* สัญญา ชีวะประเสริฐ. "บทบาททางการเมืองของเจ้าสุพานุวง (ค.ศ.1945-1975)." **วารสารสังคมศาสตร์ มศว** (2541), หน้า 55-80.
* สัญญา ชีวะประเสริฐ. "บทบาททางการเมืองของเจ้าสุภานุวงศ์ (ค.ศ. 1945-1975)." สารนิพนธ์ ศศ.ม. (ประวัติศาสตร์). คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, 2540. เก็บถาวร 2018-10-21 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน


| ก่อนหน้า |  | เจ้าสุภานุวงศ์ |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **—** |  | **ประธานประเทศลาว** (3 ธันวาคม พ.ศ. 2518 - 15 สิงหาคม พ.ศ. 2534) |  | **พูมี วงวิจิด(รักษาการ)** |

| * ด
* ค
* ก
ประมุขรัฐแห่งประเทศลาว |
| --- |
| พระมหากษัตริย์ลาว | 
* พระบาทสมเด็จพระเจ้ามหาชีวิตศรีสว่างวงศ์
* พระบาทสมเด็จพระเจ้ามหาชีวิตศรีสว่างวัฒนา

 | ราชอาณาจักรลาวราชอาณาจักรลาวสปป.ลาวสปป.ลาว |
| ประธานประเทศ | 
* เจ้าสุภานุวงศ์
* พูมี วงวิจิด
* ไกสอน พมวิหาน
* หนูฮัก พูมสะหวัน
* คำไต สีพันดอน
* จูมมะลี ไซยะสอน
* บุนยัง วอละจิด
* ทองลุน สีสุลิด

 |
| (\*) รักษาการณ์ประมุขแห่งรัฐ |