**จุมเบ ฟาตีมา** (อักษรโรมัน: *Djoumbé Fatima*; 1837–1878) หรือ **จุมเบ ซูดี** (*Djoumbé Soudi*) เป็นสมเด็จพระราชินีนาถหรือสุลต่านหญิงและผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์แห่งมอเอลี ตั้งแต่มีพระชนมายุ 5 พรรษาจนกระทั่งสวรรคต พระองค์มีความสัมพันธ์ทางเครือญาติกับอาณาจักรเมรีนาและรัฐสุลต่านแซนซิบาร์

พระราชประวัติ
-------------

### พระชนม์ชีพช่วงต้น

จุมเบ ฟาตีมา เป็นพระราชธิดาของพลเอก พระเจ้ารามาเนตากา หรือสุลต่านอับเดรามาเน กับพระชายาราวาโอ พระราชชนกเป็นพระเทวันของพระเจ้าราดามาที่ 1 แห่งมาดากัสการ์ ด้วยเหตุนี้จุมเบ ฟาตีมาจึงเป็นพระญาติของเจ้านายมาดากัสการ์ หลังการสวรรคตของพระราดามาที่ 1 พระราชชนกจึงลี้ภัยออกจากมาดากัสการ์และก่อตั้งรัฐสุลต่านบนเกาะมอเอลี (ปัจจุบันอยู่ในประเทศคอโมโรส) พระองค์มีพระขนิษฐาร่วมพระชนกชนนีพระองค์หนึ่งคือ จุมเบ ซาลามา แต่สิ้นพระชนม์ตั้งแต่ทรงพระเยาว์

### เสวยราชย์

จุมเบ ฟาตีมาขึ้นเสวยราชย์เป็นสุลต่านแห่งมอเอลีหลังการเสด็จสวรรคตของพระเจ้ารามาเนตากาใน ค.ศ. 1842 โดยมีราวาโอเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ไปพลาง ต่อมาราวาโอเสกสมรสใหม่กับซีวันดีนี อดีตที่ปรึกษาของพระเจ้ารามาเนตากาเมื่อ ค.ศ. 1843 และกลายเป็นครูพิเศษของจุมเบ ฟาตีมา พร้อมไปกับการวางแผนที่จะให้สุลต่านหญิงผู้มีศักดิ์เป็นลูกเลี้ยงนี้เสกสมรสกับเจ้านายของรัฐสุลต่านแซนซิบาร์ แต่เวลาต่อมาราวาโอหย่าร้างกับซีวันดีนีเมื่อ ค.ศ. 1846

เมื่อฝรั่งเศสเข้าปกครองเกาะมายอต และสนใจที่จะพัฒนาเกาะมอเอลี จึงส่งมาดามดรัวต์ (*Madame Droit*) เข้ามาเป็นพระพี่เลี้ยงของสุลต่านหญิงจุมเบ ค.ศ. 1849 เมื่อสุลต่านจุมเบพระชนมายุได้สิบสองพรรษา รัฐบาลฝรั่งเศสจึงจัดพระราชพิธีราชาภิเษกถวาย แต่สองปีต่อมาหลังพระราชพิธีราชาภิเษก สุลต่านหญิงพระองค์ทรงขับไล่พระพี่เลี้ยงชาวฝรั่งเศสออก และจัดพระราชพิธีอภิเษกสมรสกับไซอิด มูฮัมมัด บิน นัสเซอร์ มากาดารา พระญาติของสุลต่านแซนซิบาร์ ก่อนถูกพวกฝรั่งเศสขับไล่ใน ค.ศ. 1860

ค.ศ. 1863 ฝรั่งเศสส่งคณะผู้แทนเข้าเฝ้าสุลต่านหญิง และเดซีเร ชาร์เนย์ (*Désiré Charnay*) การบันทึกภาพของสุลต่านหญิงพระองค์นี้ไว้ เขาบันทึกว่าพระองค์ "ทรงพระประชวรแลทุกข์โทมนัส" และมีข้าราชบริพารเฝ้าถวายงานเพียงไม่กี่คน รวมทั้งบันทึกถึงฉลองพระองค์ว่า ทรงฉลองพระองค์ "ผ้าคลุมยาวทำจากผ้าไหมและทองคำอย่างดีจากตุรกี" ปิดพระพักตร์และพระวรกายเกือบทั้งหมด แลเห็นเพียงพระหัตถ์เท่านั้น การเยือนมอเอลีครั้งนี้ของชาวฝรั่งเศส ก็เพื่อเชื้อเชิญให้ตัดสินพระทัยเข้าเป็นอาณานิคมของฝรั่งเศส แต่สุลต่านหญิงทรงปฏิเสธ

### ปลายพระชนม์

ค.ศ. 1865 สุลต่านจุมเบสละราชสมบัติแก่โมฮาเมด บิน ไซดี ฮามาดี มากาดารา พระราชโอรส และเมื่อชาวฝรั่งเศสกลับมาเกาะมอเอลีอีกครั้งใน ค.ศ. 1871 พระองค์ขึ้นเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ และขึ้นเป็นสุลต่านอีกครั้งจนกระทั่งสวรรคตใน ค.ศ. 1878

ชีวิตส่วนพระองค์
----------------

จุมเบ ฟาตีมาเมื่อ ค.ศ. 1863
สุลต่านจุมเบประทับอยู่ในพระราชวังสีขาวขนาดสองห้องติดป้อมปราการ และเห็นทะเล มีทหารราชองครักษ์ประจำอยู่ 28 นาย จุมเบอภิเษกสมรสกับไซอิด มูฮัมมัด บิน นัสเซอร์ มากาดารา พระญาติของสุลต่านแซนซิบาร์ใน ค.ศ. 1865 ทั้งสองมีพระราชโอรสด้วยกันสามพระองค์ ได้แก่

1. โมฮาเมด บิน ไซดี ฮามาดี มากาดารา (ค.ศ. 1859−1874) เป็นสุลต่านแห่งมอเอลีใน ค.ศ. 1865–1874
2. อับเดอร์เรมาเน บิน ไซดี ฮามาดี มากาดารา (ค.ศ. 1860−1885) เป็นสุลต่านแห่งมอเอลีใน ค.ศ. 1878–1885
3. มะฮ์มูดู บิน โมฮาเมด มากาดารา (ค.ศ. 1863 − 18 ตุลาคม ค.ศ. 1898) เป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ของสุลต่านหญิงซาลีมา มาชัมบา พระขนิษฐาต่างพระชนกใน ค.ศ. 1889–1897 มีพระโอรสพระองค์เดียว

และมีพระราชโอรส-ธิดาที่ประสูติกับเอมีล เฟลอรีโย เดอ ล็องล์ (*Emile Fleuriot de Langle*; ค.ศ. 1837–1881) สองพระองค์ ได้แก่

1. บาโกโก (ไม่ทราบ–1901)
2. ซาลีมา มาชัมบา (1 พฤศจิกายน ค.ศ. 1874 – 7 สิงหาคม ค.ศ. 1964) เป็นสุลต่านแห่งมอเอลีใน ค.ศ. 1888–1909 เสกสมรสกับกามีย์ ปอล (*Camille Paule*) มีพระราชโอรส-ธิดาสามพระองค์

อ้างอิง
-------

1. ↑  "Five African queens you did not know existed - Page 3 of 6". *Face2Face Africa* (ภาษาอังกฤษ). 2018-09-01. สืบค้นเมื่อ 2019-12-04.
2. 1 2 3  CHARNAY, DÉSIRÉ (1862). *MADAGASCAR VOL D'OISEAU*. p. 67.
3. ↑  Campbell, Gwyn (2012-04-03). *David Griffiths and the Missionary "History of Madagascar"* (ภาษาอังกฤษ). BRILL. p. 112. ISBN 978-90-04-19518-9.
4. 1 2  Sheldon, Kathleen (2005). "Djoumbe Fatima (1837–1878)". *Historical Dictionary of Women in Sub-Saharan Africa*. Lanham (Maryland): Scarecrow Press. p. 63. ISBN 978-0-8108-5331-7.
5. ↑  Ottenheimer, Martin; Ottenheimer, Harriet (1994). *Historical Dictionary of the Comoro Islands*. Metuchen, NJ [u.a.]: Scarecrow Press. p. 61. ISBN 978-0-8108-2819-3.
6. ↑  "La Reine de Mohely | The Museum of Fine Arts, Houston". *www.mfah.org*. สืบค้นเมื่อ 2019-12-04.
7. ↑  "BnF - Trésors photographiques de la Société de géographie". *expositions.bnf.fr*. สืบค้นเมื่อ 2019-12-04.
8. ↑  Campbell, Gwyn (2012-04-03). *David Griffiths and the Missionary "History of Madagascar"* (ภาษาอังกฤษ). BRILL. p. 729. ISBN 978-90-04-19518-9.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ จุมเบ ซูดี พระราชินีแห่งมอเอลี