**พระที่นั่งบรมพิมาน** เดิมชื่อ **พระที่นั่งภาณุมาศจำรูญ** เป็นพระที่นั่งอยู่ในพระบรมมหาราชวัง ทางด้านใต้ของวัดพระศรีรัตนศาสดาราม อยู่เหนือสวนศิวาลัย บริเวณคลังสรรพาวุธเดิม พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้สร้างขึ้นเพื่อพระราชทาน สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ สยามมกุฎราชกุมาร แต่เจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ เสด็จสวรรคตเสียก่อน จึงพระราชทานให้เป็นที่ประทับของ สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราวุธ (พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว)

เมื่อพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เสด็จขึ้นครองราชย์จึงเสด็จมาประทับเป็นครั้งคราว ในปี พ.ศ. ๒๔๖๗ จึงทรงเปลี่ยนนามพระที่นั่งเป็น **พระที่นั่งบรมพิมาน** ตามนามพระที่นั่งองค์ใหญ่ อันป็นพระวิมานที่ประทับในพระอภิเนาว์นิเวศน์ของสมเด็จพระบรมอัยกาธิราชที่รื้อไป 

ต่อมาพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้เสด็จประทับที่พระที่นั่งองค์นี้ก่อนพระราชพิธีบรมราชาภิเษก 

พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร ได้เสด็จประทับเมื่อครั้งเสด็จพระราชดำเนินนิวัตพระนคร เมื่อปี พ.ศ. ๒๔๘๕และได้เสด็จสวรรคตอย่างกะทันหัน ณ พระที่นั่งองค์นี้ เมื่อวันที่ ๙ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๘๙

ปัจจุบันเป็นเขตพระราชฐานส่วนพระองค์ในทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี ใช้เป็นที่ประทับเป็นการถาวรหลังจากนิวัตประเทศไทย ควบคู่กับ พระตำหนักพลอยปทุม จังหวัดปทุมธานี โดยด้านหลังของพระที่นั่งองค์นี้ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตรโปรดให้สร้าง อาคารรับรองด้านหลัง A และ B ใช้เป็นที่พักรับรองผู้ติดตามพระราชอาคันตุกะชั้นประมุขและพระราชวงศ์ชั้นสูง ปัจจุบัน ใช้เป็นที่ทรงงานในทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี เพื่อเสด็จออกรับบุคคลที่ขอเข้าเฝ้า และใช้เป็นกองงานในพระองค์ ทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี

สถาปัตยกรรม
-----------

พระที่นั่งบรมพิมาน เป็นอาคาร ๒ ชั้น หลังคารูปโค้ง มุงด้วยกระเบื้องหินชนวน ลักษณะแบบเฟรนซ์เรเนซองซ์ ออกแบบโดยสถาปนิกชาวยุโรป ผู้ทำการก่อสร้างคือ พระยาประดิษฐ์อมรพิมาน (หม่อมราชวงศ์ชิต อิศรศักดิ์)

พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว โปรดเกล้าฯ ให้นาย อี.มันเฟรดี สถาปนิก และนาย ซี. ริโกลี จิตรกรชาวอิตาลี ดัดแปลงเพดานพระที่นั่ง และเขียนภาพสีประดับ ตามตัวอย่างภาพเขียนของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์

เมื่อ พ.ศ. ๒๕๐๒ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร โปรดเกล้าฯ ให้ซ่อมแซมและต่อเติมมุขด้านทิศใต้ และสร้างอาคารรับ 2 อาคารด้านทิศใต้ เพื่อใช้เป็นที่ประทับและพักรับรองพระราชอาคันตุกะชั้นประมุข และพระราชวงศ์ชั้นสูงของต่างประเทศ โดยหม่อมเจ้าสมัยเฉลิม กฤดากร ทรงเป็นสถาปนิกออกแบบต่อเติม ทางด้านหลังพระที่นั่งองค์นี้ ได้สร้างเรือนรับรองเป็นเรือนทรงไทย สำหรับผู้ติดตาม ปัจจุบันได้รื้อลงแล้ว

อ้างอิง
-------

1. ↑  ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศ เปลี่ยนพระนามพระที่นั่ง (พระที่นั่งภาณุมาทจำรูญ เป็น พระที่นั่งบรมพิมาน), เล่ม ๔๑, ตอน ๐ก, วันที่ ๒๗ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๖๗, หน้า ๕๑

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ พระที่นั่งบรมพิมาน
	+ ภาพถ่ายดาวเทียมจากวิกิแมเปีย หรือกูเกิลแมปส์
	+ แผนที่จากลองดูแมป หรือเฮียวีโก
	+ ภาพถ่ายทางอากาศจากเทอร์ราเซิร์ฟเวอร์

13°45′02″N 100°29′35″E﻿ / ﻿13.750453°N 100.493070°E﻿ / 13.750453; 100.493070

| * ด
* ค
* ก
พระบรมมหาราชวัง |
| --- |
| วัดพระแก้ว | 
* กลุ่มพระอุโบสถ
* กลุ่มฐานไพที (พระศรีรัตนเจดีย์
* พระมณฑป
* ปราสาทพระเทพบิดร)
* กลุ่มอาคารประกอบ (พระเศวตกุฏาคารวิหารยอด
* หอพระมณเฑียรธรรม
* หอพระนาก
* พระอัษฏามหาเจดีย์
* หอระฆัง)

 |  |
| กลุ่มสวนศิวาลัย | 
* พระที่นั่งศิวาลัยมหาปราสาท
* พระที่นั่งบรมพิมาน
* พระที่นั่งมหิศรปราสาท
* พระที่นั่งสีตลาภิรมย์
* พระพุทธรัตนสถาน
* พระที่นั่งสุทไธสวรรยปราสาท

 |
| หมู่พระมหามณเฑียร | 
* พระที่นั่งจักรพรรดิพิมาน
* พระที่นั่งไพศาลทักษิณ
* พระที่นั่งอมรินทรวินิจฉัย
* พระที่นั่งเทพสถานพิลาศและพระที่นั่งเทพอาสน์พิไล
* พระที่นั่งดุสิตาภิรมย์
* พระที่นั่งราชฤดี
* พระที่นั่งสนามจันทร์
* หอพระสุราลัยพิมาน
* หอพระธาตุมณเฑียร
* หอศาสตราคม
* เก๋งนารายณ์

 |
| หมู่พระที่นั่งจักรีฯ | 
* พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท
* พระที่นั่งมูลสถานบรมอาสน์
* พระที่นั่งสมมติเทวราชอุปบัติ
* พระที่นั่งบรมราชสถิตยมโหฬาร
* พระที่นั่งเทวารัณยสถาน
* พระที่นั่งอมรพิมานมณี
* พระที่นั่งสุทธาศรีอภิรมย์
* พระที่นั่งนิพัทธพงศ์ถาวรวิจิตร
* พระที่นั่งดำรงสวัสดิ์อนัญวงศ์
* พระที่นั่งบรรณาคมสรณี
* พระที่นั่งปรีดีราชวโรทัย
* พระที่นั่งเทพดนัยนันทยากร
* สวนสวรรค์

 |
| หมู่พระมหาปราสาท | 
* พระที่นั่งดุสิตมหาปราสาท
* พระที่นั่งพิมานรัตยา
* พระที่นั่งอาภรณ์ภิโมกข์ปราสาท
* พระที่นั่งราชกรัณยสภา
* ศาลาอรรถวิจารณ์
* พระปรัศว์
* เรือนจันทร์
* หอธรรมสังเวช
* ศาลาราชการุณย์

 |
| เขตพระราชฐานชั้นใน | 
* พระตำหนักสมเด็จพระศรีสวรินทิราบรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า
* พระตำหนักสมเด็จพระปิตุจฉาเจ้าสุขุมาลมารศรี พระอัครราชเทวี
* ตำหนักเจ้าดารารัศมี พระราชชายา
* ตำหนักพระองค์เจ้าอัพภันตรีปชาและพระองค์เจ้าทิพยาลังการ
* เรือนเจ้าจอมมารดาแส
* เรือนเจ้าจอมก๊กออ
* แถวเต๊ง
* สระพระองค์อรไทยฯ

 |
| สถานศึกษา | 
* โรงเรียนพระตำหนักสวนกุหลาบ
* โรงเรียนช่างฝีมือในวัง

 |
| อาคารอื่น ๆ | 
* พิพิธภัณฑ์วัดพระศรีรัตนศาสดาราม
* ศาลาเครื่องราชอิสริยยศ เครื่องราชอิสริยาภรณ์ และเหรียญกษาปณ์
* อาคารราชบัณฑิตยสถาน (เดิม)
* ประตูพระบรมมหาราชวัง
* ป้อมรอบกำแพงพระบรมมหาราชวัง
* พระที่นั่งไชยชุมพล
* หอแก้วศาลพระภูมิ
* ศาลาสหทัยสมาคม

 |
| สถานที่ในอดีต | 
* พระอภิเนาว์นิเวศน์
* พระที่นั่งอมรินทราภิเษกมหาปราสาท
* พระที่นั่งเย็น
* พระที่นั่งทองในสวนขวา
* เก๋งโรงละครหรือเก๋งโรงมหาสภา
* พระที่นั่งรอบสกุณวัน
* พระที่นั่งทรงผนวช

 |