**ศิลปศาสตรบัณฑิต** (**ศศ.บ.**, **BA** หรือ **AB** จาก *baccalaureus artium* และ *artium baccalaureus* ในภาษาละติน) คือปริญญาทางวิชาการที่ได้รับจากหลักสูตรในระดับปริญญาตรี
ในสาขาศิลปศาสตร์ วิทยาศาสตร์ หรือทั้งคู่ หลักสูตรศิลปศาสตรบัณฑิตโดยทั่วไปใช้เวลาสามถึงสี่ปีขึ้นอยู่กับประเทศ สถาบัน และความเชี่ยวชาญเฉพาะ วิชาเอก หรือวิชาโท คำว่า *baccalaureus* (*bacca* หมายถึง เบอร์รี และ *laureus* หมายถึง "ของใบกระวาน" จากภาษาละติน) ไม่ควรสับสนกับ *baccalaureatus* (แปลว่า "คทาเคลือบทองคำ" จากคำว่า *bacum* และ *aureatus* ในภาษาละติน) ซึ่งมาจากการศึกษาหนึ่งถึงสองปีหลังปริญญาตรี *ศิลปศาสตรบัณฑิตด้วยเกียรตินิยม* (*Baccalaureatus in Artibus Cum Honore*) ในบางประเทศ

ประกาศนียบัตรโดยทั่วไปประกอบด้วยชื่อของสถาบัน ลายเซ็นเจ้าหน้าที่ของสถาบัน (โดยทั่วไปเป็นอธิการบดีของของมหาวิทยาลัยเช่นเดียวกับคณบดีของวิทยาลัยร่วม) ประเภทของปริญญา การมอบสิทธิ และสถานที่ที่ได้รับปริญญา ประกาศนียบัตรโดยทั่วไปจะพิมพ์ลงบนกระดาษคุณภาพสูงหรือแผ่นหนัง สถาบันแต่ละแห่งจะกำหนดตัวย่อพิเศษสำหรับปริญญาของตน

ศิลปศาสตรบัณฑิตโดยปกติจะสำเร็จการศึกษาในระยะเวลาสี่ปีในอัฟกานิสถาน เลบานอน อาร์เมเนีย เคนยา แคนาดา กรีซ บังคลาเทศ อาเซอร์ไบจาน อียิปต์ อิหร่าน ญี่ปุ่น คาซัคสถาน ลิทัวเนีย ไนจีเรีย เซอร์เบีย สเปน ปากีสถาน ฟิลิปปินส์ ไทย รัสเซีย ไอร์แลนด์ เกาหลีใต้ อิรัก คูเวต ตุรกี ฮ่องกง สหรัฐ และส่วนใหญ่ในทวีปอเมริกา สำเร็จการศึกษาโดยทั่วไปเป็นระยะเวลาสามปีในสหภาพยุโรปเกือบทั้งหมดและแอลเบเนีย ออสเตรเลีย บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา อินเดีย อิสราเอล นิวซีแลนด์ ไอซ์แลนด์ นอร์เวย์ สิงคโปร์ แคริบเบียน แอฟริกาใต้ สวิตเซอร์แลนด์ และจังหวัดของรัฐควิเบกในแคนาดา ในปากีสถานศิลปศาสตรบัณฑิตสามารถสำเร็จการศึกษาในสองปีโดยได้รับเป็น*ปริญญาภายนอก*

สหราชอาณาจักรและไอร์แลนด์
-------------------------

ดูบทความหลักที่: การจำแนกระดับปริญญาตรีแบบอังกฤษ
ในสหราชอาณาจักร (ไม่รวมสกอตแลนด์) และไอร์แลนด์ ปริญญาหลักสูตรขั้นแรกโดยปกติใช้เวลาสามปีแต่การกำหนดชื่อแตกต่างกันไป ช่วงศตวรรษที่ 19 และภายหลังมหาวิทยาลัยมักจะแยกความแตกต่างระหว่างสาขาศิลปศาสตร์และวิทยาศาสตร์ด้วยการมอบปริญญาศิลปศาสตรบัณฑิตหรือวิทยาศาสตรบัณฑิต อย่างไรก็ตามบางมหาวิทยาลัยที่เก่าแก่หรือมหาวิทยาลัยโบราณเช่น ออกซฟอร์ด เคมบริดจ์ และดับลินมีธรรมเนียมในการมอบปริญญาศิลปศาสตรบัณฑิตในระดับปริญญาตรีที่สำเร็จการศึกษาในการสอบครั้งสุดท้าย เช่น ไตรพอสส่วนที่สอง (Part II Tripos) ของเคมบริดจ์ ไฟนอลออเนอร์สสกูลส์ (Final Honour Schools) ของออกซฟอร์ด มอเดอเรเตอร์ชิป (Moderatorship) ของดับลินในสาขาส่วนใหญ่รวมทั้งวิทยาศาสตร์ กลุ่มมหาวิทยาลัยแผ่นกระจกบางแห่งซึ่งจัดตั้งใหม่ในช่วงทศวรรษ 1960 เช่น ยอร์ก และแลนคาสเตอร์ ตามรอยขนบธรรมเนียมของออกซฟอร์ดและเคมบริดจ์โดยการมอบปริญญาศิลปศาสตรบัณฑิตในทุกสาขาวิชา แต่ได้เปลี่ยนไปมอบปริญญาวิทยาศาสตรบัณฑิตในสาขาวิชาทางวิทยาศาสตร์ ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิตสามารถอ้างร้องขอได้ใน 21 เงื่อนไขหลังจากการสมัครเข้าเป็นนักศึกษาที่ออกซฟอร์ด เคมบริดจ์ และดับลิน หลายศตวรรษที่ผ่านมาปริญญาตรีเป็นขั้นตอนระยะกลางและมอบสำหรับการดำเนินงานภายหลังจากโรงเรียนมัธยมศึกษา ชื่อของการสอบครั้งสุดท้ายในโรงเรียนมัธยมศึกษาในฝรั่งเศสและสเปน (และเพิ่มขึ้นในสหราชอาณาจักร - International Baccalaureate) คือ le Baccalauréat และ el Bachillerato ตามลำดับ

มหาวิทยาลัยโบราณแห่งสกอตแลนด์มอบปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิตให้กับผู้สำเร็จการศึกษาในสาขาวิชามนุษยศาสตร์หรือศิลปศาสตร์ แต่ให้วิทยาศาสตรบัณฑิตแก่ผู้สำเร็จการศึกษาในสาขาหลักสูตรนี้ใช้เวลาสี่ปีสำหรับปริญญาเกียรตินิยมและสามปีสำหรับหลักสูตรทั่วไป ในสกอตแลนด์มีความเป็นไปได้ที่จะเลือกปริญญาปกติมากกว่าอันดับที่ต่ำกว่าเกียรตินิยมอันดับสาม (ตัวอย่างเช่น ศิลปศาสตรบัณฑิต 3 ระดับ คือ distinction, merit หรือ pass)

ศิลปศาสตรบัณฑิตมีสิทธิ์ได้รับปริญญาในระดับปริญญาทั่วไปและศิลปศาสตรบัณฑิต (เกียรตินิยม) สำหรับปริญญาเกียรตินิยม นักศึกษาที่จบการศึกษาด้วยเกียรตินิยมบางครั้งสามารถที่จะเพิ่มชื่อ '(เกียรตินิยม)' '(Hon)' หรือ '(Hons)' หลังจากชื่อย่อของปริญญาในวงเล็บ ปริญญาเกียรตินิยมจะได้รับจากหนึ่งในสี่ชั้นขึ้นอยู่กับคะแนนที่ได้รับในการประเมินผลขั้นสุดท้ายและการสอบ นักเรียนหัวกะทิจะได้รับปริญญาเกียรตินิยมอันดับหนึ่ง รองลงมาคือเกียรตินิยมอันดับสอง (มักถูกเรียกว่า 2:1) ต่ำกว่าเกียรตินิยมอันดับสอง (มักถูกเรียกว่า 2:2) และผู้ที่มีคะแนนต่ำสุดจะได้รับเกียรตินิยมอันดับสาม ระดับสามัญหรือไม่จำแนกปริญญา (ซึ่งไม่ได้ให้ผู้สำเร็จการศึกษาสามารถเพิ่ม '(เกียรตินิยม)' ได้) อาจได้รับหากนักศึกษาได้เรียนหลักสูตรปริญญาเกียรตินิยมเต็มเวลาแต่ยังไม่สามารถรับได้ซึ่งจำเป็นต้องผ่านเพียงพอที่จะได้รับเกียรตินิยมอันดับสาม โดยปกติแล้วปริญญาเหล่านี้ไม่มีความจำเป็นสำหรับการทำดุษฎีนิพนธ์ในปีสุดท้าย

อ้างอิง
-------

1. ↑  ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง หลักเกณฑ์การกำหนดชื่อปริญญา พ.ศ. ๒๕๕๙ เก็บถาวร 2018-09-20 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน เล่ม 133 ตอนพิเศษ 158 ง, 14 กรกฎาคม 2559, หน้า 6-18
2. ↑  "An Explanation of Degree Abbreviations - Harvard University Commencement". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2015-05-26. สืบค้นเมื่อ 2018-05-23.
3. ↑  "FAST-US-5 United States Education Reference File". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2008-12-22. สืบค้นเมื่อ 2018-05-23.

| * ด
* ค
* ก
ระดับปริญญาทางวิชาการ |
| --- |
| ปริญญาตรี | 
* ปริญญาบัณฑิต (ปรัชญา
* ศิลปศาสตร์/อักษรศาสตร์
* วิทยาศาสตร์
* รัฐศาสตร์
* เศรษฐศาสตร์
* กายภาพบําบัด
* บัญชี
* การแพทย์แผนไทย/ไทยประยุกต์/จีน
* เทคนิคการแพทย์
* นิติศาสตร์
* พยาบาลศาสตร์
* วิศวกรรมศาสตร์
* ศึกษาศาสตร์
* สถาปัตยกรรม/ภูมิสถาปัตยกรรม
* สาธารณสุขศาสตร์
* ทันตแพทยศาสตร์
* ทัศนมาตรศาสตร์
* แพทยศาสตร์
* เภสัชศาสตร์
* สัตวแพทยศาสตร์
* กายอุปกรณ์
* การจัดการ
* ดุริยางค์
* นิเทศศาสตร์
* บริหารธุรกิจ
* รัฐประศาสนศาสตร์
* ศิลปะ/ศิลปกรรม
* สังคมสงเคราะห์
* สารสนเทศศาสตร์
* เทคโนโลยี
* อุตสาหกรรม)
* ปริญญาเกียรตินิยม

 |
| ปริญญาโท | 
* ปริญญามหาบัณฑิต (ปรัชญา
* ศิลปศาสตร์/อักษรศาสตร์
* วิทยาศาสตร์
* รัฐศาสตร์
* เศรษฐศาสตร์
* กายภาพบําบัด
* บัญชี
* การแพทย์แผนไทย/ไทยประยุกต์/จีน
* เทคนิคการแพทย์
* นิติศาสตร์
* พยาบาลศาสตร์
* วิศวกรรมศาสตร์
* ศึกษาศาสตร์
* สถาปัตยกรรม/ภูมิสถาปัตยกรรม
* สาธารณสุขศาสตร์
* กายอุปกรณ์
* การจัดการ
* ดุริยางค์
* นิเทศศาสตร์
* บริหารธุรกิจ
* รัฐประศาสนศาสตร์
* ศิลปะ/ศิลปกรรม
* สังคมสงเคราะห์
* สารสนเทศศาสตร์
* เทคโนโลยี
* อุตสาหกรรม)

 |
| ปริญญาเอก | 
* ปริญญาดุษฎีบัณฑิต (ปรัชญา
* ศิลปศาสตร์/อักษรศาสตร์
* วิทยาศาสตร์
* รัฐศาสตร์
* เศรษฐศาสตร์
* กายภาพบําบัด
* บัญชี
* การแพทย์แผนไทย/ไทยประยุกต์/จีน
* เทคนิคการแพทย์
* นิติศาสตร์ (จูริสดอกเตอร์)
* พยาบาลศาสตร์
* วิศวกรรมศาสตร์
* ศึกษาศาสตร์
* สถาปัตยกรรม/ภูมิสถาปัตยกรรม
* สาธารณสุขศาสตร์
* กายอุปกรณ์
* การจัดการ
* ดุริยางค์
* นิเทศศาสตร์
* บริหารธุรกิจ
* รัฐประศาสนศาสตร์
* ศิลปะ/ศิลปกรรม
* สังคมสงเคราะห์
* สารสนเทศศาสตร์
* เทคโนโลยี)

 |
| อื่น ๆ | 
* อนุปริญญา
* ประกาศนียบัตรบัณฑิต
* ประกาศนียบัตรบัณฑิตชั้นสูง
* ปริญญากิตติมศักดิ์

 |