Species of flowering plant

***Adenia globosa*** เป็นชนิดของของพืชมีดอกในวงศ์กะทกรก ถิ่นกำเนิดอยู่บริเวณเขตร้อนของแอฟริกา ในประเทศเอธิโอเปีย เคนยา โซมาเลีย และแทนซาเนียมีชื่อเรียกว่า *mpaga* ใน ภาษาสวาฮีลี.

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
-------------------

ลักษณะเป็นไม้พุ่มกิ่งเป็นเถาเลื้อยยาวสูงได้ถึง 8 เมตร มีหนามยาวได้ถึง 8 เซนติเมตร ลำต้นมีลักษณะอวบอ้วนเป็นทรงกลมกว้างได้ถึง 2 เมตร จัดเป็นพืชอวบน้ำ 
ลักษณะใบเรียงสลับ รูปทรงสามเหลี่ยมแยกเป็น 3 พู ยาวไม่เกิน 7 มิลิเมตร มี 1 ปมอยู่บริเวรฐานใบ 

ดอกมีสีเขียวเป็นดอกเดี่ยว หรือเป็นช่อกระจุกมากถึง 5 ดอกที่บริเวณซอกใบ พืชชนิดนี้เป็นพืชแยกเพศต่างต้นกันคือ ดอกเพศผู้ และดอกเพศเมียอยู่คนละต้น ดอกเพศผู้ยาวถึง 2 เซนติเมตรมีเกสรเพศผู้ 5 อัน ส่วนดอกเพศเมียยาว 1 เซนติเมตรมีเกสรเพศเมีย 3 อัน 

ผลมีสีเขียวอมเหลือง ลักษณะทรงกลม หรือทรงไข่ ยาว 3 เซนติเมตร มีขน

* Adenia globosa 2 ต้นที่ทะเลสาบเอยาซี ใน ประเทศแทนซาเนีย*Adenia globosa* 2 ต้นที่ทะเลสาบเอยาซี ใน ประเทศแทนซาเนีย
* ที่สวนวัฒนธรรมดอกไม้ จังหวัดโอซาก้าที่สวนวัฒนธรรมดอกไม้ จังหวัดโอซาก้า
* ลักษณะทรงต้นของ Adenia globosaลักษณะทรงต้นของ *Adenia globosa*

นิเวศวิทยา
----------

พบที่ เอธิโอเปีย แทนซาเนีย เคนยา และทางตอนใต้ของโซมาเลีย ในเคนยาพบได้ทุ่งหญ้าสะวันนา ส่วนชนิดย่อย *pseudoglobosa* พบได้เฉพาะในหุบเขาทรุดที่ระดับความสูง 850-1650 เมตร แต่ชนิดธรรมดาไม่พบในหุบเขาทรุด พบได้ในความสูง 1 - 1500 เมตร。

ประโยชน์และการนำไปใช้
---------------------

### ไม้ประดับ

เป็นที่นิยมเลี้ยงกันในหมู่นักเล่นและนักสะสมพันธุ์ไม้แปลกหายากทั่งในประเทศไทยและต่างประเทศทั่วโลก ส่วนใหญ่นิยมเป็นไม้ขุดจากป่าธรรมชาติเนื่องจากเป็นไม้โตช้าการเพาะจากเมล็ดใช้เวลานานกว่าจะได้รูปทรงที่สวยงามตามความนิยม การเลี้ยงในประเทศไทยทำได้ไม่ยาก มีข้อควรระวังคือไม่ควรชื้นหรือแฉะเพราะจะทำให้เน่า และควรพรางแสงไม่ให้ส่วนลำต้นหรือในภาษาวงการต้นไม้เรียกว่าโขดนั้นโดนแดดจัดโดยตรงเพราะจะทำให้ไหม้ได้ 

การขยายพันธุ์ทำได้โดยการเพาะเมล็ด และการปักชำกิ่ง ในประเทศไทยอาศัยการนำเข้าเมล็ดจากต่างประเทศมาเพาะ ยังไม่มีรายงานว่าสามารถผลิตเมล็ดได้ในประเทศไทย ส่วนการปักชำกิ่งนั้นสามารถทำได้ไม่ยาก แต่ข้อจำกัดคือกิ่งชำจะไม่มีส่วนของลำต้นหรือโขดเหมือนไม้เพาะเมล็ด กิ่งชำเมื่อเลี้ยงไปนาน ๆ อาจเกิดการสะสมอาหารที่กิ่งทำให้ดูอวบอ้วนคล้ายโขดขึ้นมาได้บ้าง แต่ใช้เวลานานและรูปทรงไม่สวยงามเหมือนไม้เพาะเมล็ด 

### ยา

พืชชนิดนี้ถูกใช้เป็นยาพื้นบ้านแอฟริกาสำหรับแก้ปวดท้อง และแก้คัน ชนเผ่ามาซายใช้พืชชนิดนี้เป็นยาสำหรับรักษาปศุสัตว์

อ้างอิง
-------

1. ↑  IUCN SSC East African Plants Red List Authority (2013). "*Adenia globosa*". *IUCN Red List of Threatened Species*. **2013**: e.T179491A1580420. doi:10.2305/IUCN.UK.2013-2.RLTS.T179491A1580420.en. สืบค้นเมื่อ 18 November 2021.
2. ↑  "Adenia globosa Engl". *The Plant List (2013). Version 1.1*. สืบค้นเมื่อ 5 March 2014.
3. 1 2  "Adenia globosa". *Germplasm Resources Information Network (GRIN)*. สืบค้นเมื่อ 27 May 2022.
4. 1 2  de Ruijter, A. 2007. *Adenia globosa* Engl. เก็บถาวร พฤษภาคม 3, 2014 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน In: Schmelzer, G. H. and A. Gurib-Fakim (Eds.) Prota 11(1): Medicinal Plants/*Plantes médicinales* 1. PROTA, Wageningen, Netherlands.
5. ↑  IUCN SSC East African Plants Red List Authority (2013).
6. 1 2  de Ruijter (2008).
7. ↑  **ข้อผิดพลาดสคริปต์: ฟังก์ชัน "harvard\_core" ไม่มีอยู่**.

|  |  |
| --- | --- |
| การแยกแยะหน่วยอนุกรมวิธาน | 
* Wikidata: Q13563470
* Wikispecies: Adenia globosa
* APDB: 175848
* EoL: 5742362
* EPPO: ADJGB
* GBIF: 5527798
* GRIN: 1442
* iNaturalist: 437440
* IPNI: 674086-1
* IUCN: 179491
* NCBI: 387507
* Plant List: kew-2621471
* POWO: urn:lsid:ipni.org:names:674086-1

 |