***โมนาลิซา*** (อังกฤษ: Mona Lisa) หรือ ***ลาโจกอนดา*** (อิตาลี: *La Gioconda*) หรือ ***ลาฌอกงด์*** (ฝรั่งเศส: *La Joconde*) คือภาพวาดสีน้ำมัน สูง 77 เซนติเมตร กว้าง 53 เซนติเมตร เลโอนาร์โด ดา วินชีวาดขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 16 ระหว่าง ค.ศ. 1503–1507 เป็นภาพที่มีชื่อเสียงทั่วโลกภาพหนึ่ง เป็นที่รู้จักในฐานะภาพของสุภาพสตรีที่มีรอยยิ้มอันเป็นปริศนา ที่ไม่รู้ว่าเธอจะยิ้ม หัวเราะ หรือร้องไห้กันแน่ ปัจจุบันอยู่ในความครอบครองของรัฐบาลฝรั่งเศส และเก็บรักษาอยู่ที่พิพิธภัณฑ์ลูฟวร์ กรุงปารีส ประเทศฝรั่งเศส

ที่มาของชื่อ
------------

จอร์โจ วาซารี (Giorgio Vasari) ศิลปินและนักชีวประวัติชาวอิตาลี ตั้งชื่อ "โมนาลิซา" ขึ้นหลังจากดา วินชีได้เสียชีวิตไป 31 ปี ในหนังสือที่เขาตีพิมพ์นั้นได้บอกไว้ว่าผู้ที่นั่งอยู่ในรูปนั้นคือ ลีซา เกราร์ดีนี ภรรยาของขุนนางนักธุรกิจไหมผู้มั่งคั่ง ชาวเมืองฟลอเรนซ์นามว่า ฟรันเชสโก เดล โจกอนโด (Francesco del Giocondo) 

คำว่า *โมนา* (Mona) ในภาษาอิตาลีนั้นก็คือคำว่า มาดอนนา (madonna) คุณผู้หญิง (my lady) หรือ มาดาม (Madam) ในภาษาอังกฤษ ดังนั้นความหมายของชื่อก็คือ "มาดามลีซา" แต่ในปัจจุบัน บางครั้งก็จะใช้คำว่า มอนนาลีซา (Monna Lisa)

ประวัติ
-------

ดา วินชี ใช้เวลาวาดภาพนี้ 4 ปี ตั้งแต่ ค.ศ. 1503–1507

ในปี ค.ศ. 1516 ดา วินชีได้นำภาพจากอิตาลีไปที่ฝรั่งเศส ด้วยพระราชประสงค์ของพระเจ้าฟร็องซัวที่ 1 ที่ทรงปรารถนาที่จะให้ศิลปินทั้งหลายมารวมตัวทำงานกันที่ Clos Lucé ใกล้กับปราสาทในเมืองอัมบัวส์ และยังทรงให้ ดา วินชี วาดพระบรมฉายาลักษณ์ของพระองค์อีกด้วย หลังจากนั้นพระองค์ก็ทรงซื้อภาพโมนาลิซา ในราคา 4,000 เอกูว์ (écu)

ในปี ค.ศ. 1519 ดา วินชี ได้เสียชีวิตที่เมืองอัมบัวส์ ประเทศฝรั่งเศส รวมอายุได้ 67 ปี

รูปใบหน้าของมาดามลิซา
ตอนที่ ดา วินชี เสียชีวิตแล้วได้ยกสมบัติและภาพวาดทั้งหมดให้เป็นมรดกของฟรันเชสโก เมลซี (Francesco Melzi) ผู้ติดตามของเขา และเมื่อเมลซีเสียชีวิตลงก็ไม่ได้ยกมรดกให้ใคร มรดกก็เริ่มกระจัดกระจาย 

และต่อมามีการนำภาพโมนาลิซาไปเก็บไว้ที่พระราชวังฟงแตนโบลและที่พระราชวังแวร์ซาย หลังจากสิ้นสุดการปฏิวัติฝรั่งเศส ก็นำไปเก็บไว้ที่พิพิธภัณฑ์ลูฟวร์ ในห้องสรงของพระเจ้านโปเลียนที่ 1 ในพระราชวังตุยเลอรี แล้วในที่สุดก็ได้กลับมาที่พิพิธภัณฑ์ลูฟัวร์ เหมือนเดิม

ห้องแสดงในพิพิธภัณฑ์
ในช่วงสงครามฝรั่งเศส-ปรัสเซีย ระหว่างปี ค.ศ. 1870–1871 มีการนำภาพออกจากพิพิธภัณฑ์ ไปซ่อนไว้ในที่ลับในประเทศฝรั่งเศส

เมื่อวันที่ 21 สิงหาคม ค.ศ. 1911 ภาพโมนาลิซาถูกโจรกรรมออกจากพิพิธภัณฑ์ ซึ่งกว่าจะค้นพบเธอก็ได้ใช้เวลาไปถึง 2 ปี พบในเมืองฟลอเรนซ์ ประเทศอิตาลี ปัจจุบัน ได้รับการดูแลรักษาอย่างดี ในตู้กระจกปรับอากาศกันกระสุน พิพิธภัณฑ์ลูฟวร์ อันเป็นเครื่องหมายสากลว่า โมนาลิซา จะไม่มีวันที่จะได้เคลื่อนย้ายไปแสดงที่ไหนอีกเป็นเด็ดขาด

ทฤษฎีสมทบ
---------

กล่าวกันว่าภาพวาดนี้ ดา วินชี ตั้งใจจะวาดภาพของตนเองเมื่อเป็นหญิง และภาพวาดชิ้นนี้เมื่อส่องกับกระจกเงา จะพบว่ามุมการมองภาพรู้สึกเป็นธรรมชาติไม่แตกต่างจากการมองแบบปกติ เหมือนที่ ดา วินชี กล่าวไว้ว่า "ภาพเขียนที่จิตรกรจะคิดว่าสวยงามในทุก ๆ ด้านและทุก ๆ มุมมอง ต้องพิจารณาภาพในกระจกเงา" และจากการฉายรังสีที่ภาพวาด ทำให้พบว่าภาพเขียนนี้ซ่อนเจตนาที่แท้จริงหลายอย่าง และยังเคยถูกเขียนทับอีกด้วย

อ้างอิง
-------


วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ **โมนาลิซา**

| * ด
* ค
* ก
งานของเลโอนาร์โด ดา วินชี |
| --- |
| **กุญแจ**: \*บ่งว่าเป็นผู้เขียน (*ดูรายละเอียดที่นี่*)  **·** \*\*ร่วมมือกับ อันดรีย เดล เวอร์โรชชิโอ **·** †หาย |
| ภาพเขียน | 
* **งานสมัยแรก**:

†เมดูซา
* \*พระแม่มารีไดรฟัส (c. 1469)
* \*\*พระเยซูรับศีลจุ่ม (1472–75)
* การประกาศของเทพ (c.1475–80)

**งานสมัยรุ่งเรือง**:
* จิเนวรา เด เบ็นชิ (1475)
* \*พระแม่มารีกับดอกคาร์เนชั่น (c. 1478–80)
* \*พระแม่มารีเบนัวส์ (c.1478–80)
* นักบุญเจอโรมในป่า (c.1480)

การชื่นชมของคนเลี้ยงแกะ (1481)
* พระแม่มารีแห่งภูผา (c. 1483–86)
* \*สตรีกับตัวเออร์มิน (1488–90)
* \*ภาพเหมือนนักดนตรี (1490)
* \*พระแม่มารีให้นม (1490–91)
* \*La belle ferronière (1495–98)
* พระกระยาหารมื้อสุดท้าย (1498)
* \*พระแม่มารีกับไม้ปั่นด้าย (1501)
* โมนาลิซา (1503–05/07)
* ซัลวาตอร์มุนดี (c. 1504–1507)
* พระแม่มารีแห่งภูผา (c. 1505–08)
* †ยุทธการอันเกียริ (1505)
* †เลดาและหงส์ (c. 1508)
* พระแม่มารีและพระบุตรกับนักบุญแอนน์ (c. 1510)
* นักบุญจอห์นแบ็พทิสต์ (1513–16)
* \*บาคคัส (1515)

**งานที่เพิ่งได้รับการบ่งว่าเป็นผู้เขียน**:
* + โทเบียสและเทวดา (1470–80)
* พระบุตรกอดนักบุญจอห์นแบ็พทิสต์ (c. 1486–90)

 |  |
| รูปสลัก | 
* อนุสรณ์ของสฟอร์ซา (ยังไม่ได้ทำ)

 |
| งานเขียน | 
* วิทรูเวียนแมน (1492)
* พระแม่มารีและพระบุตรกับนักบุญแอนน์และนักบุญจอห์นแบ็พทิสต์ (c. 1499–1500)

 |
| งานเขียน | 
* ประมวลกฎหมายแอตแลนติคัส
* ประมวลกฎหมายเลสเตอร์
* ประมวลกฎหมายทริวัลเซียนัส

 |
| งานประดิษฐ์ | 
* หุ่นยนต์เลโอนาร์โด
* ไวโอลาเลโอนาร์โด

 |
| เลโอนาร์โด ดา วินชีในงานศิลปะ **·** งานทางวิทยาศาสตร์และการประดิษฐของเลโอนาร์โด ดา วินชี **·** ชีวิตส่วนตัวของเลโอนาร์โด ดา วินชี |