"ปราสาทบ้านปราสาท" เปลี่ยนทางมาที่นี่ สำหรับความหมายอื่น ดูที่ บ้านปราสาท
ปราสาทห้วยทับทัน
**ปราสาทห้วยทับทัน (ปราสาทบ้านปราสาท หรือ ปราสาทบ้านโนนธาตุ)** ตั้งอยู่ที่วัดปราสาทพนาราม บ้านปราสาท หมู่ที่ 12 ตำบลปราสาท อำเภอห้วยทับทัน จังหวัดศรีสะเกษ อยู่ห่างจากตัวจังหวัดศรีสะเกษ ตามทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 226 ประมาณ 39 กิโลเมตร ถึงตัวอำเภอห้วยทับทัน เลี้ยวขวาไปตามทางหลวงชนบทอีกประมาณ 8 กิโลเมตร

ปราสาทบ้านโนนธาตุ สร้างขึ้นตามความเชื่อในศาสนาพราหมณ์ เป็นศิลปกรรมร่วมสมัยแบบปาปวน ปราสาทแห่งนี้ถูกสร้างบูรณะมาแล้ว 3 ยุค สังเกตได้จากอิฐที่เรียงก้อนกัน

บ้านปราสาท ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นโบราณสถานของชาติ เมื่อปี พ.ศ. 2478

ตัวปราสาท
---------

ปราสาทห้วยทับทัน สร้างขึ้นตั้งแต่ครั้งสมัยพระเจ้าสุริยวรมันที่ 1 ทรงครองราชย์ ราวพุทธศตวรรษที่ 16 ใช้เป็นที่ประดิษฐาน **เทพเจ้าตีมูรติ** เป็นปราสาทขอมโบราณแห่งหนี่งที่ถูกดัดแปลงในสมัยหลัง เช่นเดียวกับปราสาทศรีขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์ โดยเฉพาะส่วนหลังคา ซึ่งมีลักษณะคล้ายกัน แต่มีขนาดสูงกว่า ประกอบด้วยปรางค์อิฐ 3 องค์ ตั้งอยู่บนฐานศิลาแลงเดียวกันในแนวเหนือ-ใต้ มีกำแพงล้อมรอบพร้อมซุ้มประตู ก่อด้วยศิลาแลง โดยมีการสันนิษฐานว่ามี 3 หรือ 4 ประตู แต่ในปัจจุบันคงเหลือให้เห็นเพียงด้านทิศใต้เท่านั้น

ปรางค์องค์กลาง ขนาดใหญ่กว่าปรางค์ที่ขนาบข้างทั้ง 2 องค์ เล็กน้อย แต่ส่วนหลังคาเตี้ยกว่า เป็นรูปสี่เหลี่ยมจัตุรัสย่อมุมไม้สิบสอง มีประตูเดียวด้านหน้า ทางทิศตะวันออกมีกรอบประตูหินทราย และทับหลังติดอยู่ เป็นภาพบุคคลยืนอยู่เหนือหน้ากาล ส่วนท่อนพวงมาลัย มีลายมาแบ่งที่ภาพบุคคลยืนในคุ้มเรือนแก้ว ซึ่งไม่สามารถสันนิษฐานได้ว่าเป็นผู้ใด ด้วยลายสลักยังไม่แล้วเสร็จ

ปรางค์ขนาบข้างสององค์ ได้รับการดัดแปลงรูปแบบไป โดยเฉพาะส่วนหลังคาและประตู ซึ่งก่อทึบหมดทุกด้าน ยังคงปรากฏกรอบประตูหินทรายและชิ้นส่วนทับหลัง สลักภาพการกวนเกษียรสมุทร ตกอยู่หน้าประตูปรางค์องค์ที่อยู่ด้านทิศใต้

ประเพณี ความเชื่อ
-----------------

จากความเชื่อของชาวบ้านในชุมชนที่ว่าบุคคลใดที่มีความเดือดร้อนมาบนบาน ก็จะได้สมดังปรารถนา จึงมีผู้แวะเวียนมากราบไหว้อย่างต่อเนื่อง ต่อมาจึงมีการริเริ่มจัดงานประเพณีไหว้พระธาตุ โดยจัดขึ้นในวันเพ็ญขึ้น 15 ค่ำ เดือน 3 ของทุกปี

อ้างอิง
-------

1. ↑  นิตยสาร sisaket Magazine ฉบับที่ 1 มกราคม 2552
2. ↑  ประกาศกรมศิลปากร กำหนดจำนวนโบราณสถานสำหรับชาติ
3. ↑  นิตยสาร sisaket Magazine ฉบับที่ 1 มกราคม 2552

พิกัดภูมิศาสตร์: 15°11′43″N 102°10′36.31″E﻿ / ﻿15.19528°N 102.1767528°E﻿ / 15.19528; 102.1767528

| * ด
* ค
* ก
สถานที่สมัยพระนคร |
| --- |
| 

| ประเทศกัมพูชา |
| --- |
| เมืองพระนคร | 

|  |
| --- |
| 
* กบาลสะพาน
* กระวาน
* โกรลโค
* เจ้าสายเทวดา
* ตาแก้ว
* ตาเนย
* ตาพรหม
* ตาโสม
* ธรรมนันท์
* นครวัด
* นาคพันธ์
* บันทายกเดย
* บันทายศรี
* บันทายสำเหร่
* บาทชุม
* บาราย (ตะวันตก, ตะวันออก)
* ปักษีจำกรุง
* แปรรูป
* พนมโกรม
* พนมคูเลน
* พนมเดย
* พนมบาแคง
* พนมบูก
* พระขรรค์
* แม่บุญ (ตะวันตก, ตะวันออก)
* ยโศธรปุระ
* สะพานถมอ
* สระสรง
* อกยม

 |
| นครธม | 
* คลัง
* ซัวปรอต
* นครธม
* บาพวน
* บายน
* พระปาลิไลยก์
* พระพิธูร
* พระลานชนดำรี
* พระลานเสด็จขี้เรื้อน
* พิมานอากาศ
* มังคลรรถะ

 |
| รอลัวะ | 
* รอลัวะ
* บาคง
* พระโค
* ลอเลย

 |

 |
| ที่อื่น | 
* กุหกนคร
* เกาะเกรติ์
* ทนเลบาที
* บันทายฉมาร์
* บันทายไพรนคร
* บาพนม
* บึงมาลา
* พนมชนก
* พนมชีสูร
* พนมบานัน
* พระขรรค์แห่งกำพงสวาย
* พระวิหาร
* วัดนคร
* สมบูรณ์ไพรคุก

 |

 |
| 

| ประเทศไทย |
| --- |
| ภาคอีสาน | 

|  |  |
| --- | --- |
| ที่ราบสูงโคราช | 
* กุฏิฤๅษีบ้านโคกเมือง
* กุฏิฤๅษีหนองบัวราย
* กู่กาสิงห์
* กู่พระสันตรัตน์
* กู่สวนแตง
* โคกปราสาท
* จอมพระ
* ช่างปี่
* ดงเมืองเตย
* โดนตวล
* ตระเปียงเตีย
* ตาควาย
* ตาเมือน
* ตาเมือนโต๊ด
* ตาเมือนธม
* ตาเล็ง
* นางรํา
* บ้านจารย์
* บ้านบุ
* บ้านพลวง
* บ้านไพล
* บ้านสนม
* บ้านสมอ
* บ้านอนันต์
* ปรางค์กู่ (ร้อยเอ็ด, ศรีสะเกษ, ชัยภูมิ)
* ปรางค์พรหมทัต
* ปลายบัด
* เปือยน้อย
* พนมรุ้ง
* พนมวัน
* พิมาย
* ภูมิโปน
* เมืองต่ำ
* เมืองแขก
* ยายเหงา
* วัดเจ้าจันทร์
* วัดปรางค์ทอง
* ศีขรภูมิ
* ถมอ
* สระกำแพงน้อย
* สระกำแพงใหญ่
* หนองตาเปล่ง
* หนองปล่อง
* ห้วยทับทัน

 |
| แอ่งสกลนคร | 
* เชิงชุม
* ดุม
* นารายณ์เจงเวง
* บ้านพันนา
* ภูเพ็ก

 |

 |
| ที่อื่น | 
* เขาน้อย
* เขาโล้น
* ปรางค์แขก
* พระปรางค์สามยอด
* เมืองสิงห์
* วัดกำแพงแลง
* วัดพระพายหลวง
* วัดมหาธาตุ ราชบุรี
* ศรีเทพ
* ศาลพระกาฬ ลพบุรี
* สด๊กก๊อกธม

 |

 |
| 

| ประเทศลาว |
| --- |
| 
* เรือนหิน
* วัดพู
* อุ้มเมือง

 |

 |
| 

| ท้องที่พิพาท |
| --- |
| 
* กรณีพิพาทพรมแดนไทย–กัมพูชา

 |

 |