**การทัพอินโดจีนฝรั่งเศสครั้งที่สอง** หรือรู้จักกันในชื่อ **รัฐประหารของญี่ปุ่นเดือนมีนาคม พ.ศ. 2488** เป็นส่วนหนึ่งของปฏิบัติการทางทหารของญี่ปุ่นในกัมพูชา ลาว และเวียดนาม ซึ่งเป็นอาณานิคมในฝรั่งเศส ในช่วงปลายของสงครามโลกครั้งที่สอง ผลของปฏิบัติการทางทหารในครั้งนี้ทำให้เกิดรัฐที่เป็นเอกราชในช่วงเวลาสั้น ๆ คือ จักรวรรดิเวียดนาม ราชอาณาจักรลาว และราชอาณาจักรกัมพูชา และยังเป็นการทำลายอำนาจการบริหารของอินโดจีนฝรั่งเศส มีการต่อสู้แบบกองโจรขนาดเล็กตามมา จากทหารฝรั่งเศสที่ต้องการแก้แค้น แต่ญี่ปุ่นสามารถควบคุมสถานการณ์ได้ เมื่อญี่ปุ่นแพ้สงคราม เวียดมิญได้อาศัยสุญญากาศทางการเมืองนี้ขึ้นสู่อำนาจ

รัฐประหาร
---------

ใน พ.ศ. 2488 ญี่ปุ่นเกรงว่าฝ่ายสัมพันธมิตรจะเข้ายึดครองอินโดจีนฝรั่งเศส แม้ว่ารัฐบาลวิชียังคงอยู่ในยุโรป แต่ก็มีการจัดตั้งรัฐบาลเฉพาะกาลแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศส ต้นเดืนมีนาคม พ.ศ. 2488 ทหารญี่ปุ่นเริ่มปลดอาวุธทหารฝรั่งเศสโดยไม่มีการเตือนล่วงหน้า ในวันที่ 9 มีนาคมในไซ่ง่อน ได้มีการจับกุมและสังหารเจ้าหน้าที่ระดับสูงของรัฐบาลวิชี ทหารฝรั่งเศสส่วนหนึ่งหนีไปจีน การปกครองอินโดจีนฝรั่งเศสของฝรั่งเศสจึงสิ้นสุดลง

ญี่ปุ่นได้กดดันให้จักรวรรดิเวียดนาม ราชอาณาจักรลาว และราชอาณาจักรกัมพูชาประกาศเอกราช สมเด็จพระจักรพรรดิบ๋าว ดั่ยได้ร่วมมือกับญี่ปุ่น พระนโรดม สีหนุให้ความร่วมมือเช่นกัน แต่ญี่ปุ่นก็ไม่ไว้วางใจราชวงศ์ที่เคยนิยมฝรั่งเศส เซิง งอกทัญที่เคยลี้ภัยในญี่ปุ่นและได้รับความไว้วางใจมากกว่าพระนโรดม สีหนุ ได้เดินทางกลับสู่กัมพูชาและได้เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศในเดือนพฤษภาคมและได้เป็นนายกรัฐมนตรีในเดือนสิงหาคม ส่วนในลาว พระเจ้าศรีสว่างวงศ์ ผู้นิยมฝรั่งเศสปฏิเสธที่จะประกาศเอกราช ผู้ที่ออกมาประกาศเอกราชเป็นเจ้าเพชรราช รัตนวงศา

เหตุการณ์ต่อมา
--------------

สาธารณรัฐจีนที่ให้ที่พักพิงแก่ทหารฝรั่งเศสและสหรัฐอเมริกาไม่ได้เต็มใจในฟื้นฟูอำนาจของฝรั่งเศส ทั้งสองประเทศกล่าวว่าไม่ได้ให้ความช่วยเหลือแก่ฝรั่งเศส แต่นายพล Claire Lee Chennault ได้ต่อต้านคำสั่งโดยเข้าไปช่วยเหลือทหารฝรั่งเศสในการถอยเข้าสู่จีน กองทหารจากอังกฤษที่เรียกกองกำลัง 136 ได้เข้ามาปฏิบัติการทางทหารในอินโดจีนฝรั่งเศสตั้งแต่ พ.ศ. 2487 และได้เข้ามาช่วยฝรั่งเศสในการต่อต้านญี่ปุ่น ทหารฝรั่งเศสที่หนีทหารญี่ปุ่นมาจะเข้าร่วมกับกองกำลังผสมอังกฤษ-ฝรั่งเศสเพื่อต่อสู้กับญี่ปุ่น ฐานที่มั่นส่วนใหญ่อยู่ในลาว ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ญี่ปุ่นควบคุมได้น้อยที่สุดทางภาคเหนือของเวียดนาม เวียดมิญนำโดยโฮจิมินห์ได้เริ่มการต่อสู้แบบกองโจรต่อต้านญี่ปุ่น และจัดตั้งฐานที่มั่นในเขตชนบท

หลังจากที่ญี่ปุ่นประกาศยอมแพ้เมื่อ 16 สิงหาคม กองกำลังของญี่ปุ่นถูกควบคุมโดยสมเด็จพระจักรพรรดิบ๋าว ดั่ยทางเวียดนามเหนือ และพรรคสหภาพทางภาคใต้ ซึ่งเป็นการควบคุมด้วยอำนาจในท้องถิ่น ในช่วงที่เกิดสุญญากาศทางการเมืองนี้ เวียดมิญได้ทำการปฏิวัติเดือนสิงหาคม ในวันที่ 25 สิงหาคม พ.ศ. 2488 จักรพรรดิบ๋าวได่ถูกบังคับให้มอบอำนาจให้โฮจิมินห์และเวียดมิญ เวียดมิญเข้าควบคุมฮานอย ส่วนในจังหวัดท้ายเหงวียน กองทหารญี่ปุ่นได้ต่อสู้กับเวียดมิญ ระหว่าง 20 – 25 สิงหาคม พ.ศ. 2488 ซึ่งเวียดมิญเป็นฝ่ายชนะ โฮจิมินห์ได้ประกาศเอกราชของเวียดนามเมื่อ 2 กันยายน

หลังจากนั้น
-----------

กองทหารอังกฤษและสาธารณรัฐจีนได้เข้าสู่อินโดจีนฝรั่งเศสเพื่อปลดอาวุธทหารญี่ปุ่น ทหารฝรั่งเศสมาถึงไซ่ง่อนในเดือนกันยายน ในประเทศลาว ขบวนการลาวอิสระของเจ้าเพชรราชประกาศปลดเจ้ามหาชีวิตในเดือนตุลาคมและประกาศเอกราชของประเทศแต่ก็ต้องลี้ภัยออกจากประเทศไปในเดือนเมษายน พ.ศ. 2489 ในกัมพูชา เซิง งอกทัญถูกฝรั่งเศสจับกุม โฮจิมินห์ยังครองอำนาจในเวียดนามเหนือ และเกิดสงครามอินโดจีนครั้งที่ 1 ขึ้นในที่สุด

อ้างอิง
-------

1. ↑  Bernard Fall, *Street Without Joy*, Stackpole Books, 1994, p.25
2. 1 2  Grandjean (2004)

| * ด
* ค
* ก
ลาว บทความเกี่ยวกับประเทศลาว |
| --- |
| ประวัติศาสตร์ | 
* ที่มา
* ขุนบรม
* ชาวไท
* ล้านช้าง
* วัดภู
* หลวงพระบาง
* เวียงจันทน์
* จำปาศักดิ์
* เมืองพวน
* ลาวในอารักขาของฝรั่งเศส
* อินโดจีนฝรั่งเศส
* ญี่ปุ่นรุกราน
* ลาวอิสระ
* ราชอาณาจักรลาว
* ราชวงศ์ของลาว
* พระมหากษัตริย์
* สงครามอินโดจีน
* สงครามอินโดจีนครั้งที่ 1
* สงครามอินโดจีนครั้งที่ 2
* เส้นทางโฮจิมินห์
* ขบวนการปะเทดลาว
* สงครามกลางเมืองลาว
* เวียดนามบุกครอง
* ความเป็นกลาง
* ก่อน พ.ศ. 2488
* หลัง พ.ศ. 2488
* การก่อการกำเริบ
* ความพยายามรัฐประหาร พ.ศ. 2550
* การทหาร

 |  |
| ภูมิศาสตร์ | 

|  |
| --- |
| 
* อินโดจีน
* แม่น้ำโขง
* ภูเบี้ย
* แม่น้ำ
* สิ่งมีชีวิต
* มรดกโลก
* แขวง
* เมือง

 |

 |
| การเมือง | 

|  |
| --- |
| 
* พรรครัฐบาล
* เลขาธิการ
* รัฐธรรมนูญ
* ประธานาธิบดี
* รองประธานาธิบดี
* นายกรัฐมนตรี
* สภาแห่งชาติ
* ศาลสูงสุด
* การเลือกตั้ง
* กระทรวง
* พรรคการเมือง
* การทหาร (กองทัพเรือ
* กองทัพอากาศ)
* ตราแผ่นดิน
* สิทธิมนุษยชน
* ความสัมพันธ์กับต่างประเทศ
* กฏหมาย
* การบังคับใช้กฏหมาย
* รัฐบาลพลัดถิ่น

 |

 |
| เศรษฐกิจ | 

|  |
| --- |
| 
* สกุลเงิน
* ท่องเที่ยว
* เกษตร
* การสื่อสาร
* การคมนาคม
* ท่าอากาศยาน
* ไปรษณีย์

 |

 |
| สังคม | 

|  |
| --- |
| 
* วัฒนธรรม
* ชาวลาว
* ชนกลุ่มน้อย
* ภาษาทางการ
* ภาษาอื่นๆ
* การศึกษา
* สาธารณสุข
* ศาสนา

 |
| วัฒนธรรม | 
* นาฏศิลป์
* ดนตรี
* ภาพยนตร์
* กีฬา
* อาหาร
* เทศกาล

 |
| สัญลักษณ์ | 
* ธง
* ตราแผ่นดิน
* เพลงชาติ
* พระธาตุหลวงเวียงจันทน์
* พญานาค

 |

 |
| 
* หมวดหมู่ หมวดหมู่
* สถานีย่อย สถานีย่อย
* หน้าโครงการวิกิ โครงการวิกิ

 |