โหราจารย์ของรัฐจ๊กก๊กในศตวรรษที่ 3

**เตียวติด** มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า **เจ้า จื๋อ** (จีน: 趙直; พินอิน: *Zhào Zhí*) เป็นโหราจารย์ของรัฐจ๊กก๊กในยุคสามก๊กของจีน เชี่ยวชาญด้านการตีความความฝัน

ความฝันเกี่ยวกับต้นหม่อนที่เติบโต
---------------------------------

วันหนึ่งขุนนางของจ๊กก๊กชื่อเหอ จือ (何祗) ฝันถึงต้นหม่อนที่เติบโตในบ่อน้ำบ้านของตน จึงขอให้เตียวติดช่วยตีความความฝัน เตียวติดกล่าวว่า "ต้นหม่อนไม่ใช่สิ่งที่เติบโตในบ่อน้ำ และอักษรของ 'หม่อน' (桑 *ซาง*; ในยุคโบราณเขียนว่า 桒) ประกอบด้วยอักษรย่อยคืออักษรเลข 'สิบ' (十 *ฉือ*) สี่ตัวกับอักษรเลข 'แปด' (八 *ปา*) หนึ่งตัว เกรงว่าอายุขัยของท่านจะไม่เกิน 48 ปี (ตามการนับอายุแบบบเอเชียตะวันออก)" เหอ จือยิ้มและพูดว่า "มีชีวิตอยู่ได้ 48 ปีก็เพียงพอแล้ว" เหอ จือเสียชีวิตในเวลาต่อมาเมื่ออายุได้ 48 ปีตามคำทำนายของเตียวติด

เจียวอ้วนขอให้ตีความความฝัน
---------------------------

ก่อนที่เจียวอ้วนจะติดตามเล่าปี่ไปยังมณฑลเอ๊กจิ๋ว เคยรับราชการเป็นผู้ช่วยอาลักษณ์ (書佐 *ชูจั่ว*) หลังเล่าปี่ยึดได้มณฑลเอ๊กจิ๋วจากเล่าเจี้ยงในปี ค.ศ. 214 ได้แต่งตั้งให้เจียวอ้วนเป็นนายอำเภอของอำเภอกว่างตู (廣都縣 *กว่างตูเซี่ยน*; อยู่ทางตะวันออกเฉียงของเขตซฺวางหลิว นครเฉิงตู มณฑลเสฉวนในปัจจุบัน) แต่ระหว่างดำรงตำแหน่ง เจียวอ้วนเอาแต่เสพสุราและละเลยหน้าที่ในฐานะนายอำเภอ เล่าปี่คิดจะลงโทษสถานหนักกับเจียวอ้วน แต่จูกัดเหลียงทัดทานและพูดว่า "เจียวอ้วนเป็นเสาหลักสำคัญของบ้านเมือง ความสามารถของเขานั้นยิ่งใหญ่เกินกว่าจะใช้ปกครองพื้นที่เพียง 100 *ลี้* รูปแบบการปกครองของเขาเน้นที่การนำสันติและความมั่นคงมาสู่ราษฎร เขาไม่ถือเอาเรื่องผิวเผินมาเป็นสาระสำคัญ ข้าพเจ้าเห็นว่านายท่านควรจะตรวจสอบเรื่องนี้อย่างถี่ถ้วนมากขึ้น" เล่าปี่นับถือจูกัดเหลียงอย่างสูงมาโดยตลอด จึงตัดสินใจไม่ไต่สวนความผิดของเจียวอ้วนอีก แต่ให้ปลดเจียวอ้วนออกจากตำแหน่ง

หลังถูกปลดจากตำแหน่ง วันหนึ่งเจียวอ้วนฝันเห็นหัววัวแขวนที่อยู่ที่ประตูและมีเลือดไหลหยดลงมา เจียวอ้วนไม่สบายใจกับความฝันนี้จึงไปหาเตียวติดให้ช่วยตีความความฝัน เตียวติดบอกว่า "การเห็นเลือดหมายถึงมีชะตาที่กระจ่างแจ้ง เขาและจมูกของวัวมีลักษณะคล้ายตัวอักษร *กง* (公) ท่านจึงจะขึ้นมามีตำแหน่งชั้นก๋ง (公 *กง*) ในกาลภายหน้า นี่เป็นนิมิตมงคลยิ่ง" ภายหลังเจียงอ้วนขึ้นมามีตำแหน่งสูงสุดที่เสนาบดีกลาโหม (大司馬 *ต้าซือหม่า*) และมีบรรดาศักดิ์อานหยางถิงโหว (安陽亭侯)

อุยเอี๋ยนฝันว่ามีเขางอก
-----------------------

ในปี ค.ศ. 234 ระหว่างการบุกขึ้นเหนือของจูกัดเหลียงครั้งที่ 5 อุยเอี๋ยนได้เป็นนายทัพหน้า คืนหนึ่งอุยเอี๋ยนฝันว่ามีเขางอกบนศีรษะ จึงขอให้เตียวติดช่วยตีความความฝัน เตียวติดกล่าวว่า "กิเลนก็มีเขาแต่ไม่ได้ใช้ เป็นนิมิตมงคลว่าข้าศึกจะแตกพ่ายไปเองโดยไม่ต้องรบ" หลังจากที่อุยเอี๋ยนออกไปแล้วเตียวติดก็พูดกับคนอื่น ๆ ว่า "คำว่า 'เขา' (角 *เจี่ยว*) แยกย่อยได้เป็นอักษร 'ดาบ' (刀 *เตา*) และอักษร 'ใช้' (用 *ย่ง*) การใช้ดาบบนศีรษะถือเป็นลางร้ายอย่างมาก" ผลปรากฏว่าระหว่างที่อุยเอี๋ยนต่อสู้แย่งชิงอำนาจกับเอียวหงี เอียวหงีได้ส่งม้าต้ายไล่ตามตีอุยเอี๋ยนและตัดศีรษะอุยเอี๋ยนกลับมา

ดูเพิ่ม
-------

* รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก

อ้างอิง
-------

1. ↑  (嘗夢井中生桑，以問占夢趙直，直曰：「桑非井中之物，會當移植；然桑字四十下八，君壽恐不過此。」祗笑言「得此足矣」。) อรรถาธิบายจาก*อี้ปู้ฉีจิ้วฉฺวาน*ใน*จดหมายเหตุสามก๊ก* เล่มที่ 41.
2. ↑  (轉祗為犍為。年四十八卒。) อรรถาธิบายจาก*อี้ปู้ฉีจิ้วฉฺวาน*ใน*จดหมายเหตุสามก๊ก* เล่มที่ 41.
3. ↑  (琬見推之後，夜夢有一牛頭在門前，流血滂沲，意甚惡之，呼問占夢趙直。) *จดหมายเหตุสามก๊ก* เล่มที่ 44.
4. ↑  ([趙]直曰：「夫見血者，事分明也。牛角及鼻，『公』字之象，君位必當至公，大吉之徵也。」) *จดหมายเหตุสามก๊ก* เล่มที่ 44.
5. ↑  (十二年，亮出北谷口，延為前鋒。出亮營十里，延夢頭上生角，以問占夢趙直退而告人曰) ''จดหมายเหตุสามก๊ก'' เล่มที่ 40.
6. ↑  (，直詐延曰：「夫麒麟有角而不用，此不戰而賊欲自破之象也。」) *จดหมายเหตุสามก๊ก* เล่มที่ 40.
7. ↑  (退而告人曰：「角之為字，刀下用也；頭上用刀，其凶甚矣。」) *จดหมายเหตุสามก๊ก* เล่มที่ 40.

### บรรณานุกรม

* ตันซิ่ว (ศตวรรษที่ 3). *จดหมายเหตุสามก๊ก* (*ซานกั๋วจื้อ*).
* เผย์ ซงจือ (ศตวรรษที่ 5). *อรรถาธิบายจดหมายเหตุสามก๊ก* (*ซานกั๋วจื้อจู้*).

| * ด
* ค
* ก
บุคคลสำคัญในจ๊กก๊ก |
| --- |
| จักรพรรดิ | 
* เล่าปี่
* เล่าเสี้ยน

 |
| จักรพรรดินี | 
* งอซี
* เตียวซี (จักรพรรดินีจิ้งไอ)
* เตียวซี (จักรพรรดินีองค์ที่ 2)

 |
| องค์ชายและเชื้อพระวงศ์ | 
* เล่าขำ
* เล่ายอย
* เล่าเอ๋ง
* เล่าลี

 |
| ผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน | 
* จูกัดเหลียง
* เจียวอ้วน
* ตั๋งอุ๋น
* บิฮุย
* เกียงอุย

 |
| ขุนนางฝ่ายพลเรือน | 
* กวนหิน
* กุยฮิวจี๋
* ขับเจ้ง
* เคาจู
* เคาเจ้ง
* จินปิด
* จูกัดเกียว
* เจาจิ๋ว
* เฉินจือ
* ตังควด
* ตั๋งโห
* ตันจิ๋น
* ตันซิ่ว
* เตาเขง
* เตียวติด
* เตียวเปา
* โตบี
* เบงกอง
* บิสี
* ม้าเลี้ยง
* ลิคี
* ลิจวน
* ลิหงี
* ลิฮก
* เล่าป๋า
* เลี้ยงเขียน
* เลี้ยงซี
* เลี่ยว ลี่
* ไลบิน
* หยาง ซี่
* หลีเหมี่ยว
* อองเมา
* อองเลี้ยน
* อองฮู
* อินเบก
* อินเชียง
* อีเจี้ย
* เอี่ยงลอง
* เอียวหู
* เอียวหงี
* เอียวฮอง
* ฮวนเกี๋ยน
* ฮุยโฮ

 |
| ขุนนางฝ่ายทหาร | 
* กง ลู่
* กัวหยง
* โกเสียง
* คว้อเก๋อ
* งอปั้น
* งออี้
* จูกัดเจี๋ยม
* ตันเซ็ก
* ตันเตา
* เตงจี๋
* เตียวจูล่ง
* เตียวหงี
* เตียวหุย
* เตียวอี้
* เตียวเอ๊ก
* เทียกี
* ปองสิบ
* ปอเฉียม
* เปาเตียว
* ม้าเจ๊ก
* ม้าเฉียว
* ม้าตง
* ม้าต้าย
* ลิเงียม
* ลิอ๋อง
* ลิอิ๋น
* เล่าตำ
* เลียวฮัว
* อองเป๋ง
* อุยก๋วน
* อุยเอี๋ยน
* เฮียงทง
* แฮหัวป๋า

 |
| สตรีสำคัญ | 
* กำฮูหยิน
* บิฮูหยิน
* อุ๋ยซี
* แฮหัวฮูหยิน

 |
| บุคคลสำคัญอื่น ๆ | 
* เบ้งเฮ็ก
* สะโมโข

 |