**การใช้จิตเวชศาสตร์โดยมิชอบทางการเมือง** หรือโดยทั่วไปเรียก **จิตเวชศาสตร์เพื่อลงโทษ** (อังกฤษ: punitive psychiatry) เป็นการใช้จิตเวชศาสตร์ ซึ่งรวมทั้งการวินิจฉัย การกักขังและการบำบัดเพื่อวัตถุประสงค์ในการขัดขวางสิทธิมนุษยชนของปัจเจก และ/หรือ กลุ่มในสังคม:491 กล่าวอีกอย่างหนึ่งว่า การใช้จิตเวชศาสตร์โดยมิชอบ (รวมทั้งการใช้เพื่อวัตถุประสงค์ทางการเมือง) เป็นการกระทำโดยไตร่ตรองไว้ก่อนให้พลเมืองได้รับการวินิจฉัยทางจิตเวชทั้งที่ไม่มีความจำเป็นต้องยีดยั้งและบำบัดทางจิตเวช จิตแพทย์พัวพันกับการละเมิดสิทธิมนุษยชนในรัฐต่าง ๆ ทั่วโลกเมื่อมีการขยายบทนิยามของโรคจิตให้รวมถึงการขัดขืนทางการเมือง:6 นักวิชาการได้ให้เหตุผลมานานแล้วว่าสถาบันรัฐบาลและการแพทย์แปลงภัยคุกคามต่ออำนาจหน้าที่ว่าเป็นโรคจิตระหว่างเหตุการณ์ไม่สงบทางการเมือง ปัจจุบัน ในหลายประเทศ บางทีนักโทษการเมืองถูกกักขังและละเมิดในโรงพยาบาลจิตเวช:3

จิตเวชศาสตร์มีสมรรถนะในตัวสำหรับการใช้โดยมิชอบสูงกว่าแพทยศาสตร์สาขาอื่น:65 การวินิจฉัยโรคจิตทำให้รัฐกักขังบุคคลโดยปราศจากความยินยอมและยืนยันให้บำบัดเพื่อผลประโยชน์ของรัฐเองและประโยชน์ของสังคม:65 จิตเวชศาสตร์ยังสามารถใช้ลัดวิธีดำเนินการทางกฎหมายมาตรฐานสำหรับการระบุความผิดหรือความบริสุทธิ์ และเปิดให้กักขังทางการเมืองโดยไม่เกิดความเสื่อมเสียตามปกติที่มากับการพิจารณาคดีการเมืองดังกล่าว:65 การใช้โรงพยาบาลแทนเรือนจำยังทำให้ผู้เสียหายไม่ได้รับการช่วยเหลือทางกฎหมายก่อนชั้นศาลในบางประเทศ เปิดช่องให้กักขังอย่างไม่มีกำหนด และบั่นทอนปัจเจกและความคิดของผู้นั้น ในลักษณะนั้น เมื่อใดที่การพิจารณาคดีอย่างเปิดเผยไม่พึงปรารถนา ก็จะเลี่ยงไปใช้วิธีดังกล่าวแทน:29

การใช้อำนาจที่มอบหมายให้แพทย์โดยมิชอบทางการเมือง โดยเฉพาะอย่างยิ่งจิตแพทย์ มีประวัติศาสตร์ยาวนานและหลากหลาย ตัวอย่างเช่น ระหว่างสมัยนาซีและโซเวียต ผู้ไม่เห็นพ้องทางศาสนาและการเมืองถูกตีตราว่า "ป่วยทางจิต" และถูกบังคับให้รับ "การบำบัด" อย่างไร้มนุษยธรรม ระหว่างคริสต์ทศวรรษ 1960 ถึง ค.ศ. 1986 การใช้จิตเวชศาสตร์โดยมิชอบเพื่อวัตถุประสงค์ทางการเมืองและอุดมการณ์มีรายงานว่าเป็นระบบในสหภาพโซเวียต และบางทีในประเทศยุโรปตะวันออกอย่างโรมาเนีย ฮังการี เชโกสโลวาเกีย และยูโกสลาเวีย:66 การกักขังผู้ไม่เห็นพ้องทางศาสนาและการเมืองในโรงพยาบาลจิตเวชในกลุ่มตะวันออกและอดีตสหภาพโซเวียตสร้างความเสียหายต่อเวชปฏิวัติจิตเวชในรัฐเหล่านั้นและนำมาซึ่งการประณามจากชุมชนนานาชาติ การใช้จิตเวชศาสตร์โดยมิชอบทางการเมืองยังพบในสาธารณรัฐประชาชนจีน คำวินิจฉัยโรคจิตเวช อย่าง การวินิจฉัย "จิตเภทขี้เกียจ" (sluggish schizophrenia) ในหมู่ผู้ไม่เห็นพ้องทางการเมืองใช้สำหรับจุดประสงค์ทางการเมือง:77

อ้างอิง
-------

1. ↑  van Voren, Robert (January 2010). "Political Abuse of Psychiatry—An Historical Overview". *Schizophrenia Bulletin*. **36** (1): 33–35. doi:10.1093/schbul/sbp119. PMC 2800147. PMID 19892821.
2. ↑  Helmchen, Hanfried; Sartorius, Norman (2010). *Ethics in Psychiatry: European Contributions*. Springer. p. 491. ISBN 978-90-481-8720-1.
3. ↑  Глузман, Семён (January 2010). Этиология злоупотреблений в психиатрии: попытка мультидисциплинарного анализа. *Нейроnews: Психоневрология и нейропсихиатрия* (ภาษารัสเซีย) (№ 1 (20)). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2015-11-17. สืบค้นเมื่อ 2020-07-16.
4. ↑  Semple, David; Smyth, Roger; Burns, Jonathan (2005). *Oxford handbook of psychiatry*. Oxford: Oxford University Press. p. 6. ISBN 978-0-19-852783-1.
5. ↑  Noll, Richard (2007). *The encyclopedia of schizophrenia and other psychotic disorders*. Infobase Publishing. p. 3. ISBN 978-0-8160-6405-2.
6. ↑  Bonnie, Richard (2002). "Political Abuse of Psychiatry in the Soviet Union and in China: Complexities and Controversies" (PDF). *Journal of the American Academy of Psychiatry and the Law*. **30** (1): 136–144. PMID 11931362. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 28 September 2011. สืบค้นเมื่อ 12 December 2010.
7. 1 2 3 4  British Medical Association (1992). *Medicine betrayed: the participation of doctors in human rights abuses*. Zed Books. p. 65. ISBN 978-1-85649-104-4.
8. 1 2  Veenhoven, Willem; Ewing, Winifred; Samenlevingen, Stichting (1975). *Case studies on human rights and fundamental freedoms: a world survey*. Martinus Nijhoff Publishers. p. 29. ISBN 978-90-247-1780-4.
9. 1 2
10. ↑  Shah, Ruchita; Basu, Debasish (July–September 2010). "Coercion in psychiatric care: Global and Indian perspective". *Indian Journal of Psychiatry*. **52** (3): 203–206. doi:10.4103/0019-5545.70971. PMC 2990818. PMID 21180403.
11. ↑
12. ↑  Declan, Lyons; Art, O'Malley (2002). "The labelling of dissent — politics and psychiatry behind the Great Wall". *The Psychiatrist*. **26** (12): 443–444. doi:10.1192/pb.26.12.443.
13. ↑  Katona, Cornelius; Robertson, Mary (2005). *Psychiatry at a glance*. Wiley-Blackwell. p. 77. ISBN 978-1-4051-2404-1.