**พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พาณิชย์นาวี** (อังกฤษ: National Maritime Museum) เป็นพิพิธภัณฑ์เกี่ยวกับพาณิชย์นาวีและการเดินเรือของประเทศไทย สังกัดสำนักศิลปากรที่ 5 ปราจีนบุรี กรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พาณิชย์นาวี ตั้งอยู่ในบริเวณค่ายเนินวง อำเภอเมืองจันทบุรี จังหวัดจันทบุรี ภายในมีการจัดแสดงเกี่ยวกับการค้าทางเรือของประเทศไทยจากการศึกษาและค้นคว้าทางโบราณคดีใต้น้ำมามากกว่า 20 ปี

ประวัติ
-------

พ.ศ. 2517 กรมศิลปากรได้เริ่มต้นงานด้านโบราณคดีใต้น้ำในประเทศไทย เพื่อศึกษาด้านวัฒนธรรมของคนที่เกี่ยวข้องกับสายน้ำ โดยเฉพาะในเรื่องของการคมนาคมทางน้ำ การค้าขาย และความสัมพันธ์ระหว่างเมืองท่าต่าง ๆ ตั้งแต่ในอดีตจนถึงปัจจุบัน

ต่อมา พ.ศ. 2553 กรมศิลปากรได้ตั้งฐานปฏิบัติการโบราณคดีใต้น้ำขึ้นมา ณ ท่าแฉลบ และตั้งศูนย์การอนุรักษ์โบราณวัตถุใต้ทะเล ณ ค่ายเนินวง ตำบลบางกะจะ อำเภอเมืองจันทบุรี จังหวัดจันทบุรี ซึ่งการสำรวจขุดค้นได้คืบหน้ามากขึ้นทำให้มีการขุดพบโบราณวัตถุทั้งจากใต้ทะเลและบริเวณซากเรือจมเก่ามากขึ้นตามลำดับ ประกอบกับในปี พ.ศ. 2535 กองทัพเรือได้ตรวจยึดโบราณวัตถุจากนักล่าสมบัติชาวต่างชาติที่เข้ามาลักลอบขุดค้นในเขตเศรษฐกิจจำเพาะของประเทศไทย ที่กองทัพเรือได้ส่งมอบให้กรมศิลปากรได้เก็บรักษา ณ สำนักโบราณคดีใต้น้ำ ค่ายเนินวง ซึ่งมีจำนวนมากกว่า 20,000 ชิ้น ทำให้กรมศิลปากรได้มีนโยบายเร่งผลักดันให้มีการจัดสร้างพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พาณิชย์นาวีขึ้นมา เพื่อใช้เป็นแหล่งในการรวบรวมและเก็บรักษารวมถึงการให้ความรู้เกี่ยวกับงานโบราณคดีใต้น้ำ และการศึกษาประวัติศาสตร์การพาณิชย์นาวีของประเทศไทยในพื้นที่ค่ายเนินวงดังกล่าว

จากนั้นในปี พ.ศ. 2537 คณะรัฐมนตรีได้มีมติอนุมัติให้ดำเนินโครงการจัดตั้งพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติประจำจังหวัด เพื่อเป็นสถานที่ในการศึกษาความเป็นมาทางด้านสังคม ชาติพันธุ์ วิถีชีวิต เศรษฐกิจ และธรรมชาติวิทยาของท้องถิ่นขึ้นมา กรมศิลปากรจึงได้ผนวกโครงการดังกล่าวในจังหวัดจันทบุรีเข้าเป็นส่วนหนึ่งของโครงการพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พาณิชย์นาวี และได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ เสด็จมาทรงวางศิลาฤกษ์ตัวอาคารพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พาณิชย์นาวี จันทบุรี ในวันที่ 15 มิถุนายน พ.ศ. 2537 และทรงเสด็จมาเป็นองค์ประธานในการเปิดให้บริการอย่างป็นทางการในวันที่ 9 มกราคม พ.ศ. 2544

ตัวพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พาณิชย์นาวีนั้น ประกอบไปด้วยอาคารแฝดความสูง 2 ชั้น พื้นที่จัดแสดงภายในรวม 3,500 ตารางเมตร มีที่ตั้งอยู่ในโบราณสถานค่ายเนินวง ซึ่งเป็นป้อมค่ายโบราณที่ถูกสร้างขึ้นมาเพื่อใช้รับศึกญวนในช่วงรัชกาลที่ 3

การจัดแสดง
----------

ห้องจัดแสดงแบ่งออกเป็น 6 ห้อง ดังนี้

### ห้องที่ 1 จัดแสดงสินค้าและวิถีชีวิตชาวเรือ

จัดแสดงเรือสำเภาขนาดเท่าลำจริง แสดงถึงวิถีชีวิตชาวเรือและสินค้าชนิดต่าง ๆ ที่มีการซื้อขายแลกเปลี่ยนกันในสมัยโบราณ รวมถึงการจัดแสดงโบราณวัตถุที่มีการขุดพบจากใต้ทะเล เช่น คันฉ่องสำริด กุญแจจีน เบ็ดสำหรับตกปลา ฉาบจากสำริด พริกไทย ลูกหมาก ไข่เป็ด ที่ถูกค้นพบในซากเรือจมในพื้นที่ของอ่าวไทย

### ห้องที่ 2 ห้องแนะนำปฏิบัติการโบราณคดีใต้น้ำ

จัดแสดงการปฏิบัติงานของนักโบราณคดีใต้น้ำ โดยจำลองสภาพพื้นที่ของแหล่งโบราณคดีใต้น้ำในจังหวัดจันทบุรี วิธีกการปฏิบัติงานใต้น้ำ และอุปกรณ์ที่ใช้งานในการปฏิบัติงาน

### ห้องที่ 3 ห้องคลังโบราณวัตถุ

จัดเก็บโบราณวัตถุนอกเหนือจากที่นำไปจัดแสดง โดยจะถูกจัดเก็บรักษาไว้ในคลังที่มีลักษณะพิเศษ ออกแบบให้ด้านหนึ่งมีผนังเป็นกระจก สามารถให้ผู้เข้าชมสามารถมองเห็นโบราณวัตถุในห้องคลังได้ ซึ่งโดยทั่วไปคลังจัดเก็บจะไม่ถูกเปิดให้บุคคลภายนอกสามารถรับชมได้ เนื่องจากเป็นห้องคลังจัดเก็บแยกออกจากส่วนจัดแสดง

### ห้องที่ 4 ห้องเรือและวิถีชีวิตชาวเรือ

จัดแสดงความสัมพันธ์ของคนไทยในอดีตที่ดำรงชีวิตใกล้ชิดกับสายน้ำ โดยจัดแสดงเรือจำลองในรูปแบบต่าง ๆ เพื่อให้ผู้เข้าชมได้ศึกษาเกี่ยวกับลักษณะและการใช้สอยที่สอดคล้องกับชีวิตคนไทยในแต่ละพื้นที่ และจัดแสดงในรูปแบบย่อส่วนจากขนาดจริง

### ห้องที่ 5 ห้องของดีเมืองจันท์

จัดแสดงเกี่ยวกับประวัติความเป็นมาของจังหวัดตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ ยุคประวัติศาสตร์ เกี่ยวกับการก่อตั้งเมือง เหตุการณ์ต่าง ๆ และเรื่องราวของ "ชาวชอง" ที่เป็นนชนพื้นเมืองของจันทบุรี และให้ข้อมูลเกี่ยวกับสถานที่ท้องที่ทางวัฒนธรรมและธรรมชาติ และของที่มีชื่อเสียงของจังหวัดจันทบุรี การทำเหมืองพลอย และการทำสวนผลไม้

### ห้องที่ 6 ห้องบุคคลสำคัญ

จัดแสดงเรื่องราวของพระราชประวัติ พระราชกรณียกิจ เหตุการณ์สำคัญที่เกิดขึ้นในรัชสมัยของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ผู้ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณต่อชาวไทยในการกอบกู้เอกราชของชาติหลังจากการเสียกรุงศรีอยุธยา ครั้งที่ 2

รายละเอียด
----------

เปิดทำการทุกวันพุธ - อาทิตย์ ยกเว้นวันหยุดนักขัตฤกษ์ เวลา 09.00 - 16.00 น. มีลานจอดรถให้บริการ

### ค่าเข้าชม

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พาณิชย์นาวี มีอัตราค่าเข้าชมพิพิธภัณฑ์ ดังนี้

* ชาวไทย 20 บาท
* ชาวต่างชาติ 100 บาท
* นักเรียน นักศึกษาในเครื่องแบบ พระภิกษุ สามเณร ผู้สูงอายุ 60 ปีขึ้นไป ไม่เสียค่าเข้าชม

### บริการ

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พาณิชย์นาวี ให้บริการ ดังนี้

* การนำชมเป็นหมู่คณะ จากมัคคุเทศก์
* การให้บริการนิทรรศการแบบหมุนเวียน ภาพถ่าย และหนังสือจากห้องสมุดพิพิธภัณฑ์
* การจัดบรรยายทางวิชาการ
* การจัดจำหน่ายหนังสือ โปสการ์ด และของที่ระลึก

ดูเพิ่ม
-------

* พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ (ประเทศไทย)

อ้างอิง
-------

1. ↑  "พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพาณิชย์นาวี จันทบุรี | วิสัยทัศน์และพันธกิจ". *www.finearts.go.th*.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
2. 1 2 3 4  "ความเป็นมา || About us". *www.virtualmuseum.finearts.go.th*.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12  Thailand, Museum. "พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพาณิชย์นาวี จันทบุรี :: Museum Thailand". *www.museumthailand.com*.
4. 1 2 3  "นิทรรศการ || กิจกรรม - การแสดง". *www.virtualmuseum.finearts.go.th*.
5. ↑  "พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พาณิชย์นาวี จันทบุรี | CBT Thailand". *cbt*.
6. ↑  "พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พาณิชย์นาวี จันทบุรี". *thai.tourismthailand.org* (ภาษาอังกฤษ).
7. ↑  "การบริการ || service". *www.virtualmuseum.finearts.go.th*.
8. ↑  "พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติพาณิชย์นาวีจันทบุรี". *thailandtourismdirectory.go.th* (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน).

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* พิพิธภัณฑ์เสมือนจริง พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พาณิชย์นาวี

| * ด
* ค
* ก
พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติในประเทศไทย |
| --- |
| กรุงเทพมหานคร | 
* พระนคร
* เรือพระราชพิธี
* ช้างต้น
* วัดเบญจมบพิตร
* ศิลป์ พีระศรี อนุสรณ์
* หอศิลป

 |  |
| ภาคกลาง | 
* กาญจนาภิเษก (ปทุมธานี)
* เจ้าสามพระยา (อยุธยา)
* จันทรเกษม (อยุธยา)
* สมเด็จพระนารายณ์ (ลพบุรี)
* อินทร์บุรี (สิงห์บุรี)
* ชัยนาทมุนี (ชัยนาท)
* อู่ทอง (สุพรรณบุรี)
* สุพรรณบุรี (สุพรรณบุรี)
* พระปฐมเจดีย์ (นครปฐม)
* พระนครคีรี (เพชรบุรี)
* บ้านเก่า (กาญจนบุรี)
* ราชบุรี (ราชบุรี)
* ชาวนาไทย (สุพรรณบุรี)
* ปราจีนบุรี (ปราจีนบุรี)
* พาณิชย์นาวี (จันทบุรี)
* นครนายก (นครนายก)

 |
| ภาคเหนือ | 
* รามคำแหง (สุโขทัย)
* สวรรควรนายก (สุโขทัย)
* กำแพงเพชร (กำแพงเพชร)
* พระพุทธชินราช (พิษณุโลก)
* เชียงใหม่ (เชียงใหม่)
* เชียงแสน (เชียงราย)
* หริภุญไชย (ลำพูน)
* น่าน (น่าน)

 |
| ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ | 
* พิมาย (นครราชสีมา)
* มหาวีรวงศ์ (นครราชสีมา)
* ร้อยเอ็ด (ร้อยเอ็ด)
* สุรินทร์ (สุรินทร์)
* อุบลราชธานี (อุบลราชธานี)
* ขอนแก่น (ขอนแก่น)
* บ้านเชียง (อุดรธานี)

 |
| ภาคใต้ | 
* นครศรีธรรมราช (นครศรีธรรมราช)
* ไชยา (สุราษฎร์ธานี)
* ถลาง (ภูเก็ต)
* สงขลา (สงขลา)
* มัชฌิมาวาส (สงขลา)
* ชุมพร (ชุมพร)
* สตูล (สตูล)

 |

| * ด
* ค
* ก
จังหวัดจันทบุรี |
| --- |
| อำเภอ | 
* เมืองจันทบุรี
* แก่งหางแมว
* เขาคิชฌกูฏ
* ขลุง
* ท่าใหม่
* นายายอาม
* โป่งน้ำร้อน
* มะขาม
* สอยดาว
* แหลมสิงห์

 | ตราสัญลักษณ์จังหวัดจันทบุรี |
| ประวัติศาสตร์ | 
* การกอบกู้เอกราชของเจ้าตาก
* วิกฤตการณ์ ร.ศ. 112
	+ คุกขี้ไก่
	+ สนธิสัญญาสยาม–ฝรั่งเศส ร.ศ. 122
* มณฑลจันทบุรี
* พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พาณิชย์นาวี
* รายชื่อโบราณสถาน

 |
| ภูมิศาสตร์ | 
* อ่าวไทย
* อุทยานแห่งชาติ
	+ เขาคิชฌกูฏ
	+ เขาชะเมา-เขาวง
	+ เขาสิบห้าชั้น
	+ น้ำตกพลิ้ว
* เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าเขาอ่างฤๅไน
* แม่น้ำ
	+ จันทบุรี
	+ เวฬุ
* เขื่อน
	+ คิรีธาร
	+ ทุ่งเพล
	+ บ้านพลวง

 |
| เศรษฐกิจ | 

|  |  |
| --- | --- |
| คมนาคม | 
* ทางหลวงแผ่นดิน
	+ 3 (สุขุมวิท)
	+ 316 (เขาไร่ยา–จันทบุรี)
	+ 317 (ปากแซง–สระแก้ว)
* ถนนเฉลิมบูรพาชลทิต
* จุดผ่านแดนถาวรบ้านแหลม

 |
| อุตสาหกรรม | 
* อัญมณี

 |

 |
| สังคม | 

|  |  |
| --- | --- |
| การศึกษา | 
* รายชื่อโรงเรียน
* มหาวิทยาลัยราชภัฏรำไพพรรณี
* วิทยาลัยนาฏศิลปจันทบุรี
* ศพค.โรงพยาบาลพระปกเกล้า

 |
| วัฒนธรรม | 
* รายชื่อวัด
* รายชื่อโบราณสถาน
* เขตมิสซังจันทบุรี
	+ อาสนวิหารพระนางมารีอาปฏิสนธินิรมล
* หมูชะมวง
* ชาวชอง
	+ ภาษาชอง
* สุนัขไทยหลังอาน

 |
| กีฬา | 
* สนามกีฬาองค์การบริหารส่วนจังหวัดจันทบุรี
* สโมสรฟุตบอล
	+ จันทบุรี
	+ อาร์บีอาร์ยู จันทบุรี ยูไนเต็ด
* กีฬาแห่งชาติ ครั้งที่ 19

 |
| การเมือง | 
* สมาชิกวุฒิสภา
* สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

 |

 |
| หมวดหมู่ หมวดหมู่ |