**บาหลี** (บาหลี: Anak Bali, Wong Bali, Krama Bali; อินโดนีเซีย: *Suku Bali*) เป็นกลุ่มชาติพันธุ์พื้นเมืองที่อาศัยอยู่บนเกาะบาหลีในประเทศอินโดนีเซีย มีประชากรราว 4,200,000 คนหรือเป็นคิดเป็นร้อยละ 1.7 ของประชากรในอินโดนีเซีย ส่วนใหญ่อาศัยอยู่บนเกาะบาหลีร้อยละ 89 ทั้งยังมีชาวบาหลีอาศัยอยู่บนเกาะลอมบอกจำนวนมากอย่างมีนัยสำคัญ และพบทางตะวันออกสุดของเกาะชวา

ประวัติ
-------

ระบำเลอกงในอดีตและปัจจุบันตามลำดับ ถือเป็นการแสดงที่มีชื่อของบาหลี
บรรพบุรุษของชาวบาหลีในปัจจุบันมาจากการอพยพย้ายถิ่นฐานจำนวนสามครั้ง โดยครั้งแรกคือคลื่นผู้อพยพชาวโปรโตมลายูจากเกาะชวาและกาลีมันตันช่วงยุคก่อนประวัติศาสตร์ คลื่นอพยพลูกที่สองคือการอพยพของกลุ่มชนจากเกาะชวาในยุคฮินดูเรืองอำนาจในช่วงเวลาหลายปีและเป็นไปอย่างช้า ๆ และคลื่นอพยพครั้งสุดท้ายคือกลุ่มชนที่อพยพมาจากเกาะชวาช่วงคริสต์ศตวรรษที่ 15 จนถึง 16 อันเป็นช่วงเวลาที่ผู้คนหันไปเลื่อมใสศาสนาอิสลาม หลังการล่มสลายของจักรวรรดิมัชปาหิต เจ้าขุนมูลนายและราษฎรทั้งหลายจึงหลบลี้อิทธิพลจักรวรรดิมาตารัมที่เปลี่ยนเป็นรัฐอิสลามมายังเกาะบาหลี ที่ทำให้วัฒนธรรมชวายุคเก่ามาผสมผสานกับวัฒนธรรมพื้นเมือง จนทำให้บาหลีมีวัฒนธรรมพื้นเมืองที่โดดเด่นมาแต่นั้น

มีการศึกษากรดดีออกซีไรโบนิวคลีอิกชาวบาหลีโดยคาราเฟตและคณะ (Karafet et al.) พบว่าโครโมโซมวาย (Y chromosome) นั้น ใกล้เคียงกับชาวอินเดียร้อยละ 12 ใกล้เคียงกับชาวออสโตรนีเชียร้อยละ 84 และชาวเมลานีเซียร้อยละ 2

วัฒนธรรม
--------

วัฒนธรรมของบาหลีเป็นการผสมผสานของวัฒนธรรมฮินดู-พุทธและวัฒนธรรมพื้นเมือง โดยวัฒนธรรมบาหลีอันเป็นที่รู้จักนอกจากการเต้นระบำ นาฏกรรม และประติมากรรมก็คือการแสดง *วายังกูลิต* มหรสพที่ใช้แสงและเงา ที่ใกล้เคียงกับหนังตะลุงของไทย มีฉากเป็นวัดฮินดูหรือหมู่บ้าน ทั้งมีนักแสดงและนักดนตรีพื้นเมืองฝีมือดีประกอบการแสดง

มีเกล โกบาร์รูเบียส (Miguel Covarrubias) กล่าวว่า งานศิลปะของชนพื้นเมืองนั้นแม้จะเป็นของมือสมัครเล่นแต่เปี่ยมด้วยจิตวิญญาณ และพวกเขาก็ไม่ยี่หระว่าผู้อื่นจะประเมินผลงานของเขาอย่างไร นอกจากนี้ศิลปินบาหลียังมีความสามารถในการแกะสลักที่ลักษณะการแกะนั้นคล้ายเทพเจ้าตามคติจีน หรือตกแต่งยานพาหนะตามที่พบในนิตยสารต่างประเทศ

ในการตั้งชื่อแบบบาหลี จะมีลำดับศักดิ์และวรรณะปรากฏอยู่ในชื่อ

ศาสนา
-----

สตรีบาหลีขณะสวดมนต์และถวายของบูชาแด่เทพเจ้า
ดูบทความหลักที่: ศาสนาฮินดูแบบบาหลี
ชาวบาหลีส่วนใหญ่มีความเชื่อเกี่ยวกับลัทธิวารีศักดิ์สิทธิ์ (Agama Tirta) อันเป็นแนวทางหนึ่งในไศวนิกายของศาสนาฮินดู โดยมีนักบวชจากอินเดียเดินทางมาเผยแผ่ทั้งศาสนา รวมทั้งวรรณกรรมของฮินดู-พุทธในหลายศตวรรษก่อน ซึ่งชาวบาหลีได้นำมาผสานความเชื่อเข้ากับคติชนพื้นเมืองด้วย

นอกจากนี้ยังมีกลุ่มชนหนึ่งที่เรียกว่าบาหลีอากา ซึ่งเป็นชนพื้นเมืองที่อพยพเข้ามาก่อนการอพยพครั้งที่สาม และอาศัยอยู่ในชนบทอันห่างไกลนั้นนับถือผีหาได้นับถือฮินดูอย่างชาวบาหลีไม่

อ้างอิง
-------

1. ↑  Akhsan Na'im, Hendry Syaputra (2011). *Kewarganegaraan, Suku Bangsa, Agama dan Bahasa Sehari-hari Penduduk Indonesia Hasil Sensus Penduduk 2010*. Badan Pusat Statistik. ISBN 978-979-064-417-5.
2. ↑  "Balinese in Malaysia". Joshua Project. สืบค้นเมื่อ 2016-04-25.
3. ↑  Bali faces population boom, now home to 4.2 million residents
4. ↑  Shiv Shanker Tiwary & P.S. Choudhary (2009). *Encyclopaedia Of Southeast Asia And Its Tribes (Set Of 3 Vols.)*. Anmol Publications Pvt. Ltd. ISBN 81-261-3837-8.
5. ↑  Andy Barski, Albert Beaucort and Bruce Carpenter (2007). *Bali and Lombok*. Dorling Kindersley. ISBN 978-0-7566-2878-9.
6. ↑  Karafet, Tatiana M.; Lansing, J S.; Redd, Alan J.; and Reznikova, Svetlana (2005) "Balinese Y-Chromosome Perspective on the Peopling of Indonesia: Genetic Contributions from Pre-Neolithic Hunter- Gatherers, Austronesian Farmers, and Indian Traders," Human Biology: Vol. 77: Iss. 1, Article 8. Available at:
7. ↑  Adrian Vickers (2012). *Bali Tempo Doeloe*. Komunitas Bambu. p. 293. ISBN 602-9402-07-2.
8. ↑  Adrian Vickers (2012). *Bali Tempo Doeloe*. Komunitas Bambu. p. 296. ISBN 602-9402-07-2.
9. ↑  Adrian Vickers (2012). *Bali Tempo Doeloe*. Komunitas Bambu. p. 298. ISBN 602-9402-07-2.
10. ↑  Leo Howe (2001). *Hinduism & Hierarchy In Bali*. James Currey. p. 46. ISBN 1-930618-09-3.
11. ↑  J. Stephen Lansing (1983). *The Three Worlds of Bali*. Praeger. ISBN 978-0-03-063816-9.