|  |
| --- |
| จุดหมายแสวงบุญใน |
| แดนพุทธภูมิ |
|  |
| สังเวชนียสถาน
* ลุมพินีวัน
* พุทธคยา
* สารนาถ
* กุสินารา
 |
| สถานที่เพิ่มเติม 4 แห่ง
* ราชคฤห์
* สังกัสสะ
* สาวัตถี
* เวสาลี
 |
| บริเวณอื่น ๆ
* อชันตา
* อมราวตี
* หมู่ถ้ำบะราบาร์
* ภารหุต
* Chandavaram
* เทวทหะ
* ถ้ำเอลโลรา
* กบิลพัสดุ์
* เกสริยาสถูป
* โกสัมพี
* ลลิตคีรี
* มถุรา
* นาลันทา
* Nasik
* ปาฏลีบุตร
* ปาวา
* ปิปราห์วา
* บุษบาคีรี
* Ramagrama stupa
* รัตนคีรี
* สาญจิ
* อุทัยคีรี
* Tilaurakot
* พาราณสี
* วิกรมศิลา
 |
| * ด
* ค
* ก
 |

**คยา** (อังกฤษ: Gaya) คือตำบลหนึ่งในอำเภอคยา จังหวัดมคธ รัฐพิหาร ประเทศอินเดีย ตั้งอยู่ 100 กิโลเมตร ทางใต้ของเมืองปัฏนา ตัวเมืองทอดยาวไปตามชายฝั่งของแม่น้ำเนรัญชรา เมืองแห่งนี้เป็นเมืองสำคัญทั้งของศาสนาพุทธและศาสนาฮินดู เพราะเป็นทั้งที่ตั้งของสถานที่เกิดเหตุการณ์สำคัญ ๆ ของพระพุทธศาสนา และสถานที่ ๆ ถูกกล่าวถึงในตำนานปรัมปราในคัมภีร์รามายณะของศาสนาฮินดู โดยภูมิประเทศของคยาเต็มไปด้วยภูเขาหินขนาดเล็ก คยาเป็นเมืองที่เป็นทั้งที่ตั้งของคยาสีสะ สถานที่พระพุทธองค์ทรงแสดงอาทิตตปริยายสูตรเพื่อโปรดแก่เหล่าชฏิล 1,003 รูป และวัดวิษณุบาท วัดฮินดูที่เป็นที่ประดิษฐานของหิน ที่ชาวฮินดูนับถือว่าเป็นรอยบาทของพระวิษณุ สถานที่ศักดิ์สิทธิ์สำคัญ 1 ใน 7 แห่งของศาสนาฮินดู

ความสำคัญ
---------

คยาสีสะ (หรือเขาพรหมโยนีตามตำนานของฮินดู) สถานที่พระพุทธองค์ทรงแสดงอาทิตตปริยายสูตรแก่หมู่ภิกษุชฏิล 1,003 รูปจนสำเร็จพระอรหันต์ทั้งหมด
ในอดีตสมัยที่พระพุทธเจ้าตรัสรู้ แถบตำบลนี้เป็นที่อยู่ของชฏิลสามพี่น้องคือ อุรุเวลากัสสปะ, นทีกัสสปะ, คยากัสสปะ และบริวารของตนรวม 1,003 รูป ที่ตั้งสำนักบูชาไฟของตนเรียงกันไปตามแม่น้ำเนรัญชรา เป็นที่เคารพศรัทธาของคนในแคว้นมคธเป็นอย่างมาก พระพุทธองค์ได้เสด็จกลับมาโปรดชฏิลเหล่านี้ หลังจากตรัสรู้ที่ตำบลที่ใกล้กับที่ตั้งสำนักของอุรุเวลกัสสปะและบริวาร (อุรุเวลาเสนานิคม) โดยเสด็จไปโปรดปัญจวัคคีย์และจำพรรษาแรกที่ป่าอิสิปตนมฤคทายวันก่อน และทรงกลับมาทรงกระทำการทรมานทิฏฐิมานะของชฏิลด้วยการแสดงอภินิหารหลายประการ จนเหล่าชฏิลทั้งหมดยอมรับนับถือและบรรพชาในพระพุทธศาสนาและพระพุทธองค์ได้ทรงแสดงอาทิตตปริยายสูตรแก่เหล่าชฏิลจนบรรลุเป็นพระอรหันต์ทั้งหมด ที่ คยาสีสะ ซึ่งตั้งอยู่ที่ตำบลคยาในปัจจุบัน

ปัจจุบัน คยาสีสะ สถานที่ที่พระพุทธองค์ทรงแสดงธรรมแก่ชฏิลจนบรรลุพระอรหันต์ ยังคงมีชื่อเรียกว่าคยาสีสะเหมือนในพุทธกาล โดยมีสถูปเล็ก ๆ ตั้งอยู่ในจุดที่ชื่อว่าเป็นสถานที่พระพุทธองค์แสดงธรรมในครั้งนั้นด้วย

นอกจากสถานที่ทางพระพุทธศาสนาแล้ว ยังมีวัดฮินดูชื่อว่าวัดวิษณุบาท ที่ชาวฮินดูเชื่อว่าเป็นสถานที่ประดิษฐานรอยบาทของพระวิษณุ ตามคัมภีร์รามายณะด้วย โดยมีชาวฮินดูมาสักการะเป็นประจำ

ดูเพิ่ม
-------

* อาทิตตปริยายสูตร ธรรมที่พระพุทธเจ้าแสดง ณ เขาคยาสีสะ
* พุทธคยา (ตำบลพุทธคยา) สถานที่สำคัญทางพระพุทธศาสนาที่อยู่ใกล้กับตำบลคยา

อ้างอิง
-------

1. ↑  "City Development Plan for Gaya: EXECUTIVE SUMMARY" (PDF). Urban Development and Housing Department, Government of Bihar. p. 4. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2014-09-13. สืบค้นเมื่อ 8 October 2012.
2. ↑  พระไตรปิฎกเล่มที่ 25 พระสุตตันตปิฎก เล่ม 17 ขุททกนิกาย อุทาน โพธิวรรค ชฎิลสูตร **ชฎิลสูตร**. พระไตรปิฎกฉบับสยามรัฐ. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก <[*ลิงก์เสีย*]>. เข้าถึงเมื่อ 5-6-52
3. ↑  พระไตรปิฎก เล่มที่ 4 พระวินัยปิฎก เล่มที่ 4 มหาวรรค ภาค 1 **ปาฏิหาริย์เก็บผลหว้าเป็นต้น**. พระไตรปิฎกฉบับสยามรัฐ. [ออนไลน์]. เข้าถึงได้จาก <>. เข้าถึงเมื่อ 5-6-52

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ **คยา**

* เรื่องราวการโปรดชฏิล 3 พี่น้องของพระพุทธองค์. เว็บไซต์ลานพุทธศาสนา. เรียกข้อมูลเมื่อ 5-6-52
* maps.google