**สู่ฝันอันยิ่งใหญ่**

**บทละครภาษาไทย** มัทนี เกษกมล, ยุทธนา มุกดาสนิท

**คำร้องภาษาไทย** ชาลี อินทรวิจิตร, วิสา คัญทัพ, สุรชัย จันทิมาธร, ยุทธนา มุกดาสนิท

**ที่มา** ละครเพลง Man of La Mancha

**โปรดักชั่น** สิงหาคม – กันยายน 2530, คณะละครสองแปด และกรมศิลปากร / มิถุนายน 2551, คณะละครสองแปด และ บ.ซีนาริโอ จก. 

*สู่ฝันอันยิ่งใหญ่* เป็นละครเพลงที่คณะละครสองแปด แปลและเรียบเรียงมาจากละครเพลงเรื่อง *The Man of La Mancha* โดยคงตัวบทละครและบทเพลงไว้ตามต้นฉบับ ละครเรื่องนี้แสดงโดยไม่มีการพักครึ่งเวลา ความยาวประมาณ 2 ชั่วโมง 15 นาที เปิดการแสดงครั้งแรก ณ โรงละครแห่งชาติ ระหว่างวันที่ 28 สิงหาคม – 9 กันยายน 2530 รวม 17 รอบ และเปิดการแสดงครั้งที่สอง ณ โรงละครเมืองไทยรัชดาลัย ระหว่างวันที่ 13 – 22 มิถุนายน 2551 รวม 13 รอบ

งานสร้างและการตีความ
--------------------

  

ในการแสดงครั้งแรก เมื่อปี พ.ศ. 2530 ทีมงานได้อธิบายแนวคิดในการสร้างละครเรื่อง *สู่ฝันอันยิ่งใหญ่* ไว้ว่า

"...ความทะเยอทะยานของเราไม่ได้เริ่มต้นจากจุดที่ว่า เราต้องการทำละครใหญ่ที่ต้องลงทุนมาก ต้องไปเอาผู้เชี่ยวชาญมือรางวัลมาจากเมืองนั้นเมืองนี้ เราคิดเริ่มต้นมาจากจุดที่ว่า โอ้โฮ...ละครเรื่องนี้น่าทำ ทำแล้วจะต้องออกมาเป็นละครที่ดี จากพื้นฐานของบทที่ดี แล้วก็ในขณะที่อ่านนั้น มันเห็นภาพว่าจะต้องดีอย่างนั้นอย่างนี้ แล้วก็ทำให้เกิดความฝันที่จะให้ภาพที่เห็นในใจเรานั้นปรากฏขึ้นมาบนเวที เพื่อที่คนอื่นจะได้มาร่วมอยู่ในความฝันนั้น ในเสียงเพลงและในการแสดงเหล่านั้นที่เราเห็น อยากจะให้มาร่วมรับรู้ด้วยกัน ได้รสชาติอย่างเดียวกับที่เราได้เมื่ออ่านบทละคร เราอยากจะถ่ายทอดความประทับใจอันนั้นออกไปสู่คนดู มันเริ่มที่จุดนี้ต่างหาก..." (**รัศมี เผ่าเหลืองทอง** ที่ปรึกษาด้านบทละคร)

"...เรื่องนี้เป็นละครซ้อนละคร เป็นการผสมผสานที่มีเสน่ห์มากระหว่างความเป็นจริงกับความใฝ่ฝัน ระหว่างความเป็นเรียลลิสติกกับโรแมนติก เป็นสไตล์ซ้อนที่กลับไปกลับมา เพราะฉะนั้น งานของเราก็คือจะสื่ออย่างไรให้คนดูได้ระดับความคิดเช่นนี้ทั้งสองระดับ ทำอย่างไรให้เรียลลิสติกกับโรแมนติกเจอกันพอดี แล้วเรื่องนี้ยังเป็นละครเพลง เป็นรูปแบบละครที่รวมการแสดงหลายๆ อย่าง นับตั้งแต่การแสดง เต้นรำ และร้องเพลง รวมทั้งดนตรีเข้ามาด้วย เราต้องผสมผสานศิลปะเหล่านี้เข้ากันเพื่อให้ความบันเทิงกับคนดู และขณะเดียวกันก็สามารถสื่อสาระของละครได้ด้วย..." (**ยุทธนา มุกดาสนิท** ผู้กำกับการแสดง)

"...เป็นการเอาความลึก ความกว้าง และความสูงของโรงละครแห่งชาติมาใช้ให้เป็นประโยชน์แก่ด้านจินตนาการ...เกือบจะเปลือยโรงละคร ไร้มิติ ไร้เวลา ไร้สถานที่ จะขยายขอบเขตของโรงละครออกไปอย่างที่คนดูไม่เคยเห็น จากนั้นจะค่อยๆ สร้างขอบเขตของเวทีด้วยองค์ประกอบด้านฉากและแสง เพื่อเสริมความเปลี่ยนแปลงของฉากที่เปลี่ยนไปในแต่ละองก์ แล้วก็กลับไปสู่ความกว้าง ลึก สูง ของคุกใต้ดิน ซึ่งกว้าง ลึก และสูง อย่างไร้มิติ ไร้เวลา และไร้สถานที่..." (**บุรณี รัชไชยบุญ** ผู้กำกับเทคนิค) 

แนวทางต่างๆ เหล่านี้ ก็ยังคงเป็นแนวคิดหลักเมื่อนำ "สู่ฝันอันยิ่งใหญ่" กลับคืนสู่เวทีอีกครั้งหนึ่งในปี พ.ศ. 2551

ทีมงาน
------

**บทละคร**: เดล วาสเซอร์แมน (Dale Wasserman)

**ประพันธ์ทำนอง**: มิทช์ ลีห์ (Mitch Leigh)

**ประพันธ์คำร้อง**: โจ เดเรียน (Joe Darion) 

**บทละครภาษาไทย**: มัทนี เกษกมล, ยุทธนา มุกดาสนิท

**ประพันธ์คำร้องภาษาไทย**: ชาลี อินทรวิจิตร, วิสา คัญทัพ, สุรชัย จันทิมาธร, ยุทธนา มุกดาสนิท

  

**ทีมงาน 2530**

**กำกับการแสดง**: ยุทธนา มุกดาสนิท 

**ให้คำปรึกษาบทละคร**: รัศมี เผ่าเหลืองทอง

**ออกแบบฝ่ายศิลป์**: มานูเอล ลุทเกนฮอร์สท์ (Manuel Lutgenhorst) 

**กำกับดนตรีและอำนวยเพลง**: ประทักษ์ ประทีปเสน 

**เรียบเรียงดนตรี**: ประสาน สุทัศน์ ณ อยุธยา

**ออกแบบท่าเต้น**: มานูเอล อลูม (Manuel Alum)

**กำกับเทคนิคและออกแบบแสง**: บุรณี รัชไชยบุญ

  

**ทีมงาน 2551**

แม้ว่ามานูเอล อลูม จะถึงแก่กรรมที่สหรัฐอเมริกาไปตั้งแต่ปี 2536 ด้วยวัยเพียง 50 ปี ทว่าในโปรดักชั่น 2551 ส่วนใหญ่ก็ยังใช้ท่าเต้นเดิมของเขา ยกเว้นฉากกัลบก/หมวกทองแห่งมัมบริโน ระบำแขกมัวร์ และอัศวินกระจกเงา ที่เปลี่ยนให้ เกลน ฟาน เดร์ โฮฟ (Glenn van der Hoff) นักออกแบบท่าเต้นเชื้อสายดัทช์ - อินโดนีเซียน มาออกแบบใหม่เพิ่มเติม

**กำกับการแสดง**: ยุทธนา มุกดาสนิท 

**ออกแบบงานสร้าง/กำกับศิลป์/กำกับเทคนิค** : มานูเอล ลุทเกนฮอร์สท์ (Manuel Lutgenhorst) 

**ที่ปรึกษาด้านเทคนิค**: บุรณี รัชไชยบุญ

**ควบคุมวงดนตรี**: ดำริห์ บรรณวิทยกิจ 

**ออกแบบท่าเต้น**: มานูเอล อลูม (Manuel Alum)/เกลน ฟาน เดร์ โฮฟ (Glenn van der Hoff)

นักแสดงนำ
---------

**นักแสดงนำใน "สู่ฝันอันยิ่งใหญ่"**

ในโปรดักชั่น 2530 มีการเปลี่ยนนักแสดงนำจากที่กำหนดไว้อย่างกะทันหัน คือเซรบานเตส/ดอน กิโฮเต้ จากเดิมที่จะแสดงนำโดย พรศิล จันทนากร (นักแสดงนำจากละครเวที *กาลิเลโอ* 2528) จนมีการเปิดแถลงข่าวที่โรงแรมสยามอินเตอร์คอนติเนนตัลไปแล้วในเดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2530 ทว่าหลังจากนั้นไม่นาน ตามกระแสข่าวอย่างเป็นทางการ ระบุว่าพรศิลขอถอนตัว ทางคณะละครสองแปดจึงติดต่อทาบทามให้ศรัณยู วงศ์กระจ่าง และจรัล มโนเพ็ชร มารับบทดังกล่าวแทน 

**สิงหาคม - กันยายน 2530** 

เซรบานเตส/ดอน กิโฮเต้: ศรัณยู วงศ์กระจ่าง (28 ส.ค. – 2 ก.ย.) / จรัล มโนเพ็ชร (3 – 9 ก.ย.) 

อัลดอนซ่า/ดัลซีเนีย: นรินทร ณ บางช้าง 

คนรับใช้/ซานโช่: สาธิต ชีวะประเสริฐ

ดุ๊ก/ดร.คาร์ราสโค: คำรพ พิริยสถิต

แม่บ้าน: กันยา วงษ์สวัสดิ์

อันโตเนีย: นฤมล ศิลปี

บาทหลวง: ศรัณย์ ทองปาน 

ผู้ว่าการ/เจ้าของโรงเตี๊ยม: คำรณ คุณะดิลก 

มาเรีย: วิลัดดา วนดุรงค์วรรณ 

กัลบก: นุกูล บุญเอี่ยม 

คนต้อนฬ่อ: เกรียงศักดิ์ ศิลากอง, นาถพงษ์ โสตถิพันธุ์, มนตรี ศรีวิหค, บุญชัย จักราวรวุธ, ปกรณ์ พิมพ์ทนต์, มนัสชัย บุญยัง, ฤทธิรงค์ จิวากานนท์, วีรชัย งานไพโรจน์

นายทหารแห่งศาลศาสนา: สุทธิพงศ์ ธรรมวุฒิ

เฟอร์มินา: วาสนา กัณโสภณ

  

**มิถุนายน 2551** 

เซรบานเตส/ดอน กิโฮเต้: เรืองศักดิ์ ลอยชูศักดิ์ 

อัลดอนซ่า/ดัลซีเนีย: ภัทรวรินทร์ ทิมกุล 

คนรับใช้/ซานโช่: ชลาทิศ ตันติวุฒิ 

ดุ๊ก/ดร.คาร์ราสโค: อนุชิต สพันธุ์พงษ์

แม่บ้าน: นภาดา สุขกฤต 

อันโตเนีย: รพีพร ประทุมอานนท์

บาทหลวง: ศรัณย์ ทองปาน 

ผู้ว่าการ/เจ้าของโรงเตี๊ยม: บุญพงษ์ พานิช 

มาเรีย: สุมณฑา สวนผลรัตน์

กัลบก: สุเมธ องอาจ 

คนต้อนฬ่อ: กฤตินท์ เกียรติเมธา, ชิตพล เปลี่ยนศิริ, เดชบดินทร์ ฉายทองดี, เทพธนะ ปาลกะวงศ์ ณ อยุธยา, ธีระพล ประสมแสง, พัลลภ นามโสม, อดิเทพ บัวน้อย 

นายทหารแห่งศาลศาสนา: วรรณกิตย์ ศิริพุฒ

เฟอร์มินา: ศิวพร พันธรักษ์

เรื่องย่อ
---------

ตอนปลายคริสต์ศตวรรษที่ 16 ณ คุกใต้ดิน เมืองเซวิญา ประเทศสเปน ดอน มิเกล เด เซรบานเตส ผู้เป็นทั้งกวี นักเขียนบทละคร ทหารผ่านศึก และเจ้าพนักงานเก็บภาษี พร้อมด้วยคนรับใช้ ถูกนำตัวมาฝากขังรวมกับเดนคุก หัวขโมย ฆาตกร โสเภณี เพื่อรอการไต่สวนจากศาลศาสนาในข้อหากระทำผิดต่อพระศาสนจักรคาทอลิก เนื่องจากการออกหมายยึดโบสถ์ที่ไม่ยอมจ่ายภาษี 

ระหว่างนั้นเอง เซรบานเตสกลับต้องขึ้น "ศาลเตี้ย" ที่บรรดานักโทษตั้งขึ้น โดยมีต้นฉบับลายมือของเขาเป็นเดิมพัน เซรบานเตสตัดสินใจสู้คดีด้วยการนำเสนอเป็นละคร ซึ่งก็อาศัยเหล่านักโทษทั้งหลายร่วมแสดง

เซรบานเตสสวมบทบาทเป็นอลองโซ กิฆานา เศรษฐีบ้านนอกสูงอายุ ผู้ติดนิยายอัศวินผจญภัยยุคกลางอย่างงอมแงม จนถึงขนาดเคลิบเคลิ้มไปว่าตัวเขาเองเป็นอัศวินผู้หนึ่งที่มีพันธกิจในการแก้ไขสิ่งผิดทุกอย่างในโลก กิฆานาขนานนามตัวเองใหม่ว่า "ดอนกิโฮเต้แห่งลามันช่า" แล้วสวมชุดเกราะควบม้าออกผจญภัย ส่วนคนรับใช้ของเขา ก็รับบทเป็นซานโช ชาวนาผู้ปวารณาตัวเป็นอัครสาวกและผู้ติดตามดอนกิโฮเต้ 

กิโฮเต้เข้าฟาดฟันกับกังหันลมเพราะเห็นเป็นยักษ์ ที่ถูกส่งมาโดย"จอมมายาลวง" ศัตรูที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในจินตนาการของเขา จากนั้นก็เข้าไปที่โรงเตี๊ยมด้วยความเข้าใจว่าเป็นปราสาทของบรรดาอัศวิน และเมื่อเขาพบกับอัลดอนซา โสเภณีกึ่งสาวเสิร์ฟประจำโรงเตี๊ยม เขาก็รู้ได้ทันทีว่านางคือดัลซิเนีย สตรีผู้สูงศักดิ์ 

จากนั้น มีช่างตัดผมเร่เข้ามาในโรงเตี๊ยม กิโฮเต้ก็ไปชิงเอาอ่างโกนหนวดที่ช่างครอบหัวมา เพราะในสายตาของเขา มันคือหมวกทองแห่งมัมบริโนอันศักดิ์สิทธิ์ คู่ควรกับอัศวินที่แท้จริงเช่นเขา

แม้ตอนแรก อัลดอนซาจะหยามหยันในความเพ้อฝันของกิโฮเต้ ทว่า เมื่อได้ประจักษ์ถึงความจริงใจในความใฝ่ฝันแสนงาม เธอจึงเริ่มหวั่นไหวและคล้อยตาม ก่อนจะถูกฉุดกระชากไปสู่ชะตากรรมอันโหดเหี้ยม เมื่อถูกรุมกระทำชำเราโดยเหล่าคนต้อนฬ่อ

ขณะเดียวกัน นายแพทย์คาร์ราสโก ว่าที่หลานเขยของอลองโซ ก็วางแผนที่จะ "เยียวยา" สิ่งที่เขาเห็นว่าเป็นความเจ็บป่วยทางใจของชายชราผู้นี้ ด้วยการซ้อนกลมาเป็น "จอมมายาลวง" ในภาคอัศวินแห่งกระจกเงา นำเอา "ความจริง" มาเปิดเผยยืนยันให้ดอนกิโฮเต้ได้ตระหนักในสภาพแท้จริงของตน 

ในที่สุดอลองโซจึงกลับคืนสู่ "ความปกติ" ในสภาพชายชราผู้หมดแรงใจที่จะมีชีวิตอยู่ กระทั่งอัลดอนซ่าผู้ที่เขาเรียกว่า "ดัลซีเนีย" ได้หวนกลับมากระตุ้นเตือนให้เขาระลึกถึงความงดงามของความใฝ่ฝันเป็นครั้งสุดท้ายในชีวิต

ท้ายที่สุด เมื่อศาลศาสนามาเรียกตัวเซรบานเตสกับคนรับใช้ขึ้นไปรับการไต่สวน ซึ่งอาจหมายถึงการถูกจับเผาทั้งเป็น เขาก็ได้รับต้นฉบับลายมือเรื่องดอนกิโฮเต้ กลับคืน พร้อมกันกับที่คนคุกทั้งหลายได้ตระหนักถึงคุณค่าของการมีชีวิตเป็นมนุษย์ที่มีความหวังอีกครั้งหนึ่ง

ลำดับเพลงร้อง
-------------

  

ในการแปลและดัดแปลงสำหรับการแสดงเป็นภาษาไทย ในโปรดักชั่นปี 2530 มีการตัดเพลงร้องในฉบับภาษาอังกฤษออกไป 2 เพลง คือ *What Do You Want of Me?* (อัลดอนซ่า) และ *To Each His Dulcinea* (บาทหลวง) ต่อมาในโปรดักชั่นปี 2551 จึงมีการเพิ่มฉากและเพลง *What Do You Want of Me?* กลับเข้ามาใหม่ ในชื่อ *ทำไม* (เนื้อเพลงภาษาไทยเขียนโดยวิสา คัญทัพ) ลำดับเพลงร้องที่ระบุในที่นี้ อ้างอิงตามสูจิบัตรการแสดง 2551  ภาษาอังกฤษในวงเล็บแรกคือชื่อเพลงเดิมตามต้นฉบับภาษาอังกฤษ ในวงเล็บถัดมา เป็นชื่อตัวละครที่ร้องเพลงนั้นๆ 

1. *ตัวเราคือ ดอนกิโฮเต้* (Man of La Mancha) (ดอนกิโฮเต้,ซานโช)

2. *ก็เป็นอย่างเดิม* (It's All the Same) (อัลดอนซา)

3. *ดัลซีเนีย* (Dulcinea) (ดอนกิโฮเต้)

4. *เฝ้าแต่คิดถึงเขา* (I'm Only Thinking of Him) (บาทหลวง, อันโตเนีย, แม่บ้าน, คาราสโก)

5. *ผมชอบเขา* (I Really Like Him) (ซานโช)

6. *ทำไม* (What Do You Want of Me?) (อัลดอนซา)

7. *เจ้านกน้อย* (Little Bird, Little Bird) (อันเซลโม, คนต้อนฬ่อ)

8. *บทเพลงกัลบก* (Barber’s Song) (กัลบก)

9. *หมวกทองแห่งมัมบรีโน* (Golden Helmet of Mambrino) (ดอนกิโฮเต้,ซานโช, กัลบก, คนต้อนฬ่อ)

10. *สู่ฝันอันยิ่งใหญ่* (The Impossible Dream) (ดอนกิโฮเต้)

11. *อัศวินแห่งทัศนาดูร* (Knight of the Woeful Countenance) (เจ้าของโรงเตี๊ยม, อัลดอนซา, ซานโช)

12. *อัลดอนซา* (Aldonza) (อัลดอนซา)

13. *เรื่อยเปื่อยซุบซิบ* (A Little Gossip) (ซานโช)

14. *สู่ฝันอันยิ่งใหญ่* (The Impossible Dream - reprise) (ทุกคน)

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

  

**บทวิจารณ์ 2530**

จำนงศรี รัตนิน, คุณหญิง "สู่ฝันอันยิ่งใหญ่ ชัยชนะของความฝัน" **สู่อนาคต** (9-15 กันยายน 2530): 50-51.

เจตนา นาควัชระ, "สู่ฝันอันยิ่งใหญ่ หรือการไต่บันไดเสียงไปสู่โลกอุดมคติ" **สยามรัฐสัปดาห์วิจารณ์**  ปีที่ 34 ฉบับที่ 13 (13-19 กันยายน 2530): 37-38.

ชาญวิทย์ เกษตรศิริ, "สู่ฝันอันยิ่งใหญ่: เด็กก็ฝันได้ ผู้ใหญ่ฝัน (ยิ่ง) ดี" **มติชนสุดสัปดาห์** (6 กันยายน 2530): 36 – 37.

"สนานจิตต์ บางสะพาน" "(นามแฝง), "สู่ฝันอันยิ่งใหญ่ : ความฝันของใคร" **สยามรัฐสัปดาห์วิจา**รณ์ ปีที่ 34 ฉบับที่ 18 (18-24 ตุลาคม 2530): 45.

"สีลม" (นามแฝง), "Man of La Mancha ฝันอันยิ่งใหญ่ และฝันที่เป็นไปไม่ได้" **สยามรัฐสัปดาห์วิจารณ์**  ปีที่ 34 ฉบับที่ 13 (13-19 กันยายน 2530): 44.

อู่ทอง ประศาสน์วินิจฉัย "ควันหลงจากฝันอันยิ่งใหญ่ของสองแปด" **สยามรัฐ** 28 กันยายน 2530: 13.

Chamnongsri L. Rutnin. "On the Way to the Unreachable Star" **Bangkok Post**  September, 3, 1987 : 

  

**บทวิจารณ์ 2551**

เจตนา นาควัชระ, "สู่ฝันอันยิ่งใหญ่ (ฉบับที่ 2) หรือชัยชนะของโลกแห่งอุดมคติ" **กรุงเทพธุรกิจ - จุดประกาย** (20 มิถุนายน 2551): 7.

นรา, "กลับไปสู่ฝันอันยิ่งใหญ่" **ผู้จัดการรายวัน** (16 มิถุนายน 2551): 37.

นรา, "เหยื่ออธรรม - สู่ฝันอันยิ่งใหญ่" **ผู้จัดการรายวัน** (16 เมษายน 2551): 37.

นันทขว้าง สิรสุนทร, "ขอแสดงความเสียใจ ถ้าคุณพลาด ‘สู่ฝันอันยิ่งใหญ่’ **กรุงเทพธุรกิจ - จุดประกาย** (20 มิถุนายน 2551): 8. 

Kriengsak Silakong, "La Mancha set to renew dreams" **The Nation** (June 21-22, 2008): 12B.

Pawit Mahasarinand, "The dream lives on" **Daily Express** (June 13, 2008): 14.

Sanitsuda Ekachai, "Don Quixote never dies" **Bangkok Post** – Outlook (June 17, 2008): 08.

อ้างอิง
-------

1. ↑  "ละครเพลงอมตะ สู่ฝันอันยิ่งใหญ่" (แผ่นพับประชาสัมพันธ์ 2530)
2. ↑  สูจิบัตร **สู่ฝันอันยิ่งใหญ่** 2530
3. ↑  สูจิบัตร **สู่ฝันอันยิ่งใหญ่** 2551
4. ↑  ศรัณย์ ทองปาน, "หลังม่านลามันช่า หรือการกลับมาสู่ฝันอันยิ่งใหญ่" **นิตยสารสารคดี** กันยายน 2551
5. ↑  สูจิบัตร **สู่ฝันอันยิ่งใหญ่** 2551