ขุนพลของรัฐวุยก๊กในยุคสามก๊ก
หน้านี้เป็นชื่อบุคคลจีน นามสกุลคือ *เซี่ยโหว (夏侯)*

**แฮหัวหลิม** (มีบทบาทในช่วงทศวรรษ 190 – 230) มีชื่อในภาษาจีนกลางว่า **เซี่ยโหว เหมา** (จีน: 夏侯楙; พินอิน: *Xiàhóu Máo*) ชื่อรอง **จื่อหลิน** (จีน: 子林; พินอิน: *Zǐlín*) เป็นขุนพลของรัฐวุยก๊กในยุคสามก๊กของจีน เป็นบุตรชายคนที่สองของแฮหัวตุ้นขุนพลผู้รับใช้ขุนศึกโจโฉ โดยที่แฮหัวหลิมเป็นเพื่อนสนิทของโจผีจักรพรรดิผู้ก่อตั้งรัฐวุยก๊กและบุตรชายของโจโฉ แฮหัวหลิมแต่งงานกับเจ้าหญิงชิงเหอซึ่งเป็นบุตรสาวคนหนึ่งของโจโฉ แม้ว่าชีวิตสมรสจะไม่ค่อยมีความสุข และครั้งหนึ่งแฮหัวหลิมถูกกล่าวหาว่าคิดการกบฏจากครอบครัวของตนเอง

ประวัติ
-------

จากการที่ตระกูลแฮหัวสนิทสนมกับตระกูลโจมาอย่างยาวนาน และช่วยสนับสนุนในการสงคราม แฮหัวหลิมจึงเป็นสหายสนิทของโจผีขณะโจผีอยู่ในวัยเยาว์ แฮหัวหลิมได้รับการแต่งตั้งจากโจโฉให้เป็นราชเลขาธิการ (尚書 *ช่างชู*) และได้รับบรรดาศักดิ์เลี่ยโหว (列侯) แฮหัวหลิมยังได้แต่งงานกับบุตรสาวคนโตของโจโฉ เมื่อโจผีบังคับพระเจ้าเหี้ยนเต้ (จักรพรรดิลำดับสุดท้ายของราชวงศ์ฮั่น) สละราชบัลลังก์ในปี ค.ศ. 220 และขึ้นเป็นจักรพรรดิลำดับแรกของวุยก๊ก แฮหัวหลิมมีส่วนช่วยสนับสนุนการสร้างศิลาจารึกบันทึกเหตุการณ์ อาจจะในฐานะตัวแทนของแฮหัวตุ้นบิดาที่ล่วงลับไปแล้ว โจผีตั้งให้น้องสาว (ที่เป็นภรรยาของแฮหัวหลิม) เป็นเจ้าหญิงชิงเหอ (清河公主 *ชิงเหอกงจู่*) และตั้งให้แฮหัวหลิมเป็นขุนพลสงบภาคตะวันตก (安西將軍 *อันซีเจียงจฺวิน*) มอบหมายให้ดูแลกิจการการทหารในภูมิภาคกวนต๋ง (關中 *กวานจง*) โดยมีศูนย์บัญชาการที่นครเตียงฮัน (長安 *ฉางอัน*; ปัจจุบันคือนครซีอาน มณฑลฉ่านซี) ซึ่งเดิมมีตำแหน่งว่างจากการเสียชีวิตของแฮหัวเอี๋ยนผู้เป็นญาติ ข้อมูลใน*เว่ย์เลฺว่*บันทึกว่าแฮหัวหลิมมีชื่อเสียงในเรื่องการไร้ความสามารถด้านการทหารและมีความสนใจในกิจการส่วนตัว โฮเวิร์ด กูดแมน (Howard Goodman) ให้ความเห็นว่าแฮหัวหลิมอาจจะใช้เวลาไปกับการเที่ยวเตร่ในพื้นที่มากกว่าจะทำหน้าที่ของตน ขณะที่อยู่ห่างจากนครหลวง แฮหัวหลิมสนุกไปกับการสะสมนางรำและภรรยาน้อย เจ้าหญิงชิงเหอไม่พอใจกับความเจ้าชู้ของแฮหัวหลิม

เมื่อจูกัดเหลียงอัครมหาเสนาบดีแห่งจ๊กก๊กเตรียมการจะโจมตีวุยก๊กเป็นครั้งแรก อุยเอี๋ยนเสนอให้ส่งกองทหารข้ามภูมิประเทศกันดารลอบเข้าโจมตีเตียงฮันด้วยเชื่อว่าแฮหัวหลิมยังอายุน้อย ขี้ขลาด และโลเล เมื่อทัพจ๊กก๊กมาถึงแฮหัวหลิมจะต้องตื่นตระหนกและหนีออกจากเตียงฮัน ทิ้งเมืองให้อุยเอี๋ยนเข้ายึดได้โดยง่ายดาย แต่จูกัดเหลียงปฏิเสธแผนของอุยเอี๋ยน ครั้นฤดูใบไม้ผลิ ค.ศ. 228 จูกัดเหลียงเริ่มการรบบุกขึ้นเหนือครั้งแรก โจยอยจักรพรรดิวุยก๊กลำดับที่ 2 ทรงนำทัพเสริมด้วยพระองค์เองไปยังเตียงฮัน และทรงได้ยินข้อร้องเรียนเกี่ยวกับพฤติกรรมของแฮหัวหลิม จึงทรงถอดแฮหัวหลิมจากตำแหน่งบัญชาการ และมอบหมายให้โจจิ๋นที่เหมาะสมกว่าแทน แล้วแต่งตั้งให้แฮหัวหลิมกลับไปเป็นราชเลขาธิการ (尚書 *ช่างชู*) ในราชสำนักวุยก๊กที่นครลกเอี๋ยง (洛陽 *ลั่วหยาง*)

ราวปี ค.ศ. 230 ความตึงเครียดระหว่างแฮหัวหลิมและภรรยาก็เลวร้ายลง น้องชายสองคนของแฮหัวหลิมคือเซี่ยโหว จื่อจาง (夏侯子臧) และเซี่ยโหว จื่อเจียง (夏侯子江) ทำให้แฮหัวหลิมโกรธเพราะไม่มีมารยาท น้องชายทั้งสองกลัวการลงโทษจึงร่วมมือกับเจ้าหญิงชิงเหอพี่สะใภ้เขียนฎีกากล่าาวหาว่าแฮหัวหลิมคิดการกบฏ โจยอยมีรับสั่งให้จับกุมแฮหัวหลิมและกำลังจะสั่งประหารชีวิต แต่ตฺว้าน มั่ว (段默) ทูลทัดทานโดยยกเรื่องความสัมพันธ์ที่ไม่ดีระหว่างแฮหัวหลิมและภรรยาซึ่งบ่งบอกว่าเรื่องนี้เป็นการใส่ร้ายและเรื่องที่แฮหัวหลิมรับใช้จักรพรรดิโจผีเป็นอย่างดี โจยอยมีรับสั่งให้สอบสอนว่าใครเป็นผู้เขียนฎีกา เมื่อความจริงปรากฏจึงมีรับสั่งให้ปล่อยตัวแฮหัวหลิมและคืนตำแหน่งราชเลขาธิการดังเดิม

ภายหลังในช่วงหนึ่งของรัชสมัยโจยอย แฮหัวหลิมได้รับการแต่งตั้งเป็นขุนพลผู้พิทักษ์ภาคตะวันออก (鎮東將軍 *เจิ้นตงเจียงจฺวิน*) ไม่มีการบันทึกว่าแฮหัวหลิมเสียชีวิตเมื่อใด

ในนิยาย*สามก๊ก*
---------------

ในนวนิยายอิงประวัติศาสตร์เรื่อง*สามก๊ก*ในศตวรรษที่ 14 แฮหัวหลิมมีชื่อรองว่า **จื่อซิว** (จีน: 子休; พินอิน: *Zǐxiū*) เป็นบุตรชายของแฮหัวเอี๋ยน แต่ยกให้เป็นบุตรบุญธรรมของแฮหัวตุ้นตั้งแต่วัยเด็ก ภายหลังเมื่อแฮหัวเอี๋ยนถูกฮองตงสังหาร โจโฉรู้สึกสงสารจึงให้เจ้าหญิงชิงเหอบุตรสาวแต่งงานเป็นภรรยาของแฮหัวหลิม

ความน่าจะไร้ความสามารถของแฮหัวหลิมได้รับการเสริมแต่งในนวนิยาย*สามก๊ก* เมื่อแฮหัวหลิมได้รับมอบหมายให้ป้องกันชายแดนระหว่างวุยก๊กและจ๊กก๊ก แต่ไม่ได้รับความเชื่อถือจากเหล่าขุนนางเพราะเห็นว่าแฮหัวหลิมคงไม่สามารถทำหน้าที่ได้สำเร็จ แฮหัวหลิมจึงตอบโต้คำวิจารณ์ของขุนนางเหล่านี้ว่า: 

> "แม้ว่าข้ายังเยาว์ แต่ก็เรียนพิชัยสงครามมาและคุ้นเคยกับเรื่องการทหารเป็นอย่างดี เหตุใดท่านจึงดูหมิ่นความเยาว์ของข้า แม้นว่าข้าจับตัวจูกัดเหลียงไม่ได้ก็ขอสาบานว่าจะไม่กลับมาเข้าเฝ้าฝ่าบาทอีก"
> 
> 

ในการรบกับจ๊กก๊กในช่วงต้นเป็นไปได้ไม่ดี และแฮหัวหลิมถูกบีบให้ต้องล่าถอย หลังจากปรึกษากับเหล่าขุนพลจึงวางแผนซุ่มโจมตีเตียวจูล่งขุนพลของจ๊กก๊กได้สำเร็จและเข้ารบตัวต่อตัวกับเตียวจูล่งได้มากกว่า 50 เพลง โชคไม่ดีที่ชัยชนะของแฮหัวหลิมครั้งนี้เกิดเพียงชั่วคราว เมื่อขุนพลจ๊กก๊กเตียวเปาและกวนหินยกกำลังทหาร 10,000 นายมาช่วยชีวิตเตียวจูล่งไว้ได้ ทัพของแฮหัวหลิมถูกตีแตกพ่ายในตอนกลางคืน แฮหัวหลิมนำทหารม้าที่เหลือเพียง 100 นายไปยังเมืองลำอั๋น (南安郡 *หนานอานจฺวิ้น*) แฮหัวหลิมต้านทานการปิดล้อมได้เป็นเวลาสิบวัน กระทั่งจูกัดเหลียงยกทัพมาถึงและเข้าตีเมืองฮันเต๋ง (安定郡 *อานติ้งจฺวิ้น*) ซุยเหลียง (崔諒 *ชุย เลี่ยง*) เจ้าเมืองฮันเต๋งพ่ายแพ้ต่อจูกัดเหลียงถูกจับตัวได้ ซุยเหลียงเสนอตนกับจูกัดเหลียงขอไปเกลี้ยกล่อมเอียวเหลง (楊陵 หยาง หลิง) เจ้าเมืองลำอั๋นให้ยอมยกเมืองลำอั๋นให้ แต่แท้จริงแล้วซุยเหลียงไม่ได้มีเจตนาจะเกลี้ยกล่อมเอียวเหลง แต่ไปแจ้งเอียวเหลงถึงเรื่องราวที่เกิดขึ้น ทั้งสองและแฮหัวหลิมพยายามจะลวงทัพจ๊กก๊กเข้าเมืองและเข้าโจมตี

จูกัดเหลียงมองแผนการฝ่ายวุยก๊กออกจึงดำเนินการซ้อนแผน ทำให้ทั้งซุยเหลียงและเอียวเหลงถูกสังหารโดยเตียวเปาและกวนหิน ส่วนแฮหัวหลิมถูกจับตัวได้ แฮหัวหลิมร้องขอชีวิตจึงได้รับการปล่อยตัวภายใต้เงื่อนไขว่าเกียงอุยแปรพักตร์มาเข้าด้วยจ๊กก๊กจึงยอมปล่อยตัวแฮหัวหลิมไป ความจริงแล้วแฮหัวหลิมเพียงถูกหลอกให้คิดว่าเกียงอุยแปรพักตร์แล้ว แฮหัวหลิมเดินไปทางไปยังเมืองเทียนซุย (天水 *เทียนฉุ่ย*) เข้าพบกับม้าจุ้น (馬遵 *หม่า จุน*) เจ้าเมืองเทียนซุย ความเชื่อที่ผิดที่ว่าเกียงอุยแปรพักตร์ถูกทำให้แน่ใจยิ่งขึ้นเมื่อเกียงอุยตัวปลอมนำกองกำลังเข้าโจมตีเมืองเทียนซุย แฮหัวหลิมและม้าจุ้นจึงขับไล่ไป และทำกับเกียงอุยตัวจริงเช่นกันเมื่อเกียงอุยตัวจริงมาถึงเมืองเทียนซุยในภายหลัง เกียงอุยตัวจริงจึงเข้าสวามิภักดิ์กับจ๊กก๊ก จากการแปรพักตร์ของเกียงอุยและการทรยศของเลี้ยงซี (梁緒 *เหลียง ซฺวี่*) และอินเชียง (尹賞 *อิ๋น ฉ่าง*) (ทั้งคู่เป็นสหายของเกียงอุย) เมืองเทียนซุยจึงตกเป็นของทัพจ๊กก๊ก แฮหัวหลิมถอยหนีพร้อมด้วยผู้ภักดีไม่กี่ร้อยคนและลี้ภัยไปอาศัยด้วยชนเผ่าเกี๋ยง โดยรักษาคำพูดของตนว่าจะไม่กลับมายังนครหลวงอีกหากจับตัวจูกัดเหลียงไม่ได้

ดูเพิ่ม
-------

* รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก

หมายเหตุ
--------

1. ↑  เนื่องจากโจผีเกิดเมื่อปลายปี ค.ศ. 187 ชีวิตวัยเยาว์ของแฮหัวหลิมจึงอยู่ในช่วงระหว่างทศวรรษ 190 ถึงต้นทศวรรษ 200

อ้างอิง
-------

1. 1 2  De Crespigny, Rafe (2007). *A Biographical Dictionary of Later Han to the Three Kingdoms 23–220 AD* (ภาษาอังกฤษ). Boston: Brill. p. 884. ISBN 978-90-04-15605-0.
2. ↑  *จดหมายเหตุสามก๊ก* เล่มที่ 9.
3. ↑  De Crespigny, Rafe (18 August 2010). *Imperial Warlord: A biography of Cao Cao 155-220 AD* (ภาษาอังกฤษ). Leiden: Brill. pp. 19–22, 28. ISBN 9789004188303.
4. ↑  (文帝少与楙亲) อรรถาธิบายจาก*เว่ย์เลฺว่*ใน*จดหมายเหตุสามก๊ก* เล่มที่ 9
5. 1 2  De Crespigny, Rafe (18 August 2010). *Imperial Warlord: A biography of Cao Cao 155-220 AD* (ภาษาอังกฤษ). Leiden: Brill. p. 400. ISBN 9789004188303.
6. 1 2  Goodman, Howard (1998). *Ts'ao P'i Transcendent The Political Culture of Dynasty-Founding in China at the End of the Han* (ภาษาอังกฤษ) (2016 ed.). Seattle: Scripta Serica. p. 214. ISBN 9780966630008.
7. ↑  (楙性無武略，而好治生) อรรถาธิบายจาก*เว่ย์เลฺว่*ใน*จดหมายเหตุสามก๊ก* เล่มที่ 9
8. ↑  (楙在西時，多畜伎妾，公主由此與楙不和) อรรถาธิบายจาก*เว่ย์เลฺว่*ใน*จดหมายเหตุสามก๊ก* เล่มที่ 9.
9. ↑  (夏侯楙為安西將軍，鎮長安，亮於南鄭與群下計議，延曰：「聞夏侯楙少，主婿也，怯而無謀。今假延精兵五千，負糧五千，直從褒中出，循秦嶺而東，當子午而北，不過十日可到長安。楙聞延奄至，必乘船逃走。) อรรถาธิบายจาก*เว่ย์เลฺว่*ใน*จดหมายเหตุสามก๊ก* เล่มที่ 40.
10. ↑  Killigrew, John (2013). "Zhuge Liang and the Northern Campaign of 228–234". *Early Medieval China*. **1999** (1): 64. doi:10.1179/152991099788199472.
11. ↑  其後群弟不遵禮度，楙數切責，弟懼見治，乃共搆楙以誹謗，令主奏之，有詔收楙。帝意欲殺之，以問長水校尉京兆段默，默以為「此必清河公主與楙不睦，出于譖搆，冀不推實耳。且伏波與先帝有定天下之功，宜加三思」。帝意解，曰：「吾亦以為然。」乃發詔推問為公主作表者，果其群弟子臧、子江所搆也。อรรถาธิบายจาก*เว่ย์เลฺว่*ใน*จดหมายเหตุสามก๊ก* เล่มที่ 9.

### บรรณานุกรม

* ตันซิ่ว (ศตวรรษที่ 3). *จดหมายเหตุสามก๊ก* (*ซานกั๋วจื้อ*).
* เผย์ ซงจือ (ศตวรรษที่ 5). *อรรถาธิบายจดหมายเหตุสามก๊ก* (*ซานกั๋วจื้อจู้*).
* ล่อกวนตง (ศตวรรษที่ 14). *สามก๊ก* (*ซานกั๋วเหยี่ยนอี้*).

| * ด
* ค
* ก
บุคคลสำคัญในวุยก๊ก |
| --- |
| จักรพรรดิ | 
* โจผี
* โจยอย
* โจฮอง
* โจมอ
* โจฮวน

 |
| จักรพรรดินี | 
* เปียนซี
* เอียนซี
* กุยฮุย
* มอซือ
* กวยทายเฮา
* จักรพรรดินีเจิน
* เตียวฮองเฮา
* จักรพรรดินีหวาง
* จักรพรรดินีเปี้ยน (มเหสีของโจมอ)
* จักรพรรดินีเปี้ยน (มเหสีของโจฮวน)

 |
| องค์ชายและราชนิกูลชาย | 
* โจเจียง
* โจสิด
* โจฮู
* เฉา ก้ง
* เฉา ก้าน
* เฉา กุ่น
* เฉา จฺวิ้น
* เฉา จฺวี้
* เฉา เจี้ยน
* เฉา เปียว
* เฉา เม่า (อ๋องแห่งเล่อหลิง)
* เฉา ยง
* เฉา สฺวิน
* เฉา เสีย
* เฉา เหยี่ยน
* เฉา หรุย
* เฉา หลิน (อ๋องแห่งตองไฮ)
* เฉา หลิน (อ๋องแห่งไพก๊ก)
* เฉา หลี่
* เฉา ฮุย

 |
| เจ้าหญิงและราชนิกูลหญิง | 
* โจเฮา
* เฉา เซี่ยน
* เฉา หฺวา
* หลิว ม่าน
* เจ้าหญิงตงเซียง
* เจ้าหญิงอานหยาง

 |
| ผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน | 
* โจซอง
* สุมาอี้
* สุมาสู
* สุมาเจียว
* สุมาเอี๋ยน

 |
| ขุนนางฝ่ายพลเรือน | 
* กว่าน หนิง
* กาเซี่ยง
* กาอุ้น
* จงฮิว
* จูจ้าน
* เจียวเจ้
* โจจุ้น
* ชาง ฉือ
* ตังเจี๋ยว
* ตันกุ๋น
* ปิดห้วน
* เป้า ซฺวิน
* ม้ากิ้น
* ลิเตียน
* เล่าหัว
* หุยสิว
* เหลียงซี
* อองลอง
* อุยก๋วน
* ฮวนกาย
* ฮวนห้อม
* ฮัวหิม
* ฮูสวน
* แฮเฮาเหียน
* โฮอั๋น

 |
| ขุนนางฝ่ายทหาร | 
* กองซุนเอี๋ยน
* กากุ๋ย
* กุยห้วย
* คันห่อง
* เคาทู
* งักจิ้น
* จงป้า
* จงโฮย
* จีนล่ง
* จูกัดสู
* จูกัดเอี๋ยน
* จูเหลง
* โจจิ๋น
* โจเจียง
* โจหยิน
* โจหอง
* โจฮิว
* ซินต๋ำ
* ซินหงี
* ซิหลง
* ซุนเล้
* ต้านท่าย
* เตงงาย
* เตาอี้
* เตียวคับ
* เตียวเลี้ยว
* เตียวอี้
* บังเต๊ก
* เบ้งตัด
* บุนขิม
* บุนเพ่ง
* บุนเอ๋ง
* บู๊ขิวเขียม
* ปีเอียว
* สุมาปอง
* หมันทอง
* อองสง
* อิกิ๋ม
* อินเล้
* อุยก๋วน
* เอียวเก๋า
* เอียวฉิว
* เฮกเจียว
* แฮหัวซง
* แฮหัวตุ้น
* แฮหัวป๋า
* แฮหัวหลิม

 |
| อื่น ๆ | 
* กวนลอ
* ปู้ตู้เกิน
* ม้ากิ้น
* ห่อปี

 |