**เขตวั่นหลี่** (จีน: 萬里區; พินอิน: *Wànlǐ Qū*) เป็นเขตหนึ่งที่ตั้งอยู่ทางตอนเหนือของนครซินเป่ย์ (หรือนครไทเปใหม่) ภาคเหนือของประเทศไต้หวัน วั่นหลี่เป็นสถานที่ท่องเที่ยวยอดนิยมและเป็นที่ตั้งของอุทยานธรณีเหย่หลิ่ว มีแหลมเหย่หลิ่ว และ "หินเศียรราชินี" (The "Queen's Head) ซึ่งเป็นสัญลักษณ์อย่างหนึ่งของไต้หวันและเป็นสัญลักษณ์อย่างไม่เป็นทางการของเขตนี้ด้วย นอกจากนี้ยังมีพื้นที่บ่อน้ำพุร้อนจินชานวั่นหลี่ ซึ่งตั้งอยู่ใกล้กับเขตจินชานที่อยู่ติดกัน

ประวัติศาสตร์
-------------

หมู่บ้านหม่าซู่ (瑪鋉) หรือในภาษาบาซายเรียก Masu เป็นที่อยู่อาศัยของชาวพื้นเมืองไต้หวันก่อนที่จะมีการตั้งอาณานิคมของยุโรป พื้นที่แห่งนี้ตกอยู่ภายใต้การควบคุมของชาวสเปนเป็นครั้งแรก ซึ่งต่อมาถูกชาวดัตช์ขับไล่ออกไป และพื้นที่ก็เริ่มถูกพัฒนาเมื่อชาวฮกเกี้ยนเข้ามาทำประมง

เจิ้ง เฉิงกง ขุนพลจักรวรรดิหมิง ยกพลขึ้นบกที่วั่นหลี่ใน ค.ศ. 1661 เพื่อขับไล่ชาวดัตช์ออกจากฐานที่มั่นทางตอนเหนือ ในขณะที่ป้อมปราการหลักในไถหนานถูกปิดล้อม

ใน ค.ศ. 1683 หลังจากที่ราชวงศ์ชิงพิชิตไต้หวันได้สำเร็จ พื้นที่ดังกล่าวก็ถูกรวมอยู่ในอำเภอจูหลัวของมณฑลฝูเจี้ยน ใน ค.ศ. 1875 เป็นส่วนหนึ่งของจินเปาหลีเป่า (金包里堡, Kimpauli) กิ่งจังหวัดจีหลง (基隆支廳)

เมื่อญี่ปุ่นเข้าควบคุมเกาะแห่งนี้ใน ค.ศ. 1895 วั่นหลี่ (หรือที่ชาวญี่ปุ่นเรียกว่า *บันริ*) ก็กลายเป็นส่วนหนึ่งของกิ่งจังหวัดคีรุง ในจังหวัดไทโฮกุ ต่อมาเมื่อ ค.ศ. 1901 ได้มีการปรับโครงสร้างการปกครองโดยได้แบ่งจังหวัดไทโฮกุออกเป็นจังหวัดเล็ก ๆ โดยบันริได้กลายเป็นส่วนหนึ่งของกิ่งจังหวัดคิมโปริ (Kimpauli) ในจังหวัดคีรุง (ญี่ปุ่น: 基隆廳) แต่เมื่อ ค.ศ. 1909 ก็ได้ยุบรวมเข้ากับจังหวัดไทโฮกุ (ญี่ปุ่น: 臺北廳) จนกระทั่งสาธารณรัฐจีนเข้าควบคุมการปกครองของไต้หวันหลังสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่สอง จังหวัดไทโฮกุได้กลายเป็นเทศมณฑลไทเป และหมู่บ้านบันริก็ได้กลายเป็นตำบลวั่นหลี่

ภูมิศาสตร์
----------

วั่นหลี่มีอาณาเขตติดต่อดังนี้ ทิศตะวันตกเฉียงเหนือติดกับเขตจินชานของนครซินเป่ย์ ทิศตะวันออกเฉียงเหนือติดกับมหาสมุทรแปซิฟิก และทิศตะวันออกติดกับเขตอานเล่อและเขตชีตู่ของนครจีหลง ทิศใต้ติดกับเขตซี่จื่อของนครซินเป่ย์ และทิศตะวันตกเฉียงใต้ติดกับเขตชื่อหลินของนครไทเป

ภูมิประเทศของเขตวั่นหลี่ประกอบด้วยแนวชายฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิกที่เต็มไปด้วยหิน และพื้นที่ตอนในของแผ่นดินเป็นป่าและเป็นภูเขา

การปกครอง
---------

ก่อนหน้านี้วั่นหลี่เคยมีสถานะเป็นตำบลหนึ่งของเทศมณฑลไทเป หลังจากที่เทศมณฑลไทเปได้รับการยกฐานะเป็นนครซินเป่ย์ หรือนครไทเปใหม่ เมื่อวันที่ 25 ธันวาคม ค.ศ. 2010 ทำให้วั่นหลี่มีสถานะเป็นเขตหนึ่งของนครซินเป่ย์ เขตวั่นหลี่แบ่งย่อยออกเป็น 10 หมู่บ้าน ได้แก่

* วั่นหลี่ (萬里里)
* เป่ย์จี (北基里)
* กุยโห่ว (龜吼里)
* เหย่หลิ่ว (野柳里)
* ต้าเผิง (大鵬里)
* หฺวางถาน (磺潭里)
* ชวางซิง (雙興里)
* ซีตี่ (溪底里)
* คั่นเจี่ยว (崁腳里)
* จงฝู (中幅里)

ก่อนที่จะมีการยกฐานะเทศมณฑลไทเปเป็นนครซินเป่ย์ใน ค.ศ. 2010 นายกเทศมนตรีตำบลวั่นหลี่นั้นได้มาจากการเลือกตั้ง แต่ปัจจุบันมีฐานะเป็นเขตหนึ่งของนครซินเป่ย์ และผู้บริหารเขตมาจากการแต่งตั้งจากนายกเทศมนตรีนครซินเป่ย์

เศรษฐกิจ
--------

เศรษฐกิจที่สำคัญของวั่นหลี่คือ อุตสาหกรรมปู ทางเทศบาลนครซินเป่ย์ได้ก่อตั้งแบรนด์ปูวั่นหลี่ (萬里蟹, *วั่นหลี่เซี่ย*) เมื่อ ค.ศ. 2012 เพื่อเพิ่มมูลค่าสินค้า

โครงสร้างพื้นฐาน
----------------

* โรงไฟฟ้านิวเคลียร์กั๋วเชิ่ง [zh; en]

สถานที่ท่องเที่ยว
-----------------

หินเศียรราชินี (女王頭)
* เหย่หลิ่ว (野柳)
* เหย่หลิ่วโอเชียนเวิลด์ (野柳海洋世界)
* อ่าวเฝ่ย์ชุ่ย (翡翠灣)
* หมู่บ้านยูเอฟโอวั่นหลี่ กลุ่มบ้านสำเร็จรูปขนาดใหญ่

บุคคลที่มีชื่อเสียง
-------------------

* หฺวาง อี่หลิง (黃乙玲) - นักร้อง
* ไล่ ชิงเต๋อ (賴清德) - ว่าที่ประธานาธิบดีสาธารณรัฐจีน

อ้างอิง
-------

1. 1 2 3 4  "歷史沿革 (Historical development)" (ภาษาจีน). Wanli District Government.[*ลิงก์เสีย*]
2. ↑  "里長通訊錄 (Village Leader Contact List)" (ภาษาจีน). Wanli District Government.[*ลิงก์เสีย*]
3. ↑  萬里區全圖. *萬里區公所* (ภาษาจีนกลางสำเนียงไต้หวัน). 5 November 2018. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2019-07-16. สืบค้นเมื่อ 28 June 2019. 大鵬里 磺潭里 野柳里 龜吼里 北基里 雙興里 萬里里 中幅里 崁腳里 溪底里
4. ↑  Chang, Chiung-fang. "Wanli Crabs Make a Splash". *taiwan-panorama.com*. Taiwan Panorama. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-03-04. สืบค้นเมื่อ 6 December 2014.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ เขตวั่นหลี่
* คู่มือการท่องเที่ยว Wanli จากวิกิท่องเที่ยว (ในภาษาอังกฤษ)