วัวทรงกลมกระโดดข้ามดวงจันทร์
**วัวทรงกลม** (อังกฤษ: spherical cow) เป็นการอุปลักษณ์ที่น่าขบขันของแบบจำลองทางวิทยาศาสตร์ซึ่งทำให้ปรากฏการณ์ในโลกแห่งความจริงมีความซับซ้อนน้อยลงมาก โดยสื่อถึงนักฟิสิกส์ทฤษฎีซึ่งชอบที่จะทำให้ปัญหาอยู่ในรูปแบบที่ง่ายที่สุดเพื่อทำให้การคำนวณเป็นไปได้ แม้การลดความซับซ้อนนั้นอาจทำให้ต้นแบบสูญเสียความสามารถในการนำไปใช้ในสถานการณ์จริง ความคิดนี้เป็นที่รู้กันอย่างแพร่หลายพอที่จะถูกกล่าวถึงในวจนิพนธ์ทางวิทยาศาสตร์โดยปราศจากคำบรรยายเพิ่มเติม

รายละเอียด
----------

วัวในสมานสัณฐานทรงกลม เชื่อมโยงกับมุขตลกทางคณิตศาสตร์ที่ว่าโทโพโลยีไม่สามารถบอกความแตกต่างระหว่างโดนัทและแก้วกาแฟได้

  

วลีนี้มาจากมุขตลกที่ล้อเลียนฐานคติแบบง่าย ๆ ซึ่งนักเรียนฟิสิกส์ถูกสอนให้ใช้เวลาเจอกับโจทย์ต่าง ๆ เช่น

> ถาม: รู้ไหมนักฟิสิกส์รีดนมวัวอย่างไร
> 
> ตอบ: ขั้นแรกต้องสมมติว่าวัวนั้นมีทรงกลม...
> 
> 

  

หรือในรูปแบบที่ละเอียดกว่า

> ฟาร์มนมวัวแห่งหนึ่งมีผลผลิตต่ำ เจ้าของฟาร์มจึงเขียนจดหมายไปที่มหาวิทยาลัยประจำท้องถิ่นเพื่อขอความช่วยเหลือจากนักวิชาการ อาจารย์หลากหลายสาขาวิชาถูกนำมารวมกันเพื่อสร้างทีมงาน นำโดยนักฟิสิกส์ทฤษฎี และได้มีการเข้าดูพื้นที่อย่างต่อเนื่องเป็นเวลา 2 อาทิตย์ จากนั้นนักวิชาการได้กลับไปที่มหาวิทยาลัยพร้อมสมุดที่เต็มไปด้วยข้อมูล โดยหน้าที่ในการเขียนรายงานได้ตกสู่หัวหน้าทีม ไม่นานจากนั้น นักฟิสิกส์ได้กลับไปที่ฟาร์มและบอกกับเจ้าของฟาร์มว่า "ฉันมีวิธีแก้ปัญหาแล้ว ทว่าวิธีนี้จะใช้ได้หากวัวเป็นทรงกลมและอยู่ในสูญญากาศเท่านั้น"
> 
> 

มุขตลกนี้มีหลายรูปแบบ รวมไปถึงม้าทรงกลมในสูญญากาศ จากมุขตลกเกี่ยวกับนักฟิสิกส์ซึ่งบอกว่าเขาสามารถทำนายม้าที่จะชนะการแข่งขันความเร็วหากม้าทุกตัวที่แข่งนั้นมีความยืดหยุ่น มีทรงกลม และวิ่งอยู่ในสูญญากาศ

วัฒนธรรมสมัยนิยม
----------------

บางทีมุขตลกนี้ก็ถูกใช้นอกสังคมนักฟิสิกส์ ในตอนหนึ่งของซิตคอมที่ชื่อว่า *เดอะบิกแบงเธียรี* มุขนี้ถูกใช้โดยแปลงเป็น "ไก่ทรงกลมในสูญญากาศ"

*พิจารณาจากวัวทรงกลม* เป็นชื่อของหนังสือในปีพ.ศ. 2531 เกี่ยวกับการการแก้ปัญหาโดยใช้ต้นแบบที่ทำให้ง่ายมาก และ "วัวทรงกลม" ยังถูกเลือกให้เป็นชื่อแฝงสำหรับฟีโดรา 18 ลินุกซ์ดิสทริบิวชัน อีกด้วย

ดูเพิ่ม
-------

* ข้อปัญหาแฟร์มี
* มีดโกนอ็อกคัม
* คุณมีวัวสองตัว
* สมมุติที่เปิดกระป๋อง (Assume a can opener)
* ระนาบไร้แรงเสียดทาน (Frictionless plane)
* ระบบโดดเดี่ยว (Isolated system)

อ้างอิง
-------

1. ↑  Shelton, Robin; Cliffe, J. Allie.
2. ↑  ""The Sacred Spherical Cows of Physics"". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2020-06-11. สืบค้นเมื่อ 2016-03-10.
3. ↑  Doyle, John (10 May 2001). "Computational biology: Beyond the spherical cow". *Nature*. **411** (6834): 151–152. doi:10.1038/35075703. PMID 11346778. สืบค้นเมื่อ 22 February 2014.
4. ↑  Hubbard, John H.; West, Beverly H. (1995). *Differential Equations: A Dynamical Systems Approach. Part II: Higher-Dimensional Systems*. Texts in Applied Mathematics. Vol. 18. Springer. p. 204. ISBN 978-0-387-94377-0.
5. ↑  Washington Post: "The Coase Theorem"
6. ↑  Kirkman, T. W. (1996). "Spherical Cow: A Simple Model". *Statistics to Use*. สืบค้นเมื่อ 2007-02-19.
7. ↑  Hefley, Bill; Hefley, William E.; Murphy, Wendy (1 February 2008). *Service science, management and engineering: education for the 21st century*. Springer. p. 80. ISBN 978-0-387-76577-8. สืบค้นเมื่อ 28 September 2011.
8. ↑  Birattari, Mauro (15 April 2009). *Tuning Metaheuristics: A Machine Learning Perspective*. Springer. pp. 183–184. ISBN 978-3-642-00482-7. สืบค้นเมื่อ 1 September 2012.
9. ↑  Huva, Amy. "When Nerds go Viral". Vancouver Observer. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-08-15. สืบค้นเมื่อ 6 May 2014.
10. ↑  ""Consider a Spherical Cow" University Science Books". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2020-08-03. สืบค้นเมื่อ 2016-03-10.
11. ↑  "Fedora 18 Is Codenamed The Spherical Cow". phoronix.com. 2012. สืบค้นเมื่อ 2012-05-11.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* NASA:Exploration of the Universe Division - Supernova models as spherical cows เก็บถาวร 2013-03-13 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Hubble Heritage Gallery Page: related history from Space Telescope Institute