**การย้อมส้ม** หรือ **เกสราภิวัตน์** (อังกฤษ: saffronisation หรือ saffronization) เป็นคำเรียกนโยบายฝ่ายขวาที่สนับสนุนแนวคิดชาตินิยมฮินดูในประเทศอินเดีย นักวิจารณ์ทางการเมืองประดิษฐ์คำนี้ขึ้นมา เพื่อเรียกนโยบายของรัฐบาลชาตินิยมฮินดูในอินเดียที่พยายามเชิดชูบทบาทของศาสนาฮินดูในประวัติศาสตร์อินเดีย ในขณะเดียวกันก็ละทิ้งบทบาทของชุมชนศาสนาอื่น ๆ ผ่านทางการแก้ไขเนื้อหาในหนังสือเรียน โดยสีส้มหรือสีฝรั่น (saffron) เป็นสีที่ใช้แทนศาสนาฮินดู

ในสมัยอาณานิคมอังกฤษ ประวัติศาสตร์ของอินเดียส่วนใหญ่ถูกกำหนดโดยนักประวัติศาสตร์ชาวอังกฤษ ซึ่งมีเนื้อหาสนับสนุนว่าการปกครองอินเดียโดยอังกฤษนั้นเป็นไปเพื่อการพัฒนาและปรับปรุงความเป็นอยู่ของอินเดียให้ดียิ่งขึ้น วาทกรรมนี้ปรากฏทั่วไปในหนังสือเรียนยุคอาณานิคมอังกฤษ หลังอินเดียได้รับเอกราชในปี ค.ศ. 1947 มีความพยายามผลักดันการผลิตประวัติศาสตร์ที่เสนอแง่มุมของการกดขี่โดยอังกฤษ รัฐสภาจึงจัดตั้งสภาแห่งชาติว่าด้วยการฝึกและการวิจัยการศึกษา (National Council of Education Research and Training; NCERT) ขึ้นเพื่อร่างแบบเรียนประวัติศาสตร์อินเดียใหม่ NCERT ได้ว่าจ้างนักประวัติศาสตร์และนักจดหมายเหตุเพื่อสร้างหลังสูตรร่วมว่าด้วยเหตุการณ์ในประวัติศาสตร์ของอินเดีย โดยมีเป้าหมายหลักที่การลบล้างวาทกรรมยุคอาณานิคมออก และมีเป้าหมายหลักในการสร้างหลักสูตรที่เป็นฆราวาสนิยม แนวทางของ NCERT นี้สร้างความไม่พอใจเป็นอย่างมากในหมู่ฮินดูขวาจัด

พรรคภารตียชนตา (BJP) เคยกล่าวว่าแบบเรียนประวัติศาสตร์อินเดียหลายเล่มมีเนื้อหาแบบยุโรปเป็นศูนย์กลาง และเป็นมาร์กซิสต์อย่างเปิดเผย ในอดีต BJP มีความพยายามที่จะแก้ไขหลักสูตรประวัติศาสตร์นี้แต่ล้มเหลวโดยเฉพาะในรัฐที่พรรคไม่ได้อยู่ในอำนาจ นอกจากนี้ BJP ยังอ้างวาทกรรมแอบแฝงในการต้านฮินดู เพื่อเข้ามาจัดโครงสร้างองค์กร NCERT และสภาการศึกษาประวัติศาสตร์อินเดีย (Indian Council of Historical Research; ICHR) เพื่อให้ผลิตแบบเรียนประวัติศาสตร์ที่ตรงกับมุมมองชาตินิยมฮินดูของ BJP ส่วนในรัฐที่ BJP มีอำนาจในทางการเมืองอยู่นั้น แบบเรียนได้ถูกแก้ไขอย่างหนักเพื่อให้ชูวาทกรรมชาตินิยมฮินดู การเปลี่ยนแปลงที่ว่านี้ เช่น การลบล้างประเด็นเรื่องการยกเลิกระบบชนชั้นวรรณะ (caste-based exclusion) และความรุนแรงจากชนชั้นวรรณะ ออกจากประวัติศาสตร์ ไปจนถึงการลบหรือลดทอนบทบาทของชาวมุสลิมในการสร้างชาติอินเดีย

*ฮินดูสตานไตมส์* รายงานผลการตรวจสอบเนื้อหาแบบเรียนที่ถูกย้อมส้มโดย BJP ในปี ค.ศ. 2014 ระบุว่าความพยายามของฝ่ายขวาในการเปลี่ยนแบบเรียนและแก้ไขประวัติศาสตร์นี้ต้องเจอกับ "การต่อต้านในระดับหนึ่ง เนื่องจากไม่มีนักประวัติศาสตร์ที่น่าเชื่อถือมาสนับสนุน"

ในกลางปี ​​ค.ศ. 2015 *เดอะไทมส์ออฟอินเดีย* รายงานว่าสภาแห่งชาติว่าด้วยการฝึกและการวิจัยการศึกษาซึ่งรับผิดชอบด้านการจัดพิมพ์หนังสือเรียน ได้เข้าร่วมการประชุมที่จัดโดยกระทรวงการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ ในระหว่างการประชุมครั้งนั้นได้มีการหารือเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงตำราเรียน เจ้าหน้าที่จากสภาวิจัยประวัติศาสตร์อินเดียกล่าวว่าหัวข้อเรื่องชาตินิยมไม่ได้รับการปฏิบัติอย่างเหมาะสมในตำราเรียน จึงเป็นจุดเริ่มต้นของการแก้ไขตำราเรียน

ดูเพิ่ม
-------

* ชุมชนนิยมในเอเชียใต้
* ภัยสีฝรั่น

อ้างอิง
-------

1. ↑  คมกฤช อุ่ยเต็กเค่ง (4 ธันวาคม 2020). "คมกฤช อุ่ยเต็กเค่ง : ปฏิรูปศาสนา-การเมือง (ตอน 4) บทเรียนการสร้างรัฐฆราวาสแบบอินเดีย". *มติชน*. สืบค้นเมื่อ 23 พฤษภาคม 2022. ทว่าเมื่อแนวนโยบายส่งเสริมฮินดูแบบนี้เกิดขึ้น ก็จะโดนฝ่ายค้านและนักฆราวาสนิยมด่าว่าเป็นการ "ย้อมส้ม" (saffronisation) สีของหญ้าฝรั่น (saffron) ที่เหลืองส้มนั้นคือสีจีวรของนักบวชฮินดู คำว่าย้อมส้มจึงเป็นคำทางการเมืองที่หมายถึงความพยายามของฝ่ายขวาฮินดูในการสร้างนโยบายที่เอื้อประโยชน์ต่อฮินดูเอง ไม่ว่าจะชัดแจ้งหรือแอบแฝง
2. ↑  "Editorial: Unfit to rule". *Frontline*. Vol. 15 no. 25. 5 ธันวาคม 1998. สืบค้นเมื่อ 8 พฤศจิกายน 2014.
3. 1 2  Raghavan, B. S. (12 กันยายน 2001). "Saffronisation". *The Hindu*. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 14 พฤษภาคม 2007.
4. 1 2  Thapar, Romila (2009). "The History Debate and School Textbooks in India". *History Workshop Journal*. **67**: 87–98. doi:10.1093/hwj/dbn054. JSTOR 40646211. S2CID 72502128.
5. 1 2  Bhattacharya, Neeladri (2009). "Teaching History in Schools: The Politics of Textbooks in India". *History Workshop Journal*. **67** (67): 99–110. doi:10.1093/hwj/dbn050. JSTOR 40646212. S2CID 154421051.
6. ↑  Bénéï, Veronique (2005). *Manufacturing Citizenship: education and nationalism in Europe, South Asia, and China*. New York, NY: Routledge. pp. 156–159. ISBN 0-415-36488-4.
7. 1 2  Akshaya, Mukul (24 June 2015). "Saffronization fears over history textbooks rewrite plans". *The Times of India*. สืบค้นเมื่อ 9 March 2016.
8. ↑  Raza, Danish (8 ธันวาคม 2014). "Saffronising textbooks : Where myth and dogma replace history". *Hindustan Times*. สืบค้นเมื่อ 9 มีนาคม 2016.

### บรรณานุกรม

* Bénéï, Véronique (2005). *Manufacturing Citizenship: education and nationalism in Europe, South Asia and China*. Routledge. pp. 156–159. ISBN 0-415-36488-4.
* Ninan, Ann (กุมภาพันธ์ 2000). "India: Righting or rewriting Hindu history". Inter Press Service. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 16 พฤษภาคม 2006.
* Upadhyay, Ray (21 สิงหาคม 2001). "The Politics of Education in India". South Asia Analysis Group. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 17 ธันวาคม 2005.
* Bhatt, Chetan; Mukta, Parita (2000). "Hindutva in the West: mapping the antinomies of diaspora nationalism". *Ethnic and Racial Studies*. **23** (3): 407–441. doi:10.1080/014198700328935. S2CID 143287533.
* Biswas, Titas (2020). "Pedagogical Curricula and Educational Media: The Malignancy of Saffronised Otherisation in India". *Zoon Politikon* (11/2020): 146–199.