**ยูริพิดีส** (อังกฤษ: Euripides; กรีกโบราณ: Εὐριπίδης; ภาษากรีกโบราณ: [eu̯.riː.pí.dɛːs]) (ราว 480 – 406 ก่อนค.ศ.) เป็นนักประพันธ์บทละครโศกนาฏกรรมของนครเอเธนส์ในยุคคลาสสิค และเป็น 1 ใน 3 นาฏศิลปินในสาขาโศกนาฏกรรมที่มีชื่อเสียงที่สุดของกรีซโบราณ ร่วมกับเอสคีลัส (Aeschylus) และซอโฟคลีส (Sophocles) นักประวัติศาสตร์สมัยโบราณเชื่อว่ายูริพิดีสเขียนบทละครทั้งหมด 92 ถึง 95 เรื่อง (ซูดาเชื่อว่าท่านประพันธ์ไว้ไม่เกิน 92 เรื่อง) โดยมีเหลือรอดมาในปัจจุบัน 18 หรือ 19 เรื่อง ในสภาพเนื้อหาครบถ้วน และมีบางเรื่องนอกเหนือจากนี้มี่หลงเหลือมาเป็นเพียงบางส่วน ในบรรดานาฏศิลปินของเอเธนส์โบราณ ยุริพิดีสมีงานหลงเหลือมาถึงเรามากที่สุด ส่วนหนึ่งเพราะความนิยมในงานของเอสคีลัส และของซอโฟคลีสลดต่ำลง ในขณะที่ความนิยมในงานของท่านเพิ่มมากขึ้น งานของยูริพิดีสกลายเป็นฐานรากที่สำคัญยิ่งในวรรณคดีศึกษาในสังคมกรีซสมัยเฮลเลนิสติก ร่วมกับงานของโฮเมอร์, ดีมอสเธนีส และเมแนนเดอร์

ยูริพิดีสสร้างนวัตกรรมทางการละครหลายอย่างที่มีอิทธิพลต่อการละครมาจนยุคสมัยใหม่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการนำเสนอตัวละครฮีโร่ หรือวีรบุรุษตามเทพปกรณัมแต่ดั้งเดิม ในฐานะคนธรรมดาที่อยู่ในเหตุการณ์พิเศษหรือลำบาก ทำให้เกิดการตีความใหม่ได้หลายรูปแบบ ยูริพิดีสได้รับการขนานนามว่าเป็นกวีที่เข้าถึงโศกนาฏกรรมมากที่สุด เนื่องจากท่านพุ่งโฟกัสไปที่ความรู้สึกนึกคิด และมูลเหตุจูงใจของตัวละครในแบบที่ไม่มีใครพบเห็นมาก่อน นำไปสู่สร้างตัวละครชายหญิงที่ต้องมาทำลายกันและกัน ด้วยความเข้มข้นของความรักและความชิงชังในหัวใจของตน อันเป็นต้นแบบที่นาฏศิลปินผู้ยิ่งใหญ่ในสมัยต่อๆมาเดินตาม ไม่ว่าเช็คสเปียร์ หรือราซีน (Racine) 

นักประพันธ์ในเอเธนส์สมัยโบราณล้วนแต่มีชาติกำเนิดสูง แต่ยูริพิดีสต่างกับนักประพันธ์เหล่านั้นเพราะท่านมักแสดงความเห็นอกเห็นใจผู้ที่ด้อยโอกาส หรือตกเป็นเหยื่อสังคมในทุกรูปแบบ รวมไปถึงพวกผู้หญิง เนื้อหาบทละครของยูริพิดีสจึงมักจะช็อคคนดูที่ส่วนใหญ่เป็นพลเมืองเพศชาย และมีทัศนะคติไปในทางอนุรักษ์นิยม ผู้ที่มีชีวิตอยู่ร่วมสมัยกับยูริพิดีสมักจะจัดให้ท่านรวมไปเป็นพวกเดียวกับโสเครตีส ในฐานะผู้นำของความเสื่อมทางปัญญา (decadent intellectualism) และทั้งคู่มักจะถูกล้อเลียนโดยกวี และนักแต่งบทละครแนวตลกขบขันอยู่เสมอ ดังที่งานของอริสโตฟาเนสแสดงให้เห็น แต่ในขณะที่โสเครตีสต้องคดีและต่อมาถูกตัดสินประหารชีวิตในข้อหาชักนำประเทศไปในทางชั่ว ยูริพิดีสเลือกจากเนรเทศตัวเองไปจากเอเธนส์ในวัยชรา และไปเสียชีวิตที่นครเพลลา ราชอาณาจักรมาเกโดนีอา ตามคำเชิญของพระเจ้าอาร์คีเลอัสซึ่งนิยมชมชอบศิลปิน

อ้างอิง
-------

1. ↑  B. Knox,'Euripides' in *The Cambridge History of Classical Literature I: Greek Literature*, P. Easterling and B. Knox (ed.s), Cambridge University Press (1985), p. 316
2. ↑  Moses Hadas, *Ten Plays by Euripides*, Bantam Classic (2006), Introduction, p. ix
3. ↑  L.P.E.Parker, *Euripides: Alcestis*, Oxford University Press (2007), Introduction p. lx
4. ↑  The epithet "the most tragic of poets" was coined by Aristotle, probably in reference to a perceived preference for unhappy endings, yet it has wider relevance: "For in his representation of human suffering Euripides pushes to the limits of what an audience can stand; some of his scenes are almost unbearable."—B. Knox,'Euripides' in *The Cambridge History of Classical Literature I: Greek Literature*, P. Easterling and B. Knox (ed.s), Cambridge University Press (1985), p. 339
5. ↑  Moses Hadas, *Ten Plays by Euripides*, Bantam Classic (2006), Introduction, pp. xviii–xix
6. ↑  A.S. Owen, *Euripides: Ion*, Bristol Classical Press (1990), Introduction p. vii
7. ↑  B.M.Knox, 'Euripides' in *The Cambridge History of Classical Literature I: Greek Literature*, P. Easterling and B. Knox (ed.s), Cambridge University Press (1985), p. 329
8. ↑  Nussbaum, Martha. *The Fragility of Goodness*, pp. 411–13.
9. ↑  Denys L. Page, *Euripides: Medea*, Oxford University Press (1976), Introduction p. xi, (quoting translation by Murray)
10. ↑  Denys L. Page, *Euripides: Medea*, Oxford University Press (1976), Introduction pp. ix–xii

บรรณานุกรม
----------