ในชื่อบุคคลญี่ปุ่นนี้นามสกุลคือ  *โทกูงาวะ*

**โทะกุงะวะ ฮิเดะตะดะ** (ญี่ปุ่น: 徳川 秀忠; โรมาจิ: *Tokugawa Hidetada*; 2 พฤษภาคม ค.ศ. 1579 - 14 มีนาคม ค.ศ. 1632) เป็นโชกุนคนที่ 2 แห่ง ตระกูลโทะกุงะวะ โดยท่านเป็นบุตรชายคนที่ 3 ของ โทะกุงะวะ อิเอะยะซุ เกิดเมื่อวันที่ 2 พฤษภาคม ค.ศ. 1579 หลังจากผู้เป็นบิดาได้ลงจากตำแหน่งโชกุนในปี ค.ศ. 1605 ท่านจึงขึ้นดำรงตำแหน่งสืบต่อมาขณะอายุได้เพียง 26 ปี ในสมัยของท่านตระกูลโทะกุงะวะสามารถขยายอำนาจออกไปได้อย่างกว้างขวาง และลงจากอำนาจในปี ค.ศ. 1623 ขณะอายุได้ 44 ปีแต่ก็ยังทรงอิทธิพลอยู่ก่อนจะที่จะเสียชีวิตลงในวันที่ 14 มีนาคม ค.ศ. 1632 ขณะอายุได้ 53 ปี

ปฐมวัย
------

โทะกุงะวะ ฮิเดะตะดะ เกิดในปีค.ศ. 1579 มีชื่อว่า **นะกะมะรุ** (Nakamaru) เป็นบุตรชายคนที่สามของ โทะกุงะวะ อิเอะยะซุ ไดเมียวแห่ง แคว้นมิกะวะ (Mikawa, 三河) กับนางไซโง (Saigō-no-Tsubone, 西郷の局) ภรรยาน้อยคนโปรดของอิเอะยะซุนะกะมะรุมีพี่ชายสองคนพี่ชายคนโตต่างมารดาคือ มะสึไดระ โนะบุยะซุ (Matsudaira Nobuyasu, 松平信康) ถูกบังคับให้กระทำการ เซ็ปปุกุ ในค.ศ. 1579 ไม่นานหลังการกำเนิดของฮิเดะตะดะด้วยถูกสงสัยว่ากบฏต่อโอดะ โนะบุนะงะ พี่ชายคนรองต่างมารดาเช่นกันคือ ยูกิ ฮิเดะยะซุ (Yūki Hideyasu, 結城秀康) ไปเป็นบุตรบุญธรรมของโทะโยะโตะมิ ฮิเดะโยะชิ ในค.ศ. 1589 นางไซโงมารดาของนะกะมะรุได้เสียชีวิตลง

ในค.ศ. 1590 โทะโยะโตะมิ ฮิเดะโยะชิ ได้มอบหมายให้โทะกุงะวะ อิเอะยะสุ ทำการรุกรานเพื่อพิชิต ตระกูลโฮโจยุคหลัง (Hōjō, 北条) ทางตะวันออกในแถบคันโต โดยส่งนะกะมะรุมาเป็นตัวประกันที่ปราสาทโอซะกะ ในค.ศ. 1592 ได้ทำพิธี เก็มปุกุ ที่ปราสาทโอซะกะและได้รับชื่อใหม่ว่า **ฮิเดะตะดะ** ปีต่อมาในค.ศ. 1593 ฮิเดะตะดะได้ติดตามบิดาไปยังฐานที่มั่นใหม่ของตระกูลโทะกุงะวะ คือ ปราสาทเอะโดะ และในค.ศ. 1595 ได้แต่งงานกับนางโก (Gō, 江) หลานสาวของโอดะ โนะบุนะงะ ฮิเดะตะดะเป็นบุตรชายคนโปรดของอิเอะยะซุบิดา จึงได้รับการแต่งตั้งให้เป็นทายาทที่จะสืบทอดตระกูลโทะกุงะวะต่อไป

โชกุนฮิเดะตะดะ
--------------

ในค.ศ. 1600 ฮิเดะตะดะจับศึกครั้งแรกในสงครามคราวเซะกิงะฮะระ (Sekigahara-no-tatakai, 関ヶ原の戦い) โดยฮิเดะตะดะยกทัพไปตามเส้นทางนะกะเซ็น (Nakasen-dō, 中山道) คือเส้นทางบนภูเขากลางเกาะฮอนชูเพื่อไปสมทบกับทัพของอิเอะยะสุผู้เป็นบิดาที่โอซะกะ แต่ทัพของฮิเดะตะดะได้ถูกตระกูลซะนะดะ (Sanada, 真田) ขัดขวางทำให้ไปช่วยบิดาที่เซะกิงะฮะระไม่ทันเวลา สร้างความไม่พอใจแก่อิเอะยะสุผู้เป็นบิดาอย่างมาก

ยุทธการเซะกิงะฮะระทำให้อิเอะยะสุมีอำนาจเหนือญี่ปุ่นอย่างเบ็ดเสร็จ ในค.ศ. 1603 อิเอะยะสุได้รับการแต่งตั้งจากราชสำนักเคียวโตะให้เป็น เซอิไทโชกุน (Seii Taishōgun, 征夷大将軍) ในปีเดียวกันนั้นเองอิเอะยะสุได้ส่งหลานสาวของตน หรือบุตรสาวคนโตสุดของฮิเดะตะดะ คือ ท่านหญิงเซ็น (Sen-hime, 千姫) ไปแต่งงานกับโทะโยะโตะมิ ฮิเดะโยะริ (Toyotomi Hideyori, 豊臣秀頼) บุตรชายของโทะโยะโตะมิ ฮิเดะโยะชิ ที่ปราสาทโอซะกะ สองปีต่อมาในค.ศ. 1605 โชกุนอิเอะยะสุได้สละตำแหน่งให้แก่ฮิเดะตะดะ ฮิเดะตะดะจึงได้สืบทอดเป็นโชกุนคนที่สองของระบอบโชกุนโทะกุงะวะ แต่อำนาจการปกครองทั้งหมดยังคงอยู่ที่อิเอะยะสุซึ่งดำรงตำแหน่ง *โอโงโช* (Ogōshō, 大御所) ผลงานของโชกุนฮิเดะตะดะในช่วงนี้คือ การประกาศขับไล่มิชชันนารีโปรตุเกส และการปราบปรามชาวคริสเตียนในค.ศ. 1612 และค.ศ. 1614 

ในค.ศ. 1614 เกิดข่าวลือว่าโทะโยะโตะมิ ฮิเดะโยะริ และมารดาของตนคือ นางโยะโดะ โดะโนะ (淀殿, Yodo-dono พี่สาวของนางโก) ได้วางแผนซ่องสุมกำลังคนเพื่อที่จะฟื้นฟูตระกูลโทะโยะโตะมิให้กลับมาปกครองญี่ปุ่นอีกครั้ง ในค.ศ. 1615 โชกุนฮิเดะตะดะ ร่วมกับ*โอโงโช*อิเอะยะสุ ยกทัพขนาดมหึมาไปทำการล้อมปราสาทโอซะกะ ในฤดูใบไม้ร่วงและฤดูหนาว จนกระทั่งฝ่ายโทะโยะโตะมิพ่ายแพ้ ฮิเดะโยะริกระทำการ*เซ็ปปุกุ*และเสียชีวิตไปพร้อมกับมารดาเมื่อปราสาทโอซะกะถูกเผาพลาญ โดยท่านหญิงเซ็นภรรยาของฮิเดะโยะริได้รับการช่วยเหลือออกมาก่อน 

ในค.ศ. 1615 โชกุนฮิเดะตะดะได้ออกกฎหมายซะมุไร คือ *บุเกะ ชุฮัตโตะ* (Buke-Shuhatto, 武家諸法度) ออกมาเป็นฉบับแรกในสมัยเอะโดะ ในค.ศ. 1616 *โอโงโช*อิเอะยะสุถึงแก่อสัญกรรม โชกุนฮิเดะตะดะจึงมีอำนาจอย่างสมบูรณ์ โดยดำเนินนโยบายตรงข้ามกับบิดาของตน คือ การกีดกันการค้าขายของชาวตะวันตก โดยกำจัดการค้าขายกับจีนไว้ที่เมืองท่านะงะซะกิเท่านั้น และชาวฮอลันดาและอังกฤษที่เมืองท่าฮิระโดะ จนกระทั่งอังกฤษได้ล้มเลิกการค้าขายกับญี่ปุ่นไปในค.ศ. 1623 และในค.ศ. 1622 ได้ประหารชาวคริสเตียนจำนวนมากที่เมืองนะงะซะกิ ในค.ศ. 1620 โชกุนฮิเดะตะดะได้ส่งบุตรสาวของตนคือ มะซะโกะ (Masako, 和子) ไปเป็นพระสนมในพระจักรพรรดิโก-มิซุโน (Go-Mizunoo, 後水尾) ซึ่งต่อมาในภายหลังได้ประสูติพระจักรพรรดินีเมโช (Meishō, 明正)

บั้นปลายชีวิต
-------------

ในค.ศ. 1623 โชกุนฮิเดะตะดะได้สละตำแหน่งให้แก่โทะกุงะวะ อิเอะมิสึ (Tokugawa Iemitsu, 徳川家光) บุตรชายคนโตของตน และย้ายมาตำรงตำแหน่งเป็น*โอโงโช*เช่นเดียวกับบิดาของตน แต่ยังคงอำนาจไว้ที่ตนเช่นเดิมเช่นกัน ในปีเดียวกันนั้นเอง*โอโงโช*อิเดะทะดะได้มีคำสั่งให้ค้นหาและลงโทษชาวคริสเตียนจำนวนมากในเมืองเอะโดะ การปราบปรามชาวคริสต์ระลอกใหญ่เกิดขึ้นอีกครั้งในค.ศ. 1629 ที่เมืองนะงะซะกิ โดยทาง*บะกุฟุ*ได้บังคับให้ชาวเมืองกระทำการ*ฟุมิเอะ* (fumi-e, 踏み絵) คือการเหยียบย่ำลงบนรูปของพระเยซูเพื่อพิสูจน์ว่าตนไม่ได้เป็นคริสเตียน

ในค.ศ. 1624 *โอโงโช*ฮิเดะตะดะและโชกุนอิเอะมิสึได้จัดขบวนอย่างใหญ่โตเดินทางไปยังเมืองเคียวโตะเพื่อเจริญสัมพันธไมตรีกับราชสำนัก ในโอกาสที่บุตรสาวของ*โอโงโช* ฮิเดะตะดะคือ พระจักรพรรดินีมะซะโกะได้ประสูติพระธิดาในปีนั้น (ภายหลังคือ พระจักรพรรดินีเมโช) ซึ่งเป็นติดต่อกันครั้งสุดท้าย ระหว่างเอะโดะบะกุฟุกับราชสำนักที่เคียวโตะในรอบสองร้อยปี จนกระทั่งเกิดเหตุการณ์จีวรสีม่วง (Shie-jiken, 紫衣事件) ในค.ศ. 1629 ทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างราชสำนักเคียวโตะและ*บะกุฟุ*ต้องขาดสะบั้นลง

*โอโงโช*ฮิเดะตะดะถึงแก่อสัญกรรมในค.ศ. 1632 ด้วยอายุ 53 ปี

สมัยของโชกุนโทะกุงะวะ ฮิเดะตะดะ ตรงกับรัชสมัยของสมเด็จพระเจ้าทรงธรรม และได้รับทูตจากอาณาจักรอยุธยาในค.ศ. 1616, ค.ศ. 1621, ค.ศ. 1623, และ ค.ศ. 1626

ครอบครัว
--------

* บิดา: โทะกุงะวะ อิเอะยะซุ ค.ศ. 1542 - 1616 ปฐมโชกุนแห่งรัฐบาลโชกุนเอะโดะ
* มารดา: ไซโง-โนะ-ซึโบะเนะ (西郷局 ค.ศ. 1552 - 1589)
* มิไดโดะโกะโระ: นางโก (Gō) ค.ศ. 1573 - 1626 บุตรสาวของอะซะอิ นะงะมะซะ หลานสาวของโอะดะ โนะบุนะงะ บุตรสาวบุญธรรมของโทะโยะโตะมิ ฮิเดะโยะชิ
	+ เซ็ง-ฮิเมะ (千姫 ค.ศ. 1579 - 1666) สมรสกับโทะโยะโตะมิ ฮิเดะโยะริ และต่อมาสมรสกับฮนดะ ทะดะโตะกิ (本多忠刻)
	+ ทะมะ-ฮิเมะ (珠姫 ค.ศ. 1599 - 1622) สมรสกับมะเอะดะ โทะชิซึเนะ (前田利常) ซึ่งเป็นบุตรชายของมะเอะดะ โทะชิอิเอะ
	+ คะสึ-ฮิเมะ (勝姫 ค.ศ. 1601 - 1672) สมรสกับมะสึไดระ ทะดะนะโอะ (松平忠直) ซึ่งเป็นบุตรชายของยูกิ ฮิเดะยะซุ ต่อมาได้รับชื่อว่า เท็นซู-อิง (天崇院)
	+ ฮะสึ-ฮิเมะ (初姫 ค.ศ. 1602 - 1630) สมรสกับ เคียวโงะกุ ทะดะตะกะ (京極忠高)
	+ โทะกุงะวะ อิเอะมิสึ ค.ศ. 1604 - 1651 โชกุนคนที่ 3
	+ โทะกุงะวะ ทะดะนะงะ ค.ศ. 1606 - 1634
	+ โทะกุงะวะ มะซะโกะ (徳川和子 ค.ศ. 1607 - 1678) จักรพรรดินีในจักรพรรดิโกะ-มิซุโน พระราชมารดาในจักรพรรดินีเมโช
* ภรรยาน้อย: นางชิซุกะ (Shizuka) หรือ โจโก-อิง (浄光院 ค.ศ. 1584 - 1635)
	+ โฮะชินะ มะซะยุกิ ค.ศ. 1611 - 1673 ไปเป็นบุตรบุญธรรมของโฮะชินะ มะซะมิซึ (保科正光) ไดเมียวแห่งไอซุ (Aizu) ที่ปรึกษาคนสำคัญของโชกุนอิเอะมิสึ
* ภรรยาน้อย: นางรับใช้คนหนึ่ง
	+ นะงะมะรุ (Nagamaru) ค.ศ. 1601 - 1602

| ก่อนหน้า |  | โทกูงาวะ ฮิเดตาดะ |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **โทะกุงะวะ อิเอะยะซุ** |  |  **โชกุนแห่งเอะโดะบะกุฟุ** (ค.ศ. 1605-ค.ศ. 1623) |  | **โทะกุงะวะ อิเอะมิสึ** |

<references>

อ้างอิง
-------

1. ↑  Dorothy Perkins, The samurai of Japan: a chronology from their origin in the Heian era (794
2. ↑

| * ด
* ค
* ก
Tokugawa family crest โชกุนแห่งรัฐบาลเอโดะ |
| --- |
| อิเอยาซุ  **·**  ฮิเดตาดะ  **·**  อิเอมิตสึ  **·**  อิเอสึนะ  **·**  สึนาโยชิ  **·**  อิเอโนบุ  **·**  อิเอ็ตสึงุ  **·**  โยชิมุเนะ  **·**  อิเอชิเงะ  **·**  อิเอฮารุ  **·**  อิเอนาริ  **·**  อิเอโยชิ  **·**  อิเอซาดะ  **·**  อิเอโมจิ  **·**  โยชิโนบุ |