ปุโรหิตชาวยิวของราชวงศ์ฮัสโมเนียนในศตวรรษที่ 2 ก่อนคริสตกาล

**มัทธาธีอัสบุตรของยอห์น** (อังกฤษ: Mattathias ben Johanan; ฮีบรู: מַתִּתְיָהוּ הַכֹּהֵן בֶּן יוֹחָנָן, *Mattīṯyāhū haKōhēn ben Yōḥānān*; เสียชีวิต 166-165 ปีก่อนคริสตกาล) เป็นปุโรหิต (โคเฮน) ผู้ช่วยจุดประกายการก่อกบฏมัคคาบีต่อต้านจักรวรรดิซิลูซิดซึ่งเป็นรัฐอารยธรรมกรีก เรื่องราวของมัทธาธีอัสเกี่ยวข้องหนังสือมัคคาบี ฉบับที่ 1 ที่เป็นคัมภีร์อธิกธรรม มัทธาธีอัสมีบทบาทสำคัญในเรื่องราวต้นกำเนิดเทศกาลฮานุกกะห์ ด้วยเหตุนี้ชื่อของมัทธาธีอัสจึงปรากฏในคำอธิษฐาน Al HaNissim ที่ชาวยิวเพิ่มเข้าไปใน Birkat Hamazon (พระคุณหลังมื้ออาหาร) และ Amidah ระหว่าง 8 วันของเทศกาล

ประวัติ
-------

มัทธาธีอัสร้องขอต่อผู้ลี้ภัยชาวยิว (ภาพวาดโดยกุสตาฟว์ ดอเรจาก *La Sainte Bible* ในปี ค.ศ. 1866)
มัทธาธีอัสมาจากตระกูลปุโรหิตในชนบทจากโมดีน มัทธาธีอัสเป็นบุตรชายของยอห์น (โยฮานัน) และเป็นหลานชายของสิเมโอนชาวฮัสโมไนต์หรือบุตรของฮัสโมน จึงเป็นที่รู้จักว่าเป็นชาวฮัสโมเนียน เมื่อย้อนกลับไปอีก มัทธาธิอัสเป็นเหลนของอัสโมนหรือฮัสโมนีอัส ปุโรหิตในเชื่อสายของโยยาริบซึ่งเป็นหลานชายคนที่ 5 ของอิดายาห์ ผู้เป็นบุตรของโยยาริบและหลานชานของยาคีน ซึ่งสืบเชื้อสายจากฟีเนหัส มหาปุโรหิตแห่งอิสราเอลลำดับที่ 3 มัทธาธิีอัสรับใช้ในพระวิหารที่สองในเยรูซาเล็มเป็นระยะเวลาหนึ่งเช่นเดียวกับปุโรหิตหลาย ๆ คน

มัทธาธีอัสเป็นบิดาของยูดาสมัคคาบี, เอเลอาซาร์อวาราน, ซีโมนธัสสี (สิเมโอน), ยอห์นกัดดี และโยนาธานอัฟฟุส ในปี 168-167 ปีก่อนคริสตกาล การข่มเหงศาสนายูดาห์ดั้งเดิมโดยจักรวรรดิซิลูซิดเริ่มต้นขึ้น โดยมีกษัตริย์อันทิโอคัสที่ 4 เอปีฟาเนสเป็นหัวหอก และอาจจะมีมหาปุโรหิตเมเนเลาส์ร่วมด้วย เมื่อถึงจุดหนึ่งมัทธาธีอัสก็กลับไปยังโมดีน ในปี 167 ปีก่อนคริสตกาล ผู้แทนของราชสำนักซิลูซิดภายใต้พระบัญชาของกษัตริย์อันทิโอคัสที่ 4 เอปีฟาเนสเดินทางมายังโมดีนเพื่อบังคับให้ชาวยิวถวายเครื่องบูชาแก่เทพเจ้าของกรีก มัทธาธีอัสปฏิเสธที่จะปฏิบัติตามพระบัญชาของกษัตริย์ และยังสังหารชาวยิวที่ก้าวขึ้นเป็นถวายเครื่องบูชาตามพระบัญชาของกษัตริย์ จากนั้นจึงสังหารเจ้าหน้าที่ของราชสำนักที่มาบังคับให้ทำตามพระบัญชา 

>  ผู้ที่เลื่อมใสศรัทธาต่อธรรมบัญญัติ และยึดมั่นในพันธสัญญา จงตามข้าพเจ้ามาเถิด
> 
> 
>  — มัทธาธีอัส หลังการสังหารเจ้าหน้าที่ของราชสำนักกรีกผู้มาบังคับให้ถวายเครื่องบูชา; 1 มัคคาบี 2:27
> 
> 

หลังการสังหารเจ้าหน้าที่และชาวยิวที่ทำตามพระบัญชาของกษัตริย์ มัทธาธีอัสและบุตรชาย 5 คนจึงหนีไปอยู่ในถิ่นทุรกันดารแห่งยูเดีย และเริ่มต้นสร้างกองกำลังแบบกองโจร พื้นที่นั้นเป็นที่รู้จักในชื่อเนินเขา Gophna ซึ่งเป็นบริเวณใกล้เคียงกับหมู่บ้าน Jifna ในปัจจุบัน จากนั้นชื่อของมัทธาธีอัสก็หายไปจากบันทึกทางประวัติศาสตร์ ส่วนในหนังสือมัคคาบี ฉบับที่ 1 ระบุว่ามัทธาธีอัสเสียชีวิตในปีที่ 146 ของปฏิทินมาซิโดเนียโบราณ เทียบเท่ากับช่วงเวลาระหว่างฤดูใบไม้ผลิ 166 ปีก่อนคริสตกาลถึงฤดูใบไม้ผลิ 165 ปีก่อนคริสตกาล

อ้างอิง
-------

1. ↑  1 มัคคาบี 2:1 ใน*พระคัมภีร์คาทอลิก ฉบับสมบูรณ์* โดยคณะกรรมการคาทอลิกเพื่อคริสตศาสนธรรม แผนกพระคัมภีร์
2. ↑  "Mahlon H. Smith". Virtualreligion.net. สืบค้นเมื่อ 2014-02-07.
3. ↑  "Web.genealogie". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2008-01-24. สืบค้นเมื่อ 2008-11-12.
4. ↑  T. Stanford Mommaerts (2005-04-11). "Ancient Genealogy chart – Ansbertus".
5. ↑  Bar-Kochva, Bezalel (1989). *Judas Maccabaeus: The Jewish Struggle Against the Seleucids*. Cambridge University Press. p. 472. ISBN 0521323525.
6. ↑  1 มัคคาบี 2:69–2:70

บรรณานุกรม
----------

* Weir, William (2004). *50 Battles That Changed the World: The Conflicts That Most Influenced the Course of History*. Savage, Md: Barnes and Noble Books. ISBN 0-7607-6609-6.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ **มัทธาธีอัส**

* Mattathias ben Johanan entry in historical sourcebook by Mahlon H. Smith

  



| ก่อนหน้า |  | มัทธาธีอัส |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **ตำแหน่งใหม่** |  | **ผู้นำกลุ่มมัคคาบี** (ประมาณ 167–166 ปีก่อนคริสตกาล) |  | **ยูดาสมัคคาบี** |