วงล้อสี
**สี** (อังกฤษ: Color (ภาษาอังกฤษอเมริกัน) หรือ Colour (ภาษาอังกฤษเครือจักรภพ)) คือการรับรู้ความถี่ (ความกว้างคลื่นหรือความยาวคลื่น) ของแสง ในทำนองเดียวกันกับที่ระดับเสียง

มนุษย์สามารถรับรู้สีได้เนื่องจาก สีในโลกของเรารวม ๆ แล้วมีประมาณ 1,498 สี ทั่วโลกโครงสร้างอันละเอียดอ่อนของดวงตา ซึ่งมีความสามารถในการรับรู้แสงในช่วงความถี่ที่ต่างกัน การรับรู้สีนั้นขึ้นกับปัจจัยทางชีวภาพ (คนบางคนตาบอดสี ซึ่งหมายถึงคนคนนั้นเห็นสีบางค่าต่างจากคนอื่นหรือไม่สามารถแยกแยะสีที่มีค่าความอิ่มตัวใกล้เคียงกันได้ หรือแม้กระทั่งไม่สามารถเห็นสีได้เลยมาแต่กำเนิด), ความทรงจำระยะยาวของบุคคลผู้นั้นและผลกระทบระยะสั้น เช่น สีที่อยู่ข้างเคียง

บางครั้งเราเรียกแขนงของวิชาที่ศึกษาเรื่องของสีว่า รงคศาสตร์ วิชานี้จะครอบคลุมเรื่องของการรับรู้ของสีโดยดวงตาของมนุษย์, แหล่งที่มาของสีในวัตถุ, ทฤษฎีสีในวิชาศิลปะและฟิสิกส์ของสีในสเปกตรัมแม่เหล็กไฟฟ้า

ฟิสิกส์ของสี
------------

สีในช่วงสเปกตรัมที่มองเห็น  


| สี | ช่วงความยาวคลื่น | ช่วงความกว้างคลื่น | ช่วงความถี่ |
| --- | --- | --- | --- |
| สีแดง | ~ 625-740 nm | แคบ | ~ 480-405 THz |
| สีส้ม | ~ 590-625 nm | แคบ | ~ 510-480 THz |
| สีเหลือง | ~ 565-590 nm | กลาง | ~ 530-510 THz |
| สีเขียว | ~ 500-565 nm | กว้าง | ~ 600-530 THz |
| สีน้ำเงิน | ~ 485-500 nm | กว้าง | ~ 620-600 THz |
| สีคราม | ~ 440-485 nm | กว้าง | ~ 680-620 THz |
| สีม่วง | ~ 380-440 nm | กว้าง | ~ 790-680 THz |
| สเปกตรัมแสงที่มองเห็น แบบต่อเนื่อง
*ออกแบบสำหรับจอภาพที่มีการปรับแกมมา 1.5.* |
| สเปกตรัมคอมพิวเตอร์ 
*แถบข้างล่างแสดงความเข้มสัมพัทธ์ของสีทั้งสาม เมื่อผสมกัน ทำให้เกิดสีข้างบน* |

สี, ความถี่, และพลังงานของแสง   

| Color | {\displaystyle \lambda \,\!}/nm | {\displaystyle \nu \,\!}/1014 Hz | {\displaystyle \nu \_{b}\,\!}/104 cm-1 | {\displaystyle E\,\!}/eV | {\displaystyle E\,\!}/kJ mol-1 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| อินฟราเรด  | >1000 | <3.00 | <1.00 | <1.24 | <120 |
| แดง | 700 | 4.28 | 1.43 | 1.77 | 171 |
| ส้ม | 620 | 4.84 | 1.61 | 2.00 | 193 |
| เหลือง | 580 | 5.17 | 1.72 | 2.14 | 206 |
| เขียว | 530 | 5.66 | 1.89 | 2.34 | 226 |
| น้ำเงิน | 470 | 6.38 | 2.13 | 2.64 | 254 |
| ม่วง | 420 | 7.14 | 2.38 | 2.95 | 285 |
| Near ultraviolet | 300 | 10.0 | 3.33 | 4.15 | 400 |
| Far ultraviolet | <200 | >15.0 | >5.00 | >6.20 | >598 |

แม่สี
-----

แม่สี คือ สีที่นำมาผสมกันแล้วทำให้เกิดสีใหม่ ที่มีลักษณะแตกต่างไปจากสีเดิม แม่สีมีอยู่ 2 ชนิด คือ  

1. แม่สีของแสง เกิดจากการหักเหของแสงผ่านแท่งแก้วปริซึมมี 3 สี คือ สีแดง สีเขียว และสีน้ำเงิน อยู่ในรูปของแสงรังสี   
ซึ่งเป็นพลังงานชนิดเดียวที่มีสี คุณสมบัติของแสงสามารถนำมาใช้ ในการถ่ายภาพ ภาพโทรทัศน์ การจัดแสงสี ในการแสดงต่าง ๆ เป็นต้น
2. แม่สีวัตถุธาตุ เป็นสีที่ได้มาจากธรรมชาติ และจากการสังเคราะห์โดยกระบวนทางเคมี มี 3 สี คือ สีแดง สีเหลือง และสีน้ำเงิน

แม่สีวัตถุธาตุเป็นแม่สีที่นำมาใช้งานกันอย่างกว้างขวาง ในวงการศิลปะ วงการอุตสาหกรรม ฯลฯ

การผสมกันของสี
--------------

สีต่าง ๆ ที่เราเห็นสามารถเกิดจากการผสมกันของแม่สีเพียง 3 สีเท่านั้น โดยการผสมกันของสีนี้มีได้ 2 แบบคือ การผสมสีแบบบวก (additive color mixing) และการผสมสีแบบลบ (subtractive color mixing)
James Clark Maxwell เป็นคนเสนอทฤษฎีการผสมสีแบบบวกโดยได้ฉายภาพจากฟิล์มพอสิทิฟขาวดำ 3 แผ่นที่ได้จากการถ่ายภาพโดยใช้แผ่นกรองแสงสีแดง
เขียว และนำเงิน บังหน้ากล้องถ่ายภาพ การถ่ายภาพดังกล่าวทำให้ฟิล์มแต่ละแผ่นบันทึกเฉพาะแม่สีของแสงที่สะท้อนออกมาจากวัตถุเป็นน้ำหนักสีต่าง ๆ 
บนฟิล์มตามความเข้มแสงที่สะท้อนจากวัตถุ จากนั้นนำฟิล์มแต่ละแผ่นไปฉายด้วยเครื่องฉายที่มีแผ่นกรองแสง สีแดง เขียว และน้ำเงินบังอยู่
เมื่อแสงสามสีนี้ไปรวมกันบนจอภาพจะเกิดเป็นสีต่าง ๆ ขึ้นมาใหม่อีกมากมายจากการผสมสีของแสงทั้งสามในความเข้มต่าง ๆ กัน

* การผสมสีแบบบวกนี้เป็นการผสมกันของสีของแสง ซึ่งมีแม่สีหลัก (primary color) คือแสงสีแดง เขียวและน้ำเงิน ซึ่งเราจะพบเห็นการผสมสีแบบบวกได้จากจอโทรทัศน์

หรือจอคอมพิวเตอร์และเราจะเรียกสีที่เกิดจากการผสมกันของแม่สีบวกว่าแม่สีรอง (secondary color) ซึ่งได้แก่สีน้ำเงินเขียว (Cyan) สีม่วงแดง (magenta) และสีเหลือง (yellow)

***ตัวอย่าง***

สีน้ำเงิน รวมกับ สีเขียว ได้ สีน้ำเงินเขียว

สีน้ำเงิน รวมกับสี แดง ได้ สีม่วงแดง 

สีแดง รวมกับ สีเขียว ได้ สีเหลือง 

สีน้ำเงิน รวมกับ สีเขียว รวมกับ สีแดง ได้ สีขาว

* สำหรับการผสมสีแบบลบเป็นการผสมกันของแม่สี สีน้ำเงินเขียว ม่วงแดงและเหลือง เราจะพบเห็นการผสมสีแบบลบได้จากสิ่งพิมพ์ต่าง ๆ สีทาบ้าน เป็นต้น

***ตัวอย่าง***

สีน้ำเงินเขียว รวมกับ สีม่วงแดง ได้ สีน้ำเงิน 

สีน้ำเงินเขียว รวมกับ สีเหลือง ได้ สีเขียว 

สีม่วงแดง รวมกับ สีเหลือง ได้ สีแดง 

สีน้ำเงินเขียว รวมกับ สีม่วงแดง รวมกับ สีเหลือง ได้ สีดำ

เมื่อพิจารณาการผสมสีทั้งแบบบวกและแบบลบ เราจะสังเกตเห็นว่าการผสมกันของแม่สีบวกคู่หนึ่งจะให้แม่สีลบ และการผสมของแม่สีลบคู่หนึ่งจะให้แม่สีบวก
ซึ่งแม่สีบวกสีแดงอยู่ตรงข้ามกับสีน้ำเงินเขียว สีเขียวอยู่ตรงข้ามกับสีม่วงแดง และสีน้ำเงินอยู่ตรงข้ามกับสีเหลือง เราเรียากคู่สีที่อยู่ตรงข้ามกันนี้ว่า
สีเติมเต็ม (complementary color) กล่าวคือ การผสมกันของสีที่เติมเต็มกันของแม่สีบวกจะทำไห้ได้สีขาว แต่สำหรับการผสมสีแบบลบจะให้สีดำ
หรือพูดอีกนัยหนึ่งว่า การผสมกันของสีเติมเต็มคู่ใดคู่หนึ่ง เปรียบเสมือนการผสมสีของแม่สีทั้งสามนั่นเอง

ฟิสิกส์ของสี
------------

สี เป็นการรับรู้ทางดวงตาเมื่อมีแสงสีนั้นมากระทบ การอธิบายเรื่องสี (Color) อธิบายได้มากมายไม่ว่าจะเป็นทางด้านอารมณ์ ความรู้สึก 
ซึ่งมีทั้งที่เป็นวิทยาศาสตร์ และไม่ใช่วิทยาศาสตร์ แต่ที่จะกล่าวถึงในตอนนี้ ก็กล่าวเฉพาะเรื่องราวที่เป็นทางวิทยาศาสตร์ และเน้นไปที่มิติของฟิสิกส์เท่านั้น
เริ่มต้นจากสมัยของนิวตัน (Newton) ในศตวรรษที่ 17 ที่ความเข้าใจเรื่องสีเป็นไปในอีกลักษณะหนึ่ง โดยเข้าใจว่าสีขาวคือ สีบริสุทธิ์ ส่วนสีอื่น ๆเป็นการแปลงร่างของสีขาว 
ในตอนนั้นเรารับรู้กันแล้วว่าเมื่อผ่านแสงแดดไปยังแท่งแก้วสามเหลี่ยมที่เรียกว่าปริซึม (prism) จะทำให้เกิดแสงสีต่าง ๆ ได้ นิวตันเองได้ทำการทดลองเรื่องนี้ 
การทดลองของนิวตันได้เผยให้เห็นว่าแท้จริงแล้ว "แสงขาว" (แสงที่มากระทบฉากขาวแล้วเกิดเป็นสีขาว) ไม่ใช่สีเดี่ยวหรืออีกนัยหนึ่งก็คือไม่ใช่สีบริสุทธิ์ 
เพราะเฉดสีของแสงต่าง ๆ ที่หักเหออกจากปริซึมนั้นแยกเป็นสีต่าง ๆ คือ ม่วง คราม น้ำเงิน เขียว เหลือง แสด แดง เหมือนที่เห็นในแถบสีของรุ้งกินน้ำ
นิวตันทำการทดลองนำปริซึมมาอีกอันหนึ่งแล้วทำการผ่านแสงบางส่วน ที่มีจำนวนสีน้อยลงมาผ่านปริซึมอีกครั้ง 
ซึ่งครั้งนี้นิวตันได้สังเกตเห็นสีที่มีแถบสีที่ใกล้เคียงกันจำนวนน้อยลงหากพูดกันด้วยภาษาแบบฟิสิกส์ก็คือ สีที่หักเหได้ในครั้งที่สองนี้มีลักษณะเป็นแสงเดี่ยว (monochromatic) มากขึ้น
ความเข้าใจเกี่ยวกับสีต่าง ๆ ที่รวมเป็นแสงขาวนี่เองที่นิวตันนำมาอธิบายการมองเห็นเนื้อสี (hue) ว่าการที่เราเห็นสีต่าง ๆ จากวัตถุได้นั้นเกิดจากการที่วัตถุนั้นสะท้อนหรือดูดกลืนสีต่าง ๆ 
ได้แตกต่างกัน เรามองเห็นวัตถุสีเหลืองก็เพราะว่าวัตถุนั้นสะท้อนสีเหลืองได้มากกว่าสีอื่น ๆ นั่นเอง นิวตันได้แสดงให้เห็นด้วยว่าถ้าเอาแสงสีต่าง ๆ เหล่านี้มาผสมกัน 
ก็จะทำให้เกิดเป็นสีอื่น ๆ ได้เช่น ถ้าเอาแสงสีแดงมาผสมกับแสงสีเหลืองบนฉากสีขาวเราจะมองเห็นเป็นสีส้ม และถ้าเอาแสงสีทั้งหมดมาผสมกันมันก็จะได้สีขาวขึ้นมาอีกครั้งหนึ่ง
เรียกว่าความเข้าใจเกี่ยวกับเรื่องแสงสี (color) และเนื้อสีของวัตถุ (hue) นั้นมีมากขึ้นจากคำอธิบายของนิวตันถึงแม้จะมีบางข้อสรุปที่มีข้อผิดพลาดอยู่บ้าง เช่น 
นิวตันคิดว่าจะต้องมีสีมากกว่า 2 แสงสี มาผสมกันจึงจะทำให้เกิดเป็นแสงสีขาวได้ แต่ฮอยเกนส์ก็ได้แสดงให้เห็นว่าคู่สีบางคู่ก็สามารถทำให้เกิดแสงสีขาวได้ 
เช่น สีเหลือง (yellow) และสีน้ำเงิน (blue) ซึ่งภายหลังนิวตันก็ได้ยอมรับแนวความคิดที่ว่ามีคู่สีหรือจำนวนสีไม่มาก ก็สามารถทำให้เกิดแสงสีขาวได้ 
ซึ่งปรากฏในหนังสืออธิบายเกี่ยวกับแนวคิดของแสงสี ซึ่งเป็นรากฐานของวิชา OPTICS ในยุคต่อ ๆ มา

ดูเพิ่ม
-------

* ทฤษฎีสี
* แม่สี

อ้างอิง
-------



| * ด
* ค
* ก
บทความเกี่ยวกับสี |
| --- |
| 
* แดง
* ส้ม
* เหลือง
* เขียว
* ฟ้า
* น้ำเงิน
* คราม
* ไวโอเลต
* ม่วง
* มาเจนตา
* ชมพู
* น้ำตาล
* ขาว
* เทา
* ดำ

 |
| วิทยาศาสตร์สี | 

|  |  |
| --- | --- |
| ฟิสิกส์ของสี | 
* สเปกตรัมแม่เหล็กไฟฟ้า
	+ Light
	+ รุ้งกินน้ำ
	+ สเปกตรัมมองเห็นได้
* Spectral colors
* Chromophore
	+ Structural coloration
	+ Animal coloration
* *On Vision and Colours*
* Metamerism
	+ Spectral power distribution

 |
| การรับรู้สี | 
* Color vision
	+ ตาบอดสี
		- Achromatopsia
	+ test
* เตตราโครมาซี
	+ Color constancy
	+ Color term
* Color depth
	+ Color photography
	+ Spot color
	+ Color printing
	+ สีที่ใช้ในเว็บ
	+ Color mapping
	+ Color code
	+ Color management
	+ Chrominance
	+ False color
* Chroma key
* Color balance
* Color cast
* Color temperature
* Eigengrau
* *The dress*

 |
| จิตวิทยาสี | 
* Color symbolism
* Color preferences
* Lüscher color test
* Kruithof curve
* Political color
* National colors
* อาการกลัวสี
* Chromotherapy

 |

 |  |
| ปรัชญาสี | 

|  |  |
| --- | --- |
| พื้นที่สี | 
* Color model
	+ additive
	+ subtractive
* Color mixing
	+ Primary color
	+ Secondary color
	+ Tertiary color (intermediate)
	+ Quaternary color
	+ Quinary color
	+ Aggressive color (warm)
	+ Receding color (cool)
* Pastel colors
* Color gradient

 |
| โทนสี | 
* Color tool
	+ Monochromatic colors
	+ Complementary colors
	+ Analogous colors
	+ Achromatic colors (Neutral)
	+ Polychromatic colors
* Impossible colors
* Light-on-dark
* Tinctures in heraldry

 |
| ทฤษฎีสี | 
* Chromaticity diagram
* Color solid
* Color wheel
* Color triangle
* Color analysis (art)
* Color realism (art style)

 |

 |
| เงื่อนไขสี | 

|  |  |
| --- | --- |
| เงื่อนไขพื้นฐาน | 
* น้ำเงิน
* เขียว
* แดง
* เหลือง
* ชมพู
* ม่วง
* ส้ม
* ดำ
* เทา
* ขาว
* น้ำตาล

 |
| ความแตกต่างทางวัฒนธรรม | 
* Linguistic relativity and the color naming debate
	+ Blue–green distinction in language
* Color history
	+ Color in Chinese culture
	+ Traditional colors of Japan
	+ Human skin color

 |
| ขนาดสี | 
* สีสัน
	+ Dichromatism
* Colorfulness (chroma and saturation)
* Tints and shades
* Lightness (tone and value)
* Grayscale

 |

 |
| องค์กรสี | 
* มาตรฐานสีอาร์เอแอล
* Pantone
* Color Marketing Group
* Color Association of the United States
* International Colour Authority
* International Commission on Illumination (CIE)
* International Color Consortium
* International Colour Association

 |
| รายชื่อ | 
* List of colors: A–F
* List of colors: G–M
* List of colors: N–Z
* List of colors (compact)
* List of colors by shade
* List of color palettes
* List of color spaces
* List of Crayola crayon colors
	+ history
* Color chart
* List of RAL colors
* สีที่ใช้ในเว็บ
* รายชื่อสีอาร์เอแอล

 |
| ที่เกี่ยวข้อง | 
* Vision
* การประมวลผลภาพดิจิทัล
* Multi-primary color display
	+ Quattron
* ควอเลีย
* Lighting
* Local color (visual art)

 |
| 
* หมวดหมู่ **Category**
* Index of color-related articles

 |