คลองในประเทศฝรั่งเศส
**คลอง** (อังกฤษ: canal) คือ ทางน้ำหรือลำน้ำที่เกิดขึ้นเองหรือขุดเชื่อมกับแม่น้ำหรือทะเล ในภาษาไทยมีคำที่ใช้เรียกทางน้ำหรือลำน้ำขนาดต่างๆ รวมกันว่า แม่น้ำคูคลอง โดยแม่น้ำเป็นลำน้ำที่มีขนาดใหญ่มาก ส่วนคลอง และคูมีขนาดเล็กรองลงมาตามลำดับ คลองมักจะเชื่อมต่อระหว่างแม่น้ำ สู่แม่น้ำ หรือ ระหว่างทะเลสาบ และมหาสมุทร คลองมีจุดประสงค์เพื่อใช้ในการส่งน้ำสำหรับการเดินทาง และอุปโภคบริโภค คลองที่เก่าแก่ที่สุดปรากฏในยุคเมโสโปเตเมีย ประมาณ 4000 ปีก่อนคริสต์ศักราช

ปัจจุบันในประเทศไทย คลองในฐานะที่เป็นเส้นทางการขนส่งทางน้ำเริ่มมีใช้ลดน้อยลง เนื่องจากการเพิ่มของถนนและทางรถไฟ ทำให้คลองในหลายสถานที่ไม่ได้รับความดูแล เกิดความเน่าเสียได้ง่าย ในหลายๆเมือง ได้นำคลองมาใช้ในการนันทนาการแทนที่ โดยมีการล่องเรือนำเที่ยวเมืองภายในคลอง

ในช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 ได้มีความเชื่อว่าบนดาวอังคารได้มีคลอง

ประโยชน์ของคลอง
---------------

ในกรณีของคลองขุดนั้นเกิดขึ้นโดยมีวัตถุประสงค์ต่างๆ ดังนี้

* ขุดเป็นคลองลัดเพื่อเชื่อมแม่ลำน้ำตอนที่ไหลโค้งตวัด หรือเชื่อมแม่น้ำ 2 สาย เข้าด้วยกันเพื่อช่วยให้การคมนาคมขนส่งทางน้ำมีความสะดวกรวดเร็วยิ่งขึ้น
* ขุดเป็นคลองคูเมืองเพื่อเป็นแนวป้องกันจากศัตรูผู้รุกราน อยู่ถัดจากกำแพงเมืองออกมา เช่น คลองคูเมืองด้านตะวันตกของกรุงธนบุรี และคลองคูเมือง 3 ชั้น ด้านตะวันออกของเกาะรัตนโกสินทร์ในกรุงเทพฯ
* เพื่อใช้เป็นทางระบายน้ำ และป้องกันอุทกภัยจากน้ำท่วมและน้ำขัง
* เพื่อใช้ในการชลประทานสำหรับพื้นที่เกษตรกรรม
* เพื่อใช้ในกิจการประปา สำหรับการอุปโภคบริโภคน้ำสะอาดของประชาชนที่อาศัยอยู่ในเมืองและเขตชุมชนใหญ่ๆ

วัตถุประสงค์ในการขุดคลองข้างต้นนั้น บางครั้งเป็นการขุดคลองเพื่อประโยชน์อย่างใดอย่างหนึ่งโดยเฉพาะ เช่น ในสมัยโบราณ ส่วนใหญ่เป็นการขุดคลองด้วยเหตุผลข้อที่ 1 หรือข้อที่ 2 ในช่วงต่อมา มีวัตถุประสงค์ข้อที่ 3 และข้อที่ 4 เข้ามาเกี่ยวข้อง ส่วนวัตถุประสงค์ข้อที่ 5 นั้นเป็นการขุดคลองเพื่อการประปาในสมัยใหม่เพื่อตอบสนองความต้องการของเมืองหรือชุมชนใหญ่ๆ ในด้านการมีน้ำที่สะอาดสำหรับการอุปโภคและบริโภค

คลองที่สำคัญ
------------

### คลองที่สำคัญในไทย

คลองในประเทศไทย ส่วนใหญ่เป็นคลองที่คนขุดขึ้นเพื่อใช้ประโยชน์ต่างๆ แต่ก็มีบางคลองที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในภาคตะวันออกและภาคใต้ของประเทศ มักเรียกลำน้ำเล็กๆ บางสายที่เกิดเองตามธรรมชาติว่า "คลอง" เช่น คลองกระแส จังหวัดระยอง คลองใหญ่ จังหวัดตราด คลองไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี คลองปากนคร จังหวัดนครศรีธรรมราช และคลองนาทวี จังหวัดสงขลา แต่ในภาคเหนือและภาคกลางของประเทศ ถ้ากล่าวถึงคลอง ก็หมายถึงลำน้ำที่คนขุดขึ้นเพียงอย่างเดียว

* คลองคูเมืองเดิม
* คลองบางขนาก
* คลองประเวศบุรีรมย์
* คลองผดุงกรุงเกษม
* คลองพระโขนง
* คลองมหานาค
* คลองมหาสวัสดิ์
* คลองมอญ
* คลองรอบกรุง
* คลองหลอด
* คลองบางกอกน้อย
* คลองบางกอกใหญ่
* คลองบางหลวง
* คลองเปรมประชากร
* คลองแสนแสบ
* คลองชลประทาน
* คลองรังสิต
* คลองสำโรง
* คลองภาษีเจริญ
* คลองสนามชัย
* คลองประปา
* คลองหกวาสายล่าง
* คลองสามวา
* คลองลาดพร้าว
* คลองทวีวัฒนา
* คลองพระยาสุเรนทร์
* คลองระพีพัฒน์
* คลองพระยาบันลือ

### คลองที่สำคัญในต่างประเทศ

* คลองปานามา
* คลองสุเอซ
* คลองคีล
* คลองต้ายวิ่นเหอ
* คลองชองกเยชอน

อ้างอิง
-------

* Edwards-May, David (2002), European Waterways - map and concise directory, Euromapping

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
**คลอง**

| * ด
* ค
* ก
แหล่งน้ำ |
| --- |
| ธารน้ำแข็ง - แก่ง - เขื่อน - คลอง - คิล - คูเมือง - หลุมธารน้ำแข็ง - โคฟ - ร่องน้ำ - ดรอว์ - ทะเล - ทะเลสาบ - ธาร - ท่าเรือ - น้ำพุ - บ่อน้ำ - บ่อน้ำร้อน - บิลลาบอง - บึง - แอ่ง - เบิร์น - ไบยู - ป่าชายเลน - พื้นที่ชุ่มน้ำ - ฟยอร์ด - ไฟโตเทลมา - มหาสมุทร - ที่ลุ่มชื้นแฉะ - แม่น้ำ - ล็อค - ลากูน - ลำธาร - ลำเหมือง - ห้วย - หนอง - อ่างเก็บน้ำ - อ่าว - ทะเลลึก |

| * ด
* ค
* ก
โครงสร้างพื้นฐาน |
| --- |
| 
* สะพาน
* คลอง
* ทางข้ามแหล่งน้ำ
* เขื่อน
* การระบายน้ำ
* สะพานลอย
* ทางแยกต่างระดับ
* คันดิน
* ทางยกระดับ
* การขนส่งทางสายท่อ
* ถนน
* ทางเชื่อมลอยฟ้า
* ท่อระบายน้ำ
* อุโมงค์

 |
| 
* *ดูเพิ่ม:* สถาปัตยกรรม
* อะรีนา
* วิศวกรรมโยธา
* การก่อสร้าง
* สนามเด็กเล่น
* สาธารณะ
* สนามกีฬา
* โรงละคร
* สวนสาธารณะของเมือง

 |