ในศาสนาอิสลาม **มูซา อิบน์ อิมรอน** (อาหรับ: موسی ابن عمران‎ แปลว่า โมเสส บุตรอัมราม) เป็นนบีและเราะซูล ที่สำคัญของอัลลอฮ์และเป็นบุคคลที่กล่าวถึงบ่อยที่สุดในอัลกุรอานโดยมีชื่อของท่าน ถูกกล่าวถึงถึง 136 ครั้งและชีวิตของเขาถูกเล่าขานมากกว่านบีท่านอื่นๆ มูซาเป็นนบีและเราะซูลที่สำคัญที่สุดคนหนึ่งของศาสนาอิสลาม

ตามคัมภีร์กุรอาน นบีมูซาเกิดในครอบครัวชาวอิสราเอล ในวัยเด็กท่านถูกใส่ไว้ในตะกร้าซึ่งไหลไปทางแม่น้ำไนล์และในที่สุดมูซาก็ถูกค้นพบโดยอาซียะฮ์ ภรรยาของฟาโรห์ (ฟิรเอาน์*)* ซึ่งตั้งนบีมูซาเป็นบุตรบุญธรรมของนาง หลังจากโตเป็นผู้ใหญ่แล้ว นบีมูซาก็อาศัยอยู่ในมัดยันก่อนจะออกเดินทางไปอียิปต์อีกครั้งเพื่อประกาศศาสนาให้ฟาโรห์ ในระหว่างการเป็นนบีของท่าน กล่าวกันว่านบีมูซาได้ทำปาฏิหาริย์มากมาย และยังมีรายงานว่าได้สนทนาเป็นการส่วนตัวกับอัลลอฮ์ ผู้ซึ่งได้รับสมญานามว่า 'ผู้สนทนาของอัลลอฮ์ ' (กะลี*มุลลอฮ์*) และนบีมูซา แสดงปาฏิหาริย์ที่ได้รับความนิยมมากที่สุดของนบีคือท่าแหวกทะเลแดงด้วยไม้เท้าอันน่าอัศจรรย์ที่อัลลอฮ์จัดเตรียมไว้ให้ นอกจากอัลกุรอานแล้ว นบีมูซายังได้รับการอธิบายและยกย่องในหะดีษ อีกด้วย

หลังจากการสิ้นพระชนม์ของฟาโรห์ นบีมูซาและผู้ติดตามของท่านเดินทางไปยังกรุงเยรูซาเล็ม ซึ่งในที่สุดท่านนบีสิ้นชีวิต ตามความเชื่อของอิสลาม เชื่อว่าเขาถูกฝังไว้ที่ นะบีมูซาและถูกยกขึ้นสู่ชั้นฟ้าในที่สุด หลังจากนั้น มีรายงานว่าท่านได้พบกับนบีมุฮัมมัดในขั้นฟ้าทั้งเจ็ดหลังจากเสด็จขึ้นจากกรุงเยรูซาเล็มในระหว่างการอิสรออ์ และมิห์รอจญ์ในระหว่างการเดินทาง มีการกล่าวกันว่านบีมูซาได้ส่งนบีมุฮัมมัดกลับไปซ้ำแล้วซ้ำเล่า และขอให้ลดจำนวนการละหมาดในแต่ละวันลง ซึ่งแต่เดิมเชื่อกันว่าเหลือ 50 เวลา จนกระทั่งเหลือเพียงการละหมาดบังคับ 5 เวลาเท่านั้น

นบีมูซาถูกมองว่าเป็นบุคคลที่สำคัญมากในอิสลาม ตามเทววิทยาของอิสลาม ชาวมุสลิมทุกคน ต้องศรัทธาในนบีและเราะซูลของอัลลอฮ์ทุกคน ซึ่งรวมถึงมูซาและฮารูน พี่ชายของท่านด้วย ชีวิตของนบีมูซามักถูกมองว่าเป็นคู่ขนานทางจิตวิญญาณกับชีวิตของนบีมุฮัมมัด และชาวมุสลิมถือว่าหลายแง่มุมของชีวิตของบุคคลทั้งสองจะต้องแบ่งปันกัน วรรณกรรมอิสลามยังอธิบายถึงความสัมพันธ์คู่ขนานระหว่างผู้คนของพวกเขากับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในช่วงชีวิตของพวกเขา การอพยพมาของชาวอิสราเอลจากอียิปต์โบราณถือว่ามีความคล้ายคลึงกับการอพยพของมูฮัมหมัดและผู้ติดตามของเขาจากมักกะฮ์ไปยังมะดีนะฮ์เมื่อทั้งสองเหตุการณ์ถูกเปิดเผยท่ามกลางการประหัตประหาร —ของชาวอิสราเอลโดยชาวอียิปต์โบราณและชาวมุสลิมในยุคแรกถูกประหัตประหารโดยชาวมักกะฮ์ตามลำดับ การวะฮีย์ของพระองค์ เช่นบัญญัติสิบประการซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเนื้อหาของเตารอฮ์และเป็นศูนย์กลางของศาสนาอับบราฮัม เช่น ศาสนายูดายและศาสนาคริสต์ ดังนั้นชาวยิวและชาวคริสต์ จึงถูกกำหนดให้เป็น "ชาวคัมภีร์" สำหรับชาวมุสลิม และจะต้องได้รับการยอมรับด้วยสถานะพิเศษนี้ในทุกที่ที่มีกฎหมายอิสลามนำไปใช้ นบีมูซายังได้รับการเคารพในวรรณกรรมอิสลาม ซึ่งขยายความจากเหตุการณ์ในชีวิตของเขาและปาฏิหาริย์เกี่ยวกับเขาในอัลกุรอานและหะดีษ เช่น การสนทนาโดยตรงกับอัลลอฮ์

ช่วงวัยหนุ่ม
------------

### การกำเนิด

ตามความเชื่อของอิสลาม นบีมูซาเกิดในครอบครัวของชาวอิสราเอลที่อาศัยอยู่ในอียิปต์ ในครอบครัวของท่าน ความเชื่อของอิสลามโดยทั่วไปจะเรียกชื่อบิดาของท่านว่า '*อิมรอน*' ซึ่งสอดคล้องกับอัมราม ในพระคัมภีร์ฮีบรูลำดับวงศ์ตระกูลดั้งเดิมตั้งชื่อ ลาวีย์ เป็นบรรพบุรุษของท่าน อิสลามระบุว่านบีมูซาเกิดในสมัยที่ฟาโรห์ปกครองได้กดขี่ชาวอิสราเอลหลังจากยุคของนบียูซุฟ (โยเซฟ) ตัฟซีรกล่าวว่าในช่วงเวลาที่นบีมูซาประสูติ ฟาโรห์มีพระสุบินที่เขาเห็นไฟมาจากกรุงเยรูซาเล็มซึ่งเผาทุกสิ่งในอาณาจักรของเขายกเว้นในดินแดนของชาวอิสราเอล (ฉบับอื่นกล่าวว่าฟาโรห์ฝันถึงเด็กชายตัวเล็กๆ ที่จับมงกุฎของฟาโรห์และทำลายมัน แม้ว่าจะไม่มีการอ้างอิงอิสลามที่แท้จริงว่าความฝันนั้นจริงหรือไม่ ที่เกิดขึ้น). เมื่อฟาโรห์ได้รับแจ้งว่าเด็กผู้ชายคนหนึ่งจะเติบโตขึ้นมาเพื่อโค่นล้มเขา เขาจึงสั่งให้ฆ่าเด็กผู้ชายชาวอิสราเอลที่เกิดใหม่ทั้งหมดเพื่อป้องกันไม่ให้คำทำนายเกิดขึ้น ผู้เชี่ยวชาญด้านเศรษฐศาสตร์ในราชสำนักของฟาโรห์แนะนำว่าการฆ่าทารกเพศชายของชาวอิสราเอลจะส่งผลให้สูญเสียกำลังพล ดังนั้น พวกเขาจึงแนะนำว่าควรฆ่าทารกเพศชายในหนึ่งปี แต่ไว้ชีวิตในปีถัดไป นบีฮารูน พี่ชายของนบีมูซา เกิดในปีที่เด็กทารกถูกไว้ชีวิต ในขณะที่นบีมูซา เกิดในปีที่ทารกถูกฆ่าตาย 

### ถูกปล่อยให้ลอยไปในแม่น้ำไนล์

อาซียะฮ์ (ภาพที่มีปอยผมยาวสีดำ) และคนรับใช้ของนาง อาบน้ำเสร็จพบทารกมูซา ในแม่น้ำไนล์ เสื้อผ้าของพวกนางแขวนอยู่บนต้นไม้ในขณะที่คลื่นและยอดของแม่น้ำทำในสไตล์จีน ภาพประกอบจากภาษาเปอร์เซีย
ตามความเชื่อของอิสลาม อะยารเคาะฮ์ มารดาของนบีมูซา จะดูดนมท่านอย่างลับๆ ในช่วงเวลานี้ เมื่อพวกเขาตกอยู่ในอันตรายจากการถูกจับ อัลลอฮ์ทรงดลใจให้นางจับท่านใส่ตะกร้าหวายและปล่อยท่านลอยไปในแม่น้ำไนล์ นางสั่งให้บุตรสาวไปตามเส้นทางของหีบและรายงานกลับมาหาขณะที่บุตรสาวของนางเดินตามหีบไปตามริมฝั่งแม่น้ำ นบีมูซาถูกพบโดย อาซียะฮ์ มเหสีของฟาโรห์ ผู้ซึ่งโน้มน้าวให้ฟาโรห์รับอุปการะท่าน เมื่ออาซียะฮ์ หาแม่นมให้มูซา มูซาปฏิเสธที่จะกินนมจากแม่นม ความเชื่อของอิสลามระบุว่าเป็นเพราะอัลลอฮ์ห้ามมิให้มูซาถูกแม่น้ำป้อนนม เพื่อให้ท่านกลับมาอยู่กับมารดาอีกครั้ง น้องสาวของเขากังวลว่า มูซาไม่ได้รับอาหารมาระยะหนึ่งแล้ว ดังนั้นนางจึงปรากฏตัวต่อฟาโรห์และแจ้งให้เขาทราบว่านางรู้จักใครที่สามารถป้อนนมท่านได้ หลังจากนางถูกสอบสวน นางได้รับคำสั่งให้นำตัวผู้หญิงที่ถูกหารือ พี่สาวนำมารดาของพวกเขาซึ่งให้มาเป็นแม่นมของมูซา และหลังจากนั้นนางก็ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นแม่นมของมูซา

### หนีไปเมืองมัดยัน และแต่งงาน

ภูเขามัดยัน ค้างฮักล์ บนชายฝั่งของอ่าวอัลอะเกาะบะฮ์, ซึ่งแยกมัดยันในตอยนเหนือของคาบสมุทรอาระเบีย และอัชชาม จากคาบสมุทรซีนาย ในประเทศอียิปต์ปัจจุบัน
หลังจากบรรลุนิติภาวะตามคัมภีร์อัลกุรอาน นบีมูซากำลังเดินทางผ่านที่หนึ่ง เมื่อท่านพบกับชาวอียิปต์ต่อสู้กับชาวอิสราเอล เชื่อว่าชายชาวอิสราเอลคือสะมะอ์นา ซึ่งในคัมภีร์ไบเบิลรู้จักกันดีว่าเป็นอัสซามิรีย์ ซึ่งขอให้นบีมูซาช่วยต่อสู้กับชาวอียิปต์ที่ทำร้ายเขา นบีมูซาพยายามเข้าแทรกแซงและมีส่วนร่วมในข้อพิพาท นบีมูซาโจมตีชาวอียิปต์ด้วยความโกรธ ซึ่งส่งผลให้เขาเสียชีวิต นบีมูซาสำนึกผิดต่ออัลลอฮ์ และในวันต่อมา ท่านก็พบชาวอิสราเอลคนเดิมต่อสู้กับชาวอียิปต์อีกคนหนึ่งอีกครั้ง ชาวอิสราเอลขอความช่วยเหลือจากนบีมูซาอีกครั้ง และเมื่อนบีมูซาเข้าใกล้ชาวอิสราเอล เขาก็บอกนบีมูซานึกถึงการฆ่าคนโดยไม่เจตนาและถามว่านบีมูซาตั้งใจจะฆ่าชาวอียิปต์หรือไม่ มีการรายงานว่านบีมูซา และฟาโรห์สั่งให้สังหารนบีมูซา อย่างไรก็ตาม นบีมูซาหนีไปที่ทะเลทรายหลังจากได้รับคำเตือนถึงการลงโทษของเขา ตามความเชื่อของอิสลาม หลังจากที่มูซามาถึงมัดยันท่านได้เห็นคนเลี้ยงแกะหญิงสองคนกำลังต้อนฝูงแกะของพวกเขาจากบ่อน้ำ นบีมูซาเข้าหาพวกนางและสอบถามเกี่ยวกับงานของพวกนางในฐานะคนเลี้ยงแกะและการหนีจากบ่อน้ำ เมื่อได้ยินคำตอบของพวกเขาและเกี่ยวกับวัยชราของบิดาของพวกเขา (บ้างบอกว่าเป็นนบีชุอัยบ์) นบีมูซาก็ให้แก่น้ำฝูงสัตว์ให้พวกนาง คนเลี้ยงแกะทั้งสองกลับไปที่บ้านของพวกนางและแจ้งให้บิดาของนางทราบ จากนั้นพวกนางก็เชิญนบีมูซาไปในงานเลี้ยงนั้น บิดาของพวกนางขอให้นบีมูซาทำงานให้เขาเป็นเวลาแปดปีเพื่อแลกกับการแต่งงานกับลูกสาวคนหนึ่งของท่านผู้นั้น นบีมูซายินยอมและทำงานให้ท่านผู้นั้นเป็นเวลาสิบปี

การเป็นนบี
----------

### ได้รับวะฮีย

เชื่อกันว่านี่คือภูเขาซีนายในพระคัมภีร์ไบเบิล ที่ซึ่งนบีมูซาพูดกับอัลลอฮ์เป็นครั้งแรก
ตามคัมภีร์อัลกุรอาน นบีมูซาเดินทางไปอียิปต์พร้อมกับครอบครัวของท่านหลังจากเสร็จสิ้นระยะเวลาตามสัญญา ระหว่างการเดินทาง ขณะที่พวกเขาหยุดใกล้กับภูเขาอัฏฏูร นบีมูซาสังเกตเห็นไฟขนาดใหญ่และสั่งให้ครอบครัวรอจนกว่าท่านจะกลับมาพร้อมไฟสำหรับพวกเขา เมื่อนบีมูซาไปถึงหุบเขาฏุวา อัลลอฮ์ทรงเรียกท่านจากต้นไม้ด้านขวาของหุบเขา บนต้นไม้ต้นหนึ่ง ซึ่งได้รับการเคารพในนาม *อัล-บุกอะฮ์ อัล-มุบาเราะกะฮ์* ("ดินแดนศักดิ์สิทธิ์") ในอัลกุรอาน นบีมูซาได้รับบัญชาจากอัลลอฮ์ให้ถอดรองเท้าและได้รับแจ้งเกี่ยวกับการเลือกเป็นนบี หน้าที่ในการอธิษฐาน และวันพิพากษา นบีมูซาได้รับคำสั่งให้โยนไม้เท้าของเขาซึ่งกลายเป็นงู และต่อมาได้รับคำสั่งให้จับมันไว้ คัมภีร์อัลกุรอานบรรยายว่านบีมูซาได้รับคำสั่งให้สอดมือเข้าไปในเสื้อผ้าของท่าน และเมื่อท่านเปิดมันออกมา มันก็ส่องแสงเจิดจ้า อัลลอฮ์ตรัสว่าสิ่งเหล่านี้เป็นหมายสำคัญสำหรับฟาโรห์ และสั่งให้นบีมูซาเชิญฟาโรห์ไปนมัสการพระเจ้าองค์เดียว นบีมูซาแสดงความเกรงกลัวต่อฟาโรห์และขอให้อัลลอฮ์รักษาอุปสรรคในการพูด และให้ฮารูนเป็นผู้ช่วยเหลือ ตามความเชื่อของอิสลาม ทั้งสองกล่าวว่าตนเกรงกลัวฟาโรห์ แต่อัลลอฮ์รับรองได้ว่าพระองค์จะทรงเฝ้าดูพวกท่านและสั่งให้พวกท่านไปบอกฟาโรห์เพื่อปลดปล่อยชาวอิสราเอล ดังนั้นพวกท่านจึงออกไปประกาศแก่ฟาโรห์ 

อัลกุรอานระบุว่าอัลลอฮ์ทรงส่งมูซาไปเผชิญหน้ากับฟาโรห์แห่งอียิปต์โบราณและนำทางชาวอิสราเอลซึ่งถูกกดขี่โดยอดีต อัลกุรอานรับรองโดยตรงว่ามูซาและฮารูนเป็นนบีที่อัลลอฮ์ทรงเลือก:

> และจงกล่าวถึงเรื่องมูซาที่อยู่ในคัมภีร์ แท้จริงเขาเป็นผู้ได้รับคัดเลือก และเขาเป็นร่อซูลเป็นนะบี  
> และเราได้ร้องเรียกเขาจากทางด้านขวาของภูเขาฎูร และเราได้ให้เขาเข้ามาใกล้ชิดเพื่อบอกความลับ  
> และเราได้ให้ความเมตตาของเราแก่เขาของภูเขาฎูร และเราได้ให้เขาเข้ามาใกล้ชิดเพื่อบอกความลับ
> 
> — กุรอาน 19:51-53

### การเผชิญหน้ากับฟาโรห์

เมื่อนบีมูซาและนบีฮารูนมาถึงราชสำนักของฟาโรห์และประกาศความเป็นนบีของพวกท่านต่อฟาโรห์ ฟาโรห์เริ่มตั้งคำถามกับนบีมูซาเกี่ยวกับอัลลอฮ์ที่ท่านทั้งสองศรัทธา คัมภีร์กุรอานบรรยายว่านบีมูซาตอบฟาโรห์โดยระบุว่าท่านศรัทธาอัลลอฮ์ ผู้ทรงประทานทุกสิ่งในรูปแบบและชี้นำพวกเขา ฟาโรห์จึงสอบถามคนรุ่นก่อนๆ และนบีมูซาตอบว่าความรู้ของคนรุ่นก่อนนั้นอยู่กับอัลลอฮ์ คัมภีร์กุรอานยังกล่าวถึงฟาโรห์ที่ถามนบีมูซาว่า "แล้วพระเจ้าแห่งสากลโลกคือใคร? นบีมูซาตอบว่า พระเจ้าคือเจ้าแห่งชั้นฟ้าและแผ่นดินทั้งหลาย และสิ่งที่อยู่ระหว่างทั้งสอง ฟาโรห์จึงทวงบุญคุณกับนบีมูซาและการสังหารชายชาวอียิปต์ที่ท่านทำ นบีมูซายอมรับว่าท่านได้กระทำการดังกล่าวด้วยความไม่รู้ แต่ยืนยันว่าตอนนี้ท่านได้รับการอภัยโทษและทรงนำจากอัลลอฮ์แล้ว ฟาโรห์กล่าวหาว่าท่านเป็นบ้าและขู่ว่าจะจำคุกถ้าท่านยังคงประกาศว่าฟาโรห์ไม่ใช่พระเจ้าที่แท้จริง นบีมูซาแจ้งว่าท่านมาพร้อมกับหมายสำคัญจากอัลลอฮ์ เมื่อฟาโรห์ต้องการดูสัญญาณ ท่านนบีมูซาก็โยนไม้เท้าลงกับพื้น แล้วมันกลายเป็นงู แล้วทรงชักพระหัตถ์ออกจากทรวงอก ปรากฏแสงสีขาวสว่างไสว ที่ปรึกษาของฟาโรห์แนะนำเขาว่านี่คือเวทมนตร์และตามคำแนะนำของพวกเขา เขาได้อัญเชิญพ่อมดที่เก่งที่สุดในอาณาจักร ฟาโรห์ท้าทายนบีมูซาในการต่อสู้ระหว่างท่านกับนักมายากล 70 คนของฟาโรห์ โดยขอให้เขาเลือกวัน นบีมูซาเลือกวันเทศกาลของชาวอียิปต์

### เผชิญหน้ากับนักมายากล (พ่อมด)

ฟาโรห์มองดูงูกินงูของนักมายากลต่อหน้านบีมูซา จากต้นฉบับของกิเศาะศุล อัมบิยาอ์ c. 1540.
เมื่อพวกพ่อมดมาหาฟาโรห์ ท่านสัญญากับพวกเขาว่าพวกเขาจะอยู่ในหมู่ผู้ได้รับเกียรติในหมู่สภาของเขาหากพวกเขาชนะ ในวันเทศกาลของอียิปต์ นบีมูซาเปิดโอกาสให้พ่อมดได้แสดงก่อน และเตือนพวกเขาว่าอัลลอฮ์จะเปิดเผยกลอุบายของพวกเขา คัมภีร์อัลกุรอานระบุว่านักเวทมนตร์สะกดสายตาของผู้สังเกตการณ์และทำให้พวกเขาหวาดกลัว พ่อมดที่ถูกอัญเชิญโยนไม้เท้าลงบนพื้น และดูเหมือนว่าพวกเขาจะเปลี่ยนเป็นงูด้วยผลของเวทมนตร์ ในตอนแรก นบีมูซารู้สึกเป็นกังวลเมื่อเห็นกลอุบายของผู้วิเศษ แต่อัลลอฮ์ทรงรับรองแล้วว่าจะไม่กังวล เมื่อนบีมูซาทำเช่นเดียวกันกับไม้เท้าของท่าน งูของท่านก็กินงูของนักมายากลทั้งหมด พ่อมดรู้ว่าพวกเขาได้เห็นปาฏิหาริย์ พวกเขาประกาศความเชื่อในสาส์นของนบีมูซาและคุกเข่าลงด้วยความสุญูดแม้จะมีคำขู่จากฟาโรห์ก็ตาม ฟาโรห์กริ้วและกล่าวหาว่าพวกเขาทำงานภายใต้นบีมูซา ฟาโรห์บอกพวกเขาว่าหากพวกเขายืนกรานที่จะเชื่อในตัวนบีมูซา เขาจะตัดมือและเท้าของพวกเขาคนละข้าง และตรึงไว้บนลำต้นของต้นอินทผลัมในข้อหาทรยศต่อฟาโรห์ อย่างไรก็ตาม พวกนักมายากลยังคงยึดมั่นในศรัทธาที่เพิ่งค้นพบและถูกลงโทษโดยฟาโรห์

อพยพ
----

### ภัยพิบัติแห่งอียิปต์

หลังจากพ่ายแพ้ต่อนบีมูซา ฟาโรห์ยังคงวางแผนต่อต้านนบีมูซาและชาวอิสราเอลต่อไป โดยสั่งให้มีการประชุมกับรัฐมนตรี เจ้าชาย และปุโรหิต ตามคัมภีร์อัลกุรอาน มีรายงานว่าฟาโรห์ได้สั่งให้ฮามานรัฐมนตรีของเขาสร้างหอคอยเพื่อที่เขาจะได้ "มองดูพระเจ้าของนบีมูซา" ค่อยๆ ฟาโรห์เริ่มกลัวว่านบีมูซาอาจทำให้ผู้คนเชื่อว่าเขาไม่ใช่พระเจ้าที่แท้จริง และต้องการให้นบีมูซาถูกสังหาร หลังจากการคุกคามนี้ ชายคนหนึ่งจากราชวงศ์ฟาโรห์ซึ่งเคยเตือนมูซาเมื่อหลายปีก่อน ได้ออกมาเตือนประชาชนถึงการลงโทษของพระเจ้าสำหรับผู้กระทำผิดและรางวัลสำหรับผู้ชอบธรรม ฟาโรห์ปฏิเสธอย่างท้าทายไม่ยอมให้ชาวอิสราเอลออกจากอียิปต์ อัลกุรอานกล่าวว่า อัลลอฮ์ทรงกำหนดการลงโทษเหนือเขาและผู้คนของเขา การลงโทษเหล่านี้มาในรูปของน้ำท่วมที่ทำลายที่อยู่อาศัยของพวกเขา ฝูงตั๊กแตนที่ทำลายพืชผล โรคระบาดของเหาที่ทำให้ชีวิตของพวกเขาน่าสังเวช คางคกที่ส่งเสียงร้องและแมลงวันที่บินไปทุกที่ และการหมุนเวียนของน้ำดื่มทั้งหมดกลายเป็นเลือด ทุกครั้งที่ฟาโรห์ต้องถูกเหยียดหยาม การต่อต้านของเขาจะยิ่งใหญ่ขึ้น อัลกุรอานกล่าวว่า อัลลอฮ์ทรงสั่งให้นบีซาเดินทางตอนกลางคืนกับชาวอิสราเอลและเตือนพวกเขาว่าพวกเขาจะถูกไล่ตามฟาโรห์ไล่ต้อนชาวอิสราเอลด้วยกองทัพหลังจากตระหนักว่าพวกเขาออกไปในตอนกลางคืน

### แหวกทะเลแดง

หลังจากหลบหนีและถูกชาวอียิปต์ไล่ตาม ชาวอิสราเอลก็หยุดเมื่อไปถึงชายทะเล ชาวอิสราเอลอุทานต่อนบีมูซาว่าพวกเขาจะถูกฟาโรห์และกองทัพของเขาตามทัน ในการตอบสนอง อัลลอฮ์สั่งให้มูซาตีทะเลแดงด้วยไม้เท้าของท่าน โดยสั่งพวกเขาว่าไม่ต้องกลัวว่าจะถูกน้ำท่วมหรือจมอยู่ในน้ำทะเล เมื่อกระทบกับทะเล นบีมูซาก็แยกทะเลออกเป็นสองส่วน สร้างเส้นทางให้ชาวอิสราเอลผ่านไปได้ ฟาโรห์เป็นพยานถึงทะเลที่แยกออกจากกันพร้อมกับกองทัพของเขา แต่ขณะที่พวกเขาพยายามจะผ่านไปด้วย ทะเลก็เข้ามาใกล้พวกเขา  ขณะที่เขากำลังจะสิ้นพระชนม์ ฟาโรห์ทรงประกาศความเชื่อในพระเจ้าของนบีมูซาและชาวอิสราเอล แต่อัลลอฮ์ปฏิเสธความเชื่อของเขา คัมภีร์กุรอานระบุว่าพระศพของฟาโรห์ถูกสร้างเป็นสัญญาณและคำเตือนสำหรับคนรุ่นหลังทั้งหมด ขณะที่ชาวอิสราเอลเดินทางต่อไปยังดินแดนแห่งพันธสัญญา พวกเขาพบผู้คนที่บูชารูปเคารพ ชาวอิสราเอลขอเทวรูปเพื่อบูชา แต่นบีมูซาปฏิเสธและกล่าวว่าผู้ที่นับถือพระเจ้าหลายองค์จะถูกทำลายโดยอัลลอฮ์  ​​พวกเขาได้รับอัลมันและซัลวาเป็นเครื่องยังชีพจากอัลลอฮ์ แต่ชาวอิสราเอลขอให้มูซาอธิษฐานต่อพระเจ้าเพื่อแผ่นดินจะปลูกถั่ว หัวหอม สมุนไพร และแตงกวาเพื่อยังชีพ เมื่อพวกเขาหยุดเดินทางไปยังดินแดนแห่งพันธสัญญาเนื่องจากขาดน้ำ นบีมูซาได้รับบัญชาจากพระเจ้าให้ทุบหินก้อนหนึ่ง และเมื่อมีน้ำพุสิบสองแห่งกระทบ น้ำพุแต่ละแห่งก็พุ่งออกมาตามเผ่าเฉพาะของชาวอิสราเอล

ในถิ่นทุรกันดาร
---------------

### การประทานอัตเตารอฮ์

การประทานเตารอฮ์ (โทราห์) ทบนภูเขาซีนาย ภาพประกอบจากพระคัมภีร์ไบเบิล
หลังจากออกจากอียิปต์ นบีมูซาได้นำชาวอิสราเอลไปยังภูเขาซีนาย *(ฏูร)* เมื่อมาถึง นบีมูซาก็ออกจากผู้คนไป และบอกให้นบีฮารูนเป็นผู้นำในช่วงที่เขาไม่อยู่ นบีมูซาได้รับบัญชาจากพระผู้เป็นเจ้าให้ถือศีลอดเป็นเวลาสามสิบวัน จากนั้นจึงเดินทางต่อไปยังหุบเขาฏูวาเพื่อขอคำแนะนำ อัลลอฮ์ทรงสั่งให้นบีมูซาศีลอดอีกครั้งเป็นเวลาสิบวันก่อนที่จะกลับมา หลังจากเสร็จสิ้นการถือศีลอด นบีมูซากลับไปยังจุดที่ท่านได้รับปาฏิหาริย์จากอัลลอฮ์เป็นครั้งแรก ถอดรองเท้าเหมือนเดิมแล้วลงไปกราบ นบีมูซาดุอาอ์ขอคำแนะนำจากอัลลอฮ์และขอให้อัลลอฮ์เปิดเผยพระพักตร์ของพระองค์ต่อท่าน มีรายงานในอัลกุรอานว่า อัลลอฮ์ตรัสกับท่านว่า เป็นไปไม่ได้ที่มูซาจะรับรู้ถึงพระเจ้า แต่พระองค์จะเปิดเผยตัวเองต่อภูเขา โดยระบุว่า: "เจ้าจะไม่เห็นข้า (โดยตรง) แต่จงมองดูที่ ภูเขา ถ้ามันสถิตอยู่ ณ ที่ของมัน เจ้าจะเห็นเรา" เมื่อพระเจ้าทรงสำแดงพระองค์แก่ภูเขานั้น ก็กลายเป็นเถ้าถ่านทันที และมูซาหมดสติไป เมื่อเขาฟื้น เขาก็ยอมจำนนต่อพระองค์และขออภัยโทษต่ออัลลอฮ์

มูซาได้รับบัญญัติ 10 ประการจากอัลลอฮ์เพื่อเป็นแนวทางและเป็นความเมตตา ในขณะที่เขาไม่อยู่ ชายคนหนึ่งชื่อ อัสซามิรีย์ ได้สร้างลูกวัวทองคำโดยประกาศว่าเป็นพระเจ้าของมูซา ชนทั้งหลายพากันบูชา นบีฮารูนพยายามนำทางพวกเขาให้ออกห่างจากลูกวัวทองคำ แต่ชาวอิสราเอลปฏิเสธที่จะทำเช่นนั้นจนกว่านบีมูซาจะกลับมา นบีมูซาได้รับคัมภีร์สำหรับประชาชาติของท่าน ด้วยเหตุนี้ อัลลอฮ์จึงทรงทราบว่าชาวอิสราเอลได้รับการทดสอบในช่วงที่เขาไม่อยู่ และพวกเขาได้หลงทางด้วยการบูชาลูกวัวทองคำ นบีมูซาลงมาจากภูเขาและกลับไปหาคนของท่าน คัมภีร์อัลกุรอานกล่าวว่านบีมูซาด้วยความโกรธของท่าน เดินไปจับเคราของนบีฮารูนและถามท่านว่า ทำไมท่านไม่หยุดพวกเขา แต่เมื่อนบีฮารูนบอกนบีมูซาถึงความพยายามที่ไร้ผลของท่านที่จะหยุดพวกเขา นบีมูซาเข้าใจถึงการหมดหนทางของท่าน และทั้งคู่ก็ดุอาอ์ถึง อัลลอฮ์สำหรับการให้อภัย จากนั้นนบีมูซาก็ถามซามิรีย์ถึงการสร้างลูกวัวทองคำ ซามิรีย์ตอบว่าเพิ่งเกิดขึ้นกับเขา และเขาก็ทำเช่นนั้น ซามิรีย์ถูกเนรเทศ ลูกวัวทองคำถูกเผาเป็นเถ้าถ่าน และเถ้าถ่านถูกโยนลงทะเล คนอธรรมที่บูชาลูกวัวจะได้รับคำสั่งให้ลงโทษตามความผิดของพวกเขา

จากนั้นมูซาเลือกชนชั้นสูง 70 คนจากชาวอิสราเอลและสั่งให้พวกเขาดุอาอ์ขอการให้อภัย หลังจากนั้นไม่นาน ผู้อาวุโสเดินทางไปพร้อมกับมูซาเพื่อเป็นสักขีพยานในการกล่าวสุนทรพจน์ระหว่างนบีมูซากับพระเจ้า แม้จะได้เห็นคำพูดระหว่างพวกเขา พวกเขาปฏิเสธที่จะเชื่อจนกว่าพวกเขาจะได้เห็นพระเจ้าด้วยตาของพวกเขาเอง ดังนั้นเพื่อเป็นการลงโทษ สายฟ้าได้ฆ่าพวกเขา นบีมูซาดุอาอ์ขออภัย และพวกเขาก็ฟื้นคืนชีพ พวกเขากลับไปที่ค่ายและตั้งกระโจมเพื่อบูชาพระเจ้าตามที่นบีฮารูน ได้สอนพวกเขาจากคัมภีร์เตารอฮ์ พวกเขาเดินทางต่อสู่ดินแดนแห่งพันธสัญญา

ความตาย
-------

มะก็อมนบีมูซา, เยริโค, เวสต์แบงค์
นบีฮารูนตายก่อนมูซาไม่นาน มีรายงานในหะดีษของสนนะฮ์ว่า เมื่อ อิซรออีล มะลักแห่งความตายมาหานบีมูซา มูซาต่อตาเขา ทูตสวรรค์กลับมาหาอัลลอฮ์และบอกพระองค์ว่านบีมูซาไม่ต้องการตาย อัลลอฮ์ตรัสสั่งให้มะลักกลับมาและบอกนบีมูซาให้วางมือบนหลังวัว และขนทุกเส้นที่อยู่ใต้มือของท่าน ท่านจะมีชีวิตได้หนึ่งปี เมื่อนบีมูซาถามอัลลอฮ์ว่าจะเกิดอะไรขึ้นหลังจากเวลาที่กำหนด อัลลอฮ์บอกเขาว่าท่านจะตายหลังจากช่วงเวลานั้น ดังนั้น นบีมูซาจึงร้องขอต่ออัลลอฮ์ให้สิ้นอายุขัยในวัยปัจจุบันใกล้กับดินแดนแห่งพันธสัญญา "ในระยะที่ห่างจากมันเพียงไม่กี่ก้าว"

คัมภีร์
-------

บทความหลัก: อัตเตารอฮ์ และ ศุฮุฟของมูซา
ในศาสนาอิสลาม นบีมูซาได้รับความเคารพนับถือในฐานะผู้รับคัมภีร์ที่เรียกว่าโทราห์ (*เตารอฮ์*) คัมภีร์กุรอานอธิบายเตารอฮ์ว่าเป็น "แนวทางและแสงสว่าง" สำหรับชาวอิสราเอลและมีคำสอนเกี่ยวกับเอกภาพของอัลลอฮ์ (*เตาฮีด)* นบี และวันพิพากษา คัมภีร์กุรอาน ถือเป็นคำสอนและกฎหมายสำหรับชาวอิสราเอล ซึ่งนบีมูซาและนบีฮารูนสอนแก่พวกเขา ในบรรดาคัมภีร์ของพระคัมภีร์ภาษาฮีบรูฉบับสมบูรณ์ (ปฐมกาล, เฉลยธรรมบัญญัติ, กันดารวิถี, เลวีนิติ และอพยพ) มีเพียงเตารอฮ์เท่านั้นที่ถือว่าได้รับการเปิดเผยจากสวรรค์แทน ทานัคหรือพันธสัญญาเดิมทั้งหมด. คัมภีร์กุรอานกล่าวว่าบัญญัติ 10 ประการมอบให้กับชาวอิสราเอลผ่านทางนบีมูซา และบัญญัติประกอบด้วยคำแนะนำและความเข้าใจในทุกสิ่ง คัมภีร์เตารอฮฺคือ "*อัลฟุรกอน*" ซึ่งแปลว่าความ คัมภีร์ที่แยกความจริงและความเท็จ ซึ่งเป็นคำที่ถือได้ว่าใช้สำหรับตัวมันเองเช่นกัน นบีมูซาเทศนาสาส์นเดียวกับมูฮัมหมัด และเตารอฮ์บอกล่วงหน้าถึงการมาถึงของนบีมุฮัมมัด นักวิชาการมุสลิมสมัยใหม่ เช่น มาร์ก เอ็น. สเวนสัน และเดวิด ริชาร์ด โธมัส อ้างถึงเฉลยธรรมบัญญัติ 18:15–18 ว่าเป็นการทำนายการมาถึงของนบีมุฮัมมัด (ศ็อลฯ)

ชาวมุสลิมบางคนเชื่อว่าเตารอฮ์ได้รับความเสียหาย (ตะห์รีฟ) ลักษณะที่แท้จริงของการบิดเบือนได้ถูกถกเถียงกันในหมู่นักวิชาการ นักวิชาการมุสลิมส่วนใหญ่ รวมทั้ง อิบน์ ร็อบบานและอิบน์ กุตัยบะฮ์ได้กล่าวว่า เตารอฮ์ถูกบิดเบือนในการตีความมากกว่าในข้อความ นักวิชาการอย่าง เฏาะบารีถือว่าการบิดเบือนเกิดจากการบิดเบือนความหมายและการตีความของเตารอฮ์  เฏาะบารีถือว่านักบวชที่เรียนรู้เรื่องการผลิตงานเขียนควบคู่ไปกับเตารอฮ์ ซึ่งอิงจากการตีความข้อความของพวกเขาเอง มีรายงานว่าแรบไบ "บิดลิ้นของพวกเขา" และทำให้พวกเขาดูเหมือนว่าพวกเขานำมาจากโทราห์ ในการทำเช่นนั้น อัฏเฏาะบารีสรุปว่าพวกเขาเพิ่มสิ่งที่ไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของเตารอฮ์ ในเตารอฮ์และงานเขียนเหล่านี้ถูกใช้เพื่อประณามนบีมุฮัมมัด (ศ็อลฯ) และบรรดาเศาะฮาบะฮ์  เฏาะบารียังระบุด้วยว่างานเขียนเหล่านี้ของพวกแรบไบถูกชาวยิวบางคนเข้าใจผิดว่าเป็นส่วนหนึ่งของเตารอฮ์ มุมมองของชนกลุ่มน้อยในหมู่นักวิชาการเช่น อิบนุ กุดามะฮ์ คือตัวบทของเตารอฮ์นั้นเสียหาย อิบน์ กุดามะฮ์อ้างว่า เตารอฮ์ถูกบิดเบือนในสมัยของนบีมูซา โดยผู้เฒ่าทั้งเจ็ดสิบคนเมื่อพวกเขาลงมาจากภูเขาซีนาย อิบน์ กุดามะฮ์ระบุว่าอัตเตารอฮ์เสียหายมากขึ้นในช่วงเวลาของท่านอุซัยร์ เมื่อเหล่าสาวกของท่านเพิ่มและบิดเบือนข้อความที่บรรยายโดยท่านอุซัยร์ ท่าน อิมาม อิบน์ กุดามะฮ์ ยังระบุด้วยว่าความแตกต่างระหว่างเตารอฮ์ของชาวยิว, เตารอฮ์ของชาวสะมาเรียและไบเบิลกรีกชี้ให้เห็นถึงข้อเท็จจริงที่ว่าเตารอฮฺเสียหาย  อิบน์ ฮัซม์มองว่าเตารอฮ์ในยุคของท่านเป็นการปลอมแปลงและถือว่าโองการต่างๆ ขัดแย้งกับส่วนอื่นๆ ของเตารอฮ์และคัมภีร์กุรอาน อิบน์ ฮัซม์ถือว่าท่านอุซัยร์เป็นผู้ปลอมแปลงเตารอฮ์ ซึ่งเป็นผู้บงการเตารอฮ์จากความทรงจำของท่านและทำการเปลี่ยนแปลงข้อความสำคัญ อิบนุ ฮัซม์ยอมรับบางโองการซึ่งท่านกล่าวถึงการมาถึงของนบีมุฮัมมัด

รูปร่าง
-------

> รายงานจากอิบน์ อุมัร (ร.ฎ.) กล่าวว่า ท่านนบี (ศ็อลฯ) กล่าวว่า "ข้าเห็นมูซา อีซา และอิบรอฮีม (ในการอิสรออ์ และมิห์รอจญ์) อีซามีผิวสีแดง ผมหยิก และหน้าอกกว้าง มูซามีผิวสีน้ำตาล ผมตรง และสูงใหญ่ราวกับว่า เขามาจากชาวอัซซุต"
> 
> — บันทึกโดยมุฮัมมัด อัลบุคอรี ในเศาะฮีฮ์ อัลบุคอรี

อ้างอิง
-------

1. ↑  Meddeb, Abdelwahab; Stora, Benjamin (27 November 2013). *A History of Jewish-Muslim Relations: From the Origins to the Present Day*. ISBN 9781400849130. Archived from the original on 3 May 2016. Retrieved 7 January 2016.
2. ↑  Ltd, Hymns Ancient Modern (May 1996). *Third Way (magazine)*. p. 18. Archived from the original on 17 June 2016. Retrieved 7 January 2016.
3. ↑  Annabel Keeler, "Moses from a Muslim Perspective", in: Solomon, Norman; Harries, Richard; Winter, Tim (eds.), *Abraham's Muslims in conversation* Archived 29 April 2016 at the Wayback Machine, T&T Clark Publ. (2005), pp. 55–66.
4. ↑  "Shadia: From 50 prayers a day to five". *Daily Pilot*. 28 June 2012. Retrieved 17 July 2021.
5. ↑  Stacey, Aisha (16 June 2008). "The Night Journey and the Ascension (part 5 of 6): In the Presence of God". *www.islamreligion.com*. Retrieved 17 July2021.
6. ↑  Clinton Bennett (2010). *Studying Islam: The Critical Issues*. Continuum International Publishing Group. p. 36. ISBN 9780826495501. Archived from the original on 27 May 2016. Retrieved 7 January2016.
7. ↑  H. Isaacs, Ronald. "The Ten Commandments". *My Jewish Learning*. Retrieved 17 July 2021.
8. ↑  "The Ten Commandments - Nature of God in Christianity - GCSE Religious Studies Revision - OCR". *BBC Bitesize*. Retrieved 17 July 2021.
9. ↑  *Stories of the Prophets*, Ibn Kathir, *The Story of Moses*, c. 1350 C.E.
10. ↑  Kelly Bulkeley; Kate Adams; Patricia M. Davis (2009). *Dreaming in Christianity and Islam: Culture, Conflict, and Creativity*. Rutgers University Press. p. 104. ISBN 9780813546100. Archived from the original on 24 April 2016. Retrieved 7 January 2016.
11. ↑  *Islam qwZbn0C&pg=PA17*. AuthorHouse. 2012. ISBN 9781456797485.
12. ↑  Brannon .M. Wheeler (2002). *Prophets in the Qur'an, introduction to the Qur'an and Muslim exegesis*. Continuum International Publishing Group. p. 174. ISBN 9780826449573. Archived from the original on 24 June 2016. Retrieved 7 January 2016.
13. ↑  Abdul-Sahib Al-Hasani Al-'amili. *The Prophets, Their Lives and Their Stories*. Forgotten Books. p. 282. ISBN 9781605067063. Archived from the original on 1 May 2016. Retrieved 7 January 2016.
14. ↑  อัลกุรอาน 28:7
15. ↑  "การเปรียบเทียบการแปลอัลกุรอาน | กุรอาน 28:9 | อะลีม". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2020-09-26. สืบค้นเมื่อ 2023-01-02.
16. ↑  Ergun Mehmet Caner; Erir Fethi Caner; Richard Land (2009). *Unveiling Islam: An Insider's Look at Muslim Life and Beliefs*. Kregel Publications. p. 88. ISBN 9780825424281. Archived from the original on 10 June 2016. Retrieved 7 January 2016.
17. ↑  Avner Gilʻadi (1999). *Infants, Parents and Wet Nurses: Medieval Islamic Views on Breastfeeding and Their Social Implications*. Brill Publishers. p. 15. ISBN 9789004112230. Archived from the original on 17 May 2016. Retrieved 7 January 2016.
18. ↑  Raouf Ghattas; Carol Ghattas (2009). *A Christian Guide to the Qur'an: Building Bridges in Muslim Evangelism*. Kregel Academic & Professional. p. 212. ISBN 9780825426889. Archived from the original on 4 May 2016. Retrieved 7 January 2016.
19. ↑  Oliver Leaman (2 May 2006). *The Qur'an: an encyclopedia*. Routledge. p. 433. ISBN 9781134339754. Archived from the original on 24 April 2016. Retrieved 7 January 2016.
20. ↑  Naeem Abdullah (2011). *Concepts of Islam*. Xlibris Corporation. p. 89. ISBN 9781456852436. Archived from the original on 29 May 2016. Retrieved 7 January 2016.
21. ↑  Maulana Muhammad Ali (2011). *The Religion of Islam*. p. 197. ISBN 9781934271186. Archived from the original on 3 June 2016. Retrieved 7 January2016.
22. ↑  Yousuf N. Lalljee (1993). *Know Your Islam*. TTQ, Inc. pp. 77–78. ISBN 9780940368026. Archivedfrom the original on 6 May 2016. Retrieved 7 January2016.
23. ↑  Patrick Laude (2011). *Universal Dimensions of Islam: Studies in Comparative Religion*. World Wisdom, Inc. p. 31. ISBN 9781935493570. Retrieved 7 January 2016.
24. ↑  Andrea C. Paterson (2009). *Three Monotheistic Faiths – Judaism, Christianity, Islam: An Analysis And Brief History*. AuthorHouse. p. 112. ISBN 9781434392466. Retrieved 7 January 2016.
25. ↑  Jaʻfar Subḥānī; Reza Shah-Kazemi (2001). *Doctrines of Shiʻi Islam: A Compendium of Imami Beliefs and Practices*. I.B.Tauris. p. 67. ISBN 9781860647802. Retrieved 7 January 2016.
26. ↑  อัลกุรอาน 19:51-53–53
27. ↑  อัลกุรอาน 20:50
28. ↑  อัลกุรอาน 20:51–52
29. ↑  อัลกุรอาน 26:23
30. ↑  Heribert Husse (1998). *Islam, Judaism, and Christianity: Theological and Historical Affiliations*. Markus Wiener Publishers. p. 94.
31. ↑  Sohaib Sultan (2011). "Meeting Pharaoh". *The Koran For Dummies*. John Wiley & Sons. p. 131.
32. ↑  Heribert Busse (1998). *Islam, Judaism, and Christianity: Theological and Historical Afflictions*. Markus Wiener Publishers. p. 95.
33. ↑  Moiz Ansari (2006). *Islam And the Paranormal: What Does Islam Says About the Supernatural in light of the Qur'an, Sunnah and Hadith*. iUniverse, Inc. p. 185.
34. ↑  Francis E.Peters (1993). *A Reader on Classical Islam*. Princeton University Press. p. 23.
35. ↑  Raouf Ghattas; Carol Ghattas (2009). *A Christian Guide to the Qur'an: Building Bridges in Muslim Evangelism*. Kregel Academic. p. 179.
36. ↑  อัลกุรอาน 28:38
37. ↑  Heribert Busse (1998). *Islam, Judaism, and Christianity:Theological and Historical Affiliations*. Markus Wiener Publishers. p. 97.
38. ↑  Patrick Hughes; Thomas Patrick Hughes (1995). *Dictionary of Islam*. Asian Educational Services. p. 459.
39. ↑  Raouf Ghattas; Carol Ghattas (2009). *A Christian Guide to the Quran:Building Bridges in Muslim Evangelism*. Kregel Academic. p. 125.
40. ↑  อัลกุรอาน 7:136
41. ↑  Halim Ozkaptan (2010). *Islam and the Koran- Described and Defended*. p. 41.
42. ↑  ""การเปรียบเทียบการแปลอัลกุรอาน | กุรอาน 10:90 | อะลีม"". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2020-11-21. สืบค้นเมื่อ 2023-01-02.
43. ↑  Francis.E.Peters (1993). *A Reader on Classical Islam*. Princeton University Press. p. 24.
44. ↑  Brannon.M.Wheeler (2002). *Moses in the Quran and Islamic Exegesis*. Routledge. p. 107.
45. ↑  อัลกุรอาน 2:60
46. ↑  Kenneth.W.Morgan (1987). *Islam, the Straight Path: Islam interpreted by Muslims*. Motilal Banarsidass Publishers. p. 98.
47. ↑  อัลกุรอาน 7:143
48. ↑  Iftikhar Ahmed Mehar (2003). *Al-Islam: Inception to Conclusion*. BookSurge Publishing. p. 121.
49. ↑  อัลกุรอาน 20:85–88
50. ↑  Patrick Hughes; Thomas Patrick Hughes (1995). *Dictionary of Islam*. Asian Educational Services.
51. ↑  Brannon M. Wheeler (2002). *Prophets in the Quran: An Introduction to the Quran and Muslim Exegesis*. Continuum International Publishing Group. p. 205.
52. ↑  edited by M. Th. Houtsma (1993). *E.J Brill's First Encyclopedia of Islam* (1913–1936). Vol. 4. Brill Academic Publishers. p. 570.
53. ↑  เศาะฮีฮ์ อัลบุคอรี 2:23:423
54. ↑  อัลกุรอาน 5:44
55. ↑  Vincent J. Cornell (2006). *Voices of Islam*. Greenwood Publishing Group. p. 36.
56. ↑  David Marshall (1999). *God, Muhammad and the Unbelievers*. Routledge. p. 136.
57. ↑  Emmanouela Grypeou; Mark N. Swanson; David Richard Thomas (2006). *The Encounter of Eastern Christianity With Early Islam*. Baker Books. p. 300.
58. ↑  Camilla Adang (1996). *Muslim Writers on Judaism and the Hebrew Bible: From Ibn Rabban to Ibn Hazm*. Brill Academic Publishers. p. 223.
59. ↑  Camilla Adang (1996). *Muslim Writers on Judaism and the Hebrew Bible: From Ibn Rabban to Ibn Hazm*. Brill Academic Publishers. p. 229. ISBN 9004100342. Archived from the original on 23 June 2016. Retrieved 7 January 2016.
60. ↑  Jacques Waardenburg (1999). *Muslim Perceptions of Other Religions: A Historical Survey*. Oxford University Press. p. 150.
61. ↑  Jacques Waardenburg (1999). *Muslim Perceptions of Other Religions:A Historical Survey*. Oxford University Press. pp. 153–154.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* The Quranic Verses About Musa เก็บถาวร 2023-01-02 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Detailed Islamic Narrative of Musa by Ibn Kathir
* Muslim view of Musa