|  |  |
| --- | --- |
| ค.ศ. | บทความนี้อ้างอิงคริสต์ศักราช/คริสต์ทศวรรษ/คริสต์ศตวรรษ ซึ่งเป็นสาระสำคัญของเนื้อหา  |

**ทาเกดะ ชิงเง็ง** (ญี่ปุ่น: 武田 信玄; โรมาจิ: *Takeda Shingen*; 1 ธันวาคม ค.ศ. 1521 - 13 พฤษภาคม ค.ศ. 1573) ไดเมียวแห่งแคว้นคาอิ (ญี่ปุ่น: 甲斐; โรมาจิ: *Kai*) ผู้นำตระกูลทาเกดะ เป็นไดเมียวคนสำคัญในยุคเซ็งโงกุ ได้รับยกย่องว่าเป็นไดเมียวที่ยิ่งใหญ่และกล้าหาญที่สุดคนหนึ่ง และเป็นคู่แข่งคนสำคัญของอูเอซูงิ เค็นชิงในแถบภาคตะวันออกของญี่ปุ่น ได้รับฉายาว่า "พยัคฆ์แห่งคาอิ" (ญี่ปุ่น: 甲斐の虎; โรมาจิ: *Kai-no-Tora*)

วัยเด็ก
-------

ทาเกดะ ชิงเง็งเกิดเมื่อ ค.ศ. 1521 ที่ปราสาทโคฟุ (ญี่ปุ่น: 甲府; โรมาจิ: *Kōfu*) แคว้นคาอิ จังหวัดยามานาชิในปัจจุบัน เป็นบุตรชายคนโตของทาเกดะ โนบูโตระ (ญี่ปุ่น: 武田信虎; โรมาจิ: *Takeda Nobutora*) ไดเมียวแห่งแคว้นคาอิ กับนางโออิ (ญี่ปุ่น: 大井の方; โรมาจิ: *Ōi-no-kata*) ภรรยาเอกของโนบูโตระ ในปีเดียวกันนั้นเองโนบูโตระผู้เป็นบิดามีชัยชนะเหนือตระกูลอิมางาวะ (ญี่ปุ่น: 今川; โรมาจิ: *Imagawa*) เมื่อเสร็จสิ้นการรบจึงได้ตั้งชื่อให้บุตรชายว่า **คัตสึจิโยะ** (ญี่ปุ่น: 勝千代; โรมาจิ: *Katsuchiyo*) ในค.ศ. 1534 คัตสึจิโยะได้แต่งงานกับบุตรสาวของอูเอซูงิ โทโมโอกิ (ญี่ปุ่น: 上杉朝興; โรมาจิ: *Uesugi Tomooki*) แต่ทว่าภรรยาคนแรกของคัตสึจิโยะได้เสียชีวิตลงในปีเดียวกัน ในค.ศ. 1535 คัตสึจิโยะจึงแต่งงานใหม่อีกครั้งกับบุตรสาวของซันโจ คินโยริ (ญี่ปุ่น: 三条公頼; โรมาจิ: *Sanjō Kinyori*) ซึ่งเป็นขุนนางในราชสำนักเกียวโต เนื่องด้วยความสัมพันธ์อันดีกับเมืองเกียวโต ทำให้ในพิธี*เง็นปุกุ*ของคัตสึจึโยะในปีเดียวกันนั้น คัตสึจึโยะได้รับชื่อ "ฮารุ" จากโชกุนอาชิกางะ โยชิฮารุ (ญี่ปุ่น: 足利義晴; โรมาจิ: *Ashikaga Yoshiharu*) รวมทั้งได้คำว่า "โนบุ" จากโนบูโตระบิดาของตน รวมกันได้ชื่อใหม่ว่า **ทาเกดะ ฮารูโนบุ** (ญี่ปุ่น: 武田晴信; โรมาจิ: *Takeda Harunobu*)

แต่ทว่าโนบูโตระ บิดาของฮารูโนบุ หมายจะให้บุตรชายคนโปรดของตน คือ ทาเกดะ โนบูชิเงะ (ญี่ปุ่น: 武田信繁; โรมาจิ: *Takeda Nobushige*) ให้เป็นทายาทสืบทอดตระกูลทาเกดะ ในค.ศ. 1541 ด้วยความช่วยเหลือของซามูไรใต้บังคับบัญชาของบิดา และความช่วยเหลือจากอิมางาวะ โยชิโมโตะ (ญี่ปุ่น: 今川義元; โรมาจิ: *Imagawa Yoshimoto*) ผู้ซึ่งเป็นพี่เขย (อิมางาวะ โยชิโมโตะได้สมรสกับนางจิวเก-อิน ญี่ปุ่น: 定恵院; โรมาจิ: *Jyukei-in* ซึ่งเป็นพี่สาวของฮารูโนบุ) ฮารูโนบุได้ก่อการยึดอำนาจจากโนบูโตระบิดาของตน และเนรเทศบิดาของตนไปเป็นตัวประกันที่แคว้นซูรูงะ (ญี่ปุ่น: 駿河; โรมาจิ: *Suruga*) ซึ่งปกครองโดยตระกูลอิมางาวะ

การขยายอำนาจในแถบคันโต
----------------------

เมื่อได้ขึ้นปกครองตระกูลทาเกดะแล้ว ฮารูโนบุจึงได้เริ่มทำการขยายอำนาจไปยังแคว้นชินาโนะ (ญี่ปุ่น: 信濃; โรมาจิ: *Shinano*) ทางตอนเหนือจังหวัดนางาโนะในปัจจุบัน ซึ่งประกอบไปด้วยซามูไรหลายตระกูล ฮารูโนบุเอาชนะทัพของตระกูลต่าง ๆ ในแคว้นชินาโนะได้ ในยุทธการเซซาวะ (Sezawa) ในค.ศ. 1542 และยุทธการโอตาอิฮาระ (ญี่ปุ่น: 小田井原の戦い; โรมาจิ: *Ōtaihara-no-tatakai*) ใน ค.ศ. 1547 แต่พ่ายแพ้อย่างราบคาบแก่มูรากามิ โยชิกิโยะ (ญี่ปุ่น: 村上義清; โรมาจิ: *Murakami Yoshikiyo*) ในยุทธการอูเอดาฮาระ (ญี่ปุ่น: 上田原の戦い; โรมาจิ: *Uedahara-no-tatakai*) ในค.ศ. 1548 ในค.ศ. 1551 ทาเกดะ ฮารูโนบุได้บวชเป็นพระภิกษุมีชื่อว่า **ชิงเง็ง** (ญี่ปุ่น: 信玄; โรมาจิ: *Shingen*) แม้จะบวชเป็นพระภิกษุแต่ยังคงดำรงตำแหน่งผู้นำตระกูลทาเกดะและทำสงครามต่อไป จนเป็นที่รู้จักด้วยชื่อ**ทาเกดะ ชิงเง็ง**

เมื่อรวบรวมแคว้นชินาโนะให้เข้ามาอยู่ภายใต้การปกครองได้แล้ว ตระกูลทาเกดะจึงต้องขัดแย้งกับตระกูลอูเอซูงิแห่งแคว้นเอจิโงะ ซึ่งเป็นอีกหนึ่งตระกูลที่กำลังเรืองอำนาจอยู่ในแถบคันโต โดยมีนางาโอะ คาเงโตระ (ญี่ปุ่น: 長尾景虎; โรมาจิ: *Nagao Kagetora*) หรือต่อมาภายหลังคืออูเอซูงิ เค็งชิง (ญี่ปุ่น: 上杉謙信; โรมาจิ: *Uesugi Kenshin*) ไดเมียวผู้ยิ่งใหญ่แห่งคันโตอีกคนหนึ่ง สองมหาอำนาจแห่งคันโตได้สู้รบกันในยุทธการคาวานางาจิมะ (ญี่ปุ่น: 川中島の戦い; โรมาจิ: *Kawanagajima-no-tatakai*) ใกล้กับเมืองนางาโนะในปัจจุบัน อันเป็นยุทธการครั้งยิ่งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์ในบริเวณภาคตะวันออกของญี่ปุ่น เป็นจำนวนห้าครั้ง ในค.ศ. 1554, ค.ศ. 1555, ค.ศ. 1557, ค.ศ. 1561 และค.ศ. 1564 โดยที่ไม่มีฝ่ายใดชนะอย่างเด็ดขาด ในยุทธการคาวานางาจิมะครั้งที่สี่ในค.ศ. 1561 ทาเกดะ ชิงเง็งได้สูญเสียน้องชายคือทาเกดะ โนบูชิเงะ และทหารเอกคนสำคัญคือยามาโมโตะ คันซูเกะ (ญี่ปุ่น: 山本勘助; โรมาจิ: *Yamamoto Kansuke*) 

ในค.ศ. 1565 บุตรชายคนโตของชิงเง็งคือ ทาเกดะ โยชิโนบุ (ญี่ปุ่น: 武田義信; โรมาจิ: *Takeda Yoshinobu*) ได้ก่อกบฏหมายจะยึดอำนาจจากชิงเง็งแต่ไม่สำเร็จจึงถูกลงโทษกักขังไว้ที่วัดโทโก (ญี่ปุ่น: 東光寺; โรมาจิ: *Tōkō-ji*) ในเมืองโคฟุ จนกระทั่งโยชิโนบุเสียชีวิตสองปีต่อมาใน ค.ศ. 1567 ชิงเง็งจึงแต่งตั้งให้บุตรชายคนที่สี่คือ ทาเกดะ คัตสึโยริ (ญี่ปุ่น: 武田勝頼; โรมาจิ: *Takeda Katsuyori*) ที่เกิดกับภรรยาน้อยคือ นางซูวะ (ญี่ปุ่น: 諏訪御料人; โรมาจิ: *Suwa-Goryōnin*) เป็นทายาทสืบทอดตระกูลทาเกดะต่อไป

ในค.ศ. 1560 อิมางาวะ โยชิโมโตะ ได้ถูกโอดะ โนบูนางะ สังหารในยุทธการโอเกฮาซามะ (ญี่ปุ่น: 桶狭間の戦い; โรมาจิ: *Okehazama-no-tatakai*) ทำให้ตระกูลอิมางาวะตกอยู่ในสภาพที่อ่อนแอและผู้นำคนใหม่คือ อิมางาวะ อูจิซาเนะ (ญี่ปุ่น: 今川氏真; โรมาจิ: *Imagawa Ujizane*) บุตรชายของโยชิโมโตะผู้เป็นหลานของชิงเง็ง (บุตรของนางจิวเก-อินพี่สาว) นั้นก็ไม่เข้มแข็ง ชิงเง็งจึงนำทัพตระกูลทาเกดะเข้ารุกรานแคว้นซูรูงะของตระกูลอิมางาวะ (จังหวัดชิซูโอกะในปัจจุบัน) ในค.ศ. 1568 และในค.ศ. 1569 ได้ยกทัพเข้ารุกรานแคว้นซางามิ (ญี่ปุ่น: 相模; โรมาจิ: *Sagami*) (จังหวัดคานางาวะในปัจจุบัน) ของตระกูลโฮโจ (ญี่ปุ่น: 北条; โรมาจิ: *Hōjō*) อีกตระกูลที่กำลังเรืองอำนาจในภาคตะวันออก เข้าล้อมปราสาทโอดาวาระที่มั่นของตระกูลโฮโจแต่ไม่สำเร็จ จนทำสัญญาสงบศึกกับตระกูลโฮโจไปในที่สุดในค.ศ. 1571

ในค.ศ. 1572 โชกุนอาชิกางะ โยชิอากิ (ญี่ปุ่น: 足利義昭; โรมาจิ: *Ashikaga Yoshiaki*) ได้ร้องขอให้ทาเกดะ ชิงเง็งต้านทานการขยายอำนาจของโอดะ โนบูนางะ ชิงเกนจึงนำทัพเข้ารุกรานแคว้นโทโตมิ (ญี่ปุ่น: 遠江; โรมาจิ: *Tōtōmi*) จังหวัดชิซูโอกะ อันเป็นดินแดนของตระกูลโทกูงาวะ นำโดยโทกูงาวะ อิเอยาซุ ขุนพลคนสำคัญของโอดะ โนบูนางะ ชิงเง็งสามารถเอาชนะอิเอยาซุได้ในยุทธการมิกาตะงาฮาระ (ญี่ปุ่น: 三方ヶ原の戦い; โรมาจิ: *Mikatagahara-no-tatakai*)

อวสานของตระกูลทาเกดะ
--------------------

ในช่วงชีวิตของทาเกดะ ชิงเง็ง ได้สร้างตระกูลทาเกดะให้เป็นหนึ่งในตระกูลที่มีอำนาจมากที่สุดในภูมิภาคคันโต และสามารถต้านทานการขยายอำนาจของโอดะ โนบูนางะได้ แต่ทว่าทาเกดะ ชิงเง็ง ได้เสียชีวิตลงอย่างกะทันหันในค.ศ. 1573 ด้วยอายุ 52 ปี บุตรชายคนที่สี่คือ ทาเกดะ คัตสึโยริ สืบทอดตำแหน่งเป็นผู้นำตระกูลทาเกดะ และทำสงครามกับตระกูลโทกูงาวะในแคว้นโทโตมิต่อมา โดยสามารถยึดปราสาททากาเท็นจิง (ญี่ปุ่น: 高天神城; โรมาจิ: *Takatenjin-jō*) ได้ในค.ศ. 1574 แต่ล้มเหลวอย่างสิ้นเชิงในการล้อมปราสาทนางาชิโนะ (ญี่ปุ่น: 長篠城; โรมาจิ: *Nagashino-jō*) ของตระกูลโทกูงาวะในค.ศ. 1575 จนกระทั่งโอดะ โนบูนางะและโทกูงาวะ อิเอยาซุได้ร่วมมือกันเอาชนะตระกูลทาเกดะในยุทธการเทมโมกูซัง ญี่ปุ่น: 天目山の戦い; โรมาจิ: *Temmokuzan-no-tatakai*) ในค.ศ. 1582 ทาเกดะ คัตสึโยริพ่ายแพ้และกระทำการ*เซ็ปปุกุ*เสียชีวิตไป หลังจากการเสียชีวิตของทาเกดะ ชิงเง็ง เพียงเก้าปี อำนาจของตระกูลทาเกดะจึงได้ล่มสลายลงไปจากภูมิภาคคันโตและถูกแทนที่ด้วยการปกครองของตระกูลโอดะ

ฟูริงกะซัน
----------

ธงฟูริงกะซัน
กองทัพของทาเกดะ ชิงเง็ง ถือธงเป็นคำว่า **ฟู-ริง-กะ-ซัน** (ญี่ปุ่น: 風林火山; โรมาจิ: *Fūrinkazan*) แปลว่า ลม-ป่า-ไฟ-ภูเขา อันมาจากข้อความในตำราพิชัยสงครามของซุนวูอันเป็นลักษณะของกองทัพที่ดีว่า "รวดเร็วดั่งลม เงียบสงัดดั่งป่าไม้ น่าเกรงขามดั่งไฟ มั่นคงดั่งขุนเขา"

ครอบครัว
--------

* บิดา: ทาเกดะ โนบูโตระ (ญี่ปุ่น: 武田信虎; โรมาจิ: *Takeda Nobutora* ค.ศ. 1494 - 1574)
* มารดา: โออิ-โนะ-กาตะ (ญี่ปุ่น: 大井の方; โรมาจิ: *Ōi-no-kata* ค.ศ. 1497 - 1552) บุตรสาวของโออิ โนบูซาโตะ (ญี่ปุ่น: 大井信達; โรมาจิ: *Ōi Nobusato*)
* พี่น้องร่วมมารดา:
	+ นางจิวเก-อิน (ญี่ปุ่น: 定恵院; โรมาจิ: *Jyukei-in* ค.ศ. 1519 - 1550) สมรสกับ อิมางาวะ โยชิโมโตะ
	+ ทาเกดะ โนบูชิเงะ (ญี่ปุ่น: 武田信繁; โรมาจิ: *Takeda Nobushige* ค.ศ. 1525 - 1561)
	+ ทาเกดะ โนบูกาโดะ (ญี่ปุ่น: 武田信廉; โรมาจิ: *Takeda Nobukado* ค.ศ. 1532 - 1582)
* ภรรยาเอกคนที่หนึ่ง: บุตรสาวของอูเอซูงิ โทโมโอกิ (ญี่ปุ่น: 上杉朝興; โรมาจิ: *Uesugi Tomooki*)
* ภรรยาเอกคนที่สอง: ซันโจ-โนะ-กาตะ (ญี่ปุ่น: 三条の方; โรมาจิ: *Sanjō no kata* ค.ศ. 1521 - 1570) บุตรสาวของซันโจ คินโยริ (ญี่ปุ่น: 三条公頼; โรมาจิ: *Sanjō Kinyori*)
	+ บุตรชายคนที่ 1: ทาเกดะ โยชิโนบุ (ญี่ปุ่น: 武田義信; โรมาจิ: *Takeda Yoshinobu* ค.ศ. 1538 - 1567)
	+ บุตรชายคนที่ 2: อุนโนะ โนบูจิกะ (ญี่ปุ่น: 海野信親; โรมาจิ: *Unno Nobuchika* ค.ศ. 1541 - 1582) ไปเป็นบุตรบุญธรรมของ อุนโนะ ยูกิโยชิ (ญี่ปุ่น: 海野幸義; โรมาจิ: *Unno Yukiyoshi*)
	+ บุตรชายคนที่ 3: ทาเกดะ โนบูยูกิ (ญี่ปุ่น: 武田義信; โรมาจิ: *Takeda Nobuyuki* ค.ศ. 1543- 1553)
	+ บุตรสาวคนที่ 1: โอไบ-อิน (ญี่ปุ่น: 黄梅院; โรมาจิ: *Ōbai-in* ค.ศ. 1543 - 1569) สมรสกับ โฮโจ อูจิมาซะ
	+ บุตรสาวคนที่ 2: เค็นโช-อิน (ญี่ปุ่น: 見性院; โรมาจิ: *Kenshō-in* - ค.ศ. 1622)
* ภรรยาน้อย: ซูวะ-โกเรียวนิง (ญี่ปุ่น: 諏訪御料人; โรมาจิ: *Suwa-Goryōnin* ค.ศ. 1530 - 1555) บุตรสาวของซูวะ โยริชิเงะ (ญี่ปุ่น: 諏訪頼重; โรมาจิ: *Suwa Yorishige*)
	+ บุตรชายคนที่สี่: ทาเกดะ คัตสึโยะริ (ญี่ปุ่น: 武田勝頼; โรมาจิ: *Takeda Katsuyori*) ค.ศ. 1546 - 1582)

* ภรรยาน้อย: อาบูรากาวะ-ฟูจิง (ญี่ปุ่น: 油川夫人; โรมาจิ: *Aburakawa fujin* ค.ศ. 1528 - 1571) บุตรสาวของ อาบูรากาวะ โนบูโมริ (ญี่ปุ่น: 油川信守; โรมาจิ: *Aburakawa Nobumori*)
	+ บุตรชายคนที่ 5: นิชินะ โมริโนบุ (ญี่ปุ่น: 仁科盛信; โรมาจิ: *Nishina Morinobu* ค.ศ. 1557 - 1582)
	+ บุตรชายคนที่ 6: คัตสึรายามะ โนบูซาดะ (ญี่ปุ่น: 葛山信貞; โรมาจิ: *Katsurayama Nobusada* - ค.ศ. 1582)
* ไม่ทราบมารดา
	+ บุตรสาวคนที่ 3: ชินรีว-อิน (ญี่ปุ่น: 真竜院; โรมาจิ: *Shinryū-in* ค.ศ. 1550 - 1647)

* flagสถานีย่อยประเทศญี่ปุ่น
* สถานีย่อยประวัติศาสตร์

อ้างอิง
-------


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
**ทะเคะดะ ชิงเง็ง**

1. ↑  "สำเนาที่เก็บถาวร". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2011-12-25. สืบค้นเมื่อ 2011-11-06.
2. ↑  "สำเนาที่เก็บถาวร". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2010-02-27. สืบค้นเมื่อ 2011-11-06.

| การควบคุมรายการหลักฐาน แก้ไขสิ่งนี้ที่วิกิสนเทศ |
| --- |
| ทั่วไป | 
* ISNI
	+ 1
* VIAF
	+ 1
* เวิลด์แคต

 |
| หอสมุดแห่งชาติ | 
* สเปน
* เยอรมนี
* อิสราเอล
* สหรัฐ
* ญี่ปุ่น

 |
| อื่น ๆ | 
* Faceted Application of Subject Terminology
* SUDOC (France)
	+ 1

 |