**ไมโครบอดี** หรือ **ไซโทโซม** (อังกฤษ: microbody หรือ cytosome) เป็นชนิดของออร์แกเนลล์ชนิดหนึ่งที่พบในเซลล์ของพืช โพรโทซัว และสัตว์ ออร์แกเนลล์ที่จัดเป็นไมโครบอดีได้แก่ เพอรอกซิโซม ไกลออกซิโซม ไกลโคโซม และไฮโดรเจโนโซม ในสัตว์มีกระดูกสันหลังพบไมโครบอดีเป็นจำนวนมากในเซลล์ตับและเซลล์ไต

ประวัติศาสตร์
-------------

ไมโครบอดีถูกค้นพบและตั้งชื่อครั้งแรกในปี ค.ศ. 1954 โดย Rhodin สองปีต่อมา Rouiller และ Bernhard ได้นำเสนอภาพไมโครบอดีในเซลล์ตับซึ่งเป็นที่ยอมรับทั่วโลกเป็นครั้งแรก จากนั้นในปี 1965 Christian de Duve และคณะได้แยกไมโครบอดีจากเซลล์ตับของหนู De Duve เชื่อว่าชื่อ"ไมโครบอดี"นั้นมีความหมายกว้างเกินไปและเลือกชื่อ"เพอรอกซิโซม"แทน เนื่องจากพบความสัมพันธ์กับไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์ ในปี 1967 Breidenbach และ Beevers แยกไมโครบอดีออกจากพืชได้เป็นครั้งแรก ซึ่งพวกเขาตั้งชื่อว่า"ไกลออกซิโซม" เนื่องจากพบว่าภายในบรรจุเอนไซม์สำหรับวัฏจักรไกลออกซีเลต

โครงสร้าง
---------

โครงสร้างของเพอรอกซิโซม - ไมโครบอดีชนิดหนึ่ง
ไมโครบอดีมักเป็นเวสิเคิลที่มีรูปร่างเป็นทรงกลม มีเส้นผ่านศูนย์กลางตั้งแต่ 0.2-1.5 ไมโครเมตร สามารถมองเห็นได้ด้วยการใช้กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนเท่านั้น ล้อมรอบด้วยฟอสโฟลิพิดไบแลร์ชั้นเดียว และมีเมทริกซ์ของสารต่าง ๆ ภายในเซลล์รวมทั้งเอนไซม์และโปรตีนอื่น ๆ แต่ไม่มีสารพันธุกรรมใด ๆ ที่จะทำให้ไมโครบอดีสามารถจำลองตัวเองได้

การทำงาน
--------

ไมโครบอดีบรรจุเอนไซม์ที่เข้าทำปฏิกิริยาในขั้นเตรียมพร้อม (preparatory stage) หรือขั้นกลาง (intermediate stage) ของปฏิกิริยาทางชีวเคมีภายในเซลล์ ซึ่งช่วยในการสลายไขมัน แอลกอฮอล์ และกรดอะมิโน โดยทั่วไปไมโครบอดีมีส่วนเกี่ยวข้องกับการหายใจแสงในพืชและการกำจัดความเป็นพิษของสารเปอร์ออกไซด์ ไมโครบอดีประเภทต่าง ๆ เช่น:

### เพอรอกซิโซม

**เพอรอกซิโซม** เป็นไมโครบอดีชนิดหนึ่งที่ทำหน้าที่ช่วยให้ร่างกายสลายโมเลกุลขนาดใหญ่และกำจัดสารพิษที่เป็นอันตราย ประกอบด้วยเอนไซม์เช่นออกซิเดส ซึ่งทำปฏิกิริยาแล้วได้ไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์อันเป็นผลพลอยได้จากปฏิกิริยาของเอนไซม์ ภายในเพอรอกซิโซม ไฮโดรเจนเปอร์ออกไซด์สามารถเปลี่ยนเป็นน้ำได้ด้วยเอนไซม์เช่น คาตาเลส และ เปอร์ออกซิเดส

### ไกลออกซิโซม

**ไกลออกซิโซม**เป็นเพอรอกซิโซมที่ถูกพัฒนาขึ้นมาเป็นพิเศษในพืชและรา ทำหน้าที่เปลี่ยนไขมันที่เก็บไว้เป็นคาร์โบไฮเดรตสำหรับใช้ในการเจริญเติบโต ในไกลออกซิโซม กรดไขมันจะถูกไฮโดรไลซ์เป็น acetyl-CoA โดยเอนไซม์ peroxisomal β-oxidation นอกเหนือจากมีการทำงานคล้ายเพอรอกซิโซมแล้ว ไกลออกซิโซมยังบรรจุเอนไซม์สำคัญของวัฏจักรไกลออกซีเลตอีกด้วย

อ้างอิง
-------

1. ↑  de Duve C and Baudhuin P (1966). "Peroxisomes (Microbodies and Related Particles)" (PDF). *Physiological Reviews*. **46**: 303.
2. ↑  de Duve C (1969). "The peroxisome: a new cytoplasmic organelle". *Proc. R. Soc. Lond. B Biol. Sci*. **173** (30): 71–83. doi:10.1098/rspb.1969.0039. PMID 4389648.
3. 1 2  R. William Breidenbach, Albert Kahn, and Harry Beevers (1968). "Characterization of Glyoxysomes From Castor Bean Endosperm". *Plant physiology*. **43**: 705.`{{cite journal}}`: CS1 maint: multiple names: authors list (ลิงก์)
4. ↑  "Microbodies." Molecular Biology of Plant Cells. Ed. H. Smith. N.p.: University of California, 1978. 136-54. Print.

| * ด
* ค
* ก
โครงสร้างของเซลล์ / ออร์แกเนลล์ |
| --- |
| ระบบเอนโดเมมเบรน | 
* เยื่อหุ้มเซลล์
* นิวเคลียส
* ร่างแหเอนโดพลาซึม
* กอลไจแอปพาราตัส
* พาเรนทีโซม
* ออโทฟาโกโซม
* เวสิเคิล
	+ เอกโซโซม
	+ ไลโซโซม
	+ เอนโดโซม
	+ ฟาโกโซม
	+ แวคิวโอล
	+ อะโครโซม
* ไซโทพลาสมิกแกรนูล
	+ เมลาโนโซม
	+ ไมโครบอดี
	+ ไกลออกซิโซม
	+ เพอรอกซิโซม
	+ ไวเบล–ปาลาเดบอดี

 |
| ไซโทสเกเลตัน | 
* ไมโครฟิลาเมนต์
* อินเทอร์มีเดียทฟิลาเมนท์
* ไมโครทูบูล
* ไซโทสเกเลตันในโพรแคริโอต
* Microtubule organizing center
	+ เซนโทรโซม
	+ เซนทริโอล
	+ เบซัลบอดี
	+ สปินเดิลโพลบอดี
* ไมโอไฟบริล
* อุนดุลิโพเดียม
	+ ซิเลีย
	+ แฟลเจลลัม
	+ แอกโซนีม
	+ เรเดียลสโปค
* ซูโดโพเดียม
* ลาเมลลิโพเดียม
* ฟิโลโพเดียม

 |
| สิ่งมีชีวิตร่วมอาศัยภายใน | 
* ไมโทคอนเดรีย
* พลาสติด
	+ คลอโรพลาสต์
	+ โครโมพลาสต์
	+ เจอรอนโทพลาสต์
	+ ลิวโคพลาสต์
	+ อะไมโลพลาสต์
	+ เอไลโอพลาสต์
	+ โปรตีโนพลาสต์
	+ แทนโนโซม

 |
| โครงสร้างภายในอื่น ๆ | 
* นิวคลีโอลัส
* อาร์เอ็นเอ
	+ ไรโบโซม
	+ สไปลซิโอโซม
	+ Vault
* ไซโทพลาซึม
	+ ไซโทซอล
	+ อินคลูชัน
* โปรทีเอโซม

 |
| โครงสร้างภายนอก | 
* อาร์คีลลัม
* ผนังเซลล์
* สารเคลือบเซลล์

 |