บทความนี้อ้างอิงคริสต์ศักราช/คริสต์ทศวรรษ/คริสต์ศตวรรษ ซึ่งเป็นสาระสำคัญของเนื้อหา

จอมพลเรือ มาร์ควิส **โทโง เฮฮาจิโร** (ญี่ปุ่น: 東郷 平八郎; โรมาจิ: *Tōgō Heihachirō*) เป็นหนึ่งในจอมพลเรือแห่งกองทัพเรือจักรวรรดิญี่ปุ่น และถือเป็นหนึ่งในวีรบุรุษที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของกองทัพเรือญี่ปุ่น จนได้รับฉายาว่า "เนลสันแห่งบูรพา"

ประวัติ
-------

โทโงเกิดเมื่อวันที่ 27 มกราคม ค.ศ. 1848 ที่ตำบลคาจิยะ ของเมืองคาโงชิมะในแคว้นซัตสึมะ (ปัจจุบันคือจังหวัดคาโงชิมะ) เป็นบุตรชายคนที่สามจากสี่คนของ *โทโง คิจิซาเอมง* ซามูไรผู้รับใช้ตระกูลชิมาซุ กับ *โฮริ มาซูโกะ*

ตำบลคาจิยะถือเป็นหนึ่งในบริเวณของคาโงชิมะที่ถูกปกครองโดยเหล่าซามูไร ซึ่งมีบุคคลจากที่นี่มากมายกลายเป็นตัวแปรสำคัญในการปฏิรูปเมจิ เช่นไซโง ทากาโมริ หรือโอกูโบะ โทชิมิจิ เป็นต้น ซึ่งพวกเขาล้วนอยู่ฝ่ายสนับสนุนราชสำนักเนื่องจากตระกูลชิมาซุเป็นขั้วอำนาจทางการเมืองและการทหารในสงครามโบชิง ที่ต่อต้านรัฐบาลเอโดะในช่วงการปฏิรูปเมจิ

ความขัดแย้งระหว่างราชสำนักกับฝ่ายโชกุน (1863-1869)
--------------------------------------------------

 เจ้าหน้าที่บนเรือรบ *คาซูงะ* โทโงในวัย 21 ปี สวมชุดสีขาวยืนทางขวา (สิงหาคม 1869)
ประสบการในสนามรบครั้งแรกของโทโง เริ่มต้นเมื่อเขาอายุได้ 15 ปี ในเหตุการณ์การระดมยิงคาโงชิมะ (สิงหาคม 1863) ซึ่งเมืองคาโงชิมะ ได้ถูกระดมยิงปืนใหญ่จากกองเรือราชนาวีอังกฤษ เพื่อตอบโต้ไดเมียวแห่งแคว้นซัตสึมะ เกี่ยวกับคดีฆาตกรรม *ชาลส์ เลนน็อกซ์ ริชาร์ดสัน* พ่อค้าชาวอังกฤษ และญี่ปุ่นปัดที่จะรับผิดชอบใด ๆ

ในปีถัดมา ซัตสึมะได้จัดตั้งกองเรือของตนเอง ซึ่งโทโง และพี่น้องอีก 2 คน ก็ได้ร่วมกับกองเรือนี้ด้วย ต่อมาในเดือนมกราคม 1868 ระหว่างสงครามโบชิงโทโงได้รับมอบหมายให้ประจำการบนให้เรือรบไอน้ำพายล้อ นาม *คาซูงะ* ซึ่งได้ร่วมต่อสู้ในยุทธนาวีอาวะใกล้กับเมืองโอซากะ เพื่อต่อต้านกองเรือของโชกุนโทกูงาวะ ซึ่งเป็นครั้งแรกของกองเรือญี่ปุ่นที่รบด้วยเรือทันสมัย

เมื่อความขัดแย้งแพร่กระจายไปยังภาคเหนือของญี่ปุ่น โทโงในฐานะเจ้าหน้าที่ชั้น 3 บนเรือคาซูงะ ได้ร่วมสมรภูมิครั้งสุดท้ายกับเรือลำนี้ ในการกวาดล้างกองกำลังบางส่วนของโชกุนโทกูงาวะที่ยังหลงเหลืออยู่และกำลังถอยร่นไปฮกไกโด ในยุทธนาวีที่อ่าวมิยาโกะ และยุทธนาวีฮาโกดาเตะ

ศึกษาต่อที่อังกฤษ
-----------------

โทโงในวัย 29 ปี ระหว่างศึกษาต่อที่อังกฤษ
โทโงได้ศึกษาในวิชานาวิกศาสตร์เป็นเวลา 7 ปีในอังกฤษ ในฐานะเจ้าหน้าที่ฝึกหัด ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1871 ถึง 1878 พร้อมกับนักศึกษาที่มาจากญี่ปุ่นอีกหลายคน โทโงได้ไปเยือนกรุงลอนดอน ที่ในห้วงเวลานั้นเป็นเมืองใหญ่แถวหน้าของโลก ที่นั้น มีหลายสิ่งที่ดูแปลกในสายตาชาวญี่ปุ่น อาทิ บ้านเรือนที่ทำจากหิน อาคารบ้านเรือนต่าง ๆ ที่สร้างติดกันอย่างหนาแน่น การตกแต่งห้องพักแบบยุโรป ร้านขายเนื้อแสดงเนื้อไว้ที่บานหน้าต่าง พวกเขาต้องใช้เวลาอยู่หลายวันกว่าจะคุ้นชินกับอาหารที่นั่น

กลุ่มนักศึกษาญี่ปุ่นถูกแยกและส่งไปอาศัยกับครอบครัวชาวอังกฤษเพื่อการเรียนรู้และฝึกฝนภาษาอังกฤษ ประเพณี ตลอดจนมารยาท ต่อมา ในปี 1872 โทโงได้ถูกย้ายไปอยู่ที่พลิมัท ที่นั่นเขาได้เป็นนักเรียนนายเรือบนเรือหลวง*วุร์สเตอร์* (อังกฤษ: HMS *Worcester*) ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของหลักสูตรจากวิทยาลัยฝึกสอนการเดินเรือ*เทมส์* ระหว่างเป็นนักเรียนนายเรือ เพื่อนนักเรียนของเขามักจะเรียกเขาว่า "เจ๊กจอห์นนี่" (Johnny Chinaman) เนื่องชาวอังกฤษไม่ค่อยคุ้นเคยกับคนตะวันออก และยังแยกไม่ค่อยออกระหว่างคนในหมู่ชาติเอเชีย โทโงไม่ชอบคำคำนี้ และหลายครั้ง มักจะจบเรื่องลงด้วยการชกต่อย ระหว่างที่เป็นนักเรียนนายเรือนี้ โทโงยังได้นิสัยการจุ่มขนมปังลงในถ้วยชาอีกด้วย

ช่วงปี 1875 โทโงได้แล่นเรือเป็นระยะทางกว่ารอบโลกในฐานะลูกเรือสามัญประจำเรือฝึกหัด*แฮมป์เชอร์* ของอังกฤษ ออกเรือในเดือนกุมภาพันธ์ และแล่นโดยไม่ได้แวะจอดเป็นระยะเวลา 70 วันจนเทียบท่าที่เมลเบิร์น ในออสเตรเลีย ระหว่างเดินเรือ เขาต้องรับประทานเพียงเนื้อสัตว์โรยเกลือและขนมปังกรอบ เขาพบสัตว์ประหลาดมากมายที่ทวีปออสเตรเลีย รวมระยะทางที่แล่นไป-กลับกว่าสามหมื่นไมล์ทะเล

โทโงที่พึ่งสำเร็จการศึกษาวิชาคณิตศาสตร์ในเคมบริดจ์ (แม้ว่าจะไม่ได้เรียนที่มหาวิทยาลัย) ได้เดินทางไปยังพอร์ตสมัท เพื่อฝึกฝนด้านการเรือ ก่อนที่จะไปเข้าศึกษาที่วิทยาลัยราชนาวีกรีนิช ซึ่งระหว่างอยู่ที่พอร์ตสมัท กองทัพเรือจักรวรรดิญี่ปุ่นได้สั่งต่อเรือรบ 3 ลำจากอังกฤษ โทโงได้ใช้โอกาสนี้ในการฝึกฝน โดยไปกำกับดูแลการต่อเรือรบ *ฟูโซ* โดยอาศัยประสบการณ์เมื่อทำงานที่อู่ต่อเรือ *ซามูดาบราเธอร์*

โทโงกลับมาถึงญี่ปุ่นในวันที่ 22 พฤษภาคม 1878 ซึ่งเขาโดยสารมากับเรือรบลำใหม่ที่กองทัพเรือญี่ปุ่นสั่งซื้อมาจากอังกฤษ นามว่า *ฮิเอ* ภายหลังกลับมาถึงราวสองเดือน เขาได้รับยศ เรือโท

เกียรติยศ
---------

|  |
| --- |
| ลำดับยศ
ยศทหารเรือแห่งกองทัพเรือจักรวรรดิญี่ปุ่น
* นักเรียนนายเรือ – 11 ธันวาคม 1870
* เรือตรี – 1 สิงหาคม 1871
* เรือโท – 3 กรกฎาคม 1878
* เรือเอก – 27 ธันวาคม 1878
* นาวาตรี – 27 ธันวาคม 1879
* นาวาโท – 20 มิถุนายน 1885
* นาวาเอก – 10 กรกฎาคม 1886
* พลเรือตรี – 16 กุมภาพันธ์ 1895
* พลเรือโท– 14 พฤษภาคม 1898
* พลเรือเอก – 6 มิถุนายน 1904
* จอมพลเรือ – 21 เมษายน 1913
 |

### เครื่องราชอิสริยาภรณ์

#### ญี่ปุ่น

* ค.ศ. 1901 -  เครื่องราชอิสริยาภรณ์มงคลรัตน์ ชั้นสายสะพาย
* ค.ศ. 1901 -  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อาทิตย์อุทัย ชั้นสายสะพาย
* ค.ศ. 1906 -  เครื่องราชอิสริยาภรณ์ว่าวทองคำ ชั้นสายสะพาย
* ค.ศ. 1924 -  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันสูงส่งยิ่งดอกเบญจมาศ ชั้นสังวาล

#### ต่างประเทศ

* เบลเยียม :
	+ ค.ศ. 1907 -  เครื่องราชอิสริยาภรณ์เลออปอล ชั้นที่ 1
* จักรวรรดิเกาหลี :
	+ ค.ศ. 1906 -  เครื่องราชอิสริยาภรณ์แทโจ ชั้นสายสร้อย
* สหราชอาณาจักร :
	+ ค.ศ. 1906 -  เครื่องราชอิสริยาภรณ์กิตติคุณ
	+ ค.ศ. ไม่ปรากฏ -  เครื่องราชอิสริยาภรณ์รอยัลวิกตอเรียน ชั้นอัศวินสูงสุด
* อิตาลี :
	+ ค.ศ. ไม่ปรากฏ -  เครื่องราชอิสริยาภรณ์นักบุญมอริซและลาซารัส ชั้นที่ 1
* ฝรั่งเศส :
	+ ค.ศ. ไม่ปรากฏ -  เครื่องอิสริยาภรณ์เลฌียงดอเนอร์ ชั้นออฟีซีเย
* โปแลนด์ :
	+ ค.ศ. ไม่ปรากฏ -  เครื่องอิสริยาภรณ์โปโลเนีย รีสติตูตา ชั้นที่ 1
* รัสเซีย :
	+ ค.ศ. ไม่ปรากฏ -  เครื่องราชอิสริยาภรณ์นักบุญอันนา ชั้นที่ 1
* สเปน :
	+ ค.ศ. 1925 -  ครอสออฟเนเวิลเมอริท ชั้นที่ 1 (ประดับขาว)

### บรรดาศักดิ์

* ค.ศ. 1907 - ฮากูชากุ (เคานต์)
* ค.ศ. 1934 - โคชากุ (มาร์ควิส)

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* Togo, Heihachiro | Portraits of Modern Japanese Historical Figures เก็บถาวร 2019-07-22 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน จาก หอสมุดสภานิติบัญญติแห่งชาติ
* Heihachirō Tōgō at Flickr Commons


วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ **จอมพลเรือโทโง เฮฮาจิโร**

| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน แก้ไขสิ่งนี้ที่วิกิสนเทศ |
| --- |
| นานาชาติ | 
* FAST
* ISNI
* VIAF

 |
| ประจำชาติ | 
* นอร์เวย์
* ชิลี
* ฝรั่งเศส
* BnF data
* เยอรมนี
* อิสราเอล
* สหรัฐ
* ญี่ปุ่น
* เช็กเกีย
* เนเธอร์แลนด์
* โปแลนด์

 |
| วิชาการ | 
* CiNii

 |
| ประชาชน | 
* Deutsche Biographie

 |
| อื่น ๆ | 
* NARA
* SNAC
* IdRef

 |

| * ด
* ค
* ก
จอมพลเรือแห่งจักรวรรดิญี่ปุ่น |
| --- |
| 
* ไซโง สึงูมิจิ
* อิโต ซูเกยูกิ
* อิโนอูเอะ โยชิกะ
* โทโง เฮฮาจิโร
* เจ้าฮิงาชิฟูชิมิ
* ฮายาโอะ ชิมามูระ
* โทโมซาบูโร คาโต
* เจ้าฟูชิมิ
* อิโซโรกุ ยามาโมโตะ
* โอซามิ นางาโนะ
* มิเนอิจิ โคงะ

 |  |