recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**เอธิโอเปียนแอร์ไลน์ส เที่ยวบินที่ 961** เป็นเครื่องบิน โบอิง 767-260อีอาร์ สายการบินเอธิโอเปียแอร์ไลน์ ในวันที่ 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2539 ออกเดินทางจากเมืองอาดดิสอาบาบา ประเทศเอธิโอเปีย แวะที่กรุงไนโรบี ประเทศเคนยา และกำลังมุ่งหน้าไปกรุงอาบีจาน ประเทศโกตดิวัวร์ เมื่อเครื่องบินเข้าสู่น่านฟ้าของประเทศเคนยาได้ถูกจี้โดยชายชาวเอธิโอเปีย 3 คนอายุราว 20 ปีเศษ ที่ต้องการลี้ภัยออกนอกประเทศโดยใช้ขวดเหล้าที่อ้างว่าเป็นระเบิด และอ้างว่ามีคนเป็นพวกทั้งหมด 11 คน แล้วบังคับให้นักบิน Leul Abate หันเครื่องไปทางทิศตะวันออก เพื่อขอไปลงที่ออสเตรเลีย ถึงแม้นักบินจะบอกว่าน้ำมันเชื้อเพลิงไม่พอที่จะไปได้ แต่สลัดอากาศก็ต่อสู้กับนักบิน

วิดีโอของการร่อนลงจอดในทะเลน้ำตื้นของ ET-AIZ
จนที่สุดนักบินได้บินเลียบชายฝั่งตะวันออกของทวีปแอฟริกาโดยหวังว่าจะไปลงจอดที่สนามบิน Prince Said Ibrahim International Airport ของเกาะ Grande Comore ประเทศคอโมโรส ( กึ่งกลางระหว่างทวีปแอฟริกา และมาดากัสการ์ ) แต่การต่อสู้กับสลัดอากาศทำให้บินไปไม่ถึงสนามบินจึงต้องร่อนลงจอดในทะเลน้ำตื้นห่างจาก โรงแรม Le Galawa Beach Hotel ราว 500 เมตร ทางด้านเหนือของเกาะ Grande Comore 

นักบินพยายามจะร่อนลงในแนวขนานกับคลื่นเพื่อการลงจอดที่ราบเรียบ แต่สลัดอากาศต่อสู้จึงทำให้เครื่องบินเสียการทรงตัวเอียงเอาปีกซ้ายและเครื่องยนต์ปะทะผืนน้ำก่อนลำตัว เครื่องบินจึงหมุนและแตกหักต่อหน้าชาวเกาะและนักท่องเที่ยวบนชายหาด และที่ดำน้ำแบบสกูบาที่อยู่แถบนั้นต่างพากันรีบเข้าไปช่วยเหลือ แต่พบว่ามีผู้โดยสารหลายคนที่รอดชีวิตตอนเครื่องลงน้ำ แต่กลับจมน้ำตายเพราะทำให้เสื้อชูชีพพองลมตั้งแต่อยู่ในตัวเครื่องบิน และจมไปพร้อมตัวเครื่อง มีผู้ถ่ายวิดีโอในตอนที่เครื่องร่อนลงไว้ได้ และเป็นภาพที่มีความสำคัญในการศึกษาแนวทางการแก้ไขเมื่อเกิดเครื่องบินตกน้ำต่อไป ปล.มีคนไทยด้วย1คนบนเครื่องบิน

อ้างอิง
-------

1. ↑  "1996 spawns worst-ever accident totals". *Flightglobal.com*. Flight International. 15 มกราคม 2540. สืบค้นเมื่อ 5 มิถุนายน 2554. The 23 November 1996, hijack of an Ethiopian Airlines 767 resulted in the death of 128 people when the pilots were forced to ditch the aircraft near the Comoros Islands. `{{cite news}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ **เอธิโอเปียนแอร์ไลน์ เที่ยวบินที่ 961**

* (อังกฤษ) Final Incident Report( เก็บถาวร 2015-09-24 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน) - Ethiopian Civil Aviation Authority - Includes list of passengers, surviving and deceased
* Bizarre ordeal recounted in Ethiopian Airlines crash *CNN*
* CNN interview transcripts
* Announcement of death of Mohammed Amin and Brian Tetley เก็บถาวร 2010-11-06 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Rescuers continue search for victims of hijacked plane เก็บถาวร 2012-09-08 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* The Hijacking of Ethiopian Airlines Flight 961 (Criminal Acts Against Civil Aviation - 1996, FAA)
* Photos of ET-AIZ
* Video clip of the crash
พิกัดภูมิศาสตร์: 50°03′35″N 31°28′33″E﻿ / ﻿50.05973°N 31.4758°E﻿ / 50.05973; 31.4758

อาคารพิพิธภัณฑ์ซึ่งเคยเป็นโบสถ์คริสต์มาก่อน
ภายในพิพิธภัณฑ์
**พิพิธภัณฑ์อวกาศ** (ยูเครน: Музе́й ко́смосу) เป็นพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์การสำรวจอวกาศแห่งหนึ่ง ตั้งอยู่ในเมืองแปแรยัสเลา แคว้นเคียฟ ประเทศยูเครน พิพิธภัณฑ์นี้เป็นหนึ่งในพิพิธภัณฑ์จำนวนกว่า 30 แห่งของ "นครพิพิธภัณฑ์" แปแรยัสเลา และเป็นส่วนหนึ่งของพิพิธภัณฑ์สถาปัตยกรรมพื้นบ้านและวิถีชีวิตภูมิภาคนีเปอร์ตอนกลางแห่งเขตสงวนประวัติศาสตร์และชาติพันธุ์วรรณนาแห่งชาติแปแรยัสเลา (Музе́й наро́дної архітекту́ри та по́буту Сере́дньої Наддніпря́нщини Націона́льного істо́рико-етнографі́чного запові́дника «Перея́слав»)

ในอดีต อาคารพิพิธภัณฑ์นี้เป็นโบสถ์ไม้ประจำหมู่บ้านวิยูนึชแชซึ่งตั้งอยู่ห่างจากแปแรยัสเลาไม่มากนัก โดยเป็นโบสถ์ที่สร้างขึ้นเมื่อปี 1891 เพื่ออุทิศแด่นักบุญปารัสเกวี ต่อมาเมื่อหมู่บ้านวิยูนึชแชถูกน้ำท่วมจากการสร้างอ่างเก็บน้ำเมื่อปี 1971 จึงมีการรื้อถอนโบสถ์มาประกอบสร้างขึ้นใหม่ในที่ปัจจุบันเมื่อปี 1973

พิพิธภัณฑ์เริ่มเปิดทำการในอาคารโบสถ์เมื่อปี 1979 โดยใช้ชื่อว่า **พิพิธภัณฑ์ความรู้เรื่องโลกและการสำรวจอวกาศอย่างสันติ** (Музе́й світопізна́ння і ми́рного осво́єння ко́смосу) ก่อนจะเปลี่ยนมาใช้ชื่อปัจจุบันเมื่อปี 2003 ภายในประกอบด้วยห้องอนุสรณ์ซึ่งจำลองช่วงสมัยของแซร์ฮีย์ กอรอลอว์ และอาเล็กซันเดร์ อิชลินสกี รวมถึงมีการจัดแสดงเครื่องยนต์จรวด RD-219, ระบบคอมพิวเตอร์มินสค์-32, ลูกตุ้มฟูโกขนาด 10 กิโลกรัม (22 ปอนด์) และชุดนักบินอวกาศ SK-II จากภารกิจการบินโซยุซ 23 นอกจากนี้ยังมีการจัดแสดงภาพถ่ายจากยานอวกาศมาร์ส 5, มาร์ส 6 และเวเนรา 9

อ้างอิง
-------


วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ **พิพิธภัณฑ์อวกาศ**

1. 1 2 3 4  "Національний історико-етнографічний заповідник "Переяслав" — Церква св. Параскеви з с. В'юнище Переяслав-Хмельницького району". *niez.com.ua* (ภาษายูเครน). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 24 February 2017. สืบค้นเมื่อ 23 February 2017.
2. ↑  "Discover Ukraine : Kyiv : Pereiaslav-Khmelnytskyi". *discover-ukraine.info* (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 23 February 2017.
3. ↑  *УКРАЇНСЬКИЙ ТЕХНІЧНИЙ МУЗЕЙ* (PDF). 2008. p. 69. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2020-09-28. สืบค้นเมื่อ 24 February 2017.
**หลาวชะโอนทุ่ง** หรือ **หลาโอน** หรือ **นิบง** เป็นพรรณไม้ชนิดหนึ่งในวงศ์ปาล์ม โดยทั่วไป เมื่อพูดถึงหลาวชะโอน จะหมายถึงหลาวชะโอนทุ่ง ส่วนอีกชนิดพันธุ์จะเรียกว่าหลาวชะโอนเขา ชื่อหลาวชะโอน เป็นชื่อเรียกในภาษาไทยกลาง ขณะที่ไทยถิ่นใต้มักจะย่อเหลือ หลาโอน และในภาษามลายู เรียกว่า นิบง

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
-------------------

หลาวชะโอนทุ่ง เป็นปาล์มขนาดใหญ่ แตกกอ เส้นผ่าศูนย์กลางลำต้นประมาณ 10-15 เซนติเมตร สูงได้ถึง 25 เมตร ขนาดของกอมักจะใหญ่กว่าหลาวชะโอนเขา มีหนามสีดำปกคลุมทั่ว ลำต้น กาบใบ ก้านใบ และก้านช่อดอก ใบประกอบแบบขนนก ทางใบและใบย่อยอ่อนลู่ลง คอยอดสีเขียวเข้มเด่นชัด ทางใบยาว 3.5 - 4 เมตร ใบย่อยรูปรางน้ำคว่ำ เรียงตัวสม่ำเสมอ ใบย่อยขนาด 60 x 3 เซนติเมตร ช่อดอกเป็นช่อแยกแนง 2 ชั้น ออกใต้คอยอด ดอกแยกเพศอยู่ในช่อเดียวกัน ก้านแขนงช่อห้อยลง และมีจำนวนมากกว่าหลาวชะโอนเขา ออกดอกประมาณเดือนกรกฎาคม - กุมภาพันธ์ ผล กลม ขนาด 0.7-1 เซนติเมตร ผลอ่อนสีเขียว ผลสุกสีม่วง มี 1 เมล็ดต่อผล ผลติดเรียงเวียนรอบก้านช่อ

การใช้ประโยชน์
--------------

### ลำต้น

ลำต้นของหลาวชะโอน สามารถนำมาใช้ประโยชน์ในการทำเสาค้ำยัน และ รอ ได้ และเนื้อไม้เมื่อแปรรูปแล้ว สามารถนำไปประดับตกแต่งอาคารได้เช่นกัน

### กาบ

กาบของหลาวชะโอน สามารถนำมาพับ ตัด เย็บ ผูก หรือมัด เพื่อทำเป็นภาชนะที่มีขนาดและรูปทรงต่าง ๆ อาจเคลือบด้วยสารเคลือบเงาและอาจประกอบด้วยวัสดุอื่น เช่น ไม้ ลวด หวาย เชือก เป็น ผลิตภัณฑ์กาบหลาวชะโอน ได้ แต่ยังไม่เป็นที่แพร่หลายนัก

อ้างอิง
-------

* **หลาวชะโอน** สวนแสนปาล์ม - มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน
* **วงศ์หมากและหวาย** เก็บถาวร 2016-03-04 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน สวนพฤกษศาสตร์จังหวัดชายแดนภาคใต้ - กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ หลาวชะโอนทุ่ง
กุสตาฟ
**กุสตาฟ** (อังกฤษ: Gustave) เป็นชื่อเรียกของจระเข้เพศผู้ตัวหนึ่ง เป็นจระเข้แม่น้ำไนล์ (*Crocodylus niloticus*) ที่มีความยาวกว่า 20 ฟุต และหนักถึง 2,000 ปอนด์ ในปี ค.ศ. 2004 นับเป็นจระเข้ที่ได้รับการยืนยันว่ามีขนาดใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยพบเห็นในทวีปแอฟริกา ประมาณว่ากุสตาฟมีอายุถึงกว่า 60 ปีแล้ว

กุสตาฟ มีชื่อเสียงขึ้นมาจากการเป็นจระเข้ที่สังหารและกินคนเป็นอาหาร เชื่อว่ากุสตาฟฆ่าและกินคนไปแล้วกว่า 300 คน ในรอบ 20 ปีที่ผ่านมานี้ นับเป็นสถิติจระเข้กินคนที่มากที่สุด กุสตาฟอาศัยอยู่ในแม่น้ำรูซิซี ทางเหนือของทะเลสาบแทนแกนยิกา ในประเทศบุรุนดี นอกจากนี้แล้วกุสตาฟยังมีพฤติกรรมที่แปลกไปจากจระเข้ตัวอื่น ๆ คือ เมื่อฆ่าคนได้แล้ว ในบางครั้งจะไม่กินแต่จะทิ้งซากไว้อย่างนั้นเฉย ๆ บนฝั่ง

และนอกจากนี้แล้ว กุสตาฟยังเคยมีพยานพบเห็นว่า มันได้โจมตีใส่ฮิปโปโปเตมัสขนาดโตเต็มที่กลางแม่น้ำ ซึ่งนับว่าอุกอาจมาก เพราะโดยธรรรมชาติแล้ว จระเข้จะไม่ทำร้ายฮิปโปโปเตมัส และเป็นฮิปโปโปเตมัสด้วยเองเสียอีกที่อาจกัดและทำร้ายจระเข้ที่ยังมีขนาดไม่โตเต็มที่อีกด้วย

กุสตาฟยังได้รับการกล่าวขานจากผู้คนว่า เป็นจระเข้ที่ฉลาดที่สุด เพราะเนื่องจากว่ามันได้ถูกตามล่าจากนักล่าสัตว์และพวกทหาร มันไม่เคยถูกจับเลยแม้แต่ครั้งเดียว (เว้นแต่จะถูกยิงที่หัว 1 นัดและสีข้างขวา 3 นัดจนเป็นแผลเป็น) มีอยู่เรื่องหนึ่งจากชาวบ้านว่า พวกชาวบ้านได้สร้างกรงขนาดใหญ่และเอาไปวางไว้ที่ริมแม่น้ำเพื่อที่จะจับเจ้ากุสตาฟ โดยใช้แพะเป็นเหยื่อล่อผูกติดเอาไว้กับกรงขังแล้วปล่อยทิ้งไว้ในกลางคืน แต่พอตอนเช้าของวันต่อมากลับปรากฏว่า กรงนั้นได้จมหายไปในแม่น้ำแล้ว เหยื่อเองก็หายไปด้วย

แต่อย่างไรก็ตามนับตั้งแต่เหตุการณ์นั้น ไม่มีใครเห็นเจ้ากุสตาฟอีกเลย ทุกคนเชื่อกันว่า มันได้ไปหากินในแม่น้ำของป่าลึก เพื่อหนีจากการตามล่าของพวกนักล่าสัตว์และพวกทหาร ปัจจุบันยังเชื่อกันอีกว่า กุสตาฟยังมีชีวิตอยู่ และมีอายุมากราว ๆ ประมาณ 70-100 ปี

ในวัฒนธรรม
----------

เรื่องราวของกุสตาฟได้รับการดัดแปลงเป็นภาพยนตร์ฮอลลีวู้ดเรื่อง *Primeval* (โคตรเคี่ยมสะพรึงโลก) ออกฉาย 5 เมษายน เมื่อปี ค.ศ. 2007

อ้างอิง
-------

1. 1 2  Michael McRae (March 2005). "Gustave: Have You Seen This Crocodile". National Geographic Adventure. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2008-08-01. Updated on 2007-01-08, 2007-04-19, and 2008-01-05
2. ↑  Gustave - Burundi's killer crocodile จากบีบีซี
3. ↑  Primeval จากIMDb
**พระพุทธไสยาสน์ชเวตาลย่อง** หรือ **พระนอนชเวตาลย่อง** (พม่า: ရွှေသာလျှောင်းဘုရား, ออกเสียง: [ʃwèθàljáʊ̯ɰ̃ pʰəjá]; ชื่อเต็ม ရွှေသာလျောင်းရုပ်ပွားတော်ကြီး) เป็นพระพุทธรูปปางไสยาสน์ขนาดใหญ่ทางทิศตะวันตกของเมืองหงสาวดี (พะโค) องค์พระมีความยาว 55 เมตร (180 ฟุต) สูง 16 เมตร (52 ฟุต) เป็นพุทธศิลป์แบบมอญ เชื่อว่าได้รับการสร้างขึ้นใน พ.ศ. 1537 ช่วงสมัยมอญเรืองอำนาจ ในรัชสมัยของกษัตริย์เมกะติปะ ร่วมสมัยเดียวกับปราสาทบันทายศรีของกัมพูชา และหายไปใน พ.ศ. 2300 เมื่อหงสาวดีถูกพระเจ้าอลองพญาตีแตก

ในช่วงการปกครองอาณานิคมของอังกฤษใน พ.ศ. 2423 ระหว่างการสร้างทางรถไฟ พระพุทธรูปได้ถูกค้นพบภายใต้การปกคลุมของป่ารกชัฏ การบูรณะเริ่มขึ้นใน พ.ศ. 2424 ทางการพม่าได้สร้างโรงเรือนคลุมไว้ แต่สภาพโรงเรือนค่อนข้างจะคับแคบ แลดูไม่สวยงาม เพราะคลุมเหนือองค์พระไว้เพียงนิดเดียว ทั้งนี้เป็นเพราะการสร้างโรงเรือนคลุมไว้ทีหลัง เช่นเดียวกับพระพุทธไสยาสน์แห่งวัดพระเชตุพนวิมลมังคลารามราชวรมหาวิหารในไทย และมีการสร้างหมอนโมเสกของพระพุทธรูปในปี พ.ศ. 2473

จุดเด่นของพระนอนองค์นี้คือ บริเวณพระบาทไม่วางเสมอกันเหมือนอย่างพระพุทธรูปปางไสยาสน์ของไทย อันมีความหมายว่า ในขณะนั้นพระพุทธเจ้ายังมีพระชนม์ชีพอยู่ ซึ่งเป็นอากัปกิริยาก่อนที่พระองค์จะเสด็จสู่ปรินิพพานในวันถัดมา 

ปัจจุบัน พระพุทธไสยาสน์ชเวตาลย่องเป็นพระพุทธรูปองค์สำคัญของเมืองหงสาวดี เป็นเสมือนสัญลักษณ์ประจำเมืองอย่างหนึ่ง เช่นเดียวกับเจดีย์ชเวมอดอ

คลังภาพ
-------

* โรงเรือนคลุมพระพุทธรูปในช่วงต้นโรงเรือนคลุมพระพุทธรูปในช่วงต้น
* กองกำลังญี่ปุ่นในพม่ากองกำลังญี่ปุ่นในพม่า
* ภาพชีวประวัติของพระพุทธองค์ด้านหลังองค์พระภาพชีวประวัติของพระพุทธองค์ด้านหลังองค์พระ
* ด้านฝ่าพระบาทด้านฝ่าพระบาท

อ้างอิง
-------

1. ↑
2. ↑  www.atlasobscura.com/places/shwethalyaung-buddha
3. ↑

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

 วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ พระพุทธไสยาสน์ชเวตาลย่อง
**เกียรติภูมิ สิริพันธุ์** เป็นหัวหน้าพรรคไทยสมาร์ท

ประวัติ
-------

เกียรติภูมิ เกิดที่ กรุงเทพมหานคร เมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2511 เป็นบุตรชายของ นายภาสกร สิริพันธุ์ และนางทัศนีย์ สิริพันธุ์ (นามสกุลเดิม ตะเวทีกุล) จบการศึกษาระดับมัธยมศึกษาที่โรงเรียนกรุงเทพคริสเตียนวิทยาลัย และในระดับอุดมศึกษาจบการศึกษาสูงสุดระดับปริญญาโท Master Of Science In Management ที่สถาบันเทคโนโลยีแมสซาซูเซตส์ (Massachusetts Institute of Technology) เมื่อปีพ.ศ. 2537 โดยสามารถสอบชิงทุนรัฐบาลไทย หรือ ทุน ก.พ.ได้ในปี พ.ศ. 2535 และได้กลับมาทำงานใช้ทุนรัฐบาลที่ธนาคารกรุงไทยในโครงการปรับเปลี่ยนระบบงานของธนาคาร (Re Engineering)

ประวัติการทำงาน
---------------

เกียรติภูมิ เริ่มต้นทำงานที่บริษัทเชลล์แห่งประเทศไทย ในตำแหน่งนักวิเคราะห์
และหลังจากจบปริญญาโทจากสถาบัน MIT ได้ทำงานในสถาบันการเงินหลายแห่ง เช่น Goldman Sachs ธนาคารซันวา/ Bank of Tokyo Mitsubishi UFJ ธนาคารกรุงเทพ และได้รับตำแหน่งสุดท้ายในสายการเงินการธนาคารคือ Senior Vice President & Head of Investment Banking ที่ บมจ. ธนาคารกรุงศรีอยุธยา
หลังจากนั้นเป็นผู้บุกเบิกเริ่มต้นสร้างโครงการด้านพลังงานทางเลือก หลายโครงการเช่น พลังงานชีวมวล พลังงานแสงอาทิตย์ พลังงานลม และอื่นๆ ในประเทศไทย จนได้รับรางวัลต่างๆมากมาย เช่น รางวัล The One Smart Green Hero 2555 รางวัล Smart Energy Hero 2557 รางวัล CEO Thailand Awards 2557 รางวัล HOWE Smart CEO Award 2565 เป็นต้น

งานการเมือง
-----------

เกียรติภูมิ เริ่มต้นเส้นทางการเมืองครั้งแรกเมื่อได้รับการทาบทามจากพรรคเศรษฐกิจใหม่ มาดำรงตำแหน่ง รองหัวหน้าพรรคเศรษฐกิจใหม่ ในปี 2561 เพื่อการเลือกตั้งทั่วไปในปี 2562 และมีส่วนผลักดันให้พรรคได้รับความนิยมในระดับหนึ่งจนทำให้พรรคเศรษฐกิจใหม่ได้รับคะแนนเสียงประมาณ 480,000 เสียง จนได้ 6 ที่นั่งในสภา ในปี พ.ศ. 2563 นายเกียรติภูมิ ได้รับคัดเลือกเป็นสมาชิกสโมสรโรตารีสุขุมวิท

ในปี 2565 ได้เริ่มต้นเข้ามาที่พรรคมวลชนสยาม และได้รับการเลือกตั้งจากสมาชิกพรรคให้ดำรงตำแหน่งหัวหน้าพรรค และได้เปลี่ยนชื่อพรรคเป็นพรรคไทยสมาร์ท (จากการประชุมใหญ่ของพรรคเมื่อวันที่ 23 เมษายน 2565) และได้ตั้งสาขาภาคครบทั้ง 4 ภาค ตามที่กฎหมายกำหนดแล้ว โดยพรรคไทยสมาร์ทมีแนวทางที่จะนำเทคโนโลยีที่ดีที่สุดในโลก มาช่วยสร้างรายได้ให้ประชาชน และ ปลดหนี้ และจะผลักดันให้คนไทยและประเทศไทยสมาร์ทตามสโลแกน "ปลดหนี้ มีรายได้ หายจน คนไทยสมาร์ท" และมีอุดมการณ์ที่จะยกระดับให้ประเทศไทยเป็นประเทศในกลุ่มโลกที่ 1 คือประเทศพัฒนาแล้ว โดยยึดหลักจริยธรรมและความสามารถที่จะบรรลุเป้าหมาย ตามแนวคิดที่ว่า "ประเทศไทยจะสมาร์ท ผู้นำต้องฉลาดและไม่โกง"

1. ↑  ที่มา : นิตยสาร HOWE พ.ศ.2565
**ความแปรปรวนของสภาพอากาศ** (อังกฤษ: Climate Variability) หมายถึง สภาพภูมิอากาศ ที่มีการเปลี่ยนไปจากปกติ ในช่วงเวลาที่มากกว่าช่วงฤดูกาลหรือช่วงปี เป็นช่วงการเปลี่ยนแปลงที่มากกว่าวันต่อวันแบบสภาพอากาศ Weather  นอกจากนี้ความแปรปรวนของสภาพอากาศ อาจหมายถึงสภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลงในระดับที่แตกต่างจากค่าเฉลี่ยของปีอื่นๆแต่ไม่ส่งผลแตกต่างทางสถิติในระดับยาวนานหรือระดับสภาพภูมิอากาศ 

มักมีความสับสนระหว่าง การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ (อังกฤษ: Climate Change) กับ ความแปรปรวนของสภาพอากาศ ซึ่งความแตกต่างคือ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ จะเกิดในช่วงระยะเวลาที่ยาวนานมากกว่า 30 ปีขึ้นไป ส่วนความแปรปรวนของสภาพอากาศ จะหมายถึงการเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศในช่วงระยะเวลาสั้นๆ เช่น เดือนต่อเดือน ปีต่อปี

ภาวะสภาพอากาศสุดขั้ว
--------------------

ภาวะสภาพอากาศสุดขั้ว (อังกฤษ: Climate Extremes) เป็นความแปรปรวนของสภาพอากาศที่ก่อให้เกิดสภาพอากาศร้อนจัด หนาวจัด ลมพายุที่รุนแรง ฝนตกหนัก เกินกว่าปรกติ ซึ่งภาวะสภาพอากาศสุดขั้ว เป็นตัวบ่งชี้อย่างดีในการพิจารณาว่ามีการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศหรือมีความแปรปรวนของสภาพอากาศหรือไม่ โดย องค์การอุตุนิยมวิทยาโลก (อังกฤษ: World Meteorological Organization)ได้บันทึกค่าภาวะสภาพอากาศสุดขั้วไว้ดังนี้ 

| เหตุการณ์ | ค่าวัด | วันที่เกิดเหตุ | สถานที่ |
| --- | --- | --- | --- |
| อุณหภูมิสูงสุด | 57.8°C (136°F) | 13/9/1922 | El Azizia, Libya |
| อุณหภูมิต่ำสุด | -89.2°C (-129°F) | ตัวอย่าง | Vostok, Antarctica |
| ปริมาณฝนสูงสุดใน 24 ชั่วโมง | 1825mm (72.0") | 7-8/1/1966 | Foc-Foc, La Reunion |
| ช่วงเวลาแห้งแล้งยาวนานที่สุด | 173 months | 10/1903 – 1/1918 | Arica, Chile |
| ลูกเห็บที่หนักที่สุด | 1.02Kg (2.25lb) | 14/4/1986 | Gopalganj district, Bangladesh |
| ความเร็วลมสูงสุด | 113.2m/s (253mph; 220kt) | 10/4/1996 | Barrow Island, Australia |

อ้างอิง
-------

1. ↑  "สำเนาที่เก็บถาวร". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-03-04. สืบค้นเมื่อ 2014-12-03.
2. ↑  "สำเนาที่เก็บถาวร" (PDF). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2014-05-17. สืบค้นเมื่อ 2014-12-03.
3. ↑
4. ↑  "สำเนาที่เก็บถาวร". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-03-04. สืบค้นเมื่อ 2014-12-03.
5. ↑
**จีทีเคพลัส** (อังกฤษ: GTK+) เป็นวิจิททูลคิทสำหรับพัฒนาส่วนต่อประสานกราฟิกกับผู้ใช้ (GUI) โปรแกรมในแพลตฟอร์มต่าง ๆ
สำหรับระบบเอกซ์วินโดว์ จีทีเคพลัส เป็นหนึ่งในวิจิททูลคิทที่เป็นที่นิยมที่สุดสองตัว วิจิททูลคิทที่เป็นที่นิยมที่สุดอีกตัวหนึ่งสำหรับระบบเอกซ์วินโดว์ คือคิวที ปัจจุบันนี้ทั้งจีทีเคพลัสและคิวทีเข้ามาแทนที่โมทีฟซึ่งเคยเป็นวิจิททูลคิทที่นิยมใช้ที่สุดสำหรับระบบเอกซ์วินโดว์

ในช่วงตั้งต้น จีทีเคพลัส สร้างขึ้นเพื่อใช้ในโปรแกรมจัดการแก้ไขรูปภาพแรสเตอร์ชื่อกนูอิมเมจแมนนิพูเลชันโปรแกรม (อังกฤษ: GNU Image Manipulation Program, GIMP) ดังนั้น**จีทีเคพลัส**จึงมีชื่อเรียกอีกชื่อหนึ่งว่า**กิมป์ทูลคิท** (อังกฤษ: GIMP Toolkit) อย่างไรก็ตามคนส่วนมากรู้จัก**จีทีเคพลัส**เพียงชื่อเดียว

จีทีเคพลัส เป็นซอฟต์แวร์เสรี ส่วนหนึ่งในโครงการกนู เผยแพร่โดยใช้สัญญาอนุญาต LGPL ปัจจุบันดูแลการพัฒนาโดย มูลนิธิกโนม (GNOME Foundation)

ภาษาโปรแกรม
-----------

**จีทีเคพลัส**ใช้ภาษาซี อย่างไรก็ตามผู้ออกแบบจีทีเคพลัสใช้กระบวนทัศน์เชิงวัตถุ ที่ชื่อว่า GObject ในแพลตฟอร์มกโนม สามารถเรียกใช้จีทีเคพลัสจากภาษาอื่นนอกเหนือจากภาษาซีได้ดังเช่น

* ภาษาซีพลัสพลัส (gtkmm)
* ภาษาเพิร์ล (Gtk2-perl)
* ภาษารูบี (ruby-gtk2)
* ภาษาจาวา (java-gnome)
* ภาษาไพทอน (PyGTK)

โดยชื่อในวงเล็บคือซอฟต์แวร์ของภาษานั้นๆ สำหรับผูกเข้ากับจีทีเคพลัส นอกจากการผูกกับแพลตฟอร์มกโนมแล้ว ก็ยังมีการผูกจีทีเคพลัสเข้ากับภาษาอื่นๆ อีกมากมาย 

**จีทีเคพลัส**และคิวทีต่างจากวิจิททูลคิทอีกหลายๆ เช่น โมทีฟ ฯลฯ ที่ทำงานบนเอกซ์ทูลคิต (Xt) ซึ่งทำให้**จีทีเคพลัส**สามารถใช้งานบนระบบอื่นๆ นอกเหนือจาก ระบบเอกซ์วินโดว์ ได้และยังมีความคล่องตัวมากขึ้น ข้อเสียคือ**จีทีเคพลัส**ไม่ได้เข้าถึงฐานข้อมูลทรัพยากรณ์เอกซ์ซึ่งเป็นวิธีดั้งเดิมในการปรับแต่งโปรแกรมที่ทำงานบนระบบเอกซ์วินโดว์

รูปลักษณ์และความรู้สึก
----------------------

ผู้ใช้สามารถปรับแต่งรูปลักษณ์และความรู้สึกของ**จีทีเคพลัส**ได้หลายแบบตามเครื่องประมวลผลที่มี เครื่องประมวลผลของจีทีเคพลัสสามารถเลียนแบบทูลคิทของแพลตฟอร์มอื่นๆที่เป็นที่นิยมได้ เช่น วินโดวส์ 95 โมทีฟ คิวที เน็กซ์สเตป เป็นต้น

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* เว็บไซต์หลักของ จีทีเคพลัส
ในวิชาวิทยาศาสตร์ **พหุคูณ** (อังกฤษ: multiple) เป็นผลคูณของปริมาณใด ๆ กับจำนวนเต็มจำนวนหนึ่ง กล่าวได้อีกอย่างหนึ่งว่า สำหรับปริมาณ *a* และ *b*, b เป็นพหุคูณของ *a* หาก *b* = *na* ถ้า n เป็นจำนวนเต็มจำนวนหนึ่ง ซึ่งเรียก ตัวคูณ หาก *a* ไม่เป็น 0 สมการนี้เทียบเท่ากับกล่าวว่า *b*/*a* เป็นจำนวนเต็มจำนวนหนึ่ง

ในวิชาคณิตศาสตร์ เมื่อ *a* และ *b* เป็นจำนวนเต็มทั้งคู่ และ *b* เป็นพหุคูณของ *a* แล้ว *a* จะถูกเรียกว่าเป็นตัวหารของ *b* อาจกล่าวได้ว่า *a* หาร *b* หาก *a* และ *b* ไม่เป็นจำนวนเต็ม นักคณิตศาสตร์โดยทั่วไปมักเลือกใช้**พหุคูณจำนวนเต็ม**แทนพหุคูณเพื่อการชี้แจง อันที่จริง "พหคูณ" ใช้สำหรับผลคูณอีกชนิดอื่น เช่น พหุนาม *p* เป็นพหุคูณของพหุนาม *q* หากมีพหุนาม *r* ที่ทำให้ *p* = *qr*

ในบางตำรา "*a* เป็น **พหุคูณย่อย** (submultiple) ของ *b*" มีความหมายว่า "*b* เป็นพหุคูณจำนวนเต็มของ *a*" ศัพท์นี้ยังใช้ในหน่วยวัด (เช่น โดย สำนักงานชั่ง ตวง วัดระหว่างประเทศ และสถาบันมาตรฐานและเทคโนโลยีแห่งชาติ) ซึ่งพหุคูณย่อยของหน่วยเล็กเป็นหน่วย ซึ่งได้ชื่อตามการเติมคำหน้าหน่วยหลักที่นิยามว่าเป็นผลหารของหน่วยหลักกับจำนวนเต็มหนึ่ง ส่วนมากเป็นกำลัง 103 ตัวอย่างเช่น มิลลิเมตรเป็นพหุคูณย่อย 1000 เท่าของหนึ่งเมตร

อ้างอิง
-------

1. ↑  "Submultiple". *Merriam-Webster Online Dictionary*. Merriam-Webster. 2017. สืบค้นเมื่อ 2017-02-01.
2. ↑  "Submultiple". *Oxford Living Dictionaries*. Oxford University Press. 2017. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2018-10-03. สืบค้นเมื่อ 2017-02-01.
3. 1 2  International Bureau of Weights and Measures (2006), *The International System of Units (SI)* (PDF) (8th ed.), ISBN 92-822-2213-6
4. 1 2  "NIST Guide to the SI". Section 4.3: *Decimal multiples and submultiples of SI units: SI prefixes*
อหิราชสูตร เป็นพระสูตรในจตุกกนิบาต อังคุตตรนิกาย พระสุตตันตปิฎก ของพระไตรปิฎก ตัวพระสูตรนี้มักไม่เป็นที่รู้จักกันในวงกว้าง แต่คาถาที่ต่อท้ายพระสูตรได้รับการยกแยกมาเป็นพระปริตรต่างหาก เรียกว่าขันธปริตร อันเป็นพระปริตรที่สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสอนแก่ภิกษุทั้งหลาย โดยมุ่งหมายเพื่อแผ่เมตตาให้กับบรรดาอสรพิษตระกูลต่างๆ เพื่อมิให้อสรพิษเหล่านั้นกระทำอันตรายได้ ทั้งนี้ อหิราชสูตรเป็นส่วนหนึ่งของภาณวาร หรือบทสวดมนต์หลวง

มูลเหตุและสถานที่
-----------------

สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงแสดงอหิราชสูตร ขณะที่ทรงประทับอยู่ ณ พระวิหารเชตวัน ซึ่งเป็นพระอารามที่ท่านอนาถบิณฑิกเศรษฐีสร้างถวาย ตั้งอยู่ใกล้กับพระนครสาวัตถี วันหนึ่ง ภิกษุรูปหนึ่งในกรุงสาวัตถีถูกงูกัดจนมรณภาพ พระองค์ตรัสสว่า **" ดูกรภิกษุทั้งหลายภิกษุนั้นชะรอยจะไม่ได้แผ่เมตตาจิตไปยังสกุลพญางูทั้ง 4 เป็นแน่ ก็ถ้าเธอพึงแผ่เมตตาจิตไปยังสกุลพญางูทั้ง 4 ไซร้ เธอก็ไม่พึงถูกงูกัดทำกาละ"**  จากนั้นจึงทรงแสดงสาระสำคัญของพระสูตร

เนื้อหา
-------

สาระสำคัญของพระสูตรนั้น คือการที่พระผู้มีพระภาคเจ้าได้ทรงตรัสว่า ภิกษุทั้งหลาย ภิกษุนั้นมิได้แผ่จิตมีเมตตาไปยังตระกูลแห่งพญางูทั้ง 4 เป็นแน่ ก็ถ้าภิกษุนั้นพึงแผ่จิตมีเมตตาไปยังพญางูทั้ง 4 เธอก็ไม่พึงถูกงูกัดทำกาลกิริยา ตระกูลพญางูทั้ง 4 ก็คือ ตระกูลพญางูชื่อว่า วิรูปักษ์ ตระกูลแห่งพญางูชื่อว่า เอราปถะ ตระกูลพญางูชื่อว่า ฉัพยาบุตร ตระกูลพญางูชื่อว่า กันหาโคตมกะ ภิกษุนั้นมิได้แผ่จิตมีเมตตาไปยังพญางูทั้ง 4 นี้แน่ ก็ถ้าเธอแผ่จิตมีเมตตาไปยังพญางูทั้ง ๔ เหล่านี้ เธอก็จะไม่พึงถูกงูกัดทำกาลกิริยา ภิกษุทั้งหลาย เราอนุญาตให้แผ่จิตอันมีเมตตาไปยังพญางูทั้ง 4 เหล่านี้ เพื่อคุ้มครองตน เพื่อรักษาตน เพื่อป้องกันตน และต่อจากนี้ในพระสูตรได้มีแสดงนิคมคาถาคือคาถาลงท้ายซึ่งใช้เป็นบทสวดตั้งต้นว่า วิรูปกฺเขหิ เม เมตฺตํ เป็นต้น ซึ่งนิคมคาถานี้ก็คือขันธปริตรนั่นเอง

ทั้งนี้ใน มโนรถปูรณี อรรถกถาอังคุตตรนิกาย ได้ทำการอธิบายเนื้อความและคำศัพท์ในพุทธพจน์ในพระสูตรนี้เพิ่มเติม อาทิเช่นการอธิบายว่า สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงอนุญาตให้พระภิกษุสวดสาธยายพระปริตรนี้เพื่อเป็นการป้องกันตน  หรืออธิบายคำว่าเมตตา อันเป็นข้อธรรมสำคัญที่จะทำให้รอดพ้นจากภยันตรายทั้งหลาย รวมถึงอันตรายจากอสรพิษ ดังนี้ว่า **"สพฺเพ สตฺตา ความว่า ก่อนแต่นี้ ภิกษุกล่าวเมตตาเจาะจงด้วยฐานะประมาณเท่านี้แล้ว บัดนี้ จึงเริ่มคำนี้ เพื่อกล่าวเมตตาไม่เจาะจง"**  รวมถึงการกล่าวถึงบทที่เอ่ยถึงพุทธคุณในตอนท้ายว่า **"ในบทว่า อปฺปมาโณ พุทฺโธ นี้พึงทราบพุทธคุณว่า พุทฺโธ แท้จริง พุทธคุณเหล่านั้น ชื่อว่าสุดที่จะประมาณได้"**  ดังนี้ เป็นต้น

อ้างอิง
-------

1. ↑  พระไตรปิฎกฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย พระสุตตันตปิฎก อังคุตรนิกาย จตุกนิบาต เล่ม 2 - หน้าที่ 214 - 215
2. ↑  สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช. 2540. อหิราชสูตรบรรยาย
3. ↑  มโนรถปูรณี อรรถกถาอังคุตรนิกาย. หน้า 216
4. ↑  มโนรถปูรณี อรรถกถาอังคุตรนิกาย. หน้า 217
5. ↑  มโนรถปูรณี อรรถกถาอังคุตรนิกาย. หน้า 217

บรรณานุกรม
----------

* พระไตรปิฎกฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย พระสุตตันตปิฎก อังคุตรนิกาย จตุกนิบาต เล่ม 2
* มโนรถปูรณี อรรถกถาอังคุตรนิกาย. ใน พระไตรปิฎกฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย พระสุตตันตปิฎก อังคุตรนิกาย จตุกนิบาต เล่ม 2.
* สมเด็จพระญาณสังวร สมเด็จพระสังฆราช. 2540. อหิราชสูตรบรรยาย ใน นิตยสารธรรมจักษุ ปีที่ 82 ฉบับที่ 2 พฤศจิกายน 2540.
* พระคันธสาราภิวงศ์ (แปล). 2550. บทสวดมนต์พระปริตรธรรม 32. กรุงเทพฯ ไทยรายวันการพิมพ์
**อารามชเวน่านดอ** (พม่า: ရွှေနန်းတော်ကျောင်း, เอ็มแอลซีทีเอส: *hrwe. nan: taw kyaung:*, ออกเสียง: [ʃwè.náɰ̃.dɔ̀ t͡ɕáʊ̯ɰ̃]; หมายถึง "อารามพระตำหนักทองคำ") เป็นวัดพุทธเก่าแก่ตั้งอยู่ใกล้เขามัณฑะเลย์ ภาคมัณฑะเลย์ ประเทศพม่า

อารามชเวน่านดอสร้างขึ้นใน พ.ศ. 2421 โดยพระเจ้าสีป่อ ซึ่งรื้อถอนและย้ายพระตำหนักของพระเจ้ามินดง พระราชบิดาซึ่งครอบครองก่อนสวรรคต โดยมีค่าใช้จ่าย 120,000 รูปี พระเจ้าสีป่อได้รื้อพระตำหนักออกเมื่อวันที่ 10 ตุลาคม พ.ศ. 2421 โดยเชื่อว่ามีวิญญาณของพระราชบิดาสิงอยู่ การบูรณะอารามเสร็จสิ้นวันที่ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2421 เพื่ออุทิศแด่พระราชบิดา บนพื้นที่ติดกับอารามอะตุมะชิ กล่าวกันว่าพระเจ้าสีป่อใช้เพื่อทำสมาธิ และพระราชอาสน์ที่พระองค์ทำสมาธิยังมองเห็นได้อยู่

เดิมพระตำหนักหลังนี้เป็นส่วนหนึ่งของพระราชวังอมรปุระ ก่อนที่จะถูกย้ายไปยังมัณฑะเลย์ ซึ่งสร้างในพื้นที่ตอนเหนือของพระราชวังแก้ว และเป็นพระตำหนักประทับส่วนหนึ่งของกษัตริย์ ตัวอาคารปิดทองอย่างหนาแน่นและประดับด้วยงานโมเสกแก้ว

อารามแห่งนี้ขึ้นชื่อเรื่องงานไม้สักแกะสลักเรื่องราวทางพุทธศาสนา ซึ่งประดับอยู่ที่ผนังและหลังคา อารามแห่งนี้สร้างขึ้นในสไตล์สถาปัตยกรรมพม่าแบบดั้งเดิม เป็นอาคารหลักของพระราชวังเดิมเพียงแห่งเดียวที่เหลืออยู่ในปัจจุบัน

คลังภาพ
-------

* อารามสมัยอาณานิคมอารามสมัยอาณานิคม
* งานแกะสลักไม้ผนังด้านนอกงานแกะสลักไม้ผนังด้านนอก
* งานแกะสลักไม้ชายคางานแกะสลักไม้ชายคา
* ด้านในอารามด้านในอาราม
* ด้านในอารามด้านในอาราม
* ฐานรากอารามฐานรากอาราม

อ้างอิง
-------

1. 1 2  List of Ancient Monuments in Burma 1910, p. 4.
2. 1 2 3 4  Fiala 2002.

* *List of Ancient Monuments in Burma (I. Mandalay Division)*. Vol. 1. Rangoon: Office of the Superintendent, Govt. Printing, Burma. 1910.
* Fiala, Robert D. (2002). "Shwenandaw Kyaung Temple, Mandalay, Myanmar". *Asian Historical Architecture*. สืบค้นเมื่อ 11 November 2013.

 วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ อารามชเวน่านดอ
**กาพย์เห่เรือ** เป็นคำประพันธ์ประเภทหนึ่ง แต่งไว้สำหรับขับร้องเห่ในกระบวนเรือ โดยมีทำนองเห่ที่สอดคล้องกับจังหวะการพายของฝีพาย ว่าช้า หรือเร็ว มักจะมีพนักงานขับเห่หนึ่งคนเป็นต้นเสียง และฝีพายคอยร้องขับตามจังหวะ พร้อมกับการให้จังหวะจากพนักงานประจำเรือแต่ละลำ

คำประพันธ์
----------

กาพย์เห่เรือนั้น ใช้คำประพันธ์ 2 ชนิดด้วยกัน นั่นคือ กาพย์ยานี 11 และโคลงสี่สุภาพ เรียงร้อยกันในลักษณะที่เรียกว่า กาพย์ห่อโคลง โดยมักขึ้นต้นด้วยโคลง 1 บท แล้วตามด้วยกาพย์ยานี เรื่อยไป จนจบตอนหนึ่งๆ เมื่อจะขึ้นตอนใหม่ ก็จะยกโคลงสี่สุภาพมาอีกหนึ่งบท แล้วตามด้วยกาพย์จนจบตอน เช่นนี้สลับกันไป

กาพย์เห่เรือที่เก่าแก่ที่สุด ที่พบในเวลานี้ คือ กาพย์เห่เรือในเจ้าฟ้าธรรมธิเบศร์ (เจ้าฟ้ากุ้ง) ในรัชกาลพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ สมัยอยุธยาตอนปลาย ทรงแต่งไว้ 2 เรื่อง คือบทเห่ชมเรือ ชมปลา ชมไม้ และชมนก มีลักษณะเป็นเหมือนนิราศ กับอีกเรื่องหนึ่ง คือเรื่องกากี

สันนิษฐานกันว่ากาพย์เห่เรือ เดิมคงจะแต่งเพื่อขับเห่กันเมื่อเดินทางไกลในแม่น้ำลำคลอง แต่ในภายหลังคงมีแต่เจ้านายหรือพระราชวงศ์ชั้นสูง และสุดท้ายมีใช้แต่ในกระบวนเรือของพระเจ้าแผ่นดินเท่านั้น

กาพย์เห่เรือไม่สู้จะนิยมประพันธ์กันมากนัก เนื่องจากถือเป็นคำประพันธ์สำหรับใช้ในพิธีการ คือ ในกระบวนเรือหลวง หรือกระบวนพยุหยาตราชลมารค ไม่นิยมใช้ในพิธีหรือสถานการณ์อื่นใด การแต่งกาพย์เห่เรือจึงมักแต่งขึ้นสำหรับที่จะใช้เห่เรือจริงๆ ซึ่งในแต่ละรัชกาล มีการเห่เรือเพียงไม่กี่ครั้งเท่านั้น

กาพย์เห่เรือที่ปรากฏจนถึงปัจจุบัน
---------------------------------


วิกิซอร์ซ มีงานต้นฉบับเกี่ยวกับ:
**กาพย์เห่เรือ** 

* กาพย์เห่เรือ พระนิพนธ์ ในเจ้าฟ้าธรรมธิเบศร์ นิยมใช้เห่ในกระบวนเรือหลวงจนถึงปัจจุบัน
* กาพย์เห่เรือ พระราชนิพนธ์ ในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย (ชมเครื่องคาวหวาน และผลไม้)
* กาพย์เห่เรือ พระราชนิพนธ์ ในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (ชมสวน ชมนก ชมไม้ และชมโฉม)
* กาพย์เห่เรือ พระนิพนธ์ ในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ (ชมเรือ)
* กาพย์เห่เรือ พระราชนิพนธ์ ในพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว (ชมเรือ ชมพระนคร ชมปลา เห่ครวญ เป็นต้น)
* กาพย์เห่เรือ พระนิพนธ์ ในพระราชวรวงศ์เธอ กรมหมื่นพิทยาลงกรณ์ (ทรงพระนิพนธ์ถวายพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว ในพระราชพิธีทรงเปิดสะพานปฐมบรมราชานุสรณ์)
* กาพย์เห่เรือ นิพนธ์ โดย นายฉันท์ ขำวิไล ในวาระฉลอง 25 พุทธศตวรรษ
* กาพย์เห่เรือ นิพนธ์ โดย นายหรีด เรืองฤทธิ์ ในวาระฉลอง 25 พุทธศตวรรษ
**รหัสไปรษณีย์** เป็นรหัสที่ทางไปรษณีย์ใช้ในการคัดแยกจดหมายเพื่อความสะดวกรวดเร็ว ซึ่งปลายทางแต่ละพื้นที่จะมีการกำหนดรหัสแตกต่างกัน รหัสที่ใช้จะแตกต่างกันไปในแต่ละประเทศ สหรัฐอเมริกาจะใช้ตัวอักษรย่อของรัฐสองตัวตามด้วยตัวเลขห้าหลัก เช่น CA 90210 ที่เรียกว่า ZIP code ส่วนประเทศไทยใช้ตัวเลข 5 หลัก ชาติแรกที่ใช้รหัสไปรษณีย์คือประเทศเยอรมนี เมื่อคริสต์ทศวรรษ 1960

รหัสไปรษณีย์ของประเทศไทย
------------------------

รหัสไปรษณีย์ของไทย เริ่มใช้งานในวันที่ 25 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2525 ประกอบไปด้วยตัวเลขห้าหลัก โดย

* หลักแรกแทนภูมิภาค เช่น 1 แทนภาคกลางตอนล่าง 2 แทนภาคตะวันออก เป็นต้น
* เลขหลักที่สองแทนจังหวัดในภูมิภาคนั้น จะมียกเว้นก็กรุงเทพมหานครและสมุทรปราการที่ใช้เลข 0 เหมือนกัน
* หลักที่สามและสี่แทนท้องที่ (ซึ่งมักเป็นอำเภอ) ที่มีไปรษณีย์รับผิดชอบในการนำจดหมายไปส่งยังบ้าน
* หลักสุดท้ายคือรหัสของที่ทำการไปรษณีย์ในท้องที่นั้น ๆ

ตัวอย่างเช่น 10100 รหัสไปรษณีย์ของเขตป้อมปราบศัตรูพ่ายและสัมพันธวงศ์ ตัวแรกเป็น 1 หมายถึงภาคกลางตอนล่าง ถัดมา 0 คือกรุงเทพมหานครและสมุทรปราการ ถัดมา 10 แทนเขตป้อมปราบศัตรูพ่ายและสัมพันธวงศ์ ส่วน 0 ตัวสุดท้ายแทนที่ทำการไปรษณีย์พลับพลาไชย ซึ่งมีบุรุษไปรษณีย์นำจดหมายไปส่งถึงบ้านในเขตป้อมปราบศัตรูพ่ายและสัมพันธวงศ์ เรียกไปรษณีย์ดังกล่าวว่าที่ทำการไปรษณีย์รับจ่าย ส่วน 10101 เป็นรหัสไปรษณีย์ของที่ทำการไปรษณีย์ป้อมปราบ ซึ่งอยู่ในท้องที่เดียวกัน ไปรษณีย์ป้อมปราบเป็นที่ทำการไปรษณีย์รับฝาก กล่าวคือเปิดให้บริการรับจดหมายอย่างเดียว ไม่มีการนำจดหมายไปส่งตามบ้าน ดังนั้นในการจ่าหน้าจดหมายถึงผู้รับในเขตทั้งสองตามปกติจะใช้รหัส 10100 แต่จะใช้รหัส 10101 แทนก็ต่อเมื่อต้องการส่งไปยังตู้ไปรษณีย์ หรือเจ้าหน้าที่ที่ทำงานอยู่ที่ที่ทำการไปรษณีย์ป้อมปราบ 

รหัสไปรษณีย์ไทย ซึ่งครอบคลุมทั่วประเทศ ใช้แทนระบบ **แขวงไปรษณีย์** ซึ่งริเริ่มในช่วง พ.ศ. 2499-2509 ซึ่งใช้เฉพาะภายในกรุงเทพโดยแบ่งพื้นที่ออกเป็น 29 แขวงไปรษณีย์ ได้แก่ แขวงไปรษณีย์กรุงเทพ 1 ไปจนถึง กรุงเทพ 29 ซึ่งสามารถย่นระยะเวลาในการส่งจดหมายภายในกรุงเทพ จาก 3-4 วันเหลือเพียง 1-2 วัน

ดูเพิ่ม
-------

* รหัสไปรษณีย์ทั่วประเทศไทยเรียงตามจังหวัด

อ้างอิง
-------

* *ปัญหาแสตมป์ ตอน จดหมายจะถึงไว ถ้าใส่รหัสไปรษณีย์*, วารสารตราไปรษณียากร, เมษายน พ.ศ. 2550

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* ค้นหารหัสไปรษณีย์จากเว็บไปรษณีย์ไทย
**พระเจ้าบอลด์วินที่ 4 แห่งเยรูซาเลม** (อังกฤษ: Baldwin IV of Jerusalem) สมญา **กษัตริย์เรื้อน** (Leper King) เป็นกษัตริย์แห่งเยรูซาเลมระหว่าง ค.ศ. 1174–1185 พระเจ้าบอลด์วินที่ 4 ทรงเป็นกษัตริย์นักรบในสงครามครูเสด และทรงสร้างวีรกรรมลือลั่นไว้ในยุทธการที่มอนต์กิซาร์ด

ปีค.ศ. 1174 ขณะที่ทรงมีอายุ 13 ชันษา ทรงพบว่าตัวเองเป็นโรคเรื้อน สร้างความกังวลแก่เหล่าขุนนางและข้าราชการอย่างมากเนื่องจากทรงเป็นรัชทายาทเพียงองค์เดียว ในปีเดียวกันนั้น พระบิดาและพระมารดาเสด็จสวรรคตทำให้เจ้าชายน้อยต้องขึ้นครองอาณาจักร ในสองปีแรกของรัชกาลจึงถูกปกครองโดยสองผู้สำเร็จราชการ ได้แก่ ไมลส์แห่งปล็องซี (Miles of Plancy) และเรย์มอนด์ที่ 3 แห่งตริโปลี (Raymond III of Tripoli)

เพื่อเป็นการค้ำประกันราชบัลลังก์กรุงเยรูซาเลม ผู้สำเร็จราชการเรย์มอนด์ทำการหมั้นหมายเจ้าหญิงซีบิลลา (Sibylla) พี่สาวของบอลด์วิน กับกีโยม เดอ มงแฟรา (Guillaume de Montferrat) ลูกพี่ลูกน้องของพระเจ้าหลุยส์ที่ 7 แห่งฝรั่งเศสและจักรพรรดิฟรีดริชที่ 1 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ในปีแรกของรัชกาล บอลด์วินประสบความสำเร็จในการโจมตีเมืองดามัสกัสเพื่อกดดันทัพสุลต่านเศาะลาฮุดดีนให้ถอยห่างจากเมืองอะเลปโป

พระองค์ขึ้นครองเยรูซาเลมอย่างแท้จริงใน ค.ศ. 1176 ทรงนำทัพไปโจมตีเมืองดามัสกัสอีกครั้งและเมืองอันดูจาร์เพื่อกำราบการจู่โจมของพวกกบฏมุสลิม พระองค์ยังทรงวางแผนจู่โจมอาณาจักรอียิปต์ซึ่งเป็นฐานที่มั่นสำคัญของสุลต่านเศาะลาฮุดดีน ในการนี้ส่งตัวเรอโน เดอ ชาตียง (Renaud de Châtillon) พระญาติไปยังกรุงคอนสแตนติโนเปิลแห่งโรมัน เพื่อโน้มน้าวจักรพรรดิมานูเอลที่ 1 ให้ส่งกองเรือร่วมโจมตีอียิปต์ อย่างไรก็ตาม แผนการนี้ต้องสะดุดล้มลงเมื่อมงแฟราผู้เป็นพี่เขยเสียชีวิตในต้นปี ค.ศ. 1177 ขณะที่ซีบิลลากำลังตั้งครรภ์ เมื่อข่าวการสิ้นชีพของมงแฟราแพร่ไปถึงยุโรป จักรพรรดิโรมันจึงตัดสินพระทัยล้มเลิกการส่งกองเรือสนับสนุนแผนอียิปต์ แผนโจมตีอียิปต์จึงเป็นอันล้มเหลวตั้งแต่ยังไม่เริ่ม

เมื่อไร้การสนับสนุนจากจักรพรรดิโรมัน พวกนักรบครูเสดต่างเห็นว่าไม่มีทางรับมือเศาะลาฮุดดีนได้แน่ จึงพากันถอนกำลังจากกรุงเยรูซาเลมจนนครหลวงนี้ไร้การป้องกัน สุลต่านเศาะลาฮุดดีนทราบข่าวจึงยกทัพมุสลิมกว่าสองหมื่นนายจากอียิปต์เข้าโจมตีกรุงเยรูซาเลม ถึงกระนั้น พระเจ้าบอลด์วินก็ยังสามารถรวบรวมอัศวินราว 500 นายและทหารราบหลักพันเข้าต่อต้านจนเกิดเป็นยุทธการที่มอนต์กิซาร์ด พระองค์และชาตียงนำกองทัพหลักพันเข้าโจมตีกองทัพมุสลิมที่เหนื่อยล้าอย่างไม่ทันตั้งตัวจนกองทัพมุสลิมเรือนหมื่นต้องแตกพ่าย ถึงกระนั้น สงครามครูเสดก็ยังคงดำเนินต่อไป

อ้างอิง
-------

1. ↑  Venning 2015, p. 168. sfn error: no target: CITEREFVenning2015 (help)
แฟบเล็ต
**แฟบเล็ต** (อังกฤษ: Phablet ,/ˈfæblɪt/) เป็นสิ่งที่เรียกอุปกรณ์ที่อยู่ระหว่าง "มือถือ" (Phone) กับ "แท็บเล็ต" (Tablet) ซึ่งจะเป็นสมาร์ทโฟน ที่มีขนาดหน้าจอระหว่าง 5.1–7 นิ้ว (130–180 มิลลิเมตร) โดยแฟบเล็ตถูกสร้างออกมาเพื่อให้สามารถมีฟังก์ชันสำหรับทำงานระหว่างสมาร์ทโฟนกับแท็บเล็ต โดยแฟบเล็ต จะมีขนาดใหญ่กว่าสมาร์ทโฟนทั่วไป แต่จะเล็กกว่าแท็บเล็ตที่มีขนาดหน้าจอใหญ่กว่า ทำให้มีความสะดวกสบายในการพกพามากกว่าแท็บเล็ต แฟบเล็ตนั้นจะเหมาะสมกับการเข้าอินเทอร์เน็ต และการใช้สื่อมัลติมีเดียต่างๆ ซึ่งมีความเหมาะสมมากกว่าสมาร์ทโฟนปกติ แฟบเล็ตนั้นเริ่มมีมากขึ้นในยุคปัจจุบัน ยกตัวอย่างเช่น ในชุดของ กาแลคซี โน้ต โดย ซัมซุง ซึ่งซอฟต์แวร์ออกแบบมาสำหรับการใช้ปากกาสไตลัส ในการเขียนหรือวาด

แฟบเล็ตที่ได้รับความนิยมมากที่สุดตั้งแต่การเปิดตัวคือ กาแลคซี โน้ต โดยในเดือนมกราคม พ.ศ. 2556 ไอเอชเอส ได้รายงานว่า แฟบเล็ตรุ่นนี้ถูกขายไปแล้ว 25.6 ล้านเครื่องในปี พ.ศ. 2555 และคาดว่าจะเติบโตเป็น 60.4 ล้านเครื่องในปี พ.ศ. 2556 และ 146 ล้านเครื่อง ในปี พ.ศ. 2559

แฟบเล็ตนั้นในช่วงแรกถูกออแบบมาเพื่อตลาดเอเชียที่ผู้บริโภคไม่ต้องการสมาร์ทโฟนที่มีขนาดเล็กเกินไปและแท็บเล็ตที่มีขนาดใหญ่เกินไป เหมือนกับผู้บริโภคในทวีปอเมริกาเหนือ อย่างไรก็ตาม แฟบเล็ตก็ได้ประสบความสำเร็จในทวีปอเมริกาเหนือด้วยสาเหตุหลายๆประการ ซึ่งระบบปฏิบัติการแอนดรอยด์ ตั้งแต่รุ่น 4.0 เป็นต้นมา มีคุณลักษณะเหมาะกับอุปกรณ์ที่มีขนาดหน้าจอใหญ่ เช่นเดียวกับหน้าจอขนาดเล็ก ส่วนผู้ใช้ที่มีอายุมาก ก็ต้องการอุปกรณ์ที่มีขนาดจอใหญ่ๆเช่นกัน เนื่องจากปัญหาด้านสายตา ขณะที่ผู้ผลิตในปัจจุบันก็ผลิตแฟบเล็ตที่มีขนาดหน้าจอ 5.1 ถึง 7 นิ้วมากขึ้น ส่วนทางด้านแอ็ปเปิล (ในยุคของ สตีฟ จ็อบส์) ปฏิเสธที่จะผลิตอุปกรณ์ที่มีหน้าจอใหญ่กว่า ไอโฟน ที่มีขนาดหน้าจอ 3.5 นิ้ว (89 มิลลิเมตร) และเล็กกว่า ไอแพด ที่มีขนาดหน้าจอ 9.7 นิ้ว (250 มิลลิเมตร) ในปี พ.ศ. 2555

อ้างอิง
-------

1. ↑  "Is the Market Ready for a Phablet?", *Forbes*, 7 February 2012, สืบค้นเมื่อ 2012-08-15
2. ↑  Banerjee, Ankit (16 May 2012). "The rise of the Phablet". Android Authority. สืบค้นเมื่อ 2012-08-15.
**ทะเลสาบกานดอจี้** (พม่า: ကန်တော်ကြီး, ออกเสียง: [kàɰ̃dɔ̀dʑí]; หมายถึง "ทะเลสาบหลวงใหญ่" หรือเดิม **ทะเลสาบหลวง**) เป็นหนึ่งในสองทะเลสาบหลักของเมืองย่างกุ้ง ประเทศพม่า ตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกของเจดีย์ชเวดากอง เป็นทะเลสาบเทียม น้ำจากทะเลสาบอี้นย่าไหลผ่านท่อหลายท่อมายังทะเลสาบกานดอจี้ โดยสร้างขึ้นเพื่อจัดหาน้ำสะอาดให้กับเมืองในช่วงการปกครองอาณานิคมของอังกฤษ มีเส้นรอบวงประมาณ 5 ไมล์ (8 กม.) และมีความลึก 20 ถึง 45 นิ้ว (50 ถึง 115 ซม.)

ทะเลสาบมีพื้นที่ขนาด 150 เอเคอร์ (61 เฮกตาร์) ทะเลสาบล้อมรอบด้วยอุทยานธรรมชาติกานดอจี้ 110 เอเคอร์ (45 เฮกตาร์) และสวนสัตว์ย่างกุ้ง 69.25 เอเคอร์ (28 เฮกตาร์) ซึ่งประกอบด้วยสวนสัตว์ พิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำ และสวนสนุก

อาคารการเวก เป็นสัญลักษณ์ที่มีชื่อเสียงของทะเลสาบกานดอจี้
ทะเลสาบล้อมรอบด้วยถนน นะเมาะ ทางทิศเหนือและทิศตะวันออก ถนนบะฮ่านทางทิศตะวันตก และถนนกานเยะตาทางทิศใต้ ทะเลสาบเคยเป็นที่ตั้งของชมรมพายเรือย่างกุ้ง ซึ่งกลายเป็นโรงแรมกานดอจี้พาเลซซึ่งถูกไฟไหม้ในปี พ.ศ. 2560 เลียบริมฝั่งตะวันออกของทะเลสาบมีอาคารการเวกที่มีชื่อเสียง ซึ่งเป็นเรือจำลองของราชวงศ์พม่าที่สร้างขึ้นด้วยคอนกรีต ในปี พ.ศ. 2515 ปัจจุบันอาคารนี้เป็นภัตตาคารบุฟเฟ่ต์

เมื่อวันที่ 15 เมษายน พ.ศ. 2553 เกิดเหตุระเบิดสามครั้งบนถนนใกล้ทะเลสาบในช่วงบ่ายระหว่างเทศกาลปีใหม่พม่า มีผู้เสียชีวิต 10 ราย บาดเจ็บ 178 ราย

อ้างอิง
-------

 วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ทะเลสาบกานดอจี้

1. ↑  Codrington, Stephen (2005). *Planet Geography*. Solid Star Press. ISBN 0-9579819-3-7.
2. ↑  *Transactions of the Seventh International Congress of Hygiene and Demography*. Eyre and Spottiswoode. 1892.
3. ↑  Balfour, Edward (1871). *Encyclopædia of India and of eastern and southern Asia*. Scottish & Adelphi presses. p. 634.
4. ↑  "Kandawgyi Garden". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2006-09-23. สืบค้นเมื่อ 2006-12-21.
5. ↑  "History of Zoological Gardens (Yangon)". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2008-08-02. สืบค้นเมื่อ 2008-09-27.
6. ↑  "The New York Daily News: Fire rips through luxury Myanmar hotel, 1 body recovered". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2017-10-22. สืบค้นเมื่อ October 20, 2017.
7. ↑  "Kandawgyi Nature Park". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2006-12-12. สืบค้นเมื่อ 2006-12-21.
8. ↑  "Dozens dead and 60 wounded in triple explosion in Rangoon". *The Times*. April 16, 2010. สืบค้นเมื่อ 2010-04-16.
ศาลของมัจจุราชในนรก ภาพจากสมุดภาพไตรภูมิสมัยอยุธยาศาลของมัจจุราชในนรก ภาพจากสมุดภาพไตรภูมิสมัยอยุธยา
อเวจีมหานรก ภาพจากสมุดภาพไตรภูมิสมัยอยุธยาอเวจีมหานรก ภาพจากสมุดภาพไตรภูมิสมัยอยุธยา
**นรกภูมิ** หรือเรียกโดยย่อว่า **"นรก"** (บาลี: निरय, *นิรย*; สันสกฤต: नरक, *นรก*; จีน: 那落迦, *นาเหลาเจี๋ย*; ญี่ปุ่น: 地獄, *จิโกะกุ*; พม่า: ငရဲ, *งาเย*; มลายู: *neraka* *เนอรากา*) คือ ดินแดนหนึ่งซึ่งตามศาสนาพุทธ และเชื่อว่าเป็นสถานที่เดียวกันในทุกศาสนาสากลโลก ทั้งคริสตศาสนาและศาสนาอิสลามก็ระบุไว้ลักษณะสถานที่หนึ่งที่อยู่เบื้องล่าง ต่ำใต้พื้นพิภพตรงกันทั้งหมดที่บรรดาผู้ทำบาปนั้นจะต้องตกลงไป หรือไปจุดติปรากฏอุบัติในทันทีตามคำพิพากษาของพระยมหรือพระผู้เป็นเจ้าในคริสตศาสนาและศาสนาอิสลามซึ่งเป็นผู้ชอบธรรมในการตัดสินได้ 

ตามไตรภูมิพระร่วง นรกภูมิเป็นดินแดนหนึ่งในกามภพอันเป็นภพหนึ่งในภพทั้งสาม คือ กามภพ รูปภพ และอรูปภพ รวมเรียกว่า "ไตรภพ" หรือ "ไตรภูมิ"

นรกของทางพุทธศาสนาต่างจากนรกของทางตะวันตกในสองประการ คือ สัตว์โลกมิได้ถูกส่งตัวไปเกิดและลงโทษในนรกภูมิตามคำพิพากษาของเทพ แต่เป็นเพราะบาปกรรมที่ตนได้กระทำเมื่อมีชีวิต และระยะเวลาถูกลงโทษในนรกนั้นเป็นไปตามโทษานุโทษ มิได้ชั่วกัปชั่วกัลป์เหมือนอย่างนรกของฝรั่ง กระนั้นก็นานเอาการอยู่ ซึ่งเมื่อพ้นโทษจากนรกแล้วจะได้กลับไปเกิดในโลกที่สูงขึ้นตามแต่กรรมดีที่ได้กระทำไว้หรือตามแต่ผลกรรมที่เหลืออยู่ แล้วแต่กรณี

ในไตรภูมิกถา
------------

ตามจักรวาลวิทยาในศาสนาพุทธ นรกเป็นดินแดนหนึ่งซึ่งอยู่ใต้ชมพูทวีปหรือมนุษย์โลกลงไป และมี 9 ชั้นหรือที่เรียกว่า **"ขุม"** สำหรับลงทัณฑ์ต่างๆ แก่สัตว์บาปที่ไปเกิด ประกอบไปด้วยมหานรก 9 ขุม ยมโลก 360 ขุม อยู่รอบ 4 ทิศๆละ 10 ของมหานรกแต่ละขุม และ อุสสทนรก 128 ขุม อยู่รอบๆ 4 ทิศๆ ละ 4 ของมหานรกแต่ละขุม สัตว์นรกเมื่อถูกลง ทัณฑ์ทรมานแล้วก็จะเกิดขึ้นใหม่ถูกทรมานซ้ำแล้วซ้ำเล่าจนกว่าจะหมดกรรม

นรกแต่ละขุม
-----------

นรกภูมิแบ่งขุมนรกหลัก ๆ ได้เป็น 8 ขุม ดังนี้

1. สัญชีวมหานรก
2. กาฬสุตตมหานรก
3. สังฆาฏมหานรก
4. โรรุวมหานรก
5. มหาโรรุวมหานรก
6. ตาปนมหานรก
7. มหาตาปนมหานรก
8. อเวจีมหานรก

อ้างอิง
-------

* *สมุดภาพไตรภูมิ ฉบับกรุงศรีอยุธยา-ฉบับกรุงธนบุรี เล่ม 1.* (2542). กรุงเทพ: กรมศิลปากร.
* *สมุดภาพไตรภูมิ ฉบับกรุงศรีอยุธยา-ฉบับกรุงธนบุรี เล่ม 2.* (2542). กรุงเทพ: กรมศิลปากร.
* *สมุดภาพไตรภูมิ ฉบับล้านนา.* (2547). กรุงเทพ: กรมศิลปากร. (จัดพิมพ์เนื่องในวโรกาสเฉลิมพระชนมพรรษาสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ ครบหกรอบ 12 สิงหาคม 2547).
* อรรถกถา อังคุตตรนิกาย ติกนิบาต ปฐมปัณณาสก์ เทวทูตวรรคที่ ๔
* อรรถกถา มัชฌิมนิกาย อุปริปัณณาสก์ สุญญตวรรค
* *หนังสือ เปิดตำนานสวรรค์ของชาวพุทธโบราณ*

1. ↑  ไตรภูมิพระร่วงนรก8ขุม
แอนโทนีอธิการถูกปีศาจคุกคาม แกะสลักโดยมาร์ทีน โชนเกาเออร์ในทศวรรษ 1480.
ในพุทธศาสนามารเป็นปีศาจที่พยายามทําให้พระโคตมพุทธเจ้าเสื่อมทราม.
**ปิศาจ** หรือ **ปีศาจ** (สันสกฤต: ปิศาจ; อังกฤษ: demon) หมายถึง ผี วิญญาณชั่วร้ายที่ให้โทษ ตรงข้ามกับเทวดาหรือทูตสวรรค์ซึ่งเป็นวิญญาณฝ่ายดีและให้คุณ เป็นคติที่มักพบในศาสนา เรื่องลี้ลับ วรรณกรรม บันเทิงคดี เรื่องปรัมปรา และนิทานพื้นบ้าน

ศัพทมูล
-------

คำว่า **ปิศาจ** ในภาษาสันกฤตแปลว่าผู้กินเนื้อ ใช้หมายถึงอสุรกายชนิดหนึ่งตามคติศาสนาแบบอินเดีย ในภาษาไทยใช้หมายถึงผี ส่วนคำว่า demon ในภาษาอังกฤษ มาจากคำว่า daimōn ในภาษากรีกซึ่งแปลว่า *เทวดา* *อัจฉริยะ* หรือมาจากคำว่า daemonium ในภาษาละตินซึ่งแปลว่า *วิญญาณร้าย*

อ้างอิง
-------

เชิงอรรถ

1. ↑  *พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554*, หน้า 747
2. ↑  "Demon". Cambridge University Press. 2018. สืบค้นเมื่อ 19 มกราคม 2018.
3. 1 2  "Angel and demon". สารานุกรมบริแทนนิกา. 2018. สืบค้นเมื่อ 19 มกราคม 2018.
4. ↑  S. T. Joshi *Icons of Horror and the Supernatural: An Encyclopedia of Our Worst Nightmares, Band*  Greenwood Publishing Group 2007 ISBN 978-0-313-33781-9 page 34
5. ↑  "Demon". Oxford University Press. 2018. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2017-07-08. สืบค้นเมื่อ 19 มกราคม 2018.

บรรณานุกรม

* ราชบัณฑิตยสถาน. *พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554*. พิมพ์ครั้งที่ ๒, กรุงเทพฯ : ราชบัณฑิตยสถาน, 2556. 1,544 หน้า. ISBN 978-616-7073-80-4
โดยทั่วไปมักใช้เว็บเซิร์ฟเวอร์จำนวนมากในเว็บที่มีการเข้าชม (traffic) สูง ในภาพคือเซิร์ฟเวอร์ของเดลล์ที่ติดตั้งให้กับมูลนิธิวิกิมีเดีย
**เว็บเซิร์ฟเวอร์** (อังกฤษ: web server) คือซอฟต์แวร์และฮาร์ดแวร์ของคอมพิวเตอร์ที่สามารถรับคำขอผ่านทาง HTTP ซึ่งเป็นโพรโทคอลเครือข่ายที่สร้างขึ้นเพื่อเผยแพร่เนื้อหาของเว็บ หรือผ่านทาง HTTPS ซึ่งเป็นรูปแบบที่ปลอดภัยขึ้น ตัวผู้ใช้งาน (user agent) ซึ่งอาจคือเว็บเบราว์เซอร์ หรือ เว็บครอว์เลอร์ จะเริ่มต้นการสื่อสารโดยการส่งคำขอรีซอร์สเฉพาะชุดหนึ่งผ่านทาง HTTP และเว็บเซิร์ฟเวอร์จะตอบกลับด้วยเนื้อหาของรีซอร์สนั้น หรือด้วยข้อความแอร์เรอร์ นอกจากนี้ เว็บเซิร์ฟเวอร์ยังสามารถรับและเก็บรีซอร์สที่ถูกส่งมาโดยตัวผู้ใช้งานหากมีการติดตั้งให้ทำเช่นนั้น

เว็บเซิร์ฟเวอร์อาจเป็นได้ตั้งแต่คอมพิวเตอร์เครื่องเดียวหรือระบบเอ็มเบ็ด เช่น เราเทอร์, พรินเทอร์, เว็บแคม ที่มีการติดตั้งระบบให้ทำงานเป็นเว็บเซิร์ฟเวอร์ ในขณะที่เว็บไซต์ที่มีการเข้าชม (traffic) สูง โดยทั่วไปจะรันเว็บเซิร์ฟเวอร์ผ่านชุดคอมพิวเตอร์จำนวนมาก (fleets of computers) ที่ออกแบบมาโดยเฉพาะ

อ้างอิง
-------

1. ↑  Nancy J. Yeager; Robert E. McGrath (1996). *Web Server Technology* (ภาษาอังกฤษ). ISBN 1-55860-376-X. สืบค้นเมื่อ 2021-01-22.
2. ↑  William Nelson; Arvind Srinivasan; Murthy Chintalapati (2009). *Sun Web Server: The Essential Guide* (ภาษาอังกฤษ). ISBN 978-0-13-712892-1. สืบค้นเมื่อ 2021-10-14.
**พ่อขุนเมือง** หรือ **พ่อขวัญเมือง** (พม่า: ဘောခုံမှိုင်း, ออกเสียง: [bɔ́ kʰòʊ̯ɰ̃ m̥áɪ̯ɰ̃]; ป. 1913 – 1932/33) เป็นรัชทายาทของ อาณาจักรหงสาวดี ระหว่างปลายรัชสมัยของพระราชบิดา พระยาอู่ หลังจากการสวรรคตของพระยาอู่พระองค์ถูกจับคุมขังโดยพระเชษฐาต่างพระมารดา พระเจ้าราชาธิราช ซึ่งเข้ายึดราชบัลลังก์ด้วยความช่วยเหลือจากราชสำนัก พระองค์ถูกสำเร็จโทษใน พ.ศ. 1932/33

พระประวัติ
----------

พระองค์เป็นพระราชโอรสของ พระยาอู่ ที่ประสูติแต่ พระนางสิริราชเทวีแห่งหงสาวดี มีพระนามว่า **พ่อขุนเมือง** พระมารดาของพระองค์เป็นพระสนมมาก่อนแต่ภายหลังกลายเป็นพระมเหสีพร้อมพระอิสริยยศว่า **ราชเทวี** พระองค์ประสูติ ป. พ.ศ. 1913

ตามพงศาวดาร ราชาธิราช ได้บันทึกไว้ว่าพระองค์หล่อเหลาและสำรวมจึงเป็นที่โปรดปรานของพระราชบิดา พระยาอู่ผู้เป็นพระบิดาจึงสถาปนาพ่อขุนเมืองเป็นรัชทายาทเมื่อ พ.ศ. 1925 ต่อมาในปี พ.ศ. 1926 พระพลานามัยของพระยาอู่ทรุดโทรมลงพระองค์จึงยกพระราชอำนาจการบริหารราชการแผ่นดินให้กับ พระมหาเทวีแห่งหงสาวดี พระเชษฐภคินีทำให้เกิดกลุ่มการเมืองที่ต่อต้านพระนางอย่างลับ ๆ ขึ้นในพระราชสำนัก พ่อขุนเมืองมีคู่แข่งที่น่ากังวลคือพระเชษฐาต่างพระมารดา พระยาน้อย ซึ่งถูกเกลี้ยกล่อมโดยเสนาบดี สมิงชีพราย ให้เริ่มต้นการกบฏ พระองค์ถูกสมเด็จพระปิตุจฉา (ป้า) คุกคามมากเกินไป พระองค์จึงได้ประกาศเป็นพันธมิตรกับพระยาน้อยด้วยพระองค์เอง

ในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 1926 พระยาน้อยเริ่มต้นการกบฏที่ ตะเกิง 60 กิโลเมตรทางตะวันตกเฉียงใต้ของราชธานี หงสาวดี หลังการสวรรคตของพระยาอู่ในเดือนมกราคม พ.ศ. 1927 ราชสำนักได้อัญเชิญพระยาน้อยขึ้นสืบราชบัลลังก์เถลิงพระนามว่า **พระเจ้าราชาธิราช**

บันทึก
------

1. ↑  (Pan Hla 2005: 47, footnote 6): Baw Ngan-Mohn per *Pak Lat*; Baw Khon-Hmaing per *Razadarit Ayedawbon*.
2. ↑  *Razadarit Ayedawbon* (Pan Hla 2005: 185) says that Ngan-Mohn was younger than his half-brother Binnya Nwe (Razadarit) who was born in 1368.

อ้างอิง
-------

1. ↑  Pan Hla 2005: 44–45, 47
2. ↑  Pan Hla 2005: 47–48
3. ↑  Pan Hla 2005: 64
4. ↑  Pan Hla 2005: 81
5. ↑  Pan Hla 2005: 94
**วัดหนองว่านเหลือง** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลเขาหินซ้อน อำเภอพนมสารคาม จังหวัดฉะเชิงเทรา เนื้อที่ 21 ไร่ 3 งาน ปัจจุบันมีพระปลัดพิศาล ธมมธโร เป็นเจ้าอาวาส

วัดหนองว่านเหลืองได้รับอนุญาตให้สร้างวัดเมื่อ พ.ศ. 2513 และได้รับการยกฐานะเป็นวัดเมื่อวันที่ 9 ธันวาคม พ.ศ. 2526 ผู้บริจาคที่ดินให้สร้างวัด คือ นายส้ม สุขเกษม, นายกุล จันทร์ศรี และนางจำปา จันทวงศ์ ตั้งชื่อวัดว่า "วัดหนองว่านเหลือง" ตามชื่อบ้าน เนื่องจากมีหนองน้ำขนาดใหญ่ และมีว่านเหลือง (ขมิ้นเหลือง) ขึ้นอยู่ภายในหนองจำนวนมาก จึงเรียกว่า *หนองว่านเหลือง*

อาคารเสนาสนะที่สำคัญ ได้แก่ กุฏิสงฆ์ จำนวน 6 หลัง สร้างเมื่อ พ.ศ. 2547 วิหารประดิษฐ์หลวงพ่อทันใจ สร้างเมื่อ พ.ศ. 2549 ศาลาเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เป็นอาคารไม้ทั้งหลัง โรงครัว หอฉันท์ และศาลาการเปรียญคุณพุ่ม เพื่อเป็นอนุสรณ์แก่พระโอรสในทูลกระหม่อมหญิงอุบลรัตน์ ปูชนียวัตถุที่สำคัญคือ หลวงพ่อทันใจ ประดิษฐานอยู่ในวิหาร

รายนามเจ้าอาวาส
---------------

* พระอธิการเฉลียว ขนติสาโร
* พระปลัดพิศาล ธมมธโร

อ้างอิง
-------

1. ↑  "พระธรรมเทศนา เล่ม 2". สำนักราชเลขาธิการ.
2. ↑  "ท่องเที่ยวทำบุญสร้างอุโบสถ วัดหนองว่านเหลือง".
3. ↑  "80 ฉะเชิงเทรา". SBL Magazine. p. 145.
**วัดราชคาม** นับว่าเป็นวัดเก่าแก่ วัดหนึ่งของจังหวัดราชบุรี ปัจจุบันตั้งอยู่ที่ 28 หมู่ 4 ตำบลคุ้งน้ำวน อำเภอเมืองราชบุรี จังหวัดราชบุรี เริ่มสร้างเมื่อ พ.ศ. 2409 ตามข้อมูลอ้างอิง ได้กล่าวว่าพื้นที่ตั้งวัดราชคามในปัจจุบันนั้น เดิมเป็นจวนที่อยู่และที่ว่าความของพระยาราชเดชะ ในปี พ.ศ. 2409 (ตรงกับปีขาล อัฐศก จ.ศ. 1228 ร.ศ. 85) พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ (ช่วง บุนนาค) ที่พระสมุหกลาโหม เป็นผู้อำนวยการขุดคลองดำเนินสะดวก และได้มีบัญชาให้พระยาราชเดชะ ไปช่วยทำการขุดคลองดำเนินสะดวก จึงได้มอบจวนเก่า (ทั้งบ้านและที่ดิน) ถวายให้เป็นที่สร้างวัด ในขั้นแรกใช้ชื่อเดิมว่า "วัดราชประดิษฐ์" ทั้งนี้ เมื่อ รศ. 128 สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ได้เสด็จตรวจการคณะสงฆ์ ทรงพบและทรงตัดพ้อว่าชื่อพ้องกับวัดราชประดิษฐสถิตมหาสีมาราม ในเมืองหลวง ทรงทราบว่าเดิมเป็นบ้านของพระยาราชเดชะ จึงประทานเปลี่ยนให้ว่า "วัดราชคาม" (ราชคาม - บ้านของพระยาราช) ซึ่งได้ปรากฏมาถึงทุกวันนี้

สิ่งก่อสร้างสำคัญ
-----------------

### อุโบสถ

```
 อุโบสถแบบทรงไทย 2 ชั้น ผนังก่ออิฐถือปูน หลังคามุงกระเบื้องเกร็ดปลา หน้าบรรณติดลวดลายไทย ลงลักปิดทอง ติดกระจกสี พื้นหินอ่อน เริ่มก่อสร้างเมื่อปี พ.ศ. 2525 แล้วเสร็จเมื่อปี พ.ศ. 2533
```

### วิหารหลวงพ่อ พระครูชุ่ม พุทฺธสโร

```
ลักษณะทรงไทย 2 ชั้น ลงลักปิดทอง ปิดกระจกสีหน้าบรรณติดลวดลายไทย หลังคามุงกระเบื้องเคลือบ ปัจจุบันใช้ ประดิษฐาน หลวงพ่ออู่ทอง และรูปหล่อเหมือน พระครูชุ่ม พุทฺธสโร อดีตเจ้าอาวาส
```

นามเจ้าอาวาสผู้ปกครองวัด
------------------------

1. หลวงปู่โป้ย ปี พ.ศ. ไม่ปรากฏ
2. หลวงปู่โต๊ะ ปี พ.ศ. ไม่ปรากฏ
3. พระอธิการพู่ ปี พ.ศ. ไม่ปรากฏ
4. พระครูชุ่ม พุทฺธสโร (เจ้าคณะหมวด) ปี พ.ศ. 2467 - 2497
5. พระครูกัลยาณวัตรวิบูลย์ (ป้อม กลฺยาโณ) พ.ศ. 2497 - พ.ศ. 2555
6. พระอธิการจิตตวี ธีรปญฺโญ เจ้าอาวาสรูปปัจจุบัน พ.ศ. 2556 - ถึงปัจจุบัน
**ปเสนทิ** (ปะ-เส-นะ-ทิ; บาลี: Pasenadi) หรือ **ประเสนชิต** (ปฺระ-เส-นะ-ชิด; สันสกฤต: Prasenajit) เป็นพระมหากษัตริย์แห่งโกศลจากราชวงศ์อิกษวากุ เสวยราชย์อยู่ ณ เมืองสาวัตถี สืบต่อจากพระบิดา คือ พระเจ้าสัญชัยมหาโกศล ถือเป็นอุบาสกที่สำคัญพระองค์หนึ่งของพระพุทธเจ้า และทรงสร้างวิหารอารามไว้หลายแห่ง เช่นวัดราชิการามเป็นวัดที่พระเจ้าปเสนทิโกศลสร้างถวายเพื่อเป็นที่อยู่ของพระภิกษุณี มีพระราชบุตรชื่อ วิฑูฑภะและวชิรกุมารี

พระชนมชีพ
---------

ต้นพระชนมชีพ พระเจ้าปเสนทิทรงศึกษา ณ ตักศิลา ต่อมา ได้ขึ้นครองราชย์เป็นพระมหากษัตริย์แห่งโกศล (ปัจจุบัน คือ อวัธ) พระมเหสีพระองค์แรก คือ เจ้าหญิงพระองค์หนึ่งจากมคธ พระมเหสีพระองค์ที่สองมีพระนามว่า วาสภขัตติยา เป็นพระธิดาของพระเจ้ามหานามะแห่งราชวงศ์ศากยะ กับหญิงรับใช้นามว่า นาคมุนทา พระเจ้าปเสนทิกับพระนางวาสภขัตติยามีพระโอรสพระองค์หนึ่งพระนามว่า วิฑูฑภะ และมีพระธิดาพระองค์หนึ่งพระนามว่า วชิรกุมารี พระธิดาพระองค์นี้เสกสมรสกับพระเจ้าอชาตศัตรู พระเจ้าปเสนทิยังมีพระมเหสีพระองค์ที่สาม พระนามว่า มัลลิกา เป็นบุตรีของคนทำมาลัย

ครั้งหนึ่ง เมื่อพระเจ้าปเสนทิเสด็จไปจากพระนคร มหาอำมาตย์ของพระองค์ นามว่า ทีฆการายนะ ตั้งเจ้าชายวิฑูฑภะขึ้นเสวยราชย์แทน พระเจ้าปเสนทิจึงเสด็จไปยังมคธเพื่อขอความช่วยเหลือจากพระเจ้าอชาตศัตรู แต่พระเจ้าปเสนทิสิ้นพระชนม์ที่นอกประตูเมืองราชคฤห์เสียก่อนจะได้พบพระเจ้าอชาตศัตรู เจ้าชายวิฑูฑภะจึงได้เป็นพระมหากษัตริย์ต่อจากพระองค์ แต่ *ปุราณะ* ว่า ผู้สืบราชสมบัติต่อจากพระองค์ คือ กษุทรกะ มิใช่วิฑูฑภะ

อ้างอิง
-------

1. ↑  Raychaudhuri H. (1972). *Political History of Ancient India*, Calcutta: University of Calcutta, pp.90,176
2. 1 2  Sastri 1988, p. 17.
3. ↑  Raychaudhuri H. (1972). *Political History of Ancient India*, Calcutta: University of Calcutta, pp.176-8,186
4. ↑  Sen 1999, p. 107.
5. ↑  Misra, V. S. (2007). *Ancient Indian Dynasties*, Mumbai: Bharatiya Vidya Bhavan, ISBN 81-7276-413-8, pp.287-8

บรรณานุกรม
----------

* Sastri, K. A. Nilakanta, บ.ก. (1988) [1967], *Age of the Nandas and Mauryas* (Second ed.), Delhi: Motilal Banarsidass, ISBN 81-208-0465-1 `{{citation}}`: ไม่รู้จักพารามิเตอร์ `|editorlink=` ถูกละเว้น แนะนำ (`|editor-link=`) (help)
* Sen, Sailendra Nath (1999) [1988], *Ancient Indian History and Civilization* (Second ed.), New Age International Publishers, ISBN 81-224-1198-3
**หยวน ฉงฮว่าน** (จีน: 袁崇煥; พินอิน: *Yuán Chónghuàn*) ชื่อรอง **ยฺเหวียนซู่** เป็นขุนนาง ขุนพล และนักเขียนที่รับราชการภายใต้ ราชวงศ์หมิง ได้รับการยกย่องอย่างกว้างขวางว่าเป็นผู้รักชาติใน วัฒนธรรมจีน เขาเป็นที่รู้จักกันเป็นอย่างดีในการปกป้อง เหลียวหนิง จากการรุกรานของ หนี่ว์เจิน ในระหว่าง การรุกรานหมิงของโฮ่วจิน ในฐานะขุนพล ยฺเหวียน ฉงฮว่าน เชี่ยวชาญด้านปืนใหญ่และพยายามนำปืนใหญ่ของยุโรปเข้าสู่คลังแสงของต้าหมิง

อาชีพทหารของยฺเหวียนมาถึงจุดสูงสุดเมื่อเขาเอาชนะผู้ปกครองของชาวหนี่ว์เจิน หนูเอ่อร์ฮาชื่อ และกองทัพของเขาใน ยุทธการที่หนิงยฺเหวียนครั้งที่ 1 ในเวลาต่อมา ยฺเหวียนก็ยังเอาชนะ หฺวัง ไท่จี๋ บุตรชายและทายาทของหนูเอ่อร์ฮาชื่อและกองทัพที่แข็งแกร่งกว่า 200,000 นายของเขาประกอบด้วยทหารมองโกลเป็นส่วนใหญ่ใน ยุทธการที่หนิงยฺเหวียนครั้งที่ 2 ยฺเหวียนพบจุดจบของเขาเมื่อถูกจับและประหารชีวิตโดยการแล่เนื้อแบบช้า ๆ ตามพระบัญชาของ จักรพรรดิฉงเจิน ในความผิดฐานกบฏ ซึ่งเชื่อกันว่าถูกชาวหนี่ว์เจินปรักปรำ

ในวรรณกรรม กิมย้ง ได้เขียนให้หยวนชงหวนเป็นพ่อของ อ้วงเซ็งจี้ พระเอกของเรื่อง เทพบุตรงูทอง

ดูเพิ่ม
-------

* งักฮุย
* อู๋ ซานกุ้ย
**ปรากฏการณ์วิทยา** (อังกฤษ: Phenomenology; กรีก: φαινόμενον (phainómenon) "สิ่งที่ปรากฏ" กับ กรีก: λόγος (lógos) "การพูด, การศึกษา") เป็นวิธีการทางปรัชญาที่มีเป้าประสงค์เพื่อศึกษาโครงสร้างเชิงอุตระของสำนึก และสาระของสัต โดยการย้อนกลับไปที่ข้อมูลที่มีอยู่ในสำนึก ปรากฏการณ์วิทยาพยายามค้นหาความจริง แต่ความจริงที่ปรากฏการณ์วิทยาแสวงหานั้นอยู่ใน "โลกที่ปรากฏต่อหน้า" (immanence) หาใช่การมุ่งก้าวพ้นผ่านประสบการณ์ ไปสู่โลกของแบบ หรือแม้แต่พระเจ้า อันเป็นความจริงสูงสุดที่รองรับยืนยันโลกปรากฏแต่อย่างใดไม่ ดังชื่อของปรัชญาของสำนักนี้ได้ระบุไว้ว่า จุดยืนในการหาความจริงวางอยู่บนฐานที่เรียกว่า "ประสบการณ์" ในความหมายที่กว้างที่สุด ในแง่นี้ ปรากฏการณ์วิทยา (phenomenology) คือสำนักทางปรัชญาที่เน้นการหาความจริงในปรากฏการณ์ (phenomena)

การให้คำนิยามที่ชัดเจนกับคำว่า ปรากฏการณ์วิทยา เป็นเรื่องยาก เพราะปรากฏการณ์วิทยาเป็นแนวคิด หรือ คอนเซปต์ที่แตกออกไปได้หลากหลายแขนง และนักปรัชญาในสายความคิดนี้มีวิธีการมองและวิธีการเข้าหาปัญหาแตกต่างกัน แต่เราสามารถเข้าใจจุดร่วมที่นักปรัชญาแต่ละท่านมีร่วมกันได้ จุดร่วมนี้คือการมองว่าปรากฏการณ์วิทยาคือ การศึกษาสำนึกจากแง่มุมของมนุษย์ในฐานะประธานบุรุษที่หนึ่ง หรือพูดอีกอย่างหนึ่งว่า ปรากฏการณ์วิทยาปฏิเสธการค้นคว้าในเชิงภาวะวิสัย (objective research) เหมือนอย่างการศึกษาทางจิตวิทยา ซึ่งเน้นการศึกษาธรรมชาติของจิตที่เป็นสากล และเป็นกลาง ดังนั้นพื้นฐานที่สำคัญที่สุดของสำนักความคิดนี้ จึงหลีกเลี่ยงการศึกษาสำนึกอย่างเป็นเอกเทศ หรืออย่างเดี่ยวๆ แต่เน้นว่าเราต้องศึกษาสำนึกในฐานะที่สำนึกต้องพุ่งไปสู่อะไรบางอย่าง ดังที่ฮุสเซิร์ลกล่าวไว้ว่า การสำนึกคือการสำนึกถึงอะไรบางอย่าง เราเรียกกระบวนการที่สำนึกพุ่งไปสู่อะไรบางอย่างนี้ว่า "การพุ่งไปของเจตสำนึก" (intentionality) และเรียกวัตถุหรือสิ่งที่เราสำนึกว่า "วัตถุของการพุ่งไปของเจตสำนึก" (intentional object)

อ้างอิง
-------

* รชฎ สาตราวุธ. "ปรากฏการณ์วิทยา". *สารานุกรมปรัชญาออนไลน์ฉบับสังเขป*.