สำหรับความหมายอื่น ดูที่ มรกต (แก้ความกำกวม)

**มรกต** (สูตรเคมี: Be3Al2(SiO3)6) เป็นแร่รัตนชาติหรืออัญมณี สีเขียวเกิดจากธาตุโครเมียมและวานาเดียม มรกตจัดอยู่ในแร่ตระกูลเบริล ซึ่งเบริลเป็นแร่ที่มีหลายวาไรตี ได้แก่ แอควะมะรีน (aquarmarine) มีสีฟ้า โกลเดนเบริลหรือเฮลิโอดอร์มีสีเหลือง สีแดงเรียกเร็ดเบริล สีชมพูเรียกว่ามอร์แกไนต์ คุณภาพของมรกตอยู่ที่สีหากมีสีเขียวทั่วทั้งเม็ดก็จัดว่าคุณภาพสูง ส่วนตำหนินั้นมรกตธรรมชาติทุกชิ้นจะต้องมีทั้งสิ้น ลักษณะเป็นเส้น ริ้วสีขาว จุดสีดำ สีสนิม ฝ้าขาวขุ่นตามธรรมชาติ รอยริ้วที่ดูคล้ายรากผักชีเรียกว่า "สวน" (jardin)

มรกตคุณภาพดีหรือไม่ดีก็มีทั้งสิ้น แต่พิจารณาปริมาณและการวางตัวของตำหนิ (ต้องเลือกที่ไม่มีตำหนิต่อเนื่องราวมาจนถึงหน้าพลอย หรือจากขอบหนึงไปถึงขอบหนึ่ง เพราะจะมีผลต่อการนำไปใช้ อาจไม่คงทน) ซึ่งอาจจะมีผลกับการส่องประกายแสงออกมาจากมรกต หากมีมากไปพลอยจะดูทึบแสง ไม่มีประกายซึ่งมักได้รับการเจียระไนแบบหลังเบี้ยหรือหลังเต่า หากทึบจนตันแสงไม่ส่องผ่านเลยและมีสีเขียวซีดจะจัดเป็นมรกตคุณภาพต่ำที่สุด มรกตมีการทำเลียนแบบ สังเคราะและปรับปรุงคุณภาพ (อาบนำมันบ้าง ชุบสี ซ่านสี เคลื่อบสี แช่สารเคมีเฉพาะ) ดังนั้นจึงควรตรวจสอบก่อนการซื้อเพราะจัดเป็นพลอยที่มีราคาสูงมาก (ถ้าคุณภาพดีมากและขนาดใหญ่ด้วยแล้ว) บางกรณีนั้นแยกแทบไม่ออกด้วยตาเปล่าต้องส่งห้องปฏิบัติการที่น่าเชื่อถือช่วยตรวจสอบ

มรกตนั้นมีหลายเฉดสี แหล่งที่สำคัญมากและโด่งดังไปทั่วโลกคือ มรกตจากโคลอมเบีย ซึ่งได้รับการยกย่องว่างามที่สุดในโลกราคามักสูงกว่าแหล่งอื่น ๆ และถูกกล่าวอ้างถึงบ่อย ๆ มีเหมืองสำคัญซึ่งผลิตมรกตสีต่างกันคือ เหมืองชิบอร์ (Chivor) มีมรกตสีเขียวสดอมเหลือง และเหมืองมูโซ (Muzo) ให้มรกตสีเขียวอมฟ้าคล้ายสีของน้ำทะเล การดูแลรักษาไม่ควรใส่ทำงานหนัก เพราะทนแรงกระแทกได้ไม่ดีนักมีความเปราะ หลีกเลี่ยงสารเคมี น้ำหอม และสเปรย์แต่งผม

แหล่งที่พบ
----------

สามารถพบได้ในประเทศแซมเบีย, บราซิล, ซิมบับเว, ปากีสถาน, มาดากัสการ์, รัสเซีย, อินเดีย, อัฟกานิสถาน, ไทย, แคนาดาและโคลอมเบีย

ปกรณัม
------

ในปกรณัมของอินเดีย เชื่อว่า มรกตเกิดจากเลือดของนาคที่กระอักลงพื้นดิน เรียกว่า "มรกตนาคสวาท" เชื่อว่าสามารถใช้ป้องกันงูพิษได้

สมุดภาพ
-------

* 
* 
* 
* 
* 
*

อ้างอิง
-------

1. ↑
2. ↑  วีระ ธีรภัทร, *คุยได้คุยดักับวีระ ธีภัทร*: ศุกร์ที่ 16 มีนาคม พ.ศ. 2555 ทาง 96.5 F.M.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ มรกต

| * ด
* ค
* ก
อัญมณีและเครื่องประดับ |
| --- |
| เครื่องประดับ | 
* กำไลข้อเท้า
* เข็มกลัดประดับ
* หัวเข็มขัด
* ห่วงโซ่ (ท้อง)
* บินดิ
* กำไล
* สร้อยเข็มขัด
* เข็มกลัด (ปกเสื้อ)
* มงกุฎ
* คัฟฟ์ลิงค์
* ต่างหู
* สร้อยคอ
* จี้
* แหวน (นิ้วมือ)
* รัดเกล้า
* เน็คไท (คลิป)
* แหวน (นิ้วเท้า)
* นาฬิกาพกพา

 |
| การแปรรูป | 

|  |  |
| --- | --- |
| คน | 
* ช่างทอง
* นักออกแบบเครื่องประดับ
* ช่างเจียระไน
* ช่างซ่อมนาฬิกา

 |
| กระบวนการผลิต | 
* การหล่อ
* การเคลือบ
* การแกะสลัก
* การสร้างลวดลาย
* การเผาโลหะ
* การชุบ (โลหะ)
* การขัด
* การเจียระไน
* การบัดกรี

 |
| อุปกรณ์ | 
* แบบหล่อ
* ตะไบ
* ค้อน
* คีม

 |

 |
| วัสดุ | 

|  |  |
| --- | --- |
| โลหะมีค่า | 
* ทอง
* แพลเลเดียม
* แพลทินัม
* เงิน
* โรเดียม

 |
| โลหะเจือ | 
* เงินบริตาเนีย
* ทองคำสี
* ทองคำสีกุหลาบ
* โลหะผสมระหว่างทองและเงิน
* เงินสเตอร์ลิงแพลทินัม
* นาก
* เงินสเตอร์ลิง
* Tumbaga

 |
| โลหะพื้นฐาน | 
* ทองเหลือง
* สำริด
* ทองแดง
* ดีบุก
* โมกุเม่ กาเน่
* สเตนเลส
* ไทเทเนียม
* ทังสเตน

 |
| แร่อัญมณี | 
* โมรา
* อเวนเจอรีน
* คริโซเบริล
* เขี้ยวหนุมาน
* เบริล
* คาร์เนเลียน
* ควอตซ์
* เพชร
* ไดออปไซด์
* มรกต
* โกเมน
* หยก
* แจสเปอร์
* แลพิสแลซูลี
* ลาริมาร์
* มาลาไคต์
* มาร์คาไซท์
* มุกดา
* ออบซิเดียน
* โอนิกซ์
* โอปอล
* เพอริโด
* ซิทริน
* ทับทิม
* แซฟไฟร์
* โซดาไลต์
* ซันสโตน (หินพระอาทิตย์)
* แทนซาไนท์
* หินตาเสือ
* บุษราคัม
* เทอร์ควอยซ์เมทริก
* โยโกซัฟไฟร์

 |
| อัญมณีอินทรีย์ | 
* หอยเป๋าฮื้อ
* อำพัน
* Ammolite
* Copal
* ปะการัง
* งาช้าง
* นิล
* ไข่มุก
* เปลือกหอย

 |
| วัสดุอื่นในธรรมชาติ | 
* หอยมุก

 |

 |
| หน่วยวัด | 
* กะรัต
* Finding
* Millesimal fineness

 |