แผนที่พิกัดที่ตั้งของสะพานเสรีประชาธิปไตย 2497
**สะพานเสรีประชาธิปไตย 2497** หรือ **สะพานข้ามแม่น้ำมูล อุบลราชธานี** เป็นสะพานข้ามแม่น้ำมูลแห่งแรกในจังหวัดอุบลราชธานี เชื่อมต่อระหว่างเทศบาลนครอุบลราชธานี และเทศบาลเมืองวารินชำราบ ถนนบนตัวสะพานเป็นเส้นทางของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 24 หรือ ถนนอุปราช (เรียกกันในเขตเทศบาลนครอุบลราชธานี) ซึ่งสะพานเสรีประชาธิปไตย 2497 จะตั้งอยู่คู่กับสะพานรัตนโกสินทร์ 200 ปีในด้านทิศตะวันออก โดยสะพานเสรีประชาธิปไตย 2497 จะเป็นสะพานฝั่งขาเข้าเมืองอุบลราชธานี ส่วนสะพานรัตนโกสินทร์ 200 ปีจะเป็นฝั่งขาออกเมืองอุบลราชธานี

สะพานเสรีประชาธิปไตย 2497 เคยเป็นสะพานที่ยาวที่สุดในประเทศไทยในช่วง พ.ศ. 2497

ประวัติ
-------

### ก่อนเริ่มสร้างสะพาน (ก่อน พ.ศ. 2496)

ในอดีตการเดินทางข้ามแม่น้ำมูลระหว่างฝั่งเมืองอุบลราชธานี และเมืองวารินชำราบนั้น อาศัยการสัญจรทางเรือเป็นหลัก นิยมใช้เรือแจว และแพขนานยนต์ ล่องไปมาระหว่างหาดสวนยา ฝั่งเมืองวารินชำราบ และท่าจวน หรือ ท่าวังใหม่ ฝั่งเมืองอุบลราชธานี ไม่มีสะพานข้ามเป็นกิจจะลักษณะ เมื่อปี พ.ศ. 2473 มีการเปิดใช้สถานีรถไฟวารินทร์ (สถานีรถไฟอุบลราชธานีในปัจจุบัน) ซึ่งตั้งอยู่บนฝั่งเมืองวารินชำราบ เป็นครั้งแรกที่มีการเดินรถไฟมาถึงจังหวัดอุบลราชธานี ทำให้มีการสัญจรระหว่างสองฝั่งแม่น้ำมูลเพิ่มมากขึ้น จึงมีความคิดริเริ่มในการสร้างสะพานข้ามแม่น้ำมูลขึ้นมา

### ก่อสร้างสะพาน ตั้งชื่อ และเปิดใช้งาน (พ.ศ. 2496-2535)

สะพานเสรีประชาธิปไตย 2497 เริ่มการก่อสร้างใน พ.ศ. 2496 ใช้ค่าก่อสร้างจากงบประมาณแผ่นดินประมาณแปดล้านบาทเศษ โดยมีกรมโยธาเทศบาล (ปัจจุบัน คือ กรมโยธาธิการและผังเมือง) เป็นหน่วยงานหลักในการออกแบบ และควบคุมการก่อสร้าง มีวิศวกรผู้ควบคุมงานก่อสร้างสะพานคือ คุณประสิทธิ์ สุทัศน์กุล และบริษัทผู้รับเหมาสร้างสะพาน คือ บริษัท กำจรก่อสร้าง 

สะพานที่ก่อสร้างเป็นสะพานคอนกรีต ไม่มีโครงเหล็กยึดโยงเชื่อมกัน มีความยาว 450 เมตร กว้าง 9 เมตร มีเสา 3 ต้นเป็นตอม่อคอยรับน้ำหนักตัวสะพาน คานของสะพานสร้างด้วยคอนกรีตโปร่งรูปเหลี่ยม ลักษณะคล้ายลูกกรงระเบียง ทางเดินเท้าเป็นทางเท้าลอย ยื่นออกมาจากตัวสะพาน ไม่มีเสารองรับ ด้วยลักษณะโครงสร้างดังกล่าวทำให้ระหว่างการก่อสร้างมีการวิพากษ์วิจารณ์ และการแสดงว่าวิตกกังวลในหมู่ประชาชนชาวอุบลราชธานีว่า สะพานดูไม่มีความแข็งแรง ไม่น่าจะรองรับน้ำหนักอะไรได้ ดูไม่เหมือนสะพานที่ข้ามแม่น้ำสำคัญ ๆ อย่างเช่น สะพานพระพุทธยอดฟ้า, สะพานพระราม 6 ข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา ที่กรุงเทพฯ หรือ สะพานนวรัฐ ข้ามแม่น้ำปิง ที่จังหวัดเชียงใหม่ แต่กลับเหมือนสะพานข้ามคลองเล็ก ๆ มากกว่า หลังจากที่มีการวิพากษ์วิจารณ์ไปต่าง ๆ มากมายเกี่ยวกับตัวแบบสะพาน ทางราชการก็ได้มีการชี้แจงโต้กลับว่า โครงสร้างของสะพานเสรีประชาธิปไตย 2497 นั้นมีการออกแบบสอดคล้องตามหลักวิชาการสมัยใหม่แล้ว แต่อย่างไรก็ตามแม้จะมีการชี้แจงดังกล่าวแล้ว ก็ยังไม่สามารถคลายความวิตกกังวลของชาวอุบลราชธานีได้

เมื่อการก่อสร้างสะพานใกล้จะแล้วเสร็จ จึงต้องมีการตั้งชื่อสะพานเพื่อใช้ในพิธีเปิด และกำหนดให้เป็นชื่อสะพานอย่างเป็นทางการ จึงมีการเปืดให้มีการแสดงความคิดเห็นในการตั้งชื่อสะพาน มีความคิดเห็นต่าง ๆ มากมายเกี่ยวกับชื่อสะพานถูกเสนอขึ้นมา ทั้งจากกลุ่มนักการเมือง ข้าราชการ และประชาชนชาวอุบลราชธานี ซึ่งสามารถแยกความคิดเห็นได้เป็น 3 แนวทาง คือ 

แนวทางที่ 1 เสนอจากกลุ่ม สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดอุบลราชธานี (หนึ่งในนั้น คือ นายยงยุทธ พึ่งภพ ส.ส. อุบลราชธานี ชุดที่ 7) ว่าควรตั้งชื่อสะพานนี้ว่า **สะพานบูรกรมโกวิท** หรือ **สะพานบูรกรมเนรมิต** โดยมาจากชื่อของ พันเอกหลวงบูรกรรมโกวิท อธิบดีกรมโยธาเทศบาล หนึ่งในบุคคลสำคัญในการก่อสร้างสะพานนี้ โดยเป็นผู้สรรหางบประมาณมาก่อสร้าง ด้วยการแปรญัตติจากโครงการต่าง ๆ พร้อมออกใบปลิวแจ้งเพื่อหาเสียงสนับสนุน อย่างไรก็ตามประชาชนชาวอุบลราชธานีโดยทั่วไปไม่เห็นด้วยกับชื่อนี้ เพราะเป็นเรื่องส่วนบุคคล มิใช่ส่วนรวม 

แนวทางที่ 2 เสนอจากกลุ่มข้าราชการบำนาญเมืองอุบลราชธานี (ประกอบด้วย ขุนสาธก ศุภกิจ อดีตสรรพากรจังหวัด, ขุนวรเวธวรรณกิจ อดีตศุภมาตราจังหวัด, ขุนวรวาทพิสุทธิ์ อดีตศึกษาธิการจังหวัด, ขุนอุทารระบิล อดีตปลัดเทศบาลเมืองอุบลราชธานี และขุนวิเลขกิจโกศล อดีตสมุหบัญชีเทศบาลเมืองอุบลราชธานี) ได้แสดงความคิดเห็นว่า สมควรขอพระราชทานนามสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าอุบลรัตนราชกัญญา สิริวัฒนาพรรณวดี มาเป็นชื่อสะพานแห่งนี้ โดยใช้ชื่อว่า **สะพานอุบลรัตน์** โดยให้เหตุผลว่า การที่พระมหากษัตริย์ทรงตั้งพระบรมวงศานุวงศ์ให้ทรงกรมนั้น จะนำชื่อจังหวัดต่าง ๆ มาตั้งพระนามบรรดาศักดิ์หรือราชทินนาม เช่น จังหวัดสุโขทัย ใน กรมขุนสุโขทัยธรรมราชา (รัชกาลที่ 7), จังหวัดสงขลา ใน กรมหลวงสงขลานครินทร์ (พระบรมราชชนกฯ) แต่จังหวัดอุบลราชธานี ซึ่งเป็นจังหวัดใหญ่ เป็นหัวเมืองเอก ยังไม่มีการนำชื่อจังหวัดอุบลราชธานี มาตั้งพระนามาบรรดาศักดิ์ หรือราชทินนาม พระบรมวงศานุวงศ์พระองค์ใดเลย แต่ครั้นพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ภูมิพลอดุลยเดช ทรงตั้งพระนามสมเด็จพระเจ้าลูกเธอพระองค์แรกว่า *อุบลรัตน์ราชกัญญาฯ* ชาวอุบลราชธานีต่างก็มีความปราบปลื้ม ภาคภูมิใจ เป็นอย่างมาก จึงสมควรขอพระราชทานนาม *อุบลรัตน์* มาเป็นชื่อสะพานแห่งนี้ เพื่อเป็นสิริมงคล

แนวทางที่ 3 เสนอจากกลุ่มคณะกรรมการหาทุนสร้างอนุสาวรีย์ *"*พระวอ-พระตา*"* และแนวร่วม แสดงความคิดเห็นว่า ควรตั้งชื่อสะพานนี้ว่า **สะพานพระวอ-พระตา** เพื่อเป็นอนุสรณ์แก่ผู้สร้างเมืองอุบลราชธานี เช่นเดียวกับ สะพานปฐมบรมราชานุสรณ์ ที่ตั้งชื่อเพื่อเทิดพระเกียรติสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช พระผู้สร้างกรุงเทพมหานคร 

หลังจากที่ได้มีการเสนอชื่อสะพานจากทั้ง 3 แนวทาง ก็มีการวิพากษ์วิจารณ์โต้เถียงกันเป็นวงกว้าง จนเมื่อใกล้กำหนดการเปิดสะพานก็ยังไม่สามารถหาข้อยุติได้ จึงได้มีการรวบรวมความคิดเห็นทั้ง 3 แนวทาง เสนอให้รัฐบาลเป็นคนตัดสินชี้ขาด รัฐบาลสมัยนั้นมี จอมพล ป. พิบูลสงคราม เป็นนายกรัฐมนตรี และกำลังอยู่ในช่วงสงครามเย็น ซึ่งรัฐบาลไทยต้องการต่อต้านการขยายตัวของลัทธิคอมมิวนิสต์ ซึ่งก็เรียกตนเองว่าเป็นประชาธิปไตยอีกแบบหนึ่ง แต่แท้จริงแล้วเป็นการปกครองระบอบเผด็จการ จอมพล ป. พิบูลสงคราม จึงมุ่งหมายรณรงค์ให้โลกรู้ว่า การปกครองของประเทศไทยนั้นเป็นการปกครองแบบเสรีประชาธิปไตย (Free-Democracy) ทุกสิ่งทุกอย่างในประเทศไทย จะต้องเป็นเสรีประชาธิปไตย มิใช่ประชาธิปไตยในรูปแบบที่ลัทธิคอมมิวนิสต์กล่าวอ้าง จึงให้ตั้งชื่อสะพานข้ามแม่น้ำมูลแห่งนี้ว่า **สะพานเสรีประชาธิปไตย 2497** และชื่อนี้ก็ได้เป็นชื่อที่ใช้เรียกชื่อสะพานข้ามแม่น้ำมูลแห่งนี้นับแต่นั้นมาจนถึงปัจจุบัน พร้อมทั้งมีการติดตั้งแผ่นป้ายชื่อสลักว่า "**สะพานเสรีประชาธิปไตย ๒๔๙๗"** ที่จุดขึ้นลงทั้งสองฝั่งของสะพาน

สำหรับวันเปิดใช้งานอย่างเป็นทางการของสะพานเสรีประชาธิปไตย 2497 นั้นไม่ได้มีข้อมูลบันทึกไว้แน่ชัด แต่คาดว่าน่าจะเป็นช่วงเวลาหลังจากวันที่ 1 พฤกษภาคม พ.ศ. 2497 เนื่องจากวันดังกล่าวเป็นวันที่มีพิธีเปิดศูนย์กลางอบรมการศึกษาผู้ใหญ่ จังหวัดอุบลราชธานี (ศ.อ.ศ.อ.) โดยมีพลเอก มังกร พรหมโยธี เดินทางมาเป็นประธาน มีวิดีโอบันทึกไว้ว่า *"พลเอก มังกร ต้องเดินทางด้วยแพขนานยนต์ข้ามไปฝั่งอำเภอเมืองอุบลราชธานี เนื่องจากสะพานข้ามแม่น้ำมูลยังก่อสร้างไม่เสร็จ"* จึงทำให้คาดการณ์ได้ว่าวันที่เปิดสะพานเสรีประชาธิปไตย 2497 น่าจะเป็นเวลาหลังจากนั้น บ้างสันนิษฐานว่าคือวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2497 เนื่องจากตรงกับวันครบรอบเหตุการณ์อภิวัฒน์สยาม 2475 สอดคล้องกับชื่อเสรีประชาธิปไตยของสะพาน

หลังจากเปิดใช้งานสะพานเสรีประชาธิปไตย 2497 สะพานแห่งนี้ก็ได้เป็นสะพานข้ามแม่น้ำมูลแห่งแรกของจังหวัดอุบลราชธานี และเป็นสะพานที่ยาวที่สุดของประเทศไทยในสมัยนั้น (ช่วง พ.ศ. 2497) (ปัจจุบัน (พ.ศ. 2564) สะพานที่ยาวที่สุดของประเทศไทยคือ สะพานติณสูลานนท์) โดยเป็นสะพานสำหรับการคมนาคมที่มีช่องจราจร 2 ช่องจราจร เดินรถได้สองทาง และมีทางเท้าขนาบยาวทั้งสองข้างของสะพาน

### รื้อถอน และสร้างสะพานใหม่ (พ.ศ. 2535-ปัจจุบัน)

สะพานเสรีประชาธิปไตย 2497 เปิดใช้งาน และตั้งอยู่คู่เมืองอุบลราชธานีเป็นเวลา 36 ปี จึงเริ่มชำรุด และหมดอายุการใช้งาน ในปี พ.ศ. 2535 จึงได้มีการรื้อถอน และสร้างสะพานขึ้นใหม่ที่จุดตำแหน่งของสะพานเดิม โดยยังใช้ชื่อ สะพานเสรีประชาธิปไตย 2497 เช่นเดิม พร้อมทั้งสร้างสะพานใหม่อีกหนึ่งสะพานขนานทางด้านข้างทางทิศตะวันออก ตั้งชื่อว่า สะพานรัตนโกสินทร์ 200 ปี รวมมี 4 ช่องจราจร ได้กำหนดให้ช่องจราจรบนสะพานเสรีประชาธิปไตย 2497 เป็นช่องจราจรที่ใช้สำหรับเข้าเมืองอุบลราชธานี ส่วนช่องจราจรบนสะพานรัตนโกสินทร์ 200 ปี เป็นช่องจราจรที่ใช้สำหรับออกจากเมืองอุบลราชธานี

ส่วนแผ่นป้ายชื่อบนสะพานถูกเปลี่ยนใหม่เป็นป้าย "**สะพานเสรีประชาธิปไตย ๒๔๙๗ (สร้างใหม่ พ.ศ. ๒๕๓๕)**" และนำไปตั้งอยู่บริเวณกึ่งกลางสะพาน ตรงขอบราวด้านข้างสะพาน สำหรับแผ่นป้ายชื่อเก่า "สะพานเสรีประชาธิปไตย ๒๔๙๗" แรกเริ่มจะถูกทำลายทิ้ง แต่นายลำดวน สุขพันธ์ หัวหน้าพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ อุบลราชธานี ในสมัยนั้น ได้ขอให้นำมาเก็บรักษาไว้ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ อุบลราชธานี

*

รายละเอียดของสะพาน
------------------

เป็นสะพานแบบคาน สร้างด้วยคอนกรีตอัดแรง ความยาวรวม 450 เมตร โดยประมาณแล้ว เป็นระยะทางลาดฝั่งอำเภอเมืองอุบลราชธานี 60 เมตร ระยะทางลาดฝั่งอำเภอวารินชำราบ 200 เมตร และระยะทางเหนือน้ำ 190 เมตร ความกว้างสะพาน 9 เมตร มีช่องจราจรบนสะพาน 2 ช่อง เป็นแบบเดินรถทางเดียวไปทางทิศเหนือ (เข้าเมืองอุบลราชธานี) ปัจจุบันเป็นเส้นทางของทางหลวงแผ่นดินหมายเลข 24 หรือช่วงหนึ่งของ ถนนอุปราช ด้านข้างมีทางเดินเท้าพร้อมราวคอนกรีตกั้นทั้งสองฝั่งซ้ายขวา บริเวณกลางสะพานมีป้ายสลักชื่อ "**สะพานเสรีประชาธิปไตย ๒๔๙๗ (สร้างใหม่ พ.ศ. ๒๕๓๕)**" ด้วยตัวอักษรสีทอง พื้นหลังสีขาว ขนาบข้างทั้งสองเลนถนน 

ปลายสะพานฝั่งอำเภอเมืองอุบลราชธานี (ด้านทิศเหนือ) จะเชื่อมต่อกับถนนอุปราช และตัดกับถนนพรหมเทพที่วงเวียนน้ำพุ ฝั่งทิศตะวันออกติดตลาดสดเทศบาล 3 เมืองอุบลราชธานี (ตลาดใหญ่) ฝั่งทิศตะวันตกอยู่ใกล้กับสำนักงานเหล่ากาชาดจังหวัดอุบลราชธานี ส่วนปลายสะพานฝั่งอำเภอวารินชำราบ (ด้านทิศใต้) เชื่อมกับบถนนสถิตนิมานการ

เหตุการณ์สำคัญ
--------------

สะพานเสรีประชาธิปไตย 2497 เป็นสถานที่เชิงสัญลักษณ์สำคัญโดยเฉพาะอย่างยิ่งในการชุมนุมทางการเมืองของประชาชนกลุ่มต่าง ๆ ในจังหวัดอุบลราชธานี

### การชุมนุมปิดสะพานของ นปช. พ.ศ. 2553

วันที่ 14 พฤษภาคม พ.ศ. 2553 กลุ่มแนวร่วมประชาธิปไตยต่อต้านเผด็จการแห่งชาติ (นปช.) หรือกลุ่มคนเสื้อแดง และกลุ่มชักธงรบ พร้อมมวลชนประมาณ 300 คน นำรถยนต์ และรถจักรยานยนต์ ขึ้นไปปิดสะพานเสรีประชาธิปไตย 2497 และสะพานรัตนโกสินทร์ 200 ปี โดยอ้างสาเหตุของการปิดสะพาน เพื่อเป็นการประท้วงตอบโต้รัฐบาลที่เริ่มใช้ความรุนแรงกดดันผู้ชุมนุมในการชุมนุมของแนวร่วมที่กรุงเทพมหานคร

### การชุมนุมของกลุ่มราษฎร คณะประชาชนปลดแอก และแนวร่วม พ.ศ. 2563-64

สะพานเสรีประชาธิปไตย 2497 เป็นหนึ่งในสถานที่สำคัญในการประท้วงของแนวร่วมกลุ่มราษฎร จังหวัดอุบลราชธานี ใน พ.ศ. 2563-64 มีฐานะเป็นสถานที่เชิงสัญลักษณ์ในการเรียกร้องประชาธิปไตยอันสมบูรณ์สอดคล้องกับเป้าหมายของผู้ชุมนุม การประท้วงถูกจัดบนสะพานในรูปแบบต่าง ๆ เช่น การอ่านแถลงการณ์ พร้อมชูป้ายขับไล่รัฐบาลของกลุ่มเสรีประชาธิปไตยขับไล่เผด็จการ ในวันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2561, การรวมตัวของกลุ่มวิ่งไล่ลุง ชูป้ายรุปภาพคณะราษฎร พร้อมทั้งอ่านประกาศคณะราษฎร ในวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2563, กิจกรรม "ดันเพดาน" ของกลุ่มราษฎรอุบลราชธานี พร้อมแนวร่วมสี่ภาค รวมตัว ปราศัย พร้อมอ่านประกาศคณะราษฎร ในวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2564, การชุมนุมของแนวร่วมประชาธิปไตยอุบลราชธานี ปิดสะพาน แสดงกิจกรรมโบกธงประจำกลุ่ม พร้อมชูป้ายผ้าเขียนข้อความโจมตีรัฐบาล และปราศรัยเรียกร้องให้พรรคร่วมรัฐบาลแยกตัวไม่สนับสนุนประยุทธ์ จันทร์โอชา ให้เป็นนายกรัฐมนตรีต่อไป ในวันที่ 15 สิงหาคม พ.ศ. 2564

อ้างอิง
-------

1. 1 2  ไทอีสาน, *ภาพเก่าเล่าเรื่อง : สะพานเสรีประชาธิปไตย พ.ศ. 2497 จังหวัดอุบลราชธานี*, สืบค้นเมื่อ 2021-09-03
2. 1 2  สุวิช คูณผล, "สะพานเสรีประชาธิปไตย สะพานข้ามแม่น้ำมูลแห่งแรกของอุบล". *ไกด์อุบล*. สืบค้นเมื่อ 2021-09-03
3. ↑  งานข้อมูลท้องถิ่น สำนักวิทยบริการ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี (2015-10-26). "สะพานเสรีประชาธิปไตย | ภาพเก่าเล่าเรื่อง..เมืองอุบลราชธานี". *esanpedia*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2021-09-03. สืบค้นเมื่อ 2021-08-03.
4. ↑  ตัก อริโย, "บันทึกการเดินทาง ณ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ อุบลราชธานี". *www.gotoknow.org*.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์) สืบคนเมื่อ 2021-09-03
5. ↑  Phaholtap, Hathairat (2020-08-07). "10 ปีชายคาเรื่องสั้น : วารสารเพื่อเสรีชน". *เดอะอีสานเรคคอร์ด*. สืบค้นเมื่อ 2021-09-03
6. ↑  กรมทางหลวง. "ระบบสารสนเทศโครงข่ายทางหลวง". *central road database*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-01-13. สืบค้นเมื่อ 2021-09-03.
7. ↑  ทีมข่าวเฉพาะกิจ (2019-10-26). "[สาระ+ภาพ] เข้า Google Maps ตามหาอนุสาวรีย์รัฐธรรมนูญ". *ประชาไท*. สืบค้นเมื่อ 2021-09-03.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
8. ↑  "แดงอุบลฯปิดสะพานข้ามน้ำมูล". *posttoday*. 2010-06-14. สืบค้นเมื่อ 2021-09-03.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
9. ↑  ประชาไท (2018-03-01). "กลุ่มเสรีประชาธิปไตยแถลงฯ 4 ล้มเหลว 4 เลวร้าย ไล่ คสช". *prachatai.com*. สืบค้นเมื่อ 2021-09-03.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
10. ↑  matichon (2020-06-24). "อุบลฯ ชูภาพ 'คณะราษฎร' กลางสะพานเสรีประชาธิปไตย ชี้ 'ปากกา' เปลี่ยนการเมือง". *มติชนออนไลน์*. สืบค้นเมื่อ 2021-09-03.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
11. ↑  ไทยรัฐ (2021-06-24). "กลุ่มราษฎรที่อุบลราชธานี ร่วมกิจกรรม "ดันเพดาน" พร้อมเครือข่าย 4 ภาค". *www.thairath.co.th*. สืบค้นเมื่อ 2021-09-03.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
12. ↑  เนชั่นทีวี (2021-08-15). "สามนิ้วชุมนุมสี ครม.บาป เรียกร้อง ตร.ทหาร เลิกหนุนเผด็จการ". *NationTV*. สืบค้นเมื่อ 2021-09-03.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)

| **สะพานข้ามแม่น้ำมูลในปัจจุบัน** |
| --- |
| **เหนือน้ำ**สะพานข้ามแม่น้ำมูล ถนนวงแหวนรอบเมืองอุบลราชธานี | **สะพานเสรีประชาธิปไตย 2497** | **ท้ายน้ำ**สะพานรัตนโกสินทร์ 200 ปี |

| * ด
* ค
* ก
จังหวัดอุบลราชธานี |
| --- |
| อำเภอ | 
* เมืองอุบลราชธานี
* กุดข้าวปุ้น
* เขมราฐ
* เขื่องใน
* โขงเจียม
* ดอนมดแดง
* เดชอุดม
* ตระการพืชผล
* ตาลสุม
* ทุ่งศรีอุดม
* นาจะหลวย
* นาตาล
* นาเยีย
* น้ำขุ่น
* น้ำยืน
* บุณฑริก
* พิบูลมังสาหาร
* โพธิ์ไทร
* ม่วงสามสิบ
* วารินชำราบ
* ศรีเมืองใหม่
* สว่างวีระวงศ์
* สำโรง
* สิรินธร
* เหล่าเสือโก้ก

 | ตราสัญลักษณ์จังหวัดอุบลราชธานี |
| ประวัติศาสตร์ | 
* เจ้าพระประทุมวรราชสุริยวงศ์ (เจ้าคำผง ณ อุบล)
* พระบำรุงราษฎร์ (จูมมณี)
* มณฑลอุบล
* รายชื่อโบราณสถาน

 |
| ภูมิศาสตร์ | 
* แม่น้ำ
	+ โขง
	+ ชี
	+ เซบาย
	+ มูล
* เขื่อน
	+ ปากมูล
	+ สิรินธร
* อุทยานแห่งชาติ
	+ แก่งตะนะ
	+ เขาพระวิหาร‎
	+ ผาแต้ม
	+ ภูจองนายอย
* ภูมิลักษณ์อื่น ๆ
	+ แก่งสะพือ
	+ ทิวเขาพนมดงรัก
	+ สามพันโบก
	+ สามเหลี่ยมมรกต

 |
| เศรษฐกิจ | 

|  |  |
| --- | --- |
| คมนาคม | 
* ทางหลวง
	+ 23 (แจ้งสนิท; บ้านไผ่–อุบลราชธานี)
	+ 24 (สีคิ้ว-เดชอุดม)
	+ 202 (ชัยภูมิ–เขมราฐ)
	+ 212 (หนองคาย–อุบลราชธานี)
	+ 217 (สถิตนิมานการ; วารินชำราบ–ช่องเม็ก)
	+ 226 (หัวทะเล–วารินชำราบ)
	+ 231 (วงแหวนรอบเมืองอุบลราชธานี)
* สะพาน
	+ สะพานเสรีประชาธิปไตย 2497
* ทางรถไฟ
	+ สายตะวันออกเฉียงเหนือ
	+ สถานีอุบลราชธานี
	+ รถด่วนพิเศษอีสานวัตนา
* ท่าอากาศยานนานาชาติอุบลราชธานี
* จุดผ่านแดนถาวรช่องเม็ก

 |

 |
| สังคม | 

|  |  |
| --- | --- |
| การศึกษา | 
* รายชื่อโรงเรียน
* สถาบันอุดมศึกษา
	+ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
	+ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี
	+ มหาวิทยาลัยการจัดการและเทคโนโลยีอีสเทิร์น
	+ มหาวิทยาลัยราชธานี
* ศพค.รพ.สรรพสิทธิประสงค์
* พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ อุบลราชธานี
* แหล่งไดโนเสาร์โคกผาส้วม

 |
| กีฬา | 
* สโมสรฟุตบอล
	+ อุบล ครัวนภัส
	+ *อุบล ยูไนเต็ด* (ยุบทีม)
* สนามกีฬา
	+ ทุ่งบูรพา
	+ ยูเอ็มที
* กีฬาแห่งชาติ
	+ ครั้งที่ 12
* กีฬาเยาวชนแห่งชาติ
	+ ครั้งที่ 24
* กีฬามหาวิทยาลัยแห่งประเทศไทย
	+ ครั้งที่ 43
	+ ครั้งที่ 46
* วอลเลย์บอลชายชิงแชมป์โลก รุ่นอายุไม่เกิน 21 ปี 1999

 |
| สาธารณสุข | 
* โรงพยาบาล
	+ สรรพสิทธิประสงค์
	+ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี
	+ 50 พรรษา มหาวชิราลงกรณ

 |
| วัฒนธรรม | 
* รายชื่อวัด
* พระพุทธรูป
	+ พระแก้วโกเมน
	+ พระแก้วบุษราคัม
* ประเพณี
	+ ฆ่านกหัสดีลิงค์
	+ แห่เทียนพรรษา
* เขตมิสซังอุบลราชธานี
* กวยจั๊บญวณ
* บ้านคำปุน
* ผ้าซิ่นทิวมุก

 |
| การเมือง | 
* ผู้ว่าราชการจังหวัด
* สมาชิกวุฒิสภา
* สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

 |

 |
| หมวดหมู่ หมวดหมู่ |

| * ด
* ค
* ก
มรดกและความทรงจำของคณะราษฎร |
| --- |
| การเมือง | 

|  |  |
| --- | --- |
| ระบอบการปกครอง | 
* ประชาธิปไตย
* การเลือกตั้ง
* รัฐธรรมนูญ
	+ พระราชบัญญัติธรรมนูญการปกครองแผ่นดินสยามชั่วคราว พ.ศ. 2475
	+ รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม
* สภาผู้แทนราษฎร
* ราชสกุลมหิดล

 |
| อุดมการณ์ | 
* หลัก 6 ประการ
* ชาตินิยม
* เสรีนิยม

 |
| อื่น ๆ | 
* การปฏิวัติสยาม พ.ศ. 2475
* รัฐนิยม
* เสรีไทย
* วันชาติ (24 มิถุนายน) (∇)
* เกาะตะรุเตา
* เหรียญพิทักษ์รัฐธรรมนูญ
* สหรัฐไทยเดิม
* กรณีพิพาทอินโดจีน

 |

 |  |
| ศิลปะ-วัฒธรรม | 

|  |  |
| --- | --- |
| แนวคิด | 
* ศิลปะคณะราษฎร
* อลังการศิลป์
* สถาปัตยกรรมคณะราษฎร
* ภาษาไทยสมัยจอมพล ป. พิบูลสงคราม

 |
| ดนตรี | 
* เพลงชาติไทย

 |
| ประเพณี | 
* วันรัฐธรรมนูญ
* งานฉลองรัฐธรรมนูญ (✗)
* นางสาวสยาม (∇)

 |

 |
| สถานที่ และสิ่งปลูกสร้าง | 

|  |  |
| --- | --- |
| อนุสาวรีย์ | 
* หมุดคณะราษฎร (✗)
* อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย
* อนุสาวรีย์พิทักษ์รัฐธรรมนูญ (✗)
* อนุสาวรีย์เทอดรัฐธรรมนูญ
* อนุสาวรีย์ประชาธิปไตย ขอนแก่น
* อนุสาวรีย์รัฐธรรมนูญ สมุทรสาคร
* อนุสาวรีย์รัฐธรรมนูญ ร้อยเอ็ด
* อนุสาวรีย์รัฐธรรมนูญ บุรีรัมย์ (✗)
* อนุสาวรีย์รัฐธรรมนูญ ชัยภูมิ
* อนุสาวรีย์รัฐธรรมนูญ นครราชสีมา (✗)
* อนุสาวรีย์รัฐธรรมนูญ สุรินทร์
* อนุสาวรีย์รัฐธรรมนูญ อุดรธานี (✗)
* อนุสาวรีย์รัฐธรรมนูญ สงขลา
* อนุสาวรีย์รัฐธรรมนูญ ปัตตานี
* อนุสาวรีย์พระยาพหลฯ (ค่ายพหลโยธิน) (✗)
* อนุสาวรีย์จอมพล ป. (สถาบันการบินพลเรือน) (✗)

 |
| ผังเมือง | 
* ผังเมืองลพบุรี
* วงเวียนศรีสุริโยทัย

 |
| การศึกษา-กีฬา | 
* มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
* มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
* มหาวิทยาลัยศิลปากร (วังท่าพระ)
* มหาวิทยาลัยแพทยศาสตร์ (∇)
* โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา
* โรงเรียนคณะราษฎร์บำรุงปทุมธานี
* โรงเรียนคณะราษฎรบำรุง จังหวัดยะลา
* โรงเรียนพิบูลวิทยาลัย
* สนามศุภชลาศัย

 |
| ศูนย์ราชการ | 
* ศาลคดีเด็กและเยาวชน
* กรมศิลปากร
* คุรุสภา
* กองศึกษาผู้ใหญ่
* กรมวิชาการ
* กรมประชาศึกษา
* กรมพลศึกษา
* ศาลากลางจังหวัดพระนครศรีอยุธยา (หลังเก่า)
* อาคารศาลฎีกาหลังเก่า

 |
| การทหาร | 
* กองพลทหารปืนใหญ่ ค่ายพิบูลสงคราม (∇)
* ศูนย์การทหารปืนใหญ่ ค่ายพหลโยธิน (∇)
* พิพิธภัณฑ์พลเอกพระยาพหลพลพยุหเสนา
* ตึกชาโต้

 |
| สาธารณสุข | 
* โรงพยาบาลอานันทมหิดล

 |
| คมนาคม | 
* ถนนพหลโยธิน
* ถนนเพชรเกษม
* ถนนสุขุมวิท 71 (ปรีดี พนมยงค์)
* สะพานเสรีประชาธิปไตย 2497
* สะพานเฉลิมวันชาติ
* สะพานพิบูลสงคราม พ.ศ. 2514

 |
| ศาสนสถาน | 
* วัดประชาธิปไตย (∇)

 |
| เศรษฐกิจ | 
* ธนาคารเอเชีย
* ศาลาเฉลิมไทย (✗)
* โรงแรมรัตนโกสินทร์
* สวนสัตว์ลพบุรี
* สโมสรคณะราษฎร์สราญรมย์
* โรงละครทหารบก
* โรงแรมทหารบก
* บ้านจอมพล ป. (เชียงราย) (∇)
* ธนาคารแห่งประเทศไทย

 |

 |
| อื่น ๆ | 
* รัฐธรรมนูญจำลอง
* พานรัฐธรรมนูญ

 |
| 
* (✗) = ไม่ปรากฏแล้ว, ถูกรื้อถอน, สูญหาย, ยกเลิก
* (∇) = เปลี่ยนชื่อ, เปลี่ยนแปลงความหมาย

* หมวดหมู่:คณะราษฎร

 |