**อิจิโย ฮิงูจิ** (ญี่ปุ่น: 樋口一葉; โรมาจิ: *Higuchi Ichiyō*; 2 พฤษภาคม ค.ศ. 1872 – 23 พฤศจิกายน 1896) ชื่อจริง **นัตสึโกะ ฮิงูจิ** (ญี่ปุ่น: 樋口夏子; โรมาจิ: *Higuchi Natsuko*) หรือ **นัตสึ ฮิงูจิ** (ญี่ปุ่น: 樋口奈津; โรมาจิ: *Higuchi Natsu*) เป็นอดีตนักเขียนชาวญี่ปุ่นจากยุคเมจิ และนักเขียนหญิงมืออาชีพคนแรกของวรรณกรรมสมัยใหม่ในประเทศญี่ปุ่น ฮิงูจิมีความเชี่ยวชาญด้านการประพันธ์เรื่องสั้นและบทกวี อีกทั้งยังเป็นนักจดบันทึกประจำวันรวมเรื่อง

ประวัติ
-------

### ชีวิตช่วงแรก

นัตสึโกะ ฮิงูจิ เกิดเมื่อวันที่ 2 พฤษภาคม ค.ศ. 1872 ในโตเกียว โดยเป็นลูกคนที่สี่และลูกสาวของที่สอง ของโนริโยชิ ฮิงูจิ และอายาเมะ "ทากิ" ฟูรูยะ ผู้ปกครองของเธอมาจากชนบทใกล้จังหวัดยามานาชิ แต่บิดาของเธอพยายามจนได้รับสถานะซามูไรมาในปี 1867 อย่างไรก็ตามเขาก็ได้ครองตำแหน่งอยู่ไม่นานก่อนที่ชนชั้นซามูไรจะถูกโค่นล้มลงในการฟื้นฟูพระราชอำนาจสมัยเมจิ การที่ฮิงูจิเติบโตในครอบครัวซามูไรมาก่อนมีอิทธิพลต่อตัวตนของเธอ

ในปี 1886 ฮิงูจิเริ่มศึกษาวากะ (กวีญี่ปุ่น) ที่โรงเรียนเอกชนฮางิโนยะ ดำเนินกิจการโดยอูตาโกะ นากาจิมะ เธอได้รับบทเรียนกวีและการบรรยายเกี่ยวกับวรรณกรรมญี่ปุ่นเป็นประจำทุกสัปดาห์ นอกจากนี้ยังมีการประกวดแต่งกวีประจำเดือนที่ทั้งศิษย์เก่าและปัจจุบันสามารถเข้าร่วมการประกวดได้ บทกวีที่สอนในโรงเรียนนี้ส่วนมากเป็นกวีแบบอนุรักษ์นิยมของยุคเฮฮัง ฮิงูจิรู้สึกด้อยกว่านักเรียนคนอื่น ๆ ที่ส่วนใหญ่มาจากครอบครัวชนชั้นสูง

แรงกดดันของฮิงูจิในการเป็นนักเขียนนั้นแจ่มแจ้งมากยิ่งขึ้นในปี 1891 เมื่อเธอเริ่มเขียนไดอารีอย่างจริงจัง ในสมุดของฮิงูจิมีความยาวประมาณ 100 หน้าที่ครอบคลุมชีวิต 5 ปีที่เหลือของเธอ บอกเล่าความรู้สึกของฐานะที่ด้อยกว่าในสังคม ความขลาดของเธอ และความยากจนของครอบครัวที่ค่อย ๆ เพิ่มมากขึ้น ไดอารีของฮิงูจิเปรียบได้เหมือนสถานที่ที่เธอสามารถยืนยันเจตจำนง ความรู้สึกนึกคิด และมุมมองของเธอที่มีต่อวรรณศิลป์ของผู้อื่นหรือของผู้อื่นที่มีต่อเธอได้

### ความพยายามในการเป็นนักเขียน

ในปี 1889 สองปีให้หลังการเสียชีวิตของพี่ชายคนโต บิดาของเธอเสียชีวิต อันเป็นผลมาจากการลงทุนธุรกิจที่ล้มเหลวจากขาดแคลนเงินทุน นอกจากนี้คู่หมั้นของเธอที่เป็นนักกฎหมายและว่าที่ผู้ว่าการ ซาบูโร ชิบูยะ ก็ได้บอกเลิกสัญญาหมั้น ฮิงูจิได้ย้ายไปอยู่ที่ฮางิโนยะเพื่อฝึกงานตามคำแนะนำของครู แต่หลังจากนั้นไม่กี่เดือนฮิงูจิก็ย้ายออกมาอีกครั้งหลังเธอไม่พอใจในปริมาณงานบ้านที่เธอต้องทำ ฮิงูยิย้ายไปที่ย่านฮงโงพร้อมด้วยมารดาและน้องสาวของเธอ ที่นั่นพวกเธอได้รายได้จากการทอผ้าและบริการซักผ้า ฮิงูจิเห็นเพื่อนของเธอที่ประสบความสำเร็จ คาโฮะ มิยาเกะ ผู้แต่งนวนิยาย *ยาบุโนะอูงูยซุ* (ญี่ปุ่น: 藪の鶯; โรมาจิ: *Yabu no Iguisu*; นกกระจ้อยญี่ปุ่นในหมู่ไม้) และมิยาเกะที่ได้รับความเคารพยิ่ง ฮิงูจิตัดสินใจที่จะเป็นนักเขียนนวนิยายเพื่อช่วยเหลือครอบครัวของเธอ

ความพยายามของฮิงูจิขั้นต้นในการเขียนเรื่องแต่งคือการเขียนในรูปแบบของเรื่องสั้นก่อน ในปี 1891 ฮิงูจิพบกับที่ปรึกษาในอนาคตที่เธอคิดว่าน่าจะคอยให้ความช่วยเหลือเธอได้ โทซุย นาการาอิ ฮิงูจิตกหลุมรักเขาโดยที่ไม่รู้ว่าในอายุ 31 ปีของเขา นาการาอินั้นมีชื่อเสียงจากการชู้สาว อีกทั้งยังไม่รู้ตัวอีกว่าเขาได้เขียนวรรณกรรมชื่อดังที่มุ่งเน้นเพียงแต่ความสนุกเพลิดเพลินของสาธารณชนและไม่ได้หวังว่าวรรณกรรมของเขาจะเป็นส่วนหนึ่งของวรรณกรรมที่มีความจริงจัง ที่ปรึกษาของเธอไม่ได้คืนความรักของเธอให้แก่เขา หากแต่ดูแลในฐานะน้องสาวเท่านั้น ความสัมพันธ์ที่ล้มเหลวนี้จะเป็นแก่นเรื่องที่เกิดขึ้นใหม่ในงานเขียนของฮิงูจิ

ในเดือนมีนาคม 1892 ฮิงูจิได้ออกวรรณกรรมเรื่องแรกชื่อ *ยามิซากูระ* (ญี่ปุ่น: 闇桜; โรมาจิ: *Yamisakura*; ซากูระยามค่ำคืน) ตีพิมพ์ในฉบับแรกของนิตยสาร*มูซาชิโนะ* ภายใต้นามปากกา อิจิโย ฮิงูจิ เรื่องราวจากยุคแรกนี้ (1892–1894) ได้รับอิทธิพลเป็นอย่างมากจากความยากจนในยุคเฮอัง ฮิงูจิรู้สึกถูกบีบบังคับในการฝึกสอนการเขียนวรรณกรรมคลาสสิก เนื้อเรื่องนั้นไม่แข็งแรง มีการพัฒนาตัวละครเพียงเล็กน้อย และเต็มไปด้วยความรู้สึกอ่อนไหวที่มากเกินไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมื่อเปรียบเทียบกับสิ่งที่ฮิงูจิเขียนไปอย่างพร้อมกันในไดอารีของเธอ แต่หลังจากนั้นฮิงูจิก็พัฒนาความสามารถของเธออย่างรวดเร็ว ฮิงูจิเริ่มมีแก่นเรื่องที่เป็นเอกลักษณ์ของเธอ เช่น ความสัมพันธ์แบบสามเหลี่ยมความรักของหญิงสาวโดดเดี่ยวและสวยงามที่สูญเสียบิดามารดาของพวกเธอไป, ชายหนุ่มหล่อที่ทิ้งแฟนสาวของเขาไป (และยังคงอยู่ในเนื้อเรื่องโดยไม่โดดเด่น) และคนขอทานเข้าตาจนที่ตกหลุมรักผู้หญิง อีกหนึ่งแก่นเรื่องที่ฮิงูจิมักใช้คือความทะเยอทะยานและความโหดร้ายของชนชั้นกลางในยุคเมจิ

วรรณกรรมเรื่อง*อูโมเรงิ* (ญี่ปุ่น: うもれ木; โรมาจิ: *Umoregi*) คือสัญญาณในการเป็นนักเขียนมืออาชีพของฮิงูจิ *อูโมเรงิ* ถูกตีพิมพ์ในวรสารที่มีชื่อเสียง *มิยาโกะโนะฮานะ* ในเดือนพฤศจิกายนและธันวาคม 1892 เพียงแค่ 9 เดือนหลังจากเธอได้เริ่มเขียนอย่างจริงจัง ผลงานของฮิงูจิได้รับความสนใจและเธอเองก็ได้รับการยอมรับในฐานะนักเขียนหน้าใหม่

### บั้นปลายชีวิต

อนุสรณ์สถานของอิจิโย ฮิงูจิในบ้านเกิดของเธอที่วัดจิอุนจิ โคชู จังหวัดยามานาชิ
ฮิงูจิบนธนบัตร 5,000 เยน ประกาศใช้ในวันที่ 1 พฤศจิกายน 2004
ในปี 1893 ฮิงูจิ มารดา และน้องสาวของเธอย้ายออกมาจากบ้านชนชั้นกลาง และย้ายมาอยู่ในเมืองยากจนที่พวกเขาเปิดร้านเครื่องเขียนก่อนที่จะล้มไป ที่พักอาศัยใหม่ของพวกเขาใช้เวลาเดินทางด้วยการเดิน 5 นาทีจากโยชิวาระ ซึ่งเป็นย่านโคมแดงในโตเกียว ประสบการณ์ของฮิงูจิระหว่างการใช้ชีวิตอยู่ในละแวกนี้จะถูกนำไปใช้เขียนวรรณกรรมของเธอ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่อง *ทาเกะคูราเบะ* (ญี่ปุ่น: たけくらべ; โรมาจิ: *Takekurabe*)

เรื่องราวชีวิตผู้ใหญ่ของฮิงูจิ (1894–1896) นั้นไม่ได้มีเพียงแค่ประสบการณ์ที่เธอได้พักอาศัยอยู่ใกล้ย่านโคมแดงและการตระหนักรู้ถึงสภาพอันเลวร้ายของผู้หญิงเท่านั้น แต่โดยอิทธิพลจากเรื่องแต่งของอิฮาระ ไซกากุ นักเขียนในศตวรรษที่ 17 ที่ฮิงูจิได้ค้นพบ วรรณกรรมของฮิงูจิในยุคนี้ เช่น *โอสึโงโมริ* (ญี่ปุ่น: 大つごもり; โรมาจิ: *Ōtsugomori*; วันสุดท้ายของปี), *นิโงริเอะ* (ญี่ปุ่น: にごりえ; โรมาจิ: *Nigorie*), *จูซังยะ* (ญี่ปุ่น: 十三夜; โรมาจิ: *Jūsanya*; คืนที่สิบสาม), *ทาเกะคูราเบะ* และ *วากาเระมิจิ* (ญี่ปุ่น: わかれ道; โรมาจิ: *Wakaremichi*

ความโด่งดังของฮิงูจิจากวรรณกรรมที่ออกล่าสุดของเธอแพร่ไปยังผู้ที่ครองอำนาจในโตเกียวต่าง ๆ ฮิงูจิได้รับการยกย่องว่าเป็น "สตรีคนสุดท้ายของยุคเมจิเก่า" ในบ้านอันเรียบง่ายของฮิงูจิ เธอได้รับการเยี่ยมเยียนโดยนักเขียน นักศึกษากวี ผู้ชื่นชอบในผลงาน นักวิจารณ์ และบรรณาธิการเพื่อขอให้เธอมาร่วมงานด้วย หลังจากฮิงูจิที่มักมีอาการปวดศีรษะอยู่บ่อยครั้ง จึงเลิกการเขียนไป ต่อมาบิดาและพี่ชายคนโตของฮิงูจิที่เป็นวัณโรคมาก่อนหน้าเธอ ก็ทำให้ได้รับเชื้อวัณโรคด้วย ฮิงูจิเสียชีวิตในวันที่ 23 พฤศจิกายน 1896 ด้วยอายุ 24 ปี ร่างของฮิงูจิถูกฝังไว้ที่สุสานสึกิจิฮงกังจิวาดาโบริในซูงินามิ โตเกียว

งานเขียนคัดสรร
--------------

ฮิงูจิได้เขียนผลงานเรื่องสั้นทั้งสิ้น 21 เรื่อง กวีเกือบ 4,000 บท รวมถึงเรียงความและไดอารีหลายเล่ม ปีดังต่อไปนี้หมายถึงปีที่มีการตีพิมพ์ครั้งแรก

### เรื่องสั้น

* 1892: *ยามิซากูระ* (ญี่ปุ่น: 闇桜; โรมาจิ: *Yamisakura*; ซากูระยามค่ำคืน)
* 1892: *วากาเระจิโมะ* (ญี่ปุ่น: 別れ霜; โรมาจิ: *Wakarejimo*)
* 1892: *ทามาดาซูกิ* (ญี่ปุ่น: 玉襷; โรมาจิ: *Tamadasuki*)
* 1892: *ซามิดาเระ* (ญี่ปุ่น: 五月雨; โรมาจิ: *Samidare*)
* 1892: *เคียวสึกูเอะ* (ญี่ปุ่น: 経づくえ; โรมาจิ: *Kyōdzuke*)
* 1892: *อูโมเรงิ* (ญี่ปุ่น: うもれ木; โรมาจิ: *Umoregi*)
* 1893: *อากัตสึกิสึกูโยะ* (ญี่ปุ่น: 暁月夜; โรมาจิ: *Akatsukidzukuyo*)
* 1893: *ยูกิโนะฮิ* (ญี่ปุ่น: 雪の日; วันหิมะตก)
* 1893: *โคโตะโนะเนะ* (ญี่ปุ่น: 琴の音; โรมาจิ: *Koto no Ne*; เสียงของโคโตะ)
* 1894: *ฮานะโงโมริ* (ญี่ปุ่น: 花ごもり; โรมาจิ: *Hanagomori*)
* 1894: *ยามิโยะ* (ญี่ปุ่น: やみ夜; โรมาจิ: *Yamiyo*)
* 1894: *โอสึโงโมริ* (ญี่ปุ่น: 大つごもり; โรมาจิ: *Ōtsugomori*; วันสุดท้ายของปี)
* 1895: *ทาเกะคูราเบะ* (ญี่ปุ่น: たけくらべ; โรมาจิ: *Takekurabe*)
* 1895: *โนกิโมรุสึกิ* (ญี่ปุ่น: 軒もる月; โรมาจิ: *Nokimorutsuki*)
* 1895: *ยูกุคูโมะ* (ญี่ปุ่น: ゆく雲; โรมาจิ: *Yukukumo*)
* 1895: *อูสึเซมิ* (ญี่ปุ่น: うつせみ; โรมาจิ: *Utsusemi*)
* 1895: *นิโงริเอะ* (ญี่ปุ่น: にごりえ; โรมาจิ: *Nigorie*)
* 1895: *จูซังยะ* (ญี่ปุ่น: 十三夜; โรมาจิ: *Jūsanya*; คืนที่สิบสาม)
* 1896: *โคโนะโกะ* (ญี่ปุ่น: この子; โรมาจิ: *Konoko*)
* 1896: *วากาเระมิจิ* (ญี่ปุ่น: わかれ道; โรมาจิ: *Wakaremichi*
* 1896: *วาเระคาระ* (ญี่ปุ่น: われから; โรมาจิ: *Warekara*)

การแปล
------

วรรณกรรมของฮิงูจิถูกแปลในหลายภาษา การแปลภาษาอังกฤษครั้งแรกย้อนกลับไปในช่วงปี 1903 (*โอสึโงโมริ*; ญี่ปุ่น: 大つごもり; โรมาจิ: *Ōtsugomori*; The Last Day of the Year โดยเทอิ ฟูจิโอะ) ในปี 1981 โรเบิร์ต ลิญงส์ แดนลี่ ได้คัดเลือกวรรณกรรม 9 เรื่องของฮิงูจิและนำมาแปลใหม่อีกครั้

วรรณกรรมบางเรื่องยังถูกแปลจากภาษาญี่ปุ่นคลาสสิกที่ฮิงูจิใช้ในทุกเรื่องที่เธอเขียน มาเป็นภาษาญี่ปุ่นสมัยปัจจุบัน เช่น การแปลของ*นิโงริเอะ* (ญี่ปุ่น: にごりえ; โรมาจิ: *Nigorie*) โดยฮิโรมิ อิโต หรือ*ทาเกะคูราเบะ* โดยฟูมิโกะ เอ็นจิ

มรดก
----

ภาพวาดของฮิงูจิถูกนำมาใช้บนธนบัตร 5,000 เยน ในปี 2004 ทำให้ฮิงูตจิเป็นสตรีคนที่สามที่ได้อยู่บนธนบัตรญี่ปุ่นตามหลังจักรพรรดินีจิงงู ในปี 1881 และ มูราซากิ ชิกิบุ ในปี 2000

วรรณกรรมของเธอเรื่อง*โอสึโงโมริ*, *นิโงริเอะ*, *จูซังยะ* และ*ทาเกะคูราเบะ* มักถูกดัดแปลงไปเป็นภาพยนตร์และละครโทรทัศน์อยู่บ่อยครั้ง เช่น *An Inlet of Muddy Water* (1953, กำกับโดยทาดาชิ อิไม) และ *ทาเกะคูราเบะ* (1955, กำกับโดยเฮโนซูเกะ โกโช) 

ภาพยนตร์ที่อิงจากชีวิตของฮิงูจิเรื่อง*ฮิงูจิ อิจิโย* ถูกฉายในปี 1939 นำแสดงโดย อิซูซุ ยามาดะ และกำกับโดยเคียวตาโร นามิกิ ฮิงูจิยังเป็นตัวชูโรงในละครเวทีโดยฮิซาชิ อิโนอูเอะ เรื่อง*ซุตซือคาตาโกริ ฮิงูจิ อิจิโย* ที่ทำการแสดงครั้งแรกในปี 1984

อ้างอิง
-------

1. 1 2  Danly 1981, p. 3.
2. ↑  "Higuchi Ichiyō". *Britannica.com*. สืบค้นเมื่อ 14 October 2021.
3. ↑  Danly 1981, p. 11.
4. ↑  Danly 1981, p. 7.
5. ↑  "樋口一葉 (Higuchi Ichiy)". *Kotobank* (ภาษาญี่ปุ่น). สืบค้นเมื่อ 17 October 2021.
6. 1 2  Comité franco-japonais de Tokio (January 1936). *France-Japon : Bulletin mensuel d'information* (ภาษาฝรั่งเศส). p. 40.
7. ↑  Danly 1981, p. 9.
8. ↑  Ortabasi & Copeland 2006, p. 129.
9. 1 2  Danly 1981, pp. 15–16.
10. ↑  Danly 1981, pp. 16–18.
11. 1 2  Tanaka 2000, p. 64.
12. 1 2  Danly 1981, p. 21.
13. 1 2  Danly 1981, pp. 22–24.
14. ↑  Danly 1981, pp. 26–27.
15. ↑  Danly 1981, pp. 27–28.
16. ↑  Ortabasi & Copeland 2006, p. 130.
17. ↑  Danly 1981, pp. 28–29.
18. ↑  Danly 1980, p. 50.
19. ↑  Danly 1981, p. 52.
20. ↑  Danly 1981, p. 60.
21. ↑  Danly 1981, p. 82.
22. ↑  Danly 1981, p. 75.
23. ↑  Tanaka 2000, p. 62.
24. 1 2  Danly 1981, p. 109.
25. ↑  Keene 1956, p. 70.
26. ↑  Winston 2004, p. 6.
27. ↑  Tanaka 2000, p. 63.
28. ↑  Danly 1981, p. 161.
29. ↑  Ortabasi & Copeland 2006, p. 131.
30. ↑  Danly 1981, pp. vii–viii.
31. ↑  Danly 1981, pp. 333–334.
32. ↑  Van Compernolle, Timothy J. (1996). *The Uses of Memory: The Critique of Modernity in the Fiction of Higuchi Ichiyō*. Cambridge (MA) and London: Harvard University Press. p. 6. ISBN 978-0-674-02272-0.
33. ↑  Kosaka, Kris (21 July 2018). "Fiercely intelligent and unstoppably prolific, Hiromi Ito is a modern literary provocateur". *Japan Times*. สืบค้นเมื่อ 22 June 2021.
34. ↑  Itō, Hiromi (1996). *にごり江 現代語訳 • 樋口一葉 (Nigorie: Modern language translation • Higuchi Ichiyō)*. Tokyo: Kawadeshobo Shinsha. ISBN 978-4-309-40732-6.
35. ↑  Higuchi, Ichiyō; Ōgai, Mori (2009). *たけくらべ・山椒大夫 (Nigorie, Sanshō Dayū)*. แปลโดย Enchi, Fumiko; Teiichi, Hirai. Tokyo: Kodansha. ISBN 978-4-06-282651-8.
36. ↑  Galbraith IV, Stuart (2008). *The Toho Studios Story: A History and Complete Filmography*. Lanham, Toronto, Plymouth: Scarecrow Press. p. 30. ISBN 978-0-8108-6004-9.
37. ↑  "樋口一葉 (Higuchi Ichiyō)". *Kinenote* (ภาษาญี่ปุ่น). สืบค้นเมื่อ 17 October 2021.
38. ↑  "頭痛肩こり樋口一葉 (Zutsuu katakori Higuchi Ichiyō)". *Kotobank* (ภาษาญี่ปุ่น). สืบค้นเมื่อ 21 October 2021.

งานอ้างอิง
* Danly, Robert Lyons (1980). *A Study of Higuchi Ichiyō* (PhD). Yale University. OCLC 753731293.
* Danly, Robert Lyons (1981). *In the Shade of Spring Leaves: The Life and Writings of Higuchi Ichiyō*. New Haven: Yale University Press. ISBN 978-0-30002-614-6.
* Keene, Donald (1956). *Modern Japanese Literature*. New York: Grove Press. ISBN 978-0-80215-095-0.
* Ortabasi, Melek; Copeland, Rebecca L. (2006). *The Modern Murasaki: Writing by Women of Meiji Japan*. New York: Columbia University Press. ISBN 978-0-23113-775-1.
* Rubin, Jay (2001). *Modern Japanese Writers*. New York: Charles Scribner's Sons. ISBN 978-0-68480-598-6.
* Tanaka, Yukiko (2000). *Women Writers of Meiji and Taishō Japan: Their Lives, Works and Critical Reception, 1868–1926*. Jefferson: McFarland. ISBN 978-0-78640-852-8.
* Winston, Leslie (2004). "Female Subject, Interrupted in Higuchi Ichiyō's 'The Thirteenth Night". *Japanese Language and Literature*. **38** (1): 1–23. doi:10.2307/4141270. JSTOR 4141270.

หนังสืออ่านเพิ่มเติม
--------------------

* Compernolle, Timothy J. Van. (2004). "Happiness Foreclosed: Sentimentalism, the Suffering Heroine, and Social Critique in Higuchi Ichiyō's 'Jūsan'ya". *Journal of Japanese Studies*. **30** (2): 353–381.
* Ikuta, Hanayo (1992). *Ichiyō to Shigure—denki: Higuchi Ichiyō/Hasegawa Shigure denki sōsho*. Tokyo: Ōzorasha.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
**อิจิโย ฮิงูจิ**

* "List of available e-texts of Ichiyō Higuchi's works". *Aozora Bunko* (ภาษาญี่ปุ่น). สืบค้นเมื่อ 22 June 2021.
* "Location of Ichiyō Higuchi's grave". *horror-house.jp*. สืบค้นเมื่อ 22 June 2021.

| การควบคุมรายการหลักฐาน แก้ไขสิ่งนี้ที่วิกิสนเทศ |
| --- |
| ทั่วไป | 
* ISNI
	+ 1
* VIAF
	+ 1
* เวิลด์แคต

 |
| หอสมุดแห่งชาติ | 
* นอร์เวย์
* สเปน
* ฝรั่งเศส (ข้อมูล)
* กาตาลุญญา
* เยอรมนี
* อิสราเอล
* สหรัฐ
* ลัตเวีย
* ญี่ปุ่น
* เช็กเกีย
* ออสเตรเลีย
* กรีซ
* เกาหลี
* โครเอเชีย
* เนเธอร์แลนด์
* โปแลนด์

 |
| ฐานข้อมูลทางวิทยาศาสตร์ | 
* CiNii (Japan)

 |
| อื่น ๆ | 
* Faceted Application of Subject Terminology
* RERO (Switzerland)
	+ 1
	+ 2
* SUDOC (France)
	+ 1
* Trove (Australia)
	+ 1

 |