**วัดบวรมงคลราชวรวิหาร** หรือ **วัดลิงขบ** เป็นพระอารามหลวงชั้นตรี ชนิดราชวรวิหาร คณะสงฆ์ฝ่ายธรรมยุติกนิกาย แต่เดิมเป็นรามัญนิกาย ตั้งอยู่ที่แขวงบางยี่ขัน เขตบางพลัด กรุงเทพมหานคร

ประวัติ
-------

วัดบวรมงคลราชวรวิหารตั้งวัดเมื่อปี พ.ศ. 2300 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาในปีเดียวกัน เดิมชื่อ **วัดลิงขบ** เนื่องจากบริเวณรอบวัดเป็นป่า มีฝูงลิงอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก สร้างโดยชาวรามัญที่อพยพมาจากเมืองหงสาวดี ต่อมาในสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ได้โปรดเกล้าฯ ให้สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาเสนานุรักษ์เป็นผู้บูรณปฏิสังขรณ์วัดนี้ขึ้นใหม่เพื่ออนุเคราะห์แก่ชาวรามัญ มีพระสงฆ์รามัญอยู่มาก และมีพระผู้ใหญ่เป็นประธานสงฆ์อยู่ด้วย จึงบูรณะให้เป็นวัดส่วนกลางสำหรับพระสงฆ์รามัญนิกาย ได้พระราชทานนามใหม่ว่า **วัดบวรมงคล** ต่อมาสถาปนาเป็นพระอารามหลวง เมื่อ พ.ศ. 2352

ในสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดให้สร้างตำหนักขึ้นหลังหนึ่ง เรียกกันว่า *กุฏิพระจอม* สำหรับประทับแรมชั่วคราวสำหรับพระองค์ในยามที่มาประทับเป็นเวลานาน ๆ เพื่อทรงเสวนาและศึกษาธรรมกับพระสุเมธมุนีซึ่งเป็นพระเถรานุเถระชาวรามัญที่น่าเลื่อมใส เป็นผู้ทรงภูมิรู้และภูมิธรรม ด้วยเหตุที่พระองค์ทรงมีพระราชศรัทธาในข้อวัตรปฏิบัติของพระสงฆ์รามัญนิกายดังกล่าวนี้ จึงทำให้พระองค์โปรดสถาปนาให้มีพระสงฆ์ฝ่ายธรรมยุติกนิกายในกาลต่อมา

ปี พ.ศ. 2410 ได้มีการบูรณปฏิสังขรณ์ครั้งใหญ่ และได้มีการสร้างพระเจดีย์หงษาขึ้น เป็นพระเจดีย์หมู่ 9 องค์ ประกอบด้วยเจดีย์ใหญ่ 1 องค์ และเจดีย์บริวาร 8 องค์ เป็นศิลปกรรมแบบมอญ ล่วงเลยถึงสมัยรัชกาลที่ 6 วัดบวรมงคลได้รับพระราชทานให้โอนสังกัดเป็นวัดธรรมยุติกนิกาย

วันที่ 20 มีนาคม พ.ศ. 2498 ก่อตั้งโรงเรียนวัดบวรมงคล หรือโรงเรียนวัดลิงขบ ในเขตธรณีสงฆ์ของวัดบวรมงคล ด้านทิศตะวันตก ผู้ก่อตั้งโรงเรียน คือ ท่านเจ้าคุณพระศรีวิสุทธิวงศ์ อดีตรองเจ้าอาวาสวัดบวรมงคล

ปี พ.ศ. 2560 ดำเนินการบูรณปฏิสังขรณ์ระเบียงคด จากนั้นปี พ.ศ. 2561 บูรณปฏิสังขรณ์พระเจดีย์

อาคารเสนาสนะ
------------

พระอุโบสถ กว้าง 12.30 เมตร ยาว 35.20 เมตร หลังคาซ้อนชั้นแบบลดมุข 3 ชั้น ประดับช่อฟ้า ใบระกา หางหงส์ หน้าต่างระหว่างเสาเป็นซุ้มทรงบันแถลงนาคสามเศียร 2 ชั้น หน้าบันจำหลักเป็นรูปตาลปัตรพัดยศ ล้อมรอบด้วยลายเครือเถา ด้านหน้าและด้านหลังพระอุโบสถมีมุขบนชานชาลา มีเสาสี่เหลี่ยมย่อมุมไม้สิบสองรับชายคามุข ภายในประดิษฐาน พระพุทธรูปปูนปั้น ปางมารวิชัย หน้าตักกว้าง 3.40 เมตร สูงจากฐานถึงพระรัศมี 7.45 เมตร สันนิษฐานว่าสร้างขึ้นพร้อมกับการสถาปนาวัด วัดมีวิหารคด จากผนังแนวกำแพงด้านในของพระอุโบสถตลอดทั้งสี่ด้าน มีพระพุทธรูปปั้นปางมารวิชัย หน้าตักกว้าง 95ซม. สูง 1.39 เมตร จำนวน 108 องค์ ประดิษฐานอยู่บริเวณวิหารคด อุโบสถมีพระเจดีย์ประจำมุมทั้ง 4 ด้าน

พระเจดีย์มีลักษณะศิลปะมอญ เป็นพระเจดีย์หมู่ 9 องค์ มีนามว่า *พระเจดีย์หงษา* ประกอบด้วยเจดีย์ใหญ่ 1 องค์ และเจดีย์บริวาร 8 องค์ เจดีย์ประธานมีลักษณะย่อมุมไม้ยี่สิบ องค์เจดีย์ไม่มีเรือนธาตุ แต่ทำเป็นฐานลดระดับขึ้นไปรับองค์ระฆัง ปล้องไฉน ปลี และลูกแก้ว ตั้งซ้อนเป็นลำดับขึ้นไป

อาคารเสนาสนะอื่น เช่น หอระฆังเป็นอาคารก่ออิฐถือปูนสองชั้น รูปแบบผสมผสานระหว่างไทยกับตะวันตก อาคารอนุสรณ์สถาน รัชกาลที่ 4 ชาวบ้านเรียก *กุฏิพระจอม* ได้สร้างขึ้นใหม่เพราะของเดิมทรุดโทรม สร้างเป็นอาคารคอนกรีตสองชั้นเพื่อเป็นอนุสรณ์สถาน และอาคารพิพิธภัณฑ์ของวัด

อ้างอิง
-------

1. ↑  "วัดบวรมงคล". *ศูนย์ข้อมูลข่าวสารของราชการ สำนักงานเขตบางพลัด*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2020-07-16. สืบค้นเมื่อ 2020-09-11.
2. ↑  "วัดลิงขบมีอยู่จริง". *มติชนรายสัปดาห์*. 31 ตุลาคม 2559.
3. ↑  "วัดบวรมงคล จุดเริ่มต้นแรงดลใจ สู่ธรรมยุติกนิกาย". *ผู้จัดการออนไลน์*. 4 เมษายน 2559.

| * ด
* ค
* ก
เขตบางพลัด |
| --- |
| แขวง | 
* บางบำหรุ
* บางพลัด
* บางยี่ขัน
* บางอ้อ

 | ที่ตั้งของเขตบางพลัดในกรุงเทพมหานคร |
| ประวัติศาสตร์ | 
* อำเภอบางพลัด จังหวัดพระนคร
* ตำบลบางพลัด อำเภอบางกอกน้อย จังหวัดธนบุรี
* แขวงบางพลัด เขตบางกอกน้อย กรุงเทพมหานคร
* เขตบางพลัด กรุงเทพมหานคร

 |
| ภูมิศาสตร์ | 
* แม่น้ำเจ้าพระยา
* คลองเตาอิฐ
* คลองบางกอกน้อย
* คลองบางบำหรุ
* คลองบางพลัด
* คลองบางยี่ขัน

 |
| เศรษฐกิจ | 

|  |  |
| --- | --- |
| คมนาคม | 
* ทางพิเศษศรีรัช
* ถนน
	+ จรัญสนิทวงศ์
	+ เจ้าพระยาสยาม
	+ เทอดพระเกียรติ
	+ ราชวิถี
	+ รุ่งประชา
	+ สมเด็จพระปิ่นเกล้า
	+ สิรินธร
	+ อรุณอมรินทร์
* รายชื่อทางแยก
* สะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา
	+ พระราม 6
	+ กรุงธน
	+ พระราม 8
* แขวงทางหลวงธนบุรี
* ทางรถไฟสายใต้
	+ บางบำหรุ
* รถไฟฟ้าชานเมือง สายสีแดงอ่อน
* รถไฟฟ้ามหานคร สายเฉลิมรัชมงคล
	+ บางอ้อ
	+ บางพลัด
	+ สิรินธร
	+ บางยี่ขัน
* เรือด่วนเจ้าพระยา

 |
| ธุรกิจ | 
* พาต้า ปิ่นเกล้า
	+ สวนสัตว์
* เมเจอร์ ซีนีเพล็กซ์ ปิ่นเกล้า
* โลตัส จรัญสนิทวงศ์
* ตั้งฮั่วเส็ง ธนบุรี

 |

 |
| สังคม | 

|  |  |
| --- | --- |
| การศึกษา | 
* คณะกายภาพบำบัด มหาวิทยาลัยมหิดล
* สถาบันดนตรีกัลยาณิวัฒนา

 |
| สาธารณสุข | 
* โรงพยาบาลยันฮี
* โรงพยาบาล ตา หู คอ จมูก

 |
| วัฒนธรรม | 
* *รายชื่อวัด*
	+ จตุรมิตรประดิษฐาราม
	+ บวรมงคล
	+ ภคินีนาถ
	+ วิมุตยาราม
	+ สามัคคีสุทธาวาส
	+ อาวุธวิกสิตาราม
* มัสยิดบางอ้อ
* บ้านบางยี่ขัน

 |

 |
| หมวดหมู่ หมวดหมู่ |