**การแข่งขันเคมีโอลิมปิกระดับชาติ** (อังกฤษ: Thailand Chemistry Olympiad: TChO) เป็นส่วนหนึ่งของการแข่งขันโอลิมปิกวิชาการระดับชาติของประเทศไทย เริ่มต้นจาก **การแข่งขันเคมีโอลิมปิก สอวน.** (POSN Chemistry Olympiad) ครั้งที่ 1 และต่อมาได้เปลี่ยนชื่อเป็น การแข่งขันเคมีโอลิมปิกระดับชาติ ในภายหลัง การแข่งขันจัดขึ้นปีละ 1 ครั้งและศูนย์ สอวน. ต่างๆทั่วประเทศเวียนกันเป็นเจ้าภาพ ภายใต้การสนับสนุนของมูลนิธิส่งเสริมโอลิมปิกวิชาการและพัฒนามาตรฐานวิทยาศาสตร์ศึกษาในพระอุปถัมภ์สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ (สอวน.)

ประวัติ
-------

ก่อนหน้านี้ การคัดเลือกตัวแทนไปแข่งเคมีโอลิมปิกระหว่างประเทศดำเนินการโดยสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) โดยมีค่ายต่างๆจัดที่ สสวท. กรุงเทพมหานคร โดยใช้ข้อสอบกลางใช้สอบทั่วประเทศ **รอบแรก** เป็นข้อสอบแบบปรนัย **รอบสอง** เป็นข้อสอบแบบอัตนัย เพื่อคัดเลือกนักเรียนไปเข้าค่ายอบรม สสวท.ค่ายที่ 1 ต่อไป ต่อมาในปี พ.ศ. 2543 ได้มีการจัดตั้งโครงการโอลิมปิก สอวน. ขึ้นโดยให้แต่ละศูนย์คัดเลือกนักเรียนในพื้นที่รับผิดชอบโดยดำเนินการออกข้อสอบเอง จัดค่ายอบรม และคัดนักเรียนตัวแทนศูนย์ละ 3 คน เข้าสอบแข่งขันในรอบที่ 2 ของ สสวท.โดยไม่ต้องผ่านการสอบรอบแรก

แนวคิดเรื่องการจัดแข่งขันเคมีโอลิมปิกระดับชาติเริ่มต้นในปี พ.ศ. 2544 ได้มีการใช้ข้อสอบกลางที่ทุกศูนย์ร่วมกันออกสำหรับการคัดเลือกนักเรียน สอวน.ในค่ายที่ 2 ไปแข่งขันภาคปฏิบัติที่สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบังโดยเป็นข้อสอบแบบอัตนัย ขณะนั้นมีปัญหาคือศูนย์ภูมิภาคหลายๆแห่งไม่มีนักเรียนที่สอบผ่านข้อเขียนและข้อสอบภาคปฏิบัติเป็นข้อสอบที่นอกเหนือจากเนื้อหาที่ได้อบรมในหลักสูตรค่าย 1 และ 2 ของส่วนภูมิภาค ในปี พ.ศ. 2545-2547 จึงกลับไปใช้ระบบเดิม กล่าวคือ ให้แต่ละศูนย์ดำเนินการคัดเลือกตัวแทนศูนย์ละ 3 คน ไปแข่งขันกับนักเรียนที่สอบผ่านรอบแรกของ สสวท.ในภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ ณ คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ในขณะที่สาขาวิชาอื่นเริ่มต้นการแข่งขันระดับชาติ

การแข่งขันเคมีโอลิมปิกระดับชาติ เดิมเรียกว่า **การแข่งขันเคมีโอลิมปิก สอวน.** (อังกฤษ: POSN Chemistry Olympiad: POSN-ChO) จัดขึ้นประมาณเดือนพฤษภาคม-มิถุนายนของแต่ละปี การแข่งขันการแข่งขันเคมีโอลิมปิก สอวน.ครั้งแรกจัดขึ้นในปี พ.ศ. 2548 ที่มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ อำเภอองครักษ์ จังหวัดนครนายก โดยใช้ภาษาไทยในการแข่งขัน ต่อมาในปี พ.ศ. 2552 ได้เปลี่ยนชื่อเป็น **การแข่งขันเคมีโอลิมปิกระดับชาติ ครั้งที่ 5** (อังกฤษ: The Fifth Thailand Chemistry Olympiad: 5th TChO)

ในปี พ.ศ. 2555 มูลนิธิ สอวน. ได้เพิ่มนักเรียนนอกโครงการพิเศษ จำนวน 3 คน รวมทั้งสิ้น 99 คน มาสอบแข่งขันโดยใช้ข้อสอบมาตรฐานเดียวกัน ซึ่งออกโดยคณะกรรมการวิชาการกลางและมีอาจารย์พร้อมครูสังเกตการณ์ของแต่ละศูนย์ร่วมพิจารณาคัดเลือกข้อสอบ เกณฑ์การให้คะแนนตลอดจนประเมินผลและตัดสินผลการแข่งขันด้วยมาตรฐานเดียวกับการแข่งขันเคมีโอลิมปิกระหว่างประเทศ (International Chemistry Olympiad: IChO) จัดรางวัลให้เป็นเหรียญทอง เหรียญเงิน เหรียญทองแดง และประกาศเกียรติคุณ จากนั้นจึงคัดเลือกนักเรียนที่สอบผ่านเกณฑ์จำนวน 50 คน เพื่อเข้าค่ายเคมีโอลิมปิก ค่ายที่ 1 ของ สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (สสวท.) ต่อไป

กติกาและรูปแบบการแข่งขัน
------------------------

การสอบใช้เวลา 2 วัน หนึ่งวันสำหรับ**การสอบภาคทฤษฎี** และอีกหนึ่งวันสำหรับ**การสอบภาคปฏิบัติ** เวลาที่ใช้สำหรับทำข้อสอบแต่ละภาคกำหนดให้ภาคละ 5 ชั่วโมง ข้อสอบภาคทฤษฎี จะมีเนื้อหาครอบคลุมสาขาต่าง ๆ ในวิชาเคมี ได้แก่ เคมีอนินทรีย์ เคมีอินทรีย์ เคมีเชิงฟิสิกส์ เคมีวิเคราะห์ และ ชีวเคมี ส่วนข้อสอบภาคปฏิบัติจะเน้นกระบวนการและทักษะเกี่ยวกับการทดลองในวิชาเคมี เดิมศูนย์ สอวน. ที่รับหน้าที่เป็นเจ้าภาพจะต้องจัดเตรียม**ข้อสอบตัวอย่าง** (Preparatory Problems) ผู้ออกข้อสอบ ตรวจข้อสอบ และจัดทำข้อสอบสำหรับการแข่งขัน แต่ในปัจจุบันการเตรียมข้อสอบตัวอย่างและข้อสอบภาคทฤษฎีจะเป็นหน้าที่ของกรรมการวิชาการเคมีโอลิมปิก สอวน. สัดส่วนคะแนนของข้อสอบภาคทฤษฎี : คะแนนภาคปฏิบัติ เท่ากับ 60 : 40 ผู้ชนะจะได้รับรางวัลดีเยี่ยม (เหรียญทอง), ดีมาก (เหรียญเงิน), ดี(เหรียญทองแดง), ตามลำดับคะแนนที่ทำได้ ผู้แข่งขันที่ได้คะแนนรวมสูงสุด จะได้รับรางวัลพิเศษ นอกจากนี้ ศูนย์เจ้าภาพสามารถให้รางวัลพิเศษอื่นๆ ได้ตามที่เห็นสมควร 

### การแข่งขันเคมีโอลิมปิกระดับชาติ ครั้งที่ 17 ปี พ.ศ. 2564

การแข่งขันเคมีโอลิมปิกระดับชาติ ครั้งที่ 17 ปี พ.ศ. 2564 เดิมจะจัดแบบทั่วไป ณ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี จังหวัดนครราชสีมา แต่เนื่องจากมีการระบาดทั่วของไวรัสโคโรนา-2019 จึงได้ปรับการแข่งขันเป็นรูปแบบ การสอบเข้าถึงระยะไกล (Remote Access Exam) ณ สนามสอบศูนย์ สอวน. ต่าง ๆ ทั่วประเทศแทน และยกเลิกการสอบภาคปฏิบัติ

การแข่งขันเคมีโอลิมปิกระดับชาติในอนาคต
--------------------------------------

| TChO | เมืองที่จัดการแข่งขัน | ศูนย์เจ้าภาพ  | ปี พ.ศ.ที่จัดการแข่งขัน |
| --- | --- | --- | --- |
| **การแข่งขันเคมีโอลิมปิกระดับชาติ** |
| 20 | ขอนแก่น | มหาวิทยาลัยขอนแก่น | 2567 |
| 21 | กรุงเทพมหานคร | มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ | 2568 |
| 22 | พัทลุง | มหาวิทยาลัยทักษิณ | 2569 |
| 23 | กรุงเทพมหานคร | มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี | 2570 |

การแข่งขันเคมีโอลิมปิกระดับชาติที่ผ่านมา
----------------------------------------

ไฟล์:TChO 09.pngตราสัญลักษณ์ของการแข่งขันเคมีโอลิมปิกระดับชาติ ครั้งที่ 10 ณ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา

| TChO | เมืองที่จัดการแข่งขัน | ศูนย์เจ้าภาพ | วันที่จัดการแข่งขัน |
| --- | --- | --- | --- |
| **การแข่งขันเคมีโอลิมปิกระดับชาติ** |
| 19 | พิษณุโลก | มหาวิทยาลัยนเรศวร | 22-26 พฤษภาคม 2566 |
| 18 | นครปฐม | โรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์ | 24-28 กรกฎาคม 2565 |
| 17 | นครราชสีมา | มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี | 18-22 ธันวาคม 2564 |
| 16 | กรุงเทพมหานคร | มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ | 5-9 ธันวาคม 2563 |
| 15 | นครศรีธรรมราช | มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ | 10-14 มิถุนายน 2562 |
| 14 | อุบลราชธานี | มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี | 11-15 มิถุนายน 2561 |
| 13 | นครปฐม | มหาวิทยาลัยศิลปากร | 5-9 มิถุนายน 2560 |
| 12 | ชลบุรี | มหาวิทยาลัยบูรพา | 6-10 มิถุนายน 2559 |
| 11 | กรุงเทพมหานคร | มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ | 1-5 มิถุนายน พ.ศ. 2558 |
| 10 | สงขลา | มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ | 28 เมษายน - 2 พฤษภาคม พ.ศ. 2557 |
| 9 | เชียงใหม่ | มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ | 26 เมษายน - 2 พฤษภาคม พ.ศ. 2556 |
| 8 | กรุงเทพมหานคร | มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าธนบุรี | 4 -8 พฤษภาคม พ.ศ. 2555 |
| 7 | สงขลา | มหาวิทยาลัยทักษิณ | 5-9 พฤษภาคม พ.ศ. 2554 |
| 6 | กรุงเทพมหานคร | สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง | 26 - 30 เมษายน พ.ศ. 2553 |
| 5 | พิษณุโลก | มหาวิทยาลัยนเรศวร | 6 - 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2552 |
| **การแข่งขันเคมีโอลิมปิก สอวน.** |
| 4 | กรุงเทพมหานคร | มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ | 7 - 11 พฤษภาคม พ.ศ. 2551 |
| 3 | เชียงใหม่ | มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ | 28 เมษายน - 2 พฤษภาคม พ.ศ. 2550 |
| 2 | ขอนแก่น | มหาวิทยาลัยขอนแก่น | 30 เมษายน - 4 พฤษภาคม พ.ศ. 2549 |
| 1 | นครนายก | มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ | 9 -13 พฤษภาคม พ.ศ. 2548 |

ศูนย์สอวน.ที่เข้าร่วมการแข่งขัน
-------------------------------

| ลำดับ | ศูนย์สอวน. |
| --- | --- |
| 1 | มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์และมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีพระจอมเกล้าพระนครเหนือ |
| 2 | มหาวิทยาลัยขอนแก่น |
| 3 | มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ |
| 4 | มหาวิทยาลัยทักษิณ |
| 5 | มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีสุรนารี |
| 6 | มหาวิทยาลัยนเรศวร |
| 7 | มหาวิทยาลัยบูรพา |
| 8 | มหาวิทยาลัยศิลปากร |
| 9 | มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ |
| 10 | มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ |
| 11 | มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี |
| 12 | โรงเรียนเตรียมทหาร |
| 13 | โรงเรียนบดินทร์เดชา (สิงห์ สิงหเสนี)\* |
| 14 | โรงเรียนมหิดลวิทยานุสรณ์ |

โดยธรรมนูญการแข่งขันกำหนดให้แต่ละศูนย์ฯสามารถส่งนักเรียนผู้แทนเข้าร่วมการแข่งขันได้ทั้งหมด 6 คน และอาจารย์ผู้แทนศูนย์ 2 คน ยกเว้นศูนย์กรุงเทพ (โรงเรียนบดินทร์เดชา (สิงห์ สิงหเสนี)) ที่สามารถส่งนักเรียนผู้แทนได้ 3 ทีม ทีมละ 6 คน รวม 18 คน และกรรมการทีมละ 2 คน รวม 6 คน

ดูเพิ่ม
-------

* เคมีโอลิมปิกระหว่างประเทศ

อ้างอิง
-------

1. ↑  โครงการการแข่งขันเคมีโอลิมปิกระดับชาติ ครั้งที่ 11 The Eleventh Thailand Chemistry Olympiad (11th TChO) มูลนิธิ สอวน. คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
2. ↑  ธรรมนูญการแข่งขันเคมีโอลิมปิกระดับชาติ (รับรองโดยที่ประชุมของมูลนิธิ สอวน. ณ โรงแรมแมนดาริน กรกฎาคม 2547)
3. 1 2  ธรรมนูญการแข่งขันเคมีโอลิมปิกระดับชาติ (รับรองโดยที่ประชุมของมูลนิธิ สอวน. ณ โรงแรมเอเชีย
 กรกฎาคม 2560)
4. ↑  รายงานการประชุมสรุปผลการดำเนินงานศูนย์ สอวน. ประจำปีการศึกษา 2564 วันศุกร์ที่ 25 พฤศจิกายน 2565 ณ ห้องประชุม Palladium Hall ชั้น 10 โรงแรมเดอะ เบอร์เคลีย์ ประตูน้ำ กรุงเทพมหานคร

| * ด
* ค
* ก
โอลิมปิกวิชาการระดับชาติ ประเทศไทย |
| --- |
| 
* คณิตศาสตร์ (TMO)
* คอมพิวเตอร์ (TOI)
* เคมี (TChO)
* ชีววิทยา (TBO)
* ดาราศาสตร์ (TAO)
* ฟิสิกส์ (TPhO)
* ภูมิศาสตร์ (TGeo)
* วิทยาศาสตร์โลกและอวกาศ (TESO)
* ภาษาศาสตร์ (LOT)

 |
| 
* สอวน.
* สสวท.

 |