**จ้าว ยฺเหวียนหย่าน** (จีนตัวย่อ: 赵元俨; จีนตัวเต็ม: 趙元儼; พินอิน: *Zhào Yuányǎn*; ค.ศ. 985–1044) ฐานันดรศักดิ์ว่า **โจวกงซู่หวัง** (周恭肅王) เป็นเจ้าชายราชวงศ์ซ่งเหนือ (北宋朝) เป็นพระโอรสพระองค์ที่ 8 ของจักรพรรดิซ่งไท่จง (宋太宗) จึงมักเรียกกันว่า **อ๋องแปด** (八王) นอกจากนี้ ยังเป็นพระอนุชาของจักรพรรดิซ่งเจินจง (宋真宗) และเป็นพระปิตุลาของจักรพรรดิซ่งเหรินจง (宋仁宗)

ในประวัติศาสตร์
---------------

ในช่วงพระเยาว์ อ๋องแปดทรงเป็นที่กล่าวขานว่า มีพระสติปัญญาโดดเด่น พระบิดาจึงโปรดปรานนัก และให้ร่วมโต๊ะเสวยเสมอ นอกจากนี้ อ๋องแปดยังทรงเป็นที่สรรเสริญว่า มีพระกตัญญู เมื่อพระมารดาประชวร อ๋องแปดก็เสด็จมาปรนนิบัติมิได้ขาด อนึ่ง อ๋องแปดยังทรงฝักใฝ่ความรู้ทางอักษรศาสตร์และวรรณกรรม ต่างจากเจ้านายพระองค์อื่นที่มีพระทัยไปทางการทหาร อ๋องแปดยังทรงฝึกฝนอักษรวิจิตรจากพระอาจารย์หวัง ซีจือ (王羲之) และหวัง เซี่ยนจือ (王獻之)

เมื่อจักรพรรดิซ่งเหรินจงสืบบัลลังก์ต่อจากจักรพรรดิซ่งเจินจงโดยที่พระชันษายังน้อยอยู่ พระนางหลิว (劉) พระมเหสีของจักรพรรดิซ่งเจินจง ได้สำเร็จราชการแทน เพื่อเลี่ยงความวุ่นวายในราชสำนัก อ๋องแปดจึงไม่เสด็จเข้าวังอีกและทรงแสร้งมีพระสติวิปลาส จนกระทั่งพระนางหลิวสิ้นพระชนม์ อ๋องแปดจึงเสด็จเข้าวังไปทรงเปิดเผยว่า พระนางหลิวมิใช่พระมารดาที่แท้จริงของจักรพรรดิซ่งเหรินจง แต่เป็นนางหลี่ (李氏) คนรับใช้ของพระนางหลิว

จักรพรรดิซ่งเหรินจงไว้พระทัยในอ๋องแปดมาก ทรงตั้งอ๋องแปดเป็นประธานองคมนตรี ครั้นอ๋องแปดประชวรหนัก ก็ประทานเงิน 5,000 ตำลึง แต่อ๋องแปดทรงบอกปัด ตรัสว่า "ไยต้องให้คนที่ใกล้จะตายอยู่แล้วเป็นภาระของบ้านเมืองอีกเล่า" เมื่ออ๋องแปดทิวงคต จักรพรรดิซ่งเหรินจงก็ทรงจัดพระราชพิธีบูชาถึง 3 ครั้ง และทรงให้เผยแพร่พระนิพนธ์ของอ๋องแปดแก่ข้าราชการโดยทั่วกัน

ในนิยาย
-------

อ๋องแปดทรงเป็นตัวละครสำคัญในวรรณกรรมและเรื่องเล่าขานหลายเรื่อง โดยเฉพาะที่เกี่ยวกับเปา เจิ่ง (包拯), ตี๋ ชิง (狄青), และขุนศึกตระกูลหยาง

นิยายจำนวนมากระบุว่า อ๋องแปดมีพระนามว่า จ้าว เต๋อฟาง (趙德芳) แต่ที่จริงแล้วเป็นพระนามพระญาติผู้ใหญ่ของอ๋องแปดซึ่งในประวัติศาสตร์ปรากฏว่า สิ้นพระชนม์ใน ค.ศ. 981 ขณะมีพระชันษาได้ 22 ปี ซึ่งเป็นเวลาถึง 4 ปีก่อนอ๋องแปดตัวจริงจะประสูติ

นิยายมักระบุว่า อ๋องแปดประทับ ณ หนานชิงกง (狄千金; "ตำหนักวิเวกทางใต้") มีชายา คือ ตี๋ เชียนจิน (狄千金; ฮกเกี้ยนว่า เต็กเชยกิม) ป้าของขุนพลตี๋ ชิง และมีโอรสด้วยกัน คือ องค์ชายลู่ฮฺวา (潞花王) นอกจากนี้ อ๋องแปดยังทรงลอบเลี้ยงจักรพรรดิซ่งเหรินจงมาตั้งแต่เล็กจนโต เพราะพระนางหลิวทรงปองร้าย

อ้างอิง
-------

* (จีน) Toqto'a et al, *History of Song*, vol. 245 (Zhao Yuanyan).

| [[วิกิพีเดีย:|ข้อมูลบุคคล]] |
| --- |
| ชื่อ | Zhao Yuanyan} |
| ชื่ออื่น |  |
| รายละเอียดโดยย่อ | Song Dynasty prince |
| วันเกิด | 985 |
| สถานที่เกิด |  |
| วันตาย | 1044 |
| สถานที่ตาย |  |

| * ด
* ค
* ก
เปาบุ้นจิ้น |
| --- |
| บุคคล | 

|  |  |
| --- | --- |
| ศาลไคฟง | 
* เปาบุ้นจิ้น
* กงซุน เช่อ
* หวัง เฉา
* หม่า ฮั่น
* จาง หลง
* จ้าว หู่

 |
| เจ็ดผู้กล้า | 
* โอวหยาง ชุน (จอมยุทธเหนือ)
* จั่น เจา (จอมยุทธใต้)
* ติง จ้าวหลาน (จอมยุทธแฝด)
* ติง จ้าวฮุ่ย (จอมยุทธแฝด)
* จื้อ ฮว่า (จิ้งจอกดำ)
* เฉิน จ้ง-ยฺเหวียน (ขงเบ้งน้อย)
* อ้าย หู่ (จอมยุทธน้อย)

 |
| ห้าผู้ทรงธรรม | 
* หลู ฟาง (หนูทะลวงฟ้า)
* หาน จาง (หนูดำดิน)
* สฺหวี ชิ่ง (หนูทลายผา)
* เจี่ยง ผิง (หนูตะลุยบาดาล)
* ไป๋ อฺวี้ถัง (หนูขนแพร)

 |
| ราชสำนัก | 
* ซ่งเจินจง
* ซ่งเหรินจง
* สนมหลิว
* สนมหลี่
* อ๋องแปด
* ราชครูผัง
* เฉิน ชื่อเหม่ย์
* ตี๋ ชิง
* ขุนศึกตระกูลหยาง

 |

 |
| งานดัดแปลง | 

|  |  |
| --- | --- |
| วรรณกรรม | 
* *จื่อปู้-หฺยวี่* (子不語 *What the Master Would Not Discuss*)
* *เจ็ดผู้กล้าห้าผู้ทรงธรรม* (七俠五義 *Seven Heroes and Five Gallants*)
* *บ้วนฮ่วยเหลา* (萬花樓 *Pavilion of Ten Thousand Flowers*)
* *เปาเล่งถูกงอั้น* (包龍圖公案 *Cases of Judge Bao of the Dragon Image*)

 |
| ภาพยนตร์ | 
* *ซ่งกงมี่ฉื่อ* (宋宮秘史 *Inside the Forbidden City*) (1965)
* *ชีเสียอู่อี้* (七俠五義 *King Cat) (1967)*
* *หนันเสียจั่นเจา (南俠展昭* Ninja Swords of Death*) (1975)*
* *ชงเซียวโหลว* (沖霄樓 *House of Traps*) (1982)
* *ยฺวี่เมาซันซี่จิ่นเหมาฉู่* (御貓三戲錦毛鼠 *Cat vs. Rat*) (1982)
* *ยฺวี่เมาไอ้ชั่งจิ่นเหมาฉู่* (七俠五義之五鼠鬧東京; *The Invincible Constable*) (1993)
* *เปาบุ้นจิ้นหน้าขาว* (九品芝麻官 *Hail the Judge*) (1994)
* *เหล่าฉู่ไอ้ชั่งเมา* (老鼠愛上貓 *Cat and Mouse*)  (2003)
* *เปาชิงเทียนจืออู่ฉู่โต้ว-ยฺวี่เมา* (包青天五鼠斗御猫 *A Game of Cat and Mouse*) (2005)

 |
| ละครโทรทัศน์ | 
* *เปาบุ้นจิ้น* (包青天 *Justice Bao*) (1993)
* *เปาบุ้นจิ้น ขุนศึกตระกูลหยาง* (碧血青天楊家將 *Heroic Legend of the Yang's Family*) (1994)
* *เปาบุ้นจิ้นวัยหนุ่ม* (少年包青天 *Young Justice Bao*) (2000, 2001, 2006)
* *เปาบุ้นจิ้น ภาคออกล้างมลทินทั่วหล้า* (包公出巡 *Return of Justice Bao*)  (2000)
* *เปาบุ้นจิ้น ภาคคดีพิสดาร* (包公奇案 *Mysterious Cases of Judge Bao*) (2000)
* *เปาบุ้นจิ้น เทพผู้ทรงธรรม ภาคห้าหนูยุทธจักร* (包青天之白玉堂傳奇 Legends of Bai Yutang)  (2007)
* *เปาบุ้นจิ้น เทพผู้ทรงธรรม* (包青天 *Justice Bao*)  (2008)
* *เปาบุ้นจิ้น 7 ผู้กล้า 5 ผู้ทรงธรรม* (包青天 *Justice Bao*)  (2010–2012)

 |

 |