**ลูอา** (/ˈluːə/ ***loo**-ə*; จากโปรตุเกส: *lua* [ˈlu.(w)ɐ] แปลว่า *ดวงจันทร์*) เป็นภาษาโปรแกรมระดับสูง น้ำหนักเบา หลายกระบวนทัศน์ ออกแบบมาสำหรับการฝังตัวในแอพพลิเคชัน ลูอาเป็นภาษาแบบข้ามแพลตฟอร์มเนื่องจากตัวแปลรหัสไบต์ที่คอมไพล์ถูกเขียนด้วย ANSI C และลูอามี C API ที่แบบง่ายสำหรับฝังลงในแอปพลิเคชัน

ลูอาได้รับการออกแบบในปี 1993 เพื่อเป็นภาษาสำหรับการเพิ่มเติมลงในแอพพลิเคชั่นซอฟต์แวร์เพื่อตอบสนองความต้องการสำหรับการปรับแต่งที่เพิ่มขึ้นในเวลานั้น มีสิ่งอำนวยความสะดวกพื้นฐานของภาษาโปรแกรมส่วนใหญ่ แต่ไม่รวมคุณสมบัติที่ซับซ้อนหรือเฉพาะโดเมน แต่มีกลไกในการขยายภาษาทำให้โปรแกรมเมอร์สามารถใช้คุณสมบัติดังกล่าวได้ เนื่องจากลูอาตั้งใจให้เป็นภาษาส่วนขยายที่ฝังได้ทั่วไป นักออกแบบของลูอาจึงมุ่งเน้นไปที่การปรับปรุงความเร็ว การพกพา ความสามารถในการขยาย และความสะดวกในการพัฒนา

คุณสมบัติ
---------

### ไวยากรณ์

โปรแกรมเฮลโลเวิลด์สามารถเขียนได้ดังนี้

```
print("Hello World!")

```

หรือ:

```
print 'Hello World!'

```

คำอธิบายเริ่มต้นด้วยสองยัติภังค์ (`--`) และสิ้นสุดบนบรรทัดนั้น สำหรับคำอธิบายหลายบรรทัดสามารถใช้วงเล็บก้ามปูติดกันสองตัว (`--[[ ]]--`)

ฟังก์ชันสำหรับแฟกทอเรียลสามารถเขียนได้ดังนี้

```
function factorial(n)
  local x = 1
  for i = 2, n do
    x = x \* i
  end
  return x
end

```

### การควบคุมการไหล

ลูอามีการทำซ้ำอยู่สี่แบบ: `while` loop, `repeat` loop (คล้ายกับ  `do while` loop), `for` loop แบบตัวเลข และ `for` loop ทั่วไป

```
--condition = true

while condition do
  --statements
end

repeat
  --statements
until condition

for i = first, last, delta do  --delta may be negative, allowing the for loop to count down or up
  --statements
  --example: print(i)
end

```

`for` loop แบบทั่วไป:

```
for key, value in pairs(\_G) do
  print(key, value)
end

```

จะวนซ้ำบนตาราง `_G` โดยใช้ฟังก์ชันมาตรฐาน `pairs` วนซ้ำจนกว่าจะคืนค่า `nil`

การวนซ้ำยังสามารถใช้ซ้อนทับกันได้

```
local grid = {
  { 11, 12, 13 },
  { 21, 22, 23 },
  { 31, 32, 33 }
}

for y, row in ipairs(grid) do
  for x, value in ipairs(row) do
    print(x, y, grid[y][x])
  end
end

```

### ฟังก์ชัน

การที่ลูอาใช้ฟังก์ชันแบบค่า first-class แสดงให้เห็นในตัวอย่าง โดยที่ฟังก์ชัน print ถูกแก้ไข:

```
do
  local oldprint = print
  -- เก็บฟังก์ชั้น print ปัจจุบันเป็น oldprint
  function print(s)
    --[[ ตั้งฟังก์ชัน print ใหม่. print เดิมยังสามารถใช้งานได้ผ่าน oldprint 
 อันใหม่มีแค่ argument เดียว]]
    oldprint(s == "foo" and "bar" or s)
  end
end

```

การเรียกใช้ `print` ต่อจากนี้จะย้ายไปยังฟังก์ชันใหม่ และเพราะ lexical scoping ของลูอา ฟังก์ชัน print เก่าจะสามารถเข้าถึงได้เฉพาะฟังก์ชัน print ใหม่ที่ถูกแก้ไขแล้ว

ลูอาสนับสนุนส่วนปิดคลุม ดังตัวอย่างข้างล่าง:

```
function addto(x)
  -- ให้ฟังก์ชันใหม่ที่เพิ่ม x ลงใน argument คืน
  return function(y)
    --[=[ เมื่อเรียกใช้ตัวแปร x ซึ่งอยู่ข้างนอก scope ปัจจุบันและมีอายุน้อยกว่าฟังก์ชันนี้
 ลูอาจะสร้างส่วนปิดคลุม]=]
    return x + y
  end
end
fourplus = addto(4)
print(fourplus(3))  -- แสดงผล 7

--นอกจากนั้นยังเรียกใช้ตามนี้ได้:
print(addto(4)(3))
--[[ เพราะว่าเราเรียกฟังก์ชันที่ส่งกลับมาจาก ด้วย argument 4 โดยตรง สิ่งนี้ช่วยลดราคาข้อมูลและประสิทธิภาพจากถูกเรียกซ้ำ ๆ
]]

```

ส่วนปิดคลุมสำหรับตัวแปร `x` สร้างขึ้นทุกครั้งที่ `addto` ถูกเรียก นั่นทำให้ฟังก์ชันใหม่ที่ถูกคินค่าจะเข้าถึง parameter `x` ของตัวเองเสมอ ส่วนปิดคลุมควบคุมด้วยที่เก็บขยะของลูอาคล้ายกับวัตถุอื่น ๆ

### ตาราง

การใช้งาน
---------

บทความหลัก: รายชื่อแอพพลิเคชั่นที่ใช้ลูอา
ในการพัฒนาวิดีโอเกม ลูอาถูกใช้อย่างกว้างขวางในฐานะภาษาสคริปต์โดยโปรแกรมเมอร์ส่วนใหญ่ เนื่องจากความง่ายในการฝัง การดำเนินการที่รวดเร็ว และช่วงการเรียนรู้ที่สั้น

ในปี 2003 การสำรวจความคิดเห็นของ GameDev.net พบว่าลูอาเป็นภาษาสคริปต์ที่ได้รับความนิยมมากที่สุดสำหรับการเขียนโปรแกรมเกม เมื่อวันที่ 12 มกราคม 2012 ลูอาได้รับการประกาศให้เป็นผู้ชนะรางวัล Front Line Award 2011 จากนิตยสาร Game Developer ในหมวด Programming Tools

ยังมีการใช้งานที่ไม่ใช่เกมจำนวนมากที่ใช้ลูอาสำหรับการขยายเช่น LuaTeX ซึ่งมาจากภาษาเรียงพิมพ์ TeX, Redis, ฐานข้อมูลคีย์-ค่า, Neovim, โปรแกรมแก้ไขข้อความ และเว็บเซิร์ฟเวอร์ Nginx

ผ่านส่วนขยาย Scribunto ลูอายังใช้เป็นภาษาสคริปต์ฝั่งเซิร์ฟเวอร์ในซอฟต์แวร์มีเดียวิกิที่ใช้ที่ขับเคลื่อนวิกิพีเดียและวิกิอื่น ๆ ตัวอย่างการใช้งานเช่นเป็นตัวช่วยให้สามารถรวมข้อมูลจากวิกิสนเทศลงในบทความได้ และทำให้ใช้ระบบตารางจำแนกพันธุ์อัตโนมัติได้

อ้างอิง
-------

1. ↑  Ring Team (5 December 2017). "The Ring programming language and other languages". *ring-lang.net*. ring-lang.
2. ↑  Ierusalimschy, Roberto; de Figueiredo, Luiz Henrique; Filho, Waldemar Celes (June 1996). "Lua—An Extensible Extension Language". *Software: Practice and Experience*. **26** (6): 635–652. doi:10.1002/(SICI)1097-024X(199606)26:6<635::AID-SPE26>3.0.CO;2-P. สืบค้นเมื่อ 24 October 2015.
3. ↑  "About Lua". Lua.org. สืบค้นเมื่อ 2011-08-11.
4. ↑  Yuri Takhteyev (21 April 2013). "From Brazil to Wikipedia". *Foreign Affairs*. สืบค้นเมื่อ 25 April 2013.
5. ↑  "Why is Lua considered a game language?". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 20 August 2013. สืบค้นเมื่อ 2017-04-22.`{{cite web}}`: CS1 maint: bot: original URL status unknown (ลิงก์)
6. ↑  "Poll Results". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 7 December 2003. สืบค้นเมื่อ 2017-04-22.`{{cite web}}`: CS1 maint: bot: original URL status unknown (ลิงก์)
7. ↑  "Front Line Award Winners Announced". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 15 June 2013. สืบค้นเมื่อ 2017-04-22.`{{cite web}}`: CS1 maint: bot: original URL status unknown (ลิงก์)
8. ↑  "Extension:Scribunto - MediaWiki". *MediaWiki.org*. สืบค้นเมื่อ 21 February 2019.
9. ↑  "Wikipedia:Lua". สืบค้นเมื่อ 2018-12-19.
10. ↑  "Wikidata:Infobox Tutorial - Wikidata". *www.wikidata.org*. สืบค้นเมื่อ 2018-12-21.