สำหรับท่าอากาศยาน ดูที่ ท่าอากาศยานนานาชาติปารีส-ชาร์ล เดอ โกล

**ชาร์ล อ็องเดร โฌแซ็ฟ มารี เดอ โกล** (ฝรั่งเศส: *Charles André Joseph Marie de Gaulle*) หรือ **ชาร์ล เดอ โกล**; 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2433 – 9 พฤศจิกายน พ.ศ. 2513) เป็นเจ้าหน้าที่นายทหารแห่งกองทัพบกฝรั่งเศส และรัฐบุรุษที่นำเสรีฝรั่งเศสในการต่อสู้กับนาซีเยอรมนีในสงครามโลกครั้งที่สอง และเป็นประธานรัฐบาลชั่วคราวแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศส ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2487 - พ.ศ. 2489 เพื่อสร้างระบอบประชาธิปไตยขึ้นมาใหม่ในฝรั่งเศส ในปี พ.ศ. 2501 เขาได้พ้นจากตำแหน่ง เมื่อได้รับการแต่งตั้งเป็นประธานคณะรัฐมนตรี(นายกรัฐมนตรี) โดยประธานาธิบดี เรอเน กอตี เขาได้เขียนร่างรัฐธรรมนูญฝรั่งเศสขึ้นมาใหม่และก่อตั้งสาธารณรัฐฝรั่งเศสที่ 4 ภายหลังจากได้รับการอนุมัติโดยการลงประชามติ เขาได้รับเลือกเป็นประธานาธิบดีฝรั่งเศสในปีต่อมา ซึ่งเป็นตำแหน่งที่เขาได้รับเลือกอีกครั้งในปี พ.ศ. 2508 และดำรงตำแหน่งจนกระทั่งลาออกในปี พ.ศ. 2512

เขาเกิดในเมืองลีล เขาได้จบการศึกษาจาก เซนต์ ไคล์ ในปี พ.ศ. 2455 เขาเป็นนายทหารที่ได้รับการประดับด้วยเหรียญกล้าหาญจากสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง ซึ่งได้รับบาดเจ็บหลายครั้งและต่อมาก็ถูกจับกุมเป็นเชลยที่แวร์เดิง ในช่วงสมัยระหว่างสงคราม เขาได้สนับสนุนกองพลยานเกราะที่เคลื่อนที่ได้ ในช่วงเยอรมันเข้ารุกรานในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2483 เขาได้เป็นผู้นำกองพลยานเกราะในการโจมตีตอบโต้กลับต่อผู้รุกราน จากนั้นเขาก็ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงสงคราม การปฏิเสธที่จะยอมรับการสงบศึกของรัฐบาลของเขากับเยอรมนี เดอ โกลได้ลี้ภัยไปยังอังกฤษ และกระตุ้นให้ชาวฝรั่งเศสทำการต่อต้านการยึดครองและดำเนินการต่อสู้ต่อไปตามคำอุทธรณ์ 18 มิถุนายนของเขา เขาเป็นผู้นำกองทัพเสรีฝรั่งเศส และต่อมาเป็นหัวหน้าคณะกรรมการแห่งการปลดปล่อยชาติฝรั่งเศสที่ต่อกรกับฝ่ายอักษะ แม้จะมีความสัมพันธ์ที่ไม่เป็นมิตรกับสหรัฐอเมริกา แต่โดยทั่วไปแล้ว เขาได้รับการสนับสนุนจากวินสตัน เชอร์ชิลและกลายเป็นผู้นำที่ไม่มีใครโต้แย้งได้ของเสรีฝรั่งเศส เขาได้เป็นหัวหน้ารัฐบาลชั่วคราวแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศส ในปี พ.ศ. 2487 รัฐบาลชั่วคราวของฝรั่งเศสในภายหลังจากได้รับการปลดปล่อย ในช่วงต้นปี พ.ศ. 2487 เดอ โกลได้นำนโยบายเศรษฐกิจแบบดิริจิสต์ ซึ่งได้รวมถึงการควบคุมโดยรัฐอย่างมีนัยสำคัญต่อระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยมซึ่งตามาด้วยการเติบโตเป็นประวัติการณ์ 30 ปี เป็นที่รู้จักกันคือ Trente Glorieuses ความผิดหวังโดยการกลับมาของการแบ่งพรรคแบ่งพวกเล็กน้อยในสาธารณรัฐที่ 4 แห่งใหม่นี้ เขาได้ลาออกในช่วงต้นปี พ.ศ. 2489 แต่ยังคงมีบทบาททางการเมืองในฐานะผู้ก่อตั้ง Rassemblement du Peuple Français (RPF; "การชุมนุมของประชาชนชาวฝรั่งเศส") เขาได้เกษียณอายุในช่วงต้นปี พ.ศ. 2493 และเขียนหนังสือที่ชื่อว่า "บันทึกความทรงจำของสงคราม" ซึ่งกลายเป็นวรรณกรรมฝรั่งเศสสมัยใหม่ที่สำคัญอย่างรวดเร็ว

เมื่อสงครามแอลจีเรียกำลังทำลายสาธารณรัฐที่สี่ที่กำลังสั่นคลอน สมัชชาแห่งชาติได้ทำให้เขากลับมามีอำนาจในช่วงวิกฤตการณ์เดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2501 เขาได้ก่อตั้งสาธารณรัฐที่ห้า ด้วยตำแหน่งประธานาธิบดีที่แข็งแกร่งและเขาได้รับเลือกตั้งให้ดำรงตำแหน่งต่อไป เขาได้พยายามที่จะรักษาชาวฝรั่งเศสไว้ด้วยกัน ในขณะที่ทำตามขั้นตอนเพื่อยุติสงคราม ซึ่งเป็นผลมาจากความโกรธแค้นของ Pieds-Noirs (ชนกลุ่มน้อยชาติพันธุ์ฝรั่งเศสที่เกิดในแอลจีเรีย) และทางทหาร ทั้งสองฝ่ายเคยสนับสนุนให้เขากลับคืนสู่อำนาจเพื่อรักษาการปกครองดินแดนอาณานิคม เขาได้มอบเอกราชให้แก่แอลจีเรียและดำเนินการอย่างก้าวหน้าต่อเขตอาณานิคมอื่น ๆ ของฝรั่งเศส ในบริบทของสงครามเย็น เดอ โกล ได้ริเริ่ม "การเมืองแห่งความยิ่งใหญ่" โดยยืนยันว่า ฝรั่งเศสเป็นมหาอำนาจที่สำคัญ ไม่ควรที่จะพึ่งพาประเทศอื่น ๆ เช่น สหรัฐอเมริกา เพื่อความมั่งคงและความมั่นคั่งของชาติ ด้วยเหตุนี้ เขาจึงดำเนินนโยบาย "เอกราชแห่งชาติ" ซึ่งทำให้เขาต้องถอนตัวออกจากกองบัญชาการทหารที่รวมน้ำหนึ่งใจเดียวกันของเนโท และเปิดตัวโครงการพัฒนาระเบิดนิวเคลียร์ที่เป็นอิสระ ซึ่งทำให้ฝรั่งเศสนั้นมีอำนาจด้วยระเบิดนิวเคลียร์เป็นอันดับที่สี่ เขาได้ฟื้นฟูความสัมพันธ์ระหว่างฝรั่งเศส - เยอรมันด้วยมิตรไมตรีจิตเพื่อสร้างถ่วงดุลอำนาจของยุโรประหว่างอิทธิพลของอังกฤษและอเมริกา และโซเวียต โดยผ่านการลงนามในสนธิสัญญาเลลีเซ เมื่อวันที่ 22 มกราคม พ.ศ. 2506

อย่างไรก็ตาม เขาก็ไม่เห็นด้วยกับการพัฒนาใด ๆ ของสหภาพเหนือชาติ ที่นิยมให้ยุโรปเป็นทวีปแห่งชาติที่มีอำนาจอธิปไตย เดอ โกลได้วิพากษ์วิจารณ์อย่างเปิดเผยเกี่ยวกับการแทรกแซงของสหรัฐในเวียดนามและ "สิทธิพิเศษที่สูงเกินจริง" ของค่าเงินดอลลาร์สหรัฐ ในปีต่อมา เขาได้รับสนับสนุนจากคำขวัญที่ว่า "เสรีควิเบก จงเจริญ" และการคัดค้านต่อการเข้าร่วมประชาคมเศรษฐกิจยุโรปของสหราชอาณาจักรถึงสองครั้ง ได้สร้างความขัดแย้งอย่างมาก ทั้งในอเมริกาเหนือและยุโรป แม้ว่าจะได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีในปี พ.ศ. 2508 แต่เขาได้เผชิญพบกับการประท้วงอย่างกว้างขวางของนักศึกษาและคนงานในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2511 แต่ยังคงได้รับการสนับสนุนจากกองทัพและได้รับการเลือกตั้งด้วยเสียงข้างมากในรัฐสภา เดอ โกลได้ประกาศลาออกในปี พ.ศ. 2512 ภายหลังจากความพ่ายแพ้ในการลงประชามติ ซึ่งเขาได้เสนอให้มีการกระจายอำนาจมากขึ้น เขาได้เสียชีวิตในอีกหนึ่งปีต่อมาที่บ้านพักของเขาในกอลงแบเลเดอเซกลีซ(Colombey-les-Deux-Églises) ทำให้บันทึกความทรงจำของประธานาธิบดีผู้นี้ที่ยังเขียนไม่เสร็จ

พรรคการเมืองและบุคคลสำคัญหลายคนของฝรั่งเศสได้กล่าวอ้างว่า เป็นมรดกของลัทธิเดอ โกล ถนนและอนุสาวรีย์หลายแห่งในฝรั่งเศสได้ถูกสร้างขึ้นเพื่ออุทิศให้กับความทรงจำของเขา ภายหลังจากที่เขาได้เสียชีวิตลง

ประวัติ
-------

ชาร์ล เดอ โกล เกิดเมื่อวันที่ 22 พฤศจิกายน พ.ศ. 2433 เป็นลูกคนที่ 3 ใน 5 ของครอบครัวโรมันคาทอลิกที่มีลักษณะอนุรักษ์-เสรีนิยมที่เมืองลีล ซึ่งตั้งอยู่ทางเหนือของประเทศฝรั่งเศส ติดกับประเทศเบลเยียม

เขาเติบโตและได้รับการศึกษาในกรุงปารีสที่ Collège Stanislas de Paris และยังได้ศึกษาในประเทศเบลเยียมระยะหนึ่ง

เชื้อสายฝ่ายพ่อของชาร์ล เดอ โกลนั้นเป็นชนชั้นผู้ดีตระกูลสูง (อภิชนาธิปไตย) ในแถบนอร์ม็องดีและเบอร์กันดีมาเป็นเวลานาน ซึ่งได้ย้ายรกรากมาอาศัยอยู่ในกรุงปารีสเป็นเวลากว่าศตวรรษแล้ว ส่วนเชื้อสายทางฝ่ายแม่ของเขานั้น เป็นผู้บริหารกิจการอุตสาหกรรมที่ร่ำรวยแห่งเมืองลีลในบริเวณฟลานเดอส์ฝรั่งเศส

คำว่า **เดอ (de)** (ซึ่งแปลว่า แห่ง หรือ ณ) ในคำว่า **เดอ โกล (de Gaulle)** นั้นไม่ได้เป็นนามสกุลขุนนางแต่อย่างใด ทั้ง ๆ ที่บรรพบุรุษของครอบครัว เดอ โกล นั้น เป็นขุนนางหรืออัศวินซึ่งสูงด้วยยศและตำแหน่ง ซึ่งบรรพบุรุษคนแรก ๆ ของตระกูล เดอ โกล นั้นมียศเป็นผู้ติดตามอัศวิน (Écuyer) ในสมัยพระเจ้าฟิลิปที่ 2 ช่วงศตวรรษที่ 12 เป็นที่เชื่อกันว่า คำว่า เดอ โกล นั้นได้มีวิวัฒนาการมาจากคำว่า **De Walle** ซึ่งแปลว่า กำแพงเมืองหรือป้อมปราการ ในภาษาเยอรมัน เนื่องจากขุนนางฝรั่งเศสในสมัยก่อนนั้น สืบเชื้อสายมาจากพวกแฟรงก์และนอร์มังเยอรมัน ซึ่งก็ทำให้ได้รับอิทธิพลในการใช้ชื่อเยอรมัน และเป็นที่สังเกตว่า คำว่า **เดอ โกล (de Gaulle)** นั้นจะขึ้นต้นด้วย *d* ตัวเล็กเสมอ

ปู่ของชาร์ล เดอ โกลนั้นเป็นนักประวัติศาสตร์ ส่วนย่าเป็นนักเขียน พ่อของเขา อ็องรี เดอ โกล เป็นครูในโรงเรียนคาทอลิกเอกชน ซึ่งเขาได้ตั้งโรงเรียนขึ้นมาเอง การโต้วาทีเรื่องการเมืองนั้นเป็นสิ่งที่ครอบครัวเขาทำเป็นประจำ เมื่อตอนเขาเด็ก ๆ พ่อของเขาก็ได้แนะนำนักเขียนผู้ซึ่งเป็นพวกอนุรักษนิยมอยู่เป็นประจำ ครอบครัวเขาเป็นครอบครัวที่มีความเป็นชาตินิยม เขาเติบโตมาด้วยความศรัทธาที่มีต่อชาติของตนเอง 

ครอบครัวเขาเป็นพวกจารีตนิยม อนุรักษนิยมและยังสนับสนุนการปกครองในระบอบราชาธิบไตย แต่ถึงกระนั้นครอบครัวเขาก็ได้ยึดถือกฎหมายและเคารพสาธารณรัฐเป็นอย่างดี มุมมองทางการเมืองของพวกเขายังออกไปแนวเสรีนิยมอีกด้วย

สมัยสงครามโลกครั้งที่ 1
-----------------------

ชาร์ล เดอ โกล ได้เลือกที่จะใช้ชีวิตเป็นทหารอาชีพ และเขาก็ได้เรียนที่โรงเรียนเตรียมทหารพิเศษแซ็ง-ซีร์ (École spéciale militaire de Saint-Cyr) เป็นเวลากว่า 4 ปี และได้เข้าร่วมกองทหารราบแทนที่จะเลือกหน่วยทหารหัวกะทิ 

เมื่อสงครามโลกครั้งที่ 1 ได้สิ้นสุดลง ชาร์ล เดอ โกล ยังคงอยู่ในกองทัพ เป็นนายทหารของพลเอก Maxime Weygand และพลเอกฟีลิป เปแต็ง อย่างต่อเนื่อง ในระหว่างสงครามโปแลนด์-โซเวียต (พ.ศ. 2462 - พ.ศ. 2464) เขาได้อาสาเข้าไปเป็นสมาชิกของหน่วยภารกิจทหารฝรั่งเศสเพื่อโปแลนด์ และได้เป็นครูฝึกทหารราบให้แก่กองทัพโปแลนด์ ต่อมาเขาได้แยกตัวออกเพื่อที่จะเข้าร่วมภารกิจใกล้ ๆ แม่น้ำ Zbrucz (บริเวณประเทศยูเครน)และได้รับเครื่องอิสริยาภรณ์ทางทหารอันสูงสุดของโปแลนด์ นั่นก็คือเครื่องอิสริยาภรณ์ Virtuti Militari

เขายังได้เลื่อนขั้นเป็นผู้บังคับบัญชาหน่วยและยังได้ข้อเสนอให้ทำงานต่อที่ประเทศโปแลนด์ แต่เขากลับเลือกที่จะกลับมาทำงานในประเทศฝรั่งเศส และได้เป็นนายทหารเสนาธิการและได้สอนที่โรงเรียนเตรียมทหาร (École Militaire) เป็นผู้อยู่ในอุปถัมภ์ของผู้บังคับบัญชาคนเก่าของเขา คือ พลเอกฟีลิป เปแต็ง ชาร์ล เดอ โกลนั้นได้รับอิทธิพลจากสงครามโปแลนด์-โซเวียตเป็นอย่างมากด้วยการใช้รถถัง เคลื่อนพลอย่างรวดเร็ว และการทำสงครามในสนามเพลาะ เขายังได้เรียนรู้บางสิ่งบางอย่างเพื่ออนาคตทางทหารและการเมืองของเขาจากจอมพล Józef Piłsudski แห่งโปแลนด์ ในเรื่องการก่อตั้งสหภาพยุโรป

นายร้อยชาร์ล เดอ โกล
ชาร์ล เดอ โกลได้เห็นขอแตกต่างระหว่างสงครามโปแลนด์-โซเวียตและสงครามโลกครั้งที่ 1 เป็นอย่างมากโดยเฉพาะในด้านประสบการณ์ ซึ่งเขาก็ได้ออกหนังสือหลายเล่มที่เกี่ยวกับการจัดการการทหารโดยเฉพาะเล่มที่ชื่อว่า ไปสู่ทหารอาชีพ (Vers l'Armée de Métier) ที่เขาได้เสนอองค์ประกอบของทหารที่มีประสิทธิภาพพร้อมกับหน่วยทหารติดอาวุธ และเหนือกว่านั้นคือแนวคิดที่เป็นตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือ แนวกำแพงมาชิโนต์ (Maginot Line)

แนวคิดเดียวกันนี้ได้ก้าวหน้าไปโดย:

* พลตรี จอห์น เฟรเดอริก ชาลส์ ฟูลเลอร์ (J. F. C. Fuller) ชาวอังกฤษ
* Heinz Guderian นักทฤษฎีทางทหารชาวเยอรมัน
* ประธานาธิบดีไอเซนฮาวร์แห่งสหรัฐอเมริกา
* พลเอกจอร์จ เอส. แพตตัน จูเนียร์ แห่งสหรัฐอเมริกา
* จอมพลมีคาอิล ตูคาเชฟสกี แห่งสหภาพโซเวียต
* พลเอก Władysław Sikorski นายกรัฐมนตรีแห่งสาธารณรัฐโปแลนด์

แต่ถึงกระนั้นแนวคิดของชาร์ล เดอ โกลก็ได้ถูกปฏิเสธจากทหารคนอื่น ๆ โดยเฉพาะพลเอกฟีลิป เปแต็ง ทำให้ความสัมพันธ์ของทั้งตึงเครียดขึ้น นักการเมืองฝรั่งเศสเองก็ไม่เห็นด้วยกับแนวคิดนี้ ทำให้เป็นที่สงสัยในความน่าเชื่อถือของทหารอาชีพต่อนักการเมือง ยกเว้น Paul Reynaud ที่จะมีบทบาทสำคัญต่อชาร์ล เดอ โกล

เดอ โกล เองก็ได้ติดต่อกับ Ordre Nouveau (New Order) ในช่วงปลายปี พ.ศ. 2477 ถึงต้นปี พ.ศ. 2478 ซึ่งเป็นกลุ่มการเมืองที่ต้องการการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองในปัญหาเรื่องเศรษฐกิจและสังคม ซึ่งแนวคิดทางการเมืองของกลุ่มนี้อยู่ในปีกฝ่ายขวา และต้องการที่จะสร้างทางที่ 3 ขึ้นมาระหว่างสังคมนิยมกับทุนนิยม และต่อต้านเสรีนิยม รัฐสภานิยม ประชาธิปไตย และฟาสซิสต์

เมื่อสงครามโลกครั้งที่ 2 ปะทุขึ้น ชาร์ล เดอ โกลมียศเพียงแค่ *พันเอก* และเขาก็ได้เป็นปฏิปักษ์ต่อผู้นำทางทหารตั้งแต่ต้นประมาณปี พ.ศ. 2463 มาเรื่อย ๆ ต่อมากองทัพเยอรมันได้ยาตราทัพเข้าตีเมืองเซอดังในวันที่ 15 พฤษภาคม พ.ศ. 2483 เขาก็เลยได้เป็นผู้บังคับการ กองทหารรถถังที่ 4

ในวันที่ 17 พฤษภาคม พ.ศ. 2483 เขาได้โจมตีรถถังเยอรมันบริเวณ Montcornet ด้วยรถถังเพียง 200 คันและไม่มีกำลังทางอากาศสนับสนุนซึ่งทำได้เพียงต่อต้านการรุกคืบหน้าของกองทัพเยอรมันเท่านั้นเอง ต่อมาในวันที่ 28 พฤษภาคม พ.ศ. 2483 เขาได้โจมตีกองทหารราบของเยอรมัน จนถอยไปถึง Caumont และนี่ก็เป็นสิ่งที่น่าสนใจเพราะเป็นยุทธวิธีไม่กี่วิธีที่ทำให้ฝรั่งเศสมีชัยต่อกองทัพเยอรมันในเวลานั้น ซึ่งนายกรัฐมนตรีปอล เรย์โนด์ ได้แต่งตั้งให้เขาเป็นผู้บัญชาการกองพลน้อย หรือที่เรียกว่า Général de brigade (เทียบเท่านายพลจัตวา) ซึ่งทำให้เขาเป็นที่เรียกว่า Général de Gaulle ในเวลาต่อมา

วันที่ 6 มิถุนายน ปอล เรย์โนด์ ได้แต่งตั้งเขาเป็นปลัดกระทรวงกลาโหมและสงคราม และให้เขาดูแลเรื่องการประสานงานกับสหราชอาณาจักร ในฐานะที่เขาเป็นคนใหม่ในรัฐบาลฝรั่งเศส เขาล้มเหลวในการต่อต้านการยอมแพ้ของฝรั่งเศส และการสนับสนุนในการย้ายรัฐบาลไปยังแอฟริกาเหนือและต่อสู้กับกองทัพเยอรมันให้ถึงที่สุดจากเมืองขึ้นฝรั่งเศส เขาได้รับตำแหน่งนายทหารประสานงานกับสหราชอาณาจักรและเขาก็ได้เสนอวินสตัน เชอร์ชิลล์ ในการรวมประเทศฝรั่งเศสเข้ากับสหราชอาณาจักรเป็นประเทศเดียวกัน ด้วยทหารและรัฐบาลเดียวกันในระหว่างสงครามนี้ ซึ่งเป็นข้อเสนอสุดท้ายเพื่อชาวฝรั่งเศสที่ต้องการจะสู้ในสงครามต่อไป ในวันที่ 16 มิถุนายน ในกรุงลอนดอน

เขาได้ขึ้นเครื่องบินกลับไปยังบอร์โด (รัฐบาลเฉพาะกาลของสาธารณรัฐฝรั่งเศส) ในบ่ายวันเดียวกัน และเพิ่งได้ข่าวว่าฟิลิป เปแต็ง ได้เป็นนายกรัฐมนตรีพร้อมกับความคิดที่จะสงบศึกกับเยอรมนี

วันนั้นเองที่เขาได้ตัดสินใจในสิ่งที่สำคัญที่สุดในชีวิตของเขาและประวัติศาสตร์สมัยใหม่ของฝรั่งเศสนั่นคือการประกาศไม่ยอมรับการยอมแพ้ของฝรั่งเศสและยังได้ต่อต้านกฎหมายของรัฐบาลของเปแต็ง (ซึ่งในมุมมองของเขาคือกฎหมายที่ไม่ชอบธรรม) และได้ประกาศทำสงครามต่อกับอดอล์ฟ ฮิตเลอร์ ต่อมาในวันที่ 17 มิถุนายน เขาได้หลบหนีออกจากบอร์โดพร้อมกับทองคำ 100,000 ฟรังก์ซึ่งเป็นเงินลับที่ ปอล แรโน ได้ให้เขาในคืนก่อน เขาหนีรอดอย่างหวุดหวิดจากเครื่องบินรบเยอรมันและถึงกรุงลอนดอนในบ่ายวันนั้น เดอ โกลได้ปฏิเสธการยอมจำนนของประเทศฝรั่งเศสและเตรียมพร้อมในการเคลื่อนไหวเพื่อที่จะต่อสู่กับเยอรมนี ดังนั้นการเกิดสงครามกลางเมืองฝรั่งเศสก็สามารถปะทุขึ้นได้ทุกเวลา ยุคฝรั่งเศสเขตวีชีที่อยู่ข้างฝ่ายอักษะได้ก่อกำเนิดแล้ว จะต้องต่อสู้กับแนวร่วมการปลดปล่อยฝรั่งเศสนำโดยชาร์ล เดอ โกลที่ปฏิเสธและต่อต้านการสงบศึก

สมัยสงครามโลกครั้งที่ 2: แนวร่วมการปลดปล่อยฝรั่งเศส
---------------------------------------------------

ชาร์ล เดอ โกล สมัยสงครามโลกครั้งที่สอง
ชาร์ล เดอ โกล ประมาณปี พ.ศ. 2485
ในวันที่ 18 มิถุนายน เดอ โกล เตรียมตัวที่ปราศรัยแก่คนฝรั่งเศสผ่านทางวิทยุ BBC ในกรุงลอนดอน คณะรัฐมนตรีของอังกฤษได้พยายามบล็อกคำปราศรัยครั้งนั้นแต่วินสตัน เชอร์ชิลล์ก็ได้ยับยั้งมติคณะรัฐมนตรีไว้ได้ ในประเทศฝรั่งเศส เดอ โกล *คำอุทธรณ์ 18 มิถุนายน (Appel du 18 Juin)* น่าจะเป็นที่ได้ยินของคนทั้งชาติในเย็นวันนั้น แต่ในความจริงแล้วมีเพียงเล็กน้อยที่ได้ยินเท่านั้น เดอ โกลยังไม่เป็นที่รู้จักกันในประเทศฝรั่งเศสเวลานั้น และคำปราศรัยของเขานั้นเป็นเหมือนความเพ้อฝันเสียมากกว่า วลีที่ว่า **ฝรั่งเศสแพ้จากการรบ แต่ยังมิได้แพ้สงคราม** นั้นได้พบอยู่บนโปสเตอร์ทั่วสหราชอาณาจักร และถูกโยงไปอย่างผิด ๆ ว่าเป็นส่วนหนึ่งของคำปราศรัยทาง BBC แต่อย่างไรก็ตามวลีดังกล่าวก็ได้เห็นความตั้งใจแน่วแน่ของชาร์ล เดอ โกล เขาเองมีส่วนร่วมในการต่อต้านการบุกรุกของเยอรมันและได้ประกาศว่า **ไฟการต่อต้านของฝรั่งเศสจะไม่ดับลง** แต่ เดอ โกลก็ได้อ้างถึงการต่อต้านของทหารแต่เมื่อทหารชาวฝรั่งเศสส่วนมากนึกได้ว่าตนเองไม่มีปัจจัยใด ๆ ที่สามารถชนะสงครามได้แล้ว จึงต่อต้านศีลธรรมแทน ทำให้เดอ โกล มีความผิดหวังอยู่ไม่น้อยเหมือนกัน

มีชาวฝรั่งเศสไม่มากนักที่ได้ยินคำปราศรัยของเดอ โกลในวันนั้นเพราะวิทยุ BBC ไม่ใคร่จะเป็นที่ได้ยินในประเทศฝรั่งเศสและชาวฝรั่งเศสกว่าล้านคนเป็นผู้ลี้ภัยด้วยซ้ำไป อย่างไรก็ตามใจความสำคัญของคำปราศรัยครั้งนั้นได้ถูกตีพิมพ์ลงในหนังสือพิมพ์ฝรั่งเศสในวันต่อมาบริเวณทางตอนใต้ของประเทศฝรั่งเศส (ซึ่งยังมิได้โดนยึด) และคำปราศรัยนั้นยังได้เปิดซ้ำไปซ้ำมาเป็นเวลาหลายวันทาง BBC และ เดอ โกล เองก็ได้ปราศรัยเรื่อย ๆ ในเวลาต่อมา

คำปราศรัยของเดอ โกลในวันที่ 22 มิถุนายนทาง BBC สามารถฟังได้ที่นี่ เก็บถาวร 2007-04-01 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน หรือใจความสำคัญของคำปราศรัยอื่น ๆ และสำเนาโปสเตอร์ตั้งแต่ มิถุนายน พ.ศ. 2483 หาได้จากที่นี่ เก็บถาวร 2007-08-24 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน

ในไม่ช้า ท่ามกลางความวุ่นวาย งุนงง และยุ่งเหยิงของประเทศฝรั่งเศส ข่าวที่ว่ามีนายพลชาวฝรั่งเศสที่อยู่ในกรุงลอนดอนได้ปฏิเสธที่จะยอมแพ้หรือสงบศึกกับเยอรมนีและได้ประกาศว่าสงครามยังดำเนินต่อไป ได้กระจายจากปากสู่ปาก และจนวันนี้คำปราศรัยของเขานั้นเป็นที่จดจำและโด่งดังที่สุดอย่างหนึ่งในประวัติศาสตร์ฝรั่งเศส

ในลอนดอน ชาร์ล เดอ โกล ได้ก่อตั้งและดำเนินการแนวร่วมการปลดปล่อยฝรั่งเศส ในขณะที่สหรัฐอเมริกาให้การยอมรับรัฐบาลวิชีฝรั่งเศสแต่สหราชอาณาจักร รัฐบาลของวินสตัน เชอร์ชิลล์ให้การสนับสนุนชาร์ล เดอ โกล ทั้ง ๆ ที่รักษาระดับความสัมพันธ์กับรัฐบาลวิชีฝรั่งเศสอยู่

ในวันที่ 4 กรกฎาคม พ.ศ. 2483 ศาลทหารในเมืองตูลูซ ได้ตัดสินให้ชาร์ล เดอ โกล (โดยที่เจ้าตัวไม่อยู่) จำคุกเป็นเวลา 4 ปี และการตัดสินครั้งที่ 2 ในวันที่ 2 สิงหาคม พ.ศ. 2483 ได้ตัดสินลงโทษประหารชีวิต เนื่องจากทรยศและทำการกบฏต่อรัฐบาลวิชีฝรั่งเศส

ในการปฏิบัติต่อสหราชอาณาจักรและสหรัฐอเมริกานั้น เขายืนหยัดตลอดเวลาในการยืนหยัดสิทธิเสรีภาพในฐานะตัวแทนคนฝรั่งเศส แต่บ่อยครั้งที่เขาถูกฝ่ายสัมพันธมิตรลืม เขาอาศัยอยู่ด้วยความระแวงโดยเฉพาะอย่างยิ่ง ต่อสหราชอาณาจักรเพราะเขาเชื่อว่าสหราชอาณาจักรพยายามหาทางที่จะยึดเอาเลอวองต์จากฝรั่งเศสอย่างลับ ๆ เคลมองทีน เชอร์ชิลล์ ภรรยาเซอร์วินสตัน เชอร์ชิลล์ ผู้ซึ่งชื่นชมในตัวเดอ โกล ได้เคยเตือนเขาไว้ว่า **อย่าเกลียดพันธมิตรมากกว่าศัตรู** แต่เดอ โกลก็ได้ตอบกลับไปว่า **ฝรั่งเศสไม่มีเพื่อน มีแต่หุ้นส่วน**

อย่างไรก็ตามสถานการณ์ดังกล่าวมีความซับซ้อน เดอ โกลเองก็ไม่ไว้วางใจจุดประสงค์ของสหราชอาณาจักรและสหรัฐอเมริกา เนื่องจากนักการเมืองระดับสูงของสหรัฐอเมริกานั้นไม่ไว้วางใจแนวร่วมปลดปล่อยฝรั่งเศสของชาร์ล เดอ โกล และเป็นประเทศหนึ่งที่ปฏิเสธในการยอมรับแนวร่วมปลดปล่อยฝรั่งเศสและชาร์ล เดอ โกลในฐานะตัวแทนประเทศฝรั่งเศส ในทางกลับกัน สหรัฐอเมริกาก็ยังได้ให้การยอมรับรัฐบาลวิชีฝรั่งเศสแทน

หลายครั้งที่คนได้วิจารณ์การทำงานร่วมกันของเดอ โกลและเชอร์ชิลล์อย่างผิด ๆ เช่น "จากไม้กางเขนทั้งหมดที่ข้าพเจ้าดูแล ไม้กางเขนแห่งลอแรนป็นสิ่งที่ทำให้ข้าพเจ้าหนักใจเป็นที่สุด" (ไม้กางเขนแห่งลอแรนป็นสัญลักษณ์ของแนวร่วมการปลดปล่อยฝรั่งเศส) ซึ่งคำเหน็บแหนมดังกล่าว แท้จริงแล้ว ทูตอังกฤษที่ส่งไปยังฝรั่งเศส พลตรี เซอร์ หลุยส์ สเปียส์ เป็นคนพูดต่างหาก

บางครั้งในภาวะตึงเครียด กล่าวกันว่า เชอร์ชิลล์ได้เคยพูดเป็นภาษาฟร็องแกล (*ภาษาฝรั่งเศส + ภาษาอังกฤษ / français + anglais*) ว่า **Si vous ne co-operatez, je vous obliterai** ซึ่งแปลว่า **ถ้าคุณไม่ให้ความร่วมมือ ผมจะทำลายคุณซะ**

เขาได้ทำงานร่วมกับกลุ่มการต่อต้านของฝรั่งเศสและผู้สนับสนุนการครอบครองเมืองขึ้นฝรั่งเศสบริเวณแอฟริกา ต่อมาหลังภารกิจ Operation Torch ที่ทหารอังกฤษและอเมริกันยกพลบุกเมืองขึ้นฝรั่งเศสในแอฟริกาเหนือในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2485 (เมืองขึ้นฝรั่งเศสขณะนั้นภายใต้รัฐบาลฝรั่งเศสเขตวีชี) ชาร์ล เดอ โกลได้ย้ายกองบัญชาการไปยังเมืองแอลเจียร์ ประเทศแอลจีเรียในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2486 หลังจากนั้นเดอ โกลก็ได้เป็นประธานร่วม (ร่วมกับพลเอกอ็องรี ชีโรด์ ซึ่งสหรัฐอเมริกาให้การสนับสนุน) และภายหลังเป็นประธานคณะกรรมมาธิการปลดปล่อยแห่งชาติ (คนเดียว)

ระหว่างภารกิจการปลดปล่อยฝรั่งเศสนั้น ทหารอังกฤษและอเมริกันก็ได้ยกพลขึ้นผืนแผ่นดินใหญ่ที่ประเทศฝรั่งเศสในภารกิจ Operation Overlord หรือเป็นที่คุ้นหูในนาม "การรบแห่งนอร์ม็องดี" เดอ โกลก็สถาปนาแนวร่วมการปลดปล่อยฝรั่งเศสในผืนแผ่นดินใหญ่ฝรั่งเศส หลีกเลี่ยง **รัฐบาลทหารสัมพันธมิตรเพื่อครอบครองดินแดน (AMGOT)** เขาได้นั่งเครื่องบินจากประเทศแอลจีเรียมายังฝรั่งเศสก่อนการเป็นเสรีภาพของกรุงปารีส และได้เคลื่อนที่เข้าไปบริเวณแนวหน้าใกล้ ๆ เมืองหลวงพร้อมกับทหารสัมพันธมิตร เขาได้กลับไปยังกรุงปารีสในไม่ช้า และก็ได้กลับเข้าทำงานในกระทรวงระหว่างสงคราม และก็ได้ประกาศว่าสาธารณรัฐที่ 3 ยังคงอยู่ต่อไปและปฏิเสธการปกครองของวิชีฝรั่งเศส

เดอ โกลได้เป็นประธานคณะรัฐบาลเฉพาะกาลแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศส (GPRF) เริ่มในเดือนกันยายน พ.ศ. 2487 เขาได้ส่งหน่วยปฏิบัติการฝรั่งเศสนอกประเทศแห่งตะวันออกไกล (Corps Expéditionnaire Français en Extrême-Orient, CEFEO) เพื่อที่จะสถาปนาอำนาจในภูมิภาคอินโดจีนฝรั่งเศสขึ้นใหม่ในปี พ.ศ. 2488 และได้แต่งตั้งพลเรือเอกดาร์ชองลีอู เป็นผู้บัญชาการอินโดจีนฝรั่งเศส และจอมพลเลอเคลิร์กเป็นผู้บัญชาการสูงสุดในอินโดจีนฝรั่งเศสและบังคับบัญชาหน่วยปฏิบัติการฝรั่งเศสนอกประเทศแห่งตะวันออกไกล

ภายใต้การนำของชาร์ล เดอ โกล ผู้ที่ได้ทำการต่อต้านและต่อสู้เพื่อฝรั่งเศสมาก่อนหน้านี้แล้วนั้น (ส่วนมากเป็นทหารจากเมืองขึ้นฝรั่งเศส) สามารถเคลื่อนกองทัพ ๆ หนึ่งของฝรั่งเศสในบริเวณแนวตะวันตกได้ โดยการกระทำภารกิจยกพลขึ้นทางตอนใต้ของฝรั่งเศส (Operation Dragoon) ซึ่งสามารถทำให้ 1 ใน 3 ของประเทศฝรั่งเศสเป็นเสรีจากกองทัพเยอรมันได้ ทหารกลุ่มนี้เรียกว่า **กองทัพฝรั่งเศสกลุ่มแรก** ทำให้กองทัพฝรั่งเศสนั้นได้เข้าร่วมในการต่อสู้กับเยอรมนีทางทหารพร้อมเพรียงกับทหารอังกฤษโดยปริยาย และยังได้ยึดดินแดนที่กองทัพเยอรมันครอบครองไว้คืนมาอีกด้วย และนี่ส่งผลไปถึงการที่ฝรั่งเศสมีส่วนร่วมในสนธิสัญญาการยอมแพ้ของเยอรมนีด้วย มากกว่านั้นฝรั่งเศสยังมีโอกาสที่จะควบคุม 1 ใน 4 ส่วนของประเทศเยอรมนีหลังสงครามอีกด้วย (พร้อมกับ สหราชอาณาจักร รัสเซีย และสหรัฐอเมริกา)

เดอ โกลได้ลาออกเมื่อวันที่ 20 มกราคม พ.ศ. 2489 ด้วยการตำหนิว่าพรรคการเมืองต่าง ๆ ว่ามีความขัดแย้งกันเองและไม่รับรองรัฐธรรมนูญแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศสที่ 4 ซึ่งเขาเชื่อว่า รัฐธรรมนูญฉบับนี้ให้อำนาจรัฐสภามากเกินไป พร้อมกับการเปลี่ยนแปลงพันธมิตรของพรรคการเมือง คนที่ได้รับตำแหน่งต่อจากเขาคือ เฟลิกซ์ กวง (SFIO), ต่อมาคือ ฌอร์ฌ บีโด (MRP) และสุดท้ายคือ เลอง บลูม (SFIO)

อ้างอิง
-------

* การเลือกตั้งประธานาธิบดีฝรั่งเศส ค.ศ. 1965 เก็บถาวร 2004-06-30 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* มูลนิธิและสถาบันชาร์ล เดอ โกล
* บรรณานุกรมอย่างละเอียด
* ศูนย์ข้อมูลเกี่ยวกับลัทธินิยมเดอโกล
* การปลดปล่อยมณฑลควิเบ็ก


| ก่อนหน้า |  | ชาร์ล เดอ โกล |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **เรอเน กอตี** |  |  **ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศส** (พ.ศ. 2502 – พ.ศ. 2512) |  | **อาแล็ง ปอแอร์(รักษาการ)** |
| **เรอเน กอตี** |  |  **ผู้ปกครองร่วมแห่งอันดอร์ราร่วมกับ รามอน อีเกลเซียส อี นาบาร์รี** (พ.ศ. 2502 – พ.ศ. 2512) |  | **อาแล็ง ปอแอร์(รักษาการ)** |
| **ฟีลิป เปแต็ง(ประมุขแห่งรัฐฝรั่งเศส)** |  |  **ประธานคณะรัฐบาลเฉพาะกาลแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศส** (พ.ศ. 2487 - พ.ศ. 2489) |  | **เฟลิกซ์ กวง** |
| **ปีแยร์ ลาวาล(นายกรัฐมนตรี)** |  |  **ประธานคณะรัฐบาลเฉพาะกาลแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศส** (พ.ศ. 2487 - พ.ศ. 2489) |  | **เฟลิกซ์ กวง** |
| **ฟีลิป เปแต็ง** |  |  **ผู้ปกครองร่วมแห่งอันดอร์ราร่วมกับ รามอน อีเกลเซียส อี นาบาร์รี** (พ.ศ. 2487 - พ.ศ. 2489) |  | **เฟลิกซ์ กวง** |
| **ปีแอร์ ฟลิมแล็ง** |  | **ประธานรัฐมนตรีสภา** (1 มิถุนายน พ.ศ. 2501 - 8 มกราคม พ.ศ. 2502) |  | **มีแชล เดอเบร(นายกรัฐมนตรี)** |
| **นีคีตา ฮรุชชอฟ** |  | **บุคคลแห่งปีของนิตยสารไทม์** (พ.ศ. 2501) |  | **ดไวต์ ดี. ไอเซนฮาวร์** |

| * ด
* ค
* ก
ประมุขแห่งรัฐของฝรั่งเศส |
| --- |
| ตำแหน่ง "ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐ" ตั้งแต่ 1871 เป็นต้นมา**;** ยกเว้นตั้งแต่ 1940 - 1944 (ประมุขแห่งรัฐ) และ 1944 - 1947 (ประธานคณะรัฐบาลเฉพาะกาล) |
| สาธารณรัฐฝรั่งเศสที่ 11792 – 1804 | ที่ประชุมใหญ่แห่งชาติ **·** คณะดีแร็กตัวร์ **·** คณะกงสุล |
| สาธารณรัฐฝรั่งเศสที่ 21848 - 1852 | ฌัก-ชาร์ล ดูว์ปง เดอ เออร์ **·** คณะมนตรีบริหาร **·** หลุยส์-เออแฌน กาแวญัก **·** หลุยส์ นโปเลียน โบนาปาร์ต |
| คณะรัฐบาลป้องกันแห่งชาติ1870 - 1871 | หลุยส์ ฌูล ทรอชูว์ |
| สาธารณรัฐฝรั่งเศสที่ 31871 - 1940 | อาดอลฟ์ ตีแยร์ **·** ปาทริส เดอ มัก มาอง **·** ฌูล เกรวี **·** มารี ฟร็องซัว ซาดี การ์โน **·** ฌ็อง กาซีมีร์-แปรีเย **·** เฟลิกซ์ โฟร์ **·** เอมีล ลูแบ **·** อาร์ม็อง ฟาเลียร์ **·** แรมง ปวงกาเร **·** ปอล เดชาแนล **·** อาเล็กซ็องดร์ มีลร็อง **·** กัสตง ดูแมร์ก **·** ปอล ดูเม **·** อาลแบร์ เลอเบริง |
| ฝรั่งเศสเขตวีชี1940 – 1944 | ฟีลิป เปแต็ง |
| คณะรัฐบาลเฉพาะกาล1944 – 1946 | ชาร์ล เดอ โกล **·** เฟลิกซ์ กวง **·** ฌอร์ฌ บีโด **·** เลอง บลูม |
| สาธารณรัฐฝรั่งเศสที่ 41946 – 1958 | แว็งซ็อง โอรียอล **·** เรอเน กอตี |
| สาธารณรัฐฝรั่งเศสที่ 51958 – ปัจจุบัน | ชาร์ล เดอ โกล **·** อาแล็ง ปอแอร์× **·** ฌอร์ฌ ปงปีดู **·** อาแล็ง ปอแอร์× **·** วาเลรี ฌิสการ์ แด็สแต็ง **·** ฟร็องซัว มีแตร็อง **·** ฌัก ชีรัก **·** นีกอลา ซาร์กอซี **·** ฟร็องซัว ออล็องด์ **·** แอมานุแอล มาครง |
| ×รักษาการ |

| * ด
* ค
* ก
นายกรัฐมนตรีฝรั่งเศส |
| --- |
| ยุคฟื้นฟูบูร์บง | ตาแลร็อง  **·**  รีเชอลีเยอ  **·**  เดซอล  **·**  เดอกาซ  **·**  รีเชอลีเยอ  **·**  วีแลล  **·**  มาร์ตีญัก  **·**  ปอลีญัก |
| ราชาธิปไตยเดือนกรกฎาคม | วิกตอร์ เดอ บรอย  **·**  ลาฟิต  **·**  เปอรีเย  **·**  ซูลต์  **·**  เฌราร์  **·**  มาแร  **·**  มอร์ตีเย  **·**  วิกตอร์ เดอ บรอย  **·**  ตีแยร์  **·**  Molé  **·**  ซูลต์  **·**  ตีแยร์  **·**  ซูลต์  **·**  Guizot  **·**  Molé |
| สาธารณรัฐที่ 2 | Dupont de l'Eure  **·**  อาราโก  **·**  Cavaignac  **·**  Barrot  **·**  Hautpoul  **·**  Faucher |
| จักรวรรดิที่ 2 | Ollivier  **·**  Cousin-Montauban |
| คณะรัฐบาลป้องกันแห่งชาติ | Trochu |
| สาธารณรัฐที่ 3 | Dufaure  **·**  A. de Broglie  **·**  Cissey  **·**  Buffet  **·**  Dufaure  **·**  Simon  **·**  A. de Broglie  **·**  Rochebouët  **·**  Dufaure  **·**  Waddington  **·**  Freycinet  **·**  Ferry  **·**  Gambetta  **·**  Freycinet  **·**  Duclerc  **·**  ฟาเลียร์  **·**  Ferry  **·**  Brisson  **·**  Freycinet  **·**  Goblet  **·**  Rouvier  **·**  Floquet  **·**  Tirard  **·**  Freycinet  **·**  ลูแบ  **·**  Ribot  **·**  Dupuy  **·**  Casimir-Perier  **·**  Dupuy  **·**  Ribot  **·**  Bourgeois  **·**  Méline  **·**  Brisson  **·**  Dupuy  **·**  Waldeck-Rousseau  **·**  Combes  **·**  Rouvier  **·**  Sarrien  **·**  เกลม็องโซ  **·**  Briand  **·**  Monis  **·**  Caillaux  **·**  ปวงกาเร  **·**  Briand  **·**  Barthou  **·**  ดูแมร์ก  **·**  Ribot  **·**  Viviani  **·**  Briand  **·**  Ribot  **·**  แป็งเลอเว  **·**  เกลม็องโซ  **·**  Millerand  **·**  Leygues  **·**  Briand  **·**  ปวงกาเร  **·**  François-Marsal  **·**  Herriot  **·**  แป็งเลอเว  **·**  Briand  **·**  Herriot  **·**  ปวงกาเร  **·**  Briand  **·**  Tardieu  **·**  Chautemps  **·**  Tardieu  **·**  Steeg  **·**  ปีแยร์ ลาวาล  **·**  Tardieu  **·**  Herriot  **·**  Paul-Boncour  **·**  ดาลาดีเย  **·**  Sarraut  **·**  Chautemps  **·**  ดาลาดีเย  **·**  ดูแมร์ก  **·**  ฟล็องแด็ง  **·**  บูยซง  **·**  ลาวาล  **·**  Sarraut  **·**  Blum  **·**  Chautemps  **·**  Blum  **·**  ดาลาดีเย  **·**  ปอล แรโน  **·**  ฟีลิป เปแต็ง |
| ฝรั่งเศสเขตวีชี | ฟีลิป เปแต็ง  **·**  ปีแยร์ ลาวาล  **·**  ปีแยร์ เอเตียน ฟล็องแด็ง  **·**  ฟร็องซัว ดาร์ล็อง  **·**  ปีแยร์ ลาวาล |
| คณะรัฐบาลเฉพาะกาล | ชาร์ล เดอ โกล  **·**  เฟลิกซ์ กวง  **·**  ฌอร์ฌ บีโด  **·**  แว็งซ็อง โอรียอล  **·**  เลอง บลูม |
| สาธารณรัฐที่ 4 | ปอล รามาดีเย  **·**  รอแบร์ ชูมาน  **·**  อ็องเดร มารี  **·**  รอแบร์ ชูมาน  **·**  อ็องรี เกย  **·**  ฌอร์ฌ บีโด  **·**  อ็องรี เกย  **·**  เรอเน เปลอแว็ง  **·**  อ็องรี เกย  **·**  เรอเน เปลอแว็ง  **·**  แอดการ์ โฟร์  **·**  อ็องตวน ปีเน  **·**  เรอเน มาแยร์  **·**  โฌแซ็ฟ ลานีแยล  **·**  ปีแยร์ แมนแด็ส-ฟร็องส์  **·**  คริสตีย็อง ปีโน  **·**  แอดการ์ โฟร์  **·**  กี มอแล  **·**  มอริส บูร์แฌ็ส-โมนูรี  **·**  เฟลิกซ์ กายาร์  **·**  ปีแยร์ ฟลีมแล็ง  **·**  ชาร์ล เดอ โกล |
| สาธารณรัฐที่ 5 | มีแชล เดอเบร  **·**  ฌอร์ฌ ปงปีดู  **·**  มอริส กูฟว์ เดอ มูร์วีล  **·**  ฌัก ชาบ็อง-แดลมัส  **·**  ปีแยร์ แม็สแมร์  **·**  ฌัก ชีรัก  **·**  แรมง บาร์  **·**  ปีแยร์ โมรัว  **·**  โลร็อง ฟาบียุส  **·**  ฌัก ชีรัก  **·**  มีแชล รอการ์  **·**  เอดิต แครซง  **·**  ปีแยร์ เบเรกอวัว  **·**  เอดัวร์ บาลาดูร์  **·**  อาแล็ง ฌูว์เป  **·**  ลียอแนล ฌ็อสแป็ง  **·**  ฌ็อง-ปีแยร์ ราฟาแร็ง  **·**  ดอมีนิก เดอ วีลแป็ง  **·**  ฟร็องซัว ฟียง  **·**  ฌ็อง-มาร์ก เอโร  **·**  มานุแอล วาลส์  **·**  แบร์นาร์ กาซเนิฟว์  **·**  เอดัวร์ ฟีลิป  **·**  ฌ็อง กัสแต็กซ์  **·**  เอลีซาแบ็ต บอร์น |
| รายนาม |

| * ด
* ค
* ก
บุคคลแห่งปีของนิตยสารไทม์ |
| --- |
| 

| 1927–1950 |
| --- |
| 
* ชาลส์ ลินด์เบิร์ก (1927)
* วอลเตอร์ ไครสเลอร์ (1928)
* โอเวน ยัง (1929)
* มหาตมา คานธี (1930)
* ปีแยร์ ลาวาล (1931)
* แฟรงกลิน ดี. โรสเวลต์ (1932)
* ฮิวจ์ จอห์นสัน (1933)
* แฟรงกลิน ดี. โรสเวลต์ (1934)
* เฮลี เซลาสซีที่ 1 (1935)
* วอลลิส ซิมป์สัน (1936)
* เจียง ไคเชก / ซ่ง เหม่ย์หลิง (1937)
* อดอล์ฟ ฮิตเลอร์ (1938)
* โจเซฟ สตาลิน (1939)
* วินสตัน เชอร์ชิล (1940)
* แฟรงกลิน ดี. โรสเวลต์  (1941)
* โจเซฟ สตาลิน (1942)
* จอร์จ มาร์แชลล์ (1943)
* ดไวต์ ดี. ไอเซนฮาวร์ (1944)
* แฮร์รี เอส. ทรูแมน (1945)
* เจมส์ เอฟ. เบิร์นส (1946)
* จอร์จ มาร์แชลล์ (1947)
* แฮร์รี เอส. ทรูแมน (1948)
* วินสตัน เชอร์ชิล (1949)
* ทหารแห่งกองทัพสหรัฐอเมริกา (1950)

 |

 |
| 

| 1951–1975 |
| --- |
| 
* โมฮัมหมัด มอสซาเดค (1951)
* สมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 2 แห่งสหราชอาณาจักร (1952)
* ค็อนราท อาเดอเนาเออร์ (1953)
* จอห์น ดัลเลส (1954)
* ฮาร์โลว์ เคอร์ติส (1955)
* นักต่อสู้เพื่อเอกราชของฮังการี (1956)
* นีกีตา ครุชชอฟ (1957)
* ชาร์ล เดอ โกล (1958)
* ดไวต์ ดี. ไอเซนฮาวร์ (1959)
* นักวิทยาศาสตร์สหรัฐอเมริกา: จอร์จ บีเดิล / ชาร์ล เดรเปอร์ / จอห์นn เอ็นเดอรส์ / โดนัลด์ เอ. กลาเซอร์ / โจชัว เลเดอร์เบิร์ก / วิลลาร์ด ลิบบี้ / ไลนัส พอลิง / เอ็ดเวิร์ด เพอร์เซลล์ / อิซิโดร์ ไอแซก ราบี / Emilio Segrè / วิลเลียม ชอกลีย์ / เอ็ดเวิร์ด เทลเลอร์ / ชาร์ล ทอาวเนส / เจมส์ ฟาน อัลเลน / โรเบิร์ต วู้ดวาร์ด (1960)
* จอห์น เอฟ. เคนเนดี (1961)
* สมเด็จพระสันตะปาปาจอห์นที่ 23 (1962)
* มาร์ติน ลูเธอร์ คิง จูเนียร์ (1963)
* ลินดอน บี. จอห์นสัน (1964)
* วิลเลียม เวสต์มอร์แลนด์ (1965)
* บุคคลอายุต่ำกว่า 25 ปี ยุคหลังสงครามโลก (1966)
* ลินดอน บี. จอห์นสัน (1967)
* นักบินอวกาศยานอพอลโล 8: วิลเลียม แอนเดอรส์ / แฟรงค์ บอร์แมน / จิม เลิฟเวลล์ (1968)
* ชาวอเมริกันแถบตอนกลางของสหรัฐอเมริกา (1969)
* วิลลี บรันท์ (1970)
* ริชาร์ด นิกสัน (1971)
* เฮนรี คิสซิงเจอร์ / ริชาร์ด นิกสัน (1972)
* จอห์น ซิริคา (1973)
* กษัตริย์ไฟซาลแห่งซาอุดีอาระเบีย (1974)
* สตรีอเมริกัน: ซูเซิน บราวนมิลเลอร์ / แคทลีน บายเออร์ลี / อลิสัน ชีค / จิลล์ คอนเวย์ / เบ็ตตี ฟอร์ด / เอลล่า กราสโซ / คาร์ล่า ฮิลส์ / บาร์บารา จอร์แดน / บิลลี่ จีน คิง / Carol Sutton / ซูซี่ ชาร์ป / แอดดี้ วายแอต (1975)

 |

 |
| 

| 1976–2000 |
| --- |
| 
* จิมมี คาร์เตอร์ (1976)
* อันวัร อัสซาดาต (1977)
* เติ้ง เสี่ยวผิง (1978)
* รูฮุลลอฮ์ โคมัยนี (1979)
* โรนัลด์ เรแกน (1980)
* แลค วาแวนซา (1981)
* คอมพิวเตอร์ (1982)
* โรนัลด์ เรแกน / ยูรี อันโดรปอฟ (1983)
* ปีเตอร์ อูเบอร์รอธ (1984)
* เติ้ง เสี่ยวผิง (1985)
* คอราซอน อากีโน (1986)
* มิคาอิล กอร์บาชอฟ (1987)
* โลก (1988)
* มิคาอิล กอร์บาชอฟ (1989)
* จอร์จ เอช. ดับเบิลยู. บุช (1990)
* เท็ด เทอร์เนอร์ (1991)
* บิล คลินตัน (1992)
* ผู้นำสันติภาพ: ยัสเซอร์ อาราฟัต / เฟรเดอริก วิลเลิม เดอ แกลร์ก / เนลสัน แมนเดลา / ยิตซัค ราบิน (1993)
* สมเด็จพระสันตะปาปาจอห์น ปอลที่ 2 (1994)
* นิวต์ กิงริช (1995)
* เดวิด โฮ (1996)
* แอนดรูว์ โกรฟ (1997)
* บิล คลินตัน / เคนเนธ สตาร์ (1998)
* เจฟฟ์ เบโซส (1999)
* จอร์จ ดับเบิลยู. บุช (2000)

 |

 |
| 

| 2001–ปัจจุบัน |
| --- |
| 
* รูดอล์ฟ กุยลิอานี (2001)
* วิสเซิลโบลว์เออร์: ซินเธีย คูเปอร์ / โคลีน โรว์ลีย์ / เชอร์รอน วัตคินส์ (2002)
* ทหารกองทัพสหรัฐอเมริกา (2003)
* จอร์จ ดับเบิลยู. บุช (2004)
* The Good Samaritans: โบโน / บิลล์ เกตส์ / เมลินดา เกตส์ (2005)
* "คุณ" (2006)
* วลาดีมีร์ ปูติน (2007)
* บารัก โอบามา (2008)
* เบน เบอร์นันเก (2009)
* มาร์ก ซักเคอร์เบิร์ก (2010)
* ผู้ประท้วง (2011)
* บารัก โอบามา (2012)
* สมเด็จพระสันตะปาปาฟรานซิส (2013)
* นักสู้อีโบลา (2014)
* อังเกลา แมร์เคิล (2015)
* ดอนัลด์ ทรัมป์ (2016)
* กลุ่มเคลื่อนไหวต่อต้านการคุกคามทางเพศ (2017)
* เหล่าผู้คุ้มครองและสงครามความจริง (2018)
* เกรียตา ทืนแบร์ย (2019)
* โจ ไบเดิน / กมลา แฮร์ริส (2020)
* อีลอน มัสก์ (2021)

 |

 |