**ครุศาสตรบัณฑิต/ศึกษาศาสตรบัณฑิต/การศึกษาบัณฑิต** (อังกฤษ: Bachelor of Education, ตัวย่อ **ค.บ.**/**ศษ.บ.**/**กศ.บ.** หรือ **B.Ed.**) คือปริญญาวิชาชีพในระดับปริญญาตรีซึ่งเตรียมความพร้อมให้กับนักศึกษาสำหรับการทำงานเป็นครูในโรงเรียน แม้ว่าในบางประเทศจะต้องมีการฝึกงานเพิ่มเติมเพื่อให้นักศึกษามีคุณสมบัติครบถ้วนในการสอน

สหรัฐและแคนาดา
--------------

ในสหรัฐและแคนาดา ปริญญานี้มอบสำหรับการจบการเรียนการสอนในหลักสูตรที่ยาวนานถึงห้าปี ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับเมืองหรือรัฐที่มหาวิทยาลัยตั้งอยู่ ในแคนาดาปริญญาศึกษาศาสตรบัณฑิตจำเป็นต้องมีใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครู

หลักสูตรศึกษาศาสตรบัณฑิตอาจมีการใช้สิทธิเข้าศึกษาโดยตรงจากไฮสกูลโดยเป็นปริญญาร่วมกับปริญญาบัณฑิตอื่น ๆ (เช่น ศิลปศาสตรบัณฑิต หรือศึกษาศาสตรบัณฑิต) หรือเป็นหลักสูตรหลังจากที่ผู้สมัครได้รับปริญญาตรีซึ่งโดยปกติมักเป็นสาขาที่นักศึกษาต้องการสอน ไมตรีจิตที่ดีหรือประสบการณ์กับเด็กเล็กหรือวัยรุ่นยังเป็นคุณสมบัติที่ของผู้สมัครที่พึงปรารถนาสำหรับการเรียน

มีหลายแขนงในการได้ศึกษาศาสตรบัณฑิตซึ่งสอดคล้องกับระดับเฉพาะของการสอน ในสหรัฐซึ่งรวมถึงการศึกษาในโรงเรียนประถมศึกษา โรงเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น และไฮสกูล นักศึกษาในแขนงการศึกษาระดับประถมศึกษาโดยทั่วไปมักศึกษาเพื่อได้รับปริญญาเสรีศึกษาบัณฑิต ในแขนงไฮสกูล (โรงเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย) นักศึกษามีความเชี่ยวชาญหนึ่งถึงสองสาขาวิชา เมื่อสำเร็จการศึกษาในระดับปริญญา นักศึกษาจะเตรียมตัวและเข้าสอบรับใบอนุญาตประกอบวิชาชีพครูจากคณะกรรมการของรัฐ

ทั่วไปหลักสูตรศึกษาศาสตรบัณฑิตอาจรวมถึงการเรียนการสอนเกี่ยวกับการสอนเด็ก จิตวิทยาการศึกษา นโยบายการศึกษาและความเป็นผู้นำ การประเมินผล การพัฒนาหลักสูตรและการวางแผนการสอน ความยุติธรรมทางสังคม การศึกษาพิเศษ และเทคโนโลยีการสอน

สหราชอาณาจักร
-------------

ในสหราชอาณาจักรมีระบบมหาวิทยาลัยและโรงเรียนที่แตกต่างกันมาก ปริญญาที่ได้รับใช้ระยะเวลาสามหรือสี่ปีสำหรับหลักสูตร (ระยะเวลาของหลักสูตรขึ้นอยู่กับมหาวิทยาลัย) ซึ่งได้รับการออกแบบโดยเฉพาะสำหรับการศึกษาระดับประถมศึกษาหรือบางวิชาในระดับมัธยมศึกษา รวมถึงการได้รับสถานภาพคุณวุฒิครู (Qualified Teacher Status: QT) ในอังกฤษและเวลส์ และคุณวุฒิการสอนในสกอตแลนด์และไอร์แลนด์เหนือ

สืบเนื่องจากรายงานโรบินส์ถึงการศึกษาขั้นสูง (ค.ศ. 1963) วิทยาลัยฝึกหัดครูได้รับการปฏิรูปให้เป็นวิทยาลัยศึกษาศาสตร์ เช่นเดียวกับกรณีของวิทยาลัยฝึกหัดครูในลอนดอนที่ได้กลายเป็น 'วิทยาลัยร่วม' ของสถาบันศึกษาศาสตร์โดยเหล่านักวิชาการได้รับมาจากมหาวิทยาลัยลอนดอน นักศึกษาได้รับการเสนอให้เพิ่มปีการศึกษานำมาซึ่งการเพิ่มระยะเวลาในหลักสูตรเป็นสี่ปีและริเริ่มการมอบปริญญาศึกษาศาสตรบัณฑิต โดยได้มอบปริญญาครั้งแรกใน ค.ศ. 1968

ศึกษาศาสตรบัณฑิตกลายเป็นที่แพร่หลายมากขึ้นในช่วงต้นทศวรรษ 1980 เมื่อปริญญาตรีกลายเป็นความต้องการสำหรับครูรุ่นใหม่ในสหราชอาณาจักรแทนที่ประกาศนียบัตรวิชาศึกษาศาสตร์ (Certificate in Education : Cert Ed) แบบเก่า

ศึกษาศาสตรบัณฑิตไม่ได้เป็นวิธีเดียวในการได้รับสถานภาพคุณวุฒิครูหรือบรรลุคุณวุฒิการสอน แนวทางอื่น ๆ มีดังนี้

| ประเทศ | ปริญญาใบแรก | คุณวุฒิการสอน | ระดับชั้น |
| --- | --- | --- | --- |
| อังกฤษและเวลส์ | - | ศึกษาศาสตรบัณฑิต | ประถมและมัธยม |
| ศิลปศาสตรบัณฑิต | ประกาศนียบัตรบัณฑิต สาขาวิชาศึกษาศาสตร์ หรือ โครงการครูบัณฑิตศึกษา | ประถมและมัธยม |
| วิทยาศาสตรบัณฑิต | ประกาศนียบัตรบัณฑิต สาขาวิชาศึกษาศาสตร์ หรือ โครงการครูบัณฑิตศึกษา | ประถมและมัธยม |
| - | ศิลปศาสตรบัณฑิตโดย QTS | ประถมและมัธยม |
| - | วิทยาศาสตรบัณฑิตโดย QTS | มัธยม |
| ไอร์แลนด์เหนือ | - | ศึกษาศาสตรบัณฑิต | ประถมโดยทั่วไป |
| ศิลปศาสตรบัณฑิต | ประกาศนียบัตรบัณฑิต สาขาวิชาศึกษาศาสตร์ | ประถมและมัธยม |
| วิทยาศาสตรบัณฑิต | ประกาศนียบัตรบัณฑิต สาขาวิชาศึกษาศาสตร์ | ประถมและมัธยม |
| สกอตแลนด์ | - | ศึกษาศาสตรบัณฑิต | ประถมโดยทั่วไป |
| ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต หรือ ศิลปศาสตรบัณฑิต | ประกาศนียบัตรบัณฑิตชั้นสูง สาขาวิชาศึกษาศาสตร์ | ประถมและมัธยม |
| วิทยาศาสตรบัณฑิต | ประกาศนียบัตรบัณฑิตชั้นสูง สาขาวิชาศึกษาศาสตร์ | ประถมและมัธยม |
| - | ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต (ร่วม) | มัธยม |
| - | วิทยาศาสตรบัณฑิต (ร่วม) | มัธยม |

อ้างอิง
-------

1. ↑  ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่อง หลักเกณฑ์การกำหนดชื่อปริญญา พ.ศ. ๒๕๕๙ เก็บถาวร 2018-09-20 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน เล่ม 133 ตอนพิเศษ 158 ง, 14 กรกฎาคม 2559, หน้า 6-18
2. ↑  "atm.org.uk" (PDF). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2006-09-25. สืบค้นเมื่อ 2018-06-01.

| * ด
* ค
* ก
ระดับปริญญาทางวิชาการ |
| --- |
| ปริญญาตรี | 
* ปริญญาบัณฑิต (ปรัชญา
* ศิลปศาสตร์/อักษรศาสตร์
* วิทยาศาสตร์
* รัฐศาสตร์
* เศรษฐศาสตร์
* กายภาพบําบัด
* บัญชี
* การแพทย์แผนไทย/ไทยประยุกต์/จีน
* เทคนิคการแพทย์
* นิติศาสตร์
* พยาบาลศาสตร์
* วิศวกรรมศาสตร์
* ศึกษาศาสตร์
* สถาปัตยกรรม/ภูมิสถาปัตยกรรม
* สาธารณสุขศาสตร์
* ทันตแพทยศาสตร์
* ทัศนมาตรศาสตร์
* แพทยศาสตร์
* เภสัชศาสตร์
* สัตวแพทยศาสตร์
* กายอุปกรณ์
* การจัดการ
* ดุริยางค์
* นิเทศศาสตร์
* บริหารธุรกิจ
* รัฐประศาสนศาสตร์
* ศิลปะ/ศิลปกรรม
* สังคมสงเคราะห์
* สารสนเทศศาสตร์
* เทคโนโลยี
* อุตสาหกรรม)
* ปริญญาเกียรตินิยม

 |
| ปริญญาโท | 
* ปริญญามหาบัณฑิต (ปรัชญา
* ศิลปศาสตร์/อักษรศาสตร์
* วิทยาศาสตร์
* รัฐศาสตร์
* เศรษฐศาสตร์
* กายภาพบําบัด
* บัญชี
* การแพทย์แผนไทย/ไทยประยุกต์/จีน
* เทคนิคการแพทย์
* นิติศาสตร์
* พยาบาลศาสตร์
* วิศวกรรมศาสตร์
* ศึกษาศาสตร์
* สถาปัตยกรรม/ภูมิสถาปัตยกรรม
* สาธารณสุขศาสตร์
* กายอุปกรณ์
* การจัดการ
* ดุริยางค์
* นิเทศศาสตร์
* บริหารธุรกิจ
* รัฐประศาสนศาสตร์
* ศิลปะ/ศิลปกรรม
* สังคมสงเคราะห์
* สารสนเทศศาสตร์
* เทคโนโลยี
* อุตสาหกรรม)

 |
| ปริญญาเอก | 
* ปริญญาดุษฎีบัณฑิต (ปรัชญา
* ศิลปศาสตร์/อักษรศาสตร์
* วิทยาศาสตร์
* รัฐศาสตร์
* เศรษฐศาสตร์
* กายภาพบําบัด
* บัญชี
* การแพทย์แผนไทย/ไทยประยุกต์/จีน
* เทคนิคการแพทย์
* นิติศาสตร์ (จูริสดอกเตอร์)
* พยาบาลศาสตร์
* วิศวกรรมศาสตร์
* ศึกษาศาสตร์
* สถาปัตยกรรม/ภูมิสถาปัตยกรรม
* สาธารณสุขศาสตร์
* กายอุปกรณ์
* การจัดการ
* ดุริยางค์
* นิเทศศาสตร์
* บริหารธุรกิจ
* รัฐประศาสนศาสตร์
* ศิลปะ/ศิลปกรรม
* สังคมสงเคราะห์
* สารสนเทศศาสตร์
* เทคโนโลยี)

 |
| อื่น ๆ | 
* อนุปริญญา
* ประกาศนียบัตรบัณฑิต
* ประกาศนียบัตรบัณฑิตชั้นสูง
* ปริญญากิตติมศักดิ์

 |