สำหรับกนูที่เป็นสัตว์ป่าแอฟริกา ดูที่ วิลเดอบีสต์
เครื่องหมายการค้าของกนู
โครงการ **กนู** (อังกฤษ: GNU) เป็นชื่อของโครงการพัฒนาระบบปฏิบัติการ ริเริ่มโดยริชาร์ด สตอลแมน เมื่อปี พ.ศ. 2527 โดยมีจุดมุ่งหมายที่จะพัฒนาระบบปฏิบัติการเพื่อให้เป็นซอฟต์แวร์เสรี ที่ทุกคนสามารถนำไปใช้ แก้ไข ปรับปรุง หรือจำหน่ายฟรี โดยไม่ต้องเสียค่าลิขสิทธิ์ โครงการกนู ประกอบไปด้วย เคอร์เนล ไลบรารี คอมไพเลอร์ โปรแกรมระบบ และ โปรแกรมประยุกต์ต่าง ๆ

คำว่า **กนู** (IPA: /ɡəˈnuː/ *เกอะนู* หรือ /ˈnjuː/ *นยู* ในบางประเทศ) เป็นคำย่อแบบกล่าวซ้ำ มาจากคำเต็มว่า GNU's Not Unix (กนูไม่ใช่ยูนิกซ์)  เพราะระบบกนูพัฒนาให้เหมือนระบบยูนิกซ์แต่ไม่ได้ใช้ซอร์สโคดของยูนิกซ์เลย

พ.ศ. 2549 เคอร์เนลทางการของกนู คือ Hurd ยังไม่เสร็จสมบูรณ์ ผู้ใช้ระบบกนูส่วนใหญ่เลือกโดยใช้ลินุกซ์เป็นเคอร์เนล อย่างไรก็ตาม ระบบเหล่านั้นมักจะถูกเรียกว่า *ลินุกซ์* ซึ่งถ้าจะให้ถูกต้องแล้ว ควรจะเรียกว่า ระบบกนู/ลินุกซ์ (GNU/Linux systems) เพราะใช้ลินุกซ์เป็นเคอร์เนล ส่วนซอฟต์แวร์ส่วนอื่น ๆ มาจากโครงการกนู

โปรแกรมหลายตัวในโครงการ ก็ถูกปรับให้ทำงานในระบบปฏิบัติการอื่น ๆ ได้ เช่น ไมโครซอฟท์วินโดวส์ บีเอสดี แมคโอเอส เป็นต้น

สัญญาอนุญาต GPL, LGPL และ GFDL ที่ใช้ในโครงการอื่น ๆ มากมาย ก็ริเริ่มจากกนู

ประวัติ
-------

กนูประกาศอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 27 กันยายน พ.ศ. 2526 ทางกลุ่มข่าว net.unix-wizards และ net.usoft การพัฒนาซอฟต์แวร์เริ่มต้นเมื่อ 5 มกราคม พ.ศ. 2527 เมื่อ สตอลแมน ลาออกจากสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ เพื่อไม่ให้มหาวิทยาลัยอ้างลิขสิทธิ์ในตัวซอฟต์แวร์และแทรกแซงการเผยแพร่ในรูปแบบซอฟต์แวร์เสรี สำหรับชื่อ"กนู" นั้น สตอลแมน ได้แนวความคิดจากการเล่นคำแบบต่าง ๆ และจากเพลง The Gnu ของวง Flanders and Swann

เป้าหมายของโครงการก็คือสร้างระบบปฏิบัติการเสรีทั้งระบบ ที่ผู้ใช้สามารถศึกษาซอร์สโคด แก้ไขการทำงานของซอฟต์แวร์ และเผยแพร่ซอฟต์แวร์ที่แก้ไขต่อไปยังคนอื่นได้โดยเสรี เหมือนกับที่เคยเป็นในช่วงคริสต์ทศวรรษที่ 1960 และ 1970 แนวความคิดนี้นำออกตีพิมพ์เป็นบทความ GNU Manifesto ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2528 ทางวารสาร Dr. Dobb's Journal of Software Tools

ซอฟต์แวร์ส่วนใหญ่ต้องเริ่มต้นเขียนจากศูนย์ แต่ซอฟต์แวร์เสรีที่มีอยู่แล้วก็นำมาใช้ด้วย ตัวอย่าง เช่น ระบบเรียงพิมพ์ TeX และระบบ X Window System คนที่เขียนกนูส่วนใหญ่เป็นอาสาสมัคร ซึ่งบางส่วนเขียนในเวลาว่าง บางส่วนว่าจ้างโดยบริษัท สถานศึกษา หรือ องค์กรไม่แสวงหากำไรอื่น ๆ ในเดือนตุลาคม พ.ศ. 2528 สตอลแมน จัดตั้ง Free Software Foundation (FSF) FSF จ้างโปรแกรมเมอร์จำนวนหนึ่งพัฒนาซอฟต์แวร์ทำจำเป็นสำหรับกนู ในช่วงสูงสุดเคยมีพนักงาน 15 คน FSF ยังเป็นผู้ถือลิขสิทธิ์ของซอฟต์แวร์กนูบางตัว ซอฟต์แวร์ส่วนใหญ่เผยแพร่โดยใช้สัญญาอนุญาต GPL บางส่วนใช้ LGPL หรือสัญญาอนุญาตอื่น ๆ

เนื่องจากในขณะนั้น ยูนิกซ์ เป็นระบบปฏิบัติการที่นิยมมากตัวหนึ่ง กนูจึงออกแบบให้คล้ายกับยูนิกซ์มาก เพื่อให้ผู้ใช้สามารถย้ายไประบบกนูได้สะดวก ยูนิกซ์ยังมีโครงสร้างแบบโมดูล จึงสามารถพัฒนาโครงการกนูแยกกันเป็นส่วน ๆ ได้

เมื่อกนูเริ่มมีบทบาท ธุรกิจหลายรายหันมาสนับสนุนการพัฒนา หรือขายซอฟต์แวร์และบริการทางเทคนิก บริษัทที่มีชื่อและประสบความสำเร็จที่สุดก็คือ Cygnus Software ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของบริษัท Red Hat

ดูเพิ่ม
-------

* สัญญาอนุญาตเอกสารเสรีของกนู(GNU Free Documentation License (GFDL))
* สัญญาอนุญาตสาธารณะทั่วไปของกนู (GNU General Public License (GPL))

อ้างอิง
-------

1. ↑  "สำเนาที่เก็บถาวร". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2007-05-16. สืบค้นเมื่อ 2007-04-22.
2. ↑

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ **กนู**

* เว็บไซต์โครงการกนู
* เว็บไซต์โครงการกนูในประเทศไทย เก็บถาวร 2004-04-02 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน


| * ด
* ค
* ก
ระบบยูนิกซ์และเหมือนยูนิกซ์(รวมทั้งระบบปฏิบัติการ, โปรแกรมประยุกต์และระบบอื่นๆ ที่ทำหน้าที่คล้ายกัน) |
| --- |
| ***เบิร์กลีย์ซอฟต์แวร์ดิสทริบิวชัน (BSD)*** | 
* *386บีเอสดี*
	+ ฟรีบีเอสดี
	+ เน็ตบีเอสดี
	+ โอเพนบีเอสดี
	+ ดรากอนฟลายบีเอสดี
* เน็กซ์สเต็ป
* ดาร์วิน
	+ แมคโอเอส
	+ ไอโอเอส
	+ ออดีโอโอเอส
	+ ไอแพดโอเอส
	+ ทีวีโอเอส
	+ วอตช์โอเอส
		- บริดจ์โอเอส
* *ซันโอเอส*
* *อัลทริกซ์*

 |
| การแจกจ่ายลินุกซ์ | 

|  |  |
| --- | --- |
| แอนดรอยด์ | 
* ลิเนียจโอเอส
* วันยูไอ

 |
| อาร์ชลินุกซ์ | 
* แมนจาโร
* เอ็นเดเวอร์โอเอส

 |
| เดเบียน | 

|  |  |
| --- | --- |
| อูบุนตู | 
* เป็นทางการ:
* คูบุนตู
* ลูบุนตู
* ซูบุนตู
* อูบุนตู ไคลิน

* ไม่เป็นทางการ:
* ลินุกซ์มินต์
* ลินุกซ์ไลต์
* ป๊อป!\_โอเอส

 |
| ระบบเสริมแต่งอื่นๆ: | 
* คาลีลินุกซ์
* เชินตู้เชาจั้วซี่ถ่ง
* สแล็กซ์

 |

 |
| เฟอดอรา | 
* ลินุกซ์วิสาหกิจเรดแฮต
* เซนต์โอเอสสตรีม
* ลินุกซ์ลินปัส

 |
| ลินุกซ์เพนกวินเจนทู | 
* กูเกิล โครเมียมโอเอส
	+ กูเกิล โครมโอเอส

 |
| สแลกแวร์ | 
* เวกเตอร์ลินุกซ์

 |
| แมนดรีวา | 
* พีซีลินุกซ์โอเอส

 |
| ซูเซ | 
* โอเพนซูเซ

 |
| อื่นๆ | 
* โซลัส

 |
| *เลิกพัฒนาแล้ว* | 

|  |  |
| --- | --- |
| เดเบียน | 
* อูบุนตู:
* ลินุกซ์ทะเล
* อูบุนตู กะโนม

* ระบบเสริมแต่งอื่นๆ:
* แบ็กแทร็ก

 |
| ลินุกซ์เรดแฮต/เฟอดอรา | 
* เซนต์โอเอส

 |
| อื่นๆ | 
* ไซยาโนเจนมอด
* มีโก
* สุริยัน
* ลินุกซ์ซิส

 |

 |

 |
| บทความอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับลินุกซ์ | 
* ทักซ์
* ไทยลินุกซ์เวิร์กกิงกรุ๊ป
* ใจกลางลินุกซ์
	+ รายชื่อผู้รับจดหมายใจกลางลินุกซ์

 |
| ***ยูนิกซ์ซิสเต็มไฟฟ์*** | 
* โซลาริส
* ยูนิกซ์แวร์

 |
| สิ่งอื่นที่ไม่เป็นระบบปฏิบัติการในตัวมันเอง(แต่ก็ทำหน้าที่คล้ายกับยูนิกซ์) | 
* ซิกวิน
* ระบบย่อยวินโดวส์สำหรับลินุกซ์

 |
| อื่นๆ | 

|  |  |
| --- | --- |
| เวลายูนิกซ์ | 
* ปัญหาปี ค.ศ. 2000
* ปัญหาปี ค.ศ. 2038

 |
| ผู้คน | 
* ริชาร์ด สตอลล์แมน
	+ กนู
* มาร์ก ชัทเทิลเวิร์ธ
	+ คาโนนิคัล
* ลีนึส ตูร์วัลดส์
	+ มูลนิธิลินุกซ์

 |

 |
| 
* ระบบที่เลิกพัฒนาแล้วจะใช้ *ตัวเอียง* หมวดหมู่ **Category**
* หน้าคอมมอนส์ **Commons**

 |