บทความนี้เกี่ยวกับนครโบราณ สำหรับสาธารณรัฐฟินิเชีย ดูที่ คาร์เธจโบราณ สำหรับเทศบาลสมัยใหม่ ดูที่ คาร์เธจ (เทศบาล) สำหรับท่าอากาศยาน ดูที่ ท่าอากาศยานนานาชาติตูนิส–คาร์เธจ สำหรับการใช้งานแบบอื่น ดูที่ คาร์เธจ (หน้าแก้ความกำกวม)

**คาร์เธจ** (อังกฤษ: Carthage) เป็นนครโบราณทางตะวันออกของทะเลสาบตูนิสในบริเวณที่ปัจจุบันคือประเทศตูนิเซีย คาร์เธจเป็นหนึ่งในศูนย์กลางทางการค้าที่สำคัญที่สุดและเป็นหนึ่งในเมืองที่ร่ำรวยที่สุดในสมัยคลาสสิก โดยกลายเป็นเมืองหลวงของอารยธรรมคาร์เธจโบราณและคาร์เธจของโรมันในภายหลัง

นครนี้พัฒนาจากอาณานิคมฟินิเชียไปเป็นเมืองหลวงจักรวรรดิพิวนิกที่กินพื้นที่ส่วนใหญ่ในเมดิเตอร์เรเนียนตะวันตกเฉียงใต้ในช่วงสหัสวรรษที่ 1 ก่อนคริสต์ศักราช พระราชินีเอลิสซา อาลิสซา หรือดีโดในตำนานมาจากไทร์ ถือเป็นผู้ก่อตั้งนครนี้ แม้มีการตั้งคำถามถึงความเป็นประวัติศาสตร์ของพระนาง ในตำนาน ดีโดขอที่ดินจากชนเผ่าพื้นเมืองที่บอกพระนางว่าสามารถหาที่ดินได้มากที่สุดเท่าที่ผืนหนังโคครอบคลุมได้ พระนางจึงตัดผืนหนังโคเป็นเส้นแล้ววางขอบรอบของเมืองใหม่ เมื่อคาร์เธจเจริญรุ่งเรื่อง ทางหน่วยการเมืองจึงส่งชาวอาณานิคมในต่างประเทศรวมทั้งเจ้าหน้าที่ฝ่ายบริหารไปปกครองอาณานิคมด้วย

นครโบราณถูกทำลายในการล้อมคาร์เธจเกือบ 3 ปีโดยสาธารณรัฐโรมันในช่วงสงครามพิวนิกครั้งที่สามเมื่อ 146 ปีก่อน ค.ศ. ภายหลังจึงพัฒนาใหม่ในฐานะคาร์เธจของโรมัน ซึ่งกลายเป็นนครหลักของจักรวรรดิโรมันในมณฑลอัฟริกา ข้อคำถามการเสื่อมถอยและล่มสลายของคาร์เธจยังคงเป็นหัวข้ออภิปรายทางวรรณกรรม การเมือง ศิลปะ และปรัชญาทั้งในประวัติศาสตร์สมัยโบราณและสมัยใหม่

คาร์เธจในสมัยโบราณตอนปลายถึงสมัยกลางยังคงมีบทบาทสำคัญทางวัฒนธรรมและเศรษฐกิจในสมัยไบแซนไทน์ นครนี้ถูกปล้นทรัพย์และทำลายโดยกองทัพอุมัยยะฮ์หลังยุทธการที่คาร์เธจใน ค.ศ. 698 เพื่อไม่ให้จักรวรรดิไบแซนไทน์เข้าพิชิตอีกครั้ง โดยยังอยู่ภายใต้การคอรงครองใน่ชวงสมัยมุสลิม และฝ่ายมุสลิมใช้เป็นป้อมจนกระทั่งสมัยราชวงศ์ฮัฟศิดที่พวกครูเสดเข้ายึดครองและสังหารหมู่พลเมืองในช่วงสงครามครูเสดครั้งที่ 8 ราชวงศ์ฮัฟศิดจึตัดสินใจทำลายแนวป้องกันของตน เพื่อไม่ให้นครนี้ถูกใช้เป็นฐานทัพจากฝ่ายที่ไม่เป็นมิตรอีกต่อไป นครนี้ยังคงทำหน้าที่เป็นอิปิสโคปัลซี (episcopal see)

อำนาจภูมิภาคเคลื่อนย้ายไปยังอัลก็อยเราะวานและมะดีนะฮ์แห่งตูนิสในสมัยกลางจนกระทั่งต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 เมื่อเริ่มมีการพัฒนาไปเป็นชานเมืองชายฝั่งของตูนิส ผนวกเข้าเป็นส่วนหนึ่งของเทศบาลคาร์เธจใน ค.ศ. 1919 มีการสำรวแหล่งโบราณคดีครั้งแรกใน ค.ศ. 1830 โดย Christian Tuxen Falbe กงสุลชาวเดนมาร์ก จากนั้นจึงมีการขุดค้นในครึ่งกลังของคริสต์ศตวรรษที่ 19 โดย Charles Ernest Beulé กับ Alfred Louis Delattre พิพิธภัณฑ์แห่งชาติคาร์เธจได้รับการสถาปนาใน ค.ศ. 1875 โดยพระคาร์ดินัล Charles Lavigerie การขุดค้นโดยนักโบราณคดีชาวฝรั่งเศสในคริสต์ทศวรรษ 1920 ในตอนแรกได้รับความสนใจเป็นพิเศษ เนื่องจากมีหลักฐานที่เกี่ยวข้องกับการบูชายัญเด็ก ทำให้มีความขัดแย้งกันในหมู่นักวิชาการอย่างมากว่าคาร์เธจสมัยโบราณมีการบูชายัญเด็กหรือไม่ พื้นที่โบราณสถานเป็นแหล่งมรดกโลกของยูเนสโก

วิดีโอจำลองคาร์เธจ เมืองหลวงของคานาอัน

ศัพทมูลวิทยา
------------

ประวัติ
-------

เมื่อ 814 ก่อนคริสตกาล ชาวฟินิเชี่ยน หนีการรุกรานของกรีกและโรมันโดยการนำของเจ้าหญิงไดโด (Dido) หรือ เอลิสซา (Alyssa) แห่งเมืองไทร์ (Tyre : เลบานอนในปัจจุบัน) จนมาถึงริมทะเลเมดิเตอร์เรเนียนหรือประเทศตูนิเซียในปัจจุบัน ตามตำนานพระนางขอซื้อที่ดินจากทางเมืองเดิม โดยตกลงกันว่าจะขอพื้นที่แค่ผืนหนัง โดยขลิบผืนหนังออกเป็นเส้นเล็กแล้วตีวง ทำให้ได้ที่ดินมากพอจะสร้างเป็นเมืองท่าได้ จนเป็นเมืองคาร์เธจ

ด้วยที่ตั้งที่เหมาะสมจึงทำให้คาร์เธจเจริญรุ่งเรืองอย่างรวดเร็ว พวกเขามีความชำนาญด้านการค้า มีสินค้าส่งออกอย่าง แร่เงิน ดีบุก และทองแดง จนในกลางศตวรรษที่ 5 ก่อนคริสตกาล การค้าขายของคาร์เธจเจริญสุดขีด พวกเขาได้ทำการค้าขายกับโรมัน พวกเขายังชำนาญด้านการเดินเรือ ค้าขายไปถึงเกาะอังกฤษ ตอนใต้ของทวีปแอฟริกา และเมืองไทร์ ส่วนด้านการทหารพวกเขาขยายขอบเขตดินแดนทั้งในฝั่งตะวันตกของเกาะซิซิลี (Sicily) เกาะซาร์ดิเนีย (Sardinia) หมู่เกาะแบลีแอริก (Balearic : แคว้นกาตาลุญญาในสเปน) และทางตอนใต้ของสเปน

ระบบการปกครองเป็นระบบกษัตริย์ตั้งแต่ตั้งเมือง จนถึงปี 480 ก่อนคริสตกาล หลังการตายของ ฮามิลก้าที่หนึ่ง (Hamilca I) ทำให้ระบอบกษัตริย์อ่อนแอเรื่อยมา จนในปี 308 ก่อนคริสตกาล หลังสิ้นสมัยกษัตริย์ โบมิลก้า (Bomilca) จีงเปลี่ยนรูปแบบการปกครองเป็นแบบสาธารณรัฐ

พวกเขามีความขัดแย้งกับกรีกและโรมัน ทำสงครามกับกรีกหลายครั้ง ครั้งที่สำคัญคือ สงครามเกาะซิซิลี (Sicilian wars) ทั้งสามครั้ง ตั้งแต่ปี 480 ถึง 307 ก่อนคริสตกาล ส่วนกับทางโรมัน ครั้งที่สำคัญมีอยู่ 3 ครั้งเช่น คือสงครามพิวนิก (Punic wars) ทั้งสามครั้ง ซึ่งในครั้งที่สาม การพ่ายแพ้ของคาร์เธจทำให้ถึงกับสิ้นชาติ ประชาชนส่วนใหญ่ถูกฆ่า ชาวเมืองจาก 5 แสนคนเหลือ 5 หมื่นคน ที่เหลือถูกนำไปขายเป็นทาส บ้านเมืองถูกเผา จนแทบไม่เหลือศิลปะสิ่งก่อสร้างให้เห็น จนในสมัยจูเลียส ซีซ่าร์ มาบูรณะคาร์เธจขึ้นมาใหม่โดยโรม

ในเดือนกุมภาพันธ์ ปี 1985 นายยูโก้ เวเตเร่ (Ugo Vetere) นายกเทศมนตรีของกรุงโรมในขณะนั้น ทำสัญญาสันติภาพอย่างเป็นทางการกับ นายเชดดี้ คลีบิ (Chedly Klibi) นายกเทศมนตรีของตูนีส เพื่อยุติฉากสงครามระหว่างสองชนชาติอย่างเป็นทางการอันยาวนานถึง 2,248 ปี หลังสงครามพิวนิกครั้งที่สาม

หมายเหตุ
--------

1. ↑  พิวนิกและฟินิเชีย: 𐤒𐤓𐤕𐤇𐤃𐤔𐤕, อักษรโรมัน: *Qārtḥadāšt*, แปลตรงตัว 'นครใหม่'; ละติน: *Carthāgō*, ออกเสียง: [karˈtʰaːɡoː]

อ้างอิง
-------

1. ↑  Hitchner, R.; R. Talbert; S. Gillies; J. Åhlfeldt; R. Warner; J. Becker; T. Elliott. "Places: 314921 (Carthago)". Pleiades. สืบค้นเมื่อ 7 April 2013.
2. ↑  Josephus, *Against Apion* (Book I, §18)
3. ↑  HAEGEMANS, Karen (2000-01-01). "Elissa, the First Queen of Carthage". *Ancient Society*. **30**: 277–291. doi:10.2143/as.30.0.565564. ISSN 0066-1619.
4. 1 2  Li, Hansong (2022). "Locating Mobile Sovereignty: Carthage in Natural Jurisprudence". *History of Political Thought*. **43** (2): 246–272. สืบค้นเมื่อ 13 August 2022.
5. ↑  Winterer, Caroline (2010). "Model Empire, Lost City: Ancient Carthage and the Science of Politics in Revolutionary America". *The William and Mary Quarterly*. **67** (1): 3–30. doi:10.5309/willmaryquar.67.1.3. JSTOR 10.5309/willmaryquar.67.1.3. สืบค้นเมื่อ 13 August 2022.
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑  Skeletal Remains from Punic Carthage Do Not Support Systematic Sacrifice of Infants
10. ↑  Ancient Carthaginians really did sacrifice their children. เก็บถาวร 2020-12-14 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน University of Oxford News
11. ↑  "Archaeological Site of Carthage". *World Heritage Centre* (ภาษาอังกฤษ). UNESCO. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2005-11-28. สืบค้นเมื่อ 19 October 2021.

### ข้อมูล

* Polybius, *The Histories*, Cambridge: translated from the Latin by W.R. Paton for Harvard University Press from 1922 to 1927.
* Polybius, "Rome at the End of the Punic Wars", *History, 'Book VI'*, Milwaukee: translated from the Latin by Oliver J. Thatcher for University Research Extension Co. in 1907, คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2007-02-05, สืบค้นเมื่อ 2006-06-08.

* Ernest Babelon, *Carthage*, Paris (1896).
* Auguste Audollent, *Carthage Romaine, 146 avant Jésus-Christ – 698 après Jésus-Christ*, Paris (1901).
* Charles-Picard, Gibert; และคณะ (1958), *La vie quotidienne à Carthage au temps d'Hannibal* [*Daily Life in Carthage in the Time of Hannibal*], Paris: Hachette. (ในภาษาฝรั่งเศส)
* Bath, Tony (1981), *Hannibal's Campaigns*, New York: Barnes & Noble Books.
* Aubet, Maria Eugenia (1987), *The Phoenicians and the West: Politics, Colonies, and Trade*, Cambridge: Cambridge University Press.
* Soren, David; และคณะ (1990), *Carthage: Uncovering the Mysteries and Splendors of Ancient Tunisia*, New York: Simon & Schuster.
* Beschaouch, Azedine (1993), *La légende de Carthage* [*The Legend of Carthage*], Découvertes Gallimard, vol. 172, Paris: Gallimard. (ในภาษาฝรั่งเศส)
* Raven, S. (2002), *Rome in Africa,* 3rd ed.
* Lipinski, Edward (2004), *Itineraria Phoenicia*, Leuven: Uitgeverij Peeters en Department Oosterse Studies.
* Winterer, Caroline (2010), "Model Empire, Lost City: Ancient Carthage and the Science of Politics in Revolutionary America", *The William and Mary Quarterly*, **67** (1): 3–30, doi:10.5309/willmaryquar.67.1.3, JSTOR 10.5309/willmaryquar.67.1.3
* Freed, J. (2011), *Bringing Carthage Home: The Excavations of Nathan Davis, 1856–1859*.
* Miles, Richard (2011), *Carthage Must Be Destroyed: The Rise and Fall of an Ancient Civilization*, Viking.
* Li, Hansong (2022). "Locating Mobile Sovereignty: Carthage in Natural Jurisprudence" *History of Political Thought* 43(2): 246–272.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


วิกิซอร์ซ มีบทความจากสารานุกรมบริตานิกา ฉบับ ค.ศ. 1911 เกี่ยวกับ ***Carthage (ancient city)***

|  |
| --- |
| แหล่งข้อมูลห้องสมุดเกี่ยวกับ  **คาร์เธจ** 

---

 |
| * Online books
* Resources in your library
* Resources in other libraries
 |

* นิยามแบบพจนานุกรมของ *Carthago* ที่วิกิพจนานุกรม
* คู่มือการท่องเที่ยว Carthage จากวิกิท่องเที่ยว (ในภาษาอังกฤษ)
* วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Carthage

| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน แก้ไขสิ่งนี้ที่วิกิสนเทศ |
| --- |
| นานาชาติ | 
* FAST
* VIAF
	+ 2

 |
| ประจำชาติ | 
* สเปน
* ฝรั่งเศส
* BnF data
* เยอรมนี
* อิสราเอล
* สหรัฐ
* ญี่ปุ่น
* เช็กเกีย
* กรีซ

 |
| ภูมิศาสตร์ | 
* Pleiades

 |