**ฌ็อง-โกลด ว็อง ดาม** (ฝรั่งเศส: *Jean-Claude Van Damme*) เกิดวันที่ 18 ตุลาคม ค.ศ. 1960 เป็นนักแสดงและนักศิลปะป้องกันตัวชาวเบลเยียม ซึ่งเป็นที่รู้จักในฐานะดาราภาพยนตร์แอ็คชั่นระดับโลก โดยมีฉายาว่า "นักกล้ามแห่งบรัสเซลส์"

ครั้งหนึ่ง เคยมีแผนที่จะให้ฌ็อง-โกลด ว็อง ดาม แข่งมวยไทยกับสมรักษ์ คำสิงห์ ที่ประเทศไทย ในช่วงประมาณเดือนพฤศจิกายน ค.ศ. 2011  แต่แผนดังกล่าวก็ได้เลื่อนไป

ประวัติ
-------

ฌอง-คล็อด แวนแดมม์ มีชื่อจริงว่า *ฌอง-คล็อด กามีย์ ฟร็องซัว ว็อง วาร็องแบร์* (Jean-Claude Camille Francois Van Varenberg) เกิดที่เมืองบรัสเซลส์ ประเทศเบลเยียม เป็นลูกชายของเออแฌน ว็อง วาร็องแบร์และเอเลียนา ว็อง วาร็องแบร์

ฌอง-คล็อดเริ่มฝึกศิลปะป้องกันตัวตั้งแต่สิบขวบ โดยพ่อของเขาพาเขาไปสมัครที่โรงเรียนสอนโชโตกันริว และคาราเต้ ซึ่งในที่สุดเขาก็คว้าสายดำมาได้ และเขาก็เรียนเทควันโด และมวยไทยเพิ่มเติม และสามารถชนะการแข่งขันคาราเต้หลายรายการ เช่น ยูโรเปียนโปรเฟสชันแนล คาราเต้แอสโซซิเอชันมิดเดิลเวทแชมเปียนชิป, สหภาพคาราเต้ยุโรป (EKU), เวิลด์-ออลสไตล์ คาราเต้ออร์เกไนเซชัน (WAKO), สมาคมคาราเต้อาชีพยุโรป (EPKA) และสมาคมคาราเต้อาชีพ (PKA) เป็นต้น

จากนั้นพอเขาอายุ 16 ปี ก็เบนทิศไปเรียนบัลเลต์ถึง 5 ปี จนเขาเปิดฟิตเนสสอนการเต้นบัลเลต์ในบรัสเซลส์ ซึ่งภายหลังก็ได้ขายกิจการของตัวเอง เพราะไม่ประสบความสำเร็จ

โลกภาพยนตร์
-----------

ฌอง-คล็อด แวนแดมม์ก้าวสู่โลกภาพยนตร์ครั้งแรกในปี 1984 คือ *Rue barbare (1984)* ซึ่งเขาเป็นเพียงตัวประกอบ ตามด้วยภาพยนตร์ตลกประเทศฝรั่งเศสเรื่อง *Monaco Forever (1984)* รับบทเป็นหนุ่มเกย์นักคาราเต้ อีกทั้งแสดงในภาพยนตร์เพลง - บัลเลต์เรื่อง *Breakin' (1984)*

ในปี 1985
ฌอง-คล็อด แวนแดมม์รับบทเป็นตัวร้ายในหนังแอ็กชันอเมริกัน - ฮ่องกงเรื่อง *No Retreat, No Surrender (1985)* และเขารับนำเป็นครั้งแรกใน *ขาเจาะเหล็ก (1988)* ซึ่งประสบความสำเร็จอย่างสูง ส่งผลทำให้ชื่อของฌอง-คล็อด แวนแดมม์กลายเป็นดาราแอ็คชันที่น่าจับตามองในเวลานั้น จากนั้นเขาก็ผลงานต่อเนื่อง *สองอึกสองซีกโลก (1988)*, *ไซบอร์ก (1989)* และ *คิกบ็อกเซอร์ (1989)"*

หนังตลาด
--------

ฌอง-คล็อด แวนแดมม์ก้าวเข้าสู่โลกภาพยนตร์ฮอลลีวูดในปี 1990 โดยเขารับบทนำในภาพยนตร์หลายเรื่อง *อึดเหมือนไม่ใช่คน (1990)*, *Death Warrant (1990)*, *แฝดดีเดือด (1991)*, *2 ฅนไม่ใช่ฅน (1992)* *คนอึดองศาเดือด (1993)*, *คนแกร่งทะลวงเดี่ยว (1993)* *ตำรวจเหล็กล่าพลิกมิติ (1994)*

ในปี 1994
ฌอง-คล็อด แวนแดมม์รับบทนำในหนังทุนสูงเรื่อง *สตรีทไฟต์เตอร์ ยอดคนประจัญบาน (1994)* ซึ่งประสบความล้มเหลวในคำวิจารณ์ แต่ก็สามารถทำเงินทั่วโลกได้กว่า 100 ล้านดอลลาร์สหรัฐ

แต่ชีวิตการแสดงของเขาเริ่มตกต่ำลง ในปี 1995 เมื่อ *ตัดเส้นตาย ท้านรก (1995)* ประสบความล้มเหลวทั้งรายได้และคำวิจารณ์ จากนั้นเขาก็กำกับภาพยนตร์เป็นครั้งแรกเรื่อง *2 ฅนบ้าเกิดคน (1996)* ซึ่งก็ไม่ค่อยประสบความสำเร็จ ตั้งแต่นั้น หนังของเขาก็ทำเงินได้ไม่ถึง 15 ล้านเหรียญติดต่อกันหลายเรื่อง ทั้ง *คนอึดล่าสุดโลก (1996)*, *คู่โหดมหาประลัย (1997)*, *ทุบกะโหลกนรก (1998)* และ หนังภาคต่ออย่าง *นักรบกระดูกสมองกล (1999)* เป็นเรื่องสุดท้ายในภาพยนตร์สตูดิโอเมเจอร์

ปัจจุบัน
--------

ปัจจุบันฌ็อง-โกลดรับงานแสดงในหนังฟอร์มต่ำมาตั้งแต่ปี 1998 โดยตัวเขาเปิดบริษัทสร้างหนังให้ตัวเอง คือ *ลองโร้ด โปรดักชั่น* และ *777 ฟิล์มคอร์ป* ผลงานของเขาเรื่องแรกในนามของบริษัทนี้คือ *คนอึดเดือด ไม่ใช่คน (1998)* จากนั้นเขาก็มีผลงานแบบนี้มาอย่างต่อเนื่อง เช่น คนดุนรกเดือด (หรืออีกชื่อ Desert Heat) (1999), อึดนรก ด่วนมหากาฬ (2001), คนอึดล่าขุมทรัพย์ครูเสต (2001), อึดนรก ด่วนมหากาฬ (2002), คนอึดแหกโคตรคุกนรก (2003) เป็นต้น

สุขภาพ
------

ในปี 1995
ฌอง-คล็อด แวนแดมม์เจอปัญหาครั้งใหญ่ในชีวิต เพราะเขาติดโคเคนอย่างหนัก จนเขาต้องเข้ารับการบำบัดในปี 1996 และสามารถเลิกยาได้ในปี 1997

ชีวิตส่วนตัว
------------

ด้านชีวิตสมรส ฌอง-คล็อด แวนแดมม์แต่งงานแล้ว 5 ครั้ง รวมถึงการสมรสกับภรรยาปัจจุบันของเขา 2 ครั้ง โดยเขามีบุตรถึง 3 คน คือ ครีสตอฟ เกิดปี 1985, บียองกา เกิดปี 1991 และนีโกลาส์ เกิดปี 1995 

* มาเรีย โรดรีเกซ (1980 - 1984) (หย่าร้าง)
* ซินเธีย เดอเดอเรียน (1985 - 1986) (หย่าร้าง)
* แกลดีส์ ปอตูกีส (1987 - 1992) (หย่าร้าง) บุตร 2 คน
* ดาซี ลาปิแอร์ (1994 - 1997) (หย่าร้าง) บุตร 1 คน
* มาเรีย โรดรีเกซ (1999 - ปัจจุบัน)

ผลงานภาพยนตร์
-------------

* Rue Barbare (1984)
* Monaco Forever (1984)
* Breakin' (1984)
* No Retreat, No Surrender (1985)
* Bloodsport (1988) : ขาเจาะเหล็ก
* Black Eagle (1988) : สองอึกสองซีกโลก
* Cyborg (1989) : ไซบอร์ก
* คิกบอกซ์เซอร์ (1989) : สังเวียนแค้น สังเวียนชีวิต
* Lionheart (1990) : อึดเหมือนไม่ใช่คน
* Death Warrant (1990)
* Double Impact (1991) : แฝดดีเดือด [ร่วมเขียนบท/อำนวยการสร้าง]
* Universal Soldier (1992) : 2 ฅนไม่ใช่ฅน
* Nowhere to Run (1993) คนอึดองศาเดือด
* Hard Target (1993) : คนแกร่งทะลวงเดี่ยว
* Timecop (1994) : ตำรวจเหล็กล่าพลิกมิติ
* Street Fighter (1994) : สตรีทไฟท์เตอร์ ยอดคนประจัญบาน
* Sudden Death (1995) : ซัดเดนเดท ตัดเส้นตายท้านรก
* The Quest (ภาพยนตร์) (1996) : 2 ฅนบ้าเกิดคน [ร่วมเขียนบท/กำกับ/อำนวยการสร้าง]
* Maximum Risk (1996) : คนอึดล่าสุดโลก
* Double Team (1997) : คู่โหด มหาประลัย
* Knock Off (1998) : ทุบกะโหลกนรก
* Legionnaire (1998) : คนอึดเดือด ไม่ใช่คน [ร่วมเขียนบท/อำนวยการสร้าง]
* Universal Soldier: The Return (1999) : นักรบกระดูกสมองกล [ร่วมอำนวยการสร้าง]
* Inferno (หรืออีกชื่อ Desert Heat) (1999) : คนดุนรกเดือด [ร่วมอำนวยการสร้าง]
* Replicant (2001) : ชีวภาพมหาประลัย
* The Order (2001) : คนอึดล่าขุมทรัพย์ครูเสต [ร่วมเขียนบท]
* Derailed (2002) : หยุดด่วนนรกมหาประลัย
* In Hell (2003) : คนอึดแหกโคตรคุกนรก
* Wake of Death (2004) : คนมหากาฬล้างพันธุ์เจ้าพ่อ
* Narco (2004)
* Second in Command (2006) : แผนมหาประลัยยึดผ่าเมือง
* The Hard Corps (2006) : หน่วยชนนรกเฉพาะกิจ
* Sinav (2006)
* Until Death (2007) : ตำรวจระห่ำไม่ยอมตาย
* The Shepherd: Border Patrol (2008) : ตำรวจโคตรระห่ำ
* JCVD (2008)
* Full Love (2009) [ร่วมเขียนบท/กำกับ/อำนวยการสร้าง]
* The Eagle Path (2012) [ผลิต, กำกับ, เขียนบท และตัดต่อ]

อ้างอิง
-------

1. ↑  **น็อกเอาต์ฉบับมวยสยาม**. ปีที่ 23 ฉบับที่ 1950. ISSN 15135438. หน้า 15, 23
2. ↑  ศร กฤษณะ. **มวยสยามรายวัน**. ปีที่ 19 ฉบับที่ 6622. วันจันทร์ที่ 17 ตุลาคม พ.ศ. 2554. หน้า 5

หนังสืออ่านเพิ่ม
----------------

* Corcoran, John; Farkas, Emil (1988). *Martial arts : traditions, history, people*. New York City: Gallery Books. pp. 60, 265. ISBN 9780831758059. (Wako)
* Corcoran, John; Farkas, Emil (1988). *Martial arts : traditions, history, people*. New York City: Gallery Books. pp. 285–286. ISBN 9780831758059. (PKA World Heavyweight Title)
* Corcoran, John; Farkas, Emil (1988). *Martial arts : traditions, history, people*. New York City: Gallery Books. pp. 210, 393. ISBN 9780831758059. (Eku)
* Soet, John Steven (March 1990). "Jean-Claude Van Damme". *Inside Kung-Fu Presents: Martial Artists One on One*. pp. 16–25.
* Vandehey, Tim (April 1991). "Gunning for Van Damme". *Karate Kung-Fu Illustrated*.
* Xuat Tinh Som (31 December 2007). "Jean-Claude Van Damme". *Tre Today News*.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

**เว็บไซต์**

* เว็บไซต์ทางการ (อังกฤษ ดัตช์)
* Official page on Facebook
* Official channel on YouTube
* Rodin Entertainment (อังกฤษ)
* Fansite (อังกฤษ รัสเซีย)
* ฌ็อง-โกลด ว็อง ดาม ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส

**บทสัมภาษณ์**

* Interview with Patri(c)k Teugels เก็บถาวร 2009-03-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน