**จังหวัด** (อังกฤษ: province) เป็นหน่วยการบริหารระดับแรกของประเทศแอฟริกาใต้ ประเทศแอฟริกาใต้แบ่งออกเป็นเก้าจังหวัด ก่อนการเลือกตั้งทั่วไปใน ค.ศ. 1994 มาตุภูมิบันตูหรือบันตูสถานต่าง ๆ ถูกรวมกลับเข้ามากับจังหวัดเดิมสี่จังหวัดที่มีอยู่ก่อนและแบ่งออกเป็นเก้าจังหวัดในปัจจุบัน เขตแดนจังหวัดมีการเปลี่ยนแปลงสืบเนื่องจากการแก้ไขรัฐธรรมนูญแห่งสาธารณรัฐแอฟริกาใต้ครั้งที่สิบสอง สิบสาม และสิบหก

ประวัติ
-------

แผนที่จังหวัดในช่วงก่อตั้งสหภาพแอฟริกาใต้
สหภาพแอฟริกาใต้จัดตั้งขึ้นใน ค.ศ. 1910 จากการรวมอดีตอาณานิคมของบริเตนสี่แห่งได้แก่อาณานิคมแหลม อาณานิคมนาตาล อาณานิคมทรานส์วาล และอาณานิคมแม่น้ำออเรนจ์ (ก่อนสงครามบูร์ครั้งที่สอง สองอาณานิคมหลังมีฐานะเป็นรัฐอิสระได้แก่สาธารณรัฐแอฟริกาใต้และเสรีรัฐออเรนจ์) อาณานิคมเหล่านี้ได้กลายมาเป็นสี่จังหวัดแรกของสหภาพแอฟริกาใต้ได้แก่จังหวัดเคป จังหวัดทรานส์วาล จังหวัดนาตาล และจังหวัดออเรนจ์ฟรีสเตต

จังหวัดและดินแดนมาตุภูมิในช่วงสิ้นสุดการถือผิว
การแบ่งแยกประชากรผิวดำในประเทศแอฟริกาใต้เริ่มต้นใน ค.ศ. 1913 โดยคนผิวดำสามารถถือครองที่ดินได้เฉพาะบริเวณที่กำหนดซึ่งมีพื้นที่รวมประมาณร้อยละ 13 ของประเทศ นับแต่ช่วงปลายทศวรรษ 1950 เป็นต้นมา พื้นที่ดังกล่าวได้รวมกันโดยลำดับกลายเป็นเขตที่เรียกว่า "มาตุภูมิ" หรือ "บันตูสถาน" โดยมาตุภูมิสี่แห่งได้รับการสถาปนาเป็นรัฐชาติกึ่งเอกราช (quasi-independent nation state) ของประชากรผิวดำในช่วงการถือผิว โดยใน ค.ศ. 1976 มาตุภูมิทรานส์เคย์เป็นมาตุภูมิแรกที่ยอมรับสถานะกึ่งเอกราชจากแอฟริกาใต้ ก่อนที่อีกสามแห่งจะยอมรับสถานะเดียวกันได้แก่โบพูทัตสวานา (ค.ศ. 1977) เวนดา (ค.ศ. 1979) และซิสเคย์ (ค.ศ. 1981) สถานะกึ่งเอกราชดังกล่าวนี้ไม่ได้รับการยอมรับจากประเทศอื่นนอกเหนือจากแอฟริกาใต้

ในวันที่ 27 เมษายน ค.ศ. 1994 ซึ่งเป็นวันเลือกตั้งทั่วไปครั้งแรกที่สิทธิเลือกตั้งไม่จำกัดเชื้อชาติและวันที่รัฐธรรมนูญเฉพาะกาลมีผลบังคับใช้ จังหวัดและมาตุภูมิดังกล่าวถูกยุบและแบ่งใหม่ออกเป็นเก้าจังหวัด การแบ่งเขตจังหวัดมีขึ้นใน ค.ศ. 1993 โดยคณะกรรมาธิการพิจารณาเขตจังหวัด (Commission on the Demarcation/Delimitation of Regions) ซึ่งจัดตั้งโดย*โคเดซา*หรือที่ประชุมใหญ่เพื่อแอฟริกาใต้ที่เป็นประชาธิปไตย (CODESA; Convention for a Democratic South Africa) เขตจังหวัดดังกล่าวมีรากฐานมาจากภูมิภาคเพื่อการพัฒนา (planning region) ซึ่งแบ่งโดยธนาคารเพื่อการพัฒนาแห่งประเทศแอฟริกาใต้ ในทศวรรษ 1980 และเขตอำนาจศาลแขวงในประเทศแอฟริกาใต้ โดยมีการเจรจาระหว่างพรรคการเมืองเพื่อสร้างฐานเสียงของพรรคในแต่ละจังหวัดโดยการโอนเขตอำเภอระหว่างจังหวัดที่มีการเสนอ เขตจังหวัดที่จัดตั้งขึ้นใหม่ถูกระบุในภาคผนวก 1 ของรัฐธรรมนูญเฉพาะกาล

การบริหาร
---------

ศาลาว่าการนครโจฮันเนสเบิร์ก ซึ่งเป็นที่ตั้งสภาบริหารจังหวัดเคาเต็งในปัจจุบัน
การบริหารราชการของจังหวัดในประเทศแอฟริกาใต้จะแบ่งออกเป็นระดับชาติและระดับจังหวัด โดยในระดับชาติจะบริหารโดยสภาจังหวัดแห่งชาติซึ่งเป็นหนึ่งในสองรัฐสภาของประเทศแอฟริกาใต้ และในระดับจังหวัดจะบริหารโดยสภานิติบัญญัติประจำจังหวัด นอกจากนี้ ในระดับต่ำกว่าจังหวัดยังมีสภาบริหารสำหรับหน่วยย่อยได้แก่อำเภอและเทศบาล

### สภาจังหวัดแห่งชาติ

ประเทศแอฟริกาใต้มีสองรัฐสภาได้แก่สภาแห่งชาติ (National Assembly) และสภาจังหวัดแห่งชาติ (National Council of Provinces) สภาหลังนี้มีขึ้นเพื่อให้ผลประโยชน์ของแต่ละจังหวัดได้รับการคุ้มครองตามกฎหมายบัญญัติโดยสภาแห่งชาติ

แต่ละจังหวัดจะมีผู้แทน 10 คนในสภาจังหวัดแห่งชาติ โดย 6 คนเป็นสมาชิกถาวรของสภาจังหวัดแห่งชาติ และ 4 คนเป็นผู้แทนพิเศษ

### สภานิติบัญญัติประจำจังหวัด

แต่ละจังหวัดจะบริหารโดยใช้ระบบสภาเดียว โดยขนาดของสภาบริหารจะขึ้นกับจำนวนประชากร ตั้งแต่ 30 คนในจังหวัดนอร์เทิร์นเคปไปจนถึง 80 คนในจังหวัดควาซูลู-นาตาล สมาชิกสภาบริหารจะมาจากการเลือกตั้งเมื่อครบวาระห้าปีโดยใช้ระบบสัดส่วนแบบบัญชีรายชื่อ โดยทั่วไปแล้วการเลือกตั้งสภาชิกสภานิติบัญญัติประจำจังหวัดจะจัดขึ้นในวันเดียวกันกับการเลือกตั้งสมาชิกสภาแห่งชาติ

สมาชิกสภานิติบัญญัติจังหวัดจะเลือกนายกสภานิติบัญญัติประจำจังหวัด และนายกสภานิติบัญญัติประจำจังหวัดจะเลือกสมาชิก 5 ถึง 10 คนเพื่อเป็นสมาชิกสภาบริหารจังหวัด ซึ่งเทียบเท่ากับคณะรัฐมนตรีประจำจังหวัดนั้น

อำนาจของสภาระดับจังหวัดจะจำกัดเฉพาะประเด็นที่ระบุในรัฐธรรมนูญแห่งสาธารณรัฐแอฟริกาใต้ โดยสภาระดับจังหวัดจะมีอำนาจร่วมกันกับรัฐบาลแห่งชาติในบางประเด็นเช่นการเกษตร การศึกษา สาธารณสุข และการเคหะ เป็นต้น เพื่อให้สามารถกำหนดนโยบายให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน ในขณะที่บางประเด็นจะอยู่ภายใต้อำนาจของสภาระดับจังหวัดโดยสมบูรณ์

อำนาจตุลาการจะอยู่ภายใต้ความรับผิดชอบของรัฐบาลแห่งชาติ ซึ่งอยู่นอกเหนืออำนาจของสภาระดับจังหวัด

รายชื่อจังหวัดของประเทศแอฟริกาใต้
---------------------------------

| ชื่อภาษาไทย | ชื่อภาษาอังกฤษ | ชื่อในภาษาที่มีผู้พูดมากที่สุด | เมืองหลวง | เมืองใหญ่ที่สุด | รหัส ISO 3166 | พื้นที่(ตร.กม.):9 | ประชากร(ค.ศ. 2022):18 | ความหนาแน่นประชากร | HDI(ค.ศ. 2003) | แผนที่ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ควาซูลู-นาตาล | *KwaZulu-Natal* | *iKwaZulu-Natali*(ซูลู) | ปีเตอร์มาริตซ์เบิร์ก | เดอร์บัน | ZA-KZN | 94,361 | 10,273,000 | 108.8 | 0.63 |  |
| เคาเต็ง | *Gauteng* | *eGoli*(ซูลู) | โจฮันเนสเบิร์ก | โจฮันเนสเบิร์ก | ZA-GP | 18,178 | 12,353,000 | 675.1 | 0.74 |  |
| ตะวันตกเฉียงเหนือ | *North West* | *Bokone Bophirima*(สวานา) | มาฮิเค็ง(มาฟิคิง) | รุสเทนเบิร์ก | ZA-NW | 104,882 | 3,496,000 | 33.5 | 0.61 |  |
| นอร์เทิร์นเคป | *Northern Cape* | *Noord-Kaap*(อาฟรีกานส์) | คิมเบอร์ลีย์ | คิมเบอร์ลีย์ | ZA-NC | 372,889 | 1,136,000 | 3.1 | 0.69 |  |
| ฟรีสเตต | *Free State* | *Freistata*(โซโท) | บลูมฟอนเทน | บลูมฟอนเทน | ZA-FS | 129,825 | 2,732,000 | 21.1 | 0.67 |  |
| ลิมโปโป | *Limpopo* | *Limpopo*(โซโทเหนือ) | โพโลควานี(ปีเตอส์เบิร์ก) | โพโลควานี | ZA-LP | 125,754 | 5,396,000 | 43.0 | 0.59 |  |
| เวสเทิร์นเคป | *Western Cape* | *Wes-Kaap*(อาฟรีกานส์) | เคปทาวน์ | เคปทาวน์ | ZA-WC | 129,462 | 5,826,000 | 45.0 | 0.77 |  |
| อีสเทิร์นเคป | *Eastern Cape* | *iMpuma-Koloni*(โคซา) | บีโช | พอร์ตเอลิซาเบท | ZA-EC | 168,966 | 6,566,000 | 38.8 | 0.62 |  |
| อึมพูมาลางกา | *Mpumalanga* | *iMpumalanga*(สวาซี) | อึมบอมเบลา(เน็ลสปรอยต์) | อึมบอมเบลา | ZA-MP | 76,495 | 3,993,000 | 52.8 | 0.65 |  |
| **สาธารณรัฐแอฟริกาใต้** | *Republic of South Africa* | *iRiphabhuliki yaseNingizimu Afrika*(ซูลู) | พริทอเรียเคปทาวน์และบลูมฟอนเทน | โจฮันเนสเบิร์ก | ZA | 1,220,813 | 51,771,000 | 42.4 | 0.67 | - |
|

**หมายเหตุ:**

1. ↑  ปีเตอร์มาริตซ์เบิร์กและอูลุนดีเป็นเมืองหลวงร่วมกันระหว่าง ค.ศ. 1994 และ 2004
2. ↑  สถิติเหล่านี้ไม่รวมหมู่เกาะพรินซ์เอดเวิร์ด (335 ตร.กม. ไม่มีประชากรถาวร) ซึ่งเป็นดินแดนของประเทศแอฟริกาใต้ในมหาสมุทรอินเดียซับแอนตาร์กติกแต่ขึ้นกับจังหวัดเวสเทิร์นเคปในทางกฎหมายและเพื่อการแบ่งเขตเลือกตั้ง

อ้างอิง
-------

1. ↑  "The nine provinces of South Africa - South Africa Gateway". *South Africa Gateway*. 2018-04-06. สืบค้นเมื่อ 2018-04-14.
2. ↑   [*bare URL PDF*]
3. ↑  Phillips, Laura (2017-07-27). "History of South Africa's Bantustans". *Oxford Research Encyclopedia of African History*. doi:10.1093/acrefore/9780190277734.013.80. ISBN 978-0-19-027773-4.
4. ↑  "Archived copy". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 18 August 2018. สืบค้นเมื่อ 18 August 2018.`{{cite web}}`: CS1 maint: archived copy as title (ลิงก์)
5. ↑  Muthien, Yvonne G.; Khosa, Meshack M. (1995). "'The kingdom, the Volkstaat and the New South Africa': Drawing South Africa's new regional boundaries". *Journal of Southern African Studies*. **21** (2): 303–322. doi:10.1080/03057079508708448.
6. 1 2  "The nine provinces of South Africa - South Africa Gateway". *South Africa Gateway*. 2018-04-06. สืบค้นเมื่อ 2018-04-14.
7. 1 2  "Provincial Government of South Africa". สืบค้นเมื่อ 20 November 2017.
8. ↑  'Constitution of the Republic of South Africa, 1996*, "Chapter 6: Provinces". Sections 104 and 146.*
9. ↑  , p. 25.
10. ↑  *Census 2011: Census in brief* (PDF). Pretoria: Statistics South Africa. 2012. p. 30. ISBN 9780621413885. เก็บ (PDF)จากแหล่งเดิมเมื่อ 13 May 2015.
11. ↑
12. ↑  Adelzadeh, Asghar; และคณะ (2003). *South Africa Human Development Report 2003* (PDF). Cape Town: Oxford University Press. p. 282. ISBN 978-0-19-578418-3. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2016-01-19. สืบค้นเมื่อ 2022-09-22.
13. ↑  "How Many Capital Cities Does South Africa Have?".