เสียงหัวใจปกติ

เสียงหัวใจปกติฟังด้วยเครื่องฟังตรวจ

---

*หากมีปัญหาในการเล่นไฟล์นี้ ดูที่ วิธีใช้สื่อ*

**หัวใจ** เป็นอวัยวะกล้ามเนื้อซึ่งสูบเลือดทั่วหลอดเลือดไปยังส่วนต่าง ๆ ของร่างกายโดยการหดตัวเป็นจังหวะซ้ำ ๆ พบในสัตว์ทุกชนิดที่มีระบบไหลเวียน ซึ่งรวมสัตว์มีกระดูกสันหลังด้วย

หัวใจสัตว์มีกระดูกสันหลังนั้นประกอบด้วยกล้ามเนื้อหัวใจและเนื้อเยื่อเกี่ยวพันเป็นหลัก กล้ามเนื้อหัวใจเป็นกล้ามเนื้อลายที่อยู่นอกเหนืออำนาจจิตใจ พบเฉพาะที่หัวใจ และทำให้หัวใจสามารถสูบเลือดได้

หัวใจมนุษย์ปกติเต้น 72 ครั้งต่อนาที ซึ่งจะเต้นประมาณ 2,500 ล้านครั้งในช่วงอายุเฉลี่ย 66 ปี และสูบเลือดประมาณ 4.7-5.7 ลิตรต่อนาที หนักประมาณ 250 ถึง 300 กรัมในหญิง และ 300 ถึง 350 กรัมในชาย

คำคุณศัพท์ *cardiac* มาจาก *kardia* ในภาษากรีก ซึ่งหมายถึงหัวใจ หทัยวิทยาเป็นแขนงแพทย์เฉพาะทางเกี่ยวกับโรคและความผิดปกติของหัวใจ

โครงสร้าง
---------

ในมนุษย์ หัวใจอยู่ในช่องอกเยื้องไปทางซ้ายเล็กน้อย หัวใจมีน้ำหนักประมาณ 250-350 กรัม และมีขนาดประมาณสามในสี่ของกำปั้น[]

บนผิวของหัวใจมี**ร่องหัวใจ** (cardiac groove) ซึ่งเป็นบริเวณที่มีการวางตัวของหลอดเลือดหัวใจ ร่องหัวใจที่สำคัญได้แก่

* **ร่องโคโรนารี** (Coronary grooves) หรือ**ร่องเอตริโอเวนตริคิวลาร์** (atrioventricular groove) เป็นร่องที่อยู่ระหว่างหัวใจห้องบน (atria) และหัวใจห้องล่าง (ventricle) ร่องนี้จะเป็นที่วางตัวของแอ่งเลือดโคโรนารี (coronary sinus) ทางพื้นผิวด้านหลังของหัวใจ
* **ร่องอินเตอร์เวนตริคิวลาร์ด้านหน้า** (Anterior interventricular groove) เป็นร่องที่แบ่งระหว่างหัวใจห้องซ้ายและหัวใจห้องขวาทางด้านหน้า และจะมีแขนงใหญ่ของหลอดเลือดแดงโคโรนารีด้านซ้าย (left coronary artery) วางอยู่
* **ร่องอินเตอร์เวนตริคิวลาร์ด้านหลัง** (Posterior interventricular groove) เป็นร่องที่แบ่งหัวใจระหว่างห้องซ้ายและห้องขวาทางด้านหลัง ส่วนใหญ่จะพบว่ามีแขนงของหลอดเลือดแดงโคโรนารีด้านขวา (right coronary artery) วางอยู่

### ผนังหัวใจ

ผนังของหัวใจประกอบด้วยเนื้อเยื่อสามชั้น ได้แก่

* **เยื่อหุ้มหัวใจชั้นใน** (Epicardium) เป็นชั้นที่ติดกับเยื่อหุ้มหัวใจด้านที่ติดกับหัวใจ (Visceral layer of pericardium) ประกอบด้วยเนื้อเยื่อเกี่ยวพันที่เหนียวและแข็งแรง
* **กล้ามเนื้อหัวใจ** (Myocardium) เป็นชั้นที่หนาที่สุด ประกอบด้วยกล้ามเนื้อหัวใจเกือบทั้งหมด
* **เยื่อบุหัวใจ** (Endocardium) เป็นชั้นบาง ๆ ที่เจริญมาจากเซลล์เยื่อบุหลอดเลือด

### ห้องหัวใจ

หัวใจจะถูกแบ่งออกเป็นสี่ห้อง (heart chambers) และทิศทางการไหลของเลือดเข้าสู่แต่ละห้องจะถูกควบคุมโดยลิ้นหัวใจ (cardiac valves) ทำให้เลือดไม่ไหลย้อนเมื่อมีการบีบตัวและคลายตัว ในที่นี้จะกล่าวถึงห้องของหัวใจตามลำดับของการไหลของเลือดภายในหัวใจ

#### หัวใจห้องบนขวา

หัวใจห้องบนขวา (Right atrium) มีหน้าที่รับเลือดที่มาจากท่อเลือดดำบน (superior vena cava) ซึ่งรับเลือดมาจากร่างกายส่วนบน และท่อเลือดดำล่าง (Inferior vena cava) รับเลือดมาจากร่างกายช่วงล่าง ผนังของหัวใจห้องนี้ค่อนข้างบาง โดยเฉพาะทางด้านที่ติดกับหัวใจห้องบนซ้าย จะมีรอยบุ๋มที่เรียกว่า *ฟอซซา โอวาเล* (ละติน: *Fossa ovale*) ซึ่งเป็นทางเชื่อมระหว่างหัวใจห้องบนสองห้องระหว่างที่ยังเป็นตัวอ่อนในครรภ์ เลือดจากหัวใจห้องบนขวาจะไหลเข้าสู่หัวใจห้องล่างขวา ผ่านทางลิ้นหัวใจไทรคัสปิด (Tricuspid valve)

#### หัวใจห้องล่างขวา

หัวใจห้องล่างขวา (Right ventricle) จะอยู่ทางด้านหน้าสุดของหัวใจ และพื้นผิวทางด้านหลังของหัวใจห้องนี้จะติดกับกะบังลม หัวใจห้องล่างขวาทำหน้าที่รับเลือดจากหัวใจห้องบนขวา แล้วส่งออกไปยังปอด ผ่านลิ้นหัวใจพัลโมนารี (pulmonary valve) และหลอดเลือดแดงปอด (pulmonary arteries) ที่ผนังของหัวใจห้องที่จะมีแนวของกล้ามเนื้อหัวใจที่สานต่อกัน และมีเอ็นเล็ก ๆ ที่ควบคุมลิ้นหัวใจไทรคัสปิด ซึ่งเรียกว่า *คอร์ดี เท็นดินี* (chordae tendinae) ซึ่งทำหน้าที่ยึดลิ้นหัวใจไทรคัสปิดไม่ให้ตลบขึ้นไปทางหัวใจห้องบนขวาระหว่างการบีบตัวของหัวใจห้องล่าง ดังนั้นจึงป้องกันไม่ให้เลือดไหลย้อนกลับ

#### หัวใจห้องบนซ้าย

หัวใจห้องบนซ้าย (Left atrium) มีขนาดเล็กที่สุดในห้องหัวใจทั้งสี่ห้อง และวางตัวอยู่ทางด้านหลังสุด โดยหัวใจห้องนี้จะรับเลือดที่ได้รับออกซิเจนจากปอดผ่านทางหลอดเลือดดำปอด (pulmonary veins) และจึงส่งผ่านให้หัวใจห้องล่างซ้ายทาง*ลิ้นหัวใจไมทรัล (Mitral valve)*

#### หัวใจห้องล่างซ้าย

หัวใจห้องล่างซ้าย (Left ventricle) จัดว่ามีขนาดใหญ่ที่สุดและมีผนังหนาที่สุด ทำหน้าที่หลักในการสูบฉีดเลือดไปยังทั่วทั้งร่างกายผ่านทางลิ้นหัวใจเอออร์ติก (Aortic valve) และหลอดเลือดแดงใหญ่เอออร์ตา (Aorta)

สรีรวิทยา
---------

### การไหลเวียนเลือด

Blood flow through the valves
Blood flow through the heart from the Khan academy
หน้าที่หลักของหัวใจคือการสูบฉีดเลือดผ่านระบบไหลเวียนเพื่อไปเลี้ยงร่างกายทั้งร่าง การไหลเวียนนี้แบ่งออกเป็นการไหลเวียนเลี้ยงกายที่ส่งเลือดไปเลี้ยงร่างกายและรับเลือดที่ใช้แล้วกลับ และการไหลเวียนผ่านปอด ซึ่งส่งเลือดไปฟอกที่ปอดและรับเลือดกลับจากปอดมาหัวใจเพื่อเตรียมสูบฉีดต่อไปยังร่างกาย ขณะที่เลือดไหลเวียนผ่านปอดจะมีการแลกเปลี่ยนก๊าซ รับเอาออกซิเจนเข้ามาในเลือด และส่งคาร์บอนไดออกไซด์ออกไปยังปอดผ่านการหายใจ หลังจากนั้นระบบไหลเวียนกายจะส่งเลือดแดงที่มีออกซิเจนมากไปยังร่างกาย และรับเลือดดำที่มีคาร์บอนไดออกไซด์มากและมีออกซิเจนน้อยกลับมายังปอด

#### รอบหัวใจเต้น

รอบหัวใจเต้น (cardiac cycle) หมายถึงรอบที่สมบูรณ์ของการเต้นของหัวใจ ทั้งการบีบตัว การคลายตัว และการหยุดพักหัวใจปกติจะเต้นอย่างสม่ำเสมอ ด้วยความเร็วที่เปลี่ยนไปตามกิจกรรมของร่างกาย โดยในขณะพักหัวใจจะเต้นประมาณ 60-100 ครั้งต่อนาที ในขณะเดินหัวใจจะเต้นเร็วขึ้นประมาณ 100-120 ครั้งต่อนาทีและมากกว่า 120 ครั้งต่อนาทีในขณะวิ่ง อย่างไรก็ตามนักกีฬาหรือผู้ที่ออกกำลังเป็นประจำ อาจมีชีพจรในขณะพักระหว่าง 50-60 ครั้งต่อนาที

#### ปริมาตรเลือดส่งออก

ปริมาตรเลือดส่งออกจากหัวใจต่อนาที (cardiac output) คือปริมาตรของเลือดที่ถูกสูบฉีดออกจากหัวใจห้องล่างซ้ายหรือห้องล่างขวาในระยะเวลาหนึ่งนาที อาจวัดผลได้หลายหน่วย เช่น ลูกบาศก์เดซิเมตรต่อนาที นอกจากนี้ยังคำนวณได้จากสูตร Cardiac output = Stroke volume (ปริมาตรเลือดที่ถูกสูบฉีดออกจากหัวใจในการบีบตัวหนึ่งครั้ง) × อัตราการเต้นของหัวใจในหนึ่งนาที[3] ค่า CO มีหน่วยเป็นปริมาตรต่อเวลา นิยมใช้เป็นลิตรต่อนาที (L/min) สำหรับคนทั่วไปที่มีน้ำหนัก 70 กิโลกรัม ค่าเฉลี่ยของ CO ขณะพัก จะอยู่ที่ประมาณ 5 ลิตรต่อนาที (โดยมีอัตราการการเต้นของหัวใจ 70 ครั้งต่อนาที และปริมาตรเลือดที่หัวใจบีบออกแต่ละครั้ง ประมาณ 70 ซีซี)

### การนำไฟฟ้า

การนำไฟฟ้าหัวใจที่ปกติทำให้พลังผลักดัน (impulse) ที่สร้างจากปุ่มไซนัสหัวใจห้องบน (Sinaoatrial node) หรือเอสเอโนด (SA node) ของหัวใจแผ่ไปยัง (และกระตุ้น) กล้ามเนื้อหัวใจ ผลของการกระตุ้นทำให้กล้ามเนื้อหัวใจหดตัว การกระตุ้นกล้ามเนื้อหัวใจอย่างเป็นระเบียบนี้ทำให้หัวใจหดตัวได้อย่างมีประสิทธิภาพ และทำให้หัวใจสามารถสูบฉีดเลือดไปทั่วร่างกาย

### อัตราหัวใจเต้น

อัตราการเต้นของหัวใจที่ปกติ ขณะพักจะอยู่ที่ 60-100 ครั้งต่อนาที กรณีที่หัวใจเต้นเร็วคือ สูงกว่า 100 ครั้งต่อนาทีขึ้นไป

#### สิ่งที่ส่งผลต่ออัตราหัวใจเต้น

### เสียงหัวใจ

### รอบหัวใจเต้น

รอบหัวใจเต้น (cardiac cycle) หมายถึงรอบที่สมบูรณ์ของการเต้นของหัวใจ ทั้งการบีบตัว การคลายตัว และการหยุดพัก

### ปริมาตรเลือดส่งออก

ปริมาตรเลือดส่งออกจากหัวใจต่อนาที (cardiac output)

หน้าที่
-------

บทความหลัก: ระบบนำไฟฟ้าของหัวใจ
ภาพวาดแสดงเอวีโนด และแนวของบันเดิล ออฟ ฮิส
คุณสมบัติประการหนึ่งที่น่าสนใจของหัวใจนั้น คือการที่กล้ามเนื้อหัวใจสามารถกระตุ้นการทำงานได้ด้วยตัวเอง โดยอาศัยระบบนำไฟฟ้า (conduction system) ภายในผนังของหัวใจ โครงสร้างที่สำคัญของระบบนำไฟฟ้าของหัวใจได้แก่

* **ไซโนเอเตรียลโนด** (Sinaoatrial node) หรือ**เอสเอโนด** (SA node) เป็นกลุ่มของเซลล์กล้ามเนื้อหัวใจที่มีการเปลี่ยนรูปไปเป็นเซลล์ของระบบนำไฟฟ้า โดยอยู่ในผนังของหัวใจห้องบนขวา เอสเอโนดทำหน้าที่เป็นตัวเริ่มต้นในการส่งกระแสไฟฟ้าไปตามกล้ามเนื้อหัวใจห้องบน ด้วยความถี่ประมาณ 60-70 ครั้งต่อนาที
* **เอตริโอเวนตริคิวลาร์โนด** (Atrioventricular node) หรือ**เอวีโนด** (AV node) อยู่ระหว่างหัวใจห้องบนและห้องล่าง โดยจะรับกระแสไฟฟ้าที่ส่งมาตามหัวใจห้องบน แล้วจึงนำกระแสไฟฟ้าส่งลงไปยังหัวใจห้องล่าง ผ่านทางเส้นใยนำไฟฟ้าที่อยู่ในผนังกั้นหัวใจห้องล่างขวาและล่างซ้าย ซึ่งเรียกว่า บันเดิล ออฟ ฮิส (Bundle of His) และนำกระแสไฟฟ้าเข้าสู่หัวใจห้องล่างทางเส้นใยปัวคินเจ (Purkinje fiber) นอกจากนี้ในกรณีที่เอสเอโนดไม่สามารถกระตุ้นหัวใจได้ เอวีโนดจะทำหน้าที่เป็นตัวเริ่มต้นแทน

อ้างอิง
-------

1. ↑

* Gray's anatomy for students. Drake, RL. Vogl, W. and Mitchell, AWM.
* Clinically Oriented Anatomy, 4th ed. Keith L. Moore and Arthur F. Dalley.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ **หัวใจ**

* 3D Animated Heart with Anterior Cut เก็บถาวร 2021-04-26 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน - ภาพเคลื่อนไหวสร้างจากคอมพิวเตอร์ แสดงการเต้นของหัวใจ
* 3D Animated Heart เก็บถาวร 2007-03-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน - ภาพเคลื่อนไหวแสดงโครงสร้างของหัวใจแบบสามมิติ
* eMedicine: Surgical anatomy of the heart - แหล่งข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับหัวใจและศัลยศาสตร์หัวใจ

| * ด
* ค
* ก
ระบบอวัยวะและอวัยวะของร่างกายมนุษย์ |
| --- |
| ระบบกล้ามเนื้อและโครงกระดูก | 

|  |  |
| --- | --- |
| ระบบโครงกระดูก | 
* กระดูก
	+ กระดูกข้อมือ
	+ กระดูกไหปลาร้า
	+ กระดูกต้นขา
	+ กระดูกน่อง
	+ กระดูกต้นแขน
	+ กระดูกขากรรไกร
	+ กระดูกฝ่ามือ
	+ กระดูกฝ่าเท้า
	+ กระดูกหู
	+ กระดูกสะบ้า
	+ กระดูกนิ้วมือ
	+ กระดูกเรเดียส
	+ กะโหลกศีรษะ
	+ กระดูกข้อเท้า
	+ กระดูกแข้ง
	+ กระดูกอัลนา
	+ กระดูกซี่โครง
	+ กระดูกสันหลัง
	+ เชิงกราน
	+ กระดูกสันอก
* กระดูกอ่อน

 |
| ข้อต่อ | 
* ข้อต่อชนิดเส้นใย
* ข้อต่อชนิดกระดูกอ่อน
* ข้อต่อมีไขข้อ

 |
| ระบบกล้ามเนื้อ | 
* กล้ามเนื้อ
* เอ็นกล้ามเนื้อ
* กะบังลม

 |

 |
| ระบบไหลเวียน | 

|  |  |
| --- | --- |
| ระบบหัวใจและหลอดเลือด | 
* หัวใจ
* *ส่วนรอบนอก*
	+ หลอดเลือดแดง
	+ หลอดเลือดดำ
	+ หลอดน้ำเหลือง

 |
| ระบบน้ำเหลือง | 
* *ปฐมภูมิ*
	+ ไขกระดูก
	+ ต่อมไทมัส
* *ทุติยภูมิ*
	+ ม้าม
	+ ต่อมน้ำเหลือง

 |

 |
| ระบบประสาท | 
* + สมอง
	+ ไขสันหลัง
	+ เส้นประสาท
* ระบบรับความรู้สึก
	+ หู
	+ ตา

 |
| ระบบผิวหนัง | 
* ผิวหนัง
* เนื้อเยื่อใต้ผิวหนัง
* เต้านม
	+ ต่อมน้ำนม

 |
| ระบบเลือดและภูมิคุ้มกัน | 
* ไมอิลอยด์
* ลิมฟอยด์

 |
| ระบบหายใจ | 
* ทางเดินหายใจส่วนบน
	+ จมูก
	+ คอหอย
	+ กล่องเสียง
* ทางเดินหายใจส่วนล่าง
	+ ท่อลม
	+ หลอดลม
	+ ปอด

 |
| ระบบย่อยอาหาร | 
* ปาก
	+ ต่อมน้ำลาย
	+ ลิ้น
	+ ริมฝีปาก
* *ทางเดินอาหารส่วนบน*
	+ คอหอยส่วนปาก
	+ คอหอยส่วนกล่องเสียง
	+ หลอดอาหาร
	+ กระเพาะอาหาร
* *ทางเดินอาหารส่วนล่าง*
	+ ลำไส้เล็ก
	+ ไส้ติ่ง
	+ ลำไส้ใหญ่
	+ ไส้ตรง
	+ ทวารหนัก
* *อวัยวะช่วยย่อยอาหาร*
	+ ตับ
	+ ทางเดินน้ำดี
	+ ตับอ่อน

 |
| ระบบขับถ่ายปัสสาวะ | 
* ไตท่อ
* ท่อไต
* กระเพาะปัสสาวะ
* ปัสสาวะ

 |
| ระบบสืบพันธุ์ | 
* เพศชาย
	+ ถุงอัณฑะ
	+ องคชาต
		- ขนาด
	+ ต่อมลูกหมาก
	+ อัณฑะ
	+ ถุงน้ำอสุจิ
* เพศหญิง
	+ มดลูก
	+ ช่องคลอด
	+ โยนี
	+ รังไข่
	+ รก

 |
| ระบบต่อมไร้ท่อ | 
* ต่อมใต้สมอง
* ต่อมไพเนียล
* ต่อมไทรอยด์
* ต่อมพาราไทรอยด์
* ต่อมหมวกไต
* ไอส์เลตออฟลังเกอร์ฮันส์

 |
| กายวิภาคศาสตร์ทั่วไป: ระบบอวัยวะและอวัยวะ, กายวิภาคศาสตร์เฉพาะส่วน, ระนาบและเส้น, กายวิภาคศาสตร์พื้นผิวของแกนลำตัว, กายวิภาคศาสตร์พื้นผิวของรยางค์ |

| * ด
* ค
* ก
หลอดเลือดแดงและดำ |
| --- |
| หลอด | 

|  |  |
| --- | --- |
| เลือดแดง | 
* หลอดเลือดแดงสารอาหาร
* หลอดเลือดแดงเล็ก

 |
| เลือดฝอย | 
* หูรูดก่อนหลอดเลือดฝอย
* ตัวต้านทานก่อนหลอดเลือดฝอย

 |
| เลือดดำ | 
* เวนาคอมิตัน
* หลอดเลือดดำผิว
* หลอดเลือดดำลึก
* หลอดเลือดดำระบายออก
* หลอดเลือดดำร่างแห
* หลอดเลือดดำเล็ก

 |
| น้ำเหลือง | 
* หลอดน้ำเหลือง
* น้ำเหลือง
* หลอดน้ำเหลืองฝอย

 |

 |
| ระบบไหลเวียน | 

|  |  |
| --- | --- |
| เลี้ยงกาย | หัวใจห้องซ้าย → ท่อเลือดแดง → หลอดเลือดแดง → หลอดเลือดแดงเล็ก → หลอดเลือดฝอย → หลอดเลือดดำเล็ก → หลอดเลือดดำ → ท่อเลือดดำ → (หัวใจห้องขวา) |
| ผ่านปอด | หัวใจห้องขวา → หลอดเลือดแดงสู่ปอด → ปอด → หลอดเลือดดำจากปอด → (หัวใจห้องซ้าย) |

 |