บทความนี้เกี่ยวกับเรือหลวงช้าง (LST-712) (ลำที่ 2) สำหรับความหมายอื่น ดูที่ เรือหลวงช้าง

**เรือหลวง*ช้าง* (LST-712)** (อังกฤษ: HTMS *Chang*) หรืออดีตเรือ **ยูเอสเอส *ลินคอล์นเคาน์ตี้* (LST-898)** (อังกฤษ: USS *Lincoln County*) เป็นเรือยกพลขนาดใหญ่ชั้น LST-542 ซึ่งสร้างขึ้นมาสำหรับกองทัพเรือสหรัฐระหว่างสงครามโลกครั้งที่สอง และถูกขายให้กับกองทัพเรือไทย

ประวัติ
-------

ชื่อแรกของเรือถูกตั้งขึ้นตามชื่อเทศมณฑลลินคอล์น ซึ่งใช้ชื่อเดียวกันใน 23 รัฐของสหรัฐ และเป็นเรือเพียงลำเดียวของกองทัพเรือสหรัฐที่ใช้ชื่อนี้ ส่วนชื่อที่สองของเรือถูกตั้งขึ้นตามเกาะช้าง ในจังหวัดตราด โดยเป็นเรือลำที่สองที่ใช้ชื้อนี่ ตามหลักเกณฑ์การตั้งชื่อเรือของกองทัพเรือไทย

เดิมเมื่อตอนวางกระดูกงูเรือ เรือลำนี้ถูกกำหนดหมายเลขตัวเรือเป็น *LST-898* โดยอู่ต่อเรือดราโว คอร์เปอเรชั่น ที่เมืองพิตต์สเบิร์ก รัฐเพนซิลเวเนีย ประเทศสหรัฐ เมื่อวันที่ 15 ตุลาคม พ.ศ. 2487 และปล่อยลงน้ำเมื่อวันที่ 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2487 โดยนาง J. B. Mawhinney และเข้าประจำการเมื่อวันที่ 29 ธันวาคม พ.ศ. 2487

การประจำการ
-----------

### สงครามโลกครั้งที่สอง, พ.ศ. 2487–2488

หลังจากการแล่นทดสอบในรัฐฟลอริดา เรือ *LST-898* ได้เดินทางไปขนสัมภาระที่นิวออร์ลีนส์และออกเดินทางเข้าร่วมสงครามเมื่อวันที่ 4 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2488 โดยแล่นผ่านคลองปานามาจนมาถึงเมืองมาจูโรเมื่อวันที่ 12 มีนาคม พ.ศ. 2488 จากนั้นเดินทางต่อไปยังเกาะไซปันเพื่อเตรียมพร้อมสำหรับการปฏิบัติการในยุทธการที่โอกินาวะ โดยเดินทางออกจากเกาะไซปันเมื่อวันที่ 12 เมษายน พ.ศ. 2488 และเดินทางมาถึงเมืองชิมูวาน จังหวัดโอกินาวา และระบายพลพร้อมสัมภาระลงบริเวณฐานชิมูวาน ซึ่งเป็นเหมือนประตูสู่ตัวประเทศญี่ปุ่น ต่อจากนั้นได้แล่นกลับไปยังเกาะไซปันเพื่อลำเลียงกำลังพลและยุทโธปกรณ์ส่งกำลังบำรุงไปยังหมู่เกาะมาเรียนา ประเทศฟิลิปปินส์ และจังหวัดโอกินาวาของญี่ปุ่นตลอดช่วงเดือนที่เหลือของสงคราม

### ภารกิจหลังสงคราม, พ.ศ. 2488–2489

หลังจากการยอมจำนนของญี่ปุ่นในฝั่งทะเลแปซิฟิก เรือถูกมอบหมายให้ปฏิบัติการในพื้นที่ตะวันออกไกลเพื่อขนส่งยุทโธปกรณ์ที่ถูกยึดจากฝ่ายแพ้สงครามจนถึงช่วงปลายเดือนพฤศจิกายน จากนั้นได้ร่วมขนส่งสัมภาระจากการรื้อถอนฐานปฏิบัติการของกองทัพบกในประเทศฟิลิปปินส์ และปลดประจำการครั้งแรกจากกองทัพเรือในวันที่ 9 พฤษภาคม พ.ศ. 2489

### กองทัพบกและปฏิบัติการ MSTS, พ.ศ. 2489–2493

ในวันที่ 25 พฤศภาคม พ.ศ. 2489 เรือได้ถูกถ่ายโอนภารกิจไปอยู่ในความดูแลของกองทัพบกในส่วนของการขนส่งสัมภาระต่าง ๆ และถูกถ่ายโอนกลับมาประจำการในกองทัพเรืออีกครั้งในวันที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2493 ซึ่งสามเดือนต่อมาเรือถูกมอบหมายให้ปฏิบัติการขนส่งสัมภาระสำหรับหน่วยบริการขนส่งทางทหารทางทะเล (Military Sea Transportation Service: MSTS) ในประเทศญี่ปุ่นและเกาหลี ซึ่งขณะนั้นเกาหลีใต้ประสบกับภัยคุกคามจากลัทธิคอมมิวนิสต์และมีการร้องขอกำลังทางเรือเพิ่มเติมเพื่อเร่งกระบวนการส่งกำลังบำรุงเข้าสู่พื้นที่ขัดแย้ง

### สงครามเกาหลี, พ.ศ. 2493–2495

เรือ *LST-898* ขณะปฏิบัติการอพยพประชาชนและนาวิกโยธินจากเมืองฮุงนัม
เรือ *LST-898* กลับเข้าประจำการใหม่อีกครั้งเมื่อวันที่ 28 สิงหาคม พ.ศ. 2493 โดยได้บรรทุกกำลังพลและยุทโธปกรณ์จากเมืองโคเบะ ประเทศญี่ปุ่น เพื่อนำไปเตรียมปฏิบัติการในยุทธการที่อินช็อนทางตะวันตกของเกาหลีเมื่อวันที่ 10 กันยายน พ.ศ. 2493 จากนั้นเรือได้นำกำลังพลเข้าร่วมปฏิบัติการในยุทธการเมื่อวันที่ 15 กันยายน พ.ศ. 2493 จนกระทั่งปฏิบัติการดังกล่าวประสบความสำเร็จ จนทำให้นายพลดักลาส แมกอาเธอร์ กล่าวชื่นชมกองทัพเรือว่า "*The Navy and Marines have never shone more brightly than this morning*." หลังจากเรือได้ระบายกำลังพลและยุทโธปกรณ์แล้ว เรือได้ทำหน้าที่ในการลำเลียงและให้บริการการแพทย์ฉุกเฉินให้กับกำลังพลนาวิกโยธินที่ได้รับบาดเจ็บ และสนับสนุนกองกำลังบนฝั่งด้วยการระดมยิงสนับสนุนไปยังตำแหน่งของข้าศึกบนฝั่ง โดยเรือ *LST-898* ได้ปฏิบัติการจนถึงช่วงกลางเดือนตุลาคม จากนั้นกองกำลังของจีนได้เข้าร่วมในสงครามดังกล่าว ทำให้เรือต้องย้ายไปปฏิบัติการส่งกำลังพลนาวิกโยธินสหรัฐในพื้นที่ทางตอนเหนือของเกาหลี ต่อมาระหว่างเดือนตุลาคมจนถึงวันที่ 29 ธันวาคม พ.ศ. 2494 เรือได้เข้าร่วมในปฏิบัติการอพยพประชาชนชาวเกาหลีและกำลังนาวิกโยธินจากเมืองฮุงนัม และเมืองว็อนซัน ไปยังเมืองปูซาน จากนั้นเรือได้ปฏิบัติการขนส่งยุทปัจจัยระหว่างท่าเรือของเกาหลีและญี่ปุ่น จนกระทั่งเสร็จสิ้นภารกิจและเดินทางออกจากฐานทัพเรือสหรัฐในเมืองโยโกซูกะ ประเทศญี่ปุ่นเมื่อวันที่ 24 เมษายน และเดินทางถึงเมืองแซนดีเอโกเมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม เพื่อเข้ารับการซ่อมบำรุงครั้งใหญ่ และเดินทางกลับไปยังฐานทัพเรือในโยโกซูกะเพื่อปฏิบัติการต่อต้านลัทธิคอมมิวนิสต์บนคาบสมุทรเกาหลีอีกครั้งด้วยการขนส่งยุทโธปกรณ์ระหว่างประเทศญี่ปุ่นและเกาหลีตลอดระยะเวลา 6 เดือน และได้เดินทางกลับมายังเมืองแซนดิเอโกในวันที่ 16 พฤศจิกายน พ.ศ. 2495

### กองเรือแปซิฟิก, พ.ศ. 2496–2503

ในช่วงกลางปี พ.ศ. 2496 เรือ *LST-898* ได้ปฏิบัติงานในการขนส่งยุทธภัณฑ์ในการก่อสร้างฐานทัพเรือบริเวณเมืองพอยต์บาร์โรว์ รัฐอะแลสกา และปฏิบัติงานอยู่บริเวณแถบอาร์กติกจนถึงช่วงเดือนกันยายน ซึ่งสองปีต่อมาเรือได้สับเปลี่ยนกำลังไปปฏิบัติการในมหาสมุทรแปซิฟิกฝั่งตะวันตกในการฝึกปฏิบัติการสะเทินน้ำสะเทินบกในพื้นที่ชายฝั่งตะวันตก

ต่อมาเมื่อวันที่ 15 กรกฎาคม พ.ศ. 2498 เรือ *LST-898* ได้รับการตั้งชื่อว่า **ยูเอสเอส *ลินคอล์นเคาน์ตี้* (LST-898)**  ซึ่งตั้งแต่ปี พ.ศ. 2498 ถึง พ.ศ. 2503 เรือได้ออกเดินทางสามครั้งไปกับกองเรือที่ 7 โดยมีครั้งหนึ่งได้เดินทางไปยังแถบอาร์กติกช่วงที่หนาวเย็นเพื่อติดตั้งแนวเตือนภัยล่วงหน้าระยะไกล (Distant Early Warning Line: DEW Line) และเข้าร่วมการฝึกยกพลขึ้นบกบริเวณนอกชายฝั่งตะวันตกและฮาวาย

### ปลดประจำการจากกองทัพเรือสหรัฐ

หลังจากรับใช้กองทัพเรือสหรัฐมาอย่างยาวนาน ผ่าน 2 ช่วงสงครามครั้งใหญ่ และการเดินทางไกลอีกหลายครั้งร่วมกับกองเรือที่ 7 เพื่อปฏิบัติการทางหทารต่าง ๆ ในการระงับยับยั้งความขัดแย้งในพื้นที่ เรือยูเอสเอส *ลินคอล์นเคาน์ตี้* ได้ปลดประจำการจากกองทัพเรือสหรัฐเมื่อวันที่ 24 มีนาคม พ.ศ. 2504

### ประจำการกองทัพเรือไทย

เรือยูเอสเอส *ลินคอล์นเคาน์ตี้* ถูกขายให้กับรัฐบาลไทยภายใต้ข้อตกลงในโครงการช่วยเหลือทางการทหาร (Military Assistance Program) เพื่อประจำการในกองทัพเรือไทยในชื่อ เรือหลวง*ช้าง* (LST-2) เมื่อวันที่ 31 สิงหาคม พ.ศ. 2505 ณ เมืองลองบีช รัฐแคลิฟอร์เนีย โดยมีผู้แทนรัฐบาลไทย คือนายวิสูตร อรรถยุกติ เอกอัครราชทูตไทยประจำกรุงวอชิงตัน เป็นผู้รับมอบเรือ ซึ่งต่อมาได้เปลี่ยนหมายเลขตัวเรือเป็น 712

เรือหลวงช้างเป็นอีกหนึ่งกำลังสำคัญของกองทัพเรือไทย ในการปฏิบัติการในภารกิจต่าง ๆ ที่สำคัญ เช่น ปฏิบัติการในสงครามเวียดนาม ปฏิบัติการในยุทธการบูโดในพื้นที่ภาคใต้ของประเทศไทย สนับสนุนการปฏิบัติการของหน่วยเฉพาะกิจนาวิกโยธิน เป็นฐานปฏิบัติการลอยน้ำ และเป็นเรือฝึกของนักเรียนนายเรือในหลักสูตรสำคัญมากมาย จึงเปรียบได้ว่าเรือหลวงช้าง เป็นเรือครูอีกลำหนึ่งของกองทัพเรือไทย

### ปลดประจำการจากกองทัพเรือไทย

เรือหลวงช้างปลดประจำการเมื่อวันที่ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2548 หลังจากปฏิบัติงานมากว่า 61 ปีในกองทัพเรือทั้งของสหรัฐและของไทย เนื่องจากสภาพทรุดโทรมไปตามกาลเวลา ยากที่จะซ่อมแซมให้ใช้งานได้อย่างสมบูรณ์และคุ้มค่า และได้ดำเนินการนำเรือวางลงสู่ใต้ทองทะเลบริเวณเกาะช้าง จังหวัดตราด ภายใต้โครงการ "เรือหลวงช้างรักษ์ทะเลตราดเพื่อเฉลิมพระเกียรติ 80 พรรษา มหาราชินี ในวันที่ 12 สิงหาคม 2555" ของจังหวัดตราด ร่วมกับกองทัพเรือ องค์การบริหารการพัฒนาพื้นที่พิเศษเพื่อการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน (องค์การมหาชน) สมาคมธุรกิจการท่องเที่ยวจังหวัดตราด และสมาคมการประมงจังหวัดตราด เพื่อใช้เป็นแหล่งอนุบาลพันธุ์ปลาและสัตว์น้ำบริเวณเกาะช้าง โดยวางเรือหลวงช้างบริเวณกลางทะเลด้านหลังเกาะคุ้ม หรือแนวหินราบ-หินลูกบากศ์ ห่างจากเกาะช้างประมาณ 8 ไมล์ทะเล ตัวเสากระโดงเรืออยู่ลึกจากผิวน้ำ 5 เมตร และตัวเรือวางอยู่ก้นทะเลที่ระยะประมาณ 35 เมตร กลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวในการดำน้ำลึก (Scuba diving) ที่สำคัญอีกแห่งของเกาะช้าง

เกียรติยศ
---------

เรือ *LST-898* ได้รับเหรียญแบทเทิลสตาร์ (Battle star) จำนวน 1 เหรียญ จากการปฏิบัติการในสงครามโลกครั้งที่สอง และ 6 เหรียญ จากการปฏิบัติการในสงครามเกาหลี

อ้างอิง
-------

1. 1 2 3 4 5 6  "LST-712 เรือครูของนักเรียนนายเรือไทย". *BLUE CULTURE DIVING*. 2022-01-10.
2. ↑  "เรือหลวงช้าง (ลำที่ 2) – Seafarer Library" (ภาษาอังกฤษ).
3. 1 2 3 4 5 6  "อพท.1 : พืนที่พิเศษหมู่เกาะช้างและพื้นที่เชื่อมโยง - "เรือหลวงช้าง" บ้านปลาพร้อมแหล่งดำน้ำแห่งใหม่ ของเกาะช้าง". *www3.dasta.or.th*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-04-27. สืบค้นเมื่อ 2023-04-28.
4. ↑  "เรือหลวงช้าง HTMS Chang Wreck". *Chang Diving Center*.

บรรณานุกรม
----------

* "LST-898 *Lincoln County*". *Amphibious Photo Archive*. สืบค้นเมื่อ 1 August 2007.