**หลุยส์ที่ 1 ดยุคแห่งออร์เลอ็อง** (ฝรั่งเศส: *Louis d'Orléans*) (13 มีนาคม ค.ศ. 1372 – 23 พฤศจิกายน ค.ศ. 1407) เป็นดยุคแห่งออร์ลีอ็องตั้งแต่ปี ค.ศ. 1392 จนสิ้นพระชนม์ พระองค์ยังเป็นดยุคแห่งตูแรน, เคานต์แห่งวาลัวส์, เคานต์แห่งบลัวส์, เคานต์แห่งอ็องกูแลม, เคานต์แห่งเปริกอด์ และเคานต์แห่งซัสว์ซงส์

หลุยส์เป็นพระโอรสคนที่สองของพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 5 แห่งฝรั่งเศสกับฌานแห่งบูร์บง และเป็นพระอนุชาของพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 6

การสืบบัลลังก์ในฮังการี, โปแลนด์ และเนเปิลส์
--------------------------------------------

ปี ค.ศ. 1374 หลุยส์หมั้นหมายกับคาตาลิน ทายาทโดยสันนิษฐานในบัลลังก์ฮังการี หลุยส์กับคาตาลินถูกคาดหวังว่าจะได้ครองราชย์ทั้งในฮังการีและโปแลนด์ เนื่องจากพระเจ้าลายอซที่ 1 แห่งฮังการี พระบิดาของคาตาลินไม่มีพระโอรส พระบิดาของคาตาลินยังมีแผนจะยกสิทธิ์ในราชบัลลังก์เนเปิลส์และเคานตีพรอว็องส์ซึ่งขณะนั้นอยู่ในการครอบครองของโจวานนา ลูกพี่ลูกน้องที่ป่วยกระเสาะกระแสะและไม่มีลูก ให้ทั้งคู่ ทว่าการสิ้นพระชนม์ของคาตาลินในปี ค.ศ. 1378 ทำให้ข้อตกลงแต่งงานสิ้นสุดลง ปี ค.ศ. 1384 เอลิซาเบธแห่งบอสเนียเริ่มการเจรจาตกลงกับพระบิดาของหลุยส์เรื่องความเป็นไปได้ที่จะให้หลุยส์แต่งงานกับแมรี พระธิดาของพระองค์ ทั้งที่แมรีหมั้นหมายอยู่แล้วกับซิกิสมุนด์แห่งลักเซมเบิร์ก เคลเมนต์ที่ 7 ผู้อ้างตนเป็นสมเด็จพระสันตะปาปาได้ประกาศให้การหมั้นหมายของซิกิสมุนด์กับแมรีเป็นโมฆะ การแต่งงานผ่านตัวแทนระหว่างหลุยส์กับแมรีเกิดขึ้นในเดือนเมษายน ค.ศ. 1385 ทว่าขุนนางฮังการีที่ยึดมั่นในสมเด็จพระสันตะปาปาเออร์บันที่ 6 ไม่ยอมรับการแต่งงานครั้งนี้ สี่เดือนหลังการแต่งงานผ่านตัวแทน ซิกิสมุนด์บุกฮังการีและแต่งงานกับแมรี ทำลายโอกาสในการครองราชย์เป็นกษัตริย์แห่งฮังการีของหลุยส์

สงครามร้อยปี
------------

หลุยส์มีบทบาทสำคัญทางการเมืองในช่วงสงครามร้อยปี เมื่อความเสียสติของพระเจ้าชาร์ลส์ผู้สติไม่ดี พระเชษฐาของพระองค์เพิ่มมากขึ้น พระองค์แย่งชิงการเป็นผู้สำเร็จราชการแผ่นดินและการเป็นผู้พิทักษ์ของพระราชโอรสธิดากับฌ็องผู้ไม่กลัวใคร ดยุคแห่งบูร์กอญ ทั้งสองเป็นศัตรูกันอย่างเปิดเผยและเป็นต้นเหตุของความไม่สงบทางการเมืองที่สร้างปัญหาให้กับฝรั่งเศส ในตอนแรกหลุยส์ได้เปรียบจากการเป็นพระอนุชาเหนือฌ็องที่เป็นลูกพี่ลูกน้องลำดับที่หนึ่งของกษัตริย์ แต่ชื่อเสียงเรื่องความเป็นเสือผู้หญิงกับข่าวลือเรื่องความสัมพันธ์ชู้สาวกับอิซาบูแห่งบาวาเรีย พระราชินีคู่สมรส ทำให้พระองค์ไม่เป็นที่นิยมอย่างมาก หลายปีต่อมา พระโอรสธิดาของพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 6 ถูกลักพาตัว ทั้งสองฝ่ายพาตัวกลัวมาได้ ดยุคแห่งบูร์กอญหาทางจนได้รับแต่งตั้งเป็นผู้พิทักษ์ของหลุยส์ซึ่งเป็นโดแฟ็ง และได้เป็นผู้สำเร็จราชการแผ่นดินแห่งฝรั่งเศส

การฆาตกรรม
----------

การลอบสังหารหลุยส์บนถนนในปารีส
วันอาทิตย์ที่ 20 พฤศจิกายน ค.ศ. 1407 ดยุคที่ขัดแย้งกันทำพิธีแลกเปลี่ยนคำสัตย์ปฏิญาณว่าจะคืนดีกันต่อหน้าราชสำนักฝรั่งเศส ทว่าสามวันต่อมาหลุยส์ถูกลอบสังหารอย่างโหดเหี้ยนบนถนนในเมืองปารีสตามคำสั่งของฌ็องผู้ไม่กลัวใคร ดยุคแห่งบูร์กอญ หลุยส์ถูกแทงขณะกำลังขึ้นม้าโดยอาชญากรสวมหน้ากากสิบห้าคนนำโดยราอูเลต์ ด็องกีทงวีล ข้ารับใช้ของดยุคแห่งบูร์กอญ ผู้ติดตามได้รับบาดเจ็บสาหัส

ฌ็องได้รับการสนับสนุนจากประชาชนของปารีส เขายอมรับว่าเป็นคนสังหารต่อหน้าสาธารณชน แทนที่จะปฏิเสธ ฌ็องกลับให้ฌ็อง เปอติต์แห่งโซร์โบน นักวิชาการกล่าวบรรยายถึงการสังหารทรราชย์ของตน

การฆาตกรรมหลุยส์จุดชนวนความขัดแย้งอันนองเลือดและสงครามกลางเมืองระหว่างบูร์กอญกับเชื้อพระวงศ์ฝรั่งเศสที่แบ่งแยกฝรั่งเศสเป็นเวลาเจ็ดสิบปีและสิ้นสุดลงด้วยการเสียชีวิตของชาร์ลผู้อาจหาญ ดยุคแห่งบูร์กอญในปี ค.ศ. 1477

การแต่งงานและทายาท
------------------

วาเลนตินา วิสกอนติ ดัชเชสแห่งออร์เลอ็อง
ปี ค.ศ. 1389 หลุยส์แต่งงานกับวาเลนตินา วิสกอนติ บุตรสาวของจาน กาเลอัซโซ ดยุคแห่งมิลาน ทั้งคู่มีบุตรด้วยกันแปดคน คือ

* บุตรชาย (เกิดและเสียชีวิตในวันที่ 25 มีนาคม ค.ศ. 1390)
* หลุยส์ (26 พฤษภาคม ค.ศ. 1391 – กันยายน ค.ศ. 1395)
* ฌ็อง (กันยายน ค.ศ. 1393 – 31 ตุลาคม ค.ศ. 1393)
* ชาร์ลส์ ดยุคแห่งออร์ลีอ็อง (24 พฤศจิกายน ค.ศ. 1394 – 4 มกราคม ค.ศ. 1465) บิดาของพระเจ้าหลุยส์ที่ 12 แห่งฝรั่งเศส
* ฟิลิป (21/24 กรกฎาคม ค.ศ. 1396 – 1 กันยายน ค.ศ. 1420)
* ฌ็อง (24 มิถุนายน ค.ศ. 1399 – 30 เมษายน ค.ศ. 1467)
* มารี (เสียชีวิตหลังคลอด)
* มาร์เกอรีต (4 ธันวาคม ค.ศ. 1406 – 24 เมษายน ค.ศ. 1466)

หลุยส์มีบุตรชายนอกสมรสหนึ่งคนกับมาริเย็ต ด็องกิเยน ภรรยาลับ คือ

* ฌ็องแห่งดูนัวส์ (ค.ศ. 1402–1468) บรรพบุรุษของดยุคแห่งลงกีวีล

อ้างอิง
-------

1. ↑  Engel, Pal; Ayton, Andrew; Pálosfalvi, Tamás (1999). *The Realm of St. Stephen: A History of Medieval Hungary, 895-1526*. Vol. 19. Penn State Press, p. 169.
2. ↑  Warnicke, Retha M. (2000). *The Marrying of Anne of Cleves: Royal Protocol in Early Modern England*. Cambridge University Press, p. 106.
3. ↑  Parsons, John Carmi (1997). *Medieval Queenship*. Palgrave Macmillan.
4. ↑  Theis, Laurent (1992). *Histoire du Moyen Âge Français*. Perrin, p. 326-327.
5. 1 2 3 4  Adams, Tracy (2010). *The Life and Afterlife of Isabeau of Bavaria*. Johns Hopkins University Press, p. 255.
6. 1 2  Potter, David (1995). *A History of France, 1460-1560: The Emergence of a Nation State*. St. Martin's Press, p. 373.