ศาสตราจารย์พิเศษ เรืออากาศตรี **แมนรัตน์ ศรีกรานนท์** หรือ **เรมอนด์ ซีเกร่า** (โปรตุเกส: *Reimondo Amato de Sequeira*) เป็นนักดนตรีลูกครึ่งชาวไทย-โปรตุเกส เป็นสมาชิก วงดนตรี อ.ส. วันศุกร์ ได้รับพระราชทานนามในภาษาไทยจาก พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ว่า "**แมนรัตน์ ศรีกรานนท์**" ต่อมาโปรดเกล้าฯ พระราชทานทุนส่วนพระองค์ส่งไปเรียนวิชาเรียบเรียงเสียงประสานที่ โรงเรียนการดนตรีเบิร์กลี (Berklee School of Music) ที่เมืองบอสตัน สหรัฐอเมริกา (ปัจจุบันคือวิทยาลัยดนตรีเบิร์กลี - Berklee College of Music)

เกิดเมื่อวันที่ 25 สิงหาคม พ.ศ. 2471 ที่จังหวัดกรุงเทพมหานคร บิดาของท่านคือ เรนัลโด ซีเกร่า (Reinaldo Maria de Sequeira) นักดนตรีชาวโปรตุเกส เป็นคนแรก ๆ ที่นำเพลงตะวันตกมาบรรเลงในประเทศไทย แมนรัตน์เป็นผู้ก่อตั้งวงดนตรี "**คีตะเสวี**" เมื่อปี พ.ศ. 2493 เป็นวงดนตรีร่วมสมัยกับวงดนตรีสุนทราภรณ์ บรรเลงตามสถานีวิทยุและงานลีลาศต่าง ๆ แต่เน้นดนตรีสากล สมรสกับคุณลออวรรณ ศรีกรานนท์ มีบุตรและธิดา 2 คน ชื่อ ดร.อินทุอร และ ดร.ภาธร ศรีกรานนท์

ศาสตราจารย์พิเศษ เรืออากาศตรี แมนรัตน์ ศรีกรานนท์ ได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติจากคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติเป็น ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ดนตรีสากล) ประจำปี พ.ศ. 2535 และเป็นผู้ก่อตั้งคณะดุริยางคศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร เคยเป็นอาจารย์พิเศษคณะดุริยางคศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร และผู้บริหารโรงเรียนดนตรีสยามกลการ

ศาสตราจารย์พิเศษ เรืออากาศตรี แมนรัตน์ ศรีกรานนท์ ได้รับแต่งตั้งเป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ ในปี พ.ศ. 2516

ประวัติ
-------

ศาสตราจารย์พิเศษ เรืออากาศตรี แมนรัตน์ ศรีกรานนท์ หรือที่รู้จักกันในนาม ศาสตราจารย์พิเศษ เรืออากาศตรี ดร.แมนรัตน์ ศรีกรานนท์ เกิดวันที่ 25 สิงหาคม พ.ศ. 2471 ที่ตำบลบางรัก เจริญกรุง เป็นบุตรคนที่ 2 ในจำนวนพี่น้อง 6 คน ของ คุณพ่อโรนาโด ซีแกร่า และคุณแม่จำรัส เรณางกูร ซึ่งมีเชื้อสายโปรตุเกส คุณพ่อเป็นนักเปียโนและเล่นดนตรีแต่ยังทำงานด้านอื่นประจำด้วยนอกเหนือจากดนตรี จากการเติบโตในครอบครัวที่มีดนตรีในหัวใจ จึงได้รับแรงบันดาลใจและมีความรักในดนตรีมาโดยตลอด 

สมรสกับ คุณลออวรรณ อนุสารสุนทร มีบุตร 2 คน คือ ดร.อินทุอร ศรีกรานนท์, CONCERT PIANIST จบจากมหาวิทยาลัยเยล และดร.ภาธร ศรีกรานนท์ จบการศึกษาปริญญาเอก สาขาการประพันธ์เพลง จากมหาวิทยาลัยเอดินเบิร์ก สกอตแลนด์ และได้เล่น SAXOPHONE พร้อมทั้งยังเป็นนักดนตรีใน*วงดนตรี อ.ส วันศุกร์* ซึ่งเป็นวงดนตรีส่วนพระองค์อีกด้วย

เริ่มการศึกษา เมื่ออายุ 9 ปี ที่โรงเรียนอัสสัมชัญและโรงเรียนเซนต์คาเบรียลจนจบมัธยมศึกษาปีที่ 4 ขณะเรียนอยู่ชั้น ม.5 เกิดสงคราม การเรียนได้ชะงักลงช่วงหนึ่ง หลังสงครามสงบกลับมาเรียนต่อ แต่ไม่จบเนื่องจากบิดาได้ล้มป่วยและเสียชีวิต จึงต้องออกจากโรงเรียนมาเล่นดนตรีหาเงินส่งน้อง ๆ เรียนหนังสือ ช่วยเหลือภาระทางบ้าน แต่ขณะเดียวกันก็ไม่ทิ้งการเรียน ช่วงที่ทำงานอยู่อีสต์ เอเซียติค ได้เรียนกวดวิชาตลอดเวลาแต่ก็ไม่มีโอกาสสอบชั้นมัธยมศึกษา 6

ผ่านการทำงานหลายที่ เช่น บริษัทเชลล์ ซึ่งที่นี่ได้ตั้ง *วงดนตรีพนักงานบริษัทเชลล์* ขึ้น และได้ทำหน้าที่เป็นหัวหน้าวง จากนั้นได้ตั้งวงดนตรีเล็กๆของตนเองอีก 1 วง ชื่อ *วงดนตรีเรมอนด์และสหาย* (ต่อมาเปลี่ยนเป็น *คีตะเสวี* ) ซึ่งเป็นชื่อวงดนตรีของบิดา รวบรวมเพื่อน ๆ มาเล่นดนตรียามว่างจากการทำงาน แรก ๆ เล่นกันในงานเลี้ยงสังสรรค์ตามบ้านเพื่อนฝูงเท่านั้น แต่ภายหลังได้เล่นออกอากาศทางสถานีวิทยุ 1 ปณ และสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทยด้วย

เมื่อลาออกจากเชลล์ ได้เข้าทำงานที่บริษัทน้ำมันแสตนดาร์ด เวคัม ออยส์ ในปี พ.ศ. 2498 ได้ร่วมเล่นดนตรีอยู่กับวงจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยในตำแหน่งนัก PIANO ได้มีโอกาสเล่นเปียโนถวายพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราชในวันที่ไปออกอากาศ ณ สถานีวิทยุ อ.ส. หลังจากนั้นได้ถวายตัวกับพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราชเพื่อที่จะเล่นเปียโนใน *วงดนตรีลายคราม* ซึ่งนักดนตรีในวงเป็นพระบรมวงศานุวงศ์ชั้นผู้ใหญ่ ชั้นหม่อมเจ้าและชั้นหม่อมราชวงศ์ และที่พิเศษ คือ พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช เป็นผู้ทรงแซกโซโฟน และคลาริเน็ต จนถึงปัจจุบันได้เล่นดนตรีถวายใน *วงดนตรี อ.ส วันศุกร์* มาเป็นเวลา 50 ปี 

นอกจากนี้ได้เคยร่วมเล่นดนตรีกับนักดนตรีแจ๊สชั้นนำของโลก เช่น เบนนี กูดแมน สก็อต แฮมิลตัน และเบนนี คาร์เตอร์ เป็นต้น 

ต่อมาเมื่อบริษัทน้ำมันแสตนดาร์ด เวคัม ออยส์ แยกตัวออกเป็น 2 บริษัท คือ บริษัทน้ำมันเอสโซ และ บริษัท น้ำมันโมบิล อ.แมนรัตน์เลือกทำที่ บ.โมบิลและได้ลาออกในปี พ.ศ. 2508 เนื่องจากได้รับทุนจากรัฐบาลสหรัฐอเมริกา ไปศึกษาวิชาการดนตรีแจ๊ส ในสาขาวิชาเรียบเรียงเสียงประสานและการประพันธ์เพลงที่ BERKLEY SCHOOL OF MUSIC ในหลักสูตร 2 ปี จนจบได้รับ CERTIFICATE ทางด้าน JAZZ COMPOSITION หลังจากกลับมา ต้องการนำความรู้ที่ได้มาเผยแพร่ให้นักศึกษาไทย จึงได้มาทำงานที่บริษัทสยามกลการ ดร.ถาวร พรประภา ได้มอบหมายให้ก่อตั้งโรงเรียนดนตรีสยาม-กลการ โดยในช่วงแรกได้เชิญนักเรียบเรียงเสียงประสานที่มีฝีมือมาเรียนกันแบบเพื่อนฝูง เช่น อ.ประสิทธิ์ พยอมยงค์ ประภาส อมรพันธ์ นริศ ทรัพย์ประภา เป็นต้น ซึ่งต่อมาได้เป็นผู้ถ่ายทอดความรู้นี้ให้แก่นักดนตรีอาชีพ และนักศึกษาทั่วไป มีลูกศิษย์หลายคนที่ประสบความสำเร็จในชีวิตการงานหลายคน ขณะเดียวกันก็ยังเป็นครูสอนดนตรีที่โรงเรียนจิตรลดา โดยเป็นพระอาจารย์ถวายการสอนดนตรีแด่เจ้าฟ้าทุกพระองค์ด้วย 

ลูกศิษย์ที่เรียนด้วยในขณะนั้นได้ตั้งวงดนตรีวงใหญ่ (BIG BAND) ขึ้น ชื่อ *วงดนตรี ม.ศ* ซึ่งย่อมาจากชื่อแมนรัตน์ ศรีกรานนท์ เพื่อเป็นการทดลองเพลงที่เขียนมาเนื่องจากการเรียนวิชาเรียบเรียงเสียงประสาน และได้บรรเลงออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์สีกองทัพบกช่อง 7 เป็นเวลาถึง 13 ปี

ในปี 2517 ได้ลาออกจากโรงเรียนดนตรีสยามกลการ เพื่อเข้าทำงานที่ธนาคารกรุงเทพ จนกระทั่งเกษียณในปี พ.ศ. 2531 จึงได้มาทำงานในบริษัท สยามดนตรียามาฮ่า จำกัด ในตำแหน่งที่ปรึกษา และประธานกรรมการบริษัท

ถึงแก่อนิจกรรมด้วยโรคชรา เมื่อวันพุธที่ 5 กันยายน พ.ศ. 2561 สิริอายุ 90 ปี 1 เดือน 11 วัน

ผลงานเพลง
---------

ตั้งแต่ปี พ.ศ. 2493 เป็นต้นมามีผลงานเพลงที่ประพันธ์ไว้มากกว่า 1,000 เพลง โดยในช่วงที่ทำการสอนอยู่ที่โรงเรียนดนตรีสยามกลการ ได้แต่งเพลงขึ้นหลายเพลง อาทิเช่น รักเอย, ชั่วฟ้าดินสลาย, จากยอดดอย, สวรรค์อำพราง, จับปู, ใครเอ่ย, ใจเอ๋ย ฯลฯ ผลงานที่สร้างชื่อเสียง ได้แก่ เพลงรักเอย ได้รับพระราชทานรางวัลแผ่นเสียงทองคำ เพลงชั่วฟ้าดินสลาย ได้รับพระราชทานรางวัลแผ่นเสียงเงิน สำหรับเพลงจับปู เป็นเพลงในท่วงทำนองที่สนุกสนานมีวงดนตรีต่าง ๆ นำมาบรรเลงกันอย่างแพร่หลาย

**สรุปผลงานประพันธ์**

* เดือนจาก (ขับร้องเองในนาม "ชัย" บันทึกแผ่นเสียงกับวงคีตะเสวี)
* รักเอย
* ภูมิแผ่นดิน นวมินทร์มหาราชา
* ชั่วฟ้าดินสลาย (พูลศรี เจริญพงษ์ ขับร้องประกอบภาพยนตร์ ชั่วฟ้าดินสลาย)
* แด่ทหารหาญในสมรภูมิ
* เนติบัณฑิตยสภา
* จับปูดำขยำปูนา
* รักลวง
* จากยอดดอย
* นวลแสงจันทร์ (ร้องคลอกับ อรัญญา นามวงศ์ เฉพาะในแผ่นลองเพลย์ของภาพยนตร์ เกาะสวาทหาดสวรรค์) ฯลฯ

ผลงานวิชาการ
------------

เรียบเรียงตำราหลายเล่ม เพื่อให้ลูกศิษย์ได้ศึกษา พัฒนาวิชาการดนตรีให้เทียบเท่าอารยประเทศ เช่น วิชาการประพันธ์ดนตรีแจ๊ส (JAZZ COMPOSITION) วิชาการประสานเสียงดนตรีแจ๊ส (JAZZ HARMONY) 

เนื่องจากมีผลงานดนตรีด้านต่าง ๆ และเป็นผู้ให้การส่งเสริมการดนตรีให้แพร่หลายมาโดยตลอดจึงทำให้ในปี 2535 จึงได้รับคัดเลือกจากสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติให้เป็นศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ดนตรีสากล) ปี พ.ศ. 2540 ได้รับพระราชทานปริญญาศิลปกรรมศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ สาขาดุริยางคศาสตร์สากล จากมหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ และ 24 มกราคม พ.ศ. 2548 ได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่ง ศาสตราจารย์พิเศษ ในสาขาวิชาดุริยางคศาสตร์ คณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม

เคยดำรงตำแหน่งประธานกรรมการ บริษัท สยามดนตรียามาฮ่า จำกัด และเป็นกรรมการและที่ปรึกษาของหน่วยงานราชการและเอกชนหลายแห่ง เป็นอาจารย์สอน เป็นที่ปรึกษาและผู้เชี่ยวชาญด้านดนตรี Jazz ของคณะดุริยางคศาสตร์ มหาวิทยาลัยศิลปากร ผู้อำนวยการโรงเรียนดนตรีสยามกลการ และสอนวิชา JAZZ COMPOSITION, JAZZ HARMONY ที่โรงเรียนดนตรีสยามกลการและมหาวิทยาลัยต่าง ๆ ฯลฯ

เครื่องราชอิสริยาภรณ์
---------------------

* พ.ศ. 2546 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 2 ทุติยจุลจอมเกล้าวิเศษ (ท.จ.ว.) (ฝ่ายหน้า)
* พ.ศ. 2528 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นที่ 3 ตริตาภรณ์ช้างเผือก (ต.ช.)
* พ.ศ. 2517 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นที่ 3 ตริตาภรณ์มงกุฎไทย (ต.ม.)
* พ.ศ. 2549 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่สรรเสริญยิ่งดิเรกคุณาภรณ์ ชั้นที่ 3 ตติยดิเรกคุณาภรณ์ (ต.ภ.)
* พ.ศ. 2527 –  เหรียญรัตนาภรณ์ รัชกาลที่ 9 ชั้นที่ 3 (ภ.ป.ร.3)

อ้างอิง
-------

1. ↑  "พระบรมราชโองการ แต่งตั้งสมาชิกสภานิติบัญญัติแห่งชาติ" (PDF). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2015-09-27. สืบค้นเมื่อ 2014-07-08.
2. ↑  ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ๋จุลจอมเกล้า เก็บถาวร 2016-03-04 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, เล่ม ๑๒๐ ตอนที่ ๙ ข หน้า ๑, ๔ พฤษภาคม ๒๕๔๖
3. ↑  ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๑๐๓ ตอนที่ ๔๙ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๓๘, ๒๙ มีนาคม ๒๕๒๙
4. ↑  ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์, เล่ม ๙๑ ตอนที่ ๒๒๙ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๑๐๕๗, ๓๑ ธันวาคม ๒๕๑๗
5. ↑  ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่สรรเสริญยิ่งดิเรกคุณาภรณ์, เล่ม ๑๒๓ ตอนที่ ๒๔ ข หน้า ๑๔๓, ๒๕ ธันวาคม ๒๕๔๙
6. ↑  ราชกิจจานุเบกษา, แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเหรียญรัตนาภรณ์ เก็บถาวร 2009-02-25 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, เล่ม ๑๐๓ ตอนที่ ๔๐ ง ฉบับพิเศษ หน้า ๖๑, ๑๒ มีนาคม ๒๕๒๙

ดูเพิ่ม
-------

* ภาธร ศรีกรานนท์
* วง อ.ส.วันศุกร์

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* เว็บไซต์ของ ดร. ภาธร ศรีกรานนท์ และครอบครัว
* นายแมนรัตน์ ศณีกรานนท์ ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง (ดนตรีสากล) พุทธศักราช ๒๕๓๕เก็บถาวร 2007-09-29 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Page not foundเก็บถาวร 2006-09-22 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน เว็บไซต์ผลงานและแผนที่ บ้านศรีกรานนท์
* แมนรัตน์ ศรีกรานนท์เก็บถาวร 2009-02-07 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน

| * ด
* ค
* ก
ศิลปินแห่งชาติ สาขาศิลปะการแสดง |
| --- |
| ดนตรี | 

|  |  |
| --- | --- |
| ดนตรีไทย | กาหลง พึ่งทองคำ · จิรัส อาจณรงค์ · จำเนียร ศรีไทยพันธุ์ · เฉลิม บัวทั่ง · เฉลิม ม่วงแพรศรี · ชิ้น ศิลปบรรเลง · เชื้อ ดนตรีรส · เตือน พาทยกุล · บุญยงค์ เกตุคง · เบ็ญจรงค์ ธนโกเศศ · ปี๊บ คงลายทอง · ประเวศ กุมุท · ประสิทธิ์ ถาวร · พินิจ ฉายสุวรรณ · ไพฑูรย์ กิตติวรรณ · มนตรี ตราโมท · สำราญ เกิดผล · สิริชัยชาญ ฟักจำรูญ · เสนาะ หลวงสุนทร · วิชิต โห้ไทย · อุทัย แก้วละเอียด |
| ดนตรีสากล | เกียรติพงศ์ กาญจนภี · ชาญ บัวบังศร · ชูชาติ พิทักษากร · ณรงค์ฤทธิ์ ธรรมบุตร · ดุษฎี บุญทัศนกุล · ธนิสร์ ศรีกลิ่นดี · ประภาส ชลศรานนท์ · ประสิทธิ์ ศิลปบรรเลง · ปิยะพันธ์ สนิทวงศ์ ณ อยุธยา · มาลัยวัลย์ บุณยะรัตเวช · แมนรัตน์ ศรีกรานนท์ · วิรัช อยู่ถาวร · วีระพันธ์ วอกลาง · สันติ ลุนเผ่ · หม่อมหลวงอัศนี ปราโมช · พิมพ์ปฏิภาณ พึ่งธรรมจิตต์ |
| เพลงและดนตรีพื้นบ้าน | กำปั่น นิธิวรไพบูลย์ · เกลียว เสร็จกิจ · ขาเดร์ แวเด็ง · ควน ทวนยก · เจ้าเครือแก้ว ณ เชียงใหม่ · จันทร์สม สายธารา · ไชยลังกา เครือเสน · ทองหล่อ ทำเลทอง · บุญศรี รัตนัง · บัวผัน จันทร์ศรี · ประทีป สุขโสภา · ประยูร ยมเยี่ยม · เปลื้อง ฉายรัศมี · หวังดี นิมา · ใหญ่ วิเศษพลกรัง |
| เพลงไทยสากล | จินตนา ปาลกะวงศ์ ณ อยุธยา · ชรินทร์ นันทนาคร · ชาลี อินทรวิจิตร · เชอร์รี่ เศวตนันทน์ · หม่อมราชวงศ์ถนัดศรี สวัสดิวัตน์ · นคร ถนอมทรัพย์ · ประสิทธิ์ พยอมยงค์ · เปรื่อง ชื่นประโยชน์ · นาวาตรีพยงค์ มุกดา · หม่อมหลวงพวงร้อย อภัยวงศ์ · เพ็ญศรี พุ่มชูศรี · มัณฑนา โมรากุล · มนัส ปิติสานต์ · ยืนยง โอภากุล · รุ่งฤดี แพ่งผ่องใส · รวงทอง ทองลั่นธม · วินัย พันธุรักษ์ · เศรษฐา ศิระฉายา · สง่า อารัมภีร · สมาน กาญจนะผลิน · สุคนธ์ พรพิรุณ · สุดา ชื่นบาน · สติ สติฐิต · สุรพล โทณะวณิก · สุเทพ วงศ์กำแหง |
| เพลงไทยลูกทุ่ง | ชัยชนะ บุญนะโชติ · ชิน ฝ้ายเทศ · ประยงค์ ชื่นเย็น · ผ่องศรี วรนุช · พงษ์ศักดิ์ จันทรุกขา · พยงค์ มุกดา · วิเชียร คำเจริญ · ไวพจน์ สกุลนี · สลา คุณวุฒิ · สมนึก ทองมา · สมเศียร พานทอง · สมส่วน พรหมสว่าง |
| คีตศิลป์ | เจริญใจ สุนทรวาทิน · แจ้ง คล้ายสีทอง · ทัศนีย์ ขุนทอง · ท้วม ประสิทธิกุล · มงคล แสงสว่าง · ศิริ วิชเวช · สุดจิตต์ อนันตกุล · สุรางค์ ดุริยพันธุ์ |

 |
| นาฎศิลป์ | กรี วรศะริน · จตุพร รัตนวราหะ · จำเรียง พุธประดับ · เจียร จารุจรณ · เฉลย ศุขะวณิช · ชูศรี สกุลแก้ว · แผ้ว สนิทวงศ์เสนี · ไพฑูรย์ เข้มแข็ง · ประเมษฐ์ บุณยะชัย · ประสิทธิ์ ปิ่นแก้ว · รัจนา พวงประยงค์ · รัตติยะ​ วิกสิตพงศ์  · ราฆพ โพธิเวส · วราพร ปราโมช ณ อยุธยา · เวณิกา บุนนาค · ศิริวัฒน์ ดิษยนันทน์ · ศุภชัย จันทร์สุวรรณ์ · ส่องชาติ ชื่นศิริ · สัมพันธ์ พันธุ์มณี · สาคร ยังเขียวสด · สุวรรณี ชลานุเคราะห์ · เสรี หวังในธรรม · หยัด ช้างทอง |
| การแสดงพื้นบ้าน | กั้น เชาวพ้อง · กั้น ทองหล่อ · คำ กาไวย์ · คำผาย นุปิง · เคน ดาเหลา · เคล้าน้อย โรจนเมธากุล · จูเลี่ยม กิ่งทอง · ฉลาด ส่งเสริม · ฉวีวรรณ ดำเนิน · ฉิ้น อรมุต · ธรรมนิตย์ นิคมรัตน์ · ทรงศักดิ์ ประทุมสินธุ์ · ทองใบ เรืองนนท์ · ทองมาก จันทะลือ · ณรงค์ จันทร์พุ่ม · นครินทร์ ชาทอง · นิตยา รากแก่น · บัวซอน ถนอมบุญ · บัวเรียว รัตนมณีภรณ์  · บุญเพ็ง ไฝผิวชัย · บุญยัง เกตุคง · บุญเลิศ นาจพินิจ · พร้อม บุญฤทธิ์ · มานพ ยาระณะ · ยก ชูบัว · ศรีนวล ขำอาจ · สมพันธ์ โชตนา · สร้อย ดำแจ่ม · สุชาติ ทรัพย์สิน · หะมะ แบลือแบ (มะยะหา) · อิ่ม จิตภักดี |
| ภาพยนตร์และละคร | กรีพงศ์ เทียมเศวต · คเณศ เค้ามูลคดี · จุรี โอศิริ · ชนประคัลภ์ จันทร์เรือง · หม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคล · ชาลี อินทรวิจิตร · ดอกดิน กัญญามาลย์ · แท้ ประกาศวุฒิสาร · นพพล โกมารชุน · บุญฉลอง ภักดีวิจิตร · ภัทราวดี มีชูธน · พิศมัย วิไลศักดิ์ · ไพรัช สังวริบุตร · มัทนี รัตนิน · มารศรี อิศรางกูร ณ อยุธยา · ยุทธนา มุกดาสนิท · วิจิตร คุณาวุฒิ · วิโรจน์ วีระวัฒนานนท์ · สดใส พันธุมโกมล · สมควร กระจ่างศาสตร์ · ปง อัศวินิกุล · สมบูรณ์สุข นิยมศิริ · สมชาย อาสนจินดา · สมบัติ เมทะนี · สมพงษ์ พงษ์มิตร · สมสุข กัลย์จาฤก · สวง ทรัพย์สำรวย · สอาด เปี่ยมพงษ์สานต์ · สุประวัติ ปัทมสูต · พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าอนุสรมงคลการ · อำนวย กลัสนิมิ · อารีย์ นักดนตรี · เอก ชาวราษฎร์ |
| แม่แบบ:ศิลปินแห่งชาติ : **ทัศนศิลป์**  ● **ศิลปะการแสดง** ● **วรรณศิลป์** |