**ป้อมนาหรครห์** (ราชสถานและฮินดี: नाहरगढ़ का किला; อังกฤษ: Nahagarh Fort) เป็นป้อมปราการที่ตั้งอยู่บริเวณเชิงเขาของเทือกเขาอะระวัลลี โดยตั้งอยู่สูงตระหง่านเหนือนครชัยปุระ ในรัฐราชสถาน ประเทศอินเดีย

เมื่อร่วมกันกับป้อมอาเมร์และป้อมชยครห์แล้ว ทั้งสามปราการนี้เคยเป็นเสาหลักในการป้องกันการรุกรานจากข้าศึกต่าง ๆ ต่อชัยปุระ โดยแรกป้อมปราการแห่งนี้มีชื่อว่า "สุทรรศนครห์" (Sudarshangarh) แต่ในภายหลังได้กลายมาเป็น "นาหรครห์" ซึ่งหมายความว่า "ถ้ำเสือ" โดยเชื่อกันว่าที่มาของคำว่า "นาหระ" นั้นมาจาก นาหระ สิงห์ โภมิยา (Nahar Singh Bhomia) ซึ่งวิญญาณนั้นได้หลอกหลอนในระหว่างก่อสร้างและเป็นอุปสรรคสำคัญในการก่อสร้างป้อมแห่งนี้ จึงได้มีการสร้างศาลภายในบริเวณวัดเพื่อเป็นที่สถิตวิญญาณภายในป้อมแห่งนี้ ซึ่งเป็นที่มาของชื่อป้อมนาหรครห์

ประวัติ
-------

สร้างในปีค.ศ. 1734 โดยมหาราชาสไว ชัย สิงห์ที่ 2 กษัตริย์ผู้ก่อตั้งนครชัยปุระ ซึ่งเป็นเมืองที่ป้อมตั้งตระหง่านอยู่บนบริเวณยอดหน้าผาด้านบนของตัวเมือง โดยมีการสร้างกำแพงเมืองขนาดใหญ่และมีความยาวครอบคลุมไปถึงเขาลูกใกล้เคียง รวมเป็นป้อมปราการขนาดใหญ่เมื่อเชื่อมกับป้อมชยครห์ ซึ่งตั้งอยู่เหนือเมืองหลวงเก่าที่อาเมร์ ถึงแม้ว่าป้อมปราการแห่งนี้จะไม่ได้ถูกรุกรานโดยศัตรูตลอดประวัติศาสตร์อันยาวนาน แต่ยังมีเหตุการณ์สำคัญ ๆ อาทิเช่น การทำสนธิสัญญาสงบศึกกับจักรวรรดิมราฐาเพื่อยุติสงครามในศตวรรษที่ 18 และในเหตุการณ์กบฏอินเดีย ค.ศ. 1857 ชาวยุโรปที่อยู่อาศัยในแถบนี้รวมทั้งชาวอังกฤษได้ถูกเชิญขึ้นไปลี้ภัยบนป้อมแห่งนี้โดยกษัตริย์แห่งชัยปุระ มหาราชาสะหวาย ราม สิงห์ เพื่อเป็นการป้องกันเพื่อไม่ให้เกิดเหตุร้ายแรง

บริเวณหลังคาดาดฟ้าของป้อม
ทิวทัศน์ของเมืองชัยปุระจากด้านบนป้อม
ต่อมาในปี ค.ศ. 1868 ซึ่งตรงกับรัชสมัยของมหาราชา สะหวาย ราม สิงห์ ได้มีการขยายต่อเติมป้อมปราการแห่งนี้ให้กว้างขวางขึ้นอีก และในปี ค.ศ. 1883–ค.ศ. 1892 ได้มีการสร้างพระตำหนักหลายแห่งภายในป้อม โดยพระบัญชาของมหาราชา สะหวาย มัดโฮ สิงห์ โดยมีมูลค่าการก่อสร้างเกือบ 350,000 รูปี โดยเฉพาะพระตำหนักมธเวนทรภวัน (Madhavendra Bhawan) ซึ่งสร้างโดยมหาราชา สไว มัทโห สิงห์ ประกอบไปด้วยส่วนของพระมเหสีและพระสนม และส่วนสำหรับประทับเป็นการส่วนพระองค์ โดยแต่ละห้องจะเชื่อมต่อกันโดยทางเดินกลางซึ่งตกแต่งด้วยงานเขียนภาพปูนเปียก (fresco) นอกจากจุดประสงค์เพื่อป้องกันการรุกรานแล้ว ป้อมนหาการห์ยังเป็นสถานที่ประทับยามที่มหาราชาเสด็จออกล่าสัตว์อีกด้วย 

จนกระทั่งเดือนเมษายน ค.ศ. 1944 รัฐบาลแห่งรัฐราชสถานได้ใช้ป้อมแห่งนี้เป็นสถานที่บอกเวลาที่คำนวณได้จากสัมราฏยันตระ (Samrat Yantra) ซึ่งตั้งอยู่ในชันตระมันตระ และจะมีการยิงปืนใหญ่จากป้อมแห่งนี้เป็นอาณัติสัญญาณอีกด้วย

ระเบียงภาพ
----------

* นครชัยปุระเมื่อมองจากบนป้อมนาหรครห์นครชัยปุระเมื่อมองจากบนป้อมนาหรครห์
* Stone Railing on Roof TerraceStone Railing on Roof Terrace
* อาคารและพระตำหนักภายในป้อมอาคารและพระตำหนักภายในป้อม
* อาคารและพระตำหนักภายในป้อมอาคารและพระตำหนักภายในป้อม
* อาคารและพระตำหนักภายในป้อมอาคารและพระตำหนักภายในป้อม
* พระตำหนักมธเวนทรภวันพระตำหนักมธเวนทรภวัน
* พระตำหนักมธเวนทรภวันพระตำหนักมธเวนทรภวัน

อ้างอิง
-------

1. ↑  Naravane, M. S. *The Rajputs of Rajputana: a glimpse of medieval Rajasthan*.
2. ↑  "Nahargarh Fort".
3. ↑  Jaipur forts and monuments
4. ↑  Naravane, M. S. *The Rajputs of Rajputana*.
5. ↑  Sarkar, Jadunath. *A History of Jaipur*.
6. ↑  R. K. Gupta. *Rajasthan Through The Ages: Jaipur Rulers and Administration*. `{{cite book}}`: ไม่รู้จักพารามิเตอร์ `|coauthors=` ถูกละเว้น แนะนำ (`|author=`) (help)
7. ↑  "Jaipur Hub". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2006-10-24. สืบค้นเมื่อ 2013-06-06.

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ **ป้อมนาหรครห์**