ฟุตบอลทีมชาติอังกฤษ ใช้สนามกีฬาเวมบลีย์เป็นสนามเหย้า
กีฬา**ฟุตบอล** ถือกำเนิด**ในประเทศอังกฤษ** ทั้งยังเป็นกีฬาประจำชาติด้วย ก่อนจะมีการเล่นอย่างแพร่หลายในหลายประเทศทั่วโลก โดยในอังกฤษเรียกว่า *ฟุตบอล* โดยแทบไม่ใช้คำว่า *ซอกเกอร์* อย่างในบางประเทศเช่น สหรัฐ เป็นต้น โดยมีการก่อตั้ง*สโมสรฟุตบอลเชฟฟีลด์* เป็นแห่งแรกของอังกฤษและของโลก เมื่อปี ค.ศ. 1857 ส่วน*สโมสรฟุตบอลนอตส์เคาน์ตี* เป็นแห่งแรกในระดับอาชีพ เมื่อปี ค.ศ. 1862 ก่อนที่จะมีการก่อตั้ง *สมาคมฟุตบอลอังกฤษ* (เอฟเอ) ขึ้นกำกับดูแลกิจการทั้งปวง ในปีต่อมา (ค.ศ. 1863)

ต่อมา เอฟเอเริ่มจัดแข่งขันระบบฟุตบอลถ้วย โดยให้ชื่อว่า *เอฟเอคัพ* เป็นครั้งแรกของอังกฤษและของโลก ตั้งแต่ฤดูกาล 1871-72 จนถึงปัจจุบัน จากนั้น สโมสรฟุตบอล 12 แห่ง ริเริ่มรวมตัวกันเป็นองค์กรฟุตบอลลีก เพื่อจัดการแข่งขันระบบลีกระหว่างกลุ่มสโมสรดังกล่าวเป็นครั้งแรก ในฤดูกาล 1888-89 และยังจัดแข่งขันฟุตบอลถ้วย โดยให้ชื่อว่า *ฟุตบอลลีกคัพ* ตั้งแต่ฤดูกาล 1960-61 จนถึงปัจจุบัน สำหรับระบบลีก ดำเนินมาเป็นเวลา 104 ปี จนกระทั่งสโมสรฟุตบอล 22 แห่ง (ต่อมาลดลงเหลือเพียง 20 สโมสร) ในลีกระดับชั้นที่ 1 (Division 1) ร่วมกับรูเพิร์ต เมอร์ด็อก นักธุรกิจสื่อสาร เจ้าของเครือข่ายโทรทัศน์สกาย แยกตัวออกมาก่อตั้งลีกสูงสุดขึ้นใหม่ โดยให้ชื่อว่า *พรีเมียร์ลีก* ตั้งแต่ฤดูกาล 1992-93 จนถึงปัจจุบัน ส่วนองค์กรฟุตบอลลีก ยังคงจัดแข่งขันลีก ในระดับรองลงไปตามเดิม

ประวัติ
-------

การเล่นฟุตบอลครั้งแรกของโลก เท่าที่มีบันทึกไว้เป็นหลักฐาน เกิดขึ้นเมื่อปี ค.ศ. 1170 ส่วนผู้บัญญัติศัพท์ว่า football เป็นครั้งแรก ได้แก่เจ้าชายเอ็ดเวิร์ดที่สอง ซึ่งต่อมาขึ้นเป็นกษัตริย์ของอังกฤษ เมื่อปี ค.ศ. 1314 จากนั้นมีวิวัฒนาการขึ้นเป็นรูปแบบกีฬาทางการ และมีการกำหนดกติกาอย่างชัดเจนตามลำดับ โดยในยุคแรก ทีมฟุตบอลต่างๆ เกิดขึ้นภายในโรงเรียนและมหาวิทยาลัย จนกระทั่งในวันที่ 24 ตุลาคม ค.ศ. 1857 กลุ่มอดีตนักเรียน ของโรงเรียนในเมืองเชฟฟีลด์ รวมตัวกันก่อตั้ง *สโมสรฟุตบอลเชฟฟีลด์* ขึ้นเป็นสโมสรฟุตบอลแห่งแรกของอังกฤษและของโลก

ส่วนการแข่งขันฟุตบอลนัดแรก ซึ่งมีการลงข่าวในหนังสือพิมพ์เป็นหลักฐาน เกิดขึ้นเมื่อวันที่ 29 ธันวาคม ค.ศ. 1862 ระหว่างสโมสรฟุตบอลเชฟฟีลด์ กับสโมสรฟุตบอลฮัลลัม (Hallam football club) ต่อมาในวันที่ 26 ตุลาคม ค.ศ. 1863 มีการประชุมเป็นครั้งแรก เพื่อก่อตั้ง*สมาคมฟุตบอลอังกฤษ* ซึ่งเป็นสมาคมฟุตบอลแห่งแรกของโลก โดยในปี ค.ศ. 1867 เริ่มแข่งขันฟุตบอลชิงถ้วยยูดาน (Youdan Cup) เป็นครั้งแรกในอังกฤษและของโลก และในปี ค.ศ. 1871 เริ่มแข่งขันฟุตบอลถ้วย ระหว่างสโมสรในระดับชาติคือ *เอฟเอคัพ* เป็นครั้งแรกในอังกฤษและของโลกเช่นกัน ก่อนหน้านั้น เมื่อวันที่ 5 มีนาคม ค.ศ. 1870 มีการแข่งขันฟุตบอลระดับทีมชาติ เป็นครั้งแรกของโลก ที่สนามคริกเก็ตดิโอวัล ในกรุงลอนดอน ซึ่งทีมชาติอังกฤษ เสมอกับทีมชาติสกอตแลนด์ 1:1 ประตู

สืบเนื่องจากที่เอฟเอ ดำเนินการออกระเบียบ สำหรับฟุตบอลระดับอาชีพ เมื่อปี ค.ศ. 1885 ผู้อำนวยการสโมสรแอสตันวิลลา เป็นผู้นัดหมายสโมสรฟุตบอล 12 แห่งทั่วประเทศ ซึ่งประกอบด้วย เปรสตันนอร์ธเอนด์, โบลตันวันเดอเรอส์, เอฟเวอร์ตัน, เบิร์นลีย์, แอ็กคริงตัน, แบล็กเบิร์นโรเวอส์, แอสตันวิลลา, เวสต์บรอมมิชอัลเบียน, วุลเวอร์แฮมป์ตันวันเดอเรอส์, นอตส์เคาน์ตี, ดาร์บีเคาน์ตี และสโตกซิตี เพื่อร่วมกันก่อตั้งองค์กร *ฟุตบอลลีก* (The Football League) ขึ้นเพื่อดำเนินการจัดแข่งขัน ฟุตบอลอาชีพในระบบลีก โดยเมื่อแรกเริ่มก่อตั้งปี ค.ศ. 1888 มีเพียงระดับชั้นเดียว และเปรสตันนอร์ธเอนด์ เป็นทีมชนะเลิศ ในการแข่งขันฤดูกาลแรกสุด (1888-89)

ทว่าเมื่อขึ้นฤดูกาลใหม่ (1889-1890) มีสโมสรฟุตบอลบางส่วนจากฟุตบอลลีก แยกตัวไปก่อตั้งองค์กรใหม่ชื่อ *พันธมิตรฟุตบอล* (Football Alliance) เพื่อจัดแข่งขันระบบลีกในลักษณะเดียวกัน แต่เมื่อสิ้นสุดฤดูกาล 1891-92 พันธมิตรฟุตบอลก็กลับเข้าไปรวมกับฟุตบอลลีกอีกครั้ง เป็นผลให้ฟุตบอลลีกมีสโมสรสมาชิกเพิ่มขึ้นเป็น 28 แห่ง จึงต้องจัดเป็นสองระดับชั้น (Division) แบ่งเป็นระดับชั้นที่ 1 มี 16 สโมสร และระดับชั้นที่ 2 อีก 12 แห่ง ต่อมาในฤดูกาล 1920-21 ฟุตบอลลีกเพิ่มการแข่งขันระดับชั้นที่ 3 และเมื่อฤดูกาล 1958-59 เพิ่มในระดับชั้นที่ 4 ส่วนแอสตันวิลลา เป็นทีมแรกสุดที่ชนะเลิศ ทั้งฟุตบอลลีกและเอฟเอคัพ ในฤดูกาลเดียวกัน เมื่อฤดูกาล 1896-97

ทั้งนี้ ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1908 เอฟเอเริ่มดำเนินการจัดแข่งขัน ฟุตบอลการกุศลก่อนเปิดฤดูกาล *ชาริตีชีลด์* (Charity Shield; ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น *เอฟเอคอมมูนิตีชีลด์* ; The FA Community Shield) ซึ่งผู้ชนะเลิศในครั้งแรกได้แก่ สโมสรฟุตบอลแมนเชสเตอร์ยูไนเต็ด (ผู้ชนะเลิศฟุตบอลลีกระดับชั้นที่ 1) ซึ่งชนะควีนส์พาร์กเรนเจอส์ (ผู้ชนะเลิศลีกภาคใต้) ในนัดแข่งใหม่ 4:0 ประตู หลังจากที่นัดแรกเสมอกัน 1:1 ประตู ปัจจุบัน (ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1974) เอฟเอกำหนดให้จัดขึ้น ที่สนามกีฬาเวมบลีย์เป็นประจำทุกปี ระหว่างผู้ชนะเลิศลีกสูงสุด (ฟุตบอลลีกระดับชั้นที่ 1 จนถึง ค.ศ. 1992 และเปลี่ยนเป็นพรีเมียร์ลีก ตั้งแต่ ค.ศ. 1993) พบกับผู้ชนะเลิศฟุตบอลถ้วยระดับชาติ (เอฟเอคัพ) หากเป็นทีมเดียวกัน จะแข่งกับรองชนะเลิศของลีกสูงสุดแทน

อนึ่ง ตั้งแต่ฤดูกาล 1960-61 ฟุตบอลลีกยังจัดการแข่งขันฟุตบอลถ้วย โดยให้ชื่อว่า *ฟุตบอลลีกคัพ* จนถึงปัจจุบัน นอกจากนี้ เมื่อปี ค.ศ. 1979 เอฟเอยินยอมให้ก่อตั้งองค์กรชื่อ *ระบบลีกแห่งชาติ* (The National League System; NLS - เอ็นแอลเอส) เพื่อจัดการแข่งขันฟุตบอลลีกอาชีพ ในระดับชั้นที่ 5 และ 6 เรียกชื่อว่า *ฟุตบอลคอนเฟอเรนซ์* (Football Conference) ต่อมาในปี ค.ศ. 1987 เอฟเอนำเอ็นแอลเอส และฟุตบอลคอนเฟอเรนซ์ รวมเข้าเป็นส่วนย่อยของฟุตบอลลีก จากนั้นเมื่อสิ้นสุดฤดูกาล 1991-92 *รูเพิร์ต เมอร์ด็อก* นักธุรกิจสื่อสาร เจ้าของเครือข่ายโทรทัศน์สกาย นัดประชุมร่วมกับสโมสรฟุตบอล ซึ่งอยู่ในการแข่งขันระดับชั้นที่ 1 ของฟุตบอลลีก จำนวน 22 แห่งคือ ลีดส์ยูไนเต็ด, แมนเชสเตอร์ยูไนเต็ด, เชฟฟีลด์เวนส์เดย์, อาร์เซนอล, แมนเชสเตอร์ซิตี, ลิเวอร์พูล, แอสตันวิลลา, นอตติงแฮมฟอเรสต์, เชฟฟีลด์ยูไนเต็ด, คริสตัลพาเลซ, ควีนส์ปาร์กเรนเจอส์, เอฟเวอร์ตัน, วิมเบิลดัน, เชลซี, ท็อตแนมฮอตสเปอร์, เซาแธมป์ตัน, โอลแดมแอธเลติก, นอริชซิตี, โคเวนทรี ซิตี้, อิปสวิชทาวน์, มิดเดิลสโบรช์ และแบล็กเบิร์นโรเวอส์

โดยเมอร์ด็อกหารือกับสมาชิกฟุตบอลลีกระดับชั้นที่ 1 เสนอผลประโยชน์ จากการถ่ายทอดสดการแข่งขัน เพื่อแลกกับความร่วมมือในการจัดตั้งบริษัทจำกัด เพื่อดำเนินการจัดแข่งขันลีกสูงสุดขึ้นใหม่ทดแทน ผลการประชุมสรุปว่า สมาชิกฟุตบอลลีกระดับชั้นที่ 1 ทั้งหมด ตกลงว่าจะร่วมกันก่อตั้งลีกสูงสุดขึ้นเอง ตั้งแต่วันที่ 27 พฤษภาคม ค.ศ. 1992 โดยให้ชื่อว่า *เอฟเอ พรีเมียร์ลีก* ซึ่งดำเนินการโดย บริษัท พรีเมียร์ลีก จำกัด (มหาชน) ซึ่งจดทะเบียนจัดตั้งเมื่อวันที่ 20 กุมภาพันธ์ ปีเดียวกัน และมีสโมสรสมาชิกทั้ง 22 แห่งเป็นผู้ถือหุ้นด้วยอัตราส่วนเท่ากัน เริ่มตั้งแต่ฤดูกาล 1992-93 เป็นต้นไป โดยที่ตั้งแต่ฤดูกาล 1995-96 พรีเมียร์ลีกปรับลดจำนวนสมาชิกลงเหลือเพียง 20 สโมสรจนถึงปัจจุบัน

สิทธิเข้าแข่งขันในระดับทวีปยุโรป
--------------------------------

สโมสรที่ประสบความสำเร็จใน พรีเมียร์ลีก เอฟเอคัพ หรือ ลีกคัพ จะมีสิทธิเข้าร่วมแข่งขันในระดับทวีปที่ดูแลโดยยูฟ่ากับทีมสโมสรในประเทศอื่น ในทวีปยุโรป โดยจำนวนทีมที่เข้าแข่งขันจะแตกต่างกันไปตามแต่ฤดูกาล ประมาณ 7-10 ทีม โดยในปัจจุบันระบบจะเป็นดังนี้

| การแข่งขัน | ผู้ผ่านคัดเลือก | หมายเหตุ |
| --- | --- | --- |
| ยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก | สโมสรที่ชนะเลิศพรีเมียร์ลีก |  |
| สโมสรรองชนะเลิศพรีเมียร์ลีก | ถ้าทีมอันดับ 3 หรือ 4 ได้แชมเปียนส์ลีก ทีมอันดับ 2 จะต้องไปเล่นในรอบคัดเลือกรอบ 3 |
| ยูฟ่าแชมเปียนส์ลีก รอบคัดเลือกรอบสาม | สโมสรที่ได้อันดับ 3 ในพรีเมียร์ลีก |  |
| สโมสรที่ได้อันดับ 4 ในพรีเมียร์ลีก | ถ้าทีมสโมสรจากอังกฤษชนะแชมเปียนส์ลีก และไม่ได้เป็นหนึ่งในสี่ทีมในพรีเมียร์ลีก ทีมนั้นจะเข้าเล่นในแชมเปียนส์ลีก และทีมอันดับ 4 จะไปเล่นใน ยูฟ่ายูโรปาลีก |
| ยูฟ่ายูโรปาลีก | สโมสรที่ได้อันดับ 5-6 ในพรีเมียร์ลีก | ถ้าสโมสรผ่านการคัดเลือกจาก เอฟเอคัพ หรือ ลีกคัพ ทีมอันดับรองมาจะมาเล่นแทน |
| สโมสรที่ชนะเลิศเอฟเอคัพ | ถ้าสโมสรผ่านการคัดเลือกจาก พรีเมียร์ลีก ทีมรองชนะเลิศเอฟเอคัพจะมาเล่นแทน |
| สโมสรที่ชนะยูฟ่ายูโรปาลีกในปีก่อนหน้า | ถ้าสโมสรได้เล่นในแชมเปียนส์ลีก หรือ ยูฟ่ายูโรปาลีกแล้วตำแหน่งนี้จะถูกละ |
| ยูฟ่ายูโรปาลีก รอบคัดเลือกรอบแรก | สโมสรในพรีเมียร์ลีกที่ได้รางวัล ยูฟ่า แฟร์เพลย์ | คะแนนแฟร์เพลย์ต้องมากกว่า 8 แต้ม |
| ยูฟ่ายูโรปาคอนเฟอเรนซ์ลีก | สโมสรที่ชนะเลิศลีกคัพ | ถ้าสโมสรผ่านการคัดเลือก ให้นำทีมอันดับสูงสุดรองลงมาในพรีเมียร์ลีกเล่นแทน |
| ถ้าทีมสโมสรจากอังกฤษชนะยูฟ่ายูโรปาคอนเฟอเรนซ์ลีก และไม่ได้เป็นหนึ่งในอันดับ 5-6 ในพรีเมียร์ลีก ทีมนั้นจะเข้าเล่นในยูฟ่ายูโรปาลีก และทีมอันดับ 6 จะไปเล่นใน ยูฟ่ายูโรปาคอนเฟอเรนซ์ลีก |

ดูเพิ่ม
-------

* ฟุตบอลทีมชาติอังกฤษ

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* สมาคมฟุตบอลอังกฤษ

| * ด
* ค
* ก
ฟุตบอลชายในประเทศอังกฤษ |
| --- |
| สมาคมฟุตบอล |
| ทีมชาติ | 
* อังกฤษ
* B
* C
* U-21
* U-20
* U-19
* U-18
* U-17
* U-16

 |
| ลีก | 

|  |  |
| --- | --- |
| ระดับ 1 | 
* พรีเมียร์ลีก

 |
| ระดับ 2–4 | 
* อิงกลิชฟุตบอลลีก
	+ อีเอฟแอลแชมเปียนชิป
	+ อีเอฟแอลลีกวัน
	+ อีเอฟแอลลีกทู

 |
| ระดับ 5–6 | 
* เนชันนัลลีก

 |
| ระดับ 7–8 | 
* Isthmian League
* Northern Premier League
* Southern League

 |
| ระดับ 9–10 | 
* Combined Counties League
* East Midlands Counties League (level 10 only)
* Eastern Counties League
* Essex Senior League (level 9 only)
* Hellenic League
* Midland League
* Northern Counties East League
* Northern League
* North West Counties League
* Southern Combination League
* Southern Counties East League
* South West Peninsula League (level 10 only)
* Spartan South Midlands League
* United Counties League
* Wessex Football League
* Western League
* West Midlands (Regional) League (level 10 only)

 |

 |
| ถ้วย | 

|  |  |
| --- | --- |
| เอฟเอคัพ | 
* เอฟเอคัพ
* เอฟเอคอมมิวนิตีชีลด์
* FA Trophy
* FA Vase
* FA Inter-League Cup

 |
| ลีกคัพ | 
* อีเอฟแอลคัพ
* EFL Trophy
* Northern Premier League Cup
* Isthmian League Cup
* Southern League Cup

 |
| เคาน์ตีคัพ | 
* List of county cups

 |

 |
| อื่น ๆ | 
* ระบบเนชันแนลลีก
* ฟุตบอลสำรองและเยาวชน
* ลีกที่ถูกยุบ
* ถ้วยที่ถูกยุบ

 |
| รายชื่อ | 
* ผู้เล่นที่ลงเล่นมากกว่า 500 นัด
* สโมสร
* เกียรติประวัติ
* ผู้จัดการปัจจุบัน
* สโมสรในระดับนานาชาติ
* ผู้เล่นที่ทำประตูมากกว่า 200 ลูก
* สถิติผู้ชมในบ้าน
* สนามเรียงตามความจุ

 |
| 
* สนาม
* การแข่งขัน
* รางวัล
* ประวัติ
* สถิติ

 |

| * ด
* ค
* ก
ฟุตบอลในสหราชอาณาจักร |
| --- |
| สหราชอาณาจักร | 
* ทีมชาติ
* ทีมโอลิมปิก ชาย
* ทีมโอลิมปิก หญิง
* Nations Cup
* บริติชโฮมแชมเปียนชิป
* Rous Cup
* British League Cup
* Empire Exhibition Trophy
* Football World Championship
* Coronation Cup
* Texaco Cup
* Anglo-Scottish Cup
* List of football matches between British national teams
* List of football matches between British clubs in UEFA competitions
* International Football Association Board
* England–Scotland football rivalry
* British clubs tours to South America

 |
| อังกฤษ | 
* ทีมชาติ
* สมาคมฟุตบอล
* ประวัติฟุตบอล
* ประวัติทีมชาติ
* พรีเมียร์ลีก
* อิงกลิชฟุตบอลลีก
* เอฟเอคัพ
* อีเอฟแอลคัพ
* FA People's Cup

 |
| สกอตแลนด์ | 
* ทีมชาติ
* สมาคมฟุตบอล
* ประวัติฟุตบอล
* ประวัติทีมชาติ
* สกอตติชโปรเฟสชันนัลฟุตบอลลีก
* สกอตติชคัพ
* สกอตติชลีกคัพ

 |
| เวลส์ | 
* ทีมชาติ
* สมาคมฟุตบอล
* ประวัติทีมชาติ
* คัมรีพรีเมียร์
* เวลช์คัพ
* เวลช์ลีกคัพ

 |
| ไอร์แลนด์เหนือ | 
* ทีมชาติ
* สมาคมฟุตบอล
* ประวัติทีมชาติ
* นอร์เทิร์นไอร์แลนด์ฟุตบอลลีก
* ไอริชคัพ
* นอร์เทิร์นไอร์แลนด์ฟุตบอลลีกคัพ

 |
| สถิติ | 
* อังกฤษ
* ไอร์แลนด์เหนือ
* สกอตแลนด์

 |
| 
* หมวดหมู่ หมวดหมู่

 |

| * ด
* ค
* ก
ฟุตบอลในทวีปยุโรป |
| --- |
| รัฐเอกราช | กรีซ · คอซอวอ · คาซัคสถาน · โครเอเชีย · จอร์เจีย · เช็กเกีย · ซานมารีโน · เซอร์เบีย · ไซปรัส · เดนมาร์ก · ตุรกี · นครรัฐวาติกัน · มาซิโดเนียเหนือ · นอร์เวย์ · เนเธอร์แลนด์ · บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา · บัลแกเรีย · เบลเยียม · เบลารุส · โปรตุเกส · โปแลนด์ · ฝรั่งเศส · ฟินแลนด์ · มอนเตเนโกร · มอลโดวา · มอลตา · โมนาโก · ยูเครน · เยอรมนี · รัสเซีย · โรมาเนีย · ลักเซมเบิร์ก · ลัตเวีย · ลีชเทินชไตน์ · ลิทัวเนีย · สเปน · สโลวาเกีย · สโลวีเนีย · สวิตเซอร์แลนด์ · สวีเดน · สหราชอาณาจักร (เวลส์ · สกอตแลนด์ · อังกฤษ · ไอร์แลนด์เหนือ) · ออสเตรีย · อันดอร์รา · อาเซอร์ไบจาน · อาร์มีเนีย · อิตาลี · อิสราเอล · เอสโตเนีย · แอลเบเนีย · ไอซ์แลนด์ · ไอร์แลนด์ · ฮังการี |
| รัฐที่ได้รับการรับรองอย่างไม่สมบูรณ์ | 
* ทรานส์นีสเตรีย
* นอร์เทิร์นไซปรัส

 |
| เขตสังกัดและดินแดนอื่น ๆ | 
* เดนมาร์ก
	+ หมู่เกาะแฟโร
* ฟินแลนด์
	+ หมู่เกาะโอลันด์
* นอร์เวย์
	+ ยานไมเอน
	+ สฟาลบาร์
* สหราชอาณาจักร
	+ เกิร์นซีย์
	+ เจอร์ซีย์
	+ ยิบรอลตาร์
	+ ไอล์ออฟแมน

 |