ประเทศญี่ปุ่นมี**ระบบเตือนคลื่นสึนามิ** (ญี่ปุ่น: 大津波警報・津波警報・津波注意報) ที่จะให้แจ้งว่าคลื่นสึนามิจะซัดเข้าฝั่งหรือไม่ หลังได้มีการเตือนแผ่นดินไหวล่วงหน้าเพียงไม่กี่นาที การเตือนคลื่นสึนามิมักจะประกาศภายใน 3 นาที โดยในเหตุการณ์แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในโทโฮกุ พ.ศ. 2554 คลื่นสึนามิความสูง 3 เมตรถูกจัดอยู่ในระดับ "สึนามิลูกยักษ์" ซึ่งนับว่าเป็นการจัดระดับคลื่นสึนามิที่มีความรุนแรงที่สุดตั้งแต่การเริ่มใช้ระบบนี้ และในวันที่ 7 มีนาคม พ.ศ. 2556 ได้มีการปรับปรุง และพัฒนาระบบให้ดีขึ้นเพื่อการพยากรณ์คลื่นสึนามิที่ใกล้ซัดเข้าฝั่งได้อย่างแม่นยำ

ภาพรวม
------

เมื่อเกิดแผ่นดินไหวขึ้น กรมอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่น จะพยากรณ์ถึงความเป็นไปได้ที่จะเกิดคลื่นสึนามิขึ้น โดยอิงจากข้อมูลคลื่นไหวสะเทือน ถ้าคลื่นที่มีความอันตรายอาจเกิดขึ้น กรมอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่นจะประกาศเตือนคลื่นสึนามิ หรือประกาศเฝ้าระวังคลื่นสึนามิเป็นรายภูมิภาค โดยประเมินจากความสูงของคลื่นสึนามิ อีกทั้งยังให้ข้อมูลที่สำคัญเกี่ยวกับคลื่นสึนามิที่จะมาถึง เช่นเวลาซัดเข้าฝั่ง และความสูงโดยประมาณ หลังจากเกิดแผ่นดินไหวขึ้น กรมอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่นจะประกาศเตือนคลื่นสึนามิ หรือประกาศเฝ้าระวังคลื่นสึนามิ และข้อมูลเกี่ยวกับคลื่นสึนามิว่าจะซัดเข้าฝั่งหรือไม่ การประกาศเตือนคลื่นสึนามิลูกยักษ์เป็นไปตามการแบ่งระดับของประกาศเตือนภัยตั้งแต่วันที่ 30 สิงหาคม พ.ศ. 2556

การจัดระดับคลื่นสึนามิ
----------------------

เมื่อเกิดแผ่นดินไหวขึ้นที่อาจก่อให้เกิดคลื่นสึนามิที่มีความอันตราย กรมอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่นจะประกาศเตือนคลื่นสึนามิลูกยักษ์ เตือนคลื่นสึนามิ และ/หรือ เฝ้าระวังคลื่นสึนามิเป็นรายภูมิภาคไปตามการประมาณการความสูงของคลื่นสึนามิภายใน 3 นาทีหลังการเกิดแผ่นดินไหว (หรือเร็วสุดภายใน 2 นาทีในบางกรณี)

ในทันทีที่เกิดแผ่นดินไหว กรมอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่นจะประกาศถึงตำแหน่ง แมกนิจูด และความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นได้จากคลื่นสึนามิ แต่อย่างไรก็ตาม การที่จะรู้ถึงขนาดของแผ่นดินไหวที่มีความรุนแรงตั้งแต่ 8 แมกนิจูดขึ้นไปอาจใช้เวลานานกว่าปกติ และในบางกรณี กรมอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่นจะประกาศเตือนภัยเบื้องต้น โดยอิงจากแมกนิจูดสูงสุดของแผ่นดินไหวเพื่อหลีกเลี่ยงการเข้าใจผิด

โดยส่วนใหญ่แล้ว การประกาศถึงความสูงของคลื่นสึนามิสูงสุดประมาณการจะใช้คำศัพท์เชิงคุณภาพ เช่น "ใหญ่" หรือ "สูง" ในขั้นเบื้องต้น จากนั้นจึงเปลี่ยนไปใช้คำศัพท์เชิงปริมาณหลังจากได้แมกนิจูดที่ชัดเจนแล้ว

| การจัดระดับ | ภาษาญี่ปุ่น | ตัวบ่งชี้ | ความสูงของคลื่นสึนามิสูงสุดประมาณการ | ความเสียหายที่คาดการณ์ไว้ และวิธีการรับมือ |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| คำศัพท์เชิงปริมาณ | คำศัพท์เชิงคุณภาพ |
| **เตือนคลื่นสึนามิลูกยักษ์** | 大津波警報 | คาดการณ์ว่าคลื่นสึนามิจะมีความสูงเกิน 3 เมตร | เกิน 10 เมตร
10 เมตร
5 เมตร | ใหญ่ | สิ่งปลูกสร้างที่สร้างมาจากไม้จะถูกทำลายโดยสิ้นเชิง และ/หรือถูกพัดตามสายน้ำ ใครก็ตามที่อยู่ในพื้นที่โล่งจะถูกคลื่นสึนามิพัดตามกระแสน้ำไป**อพยพจากบริเวณชายฝั่ง หรือแม่น้ำไปยังที่ปลอดภัยทันที เช่น ที่สูง หรืออาคารอพยพคลื่นสึนามิ** |
| **เตือนคลื่นสึนามิ** | 津波警報 | คาดการณ์ว่าคลื่นสึนามิจะมีความสูง 3 เมตร | 3 เมตร | สูง | พื้นที่ลุ่มกว้างใหญ่จะได้รับความเสียหาย สิ่งปลูกสร้างจะถูกน้ำท่วม และใครก็ตามที่อยู่ในพื้นที่โล่งจะถูกคลื่นสึนามิพัดตามกระแสน้ำไป**อพยพจากบริเวณชายฝั่ง หรือแม่น้ำไปยังที่ปลอดภัยทันที เช่น ที่สูง หรืออาคารอพยพคลื่นสึนามิ** |
| **เฝ้าระวังคลื่นสึนามิ** | 津波注意報 | คาดการณ์ว่าคลื่นสึนามิจะมีความสูง 1 เมตร | 1 เมตร | *ไม่มี* | ใครก็ตามที่อยู่ในพื้นที่โล่งจะถูกคลื่นสึนามิพัดตามกระแสน้ำไป สิ่งปลูกสร้างทางการประมงจะถูกทำลาย และเรือเล็กอาจล่มได้**หนีห่างจากบริเวณชายฝั่งทันที** |

การประกาศเตือนทางโทรทัศน์
-------------------------

สถานีโทรทัศน์เอ็นเอชเค ซึ่งเป็นองค์กรแพร่ภาพกระจายเสียงสาธารณะของรัฐบาลญี่ปุ่น ต้องประกาศข้อมูลเตือนภัยจากกรมอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่น ตามความที่ออกในมาตรา 15 วรรค 6 แห่งพระราชบัญญัติการให้บริการด้านอุตุนิยมวิทยา พ.ศ. 2495 ตามปกติแล้ว การประกาศเตือนคลื่นสึนามิจะเริ่มขึ้นหลังสิ้นสุดการเตือนแผ่นดินไหว โดยในขั้นเริ่มต้น จะมีการส่งเสียงสัญญาณระบบ EWBS (อังกฤษ: Emergency Warning Broadcasting Service) เพื่อเปิด/ปลุกโทรทัศน์ที่อยู่ในโหมดประหยัดพลังงาน หรือเสียบปลั๊กทิ้งไว้โดยไม่ได้เปิดโทรทัศน์ หลังจากนั้นจึงมีการแสดงภาพแทนแผนที่ประเทศญี่ปุ่น โดยชายฝั่งที่คาดการณ์ว่าจะได้รับผลกระทบจากคลื่นสึนามิจะแสดงด้วยเส้นสีต่าง ๆ ได้แก่ 　

```
**เฝ้าระวังคลื่นสึนามิ**
เตือนคลื่นสึนามิ **และ**
**เตือนคลื่นสึนามิลูกยักษ์** (ในเหตุการณ์แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิในโทโฮกุ พ.ศ. 2554 มีการใช้ทั้งเส้นสี พร้อมตัวเลขกำกับความสูงควบคู่กันไป) อีกทั้งยังแสดงข้อมูลที่เป็นประโยชน์ในรูปแบบของตารางและ/หรือข้อความแสดงเหนือหน้าจอเช่น พื้นที่ที่ต้องรับมือกับคลื่นสึนามิ เวลาที่คลื่นสึนามิจะขึ้นฝั่ง ความสูง และสายด่วนข้อมูลสาธารณภัย เป็นต้น นอกจากนี้ยังมีกล่องข้อความที่ช่วยให้ผู้ชมสามารถเข้าใจถึงสถานการณ์ได้มากชัดเจนขึ้นเช่น  **津波！避難！**  (โรมาจิ: つなみ！ひなん, "คลื่นสึนามิ! อพยพ!")  **EVACUATE!**  (อพยพ!) หรือ  **すぐにげて！**  (หนีเดี๋ยวนี้!) เป็นต้น ในขณะเดียวกัน กรมอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่นจะออกแถลงการณ์อย่างเป็นทางการหลังได้รับข้อมูลที่มากเพียงพอแล้ว
```

ดูเพิ่ม
-------

* การเตือนแผ่นดินไหวล่วงหน้า

อ้างอิง
-------

1. ↑  "Japan Meteorological Agency｜Flow of issuance of information about tsunami and earthquake". *กรมอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่น* (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). สืบค้นเมื่อ 2016-04-15.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
2. 1 2  "80 Seconds of Warning for Tokyo". *MIT Technology Review* (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). สืบค้นเมื่อ 2015-04-15.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
3. ↑  "Emergency Warning System Starting Shortly" (PDF). *กรมอุตุนิยมวิทยาญี่ปุ่น* (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2021-08-31. สืบค้นเมื่อ 15 April 2016.
4. ↑  "Leaflet "Start of New Tsunami Warning System Operation"" (PDF). สืบค้นเมื่อ 15 April 2016.
5. ↑  "Tsunami two years on: Japan finally gets warning system that would have saved hundreds of lives". *เทเลกราฟ* (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). สืบค้นเมื่อ 2016-04-15.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
6. ↑  "Japan Meteorological Agency｜Tsunami Warning/Advisory". *www.data.jma.go.jp* (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). สืบค้นเมื่อ 2021-04-29.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
7. 1 2 3 4  "Japan Meteorological Agency｜NWPTAC Top". *www.data.jma.go.jp* (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). สืบค้นเมื่อ 2021-04-29.
8. ↑  "Meteorological Service Act". *www.japaneselawtranslation.go.jp* (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2021-10-09. สืบค้นเมื่อ 2021-10-09.
9. ↑  Implementation of Emergency Warning Broadcasting System in the Asia Pacific Region (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2021-10-09
10. ↑  *【東日本大震災】11th March '11. 14;46 - 22;54, 8h28min (East Japan Great Earthquake)*, สืบค้นเมื่อ 2021-10-10
11. ↑  *福島 震度5弱 NHK 第一報 津波警報 緊急地震速報 2016年11月22日* (ภาษาญี่ปุ่น), สืบค้นเมื่อ 2021-10-10
12. ↑  *【NHK訓練】2021年版 緊急地震速報・大津波警報の訓練（新しいNHKへの改革 〜みなさんの声に答えます〜より）* (ภาษาญี่ปุ่น), สืบค้นเมื่อ 2021-10-10