ภาพอูกิโยะ ที่วาดถึงโยไก โดยอาโอโตชิ มาสึอิ
**โยไก** (ญี่ปุ่น: 妖怪 Yōkai) ในภาษาญี่ปุ่นแปลว่า *ภูต* หรือ *ปีศาจ* เป็นประเภทหนึ่งของสิ่งมีชีวิตเหนือธรรมชาติ ในคติความเชื่อญี่ปุ่น ซึ่งโยไกอาจจะนำโชคลาภหรือลางร้ายมาก็เป็นได้ ซึ่งในบันทึกหรือคำบอกเล่าต่างๆของผู้คน บ่อยครั้งที่มักจะพบเจอโยไกที่มีลักษณะคล้ายกับสัตว์ (เช่น คัปปะ มีกระดองคล้ายเต่า เท็งชิ มีปีกคล้ายนางฟ้า หรือ เท็งงุ มีปีกคล้ายนก)

```
ซึ่งบางครั้งโยไกสามารถปรากฏอยู่ในร่างมนุษย์และปะปนกับผู้คนได้ หรืออาจจะปรากฏในรูปแบบอื่นๆ ที่มนุษย์ทั่วไปไม่สามารถมองเห็น
```

โยไกมักจะมีอำนาจที่เหนือธรรมชาติ โดยประเภทแปลงกายเป็นหนึ่งในประเภทที่พบมากที่สุด ซึ่งความสามารถในการแปลงกายนี้ เรียกว่า "*โอบาเกะ*"

ประเภท
------

ตามคติชนของญี่ปุ่นแล้ว สามารถจำแนกโยไกได้เป็น 3 ประเภทหลักๆด้วยกัน โดยทั่วไปแล้ว "โยไก" เป็นคำที่มีความหมายกว้าง สามารถใช้ได้ครอบคลุมกับสัตว์ประหลาดและสิ่งมีชีวิตเหนือธรรมชาติได้ทั้งหมด

### โยไก

* บาเคโมโนะ สึคุชิ เอมากิ

* มัตสึอิ บุนโกะ หรือ เฮียกกิ ยาเงียว เอมากิ
* อุวะคุจิ
* อูชิโรเมะ
* บากัน นิวโดะ
* อากะตะชิระ
* นิฮอน อาชิ

### โอบาเกะ

หรือโยไกที่แปลงกาย โดยส่วนมากแล้วโยไกประเภทนี้มักจะแปลงร่างเป็นมนุษย์ในร่างผู้หญิง บางส่วนโยไกประเภทนี้เป็นรูปแบบของสัตว์อาทิ

* จิกิน (ไก่)
* ซารุ (ลิง)
* บุตะ (หมู)
* ยางิ (แพะ)

* *ทานูกิ*
* *คิสึเนะ* (จิ้งจอก)
* *เฮบิ* (งู)
* *มูจินะ* (แบดเจอร์)
* *โอกามิ* (หมาป่า)
* *บาเกะเนโกะ* (แมว)
* *สึชิงูโมะ* และ *โจโรงูโมะ* (แมงมุม)
* *อินุงามิ* (สุนัข)
* โตระ (เสือ)
* เท็งชิ (นางฟ้า)

### คิตสึเนะ

### โอนิ

บทความหลัก: โอนิ
อีกประเภทหนึ่งของโยไกที่ชาวบ้านรู้จักดีคือโอนิ ซึ่งเป็นพวกยักษ์ที่คอยเฝ้าดูแลภูเขาต่างๆ ร่ายกายมักจะมีสีแดง, ฟ้า, หรือน้ำตาล มีเขาสองเขา ปากกว้างและมีวงเขี้ยว 2 อัน มักสวมใส่ผ้าเตี่ยว หนังเสือ อาจถือกระบองหรือดาบ โดยโอะนิมักมีภาพลักษณ์ที่เลวร้าย แต่บางครั้งพวกเขาก็เป็นศูนย์รวมของพลังธรรมชาติ เชื่อว่าพวกเขาอยู่ทางตะวันออกเฉียงเหนือ

ภาพอุกิโยะ ที่วาดถึงปีศาจ โดยคาวานาเบะ เคียวไซ
### สึกุโมงามิ

เป็นโยไกที่กำเนิดจากข้าวของเครื่องใช้เก่าแก่ต่างๆ ที่มนุษย์ละทิ้ง โยไกประเภทนี้โดยส่วนมากแล้วไม่มีพิษภัยต่อมนุษย์ และอาจอาศัยอยู่ในบ้านเรือนของมนุษย์โดยทั่วไป โยไกประเภทนี้ อาทิ

* *บาเกะโซริ* (รองเท้าฟาง)
* *บิวาโบกุโบกุ* (พิณ)
* *บูระบูระ* (โคมไฟกระดาษ)
* *คาระคาซะ* (ร่มเก่า)
* *คาเมโอซะ* (ถ้วยสาเกเก่า)
* *โมรินจิ โนะ คามะ* (กาต้มน้ำชา)
* *โมกุโมกุเร็ง* (ฉากกั้นกระดาษ)

### รูปแบบมนุษย์

มีโยไกจำนวนมากที่มาจากมนุษย์ธรรมดาสามัญ ซึ่งส่วนมากมีสาเหตุมาจากสภาวะทางอารมณ์และจิตใจที่เลวร้าย จนในที่สุดตัวตนและจิตใจของเขาก็กลายเป็นสิ่งชั่วร้าย โยไกประเภทนี้ อาทิ

* *สาวคอยาว* (ろくろ首) (ผู้หญิงที่สามารถยืดคอได้ในช่วงเวลากลางคืน)
* *โอะฮะงุโระ เบ็ตตะริ* (ผู้หญิงที่ไร้หน้าที่มีแต่ปากสีดำ)
* สาวสองปาก (二口女) (ผู้หญิงที่มีปากขนาดใหญ่อีกปากอยู่ที่ด้านหลังศีรษะ)
* *โดะโระตะโบ* (ร่างของชาวนาที่ต้องการผืนนาของเขาคืน)

ดูเพิ่ม
-------


วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ **โยไก**

* รายชื่อสิ่งมีชีวิตจากปกรณัมญี่ปุ่น

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* Youkai and Kaidan เก็บถาวร 2010-11-24 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (PDF file)
* The Obakemono Project
* Tales of Ghostly Japan
* Hyakumonogatari.com แปลเป็นภาษาอังกฤษจาก Hyakumonogatari.com
* The Ooishi Hyoroku Monogatari Picture Scroll เก็บถาวร 2009-04-17 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Database of images of Strange Phenomena and Yokai (Monstrous Beings) เก็บถาวร 2017-06-07 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน

| * ด
* ค
* ก
สิ่งมีชีวิตในตำนานของญี่ปุ่น |
| --- |
| มังกร • โกะเรียว • คัปปะ • คิริง • คิสึเนะ • นุเอะ • โอะบะเกะ • โอะนิ • ชะชิโฮะโกะ • โชโจ • ทะนุกิ • เท็งงุ • สึกุโมะงะมิ • ยะมะอุบะ • โยไก • ยูเร |