**เพนดา** (อังกฤษ: Penda) สิ้นพระชนม์ 15 พฤศจิกายน ค.ศ. 655 ครองราชย์เป็นกษัตริย์แองโกลแซ็กซันแห่งเมอร์เซียตั้งแต่ปี ค.ศ. 632 ถึง ค.ศ. 655 ทรงเป็นกษัตริย์ที่ทำให้ราชอาณาจักรเมอร์เซียกลายเป็นหนึ่งในราชอาณาจักรที่ทรงอำนาจที่สุดในอังกฤษ และชะลอความรุ่งเรืองของราชอาณาจักรนอร์ธัมเบรียไว้ชั่วคราว

ในปี ค.ศ. 628 เพนดาปราบชาวแองโกลแซ็กซันที่รู้จักกันในชื่อชาวฮวิกเชที่สมรภูมิไซเรนเซสเตอร์ (ปัจจุบันอยู่ในกลอสเตอร์เชอร์) และผนวกอาณาเขตของชาวฮวิกเช พระองค์กับพระเจ้าคัดวัลลอนแห่งกวีเนดด์ (อยู่ในเวลส์ตอนเหนือ) บุกนอร์ธัมเบรียในปี ค.ศ. 623 ทั้งคู่ปราบและสังหารพระเจ้าเอ็ดวิน กษัตริย์ของนอร์ธัมเบรีย ชัยชนะครั้งนั้นทำให้เพนดาได้ครองตำแหน่งกษัตริย์แห่งเมอร์เซีย แต่ในปี ค.ศ. 633 พระองค์ถูกบีบบังคับให้ยอมรับนอร์ธัมเบียเป็นเจ้าเหนือหัว เอกราชของเพนดาไม่ได้รับการยอมรับจนกระทั่งปี ค.ศ. 641 เมื่อกองทัพของพระองค์ได้สังหารพระเจ้าออสวอลด์แห่งนอร์ธัมเบรีย จากนั้นทรงเดินหน้าขยายอำนาจเหนือพื้นที่ที่ตรงกับเชสเชอร์, ชรอปเชอร์, เฮริฟอร์ด และวูร์สเตอร์ในปัจจุบัน ในปี ค.ศ. 653 พีดา พระโอรสของพระองค์ถูกแต่งตั้งเป็นอนุกษัตริย์แห่งมิดเดิลแองเกลีย ราชอาณาจักรอีสต์แองเกลียถูกพิชิต กษัตริย์เซนวอลถูกผลักดันออกไปจากราชอาณาจักรเวสเซ็กซ์เป็นระยะเวลา 3 ปี (ค.ศ. 645 – 648) ในปี ค.ศ. 655 พระเจ้าเพนดาบุดนอร์ธัมเบรียด้วยกองกำลังที่ดึงมาจากหลายอาณาจักร แต่ถูกพระเจ้าออสวิน กษัตริย์ของนอร์ธัมเบรีย สังหารที่สมรภูมิวินเว็ด ใกล้กับลีดส์ (ปัจจุบันอยู่ในยอร์กเชอร์) แม้พระเจ้าเพนดาจะเป็นชาวเพแกน แต่ก็ทรงอนุญาตให้พีดานำศาสนาคริสต์เข้ามาในมิดเดิลแองเกลีย

ต้นชีวิต
--------

เพนดาเป็นพระโอรสของพระเจ้าพีบบาแห่งเมอร์เซีย พระองค์ยังเป็นเพียงทารกในตอนที่พระบิดาสิ้นพระชนม์ในปี ค.ศ. 606 เซออร์ลปกครองราชอาณาจักรเมอร์เซียต่อจากพระบิดาของเพนดา มีหลักฐานบ่งชี้ว่าเพนดาได้เป็นวังหน้าในเมอร์เซีย อาจจะดูแลเมอร์เซียตะวันตก ซึ่งรวมไปถึงอาณาเขตของชาวฮวิกเช ต่อมาเมื่อครองราชย์เป็นกษัตริย์แห่งเมอร์เซีย พระเจ้าเพนดาได้กระชับความสัมพันธ์กับชาวฮวิกเช ซึ่งเป็นกลุ่มของชาวบริตอน, ชาวแองเกิล และชาวเวลช์ ที่ยึดครองอาณาเขตซึ่งต่อมาจะเป็นพื้นที่เดียวกันกับวูร์สเตอร์เชอร์, วอริคเชอร์ และกลอสเตอร์เชอร์

กษัตริย์แห่งเมอร์เซีย
---------------------

แผนที่แสดงที่ตั้งทั่วไปของชาวแองโกลแซ็กซันในช่วงปี ค.ศ. 600
ในปี ค.ศ. 626 ตามพงศาวดารแองโกลแซ็กซัน "ปีนี้เพนดาสืบทอดต่อราชอาณาจักร (เมอร์เซีย) และครองราชย์เป็นเวลา 30 ฤดูหนาว" ชัยชนะครั้งแรกของพระเจ้าเพนดาในฐานะกษัตริย์แห่งเมอร์เซียเกิดขึ้นในปี ค.ศ. 628 พงศาวดารแองโกลแซ็กซันของปี ค.ศ. 628 กล่าวว่า พระเจ้าซายน์กิล์สแห่งเวสเซ็กซ์กับฮวิกเชล์ม พระโอรส 'ต่อสู้กับพระเจ้าเพนดาที่ไซเรนเซสเตอร์และได้ทำข้อตกลงกันที่นั่น' ดูเหมือนว่าตามข้อตกลงไซเรนเซสเตอร์จะตกเป็นของพระเจ้าเพนดา และพระเจ้าเพนดาน่าจะได้อาณาเขตของชาวฮวิกเชมาในตอนนั้นเช่นกัน ตามข้อตกลงหรือสนธิสัญญาน่าจะมีการแต่งงานเพื่อสานสัมพันธไมตรี พระเจ้าเพนดาอภิเษกสมรสกับซายน์ไวส์ ซึ่งอาจะเป็นพระเชษภคินี/พระขนิษฐาของพระเจ้าซายน์กิล์ส ทรงสร้างสัมพันธไมตรีกับพระเจ้าคัดวัลลอน อัป คัดฟันแห่งกวีเนดด์ ซึ่งเป็นที่รู้กันว่าไม่เป็นมิตรอย่างยิ่งกับชาวนอร์ธัมเบรีย ในปี ค.ศ. 633 พระเจ้าเพนดาร่วมกับพระเจ้าคัดวัลลอนบุกราชอาณาจักรนอร์ธัมเบรีย กองทัพร่วมปราบและสังหารพระเจ้าเอ็ดวินแห่งนอร์ธัมเบรียได้ที่สมรภูมิฮัตฟิลด์เชส พระเจ้าคัดวัลลอนยังคงอยู่ในนอร์ธัมเบรียต่อเป็นเวลาหนึ่งปีเพื่อทำลายทุกอย่างให้ได้มากที่สุด พระเจ้าเพนดาทรงกลับไปเมอร์เซีย พระองค์นำตัวอีดฟริธ พระโอรสของพระเจ้าเอ็ดวิน กลับไปกับพระองค์ด้วยในฐานะนักโทษที่อาจจะถูกตั้งให้เป็นผู้ปกครองหุ่นเชิดของพระเจ้าเพนดาในนอร์ธัมเบรีย แต่พระเจ้าเพนดาได้สังหารพระองค์ในอีกไม่กี่ปีต่อมา

ช่วงเวลาหนึ่งหลังปี ค.ศ. 633 พระเจ้าเพนดาได้สังหารกษัตริย์อีสต์แองเกลียสองคน คือ พระเจ้าซีเกเบิร์ตและพระเจ้าเอ็กริก ในสมรภูมิ พระองค์ตั้งกษัตริย์ซึ่งเป็นข้าราชบริวารของพระองค์ขึ้นมาในราชอาณาจักรอีสต์แองเกลีย ราวปี ค.ศ. 635 อีโอวา พระอนุชาของพระเจ้าเพนดา กลายเป็นกษัตริย์ในเมอร์เซียร่วมกับพระองค์ อาจทรงปกครองเมอร์เซียเหนือ ในขณะที่พระเจ้าเพนดาปกครอเมอร์เซียใต้ ในปี ค.ศ. 634 พระเจ้าคัดวัลลอน พันธมิตรของพระเจ้าเพนดา พ่ายแพ้ต่อพระเจ้าออสวอลด์แห่งนอร์ธัมเบรียและถูกสังหาร กองทัพของพระเจ้าออสวอลด์กับพระเจ้าเพนดาเผชิญหน้ากันในปี ค.ศ. 641 ที่มาเซอร์เฟล์ธ (ต่อมาถูกเรียกว่าออสเวสทรี อยู่ในชรอปเชอร์) นำไปสู่การทำสมรภูมิที่ไม่ได้รับการบันทึกไว้ พระเจ้าเพนดาปราบและสังหารพระเจ้าออสวอลด์ ทำให้พระองค์กลายเป็นกษัตริย์ผู้ทรงอำนาจที่สุดในอังกฤษ ทว่าไม่มีหลักฐานบ่งชี้ว่าพระเจ้าเพนดาได้อ้างตนเป็นเจ้าเหนือหัว ในปี ค.ศ. 643 พระเจ้าเซนวอลสืบทอดต่อจากพระเจ้าซายน์กิล์สเป็นกษัตริย์แห่งเวสเซ็กซ์ พระเจ้าเซนวอลอภิเษกสมรสกับพระขนิษฐาของพระเจ้าเพนดาแห่งเมอร์เซีย แต่ในปี ค.ศ. 645 พระเจ้าเซนวอลได้ทอดทิ้งพระขนิษฐาของพระองค์ไปแต่งงานกับพระมเหสีคนใหม่ ทำให้พระเจ้าเพนดาได้บุกเวสเซ็กซ์ พระเจ้าเพนดาขับไล่พระเจ้าเซนวอลออกจากประเทศไปอยู่ที่อีสต์แองเกลีย ระหว่างการขับไล่ออกจากประเทศ วูล์ฟเฮียร์ พระโอรสของพระเจ้าเพนดา รับมือกับอาณาเขตที่แยกตัวออกมาจากราชอาณาจักรเวสเซ็กซ์ได้เป็นอย่างดี พระองค์มอบเกาะไวท์ให้พระเจ้าเอเธลวอล กษัตริย์แห่งซัสเซ็กซ์ พระเจ้าเซนวอลกลับมาราชอาณาจักรของพระองค์ในปี ค.ศ. 648 ในปี ค.ศ. 650 พระเจ้าเพนดาขับไล่พระเจ้าอันนาแห่งอีสต์แองเกลียออกจากราชอาณาจักรของตน พระเจ้าเพนดาสังหารพระเจ้าอันนาในสมรภูมิในปี ค.ศ. 653

หลังพระเจ้าออสวอลสิ้นพระชนม์ นอร์ธัมเบรียถูกแบ่งกลับไปเป็นสองราชอาณาจักรเหมือนเช่นในอดีต คือ ราชอาณาจักรเบนิเซียและราชอาณาจักรเดอิรา ซึ่งต่างแห่งต่างก็มีกษัตริย์เป็นของตนเอง พระเจ้าออสวิวแห่งนอร์ธัมเบรียกลายเป็นกษัตริย์แห่งเบนิเซีย พระองค์เป็นพระอนุชาของพระเจ้าออสวอลด์และพระเจ้าเพนดาค่อยข้างดูแคลนพระองค์ ในปี ค.ศ. 653 เดอิราตกอยู่ภายใต้การควบคุมของเมอร์เซีย ในปี ค.ศ. 654 ด้วยความหวังที่จะกำจัดพระเจ้าออสวิว พระเจ้าเพนดารวบรวมพันธมิตรทั้งหมดบุกเบนิเซีย ในการทำสมรภูมิวินเว็ด พระองค์ยกทัพไปสู้รบกับออสวิวด้วย 'กองทหารสามสิบกอง' ในวันอาทิตย์ที่ 15 พฤศจิกายน ค.ศ. 655 กองทัพทั้งสองเผชิญหน้ากันในสมรภูมิใกล้กับลีดส์ แม้จะมีกองทัพที่ใหญ่กว่า แต่พระเจ้าเพนดาถูกสังหาร ทำให้พระเจ้าออสวิวกลายเป็นกษัตริย์แห่งนอร์ธัมเบรียทั้งหมดและเป็นเจ้าเหนือหัวของอังกฤษทั้งหมดทางตอนใต้ของแม่น้ำฮัมเบอร์ ผู้สืบทอดตำแหน่งต่อจากพระเจ้าเพนดาคือพระเจ้าพีดา พระโอรสของพระองค์

ครอบครัว
--------

พระเจ้าเพนดาอภิเษกสมรสกับซายน์ไวส์ ซึ่งเท่าที่รู้คือพระนางเป็นพระมเหสีเพียงคนเดียวของพระองค์ พระโอรสธิดาทุกคนของทั้งคู่กลายเป็นคริสตศาสนิกชน พระเจ้าเพนดาเป็นพระบิดาของ

* พระเจ้าพีดา ผู้สืบทอดต่อจากพระองค์เป็นกษัตริย์แห่งเมอร์เซีย
* พระเจ้าวูล์ฟเฮียร์ กลายเป็นกษัตริย์แห่งเมอร์เซีย
* พระเจ้าเอเธลเรด กลายเป็นกษัตริย์แห่งเมอร์เซีย
* ซายน์เบอร์ แต่งงานกับอัลฟริธ พระโอรสของพระเจ้าออสวิวแห่งนอร์ธัมเบรีย
* วิลเบอร์ อภิเษกสมรสกับพระเจ้าฟรุตโวลด์ กษัตริย์แห่งเซอร์รีย์
* นักบุญอีดจิธแห่งอายล์สบรี
* นักบุญอีดเบอร์แห่งอัดเดอร์บรี

อ้างอิง
-------

* Penda ANGLO-SAXON KING: Encyclopedia Britannica

1. 1 2  Mike Ashley, *The Mammoth Book of British Kings and Queens* (New York: Carroll & Graf, 1999), p. 250
2. ↑  Eric John, *Reassessing Anglo-Saxon England*(Manchester: Manchester University Press, 1996), p. 14
3. ↑  John Marsden, *Northanhymbre Saga; The History of the Anglo-Saxon Kings of Northumbria*(London: Kyle Cathie Limited, 1992), p. 99
4. ↑  Benjamin Thorpe, *The Anglo-Saxon Chronicle according to the Several Original Authorities: Translation* (London: Her Majesty's Stationery Office, 1861), p. 21
5. ↑  Frank Stenton, *Anglo-Saxon England* (Oxford University Press, 1971), p. 45
6. 1 2 3 4 5  Mike Ashley, *The Mammoth Book of British Kings and Queens* (New York: Carroll & Graf, 1999), p. 251
7. ↑  Peter Hunter Blair, *Roman Britain and Early England; 55 B.C.–A.D. 871* (New York; London: W. W. Norton & Company, 1966), p. 194
8. 1 2  Frank Stenton, *Anglo-Saxon England* (Oxford University Press, 1971), p. 82
9. 1 2 3 4  Frank Stenton, *Anglo-Saxon England* (Oxford University Press, 1971), p. 83
10. 1 2  Peter Hunter Blair, *Roman Britain and Early England; 55 B.C.–A.D. 871* (New York; London: W. W. Norton & Company, 1966), p. 207
11. 1 2 3 4  Frank Stenton, *Anglo-Saxon England* (Oxford University Press, 1971), p. 67
12. ↑  Mike Ashley, *The Mammoth Book of British Kings and Queens* (New York: Carroll & Graf, 1999), p. 304
13. 1 2 3 4 5 6  Mike Ashley, *The Mammoth Book of British Kings and Queens* (New York: Carroll & Graf, 1999), p. 252
14. 1 2 3 4  Peter Hunter Blair, *Roman Britain and Early England; 55 B.C.–A.D. 871* (New York; London: W. W. Norton & Company, 1966), p. 196
15. 1 2 3  Mike Ashley, *The Mammoth Book of British Kings and Queens* (New York: Carroll & Graf, 1999), p. 248
16. 1 2  Ann Williams; Alfred P. Smyth; D. P. Kirby, *A Biographical Dictionary of Dark Age Britain: England, Scotland, and Wales, c.500–c.1050* (London: B A Seaby Ltd, 1991), p. 199