**อีกา** หรือ **กา** 
(อังกฤษ: jungle crow, large-billed crow, thick-billed crow, ชื่อวิทยาศาสตร์: *Corvus macrorhynchos* แปลว่านกกาที่มีปากใหญ่) 
เป็นนกกาที่กระจายพันธุ์เป็นวงกว้างในเอเชีย
ปรับตัวได้เก่ง สามารถกินอาหารได้หลากหลาย ทำให้ขยายไปยังพื้นที่ใหม่ได้ง่าย บางครั้งถูกมองว่าเป็นสัตว์รังควานโดยเฉพาะในเกาะต่าง ๆ
มีปากใหญ่ ทำให้มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า *macrorhynchos* ซึ่งเป็นคำกรีกโบราณแปลว่า ปากใหญ่
และมีชื่ออังกฤษว่า **large-billed crow** (นกกาปากใหญ่) หรือ **thick-billed crow** (นกกาปากหนา)
บางครั้งมองผิดว่าเป็น นกเรเวน

นกมีพันธุ์ย่อยถึง 11 ชนิด ที่แตกต่างกันทางเสียงร้อง ทางสัณฐาน และทางพันธุกรรม ทำให้มีแนวคิดว่า จริง ๆ อาจจะเป็นนกหลายพันธุ์
พันธุ์ตัวอย่างเช่น 

* *Corvus (m.) levaillantii* - อีกาตะวันออก
* *Corvus (m.) culminatus* - อีกาอินเดีย
* *Corvus (m.) japonensis* - อีกาปากใหญ่

ในประเทศไทย เป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง ตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พุทธศักราช 2535 จึงห้ามล่า พยายามล่า ห้ามค้า ห้ามนำเข้าหรือส่งออก ห้ามครอบครอง ห้ามเพาะพันธุ์ ห้ามเก็บหรือทำอันตรายรัง การห้ามการครอบครองและการค้ามีผลไปถึงไข่และซาก

ลักษณะ
------

 *C. m. culminatus*, รัฐเบงกอลตะวันตก ประเทศอินเดีย 
กาโดยทั่วไปยาวประมาณ 46-59 ซม. แต่จะมีความต่าง ๆ กันตามภูมิภาค เช่นในสุดทิศตะวันออกเฉียงเหนือของประเทศญี่ปุ่น ที่เกาะคูริลและคาบสมุทรซาฮาลิน จะค่อนข้างใหญ่กว่านกกากินซาก (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Corvus corone*) ในขณะที่ชนิดย่อยในประเทศอินเดียในเขตสุดตะวันตกเฉียงใต้ที่มันอยู่ จะเล็กกว่านั้นพอสมควร
นกทุก ๆ พันธุ์ย่อยมีปากยาว โดยปากด้านบนจะหนาและโค้ง ดูใหญ่และทำให้ดูเหมือนนกเรเวน
โดยทั่วไปแล้ว นกทุก ๆ พันธุ์จะมีขนดำออกเทา ๆ ที่ด้านหลังของหัว คอ ไหล่ และด้านล่างของตัว
ส่วนปีก หาง หน้า และคอจะเป็นสีดำเงา
ส่วนที่ออกเทา ๆ จะแตกต่างกันไปตามภูมิภาค เช่นในพันธุ์อินเดียจะเกือบดำสนิท

การกระจายพันธุ์และที่อยู่
-------------------------

เขตที่อยู่ของนกกากว้างขวาง เริ่มตั้งแต่ชายฝั่งทะเลตะวันออกเฉียงเหนือของเอเชีย ไปจนถึงประเทศอัฟกานิสถานและอิหร่านตะวันออกซึ่งเป็นสุดเขตทางตะวันตก ไปจนถึงเอเชียใต้ เอเชียอาคเนย์ ประเทศไทยกับกัมพูชา และหมู่เกาะซุนดาน้อย ซึ่งเป็นเขตสุดทางตะวันออกเฉียงใต้
นกอยู่ทั้งในป่า อุทยาน สวน และเขตเกษตรกรรมที่มีต้นไม้ แต่ในทางทิศใต้ที่ไม่มีนกเรเวนและนกกาอื่น ๆ เป็นคู่แข่ง จะอยู่ในเขตที่โล่ง ๆ กว่าเมื่อเทียบกับทางทิศเหนือ

พฤติกรรม
--------

### อาหาร

นกกินอะไรได้ง่ายมาก จะหาอาหารทั้งจากที่พื้นและจากต้นไม้
จะพยายามกินทุก ๆ อย่างที่ดูน่าจะกินได้ ตายแล้วหรือยังมีชีวิตก็ดี เป็นพืชหรือสัตว์ก็ดี
เป็นพันธุ์นกที่ดื้อและกล้ามาก โดยเฉพาะในเขตเมือง
ในประเทศญี่ปุ่น นกจัดว่าเป็นสัตว์รังควาน เนื่องจากจะจิกเปิดถุงขยะ หรือขโมยไม้ลวดแขวนเสื้อผ้าเพื่อทำรัง
ในประเทศศรีลังกา นักวิชาการพบว่า นกเป็นสัตว์ล่าเหยื่อชนิดหนึ่ง หรืออาจจะเป็นตัวสำคัญด้วยซ้ำ ของสัตว์เล็ก ๆ เช่น นกจะชำนาญจับพวกกิ้งก่า คือใช้เวลาเพียงแค่ 45 นาทีเพื่อหา จับ และกินกิ้งก่าประจำถิ่นพันธุ์ที่มีความเสี่ยงขั้นวิกฤติต่อการสูญพันธุ์ในอุทยานแห่งชาติ

ส่วนพฤติกรรมการเก็บตุนอาหาร จะพบในนกพันธุ์ย่อย *culminatus*

### การสืบพันธุ์

อีกาญี่ปุ่น
รังนกสร้างด้วยกิ่งไม้ซี่เล็ก ๆ ตรงง่ามกิ่งไม้ทำเป็นหลุมตื้น ๆ ปกติบนต้นไม้สูงโดยเฉพาะพวกไม้สนสูง ๆ 
บางครั้งก็ทำเรียบร้อยดี บ้างครั้งก็ไม่ค่อยเรียบร้อยกะรุ่งกะริ่ง
และจะปูด้วยรากหญ้า ขนสัตว์ ผ้าขี้ริ้ว ใยพืช และวัสดุที่คล้ายกันอื่น ๆ 
แต่ก็พบรังนกที่สร้างด้วยเส้นลวดโลหะล้วน
จะวางไข่ปกติ 3-5 ฟองและฟักอยู่ 17-19 วัน
ลูกนกจะหัดบินโดยปกติภายใน 35 วัน 
ในประเทศอินเดีย อีกาพันธุ์ต่าง ๆ จะผสมพันธุ์ในช่วงเดือนมีนาคมถึงพฤษจิกายน แต่ในที่ราบต่ำ จะมีนกที่ผสมพันธุ์เริ่มตั้งแต่กลางเดือนธันวาคม
ไข่แต่ละรังปกติจะมีเพียงแค่ 4-5 ฟอง น้อยครั้งที่จะมีถึง 6-7 ฟอง
มีรูปวงรีกว้าง ค่อนข้างจะแหลมที่ปลายข้างหนึ่ง
ผิวจะแข็งและละเอียดออกมันหน่อย ๆ
พื้นสีจะออกน้ำเงินเขียวด่าง ๆ มีจุดและลายเป็นสีแดงน้ำตาล สีน้ำตาลอ่อน ๆ สีเทา และสีจางค่อนข้างจืดชืดอื่น ๆ 
ขนาดเฉลี่ยประมาณ 3.19 x 2.32 ซม. 
อาจจะเป็นสัตว์ถูกเบียนคือถูกไข่ให้เลี้ยงโดยนกกาเหว่า

### การนอนพัก

นกจะเกาะกิ่งนอนรวมกันเป็นกลุ่มบางครั้งเป็นพัน ๆ ตัว 
ซึ่งอาจจะเห็นได้ในเวลาช่วงเย็นเกาะกลุ่มกันเป็นกลุ่มใหญ่ 
และไม่ปรากฏว่าลดจำนวนแม้ในฤดูผสมพันธุ์ เพราะว่า จะยังไม่ผสมพันธุ์ในช่วงปีแรกหลังเกิด 
แม้ว่าในเวลากลางวัน นกที่เป็นคู่อาจจะป้องกันอาณาเขตของตน 
แต่เวลากลางคืนจะนอนพักรวมกับตัวอื่นเป็นกลุ่มใหญ่ ๆ
นกจัดชั้นเป็นลูกพี่ลูกน้องตามลำดับ (linear dominance hierarchies) ที่แต่ละตัวจะรู้จำกันได้เอง

เสียงร้อง
---------

เสียงร้องในประเทศญี่ปุ่น
เสียงร้องจะคล้ายกับอีแกที่เป็นนกพันธุ์ใกล้ชิดที่สุด แต่จะทุ้มและก้องกว่า ดังกา ๆ
แต่ว่า ก็มีเสียงร้องอื่น ๆ ด้วย บางอย่างฟังดูเหมือนเสียงนกหัวขวานเคาะต้นไม้

ปัจจัยการตาย
------------

มีสัตว์ล่าอีกาไม่กี่อย่าง แต่ก็ยังถูกเบียนโดยพยาธิตัวกลมใน superfamily "Filarioidea" 
ในประเทศญี่ปุ่น ยังพบพร้อมไข้หวัดนกประเภท H5N1 ที่ทำให้ถึงตายอีกด้วย

นอกจากนั้นแล้ว การติดเชื้อ *Clostridium* และลำไส้เล็กอักเสบ (enteritis) ก็ยังทำให้นกตายเกลื่อนเป็นบางครั้ง

เชิงอรรถและอ้างอิง
------------------

1. ↑  BirdLife International (2012). "*Corvus macrorhynchos*". *IUCN Red List of Threatened Species. Version 2013.2*. สืบค้นเมื่อ 2013-11-26.
2. ↑  บรรจบ พันธุเมธา, ศาสตราจารย์, ดอกเตอร์. *ภาษาต่างประเทศในภาษาไทย*. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพฯ : ภาควิชาภาษาไทยและภาษาตะวันออก คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง, 2514, หน้า 67
3. ↑  "กา ๑", *พจนานุกรมอิเล็กทรอนิกส์ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๔๒*, น. ชื่อนกชนิด Corvus macrorhynchos ในวงศ์ Corvidae ตัวดำ ร้องกา ๆ, อีกา ก็เรียก; ชื่อดาวฤกษ์ธนิษฐา เช่น แม้นดาวกามาใกล้ในมนุษย์. (อภัย).
4. ↑  
Madge, S. C. (2009). del Hoyo, J.; Elliott, A.; Christie, D. A. (บ.ก.). *Large-billed Crow (Corvus macrorhynchos)*. *Handbook of the Birds of the World* (Lynx ed.). Barcelona. pp. 631–632. ISBN 978-84-96553-50-7.`{{cite book}}`: CS1 maint: multiple names: editors list (ลิงก์)
5. ↑  
Martens, J; Böhner, J; Hammerschmidt, K. (2000). "Calls of the Jungle Crow (*Corvus macrorhynchos* s.l.) as a taxonomic character". *J. Ornithol*. **141**: 275–284.`{{cite journal}}`: CS1 maint: multiple names: authors list (ลิงก์)
6. ↑  "สัตว์ป่าคุ้มครอง". โลกสีเขียว. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2015-03-26. สืบค้นเมื่อ 2015-04-23. `{{cite web}}`: ไม่รู้จักพารามิเตอร์ `|deadurl=` ถูกละเว้น แนะนำ (`|url-status=`) (help)
7. ↑  Karunarathna, Amarasinghe (2008). "Beobachtung einer Dickschnabelkrähe (Aves: Corvidae) beim Erbeuten von Ceylon-Taubagamen, Cophotis ceylanica (Reptilia: Agamidae), in Horton Plains Nationalpark auf Sri Lanka". *Sauria*. **30** (4): 59–62.
8. ↑  Natarajan,V (1992). "Food-storing behaviour of the Jungle Crow *Corvus macrorhynchos* Wagler". *Bombay Nat. Hist. Soc*. **89** (3): 375.
9. ↑  Sharma, Satish Kumar (1995). "Food storing behaviour of the Jungle Crow *Corvus macrorhynchos* Wagler". *. Bombay Nat. Hist. Soc*. **92** (1): 123.
10. 1 2 3  Whistler, Hugh (1928). *Popular Handbook of Indian Birds*. Gurney and Jackson.
11. ↑  Goodwin D. (1983). *Crows of the World*. Queensland University Press, St Lucia, Qld. ISBN 0-7022-1015-3.
12. ↑  Izawa, Ei-Ichi; Watanabe, Shigeru (2008). "Formation of linear dominance relationship in captive jungle crows (*Corvus macrorhynchos*): Implications for individual recognition". *Behavioural Processes*. **78**: 44–52.`{{cite journal}}`: CS1 maint: multiple names: authors list (ลิงก์)
13. ↑  Chatterjee, R.K.; Tandon, A.; Saxena, K.C (1978). "Antigenic studies with *Chandlerella hawkingi*, the filarial parasite of Indian jungle crow, Corvus macrorhynchos". *Indian Journal of Medical Research*. **67** (1): 34–41.`{{cite journal}}`: CS1 maint: multiple names: authors list (ลิงก์)
14. ↑  Tanimura, N; Tsukamoto, K; Okamatsu, M; Mase, M; Imada, T; Nakamura, K; Kubo, M; Yamaguchi, S; Irishio, W; Hayashi, M; Nakai, T; Yamauchi, A; Nishimura, M; Imai, K (2004). "Pathology of Fatal Highly Pathogenic H5N1 Avian Influenza Virus Infection in Large-billed Crows (*Corvus macrorhynchos*) during the 2004 Outbreak in Japan". *Vet. Pathol*. **43**: 500–509.`{{cite journal}}`: CS1 maint: multiple names: authors list (ลิงก์)
15. ↑  Yoshiji, Yanai, Tokuma, Hirayama, Haruko, Une, Yumi, Saito, Eriko, Sakai, Hiroki, Goryo, Masanobu, Fukushi, Hideto and Masegi, Toshiaki (2004) Fatal necrotic enteritis associated with *Clostridium perfringens* in wild crows (*Corvus macrorhynchos*). Avian Pathology,33 (1):19 — 24

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
***Corvus macrorhynchos***

 ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Corvus macrorhynchos ที่วิกิสปีชีส์

* วิดีโอ รูปภาพ และเสียงอีกา เก็บถาวร 2016-03-15 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน ที่ Internet Bird Collection
* เสียงอีกาสองตัว
* เสียงอีกาตะวันออก on xeno-canto.
* เสียงอีกาอินเดีย on xeno-canto.
* เสียงอีกาปากใหญ่ on xeno-canto.