**ประธานาธิบดีกาบอง** (ฝรั่งเศส: *Président du Gabon*) หรือเรียกอย่างเป็นทางการว่า **ประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐกาบอง** เป็นประมุขแห่งรัฐของสาธารณรัฐกาบอง นับตั้งแต่ตำแหน่งนี้ก่อตั้งขึ้นในปี 2503 มีผู้ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีทั้งหมดสามคน (ไม่นับรักษาการประธานาธิบดีสองคน) ผู้ดำรงตำแหน่งคนปัจจุบัน คือ Brice Clotaire Oligui Nguema ตั้งแต่วันที่ 30 สิงหาคม พ.ศ. 2566 ในฐานะหัวหน้าคณะกรรมการเปลี่ยนผ่านและฟื้นฟูสถาบัน

การเลือกตั้ง
------------

ประธานาธิบดีได้รับเลือกให้ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีเป็นเวลา 7 ปี โดยการลงคะแนนเสียงทั่วไปและโดยตรง เคยมีการจำกัดให้ประธานาธิบดีดำรงตำแหน่งเพียง 2 วาระในรัฐธรรมนูญแห่งสาธารณรัฐกาบอง และถูกยกเลิกโดย โอมาร์ บองโก ในปี 2546

ผู้สมัครที่ได้รับคะแนนเสียงมากที่สุดจะเป็นผู้ชนะการเลือกตั้ง

พลเมืองกาบองทั้งชายและหญิงที่มีอายุอย่างน้อย 40 ปี อาศัยอยู่ในกาบองเป็นเวลาอย่างน้อย 12 เดือน และผู้ที่ได้รับสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมืองอย่างเต็มที่จะมีสิทธิ์ลงสมัครรับเลือกตั้งเป็นประธานาธิบดี

ศาลรัฐธรรมนูญอาจขยายระยะเวลาที่กำหนดไว้ตามมาตรา 11 ด้านล่าง แต่การเลือกตั้งจะเกิดขึ้นได้ไม่เกิน 35 วันหลังจากวันที่ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัย

หากมีการเลื่อนการเลือกตั้งออกไปเป็นวันที่เกินวันสุดท้ายในการดำรงตำแหน่งของประธานาธิบดีคนปัจจุบัน ประธานาธิบดีจะยังคงอยู่ในตำแหน่งจนกว่าจะมีการเลือกตั้งผู้สืบทอดตำแหน่ง

วาระการดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีเริ่มต้นในวันที่ว่าที่ประธานาธิบดีแสดงตนเพื่อสาบานตนเข้ารับตำแหน่งและสิ้นสุดเมื่อสิ้นปีที่ 7 หลังการเลือกตั้ง

การเลือกตั้งประธานาธิบดีจะเกิดขึ้นอย่างน้อย 1 – 2 เดือนก่อนสิ้นสุดวาระของประธานาธิบดีคนก่อน

ประธานาธิบดีคนปัจจุบันต้องไม่ลดวาระลงเพื่อลงสมัครรับเลือกตั้งอีกวาระหนึ่งในลักษณะใด ๆ 

หากประธานาธิบดีคนปัจจุบันลงสมัครรับเลือกตั้งเป็นประธานาธิบดีสมัยหน้า สมัชชาแห่งชาติอาจไม่ถูกยุบ แต่ประธานาธิบดีไม่อาจใช้อำนาจออกกฎหมายโดยกฤษฎีกาตั้งแต่วินาทีที่เขาประกาศรับสมัครจนถึงการเลือกตั้ง ในกรณีจำเป็น รัฐสภาอาจเรียกประชุมสมัยวิสามัญก็ได้

การเข้ารับตำแหน่ง
-----------------

คำสาบานของประธานาธิบดีเป็นจุดเริ่มต้นของวาระการดำรงตำแหน่งประธานาธิบดี หลังศาลรัฐธรรมนูญประกาศผลการเลือกตั้งอย่างเป็นทางการ

ในช่วงเวลาที่ประธานาธิบดีเข้าสู่ตำแหน่ง ประธานาธิบดีจะกล่าวคำสาบานด้านล่างต่อหน้ารัฐสภาและศาลรัฐธรรมนูญอย่างเคร่งขรึม มือซ้ายถือรัฐธรรมนูญ และอีกมือหนึ่งยกขึ้นต่อหน้าธงชาติ:

> ข้าพเจ้าขอสัญญาว่าจะอุทิศพลังทั้งหมดเพื่อประโยชน์ของชาวกาบอง เพื่อรับรองความเป็นอยู่ที่ดีของพวกเขาและปกป้องพวกเขาจากเหตุร้ายทั้งปวง เคารพและปกป้องรัฐธรรมนูญและกฎหมาย เป็นเพียงเพื่อทุกคน
> 
>

ตำแหน่งว่างลง
-------------

ในกรณีที่ตำแหน่งประธานาธิบดีว่างลงไม่ว่าด้วยเหตุผลใดก็ตาม ประธานวุฒิสภาจะปฏิบัติหน้าที่แทนประธานาธิบดีเป็นการชั่วคราว หรือในกรณีที่ประธานวุฒิสภาเสื่อมไม่สามารถปฏิบัติหน้าที่ได้ รองประธานวุฒิสภาคนที่หนึ่งจะปฏิบัติหน้าที่ในตำแหน่งประธานาธิบดีเป็นการชั่วคราวแทน

อำนาจที่เข้ารับตำแหน่งรักษาการประธานาธิบดีจะถูกนำไปใช้ชั่วคราวกับหน้าที่และอำนาจทั้งหมดของประธานาธิบดี เพื่อยกเว้นหน้าที่และอำนาจบางประการที่กำหนดโดยมาตรา 18 19 และวรรคแรกของมาตรา 116 รักษาการประธานาธิบดีจะไม่เสนอตัวเป็นผู้สมัครรับเลือกตั้งประธานาธิบดีครั้งต่อไป

ในกรณีที่ตำแหน่งว่างลงหรือหากศาลรัฐธรรมนูญประกาศให้ประธานาธิบดีพ้นจากตำแหน่งอย่างถาวร การหยั่งเสียงเพื่อเลือกตั้งประธานาธิบดีคนใหม่ ไม่รวมกรณีฉุกเฉินที่ศาลรัฐธรรมนูญประกาศจะมีขึ้นอย่างน้อย 30 วัน หรืออย่างช้าที่สุด 60 วันหลังจากตำแหน่งว่างลงหรือการประกาศลาออกของประธานาธิบดี

อ้างอิง
-------

1. ↑  "Top 15 Highest Paid African Presidents 2017". 15 December 2016. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2019-09-22. สืบค้นเมื่อ 2023-08-20.
2. 1 2  Article 9 of the Constitution of 1991.
3. ↑  Cook, Candace; Siegle, Joseph. "Circumvention of Term Limits Weakens Governance in Africa". *Africa Center for Strategic Studies*.
4. 1 2 3  Article 10 of the Constitution of 1991.
5. 1 2 3 4  Article 11 of the Constitution of 1991.
6. ↑  Article 11A of the Constitution of 1991.
7. ↑  Article 12 of the Constitution of 1991.
8. 1 2 3  Article 13 of the Constitution of 1991.

| * ด
* ค
* ก
ผู้นำรัฐและรัฐบาลของแอฟริกา |
| --- |
| ประมุขแห่งรัฐ | 

|  |  |
| --- | --- |
| รัฐสมาชิกสหประชาชาติ | 
* แอลจีเรีย
* แองโกลา
* เบนิน
* บอตสวานา
* บูร์กินาฟาโซ
* บุรุนดี
* แคเมอรูน
* กาบูเวร์ดี
* สาธารณรัฐแอฟริกากลาง
* ชาด
* คอโมโรส
* สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก
* สาธารณรัฐคองโก
* จิบูตี
* อียิปต์
* อิเควทอเรียลกินี
* เอริเทรีย
* เอสวาตินี
* เอธิโอเปีย
* กาบอง
* แกมเบีย
* กานา
* กินี
* ประธานาธิบดีกินี-บิสเซากินี-บิสเซา
* โกตดิวัวร์
* เคนยา
* เลโซโท
* ลิเบีย
* ลิเบีย
* มาดากัสการ์
* มาลาวี
* มาลี
* มอริเตเนีย
* มอริเชียส
* โมร็อกโก
* โมซัมบิก
* นามิเบีย
* ไนเจอร์
* ไนจีเรีย
* รวันดา
* เซาตูแมอีปริงซีป
* เซเนกัล
* เซเชลส์
* เซียร์ราลีโอน
* โซมาเลีย
* แอฟริกาใต้
* ซูดานใต้
* ซูดาน
* แทนซาเนีย
* โตโก
* ตูนิเซีย
* ยูกันดา
* แซมเบีย
* ซิมบับเว

 |
| รัฐอื่น | 
* *สาธารณรัฐประชาธิปไตยอาหรับซาห์ราวี*
* *โซมาลีแลนด์*

 |

 |
| หัวหน้ารัฐบาล | 

|  |  |
| --- | --- |
| รัฐสมาชิกสหประชาชาติ | 
* แอลจีเรีย
* แองโกลา
* เบนิน
* บอตสวานา
* บูร์กินาฟาโซ
* บุรุนดี
* แคเมอรูน
* กาบูเวร์ดี
* สาธารณรัฐแอฟริกากลาง
* ชาด
* คอโมโรส
* สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก
* สาธารณรัฐคองโก
* จิบูตี
* อียิปต์
* อิเควทอเรียลกินี
* เอริเทรีย
* เอสวาตินี
* เอธิโอเปีย
* กาบอง
* แกมเบีย
* กานา
* กินี
* กินี-บิสเซา
* โกตดิวัวร์
* เคนยา
* เลโซโท
* ไลบีเรีย
* ลิเบีย
* มาดากัสการ์
* มาลาวี
* มาลี
* มอริเตเนีย
* มอริเชียส
* โมร็อกโก
* โมซัมบิก
* นามิเบีย
* ไนเจอร์
* ไนจีเรีย
* รวันดา
* เซาตูแมอีปริงซีป
* เซเนกัล
* เซเชลส์
* เซียร์ราลีโอน
* โซมาเลีย
* แอฟริกาใต้
* ซูดานใต้
* ซูดาน
* แทนซาเนีย
* โตโก
* ตูนิเซีย
* ยูกันดา
* แซมเบีย
* ซิมบับเว

 |
| รัฐอื่น | 
* *สาธารณรัฐประชาธิปไตยอาหรับซาห์ราวี*
* *โซมาลีแลนด์*

 |

 |
| อดีตตำแหน่งผู้นำรัฐ/รัฐบาล | 
* เบลเจียนคองโก
	+ ผู้สำเร็จราชการ
* เบนิน
	+ นายกรัฐมนตรี
* บุรุนดี
	+ บุรุนดี
* เอธิโอเปีย
	+ จักรพรรดิ
* มาลาวี
	+ นายกรัฐมนตรี
* เคนยา
	+ นายกรัฐมนตรี
* โรดีเชียเหนือ
	+ Governor
* รวันดา
	+ กษัตริย์
* โรดีเชีย
	+ ประธานาธิบดี
	+ นายกรัฐมนตรี
* โรดีเชียใต้
	+ Governor
* แอฟริกาใต้
	+ ผู้สำเร็จราชการ
	+ State President
	+ นายกรัฐมนตรี
* แอฟริกาตะวันตกเฉียงใต้
	+ Administrator-General
* ซูดาน
	+ ผู้สำเร็จราชการ
* แซนซิบาร์
	+ สุลต่าน
	+ นายกรัฐมนตรี
* แซมเบีย
	+ นายกรัฐมนตรี
* ซิมบับเว
	+ นายกรัฐมนตรี

 |