**ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล** (อังกฤษ: Counter Terrorist Operations Center: CTOC คำย่อ **ศตก.**) เป็นส่วนปฏิบัติการ ขึ้นตรงต่อกองบัญชาการกองทัพไทย มีหน่วยปฏิบัติการพิเศษของกองทัพไทยและสำนักงานตำรวจแห่งชาติขึ้นตรงการควบคุมด้านยุทธการ

ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล อยู่ภายใต้การกำกับดูแลของผู้บัญชาการทหารสูงสุด มีคำขวัญว่า *We are one we win*

ประวัติ
-------

หน่วยรบพิเศษกองทัพบกสหรัฐพร้อมด้วยกองรบพิเศษที่ 1 (ส่งทางอากาศ) สหรัฐ ฝึกทักษะพลรบแม่นปืนร่วมกับสมาชิกของ ศตก.
ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล ก่อตั้งขึ้นเมื่อวันที่ 1 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2526 ตามมติคณะรัฐมนตรีในขณะนั้นที่สภาความมั่นคงแห่งชาติได้เสนอไป ขณะนั้นใช้ชื่อว่า **ศูนย์ปฏิบัติการข่าวการต่อต้านการก่อการร้ายสากล** อยู่ภายใต้สังกัดกองกำลังรักษาพระนคร มีภารกิจหลักในด้านข่าวกรองโดยการต่อต้านการก่อการร้ายสากลทั้งทางยุทธศาสตร์และทางยุทธวิธี โดยมีกองกำลังรักษาพระนครเป็นหน่วยประสานงานส่วนที่เกี่ยวข้อง

หน่วยรบพิเศษกองทัพบกไทยในนาม ศตก. ฝึกร่วมกับทหารจากกองพันที่ 1 กองรบพิเศษที่ 1 สหรัฐ ในการฝึกร่วมผสมรหัส Balance Torch 17-7 
ต่อมาเมื่อวันที่ 18 มกราคม พ.ศ. 2540 ได้มีมติคณะรัฐมนตรีให้โอนศูนย์ปฏิบัติการข่าวการต่อต้านการก่อการร้ายสากลมาอยู่ในสังกัดของกองบัญชาการทหารสูงสุด (กองบัญชาการกองทัพไทยในปัจจุบัน) โดยจัดหน่วยรองรับชื่อว่า ศูนย์อำนวยการร่วม 106 (ศอร.106) ศูนย์อำนวยการร่วม กองบัญชาการกองทัพไทย เพื่อให้เกิดเอกภาพในการทำงานของศูนย์ พร้อมกันกับศูนย์อำนวยการร่วม 107 (ศอร.107) ดูแลการดำเนินการตามอนุสัญญาออตตาวาเกี่ยวกับการห้ามใช้ทุ่นระเบิดบุคคล ปัจจุบันคือศูนย์ปฏิบัติการทุ่นระเบิดแห่งชาติ และศูนย์อำนวยการร่วม 108 (ศอร.108) ดูแลด้านการบำบัดฟื้นฟูผู้ติดยาเสพติด และมีมติเห็นชอบอีกครั้งเมื่อวันที่ 18 มีนาคม พ.ศ. 2540 มอบหมายให้สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ เป็นผู้รับผิดชอบเกี่ยวกับงบประมาณประจำปีของศูนย์ ในปี พ.ศ. 2546 ศูนย์อำนวยการร่วม 106 ได้เปลี่ยนชื่อเป็นศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล

จากนั้นเมื่อวันที่ 19 กรกฎาคม พ.ศ. 2549 หน่วยงานได้รับการอนุมัติให้จัดตั้งขึ้นจากศูนย์อำนวยการร่วมเป็นหน่วยปกติ ใช้ชื่อว่า **ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล** มีบทบาทและภารกิจในการประสานงาน อำนวยการ วางแผน และดำเนินการเกี่ยวกับการป้องกันปราบปราบการก่อการร้าย และมีหน้าที่ควบคุมทางยุทธการต่อหน่วยปฏิบัติการพิเศษของกองทัพไทย สำนักงานตำรวจแห่งชาติ และชุดปฏิบัติการพิเศษอื่น ๆ ที่มีการมอบหมาย

การทำงานของศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากลมีการพัฒนามาจากระบบบัญชาการเหตการณ์ (Incident command system) สำหรับการควบคุม อำนวยการ และสั่งการบุคลากรและชุดปฏิบัติการที่มาจากต่างหน่วยงานกันอย่างมีประสิทธิภาพ ตามพื้นฐานจากการฝึกทีมเผชิญสถานการณ์วิกฤต (Crisis response team) ซึ่งมาจากโครงการความช่วยเหลือหน่วยงานต่อต้านการก่อการร้ายของกระทรวงการต่างประเทศสหรัฐ (Anti-Terrorism Assistance Program, Department of State) ในช่วงปี พ.ศ. 2540 จนประเทศไทยสามารถที่จะออกเอกสารชื่อว่า *คู่มือการปฏิบัติการร่วมในการต่อต้านการก่อการร้าย พ.ศ. 2547* ขึ้นมาเพื่อเป็นแนวปฏิบัติภายในประเทศไทย และได้นำแนวคิดเกี่ยวกับระบบบัญชาการเหตุการณ์มาใส่ไว้ใน แผนแม่บทการป้องกันและบรรเทาสาธารณภัยแห่งชาติ พ.ศ. 2558 รวมถึงยังมีการประมวลองค์ความรู้ต่าง ๆ ออกมาเป็น คู่มือระบบบัญชาการเหตุการณ์ กับการจัดการในสภาวะฉุกเฉินของประเทศไทย พ.ศ. 2560 เพื่อเป็นแนวปฏิบัติของศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล

นอกเหนือจากการควบคุมทางยุทธการต่อหน่วยปฏิบัติการพิเศษของกองทัพและสำนักงานตำรวจแห่งชาติแล้ว บุคลากรของศูนย์เองยังได้รับการฝึกให้สังกัดในหน่วยย่อยของศูนย์ในการปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้าย เช่น หน่วยปฏิบัติการพิเศษ, หน่วยปฏิบัติการทางวิทยาศาสตร์, หน่วยทำลายล้างวัตถุระเบิด, หน่วยแพทย์ และหน่วยอื่น ๆ ที่สนับสนุนภารกิจ

บทบาทหน้าที่
------------

หน่วยรบพิเศษกองทัพบกไทย ประดับแถบป้ายชื่อ CTOC บริเวณต้นแขนระหว่างการฝึกร่วมผสมรหัส Balance Torch 17-7 กับกองพันที่ 1 กองรบพิเศษที่ 1 สหรัฐ
ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล มีหน้าที่ในการควบคุมบังคับบัญชาและประสานการปฏิบัติกองกองทัพ ได้แก่ กองทัพบก กองทัพเรือ กองทัพอากาศ และสำนักงานตำรวจแห่งชาติ เพื่อปฏิบัติการในการปกป้องผลประโยชน์ของชาติ โดยใช้ศูนย์เป็นกลไกในการดำเนินการแก้ไขปัญหาจากการก่อการร้ายสากล ซึ่งมีคณะกรรมการในการรับผิดชอบ 2 ระดับ ได้แก่

* คณะกรรมการนโยบายและอำนวยการแก้ไขปัญหาการก่อการร้ายสากล (นอก.) มีนายกรัฐมนตรีเป็นประธาน
* คณะอนุกรรมการอำนวยการแก้ไขปัญหาการก่อการร้ายสากล (อกรส.) มีผู้บัญชาการทหารสูงสุดเป็นประธาน

ในระดับปฏิบัติการ มี*ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล (ศตก.)*  รับหน้าที่ในการวางแผน อำนวยการ ประสานการปฏิบัติการและกำกับดูแลหน่วยปฏิบัติการพิเศษที่มีความพร้อมสูง รวมไปถึงส่วนราชการอื่นที่เกี่ยวข้องเพื่อบรรลุภารกิจคือการต่อต้านการก่อการร้ายสากลทุกรูปแบบ

โครงสร้าง
---------

ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล ประกอบด้วยโครงสร้างหน่วยงาน ดังนี้

* **กองกลาง** (กกล.)
* **กองแผนและโครงการ** (กผค.)
* **กองข่าว** (กขว.)
* **กองการฝึก** (กกฝ.)
* **กองปฏิบัติการพิเศษ** (กปษ.)
	+ **แผนกปฏิบัติการพิเศษ**
	+ **แผนกสนับสนุนทางยุทธวิธี**
		- ชุดปฏิบัติการวิทยาศาสตร์
		- ชุดเก็บกู้ และทำลายล้างวัตถุระเบิดแสวงเครื่อง
		- ชุดเครื่องมือพิเศษ และหาข่าวทางยุทธวิธี
		- ชุดสื่อสารทางยุทธวิธี

### ด้านยุทธการ

หน่วยปฏิบัติการพิเศษของกองทัพ และสำนักงานตำรวจแห่งชาติที่ขึ้นตรงในด้านยุทธการต่อศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล มีดังนี้

#### กองทัพบก

* กองพันปฏิบัติการพิเศษรักษาพระองค์ กรมรบพิเศษที่ 3 รักษาพระองค์ (ฉก.90)

#### กองทัพเรือ

* หน่วยบัญชาการสงครามพิเศษทางเรือ กองเรือยุทธการ

#### กองทัพอากาศ

* กรมปฏิบัติการพิเศษ หน่วยบัญชาการอากาศโยธิน

#### สำนักงานตำรวจแห่งชาติ

* อรินทราช 26 กองกำกับการต่อต้านการก่อการร้าย กองบังคับการสายตรวจและปฏิบัติการพิเศษ กองบัญชาการตำรวจนครบาล
* นเรศวร 261 กองกำกับการ 3 กองบังคับการสนับสนุนทางอากาศ (ตำรวจพลร่ม) กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน

การฝึก
------

หน่วยรบพิเศษกองทัพบกในนาม ศตก. โรยตัวจากเฮลิคอปเตอร์แบล็กฮอว์กของสหรัฐในการฝึกร่วมผสมรหัส Balance Torch 17-7 กับทหารจากกองพันที่ 1 กองรบพิเศษที่ 1 สหรัฐการฝึกของศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล เป็นการฝึกในรูปแบบของการฝึกร่วมผสมในการปฏิบัติการร่วมกันระหว่างหน่วยงานทั้งส่วนของหน่วยปฏิบัติการพิเศษของกองทัพและสำนักงานตำรวจแห่งชาติเอง และการฝึกร่วมเผชิญเหตุกับหน่วยราชการและเอกชนที่เกี่ยวข้องกับภัยคุกคามที่อาจเกิดขึ้นได้จากภัยการก่อการร้ายสากล ในชื่อว่า *การฝึกการบริหารวิกฤตการณ์ระดับชาติ (National Crisis Management Exercise: C-MEX)*  ซึ่งมีการจัดการฝึกเป็นประจำในทุก ๆ ปี แต่ละปีจะมีโจทย์การฝึกจากรูปแบบภัยคุกคามที่แตกต่างกันไปตามสถานการณ์โลกในขณะนั้น

นอกจากนี้ยังมีการฝึกร่วมผสมกับหน่วยรบพิเศษของชาติพันธมิตรทางการทหารกับประเทศไทย เช่น สหรัฐ มีการฝึกร่วมกันกับกองพันที่ 1 กองรบพิเศษที่ 1 สหรัฐ ในรหัสบาลานซ์ทัช (Balance Torch) และหน่วยรบพิเศษกองทัพบกสหรัฐ (กรีนเบอเรต์) การฝึกร่วมกันกับชาติสมาชิกสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในการการฝึกภาคสนามของคณะทำงานผู้เชี่ยวชาญด้านการต่อต้านการก่อการร้าย ภายใต้กรอบการประชุมรัฐมนตรีกลาโหมอาเซียนและรัฐมนตรีกลาโหมประเทศคู่เจรจา ณ ประเทศจีนโดยมีกำลังจาก 18 ประเทศในชาติอาเซียนและคู่เจรจารวมกว่า 855 นายเข้าร่วมการฝึก

หมายเหตุ
--------

1. ↑  มีการประดับเครื่องหมายหน่วยปฏิบัติการพิเศษหลักของทั้ง 3 เหล่าทัพและสำนักงานตำรวจแห่งชาติ อยู่บริเวณหน้าอาคารที่ทำการหลัก และธงปักสัญลักษณ์ประจำหน่วยประดับอยู่ในห้องประชุม มีการเผยแพร่ทางช่องทางต่าง ๆ ของศูนย์ฯ

อ้างอิง
-------

1. ↑  "RTARF: กองบัญชาการกองทัพไทย". *www.rtarf.mi.th*.
2. 1 2 3  มีนาคม 2540--. "การโอนศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล". *ryt9.com*.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
3. 1 2  dsi.go.th. "กรมสอบสวนคดีพิเศษ ร่วมแสดงความยินดีศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล ครบรอบปีที่ 39". *dsi.go.th* (ภาษาอังกฤษ).
4. 1 2 3 4 5 6  *RSUIR at Rangsit University: ความเครียดและแนวทางจัดการความเครียด : กรณีศึกษาศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล กองบัญชาการกองทัพไทย*. มหาวิทยาลัยรังสิต.
5. ↑  "การแปรสภาพเป็น ศอร.บก.ทหารสูงสุด". *tncbcc.rtarf.mi.th*. กรมกิจการชายแดนทหาร กองบัญชาการกองทัพไทย. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2022-09-28. สืบค้นเมื่อ 2023-12-21.
6. 1 2 3  *รายงานสรุปสำหรับผู้บริหาร โครงการศึกษาจัดทำแผนหลักด้านความมั่นคงในภาคการขนส่ง ระยะที่ 1* (PDF). สำนักงานนโยบายและแผนการขนส่งและจราจร กระทรวงคมนาคม. 2558.[*ลิงก์เสีย*]
7. 1 2  "6 ธันวาคม 2566 พลเอก โดมศักดิ์ คำใสแสง รองผู้บัญชาการทหารสูงสุด และคณะ เดินทางตรวจเยี่ยมศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล - RTARF: กองบัญชาการกองทัพไทย". *www.rtarf.mi.th*.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
8. ↑  "กรมกำลังพลทหาร - ระเบียบ / คำสั่ง - ระเบียบกระทรวงกลาโหม ว่าด้วยคำย่อ พ.ศ.๒๕๕๕". *j1.rtarf.mi.th*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2019-07-15. สืบค้นเมื่อ 2023-12-21.
9. ↑  "ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล - Knowledge Management". *ctoc.rtarf.mi.th*.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)[*ลิงก์เสีย*]
10. ↑  "รถหุ้มเกราะสัญชาติไทย ร่วมสาธิตต่อต้านก่อการร้าย". *THE STANDARD*. 2019-11-18.
11. ↑  "สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ จัดฝึกการบริหารวิกฤตการณ์ระดับชาติ ประจำปี 2566 ภายใต้รหัสการฝึก C – MEX 23". *thainews.prd.go.th*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-12-21. สืบค้นเมื่อ 2023-12-21.
12. ↑  "การฝึกการบริหารวิกฤตการณ์ระดับชาติ ประจำปี ๒๕๖๖ (C - MEX 23) ในประเด็นการฝึกการต่อต้านการก่อการร้าย ประจำปี ๒๕๖๖". *สำนักงานสภาความมั่นคงแห่งชาติ*. 2023-08-23.
13. ↑  "1st SFG (A) Balance Torch 17-7". *DVIDS* (ภาษาอังกฤษ).
14. ↑  "1st SFG (A), CTOC train combined arms skills". *DVIDS* (ภาษาอังกฤษ).
15. ↑  "ศตก.รับถกผู้เชี่ยวชาญต้านก่อการร้าย 18 ชาติคืบหน้า จับมือ 3 มหาอำนาจฝึกร่วมจีน". *mgronline.com*. 2019-04-26.
16. ↑  "ฝึกต่อต้านก่อการร้ายไทย-จีน ครั้งประวัติศาสตร์". *Thai PBS*.

| * ด
* ค
* ก
ไทย หน่วยรบพิเศษของประเทศไทย |
| --- |
| กองทัพไทย |
| หน่วยรบพิเศษในปัจจุบัน | 

|  |  |
| --- | --- |
| กองทัพบก | 
* กรมรบพิเศษที่ 1
* กรมทหารราบที่ 31 รักษาพระองค์ (31st Infantry Regiment)
* หน่วยเฉพาะกิจ 90 (Task Force 90)

 |
| กองทัพเรือ | 

|  |
| --- |
| 
* หน่วยทำลายใต้น้ำจู่โจม (SEAL)

 |
| นาวิกโยธิน | 
* กองพันลาดตระเวน กองพลนาวิกโยธิน (RECON)

 |

 |
| กองทัพอากาศ | 

|  |
| --- |
| 
* พลร่มกู้ภัย กองทัพอากาศไทย (RTAF Pararescue)

 |
| อากาศโยธิน | 
* คอมมานโด กองทัพอากาศไทย (RTAF Commando)

 |

 |
| ตำรวจ | 
* อรินทราช 26 (Arintaraj 26)
* นเรศวร 261 (Naresuan 261)
* หน่วยตำรวจพลร่ม (PARU)

 |

 |  |
| 
* ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล
* หน่วยยุทธวิธีตำรวจของไทย

 |