จำนวนผู้ได้รับวัคซีนในประเทศไทยในวันที่ 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2564   
\* ร้อยละของประชากรที่มีสิทธิในการรักษา

  ประชากรที่ยังไม่ได้รับวัคซีน: ประมาณ 23.003 ล้านคน (34.24%)  ประชากรที่ได้รับวัคซีนแค่โดสเดียว: 9,745,446 คน (14.51%)  ประชากรที่ได้วัคซีนครบสองโดส: 31,857,851 คน (47.42%)  ประชากรที่ได้รับบูสเตอร์แรก: 2,572,899 คน (3.83%)  ประชากรที่ได้รับบูสเตอร์ที่สอง: 2,809 คน (0.00%)






การนำเข้าวัคซีนจากแต่ละบริษัทในวันที่ 8 พฤศจิกายน พ.ศ. 2564

  ออกซฟอร์ด-แอสตร้าเซนเนก้า: ประมาณ 36.606 ล้านโดส (43.78%)  ซิโนแว็ก: ประมาณ 25.508 ล้านโดส (30.50%)  ซิโนฟาร์ม (BBIBP-CorV): ประมาณ 13.231 ล้านโดส (15.82%)  ไฟเซอร์-ไบออนเทค: ประมาณ 8.199 ล้านโดส (9.8%)  โมเดอร์นา: ประมาณ 0.07 ล้านโดส (0.01%)  จอห์นสันแอนด์จอห์นสัน: ประมาณ 0.007 ล้านโดส (0.01%)

**โครงการฉีดวัคซีนโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ในประเทศไทย** ซึ่งกำลังดำเนินอยู่ในปัจจุบัน เป็นการฉีดวัคซีนโควิด-19 ให้กับคนจำนวนมาก เพื่อรับมือกับโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 (โควิด-19) ที่กำลังระบาดอยู่ในประเทศไทย โดยเริ่มต้นขึ้นตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ 2564

แผนการฉีดวัคซีนของประเทศในช่วงแรกต้องการใช้วัคซีนโควิด-19 ของออกซฟอร์ด-แอสตร้าเซนเนก้าที่ผลิตในประเทศซึ่งบริษัทสยามไบโอไซแอนซ์ได้รับถ่ายทอดเทคโนโลยีเป็นหลัก คำสั่งห้ามนำเข้าวัคซีนยี่ห้ออื่น การสื่อสารแบบขาดความเป็นเอกภาพ การกระจายวัคซีนโดยไม่คำนึงถึงลำดับความเร่งด่วนรวมถึงการเลือกปฏิบัติ และความแคลงใจต่อประสิทธิภาพและผลข้างเคียงของวัคซีนโควิด-19 ของซิโนแว็กซึ่งเป็นวัคซีนอีกชนิดที่นำมาใช้ในช่วงแรก ทำให้เกิดเสียงวิจารณ์อย่างมาก ต่อมาในเดือนมิถุนายน 2564 สถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ประกาศจะนำเข้าวัคซีนเพิ่มเติมคือวัคซีนโควิด-19 BBIBP-CorV ของซิโนฟาร์ม หลังจากนั้นเริ่มมีคำสั่งอนุญาตให้ราชการส่วนท้องถิ่นและเอกชนนำเข้าวัคซีนยี่ห้ออื่นได้ ตามมาด้วยคำสั่งซื้อวัคซีนโควิด-19 ของจอห์นสันแอนด์จอห์นสัน

ยอดการฉีดวัคซีนในประเทศไทย ณ วันที่ 7 มิถุนายน 2564 อยู่ที่ 4.21 ล้านโดส เริ่มมีการรณรงค์ฉีดวัคซีนทั่วประเทศในวันที่ 7 มิถุนายน แม้ว่ารัฐบาลจะตั้งเป้าให้ฉีดได้ครบ 100 ล้านโดสภายในสิ้นปี 2564 แต่ความคืบหน้าในการฉีดวัคซีนยังคงเป็นไปอย่างล่าช้า ส่วนใหญ่เนื่องจากวัคซีนยังไม่เพียงพอ

ประวัติ
-------

เอกสารระบุการฉีดวัควีนโควิด-19 เข็มที่หนึ่งของแอสตราเซเนกา
### ช่วงนำเข้าวัคซีนซิโนแวคและแอสตราเซเนกา รอวัคซีนผลิตในประเทศ

ในเดือนพฤศจิกายน 2563 ทางการสั่งซื้อวัคซีนจากบริษัทแอสตราเซเนกา จำนวน 26 ล้านโดส ซึ่งจากข้อมูลการทดลองพบมีประสิทธิผลโดยรวมร้อยละ 70 เนื่องจากวัคซีนดังกล่าวต้องใช้ฉีดคนละ 2 โดส ทำให้เพียงพอต่อประชากรเพียง 13 ล้านคน ก่อนที่คณะรัฐมนตรีจะอนุมัติงบสั่งซื้อเพิ่ม 35 ล้านโดสในเดือนมกราคม 2564 ทั้งนี้ บริษัทสยามไบโอไซเอนซ์ซึ่งเป็นบริษัทในพระปรมาภิไธยได้รับถ่ายทอดเทคโนโลยีการผลิต ซึ่งประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี กล่าวว่า "เมื่อรับวัคซีนมาแล้ว จะต้องดำเนินการอย่างไรต่อไป ซึ่งอันนี้ก็ได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวได้ทรงพระราชทานให้บริษัทสยามไบโอไซเอนส์" นอกจากนี้ยังมีการนำเข้าวัคซีนจากบริษัทซีโนแว็ก สัญชาติจีน จำนวน 2 ล้านโดส ระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ถึงเมษายน 2564 ซึ่งบริษัทซีโนแว็กเป็นบริษัทที่เครือเจริญโภคภัณฑ์เข้าร่วมทุนด้วยจำนวน 1.5 หมื่นล้านบาท คิดเป็นสัดส่วนถือหุ้น 15% ในเดือนมกราคม 2564 ธนาธร จึงรุ่งเรืองกิจ อดีตหัวหน้าพรรคอนาคตใหม่ ถูกรัฐบาลแจ้งความฐานความผิดต่อองค์พระมหากษัตริย์ หลังตั้งคำถามถึงบริษัทผลิตวัคซีนที่พระมหากษัตริย์เป็นเจ้าของ หลายวันต่อมา อนุทิน ชาญวีรกุล โพสต์ตอบคำถามของธนาธร โดยตอนหนึ่งระบุว่า จำนวนและกรอบเวลาการสั่งซื้อวัคซีนนั้นเป็นไปตามคำแนะนำของผู้เชี่ยวชาญ อนุทินยังเปรียบเทียบว่าวัคซีนที่รัฐบาลนำเข้ามานั้นเปรียบได้กับการ "แทงม้าเต็ง" ในเดือนเดียวกัน ยังมีการชูป้ายประท้วงในพื้นที่ศูนย์การค้าไอคอนสยาม ซึ่งมีใจความว่า วัคซีนโควิด-19 เป็นการหาความชอบให้แก่สถาบันพระมหากษัตริย์ ทางการมีกำหนดเริ่มฉีดวัคซีนเข็มแรกเริ่มจากบุคลากรการแพทย์ในวันที่ 14 กุมภาพันธ์ ในเดือนกุมภาพันธ์ มีการเปิดเผยว่า ไทยเป็นประเทศเดียวในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ที่ไม่ได้รับวัคซีนจากโครงการโคแวกซ์ วัคซีนจากบริษัทซิโนแว็กและแอสตราเซเนกาถึงไทยในวันที่ 24 กุมภาพันธ์

กระทรวงสาธารณสุขเปิดแผนกระจายวัคซีนล็อต 2 จำนวน 8 แสนโดส โดยแบ่งเป็นกลุ่มพื้นที่เสี่ยงและพื้นที่ท่องเที่ยว และหลังได้รับวัคซีนจากแอสตราเซเนกาเพิ่มอีก 5 ล้านโดสในเดือนพฤษภาคม 2564 จะเปิดให้จองวัคซีนผ่านออนไลน์และแอปพลิเคชันหมอพร้อม ช่วงกลางเดือนมีนาคม มีข่าวว่า กองทัพบกจะให้แคดดี้สนามกอล์ฟฉีดวัคซีนโควิด-19 เนื่องจากมีผู้ใหญ่เกษียณไปใช้บริการ ปลายเดือนมีนาคม 2564 สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทยเปิดเผยผลสำรวจซีอีโอ 191 ราย พบว่า ร้อยละ 79.8 กังวลเรื่องการกระจายวัคซีนล่าช้า ผู้บริหารโรงพยาบาลเอกชนรายหนึ่งระบุว่า อีกสาเหตุหนึ่งที่เอกชนยังนำเข้าวัคซีนไม่ได้เนื่องจากบริษัทวัคซีนต้องการขายให้กับรัฐบาลเท่านั้นเพื่อเลี่ยงปัญหาการฟ้องร้องจากปัญหาไม่พึงประสงค์จากวัคซีน วันที่ 25 มีนาคม 2564 วัคซีนจอห์นสันแอนด์จอห์นสันได้รับอนุมัติจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาเป็นรายที่สาม ต่อมา แพทย์จากจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยเปิดเผยว่า วัคซีนซิโนแวคและแอสตราเซเนกานั้นไม่สามารถป้องกันการติดเชื้อได้ เพียงแต่ป้องกันการป่วยตามสรรพคุณ วันที่ 10 เมษายน 2564 นายกรัฐมนตรีลงนามคำสั่งแต่งตั้งคณะทำงานพิจารณาการจัดหาวัคซีนป้องกันโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 เพื่อพิจารณาวัคซีนทางเลือก ซึ่งประกอบด้วยตัวแทนจากโรงพยาบาลเอกชนด้วย วันที่ 13 พฤษภาคม อย. ประกาศขึ้นทะเบียนวัคซีนโมเดอร์นา วันที่ 14 พฤษภาคม ปลัดกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมเปิดเผยผลการศึกษาของศูนย์เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านไวรัสวิทยาคลินิก คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พบว่า ผู้ฉีดวัคซีนแอสตราเซเนกาและโคโรนาแว็คครบ 2 เข็ม หลังผ่านไป 4 สัปดาห์ มีภูมิคุ้มกันในระดับสูงร้อยละ 97.26 และ 99.4 ตามลำดับ วันที่ 26 พฤษภาคม มีข่าวว่านักการเมืองฝ่ายรัฐบาลส่วนหนึ่งวิ่งเต้นเพื่อให้ท้องถิ่นของตนได้รับจัดสรรวัคซีนมากที่สุด จนทำให้บางจังหวัดได้รับจัดสรรวัคซีนมากกว่าพื้นที่ระบาด ในวันเดียวกัน ศบค. ประกาศชะลอการลงทะเบียนจองวัคซีนผ่านแอปพลิเคชันหมอพร้อม เนื่องจากจะมีการจัดสรรวัคซีนใหม่โดยเปลี่ยนจากโควต้าจองมาเป็นการจัดสรรให้กับพื้นที่ระบาดก่อน ทั้งนี้ ข้อมูลของกระทรวงสาธารณสุขระบุว่ามียอดผู้จองวัคซีนผ่านแอปพลิเคชันดังกล่าวแล้ว 7.9 ล้านราย นอกจากนี้ ยังมีประกาศลงในราชกิจจานุเบกษาว่า สถาบันวิจัยจุฬาภรณ์มีอำนาจนำเข้ายาและวัคซีนเพื่อใช้รักษาโควิด-19 ได้ อีกทั้งไม่ต้องรับผิดทางคดีทั้งปวง ในเดือนพฤษภาคม 2564 มีรายงานว่าวัคซีนแอสตราเซเนกาจากประเทศอิตาลีจำนวน 50,000 โดสมาไม่ถึงมือทางการไทยตามกำหนด และเกิดความสับสนในช่วงเดือนพฤษภาคมว่า วัคซีนแอสตราเซนกามีเพียงพอกับยอดสั่งจองหรือไม่ วันที่ 28 พฤษภาคม อย. ขึ้นทะเบียนวัคซีนซิโนฟาร์ม ข้อมูลในวันเดียวกันพบว่า ไทยมีวัคซีนซิโนแวค 6 ล้านโดส และแอสตราเซเนกา 117,000 โดส และกำลังนำเข้าวัคซีนซิโนแวคเพิ่มเติมในเดือนมิถุนายน ขณะที่วัคซีนแอสตราเซเนกาที่ผลิตในประเทศจะทยอยส่งมอบจนครบ 61 ล้านโดส

สส. พรรคก้าวไกลวิจารณ์การวางแผนวัคซีนของรัฐบาลว่า ทำให้ต้องจ่ายค่าตรวจหาเชื้อ ค่ายาต้านไวรัสและค่านอนโรงพยาบาลที่แพงกว่าวัคซีนมาก นอกจากนี้แทนที่จะยอมจัดสรรงบซื้อวัคซีนเพียงไม่ถึง 1 แสนล้านบาท แต่กลับต้องใช้งบเพื่อเยียวยาถึง 7 แสนล้านบาท

### โครงการฉีดวัคซีนทั่วประเทศ และการอนุญาตให้นำเข้าวัคซีนยี่ห้ออื่น

ผู้เข้าฉีดวัคซีนนั่งคอยที่จุดบริการวัคซีนโควิด-19 จุดหนึ่งที่มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒในกรุงเทพมหานคร

วิกิซอร์ซ มีงานต้นฉบับเกี่ยวกับ:
**ประกาศ ศบค. เรื่อง แนวทางการบริหารจัดการวัคซีนป้องกันโรคโควิด - 19 ลงวันที่ 8 มิถุนายน 2564** 

ระหว่างวันที่ 7–19 มิถุนายน 2564 มีการจัดสรรวัคซีนโควิด-19 (ซิโนแวคและแอสตราเซเนกา) จำนวน 3.5 ล้านโดสใน 13 เขตสุขภาพ มีจุดฉีด 986 จุดทั่วประเทศ วันที่ 7 มิถุนายน 2564 นายกรัฐมนตรีลงนามนำเข้าวัคซีนจอห์นสันแอนด์จอห์นสัน 25 ล้านโดสและซิโนแวค 8 ล้านโดส สมาคมโรงพยาบาลเอกชนเปิดเผยราคาวัคซีนโมเดอร์นา 2 เข็มอยู่ที่ 3,800 บาท และจะสั่งซื้อ 10 ล้านโดส วันที่ 8 มิถุนายน ศบค. ออกคำสั่งอนุญาตให้องค์การปกครองส่วนท้องถิ่นและเอกชนซื้อวัคซีนได้ วันที่ 9 มิถุนายน มีข่าวว่ามีกลุ่มอภิสิทธิ์ชนที่ลัดคิวฉีดวัคซีน ก่อนต่อมามีการเปิดเผยว่าเป็นคนในครอบครัวของวินมอเตอร์ไซค์ที่เอาเสื้อไปใส่ วันที่ 13 มิถุนายน มีข่าวว่า ผู้อำนวยการโรงพยาบาลโพสต์ประกาศในสื่อสังคมว่าโรงพยาบาลของตนได้รับจัดสรรวัคซีนไม่เพียงพอ และให้ประชาชนไปสอบถามกับกระทรวงสาธารณสุข ซึ่งต่อมาโพสต์ดังกล่าวถูกลบ วันที่ 17 มิถุนายน มีคำสั่งปลัดกระทรวงมหาดไทยให้ผู้ว่าราชการจังหวัดทุกจังหวัดจัดหาวัคซีนให้พนักงานไทยเบฟเวอเรจและครอบครัว 7.1 หมื่นคนทั่วประเทศ วัคซีนซิโนฟาร์มลอตแรกมาถึงในวันที่ 20 มิถุนายน 2564 มีแพทย์และองค์การแพทย์ออกมาเรียกร้องให้นำเข้าวัคซีนทางเลือกและเลิกนำเข้าวัคซีนซิโนแวคเพิ่มเติม

การจัดหาวัคซีน
--------------

*ข้อมูล ณ วันที่ 18 กรกฎาคม 2564*

### วัคซีนหลัก

วัคซีนฟรีตามนโยบายของกระทรวงสาธารณสุข

| วัคซีน | ปริมาณสั่งซื้อ | จัดส่งแล้ว | อนุมัติ | มาถึงครั้งแรก | นำไปใช้ | อ้างอิง |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| สหราชอาณาจักรสวีเดน ออกซฟอร์ด-แอสตราเซเนกา | 61 ล้าน | 25.5 ล้าน |  20 มกราคม 2564 |  24 กุมภาพันธ์ 2564 |  28 กุมภาพันธ์ 2564 |  |
| จีน ซิโนแว็ก | 31.1 ล้าน | 26.52 ล้าน |  22 กุมภาพันธ์ 2564 |  24 กุมภาพันธ์ 2564 |  28 กุมภาพันธ์ 2564 |  |
| สหรัฐเบลเยียม จอห์นสันแอนด์จอห์นสัน | 5 ล้าน | ไม่ทราบ |  25 มีนาคม 2564 |  ปลายเดือนมิถุนายน |  26 กรกฎาคม 2564 |  |
| สหรัฐเยอรมนี ไฟเซอร์-ไบออนเทค | 30 ล้าน | 3.5 ล้าน |  24 มิถุนายน 2564 |  30 กรกฎาคม 2564 |  5 สิงหาคม 2564 |  |
|

### วัคซีนทางเลือก

วัคซีนที่ไม่ได้อยู่ในนโยบายของกระทรวงสาธารณสุข ต้องจัดซือผ่านหน่วยงานของรัฐ ซึ่งรัฐบาลจะไม่สนับสนุนค่าฉีดวัคซีน อย่างไรก็ตาม ผู้ที่ได้รับการฉีดวัคซีนเหล่านี้จะยังคงนับอยู่ในโครงการฉีดวัคซีนทั่วประเทศ

| วัคซีน | ผู้นำเข้า | ปริมาณสั่งซื้อ | จัดส่งแล้ว | อนุมัติ | มาถึงครั้งแรก | นำไปใช้ | อ้างอิง |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| สหรัฐ โมเดอร์นา | องค์การเภสัชกรรม | 5 ล้าน | 5.6 แสน |  13 พฤษภาคม 2564 |  1 พฤศจิกายน 2564 |  9 พฤศจิกายน 2564 |  |
| ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ | 8 ล้าน | รอจัดส่ง |  13 พฤษภาคม 2564 | รอจัดส่ง | รอจัดส่ง |  |
| จีน ซิโนฟาร์ม | ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ | 15 ล้าน | 15 ล้าน |  28 พฤษภาคม 2564 |  20 มิถุนายน 2564 |  25 มิถุนายน 2564 |  |
|

### วัคซีนที่รอการยอมรับ

* รัสเซีย สปุตนิกวี
* อินเดีย โคแว็กซิน

วัคซีนในระยะทดลอง
-----------------

| วัคซีน | ชนิด (เทคโนโลยี) | ความคืบหน้า |
| --- | --- | --- |
| ไทยสหรัฐ **NDV-HXP-S** (HXP-GPOVac) มหาวิทยาลัยมหิดล, มหาวิทยาลัยเท็กซัส ออสติน | **เวกเตอร์เป็นไวรัสก่อโรคนิวคาสเซิล** (ตัดแต่งพันธุกรรมให้มีโปรตีนส่วนหนามของ SARS-CoV-2 โดยบางตัวมีและไม่มี CpG 1018 เป็นตัวเสริม) | **ระยะ 1-2** (460)ทดลองแบบสุ่ม, ศึกษาควบคุมด้วยยาหลอก, อำพรางผู้สังเกตการณ์*ช่วงเวลาและแหล่ง:* มีนาคม 2564–พฤษภาคม 2565 ประเทศไทย |
| ไทย **จุฬาคอฟ19**จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย | **อาร์เอ็นเอ** | **ระยะ 1-2** (96)ศึกษาขนาดยา*ช่วงเวลาและแหล่ง:* มกราคม–มีนาคม 2564 ไทย |
| ไทย **Baiya SARS-CoV-2 Vax 1**ใบยา ไฟโตฟาร์ม | **ซับยูนิต** | **ระยะ 1** (96)ทดลองแบบสุ่ม, ทดลองแบบเปิด, หาขนาดยา*ช่วงเวลาและแหล่ง:* กันยายน–ธันวาคม 2564 ไทย |
| ออสเตรเลียไทย **โควิเจน**ไบโอเน็ตเอเชีย, เทคโนวาเลีย, มหาวิทยาลัยซิดนีย์ | **ดีเอ็นเอ** | **ระยะ 1** (150)Double-blind, dose-ranging, ทดลองแบบสุ่ม, ศึกษาควบคุมด้วยยาหลอก*ช่วงเวลาและแหล่ง:* กุมภาพันธ์ 2564–มิถุนายน 2565 ออสเตรเลีย ไทย |
|

ความเชื่อมั่นต่อวัคซีน
----------------------

ผลสำรวจของสถาบันวิจัยระบบสาธารณสุขเมื่อเดือนมกราคมถึงกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2564 ได้ผลว่า มีบุคลากรการแพทย์ที่ต้องการรับวัคซีนโควิด-19 (ไม่ว่าจะเป็นชนิดใดก็ตาม) เพียงร้อยละ 55 โดยวัคซีนที่ต้องการอันดับหนึ่งคือวัคซีนของแอสตราเซเนกา และอันดับสองคือวัคซีนของซิโนแว็ก การสำรวจของสวนดุสิตโพลในเดือนพฤษภาคม 2564 จำนวน 2,644 คน พบว่าวัคซีนที่ผู้ตอบเชื่อมั่นมากที่สุด 5 อันดับแรก ได้แก่ ไฟเซอร์ โมเดอร์นา จอห์นสันแอนด์จอห์นสัน แอสตราเซเนกาและสปุตนิกวีตามลำดับ

ข้อมูลจนถึงวันที่ 25 พฤษภาคม 2564 พบว่ามีผู้เสียชีวิตหลังจากฉีดวัคซีนโควิด-19 แล้วจำนวน 9 คน แต่ทางการระบุสาเหตุการเสียชีวิตว่าเกิดจากโรคประจำตัวและปัจจัยอื่นทั้งหมด

วันที 15 มิถุนายน 2564 ธีระวัฒน์ เหมะจุฑา ผู้อำนวยการศูนย์วิทยาศาสตร์สุขภาพโรคอุบัติใหม่ คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โพสต์เฟซบุ๊กว่า พบปัญหาบุคคลที่ฉีดวัคซีนซิโนแวคและแอสตราเซเนกาสองเข็มแล้วยังมีภูมิคุ้มกันไม่เพียงพอ อาจต้องฉีดวัคซีนเพิ่มเป็นเข็มที่สาม ในเดือนเดียวกัน อย. สั่งงดฉีดซิโนแวคบางล็อตเนื่องจากพบเป็นเจล

#### ความกังวลต่อการใช้วัคซีนโคโรนาแว็ก (ของซิโนแวค)

แม้ว่าทางการจีนออกมายอมรับว่าวัคซีนซิโนแวคมีประสิทธิภาพต่ำก็ตาม แต่กระทรวงสาธารณสุขและแพทย์บางส่วนยังคงยืนยันว่าวัคซีนดังกล่าวมีประสิทธิภาพ วันที่ 21 เมษายน 2564 กระทรวงสาธารณสุขเปิดเผยว่าเจ้าหน้าที่สาธารณสุขจังหวัดระยองจำนวน 6 รายมีอาการคล้ายโรคหลอดเลือดสมองภายใน 10 นาทีหลังฉีดวัคซีนโคโรนาแวค วันที่ 5 พฤษภาคม 2564 สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติเสนอเกณฑ์จ่ายเงินชดเชยกรณีได้รับความเสียหายจากวัคซีน รายละ 1–4 แสนบาท  ในวันที่ 8 พฤษภาคม แพทย์จุฬาคนหนึ่งโพสต์เฟซบุ๊กบรรยายภาวะที่เกิดขึ้นหลังฉีดวัคซีนโควิด-19 ในประเทศไทย โดยเฉพาะวัคซีนโคโรนาแว็ก โดยตั้งชื่อว่า *กลุ่มอาการทางระบบประสาทเฉพาะที่ที่สัมพันธ์กับการรับวัคซีน* (immunization-related focal neurological syndrome, IRFN) ผู้ป่วยมักมีอาการทางระบบรับสัมผัส เช่น รู้สึกชาด้านใดด้านหนึ่งของร่างกาย เช่น ปลายมือ มุมปาก และแก้ม มักพบเป็นข้างเดียวกันกับที่ฉีดวัคซีน นอกจากนี้อาจพบอาการตาบอดครึ่งซีก (hemianopia) ชั่วคราว และอาการอ่อนแรงชั่วคราวได้ด้วย และอาจพบร่วมกับอาการปวดศีรษะและอาเจียน มักพบในผู้รับวัคซีนที่เป็นเพศหญิงอายุ 20-50 ปี มีการตั้งข้อสังเกตว่ากลไกการเกิดภาวะนี้อาจเกี่ยวข้องกับการหดเกร็งของหลอดเลือดสมอง และยาทางจิตเวชบางชนิดอาจมีกลไกคล้ายคลึงกัน ทำให้มีคำแนะนำจากราขวิทยาลัยจิตแพทย์ในการเลือกหยุดยาบางชนิด ในกรณีที่สามารถหยุดได้โดยไม่มีอันตราย

วัคซีนในประเทศ
--------------

ในเดือนมีนาคม 2564 เริ่มการทดลองวัคซีน NDV-HXP-S ที่มหาวิทยาลัยมหิดล ส่วนในเดือนเมษายน 2564 จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยประกาศรับสมัครอาสาสมัครวัคซีน ChulaCov19 ระยะที่ 1 และ 2 ในขณะที่วัคซีนที่ผลิตด้วยใบยาสูบของบริษัทใบยาไฟโตฟาร์มร่วมกับจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยยังอยู่ในระยะก่อนการทดลองในมนุษย์ โดยคาดว่าจะเข้าสู่ระยะการทดลองในมนุษย์ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2564 จนถึงเดือนเมษายน 2564 ขั้นตอนการผลิตวัคซีนของบริษัทสยามไบโอไซแอนซ์อยู่ในขั้นส่งตรวจคุณภาพวัคซีน และนายกรัฐมนตรียืนยันว่าเป็นไปตามกำหนดส่งมอบในเดือนมิถุนายน 2564

ต้นเดือนมิถุนายน 2564 มีข่าวว่าทางการฟิลิปปินส์ระบุว่าทางการไทยจัดส่งวัคซีนแอสตราเซเนกาที่ผลิตโดยบริษัทสยามไบโอไซแอนซ์ล่าช้า โดยก่อนหน้านี้ ในเดือนพฤษภาคม 2564 มีข่าวว่าบริษัทสยามไบโอไซแอนซ์ประกาศรับสมัครบุคลากรฝ่ายผลิต

การกำหนดราคาของวัคซีน
---------------------

วันที่ 1 กรกฎาคม มีข่าวว่า นายแพทย์เฉลิม หาญพาณิชย์ นายกสมาคมโรงพยาบาลเอกชน มติล่าสุดของสมาคมกำหนดอัตราให้บริการฉีดวัคซีนโมเดอร์นา 2 เข็ม อยู่ที่ 3,300 บาท หรือ 1,650 บาท/เข็ม ในอัตราเดียวกันทุกโรงพยาบาลเอกชนที่ให้บริการ และเป็นราคาสุทธิที่รวมค่าวัคซีน ค่าบริการ และค่าประกันวัคซีนทั้งหมดแล้ว

วันที่ 14 กรกฎาคม มีรายงานว่า ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ จะเปิดให้ประชาชนทั่วไปจอง "วัคซีนซิโนฟาร์ม" ในวันที่ 18 ก.ค.64 จำนวน 40,000 โดส คาดว่าราคาไม่เกิน 888 บาท

วันที่ 15 กรกฎาคม มีรายงานว่า นพ.บุญระบุว่า บมจ.ธนบุรี เฮลท์แคร์ กรุ๊ป จะลงนามสัญญาเพื่อนำเข้าวัคซีนต้านโควิด-19 กับ บริษัท ไบโอเอนเทค ที่มีโรงงานผลิตวัคซีนไฟเซอร์ในเยอรมนี และยินดีขายให้ภาคเอกชนที่ต้องการฉีด เบื้องต้นราคาต้นทุนอยู่ที่ 17 ดอลลาร์สหรัฐต่อโดส หรือราว 555 บาทต่อโดส ยังไม่รวมค่าขนส่ง ภาษีมูลค่าเพิ่ม โดยคิดราคารวมโดยประมาณ 900 บาทต่อโดส

กรณีอื้อฉาว
-----------

### การใช้วัคซีนไม่ตรงตามแนวทางรักษา

วันที่ 20 พฤษภาคม มีข่าวว่ากรมควบคุมโรคชี้แจงว่าในวัคซีนแอสตราเซเนกา 1 ขวด ซึ่งกำหนดให้ใช้ 10 โดส สามารถดูดได้ 12 โดส ซึ่งอ้างว่าจะช่วยให้สร้างภูมิคุ้มกันหมู่ในประเทศเร็วขึ้น

วันที่ 23 พฤษภาคม ยง ภู่วรวรรณเสนอให้ผู้ได้รับวัคซีนซิโนแวคฉีดวัคซีนสลับชนิดกัน หลังมีข่าวว่าประเทศตะวันตกไม่ยอมรับวัคซีนของจีน

ในเดือนมิถุนายน มีข่าวว่ากรมควบคุมโรคมีแนวทางให้ฉีดวัคซีนแอสตราเซเนกาเข็มที่ 2 ห่างจากเข็มแรก 16 สัปดาห์ ขณะที่คำแนะนำขององค์การอนามัยโลกไม่แนะนำให้ฉีดเว้นห่างกันเกิน 12 สัปดาห์

### การรวมศูนย์อำนาจที่นายกรัฐมนตรีหรือ ศบค.

วันที่ 27 เมษายน 2564 มีข่าวว่า คณะรัฐมนตรีโอนอำนาจเกี่ยวกับการรับมือโควิด-19 ให้แก่นายกรัฐมนตรี ในเดือนมิถุนายน 2564 อนุทิน ชาญวีรกุลยืนยันว่าปัญหาบางโรงพยาบาลได้รับจัดสรรวัคซีนไม่เพียงพอนั้น ไม่เกี่ยวกับกระทรวงสาธารณสุข แต่ขึ้นอยู่กับ ศบค.

วันที่ 29 กันยายน 2564 ได้มีประกาศยกเลิกการโอนอำนาจตามกฎหมาย 31 ฉบับดังกล่าว กลับไปเป็นของรัฐมนตรีที่มีหน้าที่รับผิดชอบตามปกติ โดยมีผลตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 2564

### การกำหนดราคาของวัคซีน

วันที่ 12 กรกฎาคม 2564 องค์การเภสัชกรรม แถลงการณ์โต้โซเชียล แจงปมราคานำเข้า "วัคซีนโมเดอร์นา" ในราคา 584 บาทต่อโดส ไม่เป็นความจริง 

### ปัญหาการนำเข้าวัคซีนบริจาคจากโปแลนด์

วันที่ 1 พฤศจิกายน 2564 โรงพยาบาลสนามธรรมศาสตร์แถลงยุติการนำเข้าวัคซีนโมเดอร์นาจำนวน 1.5 ล้านโดส ซึ่งได้มีการเจรจารับบริจาคจากสำนักงานสำรองทางยุทธศาสตร์ของโปแลนด์ (RARS) ตามที่ภาคเอกชนผู้แทนได้ประสานงานไว้ โดยธรรมศาสตร์ขอให้กระทรวงการต่างประเทศออกจดหมายยืนยันในนามรัฐบาลไทย เนื่องจากผู้บริจาคประสงค์ให้หน่วยงานที่มีสถานะเป็นผู้แทนรัฐบาลแจ้งเจตนาที่จะรับบริจาค แต่กระทรวงการต่างประเทศไม่ออกหนังสือให้โดยแถลงว่าได้หารือกับกระทรวงการต่างประเทศโปแลนด์ ได้รับแจ้งว่าไม่อนุญาตให้นำวัคซีนที่ได้รับบริจาคไปจำหน่าย และฝ่ายไทยต้องได้รับ market authorization จากบริษัทผู้ผลิตหรือตัวแทนจำหน่ายวัคซีนด้วย โดยธรรมศาสตร์ได้แจ้งก่อนหน้าว่า ในการรับบริจาคมีค่าใช้จ่ายจำนวนมาก มหาวิทยาลัยจึงจะรับวัคซีนจำนวน 1/3 ของที่ได้รับไว้เอง เพื่อให้บริการประชาชนโดยไม่คิดค่าใช้จ่าย และจะมอบวัคซีนที่ได้รับอีก 2/3 ให้เอกชนที่เป็นหุ้นส่วน เพื่อนำไปจำหน่ายชดเชยค่าใช้จ่ายที่เกิดขึ้น

เชิงอรรถ
--------

1. ↑  ระวังสับสนกับการตอบสนองที่เกี่ยวข้องกับความเครียดจากการก่อภูมิคุ้มกัน (immunization stress-related response, ISRR) ซึ่งมีบรรยายในวรรณกรรมขององค์การอนามัยโลก

อ้างอิง
-------

1. ↑  "รายงานความก้าวหน้าการให้บริการฉีดวัคซีนโควิด 19". กระทรวงสาธารณสุข. สืบค้นเมื่อ 11 December 2021.[*ลิงก์เสีย*]
2. ↑  "ความคืบหน้าการฉีดวัคซีน COVID-19 ในประเทศไทย". The Researcher Covid Tracker. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2021-10-03. สืบค้นเมื่อ 20 January 2022.
3. 1 2  "Covid-19 Vaccination Dashboard". MOPH. 8 Nov 2021. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2021-08-02. สืบค้นเมื่อ 8 Nov 2021.
4. ↑  "UCINFO". NHSO. 27 Aug 2021. สืบค้นเมื่อ 27 Aug 2021.[*ลิงก์เสีย*]
5. ↑  "ไทยฉีดวัคซีนโควิดแล้วกว่า 4.21 ล้านโดส". *ฐานเศรษฐกิจ*. สืบค้นเมื่อ 8 June 2021.
6. ↑  "เรื่องน่ารู้ของวัคซีนโควิด-19 ที่ไทยสั่งซื้อ". *BBC ไทย*. สืบค้นเมื่อ 5 January 2021.
7. ↑  "ทำความรู้จัก ออกซ์ฟอร์ด-แอสทราเซเนกา วัคซีนที่ไทยเลือก". *มติชนออนไลน์*. 2 January 2021. สืบค้นเมื่อ 5 January 2021.
8. ↑  "ครม.ไฟเขียวงบซื้อวัคซีนโควิดเพิ่ม35ล้านโดส ฉีดให้คนไทย66ล้าน". *โพสต์ทูเดย์*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2021-01-28. สืบค้นเมื่อ 5 January 2021.
9. ↑  "นายกฯ สำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ ร.10 ทรงให้ "สยามไบโอไซเอนซ์" รองรับวัคซีนโควิด-19". *BBC ไทย*. 27 November 2020. สืบค้นเมื่อ 5 January 2021.
10. ↑  "ข่าวดี ไทยเริ่มผลิตวัคซีน "โควิด-19" ในประเทศ รอบที่ 2 แล้ว". *ไทยรัฐ*. 3 January 2021. สืบค้นเมื่อ 5 January 2021.
11. ↑  "'ซีพี' ทุ่ม 1.5 หมื่นล้านบาท ลงทุน บ.ผลิตวัคซีน 'ซิโนแวค'". *กรุงเทพธุรกิจ*. สืบค้นเมื่อ 5 January 2021.
12. ↑  "Thailand Charges Opposition Figure with Defaming King". *VOA* (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 25 January 2021.
13. ↑  "ตอบแล้ว! 'อนุทิน' แจงข้อสงสัยธนาธร กรณีจัดหาวัคซีน". *มติชนออนไลน์*. 26 January 2021. สืบค้นเมื่อ 26 January 2021.
14. ↑  "อนุทิน เปรียบไทยซื้อวัคซีนของแอสตร้าฯเหมือน 'แทงม้าเต็ง' พร้อมหนุนหน่วยงานไทยผลิตวัคซีนเอง". *มติชนออนไลน์*. 11 February 2021. สืบค้นเมื่อ 10 April 2021.
15. ↑  "อึ้ง! ยามห้างดัง ง้างมือตบหน้า นศ.สาว ถือป้ายแสดงออก ทางการเมือง". *ข่าวสด*. 19 January 2021. สืบค้นเมื่อ 19 January 2021.
16. ↑  "Iconsiam guard accused of slapping student protester but guess which was taken to police?". *Coconuts*. 19 January 2021. สืบค้นเมื่อ 19 January 2021.
17. ↑  "ดีเดย์! 14 กุมภาฯฉีดวัคซีนโควิด-19 เข็มแรก 12 ก.พ.ลงทะเบียนหมอพร้อม". *มติชนออนไลน์*. 25 January 2021. สืบค้นเมื่อ 26 January 2021.
18. ↑  "ไทยตกขบวน 'COVAX' ชาติเดียวอาเซียนไม่ได้วัคซีนโควิด-19". *workpointTODAY*. สืบค้นเมื่อ 5 February 2021.
19. 1 2  "วัคซีนโควิดล็อตแรกถึงไทย แต่กลุ่มเป้าหมายแรกพร้อมฉีดแค่ไหน". *BBC ไทย*. 24 February 2021. สืบค้นเมื่อ 24 February 2021.
20. ↑  "ไทยกระจาย 'วัคซีนโควิด19' ล็อต 2 มากกว่า 22 จังหวัด". *กรุงเทพธุรกิจ*. สืบค้นเมื่อ 7 April 2021.
21. ↑  "จองคิวฉีดวัคซีน ไทยถึงเป้าหมายเร็วขึ้น". *กรุงเทพธุรกิจ*. สืบค้นเมื่อ 7 April 2021.
22. ↑  "หายสงสัย! เพจดังเฉลย ทบ. ฉีดวัคซีนแคดดี้ ก่อนเพราะอยู่ใกล้ทหารเกษียณ". *Bright Today*. 18 March 2021. สืบค้นเมื่อ 20 June 2021.
23. ↑  "เอกชนกังวลรัฐฉีดวัคซีนล่าช้า ซ้ำเติมเศรษฐกิจ วอนเปิดทาง รพ.นำเข้า". *ประชาชาติธุรกิจ*. 30 March 2021. สืบค้นเมื่อ 8 April 2021.
24. ↑  "ภาคท่องเที่ยวจี้รัฐหยุดผูกขาดวัคซีนโควิด วิกฤตเศรษฐกิจรอไม่ได้". *BBC ไทย*. 22 March 2021. สืบค้นเมื่อ 8 April 2021.
25. ↑  "เกิดผลข้างเคียงอะไรบ้างกับคนไทย หลังเริ่มฉีดวัคซีนโควิด-19". *BBC ไทย*. สืบค้นเมื่อ 8 April 2021.
26. ↑  "'หมอจุฬาฯ' กระทุ้งรัฐต้องบอกความจริง ประสิทธิภาพวัคซีนโควิดไทยได้แค่ 62%". *ผู้จัดการ*. 9 April 2021. สืบค้นเมื่อ 10 April 2021.
27. ↑  ""นายกฯ" ตั้ง 18 คณะทำงาน จัดหา "วัคซีนทางเลือก" ไร้ชื่อ "อนุทิน" ร่วม". *ไทยรัฐ*. 10 April 2021. สืบค้นเมื่อ 12 April 2021.
28. 1 2  "วัคซีนโมเดอร์นา ได้รับการขึ้นทะเบียน จาก อย. มีผล 13 พ.ค." *ประชาชาติธุรกิจ*. 13 May 2021. สืบค้นเมื่อ 13 May 2021.
29. ↑  "ผลการฉีดวัคซีนโควิด-19 ในคนไทย สามารถกระตุ้นภูมิคุ้มกันได้ดีมาก ทั้ง "ซิโนแวค-แอสตร้าเซนเนก้า"". *ผู้จัดการออนไลน์*. 14 May 2021. สืบค้นเมื่อ 15 May 2021.
30. ↑  "ศึกชิงวัคซีนโควิด สมรภูมินี้ใครชนะ". *BBC ไทย*. สืบค้นเมื่อ 26 May 2021.
31. ↑  ""หมอพร้อม" ชะลอลงทะเบียน ปรับแผนกระจายวัคซีนใหม่ ประยุทธ์ สั่ง". *ประชาชาติธุรกิจ*. 26 May 2021. สืบค้นเมื่อ 26 May 2021.
32. ↑  "สถาบันวิจัยจุฬาภรณ์ประกาศเพิ่มอำนาจ สามารถนำเข้า จัดจำหน่ายวัคซีนได้เอง จับตานำเข้าวัคซีน 'ซิโนฟาร์ม' ทางเลือกปชช". *กรุงเทพธุรกิจ*. สืบค้นเมื่อ 26 May 2021.
33. ↑  "ประกาศราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ อนุญาตให้จัดหาวัคซีนในสถานการณ์โควิด 19 และไม่อยู่ในความรับผิดแห่งการบังคับคดี". *ประชาไท*. สืบค้นเมื่อ 26 May 2021.
34. ↑  "ย้อนไทม์ไลน์: โควิด-19 กับวัคซีนแอสตราเซเนกาที่หายไป". *ประชาไท*. สืบค้นเมื่อ 27 May 2021.
35. 1 2  "ซิโนฟาร์ม อย. อนุมัติการขึ้นทะเบียนแล้ว". *ประชาชาติธุรกิจ*. 28 May 2021. สืบค้นเมื่อ 2 June 2021.
36. ↑  "วัคซีนทางเลือกแรกของไทย กับเบื้องหลังปิดดีล "ซิโนฟาร์ม"". *BBC ไทย*. สืบค้นเมื่อ 2 June 2021.
37. ↑  "'วิโรจน์' ไล่ 'รัฐบาล' ลาออก จัดงบประมาณ 'ไร้สามัญสำนึก' เหมือนลูกทรพีตื๊อซื้อของเล่น ให้กองทัพซุกงบ". *มติชนออนไลน์*. 31 May 2021. สืบค้นเมื่อ 31 May 2021.
38. ↑  ""ฉีดวัคซีนโควิด-19" เช็กเลยกลุ่มจังหวัดไหนได้วัคซีนอะไร เท่าไหร่ ครบจบ". *ฐานเศรษฐกิจ*. สืบค้นเมื่อ 7 June 2021.
39. ↑  "ฉีดวัคซีนโควิด-19 วันแรก หลายจังหวัดได้แอสตร้าเซนเนก้าฉีดผู้สูงอายุ". *BBC ไทย*. สืบค้นเมื่อ 7 June 2021.
40. ↑  "ประยุทธ์ ลงนามแล้ว นำเข้าวัคซีน 'จอห์นสัน แอนด์ จอห์นสัน' 25 ล้านโดส". *ข่าวสด*. 7 June 2021. สืบค้นเมื่อ 8 June 2021.
41. ↑  "สมาคม รพ.เอกชน เคาะวัคซีนโมเดอร์นา 2 เข็ม 3,800 บาท ราคาเดียวทั่วประเทศ". *ประชาชาติธุรกิจ*. 7 June 2021. สืบค้นเมื่อ 8 June 2021.
42. ↑  "นายกฯ ประกาศ 6 มาตรการปลดล็อก 'วัคซีนโควิด-19' ท้องถิ่นซื้อได้ สั่งสธ.เร่งนำเข้าวัคซีน". *กรุงเทพธุรกิจ*. สืบค้นเมื่อ 8 June 2021.
43. ↑  "จวกยับ! VIP แซงคิวฉีดวัคซีน ไม่แคร์คนยืนรอเป็นร้อย โห่ลั่นยังไม่สน ถาม "แบบนี้ก็ได้หรอ?"". *ผู้จัดการออนไลน์*. 9 June 2021. สืบค้นเมื่อ 11 June 2021.
44. ↑  "เฉลยแล้ว! แก๊งปลอมตัวเป็นวิน จยย.หวังแซงคิวฉีดวัคซีนโควิด ที่แท้เป็นคนในครอบครัว". *ผู้จัดการออนไลน์*. 12 June 2021. สืบค้นเมื่อ 13 June 2021.
45. ↑  "ผอ.รพ.นมะรักษ์ เคลียร์ถูกสั่งลบโพสต์ถามเหตุเลื่อนฉีดวัคซีนกับ "อนุทิน"". *Thai PBS*. 13 June 2021. สืบค้นเมื่อ 13 June 2021.
46. ↑  "มหาดไทย แจงปมสั่งผู้ว่าฯ จัดหาวัคซีนให้ พนง.ไทยเบฟฯ และครอบครัว 7.1 หมื่นคน". *BBC ไทย*. สืบค้นเมื่อ 20 June 2021.
47. 1 2  "วัคซีนซิโนฟาร์มล็อตแรกถึงไทย". *BBC ไทย*. สืบค้นเมื่อ 20 June 2021.
48. ↑  ""หมอนิธิพัฒน์"ชี้การเรียกร้องรัฐให้เลิกซื้อ"วัคซีนซิโนแวค"ไม่ถูกต้อง". *กรุงเทพธุรกิจ*. สืบค้นเมื่อ 30 June 2021.
49. ↑  "ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์ จี้ รบ.เร่งนำเข้าวัคซีนทางเลือกทุกชนิด เปิดโอกาส ปชช.ได้เข้าถึง". *pptvhd36.com*. สืบค้นเมื่อ 30 June 2021.
50. ↑  "อย. ขึ้นทะเบียนวัคซีนโควิด "แอสตราเซเนกา" จากอิตาลี ลอตแรกแล้ว". *ไทยรัฐ*. 21 January 2021. สืบค้นเมื่อ 13 June 2021.
51. ↑  "อย.ขึ้นทะเบียนวัคซีน "ซิโนแวค" ก่อนถึงไทยพรุ่งนี้". *ไทยพีบีเอส*. 23 February 2021. สืบค้นเมื่อ 13 June 2021.
52. ↑  "อนุทิน เผย อย.อนุมัติวัคซีนจอห์นสันแอนด์จอห์นสัน ใช้ในไทยได้แล้ว". *มติชน*. 25 March 2021. สืบค้นเมื่อ 13 June 2021.
53. ↑  "ด่วน อย. อนุมัติขึ้นทะเบียนวัคซีน "ไฟเซอร์" แล้ว". *ประชาชาติธุรกิจ*. 24 June 2021. สืบค้นเมื่อ 24 June 2021.
54. ↑  "ดีล"วัคซีนไฟเซอร์" จบแล้ว "40 ล้านโดส" ทยอยเข้าไทยก.ค.นี้". *ฐานเศรษฐกิจ*. สืบค้นเมื่อ 19 July 2021.
55. ↑  "วัคซีนไฟเซอร์ 1.5 ล้านโดสที่บริจาคโดยสหรัฐฯ มาถึงไทยแล้ว". *สถานทูตสหรัฐและสถานกงสุลในประเทศไทย*. 30 July 2021. สืบค้นเมื่อ 31 July 2021.
56. ↑  "สธ. เผยเริ่มฉีดไฟเซอร์แล้ววันนี้ หลังส่งวัคซีนให้ครบ 10 จังหวัด". *ประชาชาติธุรกิจ*. 5 August 2021. สืบค้นเมื่อ 5 August 2021.
57. ↑  "โมเดอร์นา ลอตแรก 5.6 แสนโดสถึงไทยแล้ว เร่งตรวจคุณภาพก่อนกระจายทั่วไทย". *ประชาชาติธุรกิจ*. สืบค้นเมื่อ 1 Nov 2021.
58. ↑  ""รจภ. นำเข้า "โมเดอร์นา" วัคซีนตัวเลือกชนิดที่ ๒ กระตุ้นภูมิคุ้มกัน ในปี ๒๕๖๕". *Chulabhorn Royal Academy*. สืบค้นเมื่อ 18 Oct 2021.
59. 1 2  "เปิด 5 วัคซีนป้องกัน COVID ที่ขึ้นทะเบียนในไทยแล้ว". *Thai PBS*. สืบค้นเมื่อ 24 June 2021.
60. ↑  "Assess the Safety and Immunogenicity of NDV-HXP-S Vaccine in Thailand". *ClinicalTrials.gov*. 21 February 2021. NCT04764422. สืบค้นเมื่อ 7 April 2021.
61. ↑  Zimmer, Carl (April 5, 2021). "Researchers Are Hatching a Low-Cost Coronavirus Vaccine". *The New York Times*. สืบค้นเมื่อ 7 April 2021.
62. ↑  "ChulaCov19 mRNA Vaccine in Healthy Adults". *ClinicalTrials.gov*. 28 September 2020. NCT04566276. สืบค้นเมื่อ 21 March 2021.
63. ↑  Rujivanarom, Pratch (6 June 2021). "Local jabs yet to join Covid fight". Bangkok Post. สืบค้นเมื่อ 8 July 2021.
64. ↑  "A Study to Evaluate Safety, Tolerability, and Reactogenicity of an RBD-Fc-based Vaccine to Prevent COVID-19". *ClinicalTrials.gov*. 7 July 2021. NCT04953078. สืบค้นเมื่อ 7 July 2021.
65. ↑  "COVALIA study update: first healthy volunteers dosed in needle-free SARS-CoV2 DNA vaccine phase 1 trial". Bionet Asia. 30 June 2021. สืบค้นเมื่อ 19 July 2021.
66. ↑  "The Safety and Immunogenicity of a DNA-based Vaccine (COVIGEN) in Healthy Volunteers (COVALIA)". *ClinicalTrials.gov*. 8 February 2021. NCT04742842.
67. ↑  "โพลเผยประชาชน เชื่อมั่น 5 วัคซีน "ไฟเซอร์" มานำที่ 1 "ซิโนแวค" ไร้ในโผ". *ข่าวสด*. 23 May 2021. สืบค้นเมื่อ 24 May 2021.
68. ↑  "เปิดสาเหตุ 'เสียชีวิต' หลัง 'ฉีดวัคซีนโควิด' เกิดจากอะไรบ้าง?". *กรุงเทพธุรกิจ*. สืบค้นเมื่อ 1 June 2021.
69. ↑  ""หมอธีระวัฒน์" เผย เจอปัญหาผู้ได้รับวัคซีนซิโนแวค 2 เข็มแล้ว ภูมิขึ้นน้อย". *ไทยรัฐ*. 13 June 2021. สืบค้นเมื่อ 15 June 2021.
70. ↑  "ด่วน! อย. แจ้งพบ วัคซีนซิโนแวค บางล็อตมีปัญหา เป็นเจลใส-เขย่าไม่หาย". *ข่าวสด*. 29 June 2021. สืบค้นเมื่อ 29 June 2021.
71. ↑  "จีนยอมรับเอง "ซิโนแวค" ประสิทธิภาพการป้องกันโควิดยังต่ำ". *ไทยรัฐ*. 12 April 2021. สืบค้นเมื่อ 17 April 2021.
72. ↑  "สธ. ชี้ วัคซีนซิโนแวคได้มาตรฐาน แม้จีนยอมรับอัตราป้องกันเชื้อโควิดต่ำ". *BBC ไทย*. 12 April 2021. สืบค้นเมื่อ 17 April 2021.
73. ↑  "หมอธีระวัฒน์ ชี้ไทยต้องเร่งฉีดวัคซีน หลังพบ ซิโนแวค ภูมิจะเกิดหลังฉีดเข็มสอง". *ไทยรัฐ*. 16 April 2021. สืบค้นเมื่อ 17 April 2021.
74. ↑  "คนไทยยังไว้ใจวัคซีนซิโนแวคได้หรือไม่ หลังพบอาการคล้ายสโตรก 6 ราย". *BBC ไทย*. สืบค้นเมื่อ 21 April 2021.
75. ↑  "เปิดเกณฑ์สปสช.จ่ายช่วยเหลือคนไทยจากผลข้างเคียงวัคซีน 1-4 แสนบาท". *โพสต์ทูเดย์*. สืบค้นเมื่อ 5 May 2021.
76. ↑  "อ.เจษฎา โพสต์ผลศึกษา รพ.จุฬา พบส่วนใหญ่เพศหญิงมีอาการข้างเคียง หลังฉีดวัคซีนซิโนแวค". *CH3Plus.com*. สืบค้นเมื่อ 13 May 2021.
77. ↑  "กลุ่มอาการ IRFN ที่พบได้หลังรับวัคซีนโรคโควิด-19". *chulalongkornhospital.go.th*. โรงพยาบาลจุฬาลงกรณ์ สภากาชาดไทย. สืบค้นเมื่อ July 3, 2021.
78. 1 2  นิจศรี ชาญณรงค์ สุวรรณเวลา (2021-05-08). "Immunization Related Focal Neurological Syndrome (IRFN) อาการไม่รุนแรง หายเองได้ ขอให้มั่นใจในการฉีดวัคซีน COVID-19". *facebook*. Nijasri Charnnarong. สืบค้นเมื่อ 2021-05-10.
79. ↑  Covid19-md
80. ↑  Limited, Bangkok Post Public Company. "Thai-made vaccine ready 'by next year'". *Bangkok Post*. สืบค้นเมื่อ 2021-04-09.
81. ↑  Zimmer, Carl (2021-04-05). "Researchers Are Hatching a Low-Cost Coronavirus Vaccine". *The New York Times* (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). ISSN 0362-4331. สืบค้นเมื่อ 2021-04-09.
82. ↑  "Thai-developed Covid-19 vaccine starts human trials". *Bangkok Post*. สืบค้นเมื่อ 8 April 2021.
83. ↑  "จุฬาฯ เปิดรับ อาสาสมัครทดลองวัคซีนโควิด สัญชาติไทย". *ประชาชาติธุรกิจ*. 22 April 2021. สืบค้นเมื่อ 24 April 2021.
84. ↑  วัคซีนใบยาฝีมือคนไทย สู้โควิด-19 ทุกสายพันธุ์ ไทยรัฐ สืบค้นเมื่อ 11 พฤษภาคม 2564
85. ↑  "นายกฯ เชื่อวัคซีนแอสตร้าเซนเนก้าปลอดภัย-สยามไบโอไซเอนซ์ผลิตได้ตามแผน". *BBC ไทย*. สืบค้นเมื่อ 24 April 2021.
86. ↑  "นายกฯ ยืนยันไม่ล็อกดาวน์ ติดต่อรัสเซียขอซื้อวัคซีน". *BBC ไทย*. 16 April 2021. สืบค้นเมื่อ 24 April 2021.
87. ↑  "ฟิลิปปินส์ เผยวัคซีน 'แอสตร้าฯ' ผลิตในไทย โดนเลื่อนส่ง-ลดจำนวน คาดเพราะโรงงานใหม่". *มติชนออนไลน์*. 1 June 2021. สืบค้นเมื่อ 1 June 2021.
88. ↑  Sriroengla, Pafun (3 May 2021). "สยามไบโอไซเอนซ์ รับสมัครพนักงานฝ่ายผลิต โรงงานย่านบางใหญ่". *ประชาชาติธุรกิจ*. สืบค้นเมื่อ 1 June 2021.
89. ↑  "ราคาเดียวทุกโรงพยาบาล 'โมเดอร์นา' เหลือเข็มละ 1,650 บาท". *กรุงเทพธุรกิจ*. 1 July 2021. สืบค้นเมื่อ 14 July 2021.
90. ↑  "ราชวิทยาลัยจุฬาภรณ์ เตรียมให้ประชาชนทั่วไปจอง "วัคซีนซิโนฟาร์ม"". *ไทยรัฐ*. 14 July 2021. สืบค้นเมื่อ 14 July 2021.
91. ↑  "วัคซีนโควิด-19 : หมอบุญเตรียมเซ็นสัญญานำเข้าวัคซีนไฟเซอร์ 20 ล้านโดส เปิดชื่อหน่วยงานรัฐผู้นำเข้าพรุ่งนี้". *BBC*. 14 July 2021. สืบค้นเมื่อ 14 July 2021.
92. ↑  "สธ.แจงแล้ว! ฉีดวัคซีน"แอสตร้าเซนเนก้า" 1 ขวด 12 โดสได้ไม่ได้?". *ข่าวสด*. 20 May 2021. สืบค้นเมื่อ 13 June 2021.
93. ↑  "แนะไทยเร่งฉีดวัคซีนโควิด-19 ที่มีอยู่ พร้อมเร่งศึกษาแนวทางสลับยี่ห้อวัคซีน". *ไทยรัฐ*. 23 May 2021. สืบค้นเมื่อ 11 June 2021.
94. ↑  "คำอธิบายและข้อโต้แย้งเมื่อไทยเว้นระยะฉีดแอสตร้าเซนเนก้า 16 สัปดาห์". *BBC ไทย*. สืบค้นเมื่อ 13 June 2021.
95. ↑  "ประยุทธ์ รวบอำนาจกฎหมาย 31 ฉบับ แก้ปัญหาโควิด". *ประชาชาติธุรกิจ*. 27 April 2021. สืบค้นเมื่อ 20 June 2021.
96. ↑  ""อนุทิน" ยันจัดวัคซีนโควิดโควตา ศบค.-ไม่เกี่ยวเลื่อนนัดฉีด". *Thai PBS*. 13 June 2021. สืบค้นเมื่อ 20 June 2021.
97. ↑  "สลายซิงเกิลคอมมานด์! นายกฯ คืนอำนาจตาม กม.31 ฉบับ กลับไปเป็นของรัฐมนตรี มีผล 1 ต.ค.นี้". *ผู้จัดการออนไลน์*. 29 September 2021.
98. ↑  "องค์การเภสัชกรรม แจงราคานำเข้า "โมเดอร์นา" เข็มละ 584 บาท ไม่เป็นจริง". *ไทยรัฐ*. 12 July 2021. สืบค้นเมื่อ 14 July 2021.
99. ↑  "รพ.ธรรมศาสตร์ฯ ยุตินำเข้าโมเดอร์นาจากโปแลนด์ สรุปจบใน 6 ข้อ". ประชาชาติธุรกิจ. 2 November 2021.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ **การฉีดวัคซีนโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ในประเทศไทย**

* รายงานความก้าวหน้าการให้บริการฉีดวัคซีนโควิด 19 กรมควบคุมโรค
* ไทยร่วมใจ ระบบลงทะเบียนรับวัคซีน กรุงเทพมหานคร
* ก๋ำแปงเวียง ระบบลงทะเบียนรับวัคซีน จังหวัดเชียงใหม่
* "ChulaCov19 mRNA Vaccine in Healthy Adults", *ClinicalTrials.gov*, U.S. National Library of Medicine.
* "Assess the Safety and Immunogenicity of NDV-HXP-S Vaccine in Thailand", *ClinicalTrials.gov*, U.S. National Library of Medicine.