**โคโจ** (ญี่ปุ่น: 胡蝶; โรมาจิ: *Kochō*; แปล: *ระบำผีเสื้อ*) "Butterflies" เป็นบทที่ 24 ของตำนานเก็นจิ ผลงานของ มุระซะกิ ชิคิบุ จากทั้งหมด 54 บท

ที่มาของชื่อบท โคโจ
-------------------

ชื่อบท **โคโจ**  แปลว่า *ผีเสื้อ* นั้นได้มาจากบทร้อยกรอง*วะกะ*ที่*มุระซะกิ*ส่งโต้ตอบกับ*จักรพรรรดินีอะกิโคะโนะมุ*ดังนี้

  

「花園の胡蝶をさへや下草に

　　秋待つ虫はうとく見るらむ」

"Hana-zono no kotefu wo sahe ya shita-kusa ni

　aki matsu mushi ha utoku miru ramu"

ฮะนะโซะโนะโนะ โคะเตะฟุโวะสะเฮะยะ ชิตะคุสะนิ

อะกิมัตสึมุชิวะ อุโตะคุมิรุระมุ

  

**แปล**
「花園の胡蝶までを下草に隠れて

　　秋を待っている松虫はつまらないと思うのでしょうか」

  

*Low in your grasses the cricket awaits the autumn* 

And views with scorn these silly butterflies.

> จิ้งหรีดสนตัวจ้อย เฝ้าคอยสารทฤดู ใต้ยอดหญ้ามิรู้ จักอิจฉาผีเสื้อภู่ เริงมาลีพะพรูหรือไม่
> 
> 

* 胡蝶 ในบท*วะกะ*นี้ ออกเสียงว่า *โคะเตะฟุ* ( Kotefu )
* 待つ虫(มัตสึมุชิ ) พ้องเสียงกับ 松虫 ( มัตสึมุชิ - จิ้งหรีดสน Pine Cricket ) หมายถึง อะกิโคะโนะมุ

*โคะโจระคุ* - ระบำผีเสื้อแห่งเผ่าหู
-----------------------------------

เพิ่อเป็นการตอบแทนความเป็นมิตรที่อะกิโคะโนะมุมอบของขวัญให้เป็นการทักทายผูกมิตร ในบท โอะโตะเมะ มุระซะกิจึงจัดให้มีการแสดงบรรเลงสังคีต พร้อมพรั่งด้วยการแสดงระบำมากมาย จัดแสดง ณ ทะเลสาบในส่วนที่พำนักของจักรพรรดินีอะกิโคะโนะมุ ในเรือนฤดูใบไม้เปลี่ยนสี คฤหาสน์โระคุโจ โดยมุระซะกิเป็นผู้เลือกสรรนักแสดงและจัดเตรียมการแสดง หนึ่งในการแสดงที่จัดเตรียมไว้นั้นคือ ระบำผีเสื้อของเผ่าหู ( โคะโจระคุ, 胡蝶楽, Kochôraku)ซึ่งแสดงโดยเด็กหญิงแรกรุ่น 4 คน 

ระบำผีเสื้อ นี้สามารถนับย้อนหลังไปได้ถึง 100 ปีก่อนการประพันธ์ ตำนานเก็นจิ สร้างสรรค์ขึ้นจากพระบัญชาของจักรพรรดิ ดนตรีแต่งโดย ฟุจิวะระ ทะดะฟุสะ (藤原忠房) นักดนตรีและกวี ท่าเต้นคิดโดย เจ้าชาย อัตสึมิตสึ (敦実親王) ในการระบำนี้ นักแสดงจะสวมเครื่องประดับศีรษะที่ทำจากเงินประดับประด้วยดอกยะมะบุกิ และ ดอกไม้ ติดปีกผีเสื้อประดิษฐ์ไว้ด้านหลัง และถือดอกยะมะบุกิไว้ที่มือขวา สีสันโดยรวมของเครื่องแต่งกายจะเป็นสีเขียวแสดงถึงฤดูใบไม้ผลิ การระบำกล่าวถึง ผีเสื้อของชนเผ่าหู(胡 ,Hu )ในประเทศจีนกำลังโบบินอย่างสนุกสนานร่าเริง

  

* ชนเผ่าหู ดำรงชีวิตด้วยการเลี้ยงสัตว์

ตัวละครหลักในบท
---------------

* **เก็นจิ**  : ตำแหน่งไดโจไดจิน อายุ 36
* **มุระซะกิ**  : ภรรยาของเก็นจิ ท่านหญิงแห่งเรือนอาคเนย์ของคฤหาสน์โระคุโจ อายุ 28
* **อะกิโคะโนะมุ**  : จักรพรรดินี พระชนมายุ 27
* **ทะมะคะซึระ**  : บุตรีของยูงะโอะ  อายุ 22
* **โฮะตะรุเฮียวบุเคียวโนะมิยะ**  : องค์ชายโฮะตะรุ น้องชายต่างมารดาของเก็นจิ
* **คะชิวะงิ**  : ตำแหน่งจูโจ บุตรชายคนโตของโทะโนะจูโจ อายุ 20 หรือ 21
* **ยูงิริ**  : ตำแหน่งจูโจ บุตรชายของเก็นจิ อายุ 15
* **ฮิเงะคุโระ**  : ตำแหน่งอุไดโช อายุ 31 หรือ 32
* **มิรุโกะ**  : นางกำนัลรับใช้ของทะมะคะซึระ
* **เฮียวบุ**  : เดิมเรียกกันว่า อะเตะกิ บุตรสาวของแม่นมของทะมะคะซึระ

เรื่องย่อ
---------

ดอกยะมะบุกิ
ปลายเดือนสาม ไม้ดอกตามฤดูกาลในสวนของเรือนวสันต์ของมุระซะกิในคฤหาสน์โระคุโจนั้นต่างพากันเบ่งบานเต็มที่ ยังไม่ร่วงโรย เกนจิจึงจัดการฉลอง เชิญนักดนตรีจากวังหลวงมาบรรเลงสังคีต และจัดให้มีการลอยเรือรูปหงส์ และมังกร ในสระน้ำจำลองที่เชื่อมระหว่างเรือนวสันต์ และ เรือนสารทฤดู ของจักรพรรดินีอะกิโคโนมุ ด้วยฐานันดรอันสูงส่ง อะกิโคะโนะมุ จึงไม่สามารถที่จะออกมาชมความงดงามได้ด้วยตัวเอง แต่สาวใช้นางกำนัลต่างๆในเรือนสารทฤดูต่างมายืนออเรียงกับรอบสระน้ำ มองดูความงดงามของเรือที่ฝีพายเป็นเด็กชายแต่งกายและไว้ผมแบบจีน แต่งแต้มฉากหลังเป็นต้นหลิวขจี ดอกซะกุระเบ่งบานงดงาม ดอกยะมะบุกิเหลืองทองสะท้อนความงดงามลงบนเงาของสระน้ำใสกระจ่าง และต่างโต้กวีกันเป็นที่สนุกสนาน ขุนนางใหญ่น้อยต่างมาร่วมงานฉลองที่คฤหาสน์โระคุโจ ร่วมดื่มและบรรเลงสังคีตกันจนถึงรุ่งเช้า องค์ชายโฮะตะรุ น้องชายต่างมารดาของเก็นจิ ซึ่งบัดนี้ดำรงตำแหน่งเฮียวบุเคียวโนะมิยะ เผยเป็นนัยว่า ตัวเขาที่เป็นหม้ายมานาน สนใจ ทะมะคะซึระ อยู่

รุ่งเช้าวันต่อมา จักรพรรดินีอะกิโคะโนะมุ จัดให้มีการสวดปรัชญาปารมิตาสูตร ( หัวใจแห่งปัญญา ) ขึ้น ณ เรือนสาทรฤดู มุระซะกิ คิดว่านี่เป็นโอกาสอันดีที่จะตอบแทนของขวัญแห่งฤดูใบไม้เปลี่ยนเมื่อคราวที่แล้วที่อะกิโคะโนะมุส่งมาให้ ด้วยความงามแห่งฤดูใบไม้ผลิ เป็นการกึ่งท้าทายกันและกันว่า ฤดูใดจะงามเหนือล้ำกว่า มุระซะกิเลือกหญิงสาวน่ารัก 8 คน สี่คนนั้นแต่งกายเป็นนกการเวกประคองกิ่งดอกซะกุระงดงามในแจกันเงิน อีกสี่คนแต่งกายเลียนแบบผีเสื้อประคองดอกยะมะบุกิใส่ในแจกันทอง พากันเดินเลียบขอบสระน้ำจำลองจากเรือนวสันต์สู่เรือนสารทฤดู มาวางต่อหน้าเป็นเครื่องบูชาในการทำบุญสวดปรัชญาปารมิตาสูตร โดยยูงิริ ได้อ่านสาส์นกวีที่มะระซะกิส่งให้อะกิโคะโนะมุฟังว่า

> *จิ้งหรีดสนตัวจ้อย เฝ้าคอยสารทฤดู ใต้ยอดหญ้ามิรู้ จักอิจฉาผีเสื้อภู่ เริงมาลีพะพรูหรือไม่*
> 
> 

จากนั้นเหล่าเด็กสาวก็พากันร่ายรำอย่างงดงาม และเรียงแถวเดินกลับไปยังดงดอกยะมะบุกิ ผู้ชมทั้งหลายต่างเสียดาย ไม่อยากให้การแสดงอันงดงามจบลงเร็วเช่นนี้ อะกิโคะโนะมุจัดของขวัญให้ยูงิริ เหล่านกการเวกและผีเสื้อด้วยเสื้อผ้าที่เลือกสรรมาอย่างปราณีต 

เก็นจิเข้าพบทะมะคะซึระ เขาเห็นเพลงยาวมากมายที่ขุนนางใหญ่น้อยต่างแข่งกันส่งมาเพื่อชนะใจทะมะคะซึระ องค์ชายโฮะตะรุเองก็ส่งเพลงยาวมาโดยไม่บอกให้เก็นจิรู้สักนิด รวมทั้ง ฮิเงะคุโระ อุไดโชเคราดำผู้มีอำนาจเป็นรองเพียง เก็นจิ และ ไนไดจิน( โทโนะจูโจ )เท่านั้น แม้ว่าเขาจะมีภรรยาอยู่แล้ว แต่คุณสมบัติก็ไม่เลว แต่ยังมีเพลงยาวที่พับและขมวดเป็นปมเขียนด้วยกระดาษสีฟ้าสะดุดที่ยังไม่ได้แกะออกอ่าน เก็นจิจึงเปิดอ่านดู เพลงยาวนี้ใช้คำที่สละสลวยจนเก็นจิอดอยากรู้ไม่ได้ว่าใครส่งมา ผู้ส่งเพลงยาวฉบับบนี้มาคือ คะชิวะงิ บุตรชายคนโตของโทโนะจูโจนั่นเอง ซึ่งที่จริงแล้วมีศักดิ์เป็นพี่น้องกับทะมะคะซึระ เก็นจิจึงกำชับอุคนให้คัดเลือกเพลงยาวจากขุนนางที่เหมาะสมให้ทะมะคะซึระตอบกลับเท่านั้น ทะมะคะซึระรับคำอย่างว่าง่าย เก็นจิรู้สึกหวั่นไหวและเสียดายเกินกว่าจะปล่อยทะมะคะซึระให้ไปแต่งงานกับชายอื่นเสียแล้ว

อ้างอิง
-------

1. ↑  "Kochou ฉบับภาษาญี่ปุ่นดั้งเดิม".The Texts of Genji Monogatari.E-Text
2. ↑  "Kochou ฉบับภาษาญี่ปุ่นแบบโรมันจิ".The Texts of Genji Monogatari.E-Text
3. ↑  "Kochou ฉบับภาษาญี่ปุ่นสมัยใหม่".The Texts of Genji Monogatari.E-Text
4. ↑  "Chapter 24 *Butterflies*" เก็บถาวร 2008-12-30 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน.Globusz Publishing: The Tale of Genji .Online chapter by chapter version of Seidensticker's translation of The Genji
5. ↑  "Notes on bugaku and bugaku in The Tale of Genji "[*ลิงก์เสีย*]. Bugaku: A Japanese Classical Dance from the World of the Tale of Genji.โดย John R. Wallace .

| * ด
* ค
* ก
*ตำนานเก็นจิ* โดยมูราซากิ ชิกิบุ |
| --- |
| บทในเรื่อง | 
* 1. คิริตสึโบะ
* 2. ฮาฮากิงิ
* 3. อุตสึเซมิ
* 4. ยูงาโอะ
* 5. วากามูราซากิ
* 6. ซูเอ็ตสึมูฮานะ
* 7. โมมิจิโนะกะ
* 8. ฮานะโนะเอ็ง
* 9. อาโออิ
* 10. ซากากิ
* 11. ฮานะชิรุซาโตะ
* 12. ซูมะ
* 13. อากาชิ
* 14. มิอตสึกูชิ
* 15. โยโมงิอุ
* 16. เซกิยะ
* 17. เอะอาวาเซะ
* 18. มัตสึกาเซะ
* 19. อูซูงูโมะ
* 20. อาซางาโอะ
* 21. โอโตเมะ
* 22. ทามากาซูระ
* 23. ฮัตสึเนะ
* 24. โคโจ
* 25. โฮตารุ
* 26. โทโกนัตสึ
* 27. คางาริบิ
* 28. โนวากิ
* 29. มิยูกิ
* 30. ฟูจิบากามะ
* 31. มากิบาชิระ
* 32. อูเมะ กะ เอะ
* 33. ฟูจิ โนะ อูราบะ
* 34. วากานะ ภาคต้น
* 35. วากานะ ภาคปลาย
* 36. คาชิวางิ
* 37. โยโกบูเอะ
* 38. ซูซูมูชิ
* 39. ยูงิริ
* 40. มิโนริ
* 41. มาโบโรชิ

 |
| คูโมงากูเระ | *บทนี้มีเพียงชื่อบทเท่านั้น เป็นเพียงหน้าว่างเปล่า ไม่มีเนื้อหาภายใน แสดงถึงความตายของ ฮิกะรุ เก็นจิ* |
| บทในเรื่อง ภาค อุจิจูโจ | 
* นิโออุ โนะ มิยะ
* โคไบ
* ทาเกกาวา
* ฮาชิฮิเมะ
* ชี กะ โมโตะ
* อาเงมากิ
* ซาวาราบิ
* ยาโดริงิ
* อาซูมายะ
* อูกิฟูเนะ
* คาเงโร
* เทนาไร
* ยูเมะ โนะ อูกิฮาชิ

 |
| ตัวละครหลักในตำนานเก็นจิ | 
* ฮิกะรุ เก็นจิ
* มุราซากิโนะอุเอะ
* โทโนะจูโจ

 |
| ตัวละครหลักในอุจิจูโจ | 
* คะโอะรุ
* นิโออุโนะมิยะ
* ฮะจิโนะมิยะ
* โออิงิมิ
* นาคาโนะกิมิ
* อุกิฟุเนะ

 |
| การดัดแปลง | 
* หนังสือการ์ตูนและนิยายภาพ
* พิพิธภัณฑ์

 |