แผนที่ของทางรถไฟสายทรานส์-แคสเปียน
**ทางรถไฟสายทรานส์-แคสเปียน** (หรือเรียกว่า **ทางรถไฟสายเอเชียกลาง**, รัสเซีย: Среднеазиатская железная дорога) เป็นทางรถไฟที่ทอดยาวไปตามเส้นทางสายไหม ผ่านพื้นที่ส่วนใหญ่ทางตะวันตกของเอเชียกลาง สร้างขึ้นโดยจักรวรรดิรัสเซียระหว่างการขยายอำนาจของจักรวรรดิรัสเซียเข้าสู่เอเชียกลางในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ทางรถไฟเริ่มดำเนินการในปี พ.ศ. 2422 หลังจากรัสเซียได้รับชัยชนะเหนือโคคันด์ เดิมทีมีจุดประสงค์ทางทหารในการอำนวยความสะดวกแก่กองทัพจักรวรรดิรัสเซียในการต่อต้านการต่อต้านการปกครองในท้องถิ่น อย่างไรก็ตาม เมื่อลอร์ดเคอร์ซอนเสด็จเยือนทางรถไฟ เขาตั้งข้อสังเกตว่าเขาถือว่าความสำคัญของทางรถไฟนั้นอยู่นอกเหนือการควบคุมของทหารในท้องถิ่น และคุกคามผลประโยชน์ของจักรวรรดิบริติชในเอเชีย

ประวัติ
-------

### การก่อสร้าง

การก่อสร้างเริ่มขึ้นในปี พ.ศ. 2422 เป็นการก่อสร้างของทางรถไฟรางแคบไปยังกึซยาร์บัต ซึ่งเกี่ยวข้องกับการพิชิตทรานส์แคสเปียของจักรวรรดิรัสเซียภายใต้นายพลมีฮาอิล สกอเบเลฟ ทางรถไฟสายนี้มีการเปลี่ยนแปลงขนาดของรางอย่างรวดเร็วเป็นขนาดรางมาตรฐานรัสเซียที่ 5 ฟุต (1,524 มม.) และการก่อสร้างจนถึงอัชกาบัดและเมิร์ฟ (แมรี) แล้วเสร็จภายใต้การนำของนายพลไมเคิล นิโคลาวิทช์ แอนเนนคอฟในปี พ.ศ. 2429 เดิมทางรถไฟสายนี้นี้เริ่มต้นจากอูซุน-อาดา บนทะเลแคสเปียน แต่ต่อมาปลายทางก็ถูกย้ายไปทางเหนือไปยังท่าเรือที่ครัสโนวอดสค์ ทางรถไฟสายนี้ไปถึงซามาร์คันด์ผ่านทางบูคาราในปี พ.ศ. 2431 และหยุดการก่อสร้างไปเป็นเวลาสิบปีจนกระทั่งขยายไปยังทาชเคนต์และอันดิจานในปี พ.ศ. 2441 การสร้างสะพานถาวรในการข้ามข้ามแม่น้ำอามู-ดาร์ยายังสร้างไม่เสร็จจนกระทั่งปี พ.ศ. 2444 และจนกระทั่งถึงตอนนั้นรถไฟก็วิ่งผ่านไม้ง่อนแง่นที่มักได้รับความเสียหายจากน้ำท่วม ในปี พ.ศ. 2448 มีเรือข้ามฟากรถไฟข้ามทะเลแคสเปียนจากครัสโนวอดสค์ไปยังบากูในอาเซอร์ไบจาน ในปี พ.ศ. 2449 ทางรถไฟสายทาชเคนต์ซึ่งเป็นทางรถไฟที่เชื่อมต่อรถไฟทหารทรานแคสเปียนกับเครือข่ายรถไฟรัสเซียและยุโรปอื่น ๆ ได้ถูกสร้างเสร็จในปีนั้น

### ผลกระทบทางด้านเศรษฐกิจ

ทางรถไฟสายนี้ได้ส่งผลให้มีปริมาณฝ้ายที่ส่งออกจากภูมิภาคนี้เพิ่มขึ้นเป็นอย่างมาก เพิ่มขึ้นจาก 873,092 พู้ดในปี พ.ศ. 2431 เป็น 3,588,025 พู้ดในปี พ.ศ. 2436 นอกจากนี้ยังมีการนำเข้าน้ำตาล น้ำมันก๊าด ไม้ เหล็ก และวัสดุก่อสร้างเข้ามาในพื้นที่ด้วย ตัวเลขการค้าที่เพิ่มขึ้นเหล่านี้ถูกใช้โดยผู้ว่าราชการทั่วไป นิโคไล โรเซนบาค เพื่อโต้แย้งเรื่องการขยายทางรถไฟไปยังทาชเคนต์ ในขณะที่พ่อค้า N. I. Reshetnikov เสนอกองทุนส่วนบุคคลเพื่อจุดประสงค์เดียวกัน

### การปฏิวัติและสงครามกลางเมืองรัสเซีย

ทางรถไฟสายนี้เป็นวิธีการคมนาคมที่สำคัญที่สุดในพื้นที่ และคนงานบนทางรถไฟสายนั้นได้กลายเป็นนักเคลื่อนไหวคนสำคัญในช่วงการปฏิวัติรัสเซีย คนงานรถไฟจำนวน 35 คนเป็นผู้ก่อตั้งกระบวนการโซเวียตทาชเคนต์เมื่อวันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2460 พวกเขาออกคำสั่งว่าควรย้ายการบริหารงานรถไฟออกไปจากอาชกาบัต และส่งคอมมิสสาร์โฟรลอฟไปที่เมืองนั้น ซึ่งเป็นการเคลื่อนไหวที่ไม่เป็นที่นิยม ในทางกลับกัน คนงานรถไฟทางด้านตะวันตกของทางรถสายนี้ไฟได้เริ่มแยกตัวออกจากทาชเคนต์ซึ่งเข้าข้างบอลเชวิค โดยจัดตั้งคณะกรรมการบริหารอัชคาบัดเมื่อวันที่ 14 กรกฎาคม พ.ศ. 2461

ทั้งทางรถไฟและคนงานมีบทบาทสำคัญในสงครามกลางเมืองรัสเซีย กองทหารของกองทัพบริติชอินเดียนเข้าร่วมการรบตามแนวทางรถไฟบางส่วน และเมืองทาชเคนต์เป็นป้อมปราการที่สำคัญของกองทัพแดง

### ทางรถไฟสายนี้ภายใต้อำนาจของสหภาพโซเวียต

ในช่วงยุคโซเวียตและต่อจากนั้น ทางรถไฟสายนี้ได้มีศูนย์กลางในการบริหารที่เมืองทาชเคนต์

เส้นทาง
-------

อ้างอิง
-------

1. ↑  *Military power, conflict, and trade* by Michael P. Gerace, Routledge, 2004 p182
2. ↑  *Russian Colonial Society in Tashkent* by Jeff Sahadeo, Indiana University Press, 2007, p120
3. ↑  *Russian colonial Society in Tashkent, 1865-1923*, by Jeff Sahedeo, Indiana university Press, 2007, p. 190
4. ↑  The Times, *The Fighting In Trans-Caspia*, 3 March 1919
5. ↑  *On Secret Service East of Constantinople*, by Peter Hopkirk, John Murray 1994