สกุลของกิ้งกือ


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
**Orthomorpha**
***Orthomorpha*** เป็นสกุลของกิ้งกือในวงศ์ Paradoxosomatidae ประกอบไปด้วยประมาณ 50 สปีชีส์ กระจายตัวอยู่ทางเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ลักษณะ
------

สปีชีส์ในสกุล *Orthomorpha* มีปล้องลำตัว 20 ปล้อง ตัวเต็มวัยมีขนาดตั้งแต่ 15–50 มม. ความกว้างตั้งแต่ 1.1–3.1 มม. โดยมีพาราโนตา (paranota; สันด้านข้าง) ยื่นออกมา ทำให้ความกว้างเพิ่มขึ้นเป็น 1.5–6.7 มม. สีของลำตัวมีตั้งแต่น้ำตาลจนถึงดำ มีพาราโนตาสีสันสดใสและแต้มที่มีเฉดสีเหลือง ส้ม และน้ำตาล ซึ่งจะจางลงไปในตัวอย่างที่ถนอมด้วยแอลกอฮอล์ บางสปีชีส์มีปุ่ม (tubercle) ที่มองเห็นได้อย่างชัดเจนอยู่ด้านบนปล้องส่วนเมตาเทอร์กัล (metatergal)

การกระจายตัว
------------

สปีชีส์ของ *Orthomorpha* มีพิสัยตั้งแต่พม่าทางตะวันตก ไปจนตลอดทั้งคาบสมุทรอินโดจีนถึงเกาะลอมบอก อินโดนีเซีย นอกจากนี้กิ้งกือสปีชีส์ *O. coarctata* (ชื่อพ้อง *Asiomorpha coarctata*) ยังเป็นชนิดพันธุ์ต่างถิ่นที่มนุษย์พาไปยังเขตร้อนทั่วโลก

สปีชีส์
-------

อนุกรมวิธานของสกุล *Orthomorpha* ได้รับการปรับปรุงโดยณัฐดนัย ลิขิตตระการ, เซียร์เกย์ โกโลวัตช์, และสมศักดิ์ ปัญหา ใน พ.ศ. 2554 ซึ่งได้มีการอธิบายสปีชีส์ที่พบใหม่จำนวนหนึ่ง สองสปีชีส์ถูกจัดไปอยู่ในสกุลใหม่ *Orthomorphoides* ทำให้ *Orthomorpha* มีสปีชีส์ที่ได้รับการตั้งชื่อรวม 51 สปีชีส์ ใน พ.ศ. 2557 มีการอธิบายสปีชีส์ที่พบในลาวเพิ่มอีกสามสปีชีส์  

*Orthomorpha alutaria* Likhitrakarn, Golovatch & Panha, 2010   

*Orthomorpha arboricola* (Attems, 1937)   

*Orthomorpha asticta* Likhitrakarn, Golovatch & Panha, 2010  

*Orthomorpha atypica* Likhitrakarn, Golovatch, & Panha, 2011  

*Orthomorpha baliorum* Golovatch, 1995  

*Orthomorpha banglangensis* Golovatch, 1998  

*Orthomorpha beaumontii* (Le Guillou, 1841)   

*Orthomorpha beroni* Golovatch, 1997  

*Orthomorpha bipunctata* (Sinclair, 1901)   

*Orthomorpha butteli* Carl, 1922  

*Orthomorpha cambodjana* (Attems, 1953)   

*Orthomorpha coarctata* (De Saussure, 1860) (Alternately known as *Asiomorpha coarctata*)  

*Orthomorpha communis* Likhitrakarn, Golovatch, & Panha, 2011  

*Orthomorpha conspicua* (Pocock, 1894)   

*Orthomorpha crucifer* (Pocock, 1889)   

*Orthomorpha elevata* Likhitrakarn, Golovatch, & Panha, 2011  

*Orthomorpha enghoffi* Likhitrakarn, Golovatch & Panha, 2010  

*Orthomorpha flaviventer* (Attems, 1898)   

*Orthomorpha fluminoris* Hoffman, 1977  

*Orthomorpha francisca* Attems, 1930  

*Orthomorpha fuscocollaris* Pocock, 1895  

*Orthomorpha gladiata* Likhitrakarn, Golovatch, & Panha, 2014  

*Orthomorpha glandulosa* (Attems, 1937)   

*Orthomorpha horologiformis* Golovatch, 1998  

*Orthomorpha hydrobiologica* Attems, 1930   

*Orthomorpha insularis* Pocock, 1895  

*Orthomorpha isarankurai* Likhitrakarn, Golovatch, & Panha, 2011  

*Orthomorpha karschi* (Pocock, 1889)   

*Orthomorpha latiterga* Likhitrakarn, Golovatch, & Panha, 2011  

*Orthomorpha lauta* Golovatch, 1998  

*Orthomorpha melischi* Golovatch, 1997  

*Orthomorpha mikrotropis* Attems, 1898  

*Orthomorpha murphyi* Hoffman, 1977  

*Orthomorpha parasericata* Likhitrakarn, Golovatch & Panha, 2010  

*Orthomorpha paviei* Brölemann, 1896  

*Orthomorpha picturata* Likhitrakarn, Golovatch, & Panha, 2011  

*Orthomorpha pterygota* Golovatch, 1998  

*Orthomorpha rotundicollis* (Attems, 1937)   

*Orthomorpha scabra* Jeekel, 1964  

*Orthomorpha sericata* Jeekel, 1964  

*Orthomorpha similanensis* Likhitrakarn, Golovatch, & Panha, 2011  

*Orthomorpha spiniformis* Likhitrakarn, Golovatch, & Panha, 2011  

*Orthomorpha subelevata* Likhitrakarn, Golovatch, & Panha, 2011  

*Orthomorpha suberecta* Likhitrakarn, Golovatch, & Panha, 2011  

*Orthomorpha suberectoides* Likhitrakarn, Golovatch, & Panha, 2014  

*Orthomorpha subkarschi* Golovatch, 1998  

*Orthomorpha subsericata* Golovatch, 1998  

*Orthomorpha subtuberculifera* Likhitrakarn, Golovatch, & Panha, 2011  

*Orthomorpha sutchariti* Likhitrakarn, Golovatch, & Panha, 2014  

*Orthomorpha tenuipes* (Attems, 1898)   

*Orthomorpha thalebanica* Golovatch, 1998  

*Orthomorpha tuberculifera* Likhitrakarn, Golovatch, & Panha, 2011  

*Orthomorpha unicolor* Attems, 1930  

*Orthomorpha weberi* (Pocock, 1894)   

*Orthomorpha zehntneri* (Carl, 1902)

อ้างอิง
-------

1. ↑  Bollman, C (1893). "Notes upon the North American myriapods described by C. L. Koch". *Bulletin of the United States National Museum*. **46**: 150–152.
2. 1 2 3  Likhitrakarn, Natdanai; Panha, Somsak; Golovatch, Sergei (2011). "Revision of the Southeast Asian millipede genus Orthomorpha Bollman, 1893, with the proposal of a new genus (Diplopoda, Polydesmida, Paradoxosomatidae)". *ZooKeys*. **131**: 1–161. doi:10.3897/zookeys.131.1921. PMC 3208436. PMID 22140329.
3. ↑  Hoffman, R. (1999). Checklist of the millipeds of North and Middle America. Virginia Museum of Natural History Special Publications 8, 1–553.
4. ↑  Likhitrakarn, Natdanai; Golovatch, Sergei; Panha, Somsak (2014). "The millipede genus *Orthomorpha* Bollman, 1893 in Laos (Diplopoda, Polydesmida, Paradoxosomatidae), with descriptions of new species". *ZooKeys*. **374**: 1–22. doi:10.3897/zookeys.374.6711. PMC 3909809. PMID 24493962.

|  |  |
| --- | --- |
| การแยกแยะหน่วยอนุกรมวิธาน | 
* Wikidata: Q6442719
* Wikispecies: Orthomorpha
* BOLD: 939685
* EPPO: 1ORTMG
* GBIF: 1017490
* iNaturalist: 252738
* IRMNG: 1336004
* NCBI: 614408
* Plazi: 8E248799-FF8C-FF91-FF39-E3667163EAD3
* WoRMS: 892199

 |