recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**ดาวมงกุฎหนาม** หรือ **ดาวหนาม** (อังกฤษ: Crown-of-thorns starfish, ชื่อวิทยาศาสตร์: *Acanthaster planci*) เป็นดาวทะเลชนิดหนึ่ง 

เป็นดาวทะเลขนาดใหญ่ มีแขนรวมกันทั้งหมด 16-21 แฉก มีเส้นผ่าศูนย์กลาง 25-30 เซนติเมตร พบกระจายพันธุ์ทั่วไปในทะเลเขตอินโด-แปซิฟิก ตามผิวหนังมีหนามยาวคล้ายเม่น ปากอยู่ทางด้านล่าง มีกระเพาะอยู่ด้านนอก ใต้แขนมีขาขนาดเล็ก ๆ คล้าย ๆ กับปุ่มที่หนวดปลาหมึกเป็นจำนวนมากยื่นออกมายึดเกาะพื้น ตรงกลางตัวด้านล่างมีปาก มีหนามแหลมคมปกคลุมที่ตัวทางด้านบน บนหนามมีสารซาโปนินเคลือบอยู่ ซึ่งมีพิษต่อสัตว์หลายชนิด เป็นสัตว์ที่แยกเพศ มีการสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศ โดยตัวเมียปล่อยไข่ออกมานอกตัว และตัวผู้ปล่อยสเปอร์มออกมาผสมพันธุ์ ตัวเมียแต่ละตัวมีไข่ประมาณ 12-24 ล้านฟอง ฤดูกาลวางไข่ยังไม่ทราบแน่ชัด แต่ก็มีรายงานว่าดาวมงกุฎหนามที่เกรตแบร์ริเออร์รีฟ วางไข่ในเดือนธันวาคม และมกราคม

ดาวมงกุฎหนามเป็นสัตว์ที่กินปะการังเป็นอาหาร ในทางนิเวศวิทยาถือเป็นสัตว์ที่ควบคุมประชากรปะการังไม่ให้มากจนเกินไป แต่ในหลายพื้นที่ก็มีการแพร่ระบาดจนเกิดเป็นปัญหาสิ่งแวดล้อม เช่น ที่เกาะกวม แนวปะการังถูกดาวมงกุฎหนามทำลายไปเป็นระยะทาง 1 กิโลเมตร ต่อเดือน บริเวณที่ถูกทำลายไปแล้วปะการังอาจฟื้นตัว ก่อตัวขึ้นใหม่ ซึ่งอาจใช้เวลานานถึง 10-40 ปี หรือนานกว่านี้ หรือในประเทศญี่ปุ่น ได้ลงทุนกำจัดดาวมงกุฎหนามโดยใช้ทุนไป 600 ล้านเยน กำจัดดาวมงกุฏหนามไป 13 ล้านตัวที่เกาะริวกิว ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1970-ค.ศ. 1983 แต่ก็ยังไม่ประสบผลสำเร็จเท่าที่ควร 

และจากการศึกษาในระยะหลัง มีการสรุปว่าปริมาณดาวมงกุฎหนามในพื้นที่ 1 เฮกตาร์ (10,000 ตารางเมตร) หากมีจำนวนเกิน 10 ตัว ก็ถือว่าอยู่ในระดับระบาดแล้ว ถ้าเกิน 30 ตัว ถือว่าระบาดรุนแรงมาก เมื่อดาวมงกุฎหนามระบาด ความเสียหายที่เกิดขึ้นในแนวปะการังจะแผ่เป็นบริเวณกว้างกว่าที่จะเกิดจากสาเหตุการทำลายโดยปัจจัยอื่น ๆ เพราะดาวมงกุฎหนามสามารถคืบคลานกินปะการังได้ทุกซอกทุกมุม 

แต่ดาวมงกุฎหนามเองก็มีศัตรูตามธรรมชาติ คือ หอยสังข์แตร (*Charonia tritonis*) ที่กินดาวมงกุฎหนามเป็นอาหาร ถือเป็นสัตว์ที่เป็นตัวควบคุมมิให้ปริมาณดาวมงกุฏหนามมีปริมาณมากเกินไปด้วย  รวมถึงปูขนาดเล็กบางชนิดหนึ่งที่ซ่อนตัวในปะการัง ใช้ก้ามในการต่อสู้กับดาวมงกุฎหมายมิให้มากินปะการังอันเป็นที่หลบอาศัยด้วย แต่ก็ทำได้เพียงแค่ขับไล่ให้ออกไปเท่านั้น

อ้างอิง
-------

1. 1 2  "อัศจรรย์โลกใต้น้ำ ตอนที่ 11". ช่อง 7. 15 January 2015. สืบค้นเมื่อ 15 January 2015.[*ลิงก์เสีย*]
2. ↑  "สัตว์ที่อาศัยในแนวปะการัง". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2011-12-17. สืบค้นเมื่อ 2012-04-14.
3. ↑  ดาวมงกุฏหนาม ศัตรูตัวฉกาจของแนวปะการัง
4. ↑  "หอยสังข์แตร". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-03-04. สืบค้นเมื่อ 2012-04-14.

คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
***Acanthaster planci***

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

 ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Acanthaster planci ที่วิกิสปีชีส์
*โคตัตสึ*ยุคใหม่
*โคตัตสึ* ข้างใต้มีเครื่องทำความร้อนติดตั้งอยู่
แบบของ*โคตัตสึ*
**โคตัตสึ** (ญี่ปุ่น: 炬燵 หรือ こたつ) หรือ **โต๊ะอุ่นขา** เป็นโต๊ะไม้ขนาดเตี้ยที่คลุมด้วยผ้านวม (*ฟูตง*) และมีอุปกรณ์สร้างความร้อนอยู่ภายใน ถือเป็นอุปกรณ์สามัญประจำบ้านอย่างหนึ่งในประเทศญี่ปุ่น

โคตัตสึเกิดขึ้นครั้งแรกในยุคมูโรมาจิ โดยโคตัตสึในยุคเริ่มแรกจะอาศัยความร้อนจากเตา *อิโรนิ*ซึ่งเป็นเตาอิฐสำหรับทำอาหารที่อยู่ใจกลางห้อง ต่อมาในยุคเอโดะจึงมีการปรับแบบเตาอิโรนิให้มีรูปแบบที่เอื้อต่อการใช้งานกับโคตัตสึ โดยการปรับให้เตาอิโรนิมีระดับต่ำกว่าพื้นห้อง เพื่อที่จะสามารถนำโคตัตสึไปวางทับไว้บนเตาได้ เพื่อที่ภายในโคตัตสึจะได้อุ่นตลอดเวลา แต่การทำเช่นนี้ก็จะทำให้ไม่สามารถย้ายโคตะสึไปที่อื่นได้ เนื่องจากไม่สามารถย้ายเตาอิโรนิตามไปด้วยได้ ภายหลังจึงมีการคิดนำถ่านไปใส่ไว้ในไหดินเผาแล้ววางไว้บนเสื่อทาตามิแทน ซึ่งจะทำให้สามารถย้ายโคตัตสึไปวางไว้ที่ใดก็ได้

ประเภท
------

ในปัจจุบัน เราสามารถพบโคตัตสึอยู่ 2 ประเภทด้วยกัน คือ:

* **ไฟฟ้า**: เป็นโคตัตสึสมัยใหม่ที่ใช้ไฟฟ้า เราเรียกโคตัตสึประเภทนี้ว่า **โอกิ-โคตัตสึ** (ญี่ปุ่น: 置き炬燵) โดยจะติดตั้งเครื่องทำความร้อนไฟฟ้าไว้ใต้โต๊ะ ซึ่งพัฒนามาจากรูปแบบเดิมที่นำไหดินเผาร้อนไปวางไว้ภายใน
* **ถ่าน**: เป็นโคตัตสึแบบดั้งเดิม เราเรียกโคตัตสึประเภทนี้ว่า **โฮริ-โคตัตสึ** (ญี่ปุ่น: 掘り炬燵) ซึ่งจะเจาะพื้นเป็นสี่เหลี่ยมจัตุรัสลึกลงไปราว 40 เซนติเมตร และนำถ่านใส่ลงไปในหลุมนี้น และปิดหลุมด้วยตะแกรง

อ้างอิง
-------

1. ↑  "Find words:kotatsu". Denshi Jisho. สืบค้นเมื่อ 23 September 2013.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
2. 1 2 3 4  kotatsu เก็บถาวร 2014-02-08 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน definition
3. ↑  Buckley, Sandra (2002). *Encyclopedia of contemporary Japanese culture*. New York, NY: Routledge. pp. 267–268.

|  |  |
| --- | --- |
| การควบคุมรายการหลักฐาน: หอสมุดแห่งชาติ แก้ไขสิ่งนี้ที่วิกิสนเทศ | 
* ญี่ปุ่น

 |
***บอร์นทูดูอิต*** (อังกฤษ: *Born to Do It*) เป็นอัลบั้มเปิดตัวของนักร้องชาวอังกฤษ เครก เดวิด ออกขายในปี 2000 กับค่ายไวลด์สตาร์และออกในปี 2001 กับค่ายแอตแลนติกเรเคิดส์ ได้รับเสียงวิจารณ์จากนักวิจารณ์เพลงอาร์แอนด์บีในแง่บวก และมีหลายซิงเกิลที่ติดอันดับ 1 ชาร์ตซิงเกิล อัลบั้มประสบความสำเร็จด้านยอดขาย มียอดขาย 8 ล้านชุดทั่วโลก ถือเป็นอัลบั้มที่ขายดีที่สุดโดยศิลปินอาร์แอนด์บีสหราชอาณาจักร อัลบั้มเข้าชาร์ตเปิดตัวที่อันดับ 1 บนยูเคอัลบั้มส์ชาร์ต อัลบั้มติดชาร์ตสูงสุดอันดับ 2 บนออสเตรเลียนแอเรียอัลบั้มส์ชาร์ต หลังจากใช้เวลานาน 20 สัปดาห์บนชาร์ต ในปี 2000 อัลบั้มได้รับรางวัลแผ่นเสียงทองคำขาวในสหรัฐอเมริกา จาก RIAA อัลบั้มยังได้รับการโหวดเป็นอันดับ 2 ของอัลบั้มยอดเยี่ยมที่สุดตลอดกาลของเอ็มทีวี จัดขึ้นในเดือนเมษายน 2009

รายชื่อเพลง
-----------

### ออกฉบับดั้งเดิม ในสหราชอาณาจักร (2000)

1. "Fill Me In"
2. "Can't Be Messing 'Round"
3. "Rendezvous"
4. "7 Days"
5. "Follow Me"
6. "Last Night"
7. "Walking Away"
8. "Time to Party"
9. "Booty Man"
10. "Once in a Lifetime"
11. "You Know What"
12. "Rewind"

### ฉบับในสหรัฐอเมริกา (2001)

1. "Fill Me In"
2. "Can't Be Messing 'Round"
3. "Rendezvous"
4. "7 Days"
5. "Follow Me"
6. "Key To My Heart"
7. "Fill Me In (Part 2)"
8. "Last Night"
9. "Walking Away"
10. "Time to Party"
11. "Booty Man"
12. "Once in a Lifetime"
13. "You Know What"
14. "Rewind"

### Singapore Limited Edition - Bonus CD Single

1. "Walking Away" (Radio Edit)
2. "Walking Away" (Ignorants Remix)
3. "Walking Away" (DJ Chunky Remix)
4. "Treats" (Better Day Remix)

อ้างอิง
-------

1. ↑
แผนภาพของแฮร์ตสปรอง–รัสเซิล
ชนิดสเปกตรัม
ดาวแคระน้ำตาล
ดาวแคระขาว
ดาวแคระแดง
ดาวแคระเล็ก
ดาวแคระ
แถบลำดับหลัก
ดาวยักษ์เล็ก
ดาวยักษ์
ดาวยักษ์สว่าง
ดาวยักษ์ใหญ่
ดาวยักษ์ใหญ่ยิ่ง
โชติมาตร
สัมบูรณ์
(MV)

**ดาวยักษ์เล็ก** (อังกฤษ: Subgiant star) เป็นประเภทของดาวฤกษ์ที่สว่างกว่าดาวแคระปกติในแถบลำดับหลักในชั้นสเปกตรัมเดียวกัน แต่ไม่สว่างเท่ากับดาวยักษ์ ถึงแม้ว่าดาวยักษ์เล็กจะมีลักษณะแน่นอนว่าเป็นดาวสว่างผิดปกติซึ่งอุดมไปด้วยโลหะและมีปฏฺกิริยาฟิวชั่นไฮโดรเจน (แบบเดียวกับดาวกึ่งแคระว่าเป็นดาวฤกษ์มัวผิดปกติซึ่งมีโลหะอยู่น้อยและมีปฏิกิริยาฟิวชั่นไฮโดรเจน) แต่ก็เป็นที่เชื่อกันทั่วไปว่าดาวยักษ์เล็กเป็นดาวฤกษ์ที่เผาผลาญเชื้อเพลิงไฮโดรเจนที่แกนกลางจนหมดหรือกำลังจะหมดแล้ว ในดาวยักษ์เล็กที่มีมวลประมาณ 1 มวลดวงอาทิตย์ เหตุการณ์ดังกล่าวทำให้แกนกลางยุบตัวลง ซึ่งเพิ่มอุณหภูมิใจกลางของดวงฤกษ์ให้สูงพอที่จะย้ายฟิวชั่นไฮโดรเจนไปยังเปลือกหุ้มรอบแกน และยังเพิ่มขนาดของดาวจนกระทั่งกลายเป็นดาวยักษ์ ที่จุดเริ่มต้นของระยะดาวยักษ์เล็ก (อย่างเช่น โปรซิออน) เส้นผ่านศูนย์กลางและความสว่างจะเพิ่มขึ้น แต่ดาวจะยังไม่เย็นตัวลงหรือเปลี่ยนสีอย่างเห็นได้ชัด ดาวยักษ์เล็กในช่วงหลังจะมีความคล้ายดาวยักษ์มากขึ้นโดยมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางใหญ่ขึ้นและมีอุณหภูมิต่ำกว่าดาวฤกษ์ที่มีมวลเท่ากันในแถบลำดับหลัก ความสว่างโดยรวมเปลี่ยนแปลงเล็กน้อยระหว่างระยะดาวยักษ์เล็ก ดังที่แสดงให้เห็นโดยวิวัฒนาการตามแนวนอนอย่างเหมาะสมออกจากแถบลำดับหลักในทันที ลักษณะดังกล่าวมีความโดดเด่นอย่างมากในไดอะแกรมของแฮร์ทสชปรุง-รัสเซลล์‎ของกระจุกดาวทรงกลม

| * ด
* ค
* ก
ดาวฤกษ์ |
| --- |
| ดาวฤกษ์ก่อนเกิด | 
* เมฆโมเลกุล
	+ บริเวณเอช 2
* กลุ่มเมฆบอก
* วัตถุดาวฤกษ์อายุน้อย
* วัตถุเฮอร์บิก–อาโร
* รอยฮายาชิ
* ขีดจำกัดฮายาชิ
* รอยเฮนเยย์
* ดาวฤกษ์ก่อนเกิด
* ที วัว
* เอฟยู นายพราน
* ดาวเฮอร์บิก เออี/บีอี

 |
| วิวัฒนาการ | 
* กำเนิด
* ก่อนลำดับหลัก
* แถบลำดับหลัก
* วิวัฒนาการหลังดาวยักษ์แดง
* แขนงดาวยักษ์เชิงเส้นกำกับ
* แผ่นยาวดาวแปรขนาดและแปรแสง
* เนบิวลาดาวเคราะห์ก่อนเกิด
* เนบิวลาดาวเคราะห์
* ดาววอลฟ์–ราแย
* นวดารา
* มหานวดารา
* ไฮเปอร์โนวา
* แผนภาพของแฮร์ตสปรอง–รัสเซิล

 |
| ประเภท | 
* ดาวแคระ
	+ น้ำเงิน
	+ ส้ม
	+ แดง
	+ เหลือง
	+ เหลือง-ขาว
* ดาวยักษ์เล็ก
* ดาวยักษ์
	+ น้ำเงิน
	+ แดง
* ดาวยักษ์สว่าง
* ดาวยักษ์ใหญ่
	+ น้ำเงิน
	+ แดง
	+ เหลือง
* ดาวยักษ์ใหญ่ยิ่ง
	+ เหลือง
* ดาวแปลกพวกน้ำเงิน
* ดาวแปรแสงแกมมาแคสซิโอเปีย
* ดาวคาร์บอน
	+ ซีเอช
* แบเรียม
* เอส
* ดาวฤกษ์ประหลาด
* ดาวเทคเนเทียม
* ดาวปรอท-มังกานีส
* ดาวแปรแสง

 |
| คุณสมบัติ | 
* การจัดประเภท
* ดัชนีสียูบี-วี
* การสังเคราะห์นิวเคลียส
* อุณหภูมิยังผล
* ความเป็นโลหะ
* การหมุน
* สนามแม่เหล็ก
* การเคลื่อนไหวผิดปกติของบรรยากาศแบบไมโคร
* ระบบดาวเคราะห์
* ความเร็วแนวเล็ง
* การเคลื่อนที่เฉพาะ
* พารัลแลกซ์
* ความเร็วของอวกาศ
	+ ดาวฤกษ์ความเร็วสูง - ดาวฤกษ์ความเร็วสูงยิ่งยวด

 |
| โครงสร้าง | 
* แกน
* เขตพาความร้อน
* เขตแผ่รังสี
* โฟโตสเฟียร์
* โครโมสเฟียร์
* โคโรนา
* ลมดาวฤกษ์
* โพรงลมดาวฤกษ์

 |
| ซากดาว | 
* ดาวแคระขาว
* ดาวนิวตรอน
* พัลซาร์
* แมกนีทาร์
* ดาวควาร์ก
* ดาวส่วนประกอบประหลาด
* หลุมดำ
* หลุมดำดาวฤกษ์

 |
| รายชื่อดาวฤกษ์ | 
* เรียงตามมวล
* เรียงตามขนาด
* เรียงตามโชติมาตรปรากฏ
* เรียงตามโชติมาตรสัมบูรณ์
* เรียงตามระยะห่าง

 |
โคปุรัมของมหามริอัมมันโกยิล กรุงเทพมหานคร
**โคปุรัม** หรือ **โคปุระ** (สันสกฤต: गोपुरम्, gopuram) คือหอคอยซุ้มทางเข้าโบสถ์พราหมณ์ ปกติมักประดับตกแต่งอย่างวิจิตรด้วยเทวรูปมากมาย พบในสถาปัตยกรรมทราวิฑหรือสถาปัตยกรรมทมิฬนาฑู ซึ่งเป็นที่นิยมในอินเดียใต้

ในอดีต ไม่นิยมสร้างโคปุรัมให้ใหญ่โตเหมือนในปัจจุบัน ต่อมาจึงนิยมสร้างให้มีขนาดใหญ่และส่วนใหญ่นิยมสร้างโคปุรัมล้อมรั้วของเทวสถานด้วยซ้ำ ด้านบนสุดของโคปุรัมคือหินทรงบัลบัสที่เรียกว่ากลสัม (kalasam) สิ่งก่อสร้างลักษณะเดียวกับโคปุรัมตรงกลางของเทวสถานเรียกในอินเดียใต้ว่า วิมาน (vimana) หรือเรียกในอินเดียเหนือว่า ศิขร (shikhara) ทั้งคู่สร้างและออกแบบตามกฏที่บัญญัติไว้ในวาสตุศาสตร์ (Vastu Shastra) คัมภีร์ฮินดูว่าด้วยการก่อสร้างและการออกแบบสถาปัตยกรรมที่คล้ายกับการวางฮวงจุ้ยของจีน

ภาพกราฟิกแสดงอาคารต่าง ๆ ในโบสถ์พราหมณ์อย่างง่าย โคปุรัมคือโครงสร้างสีแดงเลือดหมู
นักโบราณคดีเชื่อว่าโคปุรัมได้รับอิทธิพลจากยุคปัลลวะและโครงสร้างที่เรียกว่าหอศิขรในสถาปัตยกรรมแบบอินเดียเหนือ ซึ่งราวปีคริสต์ศักราช[*โปรดขยายความ*] 12–16 เทวสถานฮินดูกลายเป็นศูนย์รวมของชุมชน ซุ้มทางเข้าจึงกลายเป็นส่วนสำคัญของเทวสถานฮินดู การสร้างซุ้มประตูทางเข้าให้งดงามและโอ่อ่าจึงทำให้เกิดการสร้างโคปุรัมขึ้น จนในที่สุดโคปุรัมบดบังลักษณะของวิหารภายใน บางครั้งโคปุรัมก็เป็นเทวาลัยในตนเองด้วย บางเทวสถานจึงมีโคปุรัมมากกว่าหนึ่งแห่ง โคปุรัมแพร่หลายไปพร้อมกับอิทธิพลของฮินดู ดังที่ปรากฏในสถาปัตยกรรมเขมร เช่น ปราสาทหินต่าง ๆ ที่พบในประเทศกัมพูชาและไทย

นักศัพทมูลวิทยาสันนิษฐานที่มาของชื่อ *โคปุรัม* ไว้อยู่สองทฤษฎีคือ ทฤษฎีแรกเชื่อว่ามาจากภาษาทมิฬคำว่า โค (கோ; kō) ซึ่งแปลว่า "กษัตริย์" และ ปุราม (புறம்; puram) ซึ่งแปลว่า "ด้านนอก" ในขณะที่อีกทฤษฎีเชื่อว่ามาจากภาษาสันสกฤตคำว่า โค (สันสกฤต: गो) ซึ่งแปลว่าวัว หรือ นคร และคำว่า ปุระ (สันสกฤต: पुरम्) ซึ่งแปลว่า เมือง หรือ นิคม

ระเบียงภาพ
----------

* 
* 
* 
* 
* 
*

อ้างอิง
-------

1. 1 2  "gopura". Encyclopædia Britannica. สืบค้นเมื่อ 2008-01-20.
2. ↑  Ching, Francis D.K.; และคณะ (2007). *A Global History of Architecture*. New York: John Wiley and Sons. p. 762. ISBN 0-471-26892-5.
3. ↑  Ching, Francis D.K. (1995). *A Visual Dictionary of Architecture*. New York: John Wiley and Sons. p. 253. ISBN 0-471-28451-3.
4. ↑  Ananth, Sashikala (1 January 2000). *Penguin Guide to Vaastu: The Classical Indian Science of Architecture and Design* (2 ed.). Mumbai: Penguin. ISBN 014027863X. `{{cite book}}`: `|access-date=` ต้องการ `|url=` (help)
5. ↑  Michell, George (1988). *The Hindu Temple*. Chicago: University of Chicago Press. pp. 151–153. ISBN 0-226-53230-5.
6. ↑  Sellby, Martha A.; Indira Viswanathan Peterson (2008). *Tamil geographies: cultural constructions of space and place in South India*. SUNY Press.
7. ↑  Lienhard S. von Hinèuber O. (2007). *Kleine Schriften: Supplement* (ภาษาฝรั่งเศส). Harrassowitz Verlag. p. 414. ISBN 9783447056199.
***ซ่งฉื่อ*** (จีน: 宋史; พินอิน: *Sòng Shǐ*; "พงศาวดารซ่ง") เป็นพระราชพงศาวดารฉบับหนึ่งในชุด 24 พงศาวดาร (二十四史) ของจีน บันทึกประวัติศาสตร์ราชวงศ์ซ่ง (宋朝; ค.ศ. 960–1279) เริ่มจัดทำใน ค.ศ. 1343 พร้อมกับพงศาวดาร *เหลียวฉื่อ* (遼史) และ *จินฉื่อ* (金史) ภายใต้การควบคุมของทัวทัว (脫脫) และอาหลู่ถู (阿鲁图) ขุนนางผู้ใหญ่แห่งราชวงศ์หยวน (元朝; ค.ศ. 1279–1368) เนื้อหาแบ่งเป็น 496 บท มีพระราชประวัติจักรพรรดิราชวงศ์ซ่ง ประวัติคร่าว ๆ ของบุคคลสำคัญในราชวงศ์ดังกล่าว และบันทึกเรื่องราวในสมัยนั้น

ความเป็นมา
----------

หลิว ปิ่งจง (劉秉忠) และหวัง เอ้อ (王鹗) ขุนนางราชวงศ์หยวน ทูลเสนอจักรพรรดิหยวนชื่อจู่ (元世祖) รัชกาลที่ 5 แห่งราชวงศ์หยวน ให้ประชุมพงศาวดารราชวงศ์ซ่ง (ค.ศ. 960–1279), ราชวงศ์เหลียว (遼朝; ค.ศ. 907–1125), และราชวงศ์จิน (金朝; ค.ศ. 1115–1234) จักรพรรดิทรงอนุมัติ  แต่โครงการค้างคามายาวนาน จนเดือนมีนาคม ค.ศ. 1343 จักรพรรดิหยวนฮุ่ยจง (元惠宗) รัชกาลที่ 15 และรัชกาลสุดท้ายของราชวงศ์หยวน รับสั่งให้เริ่มทำพงศาวดารราชวงศ์ทั้งสามได้ โดยให้ขุนนางดังต่อไปนี้เป็นผู้เขียน คือ ก้ง ชือเต้า (贡师道), เจี๋ย หลู่ (贾鲁), ไท่ ปู้หฺวา (泰不华), ยฺหวี เชฺว (余阙), ยฺหวี เหวินจ้วน (于文传), วั่วยู่หลุนถู (斡玉伦徒), เวย์ ซู่ (危素), และขุนนางอื่นอีก 23 คน กับทั้งให้ขุนนางดังต่อไปนี้เป็นผู้กำกับดูแล คือ Toktogan, จาง ฉี่หยาน (张起岩), เถี่ยมู่เอ๋อร์ ถ่าชื่อ (铁木儿塔识; Temür Daš), หยาง จงตฺวัน (楊宗端), หลี ห่าวเหวิน (李好文), หวัง อี๋ (王沂), โอวหยาง เสฺวียน (欧阳玄), และเฮ่อ เหวย์อี (贺惟一) ต่อมาในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1344 Toktogan ลาออกจากหน้าที่ดังกล่าว อาหลู่ถูจึงได้รับแต่งตั้งแทน ถึงแม้จะไม่คุ้นชินกับอักษรจีนก็ตาม

พงศาวดารแล้วเสร็จและเผยแพร่ครั้งแรกในมณฑลเจ้อเจียง (浙江省) ใน ค.ศ. 1346 เป็นปีที่ 6 แห่งรัชกาลจื้อเจิง (至正) ของจักรพรรดิหยวนฮุ่ยจง

เนื้อหา
-------

*ซ่งฉื่อ* มีเนื้อหา 496 บท จึงมีเนื้อหามากที่สุดในชุด 24 พงศาวดาร 496 บท แบ่งเป็น พระราชประวัติของจักรพรรดิ 47 บท, ประวัติบุคคลในประวัติศาสตร์ 255 บท, รายละเอียดบ้านเมือง 162 บท, และตารางต่าง ๆ เช่น ตารางวงศ์ตระกูล 32 บท บุคคลที่บันทึกประวัติไว้มีกว่า 2,000 คน ซึ่งมากกว่า *จิ้วถังชู* (舊唐書) พงศาวดารราชวงศ์ถัง (唐朝; ค.ศ. 618–907) ถึง 2 เท่า

บทที่ว่าด้วยรายละเอียดบ้านเมืองยังแบ่งออกเป็นหมวดหมู่ย่อย เช่น ดาราศาสตร์, ห้าธาตุ (五行), ปฏิทินหลวง (律历), ภูมิศาสตร์, แม่น้ำลำคลอง, จารีตประเพณีลัทธิขงจื๊อ, ดนตรีกวีศิลป์, ระบบราชการ, และเครื่องอุปโภคบริโภค

บทที่ว่าด้วยประวัติบุคคลมีเนื้อหามากกว่าในพงศาวดารฉบับอื่นใด ทั้งยังมีประวัติของกบฏ เช่น จาง ปางชาง (張邦昌), ฉิน ฮุ่ย (秦檜), ไช่ จิง (蔡京), หลิว อฺวี้ (劉豫), และ หฺวัง เฉียนช่าน (黃潛善) รวมถึงประวัตินักบวชหรือนักปราชญ์ลัทธิขงจื๊อ เช่น จาง ไจ้ (張載), จู ซี ( 朱熹), โจว ตุนอี๋ (周敦頤), เฉิง อี๋ (程頤), และเฉิง ฮ่าว (程顥)

อ้างอิง
-------

1. ↑  Chan (2014), pp. 62–64. harv error: no target: CITEREFChan2014 (help)
2. 1 2  "The History of the Song Dynasty". สืบค้นเมื่อ September 1, 2010.

บรรณานุกรม
----------

* Chan, Hok-lam (2014). "Chinese Official History at the Yuan Court: The Compilation of the Liao, Chin, and Sung Histories". China Under Mongol Rule. Princeton: Princeton University Press.
* Chien, Cecilia Lee-fang (2004). Salt and State: An Annotated Translation of the Songshi Salt Monopoly Treatise. Michigan: Center for Chinese Studies, University of Michigan.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* *ซ่งฉื่อ* (จีน)
**ปลากระเบนแมนตาแนวปะการัง** หรือ **ปลากระเบนราหูแนวปะการัง** (อังกฤษ: Reef manta ray; ชื่อวิทยาศาสตร์:  *Manta alfredi*) เป็นปลากระเบนแมนตาชนิดหนึ่ง จัดอยู่ในวงศ์ปลากระเบนนก (Myliobatidae)

มีลักษณะทั่วไปคล้ายกับปลากระเบนแมนตามหาสมุทร (*M. birostris*) ที่เป็นปลากระเบนแมนตาอีกชนิดหนึ่ง มีความแตกต่างกันที่ด้านหลังของปลากระเบนแมนตาแนวปะการังตัวไหนที่มีสีดำไม่หมด จะเป็นแถบร่องที่เล็กกว่าของปลากระแบนแมนตามหาสมุทร อีกทั้งสีดำที่ใต้ท้องก็มีแถบแคบ ๆ ใกล้กับบริเวณปลายครีบอกเท่านั้น 

อีกทั้งยังมีพฤติกรรมที่แตกต่างไปจากปลากระเบนแมนตามหาสมุทร ตรงที่จะกระจายพันธุ์อยู่รวมเป็นฝูงกันตามแนวปะการัง ไม่ห่างจากแผ่นดินใหญ่ ไม่ได้อยู่ในทะเลลึกหรือทะเลเปิด ไม่มีพฤติกรรมการอพยพย้ายถิ่นที่อยู่ และมีลักษณะการว่ายน้ำที่ตีโค้งเป็นวงแคบกว่า

มีขนาดความกว้างโดยเฉลี่ย 3-4 เมตร โดยตัวอย่างใหญ่สุดที่พบคือ 5.5 เมตร โดยเฉลี่ยนับว่าใหญ่กว่าปลากระเบนแมนตามหาสมุทร แต่อย่างไรก็ตาม ปลากระเบนทั้ง 2 ชนิด โดยเฉพาะปลากระเบนแมนตาแนวปะการังจะพบได้ตามทะเลและมหาสมุทรเขตร้อนและเขตอบอุ่นทั่วโลก หลายพื้นที่พบได้ทั้ง 2 ชนิด โดยเฉพาะอย่างยิ่งแถบอินโด-แปซิฟิก

อ้างอิง
-------

1. 1 2  จาก IUCN
2. ↑  "MANTA RAY ECOLOGY AND BIOLOGY". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2012-03-06. สืบค้นเมื่อ 2012-12-24.
3. ↑  Marshall, A.D. L.J.V. Compango & M.B. Bennett (2009). *Redescription of the genus Manta with resurrection of Manta alfredi (Krefft, 1868) (Chondrichthyes; Myliobatoidei; Mobulidae)*. Zootaxa 2301: 1–28

คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
***Manta alfredi***

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

 ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Manta alfredi ที่วิกิสปีชีส์
**วัดม่วงงาม** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลม่วงงาม อำเภอเสาไห้ จังหวัดสระบุรี

วัดม่วงงาม มีชื่ออื่นว่า **วัดม่วงขาม** หรือ **วัดม่วงลาว** ตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2350 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 2 ตุลาคม พ.ศ. 2532 เป็นวัดที่ก่อตั้งขึ้นโดยชาวลาวเวียงจันทน์ เนื่องจากมีกลุ่มคนที่อพยพมาจากเวียงจันทน์นำโดยพระเจ้าธรรมจินดา ได้มาตั้งถิ่นฐานที่วัดตะเฆ่ และตั้งหมู่บ้านขึ้นชื่อ *หมู่บ้านม่วงลาว* ต่อมาในสมัยของกำนันแจ้งปักษาศร ท่านได้เปลี่ยนชื่อหมู่บ้านนี้ใหม่เป็น *บ้านม่วงงาม* ได้ตั้งชื่อวัดเป็น "วัดม่วงงาม" ตามชื่อหมู่บ้าน

วัดมีประเพณีที่สำคัญคือประเพณีบุญข้าวห่อ หรือวันสารทลาว โดยถือเอาวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 10 ของทุกปี เป็นประเพณีของชาวเวียงจันทน์ที่อพยพมา โดยจะมีการทำข้าวห่อพกติดตัวมากินระหว่างเดินทาง ในข้าวห่อนั้นจะมีทั้งข้าวจ้าวและข้าวเหนียวส่วนกับข้าวจะเป็นของแห่ง เช่น เนื้อเค็ม ปลาเค็ม ห่อรวมกันในใบตอง เมื่อถึงเวลาพักก็จะนำข้าวห่อออกมาแลกเปลี่ยนกันทาน ผู้นำการเดินทางในครั้งนั้นได้นำข้าวห่อมาถวายพระ ในวันขึ้น 15 ค่ำ เดือน 10 ในวันนี้ชาวบ้านจะแต่งกายเป็นชุดลาวเวียงจันทน์และนำข้าวห่อมาทำบุญที่วัด โดยข้าวห่อที่นำมาถวายพระจะทำเท่ากับจำนวนคนในครอบครัว และทำเพื่ออีกหนึ่งห่อเป็นการทำบุญไปหาญาติพี่น้องที่เสียชีวิตไปแล้ว หลังจากที่พระสงฆ์ฉันอาหารเสร็จ ชาวบ้านจะแบ่งเอาอาหารที่พระฉันเสร็จแล้วกลับไปรับประทานเพื่อความเป็นสิริมงคล และมีการนิมนต์พระจากวัดใกล้เคียงมารับบิณฑบาต

อ้างอิง
-------

1. ↑  "วัดม่วงงาม". สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.
2. ↑  "วัดม่วงงาม". มิวเซียมไทยแลนด์.
3. ↑  "วัดม่วงงาม (วัดม่วงขามหรือวัดม่วงลาว)". แหล่งศิลปกรรมอันควรอนุรักษ์ - สิ่งแวดล้อมศิลปกรรม.
**ปลากะพงดำ** (อังกฤษ: Tripletail, Atlantic tripletail) ปลากระดูกแข็งชนิดหนึ่ง ในอันดับปลากะพง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า *Lobotes surinamensis* อยู่ในวงศ์ปลากะพงดำ (Lobotidae)

มีลักษณะลำตัวแบนค่อนข้างลึก ความยาวหัวจะสั้นกว่าความลึกลำตัว ปากกว้างเฉียงขึ้น มุมปากจะอยู่แนวเดียวกับปุ่มกลางนัยน์ตา ครีบหลังจะเป็นก้านครีบเดี่ยวเป็นซี่ปลายแหลมประมาณ 11-13 ก้าน และก้านครีบแขนง 13-16 ก้าน ส่วนครีบหลัง ครีบก้น ครีบหางขนาดใกล้เคียงกันดูเหมือนจะมีครีบหาง 3 ครีบ อันเป็นที่มาของชื่อเรียกในภาษาอังกฤษ ขนาดค่อนข้างใหญ่สีน้ำตาลเข้มทั้งตัวหรือสีเหลืองอมเขียวมะกอก 

มีความยาวเต็มที่ได้ 110 เซนติเมตร พบกระจายพันธุ์บริเวณน้ำกร่อยตามปากแม่น้ำ พบได้ตั้งแต่มหาสมุทรแอตแลนติก, มหาสมุทรอินเดีย และแถบอินโด-แปซิฟิก ในมหาสมุทรแปซิฟิก มีพฤติกรรมอำพรางตัวให้เข้ากับสภาพแวดล้อมเพื่อล่าเหยื่อและอำพรางสัตว์ผู้ล่าที่ใหญ่กว่า โดยปรับเปลี่ยนสีได้ ปกติมักจะลอยตัวอยู่นิ่ง ๆ กับที่โดยทิ่มส่วนหัวลง กินสัตว์น้ำขนาดเล็กกว่าเป็นอาหาร ลูกปลาวัยอ่อนมักอาศัยอยู่ตามปากแม่น้ำหรือป่าชายเลน โดยมักจะตะแคงข้างหรือลอยตัวนิ่ง ๆ ทำให้แลดูคล้ายใบไม้

นิยมตกกันเป็นเกมกีฬา และรับประทานเนื้อเป็นอาหาร แต่หากนำไปปรุงด้วยการทำแกงหรือต้มยำ รสชาติจะจืดชืดไม่อร่อย จนต้องโยนหม้อที่ใช้ต้มทิ้งไปพร้อมปลา จนได้อีกชื่อเรียกหนึ่งว่า "ปลาหม้อแตก" และมีชื่อเรียกอื่น ๆ เช่น "กะพงขี้เซา", "กะพงแสม", "อีโป้", "ใบไม้" "ตะกรับทะเล" หรือ "กูกู" (มอแกน) เป็นต้น

อ้างอิง
-------

1. ↑  ปลากะพงดำ, ปลากะพงขี้เซา

คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
***Lobotes surinamensis***

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* การเลี้ยง ปลาหม้อแตกในกระชัง จากเว็บไซต์กรมประมง
* รูปและข้อมูลจาก Fishbase.org เก็บถาวร 2010-11-14 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
**วัดมุงเมือง** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลเวียง อำเภอเมืองเชียงราย จังหวัดเชียงราย

วัดมุงเมืองตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2383 และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 5 ธันวาคม พ.ศ. 2409 ได้ประกอบพิธีผูกพัทธสีมาเมื่อ 13 มกราคม พ.ศ. 2510 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาครั้งหลังเมื่อวันที่ 3 ธันวาคม พ.ศ. 2547 วัดมุงเมืองรอดพ้นจากการถูกทำลายในสงครามโลกครั้งที่ 2 ซึ่งชาวบ้านเชื่อกันว่าอาจเป็นเพราะ *พระพุทธรูปสองสี* หรือ *พระเจ้าสองสี* ที่ประดิษฐานอยู่ภายในวัด

อาคารและเสนาสนะที่สำคัญ ได้แก่ เจดีย์ศิลปะล้านนาตั้งอยู่บนฐานสี่เหลี่ยมจตุรัส มีการย่อมุมซ้อนกันสี่ชั้น รองรับฐานปัทม์ย่อมุม ถัดขึ้นไปเป็นเรือนธาตุ มีซุ้มประดิษฐานพระพุทธรูปยืนปางเปิดโลกทั้งสี่ด้าน โดยพระพุทธเจ้าทรงยืนตัวตรงแขนสองข้างอยู่ข้างลำตัวกางออกเล็กน้อย องค์เจดีย์ทรงระฆังกลม และมีเจดีย์เล็ก ๆ ประดับอยู่ที่มุม ใต้เจดีย์ได้เพิ่งค้นพบพระบรมสารีริกธาตุอยู่ใต้เจดีย์โดยบังเอิญ

อ้างอิง
-------

1. ↑  "วัดมุงเมือง". การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.).
2. ↑  "วัดมุงเมือง". สำนักงานการท่องเที่ยวและกีฬาจังหวัดเชียงราย. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2021-10-03. สืบค้นเมื่อ 2021-10-03.

คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
**วัดมุงเมือง**
**ปลากะตักใหญ่** หรือ **ปลากะตักควาย** (อังกฤษ: Indian anchovy) เป็นปลาทะเลขนาดเล็กชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า *Stolephorus indicus* ในวงศ์ปลากะตัก (Engraulidae)

มีลำตัวยาวเรียวด้านข้างแบน ท้องเป็นสันคม เกล็ดบริเวณหน้าครีบท้องแข็งเป็นหนาม หัวโต จะงอยปากสั้น ปากกว้างและเฉียงขึ้นข้างบน ครีบหลังและครีบก้นมีขนาดใกล้เคียงกัน ครีบหางลึกเป็นแฉก ครีบหูและครีบท้องมีขนาดเล็ก มีแถบสีขาวคาดที่ข้างลำตัวและมีจะงอยปากใหญ่กว่าปลากะตักชนิดอื่น ๆ ไม่มีเส้นดำบนด้านหลังระหว่างหัวถึงครีบหลัง ลำตัวเป็นสีเทาโปร่งแสง

มีพฤติกรรมอยู่รวมเป็นฝูงใหญ่ หากินตามผิวน้ำ โดยมีความยาวเต็มที่ไม่เกิน 10 เซนติเมตร กินอาหารขนาดเล็ก จำพวก แพลงก์ตอน, เคยหรือสัตว์น้ำขนาดเล็กต่าง ๆ 

พบกระจายพันธุ์ทั่วไปในทะเลที่ห่างจากชายฝั่งประมาณ 0.5-1.5 ไมล์ทะเล สามารถเข้าไปหากินถึงในแหล่งน้ำกร่อย เช่น ปากแม่น้ำได้ ในภูมิภาคเอเชียใต้และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในน่านน้ำไทยพบได้ทั้งอ่าวไทยและทะเลอันดามัน นอกจากนั้นแล้วยังพบได้ไกลถึงชายฝั่งของแอฟริกาใต้, ทะเลแดง, อ่าวเปอร์เซีย, ซามัว, ตาฮิติ, มาดากัสการ์, ทะเลจีนตะวันออก และออสเตรเลีย

มีความสำคัญทางเศรษฐกิจ ในแง่ของการทำเป็นน้ำปลา, ปลาแห้ง, ปลาป่น และแกงกะหรี่ ในอินเดีย

ปลากะตักใหญ่ ยังมีชื่อเรียกอื่น ๆ อีก เช่น "ปลามะลิ", "ปลากล้วย" หรือ "ปลาไส้ตัน"

อ้างอิง
-------

1. ↑  Korn Thong Crispy Fried Indian Anchovy Snack (อังกฤษ)
2. ↑  Netholi Fish Curry (Kozhuva/Anchovy Curry) (อังกฤษ)
3. ↑  *Stolephorus indicus* จากสนุกดอตคอม

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* รูปและข้อมูลจาก Fishabse.org
**ปลากระเบนไฟฟ้าแปซิฟิก** (อังกฤษ: Pacific electric ray; Torpedo pacific; ชื่อวิทยาศาสตร์: *Torpedo californica*) เป็นปลากระเบนไฟฟ้าชนิดหนึ่ง อาศัยอยู่ในมหาสมุทรแปซิฟิกทางตะวันออก ตั้งแต่บริติชโคลัมเบีย (แคนาดา), คาบสมุทรแคลิฟอร์เนีย (เม็กซิโก) และอาจพบได้ในส่วนอื่น ๆ ของมหาสมุทรแปซิฟิก

มีความยาวประมาณ 140 เซนติเมตร น้ำหนักประมาณ 41 กิโลกรัม ลำตัวรูปร่างกลม มีสีเทา และมีจุดสีดำอยู่บนหลัง ครีบหลังทั้งสองครีบอยู่ใกล้หาง

มักพบได้ในดงสาหร่ายเคลป์และก้นทะเลที่เป็นทราย บางครั้งอาจฝังตัวอยู่ในทราย กินปลากระดูกแข็งเป็นอาหาร โดยเฉพาะจำพวกปลาเฮอร์ริ่งและปลาเบน สามารถทำให้เหยื่อสลบโดยปล่อยกระแสไฟฟ้าออกจากอวัยวะพิเศษ ความแรงอาจถึง 50 โวลต์และ 1 กิโลวัตต์ มีอายุขัยค่อนข้างนาน ตั้งแต่ 4.5 ถึง 14 ปี

ปลากระเบนไฟฟ้าแปซิฟิกมักถูกใช้เป็นตัวอย่างในการวิจัยทางอณูชีววิทยา เพราะอวัยวะสร้างกระแสไฟฟ้ามีปริมาณโปรตีนบางชนิดอยู่สูงมาก ตัวอย่างเช่น อะซีทิลคอลีนสเตอเรส

อ้างอิง
-------

1. 1 2  Neer, J.A. (2005). *Torpedo californica*. In: IUCN 2005. IUCN Red List of Threatened Species. Downloaded on March 22, 2010.
2. ↑  Ebert, D.A. (2003). *Sharks, Rays, and Chimaeras of California*. University of California Press. pp. 190–192. ISBN 0-520-23484-7.
3. ↑  Scandalios, J.G. and T.R.F. Wright (1991). *Advances in Genetics*. Academic Press. p. 178. ISBN 0-12-017629-7.

คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
***Torpedo californica***

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

 ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Torpedo californica ที่วิกิสปีชีส์
**ปลากระเบนหัวแหลม** (อังกฤษ: Pale-edged stingray, Sharpnose stingray; ชื่อวิทยาศาสตร์: *Dasyatis zugei*) ปลากระดูกอ่อนทะเลจำพวกปลากระเบนชนิดหนึ่ง ในวงศ์ปลากระเบนธง (Dasyatidae)

มีลักษณะลำตัวแบน สันฐานเหลี่ยมคล้ายว่าว หางยาวเรียวเป็นเส้นเหมือนแส้ ส่วนกว้างของลำตัวเกือบเท่าความยาว จะงอยปากยื่นแหลมออกไป ความยาวของจะงอยปากประมาณ 1/3 ของความยาวลำตัว ด้านท้องมีช่องน้ำเข้า 5 คู่ ครีบอกเป็นแผ่นติดต่อรวมกับลำตัว ครีบก้นอยู่ใต้ครีบหาง ไม่มีครีบหลัง บนครีบหางมีเงี่ยงปลายแหลม ขอบหยักเป็นฟันเลื่อย โคนเงี่ยงมีต่อมพิษ ซึ่งถ้าหากแทงจะปล่อยพิษเข้าสู่ร่างกาย ทำให้ได้รับบาดเจ็บและปวดอย่างรุนแรง ลำตัวด้านหลังมีสีน้ำตาลเทา ด้านท้องสีขาว ขนาดโตเต็มที่ได้ 29 เซนติเมตร (11 นิ้ว)

อาศัยในน้ำกร่อย และน้ำทะเล บริเวณปากแม่น้ำ หากินบริเวณพื้นท้องน้ำ พบได้ในบริเวณน้ำตื้นจนถึงน้ำลึกกว่า 100 เมตร (330 ฟุต) อาหารได้แก่ สัตว์กลุ่มกุ้งปูขนาดเล็ก รวมทั้งปลาขนาดเล็กด้วย พบในมหาสมุทรอินเดียและมหาสมุทรแปซิฟิกตั้งแต่อินเดียจนถึงตะวันออกของคาบสมุทรมลายู และตอนใต้ของญี่ปุ่น

ในปี ค.ศ. 2001 ลิซา โรเซนเบอร์เกอร์ ได้ทำการวิเคราะห์ทางวงศ์วานวิวัฒนาการทางสัณฐานวิทยาพบว่า ปลากระเบนหัวแหลมมีความใกล้ชิดทางพันธุกรรมกับปลากระเบนแมลงวัน (*Himantura gerrardi*), ปลากระเบนมุก (*D. margaritella*) และปลากระเบนผีเสื้อ (*Gymnura micrura*) ผลที่ได้สนับสนุนว่าการเจริญเติบโตของปลากระเบนเหล่านี้ว่ามิได้อยู่ในสกุล *Dasyatis* และ*Himantura* หากแต่เป็นสิ่งมีชีวิตชนิดเดียว

แม้จะเป็นปลากระเบนขนาดเล็ก แต่ปลาที่โตเต็มที่จะถูกจับจากพื้นน้ำด้วยอวนและแห โดยเฉพาะในอ่าวไทยและทะเลชวา โดยชาวประมงท้องถิ่น ถือว่ามีนัยทางเศรษฐกิจ

อ้างอิง
-------

1. 1 2  White, W.T. (2006). *Dasyatis zugei*. In: IUCN 2006. IUCN Red List of Threatened Species. Downloaded on December 8, 2009.
2. ↑  Jordan, D.S. & H.W. Fowler (March 20, 1903). "A review of the elasmobranchiate fishes of Japan". *Proceedings of the United States National Museum*. **26** (1324): 593–674. doi:10.5479/si.00963801.26-1324.593.
3. ↑  Nishida, K. & K. Nakaya. "A new species of the genus *Dasyatis* (Elasmobranchii: Dasyatididae) from Southern Japan and lectotype designation of *D. zugei*". *Japanese Journal of Ichthyology*. **35** (2): 115–123.
4. ↑  Last, P.R. & L.J.V. Compagno (1999). "Dasyatidae". ใน Carpenter, K.E. and V.H. Niem (บ.ก.). *The Living Marine Resources of the Western Central Pacific (Volume 3)*. Food and Agricultural Organization of the United Nations. pp. 1479–1505. ISBN 92-5-104302-7.
5. ↑  Rosenberger, L.J.; Schaefer, S. A. (August 6, 2001). Schaefer, S. A. (บ.ก.). "Phylogenetic Relationships within the Stingray Genus *Dasyatis* (Chondrichthyes: Dasyatidae)". *Copeia*. **2001** (3): 615–627. doi:10.1643/0045-8511(2001)001[0615:PRWTSG]2.0.CO;2.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
***Dasyatis zugei***

 ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Dasyatis zugei ที่วิกิสปีชีส์

* รูปและข้อมูลเพิ่มเติม (อังกฤษ)
แม่น้ำในประเทศมาเลเซีย
**แม่น้ำกาไบ** (มลายู: *Sungai Gabai*) เป็นแม่น้ำสายรองในลุ่มแม่น้ำลางัต ไหลมาจากกูนุงเบอซาร์ฮันตู (*Gunung Besar Hantu*; แปลว่า ภูเขาผีใหญ่) ซึ่งมีความสูง 1,462 เมตร (4,797 ฟุต) ในรัฐเนอเกอรีเซิมบีลัน ประเทศมาเลเซีย ไปถึงเขตป่าสงวนไม้วงศ์ยางนาในอำเภอฮูลูลางัต รัฐเซอลาโงร์

น้ำตกกาไบ
---------

น้ำตกกาไบ
ในอำเภอฮูลูลางัต แม่น้ำไหลลงไปยังน้ำตกที่มีชื่อว่า **น้ำตกกาไบ** (*Air Terjun Sungai Gabai*) เป็นสถานที่ท่องเที่ยวยอดนิยมสำหรับคนในพื้นที่ แต่ไม่ค่อยเป็นที่รู้จักในหมู่นักท่องเที่ยว มีการตัดถนนซีเมนต์จากที่จอดรถไปยังน้ำตกส่วนล่าง โดยมีที่พักอยู่ข้างทาง ส่วนน้ำตกส่วนบนจะต้องเดินขึ้นไป

อ้างอิง
-------

1. 1 2  "Gabai Waterfall, Hulu Langat". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2020-01-31. สืบค้นเมื่อ 17 November 2015.
2. ↑  Sasse, Fadal Farag K.; Hendrarto, Boedi; Izzati, Muniffatul (Jun 2010). "Tree Species Composition and Distribution in Sungai Lalang Forest Reserve, Selangor, Malaysia". *BIOMA*. **12** (1): 29–34. ISSN 1410-8801.
3. ↑  "Gabai Falls".

พิกัดภูมิศาสตร์: 03°09.97′N 101°54.52′E﻿ / ﻿3.16617°N 101.90867°E﻿ / 3.16617; 101.90867
**ปลากราย** (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Chitala ornata*) ปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง อยู่ในวงศ์ปลากราย (Notopteridae) มีปากกว้างมาก มุมปากอยู่เลยขอบหลังลูกตา ในตัวเต็มวัยส่วนหน้าผากจะหักโค้ง ส่วนหลังโก่งสูง ในปลาวัยอ่อนมีสีเป็นลายเสือคล้ายปลาสลาด แต่จะเปลี่ยนเป็นสีเทาเงินและมีจุดกลมใหญ่สีดำขอบขาวที่ฐานครีบก้นตั้งแต่ 3-20 ดวง ซึ่งมีจำนวนและขนาดแตกต่างกันออกไปในแต่ละตัว มีขนาดโดยเฉลี่ย 60 เซนติเมตร ขนาดใหญ่สุดที่พบคือ 1 เมตร น้ำหนักได้ถึง 15 กิโลกรัม

มักอาศัยอยู่ในบริเวณที่มีกิ่งไม้ใต้น้ำหรือพืชน้ำค่อนข้างหนาแน่น อยู่รวมกันเป็นฝูงเล็ก อาหารได้แก่ ปลาและสัตว์น้ำขนาดเล็ก พบในแหล่งน้ำทั้งแหล่งน้ำนิ่งและแม่น้ำทั่วประเทศไทย รวมถึงในประเทศใกล้เคียง แต่ปัจจุบันพบน้อยลงมาก

ปลากรายนับเป็นปลาน้ำจืดอีกชนิดหนึ่งที่คนไทยนิยมบริโภค โดยเฉพาะใช้เป็นวัตถุดิบผลิตทอดมันหรือลูกชิ้น ราคาขายในตลาดจึงสูง ส่วนบริเวณเนื้อเชิงครีบก้น เรียกว่าเชิงปลากราย เป็นส่วนที่นิยมมาปรุงอาหารโดยนำมาทอดกระเทียมหรือชุบแป้งทอด แม้ว่าเนื้อจะมีก้างมาก แต่ก็เป็นที่นิยมเพราะมีรสชาติอร่อย นอกจากใช้เป็นอาหารแล้ว ยังนิยมเลี้ยงเป็นปลาเศรษฐกิจ เช่น เลี้ยงในท้องร่องสวน และนิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงามด้วย ที่เลี้ยง
ง่าย อดทน และจะมีราคาแพงยิ่งขึ้นในตัวที่จุดเยอะ หรือตัวที่สีกลายเป็นสีเผือก หรือสีทองคำขาว หรือในตัวที่เป็นปลาพิการ ลำตัวสั้นกว่าปกติ
มีชื่อเรียกอื่น เช่น "ปลาหางแพน" ในภาษากลาง "ปลาตอง" ในภาษาอีสาน "ปลาตองดาว" ในภาษาเหนือ เป็นต้น

รูปภาพ
------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ปลากรายในตลาดสดที่เชียงราย | เชิงปลากรายทอดกระเทียม | ปลากรายในช่วงวัยรุ่น |

อ้างอิง
-------

1. ↑  "ครัวคุณต๋อย เชิงปลากรายทอดกระเทียม 26Jun2013". ช่อง 3. 26 June 2013. สืบค้นเมื่อ 13 December 2014.
2. ↑  สมโภชน์ อัคคะทวีวัฒน์. *สาระน่ารู้ ปลาน้ำจืดไทย เล่ม ๑*. กรุงเทพฯ : องค์การค้าของคุรุสภา, 2547. 264 หน้า. หน้า 20-21. ISBN 974-00-8701-9

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
***Chitala ornata***

 ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Chitala ornata ที่วิกิสปีชีส์
**ปลากริมมุก** หรือ **ปลากริมสี** (อังกฤษ: Pygmy gourami; ชื่อวิทยาศาสตร์: *Trichopsis pumila*) ปลาน้ำจืดขนาดเล็กชนิดหนึ่ง อยู่ในวงศ์ Macropodusinae  ซึ่งอยู่ในวงศ์ใหญ่ Osphronemidae

มีรูปร่างเรียวยาว แบนข้าง ปากมีขนาดเล็ก พื้นลำตัวสีน้ำตาลอมเขียว เกล็ดข้างลำตัวสะท้อนแสงแวววาว ข้างลำตัวมีแถบสีคล้ำพาดยาวตามความยาวลำตัว 1 แถบ เหนือแถบมีจุดสีน้ำตาลกระจายเรียงเป็นแถว ครีบมีลักษณะโปร่งใสและมีจุดสีน้ำตาลขนาดเล็กกระจายอยู่ทั่ว ปลายหางมน ตรงกลางเป็นติ่งยื่นยาวเล็กน้อย ปลายขอบครีบมีสีแดงสด มีขนาดความยาวไม่เกิน 4 เซนติเมตร จัดเป็นปลากริมที่มีขนาดเล็กที่สุดในโลก 

พฤติกรรมชอบอยู่รวมเป็นฝูงในแหล่งน้ำนิ่งตื้น ๆ ขนาดเล็ก เช่น หนองหรือบึงน้ำ พบได้ในประเทศไทยทุกภาค และพบทั่วไปในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มีนิสัยก้าวร้าวชอบกัดกันเองในฝูงอยู่เป็นประจำ แต่ไม่ขั้นกัดกันจนตายเหมือนปลากัด สามารถฮุบอากาศเหนือผิวน้ำได้โดยไม่ต้องผ่านเหงือกเหมือนปลาชนิดอื่น ปลาตัวผู้มีสีสดกว่าตัวเมีย แพร่พันธุ์ด้วยการก่อหวอดใต้ร่มไม้หรือติดกับพืชน้ำ ใช้เวลาฟักไข่ประมาณ 2 วัน โดยตัวผู้จะเป็นฝ่ายดูแลไข่และตัวอ่อน โดยไม่ให้ตัวเมียเข้ามายุ่งเกี่ยวด้วยเลย นิยมเลี้ยงเป็นปลาตู้สวยงาม

อ้างอิง
-------

1. ↑  Vidthayanon, C. 2012. *Trichopsis pumila*. In: IUCN 2013. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2013.2. <www.iucnredlist.org>. Downloaded on 11 April 2014.
2. ↑  สุรศักดิ์ วงศ์กิตติเวชสกุล. *สารานุกรมปลาไทย*. กรุงเทพฯ : เอม ซัพพลายส์, 2540. 170 หน้า. หน้า 124. ISBN 9789748990026

คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
***Trichopsis pumila***

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Trichopsis pumila ที่วิกิสปีชีส์
* รูปและข้อมูลปลากริมมุก
**ปลากะพงข้างปาน** (อังกฤษ: Russell's snapper, Moses perch; ชื่อวิทยาศาสตร์: *Lutjanus russellii*) ปลาน้ำเค็มชนิดหนึ่งที่สามารถปรับตัวให้อยู่ในน้ำกร่อยหรือน้ำจืดได้ อยู่ในวงศ์ปลากะพงแดง (Lutjanidae) มีรูปร่างคล้ายปลาในวงศ์เดียวกันทั่วไป ครีบหลังมีฐานยาว ครีบหางมีขนาดใหญ่และปลายเว้าเล็กน้อย มีพื้นลำตัวสีเหลืองหรือสีทอง หรือสีน้ำตาลแดงหรือสีขาวเงิน มีเส้นสีแดงปนน้ำตาลจำนวน 8 เส้น พาดผ่านและโค้งไปตามแนวลำตัว บริเวณก่อนถึงโคนหางมีจุดสีดำขนาดใหญ่เห็นได้ชัดเจน อันเป็นที่มาของชื่อ มีขนาดโตเต็มที่ได้ถึง 50 เซนติเมตร

เมื่อยังเป็นลูกปลาจะมีลายพาดแนวนอนตามลำตัวตั้งแต่หัวจรดหาง 3-4 ขีด และเมื่อโตขึ้นลายขีดจะหายไป ครีบและหางกลายเป็นสีเหลือง 

อาศัยอยู่ตามชายฝั่งทะเลใกล้ปากแม่น้ำหรือป่าชายเลน พบในมหาสมุทรอินเดียและแปซิฟิก ในประเทศไทยพบได้ทั้งชายฝั่งอันดามันและอ่าวไทย นิยมอยู่เป็นฝูง 

นิยมตกเป็นเกมกีฬา เป็นปลาเศรษฐกิจชนิดหนึ่ง อีกทั้งยังนิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม

มีชื่อเรียกอื่น ๆ อีก เช่น "ปลากะพงปานข้างลาย", "ปลาเหลืองลีซี" หรือ "ปลากะพงทอง"

อ้างอิง
-------

1. ↑  *Lutjanus russelli* จากสนุกดอตคอม
2. ↑   หน้า 110-129, *Amphidromous story สุดยอดนักล่า ปลาสองน้ำ*. คอลัมน์ Wild Ambition โดย ชวิน ตันพิทยคุปต์, กิตติพงษ์ จารุธาณินทร์, นันทวัฒน์ โชติสุวรรณ. นิตยสาร Aquarium Biz ปีที่ 3 ฉบับที่ 35: พฤษภาคม 2013

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* รูปและข้อมูลจาก Fishbase.org
* *Lutjanus russelli*


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
***Lutjanus russellii***
พริกชี้ฟ้า
**พริกชี้ฟ้า** (ชื่อวิทยาศาสตร์ *Capsicum annuum* Linn. Var acuminatum Fingerh.) เป็นพืชวงศ์ Solanaceae

ชื่ออื่น ๆ
----------

* ชื่ออังกฤษ: spur chilli, spur chili pepper, spur pepper, long red pepper
* ชื่อพื้นเมือง: พริกชี้ฟ้า พริกเดือยไก่ พริกบางช้าง พริกชี้ฟ้า (ภาคเหนือ) พริกมัน (กรุงเทพฯ) พริกแล้ง (เชียงใหม่) พริกซ่อม พริกขี้หนู พริกนก พริกขี้นก ดีปลีขี้นก (ใต้) ดีปลี (ปัตตานี) ปะแกว (นครราชสีมา) หมักเพ็ด พริกแกว (อีสาน) พริกยักษ์ - พริกหวาน พริกฝรั่ง พริกหลวง พริกแม้ว พริกกะเหรี่ยง พริกหัวเรือ พริกห้วยสีทน พริกสันป่าตอง พริกภูเรือ พริกจีน พริกเจแปน พริกต้ม และพริกแจว เป็นต้น

ลักษณะ
------

ไม้ล้มลุก สูง 0.5-1.5 เมตร ใบเดี่ยวออกตรงกันข้ามหรือออกสลับ รูปใบหอก กว้าง 1-4 เซนติเมตร ยาว 2-8 เซนติเมตร ดอกสีขาว ออกเดี่ยวตามซอกใบและปลายกิ่ง โคนกลีบดอกเชื่อมกัน ปลายแยกเป็น 5 แฉก ดอกห้อยลง เมื่อบานเส้นผ่าศูนย์กลาง 1-1.5 เซนติเมตร เกสรตัวผู้ 5 อัน ผลรูปทรงกระบอกยาว ปลายเรียวแหลม มักโค้งงอ ยาว 6-9 เซนติเมตร ผิวเป็นมันสีเขียว เมื่อสุกเปลี่ยนเป็นสีเหลืองหรือสีแดง มีเมล็ดแบนสีนวลจำนวนมาก

การปลูก
-------

มีถิ่นกำเนิดในทวีปอเมริกาใต้ จัดเป็นไม้พุ่มขนาดเล็ก มีอายุยืน 1-3 ปี ในประเทศไทยมีการนำเข้าและเพาะปลูกกันมานานแล้ว เจริญเติบโตได้ดีในดินร่วนระบายน้ำดีหรือปลูกบนดินรังปลวกก็จะมีอายุอยู่ได้นาน พบได้ในทุกภาคของประเทศไทย มีสรรพคุณช่วยให้เจริญอาหาร บำรุงธาตุในร่างกาย ลดความดันโลหิต เพราะทำให้เลือดอ่อนตัว และทำให้ระบบการไหลเวียนของเลือดเป็นไปได้ด้วยดี ช่วยเร่งการย่อยสลาย ขับเหงื่อ และช่วยลดน้ำหนักได้ดี ช่วยกระตุ้นการทำงานของกระเพาะ ทำให้ระบบการย่อยอาหารทำงานได้ดียิ่งขึ้น ทั้งนี้พริกชี้ฟ้ามีรสชาติที่เผ็ดร้อนน้อยกว่าพริกขี้หนูมาก

อ้างอิง
-------

1. ↑  หน้า 24 เกษตร, *พริกชี้ฟ้า*. "เรื่องน่ารู้". **เดลินิวส์**ฉบับที่ 23,764: วันพุธที่ 5 พฤศจิกายน พ.ศ. 2557 ขึ้น 14 ค่ำ เดือน 12 ปีมะเมีย

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
***Capsicum annuum***
**ปรากฏการณ์กอตง** (อังกฤษ: Cotton effect) คือการเปลี่ยนแปลงลักษณะเฉพาะของการกระจายการหมุนเชิงแสง (optical rotatory dispersion) และไดโครอิกแบบวงกลม (circular dichroism) ใกล้กับแถบดูดกลืนของวัสดุ ในย่านความยาวคลื่นที่ถูกดูดกลืน ค่าสัมบูรณ์ของการหมุนเชิงแสงในขั้นต้นจะแปรผันอย่างฉับพลันตามความยาวคลื่น ข้ามศูนย์ที่ค่าสูงสุดในการดูดกลืนแสง จากนั้นกลับมาแปรผันอย่างฉับพลันในทิศทางตรงกันข้ามกับความยาวคลื่นอีก

ปรากฏการณ์นี้ได้รับการค้นพบในปี 1895 โดยแอเม กอตง (Aimé Cotton, 1869–1951) นักฟิสิกส์ชาวฝรั่งเศส

ปรากฏการณ์กอตงจะเรียกว่าปรากฏการณ์กอตง "เชิงบวก" หากการหมุนเชิงแสงเพิ่มขึ้นเมื่อความยาวคลื่นลดลง (ซึ่งกอตงค้นพบเป็นครั้งแรก) และปรากฏการณ์กอตง "เชิงลบ" หากการหมุนเชิงแสงเริ่มลดลง

โครงสร้างโปรตีนเช่น β-sheets และ α-helices แสดงปรากฏการณ์กอตงเชิงลบด้วยค่าสูงสุด 199 และ 205 นาโนเมตรตามลำดับ โครงสร้างที่ไม่เป็นไปตามแบบแผนจะปรากฏการณ์กอตงเชิงบวก

เชิงอรรถ
--------

1. ↑  Ernest L. Eliel and Samuel H. Wilen (1994). *Stereochemistry of Organic Compounds*. Wiley. p. 1000.
2. ↑  Belitz, Grosch, Schieberle: Lehrbuch der Lebensmittelchemie. Springer Verlag, 2001, ISBN 3-540-41096-1, p. 58
*สำหรับปลาน้ำจืดขนาดเล็ก ดูที่: ปลาซิวข้าวสาร*

ปลาข้าวสาร
**ปลากะตัก** หรือ **ปลาไส้ตัน** เป็นปลาทะเลขนาดเล็กสกุลหนึ่ง ใช้ชื่อสกุลว่า *Stolephorus* จัดอยู่ในวงศ์ปลาแมว (Engraulidae) 

ลักษณะโดยทั่วไปเป็นปลาผิวน้ำขนาดเล็ก อาศัยอยู่รวมกันเป็นฝูง ลำตัวเรียวยาว แบนข้างมีสันหนามที่ท้อง ขากรรไกรบนยาวเลยหลังตา ครีบหลังตอนเดียว ครีบหางเว้าลึก มีแถบสีเงินพาดตามแนวความยาวของลำตัว

ปลากะตัก ในประเทศไทยเป็นพันธุ์ปลาขนาดเล็กกว่าปลากะตักประเทศอื่นๆ ซึ่งมีขนาดโดยเฉลี่ยประมาณ 2–5 เซนติเมตร มีอายุขัยโดยเฉลี่ยไม่เกิน 3 ปี เป็นปลาที่หากินตามผิวน้ำ มักอยู่รวมกันเป็นฝูงใหญ่ โดยอยู่ห่างจากชายฝั่งประมาณ 0.5-1.5 ไมล์ทะเล ตามบริเวณชายฝั่งและหมู่เกาะต่าง ๆ กินแพลงก์ตอนต่าง ๆ เป็นอาหาร ทั้งแพลงก์ตอนพืช เช่น ไดอะตอม และแพลงก์ตอนสัตว์เช่น ตัวอ่อนของครัสเตเชียน, โคพีพอด หรือไข่ของหอยสองฝา เป็นต้น และสำหรับห่วงโซ่อาหารในทะเล ปลากะตักก็เป็นอาหารสำคัญของปลาและสัตว์น้ำขนาดใหญ่กว่า เช่น แมวน้ำ, สิงโตทะเล, โลมา, วาฬ และปลาฉลาม

ปลากะตัก พบกระจายพันธุ์ทั่วไปในเขตน่านน้ำของอินโด-แปซิฟิก ในน่านน้ำไทยพบ 11 ชนิด จากการศึกษาของ ทศพร วงศ์รัตน์ ในปี ค.ศ. 1985 จากทั้งหมด 20 ชนิด (เดิมมีอยู่ 18 ชนิด) เป็นปลาเศรษฐกิจที่สำคัญต่อมนุษย์ โดยสามารถนำไปแปรรูปต่าง ๆ ได้มากมาย เช่น น้ำปลา, ปลาป่น, ปลาแห้ง, บูดู รวมทั้งการบริโภคสด

ปลากะตัก นอกจากปลาไส้ตันแล้ว ยังมีชื่อเรียกอื่น ๆ อีกมากมาย เช่น ปลากล้วย, ปลาหัวอ่อน, ปลาจิ้งจั๊ง, ปลามะลิ, ปลาหัวไม้ขีด, ปลาเส้นขนมจีน, ปลายู่เกี้ย, ปลาเก๋ย เป็นต้น นอกจากนี้แล้ว ปลากะตักตากแห้งมีชื่อเรียกว่า ปลาข้าวสาร นิยมรับประทานเป็นกับแกล้มกับอาหารชนิดอื่น

การจำแนก
--------

* *Stolephorus advenus* Wongratana, 1987
* *Stolephorus andhraensis* Babu Rao, 1966
* *Stolephorus apiensis* (Jordan & Seale, 1906)
* *Stolephorus baganensis* Hardenberg, 1933
* *Stolephorus brachycephalus* Wongratana, 1983
* *Stolephorus carpentariae* (De Vis, 1882)
* *Stolephorus chinensis* (Günther, 1880)
* *Stolephorus commersonnii* Lacépède, 1803
* *Stolephorus dubiosus* Wongratana, 1983
* *Stolephorus holodon* (Boulenger, 1900)
* *Stolephorus indicus* (van Hasselt, 1823)
* *Stolephorus insularis* Hardenberg, 1933
* *Stolephorus multibranchus* Wongratana, 1987
* *Stolephorus nelsoni* Wongratana, 1987
* *Stolephorus pacificus* Baldwin, 1984
* *Stolephorus ronquilloi* Wongratana, 1983
* *Stolephorus shantungensis* (Li, 1978)
* *Stolephorus teguhi* Seishi Kimura, Hori & Shibukawa, 2009
* *Stolephorus tri* (Bleeker, 1852)
* *Stolephorus waitei* Jordan & Seale, 1926

อ้างอิง
-------

1. 1 2  "*Stolephorus*". ระบบข้อมูลการจำแนกพันธุ์แบบบูรณาการ.
2. ↑  "ไส้ตัน ๒". *พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542*.
3. ↑  "กล้วย ๒". *พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542*.
4. ↑  "ปลากะตัก". *กรมประมง*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2013-12-13. สืบค้นเมื่อ 2012-12-17.
5. ↑  "ปลาข้าวสาร". *สคูลดอตเน็ต*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2015-03-30. สืบค้นเมื่อ 2013-09-02.
6. ↑  Tham, A.K. *A contribution to the study of the growth of members of the genus Stolephorus Lacépède in Singapore Strait*. Proc. IPFC 12(2):1-25. 1967.
7. ↑  จาก Fishbase.org

คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
***Stolephorus***

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

 ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Stolephorus ที่วิกิสปีชีส์
**พระสุพาหุเถระ** เป็นพระภิกษุสาวกเอตทัคคะของพระพุทธเจ้า นับเนื่องในพระอสีติมหาสาวก 80 องค์สำคัญในพระพุทธศาสนาในสมัยต้นพุทธกาล

พระสุพาหุเถระ เป็นพระสงฆ์กลุ่มแรก ๆ ในพระพุทธศาสนา โดยท่านเป็นพระสงฆ์ผู้เป็นสหายของพระยสเถระ เมื่อท่านบวชแล้วได้เป็นผู้มีส่วนสำคัญในการเผยแพร่พระพุทธศาสนาในช่วงต้นพุทธกาล

ชาติภูมิ
--------

พระสุพาหุเถระ เป็นบุตรแห่งเศรษฐีชาวเมืองพาราณสี ท่านเป็นสหายของยสกุลบุตร ซึ่งต่อมาบวชเป็นพระสงฆ์ในพระพุทธศาสนา ท่านทราบข่าวว่ายสกุลบุตรออกบวชจึงคิดว่าพระธรรมวินัยของเพื่อนเราคงไม่เลวทราม จึงไปชักชวนสหายพาไปหาพระยสะเพื่อออกบวช พระยสะจึงพาไปเข้าเฝ้าพระพุทธเจ้า ทรงสั่งสอนจนบรรลุเป็นพระอรหันต์ และไดส่งท่านเป็นพระสาวกรุ่นแรก ๆ ไปช่วยเผยแพร่พระพุทธศาสนา ท่านนับเป็นผู้มีส่วนสำคัญในการเผยแพร่พระพุทธศาสนาในช่วงต้นพุทธกาล

บั้นปลายชีวิต
-------------

ในคัมภีร์ทางพระพุทธศาสนาไม่ระบุว่าท่านดับขันธปรินิพพานที่ใด แต่ท่านคงดำรงขันธ์อยู่พอสมควรแก่กาลจึงปรินิพพาน

อ้างอิง
-------

1. สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส. (2525). **ธรรมวิภาคปริเฉทที่ 2**. พิมพ์ครั้งที่ 23. กรุงเทพฯ: คณะกรรมการแผนกตำรา มหามกุฏราชวิทยาลัย.

ดูเพิ่ม
-------

* พระอสีติมหาสาวก

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

1. เว็บไซต์ 84000
2. เว็บไชต ธรรมะ เกตเวย์ เก็บถาวร 2009-04-15 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
**วัดสามง่าม** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในหมู่ที่ 8 บ้านสามแยก ตำบลลำโพ อำเภอบางบัวทอง จังหวัดนนทบุรี

ประวัติ
-------

เมื่อประมาณ พ.ศ. 2450 มีราษฎรเข้ามาจับจองบุกเบิกที่ดินเพื่อทำนาบริเวณคลองลำโพและคลองลากค้อน และได้ช่วยกันสร้างวัดขึ้น แต่เนื่องจากในขณะนั้นยังเป็นชุมชนเล็ก ประกอบกับบริเวณคลองลำโพมีวัดอยู่ไม่ไกลจากวัดที่สร้างขึ้นใหม่นี้ คือ วัดหนองกล่ำ (วัดศรีเขตนันทาราม) และวัดลำโพ วัดที่สร้างขึ้นใหม่จึงมีผู้คนในชุมชนใกล้วัดไม่มาก ต่อมาไม่มีพระภิกษุมาประจำอยู่ที่วัดจึงกลายเป็นวัดร้างไป

ต่อมาใน พ.ศ. 2535 คณะสงฆ์อำเภอบางบัวทองโดยพระปรีชานนทโมลีร่วมกับเจ้าคณะจังหวัดนนทบุรีได้ส่งพระปลัดไวพจน์ กตปุญฺโญ (พระครูวิสาลสรคุณ) มาพัฒนาวัดร้างนี้แล้วยกขึ้นเป็นวัดที่มีพระภิกษุอยู่จำพรรษา มีนามว่า "วัดสามง่าม" ตามลักษณะที่ตั้งวัดที่เป็นสามแยกทางน้ำ มีคลองลำโพทางทิศตะวันออกและคลองลากค้อนทางทิศตะวันตกมาบรรจบกันทางทิศเหนือของวัด

อาคารเสนาสนะ
------------

อุโบสถสร้างเมื่อ พ.ศ. 2538 เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก ศาลาการเปรียญสร้างเมื่อ พ.ศ. 2544 เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็กทรงไทยชั้นเดียว กุฏิสงฆ์เป็นอาคารครึ่งตึกครึ่งไม้และอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก ศาลาอเนกประสงค์สร้างเมื่อ พ.ศ. 2549 เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก ส่วนปูชนียวัตถุ มีพระประธานประจำอุโบสถปางมารวิชัย สร้างเมื่อ พ.ศ. 2539 พระประธานประจำศาลาการเปรียญปางมารวิชัย สร้างเมื่อ พ.ศ. 2540 ด้านทิศเหนือของวัดซึ่งติดกับคลองลากค้อนและสะพานข้ามคลองลากค้อนเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปปางลีลาอยู่บนฐานประทักษิณ

หอระฆังเป็นอาคาร 2 ชั้น หลังคามียอดทรงมณฑปจัตุรมุข หน้าบันมุขเป็นรูปเทพนมและเทวดากำลังร่ายรำ ด้านทิศตะวันตกของวัดเป็นที่ตั้งของศาลาปฏิบัติวิปัสสนากรรมฐาน

อ้างอิง
-------

1. ↑  พิศาล บุญผูก (2551). *วัดในอำเภอบางบัวทอง* (PDF). มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. p. 195–204. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2021-01-08. สืบค้นเมื่อ 2021-02-05. `{{cite book}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|date=` (help)
2. ↑  "วัดสามง่าม". ศูนย์ข้อมูลกลางทางวัฒนธรรม.[*ลิงก์เสีย*]
**สมเด็จพระศรีวรศักดิ์** พระนามเดิม **พระองค์ผิว** เป็นพระราชธิดาในพระบาทสมเด็จพระสีสุวัตถิ์ ต่อมาเป็นหม่อมของหม่อมเจ้าขุนช้าง นพวงศ์ พระโอรสในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหมื่นมเหศวรศิววิลาส

พระประวัติ
----------

สมเด็จพระศรีวรศักดิ์ มีพระนามเดิมว่า พระองค์ผิว ประสูติที่กรุงเทพมหานคร เป็นพระราชธิดาพระองค์ใหญ่ในพระบาทสมเด็จพระสีสุวัตถิ์ ประสูติแต่หม่อมเนียม (នាម) พระชนนีชาวไทย ต่อมาเมื่อพระบาทสมเด็จพระสีสุวัตถิ์ไปเป็นพระแก้วฟ้าที่กรุงกัมพูชาเมื่อ พ.ศ. 2413 พระองค์ผิวยังอยู่ที่กรุงเทพมหานครจนเป็นสาว และเข้าเป็นหม่อมของหม่อมเจ้าขุนช้าง ในกรมหมื่นมเหศวรศิววิลาส (พ.ศ. 2401–2431) ใน พ.ศ. 2422 มีพระบุตรด้วยกันสี่คน แต่เสียชีวิตไปเสียสองคน เหลือพระธิดาที่มีชีวิตอยู่จนโตสองคน

หลังหม่อมเจ้าขุนช้างสิ้นชีพิตักษัยลงใน พ.ศ. 2431 พระองค์ผิวจึงไปอยู่กับพระวิมาดาเธอ กรมพระสุทธาสินีนาฏ ปิยมหาราชปดิวรัดาระยะหนึ่ง ต่อมาพระบาทสมเด็จพระสีสุวัตถิ์จึงออกไปรับพระองค์ผิวพร้อมพระธิดาที่เหลืออยู่สองคนกลับกรุงกัมพูชา พระธิดาทั้งสองคนมีฐานันดรเป็นหม่อมเจ้าในราชสำนักกัมพูชา คือ หม่อมเจ้าเกศสุดาสี (Ketsodasi) เสกสมรสกับพระองค์เจ้านโรดม จันทเลขา และอีกคนคือหม่อมเจ้าหรินรัตนา (Harinaratna) เสกสมรสกับพระองค์เจ้าสีสุวัตถิ์ ดวงมธุรา ภายหลังพระองค์ผิวได้รับการสถาปนาขึ้นเป็น **สมเด็จพระศรีวรศักดิ์**

เมื่อคราวสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพเสด็จเยือนกัมพูชาราว พ.ศ. 2468 มีพระองค์ผิวขณะพระชันษา 67 ปี เสด็จออกมารับ พร้อมกับพระองค์เจ้าสีสุวัตถิ์ ปิ่นดาราสุทธาเรศ (ពិន្តរា សុដារ៉េត) พระชันษาราว 30 ปี พระขนิษฐาต่างพระชนนีที่เกิดกับนักนางมะเฟือง (ម៉ៈហ្វឿង) ส่วนพระธิดาสองคนของพระองค์ผิวสิ้นชีพไปแล้ว สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพทรงกล่าวถึงพระองค์ผิวไว้ว่า "...พูดไทยชัดกิริยามารยาทก็เป็นอย่างผู้ดีชาวกรุงเทพฯ อัธยาศัยเรียบร้อยน่าชม ได้พบพวกเราสังเกตดูว่ายินดีมาก ยังยกย่องพระคุณของพระอัครชายาฯ ซึ่งได้มีมาแต่หนหลัง สนทนาปราศรัยกับพวกเราเข้ากันได้อย่างสนิท..."

อ้างอิง
-------

เชิงอรรถ

1. 1 2 3  "Cambodia 16". *Royal Lark*. สืบค้นเมื่อ 29 เมษายน 2564. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)
2. 1 2 3 4 5 6  *นิราศนครวัด*, หน้า 225
3. 1 2  *นิราศนครวัด*, หน้า 226
4. ↑  "Cambodia 11". *Royal Lark*. สืบค้นเมื่อ 28 เมษายน 2564. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)
5. ↑  "Cambodia 15". *Royal Lark*. สืบค้นเมื่อ 28 เมษายน 2564. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)

บรรณานุกรม

* ดำรงราชานุภาพ, สมเด็จกรมพระยา. *นิราศนครวัด*. พระนคร : บรรณาคาร, 2515. 244 หน้า.
**วัดสังฆทาน** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในหมู่ที่ 3 บ้านบางไผ่ใหญ่ ตำบลบางไผ่ อำเภอเมืองนนทบุรี จังหวัดนนทบุรี มีที่ดินตั้งวัดเนื้อที่ 25 ไร่ ปัจจุบันพระครูปลัด ไพรินทร์ สิริวฑฺฒโน ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาส

ประวัติ
-------

สันนิษฐานกันว่าวัดสังฆทานเดิมชื่อ **วัดศาริโข** สร้างขึ้นในสมัยอยุธยาตอนปลายโดยช่างที่มีความชำนาญตามแบบลังกาวงศ์ในสมัยสุโขทัย โดยพิจารณาจากพุทธลักษณะขององค์หลวงพ่อโตซึ่งเป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัยศิลปะแบบอู่ทอง กระเบื้องเชิงชายหรือกระเบื้องหน้าอุดของหลังคาอุโบสถหลังเก่า และอิฐที่สร้างองค์พระกับฐานอุโบสถ ต่อมาวัดขาดผู้ทะนุบำรุงจนกลายเป็นวัดร้างกลางสวนผลไม้ แต่ชาวบ้านยังคงเข้ามาสักการะหลวงพ่อโตและนิมนต์พระสงฆ์จากละแวกใกล้เคียงมาเพื่อถวายสังฆทานเป็นประจำจนเรียกขานกันติดปากว่า "วัดสังฆทาน" จากนั้นหลวงพ่อสนอง กตปุญโญ ได้เดินทางมาพบวัดเมื่อ พ.ศ. 2511 และร่วมกับพระเณรและชาวบ้านดำเนินการบูรณะพัฒนาเมื่อ พ.ศ. 2517 กระทรวงศึกษาธิการได้ประกาศยกฐานะจากวัดร้างเป็นวัดมีพระสงฆ์จำพรรษาเมื่อวันที่ 27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2521 วัดได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 7 พฤศจิกายน พ.ศ. 2522 เขตวิสุงคามสีมากว้าง 40 เมตร ยาว 60 เมตร และได้ผูกพัทธสีมาเมื่อวันที่ 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2523

อาคารเสนาสนะ
------------

วัดสังฆทานมีลักษณะแบบสำนักป่า มีธรรมชาติรอบข้างร่มรื่น อุโบสถแก้วซึ่งประดิษฐาน *หลวงพ่อโต* ใช้เวลาสร้างหนึ่งปีครึ่ง มีรูปทรงแปดเหลี่ยม มีสองชั้น ชั้นบนเป็นที่สำหรับบวชพระภิกษุ สวดมนต์ และนั่งสมาธิ ชั้นล่างเป็นห้องรับบริจาคและห้องสมุด อุโบสถทรงเจดีย์ประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุสองพระองค์ที่อัญเชิญมาจากประเทศศรีลังกา และกุฏิของวัดเป็นรูปเรือ

อ้างอิง
-------

1. ↑  "วัดสังฆทาน". ศูนย์ข้อมูลกลางทางวัฒนธรรม.[*ลิงก์เสีย*]
2. ↑  สมคิด ทองสิมา, บุญมา ศรีสุรเมธี (2526). *ประวัติวัดทั่วราชอาณาจักร เล่ม 2*. กรมการศาสนา กระทรวงศึกษาธิการ. p. 536. `{{cite book}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|date=` (help)
3. ↑  "พระบรมสารีริกธาตุ วัดสังฆทาน". ศูนย์ข้อมูลกลางทางวัฒนธรรม.[*ลิงก์เสีย*]
4. ↑  "วัดสังฆทาน". การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (ททท.).
**วัดสามชุก** ตั้งอยู่เลขที่ 3 หมู่ 1 ตำบลสามชุก อำเภอสามชุก จังหวัดสุพรรณบุรี มีพื้นที่ 20 ไร่ 1 งาน 58 ตารางวา อยู่เหนือที่ว่าการจังหวัดสุพรรณบุรี 34 กิโลเมตร ห่างจากถนนสุพรรณบุรี - ชัยนาท 600 เมตร เจ้าอาวาสปัจจุบัน พระครูสุวรรณวิจิตร สมจิตโต เป็นเจ้าคณะตำบลสามชุก และพระอุปัชฌาย์ 
วัดสามชุกเป็นวัดเก่าแก่ ไม่ปรากฏหลักฐานว่าสร้างมาแต่สมัยใด สิ่งที่เป็นหลักฐานว่าเป็นวัดเก่า คือ

1. มณฑป เป็นอาคารก่ออิฐฉาบปูนทรงสี่เหลี่ยมจัตุรัส ขนาดกว้าง ยาวด้านละ 6 เมตร โดยประมาณ หลังคาเป็นทรงจั่วแต่มีสภาพ ค่อนข้างผุพังและทรุดตัวลงมาบางส่วน แต่เดิมภายในมณฑปเป็นที่ประดิษฐานรอยพระพุทธบาทโลหะ ซึ่งปัจจุบันย้ายไปเก็บไว้บนศาลาการเปรียญของวัด เมื่อพิจารณารูปทรงของอาคาร สันนิษฐานว่ามณฑปนี้คงสร้างขึ้นในสมัยรัตนโกสินทร์
2. รอยพระพุทธบาทสำริด เดิมประดิษฐานอยู่ในมณฑป แต่เนื่องจากมณฑปทรุดโทรม และถูกมิจฉาชีพลักตัดบางส่วนของรอยพระพุทธบาทไป ทางวัดจึงย้ายมาไว้ที่ศาลาการเปรียญ รอยพระพุทธบาทดังกล่าวมีขนาดกว้าง 85 เซนติเมตร ยาว 200 เซนติเมตร เป็นรอยพระพุทธบาทซ้อนกัน 4 รอย (อันหมายถึงการประทับรอยพระบาทซ้ำกันของพระพุทธเจ้า 4 องค์ ในภัทรกัลป์นี้ โดยในแต่ละรอยทำเป็นลายตารางรูปมงคล 108 ประการ อยู่ภายใน กรมศิลปากรได้จดทะเบียนเป็นวัตถุโบราณ
3. เจดีย์ อยู่ริมถนนด้านหน้าทางเข้าวัด เป็นลักษณะของเจดีย์ทรงกลม สภาพทรุดโทรมมาก
4. พระพุทธรูปซึ่งประดิษฐานในมณฑป เป็นพระพุทธรูปหินทรายสมัยอยุธยา ปัจจุบันปฏิสังขรณ์และนำมาประดิษฐาน เป็นพระประธานบนศาลาการเปรียญ
5. หงส์สัมฤทธิ์ 1 คู่ อดีตตั้งอยู่หน้ามณฑป ปัจจุบันอยู่ที่หอสวดมนต์ 1 ตัวและที่กุฏิพิพิธภัณฑ์ 1 ตัว จะมีงานปิดทองรอยพระพุทธบาทเป็นงานประจำปี
6. หลวงพ่อธรรมจักร เป็นพระพุทธรูปสมัยอู่ทอง เป็นพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์คู่วัดมานาน

ประวัติวัดสามชุก
----------------

ทะเบียนวัดของสำนักงานศึกษาการอำเภอสามชุก ประมาณว่าสร้างราว พ.ศ. 2300 เดิมชาวบ้านเรียกว่า *วัดอัมพวัน* มาเปลี่ยนเป็น *วัดสามชุก* ภายหลัง เมื่อได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อ พ.ศ. 2481

ต่อมามีทายกชื่อ ก๋งกวย ซึ่งมีศรัทธาช่วยเหลือวัดอย่างแข็งแรงได้นำสร้างมณฑป เพื่อเป็นที่ประดิษฐานรอยพระพุทธบาท และทุกปีจะมีงานปิดทองรอยพระพุทธบาท มีการตามประทีปโคมไฟกันอย่างสว่างมากมาย โดยใช้ตะเกียงเจ้าพายุและตะเกียงสมัยโบราณ เมื่อ 25 ปี ก่อนที่จะบูรณะกุฎิยังมีปรากฏอยู่ แต่ปัจจุบันได้สูญหายไป

โรงเรียนวัดสามชุก ( หรือ ณ. ราษฎร์วิริยานุกูล ) เป็นโรงเรียนหลังแรกของอำเภอสามชุก ผู้ริเริ่มการสร้าง คือ พระมหาสมุน และกรรมการวัด ได้ดำเนินการก่อสร้างอุโบสถขึ้นใหม่ โดยสร้างที่เดิมของอุโบสถหลังเก่าที่ชำรุด ผนังอุโบสถใช้เทปูน ไม่ใช่ก่ออิฐ
พระมหาสมุน โอภาสี เป็นพระนักเทศน์ที่มีชื่อเสียง เป็นที่รู้จักของชาวบ้านส่วนมาก

ในปี พ.ศ. 2498 พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และสมเด็จพระบรมราชินีนาถ ได้เสด็จทางเรือจะไปประทับที่ประตูน้ำสามชุก เมื่อผ่านมาถึงวัดสามชุก ได้เสด็จขึ้นทรงเยี่ยมวัดสามชุก ปัจจุบัน วัดสามชุก บูรณะซ่อมแวม มณฑปแล้ว และขอเชิญชวนท่านเที่ยวชมความงดงามที่ หลวงพ่อ สุวรรณวิจิตร และชาวสามชุกได้ช่วยกันพัฒนา ข้อมูลนี้ จาก ผู้ทำการศึกษาวัดสามชุก เพื่อทำปริญญานิพนธ์ ชื่อ นาย พอเพียง ทรัพย์อินทร์

อ้างอิง
-------

* 
* เก็บถาวร 2008-02-19 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* เก็บถาวร 2007-10-17 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน