**สมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 1 แห่งโปรตุเกส** (17 ธันวาคม พ.ศ. 2277 - 20 มีนาคม พ.ศ. 2359,**พระนามเต็ม: มารีอา ฟรานซิสกา อิซาเบล โจเซฟา แอนโทเนีย เจอร์ทรูด ริตา ฮวนนา**) ทรงเป็นสมเด็จพระราชินีนาถแห่งโปรตุเกสและแอลการ์ฟ ตั้งแต่พ.ศ. 2320 จนกระทั่งเสด็จสวรรคต ทรงเป็นที่รู้จักกันในพระนาม **มารีอา ผู้ใจบุญ** โดยชาวโปรตุเกส และเป็นที่รู้จักในพระนาม **มารีอา ผู้วิปลาส** โดยชาวบราซิล เป็นพระประมุขพระองค์แรกของโปรตุเกสที่เป็นสตรีเพศ เป็นพระราชธิดาพระองค์โตจากพระธิดาทั้งสี่พระองค์ในพระเจ้าฌูเซที่ 1 แห่งโปรตุเกสกับสมเด็จพระราชินีมารีอานา วิกตอเรียแห่งโปรตุเกส

ช่วงต้นของพระชนม์ชีพ
--------------------

ขณะดำรงฐานันดรเป็น อินฟันตามารีอา
เจ้าหญิงมารีอาพระราชสมภพที่พระราชวังริเบย์รา ซึ่งต่อมาพระราชวังนี้ได้ถูกทำลายจากเหตุการณ์แผ่นดินไหวและคลื่นสึนามิ พระนามเต็มของพระนางคือ มารีอา ฟรานซิสกา อิซาเบล โจเซฟา แอนโทเนีย เจอร์ทรูด ริตา ฮวนนา ในวันพระราชสมภพ พระเจ้าฌูเอาที่ 5 แห่งโปรตุเกสซึ่งเป็นพระอัยกาของพระนาง
ได้มอบพระอิสริยยศเจ้าหญิงเป็น เจ้าหญิงแห่งเบย์รา พระนางเป็นพระราชธิดาพระองค์โตจากทั้งหมด 4 พระองค์

เมื่อพระราชบิดาได้สืบราชสมบัติเป็น พระเจ้าโจเซฟแห่งโปรตุเกส หลังจากการเสด็จสวรรคตของพระเจ้าฌูเอาที่ 5 ในปีพ.ศ. 2293 เจ้าหญิงมารีอาได้รับการสถาปนาเป็น เจ้าหญิงแห่งบราซิลซึ่งเป็นพระอิสริยยศตามแบบดั้งเดิม ซึ่งไม่ใช่พระอิสริยยศดัสเชสแห่งบรากันซา

เจ้าหญิงมารีอาทรงเจริญพระชันษาในช่วงที่การปกครองของพระราชบิดาและรัฐบาลอยู่ภายใต้อำนาจของมาควิสแห่งพอมบาล พระราชบิดาของพระนางมักจะปลีกตัวพระองค์จากการเมืองมาพำนักที่พระราชวังหลวงเควลูซ ซึ่งต่อมาได้มอบให้กับเจ้าหญิงมารีอาและพระสวามี มาควิสแห่งพอมบาลได้เข้ากุมอำนาจในรัฐบาลหลังจากเหตุการณ์ครั้งร้ายแรงคือ แผ่นดินไหวในลิสบอน พ.ศ. 2298 ในวันที่ 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2293 วึ่งส่งผลให้ประชาชนกว่าหนึ่งแสนคนต้องเสียชีวิต และพระราชวังริเบย์ราถูกทำลายจนสิ้น

หลังจากเหตุการณ์แผ่นดินไหวครั้งนั้นส่งผลให้พระราชบิดาของพระนางเกิดพระอาการประหลาดคือ พระองค์มักจะรู้สึกอึดอัดในที่ที่ไม่มีช่องว่าง อันเป็นผลมาจากโรคกลัวที่ปิดทึบ (Claustrophobia) พระเจ้าฌูเซทรงสร้างที่ประทับในเมืองอาจูดา โดยให้ห่างไกลจากตัวเมือง ซึ่งพระราชวังเป็นที่รู้จักในชื่อ พระราชวังเรียล บาร์ราคา เดอ อาจูดา (กระท่อมหลวงแห่งอาจูดา) เนื่องจากว่าทั้งตัวพระราชวังทำจากไม้ทั้งสิ้น พระราชวงศ์ทรงประทับร่วมกันที่พระราชวังนี้และเป็นที่ที่เจ้าหญิงมารีอาทรงพระประสูติกาลพระโอรสพระองค์แรกด้วย ต่อมาในปีพ.ศ. 2337 พระราชวังนี้ได้ถูกเพลิงเผาจนวอดวายและได้มีการสร้างพระราชวังหลวงอาจูดาขึ้นแทนที่

อภิเษกสมรสและพระราชบุตร
-----------------------

เจ้าหญิงมารีอาทรงอภิเษกสมรสกับเจ้าชายเปโดร ซึ่งเป็นพระปิตุลาของพระนาง และเป็นผู้ซึ่งต่อมาได้เป็นผู้ปกครองร่วมกับพระนางมารีอาเมื่อพระนางขึ้นครองราชย์ พระราชพิธีอภิเษกสมรสได้จัดขึ้นในวันที่ 6 มิถุนายน พ.ศ. 2303 ซึ่งเจ้าสาวมีพระชนมายุเพียง 25 พรรษา ส่วนเจ้าบ่าวมีพระชนมายุ 43 พรรษา ถึงแม้จะเป็นการอภิเษกสมรสที่ต่างพระชันษากันมาก แต่ก็จัดเป็นคู่อภิเษกสมรสที่มีความสุขคู่หนึ่งซึ่งปรากฏพบได้ยากในการแต่งงานของราชวงศ์ ทั้งสองพระองค์ทรงให้กำเนิดโอรสและธิดารวม 6 พระองค์ ได้แก่

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|   | **พระนาม** | **ประสูติ** | **สิ้นพระชนม์** | **คู่สมรส** **และพระโอรส-ธิดา** |
|  | เจ้าชายโจเซแห่งบราซิล | 176120 สิงหาคมพ.ศ. 2304 | 178811 กันยายนพ.ศ. 2331 | อภิเษกสมรส 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2320**เจ้าหญิงเบเนดิกตาแห่งโปรตุเกส** ผู้เป็นพระมาตุจฉาไม่มีรัชทายาท |
|  | เจ้าชายโจอาว ฟรานซิสโกแห่งโปรตุเกส | 176316 กันยายนพ.ศ. 2306 | 176310 ตุลาคมพ.ศ. 2306 | สิ้นพระชนม์เมื่อทรงพระเยาว์ |
|  | เจ้าหญิงมารีอา อิซาเบลแห่งโปรตุเกส | 176623 ธันวาคมพ.ศ. 2309 | 177714 มกราคมพ.ศ. 2320 | สิ้นพระชนม์เมื่อทรงพระเยาว์ |
|  | พระเจ้าฌูเอาที่ 6 แห่งโปรตุเกส | 176713 พฤษภาคมพ.ศ. 2310 | 182610 มีนาคมพ.ศ. 2369 | อภิเษกสมรส 8 พฤษภาคม พ.ศ. 2328**เจ้าหญิงคาร์ลอตา โจวควินาแห่งสเปน**มีรัชทายาท 9 พระองค์ ได้แก่เจ้าหญิงมารีอา เทเรซาแห่งเบย์ราเจ้าชายฟรานซิสโก อันโตนิโอแห่งเบย์รามารีอา อิซาเบลแห่งโปรตุเกส สมเด็จพระราชินีแห่งสเปนสมเด็จพระจักรพรรดิเปโดรที่ 1 แห่งบราซิลเจ้าหญิงมารีอา ฟรานซิสกาแห่งโปรตุเกสเจ้าหญิงอิซาเบล มารีอาแห่งโปรตุเกสพระเจ้ามิเกลแห่งโปรตุเกสเจ้าหญิงมารีอา ดา อัสซันโคแห่งโปรตุเกสเจ้าหญิงอนา เดอ จีซัส มารีอาแห่งโปรตุเกส |
|  | เจ้าหญิงมารีอานา วิกตอเรียแห่งโปรตุเกส | 176815 ธันวาคมพ.ศ. 2311 | 17882 พฤศจิกายนพ.ศ. 2331 | อภิเษกสมรส 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2371**เจ้าชายกาเบรียลแห่งสเปน** มีรัชทายาท 3 พระองค์ ได้แก่เจ้าชายเปโดร คาร์ลอสแห่งสเปนและโปรตุเกสเจ้าหญิงมารีอา คาร์ลอตาแห่งสเปนเจ้าชายคาร์ลอสแห่งสเปน |
|  | เจ้าหญิงมารีอา คลีเมนทีนาแห่งโปรตุเกส | 17749 มิถุนายนพ.ศ. 2317 | 177627 มิถุนายนพ.ศ. 2319 | สิ้นพระชนม์เมื่อทรงพระเยาว์ |
|

ครองบัลลังก์โปรตุเกสและพระอาการวิปลาส
-------------------------------------

พระนางมารีอาและพระสวามีในวันขึ้นครองราชสมบัติ
ในปีพ.ศ. 2320 เจ้าหญิงมารีอาได้ขึ้นครองราชสมบัติเป็นสมเด็จพระราชินีนาถพระองค์แรกแห่งโปรตุเกสและแอลการ์ฟ และเป็นพระมหากษัตริย์ลำดับที่ 26 พระสวามีของพระนางได้เป็นพระประมุขร่วม พระนามว่า พระเจ้าเปโดรที่ 3 แห่งโปรตุเกส แม้ว่าพระสวามีจะดำรงเป็นผู้ปกครองร่วมแต่แท้จริงแล้วอำนาจทั้หมดกลับตกอยู่ในพระหัตถ์ของพระนางมารีอา พระนางทรงเป็นนักปกครองที่ดีและชาญฉลาดถ้าไม่เกิดพระอาการวิปลาสของพระนาง

บทบาทแรกในการเป็นสมเด็จพระราชินีนาถของพระนางคือ การปลดมาควิสแห่งพอมบาล ผู้เป็นที่นิยมออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรีและทรงประกาศไม่ให้เขาเข้าใกล้พระองค์เป็นระยะ 20 ไมล์ มาควิสแห่งพอมบาลเป็นผู้มีส่วนเกี่ยวข้องในเหตุการณ์ทาวอรา ซึ่งเป็นเหตุการณ์ลอบปลงพระชนม์พระเจ้าโจเซฟในรัชกาลก่อน และผลลัพธ์คือคนในตระกูลทาวอราถูกสั่งประหารชีวิต ซึ่งคนในตระกูลนี้เป็นปรปักษ์กับมาควิสแห่งพอมบาล จนทำให้มาควิสแห่งพอมบาลมีอำนาจสูงสุดในการปกครองประเทศ จนเรียกได้ว่า ยุคภูมิธรรมของพอมบาล และเป็นผู้ต่อต้านคณะเยซูอิต ซึ่งพระนางมารีอาไม่ทรงโปรดพอมบาลพระนางจึงสั่งปลดเขา ในช่วงนี้ประเทศโปรตุเกสได้เข้าเป็นสมาชิกในสันนิบาตแห่งความเป็นกลางทางกองทัพ (เดือนกรกฎาคม พ.ศ. 2325) 

พระนางมารีอาทรงทรมานจากการที่ทรงเคร่งครัดในพระศาสนามากเกินไปและทรงเป็นโรคซึมเศร้า ซึ่งเป็นพระอาการแบบเฉียบพลันทำให้พระนางไม่สามารถมีส่วนร่วมทางการเมืองการปกครองได้ พระนางเป็นพระโรคเดียวกับพระเจ้าจอร์จที่ 3 แห่งสหราชอาณาจักรซึ่งทรงพระประชวรด้วยโรคพอร์ฟีเรีย

พระอาการวิปลาสของพระนางเริ่มปรากฏเด่นชัดขึ้นในปีพ.ศ. 2329 เมื่อพระนางมารีอาทรงถูกกุมพระองค์กลับมายังพระตำหนักด้วยพระอาการคลุ้มคลั่ง สภาพจิตใจของพระนางเลวร้ายยิ่งขึ้น และในปีเดียวกันพระสวามีของพระนางเสด็จสวรรคตในเดือนพฤษภาคม สภาพจิตใจของพระนางเหมือนแหลกสลายทรงออกประกาศห้ามให้มีความบันเทิง และการฉลองรัฐพิธีต่างๆให้เป็นไปตามพิธีกรรมทางศาสนาทั้งสิ้น สภาพจิตใจของพระนางสูญเสียมากขึ้นเมื่อพระราชโอรสพระองค์โตสิ้นพระชนม์ขณะมีพระชนมายุ 27 พรรษาด้วยไข้ทรพิษ และหลังจากการสารภาพบาปของพระนางในปีพ.ศ. 2334 ก็มีผลให้พระอาการเลวร้ายยิ่งขึ้น ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2335 พระนางทรงได้รับการรักษาจากฟรานซิส วิลลิส แพทย์ชาวอังกฤษ ซึ่งเป็นผู้ที่ทำการรักษาพระเจ้าจอร์จที่ 3 แห่งสหราชอาณาจักร วิลลิสประสงค์ให้พระนางเสด็จไปรับการรักษาที่ประเทศอังกฤษแต่ทางราชสำนักได้ปฏิเสธแผนการนี้ เจ้าชายฌูเอา พระราชโอรสพระองค์สุดท้องได้ใช้พระราชอำนาจปกครองประเทศภายใต้พระนามของพระราชมารดา และทรงได้ดำรงเป็นผู้สำเร็จราชการแผ่นดินแทนพระองค์ในปีพ.ศ. 2342 เมื่อพระราชวังเรียล บาร์ราคา เดอ อาจูดาได้ถูกเพลิงเผาผลาญจนสิ้นในปีพ.ศ. 2337 พระราชวงศ์ได้ย้ายไปประทับที่พระราชวังเควลูซ ซึ่งเป็นที่ซึ่งพระนางมารีอาทรงถูกบังคับให้อยู่บนพระแท่นบรรทมโดยทรงถูกผูกติดกับพระแท่นตลอดทั้งวันโดยไม่ให้เสด็จออกจากห้อง แขกผู้มาเยือนราชสำนักโปรตุเกสต่างได้ยินเสียงกรีดร้องอย่างทรมานของพระนางมารีอาซึ่งจะมีเสียงสะท้อนกลับทั่วทั้งพระราชวัง

สงครามนโปเลียนและเสด็จสวรรคต
----------------------------

บทความหลัก: การย้ายราชสำนักโปรตุเกสไปที่บราซิล
พระราชินีนาถมารีอาที่ 1 และพระราชวงศ์บรากันซาเสด็จถึงท่าเรือเพื่อลี้ภัยไปยังบราซิล
ในปีพ.ศ. 2344 มานูเอล โกดอย นายกรัฐมนตรีเผด็จการแห่งสเปนได้ส่งกองทัพบุกโปรตุเกสด้วยการสนับสนุนจากนโปเลียน แต่ในปีเดียวกันก็ถูกสั่งระงับแผนการไว้ อย่างไรก็ตามในสนธิสํญญาบาดาจอซในวันที่ 6 มิถุนายน พ.ศ. 2344 โปรตุเกสได้ถูกบังคับให้มอบโอลิเวนซาและส่วนหนึ่งของกายอานาแก่สเปน 

รัฐบาลโปรตุเกสปฏิเสธที่จะร่วมในแผนการบุกเกาะอังกฤษของฝรั่งเศสและสเปนในปีพ.ศ. 2350 กองทัพฝรั่งเศส-สเปนนำโดยนายพลฌอง-อันดอเช ชูโนต์ได้บุกโปรตุเกส กองทัพโปรตุเกสพ่ายแพ้ นายพลชูโนต์ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นผู้ว่าราชการแผ่นดินโปรตุเกสโดยการตัดสินพระทัยของจักรพรรดินโปเลียนที่ประสงค์ให้ทำลายราชอาณาจักรโปรตุเกส
จากการร้องขอของรัฐบาลอังกฤษ ในวันที่ 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2350 พระราชวงศ์บรากันซาตัดสินพระทัยลี้ภัยไปยังบราซิลและก่อตั้งรัฐบาลพลัดถิ่นในราชอาณาจักรบราซิลขึ้น พระนางและพระราชวงศ์ประทับเรือพระที่นั่งปรินซิเป เรียล ระหว่างการเสด็จจากพระราชวังมายังท่าเรือ พระนางทรงกรีดร้องและกรรแสงตลอดทางและเป็นเช่นนี้ตลอดจนถึงบราซิล สมเด็จพระราชินีทรงเริ่มมีภาวะสมองเสื่อม พระนางทรงหวาดผวาโดยทรงคำนึงว่าพระองค์จะทรงถูกนำไปทรมานหรือทรงถูกนำไปปล้นในระหวางการเดินทางโดยเหล่านางสนองพระโอษฐ์ของพระนางเอง

ในเดือนมกราคม พ.ศ. 2351 เจ้าชายฌูเอาและพระราชวงศ์เสด็จถึงซาลวาดอร์ ซึ่งเป็นที่ที่พระองค์ทรงเปิดการค้าระหว่างบราซิลกับมิตรประเทศซึ่งรวมทั้งประเทศอังกฤษ กฎหมายนี้เป็นสิ่งสำคัญที่จะยกเลิกสัญญาอาณานิคมซึ่งใช้บราซิลเป็นแผ่นดินหลักแทนโปรตุเกส

 พลโท อาร์เธอร์ เวลสลีย์ ดยุกแห่งเวลลิงตัน แห่งกองทัพอังกฤษ
ในวันที่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2358 พลโท ดยุกแห่งเวลลิงตัน แห่งกองทัพอังกฤษได้บุกเข้าสู่กรุงลิสบอนอันเป็นจุดเริ่มต้นของสงครามคาบสมุทร (Peninsular War) วันที่ 28 สิงหาคม ดยุกแห่งเวลลิงตันได้ชัยชนะเหนือนายพลฌอง-อันดอเช ชูโนต์ในสมรภูมิไวเมโร และถือเป็นการขจัดอำนาจของนายพลชูโนต์และเป็นการปลดแอกโปรตุเกสในการประชุมแห่งซินทรา วันที่ 30 สิงหาคม อย่างไรก็ตามนายพลอาร์เธอร์ เวลเลสลีย์ได้กลับมาโปรตุเกสอีกครั้งในวันที่ 22 เมษายนปีถัดมาเพื่อประกาศสงคราม โปรตุเกสภายใต้กองทัพอังกฤษมีความสามารถในการป้องกันประเทศตามเส้นทางแห่งตอร์เรส เวดราสและการบุกรุกของสเปนและฝรั่งเศส

ในปีพ.ศ. 2358 รัฐบาลพลัดถิ่นและราชวงศ์ได้ย้ายศูนย์กลางการปกครองมาที่บราซิลในฐานะราชอาณาจักรอย่างเต็มรูปแบบ และพระนางมารีอาทรงได้รับพระอิสริยยศเป็น สมเด็จพระราชินีนาถแห่งสหราชอาณาจักรโปรตุเกส, บราซิล และ อัลการ์เวส เมื่ออำนาจของนโปเลียนสิ้นสุดลงในปีพ.ศ. 2358 พระนางมารีอาและพระราชวงศ์ยังทรงประทับอยู่ที่บราซิล

ช่วงเวลา 9 ปีในบราซิลซึ่งเป็นที่ที่พระนางประทับอย่างไร้ความสุข พระนางมารีอาเสด็จสวรรคตที่คาร์เมลิต คอนแวนต์ ณ กรุงรีโอเดจาเนโรในปีพ.ศ. 2359 สิริพระชนมายุ 81 พรรษา ซึ่งทรงดำรงพระชนม์ชีพยืนยาวที่สุดในบรรดากษัตริย์โปรตุเกสนับตั้งแต่สถาปนาราชอาณาจักรโปรตุเกส เจ้าชายฌูเอา พระโอรสได้เสด็จขึ้นครองราชย์สืบต่อ พระนาม พระเจ้าฌูเอาที่ 6 แห่งโปรตุเกส พระบรมศพของพระนางมารีอาได้ส่งกลับมายังลิสบอน และฝังที่สุสานในโบสถ์แห่งเอสเตอราที่ซึ่งพระนางทรงอุปถัมภ์

ต่อมาพระบรมรูปหินอ่อนของพระนางได้ถูกสร้างขึ้นในห้องสมุดแห่งชาติกรุงลิสบอนโดยคณะนักศึกษาของ โจอาคิม มาร์ชาดา เดอ คัสโตรซึ่งเป็นผู้กำกับโครงการ

ความสัมพันธ์กับราชอาณาจักรสยาม
------------------------------

บทความหลัก: ความสัมพันธ์ไทย-โปรตุเกส
พระนางเจ้ามารีอาที่ 1 แห่งโปรตุเกสถวายพระราชสาส์นโดยตรงจากกรุงลิสบอนสู่กรุงรัตนโกสินทร์ ในปีพ.ศ. 2329 ซึ่งเป็นปีที่ 5 ในรัชกาลที่ 1 แห่งสยาม ดังนั้นเมื่อพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชทรงทราบ ก็ทรงตระหนักถึงการให้ความสำคัญของโปรตุเกสต่อรัตนโกสินทร์ที่เพิ่งตั้งได้เพียง 5 ปี จึงได้มีพระบรมราชโองการดำรัสสั่งให้เตรียมการรับราชทูตแห่งโปรตุเกสอย่างสมเกียรติ แต่พระราชสาส์นของพระนางมารีอาได้สูญหาย จึงทำให้ปัจจุบันไม่ทราบความในพระราชสาส์น แต่ในพระราชสาส์นตอบของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราชนั้นทำให้ทราบว่าทางพระราชินีโปรตุเกสได้กราบบังคมทูลขอตั้งสถานีการค้าในกรุงเทพมหานครขึ้นและความช่วยเหลือทางการทหารเข้ามาด้วย นับเป็นชาติตะวันตกชาติแรกที่เข้ามายังสยามในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์

พระอิสริยยศ
-----------

* 17 ธันวาคม พ.ศ. 2277 - 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2293 : เจ้าหญิงแห่งเบย์รา,ดัสเชสแห่งบาร์เชลอส
* 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2293 - 27 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2320 : เจ้าหญิงแห่งบราซิล,ดัสเชสแห่งบรากันซา
* 27 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2320 - ธันวาคม พ.ศ. 2358 : สมเด็จพระราชินีนาถแห่งโปรตุเกสและแอลการ์ฟ
* ธันวาคม พ.ศ. 2358 - 20 มีนาคม พ.ศ. 2359 : สมเด็จพระราชินีนาถแห่งสหราชอาณาจักรโปรตุเกส, บราซิล และแอลการ์ฟ

ดูเพิ่ม
-------

* รายพระนามพระมหากษัตริย์ผู้ทรงวิปลาส

พระราชตระกูล
------------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 16. พระเจ้าโจอาวที่ 4 แห่งโปรตุเกส |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 8. พระเจ้าเปดรูที่ 2 แห่งโปรตุเกส |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 17. เจ้าหญิงลุยซาแห่งเมดินา ซิโดเนีย |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 4. พระเจ้าฌูเอาที่ 5 แห่งโปรตุเกส |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 18. ฟิลิป วิลเลียม อีเล็กเตอร์ พาเลนทีน (=20 และ 30) |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 9. เจ้าหญิงมารีอา โซเฟียแห่งพาลาทิเนต-เนาบูร์ก |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 19. แลนด์เกรฟวีนเอลิซาเบธ อเมลีแห่งเฮสส์-ดัมสตัดท์ (=23 และ 31) |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 2. พระเจ้าโจเซฟแห่งโปรตุเกส |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 20. สมเด็จพระจักรพรรดิเฟอร์ดินานด์ที่ 3 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 10. สมเด็จพระจักรพรรดิลีโอโพลด์ที่ 1 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 21. เจ้าหญิงมารีอา อันนาแห่งสเปน |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 5. อาร์คดัสเชสมารีอา แอนนาแห่งออสเตรีย |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 22. ฟิลิป วิลเลียม อีเล็กเตอร์ พาเลนทีน (=18 และ 30) |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 11. เจ้าหญิงเอเลโอนอร์ แม็กดาเลนแห่งเนาบูร์ก |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 23. แลนด์เกรฟวีนเอลิซาเบธ อเมลีแห่งเฮสส์-ดัมสตัดท์ (=19 และ 31) |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 1. สมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 1 แห่งโปรตุเกส |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 24. พระเจ้าหลุยส์ที่ 14 แห่งฝรั่งเศส |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 12. เจ้าชายหลุยส์ แกรนด์ ดอแฟงแห่งฝรั่งเศส |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 25. เจ้าหญิงมารีอา เทเรสแห่งสเปน |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 6. พระเจ้าเฟลีเปที่ 5 แห่งสเปน |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 26. เฟอร์ดินานด์ มารีอา อีเล็กเตอร์แห่งบาวาเรีย |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 13. ดัชเชสมารีอา อันนา วิกตอเรียแห่งบาวาเรีย |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 27. เจ้าหญิงเฮนเรียต อเดเลดแห่งซาวอย |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 3. เจ้าหญิงมารีอานา วิกตอเรียแห่งสเปน |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 28. รานูชิโอที่ 2 ฟาร์เนเช ดยุคแห่งปาร์มา |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 14. โอโดอาร์โดที่ 2 ดยุคแห่งพาร์มา |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 29. เจ้าหญิงอิซาเบลลาแห่งโมเดนา |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 7. เจ้าหญิงเอลิซาเบธ ฟาร์เนเซแห่งปาร์มา |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 30. ฟิลิป วิลเลียม อีเล็กเตอร์ พาเลนทีน (=18 และ 22) |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 15. ดัชเชสมารีอา อันนาแห่งบาวาเรีย |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 31. แลนด์เกรฟวีนเอลิซาเบธ อเมลีแห่งเฮสส์-ดัมสตัดท์ (=19 และ 23) |
|   |
|   |   |   |   |   |
|

อ้างอิง
-------

1. ↑  ไกรฤกษ์ นานา.500 ปี สายสัมพันธ์สองแผ่นดิน ไทย-โปรตุเกส.2553

 วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Maria I of Portugal

* Biography of Queen Maria I of Portugal (1734-1816)


| ก่อนหน้า |  | สมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 1 แห่งโปรตุเกส |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **พระเจ้าโจเซฟ** |  |  **สมเด็จพระราชินีนาถแห่งโปรตุเกสและแอลการ์ฟปกครองร่วมกับพระสวามีพระเจ้าเปโดรที่ 3 แห่งโปรตุเกส (จนกระทั่งพ.ศ. 2329)** (24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2320 - 20 มีนาคม พ.ศ. 2359) |  | **พระเจ้าฌูเอาที่ 6** |
| **สถาปนาพระอิสริยยศ** |  |  **สมเด็จพระราชินีนาถแห่งสหราชอาณาจักรโปรตุเกส, บราซิล และอัลการ์เวส** (16 ธันวาคม พ.ศ. 235 - 20 มีนาคม พ.ศ. 2359) |  | **พระเจ้าฌูเอาที่ 6** |
| **เจ้าหญิงบาร์บาราแห่งโปรตุเกส** |  |  **เจ้าหญิงแห่งเบย์รา** (พ.ศ. 2277 - พ.ศ. 2293) |  | **ตำแหน่งว่างลำดับถัดไปคือเจ้าหญิงมารีอาแห่งโปรตุเกส** |
| **เจ้าหญิงมารีอานา วิกตอเรียแห่งสเปน** |  |  **เจ้าหญิงแห่งบราซิล** (พ.ศ. 2293 - พ.ศ. 2320) |  | **ตำแหน่งว่างลำดับถัดไปคือเจ้าหญิงเบเนดิกตาแห่งโปรตุเกส** |

| * ด
* ค
* ก
พระมหากษัตริย์แห่งโปรตุเกส |
| --- |
| **ราชวงศ์บูร์กอญ** | อาฟงซูที่ 1 • ซังชูที่ 1 • อาฟงซูที่ 2 • ซังชูที่ 2 • อาฟงซูที่ 3 • ดีนิช • อาฟงซูที่ 4 • เปดรูที่ 1 • ฟือร์นังดูที่ 1 • *บียาตริช* (เป็นที่ถกเถียง) |
| **ราชวงศ์อาวิช** | ฌูเอาที่ 1 • ดูวาร์ตึ • อาฟงซูที่ 5 • ฌูเอาที่ 2 |
| **ราชวงศ์อาวิช-แบฌา** | มานูแวลที่ 1 • ฌูเอาที่ 3 • ซึบัชตีเยา • เอ็งรึกึ • *อังตอนียู* (เป็นที่ถกเถียง) |
| **ราชวงศ์ฮาพส์บวร์ค** | ฟีลีปึที่ 1 • ฟีลีปึที่ 2 • ฟีลีปึที่ 3 |
| **ราชวงศ์บรากังซา** | ฌูเอาที่ 4 • อาฟงซูที่ 6 • เปดรูที่ 2 • ฌูเอาที่ 5 • ฌูเซที่ 1 • มารีอาที่ 1 *และ เปดรูที่ 3* • ฌูเอาที่ 6 • เปดรูที่ 4 • มารีอาที่ 2 • มีแกล • มารีอาที่ 2 *และ ฟือร์นังดูที่ 2* |
| ราชวงศ์บรากังซา-ซัคเซิน-โคบวร์คและโกทา | เปดรูที่ 5 • ลูอิชที่ 1 • การ์ลุชที่ 1 • มานูแวลที่ 2 |

| * ด
* ค
* ก
พระมหากษัตริย์และจักรพรรดิแห่งบราซิล |
| --- |
| ราชอาณาจักรบราซิล | 

สมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 1 *(1815–1816)* · พระเจ้าฌูเอาที่ 6 *(1816–1822)*
 |  |
| จักรวรรดิบราซิล | 

จักรพรรดิเปดรูที่ 1 *(1822–1831)* · จักรพรรดิเปดรูที่ 2 *(1831–1889)*
 |

| * ด
* ค
* ก
สงครามนโปเลียน |
| --- |
| 
* **สหสัมพันธมิตรครั้งที่สาม**
* **สหสัมพันธมิตรครั้งที่สี่**
* **สงครามคาบสมุทร**
* **สหสัมพันธมิตรครั้งที่ห้า**
* **การรุกรานรัสเซียโดยฝรั่งเศส**
* **สหสัมพันธมิตรครั้งที่หก**
* **สหสัมพันธมิตรครั้งที่เจ็ด**

 |
| คู่สงคราม | 

|  |  |
| --- | --- |
| ฝรั่งเศสรวมถึง รัฐบริวารและพันธมิตร | 
* ฝรั่งเศส
* กองทหารชาวโปแลนด์
* อิตาลี
* ฮอลแลนด์
* อิทรูเรีย
* สมาพันธ์สวิต
* เนเปิลส์
* สมาพันธรัฐแห่งแม่น้ำไรน์
	+ บาวาเรีย
	+ ซัคเซิน
	+ เวสต์ฟาเลีย
	+ เวือร์ทเทิมแบร์ค
* เดนมาร์ก–นอร์เวย์
* จักรวรรดิออตโตมัน
* เปอร์เซีย
* สเปน

 |
| กองทัพประสานมิตร | 
* สหราชอาณาจักร
* ออสเตรีย
* รัสเซีย
* ปรัสเซีย
* สเปน
* โปรตุเกส
* ซิซิลี
* รัฐสันตะปาปา
* จักรวรรดิออตโตมัน
* เปอร์เซีย
* ซาร์ดิเนีย
* สวีเดน
* สหเนเธอร์แลนด์
* เบราน์ชไวค์
* ฮันโนเฟอร์
* นัสเซา
* จักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
* ฝรั่งเศสนิยมบูร์บง

 |

 |
| ผู้นำทางการเมืองและการทหาร | 

|  |  |
| --- | --- |
| ฝรั่งเศสรวมถึง รัฐบริวารและพันธมิตร | 
* นโปเลียนที่ 1 แห่งฝรั่งเศส
* หลุยส์-อาแล็กซ็องดร์ แบร์ตีเย
* ฌออากีม มูว์รา
* หลุยส์-นีกอลา ดาวู
* ฌ็อง ลาน
* อ็องเดร มาเซนา
* มีแชล แน
* ฌ็อง-เดอ-ดีเยอ ซูลต์
* โฌแซ็ฟ โบนาปาร์ต
* หลุยส์ โบนาปาร์ต
* เยอโรม โบนาปาร์ต
* ยูแซฟ ปอญาตอฟสกี
* เออแฌน เดอ โบอาร์แน
* มัคซีมีลีอานที่ 1 โยเซ็ฟ แห่งบาวาเรีย
* ฟรีดริช เอากุสท์ที่ 1 แห่งซัคเซิน
* ฟรีดริชที่ 1 แห่งเวือร์ทเทิมแบร์ค
* เฟรเดอริกที่ 6 แห่งเดนมาร์ก

 |
| กองทัพฝ่ายประสานมิตร | 
* ดยุกแห่งเวลลิงตัน
* โฮราชิโอ เนลสัน
* ฟรันทซ์ที่ 2 แห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
* อาร์ชดยุกคาร์ล
* เจ้าชายแห่งชวาร์ทเซินแบร์ค
* อาร์ชดยุกยอห์นแห่งออสเตรีย
* อเล็กซานเดอร์ที่ 1 แห่งรัสเซีย
* มีฮาอิล คูตูซอฟ
* ไมเคิล อังเดรีย บาร์เคลย์ เดอ โทลล์
* เจ้าชายบากราตีออน
* กราฟแห่งเบ็นนิชเซิน
* ฟรีดริช วิลเฮ็ล์มที่ 3 แห่งปรัสเซีย
* เก็พฮาร์ท ฟ็อน บลึชเชอร์
* ดยุกแห่งเบราน์ชไวค์
* เฟร์นันโดที่ 7 แห่งสเปน
* มารีอาที่ 1 แห่งโปรตุเกส
* เจ้าชายฌูเอา
* วิลเลิม เจ้าชายแห่งออเรนจ์
* มกุฎราชกุมารคาร์ล โยฮัน แห่งสวีเดน
* หลุยส์ที่ 18 แห่งฝรั่งเศส

 |

 |