**บันทึกรักเจ้าหญิงมือใหม่** (อังกฤษ: The Princess Diaries) เป็นภาพยนตร์ของประเทศสหรัฐอเมริกา ที่ออกแพร่ภาพในปี พ.ศ. 2544 และถูกนำเข้ามาฉายในประเทศไทยในปีเดียวกัน ดัดแปลงมาจากบทประพันธ์ชุด *The Princess Diaries* ของเม็ก คาบอท ซึ่งได้รับความนิยมเป็นอย่างมากในกลุ่มผู้อ่านวัยรุ่น กล่าวถึงเรื่องราวของเด็กสาวธรรมดาคนหนึ่ง ที่วันหนึ่งได้รับรู้ว่าตนเองแท้ที่จริงแล้วเป็นถึงเจ้าหญิงรัชทายาทของประเทศเล็ก ๆ ในยุโรป กับเรื่องราววุ่นวายกับสารพัดบทเรียนที่เธอต้องเรียนรู้เพื่อเป็นเจ้าหญิงที่สมบูรณ์แบบให้ได้ภายในเวลาเพียง 2 สัปดาห์ ก่อนกำหนดเข้ารับแต่งแหน่งรัชทายาท

ภาพยนตร์เรื่องนี้มีภาคต่อชื่อว่า *The Princess Diaries 2 : The Royal Engagement* หรือในชื่อภาษาไทยที่ว่า บันทึกรักเจ้าหญิงวุ่นลุ้นวิวาห์ ออกแพร่ภาพในปี 2547

เนื้อเรื่อง
-----------

มีอา เธอร์โมโพลิส เด็กสาวธรรมดาๆ วัย 15 ปีที่ไม่ต้องการอะไรมากไปกว่า การใช้ชีวิตให้ผ่านพ้นไปวันๆ โดยไม่มีใครมาวุ่นวายกับเธอ ซึ่งเธอก็ทำได้สำเร็จอย่างที่ตั้งใจไว้ แต่แล้วทุกอย่างก็เปลี่ยนไป เมื่อวันเกิดปีที่ 16 ของเธอกำลังจะมาถึงในอีก 2 อาทิตย์ คุณย่าคลาริสที่อาศัยอยู่ที่ประเทศเจโนเวียซึ่งเธอไม่เคยพบมาก่อนก็ส่งข่าวมาขอให้เธอไปพบ พร้อมอธิบายายถึงสถานะที่แท้จริงของมีอา ว่าเธอไม่ใช่เด็กธรรมดาๆ อย่างที่เธอคิดมาตลอดว่าเธอเป็น หากแต่เธอเป็นเจ้าหญิงรัชทายาทแห่งเจโนเวีย และทางราชวงศ์คาดหวังว่าวันหนึ่งในอนาคตเธอจะรับตำแหน่งราชินี เพื่อปกครองประเทศแทนพ่อของเธอซึ่งประสบอุบัติเหตุเสียชีวิตไป 

จากชีวิตเรียบง่าย ไม่ต้องระมัดระวัง ไม่ต้องกังวลว่าจะสะดุดตาใคร มีอาต้องปรับเปลี่ยนตัวเองทั้งสไตล์การแต่งตัวตั้งแต่ศีรษะจรดเท้า กิริยาท่าทาง การพูด แนวความคิด ตลอดจนเรียนรู้กฎระเบียบและบทเรียนต่างๆ มากมายที่ย่าของเธอจัดเตรียมไว้ให้ เพียงเท่านี้ชีวิตของมีอาก็วุ่นวายมากพอแล้ว แต่ก็ยังมาเกิดเรื่องวุ่นๆ ขึ้นอีก เมื่อลิลลี่เพื่อนสนิทโกรธที่มีอาเลือกไปงานปาร์ตี้มากกว่ามาร่วมกิจกรรมจัดรายการวิทยุกับเธอ และเธอยังถูกนักข่าวหนังสือพิมพ์ถ่ายรูปขณะร่วมงานปาร์ตี้ และลงข่าวว่าความประพฤติของเธอไม่เหมาะสมกับตำแหน่งเจ้าหญิง

มีอาเสียใจและท้อแท้ เธอตั้งใจจะสละตำแหน่งเจ้าหญิงรัชทายาท ในช่วงเวลานั้นเอง ที่สมุดบันทึกของพ่อถูกส่งผ่านมาถึงเธอ ในสมุดบันทึกเล่มนั้นที่เต็มไปด้วยข้อความแสดงความห่วงใย รวมถึงความรู้และบทเรียนต่างๆ ที่พ่อของเธอได้เรียนรู้มาตลอดชีวิต จะเป็นแรงบันดาลใจให้มีอาได้เปลี่ยนมุมมองไปจากเดิม

ตัวละคร
-------

* มีอา เธอร์โมโพลิส / พระเจ้าหลานเธอ เจ้าฟ้าหญิงอะมีเลีย มินยะเนท เธอร์โมโพลิส เรนัลดี - แอนน์ แฮททาเวย์
* สมเด็จพระราชินีคลารีส เรนัลดี - จูลี่ แอนดรูส์
* โจเซฟ / โจ - เฮกเตอร์ เอลิซอนโด
* ลิลลี่ มอสโควิทซ์ - เฮเธอร์ มาทาราซโซ
* ไมเคิล มอสโควิทซ์ - โรเบิร์ต ชวาซแมน
* เฮเลน เธอร์โมโพลิส - แคโรไลน์ กูดดอลล์
* ลาน่า โธมัส - แมนดี้ มัวร์
* อาจารย์ใหญ่คุปต้า - ซานดร้า โอ
* อาจารย์ แพทริค โอ คาเนลล์ - ฌอน โอ ไบรอัน
* ชาร์ลอต คัทอะเวย์ - แคทเธอลีน มาแชล
* นายกรัฐมนตรี โมทาซ - โจเอล แมคเครรี่
* และอื่นๆ

เพลงประกอบภาพยนตร์
------------------

บทความหลัก: The Princess Diaries/The Princess Diaries 2: Royal Engagement (soundtrack)

รางวัลที่ได้รับ
---------------

| ปี | รางวัล | ผู้รับรางวัล | สถานะ |
| --- | --- | --- | --- |
| 2001 | Heartland Award of Excellence |  |  |
| 2002 | ALMA Award - Outstanding Song in a Motion Picture Soundtrack | "Miracles Happen" โดย ไมร่า | ได้รับการเสนอชื่อ |
| ASCAP Top Box Office Film | จอห์น เด็บนี่ |  |
| Artios Award - Best Casting for Feature Film, Comedy | มาเซีย รอสดอนน่า โมรองเกล โกลด์เบิร์ก | ได้รับการเสนอชื่อ |
| BFCA Award - Best Family Film - Live Action |  |
| Golden Trailer Award - Best Animation/Family |  |
| Hollywood Makeup Artist and Hair Stylist Guild Award - Best Contemporary Makeup - Feature | ฮอลลี่ ดาร์มอร์ลีโอนาร์ด เอนเกิลแมน |
| MTV Movie Award - Breakthrough Female Performance | แอนน์ แฮททาเวย์ |
| Teen Choice Award - Film - Choice Actress, Comedy | แอนน์ แฮททาเวย์ |
| Teen Choice Award - Film - Choice Movie, Comedy |  |
| Young Artist Award - Best Family Feature Film - Comedy |  |  |

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* Siamzone - บันทึกรักเจ้าหญิงมือใหม่
* *The Princess Diaries* ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส แก้ไขสิ่งนี้ที่วิกิสนเทศ
* Official site for the film