**เอกสิทธิ์คนขาว** (อังกฤษ: white privilege) หรือ**เอกสิทธิ์ผิวขาว** (อังกฤษ: white skin privilege) เป็นคำเรียกเอกสิทธิ์ทางสังคมซึ่งให้ประโยชน์แก่บุคคลที่ถูกระบุว่าเป็นคนขาวในประเทศตะวันตก นอกเหนือจากสิ่งที่คนผิวสีเผชิญทั่วไปในพฤติการณ์สังคม การเมืองหรือเศรษฐกิจเดียวกัน ทัศนมิติวิชาการอย่างทฤษฎีเชื้อชาติวิจารณ์และการศึกษาความขาวใช้มโนทัศน์ "เอกสิทธิ์คนขาว" เพื่อวิเคราะห์ว่าคตินิยมเชื้อชาติและสังคมที่มีลักษณะนิยมเชื้อชาติมีผลต่อชีวิตของคนขาวหรือคนผิวขาว

เพ็กกี แม็กอินทอช (Peggy McIntosh) อธิบายว่า คนขาวในสังคมตะวันตกได้ประโยชน์ที่คนไม่ขาวมิได้ประสบ เป็น "แพ็กเกจสินทรัพย์ที่มิได้หามาที่มองไม่เห็น" เอกสิทธิ์คนขาวหมายถึงทั้งประโยชน์แบบทำให้ทั้งที่ชัดเจนและไม่ค่อยชัดเจนซึ่งคนขาวไม่รับรู้ว่าพวกตนมี ซึ่งทำให้มันต่างจากความลำเอียงหรือความเดียดฉันท์ชัดเจน เอกสิทธิ์เหล่านี้รวมถึงการยืนยันทางวัฒนธรรมซึ่งคุณค่าของตนของบุคคล สถานภาพทางสังคมที่เหนือกว่าโดยสันนิษฐาน และเสรีภาพในการย้าย ซื้อ ทำงาน เล่นและพูดอย่างเสรี พบเห็นผลเหล่านี้ได้ในบริบทวิชาชีพ การศึกษาและบุคคล มโนทัศน์เอกสิทธิ์คนขาวยังส่อความถึงสิทธิการสมมติความเป็นสากลของประสบการณ์ของตนเอง ทำให้ประสบการณ์ของผู้อื่นแตกต่างหรือพิเศษขณะที่มองตนเองว่าเป็นปกติ

มโนทัศน์ดังกล่าวได้รับความสนใจและการคัดค้านบ้าง นักวิจารณ์บางคนกล่าวว่าคำนี้ใช้มโนทัศน์ "ผิวขาว" เป็นตัวแทนของเอกสิทธิ์ทางชนชั้นหรือทางสังคมอื่นหรือเป็นสิ่งทำให้ไขว้เขวจากปัญหาความไม่เสมอภาคพื้นเดิมที่อยู่ลึกกว่า ผู้อื่นกล่าวว่า มิใช่ว่าความขาวเป็นตัวแทน แต่มีเอกสิทธิ์ทางสังคมอื่นจำนวนมากที่เชื่อมโยงกับเอกสิทธิ์ดังกล่าว ซึ่งต้องการการวิเคราะห์ที่ซับซ้อนและระมัดระวังเพื่อระบุว่าความขาวส่งเสริมเอกสิทธิ์อย่างไร นักวิจารณ์เอกสิทธิ์คนขาวยังเสนอนิยามความขาวทางเลือกและข้อยกเว้นหรือข้อจำกัดของอัตลักษณ์ผิวขาว โดยแย้งว่ามโนทัศน์ "เอกสิทธิ์คนขาว" ละเลยข้อแตกต่างสำคัญระหว่างประชากรย่อยผิวขาวกับปัจเจกบุคคลและเสนอว่าญัตติความขาวนั้นไม่สามารถครอบคลุมคนขาวทุกคนได้ พวกเขาสังเกตปัญหาการรับรู้ความแตกต่างของคนผิวสีและชาติพันธุ์ภายในกลุ่มเหล่านี้ นักวิจารณ์อนุรักษนิยมได้เสนอคำวิจารณ์มโนทัศนี้โดยตรงกว่า ผู้หนึ่งเขียนว่า "ปัจจุบัน ... ชีวิตของชนกลุ่มน้อยไม่ถูกขัดขวางด้วยความเดียดฉันท์และ 'เอกสิทธิ์คนขาว' อีกต่อไป" ขณะที่อีกผู้หนึ่งกล่าวว่ามโนทัศน์ดังกล่าวเป็นอุปสรรคในทางบรรลุสังคมที่เท่าเทียม

จีนา ครอสลีย์-คอร์คอแรน (Gina Crosley-Corcoran) เขียนในบทความ "การอธิบายเอกสิทธิ์คนขาวแก่คนขาวไส้แห้ง" (Explaining White Privilege to a Broke White Person) ใน*ฮัฟฟิงตันโพสต์* ว่า ทีแรกเธอเป็นปรปักษ์กับแนวคิดว่าเธอมีเอกสิทธิ์คนขาว โดยเดิมเชื่อว่า "ผิวขาวของฉันไม่ได้ช่วยคุ้มครองฉันมิให้ประสบความยากจนเลย" จนกระทั่งเธอถูกนำให้อ่าน "การแกะถุงเป้ที่มองไม่เห็น" (Unpacking the invisible knapsack) ของเพ็กกี แม็กอินทอช เธอว่า "มโนทัศน์ส่วนร่วมรับรู้ว่าบุคคลสามารถมีเอกสิทธิ์ได้ในทางแบบและไม่มีเอกสิทธิ์อย่างแน่นอนในแบบอื่น" ผู้เขียนบางคนสังเกตว่า "มโนทัศน์เอกสิทธิ์คนขาวที่ฟังดูเป็นวิชาการ" บางครั้งดึงการป้องกันไม่ได้และความเข้าใจผิดในหมู่คนขาว บางส่วนเนื่องจากวิธีที่มโนทัศน์เอกสิทธิ์คนขาวถูกนำมาสู่ความสนใจกระแสหลักผ่านการรณรงค์สื่อสังคมอย่างแบล็กไลฟส์แมตเทอร์ (Black Lives Matter) คอรี ไวน์เบิร์ก (Cory Weinburg) เขียนใน*อินไซด์ไฮเออร์เอ็ด* ยังได้กล่าวว่ามโนทัศน์เอกสิทธิ์คนขาวถูกผู้มิใช่นักวิชาการตีความผิดบ่อยครั้งเพราะมันเป็นมโนทัศน์วิชาการซึ่งเพิ่งถูกนำสู่กระแสหลัก นักวิชาการที่ไวน์เบิร์กสัมภาษณ์ซึ่งศึกษาเอกสิทธิ์คนขาวโดยไม่ถูกรังควานมาหลายทศวรรษประหลาดใจกับความเป็นปรปักษ์ที่เพิ่มขึ้นเฉียบพลันจากนักวิจารณ์ฝ่ายขวาตั้งแต่ปี 2557

อ้างอิง
-------

1. ↑  McIntosh, Peggy. "White privilege: Unpacking the Invisible Knapsack" (PDF). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2016-03-07. สืบค้นเมื่อ 2018-01-28. Independent School, Winter90, Vol. 49 Issue 2, p31, 5p
2. ↑  Vice, Samantha (7 September 2010). "How Do I Live in This Strange Place?". *Journal of Social Philosophy*. **41** (3): 323–342. doi:10.1111/j.1467-9833.2010.01496.x.
3. ↑  Martin-McDonald, K; McCarthy, A (January 2008). "'Marking' the white terrain in indigenous health research: literature review". *Journal of advanced nursing*. **61** (2): 126–33. doi:10.1111/j.1365-2648.2007.04438.x. PMID 18186904.
4. ↑  Arnesen, Eric (October 2001). "Whiteness and the Historians' Imagination". *International Labor and Working-Class History*. **60**: 3–32.
5. ↑  Hartigan, *Odd Tribes* (2005), pp. 1–2.
6. 1 2  Blum, Lawrence (2008). "'White Privilege': A Mild Critique1". *Theory and Research in Education*. **6**: 309–321. doi:10.1177/1477878508095586.
7. ↑  Forrest, James; Dunn, Kevin (June 2006). "'Core' Culture Hegemony and Multiculturalism" (PDF). *Ethnicities*. **6** (2): 203–230. doi:10.1177/1468796806063753.
8. ↑  Blum, L. (1 November 2008). "'White privilege': A Mild Critique". *Theory and Research in Education*. SAGE Publications. **6** (3): 309–321. doi:10.1177/1477878508095586.
9. ↑  Steele, Shelby (2015). *Shame: How America's Past Sins Have Polarized Our Country*. Basic Books. p. 26. ISBN 978-0465066971.
10. ↑  Marcus, David. "Privilege Theory Destroys The American Ideal Of Equality". *The Federalist*. สืบค้นเมื่อ December 20, 2015.
11. ↑  Crosley-Corcoran, Gina (May 8, 2014). "Explaining White Privilege to a Broke White Person". Huffington Post. สืบค้นเมื่อ January 19, 2016.
12. 1 2  Weinburg, Cory (May 28, 2014). "The White Privilege Moment". Inside Higher Ed. สืบค้นเมื่อ 19 January 2016.
13. ↑  Brydum, Sunnivie (December 31, 2014). "The Year in Hashtags: 2014". The Advocate. สืบค้นเมื่อ 23 January 2016.