**อาชญากรรมต่อมนุษยชาติ** (อังกฤษ: crime against humanity) เป็นการซึ่งกระทำลงโดยไตร่ตรองไว้ก่อน เป็นส่วนหนึ่งของการโจมตีอย่างเป็นระบบหรือเป็นวงกว้าง หรือการโจมตีแบบเอกเทศ ต่อบุคคลพลเรือนคนใด ๆ หรือต่อกลุ่มคนที่ระบุตัวได้ในหมู่ประชากรพลเรือน การดำเนินคดีอาชญากรรมต่อมนุษยชาติเกิดขึ้นครั้งแรกในคดีเนือร์นแบร์ก และนับแต่นั้น การดำเนินคดีอาชญากรรมดังกล่าวก็กลายเป็นหน้าที่ของศาลระหว่างประเทศ เช่น ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ, คณะตุลาการอาญาระหว่างประเทศสำหรับอดีตยูโกสลาเวีย, และศาลอาญาระหว่างประเทศ แต่การดำเนินคดีโดยศาลในประเทศก็มีบ้าง กฎหมายเกี่ยวกับอาชญากรรมต่อมนุษยชาตินั้นพัฒนาขึ้นผ่านวิวัฒนาการของกฎหมายจารีตประเพณีระหว่างประเทศ อาชญากรรมต่าง ๆ ที่กระทำต่อมนุษยชาตินั้นยังไม่มีประมวลไว้ในกฎหมายระหว่างประเทศฉบับใด ๆ แต่องค์การระหว่างประเทศ ซึ่งมีโครงการริเริ่มกฎหมายอาชญากรรมต่อมนุษยชาติ (Crimes Against Humanity Initiative) เป็นโต้โผ พยายามที่จะสร้างกฎหมายดังกล่าวให้ได้ในเร็ววัน

อาชญากรรมต่อมนุษยชาติต่างจากอาชญากรรมสงครามตรงที่อาชญากรรมต่อมนุษยชาติจะเกิดในยามสงครามหรือในเวลาอื่นก็ได้ แต่ไม่ใช่เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นด้วยตัวเองหรือเกิดนานทีปีหน หากแต่เป็นเหตุการณ์ซึ่งอาจเป็นส่วนหนึ่งของนโยบายของรัฐ หรือเป็นส่วนหนึ่งของความโหดร้ายป่าเถื่อนที่กระทำเป็นวงกว้าง แล้วรัฐเพิกเฉยหรือไม่เอาโทษ ความผิดอาญา อย่างเช่น อาชญากรรมสงคราม, การฆ่าคน, การสังหารหมู่, การลดความเป็นมนุษย์, การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์, การกวาดล้างชาติพันธุ์, การเนรเทศ, การทดลองมนุษย์โดยผิดจรรยาบรรณ, วิสามัญฆาตกรรม, การประหารแบบรวบรัด, การใช้อาวุธทำลายล้างสูง, การก่อการร้ายของรัฐ, การก่อการร้ายที่รัฐสนับสนุน, การสังหารหมู่, การลักพา, การบังคับให้บุคคลสูญหาย, การใช้เด็กทางทหาร, การกักกัน, การเอาคนลงเป็นทาส, การกินเนื้อมนุษย์, การทรมาน, การข่มขืนกระทำชำเรา, การเบียดเบียนทางการเมือง, การเลือกปฏิบัติเพราะเหตุแห่งเชื้อชาติ, และการละเมิดสิทธิมนุษยชน อาจเข้าข่ายอาชญากรรมต่อมนุษยชาติ ถ้าเป็นส่วนหนึ่งของการกระทำอย่างเป็นระบบหรือเป็นวงกว้าง

ความเป็นมาของอาชญากรรมต่อมนุษยชาติ ยังไม่มีความชัดเจน มีนักวิชาการเห็นว่า เริ่มใช้ในปลายศตวรรษที่ 18 ถึงต้นศตวรรษที่ 19 ในบริบทของทาสและการค้าทาส โดยมีความเชื่อมโยงกับกลุ่มจักรวรรดิยุโรปในแอฟริกา นักวิชาการบางส่วนเห็นว่า มาจากการประกาศของฝ่ายสัมพันธมิตร ได้แก่ ฝรั่งเศส อังกฤษ รัสเซีย ค.ศ. 1915 เพื่อประณามการสังหารหมู่ชาวอาร์มีเนียในจักรวรรดิออตโตมัน

อ้างอิง
-------

1. ↑  Margaret M. DeGuzman,"Crimes Against Humanity" RESEARCH HANDBOOK ON INTERNATIONAL CRIMINAL LAW, Bartram S. Brown, ed. Edgar Elgar Publishing, 2011
2. ↑  The United Nations - Office on Genocide Prevention and the Responsibility to Protect, "Crime against Humanity,"

| * ด
* ค
* ก
ศาลอาญาระหว่างประเทศ |
| --- |
| กฎหมาย | 

|  |  |
| --- | --- |
| ระหว่างประเทศ | ธรรมนูญกรุงโรม (การแก้ไขเพิ่มเติม) • ความตกลงว่าด้วยเอกสิทธิ์และความคุ้มกัน • ความตกลงว่าด้วยการบังคับตามคำพิพากษา • อนุสัญญากรุงเจนีวา • กฎบัตรสหประชาชาติ |
| ข้อมติสหประชาชาติ | 

|  |  |
| --- | --- |
| สมัชชาใหญ่ | 3314 |
| คณะมนตรีความมั่นคง | 1422 • 1487 • 1593 • 1970 |

 |
| ระดับชาติ | รัฐบัญญัติคุ้มครองสมาชิกกองทัพอเมริกัน (American Service-Members' Protection Act) (สหรัฐอเมริกา) • พระราชบัญญัติความผิดอาญาต่อมนุษยชาติและความผิดอาญาสงคราม (Crimes Against Humanity and War Crimes Act) (แคนาดา) • พระราชบัญญัติศาลอาญาระหว่างประเทศ ค.ศ. 2001 (International Criminal Court Act 2001) (สหราชอาณาจักร) • รัฐธรรมนูญแห่งไอร์แลนด์ แก้ไขเพิ่มเติม ฉบับที่ยี่สิบสาม (Twenty-third Amendment of the Constitution of Ireland) (ไอร์แลนด์) • ประมวลกฎหมายอาญาระหว่างประเทศ (Völkerstrafgesetzbuch) (เยอรมนี) |

 | The seal of the International Criminal Court |
| ความผิดอาญา | การฆ่าล้างเผ่าพันธุ์ • อาชญากรรมต่อมนุษยชาติ • อาชญากรรมสงคราม • การรุกราน |
| องค์การ | 

|  |  |
| --- | --- |
| รัฐภาคี | รัฐภาคีและสมัชชารัฐภาคี • ประธานและรองประธานสมัชชารัฐภาคี • การประชุมทบทวน |
| ศาล | อำนาจศาล • คณะประธาน • ตุลาการ (การเลือกตั้ง: 2546 • 2549 • 2550 • มกราคม 2552 • พฤศจิกายน 2552 • 2554 • ครั้งต่อไป) • อัยการ |

 |
| การดำเนินคดี | 

|  |  |
| --- | --- |
| การสืบคดี | สาธารณรัฐประชาธิปไตยคองโก • ยูกันดา • ดาร์ฟูร์ ซูดาน • เคนยา |
| การแจ้งความ | อิรัก |
| บุคคล | ผู้ต้องขัง • จำเลย |

 |
| อื่น ๆ | พันธมิตรองค์การเอกชนอเมริกันว่าด้วยศาลอาญาระหว่างประเทศ • พันธมิตรศาลอาญาระหว่างประเทศ • สหภาพยุโรปกับศาลอาญาระหว่างประเทศ • สหรัฐอเมริกากับศาลอาญาระหว่างประเทศ • วันยุติธรรมสากลแห่งโลก |