recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
พระวัชรธารพุทธะ
**พระอาทิพุทธะ**เป็นพระพุทธเจ้าที่พบในคติความเชื่อของพุทธศาสนามหายานบางกลุ่ม ไม่พบในฝ่ายเถรวาท โดยเชื่อว่าอาทิพุทธะเป็นพระพุทธเจ้าพระองค์แรก กำเนิดขึ้นพร้อมกับโลก อยู่ในโลกชั่วนิรันดร์ เป็นพระผู้สร้างสรรพสิ่งในโลก และเป็นแหล่งกำเนิดของพระพุทธเจ้าทั้งหลาย ประทับบนพรหมโลกชั้นอกนิฏฐ์ มีสถานะเสมอปรมาตมันในศาสนาฮินดู

พุทธลักษณะ
----------

อาทิพุทธะในนิกายญิงมาของทิเบต หมายถึงพระสมันตภัทรพุทธะ มีพระวรกายสีน้ำเงิน ปางสมาธิ ส่วนใหญ่ไม่ทรงศิราภรณ์ ประทับคู่กับศักดิชื่ออาทิธรรมา ในนิกายใหม่ คือ นิกายกาจู สักยะ และเกลุก หมายถึงพระวัชรธารพุทธะ ซึ่งมีพระวรกายสีน้ำเงิน ทรงศิริภรณ์ ถือวัชระในหัตถ์ซ้ายขวาไขว้เหนือพระอุระ

ประวัติการนับถือ
----------------

ความเชื่อเรื่องพระอาทิพุทธะเกิดขึ้นครั้งแรกราวพุทธศตวรรษที่ 15 โดยคณาจารย์บางกลุ่มในมหาวิทยาลัยนาลันทาสร้างแนวคิดนี้ขึ้นเพื่อเทียบกับแนวคิดปรมาตมันในศาสนาฮินดูที่กำลังรุ่งเรืองในสมัยนั้น

การนับถืออาทิพุทธะแพร่ไปในประเทศเนปาล โดยพุทธศาสนานิกายไอศวาริก ซึ่งเชื่อว่าอาทิพุทธะเกิดขึ้นพร้อมกับการเกิดของโลก คือเมื่อโลกเกิดเป็นรูปร่าง อาทิพุทธะก็ปรากฏพระกายในแสงสว่าง ไม่อาจบอกเบื้องต้น และจุดสิ้นสุดของพระองค์ได้ ประทับอยู่บนพรหมโลกชั้นที่ 13 เรียกอกนิษฐภูวนะหรืออกนิษฐพรหม อาทิพุทธะมีพระนามต่าง ๆ มากมาย ขึ้นกับแต่ละนิกาย นิกายไอศวาริกเรียกว่าอิศวร นิกายสวาภาวิกเรียกว่า สวภาวะ ในเนปาลและทิเบต บางครั้งเรียกพระองค์ว่า "โยคัมพร" สร้างรูปเป็นปางบำเพ็ญทุกรกิริยา มีศักติคือ ฌาเนศวร

ในญี่ปุ่นและจีน ไม่นิยมนับถืออาทิพุทธะ แต่นับถือพระธยานิพุทธะ 2 องค์คือพระอมิตาภพุทธะกับพระไวโรจนพุทธะว่าเป็นพระพุทธเจ้าสูงสุด และไม่ถือว่าพระพุทธเจ้าเหล่านี้มีศักติเช่นในเนปาลหรือทิเบต

อ้างอิง
-------

1. 1 2  ราชบัณฑิตยสถาน, *พจนานุกรมศัพท์ศาสนาสากล อังกฤษ-ไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน*, พิมพ์ครั้งที่ 3, ราชบัณฑิตยสถาน, 2552, หน้า 15-16

* ประสงค์ แสนบุราณ. พระพุทธศาสนามหายาน. กทม.โอเดียนสโตร์. 2548
* (พระอาทิพุทธเจ้า(สมเด็จองค์ปฐมปางธิเบต))

| * ด
* ค
* ก
พระพุทธเจ้า |
| --- |
| ประเภท | 
* อนุพุทธะ
* ปัจเจกพุทธะ
* สัมมาสัมพุทธะ

 | พระพุทธรูป |
| พระพุทธเจ้าในอดีต(ตามคัมภีร์พุทธวงศ์) | 
* พระตัณหังกรพุทธเจ้า
* พระเมธังกรพุทธเจ้า
* พระสรณังกรพุทธเจ้า
* พระทีปังกรพุทธเจ้า
* พระโกณฑัญญพุทธเจ้า
* พระมังคลพุทธเจ้า
* พระสุมนพุทธเจ้า
* พระเรวตพุทธเจ้า
* พระโสภิตพุทธเจ้า
* พระอโนมทัสสีพุทธเจ้า
* พระปทุมพุทธเจ้า
* พระนารทพุทธเจ้า
* พระปทุมุตรพุทธเจ้า
* พระสุเมธพุทธเจ้า
* พระสุชาตพุทธเจ้า
* พระปิยทัสสีพุทธเจ้า
* พระอัตถทัสสีพุทธเจ้า
* พระธัมมทัสสีพุทธเจ้า
* พระสิทธัตถพุทธเจ้า
* พระติสสพุทธเจ้า
* พระปุสสพุทธเจ้า
* พระวิปัสสีพุทธเจ้า
* พระสิขีพุทธเจ้า
* พระเวสสภูพุทธเจ้า
* พระกกุสันธพุทธเจ้า
* พระโกนาคมนพุทธเจ้า
* พระกัสสปพุทธเจ้า

 |
| พระพุทธเจ้าในปัจจุบัน | 
* พระโคตมพุทธเจ้า

 |
| พระพุทธเจ้าในอนาคต(ตามคัมภีร์อนาคตวงศ์) | 
* พระศรีอริยเมตไตรย
* พระรามสัมพุทธเจ้า
* พระธรรมราชาสัมพุทธเจ้า
* พระธรรมสามีสัมพุทธเจ้า
* พระนารทสัมพุทธเจ้า
* พระรังสีมุนีสัมพุทธเจ้า
* พระเทวเทพสัมพุทธเจ้า
* พระนรสีหสัมพุทธเจ้า
* พระติสสสัมพุทธเจ้า
* พระสุมังคลสัมพุทธเจ้า

 |
| พระธยานิพุทธะตามคติมหายาน | 
* พระไวโรจนพุทธะ
* พระอักโษภยพุทธะ
* พระอมิตาภพุทธะ
* พระรัตนสัมภวพุทธะ
* พระอโมฆสิทธิพุทธะ

 |
| พระพุทธเจ้าองค์อื่นๆตามคติมหายาน | 
* อาทิพุทธะ
* พระไภษัชยคุรุ
* พระสัทธรรมวิทยาตถาคต
* พระสหัสประภาราชาศานติสถิตยตตถาคต
* พระประภูตรัตนะ

 |
**ปรมินทร์ อินโสม** (ชื่อเล่น **หนึ่ง**) เป็นนักธุรกิจ และโปรแกรมเมอร์ผู้ก่อตั้งบริษัทบริษัท สตางค์ คอร์ปอเรชั่น จำกัด ให้บริการแลกเปลี่ยนคริปโทเคอร์เรนซี กระดานซื้อขายสินทรัพย์ดิจิทัล และเป็นผู้คิดค้นเหรียญโทเคน Zcoin (ในชื่อปัจจุบัน FIRO) ได้รับรางวัลอินโนเวชั่นอวอร์ดส์ จากการแข่งขันของคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ในปี พ.ศ. 2559 ในส่วนของกระดานเทรดสินทรัพย์ดิจิทัล

ประวัติ
-------

ปรมินทร์ อินโสม จบการศึกษาจากโรงเรียนปทุมคงคา และศึกษาต่อในระดับปริญญาตรีที่สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง ในสาขาวิศวกรรมคอมพิวเตอร์ และระดับปริญญาโทที่มหาวิทยาลัยจอนส์ฮอปกินส์ สหรัฐอเมริกา ในด้านระบบรักษาความปลอดภัยข้อมูล 

หลังจากจบการศึกษาในปี พ.ศ. 2557 ปรมินทร์ได้ทำงานอยู่ซิลิคอนแวลลีย์ ที่รัฐแคลิฟอร์เนีย และได้พัฒนาเหรียญโทเคนซีคอยน์ (Zcoin) ขึ้นมา ซึ่งเป็นผลงานวิทยานิพนธ์ในระหว่างเรียน ในปี 2559 เขาได้รางวัลอินโนเวชั่นอวอร์ดส์ จากการแข่งขันของคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ ในส่วนของกระดานเทรดสินทรัพย์ดิจิทัล และได้นำผลงานแข่งขันมาพัฒนาต่อในชื่อ Thai Digital Asset Exchange (TDAX) ต่อมาได้พัฒนาศูนย์กลางให้บริการสินทรัพย์ดิจิทัล ในชื่อ Satang Pro และกระเป๋าเงินดิจิทัลในชื่อ Satang App ภายใต้บริษัท สตางค์ คอร์ปอเรชั่น จำกัด เขาได้รับรางวัล 1 ใน 100 คนของโลกที่สร้างสรรค์ผลงานด้วยเทคโนโลยีบล็อกเชน ร่วมกับคุณจิรายุส ทรัพย์ศรีโสภา ผู้พัฒนาบิทคับ

ปัจจุบัน ปรมินทร์ อินโสม อยู่ในตำแหน่งประธานกรรมการบริหาร บริษัท สตางค์ คอร์ปอเรชั่น จำกัด

อ้างอิง
-------

1. 1 2  "บทสัมภาษณ์ ผู้ก่อตั้งและหุ้นส่วนทางกลยุทธ์ บริษัท สตางค์ คอร์ปอเรชั่น จำกัด" (PDF).
2. 1 2  ""ปรมินทร์ อินโสม" พลังคนหนุ่มปั้นตลาดทุนดิจิทัล".
3. ↑  "ผู้ก่อตั้งบริษัทด้าน Blockchain ในไทยขึ้นแท่น Top 100 ของลิสต์ระดับโลก LATTICE80 แล้ว". *Siam Blockchain* (ภาษาอังกฤษแบบอเมริกัน). 2019-07-29.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* Facebook Page -Poramin Insom - ปรมินทร์ อินโสม

| * ด
* ค
* ก
คริปโทเคอร์เรนซี ในประเทศไทย |
| --- |
| บริษัทและศูนย์แลกเปลี่ยน | 
* ซิปเม็กซ์
* บิทคอยน์ (ปิดตัวลง)
* บิทคับ
* บิทาซซ่า
* สตางค์

 |
| ผู้มีบทบาท | 
* กรณ์ จาติกวณิช
* กวิน พงษ์พันธ์เดชา
* จิรายุส ทรัพย์ศรีโสภา
* เจษฎา สุขทิศ
* ปรมินทร์ อินโสม
* ภรณี วัฒนโชติ
* สรวิศ ศรีนวกุล

 |
| โทเคนในไทย | 
* ALPHA
* BAND
* FIRO
* KUB
* OMG
* SIX
* VELO

 |
**ล่าสุดขอบจักรวาล** (อังกฤษ: Serenity) เป็นภาพยนตร์แอคชั่นสัญชาติอเมริกันที่ออกฉายในปี ค.ศ. 2005 กำกับโดย จอสส์ วีดอน นำแสดงโดย นาธาน ฟิลเลี่ยน, อลัน ตัดย์ค, อดัม บัลด์วิน, ซัมเมอร์ กลู

เนื้อเรื่อง
-----------

ในโลกอนาคตประชากรมนุษย์ที่เพิ่มมากขึ้นทำให้โลกไม่มีพื้นที่เพียงพอให้อาศัยอยู่อีกต่อไป โครงการสำรวจอวกาศเพื่อหาดินแดนใหม่จึงเริ่มขึ้น และคณะสำรวจได้พบกับระบบกาแลคซีใหม่ที่มีดาวเคราะห์จำนวนมากเพียงพอ ขนย้ายมนุษย์ไปอาศัยอยู่ ริเวอร์ เด็กสาวที่มีจิตใจอ่อนไหวได้ถูกนำตัวมาทดลองจนกลายเป็นอาวุธสงครามพิเศษ อาศัยอยู่บนยานเซเรนิตี้และได้รับการคุ้มครองจาก กัปตัน มัลคอล์ม เรย์โนลด์ส อดีตนักรบอาสาของกองกำลังอิสระที่หันมาหากินด้วยการรับงานโจรสลัดอวกาศ แต่เพื่อคุ้ม ครองสองพี่น้อง งานที่ได้รับจึงยากลำบากขึ้นเรื่อยๆ แถมยังต้องผจญกับเหล่า "รีฟเวอร์" มนุษย์กินคนที่ไล่ล่าคนที่อาศัยอยู่ในกาแลคซี่ เมื่อกัปตัน มัลคอล์มตัดสินใจแยกทางจาก ริเวอร์ และพี่ชายเขากลับพบว่าเธอมีความลับเกี่ยวกับสมาพันธ์ซ่อนอยู่ภายใต้ ชื่อ "มิแรนด้า" และกำลังถูกตามล่าจากกลุ่มสมาพันธ์

อ้างอิง
-------

1. ↑  "*Serenity* (15)". *British Board of Film Classification*. 2005-08-15. สืบค้นเมื่อ 2013-06-01.
2. 1 2  "Serenity (2005) – Daily Box Office". Box Office Mojo. สืบค้นเมื่อ 2006-08-27.
3. ↑  "Serenity (2005)". The Numbers. สืบค้นเมื่อ 2015-10-13.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


วิกิคำคมมีคำคมเกี่ยวกับ ***Serenity***

* เว็บไซต์ทางการ
* *ล่าสุดขอบจักรวาล* ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
**วัตถุมวลต่ำกว่าดาวฤกษ์** (substellar object หรือ substar) เป็นวัตถุทางดาราศาสตร์ที่มีมวลต่ำกว่าประมาณ 0.08 เท่าของมวลดวงอาทิตย์ ซึ่งต่ำกว่าขีดจำกัดของมวลที่ของดาวฤกษ์ที่จะทำให้เกิดปฏิกิริยาการหลอมนิวเคลียสของไฮโดรเจนได้ คำนิยามนี้ไม่คำนึงถึงว่าก่อตัวอย่างไร จะโคจรรอบดาวฤกษ์อื่นอยู่หรือไม่ ซึ่งอาจรวมถึงวัตถุมวลเท่าดาวเคราะห์ และ ดาวแคระน้ำตาล ซึ่งเคยจัดว่าเป็นดาวฤกษ์ เช่น EF Eridani B ในกลุ่มดาวแม่น้ำ

สมมติว่าวัตถุมวลต่ำกว่าดาวฤกษ์มีองค์ประกอบคล้ายกับดวงอาทิตย์ และมีขนาดใหญ่เท่ากับมวลดาวพฤหัสบดี (ประมาณ 10 -3 เท่าของมวลดวงอาทิตย์) เป็นอย่างน้อย รัศมีของวัตถุนั้นจะมีขนาดเท่ากับรัศมีดาวพฤหัสบดี (ประมาณ 0.1 เท่าของรัศมีดวงอาทิตย์) แกนกลางของวัตถุมวลต่ำกว่าดาวฤกษ์ซึ่งมีมวลต่ำกว่าขีดจำกัดการเผาไหม้ของไฮโดรเจนเล็กน้อยคือสสารสถานะเสื่อมซึ่งมีความหนาแน่น ≈103 g/cm3 แต่ระดับการบีบอัดนี้จะยิ่งเกิดขึ้นน้อยถ้ามวลน้อยลง จนอาจมีความหนาแน่นแค่ 10 g/cm3 ยิ่งมวลน้อยก็จยิ่งมีความหนาแน่นน้อย ทำให้รัศมีถูกดึงไว้ให้คงโดยประมาณ

วัตถุมวลต่ำกว่าดาวฤกษ์ที่มีมวลต่ำกว่าขีดจำกัดการเผาไหม้ของไฮโดรเจนแค่เพียงเล็กน้อยสามารถเริ่มการหลอมนิวเคลียสไฮโดรเจนที่แกนกลางได้ชั่วคราว แต่ถึงแม้ว่าจะผลิตพลังงานได้บ้าง ก็จะไม่เพียงพอที่จะเอาชนะกลไกเคลวิน–เฮ็ล์มฮ็อลทซ์ของวัตถุได้ วัตถุที่มีมวลมากกว่า 0.013 เท่าของมวลดวงอาทิตย์สามารถเกิดการหลอมรวมดิวเทอเรียมได้ชั่วคราว แต่ดิวเทอเรียมจะหมดลงใน 106 ถึง 108 ปี นอกจากนั้นแล้ว การแผ่รังสีเพียงอย่างเดียวจากวัตถุมวลต่ำกว่าดาวฤกษ์ดวงเดียวคือเกิดจากการปลดปล่อยพลังงานศักย์โน้มถ่วงซึ่งจะทำให้วัตถุค่อย ๆ เย็นลงและหดตัวลง วัตถุมวลต่ำกว่าดาวฤกษ์ที่โคจรรอบดาวฤกษ์จะค่อย ๆ หดตัวลง และได้รับความณ้อนจากดาวฤกษ์ เข้าสู่ สมดุลรังสี และปล่อยพลังงานออกมามากกว่าที่ได้รับจากดาวฤกษ์

ดูเพิ่มเติม
-----------

* ดาวแคระน้ำตาล
* ดาวแคระน้ำตาลเล็ก
* วัตถุมวลเท่าดาวเคราะห์
* พลาเนทาร์

อ้างอิง
-------

1. ↑  *オックスフォード天文学辞典* (初版第1刷 ed.). 朝倉書店. p. 3頁. ISBN 4-254-15017-2.
2. ↑  §3, What Is a Planet?
3. ↑  pp. 337-338, Theory of Low-Mass Stars and Substellar Objects, Gilles Chabrier and Isabelle Baraffe, *Annual Review of Astronomy and Astrophysics* **38** (2000), pp. 337-377.
4. ↑  Alula Australis, Jim Kaler, in *Stars*, a collection of web pages. Accessed on line September 17, 2007.
5. ↑  A search for substellar members in the Praesepe and σ Orionis clusters, B. M. Gonzalez-Garcia, M. R. Zapatero Osorio, V. J. S. Bejar, G. Bihain, D. Barrado Y Navascues, J. A. Caballero, and M. Morales-Calderon, *Astronomy and Astrophysics* **460**, #3 (December 2006), pp. 799-810.
6. ↑  Chabrier and Baraffe, §2.1.1, 3.1.
7. ↑  Chabrier and Baraffe, §4.1, Figures 6-8.
ถนนรามบุตรี ช่วงข้างวัดชนะสงครามราชวรมหาวิหาร
**ถนนรามบุตรี** (อักษรโรมัน: *Thanon Ram Buttri, Soi Ram Buttri*) เป็นถนนขนาดเล็กสายหนึ่งลักษณะเป็นซอย ในย่านบางลำพู พื้นที่แขวงชนะสงคราม เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร เป็นถนนที่แบ่งออกเป็น 2 ช่วง ช่วงแรกเชื่อมระหว่างถนนสิบสามห้าง กับถนนจักรพงษ์ และช่วงที่ 2 จากถนนจักรพงษ์บริเวณข้างวัดชนะสงครามราชวรมหาวิหาร เลี้ยวไปออกถนนเจ้าฟ้า บริเวณเชิงสะพานสมเด็จพระปิ่นเกล้า และตรงข้ามกับโรงละครแห่งชาติ

ถนนรามบุตรี มีที่มาจากสะพานข้ามคลองวัดชนะสงคราม หรือคลองบางลำพูที่ชื่อ "สะพานรามบุตรี" ซึ่งเป็นสะพานที่หม่อมเจ้าหญิงเป้า สุริยกุล พระธิดาในพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุริยา กรมพระรามอิศเรศ มีดำริให้มีการสร้างขึ้นโดยการบริจาคทรัพย์ เพื่อเป็นการถวายเป็นบำเพ็ญพระกุศลถวายแด่พระบิดา แล้วสร้างแล้วเสร็จ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวจึงทรงพระราชทานนามให้ว่า สะพานรามบุตรี อันมีความหมายว่า "สะพานที่บุตรีของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าสุริยา กรมพระรามอิศเรศ เป็นผู้สร้าง" และได้ทรงเสด็จเป็นองค์ประธานในพิธีเปิดเมื่อวันที่ 13 สิงหาคม พ.ศ. 2453 จนกระทั่งมีการถมคลองวัดชนะสงคราม และมีการรื้อถอนสะพานนี้ออกเพื่อสร้างเป็นถนน และได้มีการนำชื่อ รามบุตรี จากสะพานใช้เป็นชื่อถนนแทน

ปัจจุบัน ถนนรามบุตรี เป็นแหล่งของที่พักราคาถูกของนักท่องเที่ยวต่างชาติ ตลอดจนผับบาร์ ร้านอาหาร และร้านกาแฟ ไว้คอยบริการ เช่นเดียวกับถนนข้าวสารหรือที่อื่น ๆ ในย่านบางลำพู

อ้างอิง
-------

1. 1 2  pongsakornlovic (2011-03-23). "CHN\_272\_ถนนรามบุตรี".
2. ↑  วีรวภูษิต, ภาณุพันธ์ (2016-04-26). "เลี้ยวเข้าซอยรามบุตรีสุดคึกคัก แล้วใจเต้นตึกตักกับ 5 สถานที่สุดเก๋า". *อะเดย์*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2018-04-29. สืบค้นเมื่อ 2018-02-23.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ ถนนรามบุตรี
	+ ภาพถ่ายดาวเทียมจากวิกิแมเปีย หรือกูเกิลแมปส์
	+ แผนที่จากลองดูแมป หรือเฮียวีโก
	+ ภาพถ่ายทางอากาศจากเทอร์ราเซิร์ฟเวอร์

พิกัดภูมิศาสตร์: 13°45′38″N 100°29′46″E﻿ / ﻿13.760490°N 100.496075°E﻿ / 13.760490; 100.496075
**ล่าเถียว** (จีนตัวย่อ: 辣条; จีนตัวเต็ม: 辣條; แปลตรงตัว: "เส้นเผ็ด") เป็นขนมยอดนิยมของจีน ทำจากแป้งสาลีและพริก โดยผสมแป้งเข้ากับพริก เกลือ น้ำตาล น้ำ สีผสมอาหาร และอื่น ๆ แล้วอัดรีดด้วยอุณหภูมิสูง ก่อนผสมพริกและเครื่องปรุงอย่างอื่น ซึ่งรวมถึงสารกันเสีย กระบวนการผลิตขนมนี้ก่อให้เกิดความเสี่ยงบางประการ โดยเฉพาะในเรื่องคุณภาพของน้ำมันที่ใช้ สารเติมแต่งอาหารที่ใช้ เช่น ชาดลิ้นจี่ และอนามัยในการปรุง

ล่าเถียวเดิมเรียก "เมี่ยนจิน" (麵筋) กำเนิดขึ้นในอำเภอผิงเจียง มณฑลหูหนาน ซึ่งเป็นพื้นที่ที่มีประวัติการผลิตซอสแห้ง ซอสเผ็ด และเต้าเจี้ยวเผ็ด อันเป็นอุตสาหกรรมสำคัญของผิงเจียง จุดกำเนิดของล่าเถียวอยู่ใน ค.ศ. 1998 ซึ่งเป็นช่วงที่มีอุทกภัยในหูหนาน ทำให้ขาดแคลนผลิตผลทางเกษตรกรรม และทำให้เต้าเจี้ยว วัตถุดิบหลักในอุตสาหกรรมผลิตซอส มีการผลิตลดลงอย่างยิ่ง ส่งผลโดยตรงถึงการผลิตซอสแห้ง ชาวนาบางตระกูลจึงนำแป้งสาลีมาใช้แทนแป้งเต้าหู้ โดยนำแป้งนั้นมาบดอัด แล้วผสมพริก พริกไทย ขมิ้น น้ำตาล เกลือ น้ำมันพืช และอื่น ๆ จึงเกิดเป็นล่าเถียว ต่อมาใน ค.ศ. 1990 ล่าเถียวได้รับการเปิดตัวสู่สาธารณชนและกลายเป็นที่นิยมอย่างรวดเร็วทั่วทั้งจีน แรกเริ่มวางขายในร้านเล็ก ๆ ก่อนขยายไปยังห้างสรรพสินค้า

ล่าเถียวเป็นที่นิยมถึงกับก่อให้เกิดคำติดปากหลายคำในหมู่ชาวจีน เช่น "กินล่าเถียวอันเดียวก็ทำให้อารมณ์เย็นลงได้" อย่างไรก็ดี กระบวนการผลิตล่าเถียวนั้นเป็นปัญหามาตลอด ใน ค.ศ. 2019 ซีซีทีวีของจีนเปิดเผยผลการตรวจสอบว่า ล่าเถียวที่ผลิตในไคเฟิง หูหนาน ปนเปื้อนฝุ่นและจาระบีจากเครื่องจักร สารเติมแต่งที่ใช้ในล่าเถียวก็เห็นวางกองอยู่ตามพื้น และบางแห่งบรรจุล่าเถียวโดยใช้มือเปล่า และไม่สวมหน้ากาก เป็นต้น

อ้างอิง
-------

1. 1 2 3 4  The true in China–Latiao: the memory in the younger generations, shirley351,21/01/2017.
2. ↑  Latiao makers exposed in CCTV program, 00:15 UTC+8, 2019-03-16.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

 วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Latiao
**สหพันธ์มวยภาคตะวันออกไกลและแปซิฟิก** (อังกฤษ: Oriental & Pacific Boxing Federation; ชื่อย่อ: OPBF) ก่อตั้งเมื่อ พ.ศ. 2498 และเข้าเป็นสมาชิกของสภามวยโลก (WBC) ใน พ.ศ. 2506 สมาชิกของ OPBF ได้แก่ ออสเตรเลีย ฟิจิ กวม ฮาวาย ฮ่องกง อินโดนีเซีย ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ มองโกเลีย นิวซีแลนด์ ฟิลิปปินส์ กลุ่มประเทศสหภาพสาธารณรัฐสังคมนิยมโซเวียต​ ไต้หวัน ซามัว ไทย และตองงา สำนักงานใหญ่อยู่ที่ญี่ปุ่น

ประวัติ
-------

ในระยะเริ่มแรกของมวยสากลในทวีปเอเชียยังไม่มีการชิงแชมป์ระดับภูมิภาคที่เป็นทางการ มีบันทึกของสภามวยโลกระบุว่ามีการแข่งขันชิงแชมป์มวยสากลภาคตะวันออกเป็นครั้งแรกเมื่อ พ.ศ. 2495 โดยกาเบรียล อิลอร์เด ชนะ ฮิโรชิ โอริงูจิ ได้ครองแชมป์รุ่นไลท์เวท ในเดือนพฤศจิกายนปีเดียวกันลาร์รี่ บาตาน (ฟิลิปปินส์) ชนะ อากิโยชิ อากาซาวะ (ญี่ปุ่น) ได้ครองแชมป์รุ่นเฟเธอร์เวท 

อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีการรับรองตำแหน่งแชมป์อย่างเป็นทางการจนกระทั่งมีการจัดตั้งสถาบันมวยแห่งแรกในเอเชียเมื่อ 27 ตุลาคม พ.ศ. 2497 ในชื่อสหพันธ์มวยภาคตะวันออกไกล (OBF) ที่โตเกียวจากการประชุมของตัวแทนจากญี่ปุ่น (ยาชิโยะ มานาเบะ) ฟิลิปปินส์ (อัลเฟรโด กิโดเต) และไทย (พร พาณิชภักดี) ประธานของ OBF คนแรกคือมานูเอล นีโตจากฟิลิปปินส์ ผลจากการประชุมครั้งนี้ได้จัดให้มีการชกเป็นมหกรรมของแชมป์ภาคตะวันออกที่มะนิลาเมื่อ 3 และ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2498 ผู้ได้ครองแชมป์ในครั้งนั้นได้แก่ 

* รุ่นฟลายเวท แดนนี่ คิด
* รุ่นแบนตัมเวท เคอิจิ โคมูโระ
* รุ่นเฟเธอร์เวท ชิเงจิ คาเนโอะ
* รุ่นไลท์เวท เลียว อลอนโซ่​
* รุ่นเวลเตอร์เวท สมเดช ยนตรกิจ
* รุ่นมิดเดิลเวท ฮาจิโร ทัตสึมิ

การประชุมของ OBF ครั้งแรกจัดขึ้นเมื่อเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2500 โดยมีตัวแทนจากไทย ญี่ปุ่น ฟิลิปปินส์และสมาชิกใหม่คือเกาหลีใต้เข้าร่วม จำนวนสมาชิกได้เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ จน พ.ศ. 2520 ออสเตรเลียเข้าเป็นสมาชิกและเปลี่ยนชื่อเป็น OPBF เพื่อรวมภูมิภาคแปซิฟิกตอนใต้เข้ามาด้วย จนมีสมาชิก 16 ประเทศในปัจจุบัน

อ้างอิง
-------

1. ↑  "Boxing Bodies: A Brief Chronology and Rundown", *International Boxing Digest*, 40, no. 1: 58, January 1998

* ประวัติ OPBF เก็บถาวร 2008-07-09 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* เก็บถาวร 2008-05-15 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ถนนมหาเศรษฐ์บริเวณทางแยกมเหสักข์
**ถนนมหาเศรษฐ์** (อักษรโรมัน: *Thanon Maha Set*) เป็นถนนสายหนึ่งในท้องที่แขวงสี่พระยา เขตบางรัก กรุงเทพมหานคร

ระยะทาง
-------

ถนนมหาเศรษฐ์มีขนาด 4–5 ช่องการจราจร ไม่มีเกาะกลาง เขตถนนกว้าง 20.70 เมตร ระยะทางยาว 510 เมตร มีจุดเริ่มต้นจากทางแยกมหานคร–สี่พระยาซึ่งเป็นจุดตัดกับถนนสี่พระยาและถนนมหานคร ไปทางทิศใต้ ตัดผ่านซอยเจริญกรุง 39 (ศาลเจ้าเจ็ด), ซอยเจริญกรุง 43 (สะพานยาว) และซอยพุทธโอสถ ไปสิ้นสุดที่ทางแยกมเหสักข์ซึ่งเป็นจุดตัดกับถนนสุรวงศ์และถนนมเหสักข์

ประวัติ
-------

ถนนมหาเศรษฐ์เป็นหนึ่งในโครงการทางหลวงเทศบาลตามพระราชกฤษฎีกากำหนดเขตที่ดินในบริเวณที่ที่จะเวนคืนในท้องที่แขวงสี่พระยาและแขวงสุริยวงศ์ เขตบางรัก กรุงเทพมหานคร พ.ศ. 2528 โดยมีจุดประสงค์เพื่อแบ่งเบาปริมาณการจราจรบนถนนสี่พระยา ถนนสุรวงศ์ ถนนมเหสักข์ และถนนเจริญกรุงซึ่งอยู่ใกล้เคียง จากนั้นได้ก่อสร้างจนเสร็จและเปิดการจราจรเมื่อเดือนมกราคม พ.ศ. 2545 แต่ยังไม่มีการตั้งชื่อถนนอย่างเป็นทางการในคราวเดียวกัน ต่อมาสำนักงานเขตบางรักได้ออกสำรวจความคิดเห็นของประชาชนในพื้นที่ว่าต้องการใช้ชื่อถนนใดระหว่าง *ถนนเทวศักดิ์* กับ *ถนนมหาเศรษฐ์* ผลการสำรวจปรากฏว่า ประชาชนร้อยละ 70 ต้องการให้ตั้งชื่อว่า **ถนนมหาเศรษฐ์** ซึ่งหมายความว่า "ถนนของผู้มีทรัพย์" สำนักงานเขตจึงทำเรื่องเสนอชื่อดังกล่าวต่อคณะกรรมการกลางตั้งชื่อถนน ตรอก ซอย วงเวียน ทางแยก คลอง สะพาน และสถานที่สำคัญในเขตกรุงเทพมหานคร และถนนสายนี้ได้รับการอนุมัติให้ใช้ชื่อว่ามหาเศรษฐ์ตั้งแต่วันที่ 25 กรกฎาคม พ.ศ. 2546

เชิงอรรถและอ้างอิง
------------------

1. ↑  กองนโยบายและแผนงาน. สำนักผังเมือง. กรุงเทพมหานคร. *รายงานการศึกษา เรื่อง โครงข่ายถนนและทางพิเศษในเขตกรุงเทพมหานคร.* [ม.ป.ท.], 2551.
2. ↑  "สำเนาที่เก็บถาวร". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-03-04. สืบค้นเมื่อ 2015-07-01.
3. ↑  กนกวลี ชูชัยยะ. *พจนานุกรมวิสามานยนามไทย : วัด วัง ถนน สะพาน ป้อม.* พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : ราชบัณฑิตยสถาน, 2548, หน้า 272. อย่างไรก็ตาม *พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554* ได้นิยามคำ *มหา* ว่า "ใหญ่, ยิ่งใหญ่" และนิยามคำ *เศรษฐ์* ว่า "ดีเลิศ, ดีที่สุด, ยอดเยี่ยม, ประเสริฐ" ส่วนคำที่มีความหมายว่า "คนมั่งมี" คือคำ *เศรษฐี*
4. ↑  กนกวลี ชูชัยยะ. *พจนานุกรมวิสามานยนามไทย : วัด วัง ถนน สะพาน ป้อม.* พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : ราชบัณฑิตยสถาน, 2548, หน้า 272.
**อดุลย์ ศรีโสธร** มีชื่อจริงว่า **ร้อยตำรวจเอก อดุลย์ สุขสำราญ** เกิดเมื่อ 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2483 ที่อำเภอเมือง จังหวัดฉะเชิงเทรา มีสถิติการชกทั้งหมด 26 ครั้ง ชนะ 13 (น็อก 10) เสมอ 4 แพ้ 9

ประวัติ
-------

อดุลย์ ศรีโสธร เป็นบุตรของนายชอบ นางสร้อย สุขสำราญ และเป็นพี่ชายแท้ ๆ ของ เด่น ศรีโสธร บิดาเสียชีวิตตั้งแต่อายุ 4 ขวบ อดุลย์เรียนหนังสือจนจบชั้น ป. 4 ที่โรงเรียนในตำบลลาดขวางแล้วไปเรียนต่อที่โรงเรียนเบญจมราชรังสฤษฎิ์ จากนั้นต่อที่โรงเรียนช่างกลปทุมวันรหัสประจำตัว 5552 และโรงเรียนเทคนิคกรุงเทพ

ฝึกมวยครั้งแรกกับครูอุทัย ผละธัญญะ ขึ้นชกมวยครั้งแรกเมื่ออายุ 14 ปี อดุลย์เป็นที่รู้จักเมื่อได้ครองแชมป์มวยรอบรุ่นจ้าวแผ่นดิน ชนะคะแนน คีรีศักดิ์ บาร์โบส เมื่อ พ.ศ. 2501 จากนั้นได้ครองแชมป์รุ่นเฟเธอร์เวทของเวทีลุมพินี และแชมป์รุ่นไลท์เวทของเวทีราชดำเนิน และยังชกชนะอภิเดช ศิษย์หิรัญ ดาวรุ่งในขณะนั้นได้ด้วย นอกจากนั้น อดุลย์ยังเคยชกกับซิงก้า นักมวยปล้ำชาวปากีสถาน โดยอดุลย์ชกแบบมวยไทย ซิงก้าชกแบบมวยปล้ำ ผลปรากฏว่าอดุลย์ใช้หมัดต่อยซิงก้าแพ้น็อคไปอย่างง่ายดาย

จนกระทั่ง พ.ศ. 2506 อดุลย์หาคู่ชกในแบบมวยไทยไม่ได้จึงหันไปชกมวยสากล ได้เป็นแชมป์รุ่นไลท์เวททั้งของเวทีลุมพินีและราชดำเนิน และมีชื่อเป็นรองแชมป์โลกด้วย มีโอกาสขึ้นชิงแชมป์ OPBF 2 ครั้งแต่ไม่สำเร็จ จึงกลับมาชกมวยไทยอีกครั้ง แต่การกลับมาคราวนี้ อดุลย์ไม่โด่งดังเหมือนเดิม ชกแพ้นักมวยที่เขาเคยชนะมาแล้วอย่าง อภิเดช ศิษย์หิรัญ เดชฤทธิ์ อิทธิอนุชิต และแพ้ วิชาญ ส.พินิจศักดิ์ถึง 4 ครั้ง

พ.ศ. 2510 อดุลย์ขึ้นชกมวยสากลครั้งสุดท้ายแพ้คะแนน สุรพรชัย เจริญเมือง จากนั้นขึ้นชกมวยไทยอย่างเดียวจนแพ้คะแนนมงคลเดช พิทักษ์ชัยเมื่อ พ.ศ. 2511 จึงแขวนนวม แล้วไปรับราชการเป็นตำรวจทางหลวง กระทั่งเสียชีวิตด้วยอุบัติเหตุรถยนต์พลิกคว่ำ ที่ทางหลวงสายเอเชียในจังหวัดชัยนาท เมื่อวันที่ 18 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2519 ขณะที่มีอายุเพียง 36 ปี

เกียรติประวัติ
--------------

* แชมป์ประเทศไทยรุ่นไลท์เวท
	+ ชิง, 7 มิถุนายน 2505 ชนะน็อค แดนชัย ยนตรกิจ ยก 6
	+ ป้องกันครั้งที่ 1, 21 มีนาคม 2506 ชนะน็อค สมเกียรติ เกียรติเมืองยม ยก 5
	+ ป้องกันครั้งที่ 2, 8 พ.ค. 2506 ชนะน็อค อดิศักดิ์ อิทธิอนุชิต ยก 9
	+ ป้องกันครั้งที่ 3, 15 ส.ค. 2506 ชนะคะแนน อิศรศักดิ์ พันท้ายนรสิงห์
	+ เสียแชมป์, 23 ก.ค. 2510 แพ้คะแนน สุรพรชัย เจริญเมือง
* เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
	+ ชิงแชมป์ OPBF รุ่นไลท์เวท เมื่อ 14 ก.พ. 2506 แพ้แตก เบิร์ต โซโมดิโอ (ฟิลิปปินส์) ยก 7 ที่ เวทีราชดำเนิน
	+ ชิงแชมป์ OPBF รุ่นไลท์เวลเตอร์เวท เมื่อ 9 พ.ย. 2506 แพ้แตก เบิร์ต โซโมดิโอ (ฟิลิปปินส์) ยก 10 ที่ ฟิลิปปินส์

อ้างอิง
-------

* สถิติการชก boxrec.com[*ลิงก์เสีย*]
* ชายพจน์. มวยดังไทยแลนด์ในอดีต: "แชมป์มงกุฏเพชร" อดุลย์ ศรีโสธร จากยอดมวยไทยไปเป็นรองแชมป์โลก. นิตยสารมวยโลก. ฉบับที่ 847 ธันวาคม 2543 หน้า 42 – 45

1. ↑  ประวัติจากรายการ คุณว่าใครชนะ โดย สมิงขาว จาก F.M. 92.25 MHz: วันพฤหัสบดีที่ 4 สิงหาคม พ.ศ. 2554

| * ด
* ค
* ก
นักมวยไทยที่ถูกบรรจุชื่อในหอเกียรติยศของเวทีราชดำเนิน |
| --- |
| 
* ผล พระประแดง
* สุข ปราสาทหินพิมาย
* ชูชัย พระขรรค์ชัย
* ประยุทธ์ อุดมศักดิ์
* อดุลย์ ศรีโสธร
* อภิเดช ศิษย์หิรัญ
* วิชาญน้อย พรทวี
* พุฒ ล้อเหล็ก
* ผุดผาดน้อย วรวุฒิ
* ดีเซลน้อย ช.ธนะสุกาญจน์

 |
ในชื่อบุคคลญี่ปุ่นนี้นามสกุลคือ  *ไทระ (平)*

**ไทระ โนะ ทาดาโมริ** (ญี่ปุ่น: 平 忠盛; โรมาจิ: *Taira no Tadamori*; ค.ศ. 1096 – กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1159) เป็นผู้นำตระกูลไทระ เป็นบุตรชายของไทระ โนะ มาซาโมริ และเป็นบิดาของไทระ โนะ คิโยโมริ ทาดาโมริยังมีตำแหน่งเป็นผู้ครองแคว้นแห่งแคว้นฮาริมะ, แคว้นอิเซะ, แคว้นบิเซ็ง และแคว้นทาจิมะ

ทาดาโมริรวมอำนาจของตระกูลไทระไว้ที่ราชสำนัก กล่าวกันว่าทาดาโมริเป็นซามูไรคนแรกที่รับใช้จักรพรรดิโดยตรงที่ราชสำนัก

ทาดาโมริเข้าร่วมการรบในฐานะข้าราชสำนักในหลายศึก เริ่มตั้งแต่ ค.ศ. 1129 ในการปราบปรามโจรสลัดบนชายฝั่งซันโยโดและนังไคโด และยังออกศึกเพื่อตระกูลไทระในการรบกับพระนักรบแห่งเมืองนาระและเขาฮิเอ

ทาดาโมริยังเป็นผู้ริเริ่มให้สร้างวัดเร็งโงโออิง วัดสำคัญและมีชื่อเสียงในเกียวโต ซึ่งมีซันจูซังเก็ง-โด อาคารไม้ที่ยาวที่สุดในโลก ทาดาโมริได้รับตำแหน่งเป็นผู้ครองแคว้นทาจิมะเพื่อเป็นบำเหน็จจากโครงการสร้างครั้งนี้ ทาดาโมริเสียชีวิตในปี ค.ศ. 1159 หลังจากกบฏปีโฮเง็งเมื่อปี ค.ศ. 1156 ไปไม่นาน

ครอลครัว
--------

* บิดา: ไทระ โนะ มาซาโนริ
* ภรรยา: กิอง โนะ เนียวโงะ (?-ค.ศ.1147)
* บุตรชาย:
	+ ไทระ โนะ คิโยโมริ
	+ ไทระ โนะ สึเนโมริ
	+ ไทระ โนะ โนริโมริ
	+ ไทระ โนะ ทาดาโนริ

อ้างอิง
-------

1. ↑  Sansom, George (1958). *A history of Japan to 1334*. Stanford University Press. p. 255,260–263. ISBN 0804705232.

* Frederic, Louis (2002). *Japan Encyclopedia*. Cambridge, Massachusetts: Harvard University Press.
* Papinot, Edmond (1910). *Historical and geographical dictionary of Japan*. Tokyo: Librarie Sansaisha.
**ขุนพลน้อย เกียรติสุริยา**หรือ **นายธวัชชัย ประสาทศิลป์** เกิดเมื่อ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2496 ที่ จังหวัดปัตตานี เป็นนักมวยไทยที่มีชื่อเสียงโด่งดังคนหนึ่งในช่วง พ.ศ. 2516 - 2518

ประวัติ
-------

ขุนพลน้อยเป็นบุตรของ ส.ต.ท. หยดและนางสุพิศ ประสาทศิลป์ เริ่มชกมวยเมื่ออายุ 12 ปี จนเป็นนักมวยที่มีชื่อเสียงในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ จนกระทั่งเรียนจบ ม.ศ. 3 อายุได้ 14 ปี จึงติดตามนพเดช เกียรติสุริยาที่เป็นลูกพี่ลูกน้องกันเข้ามาชกมวยในกรุงเทพฯและกลายเป็นนักมวยชื่อดังในช่วง พ.ศ. 2516 - 2518 ชนะนักมวยชื่อดังหลายคน เช่น ณรงค์น้อย เกียรติบัณฑิต วิชาญน้อย พรทวี ได้ครองแชมป์รุ่นจูเนียร์ไลท์เวทเวทีราชดำเนินเมื่อชนะ ผุดผาดน้อย วรวุฒิ ต่อมา เสียแชมป์ให้ วิชิต ลูกบางปลาสร้อย

ช่วง พ.ศ. 2522 - 2524 ขุนพลน้อยหยุดชกไปสองปี แล้วจึงกลับมาชกมวยอีกครั้ง ภายใต้การอุปการะของชัยวัฒน์ พลังวัฒนกิจ เปลี่ยนมาใช้ชื่อ ขุนพลน้อย ห้าพลัง แต่การชกในช่วงนี้เป็นแบบลุ่มๆดอนๆ แพ้บ้าง ชนะบ้าง เช่น แพ้ แสงศักดา กิตติเกษม ระหว่างนี้รับราชการที่กรมสารวัตรทหาร แต่เมื่อไปชกมวยไทยที่ญี่ปุ่นจึงต้องลาออกจากราชการ ชกมวยไทยครั้งสุดท้าย ชนะคะแนน ชัยสิทธิ์ ลูกสำรอง

เมื่อแขวนนวมแล้ว ขุนพลน้อยมาทำงานกับชัยวัฒน์อยู่ระยะหนึ่ง จนกระทั่งชัยวัฒน์ถูกยิงเสียชีวิตที่เวทีลุมพินี จึงหันมาใช้ชีวิตเป็นเซียนมวยอยู่ที่เวที และประกอบอาชีพค้าขายเล็กๆน้อยๆ สมรสแล้วกับนางพีรยา ประสาทศิลป์ มีบุตร-ธิดา 2 คน

อ้างอิง
-------

* ขุนพลน้อย เกียรติสุริยา อดีตแชมป์จูเนียร์ไลท์เวทราชดำเนิน. หนังสือพิมพ์สยามกีฬา. ปีที่ 23 ฉบับที่ 8347 วันที่ 10 มกราคม พ.ศ. 2551. หน้า 27
**ลีด ซาบู** (Leed Shabu) นักมวยสากลชาวอินโดนีเซีย สถิติการชก 21 ครั้ง ชนะ 7 แพ้ 14

ประวัติ
-------

การชกมวยสากลอาชีพครั้งแรกของซาบูที่มีบันทึกไว้ใน Boxrec.com คือการขึ้นชิงแชมป์อินโดนีเซียรุ่นเฟเธอร์เวทเมื่อ 29 มีนาคม พ.ศ. 2544 ซึ่งซาบูเป็นฝ่ายแพ้น็อค คริส จอห์นในยกที่ 3 ในปีต่อมา ซาบูมีโอกาสได้ชิงแชมป์อินโดนีเซียรุ่นเดิมอีกครั้ง คราวนี้ซาบูเป็นฝ่ายชนะคะแนนแซมซัน เอลนีโน ได้แชมป์มาครอง หลังจากนั้น ซาบูไปชกนอกรอบกับนาเดล ฮุสเซนที่ออสเตรเลีย แล้วกลับมาชกแพ้คะแนนเอลนีโนคู่ปรับเก่า ซาบูจึงขอแก้อีกครั้ง และเป็นฝ่ายชนะคะแนนไปได้ และเมื่อชกกันอีกโดยมีตำแหน่งแชมป์อินโดนีเซียเป็นเดิมพัน ซาบูก็เป็นฝ่ายชนะคะแนนเอลนีโน ป้องกันแชมป์ไว้ได้

ในช่วง พ.ศ. 2547 – 2552 การชกของซาบูแย่ลง โดยเป็นฝ่ายชกแพ้กราวรูด ทั้งที่เกาหลีใต้ ฟิลิปปินส์ รวมทั้งที่มาชกนอกรอบในไทย แพ้คะแนนก้องธรณี ป.สุรศักดิ์ เมื่อ พ.ศ. 2547 และมาชิงแชมป์ WBO เอเชียรุ่นเฟเธอร์เวทก็เป็นฝ่ายแพ้น็อค เทอดศักดิ์ ปูนนกอินทรียิม ยก 3 ในปีเดียวกันนั้น ซาบูเสียแชมป์อินโดนีเซียรุ่นเฟเธอร์เวท แพ้น็อค อาฟรีซัล คอตโต ยก 6 และเมื่อขึ้นชิงแชมป์อินโดนีเซียรุ่นซูเปอร์เฟเธอร์เวทในปีต่อมา ก็เป็นฝ่ายแพ้น็อค โมเซส เซเรมยก 9 ซาบูยังคงชกมวยต่อมาจน พ.ศ. 2554 หลังจากที่ขึ้นชิงแชมป์อินโดนีเซียรุ่นไลท์เวลเตอร์เวทไม่สำเร็จเมื่อ 20 มีนาคม พ.ศ. 2554 แพ้น็อค รอย ตัว มานีฮูรุก ยก 9 ซาบูก็แขวนนวมไป

เกียรติประวัติ
--------------

* แชมป์อินโดนีเซียรุ่นเฟเธอร์เวท (2545 – 2550)
* เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
	+ ชิงแชมป์ WBO เอเชีย แปซิฟิค รุ่นเฟเธอร์เวท เมื่อ 30 เมษายน 2550 แพ้น็อค เทอดศักดิ์ จันทร์แดง ยก 3 ที่ สุราษฏร์ธานี

อ้างอิง
-------

* สถิติการชก boxrec.com เก็บถาวร 2014-04-19 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (อังกฤษ)
**วัดราษฎร์ภิรมย์วราราม** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลสระสี่มุม อำเภอกำแพงแสน จังหวัดนครปฐม

วัดราษฎร์ภิรมย์วราราม หรือชาวบ้านเรียกว่า **วัดลาดปลาเค้า** เริ่มสร้างวัดเมื่อ พ.ศ. 2494 ด้วยเหตุที่ว่าการบำเพ็ญบุญที่วัดสระสี่มุมนั้นเป็นระยะทางที่ไกล มีบ้านไผ่คอย ไผ่โทน ไผ่สงคราม เกาะไก่เถื่อน บ้านลาดหลวง บ้านปากกะท่า ต่อมานายตุ่น สระทองรอดและนายเอย สระทองเหยียด ได้ร่วมกันสร้างที่พักสงฆ์ ซึ่งสร้างจนถึง พ.ศ. 2506 นายเชิด ล้วนโค ได้ขออนุญาตสร้างวัด จนได้รับอนุญาตจากเจ้าคณะอำเภอกำแพงแสนเมื่อวันที่ 21 สิงหาคม พ.ศ. 2506 จึงได้ดำเนินก่อสร้างถาวรวัตถุ เสนาสนะ กุฏิ ศาลา มาตามลำดับ

จากนั้นพระอธิการเผียนได้ขอวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2520 และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 1 มีนาคม พ.ศ. 2520 เขตวิสุงคามสีมากว้าง 40 เมตร ยาว 40 เมตร และดำเนินสร้างโรงเรียน ช่วงแรกมุงสังกะสี ชาวบ้านยังได้นิมนต์พระภิกษุจากที่อื่นมาจำพรรษาทุกปี ในปัจจุบันได้มีการซื้อที่ดินเพิ่ม จนมีที่ดินเนื้อที่ 29 ไร่ 1 งาน 52 ตารางวา วัดได้จัดพิธีผูกพัทธสีมาเมื่อวันที่ 6–15 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2548

รายนามเจ้าอาวาส
---------------

* พระอธิการเผียน พ.ศ. 2520
* พระใบฎีกา สง่า พ.ศ. 2533
* พระครูวิธานสังฆการ (อารมณ์ สารโท) พ.ศ. 2535

อ้างอิง
-------

1. ↑  "บันทึกประเทศไทย ฉบับที่ 114 จังหวัดนครปฐม". p. 100–101.
2. ↑  "วัดราษฎร์ภิรมย์วราราม". พระสังฆาธิการ.
**จิ้งจอกอหังการ** เป็นนิยายกำลังภายในของกิมย้ง โดยนิยายเรื่องนี้ได้รับการตีพิมพ์ครั้งแรกในฮ่องกงในปี ค.ศ. 1960 ในนิตยสาร *Wuxia and History* (武侠與歷史) นิยายเรื่องนี้เป็นปฐมบทของจิ้งจอกภูเขาหิมะ ซึ่งเขียนขึ้นหนึ่งปีก่อนจิ้งจอกอหังการ

เนื้อเรื่อง
-----------

เรื่องราวเกิดขึ้นในสมัยจักรพรรดิเฉียนหลงแห่งราชวงศ์ชิง พระเอกของเรื่อง หูเฟย เป็นจอมยุทธหนุ่มที่ได้รับการเลี้ยงดูโดย พ่อบ้านผิง ซึ่งเป็นพ่อบ้านของตระกูลหูหลังจากการตายของ หูอี้เตา พ่อของเขา ขณะที่เดินทางผจญภัยไปทั่วดินแดน หูเฟยได้พบกับ เฟิ่งเทียนหนาน วายร้ายผู้โหดเหี้ยม และต้องการฆ่าเพื่อทวงความยุติธรรมให้กับผู้ที่ตกเป็นเหยื่อ เขายังได้พบกับหญิงสาวชื่อ ยฺเหวียนจื่ออี้ ซึ่งแสดงความรักต่อเขา เธอห้ามไม่ให้หูเฟยฆ่าเฟิ่งเทียนหนานทุกครั้งที่เขาใกล้จะฆ่าเฟิ่งเทียนหนาน

จากสิ่งที่พ่อบ้านผิงบอกเขาก่อนตาย หูเฟย เชื่อว่า เหมียวเหรินเฟิ่ง ต้องรับผิดชอบต่อการตายของพ่อของเขา เขาละเว้นจากการฆ่าเหมียวเหรินเฟิ่ง หลังจากพบเขาเพราะเหมียวเหรินเฟิ่งถูกศัตรูหลอกและทำให้ตาบอดด้วยพิษร้ายแรง เขาประทับใจมากกับความกล้าหาญของเหมียวเหรินเฟิ่ง จนเริ่มสงสัยว่าพ่อบ้านผิงเข้าใจผิดเกี่ยวกับเหมียวเหรินเฟิ่งหรือไม่ เขาตัดสินใจช่วยเหมียวเหรินเฟิ่งและออกเดินทางเพื่อค้นหาวิธีรักษาดวงตาของเขา เขาได้พบกับ เฉิงหลิงซู่ ลูกศิษย์ของปรมาจารย์ด้านการแพทย์ผู้ล่วงลับที่รู้จักกันในนาม "ราชาโอสถ" หูเฟยเป็นพยานในการที่เฉิงหลิงซู่เอาชนะศิษย์พี่ที่ชั่วร้ายทั้งสามคนของเธอด้วยความสงบและไหวพริบ เธอตกลงที่จะช่วยเขารักษาดวงตาของเหมียวเหรินเฟิ่ง

เมื่อเหมียวเหรินเฟิ่งมองเห็นได้อีกครั้ง เขาสารภาพว่าเขาฆ่าหูอี้เตาโดยไม่ได้ตั้งใจเมื่อหลายปีก่อน หูเฟยเต็มไปด้วยความเศร้าเมื่อได้ยินความจริงและจากไปพร้อมกับเฉิงหลิงซู่ เฉิงหลิงซู่และหูเฟยกลายเป็นพี่น้องร่วมสาบาน ระหว่างที่เดินทางด้วยกัน พวกเขามีโอกาสเลือกตั้งประมุขคนใหม่ของบู๊ลิ้ม (ชุมชนจอมยุทธ) ซึ่งมีขุนพลฟู่คังอัน เป็นเจ้าภาพ การเลือกตั้งประมุขเป็นส่วนหนึ่งของแผนการของฟู่คังอัน ที่จะก่อความวุ่นวายในบู๊ลิ้มให้อยู่ภายใต้การควบคุมของรัฐบาลชิง หูเฟยและเฉิงหลิงซู่ปลอมตัวเข้าร่วมในงาน ด้วยความช่วยเหลือจากยฺเหวียนจื่ออี้ ทั้งสามคนพยายามเปิดโปงแผนการของฟู่คังอัน และขัดขวางการเลือกตั้งประมุข

พวกเขาถูกศัตรูโจมตีและหูเฟยถูกพิษในขณะที่ปกป้องเฉิงหลิงซู่ด้วยร่างกายของเขา หลิงซู่เสียชีวิตระหว่างพยายามช่วยหูเฟย และเธอเปิดเผยให้เขาฟังก่อนตายว่าเธอรักเขา หูเฟยเต็มไปด้วยความปวดร้าวหลังจากได้ยินเช่นนั้น หลังจากงานศพของหลิงซู่ เขาได้พบกับยฺเหวียนจื่ออี้ ซึ่งบอกเขาว่าเธอได้สาบานว่าจะเป็นแม่ชีตั้งแต่เด็ก และด้วยเหตุนี้เธอจึงไม่สามารถอยู่ด้วยกันกับเขาได้แม้ว่าเธอจะรักเขาก็ตาม

อ้างอิง
-------

1. ↑  Hamm, John Christopher (2005). *Paper Swordsmen: Jin Yong And The Modern Chinese Martial Arts Novel*. University of Hawaii Press. p. 130. ISBN 978-0-8248-2763-2.
2. ↑  Huss, Ann; Liu, Jianmei (2007). *The Jin Yong Phenomenon: Chinese Martial Arts Fiction and Modern Chinese Literary History*. Cambria Press. p. 195. ISBN 978-1-934043-08-0.
3. ↑  The date conforms to the data published in Chen Zhenhui (陳鎮輝), *Wuxia Xiaoshuo Xiaoyao Tan* (武俠小說逍遙談), 2000, Huizhi Publishing Company (匯智出版有限公司), p. 58.
**วัดราโมเช** หรือ **ราโมเชเกินปา** (ทิเบต: ར་མོ་ཆེ་དགོན་པ་, ไวลี: *ra-mo che dgon-pa*, พินอินทิเบต: *Ramoqê Gönba*, [ràmot͡ɕʰe kø̃̀pa]) หรือ **เสี่ยวเจาซื่อ** (จีน: 小昭寺; พินอิน: *Xiǎozhāo Sì*) เป็นวัดแห่งหนึ่งที่อยู่ในเมืองลาซ่า ทิเบต มักจะถูกเรียกรวมกับวัดโชคังซึ่งมีอีกชื่อเรียกว่าต้าเจาซื่อ (大昭寺) ว่าเป็น "สองเจาแห่งลาซ่า" (拉萨二昭)

วัดราโมเชสร้างขึ้นในปี ค.ศ. 641 (ปีวัวเหล็กตามปฏิทินทิเบต) ตามตำนานเล่าว่า วัดสร้างขึ้นโดยเจ้าหญิงเหวินเฉิง ในปี ค.ศ. 1962 ได้ขึ้นทะเบียนโดยหน่วยอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมที่สำคัญในเขตปกครองตนเอง และในปี ค.ศ. 2001 ก็ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นหน่วยอนุรักษ์มรดกทางวัฒนธรรมที่สำคัญแห่งชาติ

วัดแห่งนี้ได้รับการยกย่องให้เป็นวัดที่สำคัญที่สุดในลาซ่ารองจากวัดโชคัง วัดราโมเชตั้งอยู่ทางเหนือของลาซ่า ทางตะวันออกของพระราชวังโปตาลา และทางเหนือของวัดโชคัง พื้นที่วัดรวมกว่า 4,000 ตารางเมตร

ถือกันว่าวัดราโมเชเป็นวัดพี่น้องของวัดโชคัง ทั้งสองวัดสร้างขึ้นในระยะเวลาไล่เลี่ยกัน ตามธรรมเนียมเชื่อว่าราโมเชสร้างขึ้นเพื่อประดิษฐานพระพุทธรูปโชโพรินโปเชที่ซึ่งเป็นที่สักการะยิ่งของชาวทิเบต ต่อมาหลังย้ายพระพุทธรูปโชโพรินโปเชไปประดิษฐานที่วัดโชคังแล้ว ที่ราโมเชได้อัญเชิญพระพุทธรูป โชโพมีเกยอโตเจ ซึ่งเป็นพระพุทธรูปทองสัมฤทธิ์ ว่ากันว่าแสดงพระโคตมพุทธเจ้าขณะมีพระชนมายุ 8 พรรษา สร้างขึ้นโดยพระวิศวกรรม และอัญเชิญมายังทิเบตโดยราชินี Bhrikuti แห่งเนปาล อย่างไรก็ตาม พุทธประติมานี้เสียหายอย่างหนักหลังถูกยุวชนแดงเข้าโจมตีในสมัยการปฏิวัติวัฒนธรรม

อ้างอิง
-------

1. ↑  Dowman, Keith. 1988. *The Power-Places of Central Tibet: The Pilgrim's Guide,* p. 59. Routledge & Kegan Paul. London. ISBN 0-7102-1370-0 (ppk).
2. ↑  Dorje (1999), p. 92.
3. ↑  *Tibet* (6th edition), p. 104. (2005) Bradley Mayhew and Michael Kohn. Lonely Planet. ISBN 1-74059-523-8.
**คูอิ** เป็นฟาโรห์แห่งอียิปต์โบราณในสมัยต้นช่วงระหว่างกลางหนึ่ง พระองค์อาจอยู่ในราชวงศ์ที่แปดแห่งอียิปต์ ตามที่เยอร์เกน ฟอน เบ็คเคอราทได้เสนอความเห็นที่ว่า เขาอาจจะเป็นผู้ปกครองระดับท้องถิ่นที่ตั้งตัวว่าเป็นฟาโรห์แทน

หลักฐานรับรอง
-------------

ฟาโรห์คูอิไม่เป็นที่รู้จักจากหลักฐานทางประวัติศาสตร์และหลักฐานยืนยันการมีอยู่ของเขาเพียงอย่างเดียว คือ จารึกบนบล็อกหินที่แสดงคาร์ทูชของพระองค์ ซึ่งตีพิมพ์ออกเผยแพร่ในปี ค.ศ. 1912 โดยอาห์เมด เบย์ กามัล นักไอยคุปต์วิทยา และได้ตีพิมพ์ซ้ำโดยเรย์มอนด์ ไวลล์ในเวลาต่อมา บล็อกหินนี้ถูกขุดขึ้นมาจากหลุมฝังศพมาสตาบาของแหล่งสุสานดาราใกล้กับมันฟาลุต แหล่งสุสานแห่งนี้มีความโดดเด่นจากโครงสร้างหลุมฝังพระศพขนาดมหึมา ซึ่งถูกให้สร้างโดยฟาโรห์พระองค์ที่คลุมเครือนี้ (หรือที่เรียกว่า พีระมิดแห่งคูอิ) โดยสันนิษฐานว่าบล็อกหินนี้มาจากวิหารฝังพระศพที่เกือบหายไป

ฟาโรห์หรือผู้ปกครองท้องถิ่น
---------------------------

ตามคาร์ทูชของฟาโรห์คูอิในจารึกจากแหล่งสุสานดารานั้น นักไอยคุปต์วิทยารวมถึงเยอร์เกน ฟอน เบ็คเคอราท ได้เสนอว่า พระองค์เป็นฟาโรห์ในสมัยต้นช่วงระหว่างกลางครั้งที่หนึ่ง ซึ่งเป็นช่วงเวลาของราชวงศ์ที่แปดแห่งอียิปต์

แต่ในทางกลับกัน บาร์รี เคมป์ และโทบี วิลกินสัน นักไอยคุปต์วิทยาเชื่อว่า มีโอกาสมากกว่าที่คูอิจะเป็นเพียงขุนนาง ซึ่งเป็นผู้ปกครองระดับท้องถิ่น ได้ฉวยประโยชน์จากการเกิดสุญญากาศของอำนาจ หลังจากการล่มสลายของสมัยราชอาณาจักรเก่าและประกาศตัวเองว่า เป็นฟาโรห์ในลักษณะเดียวกันกับผู้ปกครองท้องถิ่นใกล้เคียงในช่วงระยะเวลาเดียวกันอย่างเฮราคลีโอโพลิส ซึ่งเป็นผู้สถาปนาราชวงศ์ที่เก้าแห่งอียิปต์

อ้างอิง
-------

1. ↑  Kamal, Ahmed Bey (1912). "Fouilles à Dara et à Qoçéîr el-Amarna". *Annales du Service des Antiquités de l'Égypte*. p. 132.`{{cite journal}}`: CS1 maint: location (ลิงก์)
2. ↑  Jürgen von Beckerath, *Handbuch der ägyptischen Königsnamen*, München-Berlin, Deutscher Kunstverlag, 1984, p. 60, ISBN 3422008322.
3. ↑  Kamal, Ahmed Bey (1912). "Fouilles à Dara et à Qoçéîr el-Amarna". *Annales du Service des Antiquités de l'Égypte*. p. 132.
4. ↑  Mark Lehner, *The Complete Pyramids*, Thames & Hudson, ISBN 978-0-500-28547-3, p. 164
5. ↑  Egyptian History Dyn. 6-11
6. ↑  Barry Kemp, *Ancient Egypt: Anatomy of a Civilization*, 2nd ed. New York, Routledge, 2006, pp. 338-339.
7. ↑  Toby Wilkinson, *The Rise and Fall of Ancient Egypt*, New York, Random House, 2010, p. 123.

บรรณานุกรม
----------

* Jürgen von Beckerath, *Chronologie des pharaonischen Ägypten*, Zabern Verlag Mainz, 1994, p. 151. ISBN 3-8053-2310-7.
* Thomas Schneider, *Lexikon der Pharaonen*, Düsseldorf, Albatros Verlag, 2002, p. 104. ISBN 3-491-96053-3.
**วัดร่องช้าง** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลท่าตุ้ม อำเภอป่าซาง จังหวัดลำพูน ที่ดินตั้งวัดเนื้อที่ 10 ไร่ 1 งาน 30 ตารางวา

วัดร่องช้างเดิมชื่อว่า **วัดสาระภีชัยร่องช้าง** ตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2347 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน พ.ศ. 2515 เขตวิสุงคามสีมา กว้าง 40 เมตร ยาว 80 เมตร เดิมบริเวณที่ตั้งวัดเป็นป่าทึบ มีช้างมาอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก เมื่อถึงเวลาหากินจะพากันเดินไปเป็นโขลงใหญ่ตามกันไป ทางที่โขลงช้างใช้เดินตามกันนี้ นานเข้าก็กลายเป็นร่องน้ำที่มีน้ำไหลตลอดปี ต่อมามีชาวบ้านอพยพมาตั้งถิ่นฐานแผ้วถางป่าเป็นที่อยู่อาศัยแล้วตั้งเป็นหมู่บ้าน ชื่อว่า *บ้านร่องช้าง* ภายหลังสร้างวัดโดยใช้นามตามชื่อหมู่บ้าน วัดร่องช้างได้มีการจัดศูนย์สายใยชุมชนซึ่งมีอาดีประกอบ 8 อย่าง เช่น ด้านคว้าสมอง ด้านหอสมุดพิชิพันณ์ ด้านอบรมจริยธรรม และด้านภูมิปัญญาชาวบ้าน

อาคารเสนาสนะที่สำคัญ ได้แก่ อุโบสถ วิหาร ศาลาการเปรียญ กุฏิสงฆ์ และศาลาบาตร ปูชนียวัตถุที่สำคัญ ได้แก่ พระพุทธรูปปูน พระพุทธรูปไม้ปางมารวิชัย พระพุทธรูปยืนไม้ พระนอนไม้ พระเทวรูปขอฝน และพระพม่าปางมารวิชัย

รายนามเจ้าอาวาส
---------------

* พระกึ๋งม้า
* ครูบาอัฐถะ
* ครูบาขา
* ครูบาฟั่น
* ครูบาแยง
* ครูบาวัง
* ครูบาพรหมา
* ครูบาแสง
* พระครูศรีวรรณ จนฺทวณฺโณ พ.ศ. 2524–2533
* ครูบาแสน สุทฺธเธโธ พ.ศ. 2533–

อ้างอิง
-------

1. ↑  "วัดร่องช้าง". สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.
2. ↑  "พิพิธภัณฑ์วัดร่องช้าง". พิพิธภัณฑ์ในประเทศไทย.
3. ↑  "วัดร่องช้าง ตำบลท่าตุ้ม อำเภอป่าซาง จังหวัดลำพูน". ระบบฐานข้อมูลวัด. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2022-01-18. สืบค้นเมื่อ 2022-01-18.
เส้นศูนย์สูตรท้องฟ้าในระบบพิกัดศูนย์สูตร (เส้นสีน้ำตาล) เทียบกับสุริยวิถี (เส้นสีเหลือง)
**ระบบพิกัดศูนย์สูตร** (อังกฤษ: equatorial coordinate system) เป็นระบบพิกัดทรงกลมท้องฟ้าที่แสดงถึงตำแหน่งของวัตถุทางดาราศาสตร์ ที่ใช้กันอย่างแพร่หลายที่สุด

พิกัดเส้นศูนย์สูตรประกอบด้วยค่าพิกัดสองค่าต่อไปนี้

* **ไรต์แอสเซนชัน** (\alpha ) หรือ **มุมชั่วโมง** (h)
* **เดคลิเนชัน** ({\displaystyle \delta })

ระบบพิกัดศูนย์สูตรมีความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับละติจูดและลองจิจูดของพื้นผิวโลกในระบบพิกัดท้องฟ้า เนื่องจากระบบพิกัดศูนย์สูตรมีระนาบอ้างอิงและขั้วเดียวกันกับระบบละติจูดและลองจิจูด เส้นวงกลมใหญ่ที่เทียบเท่ากับเส้นศูนย์สูตรของโลกบนทรงกลมท้องฟ้าเรียกว่า เส้นศูนย์สูตรท้องฟ้า ในทำนองเดียวกัน จุดที่เทียบเท่ากับขั้วโลกเหนือและขั้วโลกใต้ของโลกเรียกว่า ขั้วท้องฟ้าเหนือ และ ขั้วท้องฟ้าใต้

มุมในระบบพิกัดศูนย์สูตรที่สอดคล้องกับละติจูดของระบบพิกัดผิวโลกคือ **เดคลิเนชัน** มีหน่วยเป็นองศาโดยนับ 0 องศาที่เส้นศูนย์สูตรท้องฟ้า ในขณะที่ค่ามุมในแนวรอบแกนหมุน (สอดคล้องกับลองจิจูด) ของระบบพิกัดศูนย์สูตรนั้นมีการใช้อยู่ 2 แบบ อาจใช้ **ไรต์แอสเซนชัน** หรือใช้ **มุมชั่วโมง** แล้วแต่ความสะดวก ทั้งสองมีความแตกต่างกันดังต่อไปนี้

* ระบบมุมชั่วโมงจะขึ้นอยู่กับพื้นโลก นั่นคือเมื่อสังเกตจุดหนึ่งบนทรงกลมท้องฟ้าจากผู้สังเกตการณ์ที่ลองจิจูดและละติจูดจุดหนึ่ง ค่าของมุมชั่วโมงจะคงที่เสมอ
* ไรต์แอสเซนชันจะหมุนไปตามการหมุนรอบตัวเองของโลก นั่นคือค่าของไรต์แอสเซนชันนั้นคงที่เมื่อเทียบกับวัตถุบนทรงกลมท้องฟ้า (แม้ว่าที่จริงก็ไม่ได้คงที่อย่างสมบูรณ์ เนื่องจากมีการเคลื่อนถอยของวิษุวัต และ การส่าย) ดังนั้น ไรต์แอสเซนชันบนทรงกลมท้องฟ้าจึงดูเหมือนมีการเคลื่อนที่ไปพร้อมกับดาว

ไรต์แอสเซนชันแสดงถึงระยะทางเชิงมุมระหว่างเทห์ฟากฟ้ากับจุดวสันตวิษุวัต โดยทิศตะวันออกมีค่าเป็นบวก

โดยปกติแล้วไรต์แอสเซนชันจะวัดเป็นหน่วยชั่วโมงแทนที่จะเป็นองศา ซึ่งแตกต่างจากลองจิจูดของโลก ที่กำหนดแบบนี้เพราะการเคลื่อนที่ในตอนกลางวันที่ชัดเจนของระบบพิกัดเส้นศูนย์สูตรนั้นสัมพันธ์อย่างใกล้ชิดกับเวลาและมุมชั่วโมงของดาวฤกษ์ เนื่องจากทรงกลมท้องฟ้าหมุนครบหนึ่งรอบใน 24 ชั่วโมง ดังนั้น 1 ชั่วโมงไรต์แอสเซนชันจึงมีค่าเท่ากับ (360 องศา / 24 ชั่วโมง) = 15 องศา

เนื่องจากแกนหมุนของโลกเปลี่ยนแปลงไปเรื่อย ๆ เพราะมีการหมุนควงของแกน เมื่อต้องจัดการกับข้อมูลการสังเกตการณ์ที่ห่างกันเป็นระยะเวลาหลายปี จึงจำเป็นต้องระบุต้นยุคอ้างอิงเมื่อระบุตำแหน่งพิกัดของเทห์ฟากฟ้า เช่น ดาวเคราะห์ ดาวฤกษ์ และ ดาราจักร ในปัจจุบันมักใช้ J2000.0 แต่ในการสังเกตการณ์ในยุคเก่ากว่านั้นมักใช้ B1950.0

การนิยามใหม่
------------

แค่เดิมนั้นค่าไรต์แอสเซนชันถูกนิยามโดยจุดวสันตวิษุวัต ดังนั้นการนิยามจุดวสันตวิษุวัตนี้ให้แน่ชัดจึงมีความสำคัญเป็นอย่างมาก แต่จุดนี้ถูกนิยามขึ้นจากความสัมพันธ์ระหว่างเส้นศูนย์สูตรท้องฟ้ากับระนาบสุริยวิถีซึ่งเปลี่ยนแปลงไปเนื่องจากการหมุนควงของโลก

เพื่อแก้ปัญหานี้ สหพันธ์ดาราศาสตร์สากล ได้กำหนดให้ใช้ระบบอ้างอิงท้องฟ้าระหว่างประเทศ (ICRS) ซึ่งทำให้สามารถระบุไรต์แอสเซนชันได้โดยไม่ต้องสนระนาบสุริยวิถี ICRS ถูกกำหนดโดยวัตถุท้องฟ้าที่ปล่อยคลื่นวิทยุที่อยู่ห่างไกล (ส่วนใหญ่เป็นเควซาร์) การเปลี่ยนแปลงคำจำกัดความนี้ได้เริ่มใช้ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2009 และลองจิจูดสุริยคติของเทห์ฟากฟ้าต่าง ๆ ตามคำนิยามใหม่นี้ใหม่จะมีค่ามากกว่าแบบเก่าไป 50 มิลลิพิลิปดาเสมอ

อ้างอิง
-------

1. ↑  "片山他『暦象年表の改訂について』国立天文台報第11巻, 57-67 (2008)" (PDF). 国立天文台. สืบค้นเมื่อ 2020-09-22.
**สหพันธ์มหาวิทยาลัยวิจัยแห่งยุโรป** (อังกฤษ: League of European Research Universities; ตัวย่อ: LERU) เป็นสมาคมของมหาวิทยาลัยที่มีชื่อเสียงด้านงานวิจัยที่โดดเด่นที่สุดในยุโรป

### ประวัติ

สมาพันธ์มหาวิทยาลัยวิจัยแห่งยุโรป เป็นความร่วมมือกันของมหาวิทยาลัยต่างๆในทวีปยุโรป 21 แห่ง ที่มีชื่อเสียงด้านงานวิจัยที่โดดเด่น เพื่อที่จะแลกเปลี่ยนความรู้ และแข่งขันด้านการวิจัยระดับนานาชาติ สมาพันธ์มหาวิทยาลัยวิจัยแห่งยุโรปก่อตั้งในปี ค.ศ. 2002 โดย มหาวิทยาลัยที่มีผลงานวิจัยยอดเยี่ยมในยุโรป 12 มหาวิทยาลัย ปี ค.ศ. 2010 มีสมาชิกเข้าร่วมทั้งหมด 21 มหาวิทยาลัยทั่วยุโรป

สมาพันธ์มหาวิทยาลัยวิจัยแห่งยุโรปสนับสนุนด้านการศึกษาและวิจัยโดยคำนึงถึงขอบเขตของความเข้าใจในมนุษย์ การสรรค์สร้างความรู้ใหม่ผ่านการวิจัยพื้นฐาน ซึ่งแหล่งความรู้สุดยอดคือนวัตกรรมในสังคม ส่งเสริมงานวิจัยของมหาวิทยาลัยสมาชิกในวงสังคมอย่างกว้างขวาง

เป้าหมายของสมาพันธ์คือการสนับสนุนคุณค่าของงานวิจัย ให้นำไปเป็นนโยบายใช้การพัฒนา และประสบผลดีที่สุด โดยผ่านการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ร่วมกันในหมู่มหาวิทยาลัยสมาชิก

สมาพันธ์มหาวิทยาลัยวิจัยแห่งยุโรปตีพิมพ์งานวิจัยและรายงานที่หลากหลาย และสม่ำเสมอ ก่อให้เกิดการถกเถียงในระดับสูง มีการวิเคราะห์ในเชิงลึก เกิดเป็นผลงานที่ตกผลึกและนำไปเป็นแนวทาง หรือนโยบายปฏิบัติสำหรับมหาวิทยาลัย ผู้วิจัย และผู้สนับสนุนเงินทุนวิจัย

สำนักงานใหญ่ของสมาพันธ์มหาวิทยาลัยวิจัยแห่งยุโรปตั้งอยู่ที่เมืองลูเวน (Leuven) ประเทศเบลเยี่ยม โดยมี ศ.ดร. Kurt Deketelaere เป็นเลขาธิการคนปัจจุบัน

### สมาชิก

สหพันธ์มหาวิทยาลัยวิจัยแห่งยุโรปมีสมาชิกทั้งหมด 21 มหาวิทยาลัยทั่วยุโรป

เบลเยียม เบลเยี่ยม

* มหาวิทยาลัยคาทอลิก ลูเวน (KU Leuven)

  

ฟินแลนด์ ฟินแลนด์ 

* มหาวิทยาลัยเฮลซิงกิ (University of Helsinki)

  

ฝรั่งเศส ฝรั่งเศส

* มหาวิทยาลัยปิแอร์ และมารี คูรี่ (Pierre-and-Marie-Curie University)
* มหาวิทยาลัยปารีสใต้ (University of Paris-Sud)
* มหาวิทยาลัยสตรัสเบิร์ก (University of Strasbourg)

  

เยอรมนี เยอรมนี 

* มหาวิทยาลัยไฟรบวร์ค (University of Freiburg)
* มหาวิทยาลัยไฮเดิลแบร์ก (Heidelberg University)
* มหาวิทยาลัยมิวนิก (University of Munich)

  

อิตาลี อิตาลี

* มหาวิทยาลัยมิลาน (University of Milan)

  

เนเธอร์แลนด์ เนเธอร์แลนด์

* มหาวิทยาลัยอัมสเตอร์ดัม (University of Amsterdam)
* มหาวิทยาลัยเลเดน (Leiden University)
* มหาวิทยาลัยอูเทรช (Utrecht University)

  

สเปน สเปน

* มหาวิทยาลัยบาร์เซโลนา (University of Barcelona)

  

สวีเดน สวีเดน

* มหาวิทยาลัยลุนด์ (Lund University)

  

สวิตเซอร์แลนด์ สวิตเซอร์แลนด์ 

* มหาวิทยาลัยเจนีวา (University of Geneva)
* มหาวิทยาลัยซูริค (University of Zurich)

  

สหราชอาณาจักร สหราชอาณาจักร

* อิมพิเรียลคอลเลจลอนดอน (Imperial College London)
* ยูนิเวอร์ซิตี้ คอลเลจจ์ ลอนดอน (University College London)
* มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ (University of Cambridge)
* มหาวิทยาลัยเอดินบะระ (University of Edinburgh)
* มหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด (University of Oxford)

อ้างอิง
-------

1. ↑  "สำเนาที่เก็บถาวร". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2010-06-04. สืบค้นเมื่อ 2013-05-31.
2. ↑  "สำเนาที่เก็บถาวร". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2010-06-04. สืบค้นเมื่อ 2013-05-31.
3. ↑  "สำเนาที่เก็บถาวร". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2010-06-04. สืบค้นเมื่อ 2013-05-31.
ระบบพิกัดทรงกลมที่ใช้ *θ* แทนมุมทิศ และ *φ* แทนมุมเชิงขั้ว โดยมีแกน *z* เป็นแกนอ้างอิง และแกน *x* เป็นทิศอ้างอิง
**ระบบพิกัดทรงกลม** (อังกฤษ: spherical coordinates) เป็นระบบพิกัดสามมิติที่กำหนดตำแหน่งของจุดโดยใช้*ระยะทาง*จากจุดกำเนิด *มุมเชิงขั้ว* ที่วัดจากแกนอ้างอิง และ*มุมทิศ* ที่วัดจากทิศอ้างอิงของภาพฉายบนระนาบที่ตั้งฉากกับแกน

ในบางที่ ใช้พิกัด*มุมยก* หรือ*ละติจูด* แทนมุมเชิงขั้ว

ระบบพิกัดทรงกลมใช้ได้ในหลายแขนงที่นอกเหนือจากคณิตศาสตร์ เช่น ระบบพิกัดภูมิศาสตร์และระบบพิกัดทรงกลมฟ้า

แนวคิดของพิกัดทรงกลมเป็นการขยายระบบพิกัดเชิงขั้วมาใช้ในสามมิติ(ซึ่งทำได้สองวิธี อีกวิธีคือระบบพิกัดทรงกระบอก)สามารถขยายออกไปบนปริภูมิในมิติที่สูงขึ้น ได้เป็นพิกัดไฮเพอร์สเฟียร์

นิยาม
-----

จุด *P* ใด ๆ ในระบบพิกัดทรงกลมแสดงโดยสามสิ่งอันดับได้แก่

* *รัศมี* คือระยะห่างของ *P* จากจุดกำเนิด *O*

* *มุมเชิงขั้ว* คือมุมระหว่างแกนอ้างอิงกับเส้นตรง *OP* หรืออาจใช้ *มุมยก* คือมุมที่วัดจากระนาบอ้างอิงขึ้นมาหาเส้นตรง *OP* ซึ่งเท่ากับ 90 องศาลบด้วยมุมเชิงขั้ว
* *มุมทิศ* คือมุมที่คิดเครื่องหมาย ระหว่างทิศอ้างอิงและภาพฉายของ *OP* บนระนาบอ้างอิง

ตามปกติรัศมีจะแทนด้วย *r* หรือบางครั้ง *ρ* ส่วนพิกัดมุมทั้งสองมีการใช้สัญกรณ์ต่างกันไป โดยในวิชาคณิตศาสตร์มักใช้ *φ* แทนมุมทิศและ *θ* แทนมุมเชิงขั้ว (ซึ่งจะกลับกันกับในระบบพิกัดเชิงขั้วหรือทรงกระบอก) ส่วนในวิชาฟิสิกส์มักใช้ *θ* แทนมุมทิศและ *φ* แทนมุมเชิงขั้ว สัญกรณ์แบบฟิสิกส์นี้เป็นมาตรฐานที่แนะนำโดย ISO

ในการใช้ระบบพิกัดทรงกลมที่ *r*, *θ*, *φ* เป็นรัศมี มุมเชิงขั้ว และมุมทิศตามลำดับ เพื่อให้ทุกจุดมีพิกัดแบบเดียว จะต้องจำกัดขอบเขตของพิกัด โดยปกติมักให้ *r* ≥ 0, 0° ≤ *θ* ≤ 180° และ 0° ≤ *φ* < 360°

การแปลงระหว่างระบบพิกัด
-----------------------

### ระบบพิกัดคาร์ทีเซียน

แกน *z* ของระบบพิกัดคาร์ทีเซียนถือเป็นแกนอ้างอิงของระบบพิกัดทรงกลม และแกน *x* ของระบบพิกัดคาร์ทีเซียน แสดงทิศอ้างอิงของระบบพิกัดทรงกลม ได้เป็นสูตรแปลงระบบพิกัดทรงกลม(สัญกรณ์แบบฟิสิกส์)ว่า

{\displaystyle {\begin{aligned}r&={\sqrt {x^{2}+y^{2}+z^{2}}}\\\theta &=\arccos {\frac {z}{\sqrt {x^{2}+y^{2}+z^{2}}}}=\arccos {\frac {z}{r}}\\\varphi &=\arctan {\frac {y}{x}}\end{aligned}}}

และ

{\displaystyle {\begin{aligned}x&=r\,\sin \theta \,\cos \varphi \\y&=r\,\sin \theta \,\sin \varphi \\z&=r\,\cos \theta \end{aligned}}}

### ระบบพิกัดทรงกระบอก

การแปลงระหว่างระบบพิกัดทรงกระบอก (รัศมี *ρ*, มุมทิศ *φ*, ความสูง *z*) กับระบบพิกัดทรงกลม (รัศมี *r*, มุมเชิงขั้ว *θ*, มุมทิศ *φ*) มีสูตรว่า

{\displaystyle {\begin{aligned}r&={\sqrt {\rho ^{2}+z^{2}}}\\\theta &=\arctan {\frac {\rho }{z}}=\arccos {\frac {z}{\sqrt {\rho ^{2}+z^{2}}}}\\\varphi &=\varphi \end{aligned}}}

และ

{\displaystyle {\begin{aligned}\rho &=r\sin \theta \\\varphi &=\varphi \\z&=r\cos \theta \end{aligned}}}
การแสดงตำแหน่งของดาวด้วยระบบพิกัดขอบฟ้า สีแดงแสดงมุมทิศโดยเริ่มจากทิศใต้ ส่วนสีเขียวแสดงมุมเงยซึ่งเริ่มจากขอบฟ้า
**ระบบพิกัดขอบฟ้า** (horizontal coordinate system) เป็น ระบบพิกัดทรงกลมท้องฟ้า ชนิดหนึ่ง โดยมีตำแหน่งของผู้สังเกตเป็นจุดศูนย์กลาง และมีขอบฟ้าของตำแหน่งเป็นระนาบหลักมูล ซึ่งแบ่ง ทรงกลมท้องฟ้าออกเป็นครึ่งทรงกลมซีกบนที่มองเห็นได้ และซีกล่างที่มองไม่เห็น ส่วนจุดยอด (จุดสูงสุด) ของซีกบนเรียกว่าจุดจอมฟ้า และส่วนใต้ฐาน (จุดต่ำสุด) ของซีกล่างเรียกว่าจุดจอมดิน

ภาพรวม
------

ระบบพิกัดขอบฟ้าประกอบด้วยค่ามุมสองมุมที่กำหนดพิกัดเชิงขั้วของตำแหน่งเทห์ฟากฟ้า คือ:

* มุมเงย (Alt) คือมุมระหว่างวัตถุท้องฟ้ากับเส้นขอบฟ้าที่ตำแหน่งที่ผู้สังเกตอยู่
* มุมทิศ (Az) เป็นมุมที่วัดตามแนวเส้นขอบฟ้า โดยทั่วไปจะให้มีค่าเป็น 0 องศาที่ทิศเหนือ และวัดตามเข็มนาฬิกาไปทางทิศตะวันออก อย่างไรก็ตาม สำหรับนักดูดาวหรือนักเดินเรือบางคนบางส่วนแล้ว อาจกำหนดให้ทิศใต้เป็นจุดเริ่มต้น 0 องศาตามความสะดวก

ระบบพิกัดขอบฟ้าอาจถูกเรียกว่า **ระบบมุมทิศ/มุมเงย** (az/el system) ตามชื่อของค่ามุมทั้ง 2 นี้

ระบบพิกัดขอบฟ้าถูกนิยามบนพื้นโลกแทนที่จะเป็นดวงดาว ดังนั้นมุมเงยและมุมทิศของวัตถุท้องฟ้าที่ปรากฏบนทรงกลมท้องฟ้าจะเปลี่ยนแปลงไปอย่างต่อเนื่องโดยเคลื่อนไปบนทรงกลมท้องฟ้าตามเวลา ยิ่งไปกว่านั้น เนื่องจากมีระนาบหลักมูลเป็นระนาบพื้นดินซึ่งผู้สังเกตอยู่ วัตถุท้องฟ้าเดียวกันที่สังเกตได้จากตำแหน่งต่าง ๆ กันในเวลาเดียวกันจะมีมุมเงยและมุมทิศต่างกันไปด้วย

เมื่อความสูงของวัตถุท้องฟ้าเท่ากับ 0° แสดงว่าวัตถุนั้นอยู่บนขอบฟ้า ที่จุดเวลานี้ ถ้าความสูงเพิ่มขึ้น แสดงว่ากำลังโผล่พ้นฟ้า ถ้าความสูงลดลง แสดงว่ากำลังตกดิน

อ้างอิง
-------

1. ↑  
"horizon system". *Encyclopædia Britannica*.
2. ↑  
"(Az,El) co-ordinate system". W.M. Keck Observatory. *University of Hawaii*. สืบค้นเมื่อ 2021-05-18.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
ฟาเตหบูร์จสาหิบมินาร์ยามค่ำคืน
**ฟาเตหบูร์จ** (อังกฤษ: The Victory Tower; ปัญจาบ: ਫਤਿਹ ਬੁਰਜ; Fateh Burj) เป็นหอคอยมีนาร์ในหมู่บ้านเก่าแก่ จัปปัรจิริ ใสอำเภอโมหลี รัฐปัญจาบ สร้างเสร็จในปี 2011 หอคอบความสูง 328 ฟุต (100 เมตร) นี้สร้างขึ้นเพื่อระลึกถึงการจัดตั้งมิสล์สิกข์ขึ้นในพื้นที่ส่วนใหญ่ของปัญจาบเมื่อ ค.ศ. 1711 พื้นที่ที่สร้างหอคอยเป็นจุดที่ในอดีตเกิดยุทธการที่จัปปัรจิริ ซึ่งแม่ทัพบันดา สิงห์ บะฮาดุร หนึ่งในนักรบที่ยิ่งใหญ่ที่สุดของซิกข์ ทำการยุทธ์ชนะแม่ทัพวาญีร์ ข่าน (Wazir Khan) ของกองทัพจักรวรรดิโมกุล ในปี 1710 เพื่อกันทัพของโมกุลไม่ให้เดินทัพไปถึงสิรฮินด์ ต่อมาบะฮาดุรได้ตั้งราชธานีขึ้นที่โลหคฤห์ในพิลาสปุระ

อ้างอิง
-------

1. ↑  "Badal inaugurates tallest victory tower". *MSN*. 30 November 2011. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 3 January 2013. สืบค้นเมื่อ 18 November 2012.
2. ↑  "Down memory lane". *India Today* (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2018-07-26.
3. ↑  Bajwa, Harpreet (1 December 2011). "Fateh Burj, India's tallest victory tower, thrown open". *Indian Express*. สืบค้นเมื่อ 18 November 2012.
4. ↑  "Mohali's 'pride'? Why Fateh Burj no longer lives up to its stature". *Hindustan Times*. 10 January 2018.
5. ↑  Dhaliwal, Sarbjit. "With eye on history, Sukhbir opts for Chappar Chiri". *The Tribune*. สืบค้นเมื่อ 18 November 2012.

พิกัดภูมิศาสตร์: 30°42′14″N 76°40′05″E﻿ / ﻿30.704°N 76.668°E﻿ / 30.704; 76.668
ระบบพิกัดทรงกระบอก มี *O* เป็นจุดกำเนิด *A* เป็นแกนเชิงขั้ว *L* เป็นแกนลองจิจูด
**ระบบพิกัดทรงกระบอก** (อังกฤษ: cylindrical coordinate system) เป็นระบบพิกัดสามมิติที่กำหนดตำแหน่งของจุดโดยใช้ระยะทางจากแกนอ้างอิง มุมจากทิศอ้างอิง และระยะทางจากระนาบอ้างอิงที่ตั้งฉากกับแกนอ้างอิง โดยระยะทางจากระนาบมีเครื่องหมายเป็นบวกหรือลบได้ ขึ้้นกับฝั่งของระนาบที่หันหาจุด

จุดที่พิกัดทั้งสามเป็นศูนย์ คือ*จุดกำเนิด* ซึ่งเป็นจุดที่แกนอ้างอิงตัดกับทิศอ้างอิง แกนอ้างอิงอาจเรียกว่า*แกนทรงกระบอก* หรือ*แกนลองจิจูด* ส่วนรังสีจากจุดกำเนิดไปทิศอ้างอิงอาจเรียกว่า *แกนเชิงขั้ว*

ระยะทางจากแกนลองจิจูดเรียกว่า*รัศมี* มุมจากแกนเชิงขั้วเรียกว่า*มุมทิศ* พิกัดทั้งสองนี้รวมกันเป็นระบบพิกัดเชิงขั้ว ซึ่งเมื่อเพิ่มระยะทางจากระนาบ เรียกว่า *ความสูง* จะได้ระบบพิกัดทรงกระบอก

นิยาม
-----

จุด *P* ใด ๆ ในระบบพิกัดทรงกระบอกแสดงโดยสามสิ่งอันดับ (*ρ*, *φ*, *z*) โดยที่

* *ρ* แสดง*รัศมี* คือระยะห่างของ *P* จากแกนอ้างอิง นั่นคือ แกน *z*
* *φ* แสดง*มุมทิศ* คือมุมระหว่างทิศอ้างอิงบนระนาบอ้างอิง กับเส้นตรงที่ลากจากจุดกำเนิดไปหาภาพฉายของจุด *P* บนระนาบอ้างอิง
* *z* แสดง *ความสูง* คือระยะทางที่คิดเครื่องหมายจากจุด P ไประนาบอ้างอิง

จากนิยามเพียงเท่านี้ จุดหนึ่งจุดยังคงมีได้หลายพิกัด โดยพิกัด (*ρ*, *φ*, *z*) จะแสดงจุดเดียวกับ (*ρ*, *φ* + *n*×360°, *z*) และ (−*ρ*, *φ* + (2*n* + 1)×180°, *z*) เมื่อ *n* เป็นจำนวนเต็มใด ๆ เสมอ ดังนั้นเพื่อให้แต่ละจุดระบุพิกัดได้แบบเดียว ตามปกติจะจำกัดให้ *ρ* ≥ 0 และ *φ* อยู่ในช่วง [−180°,+180°] หรือ [0,360°]

สัญกรณ์อีกแบบที่ใช้บ่อย คือใช้ *r* แทนรัศมี ใช้ *θ* แทนมุมทิศ และ *h* แทนความสูง

การแปลงระหว่างระบบพิกัด
-----------------------

### ระบบพิกัดคาร์ทีเซียน

โดยปกติถือว่า แกน *z* ของระบบพิกัดทรงกระบอกเป็นแกนเดียวกับแกน *z* ของระบบพิกัดคาร์ทีเซียน ดังนั้นพิกัด *z* ของทั้งสองระบบจึงมีค่าเท่ากัน ส่วนอีกสองพิกัดของระบบพิกัดทรงกระบอกเหมือนกับระบบพิกัดเชิงขั้ว ดังนั้นการแปลงพิกัดทรงกระบอกเป็นคาร์ทีเซียนมีสูตรว่า

{\displaystyle {\begin{aligned}x&=\rho \cos \phi \\y&=\rho \sin \phi \\z&=z\end{aligned}}}

และการแปลงพิกัดคาร์ทีเซียนเป็นทรงกระบอกมีสูตรว่า

{\displaystyle {\begin{aligned}\rho &={\sqrt {x^{2}+y^{2}}}\\\varphi &={\begin{cases}0&{\mbox{if }}x=0{\mbox{ and }}y=0\\\arcsin \left({\frac {y}{\rho }}\right)&{\mbox{if }}x\geq 0\\\arctan \left({\frac {y}{x}}\right)&{\mbox{if }}x>0\\-\arcsin \left({\frac {y}{\rho }}\right)+\pi &{\mbox{if }}x<0\end{cases}}\end{aligned}}}

### ระบบพิกัดทรงกลม

การแปลงระบบพิกัดทรงกระบอกเป็นระบบพิกัดทรงกลม เมื่อใช้ *φ* แทนมุมทิศและ *θ* แทนมุมเชิงขั้ว มีสูตรว่า

{\displaystyle {\begin{aligned}r&={\sqrt {\rho ^{2}+z^{2}}}\\\varphi &=\varphi \\\theta &=\arctan \left({\frac {\rho }{z}}\right)\end{aligned}}}

และการแปลงกลับมีสูตรว่า

{\displaystyle {\begin{aligned}\rho &=rsin\theta \\\varphi &=\varphi \\z&=rcos\theta \\\end{aligned}}}