**กลุ่มโรงเรียนเฉลิมพระเกียรตินวมินทราชูทิศ 5 ภูมิภาค** เป็นโรงเรียนสหศึกษาสังกัดกองการมัธยมศึกษา กรมสามัญศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ ได้ประกาศจัดตั้งขึ้นตามภูมิภาคต่าง ๆ 5 ภูมิภาค 5 โรงเรียน เพื่อเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 5 รอบ 5 ธันวาคม 2530 โดยเริ่มประกาศจัดตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2528 ใช้ชื่อว่า "โรงเรียนนวมราชูทิศ" จำนวน 3 โรงเรียน ดังนี้

1. โรงเรียนนวมราชูทิศ กรุงเทพมหานคร เมื่อวันที่ 8 มีนาคม
2. โรงเรียนนวมราชูทิศ ทักษิณ จังหวัดสงขลา เมื่อวันที่ 14 มีนาคม
3. โรงเรียนนวมราชูทิศ อีสาน จังหวัดมุกดาหาร เมื่อวันที่ 22 มีนาคม

ต่อมาในวันที่ 14 สิงหาคม ปีเดียวกัน กระทรวงศึกษาธิการเห็นสมควรให้เปลี่ยนชื่อโรงเรียนทั้ง 3 โรงเรียน เพื่อความสมบูรณ์และความไพเราะในเชิงอักษรศาสตร์ โดยอาศัยอำนาจตามข้อความในข้อ 23 แห่งประกาศของคณะปฏิวัติฉบับที่ 216 ลงวันที่ 29 กันยายน พ.ศ. 2515 จึงทำให้ทั้ง 3 โรงเรียนเปลี่ยนชื่อเป็น "โรงเรียนนวมินทราชูทิศ" ดังนี้

1. โรงเรียนนวมินทราชูทิศ กรุงเทพมหานคร
2. โรงเรียนนวมินทราชูทิศ ทักษิณ จังหวัดสงขลา
3. โรงเรียนนวมินทราชูทิศ อีสาน จังหวัดมุกดาหาร

ปี พ.ศ. 2529 กระทรวงศึกษาธิการประกาศจัดตั้งโรงเรียนในโครงการเฉลิมพระเกียรติฯ เพิ่มอีก 2 โรงเรียน คือ

1. โรงเรียนนวมินทราชูทิศ มัชฌิม จังหวัดนครสวรรค์ เมื่อวันที่ 31 มีนาคม

2. โรงเรียนนวมินทราชูทิศ พายัพ จังหวัดเชียงใหม่ เมื่อวันที่ 1 สิงหาคม

กลุ่มโรงเรียนเฉลิมพระเกียรตินวมินทราชูทิศ 5 ภูมิภาค ได้รับพระราชทานพระบรมราชานุญาตให้อัญเชิญพระมหาพิชัยมงกุฎครอบอุณาโลม รองรับด้วยโมลี 2 ชั้น มีชื่อโรงเรียนอยู่ภายใน เป็นตราสัญลักษณ์ประจำโรงเรียนและเข็มตราสัญลักษณ์ประดับอกเสื้อนักเรียน เมื่อวันที่ 29 ธันวาคม พ.ศ. 2535 และกลุ่มโรงเรียนเฉลิมพระเกียรตินวมินทราชูทิศ ทั้ง 5 ภูมิภาค ร่วมกันกำหนดสัญลักษณ์อื่น ๆ ประจำโรงเรียนเหมือนกันทั้ง 5 โรงเรียน ดังนี้

1. **สีประจำโรงเรียน**  สีน้ำเงิน – เหลือง
สีน้ำเงิน หมายถึง สถาบันพระมหากษัตริย์
สีเหลือง หมายถึง สีประจำวันจันทร์ อันเป็นวันคล้ายวันพระราชสมภพของพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

2. **คำขวัญประจำโรงเรียน** รักษ์ศักดิ์ศรี มีคุณธรรม นำวิชาการ สืบสานงานพระราชดำริ

3. **ปรัชญาประจำโรงเรียน** ความรู้คู่คุณธรรม

4. **ปณิธานประจำโรงเรียน** นวมินทราชูทิศ น้อมจิตพลีเพื่อในหลวง

5. **ต้นไม้ประจำโรงเรียน** ต้นราชพฤกษ์

6. **เพลงประจำโรงเรียน** เพลงมาร์ชนวมินท์ และ เพลงร่มราชพฤกษ์

ความหมายของชื่อและสัญลักษณ์ต่าง ๆของโรงเรียน
--------------------------------------------

**ชื่อ** โรงเรียนนวมินทราชูทิศ

**ความหมาย** โรงเรียนที่สร้างขึ้นเพื่อถวายเป็นพระราชกุศลแด่พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

**ที่มาของชื่อ** "นวมินทราชูทิศ"

**นวมินทราชูทิศ ประกอบด้วยคำดังต่อไปนี้**

1. นวม (นะ - วะ - มะ) เป็นคำบาลี
แปลว่า ที่ 9

2. อินท (อิน - ทะ) เป็นคำบาลี
แปลว่า ผู้เป็นใหญ่

3. ราชา (รา - ชา) เป็นคำบาลี, สันสกฤต
แปลว่า พระเจ้าแผ่นดิน

4. อุททิศย (อุด - ทิด - สะ - ยะ) เป็นคำสันสกฤต
แปลว่า ทำเพื่อ , สละให้โดยเจาะจง

**การประกอบคำ**

1. นวม + อินท
 สมาสแบบมีสนธิภายในคำ เป็น นวมินท

2. ราชา + อุทิศ
 สมาสแบบมีสนธิภายในคำ เป็น ราชูทิศ

3. นวมินท + ราชูทิศ
 สมาสแบบไม่มีสนธิภายในคำ เป็นนวมินทราชูทิศ
 แปลว่า อุทิศให้พระเจ้าแผ่นดินผู้ยิ่งใหญ่องค์ที่ 9

ตราสัญลักษณ์โรงเรียน
--------------------

พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร
โปรดเกล้าฯ ให้พระราชทานตราพระมหาพิชัยมงกุฎครอบอุณาโลม รองรับด้วยโมลี 2 ชั้น มีชื่อโรงเรียนอยู่ภายใน เป็นตราสัญลักษณ์ประจำกลุ่มโรงเรียนนวมินทราชูทิศ 5 ภูมิภาค

ที่ตั้ง
-------

* โรงเรียนนวมินทราชูทิศ กรุงเทพมหานคร :115 หมู่ 11 ซอยอมรวิวัฒน์ แขวงคลองกุ่ม เขตบึงกุ่ม กรุงเทพมหานคร 10230

* โรงเรียนนวมินทราชูทิศ ทักษิณ : 431 หมู่ที่ 2 ถนนสงขลา-ระโนด ตำบลพะวง อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา 90100

* โรงเรียนนวมินทราชูทิศ อีสาน : 105 ถนนตาดแคน ตำบลมุกดาหาร อำเภอเมืองมุกดาหาร จังหวัดมุกดาหาร 49000

* โรงเรียนนวมินทราชูทิศ มัชฌิม : 88/7 หมู่ 10 ถนนรังสิโยทัย ตำบลนครสวรรค์ตก อำเภอเมืองนครสวรรค์ จังหวัดนครสวรรค์ 60000

* โรงเรียนนวมินทราชูทิศ พายัพ : 186 หมู่ 8 ถนนวงแหวนรอบนอกเมืองเชียงใหม่ ตำบลดอนแก้ว อำเภอแม่ริม จังหวัดเชียงใหม่ 50180

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* โรงเรียนนวมินทราชูทิศ กรุงเทพมหานคร
* โรงเรียนนวมินทราชูทิศ ทักษิณ
* โรงเรียนนวมินทราชูทิศ อีสาน เก็บถาวร 2007-10-14 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* โรงเรียนนวมินทราชูทิศ มัชฌิม
* โรงเรียนนวมินทราชูทิศ พายัพ เก็บถาวร 2007-10-20 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน