**กลุ่มภาษาปามีร์** (Pamir languages) เป็นกลุ่มย่อยของกลุ่มภาษาอิหร่าน พูดโดยชาวปามีร์บนเทือกเขาปามีร์ ตามแนวแม่น้ำปันช์ รวมบริเวณทางใต้ของจังหวัดโกร์โน-บาดักชาน ของทาจิกิสถาน และบริเวณบาดักซานทางตะวันออกเฉียงเหนือของอัฟกานิสถาน มีกลุ่มของผู้พูดภาษาเหล่านี้ส่วนหนึ่งในปากีสถาน ภาษาซาริโกลีซึ่งเป็นกลุ่มภาษาปามีร์ ใช้พูดตามแนวชายแดนปากีสถาน-จีน และถือว่าเป็นภาษาที่อยู่ทางตะวันออกสุดของกลุ่มภาษาอิหร่าน

สมาชิกของกลุ่มภาษาปามีร์รวมทั้งภาษาซุกนี ภาษาซาริโกลี ภาษายัซกุลยัม ภาษามุนจี ภาษาซังเลชิ-อิสกาซมี ภาษาวาคีและภาษายิดคา ทั้งหมดนี้เป็นกลุ่มภาษาอิหร่านใต้ และเรียงประโยคแบบประธาน-กรรม-กริยา

ภาษาบุลการ์ที่เป็นภาษาของบรรพบุรุษของชาวบัลแกเรีย เชื่อว่าเป็นกลุ่มภาษาปามีร์ แม้ว่าส่วนใหญ่จะจัดเป็นกลุ่มภาษาเตอร์กิก ชาวบุลการ์อพยพไปยังคาบสมุทรบอลข่านในพุทธศตวรรษที่ 12 รวมเข้ากับกลุ่มชนที่พูดภาษาสลาฟ และพัฒนาภาษาใหม่ที่เป็นกลุ่มภาษาสลาฟใต้ ซึ่งคือภาษาบัลแกเรียในปัจจุบัน

กลุ่มซุกนี-ยัซกุลามี
--------------------

ภาษาซุกนี ภาษาซาริโกลี และภาษายัซกุลยามจัดเป็นสาขาย่อยซุกนี-ยัซกุลามี มีผู้พูด 75,000 ในอัฟกานิสถาน และทาจิกิสถาน ใน พ.ศ. 2525 มีผู้พูดภาษาซาริโกลีอีกราว 20,000 คน ในหุบเขาซาริโกล มณฑลซินเจียง ประเทศจีน ภาษาซุกนีและภาษาซาริโกลีไม่สามารถเข้าใจกันได้ ใน พ.ศ. 2537 มีผู้พูดภาษายัซกุลยาม 4000 คนตามแนวแม่น้ำยัซกุลยามในทาจิกิสถาน ภาษานี้ไม่มีระบบการเขียน

ภาษามุนจี
---------

ภาษามุนจีใกล้เคียงกับภาษายิดคา ใน พ.ศ. 2535 มีผู้พูดราว 2500 คน ทางตะวันออกเฉียงเหนือของอัฟกานิสถาน

กลุ่มซังเลชิ-อิสการ์มี
----------------------

มีผู้พูดกลุ่มภาษานี้ราว 2500 คน ในอัฟกานิสถานและทาจิกิสถาน ไม่มีระบบการเขียน

ภาษาวาคี
--------

มีผู้พูดราว 29,000 คน ในอัฟกานิสถาน ทาจิกิสถาน ปากีสถานและจีน

ภาษายิดคา
---------

มีผู้พูดราว 6000 คนในปากีสถาน ใกล้เคียงกับภาษามุนจีในอัฟกานิสถานมาก

ภาษาวันจี
---------

มีผู้พูดตามแนวแม่น้ำวันจีในเขตปกครองตนเองโกร์โน-บาดักซานในทาจิกิสถาน เมื่อราวพุทธศตวรรษที่ 24 ดินแดนนี้ถูกผนวกเข้าเป็นส่วนหนึ่งของเอมิเรตส์บูคาราน และมีการต่อต้านอย่างรุนแรง ในที่สุดภาษาวันจีได้สูญหายไป

อ้างอิง
-------

* Payne, John, "Pamir languages" in *Compendium Linguarum Iranicarum*, ed. Schmitt (1989), 417-444.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* Ethnolinguistic map of Tajikistan เก็บถาวร 2010-07-07 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Ishkashimi story with English translation
* Ishkashimi-English Vocabulary List, also featuring words from other Pamir languages added for comparison
* English-Ishkashimi- Zebaki-Wakhi-Yazghulami Vocabulary
* A Short List of Yazghulami Words

| * ด
* ค
* ก
กลุ่มภาษาหลักในกลุ่มภาษาอินโด-อิเรเนียน |
| --- |
| อารยัน | 

|  |  |
| --- | --- |
| โบราณ | 
สันสกฤต
พระเวท - สันสกฤตคลาสสิก
มิตันนี
 |
| ยุคกลาง | 
ปรากฤต
บาลี
มหาราษฏรี
มคธ
 |
| ใหม่ | 
* เบงกอล
* จิตตะกอง
* สิเลฏ
* ฮินดูสถาน
* ฮินดี
* อูรดู
* อังคิกา
* อัสสัม
* โภชปุระ
* มณีปุระพิษณุปุระ
* มัลดีฟส์
* โดกรี
* คุชราต
* กงกัณ
* มาห์ล
* ไมถิล
* มราฐี
* เนปาล
* โอริยา
* ปัญจาบ
* โรมานี
* สินธ์
* สิงหล
* ฮาจอง
* ราชสถาน
* เมโมนี
* มัล ปาฮาเรีย
* นาฮารี

 |

 |
| อิหร่าน | 

|  |  |
| --- | --- |
| ตะวันออก | อเวสตะ - ไซเทีย - ซอกเดีย · แบกเตรีย ฆวารัซม์ ออสซีเชีย ซาเซีย ซากา บาร์ตางี ฮินดูกูช อิสกาซมี การาโกรัม คูฟี มุนจี ภาษาโอโรโซรี ภาษาปาราชิ ภาษาปาทาน ภาษาโรซานี ภาษาซังเลชิ ภาษาซาริโกลี ภาษาซุกนี ภาษาวาคี ภาษาวันจี ภาษาวาซิรี ภาษายักโนบี ภาษายิดคา ภาษายักคูลัม ภาษาเซบากี ภาษากลุ่มปามีร์ |
| ตะวันตก | 
* **ประวัติภาษาเปอร์เซีย**
* เปอร์เซียโบราณ
* เมเดีย
* พาร์เทียน
* เปอร์เซียกลาง
* อัลวิรี
* อัสเตียนี
* อซารีโบราณ
* บาโลจ
* ภาษาบัชการ์ดี
* ภาษาดารี
* ภาษาดารีโซโรอัสเตอร์
* ภาษาคิเลกิ
* ภาษาโครานี
* ภาษาฮาร์ซานี
* ภาษายิวเปอร์เซีย
* ภาษากุรมันยี
* ภาษาลากี
* ภาษาโลร์
* ภาษาแบฆทียอรี
* ภาษามอแซนแดรอน
* ภาษาโอรมูรี
* ภาษาซังซารี
* ภาษาปาราจี
* ภาษาเปอร์เซีย
* ภาษาโซรานี
* ภาษาทาจิก
* ภาษาตาเลซ
* ภาษาตัต
* ภาษาตาตี
* ภาษาวาฟซิ
* ภาษาซาซากิ
* ภาษาบูโครี
* ภาษาเคิร์ด

 |

 |
| ดาร์ดิก | 
* ดาเมลี
* โดมาอากี
* คาร์วา-บาตี
* คาลาซ
* กัศมีร์
* โควาร์
* โกฮิสถาน
* นันกาลามี
* ปาซายี
* ปาลูลา
* ชีนา
* สุมัศตี

 |
| นูริสถาน | 
* อัสกุนุ
* กัมกาตา-วิรี
* เตรกามี
* วาซิ-วารี
* กาลาซาอลา

 |