**ทวิภพ** เป็นชื่อหนึ่งในบทประพันธ์ที่มีชื่อเสียงของทมยันตี ตีพิมพ์ลงในนิตยสารสกุลไทย ใช้เวลา 2 ปี ที่นำเสนอเรื่องราวของความรักต่างภพ ระหว่างอดีตและปัจจุบันมาบรรจบกัน โดยมีเรื่องของประวัติศาสตร์บ้านเมืองมาเกี่ยวข้องด้วย เพื่อให้มีอรรถรส ในการอ่านให้ดูเข้มขึ้น โดยตัวละคร มณีจันทร์ ผู้มีความรักต่อชาติบ้านเมืองและแผ่นดินสยาม บทประพันธ์ชิ้นนี้ คุณทมยันตี ได้ใส่รายละเอียดของความเป็นอยู่ของบุคคลในสมัยเก่าได้อย่างแนบเนียนยิ่ง เป็นนวนิยายรักที่แฝงไปด้วยเรื่องของประวัติศาสตร์บ้านเมืองและเกร็ดความรู้ทางด้านความเป็นอยู่ของบุคคลสมัยนั้นเป็นอย่างดี ถึงแม้เยาวชนหรือวัยรุ่นอ่านก็เหมาะสม เพราะไม่ได้มีความรักที่เป็นเรื่องราวของทาง "เพศ" แต่เป็นเรื่องราวความรักที่มีความผูกพันข้ามชาติที่ดูลึกซึ้ง

โครงเรื่อง
----------

มณีจันทร์ (เมณี่) นางเอกของเรื่องเป็นบุตรีของเอกอัครราชทูตไทยที่ต้องไปอยู่ต่างบ้านต่างเมือง มณีจันทร์ได้ซื้อกระจกบานหนึ่งมาและต่อมาได้พบว่ากระจกบานนั้น สามารถพาเธอย้อนกลับอดีตไปในสมัยรัชกาลที่ 5 ได้ และได้โผล่ไปที่เรือนของหลวงอัครเทพวรากร ข้าหลวงประจำกรมเจ้าท่า มณีจันทร์หายไปจากบ้านอย่างไร้ร่องรอยบ่อยครั้ง เป็นเหตุให้เพื่อนสนิทอันมีกุลวรางค์, ไรซ์ (ตรอง), ไรวัติ (หนุ่มที่มาติดพัน) ต้องเดือดร้อนตามหาตัวกัน

การปรากฏตัวของมณีจันทร์สร้างความประหลาดใจให้กับทุกคนในบ้านหลวงอัครเทพวรากรเป็นอย่างมาก แต่ด้วยความฉลาดของมณีจันทร์ ทำให้คนที่ได้พบเห็นอดที่จะรักเธอไม่ได้ มณีจันทร์เดินทางข้ามภพบ่อยครั้งขึ้น เมื่อได้ทำความคุ้นเคยกับหลวงอัครเทพวรากรและคุณหญิงแสร์ มารดาของคุณหลวงแล้ว เธอก็ยิ่งรู้สึกรักและผูกพันกับหลวงอัครเทพวรากรและคนที่บ้านหลวงอัครเทพวรากรมากขึ้นเรื่อย ๆ แต่ทุกคนรวมทั้งมณีจันทร์ก็ยังหาคำตอบไม่ได้ว่าทำไมเธอจึงเดินทางข้ามกาลเวลามาที่นี่ นอกเหนือจากที่จะมาพบกับเนื้อคู่ที่แท้จริงแล้ว ยังต้องมาช่วยกอบกู้สถานการณ์ของสยามซึ่งกำลังอยู่ในช่วงคับขัน เพราะทั้งฝรั่งเศสและอังกฤษ ซึ่งอยู่ในยุคล่าอาณานิคม กำลังจะเอาสยามเป็นแดนกันชน และลงท้ายจะแบ่งแยกประเทศออกโดยเอาแม่น้ำเจ้าพระยาเป็นเส้นปักปันเขต

มณีจันทร์จึงต้องใช้ความรู้ทางด้านภาษาช่วยหลวงอัครเทพวรากรและเจ้าคุณวิศาลคดีแก้เกมของประเทศนักล่าเมืองขึ้นทั้งสอง ในขณะเดียวกันเธอก็เริ่มผูกพันกับอดีตภพและความรักที่มีต่อหลวงอัครเทพวรากรมากขึ้นเรื่อย ๆ ในขณะที่ปัญหาใหญ่ของบ้านเมืองจะต้องเร่งแก้ไข มณีจันทร์เองก็มีอีกปัญหาหนึ่งที่รอคอยให้เธอตัดสินใจเช่นกัน กระจกซึ่งเป็นประตูเชื่อมเวลาจะมีรอยร้าวเพิ่มขึ้นทุกครั้งที่เธอผ่านเข้าออก มันจะต้องแตกลงในวันหนึ่ง นั่นหมายถึงว่าเธอจะไม่สามารถเดินทางข้ามผ่านเวลาได้อีกต่อไป และเมื่อวันนั้นมาถึง มณีจันทร์จะตัดสินใจเช่นไร ระหว่างการอยู่ในภพอดีตกับหลวงอัครเทพวรากรผู้ที่รักเธอสุดหัวใจ หรือการกลับไปยังภาพที่เธอจากมา กลับไปเป็นสาวทันสมัยแห่งโลกปัจจุบันที่มีแม่ผู้เป็นที่รักรอคอยอยู่

การดัดแปลง
----------

ภาพยนตร์ ทวิภพ ในปี พ.ศ. 2547
จากอรรถรสในการประพันธ์ที่เป็นเลิศชิ้นนี้ของทมยันตี ทำให้ทวิภพได้รับการสร้างเป็นละครและภาพยนตร์หลายครั้ง โดยมีการแก้ไข แต่งเติม ดัดแปลงบทไปตามเจตนารมณ์ของผู้สร้างเหล่านั้น 

### ภาพยนตร์

ทวิภพโด่งดังเป็นประวัติการณ์เมื่อมีการนำมาสร้างเป็นภาพยนตร์ กำกับโดยเชิด ทรงศรี สร้างโดยเชิดไชย ภาพยนตร์ จัดจำหน่ายโดยสหมงคลฟิล์ม ออกฉายในปี พ.ศ. 2533 โดยฉัตรชัย เปล่งพานิช รับบทหลวงอัครเทพวรากร ส่วนบทมณีจันทร์ ในครั้งแรกวางตัวปรียานุช ปานประดับ และถ่ายทำไปบางส่วน แต่ต่อมาเปลี่ยนเป็นจันทร์จิรา จูแจ้ง และได้ถ่ายทำใหม่จนเสร็จสมบูรณ์ และในปี พ.ศ. 2547 กำกับโดยสุรพงษ์ พินิจค้า สร้างโดยฟิล์มบางกอก นำแสดงโดยรังสิโรจน์ พันธุ์เพ็ง และฟลอเรนซ์ วนิดา เฟเวอร์

### ละครโทรทัศน์

ละครทวิภพออกอากาศทางช่อง 7 เป็นครั้งแรกในปี พ.ศ. 2537 โดยสุรางค์ เปรมปรีดิ์ ผู้ถือลิขสิทธิ์นวนิยายฉบับปี พ.ศ. 2537 นำมาสร้างเป็นละครโทรทัศน์ นำแสดงโดยศรัณยู วงษ์กระจ่าง และสิเรียม ภักดีดำรงฤทธิ์

ในปี พ.ศ. 2554 โดยดาราวิดีโอนำละครเรื่องนี้กลับมาสร้างอีกครั้ง นำแสดงโดยอรรคพันธ์ นะมาตร์ และเขมนิจ จามิกรณ์ กำกับโดยมานพ สัมมาบัติ ซึ่งเสียชีวิตในขณะที่ละครยังถ่ายทำไม่เสร็จ ทางดาราวิดีโอจึงมอบหมายให้เพ็ญลักษณ์ อุดมสิน 
กำกับละครต่อ

### รายชื่อนักแสดง

| ปี | พ.ศ. 2533 | พ.ศ. 2537 | พ.ศ. 2547 | พ.ศ. 2548 | พ.ศ. 2554 | พ.ศ. 2554 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| รูปแบบการนำเสนอ | ภาพยนตร์ 35 มม. | ละคร ช่อง 7 | ภาพยนตร์' | ละครเวที | ละครเวที | ละคร ช่อง 7 |
| ผลิตโดย | เชิดไชย ภาพยนตร์ | ดาราวิดีโอ | ฟิล์มบางกอก | ซีเนริโอ | ซีเนริโอ | ดาราวิดีโอ |
| บทการแสดง | ธม ธาตรี | จิตราภา | สุรพงษ์ พินิจค้าวิมล ศิริไพบูลย์ | ถกลเกียรติ วีรวรรณ | ถกลเกียรติ วีรวรรณ | นันทวรรณ รุ่งวงศ์พาณิชย์ |
| กำกับการแสดงโดย | เชิด ทรงศรี | จรูญ ธรรมศิลป์ | สุรพงษ์ พินิจค้า | ถกลเกียรติ วีรวรรณ | ถกลเกียรติ วีรวรรณ | มาวิน แดงน้อยเพ็ญลักษณ์ อุดมสิน |
| คุณหลวงอัครเทพวรากร | ฉัตรชัย เปล่งพานิช | ศรัณยู วงษ์กระจ่าง | รังสิโรจน์ พันธุ์เพ็ง | ทรงสิทธิ์ รุ่งนพคุณศรีภูธเนศ หงษ์มานพ | ปกรณ์ ลัม | อรรคพันธ์ นะมาตร์ |
| มณีจันทร์ / เมณี่ |  จันทร์จิรา จูแจ้ง |  สิเรียม ภักดีดำรงฤทธิ์ | ฟลอเรนซ์ วนิดา เฟเวอร์ | ปนัดดา เรืองวุฒิสุธาสินี พุทธินันท์ | นัท มีเรีย | เขมนิจ จามิกรณ์ |
| หลวงเจนพาณิช |  |  |  |  |  | อานัส ฬาพานิช |
| ดร.ตรอง | สรจักร เกษมสุวรรณ | กลศ อัทธเสรี | - | ภคชนก์ โวอ่อนศรี | เจษฎา ด่านปาน | ณัฏฐ์ เทพหัสดิน ณ อยุธยา |
| กุลวรางค์ | มณฑากานต์ เชื่อมแก้ว | รุ้งทอง ร่วมทอง | ผาณิต เจียรวิบูลยานนท์ | ทิพย์อาภา ชื่นประดิษฐ์ | ชลเลขา ละงู | กาญจน์เกล้า ด้วยเศียรเกล้า |
| ประยงค์ |  | อรอนงค์ ปัญญาวงศ์ |  |  |  | ฝนทิพย์ วัชรตระกูล |
| พ.ต.ไรวัติ | ปกรณ์ พรพิสุทธิ์ | ศตวรรษ ดุลยวิจิตร | พีรุตษ์ ตุลานนท์ | กฤช หิรัญพฤกษ์ | - | พิชยดนย์ พึ่งพันธ์ |
| คุณหญิงแสร์ | อรวรรณ โปร่งมณี | อรัญญา นามวงศ์ | - | โฉมฉาย ฉัตรวิไล | โฉมฉาย ฉัตรวิไล | ดวงดาว จารุจินดา |
| มาลิดา | เมตตา รุ่งรัตน์ | ดวงใจ หทัยกาญจน์ | เทวีรัตน์ ลีลานุช | วิยะดา โกมารกุล ณ นคร | ปวีณา ชารีฟสกุล | ปภัสรา เตชะไพบูลย์ |
| ม้วน / นุ่ม | สิริยา วงษ์รักไทย | เมตตา รุ่งรัตน์ | สุภาภรณ์ เฉี่อยจันอัค | ปวันรัตน์ นาคสุริยะ | ปวันรัตน์ นาคสุริยะ | วชิรา เพิ่มสุริยา |
| เจ้าคุณวิศาลคดี |  | สักกะ จารุจินดา |  | รอง เค้ามูลคดี |  | ทรงสิทธิ์ รุ่งนพคุณศรี |
| คุณหญิงสรเดช |  | จารุวรรณ ปัญโญภาส |  |  |  | ปนัดดา โกมารทัต |
| จอห์น |  |  |  |  |  | โอลิเวอร์ บีเวอร์ |
| ปีแอร์ |  |  |  |  |  | ปรีดา ตันเต็มทรัพย์ |
| ขาบ |  |  |  |  |  | เอกรินทร์ อารีรักษ์ |
| อิ่ม |  |  |  |  |  | กมลพรรณ ทานตะวิรยะ |
| หลวงไกร |  |  |  |  |  | เคลลี่ ธนะพัฒน์ |
| คุณหนูดาว |  | สกุลรัตน์ ใจซื่อ |  |  |  | ภิรัญชญา คเชนทร์นุกูล |

ดูเพิ่ม
-------

* ทวิภพ (ภาพยนตร์)
* ทวิภพ เดอะมิวสิคัล

อ้างอิง
-------

* *ทวิภพ (2004)* ที่สยามโซน
* *ทวิภพ (2547)* ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส แก้ไขสิ่งนี้ที่วิกิสนเทศ (อังกฤษ: Tawipop)
* *ทวิภพ (2533)* ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส แก้ไขสิ่งนี้ที่วิกิสนเทศ (อังกฤษ: The Two Worlds)