**สมเด็จพระจักรพรรดินีมิจิโกะ** (ญี่ปุ่น: 上皇后美智子; โรมาจิ: *Jōkōgō Michiko*; พระราชสมภพ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2477) มีพระนามเดิมว่า **มิจิโกะ โชดะ** (ญี่ปุ่น: 正田 美智子; โรมาจิ: *Shōda Michiko*) เป็นพระอัครมเหสีในสมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโตะ

จักรพรรดินีมิจิโกะอภิเษกสมรสกับจักรพรรดิอากิฮิโตะตั้งแต่ พ.ศ. 2502 เมื่อครั้งดำรงพระอิสริยยศเป็นมกุฎราชกุมาร นับเป็นสตรีสามัญชนและเป็นคริสตังคนแรกที่เข้าสู่พระราชวงศ์ญี่ปุ่นผ่านการอภิเษกสมรส ครั้นจักรพรรดิโชวะสวรรคต มกุฎราชกุมารอากิฮิโตะจึงสืบราชสมบัติเป็นจักรพรรดิ และมกุฎราชกุมารีมิจิโกะจึงดำรงพระอิสริยยศเป็นจักรพรรดินี ตามลำดับ และเมื่อจักรพรรดิอากิฮิโตะทรงสละพระราชสมบัติ เมื่อ พ.ศ. 2562 พระองค์จึงมีพระอิสริยยศเป็น **โจโกโง** ซึ่งในภาษาไทยที่ใกล้เคียงที่สุดคือ **พระพันปีหลวง**

พระราชประวัติ
-------------

### พระชนม์ชีพช่วงต้นและการศึกษา

สมเด็จพระจักรพรรดินีมิจิโกะเมื่อครั้งยังทรงพระเยาว์
สมเด็จพระจักรพรรดินีมิจิโกะ เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ 20 ตุลาคม พ.ศ. 2477 ณ กรุงโตเกียว เป็นบุตรสาวคนโตของฮิเดซาบูโร โชดะ (ญี่ปุ่น: 正田 英三郎; โรมาจิ: *Shōda Hidesaburō*) กับฟูมิโกะ โซเอจิมะ (ญี่ปุ่น: 副島 富美子; โรมาจิ: *Soejima Fumiko*) บิดาเป็นประธานและประธานกิตติมศักดิ์ของบริษัทนิชชิน พระองค์เติบโตในโตเกียวโดยได้รับการปลูกฝังด้านการศึกษาจากครอบครัวทั้งแบบดั้งเดิมและตะวันตก มีการเรียนภาษาอังกฤษและเปียโน ทรงเรียนรู้ในศิลปะด้านงานเขียน การทำอาหาร และโคโด (ศิลปะการใช้เครื่องหอม) ทั้งนี้พระองค์มีพื้นฐานครอบครัวที่นับถือศาสนาคริสต์นิกายโรมันคาทอลิก ทว่าส่วนพระองค์มิเคยรับศีลล้างบาปมาก่อนเลย พระองค์เป็นหลานสาวของนักวิชาการหลายท่าน เช่น เค็นชิโร โชดะ นักคณิตศาสตร์ที่เป็นอธิการบดีมหาวิทยาลัยโอซากะ (ดำรงตำแหน่ง พ.ศ. 2497—2503)

พระองค์เข้ารับการศึกษาที่โรงเรียนประถมฟูตาบะ (ญี่ปุ่น: 雙葉学園) ย่านโคจิมาชิ เขตชิโยดะ กรุงโตเกียว ต่อมาได้ลาออกขณะทรงศึกษาระดับเกรดสี่เนื่องจากระเบิดของอเมริกันช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง หลังจากนั้นได้ทรงเข้ารับการศึกษาต่อที่เมืองคาตาเซะ (ปัจจุบันเป็นส่วนหนึ่งของเมืองฟูจิซาวะ) จังหวัดคานางาวะ, เมืองทาเตบายาชิ จังหวัดกุมมะซึ่งเป็นนิวาสถานเดิมของสกุลโชดะ และเมืองคารูอิซาวะ จังหวัดนะงะโนะอันเป็นที่ตั้งของบ้านพักตากอากาศของครอบครัว หลังสถานการณ์สงบลง ครอบครัวของพระองค์ได้กลับมายังโตเกียวเมื่อปี พ.ศ. 2489 ทรงรับการศึกษาระดับประถมศึกษาที่โรงเรียนเดิม แล้วทรงเข้าเรียนที่วิทยาลัยหญิงพระหฤทัยแผนกประถมและมัธยมศึกษา (ญี่ปุ่น: 聖心女子学院初等科・中等科・高等科) ตามลำดับ จนสำเร็จการศึกษาเมื่อปี พ.ศ. 2496 พระองค์มีพระราชดำรัสตรัสเล่าเหตุการณ์ดังกล่าว ความว่า *"...เมื่อเข้าสู่ช่วงหลังสงครามโลก แม้ข้าพเจ้าจะเป็นเพียงเด็กประถม แต่ก็สัมผัสได้ถึงห้วงเวลาแห่งความทุกข์ยาก ข้าพเจ้าต้องย้ายโรงเรียนถึง 5 ครั้ง ภายในเวลาเกือบ 3 ปี และทุกครั้งที่เข้าโรงเรียนใหม่ จะรู้สึกอึดอัดกับการปรับตัวให้เข้ากับการเรียนการสอนใหม่..."*

คฤหาสน์โชดะ เมื่อปี พ.ศ. 2501
ขณะที่ทรงศึกษาอยู่ในระดับวิทยาลัยนั้น ครอบครัวจะเรียกพระองค์อย่างลำลองว่า "มิจิ" (ญี่ปุ่น: ミチ) หรือ "มิจจิ" (ญี่ปุ่น: ミッチ) และยังมีอีกชื่อหนึ่งว่า "เทมเพิลจัง" (Temple-chan) เนื่องจากมีพระเกศาเป็นลอนและมีสีออกแดงต่างจากสตรีญี่ปุ่นทั่วไป ทั้งยังมีลักษณะเหมือนเชอร์ลีย์ เทมเพิล (Shirley Temple) นักแสดงเด็กชาวอเมริกัน

พระองค์สำเร็จการศึกษาระดับปริญญาตรีสาขาวรรณคดีอังกฤษ คณะวรรณคดี มหาวิทยาลัยพระหฤทัยโตเกียว (ญี่ปุ่น: 聖心女子大学) เกียรตินิยมอันดับหนึ่ง นอกจากนี้ยังทรงศึกษาต่อในหลักสูตรระยะสั้นในสาขาเดิมที่มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดและออกซฟอร์ด

ช่วงปี พ.ศ. 2493 มีชายหนุ่มมากหน้าหลายตาแวะเวียนเข้ามา จนทำให้ครอบครัวโชดะวิตกกังวลเกี่ยวกับการมีคู่ครองของบุตรสาว หนึ่งในชายที่เข้ามาคบหาพระองค์คือยูกิโอะ มิชิมะ (ญี่ปุ่น: 三島 由紀夫) นักเขียนชาวญี่ปุ่น ซึ่งปรากฏในหนังสือ *"ชีวิตและการมรณกรรมของยุกิโอะ มิชิมะ"* (The Life and Death of Yukio Mishima) อันเป็นงานเขียนของเฮนรี สกอต สโตกส์ (Henry Scott Stokes) ที่ระบุว่าทั้งสองได้รับการแนะนำ และสนับสนุนจากครอบครัวให้สมรส ด้วยมองว่าทั้งคู่มีความเหมาะสมกัน

### พระราชพิธีหมั้นและอภิเษกสมรส

ภาพงานอภิเษกสมรส ทรงฉายร่วมกันจักรพรรดิโชวะ และจักรพรรดินีโคจุง เมื่อวันที่ 10 เมษายน พ.ศ. 2502
มิจิโกะ โชดะพบกับมกุฎราชกุมารอากิฮิโตะครั้งแรกในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2500 ที่สนามเทนนิสในเมืองคารูอิซาวะ ซึ่งคณะกรรมการพระราชวัง (Imperial Household Council) ได้อนุมัติพระราชพิธีหมั้นของมกุฎราชกุมารกับนางสาวโชดะในวันที่ 24 พฤศจิกายนปีถัดมา ช่วงเวลาเดียวกันนั้น สื่อมวลชนต่างให้ความสนใจและเรียกว่า "รักหวานในสนามเทนนิส" (romance of the tennis court) บ้างก็ว่าเป็น "เทพนิยาย" ที่เกิดขึ้นจริง พระราชพิธีหมั้นถูกจัดขึ้นเมื่อวันที่ 14 มกราคม พ.ศ. 2502

แม้พระคู่หมั้นจะเป็นสตรีที่มาจากครอบครัวที่มั่งคั่งแต่ก็มีพื้นเพเป็นสามัญชนเท่านั้น ในช่วงปีดังกล่าวนั้นสื่อมวลชนและประชาชนทั่วไปที่คุ้นเคยกับพระราชวงศ์ญี่ปุ่นเข้าใจว่า พระราชวงศ์จะต้องคัดเลือกสุภาพสตรีที่มีเชื้อสายเจ้าหรือเป็นลูกหลานขุนนางมาให้พระยุพราชเสกสมรสโดยเฉพาะ นอกจากนี้ประชาชนบางส่วนไม่เห็นด้วยกับการหมั้นนี้เพราะพระคู่หมั้นมาจากครอบครัวคริสตัง แม้เธอจะไม่เคยรับศีลล้างบาปแต่ก็ร่ำเรียนในโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาคริสต์ และมีทีท่าที่จะเผยแผ่ความเชื่อของบิดามารดา รวมทั้งมีข่าวลือหนาหูว่าสมเด็จพระจักรพรรดินีนางาโกะก็ทรงต่อต้านพระราชพิธีหมั้นเช่นกัน จนในปี พ.ศ. 2543 หลังการสวรรคตของสมเด็จพระจักรพรรดินีนางาโกะ สำนักข่าวรอยเตอร์สได้รายงานว่า จักรพรรดินีนางาโกะทรงต่อต้านการอภิเษกสมรสอย่างแข็งขัน โดยทรงกดดันพระสุณิสาว่าไม่คู่ควรกับพระราชโอรสของพระองค์ ส่งผลให้พระสุณิสาประชวรด้วยภาวะซึมเศร้า นอกจากนี้ยังมีการหมายเอาชีวิตจนทำให้ครอบครัวโชดะต้องแจ้งเจ้าหน้าที่คอยอารักขาความปลอดภัย

อย่างไรก็ตามความรักของทั้งสองพระองค์นั้นได้รับการสนับสนุนจากประชาชนในวงกว้าง โดยเฉพาะชนชั้นการเมืองที่จะแสดงให้เห็นถึงพลังของคนหนุ่มสาว มิจิโกะจึงกลายเป็นสัญลักษณ์ของความทันสมัยและประชาธิปไตยในญี่ปุ่น ที่สือมวลชนเรียกว่า "มิจจิบูม" (Mitchi boom) ที่สุดพระราชพิธีอภิเษกสมรสก็ถูกจัดขึ้นเมื่อวันที่ 10 เมษายน พ.ศ. 2502 ซึ่งจัดอย่างลัทธิชินโตตามพระราชประเพณี มีประชาชนโตเกียวกว่า 500,000 คน ร่วมถวายพระพรแสดงความยินดีบริเวณเส้นทางเสด็จยาว 8.8 กิโลเมตร รวมทั้งยังมีการถ่ายทอดสดงานอภิเษกสมรส (ถือเป็นครั้งแรกของญี่ปุ่นที่มีการถ่ายทอดสดงานอภิเษกสมรสของจักรพรรดิในอนาคต) อันมีผู้ชมกว่า 15 ล้านคน ซึ่งมีหลายครอบครัวลงทุนซื้อโทรทัศน์มาเพื่อการนี้โดยเฉพาะ

### มกุฎราชกุมารี

มกุฎราชกุมารีมิจิโกะ กับแนนซี เรแกน เมื่อคราเสด็จเยือนสหรัฐอเมริกาอย่างเป็นทางการ พ.ศ. 2530
หลังการอภิเษกสมรส มกุฎราชกุมารและมกุฎราชกุมารีได้มาประทับอยู่ในพระราชวังโทงู (ญี่ปุ่น: 東宮御所; โรมาจิ: *Tōgū-gosho*) ตามพระราชประเพณี และออกจากวังดังกล่าวไปประทับพระราชวังอิมพีเรียลเมื่อพระราชสวามีขึ้นครองราชสมบัติเป็น *สมเด็จพระจักรพรรดิ* เมื่อปี พ.ศ. 2532

มกุฎราชกุมาร และมกุฎราชกุมารี มีพระราชโอรส-ธิดาด้วยกัน 3 พระองค์ คือ

1. สมเด็จพระจักรพรรดินารูฮิโตะ (ญี่ปุ่น: 徳仁天皇; โรมาจิ: *Naruhito Tennō*; 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2503) เสกสมรสกับมาซาโกะ โอวาดะ (ญี่ปุ่น: 小和田雅子; โรมาจิ: *Owada Masako*) มีพระราชธิดาพระองค์เดียว
2. เจ้าชายฟูมิฮิโตะ อากิชิโนโนมิยะ (ญี่ปุ่น: 秋篠宮文仁親王; โรมาจิ: *Akishino-no-miya Fumihito Shinnō*; 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2508) เสกสมรสกับคิโกะ คาวาชิมะ (ญี่ปุ่น: 川嶋紀子; โรมาจิ: *Kawashima Kiko*) มีพระโอรส-ธิดาสามพระองค์
3. เจ้าหญิงซายาโกะ โนริโนมิยะ (ญี่ปุ่น: 紀宮清子内親王; โรมาจิ: *Nori-no-miya Sayako Naishinnō*; 18 เมษายน พ.ศ. 2512) ต่อมาทรงลาออกจากฐานันดรศักดิ์เพื่อเสกสมรสกับโยชิกิ คูโรดะ (ญี่ปุ่น: 黒田慶樹; โรมาจิ: *Kuroda Yoshiki*) ไม่มีบุตร-ธิดาด้วยกัน

ในปี พ.ศ. 2506 มีการรายงานข่าวว่ามกุฎราชกุมารีมิจิโกะทรงยุติการตั้งพระครรภ์ ขณะมีอายุครรภ์ได้สามเดือนเมื่อวันที่ 22 มีนาคม ณ กรุงโตเกียว เนื้อหากล่าวว่า *"โฆษกกล่าวว่า การดำเนินการดังกล่าวได้รับคำปรึกษาจากศาสตราจารย์ทากาชิ โคบายาชิ ที่ทำการประสูติเจ้าชายฮิโระ พระราชโอรสพระองค์แรกที่มีพระชันษา 3 ปี. โฆษกยังกล่าวต่อ ว่าเจ้าหญิงซึ่งมีพระชนมายุ 28 พรรษานี้มีพระพลานามัยที่ไม่แข็งแรงเนื่องจากการประกอบพระกรณียกิจอย่างต่อเนื่องมาตั้งแต่ก่อนทรงพระครรภ์"*

 มกุฎราชกุมารีมิจิโกะและพระราชสวามี ขณะเสด็จเยือนประเทศเนเธอร์แลนด์ เมื่อปี พ.ศ. 2522 โดยมีสมเด็จพระราชินีนาถยูเลียนา เจ้าหญิงเบียทริกซ์ และเจ้าชายเคลาส์นำเสด็จ
มกุฎราชกุมารและมกุฎราชกุมารี ทรงปฏิบัติพระองค์นอกกรอบจารีตของวังหลวงที่เดิมต้องแยกพระราชบุตรจากชนกชนนีแล้วให้ผู้อื่นเลี้ยงแทน และจ้างครูมาสอนพระราชบุตรในวัง มกุฎราชกุมารีมิจิโกะเองทรงเลือกที่จะเลี้ยงพระราชบุตรเองโดยไม่พึ่งข้าราชบริพาร ทรงอำรุงเลี้ยงพระราชโอรส-ธิดาด้วยพระเกษียรธาราทุกพระองค์ รวมทั้งส่งพระราชบุตรเข้าศึกษาที่โรงเรียน ทั้งนี้มกุฎราชกุมารและมกุฎราชกุมารีเป็นที่เคารพของพสกนิกร ทรงเดินทางพบปะประชาชนใน 47 จังหวัดทั่วประเทศ ทั้งยังให้สิทธิ์ประชาชนที่จะถ่ายรูปคู่กับพระองค์ นอกจากนี้ยังเสด็จเยื่อนต่างประเทศถึง 37 ประเทศ ช่วงปี พ.ศ. 2502-2532

พระองค์มีปัญหาทางจิตอันเกิดจากแรงกดดันของสื่อมวลชน ซึ่งสำนักข่าวรอยเตอร์มองว่า อคติของสมเด็จพระจักรพรรดินีนางาโกะส่งผลอย่างยิ่งที่ทำให้พระองค์ไม่มีพระสุรเสียงไปเจ็ดเดือนเมื่อปี พ.ศ. 2503 และอีกครั้งในฤดูใบไม้ร่วง พ.ศ. 2536 และเมื่อปี พ.ศ. 2550 พระองค์ได้ยกเลิกพระราชกรณียกิจออกไป เนื่องจากทรงเป็นร้อนใน มีพระโลหิตกำเดา และพระโลหิตตกในพระอันตคุณ ซึ่งแพทย์ออกมาชี้แจ้งว่าเกิดจากความเครียดส่วนพระองค์ ซึ่งเหตุการณ์ดังกล่าวใกล้เคียงกับกรณีของมกุฎราชกุมารีมาซาโกะ พระสุณิสา ที่ทรงได้รับแรงกดดันในพระอิสริยยศ

### สมเด็จพระจักรพรรดินี

เนื่องในวโรกาสวันพระราชสมภพสมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโตะ เมื่อวันที่ 23 ธันวาคม พ.ศ. 2548
เมื่อสมเด็จพระจักรพรรดิโชวะเสด็จสวรรคต เมื่อวันที่ 7 มกราคม พ.ศ. 2532 เจ้าชายอากิฮิโตะ มกุฎราชกุมารแห่งญี่ปุ่น จึงขึ้นครองราชสมบัติเป็นสมเด็จพระจักรพรรดิพระองค์ที่ 125 ส่วนเจ้าหญิงมิจิโกะ มกุฎราชกุมารี ก็เป็นสมเด็จพระจักรพรรดินีตามลำดับ โดยจัดพิธีบรมราชาภิเษกขึ้นเมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน พ.ศ. 2533 ณ พระราชวังโตเกียว

หลังพิธีบรมราชาภิเษก ทั้งสองพระองค์ก็เสด็จเยือนต่างประเทศ 19 ประเทศ และพยายามที่จะใกล้พสกนิกรในจังหวัดที่เสด็จเยือนทั้ง 47 จังหวัด พระองค์ปฏิบัติพระราชกรณียกิจเคียงคู่พระราชสวามีทั้งในและต่างประเทศ หรือแม้แต่งานต้อนรับพระราชอาคันตุกะ อย่างในปี พ.ศ. 2550 พระองค์ปฏิบัติพระราชกรณียกิจอย่างเป็นทางการทั้งหมดกว่า 300 ครั้ง หลังการสวรรคตของจักรพรรดินีโคจุง เมื่อวันที่ 20 มิถุนายน พ.ศ. 2543 พระองค์จึงดำรงตำแหน่งเป็นองค์นายิกาของสภากาชาดญี่ปุ่นสืบต่อ

ทั้งนี้พระองค์มีหน้าที่ในการดูแลฟาร์มปลูกหม่อนเลี้ยงไหมในพระราชวังที่ชื่อ "โมะมิจิยะมะ" (Momijiyama Imperial Cocoonery) ทรงมีส่วนร่วมในงานผ้าไหมประจำปีอันเป็นส่วนหนึ่งในพระราชพิธีที่ยึดโยงเข้ากับคติลัทธิชินโต ประเพณีและวัฒนธรรมญี่ปุ่น เมื่อ พ.ศ. 2537 ทรงมีไหมสายพันธุ์โคะอิชิมะรุ (สายพันธุ์ที่เก่าแก่ที่สุดในญี่ปุ่น) ส่วนหนึ่ง พระราชทานให้กับคลังโชโซอิง (ญี่ปุ่น: 正倉院; โรมาจิ: *Shōsō-in*) ในพุทธศาสนาที่ชื่อวัดโทไดจิ (ญี่ปุ่น: 東大寺; โรมาจิ: *Tōdai-ji*) เพื่อใช้บูรณะสมบัติต่อไป

พระองค์เป็นที่นิยมของชาวญี่ปุ่นด้วยมีจริยวัตรที่งดงาม ทรงใช้เวลาส่วนหนึ่งไปกับการบำเพ็ญเพียรทางศาสนาร่วมกับพระราชสวามี เช่น ทรงสักการะศาลเจ้าอิเซะและศาลเจ้าชินโตอื่น ๆ รวมทั้งการสวดภาวนาภายในสุสานหลวงเพื่ออุทิศพระราชกุศลแด่บูรพมหากษัตริย์และสมาชิกในราชวงศ์ที่ล่วงลับไปแล้ว ทั้งยังเป็นนักเปียโนหญิงที่มีชื่อเสียงคนหนึ่ง หลายปีที่ผ่านมาทั้งสองพระองค์จะทรงเยี่ยมชมสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับเด็กและผู้สูงอายุ ต่อมาสำนักพระราชวังได้ออกมาประกาศว่าหลังจากปี พ.ศ. 2557 ทั้งสองพระองค์จะส่งต่อพระราชกรณียกิจแก่เจ้านายรุ่นใหม่ และกล่าวว่าเรื่องพระพลานามัยของทั้งสองพระองค์ไม่เกี่ยวข้องกับการตัดสินพระทัยนี้

อนึ่ง ในปี พ.ศ. 2533 พระองค์ได้ถูกบรรจุไว้ในหอเกียรติยศ ในรายชื่อเครื่องแต่งกายนานาชาติที่ดีที่สุด

พระเกียรติยศ
------------

### พระอิสริยยศ

* 20 ตุลาคม พ.ศ. 2477 — 10 เมษายน พ.ศ. 2502 : มิจิโกะ โชดะ
* 10 เมษายน พ.ศ. 2502 — 7 มกราคม พ.ศ. 2532 : เจ้าหญิงมิจิโกะ พระชายาในมกุฎราชกุมารอากิฮิโตะ
* 7 มกราคม พ.ศ. 2532 — 30 เมษายน พ.ศ. 2562 : สมเด็จพระจักรพรรดินีมิจิโกะ
* 1 พฤษภาคม 2562 — ปัจจุบัน : โจโกโงมิจิโกะ / สมเด็จพระจักรพรรดินีมิจิโกะ

### เครื่องราชอิสริยาภรณ์

* เครื่องราชอิสริยาภรณ์รัตนมงกุฎ ชั้นมงกุฎดอกพอโลเนีย
* พ.ศ. ไม่ปรากฏ –  เครื่องขัตติยราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติคุณรุ่งเรืองยิ่งมหาจักรีบรมราชวงศ์ (ม.จ.ก.) (ฝ่ายใน)
* พ.ศ. ไม่ปรากฎ –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 1 ปฐมจุลจอมเกล้า (ป.จ.) (ฝ่ายใน)

พระราชบุตร
----------

| พระนาม | ประสูติ | เสกสมรส | พระราชนัดดา |
| --- | --- | --- | --- |
| จักรพรรดินารูฮิโตะ | 23 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2503 | 9 มิถุนายน พ.ศ. 2536 | มาซาโกะ โอวาดะ | เจ้าหญิงไอโกะ โทชิโนะมิยะ |
| เจ้าชายฟูมิฮิโตะอากิชิโนะโนะมิยะ | 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2508 | 29 มิถุนายน พ.ศ. 2533 | คิโกะ คาวาชิมะ | มาโกะ โคมูโระเจ้าหญิงคาโกะแห่งอากิชิโนะเจ้าชายฮิซาฮิโตะแห่งอากิชิโนะ |
| เจ้าหญิงซายาโกะโนริโนะมิยะ | 18 เมษายน พ.ศ. 2512 | 15 พฤศจิกายน พ.ศ. 2548 | โยชิกิ คูโรดะ |  |

พงศาวลี
-------

| พงศาวลีของสมเด็จพระจักรพรรดินีมิจิโกะ |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|   | เทอิชิโร โชดะ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|   | ฮิเดซาบูโร โชดะ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|   | คินุ โชดะ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|   | **สมเด็จพระจักรพรรดิมิจิโกะ** |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|   | สึนาตาเกะ โซเอจิมะ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|   | ฟูมิโกะ โซเอจิมะ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|   | อายะ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|

 |

อ้างอิง
-------

1. ↑  Kunaicho | Their Majesties the Emperor and Empress สำนักพระราชวงศ์ญี่ปุ่น
2. ↑  ผุสดี นาวาวิจิต (มิถุนายน พ.ศ. 2562). *จาก "เฮเซ" สู่ "เรวะ" : การเปลี่ยนรัชศกของราชสำนักญี่ปุ่น* (PDF). วารสารเครือข่ายญี่ปุ่นศึกษา (9:1). p. 4. `{{cite book}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|year=` (help)
3. ↑  "สถานะและพระนามของพระจักรพรรดิ หลังญี่ปุ่นผลัดแผ่นดิน". *ผู้จัดการออนไลน์*. 2 พฤษภาคม 2562. สืบค้นเมื่อ 6 กันยายน 2564. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)
4. 1 2 3  "80 พรรษา สมเด็จพระจักรพรรดินีมิจิโกะ ผู้ค้ำราชบัลลังก์อิมพิเรียลยุคใหม่". *ไทยรัฐออนไลน์*. 26 ตุลาคม 2557. สืบค้นเมื่อ 13 มีนาคม 2558. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)
5. 1 2  『週刊朝日』1959年4月12日号
6. 1 2  Herbert P. Bix, *Hirohito and the making of modern Japan*, New York, 2001, p. 661
7. ↑  "History". University of Osaka.
8. ↑  "The commoners who married royalty". BBC. สืบค้นเมื่อ 11 March 2013.
9. 1 2 3  "« *The Girl from Outside* », *Time*, 23 March 1959". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2009-09-06. สืบค้นเมื่อ 2015-03-13.
10. ↑  Michael Sheridan (27 มีนาคม 2548). "Sunday Times Mishima Feature". Sunday Times. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2013-12-12. สืบค้นเมื่อ 13 มีนาคม 2558. `{{cite news}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)
11. ↑  Saru, « *三島入門 (An Introduction to Mishima)* », *Mutant Frog Travelogue*, 12 February 2006
12. ↑  "« Japan's Dowager Empress Dead At 97 », *CBS*, 16/06/2000". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2020-04-06. สืบค้นเมื่อ 2015-03-14.
13. ↑  Kyodo News, « *Imperial marriage created bond with people* », *The Japan Times*, 09/04/2009
14. 1 2 3  "จักรพรรดิญี่ปุ่นเฉลองครบรอบ 50 ปี การอภิเษกกับหญิงสามัญชนวันนี้". *ASTV ผู้จัดการออนไลน์*. 10 เมษายน 2552. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-03-05. สืบค้นเมื่อ 16 มีนาคม 2558. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)
15. 1 2  "Japanese Princess Has An Abortion", The Miami News, 22 March 1963, page 3
16. ↑  Imperial Household Agency, «Their Majesties the Emperor and Empress»
17. ↑  Reuters, « Japan Empress Michiko ill », *The Sydney Morning Herald*, 06/03/2007
18. ↑  « People: Alan Hollinghurst, Empress Michiko of Japan, Dave Barry », *International Herald tribune*, 21/10/2004
19. 1 2 3  Imperial Household Agency, «Press Conference on the occasion of His Majesty's Birthday (2013)»
20. ↑  "Présentation de la Croix-Rouge japonaise sur son site officiel". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2013-07-27. สืบค้นเมื่อ 2015-03-14.
21. ↑  "*Vanity Fair*". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2011-09-10. สืบค้นเมื่อ 2015-03-14.
22. ↑  *Ultimate Style – The Best of the Best Dressed List*. 2004. p. 158. ISBN 2 84323 513 8.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


| ก่อนหน้า |  | สมเด็จพระจักรพรรดินีมิจิโกะ |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **จักรพรรดินีโคจุง​** |  | **จักรพรรดินีแห่งญี่ปุ่น** (7 มกราคม พ.ศ. 2532 — 30 เมษายน พ.ศ. 2562) |  | **สมเด็จพระจักรพรรดินีมาซาโกะ​** |

  


| * ด
* ค
* ก
 จักรพรรดินีแห่งญี่ปุ่น  |
| --- |
| ยุคปรัมปราญี่ปุ่น | 
* ฮิเมะตะตะไรซุซุ
* อิซุซุโยะริ
* คะวะมะตะ
* นุนะโซะโกะนะกะสึ
* เจ้าหญิงอะมะโตะโยะสึ
* จิงงุ

 |  |
| ยุคโคฟุง | 
* นินกะสึ
* เจ้าหญิงอิวะ
* เจ้าหญิงยะตะโนะ

 |
| ยุคอาซูกะ | 
* เจ้าหญิงฮิโระ
* เจ้าหญิงฮะชิฮิโตะ
* โอโตะโมะ โนะ โคะเตะโกะ
* ยะมะโตะฮิเมะ โนะ โอกิมิ
* เจ้าหญิงโทชิ
* จักรพรรดินีจิโต

 |
| ยุคนาระ | 
* จักรพรรดินีโคเมียว
* เจ้าหญิงอิโนะเอะ

 |
| ยุคเฮอัง | 
* ฟุจิวะระ โนะ โอะโตะมุโระ
* ฟุจิวะระ โนะ ทะระชิโกะ
* ทะชิบะนะ โนะ คะชิโกะ
* เจ้าหญิงเซชิ
* เจ้าหญิงโคชิ
* ฟุจิวะระ โนะ องชิ
* ฟุจิวะระ โนะ อังชิ
* เจ้าหญิงมะซะโกะ
* ฟุจิวะระ โนะ โคชิ
* ฟุจิวะระ โนะ จุนชิ
* ฟุจิวะระ โนะ เทชิ
* จักรพรรดินีโชชิ
* ฟุจิวะระ โนะ เคนชิ
* ฟุจิวะระ โนะ เซชิ
* ฟุจิวะระ โนะ อิชิ
* เจ้าหญิงเทชิ
* ฟุจิวะระ โนะ เก็นชิ
* เจ้าหญิงโชชิ
* ฟุจิวะระ โนะ ฮิโระโกะ
* ฟุจิวะระ โนะ คังชิ
* เจ้าหญิงคะโอรุโกะ
* ฟุจิวะระ โนะ เคนชิ
* เจ้าหญิงยะซุโกะ
* เจ้าหญิงโทะกุชิ
* เจ้าหญิงเรชิ
* ฟุจิวะระ โนะ ทะมะโกะ
* ฟุจิวะระ โนะ ยะซุโกะ
* ฟุจิวะระ โนะ นะริโกะ
* ฟุจิวะระ โนะ คิโยะโกะ
* ฟุจิวะระ โนะ ทะชิ
* ฟุจิวะระ โนะ ชิเมะโกะ
* ฟุจิวะระ โนะ คินชิ
* เจ้าหญิงมุเนะโกะ
* เจ้าหญิงโยะชิโกะ
* ฟุจิวะระ โนะ อิกุชิ
* ไทระ โนะ โทะกุโกะ
* เจ้าหญิงซุเกะโกะ

 |
| ยุคคามากูระ | 
* คุโจ นินชิ
* เจ้าหญิงโนะริโกะ
* ฟุจิวะระ โนะ เรชิ
* เจ้าหญิงโชชิ
* ฟุจิวะระ โนะ ริสึชิ
* เจ้าหญิงคุนิโกะ
* ฟุจิวะระ โนะ อะริโกะ
* ฟุจิวะระ โนะ โชชิ
* ฟุจิวะระ โนะ ชุนชิ
* เจ้าหญิงริชิ
* ฟุจิวะระ โนะ คิสึชิ
* เจ้าหญิงเทะรุโกะ
* ฟุจิวะระ โนะ คิมิโกะ
* ฟุจิวะระ โนะ ซะเนะโกะ
* ฟุจิวะระ โนะ คิชิ
* เจ้าหญิงเรชิ
* ฟุจิวะระ โนะ โชชิ
* ฟุจิวะระ โนะ คินชิ (1303 — 1308)
* เจ้าหญิงโชชิ

 |
| ยุคราชสำนักเหนือ-ใต้ | 

|  |  |
| --- | --- |
| ราชสำนักใต้ | 
* ไซออนจิ โนะ คิชิ (1319 — 1332)
* เจ้าหญิงจุนชิ (1333 — 1337)
* จักรพรรดินีไซออนจิ (1372 — 1383)

 |
| ราชสำนักเหนือ | ไม่มีจักรพรรดินี |

 |
| ยุคเอโดะ | 
* โทะกุงะวะ มะซะโกะ (1611—1629)
* ฟุจิวะระ ฟุซะโกะ (1663 - 1687)
* เจ้าหญิงยุกิโกะ (1687 - 1709)
* เจ้าหญิงโยะชิโกะ (1794 - 1820)
* ฟุจิวะระ โนะ สึเนะโกะ

 |
| ยุคใหม่ | 
* อิชิจิโร มาซาโกะ (1868 - 1912)
* คุโจ ซาดาโกะ (1912 - 1926)
* เจ้าหญิงนางาโกะ (1926 - 1989)
* มิจิโกะ โชดะ (1989 - 2019)
* มาซาโกะ โอวาดะ (2019 - ปัจจุบัน)

 |

| * ด
* ค
* ก
เจ้าหญิงญี่ปุ่นโดยการเสกสมรส |
| --- |
| นับตั้งแต่รัชกาลของจักรพรรดิเมจิเป็นต้นไป |
| รุ่นที่ 1 | 
* ซาดาโกะ คูโจ

 |  |
| รุ่นที่ 2 | 
* เจ้าหญิงนางาโกะแห่งคูนิ†
* เซ็ตสึโกะ มัตสึไดระ
* คิกูโกะ โทกูงาวะ
* ยูริโกะ ทากางิ

 |
| รุ่นที่ 3 | 
* มิจิโกะ โชดะ
* ฮานาโกะ สึงารุ
* โนบูโกะ อาโซ
* ฮิซาโกะ ทตโตริ

 |
| รุ่นที่ 4 | 
* มาซาโกะ โอวาดะ
* คิโกะ คาวาชิมะ

 |
| *† เป็นเจ้าหญิงญี่ปุ่นมาแต่แรกประสูติ* |