**มาริอานา บิกโตริอาแห่งสเปน** (31 มีนาคม พ.ศ. 2261 - 15 มกราคม พ.ศ. 2324) ทรงเป็นอินฟันตาแห่งสเปนเมื่อครั้งพระราชสมภพและหลังจากนั้นทรงเป็นสมเด็จพระราชินีแห่งโปรตุเกส ซึ่งเป็นพระมเหสีในสมเด็จพระเจ้าโจเซที่ 1 แห่งโปรตุเกส เมื่อมีพระชนมายุ 7 พรรษา ทรงหมั้นกับพระเจ้าหลุยส์ที่ 15 แห่งฝรั่งเศส แต่ต่อมาการเตรียมการอภิเษกสมรสถูกยกเลิกและพระนางถูกส่งตัวกลับสเปน ในปีพ.ศ. 2272 ทรงอภิเษกสมรสกับพระราชโอรสในสมเด็จพระเจ้าจอห์นที่ 5 แห่งโปรตุเกสซึ่งก็คือ เจ้าชายโจเซแห่งบราซิล ทำให้พระนางเป็นพระราชชนนีในสมเด็จพระราชินีนาถมาเรียที่ 1 แห่งโปรตุเกส ตลอดพระชนม์ชีพของพระนางทรงเป็นที่ปรึกษาคู่พระทัยพระราชสวามีและพระราชธิดา จนกระทั่งเสด็จสวรรคตในปีพ.ศ. 2324

ประสูติและภูมิหลัง
------------------

เจ้าหญิงมาเรียนา บิกโตเรียประสูติ ณ พระราชวังรอยัล อัลคาซาแห่งมาดริด กรุงมาดริด ประเทศสเปน เป็นพระราชธิดาพระองค์ใหญ่ใน พระเจ้าเฟลีเปที่ 5 แห่งสเปนกับดัสเชสเอลิซาเบธ ฟาร์เนเซแห่งปาร์มา พระนาม "มาเรียนา บิกโตเรีย" ของพระนามนั้งมีที่มาจากพระนามของพระอัยยิกาฝ่ายพระราชบิดาคือ ดัสเชสมาเรีย แอนนา วิกตอเรียแห่งบาวาเรีย ผู้ซึ่งเป็นพระมเหสีในเจ้าชายหลุยส์ แกรนด์ ดอแฟงแห่งฝรั่งเศส เจ้าหญิงมาเรียนา บิกโตเรียทรงเป็นเจ้าหญิงแห่งสเปนโดยกำเนิด พระราชบิดาของพระนางเป็นพระราชนัดดาในพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 แห่งฝรั่งเศส และทรงได้รับสืยทอดการครองราชบัลลังก์สเปนในปีพ.ศ. 2243 ในช่วงที่เจ้าหญิงมาเรียนา บิกโตเรียประสูติ ทรงอยู่ในลำดับที่ 5 ของการสืบราชบัลลังก์สเปน โดยทรงอยู่ถัดจาก พระเชษฐาต่างพระมารดา 3 พระองค์ ได้แก่ เจ้าชายหลุยส์แห่งอัสตูเรียส,เจ้าชายเฟอร์ดินานด์แห่งสเปนและเจ้าชายเปโดรแห่งสเปน ลำดัยที่ 4 คือ พระเชษฐาร่วมพระมารดาคือ เจ้าชายชาร์ลส์แห่งสเปน ในระหว่างทรงดำรงเป็นเจ้าหญิงแห่งสเปน ทรงได้รับพระอิศริยยศชั้น "เจ้าฟ้าหญิง"

การหมั้นกับพระเจ้าหลุยส์ที่ 15 แห่งฝรั่งเศส
-------------------------------------------

พระเจ้าหลุยส์ที่ 15 และพระคู่หมั้น เจ้าหญิงมาเรียนา บิกโตเรียแห่งสเปน ภาพวาดโดย ฟรังซัวส์ เดอ ทรอย
หลังจากสงครามสี่สัมพันธมิตร ฝรั่งเศสและสเปนตัดสินใจปรองดองกัน โดยการหมั้นเจ้าหญิงมาเรียนา บิกโตเรียกับพระญาติของพระนางคือ ยุวกษัตริย์พระเจ้าหลุยส์ที่ 15 แห่งฝรั่งเศส ซึ่งได้รับการจัดตั้งแผนโดยฟิลิปป์ที่ 2 ดยุกแห่งออร์เลอองส์ ผู้เป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์แห่งฝรั่งเศสในขณะนั้น ซึ่งพระเจ้าหลุยส์มีพระชนมายุเพียง 10 พรรษา และแผนการหมั้นในครั้งนี้รวมถึงพิธีหมั้นของพระราชโอรสพระองค์โตในพระเจ้าเฟลีเปที่ 5 แห่งสเปนคือ เจ้าชายหลุยส์แห่งสเปนกับเจ้าหญิงหลุยส์ เอลิซาเบธแห่งออร์เลออง มาดาม เดอ มองเปสิเออร์ และรวมทั้งพิธีหมั้นระหว่างเจ้าหญิงฟิลิปพินส์ เอลิซาเบธแห่งออร์เลออง มาดาม เดอ โบโจลาอิสกับเจ้าชายชาร์ลส์แห่งสเปน 

หลุยส์ เดอ ลูฟว์รอย,ดุ๊ก เดอ แซงค์-ซิมอน ราชทูตจากฝรั่งเศส รับเสด็จพระนางในวันที่ 25 พฤศจิกายน พ.ศ. 2264 เป็นการแลกเปลี่ยนเจ้าหญิงมาเรียนนา วิกตอเรียกับมาดาม เดอ มองเปซิเออร์ที่เกาะพลีเซนต์ ซึ่งเคยเป็นสถานที่ที่พระเจ้าหลุยส์ที่ 14 แห่งฝรั่งเศสทรงพบกับว่าที่พระมเหสีเจ้าหญิงมาเรีย เทเรสแห่งสเปนในปีพ.ศ. 2203 เจ้าหญิงมาเรียนา บิกโตเรียเสด็จถึงกรุงปารีสในวันที่ 2 มีนาคม พ.ศ. 2265 การจัดพิธีและเฉลิมฉลองจัดขึ้นในพระราชวังลูฟว์ซึ่งเป็นที่ประทับ เจ้าหญิงทรงได้รับพระนามลำลองว่า "l'infante Reine" แปลว่า เจ้าหญิงราชินี เนื่องจากไม่ได้อภิเษกสมรสกันนับตั้งแต่เสด็จถึงฝรั่งเศสจนกระทั่งทรงเจริญพระชันษาสูงขึ้น เจ้าหญิงมาเรียนา บิกโตเรียทรงตกอยู่ภายใต้ความเกรงขามของพระเจ้าหลุยส์ที่ 15 และทรงเป็นที่นิยมในราชสำนักนอกเหนือจากพรเจ้าหลุยส์ทรงปฏิเสธให้พระนางเข้าเฝ้า

ตามที่เจ้าหญิงเอลิซาเบธ ชาร์ล็อตแห่งพาเลนทีน ผู้เป็นพระราชมารดาในผู้สำเร็จราชการทรงกล่าวถึงเจ้าหญิงมาเรียนาว่าเป็น "สิ่งเล็กๆที่หอมหวานและน่ารักที่สุด" และมีสติปัญญามากสำหรับพระชนมายุของเจ้าหญิง เจ้าหญิงมาเรียนา บิกโตเรียทรงได้รับการศึกษาจากมารี แอนน์ เดอ บูร์บง ผู้เป็นธิดานอกสมรสของพระเจ้าหลุยส์ที่ 14 กับหลุยส์ เดอ ลา วาลิแยร์ ผู้เป็นพระสนม ในเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2266 พระเจ้าหลุยส์ที่ 15 ทรงบรรลุนิติภาวะและสามารถปกครองประเทศได้ด้วยพระองค์เอง

การประทับในฝรั่งเศสของเจ้าหญิงนั้นไม่ค่อยดี ภายใต้อิทธิพลของหลุยส์ อองรี ดยุกแห่งบูร์บง ผู้เป็นนายกรัฐมนตรีในขณะนั้นกับมาดาม เดอ ปรี ผู้เป็นสนมของเขา ได้ตัดสินใจส่งเจ้าหญิงมาเรียนา บิกโตเรียซึ่งมีพระชนมายุ 7 พรรษากลับสเปนในวันที่ 11 มีนาคม พ.ศ. 2268 เนื่องจากพวกเขาต้องการที่จะรักษาอำนาจและอิทธิพลเหนือยุวกษัตริย์และได้เสนอให้พระเจ้าหลุยส์อภิเษกสมรสกับเจ้าหญิงเฮนเรียต หลุยส์ เดอ บูร์บง ผู้เป็นพระขนิษฐาของดยุกเองซึ่งไม่เหมือนกับเจ้าหญิงมาเรียนา บิกโตเรียตรงที่เจ้าหญิงเฮนเรียตทรงเจริญพระชันษาในช่วงที่สามารถทรงครรภ์ได้ เหตุการณ์ในครั้งนี้ทำให้ทางสเปนไม่พอใจและปฏิเสธการสนับสนุนสถานะของเจ้าหญิงหลุยส์ เอลิซาเบธแห่งออร์เลออง สมเด็จพระราชินีแห่งสเปน ซึ่งอภิเษกสมรสกับพระเจ้าหลุยส์แห่งสเปน และพระเจ้าหลุยส์แห่งสเปนได้เสด็จสวรรคตโดยปราศจากรัชทายาทหลังจากทรงครองราชย์ได้เพียง 7 เดือน ในฐานะที่อภิเษกสมรสแต่ก็ไม่ได้รับอะไรมากมาย ทางการสเปนปฏิเสธที่จะช่วยเหลือพระราชินีหลุยส์ เอลิซาเบธและมีพระราชโองการให้พระราชินีเสด็จกลับฝรั่งเศส พร้อมกับพระขนิษฐาของพระนาง เจ้าหญิงฟิลิปพินส์ เอลิซาเบธแห่งออร์เลออง ซึ่งเตรียมอภิเษกสมรสกับเจ้าชายชาร์ลส์แห่งสเปน การกระทำเช่นนี้เพื่อตอบโต้ฝรั่งเศส เจ้าหญิงมาเรียนา บิกโตเรียเสด็จออกจากพระราชวังแวร์ซายในวันที่ 5 เมษายน พ.ศ. 2268 และเดินทางไปยังชายแดนเพื่อแลกเปลี่ยนเจ้าหญิงมาเรียนา บิกโตเรีย กับสองเจ้าหญิงแห่งออรฺเลอองคือ อดีตพระราชินีหลุยส์ เอลิซาเบธแห่งสเปนและเจ้าหญิงฟิลิปพินส์ ต่อมาพระเจ้าหลุยส์ที่ 15 ได้อภิเษกสมรสกับเจ้าหญิงมารี เลสไซน์สกาแห่งโปแลนด์ในเดือนกันยายน พ.ศ. 2268 และเจ้าหญิงมาเรีย เทเรซา ราฟาเอลาแห่งสเปน พระขนิษฐาในเจ้าหญิงมาเรียนาได้อภิเษกสมรสกับเจ้าชายหลุยส์ ดอแฟงแห่งฝรั่งเศส พระราชโอรสในพระเจ้าหลุยส์ที่ 15 ในปีพ.ศ. 2288 เพื่อกระชับความสัมพันธ์กับสเปนอีกครั้ง

การหมั้นกับพระเจ้าโจเซที่ 1
---------------------------

เจ้าหญิงมาเรียนา บิกโตเรียแห่งสเปนขณะดำรงพระอิศริยยศเป็นเจ้าหญิงแห่งบราซิล ภาพนี้ไม่ปรากฏชื่อผู้วาด และภาพนี้เคยถูกเข้าใจผิดว่าเป็นเจ้าหญิงมาเรีย เทเรซา ราฟาเอลาแห่งสเปน ผู้เป็นพระขนิษฐาของพระนางเอง
การมาถึงสเปนของเจ้าหญิงมาเรียนา บิกโตเรียเป็นเรื่องที่น่าละอายอย่างมาก ทำให้เกิดความแตกแยกระหว่างสเปนและฝรั่งเศส จากเหตุการณ์ครั้งนี้ทางสเปนได้ร่วมมือกับออสเตรีย และทำสนธิสัญญาเวียนนา(1725)ในปีพ.ศ. 2268 ในขณะที่อังกฤษได้รับการสนับสนุนจากฝรั่งเศส เจ้าหญิงมาเรียนา บิกโตเรียทรงประทับอยู่ที่สเปนโดยยังมิได้อภิเษกสมรสและยังคงมีสิทธิ์ในราชบัลลังก์สเปนแต่ลำดับของเจ้าหญิงได้ถูกแทนที่โดยดยุกฟิลิปแห่งปาร์มาผู้เป็นพระอนุชาซึ่งประสูติในปีพ.ศ. 2263 ได้มีการติดต่อกับราชอาณาจักรโปรตุเกสในปีพ.ศ. 2270 ได้มีการเจรจาเรื่องการอภิเษกสมรสโดยมาควิสแห่งแอบรานเตส ราชทูตจากโปรตุเกส และเคยมีข่าวลือว่าเจ้าหญิงจะได้เข้าพิธีอภิเษกสมรสกับซาร์ปีเตอร์ที่ 2 แห่งรัสเซีย พระราชนัดดาในซาร์ปีเตอร์ที่ 1 มหาราช การอภิเษกสมรสสองคู่ได้มีการวางแผนโดยเจ้าหญิงมาเรียนา บิกโตเรียจะต้องอภิเษกสมรสกับเจ้าชายโจเซแห่งบราซิล พระราชโอรสและรัชทายาทในสมเด็จพระเจ้าจอห์นที่ 5 แห่งโปรตุเกส และเจ้าชายเฟอร์ดินานด์แห่งอัสตูเรียส พระเชษฐาต่างมารดาของเจ้าหญิงมาเรียนา บิกโตเรียจะต้องเข้าพิธีอภิเษกสมรสกับเจ้าหญิงบาร์บาราแห่งโปรตุเกส ซึ่งเป็นพระเชษฐภคินีในเจ้าชายโจเซ เจ้าหญิงมาเรียนา บิกโตเรียอภิเษกสมรสกับเจ้าชายแห่งบราซิล(ตำแหน่งรัชทายาทแห่งโปรตุเกส)ในวันที่ 19 มกราคม พ.ศ. 2272 พระราชพิธีจัดขึ้นที่แคว้นอัลวาสในโปรตุเกส  เจ้าชายแห่งอัสตูเรียส(ตำแหน่งรัชทายาทแห่งสเปน)ได้อภิเษกสมรสกับเจ้าหญิงบาร์บาราในวันถัดมาที่แคว้นบาดาจอสของสเปน ตั้งแต่อภิเษกสมรสจนกระทั่งพระสวามีขึ้นครองราชย์สมบัติในปีพ.ศ. 2293 ทรงดำรงพระอิศริยยศ "เจ้าหญิงแห่งบราซิล"

ทั้งสองพระองค์ทรงมีความสัมพันธ์อย่างใกล้ชิด ทั้งสองพระองค์โปรดการล่าลัตว์และดนตรี โดยเจ้าหญิงมาเรียนา บิกโตเรียทรงมีความสามารถในการร้องเพลง ทรงสนับสนุนนักร้องโอเปราอิตาเลียนและการละคร ทั้งสองพระองค์ทรงเค่งครัดในศาสนามาก ถึงอย่างไรก็ตามพระสวามีของเจ้าหญิงยังคงมีสนมหลายคนซึ่งทำให้พระมเหสีที่แข็งแกร่งไม่โปรด เจ้าหญิงมาเรียนา บิกโตเรียมีพระประสูติกาลพระโอรสธิดารวม 8 พระองค์แต่มีเพียงพระธิดา 4 พระองค์เท่านั้นที่ทรงดำรงพระชนม์ชีพจวบจนเจริญพระชันษา พระราชธิดาพระองค์แรกคือเจ้าหญิงมาเรีย ทรงได้รับพระอิศริยยศ "เจ้าหญิงแห่งเบย์รา" และเป็นรัชทายาทในพระราชบิดาของพระนาง พระราชธิดาสองพระองค์ของพระนางมาเรียนา บิกโตเรีย สิ้นพระชนม์โดยมิได้อภิเษกสมรส ได้แก่ เจ้าหญิงมาเรียนา ฟรานซิสกาได้เตรียมเพื่ออภิเษกสมรสกับเจ้าชายหลุยส์ ดอแฟงแห่งฝรั่งเศส แต่พระนางมาเรียนา บิกโตเรีย พระมารดาของพระนางปฏิเสธแผนการนี้อาจเนื่องมาจากความคับแค้นพระทัยที่ทรงเคยได้รับเมื่อเป็นพระคู่หมั้นในพระเจ้าหลุยส์ที่ 15 พระธิดาองค์ต่อมาคือ เจ้าหญิงโดโรเธเอียได้เตรียมเพื่ออภิเษกสมรสกับหลุยส์ ฟิลิปป์ที่ 2 ดยุกแห่งออร์เลอองส์ และเป็นอีกคั้งที่พระนางปฏิเสธแผนการนี้ พระราชธิดาองค์สุดท้องคือ เจ้าหญิงเบเนดิกตาได้อภิเษกสมรสกับเจ้าชายโจเซแห่งบราซิลผู้เป็นพระนัดดา ซึ่งการอภิเษกสมรสคั้งนี้ถูกจัดขึ้นหลังการสวรรคตของพระเจ้าโจเซ

สมเด็จพระราชินีแห่งโปรตุเกส, สมเด็จพระราชินีนาถและสมเด็จพระราชชนนีแห่งโปรตุเกส
------------------------------------------------------------------------------

สมเด็จพระราชินีมาเรียนา บิกโตเรียแห่งโปรตุเกส วาดโดย มิเกล อันโตนิโอ โด อมาราล สมเด็จพระเจ้าโจเซฟและพระนางมาเรียนา บิกโตเรียในวันขึ้นครองราชสมบัติ
หลังจากการเสด็จสวรรคตของสมเด็จพระเจ้าจอห์นที่ 5 แห่งโปรตุเกส ผู้เป็นพระสัสสุระในปีพ.ศ. 2293 พระสวามีจึงขึ้นครองราชสมบัติเป็นพระมหากษัตริย์แห่งจักรวรรดิโปรตุเกส ที่ซึ่งครอบคลุมอาณาเขตถึงทวีปอเมริกาใต้ ในรัชสมัยของพระสวามีทรงตกอยู่ภายใต้อิทธิพลของมาควิสแห่งพอมบาล ผู้ซึ่งเป็นที่ได้รับความไว้วางใจจากสมเด็จพระราชชนนีมาเรีย แอนนา พระเจ้าโจเซฟทรงมอบพระราชอำนาจในการปกครองแก่มาควิสแห่งพอมบาล และเขาได้ใช้อำนาจนี้กำจัดศัตรูทางการเมือง พระนางมาเรียนา บิกโตเรียและพระราชธิดาไม่ทรงนิยมชมชอบในพฤติกรรมและอำนาจของมาควิสแห่งพอมบาลที่มีเหนือพระเจ้าโจเซฟ ในรัชสมัยของพระสวามีได้เกิดเหตุการณ์ครั้งใหญ่ที่ร้ายแรงคือ แผ่นดินไหวในลิสบอน พ.ศ. 2298 ในวันที่ 1 พฤศจิกายน พ.ศ. 2298 ซึ่งทำให้มีผู้เสียชีวิตกว่า 100,000 คน ผลจากมหันตภัยครั้งนี้ส่งผลให้พระเจ้าโจเซฟทรงพระประชวรด้วยโรคกลัวที่ปิดทึบ ซึ่งพระองึ์ไม่สามารถประทับในที่ที่ติดกับผนังได้ ทำให้พระราชวงศ์ต้องย้ายไปประทับที่เมืองอาจูดาโดยประทับในกระโจมบนเนินเขา มาควิสแห่งพอมบาลได้จัดการบูรณะกรุงลิสบอนใหม่

ในปีพ.ศ. 2302 ได้เกิดเหตุการณ์ "เรื่องอื้อฉาวทาวอรา" ซึ่งเป็นเหตุการณ์ลอบปลงพระชนม์สมเด็จพระเจ้าโจเซฟระหว่างเสด็จตามถนนในกรุงลิสบอน พระองค์ทรงถูกยิงที่พระพาหาและผู้บังคับพาหนะได้รับบาดเจ็บ แต่พระองค์ก็ทรงรอดพระชนม์ชีพมาได้ มาควิสแห่งพอมบาลได้สั่งจับกุมคนตระกูลทาวอราซึ่งมีอิทธิพลทางการเมืองที่เป็นปริปักษ์กับรัฐบาลของมาควิสในตอนนั้นและตกเป็นผู้ต้องสงสัย และเขาได้สั่งขับไล่บาทหลวงคณะเยซูอิต ที่ต้องสงสัยว่ารู้เห็นกับการลอบปลงพระชนม์ในเดือนพ.ศ. 2302 ซึ่งทั้งตระกูลทาวอราและคณะเยซูอิตล้วนยเป็นปริปักษ์กับมาควิสทั้งสิ้น มาควิสแห่งพอมบาลได้สั่งประหารตระกูลทาวอราทั้งตระกูล แต่ด้วยการแทรกแซงของพระนางมาเรียนา บิกโตเรียและเจ้าหญิงแห่งบราซิล พระธิดา ทำให้สามารถช่วยชีวิตผู้หญิงและเด็กในตระกูลนี้ได้จำนวนหนึ่ง ทำให้มาควิสไร้ซึ่งผู้ต่อต้านและเขาได้ควบคุมองค์กรสาธารณะต่างๆ และองค์การทางศาสนาและเขาได้กลายเป็นผู้มีอำนาจสูงสุดในประเทศ ส่วนพระเจ้าโจเซฟและพระนางมาเรียนา บิกโตเรียทรงไม่มีอำนาจในการบริหาร

ต่อมาพระสวามีทรงพระประชวรด้วยโรคเส้นพระโลหิตเลี้ยงสมองอุดตัน พระองค์ทรงแต่งตั้งพระนางมาเรียนา บิกโตเรียเป็นผูสำเร็จราชการแผ่นดินแทนพระองค์ในวันที่ 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2319 และพระนางทรงดำรงพระอิศริยยศ"สมเด็จพระราชินีนาถ" เรื่อยมาจนกระทั่งพระสวามีสวรรคตในวันที่ 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2320 หลังจากพระสวามีสวรรคต พระราชธิดาองค์โตได้ครองราชบัลลังก์เป็นสมเด็จพระราชินีนาถพระองค์แรกในประวัติศาสตร์โปรตุเกสคือ สมเด็จพระราชินีนาถมาเรียที่ 1 แห่งโปรตุเกส พระนางทรงให้คำปรึกษาแก่พระราชธิดาทุกเรื่องโดยเฉพาะการปกครอง ช่วงต้นของรัชกาลพระนางมาเรียได้เนรเทศมาควิสแห่งพอมบาลออกจากประเทศ

เมื่อพระราชธิดาครองราชสมบัติ พระนางมาเรียนา บิกโตเรียทรงพัฒนาความสัมพันธ์กับสเปนซึ่งพระมหากษัตริย์สเปนในครั้งนั้นเป็นพระเชษฐาของพระนางคือ พระเจ้าชาร์ลส์ที่ 3 แห่งสเปน สองประเทศได้ลงนามทางการค้าร่วมกันประเทศอาณานิคมแถบอเมริกา พระนางเสด็จออกจากโปรตุเกสในวันที่ 28 ตุลาคม พ.ศ. 2320 โดยเสด็จประพาสสเปนและประทับที่มาดริดในพระราชวังหลวงอลันฮูเลสเป็นเวลาปีกว่า พระนางทรงกระชับความสัมพันธ์กับสเปนโดยให้พระราชนัดดาอภิเษกสมรสกับราชวงศ์สเปน โดยเจ้าชายกาเบรียลแห่งสเปน พระราชโอรสในพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 3 อภิเษกสมรสกับเจ้าหญิงมาเรียนา บิกโตเรียแห่งโปรตุเกส พระราชนัดดา และเจ้าหญิงคาร์ลอตา โจวควินาแห่งสเปน อภิเษกสมรสกับเจ้าชายจอห์นแห่งโปรตุเกส พระนางมาเรียนา บิกโตเรียทรงพระประชวรด้วยโรคไขข้ออักเสบโดยต้องทรงประทับรถเข็นบางครั้งในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2321 พระนางเสด็จกลับโปรตุเกสในเดือนพฤศจิกายน ปีเดียวกัน พระนางทรงพระประชวรด้วยโรคพระหทัยวายและเสด็จสวรรคต ณ พระราชวังหลวงอาจูดา กรุงลิสบอน ประเทศโปรตุเกส สิริพระชนมายุ 62 พรรษา พระศพฝังที่มหาวิหารเซา วิเซนเต

รัชทายาท
--------

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|   | **พระนาม** | **ประสูติ** | **สิ้นพระชนม์** | **คู่สมรส** **และพระโอรส-ธิดา** |
|  | สมเด็จพระราชินีนาถมาเรียที่ 1 แห่งโปรตุเกส | 173417 ธันวาคมพ.ศ. 2277 | 181620 มีนาคมพ.ศ. 2359 | อภิเษกสมรส 6 มิถุนายน พ.ศ. 2303**เจ้าชายเปโดรแห่งโปรตุเกส** ผู้เป็นพระปิตุลามีรัชทายาท 6 พระองค์ ได้แก่เจ้าชายโจเซแห่งบราซิลเจ้าชายโจอาว ฟรานซิสโกแห่งโปรตุเกสเจ้าหญิงมาเรีย อิซาเบลแห่งโปรตุเกสสมเด็จพระเจ้าจอห์นที่ 6 แห่งโปรตุเกสเจ้าหญิงมาเรียนา บิกโตเรียแห่งโปรตุเกสเจ้าหญิงมาเรีย คลีเมนทีนาแห่งโปรตุเกส |
|
|  | เจ้าหญิงมาเรียนา ฟรานซิสกาแห่งโปรตุเกส | 17367 ตุลาคมพ.ศ. 2279 | 18136 พฤษภาคมพ.ศ. 2356 | เตรียมเพื่ออภิเษกสมรสกับเจ้าชายหลุยส์ ดอแฟงแห่งฝรั่งเศส แต่พระมารดาของพระนางปฏิเสธแผนการนี้สิ้นพระชนม์โดยไม่ได้อภิเษกสมรส |
|
|  | เจ้าหญิงโดโรเธเอียแห่งโปรตุเกส | 173921 กันยายนพ.ศ. 2282 | 177114 มกราคมพ.ศ. 2314 | เตรียมเพื่ออภิเษกสมรสกับหลุยส์ ฟิลิปป์ที่ 2 ดยุกแห่งออร์เลอองส์ แต่พระนางทรงปฏิเสธที่จะอภิเษกสมรสกับดยุกสิ้นพระชนม์โดยไม่ได้อภิเษกสมรส |
|
|  | เจ้าหญิงเบเนดิกตาแห่งโปรตุเกส | 174625 กรกฎาคมพ.ศ. 2289 | 182918 สิงหาคมพ.ศ. 2372 | อภิเษกสมรส 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2320**เจ้าชายโจเซแห่งบราซิล** ผู้เป็นพระนัดดาไม่มีรัชทายาท |
|

พระราชตระกูล
------------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 16. พระเจ้าหลุยส์ที่ 13 แห่งฝรั่งเศส |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 8. พระเจ้าหลุยส์ที่ 14 แห่งฝรั่งเศส |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 17. อาร์คดัสเชสแอนน์แห่งออสเตรีย |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 4. เจ้าชายหลุยส์ แกรนด์ ดอแฟงแห่งฝรั่งเศส |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 18. พระเจ้าเฟลีเปที่ 4 แห่งสเปน |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 9. เจ้าหญิงมาเรีย เทเรสแห่งสเปน |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 19. เจ้าหญิงเอลิซาเบธแห่งฝรั่งเศส |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 2. พระเจ้าเฟลีเปที่ 5 แห่งสเปน |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 20. แม็กซิมิลเลียนที่ 1 อิเล็กเตอร์แห่งบาวาเรีย |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 10. เฟอร์ดินานด์ มาเรีย อิเล็กเตอร์แห่งบาวาเรีย |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 21. อาร์คดัสเชสมาเรีย แอนนาแห่งออสเตรีย อิเล็กเตรสแห่งบาวาเรีย |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 5. ดัสเชสมาเรีย แอนนา วิกตอเรียแห่งบาวาเรีย |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 22. วิคเตอร์ อมาเดอุสที่ 1 ดยุกแห่งซาวอย |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 11. เจ้าหญิงเฮนเรียต อเดเลดแห่งซาวอย |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 23. เจ้าหญิงคริสทิน มารีแห่งฝรั่งเศส |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 1. มาเรียนา บิกโตเรียแห่งสเปน สมเด็จพระราชินีแห่งโปรตุเกส |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 24. โอโดอาร์โดที่ ฟาร์เนเช ดยุกแห่งพาร์มา |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 12. รานูชิโอที่ 2 ฟาร์เนเช ดยุกแห่งปาร์มา |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 25. มาร์เกริตา เดอ เมดิชี |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 6. โอโดอาร์โดที่ 2 ดยุกแห่งพาร์มา |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 26. ฟรานซิสดกที่ 1 เดอ เอสเต ดยุกแห่งโมเดนา |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 13. เจ้าหญิงอิซาเบลลาแห่งโมเดนา |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 27. มาเรีย คาทารีนา ฟาร์เนเช ดัสเชสแห่งโมเดนา |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 3. ดัสเชสเอลิซาเบธ ฟาร์เนเซแห่งปาร์มา |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 28. โวล์ฟกัง วิลเลียม เคานท์ พาลาทีนแห่งเนาบูร์ก |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 14. ฟิลิป วิลเลียม อีเล็กเตอร์ พาเลนทีน |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 29. ดัสเชสแม็กดาเลนแห่งบาวาเรีย |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 7. มาเรีย อันนา ดัชเชสแห่งบาวาเรีย |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 30. จอร์จที่ 2 แลนด์เกรฟแห่งเฮสส์-ดัมสตัดท์ |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 15. แลนด์เกรฟวีนเอลิซาเบธ อเมลีแห่งเฮสส์-ดัมสตัดท์ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 31. เจ้าหญิงโซเฟีย เอเลโอนอร์แห่งแซ็กโซนี |
|   |
|   |   |   |   |   |
|

พระอิศริยยศและตราอาร์ม
----------------------

### พระอิศริยยศ

* **31 มีนาคม พ.ศ. 2261 - 19 มกราคม พ.ศ. 2272** : เจ้าหญิงมาเรียนา บิกโตเรียแห่งสเปน
* **19 มกราคม พ.ศ. 2272 - 31 กรกฎาคม พ.ศ. 2293** : เจ้าหญิงแห่งบราซิล, ดัสเชสแห่งบราแกนซา
* **31 กรกฎาคม พ.ศ. 2293 - 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2319** : สมเด็จพระราชินีแห่งโปรตุเกสและอัลเกรฟ
* **29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2319 - 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2320** : สมเด็จพระราชินีนาถโปรตุเกสและอัลเกรฟ
* **24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2320 - 15 มกราคม พ.ศ. 2324** : สมเด็จพระชนนีแห่งโปรตุเกสและอัลเกรฟ

### ตราอาร์ม

ทรงดำรงตราอาร์มแห่งราชวงศ์บูร์บงและราชวงศ์บราแกนซา

รายการอ้างอิง
-------------

1. ↑  Armstrong, หน้า 243
2. ↑  Armstrong, หน้า 265
3. 1 2 3  van de Pas, Leo. "Infanta Mariana Victoria of Spain". *Genealogics .org*. สืบค้นเมื่อ 2010-09-21.
4. ↑  Armstrong, p 243
5. 1 2 3  François Velde (4 July 2005). "The Abdication of the throne of Spain by Felipe V (1724)". heraldica.org. สืบค้นเมื่อ 2010-09-25.
6. ↑  Pevitt, p 288
7. ↑  Pevitt, p 284
8. ↑  Armstrong, p 264
9. ↑  Armstrong, p 265
10. ↑  Roberts, p 53
11. 1 2 3  Roberts, p 51
12. ↑  Roberts, p 65
13. ↑  Roberts, p 62

เว็บไซต์อ้างอิง
---------------

 วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Mariana Victoria of Spain

* 


| ก่อนหน้า |  | มาเรียนา บิกโตเรียแห่งสเปน สมเด็จพระราชินีแห่งโปรตุเกส |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **อาร์คดัสเชสมาเรีย แอนนาแห่งออสเตรีย** |  |  **สมเด็จพระราชินีแห่งโปรตุเกสและอัลเกรฟ** (31 กรกฎาคม พ.ศ. 2293 - 24 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2320) |  | **ว่างตำแหน่งถัดไป เจ้าหญิงคาร์ลอตา โจวควินาแห่งสเปน** |



| * ด
* ค
* ก
อินฟันตาแห่งสเปน |
| --- |
| เริ่มนับรุ่นจากพระราชวงศ์ที่สืบเชื้อสายจากพระเจ้าการ์โลสที่ 1 ผู้ทรงรวมราชบัลลังก์กัสติยาและอารากอนเป็นหนึ่ง และสถานปนาเป็นราชอาณาจักรสเปน |
| รุ่นที่ 1 | 
* มาเรีย จักรพรรดินีแห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
* Joanna, Princess of Portugal

 |
| รุ่นที่ 2 | 
* อิซาเบลลา คลารา ยูเจเนีย ดัชเชสแห่งบราบันต์
* Catalina Micaela, Duchess of Savoy
* อินฟันตามาเรีย

 |
| รุ่นที่ 3 | 
* อานน์ สมเด็จพระราชินีแห่งฝรั่งเศส
* อินฟันตามาเรีย
* María Ana, Holy Roman Empress
* Infanta Margarita Francisca

 |
| รุ่นที่ 4 | 
* Infanta María Margarita
* Infanta Margarita María
* Infanta María Eugenia
* Infanta Isabel María
* Infanta María Ana
* มาเรีย เทเรสแห่งสเปน พระราชินีแห่งฝรั่งเศส
* Margarita Teresa, Holy Roman Empress
* Infanta María Ambrosia

 |
| รุ่นที่ 5 | 
* *ไม่มี*

 |
| รุ่นที่ 6 | 
* *ไม่มี*

 |
| รุ่นที่ 7 | 
* มาเรียนา บิกโตเรีย สมเด็จพระราชินีแห่งโปรตุเกส
* María Teresa Rafaela, Dauphine of France
* María Antonia Fernanda, Queen of Sardinia

 |
| รุ่นที่ 8 | 
* Isabella, Archduchess of Austria
* Infanta María Isabel Antonia
* Infanta María Josefa Antonia
* Infanta María Isabel Ana
* Infanta María Josefa
* มาเรีย ลุยซา จักรพรรดินีแห่งโรมันอันศักดิ์สิทธิ์
* Infanta María Teresa Antonia
* Infanta María Ana

 |
| รุ่นที่ 9 | 
* การ์โลตา โคอากีนาแห่งสเปน สมเด็จพระราชินีแห่งโปรตุเกส
* Infanta María Luisa Carlota
* María Amalia, Infanta Antonio Pascual of Spain
* María Luisa, Queen of Etruria and Duchess of Lucca
* Infanta María Isabel, Queen of the Two Sicilies
* Infanta María Teresa
* Infanta María Carolina\*

 |
| รุ่นที่ 10 | 
* สมเด็จพระราชินีนาถอิซาเบลที่ 2
* Infanta Luisa Fernanda, Duchess of Montpensier
* Isabel, Countess Ignaz Gurowski\*
* Infanta Luisa, Duchess of Sessa\*
* Infanta Josefina, Mrs. José Guëll\*
* María Cristina, Infanta Sebastian of Portugal and Spain\*
* Amalia Filipina, Princess Adalbert of Bavaria\*
* María Luisa Carlota, Hereditary Princess of Saxony\*

 |
| รุ่นที่ 11 | 
* Isabel, Princess of Asturias and Countess of Girgenti
* Infanta María Cristina
* Infanta María de la Concepción
* Infanta María del Pilar
* María de la Paz, Princess Ludwig Ferdinand of Bavaria
* อินฟันตาอูลาเลีย ดัชเชสแห่งกัลลิเอรา
* Infanta María Isabel, Countess of Paris\*
* Infanta María Amalia of Orléans\*
* Infanta María Cristina of Orléans\*
* Infanta María de la Regla of Orléans\*
* เมร์เซเดสแห่งออร์เลอ็อง สมเด็จพระราชินีแห่งสเปน\*

 |
| รุ่นที่ 12 | 
* Mercedes, Princess of Asturias and Princess Carlos of Bourbon-Two-Sicilies
* María Teresa, Princess Ferdinand of Bavaria

 |
| รุ่นที่ 13 | 
* เจ้าหญิงเบียทริซ เจ้าหญิงแห่งซีวีเตลลา-เชซี
* อินฟันตามารีอา กริสตีนา เคานท์เตสมาโรเน
* Isabel Alfonsa, Countess Jan Kanty Zamoyski\*
* Maria de las Mercedes, Princess Irakli Bagration of Mukhrani \*
* อินฟันตาปีลาร์แห่งบาวาเรีย\*

 |
| รุ่นที่ 14 | 
* อินฟันตาปีลาร์ ดัชเชสแห่งบาดาโคซ และไวเคาน์เตสแห่ง เด ลาร์ตอร์เร
* อินฟันตามาร์การีตา ดัชเชสแห่งโซเรียและแอร์นานี

 |
| รุ่นที่ 15 | 
* อินฟันตาเอเลนา ดัชเชสแห่งลูโก
* อินฟันตากริสตินา

 |
| รุ่นที่ 16 | 
* เลโอนอร์ เจ้าหญิงแห่งอัสตูเรียส
* อินฟันตาโซฟิอา

 |
| 
* \**title granted by Royal Decree*

 |





| * ด
* ค
* ก
คู่อภิเษกสมรสในพระมหากษัตริย์โปรตุเกส |
| --- |
| 
* Matilda of Savoy *(1146–1157)*
* ด็อลซาแห่งอารากอน *(1185–1198)*
* อูร์รากาแห่งกัสติยา *(1211–1220)*
* Mécia Lopes de Haro *(1246–1248)*
* Matilda II, Countess of Boulogne *(1248–1253)*
* Beatrice of Castile *(1253–1279)*
* อีซาเบลแห่งอารากอน *(1282–1325)*
* Beatrice of Castile *(1325–1357)*
* อิเนส เด กัสโตร (หลังสิ้นพระชนม์)
* Leonor Teles *(1372–1383)*
* ฟิลิปปาแห่งแลงคาสเตอร์ *(1387–1415)*
* เลโอนอร์แห่งอารากอน *(1433–1438)*
* อีซาแบลแห่งกูอิงบรา *(1447–1455)*
* Joanna la Beltraneja *(1475–1479)*
* Eleanor of Viseu *(1481–1495)*
* อิซาเบลแห่งอารากอน *(1497–1498)*
* Maria of Aragon *(1500–1517)*
* เอเลนอร์แห่งออสเตรีย *(1518–1521)*
* Catherine of Austria *(1525–1557)*
* มาร์กาเร็ตแห่งออสเตรีย *(1598–1611)*
* เอลิซาเบธแห่งฝรั่งเศส *(1621–1640)*
* Luisa de Guzmán *(1640–1656)*
* มาเรีย ฟรานซิสกาแห่งซาวอย *(1666–1668)*; *(1683)*
* Maria Sophia of Neuburg *(1687–1699)*
* Maria Anna of Austria *(1708–1750)*
* มาเรียนา บิกโตเรียแห่งสเปน *(1750–1777)*
* การ์โลตา โคอากีนาแห่งสเปน *(1816–1826)*
* มาเรีย ลีโอโพลดีนาแห่งออสเตรีย *(1826)*
* โอกุสต์ เดอ โบอาร์แน *(1835)*
* เฟอร์นันโดแห่งซัคเซิน-โคบูร์กและโกทา *(1836–1837)*
* ชเตฟานีแห่งโฮเอินโซลเลิร์น-ซิกมาริงเงิน *(1858–1859)*
* Maria Pia of Savoy *(1862–1889)*
* Amélie of Orléans *(1889–1908)*

 |
| "ตัวเลข" หลังพระนาม หมายถึง ปี ค.ศ. ที่ทรงเป็นสมเด็จพระราชินีแห่งโปรตุเกส |