ดร. คุณหญิง**ระวีพันธุ์ สุจริตกุล** (เดิม: เจ้าระวีพันธุ์ ณ เชียงใหม่; เกิด: 24 มกราคม พ.ศ. 2471 - 1 มกราคม พ.ศ. 2558) เป็นธิดาในเจ้าราชบุตร (วงศ์ตวัน ณ เชียงใหม่) กับเจ้าภัทรา ณ เชียงใหม่ เป็นนัดดาในพลตรี เจ้าแก้วนวรัฐ เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่องค์สุดท้าย 

คุณหญิงระวีพันธุ์ เคยดำรงตำแหน่งเป็นรองประธานมูลนิธินวราชดำริอนุรักษ์ฝ่ายเหนือ และอดีตประธานมูลนิธิกู่เจ้าหลวงเชียงใหม่ (วัดสวนดอก)

ประวัติ
-------

คุณหญิงระวีพันธุ์ สุจริตกุล หรือเจ้าต่อน ประสูติเมื่อวันที่ 24 มกราคม พ.ศ. 2471 เป็นธิดาคนที่สามในเจ้าราชบุตร (วงศ์ตวัน ณ เชียงใหม่) กับเจ้าภัทรา ณ ลำพูน มีพี่สาวร่วมบิดามารดาคือ เจ้าพงศ์แก้ว ณ ลำพูน และมีพี่สาวต่างมารดาหนึ่งคนคือ เจ้าวงศ์จันทร์ คชเสนี

คุณหญิงระวีพันธุ์เข้าศึกษาที่โรงเรียนเรยีนาเชลีวิทยาลัย จนจบชั้นมัธยม 6 (หรือมัธยมศึกษาตอนต้นในปัจจุบัน) จากนั้นเข้าศึกษาต่อที่โรงเรียนเตรียมอุดมศึกษา ภาคพายัพ รุ่นที่ 7 รุ่นเดียวกับสุรัตน์ โอสถานุเคราะห์ จนจบชั้นมัธยม 8 และได้รับปริญญาศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ (การพัฒนาสังคม) จากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เมื่อปี พ.ศ. 2547

คุณหญิงระวีพันธุ์ได้ประกอบธุรกิจเหมืองแร่ ร่วมกับนายสุชาต สุจริตกุล สามี

บั้นปลายชีวิต
-------------

ช่วงปี พ.ศ. 2553 คุณหญิงระวีพันธุ์ประสบอุบัติเหตุหกล้มจนต้องผ่าตัด และแพทย์ให้งดการออกงานสังคม จนกระทั่งถึงแก่อนิจกรรมอย่างสงบด้วยอาการเส้นเลือดอุดตันในปอด ประกอบกับความดันต่ำอันเป็นโรคประจำตัว เมื่อวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2558 ที่โรงพยาบาลมหาราชนครเชียงใหม่ สิริอายุ 87 ปี การนี้พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ได้พระราชทานน้ำหลวงอาบศพพร้อมโกศโถ และพระราชทานพิธีธรรมสวดพระอภิธรรม

และ พระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินแทนพระองค์ในการพระราชทานเพลิงศพ เมื่อวันที่ 8 กรกฎาคม พ.ศ. 2558 ณ เมรุปราสาทชั่วคราว วัดสวนดอก อำเภอเมืองเชียงใหม่ จังหวัดเชียงใหม่ การนี้ได้มีการจัดสร้างเมรุปราสาทสำหรับการพระราชทานเพลิงศพตามแบบประเพณีจัดการศพเจ้านายฝ่ายเหนือในอดีต

ครอบครัว
--------

คุณหญิงระวีพันธุ์สมรสกับนายสุชาต สุจริตกุล ต.จ. อดีตนายกเทศมนตรีนครเชียงใหม่, อดีตประจำสำนักทำเนียบนายกรัฐมนตรี บุตรของมหาเสวกโท พระยาสุจริตธำรง (อู๊ด สุจริตกุล) อธิบดีกรมวัง กับคุณหญิงเคลื่อน สุจริตธำรง (สกุลเดิม: สินธุประมา) มีบุตรธิดา 3 คน คือ 

1. รองศาสตราจารย์ ตะวัน สุจริตกุล สมรสกับ หม่อมราชวงศ์หญิงนุช ศุขสวัสดิ์
2. นางพันธุ์ระวี สุจริตกุล สมรสกับ ผู้ช่วยศาสตราจารย์ นายแพทย์วิรัช เจริญเอี่ยม
3. นายรพี สุจริตกุล สมรสกับ นางจันทวรรณ สุจริตกุล

เจ้านายฝ่ายเหนือ
----------------

### การสืบตระกูล ณ เชียงใหม่

คุณหญิงระวีพันธุ์ สุจริตกุล เป็นเจ้านายที่สืบเชื้อสายโดยตรงจากเจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ และเจ้าผู้ครองนครลำพูน เรียกได้ว่าเป็นเจ้าโดยแท้ เมื่อเจ้าราชบุตร (วงษ์ตะวัน ณ เชียงใหม่) ถึงแก่พิราลัย เมื่อปี พ.ศ. 2515 ตามประเพณีการพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า แก่เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ จะพระราชทานแก่ทายาทผู้เป็นชายเท่านั้น ด้วยเหตุนี้เจ้าพงษ์อินทร์ ณ เชียงใหม่ อนุชาของเจ้าราชบุตร จึงเป็นผู้ได้รับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ดังกล่าว จวบจนสืบทอดมายังเจ้าวงศ์สักก์ ณ เชียงใหม่ โอรสในเจ้าพงษ์อินทร์

### ผู้นำเจ้านายฝ่ายเหนือ

แม้ว่าคุณหญิงระวีพันธุ์ สุจริตกุล จะมิได้ดำรงสถานะเป็นผู้สืบตระกูล ณ เชียงใหม่ อย่างเป็นทางการ แต่ก็ได้รับการยกย่องว่าเป็นผู้นำแห่งตระกูล ด้วยเหตุว่าเป็นเจ้านายฝ่ายเหนือที่สืบเชื้อสายโดยตรงอย่างบริสุทธิ์ คุณหญิงเป็นผู้นำเจ้านายฝ่ายเหนือแสดงออกถึงความสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทั้งในนามของเจ้านายฝ่ายเหนือและมูลนิธินวราชดำริอนุรักษ์ฝ่ายเหนือ โดยร่วมกับจังหวัดเชียงใหม่และเทศบาลนครเชียงใหม่ จัดโครงการนิทรรศการถาวรบายศรีทูลพระขวัญ เพื่อเป็นการแสดงถึงความจงรักภักดี ตลอดจนสนับสนุนกิจกรรมต่างๆ ของภาครัฐและเอกชน

ภารกิจด้านสังคม
---------------

คุณหญิงระวีพันธุ์ได้มีโอกาสร่วมกับเจ้าพงศ์แก้ว ณ ลำพูน ผู้เป็นพี่สาว และหม่อมศรีนวล ณ เชียงใหม่ ผู้เป็นภริยาของเจ้าบิดา ในการถวายงานสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ เกี่ยวกับการทอผ้า และกิจกรรมทางสังคมสงเคราะห์ จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2534 เมื่อเจ้าพงศ์แก้ว ณ ลำพูน และหม่อมศรีนวล ณ เชียงใหม่ ถึงแก่อนิจกรรมอย่างกระทันหัน บทบาทหน้าที่งานสังคมทั้งหมดจึงตกเป็นภาระหน้าที่ของคุณหญิงระวีพันธุ์ อาทิ ประธานร้านจิตรลดา สนามบินเชียงใหม่ โรงฝึกทอผ้า อำเภอแม่วาง มูลนิธิเด็กกำพร้าบ้านกิ่งแก้ว วิบุลสันติ เป็นต้น

ในปี พ.ศ. 2535 คุณหญิงระวีพันธุ์ ได้ทุ่มเทเวลาให้กับกิจกรรมของมูลนิธินวราชดำริอนุรักษ์ฝ่ายเหนือ ซึ่งจัดตั้งขึ้นตามพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รวมทั้งการจัดตั้งมูลนิธิกู่เจ้าหลวง ในปี พ.ศ. 2543

ต่อมาในปี พ.ศ. 2553 แพทย์สั่งให้งดออกงานสังคม แต่กระนั้นคุณหญิงระวีพันธุ์ก็ยังเดินทางไปดูแลบ้านเด็กกำพร้ากิ่งแก้วอยู่เป็นประจำ รวมทั้งเปิดบ้านให้ญาติพี่น้องและผู้เคารพนับถือเข้าพบที่บ้านพักส่วนตัว

### ผู้แทนพระองค์

คุณหญิงระวีพันธุ์ สุจริตกุล ได้รับพระกรุณาจากสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ โปรดให้เป็นผู้แทนพระองค์ในการเปิดงานแสดงคอนเสิร์ตการกุศลเทิดพระเกียรติ 80 พรรษา สมเด็จพระเจ้าภคินีเธอ เจ้าฟ้าเพชรรัตนราชสุดา สิริโสภาพัณณวดี ณ โรงละครกาดเทียร์เตอร์ อุทยานการค้ากาดสวนแก้ว จังหวัดเชียงใหม่ เมื่อวันที่ 18 พฤศจิกายน พ.ศ. 2548

เครื่องราชอิสริยาภรณ์
---------------------

* พ.ศ. 2547 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า ชั้นที่ 2 ทุติยจุลจอมเกล้า (ท.จ.) (ฝ่ายใน)
* พ.ศ. 2536 –  เหรียญกาชาดสมนาคุณ ชั้นที่ 1 (เหรียญทอง)
* พ.ศ. 2541 –  เหรียญกาชาดสรรเสริญ

ลำดับสาแหรก
-----------

| พงศาวลีของเจ้าระวีพันธุ์ สุจริตกุล |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 16. พระยาราชวงศ์ (มหาพรหมคำคง) |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 8. พระเจ้าอินทวิชยานนท์ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 17. เจ้าคำหล้า ณ เชียงใหม่ |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 4. เจ้าแก้วนวรัฐ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 18. น้อยดี |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 9. หม่อมบัวเขียว ณ เชียงใหม่ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 19. กาบแก้ว |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 2. เจ้าราชบุตร (วงศ์ตวัน ณ เชียงใหม่) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 20. เจ้าราชบุตร (สุริยฆาต ณ เชียงใหม่) |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 10. เจ้าราชภาคินัย (แผ่นฟ้า ณ เชียงใหม่) |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 21. |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 5. เจ้าจามรีวงศ์ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 22. เจ้ามหาพรหม สิโรรส |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 11. เจ้าเรือนคำ สิโรรส |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 23. เจ้าศรีแก้ว ณ เชียงใหม่ |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 1. **คุณหญิงระวีพันธุ์ สุจริตกุล** |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 24. เจ้าเหมพินธุไพจิตร |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 12. |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 25. |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 6. เจ้าจิตตะ ณ ลำพูน |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 26. |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 13. |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 27. |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 3. เจ้าภัทรา ณ ลำพูน |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 28. เจ้าดาราดิเรกรัตนไพโรจน์ |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 14. เจ้าอินทยงยศโชติ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 29. เจ้าปิมปา ณ ลำพูน |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 7. เจ้าส่องหล้า ณ ลำพูน |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 30. หม่อมเจ้าสัตบุศ (ศักรบุตร) อิศรเสนา |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 15. เจ้ารถแก้ว ณ ลำพูน |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 31. เจ้าหญิงทิพย์จักรไม่ปรากฏนาม |
|   |
|   |   |   |   |   |
|

 |

อ้างอิง
-------

1. ↑  ประกาศนายทะเบียนมูลนิธิจังหวัดเชียงใหม่ เรื่อง จดทะเบียนจัดตั้ง "มูลนิธินวราชดำริอนุรักษ์ฝ่ายเหนือ
2. ↑  ประกาศนายทะเบียนมูลนิธิจังหวัดเชียงใหม่ เรื่อง จดทะเบียนจัดตั้ง "มูลนิธิกู่เจ้าหลวงเชียงใหม่ (วัดสวนดอก)"
3. ↑  คัมภีร์ คัมภีรญาณนนท์ , นาวาอากาศเอก. **เจ้านายฝ่ายเหนือ**.
4. ↑  "คุณหญิง ดร. เจ้าระวีพันธุ์ สุจริตกุล". สมาคมนักเรียนเก่าเตรียมอุดมศึกษา ในพระบรมราชูปถัมภ์. สืบค้นเมื่อ 4 มกราคม 2558. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)[*ลิงก์เสีย*]
5. ↑  "นักศึกษาเก่าดีเด่น ประจำปี 2548". ศูนย์นักศึกษาเก่าสัมพันธ์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2012-06-03. สืบค้นเมื่อ 4 มกราคม 2558. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)
6. ↑  "เจ้าระวีพันธุ์ ถึงแก่พิราลัย เส้นเลือดอุดในปอด". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2022-03-08. สืบค้นเมื่อ 2022-03-08.
7. 1 2  "คุณหญิง ดร.เจ้าระวีพันธุ์ สุจริตกุล สายตระกูล ณ เชียงใหม่ ถึงแก่อนิจกรรม". มติชนออนไลน์. 2 มกราคม 2558. สืบค้นเมื่อ 4 มกราคม 2558. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)
8. ↑  "'เจ้าระวีพันธุ์ สุจริตกุล' ถึงแก่กรรม ในหลวงพระราชทานน้ำหลวงอาบศพ 3 ม.ค. 58". ประชาชาติธุรกิจออนไลน์. 2 มกราคม 2558. สืบค้นเมื่อ 4 มกราคม 2558. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)
9. ↑  ราชกิจจานุเบกษา, ข่าวในพระราชสำนัก (๑ มกราคม - ๓๑ ธันวาคม พุทธศักราช ๒๕๕๘) เล่ม 133 ตอนที่ 16ข หน้า 343 วันที่ 15 มิถุนายน 2559
10. ↑  ราชกิจจานุเบกษา,แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ เล่ม 81 ตอนที่ 42 วันที่ 7 พฤษภาคม 2507
11. ↑   แจ้งความสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง แต่งตั้งข้าราชการการเมืองในสำนักนายกรัฐมนตรี]
12. 1 2 3  เบญจวรรณ บุญโทแสง. พัฒนาการการปรับตัวทางการเมืองของกลุ่มอำนาจท้องถิ่นภายหลังการผนวกดินแดนของสยาม (พ.ศ. 2442-2547): กรณีศึกษาตระกูล ณ เชียงใหม่. เก็บถาวร 2011-12-04 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน วิทยานิพนธ์รัฐศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. 2550
13. ↑  "สำเนาที่เก็บถาวร". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-03-04. สืบค้นเมื่อ 2010-03-25.
14. ↑  สะเก็ดล้านนา : 19 เมษายน 2557
15. ↑  ราชกิจจานุเบกษา, ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์จุลจอมเกล้า เก็บถาวร 2022-08-14 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, เล่ม ๑๒๑ ตอนที่ ๙ ข หน้า ๔, ๔ พฤษภาคม ๒๕๔๗