**สาธารณรัฐสังคมนิยมเซอร์เบีย** (เซอร์เบีย: Социјалистичка Република Србија, อักษรโรมัน: *Socijalistička Republika Srbija*) ซึ่งก่อนหน้านี้เป็นที่รู้จักในชื่อ **สหพันธรัฐเซอร์เบีย** และ **สาธารณรัฐประชาชนเซอร์เบีย** โดยทั่วไปเรียกกันว่า **เซอร์เบียสังคมนิยม** หรือเรียกง่าย ๆ ว่า **เซอร์เบีย** เป็นหนึ่งในหกสาธารณรัฐที่เป็นองค์ประกอบของสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมยูโกสลาเวีย เป็นสาธารณรัฐองค์ประกอบที่ใหญ่ที่สุดในแง่ของประชากรและดินแดน เมืองหลวงของสาธารณรัฐคือกรุงเบลเกรด ซึ่งเป็นเมืองหลวงกลางของยูโกสลาเวียด้วย

รัฐสหพันธ์เซอร์เบียในปี 1945 พร้อมจังหวัดปกครองตนเองที่ถูกปลดปล่อย

ประวัติศาสตร์
-------------

### สงครามโลกครั้งที่สอง

ดูบทความหลักที่: สงครามโลกครั้งที่สองในยูโกสลาเวีย
หลังจากการล่มสลายของราชอาณาจักรยูโกสลาเวียในสงครามเดือนเมษายน (พ.ศ. 2484) ทั้งประเทศถูกยึดครองและแบ่งแยกระหว่างฝ่ายอักษะ ดินแดนตอนกลางของเซอร์เบียและดินแดนทางตอนเหนือของบานัตถูกยึดครองโดยนาซีเยอรมนี ซึ่งบังคับใช้การควบคุมโดยตรงเหนือดินแดนของผู้บัญชาการทหารในเซอร์เบีย โดยมีรัฐบาลหุ่นเชิดติดตั้งอยู่ในเบลเกรด ภาคใต้ของเมทอฮียาและคอซอวอถูกยึดครองโดย ฟาสซิสต์อิตาลี และผนวกเข้ากับแอลเบเนียของอิตาลี แคว้นบาชกาถูกยึดครองโดยฮังการี ขณะที่เซอร์เมียถูกครอบครองโดยรัฐเอกราชโครเอเชีย ส่วนทางตะวันออกเฉียงใต้ของเซอร์เบียถูกยึดครองโดยบัลแกเรีย

ในช่วงเริ่มต้นของการยึดครอง มีขบวนการต่อต้านสองกลุ่มเชทนิกส์และพลพรรค พวกเขามีโครงการทางการเมืองและอุดมการณ์ที่ขัดแย้งกัน และในปี 1943 เชตนิกส์เริ่มร่วมมือกับกองกำลังฝ่ายอักษะ พลพรรคสนับสนุนการเปลี่ยนแปลงของยูโกสลาเวียเป็นสหพันธรัฐ โดยเซอร์เบียกลายเป็นหนึ่งในหน่วยสหพันธรัฐ ในฤดูใบไม้ร่วงปี 1941 สถาบันชั่วคราวแห่งแรกก่อตั้งขึ้นโดยพรรคพวกในดินแดนที่ได้รับการปลดปล่อยบางส่วน นำโดยคณะกรรมการปลดปล่อยแห่งชาติหลักสำหรับเซอร์เบีย มันตั้งอยู่ในอูฌิตเซ และด้วยเหตุนี้การเคลื่อนไหวจึงกลายเป็นที่รู้จักในชื่อสาธารณรัฐอูฌิตเซ อย่างไรก็ตาม ฝ่ายรุกของเยอรมันได้บดขยี้รัฐดั้งเดิมนี้ในเดือนธันวาคมปีเดียวกัน หลังจากนั้นกองกำลังพรรคพวกหลักก็ย้ายไปบอสเนีย

### สาธารณรัฐประชาชนเซอร์เบีย

ธงชาติของพลพรรคเซอร์เบียและรัฐสหพันธ์เซอร์เบีย
เซอร์เบียได้รับการปลดปล่อยในฤดูใบไม้ร่วงปี 2487 โดยกองกำลังพรรคพวกและกองทัพแดง ไม่นานหลังจากการปลดปล่อยกรุงเบลเกรดในวันที่ 20 ตุลาคม การก่อตั้งฝ่ายบริหารใหม่ก็ได้เริ่มต้นขึ้น ในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2487 มีการประชุมสมัชชาต่อต้านฟาสซิสต์เพื่อการปลดปล่อยประชาชนแห่งเซอร์เบีย โดยยืนยันนโยบายในการสร้างยูโกสลาเวียขึ้นใหม่เป็นสหพันธรัฐ โดยมีเซอร์เบียเป็นหนึ่งในหน่วยงานของรัฐบาลกลาง ดังนั้นจึงเป็นการวางรากฐานสำหรับการสร้างสหพันธรัฐเซอร์เบีย (ซีริลลิกเซอร์โบ-โครเอเชีย: Федерална Држава Србија) โดยเป็นสหพันธรัฐภายในสหพันธ์ประชาธิปไตยยูโกสลาเวียใหม่

กระบวนการนี้มีขึ้นอย่างเป็นทางการในเดือนเมษายน พ.ศ. 2488 เมื่อมีการสร้างสมัชชาประชาชนชั่วคราวของเซอร์เบีย และแต่งตั้งรัฐบาลประชาชนเซอร์เบียชุดแรกด้วย สองภูมิภาคที่สร้างขึ้นใหม่ ได้แก่ จังหวัดปกครองตนเองวอยวอดีนาและเขตปกครองตนเองโคโซโวและเมโทฮียา ตัดสินใจรวมเข้ากับเซอร์เบีย วันที่ 29 พฤศจิกายน (พ.ศ. 2488) ยูโกสลาเวียได้รับการประกาศอย่างเป็นทางการว่าเป็นสหพันธรัฐสาธารณรัฐ และในเดือนมกราคม พ.ศ. 2489 หลังจากรัฐธรรมนูญแห่งสหพันธรัฐยูโกสลาเวียฉบับแรกได้รับการรับรอง สหพันธรัฐเซอร์เบียได้เปลี่ยนชื่อเป็นสาธารณรัฐประชาชนเซอร์เบีย / (Narodna Republika Srbija) 

ในเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2489 มีการเลือกตั้งสมัชชารัฐธรรมนูญแห่งเซอร์เบีย[11] และในเดือนมกราคม พ.ศ. 2490 รัฐธรรมนูญแห่งเซอร์เบียได้รับการรับรอง ยืนยันตำแหน่งของตนในสหพันธรัฐยูโกสลาเวีย และยังควบคุมตำแหน่งของหน่วยปกครองตนเอง (วอยวอดีนาเป็นจังหวัดปกครองตนเอง; โคโซโว และ เมทีโฮยา เป็นเขตปกครองตนเอง) ในปีพ.ศ. 2496 ได้มีการประกาศใช้กฎหมายรัฐธรรมนูญ ทำให้เกิดการปฏิรูปสังคมเพิ่มเติม

เมื่อถึงเวลานั้น ชีวิตทางการเมืองภายในในเซอร์เบียถูกครอบงำอย่างเต็มที่โดยพรรคคอมมิวนิสต์แห่งเซอร์เบีย ซึ่งก่อตั้งขึ้นในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2488 ในฐานะสาขาของพรรคคอมมิวนิสต์แห่งยูโกสลาเวีย เพื่อปราบปรามฝ่ายค้านที่นับถือระบอบราชาธิปไตยที่ยังหลงเหลืออยู่ คอมมิวนิสต์ได้ริเริ่มสร้างแนวร่วมทางการเมืองที่กว้างขึ้น จึงก่อตั้งแนวร่วมประชาชนแห่งยูโกสลาเวีย (PFY) ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2488 พรรคการเมืองอื่น ๆ ก็ถูกยุบในไม่ช้า และชีวิตทางการเมืองที่เหลืออยู่ถูกจำกัดให้อยู่ใน PFY ที่อยู่ภายใต้การควบคุมของพรรคคอมมิวนิสต์อย่างเต็มที่

### สาธารณรัฐสังคมนิยมเซอร์เบีย

ในปี พ.ศ. 2506 รัฐธรรมนูญยูโกสลาเวียฉบับใหม่ได้รับการรับรอง โดยเปลี่ยนชื่อสหพันธรัฐเป็นสหพันธ์สาธารณรัฐสังคมนิยมแห่งยูโกสลาเวีย และหน่วยงานของรัฐบาลกลางเป็นสาธารณรัฐสังคมนิยม จึงใช้ชื่อ: สาธารณรัฐสังคมนิยมเซอร์เบีย

ในปี พ.ศ. 2509 อเล็กซานดาร์ รันโควิช หนึ่งในชาวเซิร์บที่โดดเด่นที่สุดในพรรคคอมมิวนิสต์และยังเป็นรองประธานาธิบดีของยูโกสลาเวีย (พ.ศ. 2506-2509) และผู้ก่อตั้งหน่วยข่าวกรองยูโกสลาเวีย OZNA ถูกปลดออกจากตำแหน่งเนื่องจากข้อกล่าวหาว่าสอดแนมประธานาธิบดีตีโต

หลังจากฤดูใบไม้ผลิของโครเอเชียในปี พ.ศ. 2514 หัวหน้าพรรคเกือบทั้งหมดของเซอร์เบียถูกปลดออกจากตำแหน่ง ภายใต้ข้อหาเป็น "เสรีนิยม" ลาติก้า เปโรวิช และ มาร์โค นิเคซิช ถูกทำเครื่องหมายว่าเป็นผู้นำของขบวนการเสรีนิยมนี้ใน สันนิบาตคอมมิวนิสต์แห่งเซอร์เบีย

ในปี พ.ศ. 2517 รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ถูกนำมาใช้ เพิ่มอำนาจของจังหวัด และทำให้เป็นสาธารณรัฐโดยพฤตินัย เป็นครั้งแรกที่มีการจัดตั้งสถาบันประธานาธิบดีในฐานะประธานาธิบดีของประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐสังคมนิยมเซอร์เบีย รัฐสภากำลังเลือกสมาชิก 15 คนในตำแหน่งประธานาธิบดีและประธานาธิบดี 1 คนสำหรับวาระ 4 ปี และวาระ 2 ปีหลังจากนั้น รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ระงับอำนาจของเซอร์เบียเหนือจังหวัด

หลังจากรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ประกาศใช้แล้ว ดราโกสลาฟ มาร์โควิช ประธานาธิบดีเซอร์เบียในขณะนั้นได้สั่งให้มีการศึกษาเรื่องนี้อย่างลับๆ ในเดือนมกราคม พ.ศ. 2518 ตำแหน่งประธานาธิบดีแห่งสาธารณรัฐสังคมนิยมเซอร์เบียได้ขอให้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญโดยมีคำอธิบายว่ารัฐธรรมนูญได้แบ่งสาธารณรัฐออกเป็นสามส่วน ดังนั้น จึงป้องกันเซอร์เบียจากการใช้ "สิทธิตามประวัติศาสตร์ในการเป็นรัฐชาติในสหพันธรัฐยูโกสลาเวีย" นอกจากนี้ การศึกษาที่ขอโดยจัวเขาเอง เสร็จสิ้นในปี 1977 และได้รับการตั้งชื่อว่า The Blue Book แม้ว่าจะมีความคิดเห็นที่แตกต่างกันในการเป็นผู้นำของรัฐเกี่ยวกับตำแหน่งของจังหวัด – ตัวอย่างเช่น เอ็ดวาร์ด คาร์เดลจ์ สนับสนุนข้อเรียกร้องของผู้นำเซอร์เบีย – ผลลัพธ์ของอนุญาโตตุลาการคือข้อสรุปว่าตำแหน่งของจังหวัดในเซอร์เบียไม่ควรเปลี่ยนแปลง ผู้นำรัฐบาลกลาง นำโดยตีโต้ เชื่อว่าแนวทางแก้ไขรัฐธรรมนูญจากปี 2517 สามารถตอบสนองการอ้างสิทธิ์ทั้งหมดของสาธารณรัฐสังคมนิยมเซอร์เบียได้ แต่ยังเคารพต่อผลประโยชน์เฉพาะเจาะจงและผลประโยชน์พิเศษของจังหวัดปกครองตนเองด้วย แม้ว่าความขัดแย้งจะสงบลง (ชั่วคราว) ด้วยวิธีนี้ แต่ปัญหาก็ยังไม่ได้รับการแก้ไข

สำหรับการดำรงอยู่ส่วนใหญ่ในยูโกสลาเวียนั้น รัฐบาลเซอร์เบียมีความภักดีและเป็นผู้ใต้บังคับบัญชาของรัฐบาลกลาง สิ่งนี้เปลี่ยนไปหลังจากการเสียชีวิตของ ยอซีฟ บรอซ ตีโต ในปี 1980 เมื่อชาวแอลเบเนียและลัทธิชาตินิยมเซอร์เบียในโคโซโวลุกขึ้น ในปี 1981 การประท้วงครั้งใหญ่ปะทุขึ้นในโคโซโวเพื่อเรียกร้องสถานะของสาธารณรัฐ สันนิบาตคอมมิวนิสต์แตกแยกกันว่าจะตอบสนองอย่างไร ในเวลาเดียวกัน วิกฤตเศรษฐกิจในยูโกสลาเวียเริ่มต้นขึ้น ผู้นำของประเทศไม่สามารถดำเนินการปฏิรูปใด ๆ ได้เนื่องจากความไม่มั่นคงทางการเมือง

ประธานสันนิบาตคอมมิวนิสต์แห่งเซอร์เบีย สลอบอดัน มีลอเชวิช เยือนโคโซโวในเดือนเมษายน พ.ศ. 2530 และสัญญาว่าจะดำเนินการอย่างรวดเร็วเพื่อปกป้องสันติภาพและชาวเซิร์บในโคโซโว ความตึงเครียดทางเชื้อชาติในโคโซโวระอุขึ้นเมื่อทหารโคโซโวชาวแอลเบเนียเปิดฉากยิงเพื่อนทหารของเขาในปาราชิน ในเหตุการณ์ที่เรียกว่าการสังหารหมู่ปาราชิน จากนั้นประธานาธิบดีเซอร์เบีย อีวาน สตัมโบลิช ต้องการประนีประนอมมากกว่าวิธีแก้ปัญหาที่รวดเร็ว เขาพบว่าตัวเองกำลังปะทะกับมิโลเซวิช ความขัดแย้งนี้สิ้นสุดลงด้วยเซสชันที่ 8 และแทนที่สตัมโบลิช โดยมี พีตาร์ กราชานิน เป็นประธานาธิบดีแห่งเซอร์เบีย

### การปฏิรูปรัฐธรรมนูญ

ในปี 1988 ได้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญยูโกสลาเวียฉบับใหม่ เริ่มกระบวนการทำให้เป็นประชาธิปไตย ระหว่างปี 1988 และ 1989 การรัฐประหารรอบที่ประสบความสำเร็จในการเป็นผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์ หรือที่เรียกว่าการปฏิวัติต่อต้านระบบราชการ ในวอยวอดีนา คอซอวอ และมอนเตเนโกร ได้เข้ามาแทนที่ผู้นำที่ปกครองตนเองในภูมิภาคนี้ การรัฐประหารนำโดย สลอบอดัน มีลอเชวิช ผู้สนับสนุนลัทธิชาตินิยมเซอร์เบีย เหตุการณ์ดังกล่าวถูกประณามโดยรัฐบาลคอมมิวนิสต์ของสาธารณรัฐยูโกสลาเวียตะวันตก (โดยเฉพาะสโลวีเนียและโครเอเชีย) ซึ่งประสบความสำเร็จในการต่อต้านความพยายามที่จะขยายการจลาจลไปยังดินแดนของตน และหันมาต่อต้านมีลอเชวิชความเป็นปรปักษ์กันที่เพิ่มขึ้นส่งผลให้มีการสลายตัวของสันนิบาตคอมมิวนิสต์แห่งยูโกสลาเวียที่ปกครองในปี 2533 และต่อมาเกิดการแตกแยกของยูโกสลาเวีย

ในปี 1989 มีลอเชวิชได้รับเลือกให้เป็นประธานาธิบดีแห่งเซอร์เบีย เขาเรียกร้องให้รัฐบาลกลางยูโกสลาเวียดำเนินการเพื่อผลประโยชน์ของเซอร์เบียในโคโซโวโดยส่งกองทัพประชาชนยูโกสลาเวียไปปราบปรามการแบ่งแยกดินแดนในจังหวัด ในเวลาเดียวกัน มีการเสนอให้มีการปฏิรูประบบการเลือกตั้งของรัฐบาลกลางหลายครั้ง โดยเซอร์เบียสนับสนุนระบบ "หนึ่งพลเมือง หนึ่งเสียง" ซึ่งจะมอบคะแนนเสียงส่วนใหญ่ให้กับชาวเซิร์บ เมื่อถึงเวลานั้น ความตึงเครียดทางชาติพันธุ์ในยูโกสลาเวียเพิ่มขึ้น และสันนิบาตคอมมิวนิสต์แห่งยูโกสลาเวียที่ปกครองก็ล่มสลาย ตามมาด้วยวิกฤตสถาบันของรัฐบาลกลาง หลังจากเหตุการณ์เหล่านี้ ในปี 1989 สมัชชาแห่งสาธารณรัฐสังคมนิยมแห่งเซอร์เบียได้ลงมติให้แก้ไขรัฐธรรมนูญซึ่งยกเลิกอำนาจปกครองตนเองสูงสำหรับจังหวัดวอจโวดินาและโคโซโว

หลังจากที่ทางการสโลวีเนียห้ามกลุ่มชาวเซิร์บที่สนับสนุนการเมืองของเขารวมตัวกันในลูบลิยานา มิโลเซวิชก็เริ่มทำสงครามการค้ากับสาธารณรัฐสังคมนิยมสโลวีเนียในปลายปี 2532 ความขัดแย้งระหว่างเซอร์เบียและสโลวีเนียสิ้นสุดลงในเดือนมกราคม 2533 ในการประชุมสมัชชาสันนิบาตคอมมิวนิสต์ยูโกสลาเวียครั้งที่ 14 เมื่อ ชาวสโลวีเนียออกจากการประชุมตามด้วยผู้แทนชาวโครเอเชีย

หลังจากปี พ.ศ. 2533 รัฐนี้มีชื่อเรียกง่ายๆ ว่า สาธารณรัฐเซอร์เบีย (เซอร์เบีย-โครเอเชีย: Република Србија / Republika Srbija) และในเดือนธันวาคมปีเดียวกัน มีลอเชวิชได้รับเลือกให้เป็นประธานาธิบดีคนแรกของสาธารณรัฐ ในปี 1992 เมื่อสหพันธ์สาธารณรัฐยูโกสลาเวียก่อตั้งขึ้น เซอร์เบียก็กลายเป็นหนึ่งในสองสาธารณรัฐที่มีส่วนประกอบ ในปี พ.ศ. 2546 สหภาพแห่งรัฐนี้ได้ก่อตั้งขึ้นใหม่เป็นเซอร์เบียและมอนเตเนโกร และในปี พ.ศ. 2549 เซอร์เบียกลายเป็นสาธารณรัฐอิสระหลังจากที่มอนเตเนโกรแยกตัวออกจากกัน

อ้างอิง
-------

1. ↑  Pavlowitch 2002.
2. ↑  Cox 2002.
3. ↑  Ćirković 2004.
4. ↑  Ćirković 2004, p. 260–270.
5. ↑  Ćirković 2004, p. 270–271.
6. ↑  Pavlowitch 2002, p. 153–154.
7. ↑  Ćirković 2004, p. 273.
8. ↑  Pavlowitch 2002, p. 159.
9. 1 2  Ćirković 2004, p. 274.
10. ↑  Pavlowitch 2002, p. 154.
11. ↑  Cox 2002, p. 103-104.
12. ↑  Pavlowitch 2002, p. 170–171.
13. ↑  Cox 2002, p. 107.
14. ↑  Pavlowitch 2002, p. 172.
15. ↑  Cox 2002, p. 107–108.
16. ↑  "PETAR ATANACKOVIĆ: Srbija iz tri dela... mora biti cela". *Autonomija* (ภาษาเซอร์โบ-โครเอเชีย). 2013-09-02. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2022-01-11. สืบค้นเมื่อ 2022-01-10.
17. ↑  "UPHEAVAL IN THE EAST: Yugoslavia; A Sign of Bad Times in Yugoslavia: Trade War Between Two Republics". *The New York Times*. 28 January 1990.
18. ↑  Miller 2005, p. 529–581.

ข้อมูล
------

* Bataković, Dušan T. บ.ก. (2005). *Histoire du peuple serbe* [*History of the Serbian People*] (ภาษาฝรั่งเศส). Lausanne: L’Age d’Homme. ISBN 9782825119587.
* Bokovoy, Melissa K.; Irvine, Jill A.; Lilly, Carol S. บ.ก. (1997). *State-Society Relations in Yugoslavia, 1945-1992*. London: Palgrave Macmillan. ISBN 9780312126902.
* Ćirković, Sima (2004). *The Serbs*. Malden: Blackwell Publishing. ISBN 9781405142915.
* Cox, John K. (2002). *The History of Serbia*. Westport, Connecticut: Greenwood Press. ISBN 9780313312908.
* Dimić, Ljubodrag (2005). "Ideology and culture in Yugoslavia (1945-1955)". *Velike sile i male države u hladnom ratu 1945–1955: Slučaj Jugoslavije*. Beograd: Filozofski fakultet. pp. 303–320.
* Jelavich, Barbara (1983). *History of the Balkans: Twentieth Century*. Vol. 2. Cambridge University Press. ISBN 9780521274593.
* Miller, Nicholas (2005). "Serbia and Montenegro". *Eastern Europe: An Introduction to the People, Lands, and Culture*. Vol. 3. Santa Barbara, California: ABC-CLIO. pp. 529–581. ISBN 9781576078006.
* Pavlowitch, Stevan K. (2002). *Serbia: The History behind the Name*. London: Hurst & Company. ISBN 9781850654773.
* Tomasevich, Jozo (2001). *War and Revolution in Yugoslavia, 1941–1945: Occupation and Collaboration*. Vol. 2. San Francisco: Stanford University Press. ISBN 9780804779241.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ Socialist Republic of Serbia

| การควบคุมรายการหลักฐาน แก้ไขสิ่งนี้ที่วิกิสนเทศ |
| --- |
| ทั่วไป | 
* ISNI
	+ 1
* VIAF
	+ 1
* เวิลด์แคต

 |
| หอสมุดแห่งชาติ | 
* ฝรั่งเศส (ข้อมูล)
* สหรัฐ

 |
| อื่น ๆ | 
* SUDOC (France)
	+ 1

 |