***โตเกียวสตอรี*** (อังกฤษ: Tokyo Story; ญี่ปุ่น: 東京物語; โรมาจิ: *Tōkyō Monogatari*) เป็นภาพยนตร์ดรามาภาษาญี่ปุ่นจากปี 1953 ซึ่งกำกับโดยยาซูจิโร โอซุ และนำแสดงโดยชิซู รีว กับ ชิเอโกะ ฮิกาชิยามะ เนื้อเรื่องบอกเล่าเรื่องราวของคู่รักสูงวันที่เดินทางไปนครโตเกียวเพื่อเยี่ยมลูกของตนที่โตแล้ว ภาพยนตร์แสดงให้เห็นความแตกต่างของลูกซึ่งยุ่งเกินกว่าจะดูแลพ่อแม่ของตน ในขณะที่สะใภ้หม้ายที่แต่งงานกับลูกชายคนหนึ่งที่เสียชีวิตในสงครามนั้นกลับดูแลทั้งสองเป็นอย่างดี

โอซุและผู้เขียนยทภาพยนตร์ โคโงะ โนดะ เขียนบทเสร็จภายใน 103 วัน โดยมีแบบอย่างกลาย ๆ มาจากภาพยนตร์อเมริกันจากปี 1937 เรื่อง *เมดเวย์ฟอร์ทูมอโรว์* ที่กำกับโดยลีโอ แม็คคารีย์ โนดะเสนอให้นำภาพยนตร์ดังกล่าวมาดัดแปลง ในขณะที่โอซุเองยังไม่เคยชมภาพยนตร์เรื่องนั้น โอซุเลือกทีมงานและนักแสดงชุดเดิมกับที่เขาเคยทำงานมาด้วยเป็นเวลาหลายปี ภาพยนตร์เปิดตัวในประเทศญี่ปุ่นเมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน 1953 ที่ซึ่งไม่ได้รับความสนใจระดับนานาชาติในตอนแรก และถูกเรียกขานว่าเป็นภาพยนตร์ที่ "เป็นญี่ปุ่นเกินไป" กว่าที่จะถูกนำไปส่งออกขายในต่างประเทศได้ ต่อมาในปี 1957 ภาพยนตร์ได้ไปฉายที่ลอนดอน ที่ซึ่งได้รับรางวัล Sutherland Trophy ในปีถัดมาจากลอนดอน และได้รับการชื่นชมจากนักวิจารณ์ภาพยนตร์ชาวอเมริกันหลังนำไปฉายในนิวยอร์กซิตีเมื่อปี 1972 สำหรับในประเทศไทย ภาพยนตร์เข้าฉายที่โรงภาพยนตร์เฮาส์ สามย่านมิตรทาวน์ ในเดือนสิงหาคม 2020

*โตเกียวสตอรี* ได้รับการยอมรับในวงกว้างว่าเป็นผลงานชิ้นเอกของโอซุ และถูกเรียกขานว่าเป็นหนึ่งในภาพยนตร์ที่ดีที่สุดตลอดกาลหลายครั้ง ในปี 2012 ในผลสำรวจที่สำรวจในกลุ่มผู้กำกับภาพยนตร์โดยนิตยสาร *Sight & Sound* ภาพยนตร์นี้ได้รับการลงคะแนนให้เป็นภาพยนตร์ที่ดีที่สุดตลอดกาล

นักแสดง
-------

* จิซู รีว เป็น Shūkichi Hirayama (平山 周吉, *Hirayama Shukichi*)
* ชิเอโกะ ฮิกาชิยามะ เป็น Tomi Hirayama (平山 とみ, *Hirayama Tomi*)
* เซ็ตสึโกะ ฮาระ เป็น Noriko Hirayama (平山 紀子, *Hirayama Noriko*)
* ฮารูโกะ ซูงิมูระ เป็น Shige Kaneko (金子 志げ, *Kaneko Shige*)
* โซะ ยามามูระ เป็น Kōichi Hirayama (平山 幸一, *Hirayama Koichi*)
* คูนิโกะ มิยาเกะ เป็น Fumiko Hirayama (平山 文子, *Hirayama Fumiko*)
* เคียวโกะ คางาวะ เป็น Kyōko Hirayama (平山 京子, *Hirayama Kyoko*)
* เอจิโร โทโนะ เป็น Sanpei Numata (沼田 三平, *Numata Sanpei*)
* โนบูโอะ นากามูระ เป็น Kurazō Kaneko (金子 庫造, *Kaneko Kurazo*)

การผลิต
-------

โอซู (ขวาสุด) ขณะถ่ายทำ
*โตเกียวสตอรี* ได้รับแรงบันดาลใจมาจากภาพยนตร์อเมริกันจากปี 1937 เรื่อง *เมดเวย์ฟอร์ทูมอโรว์* ที่กำกับโดยลีโอ แม็คคารีย์ โนดะเริ่มแรกเสนอพล็อตเรื่อง ในขณะที่โอซุเองยังไม่เคยชมภาพยนตร์เรื่องนี้มาก่อน ภาพยนตร์ทั้งสองเรื่องเป็นเรื่องของผู้สูงวัยที่ประสบปัญหาในการเข้ากับคนรุ่นใหม่ และล้วนแสดงให้เห็นการเดินทางเยี่ยมลูกหลานของพ่อแม่ ความแตกต่างอยู่ที่ *เมดเวย์ฟอร์ทูมอโรว* มีฉากหลังเป็นยุคดีเพรสชั่นของสหรัฐอเมริกา ที่คู่แต่งงานนี้ประสบปรัญหาทางการเงิน ในขณะที่ *โตเกียวสตอรี* มีฉากหลังเป็นประเทศญี่ปุ่นหลังสงคราม ที่ซึ่งปัญหาต่าง ๆ เป็นในเชิงวัฒนธรรมและเชิงอารมณ์มากกว่า The two films also end differently.

สครปต์นั้นผลิตโดยยาซูจิโร โอซุ และคู่ขาคนสำคัญของเขา โคโงะ โนดะ ภายในเวลา 103 วัน ที่เรียวกังแห่งหนึ่งที่ชื่อ *ชิงาซากิกัง* ในเมืองชิงาซากิ จังหวัดคานางาวะ โอซุ, โนดะ และนัก cinematographer Yūharu Atsuta ลงพื้นที่สำรวจสถานที่ถ่ายทำในโตเกียว และโอโนมิจิ เป็นเวลาอีกหนึ่งเดือนก่อนเริ่มการถ่ายทำ การถ่ายทำจนถึงตัดต่อกินระยะเวลาตั้งแต่เดือนกรกฎาคมถึงตุลาคม 1953 โดยมีสถานที่ถ่ายทำได้แก่ในโตเกียว (อาดาจิ ชูโอ ไทโต และชิโยดะ), โอโนมิจิ, อาตามิ และโอซากะ ฉากที่เป็นภายในอาคารทั้งหมดถ่ายทำในสตูดิโอ Shochiku Ōfuna ที่คามากูระ จังหวัดคานางาวะ ยกเว้นเพียงฉากภายในพื้นที่พักคอยของสถานีโตเกียว และในขบวนรถไฟ โอซุเลือกใช้ทีมงานและนักแสดงชุดเดิมที่เขาเคยทำงานด้วยมาเป็นเวลานาน นักแสดง ชิชู รีว ระบุว่าโอซุจะมีความสุขที่สุดตอนที่ไฟนอลดราฟต์ของสคริปต์เสร็จ และไม่เคยมีการเปลี่ยนอะไรในไฟนอลดราฟต์อีก

สไตล์และธีม
-----------

เช่นเดียวกันกับภาพยนตร์เสียงทุกชิ้นของโอซุ *โตเกียวสตอรี'* มีความเร็วในการดำเนินเรื่องแบบเนิบช้า เหตุการณ์สำคัญต่าง ๆ มักไม่ได้ถูกแสดงออกมา แต่จะถูกเปิดเผยตามบทสนทนาในเรื่อง เช่น ไม่เคยมีฉากไหนที่แสดงให้เห็นระหว่างการเดินทางบนรถไฟไปและกลับจากโตเกียว มีการใช้รูปแบบกล้องพิเศษเฉพาะที่ซึ่งความสูงของกล้องนั้นต่ำและแทบไม่ขยับเลย นักวิจารณ์ภาพยนตร์ รอเจอร์ เอเบอร์ท (Roger Ebert) พบว่าทั้งภาพยนตร์มีการเคลื่อนของกล้องหนึ่งครั้ง ซึ่งเขาถือว่า "มากผิดปกติ" ในภาพยนตร์ของโอซุ การตั้งกล้องต่ำนั้นยังเป็นการชวนระลึกถึงการนั่งบนเสื่อทาทามิแบบญี่ปุ่น โอซุแทบไม่ได้ถ่ายมาสเตอร็ช็อต (master shot) เลย และมักไม่ทำตามกฎ 180 องศา (180-degree rule) ของการทำภาพยนตร์และทิศทางของหน้าจอ

โอซุชื่นชอบการตั้งกล้องนิ่ง ๆ โดยไม่ขยับเลยเป็นอย่างมาก และเชื่ออย่างแรงกล้าในแนวคิดมินิมอลิสม์ เดวิด เดรสเซอร์ (David Dresser) เปรียบเทียบรูปแบบของภาพยนตร์ของและพล็อตเรื่องแบบ "ทำให้ไม่เน้น" (de-emphasized plot) ของโอซุว่าเหมือนกับศาสนาพุทธแบบเซน และความตื่นเต้นต่อมูลค่าเปลือกนอกและวัตถุนิยมของโลกสมัยใหม่

ผลตอบรับเชิงวิจารณ์
-------------------

การให้คะแนนบนเว็บไซต์รีวิวภาพยนตร์ รอตเทนโทเมโทส์ ให้คะแนนไปในทิศทางเดียวกันคือ 100% "Fresh" จากการรีวิวของนักวิจารณ์ภาพยนตร์ 43 รีวิว และคะแนนเฉลี่ยที่ 9.66/10 ของรีวิวทั่วไป มติของเว็บระบุว่า: "*โตเกียวสตอรี*เป็นผลงานชิ้นเอกของโอซุ ที่ซึ่งความซับซ้อนอันคุ้มค่านั้นไม่เคยลดถอยพลังลงไปเลยแม้ภาพยนตร์จะผ่านระยะเวลากว่าครึ่งศตวรรษแล้วก็ตาม"

อ้างอิง
-------

1. ↑  "Tokyo Story". TCM. สืบค้นเมื่อ May 30, 2011.
2. ↑  Desser, David, บ.ก. (1997). *Ozu's Tokyo Story*. Cambridge, UK: Cambridge University Press. p. 26. ISBN 0-521-48435-9. `{{cite book}}`: ไม่รู้จักพารามิเตอร์ `|editorlink=` ถูกละเว้น แนะนำ (`|editor-link=`) (help)
3. ↑  Dresser.1997.p. 28.
4. ↑  Dresser. 1997. p. 69.
5. ↑  Dresser. 1997. p. 28.
6. ↑  Dresser. 1997. p. 46.
7. ↑  Dresser. 1997. p. 20.
8. ↑  Dresser.1997. pp. 20-21.
9. ↑  Eleftheriotis, Dimitris; Gary Needham (May 2006). *Asian cinemas: a reader and guide*. University of Hawaii Press. pp. 17–26. ISBN 978-0-8248-3085-4.
10. ↑  Dresser. 1997.p. 152.
11. ↑  David Bordwell; Kristin Thompson (2003). *Film History: An Introduction* (2nd ed.). McGraw-Hill. p. 396.
12. ↑  David Desser (2005). "The Space of Ambivalence". ใน Jeffrey Geiger (บ.ก.). *Film Analysis*. Norton. pp. 462–3.
13. ↑  Ebert, Roger (November 9, 2003). "Tokyo Story Movie Review & Film Summary (1953)". สืบค้นเมื่อ 6 August 2012.
14. ↑  Desser. 1997.p. 4.
15. ↑  Desser. 1997. p. 15.
16. ↑  Desser. 1997. p. 41.
17. ↑  Desser. 1997. p. 157.
18. ↑  Dresser. 1997. p. 5.
19. ↑  "Tokyo Story (Tôkyô monogatari)". *rottentomatoes.com*. 3 November 1953. สืบค้นเมื่อ 30 June 2019.

### บรรณานุกรม

* Bordwell, David & Thompson, Kristin (2003). *Film History: An Introduction* (2nd ed.). McGraw-Hill. ISBN 9780070384293.
* Desser, David, บ.ก. (1997). *Ozu's Tokyo Story*. Cambridge, UK: Cambridge University Press. ISBN 0-521-48435-9.
* Desser, David (2005). "The Space of Ambivalence". ใน Geiger, Jeffrey (บ.ก.). *Film Analysis*. Norton.
* Eleftheriotis, Dimitris & Needham, Gary (May 2006). *Asian Cinemas: A Reader and Guide*. University of Hawai'i Press. ISBN 978-0-8248-3085-4.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ **โตเกียวสตอรี**

* *โตเกียวสตอรี* ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส แก้ไขสิ่งนี้ที่วิกิสนเทศ
* *โตเกียวสตอรี* ที่รอตเทนโทเมโทส์
* *Tokyo Story: Compassionate Detachment* an essay by David Bordwell at the Criterion Collection