วิดีโอเกมแอ็กชันผจญภัยหลายผู้เล่น ค.ศ. 2013

***แกรนด์เธฟต์ออโตออนไลน์*** (อังกฤษ: *Grand Theft Auto Online*) เป็นวิดีโอเกมแอ็กชันผจญภัยออนไลน์หลายผู้เล่นที่พัฒนาโดยร็อกสตาร์นอร์ทและเผยแพร่โดยร็อกสตาร์เกมส์ ซึ่งวางจำหน่ายในวันที่ 1 ตุลาคม ค.ศ. 2013 สำหรับเพลย์สเตชัน 3 และเอกซ์บอกซ์ 360, 18 พฤศจิกายน ค.ศ. 2014 สำหรับเพลย์สเตชัน 4 และเอกซ์บอกซ์วัน รวมถึงวันที่ 14 เมษายน ค.ศ. 2015 สำหรับไมโครซอฟท์ วินโดวส์ ส่วนเวอร์ชันเพลย์สเตชัน 5 และเอกซ์บอกซ์ซีรีส์เอกซ์/เอส มีกำหนดวางจำหน่ายปลาย ค.ศ. 2021 เกมดังกล่าวเป็นส่วนเสริมออนไลน์ของ*แกรนด์เธฟต์ออโต V* โดยมีฉากอยู่ในรัฐสมมติของซานอันเดรอัส (อิงจากเซาเทิร์นแคลิฟอร์เนีย) ซึ่ง*แกรนด์เธฟต์ออโตออนไลน์*อนุญาตให้มีผู้เล่นได้มากถึง 30 คน ในการสำรวจสภาพแวดล้อมแบบโอเพนเวิลด์ และมีส่วนร่วมในแบบร่วมมือหรือเกมการแข่ง

การออกแบบแบบโอเพนเวิลด์ช่วยให้ผู้เล่นท่องไปในซานอันเดรอัสได้อย่างอิสระ ซึ่งรวมถึงเมืองที่เปิดกว้างและเมืองลอสซานโตสที่สมมติขึ้น (อิงจากลอสแอนเจลิส) ผู้เล่นควบคุมตัวเอกที่ไม่มีบทพูดในการเดินทางของพวกเขาเพื่อกลายเป็นผู้ก่ออาชญากรรมที่โดดเด่น และสร้างกลุ่มของตัวเองเมื่อพวกเขาบรรลุผลงานที่ใจกล้ามากขึ้น โดยกำหนดทั้งสองสัปดาห์ก่อนและสองสามปีหลังจากแคมเปญผู้เล่นคนเดียว *แกรนด์เธฟต์ออโตออนไลน์*ประกอบด้วยภารกิจร่วมมือที่ผู้เล่นหลายคนทำภารกิจให้เสร็จสิ้นเพื่อให้การเล่าเรื่องก้าวไกล เกมนี้ยังมีภารกิจและกิจกรรมข้างเคียงจำนวนมากรวมถึง "ไฮส์" (Heists) ขั้นสูง และธุรกิจต่าง ๆ ที่ผู้เล่นสามารถซื้อด้วยเงินในเกมเพื่อสร้างรายได้

*แกรนด์เธฟต์ออโตออนไลน์*ได้รับการพัฒนาควบคู่ไปกับโหมดผู้เล่นเดี่ยว จึงได้รับการออกแบบให้เป็นประสบการณ์ที่แยกจากกันสำหรับการเล่นในโลกที่มีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง เมื่อเปิดตัว เกมได้ประสบปัญหาทางเทคนิคอย่างกว้างขวาง ส่งผลให้ไม่สามารถเล่นภารกิจได้ และข้อมูลตัวละครสูญหาย ในตอนแรกผู้วิจารณ์แบบแบ่งฝ่ายได้วิพากษ์วิจารณ์ว่าไม่มีทิศทางและภารกิจซ้ำซาก พร้อมด้วยคำชมที่มุ่งเน้นไปที่ขอบเขตและรูปแบบการเล่นปลายเปิดโดยเฉพาะ เกมนี้ได้รับรางวัลส่งท้ายปี ตั้งแต่ความผิดหวังครั้งใหญ่ไปจนถึงเกมหลายผู้เล่นยอดเยี่ยมจากสิ่งพิมพ์เกี่ยวกับเกมหลายฉบับ เกมดังกล่าวได้รับการอัปเดตฟรีเป็นประจำ โดยจะขยายไปสู่โหมดเกมและเนื้อหา ซึ่งช่วยปรับปรุงการรับสัญญาณที่สำคัญ ทั้งนี้ การอัปเดต*ไฮส์*ใน ค.ศ. 2015 ได้รับการตอบรับอย่างดีจากนักวิจารณ์

รูปแบบการเล่น
-------------

*แกรนด์เธฟต์ออโตออนไลน์*ได้รับการพัฒนาควบคู่ไปกับ*แกรนด์เธฟต์ออโต V* โดยได้รับการออกแบบให้เป็นประสบการณ์ที่แยกจากกันสำหรับการเล่นในโลกที่มีการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ซึ่งผู้เล่นสูงสุด 30 คน ได้ท่องไปในโลกของผู้เล่นเดี่ยวอย่างอิสระ และเข้าสู่ล็อบบีเพื่อทำจ็อบให้เสร็จ (โหมดการแข่งและความร่วมมือที่ขับเคลื่อนด้วยเรื่องราว) ส่วนชุดเครื่องมือคอนเทนต์ครีเอเตอร์ช่วยให้ผู้เล่นสร้างพารามิเตอร์ของตนเองสำหรับงานที่กำหนดเอง เช่น สนามแข่ง และจุดเกิดใหม่ของอาวุธเดธแมตช์ ผู้เล่นอาจรวมกลุ่มกันในทีมผู้เล่นที่จัดไว้ซึ่งเรียกว่าพวกลูกมือ (crew) เพื่อทำจ็อบให้เสร็จร่วมกัน ทั้งนี้ บริการร็อกสตาร์เกมส์โซเชียลคลับได้ขยายทีมที่สร้างขึ้นในโหมดหลายผู้เล่นของ*แมกซ์เพย์น 3* มายัง*แกรนด์เธฟต์ออโตออนไลน์* ผู้เล่นสามารถสร้างทีมของตนเองและเข้าร่วมได้สูงสุดห้าคน ครูว์ต้องชนะการแข่งแบบหลายผู้เล่นเพื่อรับค่าประสบการณ์และไต่กระดานผู้นำออนไลน์

ใน*แกรนด์เธฟต์ออโตออนไลน์* ผู้เล่นจะสร้างตัวละครใหม่เฉพาะสำหรับโลกออนไลน์ซึ่งจะแสดงบนสวิตช์วีลของหน้าจอควบคู่ไปกับตัวละครผู้เล่นเดี่ยวอย่างแฟรงกลิน, ไมเคิล และเทรเวอร์ ตัวละครของผู้เล่นได้รับการออกแบบโดยกระบวนการที่เกี่ยวข้องกับพันธุกรรม ควบคุมเสื้อผ้าและทรงผมของตัวละครได้มากขึ้น ตัวเอกเดินทางมาถึงลอสซานโตสโดยเครื่องบินและลามาร์ เดวิส ได้มารับ ซึ่งมอบปืนและรถให้ตัวละครเอก บทแนะนำยาวหนึ่งชั่วโมงจะแนะนำผู้เล่นให้รู้จักกับโหมดเกมต่าง ๆ, การขับขี่การต่อสู้ และกลไกความก้าวหน้าของเกม เรื่องราวไม่ได้เป็นศูนย์กลางของหลายผู้เล่น แม้ว่าจะทำหน้าที่เป็นภาคก่อนของเรื่องราวสำหรับผู้เล่นเดี่ยว ที่ซึ่งตัวละครจากโหมดผู้เล่นเดี่ยวได้รับการถักทอเข้ามา

เช่นเดียวกับโหมดผู้เล่นเดี่ยว ผู้เล่นสามารถเพิ่มระดับคุณสมบัติของตัวละคร เช่น การขับรถ และความแข็งแกร่ง พิเศษเฉพาะสำหรับ*แกรนด์เธฟต์ออโตออนไลน์*คือระบบการหารายได้ โดยปกติจะเกิดจากการทำกิจกรรมให้สำเร็จ การสะสมประสบการณ์ให้เพียงพอเพื่อเพิ่มเลเวลปลดล็อกอาวุธ, เสื้อผ้า, การปรับแต่งรถ และกิจกรรมขั้นสูงอื่น ๆ (เช่น กระโดดร่ม และอากาศยาน) เมื่อปลดล็อกแล้ว จะต้องซื้อไอเทมด้วยสกุลเงินในเกม ซึ่งสามารถรับหรือซื้อได้ด้วยเงินจริง ผู้เล่นสามารถหลีกเลี่ยงข้อกำหนดเลเวลของกิจกรรมได้โดยเข้าร่วมเกมกับผู้อื่นที่มีอันดับเพียงพอ มีตัวเลือกในการเล่นคนเดียวหรือกับเพื่อนและตัวเลือกสำหรับ "โหมดแพสซีฟ" ซึ่งทำให้ผู้เล่นคงทนต่อผู้เล่นคนอื่น ๆ

นอกเหนือจากโอเพนเวิลด์แล้ว ยังมีกิจกรรมชุดหลักสามประเภท ได้แก่ การแข่งความเร็ว (โดยรถ, จักรยาน, อากาศยาน หรือเรือ), เดธแมตช์ (ทีม หรือการแข่งที่เปิดรับคนทั่วไป) และภารกิจการติดต่อตามวัตถุประสงค์ (จ็อบโครงเรื่องแบบผู้เล่นเดี่ยวที่ทำให้เข้าใจง่าย ซึ่งมักจะร่วมมือกัน) ภาค*ออนไลน์*ใช้จุดมุ่งหมายในการหาเป้าโจมตี และเน้นการลอบเร้นในการยิงกัน "โหมดปฏิปักษ์" เพิ่มรูปแบบที่ไม่สมมาตรหลายอย่างในกิจกรรมเหล่านี้ รวมถึง "ซีจเมนแทลลิตี" ที่ทีมหนึ่งถูกอีกทีมหนึ่งปิดล้อม และ "อัสตาลาบิสตา" ที่นักขับรถบรรทุกไล่ตามนักปั่นจักรยาน (ซึ่งชวนให้นึกถึงการไล่ล่าของรถบรรทุก/มอเตอร์ไซค์ใน*ฅนเหล็ก 2029 ภาค 2*) ส่วน "เซอร์ไวเวิล" จัดทีมที่มีผู้เล่นสูงสุดสี่คนเพื่อต่อสู้กับศัตรูสิบระลอก ซึ่งคล้ายกับโหมดซอมบีส์ใน*คอลล์ออฟดิวตี: แบล็กออปส์* การอัปเดต*ไฮตส์*ที่เผยแพร่เมื่อวันที่ 10 มีนาคม ค.ศ. 2015 ได้เพิ่มภารกิจหลายส่วนแบบร่วมมือกันห้าภารกิจ โดยแต่ละภารกิจจะมีจ็อบโครงการหลายอย่างที่นำไปสู่การก่ออาชญากรรมขั้นสุดท้ายซึ่งเป็นจ็อบที่ทำกำไรสูง ผู้เล่นที่เป็นหัวหน้าการปล้นจะต้องปลดล็อกการปล้นแต่ละครั้งและชำระค่าใช้จ่ายล่วงหน้า ในขณะที่ได้รับผลตอบแทนที่มากที่สุด (ในตอนท้ายหากทำสำเร็จ) และได้รับการบันทึกความคืบหน้า ในขณะที่ผู้เล่นคนอื่น ๆ (สมาชิกพวกลูกมือ) สามารถเข้าร่วมโครงการ/ขั้นสุดท้ายใด ๆ โดยไม่ต้องมีข้อกำหนดเบื้องต้นและได้รับค่าตอบแทนสำหรับแต่ละภารกิจที่ผ่าน การปล้นทั้งหมดต้องการผู้เล่นสี่คนยกเว้นครั้งแรกซึ่งเป็นผู้เล่นสองคน มักจะกำหนดบทบาทเฉพาะให้กับผู้เล่น เช่น คนขับ, มือปืน ฯลฯ และ/หรืออาจแยกออกจากกัน และแนะนำให้ใช้ชุดหูฟังสำหรับการสื่อสารกับผู้เล่นคนอื่น ๆ

เกมดังกล่าวมีเครื่องมือสร้างเนื้อหาที่ช่วยให้ผู้เล่นทำการแข่งความเร็วรถและเดธแมตช์ ผู้เล่นสามารถเลือกสถานที่, จุดเริ่มต้นและจุดเกิด, อาวุธและยานพาหนะที่ดรอปในเดธแมตช์ และสถานที่, เส้นทาง, ประเภทการแข่ง และจำนวนผู้เล่นในการแข่งทางอากาศ, ทางบก หรือทางทะเล การสร้างต้องผ่านการทดสอบปะทะกับผู้เล่นที่ควบคุมด้วยคอมพิวเตอร์ก่อนจึงจะสามารถใช้งานโหมดออนไลน์ได้ ซึ่งการสร้างสามารถเผยแพร่ให้ผู้อื่นนำไปใช้ได้ โดยบริษัทร็อกสตาร์ได้ติดแท็กสิ่งที่พวกเขาคิดว่าดีที่สุดในฐานะ "ร็อกสตาร์ตรวจสอบแล้ว" (Rockstar Verified)

โครงเรื่อง
----------

การเล่าเรื่องของเกมเริ่มต้นใน ค.ศ. 2013 ซึ่งเป็ยหลายเดือนก่อน*แกรนด์เธฟต์ออโต V* ผู้เล่นสวมบทบาทเป็นตัวเอกที่เงียบที่ย้ายไปลอสซานโตสเพื่อค้นหาสิ่งใหม่ เมื่อมาถึง พวกเขาได้พบกับลามาร์ เดวิส (รับบทโดยสลิงก์ จอห์นสัน) ซึ่งพวกเขาเป็นเพื่อนกับไลฟ์อินเวเดอร์ หลังจากการแข่งขันบนท้องถนนกับผู้เล่น ลามาร์แนะนำให้พวกเขารู้จักกับพ่อค้ายาที่ชื่อเจอรัลด์ (รับบทโดยดักลาส เพาเวล วอร์ด) และไซเมียน เยทาเรียน (รับบทโดยดีมอสเตเนส ไครซาน) ผู้เป็นพนักงานขายรถชาวอาร์มีเนียที่กินสินบนสำหรับการทำงาน ในขณะที่ผู้เล่นค่อย ๆ สร้างชื่อเสียงขึ้นมา พวกเขาดึงดูดความสนใจของบุคคล เช่น เทรเวอร์ ฟิลิปส์ (รับบทโดยสตีเวน อ็อก), แฮกเกอร์ที่ชื่อเลสเตอร์ เครสต์ (รับบทโดยเจ ไคลตซ์) และพ่อค้ายาชาวเม็กซิโกที่ชื่อมาร์ติน มาดราโซ (รับบทโดยอัลเฟรโด อูเอเรกา) ซึ่งจ้างพวกเขาด้วย

ในที่สุด ผู้เล่นได้รับโอกาสในการทำงานที่ใหญ่ขึ้นจากเลสเตอร์ ซึ่งจ้างพวกเขาให้ไปปล้นธนาคารหลายครั้ง โดยตัวแทนรัฐบาลที่เป็นเงามืดซึ่งรู้จักกันเพียงสายลับ 14 (รับบทโดยไรอัน ฟาร์เรล) ที่ทำให้พวกเขาฝ่าฝืนให้สายลับที่ถูกตัดสินว่ามีความผิดออกจากคุก และบุกเข้าไปในห้องทดลองของรัฐบาล และเทรเวอร์ ซึ่งขอความช่วยเหลือจากข้อตกลงด้านยาเสพติดที่ทำกำไรได้สูง ต่อมา ลามาร์ยังจ้างผู้เล่นรายนี้มาทำงานสองสามงาน ซึ่งส่วนใหญ่ประกอบด้วยการก่อวินาศกรรมแก๊งคู่แข่ง เพื่อสร้างเวทีสำหรับการขึ้นสู่อำนาจในท้ายที่สุด อย่างไรก็ตาม สิ่งนี้นำไปสู่การที่ลามาร์ต้องมีเรื่องมีราวกับแก๊งของเขา ดังนั้น เขาจึงพยายามเอาชนะความไว้วางใจจากพวกเขาอีกครั้งด้วยความช่วยเหลือจากผู้เล่น ในช่วงเวลานี้ ผู้เล่นค่อย ๆ สร้างอาณาจักรอาชญากรของตนเองขึ้น โดยเริ่มจากองค์การเล็ก ๆ ในขั้นต้น ซึ่งต่อมาได้ขยายโดยการซื้อสำนักงานและโกดังหลายแห่ง เพื่อช่วยผู้เล่นในการโจรกรรมและขายสินค้าต่าง ๆ หลังจากนั้นไม่นาน ผู้เล่นก็ตั้งต้นชมรมมอเตอร์ไซค์ และเริ่มทำธุรกิจที่ผิดกฎหมายเพิ่มเติม

ใน ค.ศ. 2017 ผู้เล่นยังคงขยายอาณาจักรของพวกเขาต่อไปโดยการจัดซื้อหลุมหลบภัย จากจุดที่พวกเขาใช้ปฏิบัติการยิงปืนร่วมกับสายลับ 14 และโรงเก็บเครื่องบิน เพื่อช่วยพวกเขาดำเนินการปฏิบัติการลักลอบขนของร่วมกับรอน จาคอฟสกี (รับบทโดยเดวิด โมเฆนตาเล) อดีตเพื่อนร่วมงานของเทรเวอร์ ในเดือนธันวาคม เลสเตอร์ได้ให้ผู้เล่นซื้อสถานที่ใต้ดินของรัฐบาลเก่า และแนะนำพวกเขาให้รู้จักกับมหาเศรษฐีที่ชื่อเอวอน เฮิรตซ์ (รับบทโดยฌอน แมกกราธ) และเครือข่ายเอไอคลิฟฟอร์ดของเขา ซึ่งจ้างพวกเขาเพื่อช่วยป้องกันเหตุการณ์หายนะที่ไม่เปิดเผยในอนาคต ในระหว่างปฏิบัติภารกิจ กลุ่มนี้ได้มีสำนักงานวิเทศสัมพันธ์ (IAA) รวมถึงสายลับ 14 และปะทะกับหน่วยปฏิบัติการพิเศษที่แยกตัวออกจากกลุ่มของรัสเซียที่นำโดยชายชื่อบ็อกดาน (รับบทโดยไวโท รูกินิส) อย่างไรก็ตาม หลังจากกำจัดหน่วยส่วนใหญ่แล้ว เอวอนและคลิฟฟอร์ดก็เริ่มด่าว่ากลุ่ม โดยเปิดเผยความตั้งใจจริงที่จะจุดชนวนวันโลกาวินาศนิวเคลียร์ และพวกเขาใช้ทุกคนเพื่อเข้าถึงระบบป้องกันของรัฐ ตอนนี้บ็อกดานได้เข้าร่วมกลุ่ม เพื่อขัดขวางแผนการของเอวอนกับคลิฟฟอร์ด ในที่สุดก็ประสบความสำเร็จ หลังจากที่ผู้เล่นบุกเข้าไปในสถานที่ลับของพวกเขาและกำจัดพวกเขาทั้งคู่

ใน ค.ศ. 2018 ผู้เล่นเปิดไนต์คลับแห่งใหม่ด้วยความช่วยเหลือจากอดีตผู้ประกอบการไนต์คลับลิเบอร์ตีซิตี "เกย์" โทนี พรินซ์ (รับบทโดยเดวิด เคนเนอร์) และเริ่มใช้เป็นแนวหน้าสำหรับธุรกิจที่ผิดกฎหมายของพวกเขา พวกเขายังกลายเป็นผู้เข้าแข่งขันอันดับต้น ๆ ใน*อะรีนาวอร์* ซึ่งเป็นรายการโทรทัศน์ที่มีลักษณะคล้ายเดโมลิชันเดอร์บี ซึ่งจัดขึ้นที่เมซแบงก์อะรีนาในเมืองดังกล่าว ในปีต่อมา ผู้เล่นจะกลายเป็นสมาชิกวีไอพีของไดมอนด์กาสิโนแอนด์รีสอร์ตที่เพิ่งเปิดใหม่ และช่วยเหลือพนักงานในปัญหาต่าง ๆ ที่พวกเขาเผชิญอยู่ โดยส่วนใหญ่มาจากนักธุรกิจชาวเท็กซัสที่ชื่อเอเวอรี ดักแกน ซึ่งกำลังวางแผนการครอบงำกิจการอย่างไม่เป็นมิตร หลังจากขัดขวางการดำเนินงานของเขาและปกป้องกาสิโนจากการโจมตีหลายครั้ง ผู้เล่นก็สังหารดักแกน โดยปล่อยให้ธอร์นตัน หลานชายของเขาซื้อกาสิโนหลังจากสัญญาว่าจะไม่ทำการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญใด ๆ

หมายเหตุ
--------

1. 1 2  *แกรนด์เธฟต์ออโตออนไลน์*เวอร์ชันเพลย์สเตชัน 3 และเอกซ์บอกซ์ 360 อนุญาตให้มีผู้เล่นพร้อมกันได้สูงสุด 16 คน ในขณะที่เวอร์ชันเพลย์สเตชัน 4, เอกซ์บอกซ์วัน และพีซี อนุญาตให้มีผู้เล่นพร้อมกันได้ถึง 30 คน
2. ↑  ในขณะที่เกมได้รับการกำหนดในตอนแรกก่อนเหตุการณ์*แกรนด์เธฟต์ออโต V* การเล่าเรื่องของการอัปเดตล่าสุดเริ่มจาก*กันรันนิง*ใน ค.ศ. 2017 โดยเกิดขึ้นในปีที่เปิดดัวตามลำดับ
3. ↑  ตามที่ปรากฏในการอัปเดตเดือนมีนาคม ค.ศ. 2015 คือ*การปล้น* (*Heists*)
4. ↑  ตามที่ปรากฏในการอัปเดตเดือนตุลาคม ค.ศ. 2015 คือ*รถโหลดเตี้ย* (*Lowriders*)
5. ↑  ตามที่ปรากฏในการอัปเดตเดือนธันวาคม ค.ศ. 2015 คือ*ผู้บริหารและอาชญากรอื่น ๆ* (*Executives and Other Criminals*)
6. ↑  ตามที่ปรากฏในการอัปเดตเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2016 คือ*การผจญภัยนอกจากนี้ในด้านการเงินและความผิดทางอาญา* (*Further Adventures in Finance and Felony*)
7. ↑  ตามที่ปรากฏในการอัปเดตเดือนตุลาคม ค.ศ. 2016 คือ*นักขี่มอเตอร์ไซค์* (*Bikers*)
8. ↑  ตามที่ปรากฏในการอัปเดตเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2017 คือ*การลักลอบปินและกระสุนเข้าไปในประเทศ* (*Gunrunning*)
9. ↑  ตามที่ปรากฏในการอัปเดตเดือนสิงหาคม ค.ศ. 2017 คือ*เที่ยวบินของผู้ลักลอบนำเข้า* (*Smuggler's Run*)
10. ↑  ตามที่ปรากฏในการอัปเดต*การปล้นวันโลกาวินาศ* (*The Doomsday Heist*)
11. ↑  ตามที่ปรากฏในการอัปเดต*หลังจากเวลาปกติ* (*After Hours*)
12. ↑  ตามที่ปรากฏในการอัปเดต*สงครามอะรีนา* (*Arena War*)
13. ↑  ตามที่ปรากฏในการอัปเดต*ไดมอนด์กาสิโนแอนด์รีสอร์ต* (*Diamond Casino & Resort*)

อ้างอิง
-------

1. ↑  Rockstar North (June 13, 2017). *Grand Theft Auto Online: Gunrunning* (PlayStation 4, Xbox One, Microsoft Windows). Rockstar Games. Mission: "Mole Hunt"  
**Agent 14:** "Yeah, it's 2017. I can't believe it either."
2. ↑  Weaver, Tim (16 August 2013). "Interview: Rockstar North president Leslie Benzies on GTA Online and GTA V". *Computer and Video Games*. Future plc. สืบค้นเมื่อ 17 August 2013.
3. 1 2  Dawkins, Daniel (15 August 2013). "GTA Online first look: Rockstar's persistent online world is its most ambitious project in years". *Computer and Video Games*. Future plc. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 17 August 2013. สืบค้นเมื่อ 16 August 2013.
4. ↑  R\* Q (12 September 2014). "Grand Theft Auto V Release Dates and Exclusive Content Details for PlayStation 4, Xbox One and PC". *Rockstar Newswire*. Rockstar Games. สืบค้นเมื่อ 12 September 2014.
5. ↑  McInnis, Shaun (16 August 2013). "Why Grand Theft Auto Online is Crazy Enough to Work". *GameSpot*. CBS Interactive. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 18 October 2013. สืบค้นเมื่อ 16 August 2013.
6. ↑  Krupa, Daniel (22 March 2012). "Max Payne 3: Rockstar's Multiplayer Reinvention". *IGN*. Ziff Davis. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 25 August 2012. สืบค้นเมื่อ 28 March 2012.
7. 1 2
8. 1 2 3 4
9. ↑  Martin, Liam (30 April 2015). "GTA Online re-review: 18 months on, open-world multiplayer lives up to its potential". *Digital Spy*. Hearst Corporation. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 28 March 2016. สืบค้นเมื่อ 29 March 2016.
10. ↑  McCaffrey, Ryan (5 March 2015). "GTA 5 Online Heists Hand-On: They're Real and They're Spectacular". *IGN*. Ziff Davis. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 6 March 2015. สืบค้นเมื่อ 29 March 2016.
11. ↑
12. ↑  Rockstar North (June 13, 2017). *Grand Theft Auto Online: Gunrunning* (PlayStation 4, Xbox One, Windows). Rockstar Games. Mission: "Mole Hunt"  
**Agent 14:** "Yeah, it's 2017. I can't believe it either."

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ ***แกรนด์เธฟต์ออโตออนไลน์***

* เว็บไซต์ทางการ

| * ด
* ค
* ก
ชุดเกม *แกรนด์เธฟต์ออโต* |
| --- |
| โดย ร็อกสตาร์เกมส์ |
| เกมภาคหลัก | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| *แกรนด์เธฟต์ออโต* | *แกรนด์เธฟต์ออโต 2* | *แกรนด์เธฟต์ออโต III* | *แกรนด์เธฟต์ออโต: ไวซ์ซิตี* |
| 
* *ลอนดอน 1969*

 | 
 
 | 
 
 | 
* ทอมมี่ เวอร์เซ็ตติ

 |

 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| *แกรนด์เธฟต์ออโต: แซนแอนเดรียส์* | *แกรนด์เธฟต์ออโต IV* | *แกรนด์เธฟต์ออโต V* | *แกรนด์เธฟต์ออโต VI* |
| 
* "ฮอตคอฟฟี"
* คาร์ล จอห์นสัน
* เพลงประกอบ

 | 
* นิโก้ เบลลิค
* *เอพิโสดฟอร์มลิเบอร์ตีซิตี*
	+ *เดอะลอสต์แอนด์แดมด์*
	+ *เดอะบัลลาดออฟเกย์ โทนี*

 | 
* การพัฒนา
* เพลง
	+ "Old Love / New Love"
	+ "สลีปวอล์กกิ้ง"
* เทรเวอร์ ฟิลิปส์
* *ออนไลน์*

 | 
 
 |

 |

 |
| เกมอื่น ๆ | 
* *อัดวานซ์*
* *ลิเบอร์ตีซิตีสตอรีย์*
* *ไวซ์ซิตีสตอรีย์*
* *ไชนาทาวน์วอร์ส*
* *เดอะไตรโลจี – เดอะเดฟินิทีฟอิดิชั่น*

 |
| สื่ออื่น ๆ | 
* *Grand Theft Childhood*
* *Jacked: The Outlaw Story of Grand Theft Auto*
* *The Gamechangers*

 |
| บุคคล | 
* Dan Houser
* Sam Houser
* Leslie Benzies
* David Jones
* Mike Dailly

 |
| บทความที่เกี่ยวข้อง | 
* *Grand Theft Auto* clone
* *Grand Theft Auto* modding
	+ *Multi Theft Auto*

 |
| 
* หมวดหมู่ หมวดหมู่

 |