**สมเด็จพระราชินีอาซีซะฮ์ อามีนะฮ์ ราจาเปอร์ไมซูรีอากง** พระนามเต็ม **ตุนกู ฮัจญา** **อาซีซะฮ์ อามีนะฮ์ ไมมูนะ อิสกันดารียะฮ์ บินตี อัลมาร์ฮุม อัล-มุตาวักกิล อาลัลละฮ์ สุลต่าน อิสกันดาร์ อัล-ฮัจ** (ยาวี: تونكو حاجة عزيزة أمينة ميمونة إسكندرية بنت المرحوم المتوكل على الله سلطان إسكندر الحاج; เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ 5 สิงหาคม ค.ศ.1960) ทรงเป็นราจาเปอร์ไมซูรีอากง (สมเด็จพระราชินี) แห่ง มาเลเซีย และเติงกู อัมปวน (พระมเหสี) แห่งรัฐปะหัง

เติงกู อัมปวน เป็นพระอิสริยยศสำหรับพระมเหสีในสุลต่านที่ประสูติในราชวงศ์หรือตระกูลชั้นสูง ตามที่ได้บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญแห่งรัฐปะหัง ทรงเป็นพระมเหสีในสุลต่านอับดุลละฮ์ อัล-ฮัจแห่งรัฐปะหัง ทรงดำรงพระอิสริยยศที่ราจาเปอร์ไมซูรีอากงแห่งมาเลเซีย ตั้งแต่ ค.ศ. 2019 ด้วยพระราชสวามีของพระองค์ทรงดำรงพระบรมราชอิสริยยศ ยังดีเปอร์ตวน อากง (สมเด็จพระราชาธิบดี) แห่งมาเลเซีย

พระราชพิธีราชาภิเษกมีขึ้นในวันที่ 30 กรกฎาคม ค.ศ. 2019 เกิดเหตุการณ์สำคัญของประวัติศาสตร์เนื่องจาก สมเด็จพระราชาธิบดีอับดุลละฮ์ ยังดีเปอร์ตวนอากง และสมเด็จพระราชินีตุนกู อาซีซะฯ ราจาเปอร์ไมซูรีอากง ทรงเป็นพระราชบุตรในสุลต่านผู้ทรงเคยได้รับเลือกเป็นยังดีเปอร์ตวนอากงแห่งมาเลเซียมาแล้ว ทั้งสองพระองค์

พระราชประวัติ
-------------

### พระชนม์ชีพช่วงต้น

ตุนกู ฮัจญา อาซีซะฮ์ เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ 5 สิงหาคม ค.ศ.1960 ณ พระราชวังอิสตานา ปาซีร์ เปลังกิ เมืองโจโฮร์บะฮ์รู รัฐยะโฮร์ พระองค์ทรงเป็นพระราชธิดาพระองค์ที่สามและเป็นพระราชธิดาใน 
**สมเด็จพระราชาธิบดีอิสกันดาร์** สุลต่านแห่งรัฐยะโฮร์ องค์ที่ 24 กับพระชนนี **เอนเช เบซาร์ ยาฮาห์ กัลซอม บิลติ อับดุลลาห์** (พระนามเดิม : โจเซฟิน รูบี้ เทรเวอร์โรล ชาวอังกฤษ) พระอัยกาของพระองค์คือ สุลต่านอิสมาอิล สุลต่านแห่งรัฐยะโฮร์ องค์ที่ 23 พระเชษฐาของพระองค์คือ สุลต่านอิบราฮิม อิสมาอิล สุลต่านแห่งยะโฮร์องค์ปัจจุบัน 

ตุนกู อาซีซะฮ์ ทรงเข้ารับการศึกษาชั้นต้นที่โรงเรียนอนุบาลตุนกู อัมปวม มาเรียม (Tunku Ampuan Mariam) เมืองโจโฮร์บะฮ์รู (ค.ศ.1962-1966) จากนั้นทรงศึกษาต่อที่โรงเรียนสตรีประถมศึกษาสุลต่านอิบราฮิม และทรงศึกษาต่อในระดับมัธยมศึกษาที่โรงเรียนตุนฟาฏิมะฮ์ (Tun Fatimah) เมืองโจโฮร์บะฮ์รู (ค.ศ.1973-1979) จากนั้นตั้งแต่ปี ค.ศ.1980 ถึง ค.ศ.1986 พระองค์ทรงศึกษาหลักสูตรต่าง ๆ รวมทั้งที่วิทยาลัยครูเตเมงกอง อิบราฮิม (Temenggong Ibrahim) เมืองโจโฮร์บะฮ์รู และหลักสูตรรัฐศาสตร์และสังคมศาสตร์ที่มหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ (NUS) ประเทศสิงคโปร์

ตุนกู อาซีซะฮ์ ยังเป็นที่รู้จักจากความสนใจอย่างลึกซึ้งในการทำอาหารและได้ตีพิมพ์พระราชนิพนธ์หนังสือสูตรอาหารของพระองค์เอง ในชื่อ "ฝีมือเติงกูอัมปวนแห่งปะหัง" (Air Tangan Tengku Puan Pahang) และ "อาหารพื้นเมืองปะหัง" (Masakan Tradisional Pahang) นอกจากนี้พระองค์ยังทรงทำอาหารให้กับผู้ประสบอุทกภัยในรัฐปะหัง

### อภิเษกสมรส

ตุนกู ฮัจญา อาซีซะฮ์ ได้พบกับ สมเด็จพระราชาธิบดีอับดุลละฮ์ ชะฮ์ องค์สุลต่านแห่งปะหัง องค์ที่ 6 (เมื่อครั้งยังเป็นเจ้าชาย) ในขณะนั้นมีพระชนมายุ 12 พรรษาและ 13 พรรษาตามลำดับ ทั้งสองพระองค์ได้อภิเษกสมรสเมื่อวันที่ 6 มีนาคม ค.ศ.1986 ณ พระราชวังอิสตานา ปาซีร์ เปลังกิ เมืองโจโฮร์บะฮ์รู รัฐยะโฮร์ ทรงได้รับพระราชทานแต่งตั้งเป็น เติงกูอัมปวน (พระมเหสี) แห่งรัฐปะหัง

### องค์อุปถัมภ์

เติงกูอัมปวน แห่งรัฐปะหังทรงเป็นองค์อุปถัมภ์ของหลายองค์กร ได้แก่

* องค์อุปถัมภ์สมาคมมัคคุเทศก์แห่งประเทศมาเลเซีย (Patron of the Girl Guides Association of Malaysia)
* นายกสมาคมมัคคุเทศก์รัฐปะหัง (President of the Girl Guides Association of Pahang)
* ประธานสมาคมสตรีรัฐปะหัง (President of the Pahang Women's Institute -WI)
* องค์ประธานตลอดชีพ ของมูลนิธิตุนกู อาซีซะฮ์ เพื่อการเจริญพันธุ์ (Founder & Patron of the Tunku Azizah Fertility Foundation -TAFF)

### พระราชสันตติวงศ์

* **เติงกู อะฮ์มัด อิซกันดาร์ ชะฮ์** ประสูติและสิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม ค.ศ.1990

* **เติงกู ฮัซซานัล อิบราฮิม อาลัม ชะฮ์** (มกุฎราชกุมาร และผู้สำเร็จราชการแห่งรัฐปะหัง) เสด็จพระราชสมภพเมื่อวันที่ 17 กันยายน ค.ศ.1995 (พระชนมายุ 27 พรรษา) ณ โรงพยาบาลเต็งกู อัมปวนอัฟซาน (Hospital Tengku Ampuan Afzan) เมืองกวนตัน สำเร็จการศึกษาปริญญาตรีด้านความสัมพันธ์ระหว่างประเทศจากโรงเรียนการทูตและความสัมพันธ์ระหว่างประเทศแห่งเจนีวา สวิตเซอร์แลนด์ (Geneva School of Diplomacy and International Relations, Switzerland) โรงเรียนนายร้อยทหารบกแซนด์เฮิสต์ ประเทศอังกฤษ (Royal Military Academy Sandhurst) และทรงกำลังศึกษาระดับบัณฑิตศึกษาที่สำนักนโยบายสาธารณะ ลี กวน ยิว (Lee Kuan Yew School of Public Policy) มหาวิทยาลัยแห่งชาติสิงคโปร์ (National University of Singapore : NUS)

* **เติงกู มูฮัมมัด อิซกันดาร์ รีอายาตุดดิน ชะฮ์** ประสูติเมื่อวันที่ 3 สิงหาคม ค.ศ.1997 (พระชนมายุ 25 พรรษา) สำเร็จการศึกษาจากมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ดบรูกส์ ประเทศอังกฤษ(Oxford Brookes University, England)
* **เติงกู อะฮ์มัด อิซมาอิล มูอัดซัม ชะฮ์ ประสูติเมื่อวั**นที่ 11 กันยายน ค.ศ.2000 (พระชนมายุ 22 พรรษา) สำเร็จการศึกษาปริญาตรีวิทยาศาสตร์บัณฑิต สาขาสังคมวิทยาและอาชญวิทยา วิทยาลัยรอยัลฮอลโลเวย์ มหาวิทยาลัยลอนดอน ประเทศอังกฤษ (Royal Holloway, University of London, England) และทรงกำลังศึกษาโรงเรียนนายร้อยทหารบกแซนด์เฮิสต์ ประเทศอังกฤษ (Royal Military Academy Sandhurst)

* **เติงกูปูเตอรี อัฟซัน อามีนะฮ์ ฮาฟิดซาตุลละฮ์**ประสูติเมื่อวันที่ 11 กันยายน ค.ศ.2000 (พระชนมายุ 22 พรรษา) สำเร็จการศึกษาปริญาตรีวิทยาศาสตร์บัณฑิต สาขาการจัดการและการบัญชี วิทยาลัยรอยัลฮอลโลเวย์ มหาวิทยาลัยลอนดอนประเทศอังกฤษ (Royal Holloway, University of London, England)

* **เติงกูปูเตอรี จีฮัน อาซีซะฮ์ อาตียาตุลละฮ์** ประสูติเมื่อวันที่ 27 เมษายน ค.ศ.2002 (พระชนมายุ 20 พรรษา) ทรงกำลังศึกษาจากมหาวิทยาลัยศิลปะเชิงสร้างสรรค์ เมืองฟาร์แนม ประเทศอังกฤษ(University for the Creative Arts, Farnham, England)

ในช่วงเริ่มต้นของการอภิเษกสมรส พระองค์ได้รับกรวินิจฉัยเมื่อเติงกูอัมปวน แห่งรัฐปะหังประสบกับการตั้งพระครรภ์ ทรงแท้งบุตรบ่อยครั้ง อย่างไรก็ตาม เติงกูอัมปวนแห่งรัฐปะหัง ได้ทดลองใช้วิธี In-Vitro (เด็กหลอดแก้ว) และตั้งพระครรภ์ได้สำเร็จ สิ่งนี้เป็นแรงบันดาลใจให้เติงกูอัมปวน แห่งรัฐปะหัง ทรงก่อตั้ง TAFF เพื่อช่วยเหลือคู่รักที่ต้องการตั้งครรภ์แต่ไม่สามารถรักษาได้ TAFF ได้รับการพัฒนาขึ้นครั้งแรกในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2548 และได้รับการพิสูจน์แล้วว่าประสบความสำเร็จในการช่วยเหลือหลายคู่ที่ไม่สามารถตั้งครรภ์ได้ TAFF ยังเป็นมูลนิธิเพื่อการมีบุตรเพียงแห่งเดียวในมาเลเซียที่ช่วยเหลือคู่สมรสที่ต้องการตั้งครรภ์ 

เติงกูอัมปวน แห่งรัฐปะหัง รับพระโอรสบุญธรรมซึ่งเป็นพระภาดา (ลูกพี่ลูกน้อง) ของพระราชสวามีเช่นกัน มีพระนามว่า เติงกูอามีร์ นัซเซอร์ อิบราฮิม ในปีค.ศ 1987 ประสูติเมื่อวันที่ 25 สิงหาคม ค.ศ.1986 (พระชันษา 36 ปี) และเป็นพระโอรสองค์สุดท้องของ เติงกู อาริฟ เบนดาฮารา อิบราฮิม และทรงเป็นพระนัดดาในสุลต่านอะบู บาการ์แห่งปะหัง เติงกูอามีร์ทรงเสกสมรสกับ สุไรยา อัฟซาน

อ้างอิง
-------

1. ↑  Bernama (22 January 2019). "Tunku Azizah appointed Tengku Ampuan Pahang". New Straits Times.