**ฟร็องซัว-เรอเน วีกงต์ เดอ ชาโตบรีย็อง** (ฝรั่งเศส: *François-René, vicomte de Chateaubriand*) เป็นนักเขียน, นักประวัติศาสตร์, นักการเมือง และนักการทูตชาวฝรั่งเศส เขาเป็นผู้ก่อตั้งสำนักศิลปะจินตนิยม (Romanticism) ในวงการวรรณกรรมของฝรั่งเศส ตระกูลชาโตบรีย็องเป็นตระกูลขุนนางแคว้นเบรอตาญและเป็นฝ่ายนิยมเจ้า ในยุคที่ปราชญ์ผู้รอบรู้ต่างผันตัวเป็นฝ่ายตรงข้ามกับศาสนจักร เขาได้เขียนหนังสือ *อัจฉริยะคริสเตียน* (*Génie du christianisme*) เพื่อปกป้องความเชื่อคาทอลิก ชาโตบรีย็องเคยดำรงตำแหน่งทูตฝรั่งเศสประจำหลายประเทศ ได้แก่ สวีเดน, ปรัสเซีย, สหราชอาณาจักร และรัฐสันตะปาปา

นักประวัติศาสตร์ เพเทอร์ ไก ระบุว่า ชาโตบรีย็องมองตัวเองเป็นนักรักผู้ยิ่งใหญ่ นักเขียนผู้ยิ่งใหญ่ และปราชญ์ผู้ยิ่งใหญ่แห่งยุค วงการวรรณกรรมฝรั่งเศสถูกครอบงำโดยชาโตบรีย็องตลอดครึ่งแรกของคริสต์ศตวรรษที่ 19

ประวัติ
-------

### ช่วงต้นและการลี้ภัย

ฟร็องซัว-เรอเน เดอ ชาโตบรีย็อง เกิดในเมืองแซ็ง-มาโล เมื่อ 4 กันยายน ค.ศ. 1768 เป็นบุตรคนเล็กในจำนวนสิบคน เขาเติบโตขึ้นในปราสาทตระกูลซึ่งตั้งอยู่ในเมืองกงบูร์ แคว้นเบรอตาญ บิดาของเขา เรอเน เดอ ชาโตบรีย็อง (*René de Chateaubriand*) เป็นอดีตกัปตันเรือซึ่งทำธุรกิจค้าขายเรือและค้าทาส บิดาเขาเป็นคนอารมณ์ร้ายและขาดมนุษยสัมพันธ์ นั่นทำให้เด็กชายฟร็องซัวเติบโตขึ้นมาในครอบครัวที่ขาดความอบอุ่น ความอบอุ่นเดียวที่เขาหาได้คือการเดินเท้าไปหาพี่สาวที่ชื่อลูซีลซึ่งอาศัยอยู่แถบนอกเมืองเท่านั้น สภาพแวดล้อมอันเลวร้ายวัยเด็กเช่นนี้เคยถึงกับทำให้เขาคิดจะยิงตัวตายด้วยปืนไรเฟิลสำหรับล่าสัตว์ 

ชาโตบรีย็องได้รับการศึกษาที่เมืองดอล (Dol), แรน และดีน็อง (Dinan) ในช่วงแรกเขาตัดสินใจไม่ได้ว่าจะเป็นทหารเรือหรือบวชเป็นพระดี แต่เมื่อเขามีอายุ 17 ปี เขาก็ตัดสินใจเป็นทหารและได้ยศร้อยตรีในกองทัพฝรั่งเศส ประจำการในนาวาร์ ภายในเวลาสองปีก็ได้เลื่อนยศเป็นร้อยเอก เขาเดินทางไปกรุงปารีสใน ค.ศ. 1788 และได้รู้จักกับเหล่านักเขียนแถวหน้าของฝรั่งเศสในยุคนั้น ยามที่การปฏิวัติฝรั่งเศสปะทุขึ้น ชาโตบรีย็องมีความเห็นอกเข้าใจพวกที่ก่อปฏิวัติในช่วงต้น แต่เมื่อเหตุการณ์ในปารีสรุนแรงขึ้น เขาจึงตัดสินใจเดินทางไปยังทวีปอเมริกาเหนือใน ค.ศ. 1791

### ผจญภัยอเมริกาเหนือ

ในหนังสือ *การเดินทางสู่อเมริกา* (*Voyage en Amérique*) ตีพิมพ์ใน ค.ศ. 1826 ระบุว่าชาโตบรีย็องเดินทางถึงฟิลาเดลเฟียในวันที่ 10 กรกฎาคม ค.ศ. 1791 เขาได้ไปเยือนนิวยอร์ก, บอสตัน และเลกซิงตัน ก่อนที่จะนั่งเรือล่องแม่น้ำฮัดสันไปยังเมืองออลบานี เขายังได้ติดตามชนเผ่าอินเดียแดงไปยังน้ำตกไนแอการาและประสบอุบัติเหตุแขนหักที่นั่นจนต้องพักรักษาตัวเป็นเวลาหลายเดือนในความดูแลของเผ่าอินเดียแดง ในหนังสือของเขาได้เขียนถึงอุปนิสัยและเรื่องราวของอินเดียแดงไว้มากมาย ประสบการณ์เดินทางในอเมริกาเหนือครั้งนี้กลายเป็นต้นทุนในการเขียนนวนิยายของเขาหลายเรื่อง มี *Les Natchez* (ค.ศ. 1826), *Atala* (ค.ศ. 1801) และ *René* (ค.ศ. 1802) เป็นอาทิ

### กลับฝรั่งเศสและลี้ภัยในลอนดอน

ชาโตบรีย็องในวัยหนุ่ม
ชาโตบรีย็องกลับมายังฝรั่งเศสใน ค.ศ. 1792 และเข้าทำหน้าที่ในกองทัพหลวงประจำโคเบล็นทซ์ภายใต้บัญชาของหลุยส์ โฌแซ็ฟ เดอ บูร์บง (*Louis Joseph de Bourbon*) ต่อมาเขาได้ถูกบิดามารดาคลุมถุงชนให้แต่งงานกับสตรีชั้นสูงชาวเมืองแซ็ง-มาโล ซึ่งเขาไม่เคยแม้แต่จะพบหน้าเธอมาก่อน ตลอดช่วงชีวิตคู่ของทั้งสอง ชาโตบรีย็องมีชู้กับหญิงหลายคนอย่างออกนอกหน้า งานราชการทหารของเขาก็ถึงจุดจบเช่นกัน เขาได้รับบาดเจ็บปางตายในการปิดล้อมตียงวีล ซึ่งเป็นการปะทะสำคัญระหว่างกองทหารฝ่ายนิยมเจ้ากับกองทัพปฏิวัติฝรั่งเศส เขาถูกพาตัวไปยังเจอร์ซีย์และขอลี้ภัยในประเทศอังกฤษ โดยทอดทิ้งภรรยาไว้ในฝรั่งเศส

ชาโตบรีย็องใช้ชีวิตระหว่างลี้ภัยในลอนดอนอย่างแร้นแค้นแสนสาหัส มีรายได้ยังชีพจากการสอนภาษาฝรั่งเศสและรับจ้างแปลเอกสาร แต่ที่เทศมณฑลซัฟฟอล์ก เขาตกหลุมรักสาวอังกฤษผู้หนึ่งนามว่าชาร์ลอต แต่ความสัมพันธ์ของทั้งคู่เป็นอันจบลงเมื่อเขาถูกไล่ต้อนจนรับสารภาพว่าเขามีภรรยาแล้ว ระหว่างที่ลี้ภัยในอังกฤษนี้เอง ชาโตบรีย็องเริ่มจะคุ้นเคยกับวรรณกรรมอังกฤษ นวนิยายเรื่อง *สวรรค์ลา* ของจอห์น มิลตัน (ซึ่งต่อมาเขาได้แปลนิยายเรื่องนี้เป็นภาษาฝรั่งเศส) เป็นนิยายที่มีอิทธิพลต่องานของเขาในเวลาต่อมามาก

การลี้ภัยจากบ้านเกิดเมืองนอนทำให้ชาโตบรีย็องพยายามสืบหาว่าอะไรคือสาเหตุของการปฏิวัติฝรั่งเศสซึ่งพรากชีวิตสหายและครอบครัวของเขาไปมากมาย ข้อขบคิดนี้สะท้อนอยู่ในงานเขียนชิ้นแรกของเขา *ความเรียงเรื่องปฏิวัติ* (*Essai sur les Révolutions*) ตีพิมพ์ใน ค.ศ. 1797 งานชิ้นนี้ได้อธิบายการปฏิวัติฝรั่งเศสด้วยสำนวนแบบคริสต์ศตวรรษที่ 18 และแทบไม่มีการใช้สำนวนแบบโรแมนติกอยู่เลย จุดเปลี่ยนครั้งสำคัญของชาโตบรีย็องคือการที่เขากลับมานับถือนิกายคาทอลิกใน ค.ศ. 1798

### หวนคืนสู่ฝรั่งเศสของนโปเลียน

เมื่อการปฏิวัติฝรั่งเศสจบลงและมีการนิรโทษกรรมอดีตทหารฝ่ายนิยมเจ้า ชาโตบรีย็องเดินทางกลับฝรั่งเศสใน ค.ศ. 1800 (ภายใต้รัฐบาลกงสุล) งานเขียน *อัจฉริยะคริสเตียน* (*Génie du christianisme*) เพื่อกอบกู้ศรัทธาคาทอลิกได้สร้างชื่อเสียงแก่เขามากมายใน ค.ศ. 1802 งานชิ้นนี้ทำให้เขาได้รับความโปรดปรานจากกงสุลเอก นโปเลียน โบนาปาร์ต ซึ่งต้องการจะครอบงำเหนือศาสนจักรคาทอลิกในเวลานั้น นโปเลียนแต่งตั้งชาโตบรีย็องเป็นเลขานุการทูตฝรั่งเศสประจำสันตะสำนัก แต่ไม่นานเขาก็บาดหมางกับพระคาร์ดินัลราชทูต นโปเลียนจึงส่งเขาไปรับตำแหน่งเสนาบดีในรัฐวาเลแทน แต่เมื่อดยุกแห่งอ็องเกียงซึ่งเป็นลูกพี่ลูกน้องของพระเจ้าหลุยส์ที่ 16 ถูกนโปเลียนสั่งประหารใน ค.ศ. 1804 ชาโตบรีย็องก็ลาออกจากตำแหน่งเพื่อแสดงความไม่พอใจ และหันไปทำงานด้านวรรณกรรมอย่างเดียว แล้วเขาก็ได้รับทรัพย์อย่างไม่คาดคิด จักรพรรดินีเอลิซาเบธ อเล็กเซเยฟนา แห่งรัสเซีย ได้ประทานเงินก้อนโตให้เขาในฐานะที่เขาเป็นผู้พิทักษ์คริสตจักรและควรคู่แก่การได้รับพระอุปถัมภ์

ชาโตบรีย็องใช้เงินที่ได้รับมาใน ค.ศ. 1806 นี้ออกเดินทางท่องเที่ยวยังกรีก, เอเชียน้อย, ปาเลสไตน์, อียิปต์, ตูนิเซีย และสเปน บันทึกที่เขาเขียนระหว่างการเดินทางนี้ถูกนำไปเขียนหนังสือ *มรณสักขี* (*Les Martyrs*) มีเนื้อหาเกี่ยวกับการเบียดเบียนคริสต์ศาสนิกชนในยุคโรมัน, หนังสือ *เส้นทางจากปารีสถึงเยรูซาเลม* (*Itinéraire de Paris à Jérusalem*) และช่วงที่เดินทางในสเปนถูกนำมาเขียนนิยาย *การผจญภัยของบะนูซัรรอจญ์คนสุดท้าย* (*Les aventures du dernier Abencérage*)

อ้างอิง
-------

1. ↑  Peter Gay, "The Complete Romantic," *Horizon* (1966) 8#2 pp 12-19.
2. ↑  Nitze, William A. "Chateaubriand in America", The Dial, Vol. LXV, June–December 1918.

| * ด
* ค
* ก
ศิลปะจินตนิยม |
| --- |
| วัฒนธรรม | 
* โบฮีเมียนิยม
* อชเชียน
* ชาตินิยมโรแมนติก
* วอลเลนร็อดนิยม

 |
| วรรณกรรม | 
* แอนเดอร์เซน
* เบลก
* เบินส์
* ไบรอน
* ชาโตบรีย็อง
* คอเลริดจ์
* Espronceda
* เกอเทอ
* พี่น้องตระกูลกริม
* Heine
* ฮอฟฟ์มันน์
* เฮิลเดอร์ลิน
* อูโก
* คีตส์
* คราซีนสกี
* ลามาร์ตีน
* เลโอปาร์ดี
* เลอร์มอนตอฟ
* มิกกีวิกซ์
* Musset
* Nerval
* โนวาลิส
* Oehlenschläger
* โพ
* พุชกิน
* ชิลเลอร์
* สก็อตต์
* แมรี เชลลีย์
* เพอร์ซี บิสซี เชลลีย์
* Slowacki
* สเตนดัล
* Ujejski
* เวิร์ดสเวิร์ธ

 |
| ดนตรี | 
* อัลแคน
* ออเบอร์
* เบทโฮเฟิน
* เบลลินี
* แบร์ลีโยซ
* กริก
* ชูเบิร์ท
* ชอแป็ง
* โดนิเซตติ
* ฟิลด์
* แฟรงค์
* กลิงคา
* ฮาเลวี
* ลิสท์
* โลเว
* มาร์ชเนอร์
* Méhul
* เม็นเดิลส์โซน
* Meyerbeer
* ปากานินี
* รอสซินี
* ชูมัน
* ทัลแบร์ค
* แวร์ดี
* วากเนอร์
* เวเบอร์

 |
| ปรัชญา | 
* คอเลริดจ์
* เกอเทอ
* ชิลเลอร์
* มุลเลอร์
* ชไลเออร์มัคเคอร์
* Tieck
* Mickiewicz
* ฟ็อยเออร์บัค
* ฟิชเทอ
* Wackenroder
* ยาน
* ชเลเกิล
* เช็ลลิง
* เฮเกิล
* Søren Kierkegaard
* Słowacki
* Towiański

 |
| ศิลปกรรม | 
* เบลก
* Briullov
* คอนสตาเบิล
* Corot
* เดอลาครัว
* Friedrich
* Géricault
* โกยา
* สกุลศิลปะลุ่มแม่น้ำฮัดสัน
* Leutze
* Nazarene movement
* พาล์มเมอร์
* เทอร์เนอร์
* Wiertz

 |