แผนภาพแสดงจุดเริ่มต้นและทิศทางการดำเนินงานของงานศึกษามีกลุ่มควบคุม เทียบกับงานศึกษาตามรุ่น (cohort study)
ในงานศึกษามีกลุ่มควบคุม เริ่มต้นจากข้อมูลการเกิดโรค จะมีการตรวจสอบและการวิเคราะห์เพื่อหาเหตุของโรค
ส่วนในงานศึกษาตามรุ่น เริ่มต้นจากสมมุติฐานของโรค 
จะมีการสังเกตดูเงื่อนไขที่เป็นสมมุติฐานของโรคสัมพันธ์กับอุบัติการณ์ของโรค
การศึกษาตามแผน หรือในอนาคต (prospective cohort) จะศึกษาการเกิดของโรคในอนาคต ส่วนการศึกษาย้อนหลัง (retrospective cohort) จะศึกษาการเกิดของโรคที่มีแล้ว

**งานศึกษามีกลุ่มควบคุม** (อังกฤษ: case-control study, case comparison study, case compeer study, 
case history study, case referent study, retrospective study) 
เป็นแบบการศึกษาอย่างหนึ่งที่ใช้กันอย่างกว้างขวางในวงการแพทย์ ที่มีการพัฒนาในยุคแรก ๆ ในสาขาวิทยาการระบาด แม้ว่าต่อ ๆ มาก็มีการสนับสนุนให้ใช้ในการศึกษาสาขาต่าง ๆ ของสังคมศาสตร์
เป็นงานศึกษาแบบสังเกต (observational study) ประเภทหนึ่ง ที่จะกำหนดกลุ่มสองกลุ่มที่มีผลต่างกัน แล้วเปรียบเทียบเพื่อตรวจสอบสมมุติฐานว่าอะไรเป็นเหตุของผลที่ต่างกันนั้น
เป็นแบบงานที่มักจะใช้เพื่อกำหนดองค์ประกอบที่มีผลต่ออาการของโรค โดยเปรียบเทียบคนไข้ที่มีอาการ/โรค (case) กับผู้ที่ไม่มีอาการ/โรค (control) ที่มีลักษณะอย่างอื่น ๆ เหมือน ๆ กัน
เป็นแบบงานที่ใช้ทรัพยากรน้อยกว่า แต่ว่าให้หลักฐานความเป็นเหตุผลได้อ่อนกว่าการทดลองแบบสุ่มและมีกลุ่มควบคุม (randomized controlled trial)

นิยาม
-----

ในสาขาวิทยาการระบาด การศึกษาแบบมีกลุ่มควบคุมเป็นรูปแบบหนึ่งของการศึกษาแบบสังเกต
เป็นการศึกษาที่ไม่สุ่มจัดผู้ร่วมการทดลองให้อยู่ในกลุ่มทดลอง (เป็นกลุ่มที่รับเงื่อนไขที่เป็นประเด็นการศึกษา) หรือกลุ่มควบคุม
แต่ว่าจะมีการ "สังเกต" ผู้ร่วมการทดลองเพื่อที่จะกำหนดทั้งการได้รับเงื่อนไขที่เป็นประเด็นการศึกษา ทั้งผลของการได้รับเงื่อนไขนั้น
ดังนั้น การได้รับเงื่อนไขหรือไม่ได้รับสำหรับผู้ร่วมการทดลองแต่ละคนจะไม่ได้กำหนดโดยผู้ทำการทดลอง

มีการนิยามคำว่า "case-control study" ว่า

> 
> (เป็น) การศึกษาแบบสังเกตทางวิทยาการระบาดของผู้ที่มีโรค (หรือมีตัวแปรที่เป็นผลอย่างอื่น) ที่เป็นประเด็นการศึกษา และกลุ่มควบคุมที่เหมาะสมประกอบด้วยผู้ที่ไม่มีโรค (เป็นกลุ่มเปรียบเทียบ หรือกลุ่มอ้างอิง)
> ความสัมพันธ์ที่เป็นไปได้ระหว่างองค์ความเสี่ยงอย่างหนึ่งที่เป็นประเด็นสงสัย หรือลักษณะ (attribute) อย่างหนึ่งของโรค (กับโรค)
> จะได้รับการตรวจสอบโดยเปรียบเทียบผู้ร่วมการทดลองที่มีโรคกับผู้ที่ไม่มีโรค
> ว่ามีความชุกขององค์ความเสี่ยงหรือลักษณะของโรค (หรือ ถ้าเป็นการศึกษาเชิงปริมาณ ระดับค่าของลักษณะ) ในแต่ละกลุ่ม (มีโรคและไม่มีโรค) แค่ไหน
> 
> 
> — *A dictionary of epidemiology (พจนานุกรมวิทยาการระบาด)*

ยกตัวอย่างเช่น ในการศึกษาที่พยายามจะแสดงว่า ผู้ที่สูบบุหรี่ (attribute) มีโอกาสที่จะรับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคมะเร็งปอด (outcome) มากกว่า
กลุ่มทดลองก็คือกลุ่มผู้ที่มีโรคมะเร็งปอด
และกลุ่มควบคุมก็คือกลุ่มผู้ที่ไม่มีโรคมะเร็งปอด (แต่ไม่จำเป็นต้องมีสุขภาพดี)
โดยที่จะมีคนที่สูบบุหรี่อยู่ในทั้งสองกลุ่ม
ถ้าอัตราการสูบบุหรี่ของกลุ่มทดลองสูงกว่ากลุ่มควบคุม นี้บอกเป็นนัยว่า สมมุติฐานนี้ถูกต้อง แม้ว่าจะยังไม่ใช่การสรุปว่าเป็นจริงอย่างเชื่อถือได้

การศึกษามีกลุ่มควบคุมมักจะเปรียบเทียบกับงานศึกษาตามรุ่น (cohort study) ที่ติดตามบุคคลที่รับเงื่อนไขที่เป็นประเด็นการศึกษาหรือไม่ได้รับ จนกระทั่งเกิดผลที่เป็นประเด็นการศึกษา

### การเลือกกลุ่มควบคุม

บุคคลในกลุ่มควบคุมไม่จำเป็นต้องมีสุขภาพดี และการรวมคนป่วยเข้าในกลุ่มควบคุมบางครั้งเป็นความเหมาะสม
เพราะว่า กลุ่มควบคุมควรจะเป็นตัวแทนของประชากรที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดโรค 
บุคคลในกลุ่มควบคุมควรจะมาจากกลุ่มประชากรเดียวกับบุคคลในกลุ่มทดลอง และการเลือกคนในกลุ่มควบคุมควรจะเป็นอิสระจากการได้รับหรือไม่ได้รับเงื่อนไขที่เป็นประเด็นการศึกษา

กลุ่มควบคุมสามารถที่จะมีโรคเดียวกันกับกลุ่มทดลอง แต่ในระดับ/ความรุนแรงที่ต่างกัน และดังนั้น จึงมีผลที่ต่างไปจากผลที่เป็นประเด็นศึกษา (ซึ่งมีระดับ/ความรุนแรงอีกขั้นหนึ่ง)
แต่ว่า เพราะว่า ความแตกต่างกันระหว่างผลของกลุ่มทดลองและผลของกลุ่มควบคุมมีน้อย ดังนั้นการตรวจจับเงื่อนไขที่เป็นประเด็นการศึกษาว่ามีโอกาสเป็นเหตุหรือไม่ ก็จะมีกำลังทางสถิติน้อยกว่า

โดยเหมือนกับการศึกษาของวิทยาการระบาดอื่น ๆ ยิ่งมีผู้ร่วมการทดลองมากเท่าไร ความน่าเชื่อถือของผลการทดลองก็มีเพิ่มยิ่งขึ้น
จำนวนคนในกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุมไม่จำเป็นต้องเท่ากัน
และจริง ๆ แล้ว ในหลาย ๆ สถานการณ์ การเกณฑ์หาคนเข้ากลุ่มควบคุมง่ายกว่าที่จะหาคนสำหรับกลุ่มทดลอง
การเพิ่มจำนวนบุคคลในกลุ่มควบคุมมากกว่ากลุ่มทดลอง จนกระทั่งถึงอัตราส่วน 4 ต่อ 1 อาจะเป็นวิธีเพิ่มคุณภาพของงานศึกษาโดยเป็นการใช้ทุนอย่างมีประสิทธิผล

ข้อดีและข้อเสีย
---------------

งานศึกษามีกลุ่มควบคุมเสียค่าใช้จ่ายน้อยโดยเปรียบเทียบ และเป็นแบบการศึกษาที่ใช้บ่อยในวิทยาการระบาด
ที่สามารถทำได้โดยทีมงานเล็ก ๆ หรือโดยนักวิจัยเพียงคนเดียวที่ศูนย์วิจัยแห่งเดียว
เป็นวิธีที่งานทดลองที่ทำอย่างเต็มรูปแบบอื่น ๆ อาจจะทำไม่ได้
เป็นแบบวิธีที่ชี้ทางที่ได้นำไปสู่การค้นพบและความก้าวหน้าใหม่ ๆ 
เป็นแบบวิธีที่มักจะใช้ศึกษาโรคหายาก หรือว่าเป็นการศึกษาขั้นเบื้องต้น (preliminary) เมื่อข้อมูลเกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างองค์ความเสี่ยงที่ศึกษากับโรคยังมีน้อย

โดยเทียบกับการศึกษาตามรุ่นตามแผน (prospective cohort study) งานศึกษามีกลุ่มควบคุมเป็นการศึกษาที่มีค่าใช้จ่ายและใช้เวลาน้อยกว่า
และในบางสถานการณ์ อาจจะมีกำลังทางสถิติที่เหนือกว่า
เพราะว่า การศึกษาตามแผนบางครั้งต้องรอการเกิดของโรคที่เป็นผลที่มีจำนวนเพียงพอก่อนที่จะแสดงผลที่น่าเชื่อถือ

งานศึกษามีกลุ่มควบคุมเป็นงานแบบสังเกตโดยธรรมชาติ และดังนั้น จึงไม่ให้หลักฐานในระดับเดียวกับการทดลองแบบสุ่มและมีกลุ่มควบคุม (randomized controlled trials)
คือ ผลที่พบอาจจะอิทธิพลมาจากตัวแปรสับสน จนกระทั่งว่า งานทดลองแบบที่ดีกว่าอาจจะให้ผลตรงกันข้าม
เช่นมีงานศึกษาโดยการวิเคราะห์อภิมาน (meta-analysis) ของงานศึกษามีกลุ่มควบคุมที่มีคุณภาพสูง 30 งาน งานวิเคราะห์แสดงผลสรุปว่า การใช้ผลิตภัณฑ์จะลดความเสี่ยงลงครึ่งหนึ่ง แต่ตามความจริงแล้ว จะมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้น

นอกจากนั้นแล้ว การเช็คเวลาที่เกิดเหตุการณ์เงื่อนไขที่สมมุติว่าเป็นเหตุของผลอาจจะยาก ถ้าใช้การศึกษาแบบมีกลุ่มควบคุม คือยากกว่างานศึกษาตามรุ่นตามแผน
เพราะงานตามแผนจะให้ความมั่นใจได้ว่า มีเหตุการณ์เงื่อนไขที่เกิดแล้วอย่างแน่นอน ก่อนที่จะติดตามผู้ร่วมการทดลองในระยะหนึ่งเพื่อตรวจดูว่ามีโรคเกิดขึ้นหรือไม่
เพราะฉะนั้น ข้อเสียที่สำคัญที่สุดของการศึกษามีกลุ่มควบคุมก็คือ ความยากลำบากที่จะได้ข้อมูลที่น่าเชื่อถือเกี่ยวกับการเกิดเหตุการณ์เงื่อนไขภายในช่วงระยะเวลาหนึ่ง ๆ
ดังนั้น การศึกษาแบบนี้จึงจัดอยู่ในระดับที่ค่อนข้างต่ำในลำดับชั้นหลักฐาน (hierarchy of evidence)

ตัวอย่าง
--------

ชัยชนะสำคัญจากงานศึกษามีกลุ่มควบคุม เป็นงานที่แสดงความสัมพันธ์ระหว่างการสูบบุหรี่กับโรคมะเร็งปอดที่ทำในปี ค.ศ. 1950
เป็นงานที่ทำมีผู้ร่วมการทดลองจำนวนมาก ที่แสดงนัยสำคัญทางสถิติของความสัมพันธ์ 
แม้ว่า ผู้ไม่เห็นด้วยจะได้อ้างต่อไปอีกหลายปีว่า งานศึกษาแบบนี้ไม่สามารถใช้ในการพิสูจน์เหตุ แต่ว่า งานศึกษาตามรุ่นที่ทำต่อ ๆ มายืนยันความเป็นเหตุ (ของการสูบบุหรี่) ที่งานศึกษามีกลุ่มควบคุมดั้งเดิมได้แสดง 
แม้ว่า ผู้ไม่เห็นด้วยจะได้อ้างต่อไปอีกหลายปีว่า งานศึกษาแบบนี้ไม่สามารถใช้ในการพิสูจน์เหตุ แต่ว่า งานศึกษาตามรุ่นที่ทำต่อ ๆ มายืนยันความเป็นเหตุ (ของการสูบบุหรี่) ที่งานศึกษามีกลุ่มควบคุมดั้งเดิมได้แสดง 
และในปัจจุบันเป็นเรื่องที่ยอมรับทั่วไปแล้วว่า การสูบบุหรี่เป็นเหตุของการตายเพราะมะเร็งปอดถึงร้อยละ 87 ในประเทศสหรัฐอเมริกา

การวิเคราะห์
------------

การวิเคราะห์ข้อมูลของงานศึกษามีกลุ่มควบคุมในตอนต้น ๆ เป็นการตรวจดูว่า มีความแตกต่างที่มีนัยสำคัญหรือไม่ระหว่างอัตราการมีเหตุการณ์เงื่อนไขระหว่างกลุ่มทดลองและกลุ่มควบคุม 
ต่อมามีนักวิชาการที่ชี้ข้อสมมุติว่า เมื่อผลที่เป็นโรคมีน้อย odds ratio ของเหตุการณ์เงื่อนไข (exposure) สามารถใช้ในการประมาณความเสี่ยงสัมพัทธ์ 
แต่หลังจากนั้นก็มีนักวิชาการอีกท่านหนึ่งที่แสดงว่า ข้อสมมุตินี้ไม่จำเป็น และ odds ratio ของเหตุการณ์เงื่อนไขสามารถใช้ประมาณ incidence rate ratio ของเหตุการณ์เงื่อนไขได้เลย

เชิงอรรถและอ้างอิง
------------------

1. ↑  Meirik, O. "Cohort and Case-Control Studies". ใน Campana, Aldo (บ.ก.). *Reproductive Health*. Geneva Foundation for Medical Education and Research.
2. 1 2 3 4  Last, John M. บ.ก. (2001), "case-control study", *A Dictionary of Epidemiology* (4 ed.), Oxford University Press, p. 22, ISBN 978-0-19-514169-6
3. ↑  Forgues, B (2012). "Sampling on the Dependent Variable Is Not Always That Bad: Quantitative Case-Control Designs for Strategic Organization Research". *Strategic Organization*. **10** (3): 269–275.[*ลิงก์เสีย*]
4. ↑  Lacy, M. G (1997). "Efficiently Studying Rare Events: Case-Control Methods for Sociologists". *Sociological Perspectives*. **40** (1): 129–154.
5. ↑  Mann, CJ (2003). "Observational research methods. Research design II: cohort, cross sectional, and case-control studies" (PDF). *Emerg Med J*. **20**: 54–60. doi:10.1136/emj.20.1.54. สืบค้นเมื่อ 2015-04-23.
6. 1 2  Porta, M, บ.ก. (2008). *A dictionary of epidemiology* (5 ed.). New York: Oxford University Press. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2013-04-29. สืบค้นเมื่อ 2015-04-22.
7. ↑  Rothman, K (2002). *Epidemiology. An Introduction*. Oxford, England: Oxford University Press.
8. 1 2  Grimes, DA; Schulz, KF (2005). "Compared to what? Finding controls for case-control studies". *Lancet*. **365** (9468): 1429–33. doi:10.1016/S0140-6736(05)66379-9. PMID 15836892.`{{cite journal}}`: CS1 maint: uses authors parameter (ลิงก์)
9. ↑  Schulz KF, Grimes DA (2002). "Case-control studies: research in reverse". *Lancet*. **359** (9304): 431–4. doi:10.1016/S0140-6736(02)07605-5. PMID 11844534.`{{cite journal}}`: CS1 maint: uses authors parameter (ลิงก์)
10. ↑  Levin, KA (2005). "Study design I". *Evidence-Based Dentistry*. **6** (3): 78–79. doi:10.1038/sj.ebd.6400355. PMID 16184164.`{{cite journal}}`: CS1 maint: uses authors parameter (ลิงก์)
11. ↑  Lawlor, DA; Davey, Smith G, Ebrahim, S (2004). "Commentary: the hormone replacement-coronary heart disease conundrum: is this the death of observational epidemiology?". *Int J Epidemiol*. **33** (3): 464–7. doi:10.1093/ije/dyh124. PMID 15166201.`{{cite journal}}`: CS1 maint: uses authors parameter (ลิงก์)
12. ↑  Ioannidis JP (2005). "Contradicted and initially stronger effects in highly cited clinical research". *JAMA*. **294** (2): 218–28. doi:10.1001/jama.294.2.218. PMID 16014596.`{{cite journal}}`: CS1 maint: uses authors parameter (ลิงก์)
13. ↑  Doll, R; Hill, AB (1950). "Smoking and carcinoma of the lung; preliminary report". *Br Med J*. **2** (4682): 739–48. PMC 2038856. PMID 14772469.`{{cite journal}}`: CS1 maint: uses authors parameter (ลิงก์)
14. 1 2  Doll, R; Hill, AB (1956). "Lung cancer and other causes of death in relation to smoking; a second report on the mortality of British doctors". *Br Med J*. **2** (5001): 1071–81. PMC 2035864. PMID 13364389.`{{cite journal}}`: CS1 maint: uses authors parameter (ลิงก์)
15. 1 2  Doll, R; Peto, R; Boreham, J; Sutherland, I (2004). "Mortality in relation to smoking: 50 years' observations on male British doctors". *BMJ*. **328** (7455): 1519. doi:10.1136/bmj.38142.554479.AE. PMC 437139. PMID 15213107.`{{cite journal}}`: CS1 maint: uses authors parameter (ลิงก์)
16. 1 2  Rodrigues L, Kirkwood BR (1990). "Case-control designs in the study of common diseases: updates on the demise of the rare disease assumption and the choice of sampling scheme for controls". *Int J Epidemiol*. **19** (1): 205–13. PMID 2190942.`{{cite journal}}`: CS1 maint: uses authors parameter (ลิงก์)
17. ↑  Greenhouse SW (1982). "Jerome Cornfield's contributions to epidemiology". *Biometrics*. 38 Suppl: 33–45. PMID 7046823.`{{cite journal}}`: CS1 maint: uses authors parameter (ลิงก์)
18. ↑  Miettinen, O (1976). "Estimability and estimation in case-referent studies". *Am. J. Epidemiol*. **103** (2): 226–35. PMID 1251836.`{{cite journal}}`: CS1 maint: uses authors parameter (ลิงก์)
19. ↑  Rothman, KJ; Greenland, S; Lash, TL (2008). *Modern Epidemiology* (3 ed.). Wolters Kluwer, Lippincott Williams & Wilkins.`{{cite book}}`: CS1 maint: multiple names: authors list (ลิงก์)

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* Stolley, Paul D.; Schlesselman, James J. (1982). *Case-control studies: design, conduct, analysis*. Oxford [Oxfordshire]: Oxford University Press. ISBN 0-19-502933-X.`{{cite book}}`: CS1 maint: multiple names: authors list (ลิงก์) (Still a very useful book, and a great place to start, but now a bit out of date.)

เว็บไซต์
* Wellcome Trust Case Control Consortium

| * ด
* ค
* ก
Biomedical research: Clinical study design / Design of experiments |
| --- |
| Overview | 
* การทดลองทางคลินิก
	+ Clinical trial protocol
	+ Clinical trial management
* Academic clinical trials

 |
| Controlled study(EBM I to II-1; A to B) | 
* การทดลองแบบสุ่มและมีกลุ่มควบคุม
	+ การทดลองแบบอำพราง
	+ Open-label trial)

 |
| งานศึกษาแบบสังเกต(EBM II-2 to II-3; B to C) | 
* งานศึกษาตามขวาง vs. งานศึกษาตามยาว, Ecological study
	+ งานศึกษาตามรุ่น (งานศึกษาตามรุ่นย้อนหลัง
	+ งานศึกษาตามรุ่นตามแผน)
* งานศึกษามีกลุ่มควบคุม (Nested case-control study)
* Case series
* Case study
* รายงานผู้ป่วย

 |
| วิทยาการระบาด/methods | 
* *occurrence:* อุบัติการณ์ (อุบัติการณ์สะสม)
* ความชุก
	+ ความชุก ณ จุดใดจุดหนึ่ง
	+ ความชุกในช่วงเวลา)

* *association:* *absolute* (Absolute risk reduction, Attributable risk, Attributable risk percent)
* *relative* (ความเสี่ยงสัมพัทธ์ (Odds ratio, Hazard ratio)

* *other:* Virulence
* Infectivity
* Mortality rate
* Morbidity
* Case fatality
* Specificity and sensitivity
* Likelihood-ratios
* Pre/post-test probability

 |
| Trial/test types | 
* In vitro
* In vivo
* Animal testing
* Animal testing on non-human primates
* First-in-man study
* Multicenter trial
* Seeding trial
* Vaccine trial

 |
| Analysis of clinical trials | 
* Risk-benefit analysis

 |
| Interpretation of results | 
* Selection bias
* Correlation does not imply causation
* Null result

 |
| **Category** **·** **Glossary** **·** **List of topics** |