อิหร่านเป็นประเทศแรก ๆ ของโลกที่เริ่มต้นทำการเกษตร แผ่นดินของอิหร่านมีประมาณ 1 ใน 3 เป็นพื้นที่ที่สามารถรองรับเกษตรกรรมได้ แต่เนื่องจากสภาพดินและการชลประทานที่ไม่เพียงพอทำให้ไม่สามารถประกอบการเกษตรบนแผ่นดินเหล่านั้นได้ มีแค่ 12 เปอร์เซ็นต์ของพื้นที่ที่สามารถทำเกษตรกรรมได้ (รวมถึงสวนผลไม้ ไร่องุ่นและที่ดินเพาะปลูก) แต่น้อยกว่าหนึ่งในสามของที่ดินที่เหมาะแก่การเกษตรมีระบบส่งน้ำได้ส่วนที่เหลือเป็นการเกษตรแบบแห้งแล้ง ภาคเหนือและภาคตะวันออกเฉียงเหนือของอิหร่านมีสภาพที่ดินอุดมสมบูรณ์

ภูมิหลัง
--------

ต้นพิสทาชิโอ จังหวัดกิรมาน อิหร่าน
อิหร่านเป็นประเทศแรกๆของโลกที่เริ่มต้นทำการเกษตร
ในศตวรรษที่หนึ่งก่อนคริสต์ศักราชอิหร่านนำต้นไม้ผลทั้งหมดที่ปลูกในกริีซ(ยกเว้นมะกอก)มาปลูก เมื่ออเล็กซานเดอร์โจมตีอิหร่านทำให้เกษตรกรรมในอิหร่านถดถอยลง ไร่สวนมากมายถูกทำลาย สภาพเช่นนี้คงอยู่ต่อไปจนถึงยุคสมัยของอัรดะชีร บอบะกอน ราชวงศ์ซัสซาเนียนเข้ามาฟื้นฟูชลประทาน ส่งเสริมให้ทำการเกษตรพืชสวนและเลี้ยงสัตว์ หลุงจากยุตซัสซาเนียนจนถึงการโจมตีของมุฆูลการเกษตรในอิหร่านซบเซาลง(ในยุคราชวงศ์อุมัยยะห์) และก้าวหน้ามากขึ้น (ในยุคราชวงศ์อับบาสและสมัยการปกครองส่วนท้องถิ่น)

นักวิชาการของประเทศนี้อยู่ในระหว่างการศึกษาเกี่ยวกับสรรพคุณทางยาของพืชต่างๆอย่างขมักเขม้น และผลิตอุปกรณ์สำหรับจ่ายน้ำ ตัวอย่าง เครื่องกว้านน้ำอัตโนมัต

การผลิตและการบริโภค
-------------------

| สินค้า | ราคาสากล
 x 1000 $ | จำนวน(ต่อตัน) |
| --- | --- | --- |
| นม | 1,715,313 | 6,500,000 |
| องุ่น | 1,391,700 | 2,900,000 |
| มะเขือเทศ | 1,184,650 | 5,000,000 |
| ข้าวสาลี | 1,169,603 | 15,000,000 |
| แอปเปิ้ล | 764,005 | 2,660,000 |
| ถั่วพิทาชิโอ | 760,184 | 230,000 |
| มันฝรั่ง | 729,601 | 4,500,000 |
| ไข่ไก่ | 543,543 | 711,000 |
| ข้าว | 471,135 | 2,800,000 |
| ส้ม | 404,202 | 2,300,000 |
| แตงโม | 344,019 | 3,300,000 |
| ผัก | 328,387 | 17,500,000 |
| อิทผลัม | 313,470 | 1,000,000 |
| หัวหอม | 313,293 | 1,700,000 |
| แตงกวาและแตงกวาดอง | 290,146 | 1,720,000 |
| บีทรูท | 243,959 | 5,300,000 |
| ผลไม้ | 223,314 | 1,400,000 |
| แคนตาลูป | 218,091 | 12,300,000 |
| ผลไม้แห้ง(รวมพิทาชิโอ อัลมอนด์ เมล็ดแตงโม ถั่ว...) | 208,506 | 1,700,000 |
| เชอร์รี่ | 196,317 | 225,000 |

การจัดอันดับผลผลิตการเกษตร
--------------------------

จัดอันดับโลก

| อันดับ | ผลผลิตการเกษตร |
| --- | --- |
| 1 | หญ้าฝรั่น, พิสทาชิโอ, ไข่ปลาคาเวียร์, บาร์เบอรรี่ ทับทิม, ผลไม้จำพวกเบอร์รี่ |
| 2 | อินทผลัม, แอพริคอต |
| 3 | แตงโม, เชอร์รี่, แคนตาลูป, แอปเปิ้ล, วอลนัท แตงกวา  |
| 4 | อัลมอนด์, แกะ, ผ้าขนสัตว์, ลูกควิน |
| 5 | ถั่ว, ผัก, ยี่หร่า |
| 6 | ถั่วแห้ง ,นมวัว, มะเขือเทศ |
| 7 | องุ่น, หัวหอม, เชอร์รี่, กีวี, นมแกะ |
| 8 | พีช, ส้ม, มะนาว (สีเหลืองและสีเขียว), ส้ม, นมแพะฟักและฟักทอง แตงไทย(ผลไม้ที่เติบโตในเขตอาเซอร์ไบจานตะวันตก) |
| 9 | เม็ดถั่ว |
| 10 | ลูกพลับ, ชา, น้ำผึ้ง |

ผลผลิตที่มีน้ำหนักมากที่สุด ปี 1390
-----------------------------------

ข้าวสาลี 14 ล้านตัน[]

มะเขือเทศ 6.8 ล้านตัน[]

นมวัว 3.6 ล้านตัน[]

การชลประทานและที่ดินเพื่อการเพาะปลูก
------------------------------------

แม้ว่าอิหร่านจะเป็นประเทศขนาดใหญ่ แต่ดินในอิหร่านก็ไม่เหมาะที่จะทำการเกษตรขนาดใหญ่ มีแค่12% ของพื้นที่ทั้งหมดของอิหร่าน คือน้อยกว่า 200,000 ตารางกิโลเมตรที่สามารถประกอบการเกษตรได้ ตอนนี้มีที่ดิน 63% ที่สามารถทำเกษตรได้ยังไม่ถูกใช้งาน ในอิหร่านจาก 50% ถึง 60% ของดินที่จะถูกใช้ในโครงการเกษตรกรรม ( 185 ตารางกิโลเมตร) ในอิหร่านมีทั้งที่ดินที่จำเป็นต่อระบบชลประทานและดินที่ชื้นฝนอยู่แล้ว ที่ดินเพาะปลูกในอิหร่านมีประมาณ 16 ล้านเฮกเตอร์ ครึ่งหนึ่งของดินเหล่านี้อยู่ในเขตชลประทานและอีกครึ่งหนึ่งอาศัยฝน

ปริมาณน้ำฝนและผลผลิตการเกษตร 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  | มีนาคม 2001 | มีนาคม 2003 | มีนาคม 2005 | มีนาคม 2007 | มีนาคม 2008 | มีนาคม 2009 | มีนาคม 2010 | **มีนาคม 2011** |
| ผลผลิต(ล้านตัน) | 65 | 80 | 87 | 97 | 92 | 70 | 91 | 99 |
| ปริมาณน้ำฝน (มิลลิเมตร) | 52 | 70 | 69 | 62 | 75 | 51 | 61 | 96 |

นำเข้าและส่งออก
---------------



**การใช้ที่ดินเพื่อการเกษตรในอิหร่าน**

  สวนและแปลงที่ดินใช้ฝน (1%)  สวนและแปลงที่ดินชุ่มน้ำ (10%)  ที่ดินทำการเกษตรในเขตชลประทาน (36%)  ที่ดินเพื่อการเกษตรแบบใช้น้ำฝน (53%)

มูลค่าการค้าผลผลิตทางการเกษตรและอาหารของอิหร่านในปี 1391-1392 สูงถึง 18 พันล้านและ 412 ล้านดอลลาร์ ในจำนวนนี้ 5.2 พันล้านมาจากส่งออกอาหารและผลผลิตทางการเกษตร และอีก 214 ล้านมาจากนำเข้าอาหารและผลผลิตทางการเกษตร

10 ผลิตภัณฑ์อาหารและผลผลิตทางการเกษตรส่งออกที่สำคัญในปี 1391-1392 มีรายละเอียดดังนี้ : พิสทาชิโอทะเลาะเปลือก (706.3 ล้านดอลลาร์) ซอสมะเขือเทศ (169.9 ล้านดอลลาร์) เมล็ดพิสทาชิโอทั้งสดและแห้ง (151.4ล้านดอลลาร์)โยเกิร์ต ยกเว้นผลิตภัณฑ์อาหารสำหรับทารก (144.7ล้านดอลลาร์) ไอศครีมและน้ำเชื่อมแช่แข็งแม้จะมีโกโก้ (140.9ล้านดอลลาร์) ขนมหวานประเภทช็อกโกแลตขาวไม่ผสมโกโก้(137.8ล้านดอลลาร์) ลูกเกด (133.6ล้านดอลลาร์) แตงโม(130.1ล้านดอลลาร์) บิสกิตที่เพิ่มสารให้ความหวาน (127.2ล้านดอลลาร์) ชีส(125.1ล้านดอลลาร์)

10 ผลิตภัณฑ์อาหารและผลผลิตทางการเกษตรนำเข้าที่สำคัญในปี 1391-1392 มีดังต่อไปนี้ ข้าว(2.3พันล้านดอลลาร์) กากถั่วเหลือง (1,827พันล้านดอลลาร์) เมล็ดข้าวโพด (1,526พันล้านดอลลาร์), ธัญพืชข้าวสาลี (1,273พันล้านดอลลาร์) น้ำตาลไม่ขัดสี ( 832. 2 ล้านดอลลาร์) น้ำมันถั่วเหลืองดิบ (765.6ล้านดอลลาร์) น้ำมันปาล์มปาล์ม (637.8 ล้านดอลลาร์) ชิ้นส่วนเนื้อวัวไร้กระดูกแช่แข็ง (378.6ล้านดอลลาร์) กล้วยสดหรือแห้ง ( 352. 8 ล้านดอลลาร์) และเนยแบ่งบรรจุแพ็คกว่า 500 กรัม (268.2ล้านดอลลาร์)

อ้างอิง
-------

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* ทำ"ปุ๋ยหมัก"อย่างไร

1. ↑  อิหร่านต้นกำเนิดเกษตรที่เก่าแก่ที่สุดของโลก
2. ↑  องค์การอาหารและเกษตรแห่งสหประชาชาติ
3. ↑  http://www.turquoisepartners.com/iraninvestment/IIM-Jun11.pdf[*ลิงก์เสีย*]
4. ↑  کاربری اراضی کشاورزی در ایران amar.org.ir
5. ↑  การค้าอาหารและผลผลิตทางการเกษตร 18. 4 พันล้านดอลลาร์ของอิหร่านในปี 92 สำนักข่าวอุตสาหกรรมอาหารในอิหร่าน