**ลัลเลศวรี** (อักษรโรมัน: Lalleshwari) หรือชื่อพื้นถิ่น **ลาล ดยัด** (แม่แบบ:IPA-ks, Lal Ded; ค.ศ. 1320–1392) เป็นรหัสยะชาวกัศมีร์ สำนักปรัชญาฮินดูสายไศวะกัศมีร์ เธอเป็นผู้ริเริ่มรูปแบบกวีนิพนธ์รหัสยะที่เรียกว่าวาตสูน หรือ *วขฺ* (Vakh) (จากสันสกฤต *วกฺ*) งานกวีนิพนธ์ของเธอเรียกว่า ลัลวัข (Lal Vakh) และเป็นงานเขียนชิ้นเก่าแก่ที่สุดของภาษากัศมีร์ และเป็นส่วนสำคัญในประวัติศาสตร์ของวรรกรรมภาษากัศมีร์ในปัจจุบัน ผลงานและเรื่องราวชีวิตของเธอถูกนำมาใช้เพื่อประโยชน์แอบแฝงทางศาสนาและการเมืองเรื่อยมา รณชีต โฮสโกเต เคยระบุว่า "สำหรับโลกภายนอกแล้ว ลัลไดดเป็นบุคคลในวงการวรรณกรรมและจิตวิญญาณที่เป็นที่รู้จักมากที่สุดจากกัศมีร์; ในกัศมีร์เอง เธอก็เป็นที่เคารพบูชาจากทั้งชาวฮินดูและมัสลิมมานานนับเจ็ดศตวรรษ [...] ที่ซึ่งเธอไม่ถูกนำมาใช้เป็นของศาสนาใดศาสนาหนึ่งโดยเอกเทศ แต่นับตั้งแต่ทศวรรษ 1980s เป็นต้นมา ภายใต้ความขัดแย้งยาวนานและการเมืองในกัศมีร์ [...] เธอกลายเป็นลัลเลศวรีหรือลัลลโยคินีสำหรับชาวฮินดู และลัลอารีฟะสำหรับชาวมุสลิม เป็นที่น่าเศร้าใจมากที่ในทุกวันนี้ การอธิบายเกี่ยวกับเธอจะต้องเป็นแบบฝั่งใดฝั่งหนึ่ง โดยที่ต้องกดทับคำอธิบายของอีกฝั่งไว้ มากขึ้นอีกเรื่อย ๆ"

ชื่ออื่นของเธอนอกจาก ลาล ดยัด (Lal Ded; "มารดาลัล" หรือ "มารดาลัลละ") เช่น ลัลไดด (Lal Dyad; *Dyad* แปลว่า "ย่า/ยาย"), ลัลละอารีฟะ (Lalla Aarifa), ลัลดิดดี (Lal Diddi), ลัลเลศวรี (Lalleshwari), ลัลลโยคีศวรี หรือ ลัลลโยเคศวรี (Lalla Yogishwari/Yogeshwari) และ ลลิศรี (Lalishri)

บทกวีของลัลเลศวรีเป็นหนึ่งในงานเขียนภาษากัศมีร์ที่เก่าแก่ที่สุดที่ค้นพบ และเขียนโดยใช้ภาษากัศมีร์ที่เริ่มแยกออกมาจากภาษาอปภรังศ์-ปรากฤต (Apabhramsa-prakrit) ในอินเดียเหนือ มีบทกวีรวม 285 บท ที่ระบุว่าเขียนขึ้นโดยลัลเลศวรี งานเขียนของเธอใช้แนวคิดอย่างไศวะแบบกัศมีร์ ที่ซึ่งรู้จักในชื่อตริกา จนถึงปี 1900

หลักฐานลายลักษณ์อักษรชิ้นแรกที่เขียนถึงชีวิตของลัลเลศวรีอยู่ใน *Tadhkirat-ul-Arifin* (ค.ศ. 1587) โดย Mulla Ali Raina และใน *Asrar ul-Akbar* (ค.ศ. 1654) โดย Baba Daud Mishkati ซึ่งระบุว่าลัลเศวรีเป็นสันตะรหัสยะ ปรากฏตัวให้รักเดินทางไปตามป่าเขาได้พบเห็น ส่วนใน *Tarikh-i-Azami* (ค.ศ. 1736) โดย Khwaja Azam Diddamari มีระบุข้อมูลลงรายละเอียดเกี่ยวกับชีวิตของเธอ นอกจากนี้ยังพบเรื่องราวชีวิตของเธอในจดหมายเหตุเปอร์เซีย *Waqiati-e-Kashmir* (ค.ศ. 1746) ซึ่งระบุว่าเธอมีชื่อเสียงมากในรัชสมัยของสุลต่าน Alau-ud-din (ค.ศ. 1343–54) และเสียชีวิตในรัชสมัยของสุลต่าน Shihab-ud-din (ค.ศ. 1354–73)

อ้างอิง
-------

1. ↑  M. G. Chitkara (1 January 2002). *Kashmir Shaivism: Under Siege*. APH Publishing. pp. 14–. ISBN 978-81-7648-360-5.
2. ↑  Kaul, Shonaleeka (October 16, 2020). "Remembering Lal Ded, the Kashmiri Yogini". *The New Indian Express*. สืบค้นเมื่อ 18 September 2021.
3. ↑  Lal Vakh online เก็บถาวร 11 พฤษภาคม 2008 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
4. ↑  Lal Ded's Vakhs
5. 1 2 3 4  I, Lalla: The Poems of Lal Ded, translated by Ranjit Hoskote with an Introduction and Notes, Penguin Classics, 2011, p. xiv ISBN 978-0-670-08447-0.
6. ↑  Paniker, K. Ayyappa (1997). *Medieval Indian Literature: Surveys and selections* (ภาษาอังกฤษ). Sahitya Akademi. ISBN 978-81-260-0365-5.
7. ↑  Richard Carnac Temple (1 August 2003). *Word of Lalla the Prophetess*. Kessinger Publishing. ISBN 978-0-7661-8119-9.
8. ↑  Lal Ded www.poetry-chaikhana.com.
9. ↑  Lal Ded เก็บถาวร 19 กันยายน 2008 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน www.radiokashmir.org.
10. ↑  Ded, Lal; Laldyada (2013). *I, Lalla: The Poems of Lal Ded* (ภาษาอังกฤษ). Penguin. pp. x. ISBN 978-0-14-342078-1.
11. ↑  Toshkhani, S.S. (2002). *Lal Ded : the great Kashmiri saint-poetess*. New Delhi: A.P.H. Pub. Corp. ISBN 81-7648-381-8.
12. ↑  Laldyada (2007). *Mystical Verses of Lallā: A Journey of Self Realization* (ภาษาอังกฤษ). Motilal Banarsidass Publishe. p. 4. ISBN 978-81-208-3255-8.

แหล่งข้อมูอื่น
--------------


วิกิคำคมมีคำคมเกี่ยวกับ ***ลัลเลศวรี***

* Kashmiri Saints and Sages
* The Wise Sayings of Lal Ded, translated by Sir George Grierson

| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน แก้ไขสิ่งนี้ที่วิกิสนเทศ |
| --- |
| นานาชาติ | 
* FAST
* ISNI
* VIAF

 |
| ประจำชาติ | 
* นอร์เวย์
* ฝรั่งเศส
* BnF data
* เยอรมนี
* อิตาลี
* อิสราเอล
* สหรัฐ
* ลัตเวีย
* โครเอเชีย
* เนเธอร์แลนด์

 |
| วิชาการ | 
* CiNii

 |
| ประชาชน | 
* Deutsche Biographie

 |
| อื่น ๆ | 
* IdRef

 |