**กองกำกับการ 3 กองบังคับการสนับสนุนทางอากาศ กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน** หรือ **หน่วยปฏิบัติการพิเศษนเรศวร 261** เป็นหน่วยตำรวจที่มีขีดความสามารถในการยุทธ์เคลื่อนที่ทางอากาศ การยุทธส่งทางอากาศ การรบพิเศษ และการปฏิบัติการพิเศษ เพื่อตอบโต้ต่อภัยคุกคามที่เป็นทหารและไม่ใช่ทหาร ในการสงครามพิเศษ และการแก้ไขปัญหา การก่อความไม่สงบ, การก่อการร้าย, การแย่งชิงตัวประกัน การจับกุม ฯลฯ ทุกรูปแบบ ตามแนว "การบริหารวิกฤตการณ์" (อังกฤษ: Crisis Management) ด้วยการปฏิบัติการปกปิด โดยมีพื้นที่รับผิดชอบระดับประเทศไทย ก่อตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2526 ปัจจุบันเป็นหน่วยระดับกองกำกับการ มีอุปกรณ์ครบมือ เช่น ปืนยิงแห, ปืนไฟฟ้า, ปืนพก, ปืนลูกซอง, ปืนกลเบา, ปืนกลมือ, ปืนเล็กยาว, ปืนเล็กสั้น, ระเบิดมือ, ระเบิดแก๊สน้ำตา, ปืนไรเฟิลซุ่มยิง, อุปกรณ์ต่อต้านการจลาจล ฯลฯ และมีผู้กำกับการเป็นหัวหน้าหน่วยราชการ ขึ้นตรงกับกองบังคับการสนับสนุนทางอากาศ กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน

การก่อตั้งหน่วย
---------------

ในช่วงทศวรรษที่ 70 โลกต้องเผชิญภัยคุกคามที่น่าหวาดกลัวอันเนื่องมาจากการจับยึดตัวประกัน การก่อวินาศกรรม และการลอบสังหาร โดยกลุ่มที่อ้างตัวผู้ก่อการร้าย ตามแบบสงครามอสมมาตร ภัยคุกคามนี้ได้อยากตัวจากความขัดแย้งในอาหรับและอิสราเอล ไปสู่รัฐสนับสนุนต่าง ๆ ในการก่อตั้งอิสราเอล และเป็นที่นิยมอย่างมากในกลุ่มประเทศที่นับถืออิสลาม การแนวทางที่กลุ่มก่อการร้ายใช้ ทำให้หลายประเทศตระหนักถึงความร้ายแรง และความน่ากลัวที่จะเกิดขึ้น และส่งผลกระทบต่อความสงบสุขของรัฐ จนทำให้หลายประเทศต่างตกลงกันที่จะแบ่งแยกความแตกต่างของอาชญากรรม และการก่อการร้าย เพื่อให้รัฐภาคีใช้วิธีทางกฎหมายเพื่อระงับยับยั้งและจับกุม

ประเทศไทยขณะนั้นยังไม่ได้ตระหนักถึงภัยคุกคามนี้อย่างเด่นชัด เพียงแต่มีหน่วยงานบางหน่วยที่เกี่ยวข้องอาจมีการฝึกเตรียมการใช้กำลังอยู่บ้างอันเนื่องมากจาก มีความล่อแหลมที่จะเกิดเหตุการณ์ลักษณะการปล้นยึดอากาศยานของกองทัพอากาศเท่านั้น จนกระทั่งเหตุการณ์สำคัญ เมื่อ พ.ศ. 2524 ได้มีการปล้นยืดอากาศยาน ของสายการบิน การูด้า ของประเทศอินโดนีเซีย มาลง ณ ท่าอากาศยานดอนเมือง กรุงเทพ ฯ แต่มีการใช้กำลังในท้ายที่สุด เพื่อยุติเหตุการณ์ โดยการปฏิบัติของกองทัพอากาศร่วมกองทัพอินโดนีเซ๊ย ทำให้รัฐบาลไทยขณะนั้น ตระหนักโดยทันทีว่าภัยคุกคามนี้ได้มาถึงแล้ว จึงได้สั่งการให้มีการจัดตั้ง คณะกรรมการนโยบายและอำนวยการแก้ไขปัญหาการก่อการร้ายสากล ขึ้น และได้มีการกำหนดลักษณะสำคัญของการก่อการร้ายสากล ตลอดจนแนวทางปฏิบัติของหน่วยงานต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้อง ตั้งแต่ในขั้นเตรียมการ ปฏิบัติการ ฯลฯ ทั้งนี้ตามคำสั่งลงวันที่ 1 ก.พ. 2526 ได้สั่งการให้กองทัพบก กองทัพเรือ กองทัพอากาศ และตำรวจ ได้ดำเนินการคัดสรรบุคลากรที่มีความสามารถ เพื่อประกอบกำลังในการแก้ไขปัญหาการก่อการร้ายดังกล่าวด้วย

กรมตำรวจ จึงได้พิจารณาหน่วยงานที่มีขีดความสามารถสูง และมีอาวุธยุทโธปรณ์เพียงพอ จึงได้พิจารณาสั่งการให้ กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน รวบรวมข้าราชการตำรวจที่สมัครใจเข้ารับการฝึกฝนเพื่อเป็นบุคลากรของหน่วยปฏิบัติการพิเศษที่จะตั้งขึ้นนี้ โดยอาศัยครูฝึกของกองกำกับการสนับสนุนทางอากาศ กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน เป็นหลักในการดำเนินการฝึก และเริ่มการฝึกโดยใช้พื้นที่ของ กองกำกับการสนับสนุนทางอากาศ (ค่ายนเรศวร) อ.ชะอำ จว.เพชรบุรี และเริ่มการฝึกครั้งแรกเมื่อ 19 ก.ย. 2526 จนได้รับคำสั่งอนุมัติให้จัดตั้งหน่วยใน วันที่ 18 ธ.ค. 2527 เป็นหน่วยงานพิเศษในสังกัดกองกำกับการสนับสนุนทางอากาศตำรวจตระเวนชายแดน ต่อมาปลายปี 2529 ตามพระราช
กฤษฎีกาแบ่งส่วนราชการกรมตำรวจ กระทรวงมหาดไทย ฉบับที่ 14 หน่วยปฏิบัติการพิเศษนเรศวร 261 ได้รับการบรรจุเข้าเป็นส่วนราชการระดับ กองร้อย ในอัตราการจัดของกองกำกับการสนับสนุนทางอากาศตำรวจตระเวนชายแดน คือ กองร้อยที่ 4 กองกำกับการสนับสนุนทางอากาศ กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน ต่อมาในปี 2548 ได้มี พ.ร.ฎ.แบ่งส่วนราชการสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ได้ยกฐานะขึ้นเป็นหน่วยระดับ "กองกำกับการ "คือ "กองกำกับการ 3 กองบังคับการสนับสนุนทางอากาศ กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน "มาจนปัจจุบัน

ความหมายของชื่อหน่วย
--------------------

คณะผู้ดำเนินการฝึก และ คณะครูฝึก ได้ร่วมกันพิจารณาชื่อเรียกหน่วยที่เหมาะสม ซึ่งพิจารณาจากความหมายที่เป็นมงคลแก่หน่วย เป็นที่เคารพยึดมั่นของ "เหล่านักรบแห่งค่ายนเรศวร "ประกอบกับเป็นพระนามของกษัตริย์นักรบ "สมเด็จพระนเรศวรมหาราช "และยังเป็นนามค่ายซึ่งได้รับ พระราชทานจากพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว จึงให้ชื่อหน่วยปฏิบัติการพิเศษนี้ว่า "นเรศวร "ส่วนเลข "261 "มีที่มาจาก ปีที่ได้รับเริ่มการฝึก พ.ศ. 2526 และ เลข 1 มาจากรุ่นที่ทำการฝึก คือ รุ่นที่ 1 นั้นเอง แต่ในเวลาต่อมา หลังจากที่มีการฝึกได้แล้วหลายรุ่นก็ยังไม่ได้เปลี่ยนแปลงชื่อหน่วยไปเป็นอย่างอื่น เพราะเลขดังกล่าว ยังประกอบกับได้เลข 9 ซึ่งถือเป็นเลขมงคล จึงใช้สืบต่อมาจนปัจจุบัน

ภารกิจ
------

นเรศวร 261 มีภารกิจด้านการปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากลและการก่อการร้ายในเมืองทุกรูปแบบ นอกจากนั้นยังมีภารกิจการถวายความปลอดภัยแด่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ สมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถและ พระบรมวงศานุวงศ์ เมื่อเสด็จแปรพระราชฐานประทับแรม ณ พระตำหนักต่าง ๆ ทั่วประเทศ รักษาความปลอดภัยบุคคลสำคัญ และสถานที่สำคัญซึ่งมีผลกระทบต่อความมั่นคงของชาติ งานเก็บกู้และทำลายวัตถุระเบิด และงานกู้ภัยทางยุทธวิธี

โครงสร้างหน่วย
--------------

* กองร้อยปฏิบัติการพิเศษ (ร้อย ปพ.)
	+ กองร้อยปฏิบัติการพิเศษที่ 1 (ร้อย ปพ.1)
	+ กองร้อยปฏิบัติการพิเศษที่ 2 (ร้อย ปพ.2)
	+ กองร้อยปฏิบัติการพิเศษที่ 3 (ร้อย ปพ.3)
* กองร้อยกู้ชีพ
* กองร้อยงานเก็บกู้และทำลายวัตถุระเบิด
* กองร้อยระวังป้องกัน

การสั่งใช้กำลัง
---------------

ปฏิบัติทางยุทธวิธีต่อเมื่อ ได้รับคำสั่งโดยตรงจาก ผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ ในการสั่งใช้กำลัง

ผลการปฏิบัติที่สำคัญ
--------------------

* เหตุการณ์ก๊อด'ส อาร์มี่บุกยึดสถานทูตพม่า พ.ศ. 2542 และโรงพยาบาลศูนย์ราชบุรี พ.ศ. 2543
* เหตุการณ์นักโทษพม่าจับผู้บัญชาการเรือนจำและเจ้าหน้าที่เรือนจำสมุทรสาคร เมื่อ 22 – 23 พฤศจิกายน พ.ศ. 2543
* เหตุการณ์ชิงตัวประกันในเทอร์มินอล 21 โคราช พ.ศ. 2563

สมุดภาพ
-------

*อาร์มช้างศึก* อาร์มสังกัด
อาร์มสังกัดตำรวจพลร่ม *ประดับโดยหน่วยนเรศวร 261*
พรางไทเกอร์ (Tigerstripe)

อ้างอิง
-------


* พระราชกฤษฎีการแบ่งส่วนราชการสำนักงานตำรวจแห่งชาติ พ.ศ. 2548
* เอกสารบรรยายสรุป กองบังคับการสนับสนุนทางอากาศ กองบัญชาการตำรวจตระเวนชายแดน พ.ศ. 2556

ดูเพิ่ม
-------

* กองบังคับการสนับสนุนทางอากาศ
* อรินทราช 26 – หน่วยตำรวจที่มีความเชี่ยวชาญการใช้อาวุธและยุทธวิธีพิเศษระดับตำรวจนครบาล สังกัดกองบัญชาการตำรวจนครบาล
* หน่วยปฏิบัติการพิเศษ – หน่วยตำรวจที่มีความเชี่ยวชาญการใช้อาวุธและยุทธวิธีพิเศษระดับตำรวจภูธร สังกัดตำรวจภูธรภาค 1 – 9 และในระดับหน่วยปฏิบัติการภายใต้ตำรวจภูธรจังหวัด 76 จังหวัด
* การปฏิบัติการพิเศษ

| * ด
* ค
* ก
ไทย หน่วยรบพิเศษของประเทศไทย |
| --- |
| กองทัพไทย |
| หน่วยรบพิเศษในปัจจุบัน | 

|  |  |
| --- | --- |
| กองทัพบก | 
* กรมรบพิเศษที่ 1
* กรมทหารราบที่ 31 รักษาพระองค์ (31st Infantry Regiment)
* หน่วยเฉพาะกิจ 90 (Task Force 90)

 |
| กองทัพเรือ | 

|  |
| --- |
| 
* หน่วยทำลายใต้น้ำจู่โจม (SEAL)

 |
| นาวิกโยธิน | 
* กองพันลาดตระเวน กองพลนาวิกโยธิน (RECON)

 |

 |
| กองทัพอากาศ | 

|  |
| --- |
| 
* พลร่มกู้ภัย กองทัพอากาศไทย (RTAF Pararescue)

 |
| อากาศโยธิน | 
* คอมมานโด กองทัพอากาศไทย (RTAF Commando)

 |

 |
| ตำรวจ | 
* อรินทราช 26 (Arintaraj 26)
* นเรศวร 261 (Naresuan 261)
* หน่วยตำรวจพลร่ม (PARU)

 |

 |  |
| 
* ศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล
* หน่วยยุทธวิธีตำรวจของไทย

 |

| * ด
* ค
* ก
ไทย หน่วยยุทธวิธีตำรวจของประเทศไทย |
| --- |
| สำนักงานตำรวจแห่งชาติ |
| หน่วยในปัจจุบัน | 

|  |  |
| --- | --- |
| ตำรวจนครบาล | 
* อรินทราช 26ก (Arintaraj 26)

 |
| ตำรวจภูธร 1-9 | 
* หน่วยปฏิบัติการพิเศษ (Provincial Special Operation Sub-Division)

 |
| ตำรวจตระเวนชายแดน | 
* นเรศวร 261ก (Naresuan 261)
* หน่วยตำรวจพลร่ม (PARU)
* หน่วยเฝ้าตรวจระยะไกล (LRSU)

 |
| ตำรวจปราบปรามยาเสพติด | 
* สยบไพรี 43 (Sayobpairee 43)

 |
| ตำรวจสอบสวนกลาง | 
* หนุมานกองปราบ (HANUMAN)
* กองบังคับการปฏิบัติการพิเศษ (Commando)

 |

 |  |
| อดีตหน่วย | 
* สยบริปูสะท้าน

 |
| ก เป็นหน่วยระดับเดียวกับหน่วยรบพิเศษ หากนับจากการเป็นหน่วยขึ้นตรงทางยุทธการกับศูนย์ปฏิบัติการต่อต้านการก่อการร้ายสากล (ศตก.) |