**ศาลเจ้าเล่งจูเกียง** (จีน: 靈慈宮) หรือเป็นที่รู้จักในนาม **ศาลเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว** เป็นศาลเจ้าตามคติจีนหนึ่งในสามแห่งของจังหวัดปัตตานี ตั้งอยู่บริเวณเชิงสะพานเดชานุชิตในเขตเทศบาลเมืองปัตตานี ถือเป็นศูนย์รวมจิตใจของชาวไทยเชื้อสายจีนในจังหวัดปัตตานีและใกล้เคียง ภายในประดิษฐานเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว (ภาษามลายูปัตตานีว่า โต๊ะแปะกงแมะ หรือโตะกงแมะ) โดยมีตำนานที่ยึดโยงกับสถานที่และโบราณสถานอื่น ๆ ในจังหวัด

ประวัติ
-------

ศาลเจ้าเล่งจูเกียงก่อตั้งขึ้นโดยชาวจีนในเมืองปัตตานีเมื่อปี พ.ศ. 2117 ยุคจักรพรรดิว่านลี่แห่งราชวงศ์หมิงตรงกับรัชกาลสมเด็จพระมหาธรรมราชาแห่งกรุงศรีอยุธยา เดิมมีชื่อว่า**ศาลเจ้าซูก๋ง** เพราะมีโจ๊วซูก๋งหรือพระหมอเป็นเทพหลักของศาล ต่อมาได้รับการบูรณะและจัดงานสมโภชโดยหลวงสำเร็จกิจการจางวาง (ตันจงซิ่น) เมื่อปี พ.ศ. 2407 หลังจากนั้นพระจีนคณานุรักษ์ (ตันจูล่าย) ได้อัญเชิญเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยวจากบ้านกรือเซะมาประดิษฐานในศาล และตั้งชื่อศาลใหม่ว่า "ศาลเจ้าเล่งจูเกียง" แต่นิยมเรียก "ศาลเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว" เป็นศาลเจ้าที่เก่าแก่ที่สุดในไทยในปัจจุบัน

ตามตำนานเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยวกล่าวว่า เป็นหญิงชาวจีนตระกูลลิ้มหรือหลิม มีพี่ชายชื่อลิ้มโต๊ะเคี่ยมซึ่งต่อมาได้เดินทางมารับราชการที่เมืองปัตตานีและสมรสกับธิดาของเจ้าเมือง เข้ารีตอิสลามและไม่หวนกลับบ้านเกิดเมืองนอน มารดาที่อยู่ในประเทศจีนก็คิดถึงบุตรชายยิ่งนักเพราะไม่ติดต่อกลับมาเลย ลิ้มกอเหนี่ยวสงสารมารดาจึงอาสาออกตามหาพี่ชาย จนพบกับลิ้มโต๊ะเคี่ยมที่บ้านกรือเซะ และอาศัยอยู่ที่นั่นยาวนานก็เพื่อชวนให้พี่ชายกลับเมืองจีนไปพบมารดา แต่พี่ชายกลับปฏิเสธเพราะกำลังสร้างมัสยิดกรือเซะ เมื่อไม่สามารถทำให้พี่ชายกลับประเทศจีนตามความประสงค์ของมารดา ลิ้มกอเหนี่ยวจึงผูกคอตายใต้ต้นมะม่วงหิมพานต์ ด้วยความอาลัย ลิ้มโต๊ะเคี่ยมจึงสร้างฮวงซุ้ยให้แก่น้องสาวตามประเพณี แต่เมื่อชาวจีนได้ทราบถึงความกตัญญูรักษาสัตย์ จึงมีชาวบ้านไปบนบาน ก่อนนำไม้มะม่วงหิมพานต์นั้นมาแกะสลักเป็นรูปเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยวประดิษฐานไว้ที่ศาลเจ้ากรือเซะ ภายหลังได้ย้ายไปประดิษฐาน ณ ศาลเล่งจูเกียงจนถึงปัจจุบัน เป็นที่ยอมรับนับถือในกลุ่มชาวไทยเชื้อสายจีนสืบต่อมา แม้กระทั่งลูกหลานชาวจีนที่เปลี่ยนเข้ารับศาสนาอิสลามและใช้ภาษามลายูไปแล้ว แต่บางส่วนก็มีไปขอพรหรือบนบานกับเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว ในวันฮารีรายอก็จะมีการเซ่นสรวงเจ้าแม่ และเมื่อพิธีแห่เจ้าแม่เดือนสามชาวมุสลิมเชื้อสายจีนก็จะไปชมขบวนเพื่อระลึกถึง

ทั้งนี้ศาลเจ้าเล่งจูเกียงมีความศักดิ์สิทธิ์และมีชื่อเสียง โดยมีพระมหากษัตริย์ไทยได้เสด็จมายังศาลเจ้าแห่งนี้สามพระองค์ ได้แก่ พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว, พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว และพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช โดยพระมหากษัตริย์ทุกพระองค์ที่เสด็จมาจะพระราชทานกระถางธูปเป็นประจำ ได้แก่ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าอินทรศักดิศจี พระวรราชชายาได้พระราชทานรูปเคารพเจ้าแม่กวนอิมและกระถางธูปทองเหลืองขนาดใหญ่แก่ศาลเล่งจูเกียง เพื่ออุทิศพระราชกุศลถวายแด่พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ส่วนพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เสด็จพร้อมด้วยสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ, สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี และสมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณวลัยลักษณ์ อัครราชกุมารี เสด็จมาเคารพศาลเจ้าแห่งนี้หลายครั้ง บางครั้งก็เสด็จเป็นการส่วนพระองค์

โครงสร้าง
---------

ศาลเจ้าเล่งจูเกียงมีชั้นเดียว แบ่งเป็นโถงกลาง มีปีกซ้ายและปีกขวา ลานด้านหน้าอาคารมีแท่นบูชาเทวดา โถงกลางมีแท่นบูชาสามแท่น แท่นกลางคือโจ๊วซูกง เป็นเทพประธาน และเจ้าแม่ทับทิม, แท่นซ้ายคือเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยวและน้องเจ้าแม่ และแท่นขวาคือตั่วเหล่าเอี้ยหรือเจ้าพ่อเสือและฝูเต๋อเจิ้งเฉิน ส่วนโถงด้านขวามีเทพซาเจียงกุนและเจ้าแม่กวนอิม และโถงซ้ายมีเทพกุนเต้กุน

ดูเพิ่ม
-------

* เจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว
* มัสยิดกรือเซะ

อ้างอิง
-------

1. 1 2 3 4 5 6  "ประวัติศาลเจ้าเล่งจูเกียง". *ศาลเจ้าเล่งจูเกียง*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2018-03-19. สืบค้นเมื่อ 25 กันยายน 2560. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)
2. 1 2 3 4  "เจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว ศาลเจ้าเล่งจูเกียง". *ตระกูลคณานุรักษ์ ทายาทหลวงสำเร็จกิจการจางวาง*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2017-02-28. สืบค้นเมื่อ 25 กันยายน 2560. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)
3. ↑  เจษฎา นิลสงวนเดชะ (มกราคม–มิถุนายน 2561). *"ศาลเจ้า : ศรัทธาสถานในสังคมไทย"* (PDF). วารสารภาษาและวัฒนธรรม (37:1). p. 50.`{{cite book}}`: CS1 maint: date format (ลิงก์)[*ลิงก์เสีย*]
4. 1 2  วรถพ สังสงและอื่น ๆ (4 กุมภาพันธ์ 2559). ""ทัวร์ศาลเจ้า-ขอพรองค์เทพ" ทั่ว 14 จังหวัดใต้ในเทศกาลตรุษจีน". *MGR Online*. สืบค้นเมื่อ 25 กันยายน 2560. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)[*ลิงก์เสีย*]
5. ↑  "แห่พระลุยน้ำ ลุยไฟ ศาลเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว ปัตตานี". *กรุงเทพธุรกิจ*. 11 กุมภาพันธ์ 2560. สืบค้นเมื่อ 25 กันยายน 2560. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)
6. ↑  สุธัญญา ฉันทะ (17 กุมภาพันธ์ 2559). "ชวนเที่ยว "ปัตตานี" ร่วมงานสมโภช "เจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว"". *ประชาชาติธุรกิจออนไลน์*. สืบค้นเมื่อ 25 กันยายน 2560. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)
7. ↑  Pisan (24 มีนาคม 2553). "บาบ๋า ย่าหยา...ในโลกไทยมลายูปัตตานี". *อิศรา*. สืบค้นเมื่อ 25 กันยายน 2560. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)
8. ↑  อิบรอฮิม ชุกรี. *ประวัติศาสตร์ราชอาณาจักรมลายูปะตานี*. เชียงใหม่ : ซิลค์เวอร์ม บุคส์, 2547, หน้า 37
9. ↑  ประพนธ์ เรืองณรงค์. *บุหงาปัตตานี คติชนไทยมุสลิมชายแดนใต้*. พิมพ์ครั้งที่ 2. กรุงเทพฯ : สถาพรบุ๊คส์, 2554, หน้า 30-32
10. 1 2  "ศาลเจ้าเล่งจูเกียง จังหวัดปัตตานี". *ฐานข้อมูลทางวัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อม*. สืบค้นเมื่อ 25 กันยายน 2560. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)[*ลิงก์เสีย*]
11. ↑  "มัสยิดกรือเซะ และ ลิ้มโต๊ะเคี่ยม". *ตระกูลคณานุรักษ์ ทายาทหลวงสำเร็จกิจการจางวาง*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-04-30. สืบค้นเมื่อ 25 กันยายน 2560. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)
12. ↑  "ประวัติองค์เจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว". *ศาลเจ้าเล่งจูเกียง*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2010-01-29. สืบค้นเมื่อ 25 กันยายน 2560. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)
13. ↑  ""ศาลเจ้าเล่งจูเกียง" คึกคัก พร้อมรับนักท่องเที่ยวสักการะ "เจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว" ช่วงตรุษจีน". *ASTVผู้จัดการออนไลน์*. 17 กุมภาพันธ์ 2558. สืบค้นเมื่อ 25 กันยายน 2560. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)[*ลิงก์เสีย*]
14. ↑  ประพนธ์ เรืองณรงค์. *เรื่องเล่าจากปัตตานี*. กรุงเทพฯ : สถาพรบุ๊คส์, 2548, หน้า 58-60
15. 1 2  เลขา เกลี้ยงเกลา (17 ตุลาคม 2559). "พระเมตตาแผ่ไพศาล...ตามรอยพระบาทที่ศาลเจ้าแม่ลิ้มกอเหนี่ยว ปัตตานี". *อิศรา*. สืบค้นเมื่อ 25 กันยายน 2560. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ ศาลเจ้าเล่งจูเกียง
	+ ภาพถ่ายดาวเทียมจากวิกิแมเปีย หรือกูเกิลแมปส์
	+ แผนที่จากลองดูแมป หรือเฮียวีโก
	+ ภาพถ่ายทางอากาศจากเทอร์ราเซิร์ฟเวอร์

พิกัดภูมิศาสตร์: 6°52′17″N 101°15′30″E﻿ / ﻿6.871471°N 101.258336°E﻿ / 6.871471; 101.258336