สมเด็จพระราชาธิบดีชญาเนนทระแห่งเนปาล ทรงสวมฒากาโฏปี
**ฒากาโฏปี** (เนปาล: ढाका टोपी, ออกเสียง [ɖʱaka ʈopi]) หรือ **โฏปีเนปาล** เป็นหมวกพื้นถิ่นซึ่งเป็นที่นิยมของประเทศเนปาล ส่วนหนึ่งของเครื่องแต่งกายประจำชาติเนปาล สวมใส่โดยผู้ชาย คำส่า *ฒากาโฏปี* มีความหมายตรงตัวว่า "เครื่องสวมศีรษะอันทำมาจากผ้าธากา" ผ้าธากาเป็นผ้าฝ้ายชั้นดีที่นำเข้ามาจากธากาซึ่งในปัจจุบันคือเมืองหลวงของประเทศบังกลาเทศ

ฒากาโฏปีเป็นส่วนประกอบหนึ่งของชุดประจำชาติเนปาล และเป็นสัญลักษณ์ของความเป็นชาติเนปาล

ประวัติศาสตร์
-------------

หมวกนี้กลายมาเป็นที่นิยมในรัชสมัยของสมเด็จพระราชาธิบดีมเหนทระซึ่งครองราชย์ระหว่างปี 1955 ถึง 1972 และประกาศบังคับให้สวมฒากาโฏปีในภาพถ่ายสำหรับทำหนังสือเดินทางและเอกสารทางการทั้งหมด ฒากาโฏปีนิยมนำมามอบให้กันในระหว่างเทศกาลดาเชนและติหาร์ เจ้าหน้าที่ของรัฐยังสวมใส่ฒากาโฏปีในฐานะเครื่องแต่งกายประจำชาติ ในรัชสมัยของสมเด็จพระราชาธิบดีมเหนทระ มีจุดเปิดให้เช่าฒากาโฏปีใกล้กับสิงหดูร์บาร์ในกาฐมาณฑุ สำหรับเจ้าหน้าที่รัฐในกาฐมาณฑุและชาวเนปาลที่เดินทางเข้าในพระราชวังของเนปาล จะต้องติดตรากูกรีบนหมวกนี้ด้วย

ตำนานที่เป็นที่นิยมที่สุดว่าด้วยที่มาของการถักทอผ้าธากาเชื่อว่ามาจาก คเณศ มาน มหรรชน (Ganesh Man Maharjan) คนงานของโรงงานชัมทนี (Jamdani factory) ในทศวรรษ 1950 เขามีแรงบันดาลใจที่จะเรียนการทอผ้าธากาหลังเขาสังเกตเห็นทัมพร กุมารี (Dambar Kumari) ลูกสาวของศรี ตีน ชุงคะ บะหาดูร รานา (Shree Teen Junga Bahadur Rana) สวมเสื้อผ้าธากาที่นำกลับมาจากพนารัส หลังเดินทางกลับมาบ้านเกิด เขาและภรรยา ปัลปา (Palpa) ได้ตั้งโรงงานผลิตผ้าธากาขึ้นในปี 1957 โดยมีเพียงหลอดม้วนสายและจักรทำมือเพียงอย่างละชิ้น ที่เขาซื้อมาจากกาฐมาณฑุ เขาได้สอนคนท้องถิ่นทอผ้า และกิจการของเขาก็ได้เติบโตสืบเนื่องมา หลังรัฐบาลของจักรวรรดิชาห์แสดงให้เห็นถึงความสนใจในผ้าธากาและโฏปี จึงเกิดอุตสาหกรรมทอผ้าธากาขึ้นมากมาย ภายในต้นทศวรรษ 1970 โรงงานของเขาซึ่งชื่อสวเทศี วัสตรกละ ปัลปาลี ฒากา อุธโยค (Swadeshi Vastrakala Palpali Dhaka Udhyog) ได้เติบโตขึ้นจนมีคนงานถึง 350 คน

ความสำคัญ
---------

แม้ในปัจจุบันผู้คนในเนปาลจะไม่ได้สวมใส่ฒากาโฏปีเป็นประจำเช่นในอดีต แต่หมวกนี้ยังคงสถานะส่วนหนึ่งของความเป็นชาติเนปาล และยังคงสวมใส่เมื่อชาวเนปาลเข้าร่วมกิจกรรมทางวัฒนธรรม

ผ้าธากามีส่วนสำคัญในพิธีกรรมต่าง ๆ ของชาวเนปาล เช่นงานมงคลสมรส และพิธีศพ สำหรับชนเผ่าต่าง ๆ ในหุบเขาของเนปาล และอุปทานของฒากาโฏปีถือว่ามีมากเกินกว่าที่อุตสาหกรรมผลิตมือจะรับไหว นักข่าวและผู้ชำนาญด้านวัฒนธรรม เตเชศวร บาบู โกนกาห์ (Tejeswar Babu Gongah) ระบุว่าโฏปี "ที่มีฐานกลม สูง 3-4 นิ้ว" บ่งบอกถือเทือกเขาหิมาลัย และว่ากันว่า "ฒากาโฏปีนี้เป็นสื่อที่แสดงถึงภูเขาที่มีน้ำแข็งละลายแล้ว น้ำแข็งที่ละลายทำให้พืชพันธุ์ต่าง ๆ และดอกไม้สีสันสดใสสามารถเติบโตได้ในภูมิภาคตอนลุ่มของภูเขา"

ชาวเนปาลยังจัดให้มีวันโฏปีขึ้นในวันที่ 1 กรกฎาคม เพื่อช่วยคงให้ธรรมเนียมนี้คงอยู่ ในวันดังกล่าว ชาวเนปาล, ชาวมเธศ และชาวฐารู จะสวมผ้าโฒฏี ส่วนคนเนปาลจะสวมฒากาโฏปีและภัณเฑาเลโฏปี

อ้างอิง
-------

1. ↑  Roy, Barun (2012). *Gorkhas and Gorkhaland*. Barun Roy. p. 188. ISBN 9789810786465.
2. 1 2  Wicks, Len (2014). *Discovery: A Story of Human Courage and Our Beginnings*. BookBaby. ISBN 9781483532967.
3. 1 2  Ojha, Ek Raj; Weber, Karl E. (1993). *Production Credit for Rural Women*. Division of Human Settlements Development, Asian Institute of Technology. p. XXX. ISBN 9789748209715.
4. 1 2  Kasajū, Vinaya Kumāra (1988). *Palpa, as You Like it*. Kathmandu: Kumar Press. p. 96.
5. 1 2 3 4  Amendra Pokharel,"Dented Pride: The Story of Daura Suruwal and Dhaka Topi", *ECS Nepal*, 11 July 2010
6. ↑  Sales of Dhaka items soar in Palpa district. Madhav Aryal, PALPA
7. ↑  "Nepali Dhaka topi: About Nepal and Nepali Language". *www.nepalabout.com*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 19 February 2016. สืบค้นเมื่อ 12 February 2016.
8. 1 2  Subba, Tanka Bahadur (1992). *Ethnicity, state, and development*. Har-Anand Publications in association with Vikas Pub. p. 239.
9. ↑  Nirmal Shrestha, "Palpali Dhaka", *ECS Nepal*, 6 May 2016
10. 1 2  Muzzini, Elisa; Aparicio, Gabriela (2013). *Urban Growth and Spatial Transition in Nepal*. World Bank Publications. p. 113. ISBN 9780821396612.
11. ↑  Himalayan News Service (27 August 2016). "Dhaka topi losing appeal among younger Nepalis". *The Himalayan Times*. Kathmandu: International Media Network Nepal.
12. ↑  "People Who wears Dhoti in Nepal : The State Daily". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 4 March 2016. สืบค้นเมื่อ 29 May 2018.