**มิอตสึกูชิ** (ญี่ปุ่น: 澪標; โรมาจิ: *Miotsukushi*; แปล:*แสวงบุญ ณ ซูมิโยชิ*) เป็นบทที่ 14 ของตำนานเก็นจิ ผลงานของ มุระซะกิ ชิคิบุ จากทั้งหมด 54 บท

*มิโอะซึคุชิ* เสาวัดระดับน้ำ

ที่มาของชื่อบท มิโอะซึคุชิ
--------------------------

*มิโอะ* (澪) แปลว่า ทางน้ำ ร่องน้ำ

*ชิรุเบะ*  (標るべ) แปลว่า เครื่องหมาย , วัด

**มิอตสึกูชิ** (澪標) หมายถึง เสามาตรวัดระดับนำในร่องน้ำไม่ว่าเป็นช่องแคบ คลอง ปากแม่น้ำ หรือในทะเล ที่บ่งบอกว่าเรือจะสามารถผ่านได้หรือไม่

**มิอตสึกูชิ 「澪標」**ยังเป็นการพร้องเสียงในภาษากวีญี่ปุ่นกับ มิโอะ(โวะ)ซึคุชิ*「身を尽くし」*ที่แปลว่า มอบให้ด้วยทั้งหมดของหัวใจ อีกด้วย

ในบทนี้ เก็นจิเดินทางไปสักการะศาลเจ้าสุมิโยะชิ ใกล้ๆนะนิวะ เพื่อขอบคุณเทพเจ้าที่ปกป้องคุ้มครองเขา ในวันเดียวกันนั้น อะคะชิโนะคิมิเองก็บังเอิญลงเรือจากอะคะชิมาสักการะเทพสุมิโยะชิเช่นกัน ทว่าชายหาดเต็มไปได้บริวารของเก็นจิ ทำให้นางรู้สึกถึงฐานะอันต่ำต้อยของตน จึงไม่พายเรือขึ้นฝั่ง แต่แล่นเรือผ่านไปยังท่าเรือนะนิวะแทน

ในที่สุดเก็นจิก็ทราบเรื่องขณะที่เขาออกท่องเที่ยวแถบนะนิวะ ที่ๆเขาเห็นเสาวัดระดับน้ำ( มิโอะซึคุชิ )ในร่องน้ำโฮะริเอะ ( Horie ) เก็นจิจึงส่งเพลงยาวไปให้อะคะชิโนะคิมิความว่า

「みをつくし恋ふるしるしにここまでも
　　めぐり逢ひけるえには深しな」

"Mi o tsukusi kofuru shirushi ni koko made mo
　meguri-ahi keru e ni ha fukashi na"

"*มิอตสึกูชิ* โคฟูรุ ชิรูชิ นิ โคโกะ มาเดะ โมะ
เมงูริ-อาฮิ เคะรุ เอะ นิ ฮะ ฟูกาชิ นะ"

>  ด้วยปรารถนาทั้งดวงหฤทัย ยังให้พี่พบเจ้ากัลยาณี ณ สมุทรวารี เสามาตรหยั่งชลธี ดั่งบ่งชี้ลึกล้ำบุพเพสันนิวาตสองเรา 
> 
>

ศาลเจ้าสุมิโยะชิ
----------------

*สุมิโยะชิไทฉะ* โอซาก้า ประเทศญี่ปุ่น
**สุมิโยะชิไทฉะ** หรือ *ศาลเจ้าใหญ่สุมิโยะชิ* (住吉大社, Sumiyoshi-taisha,Sumiyoshi Grand Shrine ) เป็นศาลเจ้าในลัทธิชินโต อยู่ในเขตสุมิโยะชิ ในโอซาก้า ประเทศญี่ปุ่น เป็นศาลหลักของศาลเจ้าบูชาเทพสุมิโยะชิทั่วประเทศญี่ปุ่น

สุมิโยะชิไทฉะ บูชา เทพเจ้า *สุมิโยะชิซันจิน* ( เทพ 3 พระองค์แห่งสุมิโยะชิ ประกอบด้วย เทพ โซะโคะซึสึ โนะ โอะโนะมิโคะโตะ , นะคะซึสึ โนะ โอะโนะมิโคะโตะ และ อุวะซึสึ โนะ โอะโนะมิโคะโตะ ) และยังบูชา โอะกินะกะตะระชิฮิเมะ โนะ มิโกะโตะ ( จักรพรรดินีจิงกู ) ทั้งหมดรวมเรียกว่า สุมิโยะชิ โอคะมิ แปลว่า เทพแห่งสุมิโยะชิผู้ยิ่งใหญ่ หรือ อีกชื่อหนึงว่า สุมิโยะชิ โนะ โอคะมิ โนะ มิยะ
สถาปัตยกรรมของ สุมิโยะชิไทฉะ เป็นแบบเฉพาะตัวที่เรียกว่า แบบ *สุมิโยะชิซึคุริ*

ตัวละครหลักในบท
---------------

* **เก็นจิ**  : ขึ้นเป็นไนไดจิน อายุ 28-29
* **พระราชชนนีโคกิเด็ง**  : พระราชมารดาของจักรพรรดิสุซะคุ
* **จักรพรรดิสุซะคุ** : พระเชษฐาต่างมารดาของเก็นจิ พระชนมายุ 30 ถึง 31
* **วิญญาณของคิริสึโบะอิน**   : พระราชบิดาของเก็นจิ และจักรพรรดิสุซะคุ
* **โอะโบะโระซึกิโยะ**  : ธิดาคนที่ 6 ของอุไดจิน นางในราชสำนักตำแหน่งไนชิโนะคะมิ(นางสนองพระโอษฐ์ ) อีกนัยหนึ่งคือพระสนมของ จักรพรรดิสุซะคุ
* **มุระซะกิ**  : ภรรยาของเก็นจิที่คฤหาสน์บนถนนนิโจ อายุ 20 ถึง 21
* **องค์รัชทายาท**  : โอรสของฟุจิตสึโบะ ( บุตรชายลับๆของเก็นจิ )อายุ 10 ถึง 11 ปี ต่อมาขึ้นครองราชย์เป็น จักรพรรดิเรเซ
* **ฟุจิตสึโบะ**  : อดีตจักรพรรดินีในองค์จักรพรรดิคิริสึโบะ อายุ 33 - 34
* **องค์รัชทายาทพระองค์ถัดมา**   : พระโอรสของจักรพรรดิสุซะคุกับพระชายาตำหนักโชเคียว ( โชเคียวเด็ง ) อายุ 2-3 ปี
* **พระชายาตำหนักโชเคียว**   : พระราชมารดาขององค์รัชทายาทพระองค์ถัดมา
* **ไดโจไดจิน**  : ขุนนางผู้สำเร็จราชการ เดิมคือ สะไดจิน พ่อตาของเก็นจิ ขึ้นรับตำแหน่งแทน บิดาที่ล่วงลับของพระชนนีโคกิเด็ง อายุ 62-63
* **โทโนะจูโจ**  : เลื่อนตำแหน่งขึ้นเป็น กอนไดนะกอน สหายสนิทและพี่ชายภรรยาที่เสียชีวิตไปแล้วของเก็นจิ
* **พระชายาตำหนักโคกิในจักรพรรดิเรเซ**  : บุตรีของโทโนะจูโจ อายุ 11-12
* **โคไบ**  : บุตรชายคนรองของโทโนะจูโจ
* **ยูงิริ**  : บุตรชายของเก็นจิกับอะโอะอิ อายุ 11-12
* **อะคะชิโนะคิมิ**  : ภรยาคนหนึ่งของเก็นจิ สมรสกันระหว่างที่เก็นจิเทรเทศตัวเองไปหาดสุมะ อายุ 19-20
* **ท่านหญิงน้อยแห่งอะคะชิ**  : บุตรีแรกเกิดของเก็นจิกับอะคะชิโนะคิมิ
* **นักบวชชราแห่งอะคะชิ**  : บิดาที่บวชเป็นพระของอะคะชิโนะคิมิ อายุ 61-62
* **อดีตพระชายาตำหนักเรเค**   : พระชายาของจักรพรรดิคิริสึโบะอิน
* **ฮะนะจิรุซะโตะ**   : คนรักคนหนึ่งของเก็นจิ น้องสาวของพระชายาตำหนักเรเค
* **เฮียวบุเคียวโนะมิยะ**  : องค์ชายเจ้ากรมกลาโหม พี่ชายของฟุจิตสึโบะ และ บิดาของมุระซะกิ
* **โยะชิคิโยะ**  : ผู้ติดตามของเก็นจิ
* **โคะเระมิตสึ**  : คนสนิท และพี่น้องร่วมแม่นมเดียวกับเก็นจิ
* **อดีตพระชายาแห่งโระคุโจ**  : คนรักอายุมากกว่าที่เลิกรากันไปแล้วของเก็นจิ อายุ 35-36
* **อะกิโคะโนะมุ**  : บุตรีของพระชายาแห่งโระคุโจ รับตำแหน่งไซกู( องค์หญิงผู้ดำรงค์ตำแหน่งหญิงพรมจาริณีศักดิ์สิทธิ์แห่งศาลเจ้าใหญ่เมืองอิเสะ ) อายุ 19 - 20

เรื่องย่อ
---------

หลังเก็นจิกลับนครหลวง สิ่งแรกที่เขาทำคือบำเพ็ญกุศลใหญ่ถวายวิญญาณพระราชบิดา อาการเจ็บพระเนตรของจักรพรรดิสุซะคุก็ค่อยๆหายเป็นปกติ พระองค์จึงดำริจะสละราชสมบัติ เดือนสอง องค์รัชทายาทเข้าพิธีเกมปุกุ ราววันที่ 20 ในเดือนเดียวกัน องค์จักรพรรดิสุซะคุสละราชสมบัติ องค์รัชทายาทขึ้นครองราชย์เป็นจักรพรรดิเรเซ เก็นจิขึ้นสู่อำนาจราชศักดิ์อันยิ่งใหญ่ในราชสำนัก เขาขอร้องพ่อตาผู้ลาออกจากราชการ กลับมาเป็นไดโจไดจินเพื่อช่วยจักรพรรดิเรเซสำเร็จราชการแผ่นดิน ราวต้นเดือนสาม เก็นจิคิดถึงอะคะชิโนะคิมิผู้กำลังตั้งครรภ์ซึ่งป่านนี้นางคงคลอดแล้ว เขาส่งคนเดินสาส์นไปถามไถ่ที่อะคะชิและได้รับข่าวดีว่า อะคะชิโนะคิมิคลอดบุตรีอย่างปลอดภัยในวันที่ 16 เก็นจิฉุกคิดถึงเรื่องที่หมอดูเคยทำนายชะตาของเขาไว้ว่า เก็นจิจะมีบุตรธิดา 3 คน ทั้งสามจะได้เป็น จักรพรรดิ จักรพรรดินี และ มหาเสนาบดี เก็นจินึกเสียใจที่ปล่อยให้บุตรีต้องกำเนิดนอกนครหลวง เก็นจิคัดเลือกแม่นมด้วยตัวเองและส่งนางไปอะคะชิทันที

ต้นฤดูร้อน ฝนตกไม่ขาดสาย เก็นจิไปหา ฮะนะจิรุซะโตะ นางนั้นต้องพึ่งพาเก็นจิในทุกๆด้าน ถึงแม้เก็นจิจะไม่ใคร่ไปหานาง แต่นางก็ไม่เคยแสดงกิริยาแง่งอน แค้นเคืองเขาสักนิด เก็นจิรู้ว่านางไม่อยากทำให้เขาไม่สบายใจ นางรอการมาของเขาที่ระเบียง เก็นจิดูสง่างามหล่อเหลาภายใต้แสงจันทร์สลัวหมอก เสียงน้ำฝนไหลลงมายังโซ่รางน้ำดังกรุ๋งกริ๋ง ความอ่อนโยนและถ่อมตนของท่านหญิงดอกส้มทำให้เก็นจิยิ่งชื่นชมนาง

ในฤดูใบไม้เปลี่ยนสี เก็นจิเดินทางไปสักการะศาลเจ้าสุมิโยะชิ ขบวนสักการะนั้นช่างดูงดงามอลังการณ์ คนสนิทผู้ร่วมทุกข์ร่วมสุขกับเก็นอย่างโคะเระมิตสึ และ โยะชิคิโยะ ก็อยู่นำในขบวนด้วย บังเอิญ อะคะชิโนะคิมิ ก็ลอยเรือมาสักการะศาลเจ้าในวันเดียวกัน นางรู้สึกถึงฐานันดรที่ต่างกันระหว่างครอบครัวตนกับเก็นจิ รู้สึกทุกข์ทรมานใจเมื่อเห็นความหรูหรายิ่งใหญ่ของขบวนเดินทาง กระทั่งยูงิริ บุตรชายของเก็นจิที่ยังเป็นเด็กมีผู้รับใช้ส่วนตัว บุตรีของนางเองก็ดูมีฐานันดรสูงกว่านาง อะคะชิโนะคิมิตัดสินใจไม่เข้าสักการะเทพสุมิโยะชิในวันนี้ เพราะท่านเทพเจ้าคงยากที่จะเห็นเครื่องบูชาอันเล็กน้อยของนางเมื่อเทียบกับเครื่องบูชาที่หรูหราของเก็นจิ นางจึงหันหัวเรือไปสู่ท่าเรือนะนิวะ ในที่สุดเก็นจิก็ทราบเรื่องขณะที่เขาออกท่องเที่ยวแถบนะนิวะ ที่ๆเขาเห็นเสาวัดระดับน้ำ( มิโอะซึคุชิ )ในร่องน้ำโฮะริเอะ ( Horie ) เก็นจิจึงส่งสาส์นเป็นกวีส่งไปให้อะคะชิโนะคิมิ เพื่อยืนยันความรักที่เขามีต่อนาง

อดีตพระชายาแห่งโระคุโจกลับมายังเมืองหลวง เนื่องจากการผลัดแผ่นดิน อะกิโคะโนะมุพ้นจากตำแหน่งไซกู อดีตพระชายาแห่งโรคุโจป่วยและตายไปโดยฝากฝังบุตรีให้เก็นจิดูแล เก็นจิประกอบพิธีทางศาสนาและไว้ทุกข์ให้นาง ในวันที่ลมแรงที่มีหิมะและลูกเห็บตกหนัก เก็นจิห่วงใยอะกิโคะโนะมุว่านางคงทุกข์ระทม เขาจึงเขียนโคลงด้วยกระดาษสีเทาหม่นด้วยลายพู่กันงดงามส่งไปให้อะกิโคะโนะมุว่า อดีตวิญญาณพระชายาแห่งโระคุโจมารดาของนางจะคอยปกป้องนางอยู่

จักรพรรดิสุซะคุอินผู้สละราชย์นั้น หมายปองอะกิโคะโนะมุ หวังจะได้นางเป็นชายา ทว่าเก็นจิรับนางไปดูแลที่คฤหาสน์นิโจในฐานะบุตรีบุญธรรมเพื่อเตรียมจะถวายตัวเป็นพระชายาของจักรพรรดิเรเซ ด้วยอายุที่มากกว่า จะนอกจากจะเป็นพระชายาแล้ว อะกิโคะโนะมุจะได้คอยดูแลและแนะนำเรื่องต่างๆใหจักรพรรดิเรเซได้อีกด้วย โดยแสร้งทำเป็นไม่รับรู้ความในพระทัยขององค์สุซะคุอิน ไดโจไดจิน ( อดีตสะไดจิน ) เองก็รับหลานสาว ( บุตรีของโทโนะจูโจ ) เป็นบุตรีบุญธรรมเพื่อเพิ่มบารมี และส่งนางเข้าถวายตัวให้จักรพรรดิเรเซ เป็นพระชายาโคกิเด็ง

ศึกษาเพิ่มเติม
--------------

* *Sumiyoshi Taisha. วิกิพีเดียภาษาอังกฤษ*

อ้างอิง
-------

1. ↑  "澪標". ＵＳＪホテル大阪観光ガイド.
2. ↑  "澪標 ". 源氏物語の世界　再編集版.
3. ↑  "澪標 ". The Texts of Genji Monogatari E-Text.
4. ↑  "Sumiyoshi Taisha". วิกิพีเดียภาษาอังกฤษ .
5. ↑  "มิโอะซึคุชิ" เก็บถาวร 2009-02-22 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน.The Tale of Genji .Unesco Global Heritage Pavilion.

| * ด
* ค
* ก
*ตำนานเก็นจิ* โดยมูราซากิ ชิกิบุ |
| --- |
| บทในเรื่อง | 
* 1. คิริตสึโบะ
* 2. ฮาฮากิงิ
* 3. อุตสึเซมิ
* 4. ยูงาโอะ
* 5. วากามูราซากิ
* 6. ซูเอ็ตสึมูฮานะ
* 7. โมมิจิโนะกะ
* 8. ฮานะโนะเอ็ง
* 9. อาโออิ
* 10. ซากากิ
* 11. ฮานะชิรุซาโตะ
* 12. ซูมะ
* 13. อากาชิ
* 14. มิอตสึกูชิ
* 15. โยโมงิอุ
* 16. เซกิยะ
* 17. เอะอาวาเซะ
* 18. มัตสึกาเซะ
* 19. อูซูงูโมะ
* 20. อาซางาโอะ
* 21. โอโตเมะ
* 22. ทามากาซูระ
* 23. ฮัตสึเนะ
* 24. โคโจ
* 25. โฮตารุ
* 26. โทโกนัตสึ
* 27. คางาริบิ
* 28. โนวากิ
* 29. มิยูกิ
* 30. ฟูจิบากามะ
* 31. มากิบาชิระ
* 32. อูเมะ กะ เอะ
* 33. ฟูจิ โนะ อูราบะ
* 34. วากานะ ภาคต้น
* 35. วากานะ ภาคปลาย
* 36. คาชิวางิ
* 37. โยโกบูเอะ
* 38. ซูซูมูชิ
* 39. ยูงิริ
* 40. มิโนริ
* 41. มาโบโรชิ

 |
| คูโมงากูเระ | *บทนี้มีเพียงชื่อบทเท่านั้น เป็นเพียงหน้าว่างเปล่า ไม่มีเนื้อหาภายใน แสดงถึงความตายของ ฮิกะรุ เก็นจิ* |
| บทในเรื่อง ภาค อุจิจูโจ | 
* นิโออุ โนะ มิยะ
* โคไบ
* ทาเกกาวา
* ฮาชิฮิเมะ
* ชี กะ โมโตะ
* อาเงมากิ
* ซาวาราบิ
* ยาโดริงิ
* อาซูมายะ
* อูกิฟูเนะ
* คาเงโร
* เทนาไร
* ยูเมะ โนะ อูกิฮาชิ

 |
| ตัวละครหลักในตำนานเก็นจิ | 
* ฮิกะรุ เก็นจิ
* มุราซากิโนะอุเอะ
* โทโนะจูโจ

 |
| ตัวละครหลักในอุจิจูโจ | 
* คะโอะรุ
* นิโออุโนะมิยะ
* ฮะจิโนะมิยะ
* โออิงิมิ
* นาคาโนะกิมิ
* อุกิฟุเนะ

 |
| การดัดแปลง | 
* หนังสือการ์ตูนและนิยายภาพ
* พิพิธภัณฑ์

 |