**ไทยร็อก** (อังกฤษ: Thai rock) เป็นดนตรีร็อกจากประเทศไทย เป็นส่วนหนึ่งของดนตรีแนวสตริงและป็อปร็อก ดนตรีร็อกเริ่มเข้ามาสู่ประเทศไทยในราวทศวรรษที่ 1965 จากอิทธิพลชาติตะวันตกอย่างสหรัฐอเมริกา ผ่านสงครามเวียดนาม โดยแหลม มอริสัน นักดนตรีชาวอุดรธานีได้ตั้งวงดนตรีชื่อ วีไอพี ขึ้นมา เพื่อเล่นดนตรีแนวเฮฟวี่เมทัลและฮาร์ดร็อกให้กับเหล่าทหารอเมริกันในสถานบันเทิงยามค่ำคืนของอุดรธานี โดยมีจิมิ เฮนดริกซ์ และจิม มอร์ริสัน แห่งวงเดอะดอร์ส เป็นแบบอย่าง ก่อนที่จะมีนักดนตรีอีกหลายคนสร้างชื่อเสียงขึ้นมา เช่น กิตติ กาญจนสถิตย์, โอฬาร พรหมใจ หรือชัคกี้ ธัญญรัตน์ 

จุดกำเนิดของไทยร็อกเริ่มขึ้นในปลายทศวรรษที่ 70 โดยเริ่มจาก เนื้อกับหนัง ถือว่าเป็นวงดนตรีในแนวเฮฟวี่เมทัลและฮาร์ดร็อกวงแรกของไทย โดยมีวิฑูร วทัญญู เป็นผู้สนับสนุน ซึ่งยากมากที่จะหาผู้ที่ยอมรับฟังดนตรีร็อกในยุคนั้น เนื่องจากในขณะนั้นวงการดนตรีไทยเป็นยุคที่นิยมดนตรีป๊อปแบบใส ๆ เช่น ฟรุตตี้, เรนโบว์ 

ต่อมาในทศวรรษที่ 80 ดิ โอฬาร โปรเจ็คต์ วงดนตรีที่เล่นเพลงแนวเฮฟวี่เมทัล โดยปฐมพงศ์ สมบัติพิบูลย์ และโอฬาร พรหมใจ ก็ได้รับความนิยมและยอมรับขึ้นมาจากอัลบั้ม "กุมภาพันธ์ 2528" ต่อมาเมื่อไทยเริ่มเข้าสู่ยุคของการพาณิชย์ เริ่มมีค่ายเพลงต่าง ๆ เกิดขึ้น ความสำเร็จของอัสนี-วสันต์ กับไมโคร ในสังกัดแกรมมี่ เอ็นเตอร์เทนเม้นต์ ก็ช่วยให้ดนตรีร็อกได้รับความนิยมมากขึ้น รวมถึงในดนตรีแนวเพื่อชีวิตอย่าง คาราบาว ที่สร้างยอดขายได้มากกว่า 5 ล้านตลับ ก็ยังนำเอาดนตรีร็อกมาผสมผสานกับดนตรีรำวงจังหวะสามช่าแบบไทยอีกด้วย 

จวบจนช่วงต้นของทศวรรษที่ 90 ศิลปินหลายวง หลายคนในสังกัดอาร์เอส โปรโมชั่น เช่น ไฮ-ร็อก ที่ทำให้ดนตรีแนวเฮฟวี่เมทัลได้รับความนิยมอย่างกว้างขวางมากขึ้น, หิน เหล็ก ไฟ ที่เมื่อออกผลงานชุดแรกก็สร้างยอดขายได้มากกว่าหนึ่งล้านตลับ, หรั่ง ร็อกเคสตร้า, อิทธิ พลางกูร, ธนพล อินทฤทธิ์, พิสุทธิ์ ทรัพย์วิจิตร ก็ประสบความสำเร็จอีกด้วย ในช่วงนี้ถือได้ว่าเป็นยุคทองของดนตรีร็อกแนวเฮฟวี่เมทัลของไทยอย่างแท้จริง โดยทั้งหมดได้รวมกันแสดงคอนเสิร์ต ช็อต ชาร์จ ช็อค ร็อก คอนเสิร์ต ที่มีจำนวนผู้ชมล้นหลามและจัดต่อเนื่องด้วยกันถึง 3 ครั้งในรอบ 3 ปี

ในช่วงครึ่งหลังของทศวรรษที่ 90 วงการดนตรีไทยได้เปลี่ยนความนิยมไป เมื่ออัลเทอร์เนทีฟและอินดี้ป็อป เริ่มเข้ามามีอิทธิพลและได้รับความนิยมขึ้นมาแทนที่เฮฟวี่เมทัล โมเดิร์นด็อก จากสังกัดเบเกอรี่มิวสิค ก็ได้สร้างปรากฏการณ์ของดนตรีในแนวนี้ขึ้นมาเป็นวงแรก ก่อนจะตามด้วยวงอื่นในแนวเดียวกัน เช่น วายน็อตเซเว่น, ฟลาย, แบล็คเฮด, สไมล์บัฟฟาโล่, นครินทร์ กิ่งศักดิ์ เป็นต้น นอกจากนี้แล้วดนตรีร็อกในแนวอื่นที่มิใช่อัลเทอร์เนทีฟก็ยังได้รับความนิยม เช่น โลโซ, วูล์ฟแพ็ค, ธรรพ์ณธร ปาลกะวงศ์ ณ อยุธยา, ลาบานูน, ไอน้ำ

ในยุคปัจจุบัน ดนตรีร็อกไทยได้มีแนวดนตรีแบบใหม่เข้ามา เช่น แกลมเมทัล หรือ นูเมทัล มีหลายวงที่ได้รับความนิยม เช่น บิ๊กแอส, บอดี้แสลม แคลช ,โปเตโต้, อีโบลา, เรโทรสเปกต์, ซีล,สวีตมัลเล็ต, กะลา เป็นต้น วงดนตรีร็อคในเมืองไทยในยุคแรกไม่สามารถจัดเป็นทศวรรษได้ เนื่องจากกระแสความนิยมและการเปลี่ยนแปลงทางดนตรีก้าวกระโดดไปอย่างรวดเร็ว นอกนั้นยังมีวงดนตรีนอกกระแสหรือดนตรีใต้ดินอย่าง ดีเซมเบอร์, ดอนผีบิน หรือกล้วยไทย เป็นต้น

อ้างอิง
-------

1. ↑  "แหลม มอริสัน". โอเคเนชั่น. 8 April 2008. สืบค้นเมื่อ 6 September 2014.
2. ↑  "คอนเสิร์ต 70 ปี 'แหลม มอริสัน'". ยูทิวบ์. 24 August 2014. สืบค้นเมื่อ 6 September 2014.[*ลิงก์เสีย*]
3. ↑  "ประวัติ วงเนื้อกับหนัง "วงเฮฟวี่ ภาคภาษาไทย วงแรกแห่งกรุงสยาม"". *siamsouth*. 2009-02-25. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2012-11-07. สืบค้นเมื่อ 2016-06-17.
4. ↑  *ตามรอยควาย : บทบันทึกการเดินทาง 25 ปี* โดย ดร.วรัตต์ อินทสระ (สำนักพิมพ์โมโนโพเอท พฤศจิกายน 2550) ISBN 9740951186
5. ↑   Phataranawik, Phatrawadee (May 12, 2006). "Rock unit", *The Nation Weekend*, Page 12-13 (print edition only).
6. ↑  "HiRock Story1". ยูทิวบ์. 3 June 2009. สืบค้นเมื่อ 6 September 2014.
7. ↑  *ปลุกตำนานร็อก*, หน้า 33 บันเทิง. **เดลินิวส์**ฉบับที่ 23,280: อังคารที่ 9 กรกฎาคม 2556 ขึ้น 2 ค่ำ เดือน 8 ปีมะเส็ง
8. ↑  หน้า 234, *ค่ายเบเกอรี่มิวสิคเปิดตัวเพลงแนวอินดี้ป๊อป* ."กาลานุกรมสยามประเทศไทย 2485-2554" (2554) โดย ชาญวิทย์ เกษตรศิริ ดร. ISBN 978-974-228-070-3
9. ↑  "ผลการตัดสินรางวัล สีสัน อะวอร์ดส์ ครั้งที่ 20 ประจำปี 2550". สยามโซน. 21 March 2008. สืบค้นเมื่อ 6 September 2014.

  


| * ด
* ค
* ก
ศิลปะไทย |
| --- |
| ยุคสมัย | 

|  |
| --- |
| 
* ทวารวดี
* ลพบุรี
* ศรีวิชัย
* หริภุญชัย
* อู่ทอง
* สุโขทัย
* ล้านนา
* อยุธยา
* ธนบุรี
* รัตนโกสินทร์
	+ ร่วมสมัย

 |
| ที่เกี่ยวข้อง | 
* ขอม
* ล้านช้าง

 |

 |
| ประเภท | 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ทัศนศิลป์ | 

|  |  |
| --- | --- |
| จิตรกรรม | 
* แบบประเพณี
* แบบร่วมสมัย

 |
| ประติมากรรม | 
* นูนต่ำ
* นูนสูง
* ลอยตัว

 |
| สถาปัตยกรรม | 
* แบบประเพณี
* รัตนโกสินทร์
	+ แบบพระราชนิยม
	+ แบบคณะราษฎร
	+ แบบประยุกต์
	+ สมัยใหม่

 |
| ประณีตศิลป์ | 
* งานแกะสลัก
* ศิลปะผ้าทอ
* ศิลปะปูนปั้น
* ฯลฯ

 |

 |
| ศิลปะการแสดง | 

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ดนตรี | 

|  |
| --- |
| 
* วงดนตรีไทย
	+ วงปี่พาทย์
	+ วงเครื่องสาย
	+ วงมโหรี
* วงดนตรีพื้นบ้าน
	+ วงสะล้อ ซอ ซึง
	+ วงโปงลาง
* เครื่องดนตรีไทย

 |
| เพลง | 
* เพลงไทยเดิม
* เพลงไทยสากล
	+ ลูกกรุง
	+ ลูกทุ่ง
	+ เพื่อชีวิต
	+ โฟล์กซองคำเมือง
	+ สตริง
	+ ร็อก
	+ ฮิปฮอป
	+ ฯลฯ
* เพลงพื้นเมือง

 |

 |
| นาฏศิลป์ | 
* รำ
* ระบำ
	+ ฟ้อน
	+ เซิ้ง
* ละคร
	+ ละครรำ
	+ ละครร้อง
* มหรสพ

 |
| ภาพยนตร์และละคร | 
* ภาพยนตร์
* ละครโทรทัศน์
* ละครเวที

 |

 |
| วรรณศิลป์ | 
* วรรณคดี
* วรรณกรรม

 |

 |
| อื่น ๆ | 
* ศิลปินแห่งชาติ
	+ รายชื่อ
* กรมศิลปากร

 |