**งูเห่าอียิปต์** (อังกฤษ: Egyptian cobra; อาหรับ: كوبرا مصرية; ชื่อวิทยาศาสตร์: *Naja haje*) งูพิษประเภทงูเห่าชนิดหนึ่ง จัดอยู่ในวงศ์งูพิษเขี้ยวหน้า (Elapidae)

ศัพทมูลวิทยา
------------

ชื่อวิทยาศาสตร์ *Naja haje* คำว่า *Naja* ที่เป็นชื่อสกุลนั้น มาจากภาษาสันสกฤตอันเป็นภาษาในกลุ่มอินโด-ยูโรเปียน คือ คำว่า "นาคา" (nāgá; नाग) ซึ่งหมายถึง "งู" โดยคาโรลัส ลินเนียส และคำว่า *haje* ที่ใช้เป็นชื่อชนิดนั้น มาจากภาษาอาหรับคำว่า "เฮยา" (hayya; حية) หมายถึง "งูขนาดเล็ก" หรือตามคัมภีร์อัลกุรอ่านหมายถึง "งูพิษ"

ลักษณะและพฤติกรรม
-----------------

งูเห่าอียิปต์ มีสีเทา-น้ำตาลและจะพัฒนาไปจนเกือบจะเป็นสีดำเมื่อแก่มากขึ้น งูในวัยอ่อนมีสีเหลืองเหมือนทรายโดยมีแถบลายสีดำบนคอ มีลักษณะเด่นคือ มีแม่เบี้ยที่บริเวณหัว มีหัวขนาดใหญ่ซึ่งหัวจะถูกกดลงด้วยจมูกที่กว้าง รอบคอจะมีแถบลายกว้าง ๆ คอสามารถมีขนาดกว้างได้ถึง 18 เซนติเมตร มีดวงตากลมโตสีดำ งูตัวผู้มีความยาวได้ถึง 1.5–2 เมตร ซึ่งใหญ่กว่างูตัวเมีย

งูเห่าอียิปต์ พบกระจายพันธุ์ทั่วไปในทวีปแอฟริกา ตั้งแต่แอฟริกาเหนือ จนถึงแอ่งคองโก ในแอฟริกากลาง, แอฟริกาตะวันออก และแอฟริกาตะวันตก พบได้ในเคนยาและแทนซาเนีย และคาบสมุทรอาหรับ

งูเห่าอียิปต์ เป็นสัตว์ที่ตื่นตัวและออกหากินในเวลากลางคืน เริ่มตั้งแต่เริ่มพลบค่ำ โดยทำรังในบริเวณกองดินหรือจอมปลวก หรือกระทั่งในท้องทุ่ง ด้วยความที่เป็นสัตว์เลือดเย็น จึงต้องอาบแดดเพื่อรับความอบอุ่นจากแสงแดดในบริเวณที่เป็นที่อยู่อาศัย เพื่อที่จะล่าถอยได้อย่างรวดเร็วเมื่อพบกับอันตราย โดยทั่วไปแล้ว งูเห่าอียิปต์เป็นสัตว์ที่ไม่จู่โจมผู้อื่นก่อนหากไม่ถูกรังควาญหรือยั่วยุก่อน เป็นสัตว์ที่กินสัตว์อื่นเป็นอาหาร เช่น สัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ, สัตว์เลื้อยคลาน, สัตว์ปีกหรือสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมบางชนิดขนาดเล็ก รวมถึงงูพิษด้วยกันบางชนิดด้วย

ขยายพันธุ์ด้วยการวางไข่ งูตัวเมียจะวางไข่ประมาณ 8 ถึง 20 ฟอง โดยปกติจะวางไข่บนกองดินของจอมปลวก ระยะเวลาการกกไข่อยู่ที่ประมาณ 60 วัน ลูกงูที่เพิ่งออกมาจากไข่จะมีความยาว 20–35 เซนติเมตร และทำการลอกคราบหลังจาก 7 ถึง 12 วัน ลูกงูที่เพิ่งออกมาจากไข่จะเริ่มกินอาหารหลังจากลอกคราบ

ในวัฒนธรรม
----------

งูเห่าอียิปต์ เป็นงูในวงศ์งูพิษเขี้ยวหน้า จึงมีเขี้ยวพิษสองซี่ขนาดใหญ่ฝังตัวอยู่บริเวณด้นหน้าของปาก พร้อมกับในปากประกอบด้วยฟันแหลมคมและขากรรไกรที่แข็งแรง มีพิษร้ายแรงถึงแก่ชีวิต มีฤทธิ์ทำลายระบบประสาท โดยพิษจะโจมตีระบบประสาทส่วนกลาง โดยแผลที่โดนกัดจะมีสองรู การกัดของจะสร้างความเจ็บปวดเป็นอย่างมากแต่รอยกัดจะไม่แสดงถึงอาการบวมน้ำหรือเลือดออกอย่างรุนแรง

ในวัฒนธรรมของอียิปต์โบราณ งูเห่าอียิปต์เป็นสัญลักษณ์ของการเป็นเจ้าแผ่นดิน ดังจะเห็นรูปหัวงูเห่าแผ่แม่เบี้ยปรากฏบนมงกุฎของฟาโรห์ และเป็นสัตว์สัญลักษณ์ของเมเรตเซเกอร์ เทพีผู้ปกป้องหุบเขากษัตริย์ ที่มีพระเศียรเป็นรูปงูเห่าอียิปต์ และเชื่อกันว่า เป็นงูเห่าชนิดที่คลีโอพัตราใช้ฆ่าตัวตายอีกด้วย

อ้างอิง
-------

1. ↑  "Naje haje haje". *ITIS Standard Report Page*. ITIS.gov. สืบค้นเมื่อ 13 January 2012.
2. ↑  Wuster, Wolfgang (2009). "In praise of subgenera: taxonomic status of cobras of the genus Naja Laurenti (Serpentes: Elapidae)" (PDF). *Zootaxa*. **2236** (1): 26–36. สืบค้นเมื่อ 14 January 2012. `{{cite journal}}`: ไม่รู้จักพารามิเตอร์ `|coauthors=` ถูกละเว้น แนะนำ (`|author=`) (help)
3. ↑  Spawls, Stephen; Branch, Bill (1995). *Dangerous Snakes of Africa*. London, UK: Blandford Press. ISBN 0-7137-2394-7.
4. 1 2  "งูเห่าอียิปต์". rentokil.co.th. 1 April 2014. สืบค้นเมื่อ 1 April 2014.
5. ↑  หน้า 75-96, *กาฟาฟาโรห์* โดย โรเบิร์ต เดรเพอร์. นิตยสาร Ntional Geographic ฉบับภาษาไทย ฉบับที่ 81: เมษายน 2551
6. ↑  ""ซีคอนสแควร์" ชวนไขความลับสัตว์แสนอัศจรรย์ ในงาน "Seacon Pet Planet : สัตว์ทะเลทรายกับตำนานเทพเจ้าอียิปต์". iurban. 26 February 2016.[*ลิงก์เสีย*]
7. ↑  Melissa Gray (2010-06-30). "Poison, not snake, killed Cleopatra, scholar says - Cleopatra died a quiet and pain free death, historian alleges". CNN. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2012-09-12. สืบค้นเมื่อ 2012-04-13.

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ ***Naja haje***

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

 ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Naja haje ที่วิกิสปีชีส์