บทความนี้อ้างอิงคริสต์ศักราช/คริสต์ทศวรรษ/คริสต์ศตวรรษ ซึ่งเป็นสาระสำคัญของเนื้อหา

ภาพเหมือนเด็กชายชาวโรมัน-อียิปต์เป็นภาพเหมือนที่ใช้ปิดหน้าศพของผู้ตาย
 "ภาพเหมือนตนเอง" โดย ฟินเซนต์ ฟัน โคค
ภาพถ่ายภาพเหมือนของทอมัส ดิลวาร์ด โดยแม็ทธิว เบรดี
**ภาพเหมือน** (ภาษาอังกฤษ: portrait) เป็นจิตรกรรม, ภาพถ่าย, ประติมากรรม หรือสื่ออื่นๆ ที่เป็นรูปของผู้เป็นแบบ ซึ่งส่วนที่สำคัญที่สุดจะเป็นหน้าและการแสดงออกทางความรู้สึกของผู้เป็นแบบ จุดประสงค์ในการสร้างภาพเหมือนก็เพื่อแสดงความละม้าย, บุคลิก, หรือแม้แต่อารมณ์ของผู้เป็นแบบ ฉะนั้นภาพถ่ายที่เป็นภาพเหมือนจึงมิใช่ภาพถ่ายแบบชั่ววินาที แต่เป็นภาพถ่ายที่ช่างถ่ายจะพยายามจัดท่าหรือองค์ประกอบของภาพที่ให้ผู้เป็นแบบนั่งนิ่ง ภาพเหมือนมักจะแสดงผู้เป็นแบบมองตรงมายังจิตรกรหรือช่างภาพ เพื่อแสดงให้เห็นว่ามีความสัมพันธ์โดยตรงกับผู้ที่ดูรูปในภายหลัง

ที่มา
-----

**ภาพเหมือน** ในสมัยแรกที่พบเป็นภาพเขียนสำหรับปิดศพที่รู้จักกันว่า "เฟยุมมัมมี่" (Fayum mummy) ในประเทศอียิปต์ที่ถูกรักษาไว้เป็นอย่างดีเพราะความแห้งของอากาศในทะเลทราย "เฟยุมมัมมี่" เป็นภาพเขียนจากสมัยจักรวรรดิโรมันอย่างเดียวที่พบนอกไปจากจิตรกรรมฝาผนัง

ในสมัยโรมันศิลปะภาพเหมือนนิยมกันในการทำประติมากรรมซึ่งผู้เป็นแบบต้องการให้เหมือนตนเองจริงๆ ถึงแม้ว่าบางครั้งผู้เป็นแบบอาจจะมีรูปร่างลักษณะที่ไม่เรียกว่าสวย ระหว่างคริสต์ศตวรรษที่ 4 ภาพเหมือนเริ่มละทิ้งความเป็นจริงมาหาความเป็นจินตนิยมเป็นภาพเหมือนที่ผู้เป็นแบบต้องการให้จิตรกรสร้างภาพที่ "ควรจะ" มีหน้าตาอย่างที่ต้องการ ซึ่งจะเห็นได้จากประติมากรรมเหมือนของจักรพรรดิคอนสแตนตินที่ 1 และจักรพรรดิทีโอโดเซียสที่ 1 ในยุโรปการเขียนภาพเหมือนแบบเหมือนจริงมานิยมกันอีกครั้งในสมัยปลายยุคกลาง ในบริเวณเบอร์กันดีในประเทศฝรั่งเศส

งานภาพเหมือนที่มีชื่อที่สุดที่เป็นที่รู้จักันทั่วโลกคือภาพ "โมนาลิซา" โดย เลโอนาร์โด ดา วินชีเป็นภาพสตรีที่ไม่ทราบชื่อที่มีรอยยิ้มปริศนา ภาพเหมือนที่เก่าที่สุดเท่าที่ทราบพบเมื่อปี ค.ศ. 2006 โดย เจอราร์ด โจดีย์ นักโทษท้องถิ่นในถ้ำวิลโอเนอร์ไม่ใกลจากอังโจเลม ที่เชื่อว่ามีอายุถึง 27,000 ปี

ภาพวาดคนเหมือนตนเอง
-------------------

เมื่อจิตรกรวาดภาพเหมือนของตนเองภาพนี้ก็จะเรียกว่า "ภาพเหมือนตนเอง" (self-portrait) ซึ่งเป็นที่นิยมกันในสมัยปลายยุคกลาง การสร้างภาพเหมือนตนเองอาจจะเริ่มมาตั้งแต่สมัย อียิปต์โบราณเมื่อประติมากรแบ็คของฟาโรห์อเคนาเตนแกะรูปของตนเองและภรรยาเมื่อ หรืออาจจะเริ่มมาตั้งแต่สมัยที่มนุษย์ยังอยู่ในถ้ำก็ได้ตามหลักฐานที่ปัจจุบันสูญหายไป

ภาพถ่ายภาพเหมือน
----------------

"ภาพถ่ายภาพเหมือน" เป็นที่นิยมกันทั่วไปในโลก บางครั้งลูกค้าก็จะต้องการภาพเหมือนของตนเองและครอบครัว หรือภาพเหมือนในโอกาสพิเศษเช่นงานแต่งงานหรืองานจบปริญญา ภาพถ่ายภาพเหมือนเริ่มพร้อมกับการเริ่มต้นการถ่ายภาพ ความต้องการเป็นที่นิยมกันมากเพราะผู้ต้องการสามารถเป็นเจ้าของภาพเหมือนได้โดยไม่ต้องใช้เงินเป็นจำนวนมาก กิจการร้านถ่ายรูปก็รุ่งเรืองตามไปด้วยบางร้านถ่ายถึง 500 เพลทต่อวัน ลักษณะการถ่ายภาพเหมือนสมัยต้นๆ นี้ต้องเปิดหน้ากล้องถึง 30 วินาทีจึงจะถ่ายได้ และจะใช้ลักษณะคล้าย "วาด" (painterly) ผู้เป็นแบบมักจะนั่งหน้าฉากเกลี้ยงๆ แสงเป็นแสงอ่อนเหนือแบบและแสงสะท้อนจากกระจก

เมื่อวิธีการถ่ายภาพวิวัฒนาการขึ้นช่างภาพก็ออกถ่ายภาพเหมือนนอกสถานที่เช่นในสนามรบ หรือ สถานที่ไกลจากผู้คน เช่นงานของวิลเลียม ชู (William Shew) โรเจอร์ เฟ็นตัน (Roger Fenton) และ แม็ทธิว เบรดี (Mathew Brady) ซึ่งเป็นผู้สร้างทฤษฏีการถ่ายภาพเหมือน

การเมือง
--------

ในทางการเมืองภาพเหมือนของผู้นำมักจะใช้เป็นสัญลักษณ์ของรัฐ ในหลายประเทศจะมีประเพณีในการแขวนภาพเหมือนของผู้นำในสถานที่ราชการ การใช้ภาพเขียนกันเป็นอย่างมากอาจจะเป็นสิ่งที่เรียกว่าลัทธินิยมบุคคล

วรรณกรรม
--------

ในทางวรรณกรรม คำว่า "ภาพเหมือน" หมายถึงคำบรรยายหรือคำวิจัยของคนหรือสิ่งของ คำบรรยายของบุคคลมักจะเป็นคำบรรยายที่บอกลักษณะที่แท้จริงที่เกินไปกว่าที่เห็นอย่างผิวเผิน เช่นงานเขียนของนักประพันธ์อเมริกันแพทริเชี คอร์นวอล ในหนังสือ "ภาพเหมือนฆาตกร" (Portrait of a Killer) ซึ่งบรรยายบุคลิก, เบื้องหลัง, และสาเหตุที่ แจ็คเดอะริปเปอร์เป็นฆาตกรซึ่งรวมทั้งเรื่องที่สื่มวลชนเขียนและการสืบสวนของตำรวจ

อ้างอิง
-------

1. ↑  "ภาพเหมือนที่เก่าที่สุด" บทความจาก timesonline (5 มิถุนายน 2006)

ดูเพิ่ม
-------

* จิตรกรรม
* ประติมากรรม
* การถ่ายภาพ

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


วิกิพจนานุกรม มีความหมายของคำว่า ***ภาพเหมือน***

 วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ภาพเหมือน
 วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ ภาพเหมือนตนเอง

* พิพิธภัณฑ์ภาพเหมือนแห่งชาติ สถาบันสมิธโซเนียน, วอชิงตัน ดี.ซี. (อังกฤษ)
* พิพิธภัณฑ์ภาพเหมือนแห่งชาติ ลอนดอน (อังกฤษ)
* ภาพเขียนแห่งศตวรรษ ภาพเหมือนชิ้นเอก 101 ภาพ (อังกฤษ)
* ภาพเหมือนตนเองโดยจีน ไอวี: ศิลปินเห็นอะไรเมื่อมองกระจก เก็บถาวร 2002-03-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (อังกฤษ)
* นักสืบภาพเหมือน - โปรแกรมอินเทอร์แอ็คทีฟในการวิจัยภาพเหมือน (อังกฤษ)
* Reportret - แกลเลอรีของภาพเหมือนของบุคคลสำคัญในประวัติศาสตร์ที่ขาดหรือหายไปโดยสร้างขึ้นใหม่ (อังกฤษ)

สมุดภาพ
-------

* ประติมากรรมภาพเหมือนเนเฟอร์ติติ ราว 1345 ก่อนคริสต์ศตวรรษประติมากรรมภาพเหมือนเนเฟอร์ติติ ราว 1345 ก่อนคริสต์ศตวรรษ
* "ภาพเหมือนสตรี"ราวปี ค.ศ. 1410พิพิธภัณฑ์ศิลปะแห่งชาติ,วอชิงตัน ดี.ซี. สหรัฐอเมริกา"ภาพเหมือนสตรี"  
ราวปี ค.ศ. 1410  
พิพิธภัณฑ์ศิลปะแห่งชาติ,  
วอชิงตัน ดี.ซี. สหรัฐอเมริกา
* ประติมากรรมภาพเหมือนตนเองโดยลอเร็นโซ กิเบอร์ติคริสต์ศตวรรษที่ 15ประติมากรรมภาพเหมือนตนเอง  
โดยลอเร็นโซ กิเบอร์ติ  
คริสต์ศตวรรษที่ 15
* งาน Engraving ของพระราชินีคริสตีนาแห่งสวีเดน โดย อินซิซิโอเน ดี ควิลเล็ทงาน Engraving ของ  
พระราชินีคริสตีนาแห่งสวีเดน  
 โดย อินซิซิโอเน ดี ควิลเล็ท
* ภาพเหมือนพระเจ้าแผ่นดินสเปนราวปี ค.ศ. 1643โดย อาลอนโซ คาโน พิพิธภัณฑ์ปราโด, มาดริดประเทศสเปนภาพเหมือนพระเจ้าแผ่นดินสเปน  
ราวปี ค.ศ. 1643  
โดย อาลอนโซ คาโน  
 พิพิธภัณฑ์ปราโด, มาดริด  
ประเทศสเปน
* ภาพเหมือนครอบครัวราวปี ค.ศ. 1663-1668โดยแร็มบรันต์ภาพเหมือนครอบครัว  
ราวปี ค.ศ. 1663-1668  
โดยแร็มบรันต์
* ภาพเหมือนตนเองโดย แอนโทนี แวน ไดค์คริสต์ศตวรรษที่ 17ภาพเหมือนตนเอง  
โดย แอนโทนี แวน ไดค์  
คริสต์ศตวรรษที่ 17
* งาน Engravingของนักสัตวศาสตร์ชาวนอร์เวไมเคิล ซารส์ ราวปี ค.ศ. 1870โดย เอช พี แฮนเซนงาน Engraving  
ของนักสัตวศาสตร์ชาวนอร์เว  
ไมเคิล ซารส์ ราวปี ค.ศ. 1870  
โดย เอช พี แฮนเซน
* ภาพถ่ายภาพเหมือนสมัยแรกของเฮนรี วินสโลว์ คอร์เบ็ทท์ราวปี ค.ศ.  1860 - 1875หอสมุดคองเกรส, วอชิงตัน ดี.ซี. สหรัฐอเมริกาภาพถ่ายภาพเหมือนสมัยแรก  
ของเฮนรี วินสโลว์ คอร์เบ็ทท์  
ราวปี ค.ศ. 1860 - 1875  
หอสมุดคองเกรส, วอชิงตัน ดี.ซี. สหรัฐอเมริกา
* ภาพเหมือนตนเองแบบอิมเพรสชันนิสม์ของกามีย์ ปีซาโรราวปี ค.ศ. 1898ภาพเหมือนตนเอง  
แบบอิมเพรสชันนิสม์ของ  
กามีย์ ปีซาโร  
ราวปี ค.ศ. 1898
* ภาพถ่ายขาวดำของซาราห์ แบร์นฮาร์ดราวต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20โดยฟีลิกซ์ เนดาร์ (Félix Nadar)ภาพถ่ายขาวดำของ  
ซาราห์ แบร์นฮาร์ด  
ราวต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20  
โดยฟีลิกซ์ เนดาร์ (Félix Nadar)
* ภาพเหมือนตนเอง โดยJoaquín Sorolla y Bastidaราวปี ค.ศ.  1912ภาพเหมือนตนเอง โดย  
Joaquín Sorolla y Bastida  
ราวปี ค.ศ. 1912
* ภาพเหมือนตนเอง โดยStanisław Wyspiańskiราวปี ค.ศ.  1912ภาพเหมือนตนเอง โดย  
Stanisław Wyspiański  
ราวปี ค.ศ. 1912
* ภาพวาดเส้นของนักประพันธ์Yevgeny Zamyatinราวปี ค.ศ. 1923โดย Boris Mikhailovich Kustodievภาพวาดเส้นของนักประพันธ์  
Yevgeny Zamyatin  
ราวปี ค.ศ. 1923  
โดย Boris Mikhailovich Kustodiev
* ภาพเหมือนตนเองโดย Egon Schieleภาพเหมือนตนเอง  
โดย Egon Schiele


| * ด
* ค
* ก
จิตรกรรมในศิลปะตะวันตก |
| --- |
| ทั่วไป | 
* ปรัชญาศิลปะ
* จิตรกรรมแบ่งตามสมัย
* จิตรกรรมแบ่งตามประเภท
* จิตรกรรมแบ่งตามหัวเรื่อง
* จิตรกรรมแบ่งตามคริสต์ทศวรรษ
* งานสะสมของพิพิธภัณฑ์ต่าง ๆ

 |
| ประเภท | 
* จิตรกรรมฝาผนัง
* จิตรกรรมแผง
* บานพับภาพ
* จิตรกรรมสีน้ำมัน
* จิตรกรรมภูมิทัศน์
* ฉากแท่นบูชา
* หนังสือวิจิตร
* ภาพนิ่ง

 |
| หัวเรื่อง | 
* คริสต์ศาสนา
* พระคัมภีร์
* นักบุญ
* ประวัติศาสตร์
* ตำนานเทพ
* อุปมานิทัศน์
* ชีวิตประจำวัน
* ภาพเหมือน
* ภาพเหมือนตนเอง
* ภูมิทัศน์
* ภาพเหมือนตนเอง
* จิตรกรรมจากวรรณกรรม
* ความตาย

 |
| สมัย | 
* คริสเตียนเริ่มแรก
* กอทิก
* สมัยฟื้นฟูศิลปวิทยา
* เนเธอร์แลนด์เริ่มแรก
* ยุคทองของเนเธอร์แลนด์
* บารอก
* จริตนิยม
* สถาบัน
* ลัทธิคลาสสิกใหม่
* แบบก่อนราฟาเอล
* ลัทธิประทับใจ
* ลัทธิประทับใจยุคหลัง
* สมัยใหม่

 |
| คริสต์ทศวรรษ | 
* 1390
* 1400
* 1410
* 1420
* 1430
* 1440
* 1450
* 1460
* 1470
* 1480
* 1490
* 1500
* 1510
* 1520
* 1530
* 1540
* 1550
* 1560
* 1570
* 1580
* 1590
* 1600
* 1610
* 1620
* 1630
* 1640
* 1650
* 1660
* 1670
* 1680
* 1690
* 1700
* 1710
* 1720
* 1730
* 1740
* 1750
* 1760
* 1770
* 1780
* 1790
* 1800
* 1810
* 1820
* 1830
* 1840
* 1850
* 1860
* 1870
* 1880
* 1890
* 1900
* 1910
* 1920
* 1930
* 1940
* 1950
* 1960
* 1970
* 1980
* 1990
* 2000
* 2010
* 2020

 |
| 
* จิตรกรที่มีบทความเกี่ยวกับภาพเขียน
* จิตรกรที่มีรายชื่อศิลปะ
* จิตรกรแบ่งตามสมัย
* จิตรกรแบ่งตามคริสต์ศตวรรษ
* จิตรกรแบ่งตามประเภท
* จิตรกรแบ่งตามสัญชาติ

* งานประติมากรรม
* งานศิลปกรรม

 |