**องศาเซลเซียส** (อังกฤษ: degree Celsius, สัญลักษณ์ °C) หรือที่เคยเรียกว่า **องศาเซนติเกรด** (อังกฤษ: degree centigrade) เป็นหน่วยวัดอุณหภูมิหน่วยหนึ่งในระบบเอสไอ กำหนดให้จุดเยือกแข็งของน้ำคือ 0 °C และจุดเดือดคือ 100 °C โดยตั้งชื่อเพื่อเป็นเกียรติแก่อันเดิช เซ็ลซิอุส ผู้ซึ่งสร้างระบบใกล้เคียงกับปัจจุบัน

ในปัจจุบันองศาเซลเซียสใช้กับแพร่หลายทั่วโลกในชีวิตประจำวัน จะยกเว้นก็มีสหรัฐและประเทศจาเมกาเท่านั้นที่นิยมใช้หน่วยองศาฟาเรนไฮต์ แต่ในประเทศดังกล่าว องศาเซลเซียสและเคลวินก็ใช้มากในด้านวิทยาศาสตร์

นิยาม
-----

นิยามขององศาเซลเซียสนิยามจากหน่วยเคลวิน โดยที่ขนาดของสเกลหน่วยองศาเซลเซียสจะเท่ากับของเคลวิน กำหนดให้อุณหภูมิที่จุดศูนย์องศาสัมบูรณ์มีค่าเท่ากับ -273.15 °C

ประวัติ
-------

ภาพวาดเทอร์มอมิเตอร์ของอันเดิช เซ็ลซิอุส ที่กลับจุดเดือดเป็น 0 องศา และจุดเยือกแข็งเป็น 100 องศา
หน่วยนี้ตั้งตามชื่อของอันเดิช เซ็ลซิอุส (มีชีวิตอยู่ระหว่าง ค.ศ. 1701–1744) นักดาราศาสตร์ชาวสวีเดน เขาเป็นคนแรกที่เสนอระบบที่ใกล้เคียงกับระบบนี้ในปี พ.ศ. 2285 (ค.ศ. 1742) โดยใช้ชื่อว่า *เซนติเกรด* ซึ่งมาจากภาษาละติน *centum* ที่แปลว่า 100 และ *gradus* ที่แปลว่าขั้น แต่แรกกำหนดให้อุณหภูมิจุดเดือดของน้ำคือ 100 องศา และจุดเยือกแข็งของน้ำคือ 0 องศาที่ระดับความดันบรรยากาศมาตรฐาน แต่ได้มีการสลับสเกลต่อมาหลังจากที่เซ็ลซิอุสเสียชีวิตไประยะหนึ่ง โดยฌ็อง-ปีแยร์ คริสแต็ง เป็นคนเสนอเรื่องนี้

ในปี พ.ศ. 2491 หน่วยนี้มีชื่อเรียกต่างกันสามแบบ ได้แก่

* เซนติเกรด (centigrade)
* องศาเซนเทสซิมัล (centesimal degree)
* องศาเซลเซียส (Celsius degree)

แต่นับจากนั้นมา ชื่อที่ถูกเลือกเป็นทางการคือ องศาเซลเซียส จากการประชุม *General Conference on Weights and Measures* ครั้งที่ 9 โดยมีจุดประสงค์เพื่อระลึกถึงเซ็ลซิอุส และเป็นการตัดปัญหาความสับสนที่อาจเกิดขึ้นจากการใช้คำนำหน้า *centi-* กับระบบเอสไอ และจากการที่นิยามเดิมไม่เหมาะสมที่จะใช้เป็นมาตรฐานอย่างเป็นทางการ เนื่องจากอุณหภูมิขึ้นกับนิยามของความดันบรรยากาศมาตรฐาน ซึ่งความดันบรรยากาศมาตรฐานนี้ก็ขึ้นกับอุณหภูมิอีกทีหนึ่ง จึงกำหนดนิยามใหม่ให้อุณหภูมิ 0.018°C ตรงกับจุดสามสถานะ (triple point) ของน้ำ และให้สเกลหนึ่งองศามีค่าเป็น 1/273.16 เท่าของผลต่างระหว่างอุณหภูมิที่จุดสามสถานะของน้ำกับจุดศูนย์องศาสัมบูรณ์ นิยามนี้ได้รับการยอมรับในการประชุม *General Conference on Weights and Measures* ครั้งที่ 10 เมื่อปี พ.ศ. 2497

| * ด
* ค
* ก
มาตรวัดอุณหภูมิ |
| --- |
| เซลเซียส **·**  ฟาเรนไฮต์ **·**  เคลวิน **·**  เดลิเซิล **·**  นิวตัน **·**  แรงคิน **·**  โรเมอร์ **·**  เรอเมอร์ |
| สูตรการแปลงผันและการเปรียบเทียบมาตรวัดอุณหภูมิ |

| * ด
* ค
* ก
ระบบหน่วยวัดระหว่างประเทศ (ระบบเอสไอ) |
| --- |
| หน่วยฐาน | กิโลกรัม  **·**  เคลวิน  **·**  แคนเดลา  **·**  เมตร  **·**  โมล  **·**  วินาที  **·**  แอมแปร์ | หน่วยฐานเอสไอทั้ง 7 |
| หน่วยอนุพัทธ์ | เกรย์  **·**  คาทัล  **·**  คูลอมบ์  **·**  จูล  **·**  ซีเมนส์  **·**  ซีเวิร์ต  **·**  นิวตัน  **·**  ปาสกาล  **·**  เทสลา  **·**  เบ็กเคอเรล  **·**  ฟารัด  **·**  เรเดียน  **·**  ลักซ์  **·**  ลูเมน  **·**  วัตต์  **·**  เวเบอร์  **·**  โวลต์  **·**  สเตอเรเดียน  **·**  องศาเซลเซียส  **·**  โอห์ม  **·**  เฮนรี  **·**  เฮิรตซ์ |
| หน่วยที่ยอมรับให้ใช้แก่ระบบเอสไอ | ชั่วโมง  **·**  ดอลตัน  **·**  เดซิเบล  **·**  ตัน  **·**  นาที  **·**  เนเปอร์  **·**  ลิตร  **·**  ลิปดาและพิลิปดา  **·**  วัน  **·**  หน่วยดาราศาสตร์  **·**  องศา  **·**  อิเล็กตรอนโวลต์  **·**  เฮกตาร์ |
| ดูเพิ่ม | การแปลงหน่วย  **·**  คำอุปสรรคเอสไอ  **·**  คำนิยามหน่วยในปี 2005–2019  **·**  การนิยามหน่วยใหม่ในปี 2019  **·**  ระบบการวัด |
| หมวดหมู่ หมวดหมู่ |