**ปลาโรนิน** (อังกฤษ: Bowmouth guitarfish, Mud skate, Shark ray) ปลากระดูกอ่อนชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า *Rhina ancylostoma* อยู่ในวงศ์ Rhinidae จัดเป็นเพียงชนิดเดียวที่อยู่ในวงศ์นี้ และสกุล *Rhina* 

มีรูปร่างคล้ายกับปลาโรนัน (Rhinobatidae) แต่มีลักษณะที่แตกต่างอย่างเห็นได้ชัดคือมีสันหนามเหนือหัวและหลัง สันนิษฐานว่ามีไว้เพื่อป้องกันตัว โดยมีส่วนหัวขนาดใหญ่ รูปทรงแบนกลมและโค้งมน ปากกลม ครีบอกแผ่กว้าง ครีบหลังตั้งสูง เป็น 2 ตอน บริเวณเหนือตามีสันเป็นหนาม ตรงกลางหลังด้านหน้าของครีบหลังมีหนามเรียงตัวกันเป็นแถวชัดเจน พื้นผิวลำตัวด้านบนมีสีเทาอมน้ำตาล มีแต้มเป็นจุดสีขาวจาง ๆ กระจายอยู่ทั่วตัว ด้านท้องมีสีขาว ยิ่งโดยเฉพาะปลาวัยอ่อนจะมีลวดลายที่มากกว่าปลาตัวโต

ขนาดโตเต็มที่มีความยาวได้ถึง 3 เมตร หนักได้ถึง 135 กิโลกรัม พบอาศัยอยู่ตามบริเวณพื้นทะเลที่เป็นดินทรายปนโคลน จัดเป็นปลาที่พบเห็นได้ยากมากในปัจจุบัน พบได้ในทะเลแดง, แอฟริกาตะวันออก, ญี่ปุ่นตอนใต้, ปาปัวนิวกินี, ในน่านน้ำไทยพบที่ฝั่งอันดามัน โดยมีชื่อที่ชาวประมงเรียกว่า "ปลากระเบนพื้นน้ำ" และมีความเชื่อว่าหนามบนหลังนั้นใช้เป็นเครื่องรางของขลังในทางไสยศาสตร์ได้ โดยนิยมนำมาทำเป็นหัวแหวน หรือนำมาห้อยคอ ซ้ำยังมีราคาซื้อขายที่ไม่แพง

เป็นปลาที่นิยมเลี้ยงในพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำต่าง ๆ ทั่วโลก สำหรับในประเทศไทยมีอยู่ที่อันเดอร์วอเตอร์เวิลด์ พัทยา จังหวัดชลบุรี และ SEA LIFE Bangkok Ocean World ที่ห้างสรรพสินค้าสยามพารากอน โดยมีราคาซื้อขายที่แพงมากนับล้านบาท ซึ่งปลาในที่เลี้ยงมีพฤติกรรมที่เชื่องต่อผู้เลี้ยงและกินเก่งมาก 

ในวันที่ 10 สิงหาคม พ.ศ. 2558 มีการพบปลาโรนินตัวหนึ่งเป็นเพศเมีย ที่บริเวณปากแม่น้ำประแส อำเภอแกลง จังหวัดระยอง น้ำหนักประมาณ 40 กิโลกรัม ความยาวตลอดตั้งแต่หัวจรดหางประมาณ 2 เมตร อายุประมาณ 10 ปี โดยปลามีบาดแผลถลอกตลอดทั้งตัว เนื่องจากติดอวนประมง ทางศูนย์ประมงศูนย์วิจัยและพัฒนาประมงทะเลอ่าวไทยฝั่งตะวันออกได้นำมาพักฟื้น โดยปลายังมีสุขภาพแข็งแรง การพบปลาโรนินในครั้งนี้นับว่าเป็นที่ฮือฮา เนื่องจากในทะเลด้านอ่าวไทยแถบจังหวัดระยอง ไม่ได้พบปลาโรนินเป็นเวลานานกว่า 30 ปีแล้ว

กรมประมงชี้แจงเรื่องเครื่องประดับแหวนปลาโรนิน (หัวกระเบนท้องน้ำ) ที่ทำมาจากหนามบนหัวปลา โดยระบุว่าผู้ครอบครองต้องแจ้งการมีไว้ตามกฎหมายภายในวันที่ 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2561 เนื่องจากปลาโรนินเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง ตามประกาศของกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม ฉบับที่ 4 ลงวันที่ 12 มิถุนายน 2561 จึงห้ามมีไว้ซึ่งซากหรือผลิตภัณฑ์ที่ทำมาจากซากของสัตว์ป่าคุ้มครอง

อ้างอิง
-------

1. ↑  McAuley, R. and L.J.V. Compagno (2003). *Rhina ancylostoma*. In: IUCN 2003. IUCN Red List of Threatened Species. Downloaded on 21 มกราคม 2010.
2. ↑  "Rhinidae Müller and Henle, 1841". *Integrated Taxonomic Information System - Report*.
3. ↑  นันทวัฒน์ โชติสุวรรณ (ตุลาคม 2011). *กระเบนท้องน้ำ "ของขลัง ที่ยังว่ายน้ำได้"*. นิตยสาร Aquarium Biz. ฉบับที่ 16 ปีที่ 2 หน้า 126–130. ISSN 1906-9243.
4. ↑  "ฮือฮา! พบ "ปลาโรนิน" ปลาหายากที่ทะเลระยอง". กรมทรัพยากรทางทะเลและชายฝั่ง. 9 สิงหาคม 2015.
5. ↑  "ปลาโรนิน คืออะไร ทำไมครอบครองแหวนถูกปรับ4หมื่น". *Bright Today*. ไบรท์ ทีวี. 20 กันยายน 2018.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ ***Rhina ancylostoma***

* *Rhina ancylostoma Bloch & Schneider, 1801*, Das IFM-GEOMAR Helmholtz-Zentrum für Ozeanforschung, คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 18 สิงหาคม 2013
* "ปลาโรนิน", *TalayThai.com*, 26 มกราคม 2002, คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 15 มีนาคม 2008
* "*Rhina ancylostoma* (ปลาโรนิน, กระเบนท้องน้ำ)", *ฐานข้อมูลชนิดพันธุ์ที่ถูกคุกคามในประเทศไทย*, สำนักความหลากหลายทางชีวภาพ สำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม, คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 6 กรกฎาคม 2013

|  |  |
| --- | --- |
| การแยกแยะหน่วยอนุกรมวิธาน | 
* Wikidata: Q1190545
* Wikispecies: Rhina ancylostoma
* ADW: Rhina\_ancylostoma
* ARKive: rhina-ancylostoma
* BOLD: 55551
* GBIF: 5963013
* iNaturalist: 111649
* IRMNG: 11165062
* ITIS: 564467
* IUCN: 41848
* NCBI: 195328
* Species+: 98265
* WoRMS: 217377

 |