ศาสตราจารย์พิเศษ **เอนก เหล่าธรรมทัศน์** (เกิด 20 มกราคม พ.ศ. 2497) นักวิชาการและนักการเมืองชาวไทย เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม และเป็นกรรมการศูนย์บริหารสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 ในรัฐบาล พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา สมาชิกและกรรมการบริหารพรรครวมพลังประชาชาติไทย กรรมการสภาผู้ทรงคุณวุฒิมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ที่ปรึกษาและกรรมการคณะกรรมการเตรียมการเพื่อสร้างความสามัคคีปรองดอง ประธานกรรมการในคณะกรรมการปฏิรูปประเทศด้านการเมือง ในรัฐบาล พลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา ตามคำสั่งนายกรัฐมนตรีที่ 7/2560 ประธานคณะกรรมการในคณะกรรมการพัฒนาพรรคการเมืองเพื่อการปฏิรูปประเทศตามรัฐธรรมนูญ ตามคำสั่งคณะกรรมการการเลือกตั้งที่ 14/2560 อธิการ วิทยาลัยบริหารรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต นักวิชาการและนักการเมือง อดีตหัวหน้าพรรคมหาชน และอดีตคณบดีคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เป็นเจ้าของทฤษฎี "สองนคราประชาธิปไตย" ที่สรุปว่า "คนต่างจังหวัดตั้งรัฐบาล คนกรุงเทพฯล้มรัฐบาล" เคยได้รับสมญานามจาก พ.ต.ท.ทักษิณ ชินวัตร ว่า "**ไอ้หนุ่มซินตึ๊ง**"

ประวัติ
-------

ศาสตราจารย์พิเศษ เอนก เหล่าธรรมทัศน์ จบการศึกษาชั้นมัธยมต้นที่โรงเรียนอัสสัมชัญลำปาง ชั้นมัธยมปลายที่โรงเรียนอัสสัมชัญบางรัก หลังจากนั้นปี พ.ศ. 2515 ได้สอบเข้าศึกษาต่อระดับอุดมศึกษาที่คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ต่อมาได้ร่วมก่อตั้ง พรรคจุฬาประชาชน ปี พ.ศ. 2519 ได้รับเลือกตั้งเป็น นายกสโมสรนิสิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย เมื่อเกิดเหตุการณ์ 6 ตุลา ได้ลี้ภัยการเมืองไปอยู่ในป่าที่ เขตจังหวัดพัทลุง ตรัง และสตูลอยู่ประมาณ 4 ปี 

เมื่อเหตุการณ์สงบแล้วจึงได้ตัดสินใจเปลี่ยนแนวทางการศึกษาจากแพทยศาสตร์มาศึกษาด้านรัฐศาสตร์ที่ประเทศสหรัฐอเมริกา สมรสกับจิรพร และไปศึกษาต่อด้วยกันที่นั่น โดยได้เข้าศึกษาในระดับปริญาตรีที่วิทยาลัยชาร์ลสตัน จากนั้นก็ได้ไปศึกษาต่อที่มหาวิทยาลัยจอร์เจีย จนสำเร็จการศึกษาในระดับปริญญาโท และต่อมาก็ได้สำเร็จการศึกษาในระดับปริญญาเอกที่มหาวิทยาลัยโคลัมเบีย ซึ่งสำเร็จการศึกษาเป็นคนแรกในระดับชั้น เมื่อสำเร็จการศึกษาแล้วก็ได้รับมอบหมายให้สอนวิชาเศรษฐกิจการเมืองเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ระยะหนึ่ง ก่อนจะกลับมาเป็นอาจารย์คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ และดำรงตำแหน่งรองอธิการบดีฝ่ายวิชาการและคณบดี คณะรัฐศาสตร์ นอกจากนี้ยังได้รับเชิญไปเป็นศาสตราจารย์เยี่ยมเยือนที่วิทยาลัยระหว่างประเทศศึกษาชั้นสูงพอล เอช. นิทซ์ (SAIS) ของมหาวิทยาลัยจอนส์ฮอปกินส์ ณ กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. อีกด้วย

เอนกได้รับพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ แต่งตั้งให้ดำรงตำแหน่งศาสตราจารย์พิเศษ สาขาวิชารัฐศาสตร์ คณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ตั้งแต่วันที่ 29 มีนาคม พ.ศ. 2553

ครอบครัว
--------

เอนกสมรสกับจิรพร เหล่าธรรมทัศน์ หัวหน้าศูนย์รังสีวินิจฉัยก้าวหน้า คณะแพทยศาสตร์โรงพยาบาลรามาธิบดีและกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิในคณะกรรมการพลังงานนิวเคลียร์เพื่อสันติ มีบุตรทั้งสิ้น 4 คน คือ อิศรา เหล่าธรรมทัศน์ (อิศ) เขตรัฐ เหล่าธรรมทัศน์ (เขต) อินทิรา เหล่าธรรมทัศน์ (อิน) และเขมรัฐ เหล่าธรรมทัศน์ (เขม) และเป็นอาของจุฑาภัทร เหล่าธรรมทัศน์ (น้องพลับ) นักร้อง นักแสดง และจุฑาฑัตต เหล่าธรรมทัศน์ (พลัม) ผู้จัดการและเจ้าของโรงแรมห้าดาว เทวมันตร์ทรา รีสอร์ท จังหวัดกาญจนบุรี

ชีวิตทางการเมือง
----------------

เอนกเริ่มชีวิตทางการเมืองโดยเป็นที่ปรึกษาให้กับมารุต บุนนาค ประธานสภาผู้แทนราษฎรในขณะนั้น มีส่วนร่วมในการก่อตั้ง สถาบันพระปกเกล้า ต่อมาในรัฐบาลพลเอกชวลิต ยงใจยุทธได้เป็นที่ปรึกษาให้กับจาตุรนต์ ฉายแสง รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงการคลัง ก่อนจะมาเป็นที่ปรึกษาให้กับ พลตรีสนั่น ขจรประศาสน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย ในรัฐบาลชวน 2

ช่วงหลังจากนั้นจึงได้มีบทบาทในพรรคประชาธิปัตย์ จนสุดท้ายได้ดำรงตำแหน่งรองหัวหน้าพรรค ต่อมาเมื่อพลตรีสนั่น เกิดความขัดแย้งกับ สมาชิกพรรคสายนายชวน หลีกภัย และลาออกจากพรรคประชาธิปัตย์ เอนกก็ลาออกตามสนั่นมาก่อตั้งพรรคมหาชน และรับตำแหน่งเป็นหัวหน้าพรรคมหาชนคนแรก หลังก่อตั้งพรรคได้ไม่นานนัก พรรคก็ต้องส่งสมาชิกลงสมัครรับเลือกตั้งในการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรในไทย พ.ศ. 2548 และได้จำนวนสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรเพียง 2 คนจากที่เคยตั้งเป้าหมายไว้ที่ 20 คน เอนกในฐานะหัวหน้าพรรคจึงแสดงความรับผิดชอบโดยลาออกจากตำแหน่ง และต่อมากรรมการบริหารพรรคมหาชนมีมติให้สนั่นรับตำแหน่งหัวหน้าพรรคคนใหม่ ซึ่งในหาเสียงเลือกตั้งคราวนี้เอนกได้ถูกปรามาสจาก พ.ต.ท.ด.ร.ทักษิณ ชินวัตร หัวหน้าพรรคไทยรักไทยว่าเป็นเพียง "ไอ้หนุ่มซินตึ๊ง"

ปัจจุบันเอนก เป็นนักวิชาการ และอธิการวิทยาลัยรัฐกิจ มหาวิทยาลัยรังสิต และเป็นกรรมการสถามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์และมหาวิทยาลัยราชภัฏภูเก็ต เอนกได้แต่งหนังสือกว่าสิบเล่ม โดยเฉพาะหนังสือ "สองนคราประชาธิปไตย" ที่กล่าวว่าการเมืองในประเทศไทยนั้น คนจากชนบทจัดตั้งรัฐบาล คนในกรุงเทพมหานครเป็นผู้ล้มรัฐบาล และมีหนังสือ "พิศการเมือง" ที่กล่าวถึงประวัติของตนเอง ช่วงการก่อตั้งพรรคมหาชน จัดพิมพ์โดยสำนักพิมพ์ openbooks

ในกลางปี พ.ศ. 2550 เอนกได้ร่วมกับประดิษฐ์ ภัทรประสิทธิ์จัดตั้งพรรคการเมืองขึ้นใหม่ คือ พรรครวมใจไทยชาติพัฒนา แต่เอนกก็ได้ลาออกจากพรรคดังกล่าวในปีต่อมา

### หลังการรัฐประหาร พ.ศ. 2557

เขาดำรงตำแหน่ง ที่ปรึกษาและกรรมการคณะกรรมการเตรียมการเพื่อสร้างความสามัคคีปรองดอง ในรัฐบาลพลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา ตามคำสั่งนายกรัฐมนตรีที่ 7/2560 และดำรงตำแหน่งประธานคณะกรรมการในคณะกรรมการพัฒนาพรรคการเมืองเพื่อการปฏิรูปประเทศตามรัฐธรรมนูญ ตามคำสั่งคณะกรรมการการเลือกตั้งที่ 14/2560 เขาเคยกล่าวในเวทีเสวนาว่า เขาเคยเข้าร่วมชุมนุม เหตการณ์ 14 ตุลา ซึ่ง ถ้าเขารู้ว่าประชาธิปไตยเป็นแบบนี้ เขาจะไม่เข้าร่วมชุมนุม 14 ตุลาหรอก

ในปี พ.ศ. 2561 เอนกเป็นสมาชิก และกรรมการบริหารพรรครวมพลังประชาชาติไทย ซึ่งต่อมาเอนกดำรงตำแหน่งหัวหน้าพรรคในปี พ.ศ. 2564 หลังจากนั้นพรรคได้เปลี่ยนชื่อเป็นพรรครวมพลัง ในปี พ.ศ. 2565

ในปี พ.ศ. 2563 เขาได้รับการแต่งตั้งเป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ในรัฐบาลพลเอก ประยุทธ์ จันทร์โอชา ในการปรับคณะรัฐมนตรีเดือนสิงหาคม

### สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร

ศาสตราจารย์ เอนก เหล่าธรรมทัศน์ ได้รับการเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรมาแล้ว 2 สมัย คือ

1. การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2544 แบบบัญชีรายชื่อ สังกัดพรรคประชาธิปัตย์
2. การเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรไทยเป็นการทั่วไป พ.ศ. 2562 แบบบัญชีรายชื่อ สังกัดพรรครวมพลัง (เลื่อนแทน)

เครื่องราชอิสริยาภรณ์
---------------------

* พ.ศ. 2557 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือก ชั้นสูงสุด มหาปรมาภรณ์ช้างเผือก (ม.ป.ช.)
* พ.ศ. 2552 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ชั้นสูงสุด มหาวชิรมงกุฎ (ม.ว.ม.)
* พ.ศ. 2558 –  เครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่สรรเสริญยิ่งดิเรกคุณาภรณ์ ชั้นที่ 4 จตุตถดิเรกคุณาภรณ์ (จ.ภ.)

อ้างอิง
-------

1. ↑  ประวัติผู้สมัคร ส.ส.[*ลิงก์เสีย*]
2. ↑  ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง แต่งตั้งนายกสภามหาวิทยาลัยและกรรมการสภามหาวิทยาลัยผู้ทรงคุณวุฒิของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, เล่ม ๑๓๔ ตอนพิเศษ ๑๙ ง หน้า ๑๐, ๑๗ มกราคม ๒๕๖๐
3. ↑  ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง แต่งตั้งคณะกรรมการปฏิรูปประเทศด้านต่างๆ, เล่ม ๑๓๔ ตอนพิเศษ ๒๐๕ ง หน้า ๑, ๑๕ สิงหาคม ๒๕๖๐
4. ↑  ย้อนรอย "เอนก เหล่าธรรมทัศน์" ฉายาไอ้หนุ่มซินตึ๊ง
5. ↑  'ธนาธร'เคืองแค้นไทยไปทำไม'เอนก'กระตุกสำนึกไม่มีแผ่นดินไหนให้โอกาสคนพันธุ์อื่นได้ดีกว่าประเทศไทย
6. ↑  "รายนามนายกสโมสรนิสิต จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2012-11-19. สืบค้นเมื่อ 2012-06-12.
7. ↑  มหาวิทยาลัยของผม: ในอเมริกา เอนก เหล่าธรรมทัศน์
8. ↑  ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง แต่งตั้งศาสตราจารย์พิเศษ, เล่ม ๑๒๗ ตอนพิเศษ ๑๐๔ ง หน้า ๑๗, ๓๑ สิงหาคม ๒๕๕๓
9. ↑  ""เอนก"ไขก๊อกลาออกจากพรรครวมใจไทยฯ อ้างอยากกลับไปเป็นนักวิชาการ". *ryt9.com*. 24 Apr 2008. สืบค้นเมื่อ 4 Aug 2022.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
10. ↑  เมื่อ "เอนก" บอก "ถ้าย้อนเวลาได้ อาจไม่ร่วม 14 ตุลาฯ"
11. ↑  ""เอนก" นั่งหัวหน้าพรรครวมพลังประชาชาติไทย คนใหม่". *Thai PBS*. 2021-11-21. สืบค้นเมื่อ 2022-08-04.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
12. ↑  Pafun (2022-04-24). "พรรคสุเทพ เปลี่ยนชื่อเป็น "พรรครวมพลัง" แต่งตั้งเลขาธิการพรรคใหม่". *ประชาชาติธุรกิจ*. สืบค้นเมื่อ 2022-08-04.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
13. ↑  ราชกิจจานุเบกษา, พระบรมราชโองการ ประกาศ แต่งตั้งรัฐมนตรี, เล่ม ๑๓๗ ตอนพิเศษ ๑๘๐ ง หน้า ๑, ๖ สิงหาคม ๒๕๖๓
14. ↑  ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือกและเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ประจำปี ๒๕๕๗, เล่ม ๑๓๑ ตอนที่ ๒๗ ข หน้า ๗, ๓ ธันวาคม ๒๕๕๗
15. ↑  ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่เชิดชูยิ่งช้างเผือกและเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันมีเกียรติยศยิ่งมงกุฎไทย ประจำปี ๒๕๕๒, เล่ม ๑๒๖ ตอนที่ ๑๖ ข หน้า ๒๒, ๔ ธันวาคม ๒๕๕๒
16. ↑  ราชกิจจานุเบกษา, ประกาศสำนักนายกรัฐมนตรี เรื่อง พระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์อันเป็นที่สรรเสริญยิ่งดิเรกคุณาภรณ์ ประจำปี ๒๕๕๘, เล่ม ๑๓๒ ตอนที่ ๓๒ ข หน้า ๒๗, ๔ ธันวาคม ๒๕๕๘

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* เอนก เหล่าธรรมทัศน์ ที่เฟซบุ๊ก


| ก่อนหน้า |  | เอนก เหล่าธรรมทัศน์ |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **สุวิทย์ เมษินทรีย์** |  |  **รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (ครม. 62)** (5 สิงหาคม พ.ศ. 2563 - 1 กันยายน พ.ศ. 2566) |  | **ศุภมาส อิศรภักดี** |

| * ด
* ค
* ก
คณะรัฐมนตรีคณะที่ 62 ของไทย |
| --- |
| นายกรัฐมนตรี | 
* ประยุทธ์ จันทร์โอชา

 |  |
| รองนายกรัฐมนตรี | 
* ประวิตร วงษ์สุวรรณ
* ~~สมคิด จาตุศรีพิทักษ์~~
* วิษณุ เครืองาม
* อนุทิน ชาญวีรกูล
* จุรินทร์ ลักษณวิศิษฏ์
* ดอน ปรมัตถ์วินัย
* สุพัฒนพงษ์ พันธ์มีเชาว์

 |
| สำนักนายกรัฐมนตรี | 
* ~~เทวัญ ลิปตพัลลภ~~
* อนุชา นาคาศัย
* ธนกร วังบุญคงชนะ

 |
| กลาโหม | 
* ประยุทธ์ จันทร์โอชา
* *ชัยชาญ ช้างมงคล*

 |
| การคลัง | 
* ~~อุตตม สาวนายน~~
* ~~ปรีดี ดาวฉาย~~
* อาคม เติมพิทยาไพสิฐ
* *สันติ พร้อมพัฒน์*

 |
| การต่างประเทศ | 
* ดอน ปรมัตถ์วินัย

 |
| การท่องเที่ยวและกีฬา | 
* พิพัฒน์ รัชกิจประการ

 |
| การพัฒนาสังคมฯ | 
* จุติ ไกรฤกษ์

 |
| การอุดมศึกษาฯ | 
* ~~สุวิทย์ เมษินทรีย์~~
* เอนก เหล่าธรรมทัศน์

 |
| เกษตรและสหกรณ์ | 
* เฉลิมชัย ศรีอ่อน
* ~~*ธรรมนัส พรหมเผ่า*~~
* *สุนทร ปานแสงทอง*
* *มนัญญา ไทยเศรษฐ์*
* *ประภัตร โพธสุธน*

 |
| คมนาคม | 
* ศักดิ์สยาม ชิดชอบ
* *อธิรัฐ รัตนเศรษฐ*
* ~~*ถาวร เสนเนียม*~~
* ~~*วีรศักดิ์ หวังศุภกิจโกศล*~~

 |
| ดิจิทัลฯ | 
* ~~พุทธิพงษ์ ปุณณกันต์~~
* ชัยวุฒิ ธนาคมานุสรณ์

 |
| ทรัพยากรธรรมชาติฯ | 
* วราวุธ ศิลปอาชา

 |
| พลังงาน | 
* ~~สนธิรัตน์ สนธิจิรวงศ์~~
* สุพัฒนพงษ์ พันธ์มีเชาว์

 |
| พาณิชย์ | 
* จุรินทร์ ลักษณวิศิษฏ์
* ~~*วีรศักดิ์ หวังศุภกิจโกศล*~~
* *สินิตย์ เลิศไกร*

 |
| มหาดไทย | 
* อนุพงษ์ เผ่าจินดา
* ~~*นิพนธ์ บุญญามณี*~~
* *นริศ ขำนุรักษ์*
* *ทรงศักดิ์ ทองศรี*

 |
| ยุติธรรม | 
* ~~สมศักดิ์ เทพสุทิน~~
* วิษณุ เครืองาม†

 |
| แรงงาน | 
* ~~หม่อมราชวงศ์จัตุมงคล โสณกุล~~
* สุชาติ ชมกลิ่น
* ~~*นฤมล ภิญโญสินวัฒน์*~~

 |
| วัฒนธรรม | 
* อิทธิพล คุณปลื้ม

 |
| ศึกษาธิการ | 
* ~~ณัฏฐพล ทีปสุวรรณ~~
* ตรีนุช เทียนทอง
* *กัลยา โสภณพนิช*
* ~~*กนกวรรณ วิลาวัลย์*~~

 |
| สาธารณสุข | 
* อนุทิน ชาญวีรกูล
* *สาธิต ปิตุเตชะ*

 |
| อุตสาหกรรม | 
* ~~สุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ~~
* อนุชา นาคาศัย†

 |
| 
* *รัฐมนตรีช่วยว่าการ*
* † : รักษาการแทน
* **อยู่ในตำแหน่ง**
* ~~พ้นจากตำแหน่ง~~

 |

| * ด
* ค
* ก
รัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ของไทย |
| --- |
|  | 

*สมคิด จาตุศรีพิทักษ์ (รักษาราชการ)* • สุวิทย์ เมษินทรีย์ • เอนก เหล่าธรรมทัศน์ • ศุภมาส อิศรภักดี

 |

| * ด
* ค
* ก
พรรคมหาชน |
| --- |
| พรรคราษฎร (พ.ศ. 2541–2547) | 

|  |  |
| --- | --- |
| หัวหน้าพรรค | 
* สมชาย หิรัญพฤกษ์
* สมบุญ ระหงษ์
* วัฒนา อัศวเหม

 |
| เลขาธิการพรรค | 
* เมธา สุดบรรทัด
* มั่น พัธโนทัย

 |

 |  |
| พรรคมหาชน (พ.ศ. 2547–2563) | 

|  |  |
| --- | --- |
| หัวหน้าพรรค | 
* เอนก เหล่าธรรมทัศน์
* สนั่น ขจรประศาสน์
* อรรณพ เกรียงศักดิ์พิชิต
* สมิตา สรสุชาติ
* อภิรัต ศิรินาวิน

 |
| เลขาธิการพรรค | 
* เจด็จ อินสว่าง
* ประดิษฐ์ ภัทรประสิทธิ์
* บุญเลิศ แก้วประสิทธิ์
* อัศวิน วิภูศิริ
* รณชัย ตันตระกูล
* รชตะ สาระแน
* ไพศาล เหมือนเงิน
* สุปกิจ คชเสนี

 |

 |
| หัวข้อที่เกี่ยวข้อง | 
* กลุ่มงูเห่า

 |