***Nepenthes hurrelliana*** (ได้ชื่อตามแอนดริว เฮอร์เรลล์ (Andrew Hurrell), นักพฤกษศาสตร์ ) เป็นหม้อข้าวหม้อแกงลิงที่สูงจากเกาะบอร์เนียว พบได้ในตอนเหนือของรัฐซาราวัก, บรูไน และตะวันตกเฉียงใต้ของรัฐซาบะฮ์ *N. hurrelliana* มีหม้อรูปกรวยสวยงาม มันอาจเป็นลูกผสมที่คาดว่าพัฒนาตัวมาจากพ่อแม่ดั้งเดิมคือ *N. fusca* และ *N. veitchii* มันมีขนน้ำตาลสนิมปกคลุมหนาแน่นตลอดทุกส่วนซึ่งน่าจะได้รับสืบทอดมาจาก *N. veitchii*

ประวัติทางพฤกษศาสตร์
--------------------

*N. hurrelliana* เป็นที่รู้จักของนักพฤกษศาสตร์ก่อนที่มันจะถูกระบุเป็นชนิดเสียอีก ถึงแม้ว่ามันจะมีรูปร่างที่ต่างไปแต่บางคนได้ถือเอาว่ามันเป็นรูปแบบหนึ่งของ *N. veitchii*, ที่มีรูปแบบคล้าย *N. maxima*, หรือไม่ก็ยึดถือมันเป็นลูกผสมทางธรรมชาติไปเลย ในปี ค.ศ. 1988 แอนเทีย ฟิลลิปซ์ (Anthea Phillipps) และ แอนโทนี แลมบ์ (Anthony Lamb) ได้ตีพิมพ์ภาพประกอบของตัวอย่าง *N. hurrelliana* จากภูเขามูรุดภายใต้ชื่อ "*N. veitchii* × *N. fusca*" อย่างไรก็ตามเอกสารในปี ค.ศ. 1996 ที่ชื่อ *Pitcher-Plants of Borneo (หม้อข้าวหม้อแกงลิงแห่งบอร์เนียว)* มันกับถูกจัดเป็นชนิดที่ยังไม่มีการระบุ "*Nepenthes* sp." อนุกรมวิธานของพืชนี้ถูกจัดเป็นชนิดที่ยังไม่มีการระบุ "*Nepenthes* sp. B" ในหนังสือของชาร์ลส์ คลาร์ก (Charles Clarke) ที่ชื่อ *Nepenthes of Borneo (หม้อข้าวหม้อแกงลิงแห่งบอร์เนียว)* (1997)  และหนังสือของฮิวโก สทีเนอร์ (Hugo Steiner) ที่ชื่อ *Borneo: Its Mountains and Lowlands with their Pitcher Plants (บอร์เนียว:ภูเขาและที่ลุ่มกับหม้อข้าวหม้อแกงลิง)* (2002) 

ใน "*Nepenthes* of Gunung Murud (หม้อข้าวหม้อแกงลิงแห่งภูเขามูรุด)" หัวข้อที่ถูกตีพิมพ์ในปี ค.ศ. 1996 ซึ่งเป็นเนื้อหาของ *Carnivorous Plant Newsletter (จดหมายข่าวพืชกินสัตว์)* ชอน เดอ วีตต์ (John De Witte) พรรณารูปร่างของลูกผสมว่า "เป็นไปได้มากที่จะเป็นลูกผสมระหว่าง *N. veitchii* และ *N. stenophylla* หรือ *N. fusca*" ตามเขียนถึงพืชชนิดนี้

ในปี ค.ศ. 1999 บรูซ แซลมอน (Bruce Salmon) เสนอว่ามันอาจจะเป็นชนิดเดียวกันกับ *N. mollis* ที่ยังเป็นปริศนาที่มีเพียงตัวอย่างของหม้อเพียงหม้อเดียว ข้อเสนอนี้ถูกคัดค้านโดยมาร์ติน ชีก (Martin Cheek) และแอนโทนี แลมบ์ ผู้ระบุบแจกแจงรูปแบบของ *N. hurrelliana* ในปี ค.ศ. 2003 ตัวอย่างต้นแบบ *A.Lamb & Surat 145/99* เก็บมาจากภูเขาลุมมาร์กู (Lumarku) ในรัฐซาบะฮ์และเก็บรักษาไว้ที่หอพรรณไม้ของกรมป่าไม้ซานดากัน(Sandakan)

*N. hurrelliana* ได้ชื่อตามแอนดริว เฮอร์เรลล์ ผู้ศึกษาต้นไม้บนภูเขา Murud ในปี ค.ศ. 1995 และเป็นเจ้าของพื้นที่สังเกตการณ์ที่แสดงว่าประชากรของมันโตอย่างอิสระภายใต้ตัวมันเอง ไม่เกี่ยวข้องกับหม้อข้าวหม้อแกงลิงชนิดอื่นที่คาดว่าเป็นพ่อแม่ของมัน ด้วยเหตุนี้มันจึงถูกพิจารณาว่าเป็นชนิด

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
-------------------

*N. hurrelliana* เป็นไม้เลื้อย มีรูปแบบต่างกันเล็กน้อยจากถิ่นที่อยู่ต่างกัน หม้อข้าวหม้อแกงลิงจากภูเขามูลู (Mulu) และอีกบางภูเขามีปล้องยาวถึง 10 ซม.

หม้อล่าง
รูปแบบใบของหม้อข้าวหม้อแกงลิงจากภูเขาลุมมาร์กู ยาวถึง 24 ซม.และยาวไปเป็นปีกที่ก้านใบ แล้วโอบล้อมลำต้นประมาณครึ่งหนึ่งของเส้นรอบวงมีลักษณะเป็นครีบประมาณ 1 ซม. ต้นไม้จากภูเขามูลูมีใบเป็นรูปหอกที่แคบกว่า ก้านใบมีปีกกว้างเป็นครีบไปจรดข้อ (ยาว ≤10 ซม.) 

หม้อล่างเป็นรูปไข่แคบจนถึงรูปกรวย มีขนาดใหญ่สูงถึง 30 ซม. ฝาปิดเป็นทรงสามเหลี่ยมกว้าง ขอบเป็นคลื่น เพอริสโตมแผ่กว้างคอขอด (ยาว ≤9 ซม.) ที่ด้านหลังและกว้างประมาณ 7 ซม.

หม้อบนเป็นรูปกรวยมากกว่าหม้อล่างแต่มีขนาดประมาณ 28.5 ซม. ฝาปิดเป็นทรงสามเหลี่ยมแคบมาก ยาว 8 ซม.กว้าง 4.2 ซม. มีฐานเป็นรูปหัวใจล้อมรอบด้วยสันรูปตะขอและมีรยางค์ยอดรูปเส้นด้ายยาว 5 มม. มีต่อมน้ำต้อยจำนวนมากใต้, ตามขอบและใกล้กับฐาน

*N. hurrelliana* มีช่อดอกแบบช่อกระจะ ก้านดอกย่อยมีใบประดับที่ฐานยาว 3 ถึง 4 มม.

สิ่งปกคลุมสีนำตาลแดงที่มีอยู่อย่างหนานแน่นของ *N. hurrelliana* นั้นเป็นหนึ่งในลักษณะเด่นของ*หม้อข้าวหม้อแกงลิง* หลายชนิด บนผิวบนของฝาหม้อมีขนสีสนิมขณะที่ผิวล่างมีตามขอบเท่านั้น เป็นสิ่งผิดปกติสำหรับ *หม้อข้าวหม้อแกงลิง* ปกติขนจะปรากฏบนผิวบนของแผ่นใบและบนสันต่อมของฝาหม้อ

นิเวศวิทยา
----------

หม้อบนในป่ามอสส์บนภูเขามูรุด
*N. hurrelliana* เป็นพืชถิ่นเดียวของบอร์เนียว สถานที่ที่มีการบันทึกว่าพบได้แก่ภูเขาทางเหนือของรัฐซาราวัก, ตะวันตกเฉียงใต้ของซาบะฮ์, และบรูไน โดยเฉพาะที่ภูเขาลุมมาร์กู, ภูเขามูลู, ภูเขามูรุด, และภูเขาในเทือกเขาเมอลีกัน (Meligan) ใกล้กับรง ปาซีย์ (Long Pasia) (รวมถึงภูเขารีเมา (Rimau))  มีการกระจายตัวที่ 1300 ถึง 2400 ม.จากระดับน้ำทะเล บนภูเขามูรุด (2423 ม.) *N. hurrelliana* ที่อยู่บนยอดเขาหรือสันเขาที่สูงกว่า 2100 ม.นั้นหาได้ยากเพราะที่ความสูงขนาดนั้นจะทำให้มันแคระแกรน ประชากรที่อยู่บนสันเขาของภูเขาลุมมาร์กู (*ประมาณ* 1900 ม.) อยู่ที่ความสูงสูงกว่า 1620 ม.

โดยทั่วไปถิ่นอาศัยของ *N. hurrelliana* คือป่ามอสส์สูงและแนวป่าดิบเขาที่ๆมันเติบโตคล้ายกาฝากสูงจากพื้น 10 ม. มีการบันทึกว่าบนในสถานที่ๆปกคลุมด้วยมอสส์ในป่าสมบูรณ์ มีการพบบนพื้นดินบ้างแต่เป็นส่วนน้อย

*N. hurrelliana* เป็นที่อยู่อาศัยของสัตว์บางชนิด อย่างที่เด่นๆก็มีกบทองขนาดเล็กที่อยู่ในสกุล *Philautus* พบในหม้อของ *N. hurrelliana* ที่อิงอาศัยบนต้นไม้บนภูเขาลุมมาร์กู

จุดกำเนิดจากลูกผสม
------------------

*N. hurrelliana* มีหม้อที่มีลักษณะที่อยู่กึ่งกลางระหว่าง *N. fusca* และ *N. veitchii* ด้วยเหตุนี้จึงนำไปสู่การคาดเดาถึงเรื่องเชื้อสายของหม้อข้าวหม้อแกงลิงชนิดนี้ ซึ่งมีหลายคนที่คิดว่าเป็นไปได้ที่มันจะมีจุดกำเนิดจากลูกผสม

นักพฤษศาสตร์ที่ชื่อ ไคลฟ์ เอ. สเทซ (Clive A. Stace) เขียนไว้ว่า 

> ลูกผสมที่เสถียรเมื่อมันมีการพัฒนาการกระจายตัว, รูปร่างลักษณะ หรือพันธุกรรมของลักษณะจนห่างไกลที่จะเชื่อมโยงเข้ากับพ่อและแม่ของมัน, ... ถ้าลูกผสมกลายเป็นอิสระ, จำได้, สืบพันธุ์ด้วยตัวเอง, มันเป็น de facto คนละชนิดกัน
> 
> 

 ข้อความนี้สนับสนุนสถานะของ *N. hurrelliana* ให้เป็นชนิด ตั้งแต่ประชากรของมันมีความเสถียรภาพและมีสถานที่มากมายที่มันเจริญเติบโต ยิ่งกว่านั้นไม่พบว่าหม้อข้าวหม้อแกงลิงชนิดนี้มีการแพร่กระจายอยู่ที่เดียวกันกับชนิดที่คาดเดาว่าเป็นพ่อและแม่ของมัน กรณีแบบนี้อาจเกิดโดยเฉพาะบางแห่ง ลูกผสมอาจมีการแข่งขันกับพ่อแม่และในตอนท้ายก็ซ้อนทับพ่อแม่สำเร็จ ถึงแม้ว่าอาจเป็นไปได้ที่มันจะกระจายตัวไปยังพื้นที่ใหม่ที่ๆไม่มีทั้งพ่อและแม่

*N. murudensis* เป็นอีกตัวอย่างหนึ่งที่มีจุดกำเนิดจากลูกผสม

ญาติใกล้ชิด
-----------

หม้อบนของ *N. fusca* ที่แสดงให้เห็นถึงฝาที่มีรูปร่างสามเหลี่ยมแคบและลักษณะเพอริสโตมที่โดดเด่น morphology
หม้อล่างทรงรูปไข่ของ *N. veitchii* ช่วยให้มันแตกต่างจาก *N. hurrelliana*
หม้อบนของ *N. hurrelliana* มีลักษณะคล้ายคลึงกับ *N. fusca* ซึ่งมีเพียงสองชนิดในบอร์เนียวเท่านั้นที่มีฝาหม้อเป็นสามเหลี่ยมแคบ สิ่งที่ต่างคือหม้อบนของ *N. hurrelliana* มีปากตามขวางยกชันยาวคอดไปที่ด้านหลังและมีขนหยาบแข็งใต้ฝา

*N. hurrelliana* คล้ายกับ *N. fusca* จากทางตอนใต้ของเทือกเขาคร็อกเกอร์ (Crocker Range) ในรัฐซาบะฮ์เป็นพิเศษ คือมีเพอริสโตมกว้าง, คอคอดยาวกว่า และฝาหม้อเป็นสามเหลี่ยมมากกว่า *N. fusca* ในที่อื่นๆ อย่างไรก็ตามเพอริสโตมก็ไม่ได้ถูกพัฒนามากเหมือนใน *N. hurrelliana* และไม่สิ่งปกคลุม ยิ่งกว่านั้น *N. hurrelliana* ยังมีต่อมน้ำต้อยบนผิวล่างของฝาหม้อ

*N. hurrelliana* อาจมีการสับสนกับชนิดที่คาดว่าเป็นพ่อแม่คือ *N. veitchii* ทั้งสองชนิดโตในถิ่นอาศัยที่แตกต่างกันอย่างชัดเจนและ *N. hurrelliana* มีหม้อเป็นรูปกรวยมากกว่าและมีจุดสีม่วงบนหม้อ ที่สำคัญ ทรงของฝาก็ต่างกัน

นอกจากนี้ หม้อข้าวหม้อแกงลิงชนิดนี้ยังถูกนำไปเปรียบเทียบกับ *N. maxima* ถึงแม้ว่า *N. maxima* จะเป็นที่รู้กันว่าไม่มีการพบในบอร์เนียว

### Nepenthes mollis

ใบสอบเรียวและสิ่งปกคลุมหนาแน่นของ *N. hurrelliana* เป็นสิ่งที่มีคล้ายกับ *N. mollis* และมันอาจเป็นสิ่งที่แสดงว่าหม้อข้าวหม้อแกงลิงทั้งสองชนิดเป็นชนิดเดียวกัน บรูซ แซลมอนเขียนไว้ว่าตัวอย่างของ *N. mollis* ต่างจากรูปแบบของ *N. hurrelliana* จากภูเขาลุมมาร์กูตรงไม่มีใบประดับก้านดอกย่อยและมีฐานใบเป็นครีบ ปีกยาว 6 ซม. (ตรงข้ามกับ *N. hurrelliana* ที่มีเพียง 1-2 ซม.) 

ผู้เขียนบางคนพิจารณาข้อสันนิษฐานเหล่านี้เท่าๆกัน ทั้งสองชนิด"ค่อนข้างจะไม่น่าเป็นไปได้"ที่เป็นชนิดเดียวกัน หมายเหตุบรรณาธิการโดย เจน สเชลาเลอร์ (Jan Schlauer) ในบทความของแซลมอน เตือนว่าตัวอย่างจากที่ตั้งแบบฉบับของ *N. mollis* ต้องมีการตรวจสอบก่อนรวมทั้งสองชนิดเข้าด้วยกัน:

> รูปพรรณของตัวอย่างจากภูเขาลุมมาร์กูในส่วน *N. mollis* นั้น ควรจะพิสูจน์โดยเทียบเคียงกับหม้อข้าวหม้อแกงลิงที่เชื่อถือได้จากภูเขาเกอมุล (Kemul) นอกจากจะทำอย่างนี้แล้ว ข้อมูลไม่สามารถยึดเอาตามการพรรณารูปแบบของ *N. mollis* โดยแดนเซอร์ แต่เดิมที่ตรวจทานว่าถูกต้องแล้วแต่เป็นการอ้างถึงหม้อข้าวหม้อแกงลิงบอร์เนียวเพียงอย่างเดียวเท่านั้นโดยไม่มีข้อสงสัย
> 
> 

ถ้า *N. mollis* และ *N. hurrelliana* เป็นชนิดเดียวกัน *N. hurrelliana* จะกลายเป็นชื่อพ้องเฮเทอโรไทปิกของต้นแบบ

ลูกผสมทางธรรมชาติ
-----------------

* *N. hurrelliana* × *N. lowii*
* *N. hurrelliana* × *N. veitchii*

อ้างอิง
-------

1. 1 2 3 4 5  Phillipps, A. & A. Lamb 1996. *Pitcher-Plants of Borneo*. Natural History Publications (Borneo) , Kota Kinabalu.
2. ↑  Phillipps, A. & A. Lamb 1988. Pitcher-plants of East Malaysia and Brunei. *Nature Malaysiana* **13** (4) : 8–27.
3. 1 2 3 4 5  Clarke, C.M. 1997. *Nepenthes of Borneo*. Natural History Publications (Borneo) , Kota Kinabalu.
4. 1 2  Steiner, H. 2002. *Borneo: Its Mountains and Lowlands with their Pitcher Plants*. Toihaan Publishing Company, Kota Kinabalu.
5. ↑  De Witte, J. 1996. *Nepenthes* of Gunung Murud.PDF (567 KiB) *Carnivorous Plant Newsletter* **25** (2) : 41–45.
6. 1 2 3 4 5  Salmon, B.[R.] 1999. *Nepenthes mollis* (Nepenthaceae) —Rediscovered?PDF (561 KiB) *Carnivorous Plant Newsletter* **28** (1) : 24–26.
7. ↑  Cheek, M. M. Jebb, C.C. Lee, A. Lamb & A. Phillipps. 2003. *Nepenthes hurrelliana* (Nepenthaceae) , a New Species of Pitcher Plant from Borneo. *Sabah Parks Nature Journal* **6**: 117–124.
8. ↑  Schlauer, J. 2006. *Nepenthes hurrelliana*. Carnivorous Plant Database.
9. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21  Phillips, A. A. Lamb & C.C. Lee 2008. *Pitcher Plants of Borneo*. Second Edition. Natural History Publications (Borneo) , Kota Kinabalu.
10. 1 2  Clarke, C.M. & C.C. Lee 2004. *Pitcher Plants of Sarawak*. Natural History Publications (Borneo) , Kota Kinabalu.
11. ↑  Stace, C.A. 1980. *Plant Taxonomy and Biosystematics*. Arnold, London.
12. ↑  Jebb, M.H.P. & M.R. Cheek 1997. A Skeletal Revision of *Nepenthes* (Nepenthaceae). *Blumea* **42** (1) : 1–106.
13. ↑  Lee, C.C. 2007. Re: lowii and hurrelliana of Mt. Murud. Carnivorous Plants in the tropics.

* Cheek, M. M. Jebb, C.C. Lee, A. Lamb & A. Phillipps. 2003. *Nepenthes hurrelliana* (Nepenthaceae) , a New Species of Pitcher Plant from Borneo. *Sabah Parks Nature Journal* **6**: 117-124.
* Clarke, C.M. & C.C. Lee 2004. *Pitcher Plants of Sarawak*. Natural History Publications (Borneo) , Kota Kinabalu.
* De Witte, J. 1996. *Nepenthes* of Gunung Murud.PDF (567 KiB) *Carnivorous Plant Newsletter* **25** (2) : 41–45.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* WildBorneo: *Nepenthes hurrelliana* เก็บถาวร 2011-07-21 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน


วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ **Nepenthes hurrelliana**

| * ด
* ค
* ก
สปีชีส์ของหม้อข้าวหม้อแกงลิง |
| --- |
| สปีชีส์ | 
* *N. adnata*
* *N. adrianii*
* *N. alata*
* *N. albomarginata*
* *N. ampullaria*
* *N. anamensis*
* *N. angasanensis*
* *N. argentii*
* *N. aristolochioides*
* *N. attenboroughii*
* *N. beccariana*
* *N. bellii*
* *N. benstonei*
* *N. bicalcarata*
* *N. bokorensis*
* *N. bongso*
* *N. boschiana*
* *N. burbidgeae*
* *N. burkei*
* *N. campanulata*
* *N. carunculata*
* *N. chaniana*
* *N. clipeata*
* *N. copelandii*
* *N. danseri*
* *N. deaniana*
* *N. densiflora*
* *N. diatas*
* *N. distillatoria*
* *N. dubia*
* *N. edwardsiana*
* *N. ephippiata*
* *N. eustachya*
* *N. eymae*
* *N. faizaliana*
* *N. fallax*
* *N. flava*
* *N. fusca*
* *N. glabrata*
* *N. glandulifera*
* *N. globosa*
* *N. gracilis*
* *N. gracillima*
* *N. gymnamphora*
* *N. hamata*
* *N. hirsuta*
* *N. hispida*
* *N. hurrelliana*
* *N. inermis*
* *N. insignis*
* *N. izumiae*
* *N. jacquelineae*
* *N. jamban*
* *N. junghuhnii*
* *N. khasiana*
* *N. klossii*
* *N. lamii*
* *N. lavicola*
* *N. lingulata*
* *N. longifolia*
* *N. lowii*
* *N. macfarlanei*
* *N. macrophylla*
* *N. macrovulgaris*
* *N. madagascariensis*
* *N. mantalingajanensis*
* *N. mapuluensis*
* *N. masoalensis*
* *N. maxima*
* *N. merrilliana*
* *N. mikei*
* *N. mindanaoensis*
* *N. mira*
* *N. mirabilis*
* *N. mollis*
* *N. muluensis*
* *N. murudensis*
* *N. naga*
* *N. neoguineensis*
* *N. northiana*
* *N. ovata*
* *N. paniculata*
* *N. papuana*
* *N. pectinata*
* *N. peltata*
* *N. pervillei*
* *N. petiolata*
* *N. philippinensis*
* *N. pilosa*
* *N. platychila*
* *N. rafflesiana*
* *N. rajah*
* *N. ramispina*
* *N. reinwardtiana*
* *N. rhombicaulis*
* *N. rigidifolia*
* *N. rowanae*
* *N. sanguinea*
* *N. saranganiensis*
* *N. sharifah-hapsahii*
* *N. sibuyanensis*
* *N. singalana*
* *N. smilesii*
* *N. spathulata*
* *N. spectabilis*
* *N. stenophylla*
* *N. sumatrana*
* *N. surigaoensis*
* *N. talangensis*
* *N. tenax*
* *N. tentaculata*
* *N. tenuis*
* *N. thorelii*
* *N. tobaica*
* *N. tomoriana*
* *N. treubiana*
* *N. truncata*
* *N. veitchii*
* *N. ventricosa*
* *N. vieillardii*
* *N. villosa*
* *N. vogelii*
* *N. xiphioides*

 |
| ลูกผสมทางธรรมชาติ | 
* *N. × alisaputrana*
* *N. × bauensis*
* *N. × cantleyi*
* *N. × cincta*
* *N. × ferrugineomarginata*
* *N. × ghazallyana*
* *N. × harryana*
* *N. × hookeriana*
* *N. × kinabaluensis*
* *N. × kuchingensis*
* *N. × merrilliata*
* *N. × mirabilata*
* *N. × pangulubauensis*
* *N. × pyriformis*
* *N. × sarawakiensis*
* *N. × trichocarpa*
* *N. × truncalata*
* *N. × trusmadiensis*
* *N. × tsangoya*
* *N. × ventrata*

 |
| หัวข้อที่เกี่ยวข้อง | 

|  |
| --- |
| 
* *Nepenthes* taxonomy
* *Nepenthes* infauna
* The Nepenthaceae of the Netherlands Indies

 |

 |