|  |
| --- |
| ส่วนหนึ่งของชุดการเมือง |
| การเมืองระบบพรรค |
| สเปกตรัมการเมือง

| ฝ่ายซ้าย |
| --- |
| * ซ้ายจัด
* ซ้ายกลาง
 |
| สายกลาง |
| * ซ้ายกลาง
* สายกลางมูลวิวัติ
* ขวากลาง
 |
| ฝ่ายขวา |
| * ขวากลาง
* ขวาจัด
 |

 |
| นโยบาย/อุดมการณ์
* คอมมิวนิสต์
* ชาตินิยม
* แนวทางที่สาม
* ประชาธิปไตย
* ประชาธิปไตยคริสเตียน
* ประชาธิปไตยสังคมนิยม
* ประชานิยม
* ผสมผสาน
* พรรคไพเรต
* พิพัฒนนิยม
* ฟาสซิสต์
* ภูมิภาคนิยม
* มูลฐานนิยม
* โลกนิยม
* สังคมนิยม
* สากลนิยม
* สาธารณรัฐนิยม
* สิ่งแวดล้อมนิยม
* สีเขียว
* เสรีนิยม
* อนาธิปไตย
* อิสรนิยม
* อนุรักษนิยม

 |
| ชนิด
* พรรคการเมืองของชนชั้นนำ
* พรรคการเมืองแบบคาร์เทล
* พรรคการเมืองแบบกินรวบ
* พรรคการเมืองแบบธุรกิจ
* พรรคการเมืองของมวลชน
* พรรคการเมืองฝ่ายรัฐบาล
* พรรคการเมืองฝ่ายค้าน
* สถานะพรรคการเมืองทางการ
* พรรคการเมืองประเด็นเดียว

 |
| ผู้นำและโครงสร้าง
* สมาชิกสภาแถวหลัง
* การประชุมลับของพรรคการเมือง
* Caucus chair
* ผู้นำสมาชิกพรรคในสภาผู้แทนราษฎร
* สมาชิกสภาแถวหน้า
* ผู้สมัครหลัก
* ผู้นำฝ่ายค้าน
* ผู้นำพรรคเสียงข้างมาก
* ผู้นำพรรคเสียงข้างน้อย
* กลุ่มแยกการเมือง
* ประธานสมาชิกรัฐสภา
* ประธานพรรค
* หัวหน้าพรรค
* โฆษกพรรค
* เลขาธิการพรรค
* รัฐบาลเงา
* ผู้คุมเสียงในสภา

 |
| ระบบพรรค

|  |
| --- |
| * พรรคการเมืองเดียว

* พรรคการเมืองเด่น
* สองพรรคการเมือง
* หลายพรรคการเมือง

* ไร้พรรคการเมือง
 |

 |
| สหสัมพันธมิตรระหว่างพรรคการเมือง
* รัฐบาลผสม
* ความไว้วางใจและงบประมาณ
* รัฐบาลผสมใหญ่
* รัฐสภาแขวน
* รัฐบาลเสียงข้างมาก
* รัฐบาลเสียงข้างน้อย
* รัฐบาลแห่งชาติ
* รัฐบาลหมุนเวียน

 |
| icon สถานีย่อยการเมือง |
| * ด
* ค
* ก
 |

ในระบบรัฐบาล **หัวหน้าพรรค** (อังกฤษ: Party leader) จะทำหน้าที่เป็นตัวแทนอย่างเป็นทางการของพรรคการเมืองของตน ไม่ว่าจะสมาชิกสภานิติบัญญัติ หรือผู้มีสิทธิเลือกตั้ง ในแต่ละประเทศ บุคคลที่ถูกเรียกว่า "หัวหน้า" ของพรรคการเมืองอาจเป็นประธานพรรค เลขาธิการพรรค หรือผู้ที่ดำรงตำแหน่งสูงสุดทางการเมืองอย่างเป็นทางการ

หัวหน้าพรรคมักมีหน้าที่ในการบริหารความสัมพันธ์ของพรรคกับประชาชนทั่วไปและนำการแข่งขันกับคู่แข่งทางการเมือง คล้ายกับบทบาทของโฆษกพรรค ด้วยเหตุนี้ พวกเขาจะมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาและสื่อสารนโยบายพรรค ไปยังผู้มีสิทธิเลือกตั้ง

ในระบบประชาธิปไตยแบบมีผู้แทนของหลาย ๆ ประเทศ หัวหน้าพรรคแข่งขันกันโดยตรงเพื่อชิงตำแหน่งทางการเมืองในระดับสูง ดังนั้นจึงเป็นเรื่องปกติในรัฐดังกล่าว (โดยเฉพาะอย่างยิ่งในระบบเวสต์มินสเตอร์) สำหรับหัวหน้าพรรคที่จะลงสมัครรับเลือกตั้งเป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติ และหากได้รับเลือก ก็จะทำหน้าที่ประธานสมาชิกรัฐสภาของพรรคไปพร้อม ๆ กัน ในหลายประเทศที่ใช้ระบบรัฐสภา หากพรรคการเมืองของหัวหน้าพรรคได้ที่นั่งส่วนใหญ่ในรัฐสภาภายหลังการเลือกตั้งทั่วไป เป็นแกนนำในรัฐบาลผสม หรือ (ในบางกรณี) เป็นพรรคที่ใหญ่ที่สุดในรัฐสภาเสียงข้างน้อย หัวหน้าพรรคนั้นมักจะดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ดังนั้นในการเมืองของหลายประเทศที่ใช้ระบบรัฐสภา หัวหน้าพรรคการเมืองจึงถูกมองว่าเป็นผู้สมัครรับเลือกตั้งเป็นนายกรัฐมนตรีโดยพฤตินัยโดยสื่อและประชาชนทั่วไป แม้ว่าตำแหน่งดังกล่าวจะไม่ได้มาจากการเลือกตั้งโดยตรงในทางเทคนิคก็ตาม

หัวหน้าพรรคการเมืองตามกฎหมายประกอบรัฐธรรมนูญ ไม่จำเป็นต้องได้รับเลือกเป็นสมาชิกสภานิติบัญญัติ ดังนั้นจึงแตกต่างจากหัวหน้าคณะกรรมาธิการรัฐสภาของพรรค

สิ่งนี้ทำได้ยากกว่ามากในระบบประธานาธิบดีและระบบกึ่งประธานาธิบดี ซึ่งผู้บริหารระดับสูงคือประธานาธิบดี ที่สามารถถอดถอนได้โดยการฟ้องให้ขับออกจากตำแหน่ง ด้วยกรณีพิเศษเท่านั้น (โดยทั่วไปจะเกี่ยวข้องกับอำนาจนิติบัญญัติด้วยคะแนนเสียงข้างมากพิเศษ การสอบสวนโดยศาลรัฐธรรมนูญ หรือทั้งสองอย่าง) และการถอดถอน นำมาซึ่งการเลือกตั้งก่อนกำหนด หรือการสืบทอดตำแหน่งโดยอัตโนมัติโดยรองประธานาธิบดี ดังนั้น ผู้นำภายในของพรรคโดยนิตินัยจึงมีบทบาทเบื้องหลัง (เช่น ประธานพรรคเดโมแครต และพรรครีพับลิกันในสหรัฐ ซึ่งทำหน้าที่มากกว่าในฐานะประธานเจ้าหน้าที่บริหารของพรรคการเมืองของตน) หรือผู้นำอาจจะได้รับการมอบให้โดยอัตโนมัติแก่ผู้ดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีซึ่งเป็นสมาชิกของพรรค (เช่น พรรคประชาธิปไตยก้าวหน้า ในไต้หวัน) ในประเทศที่ใช้ระบบเวสต์มินสเตอร์ หัวหน้าพรรคการเมืองที่ใหญ่ที่สุดที่ไม่ได้อยู่ในรัฐบาลจะทำหน้าที่เป็นผู้นำฝ่ายค้าน

ดูเพิ่ม
-------

* เลขาธิการพรรค
* ประธานพรรค

อ้างอิง
-------