**การออกแบบสิ่งแวดล้อม** เป็นกระบวนการที่สอดแทรกตัวแปรด้านสิ่งแวดล้อมenvironmentalเข้าไปในการวางผัง การจัดทำโปรแกรมการออกแบบ การวางแนวนโยบาย การก่อสร้าง หรือการผลิตสินค้า ตัวอย่างการออกแบบที่ชาญฉลาดมักจะคำนึงถึงองค์ประกอบด้านสิ่งแวดล้อมเสมอ อย่างไรก็ตาม ความเคลื่อนไหวด้านสิ่งแวดล้อมenvironmental movementที่เริ่มขึ้นในช่วงปี ค.ศ. 1960 ได้ทำให้แนวคิดนี้ชัดเจนยิ่งขึ้น

การออกแบบสิ่งแวดล้อมอาจจำกัดความได้ดังนี้ "เราอาศัยอยู่ในโลกของการออกแบบอยู่ตลอดเวลา การสรรค์สร้างสิ่งแวดล้อมประจำวันที่เราอาศัยอยู่นี้มักเกี่ยวข้องกับระบบที่สลับซับซ้อนของความหมายทางวัฒนธรรม การสื่อสารด้วยภาพ และการใช้เครื่องมือ เทคโนโลยี และวัสดุเสมอ การออกแบบสิ่งแวดล้อมถือเป็นศาสตร์หนึ่งที่รวมเอาสิ่งแวดล้อมที่ถูก สร้างขึ้น สิ่งแวดล้อมธรรมชาติ และสิ่งแวดล้อมของมนุษย์เข้าไว้ด้วยกันและมุ่งเน้นในการบันดาลให้เกิดความเกี่ยวพันทางกายภาพและสังคมที่ดีงามจากพฤติกรรมมนุษย์และกระบวนการทางธรรมชาติ การออกแบบเป็นการค้นหาคำตอบขั้นมูลฐานของมนุษย์ที่ว่า เราควรจะอยู่บนโลกนี้ให้ดีได้อย่างไร อะไรควรเป็นตัวกำหนดการกระทำของเรา? ความมุ่งมั่นที่ยุ่งยากซับซ้อนนี้ต้องอาศัยความรู้ที่เป็นสหวิทยาการ" []

  

*การออกแบบสิ่งแวดล้อม* ในความรู้สึกเดิม คือการพัฒนาสภาพแวดล้อมกายภาพทั้งภายในและภายนอกอาคาร เพื่อให้เกิดสุนทรียภาพหรือสนองประโยชน์ใช้สอยประจำวัน หรือสรรค์สร้างประสบการณ์เฉพาะ เน้นสิ่งแวดล้อมที่ออกแบบโดยมนุษย์ การออกแบบสิ่งแวดล้อมต้องการผู้ที่มีความชำนาญเฉพาะด้าน หมายรวมถึง สถาปนิก architects นักวิทยาศาสตร์ระบบเสียงacoustical วิศวกร engineers นักวิทยาศาสตร์สิ่งแวดล้อมenvironmental scientists ภูมิสถาปนิก landscape architects นักวางผังเมืองurban planning มัณฑนากรinterior designers นักออกแบบระบบแสงlighting designers นักออกแบบนิทรรศการexhibition designers บางกรณีอาจรวมถึงเรื่องที่เกี่ยวกับการอนุรักษ์ทางประวัติศาสตร์historic preservation ด้วย และไม่นานมานี้ก็ได้เพิ่มเกี่ยวกับ "การออกแบบเพื่อคนพิการdisability access" อีกด้านหนึ่ง

หากมองให้กว้างขึ้น การออกแบบสิ่งแวดล้อมหมายรวมถึง การออกแบบอุตสาหกรรมindustrial design ของผลิตภัณฑ์ นวัตกรรมยานยนตร์automobiles เครื่องกำเนิดไฟฟ้าพลังลม อุปกรณ์ไฟฟ้าพลังแสงอาทิตย์ และอุปกรณ์อื่นๆ เป็นต้น

ตัวอย่าง
--------

ประวัติ
-------

ฝังรากเริ่มแรกราวปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 โดยนักออกแบบ/นักเขียนชื่อ วิลเลียม มอร์ริสWilliam Morris ผู้ปฏิเสธการใช้วัสดุและกระบวนการผลิตจากอุตสาหกรรม เช่นวอลล์เปเปอร์ สิ่งทอ และหนังสือจากสตูดิโอของเขา เขาและคนอื่นๆ เช่น จอห์น รัสกินJohn Ruskin มีความรู้สึกว่าการปฏิวัติอุตสาหกรรมจะนำไปสู่หายนะต่อธรรมชาติและคนงาน

จากกลางคริสต์ศตวรรษที่ 20 เป็นต้นมา นักคิด เช่น บัคมินสเตอร์ ฟุลเลอร์Buckminster Fuller ได้เป็นผู้กระตุ้นให้เกิดนักออกแบบสิ่งแวดล้อมที่เกี่ยวข้องทั้งแนวกว้างและลึก จนกระทั่งปัจจุบัน ประสิทธิภาพพลังงานenergy efficiency เทคโนโลยีที่เหมาะสมappropriate technology พืชสวนอินทรีย์organic horticulture หรือเกษตรอินทรีย์organic agriculture การฟื้นฟูผืนดินland restoration การออกแบบชุมชนcommunity design และระบบพลังงานและการบำบัดของเสียอย่างยั่งยืนsustainableตามระบบนิเวศ กำลังเป็นที่ยอมรับในการพิจารณาหรือเป็นทางเลือกและนำมาประยุกต์ใช้ในการออกแบบ

การออกแบบและอาคารประหยัดพลังงาน
-------------------------------

* เจ. บอลด์วินJ. Baldwin
* ทอม เบนเดอร์Tom Bender
* ปีเตอร์ แคลทรอปPeter Calthorpe
* วิลเลียม แมคโดนัฟWilliam McDonough
* วิคเตอร์ ปาปาเนคVictor Papanek
* ซิม ฟาน เดอร์ รินSim Van der Ryn
* เจมส์ ไวนส์James Wines
* เคน หยางKen Yeang
* อีสท์เกต เซ็นเตอร์ เมือง ฮาแรร์Eastgate Centre
* พอร์ตคัลลิส เฮาส์Portcullis House
* ค่ายวายเอ็มซีเอนานาชาติ เมืองนิลชี ประเทศอินเดียYMCA International Camp

การใช้พลังงาน (ในอาคารพาณิชย์ อาคารพักอาศัย และทางสังคม)
--------------------------------------------------------

* อเมอรี เลอวินส์Amory Lovins
* Soft energy path

นิเวศวิทยาเมือง
---------------

* ไบโอสเวล (ร่องน้ำปลูกพืช) Bioswale
* การวางแผนสิ่งแวดล้อมEnvironmental planning
* นิเวศวิทยาเมืองUrban ecology
* เมืองแบบใหม่New Urbanism
* หลักการออกแบบเมืองอัจฉริยะPrinciples of Intelligent urbanism

การวางผังการใช้ที่ดินและการวางผังชุมชน
--------------------------------------

* การป่าไม้Forestry
* การปลูกสวนป่าForest gardening
* คริสโตเฟอร์ อเล็กซานเดอร์Christopher Alexander
* แผงกันเลียงNoise barrier
* Permaculture

การป้องกันอาชญากรรม
-------------------

* CPTED

นวัตกรรมการบำบัดของเสีย
-----------------------

* จอห์น ทอดด์John Todd

ดูเพิ่ม
-------

* Environmental design and planning academic programs
* Sustainable design
* Environmental psychology
* Psychology
* Social sciences
* Behavioral sciences
* Ergonomics
* Human factors
* Ecology
* Design
* Environmental science
* Natural Environment
* Building engineering
* Urban design
* Principles of Intelligent Urbanism

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* Faculty of Environmental Design, University of Calgary
* R2000 House เก็บถาวร 2007-02-05 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* O2 global network on sustainable design
* Worldchanging
* Environmental Design Research Association เก็บถาวร 2019-07-25 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* iNSnet Portal site for sustainable development
* SustainabilityStart Links and database on sustainable development เก็บถาวร 2020-08-12 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Green Progress Green building and sustainable development news