**เจ้าหญิงอิซาเบล มารีอาแห่งโปรตุเกส** หรือ **เจ้าหญิงแห่งบราแกนซา** (4 กรกฎาคม พ.ศ. 2344 - 22 เมษายน พ.ศ. 2419)ทรงเป็นเจ้าหญิงแห่งโปรตุเกส และเป็นพระราชธิดาในพระเจ้าโจเอาที่ 6 แห่งโปรตุเกสกับเจ้าหญิงคาร์ลอตา โจวควินาแห่งสเปน

ช่วงต้นพระชนม์ชีพ
-----------------

พระนามเต็มของพระนางคือ *อิซาเบล มารีอา เดอ คอนเซเคา ฮวนนา กอลเบอร์ตา อนา ฟรานซิสกา เดอ อัซซิส เดอ เปาลา เดอ อัลคันทารา อันโตเนีย ราฟาเอลา มิคาเอลา กาเบรียลา โจวควินา กอนซากา เดอ บราแกนซา อี บูร์บง* พระนางทรงอยู่ในพระอิศริยยศ Great-Cross of the Order of Our Lady of Conception, คุณหญิงแห่งเครื่องราชอิศริยาภรณ์แห่งนักบุญอิซาเบล และคุณหญิงแห่งเครื่องราชอิศริยาภรณ์มารี หลุยส์ และทรงได้รับกางเขนดาวแห่งออสเตรีย

เจ้าหญิงอิซาเบล มารีอาแห่งโปรตุเกส ประสูติในวันที่ 4 กรกฎาคม พ.ศ. 2344 ณ พระราชวังหลวงเกวลูซ ลิสบอน ประเทศโปรตุเกส เป็นพระราชธิดาในพระเจ้าโจเอาที่ 6 แห่งโปรตุเกสกับเจ้าหญิงคาร์ลอตา โจวควินาแห่งสเปน

ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์
-------------------------

อันเนื่องมาจากเจ้าชายเปโดร ผู้ซึ่งเป็นพระเชษฐาของพระนางและรัชทายาทในราชบัลลังก์ ได้ประกาศเอกราชแก่บราซิล เจ้าชายมิเกล ผู้ซึ่งเป็นพระอนุชาของพระนางและถูกเนรเทศออกจากประเทศ ซึ่งประทับอยู่ในเวียนนา หลังจากก่อกบฏต่อพระราชบิดาล้มเหลว สมเด็จพระราชินีคาร์ลอตา โจวควินา พระราชมารดาทรงถูกกักบริเวณแต่ในพระราชวังหลวงเกวลูซ อันเนื่องมาจากทรงสนับสนุนเจ้าชายมิเกลก่อกบฏต่อต้านพระเจ้าโจเอา และพระเชษฐภคินีทั้งสองพระองค์ของพระนางคือ เจ้าหญิงมารีอา เทเรซาแห่งเบย์ราและเจ้าหญิงมารีอา ฟรานซิสกาแห่งโปรตุเกส ได้อภิเษกสมรสกับเจ้าชายแห่งสเปน ซึ่งต่อมาทั้งสองพระองค์จะกลายเป็นฝ่ายต่อต้านเจ้าหญิงอิซาเบล มารีอา

ในวันที่ 4 มีนาคม พ.ศ. 2369 พระเจ้าโจเอาที่ 6 แห่งโปรตุเกส พระราชบิดาขณะเสด็จกลับจากพระอารามเฮียโรนิไมท์ และทรงเข้าบรรทมที่พระราชวังเบ็มโปสตาด้วยพระอาการน่าเป็นห่วง พระองค์ทรงเจ็บปวดทรมานหลายวันจากพระอาการต่างๆรวมทั้งอาเจียนและการสั่นอย่างรุนแรง พระองค์ทรงปรากฏองค์ด้วยพระพลานามัยที่ดีขึ้นแต่ด้วยความรอบคอบ พระองค์ทรงลงพระปรมาภิไธยแต่งตั้งให้ เจ้าหญิงอิซาเบล มารีอา พระราชธิดาเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ในกลางคืนของวันที่ 9 มีนาคม พระอาการประชวรของพระองค์กลับแย่ลงและเสด็จสวรรคตในเวลาประมาณ 5 โมงเช้าของวันที่ 10 มีนาคม สิริพระชนมายุ 58 พรรษา เจ้าหญิงผู้สำเร็จราชการทรงยอมรับในทันทีทันใดภายในรัฐบาลของโปรตุเกสและสมเด็จพระจักรพรรดิเปโดรทรงได้รับการยอมรับในฐานะองค์รัชทายาทที่ถูกต้องตามกฎหมายในฐานะ พระเจ้าเปโดรที่ 4 แห่งโปรตุเกส จากการศึกษาวิจัยพบว่า การสวรรคตของพระราชบิดาเกิดจากการรับสารพิษจำพวกสารหนูในปริมาณมาก

อย่างไรก็ตามสมเด็จพระจักรพรรดิเปโดรที่ 1 แห่งบราซิลหรือพระเจ้าเปโดรที่ 4 แห่งโปรตุเกส พระเชษฐาทรงสละราชบัลลังก์แก่เจ้าหญิงมารีอา ดา กลอเรียให้ครองราชบัลลังก์โปรตุเกสในพระนาม สมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 แห่งโปรตุเกส พระชนมายุ 7 พรรษา ผู้ซึ่งขณะนั้นทรงประทับอยู่ที่ลอนดอน ด้วยสถานะที่พระราชินีนาถมารีอาต้องอภิเษกสมรสกับเจ้าชายมิเกล พระปิตุลา เจ้าหญิงอิซาเบล มารีอาทรงดำรงเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ในพระราชนัดดาจนกระทั่งพ.ศ. 2371 เมื่อเกิดสงครามกลางเมืองขึ้นเรียกว่า สงครามเสรีนิยม ระหว่างฝ่ายอัตตาธิปไตยซึ่งสนับสนุนให้เจ้าชายมิเกลครองราชสมบัติในพระนาม สมเด็จพระเจ้ามิเกลแห่งโปรตุเกสกับฝ่ายเสรีนิยมซึ่งสนับสนุนสิทธิในราชบัลลังก์ของสมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 แห่งโปรตุเกสและเจ้าหญิงอิซาเบล มารีอาผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ในขั้นต้นพระเจ้ามิเกลด้วยการสนับสนุนจากเจ้าหญิงมารีอา เทเรซาแห่งเบย์รา พระเชษฐภคินีพระองค์โตทำการถอดถอนสมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2 ผู้เป็นพระนัดดาออกจากราชบัลลังก์และถอดถอนเจ้าหญิงอิซาเบล มารีอาออกจากตำแหน่งผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ แต่ในท้ายที่สุดฝ่ายเสรีนิยมเป็นฝ่ายได้รับชัยชนะ ผลที่ตามมาคือพระเจ้ามิเกลถูกเนรเทศออกจากประเทศอีกครั้ง และการครองราชบัลลังก์ครั้งที่สองของสมเด็จพระราชินีนาถมารีอาที่ 2

เจ้าหญิงอิซาเบล มารีอาทรงเลิกยุ่งเกี่ยวในการเมืองและหันมาอุทิศพระองค์แก่พระศาสนา พระนางสิ้นพระชนม์โดยไม่ได้อภิเษกสมรสในวันที่ 22 เมษายน พ.ศ. 2419 ณ เบนฟิกา ลิสบอน ประเทศโปรตุเกส สิริพระชนมายุ 74 พรรษา พระศพได้ถูกฝังที่วิหารหลวงแห่งพระราชวงศ์บราแกนซา

พระราชตระกูล
------------

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 16. พระเจ้าเปดรูที่ 2 แห่งโปรตุเกส |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 8. พระเจ้าฌูเอาที่ 5 แห่งโปรตุเกส |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 17. เจ้าหญิงมาเรีย โซเฟียแห่งพาลาทิเนต-เนาบูร์ก |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 4. พระเจ้าเปดรูที่ 3 แห่งโปรตุเกส |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 18. จักรพรรดิเลโอโปลด์ที่ 1 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 9. อาร์คดัสเชสมาเรีย แอนนาแห่งออสเตรีย |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 19. เจ้าหญิงเอเลโอนอร์ แม็กดาเลนแห่งเนาบูร์ก |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 2. สมเด็จพระเจ้าโจเอาที่ 6 แห่งโปรตุเกส |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 20. พระเจ้าฌูเอาที่ 5 แห่งโปรตุเกส(=8) |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 10. สมเด็จพระเจ้าโจเซที่ 1 แห่งโปรตุเกส |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 21. อาร์คดัสเชสมาเรีย แอนนาแห่งออสเตรีย(=9) |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 5. สมเด็จพระราชินีนาถมาเรียที่ 1 แห่งโปรตุเกส |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 22. สมเด็จพระเจ้าเฟลีเปที่ 5 แห่งสเปน |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 11. เจ้าหญิงมาเรียนา วิกตอเรียแห่งสเปน |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 23. เจ้าหญิงเอลิซาเบธ ฟาร์เนเซแห่งปาร์มา |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 1. เจ้าหญิงมารีอา ตีเรซาแห่งไบรา |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 24. สมเด็จพระเจ้าเฟลีเปที่ 5 แห่งสเปน(=22) |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 12. สมเด็จพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 3 แห่งสเปน |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 25. เจ้าหญิงเอลิซาเบธ ฟาร์เนเซแห่งปาร์มา(=23) |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 6. สมเด็จพระเจ้าชาร์ลส์ที่ 4 แห่งสเปน |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 26. สมเด็จพระเจ้าออกัสตัสที่ 3 แห่งโปแลนด์ |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 13. เจ้าหญิงมาเรีย อเมเลียแห่งแซ็กโซนี |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 27. อาร์คดัสเชสมาเรีย โจเซฟาแห่งออสเตรีย |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 3. เจ้าหญิงการ์โลตา โคอากีนาแห่งสเปน |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 28. สมเด็จพระเจ้าเฟลีเปที่ 5 แห่งสเปน(=22) |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 14. เจ้าชายฟิลิป ดยุคแห่งปาร์มา |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 29. เจ้าหญิงเอลิซาเบธ ฟาร์เนเซแห่งปาร์มา(=23) |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 7. เจ้าหญิงมาเรีย ลุยซาแห่งปาร์มา |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 30. สมเด็จพระเจ้าหลุยส์ที่ 15 แห่งฝรั่งเศส |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 15. เจ้าหญิงหลุยส์ เอลิซาเบธแห่งฝรั่งเศส |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 31. เจ้าหญิงมารี เลสซ์ไซน์สกาแห่งโปแลนด์ |
|   |
|   |   |   |   |   |
|

ดูเพิ่ม
-------

* พระราชสันตติวงศ์ในพระเจ้าฌูเอาที่ 6 แห่งโปรตุเกส