หลังจากศาสนาของพระมังคละพุทธเจ้าล่วงไป จึงได้ถึงสมัยของพระพุทธเจ้าทรงพระนามว่า พระสุมนะพุทธเจ้า บังเกิดขึ้นในอันตรกัปถัดมาในสารมัณฑกัปเดียวกัน

พระประวัติ
----------

พระสุมนะพุทธเจ้า ประสูติเป็นพระสุมนะราชกุมาร ในราชวงศ์กษัตริย์แห่งเมขละนคร พระราชบิดาทรงพระนามว่าพระเจ้าสุทัตตะ และพระราชมารดาทรงพระนามว่าพระนางสิริมา สุมนะราชกุมารทรงเกษมสำราญอยู่ 9,000 ปี ในปราสาท 3 หลัง ชื่อ สิริวัฒนะ โสมวัฒนะ และอิทธิวัฒนะ มีพระมเหสีพระนามว่า พระนางวฏังสิกาเทวี และทรงมีสนมนารีแวดล้อมอีก 360,000 นาง วันหนึ่ง พระสุมนะทอดพระเนตรเห็นเทวทูตทั้งสี่ พระองค์จึงมีพระทัยน้อมไปทางบรรพชา เมื่อพระนางวฏังสิกาเทวีประสูติพระโอรส พระนามว่า อนูปมะกุมาร จึงได้เสด็จออกบรรพชาด้วยคชยาน โดยมีผู้ออกบรรพชาตาม จำนวน 30 โกฏิ

สุมนะราชกุมารทรงบำเพ็ญความเพียรอยู่ ณ อโนมนิคม เป็นเวลา 10 เดือน จนถึงวันเพ็ญเดือนวิสาขะ ทรงรับข้าวมธุปายาสจากนางอนุปมา ธิดาของอโนมเศรษฐี และรับหญ้า 8 กำจากอนุปมาชีวก ปูลาดใต้ต้นนาคะ (ต้นกากะทิง) เป็นโพธิบัลลังก์ กำจัดเหล่ามารให้พ้นไป และได้ตรัสรู้เป็นพระพุทธเจ้าในคืนนั้น พระสุมนะพุทธเจ้าทรงแสดงปฐมเทศนา แก่พระภิกษุผู้บรรพชาตามจำนวน 30 โกฏิ พร้อมสรณกุมารพระอนุชาต่างมารดา และภาวิตัตตมาณพบุตรปุโรหิต ที่ราชอุทยาน ในเมขละนคร ทำให้พระภิกษุ 30 โกฏินั้น พร้อมพระอนุชาและบุตรปุโรหิต สำเร็จเป็นพระอริยบุคล

  

ธรรมาภิสมัยในพุทธกาลของพระสุมนะพุทธเจ้าบังเกิดขึ้น 3 วาระ คือ

**วาระที่ 1 แสดงปฐมเทศนา** ธรรมาภิสมัยบังเกิดแก่มนุษย์และเทวดา 100,000 โกฏิ

**วาระที่ 2** แสดงธรรมย่ำยีพวกเดียรถีย์ ณ สุนันทวดีนคร ธรรมาภิสมัยบังเกิดแก่มนุษย์และเทวดา 1,000 โกฏิ

**วาระที่ 3** แสดงนิโรธปัญหาแก่พระเจ้าอรินทมะ ธรรมาภิสมัยบังเกิดแก่มนุษย์และเทวดา 90,000 โกฏิ

  

พระสุมนะพุทธเจ้า ทรงประชุมสาวกสันนิบาต 3 ครั้ง

**ครั้งที่ 1** ทรงแสดงปาฏิโมกข์แก่พระสงฆ์สาวก 1,000 โกฏิ

**ครั้งที่ 2** ทรงแสดงปาฏิโมกข์แก่พระสงฆ์สาวก 90,000 โกฏิ

**ครั้งที่** 3 ทรงแสดงปาฏิโมกข์แก่พระสงฆ์สาวก 80,000 โกฏิ

  

พระสุมนะพุทธเจ้ามีพระสาวกองค์สำคัญ คือ

**พระอัครสาวก** คือ พระสรณะเถระ และพระภาวิตัตตะเถระ

**พระอัครสาวิกา** คือ พระโสณาเถรี และพระอุปโสณาเถรี

**พระอุปัฏฐาก** คือ พระอุเทนะเถระ

  

พระสุมนะพุทธเจ้ามีพระวรกายสูง 90 ศอก พระพุทธรัศมีแผ่ซ่านออกจากพระวรกายส่องแสงสว่างไสวไปทั่วหมื่นโลกธาตุ เมื่อพระชนมายุได้ 90,000 ปี จึงปรินิพพานที่พระวิหารอังคาราม พระศาสนาดำรงอยู่ 90,000 ปีแล้วอันตรธานไป

ความเกี่ยวข้องกับพระพุทธโคดม
----------------------------

สมัยของพระสุมนะสัมมาสัมพุทธเจ้า พระโพธิสัตว์เกิดเป็น พญานาคราช มีนามว่า **พญาอดุลยวาสุกรี** ปกครองนาคพิภพ เมื่อได้รู้ว่า พระสัมมาสัมพุทธเจ้าอุบัติขึ้นแล้วในโลก ก็มีใจปีติยินดีอย่างยิ่ง จึงออกจากนาคพิภพ พร้อมทั้งเหล่าบริวาร เฝ้าพระพุทธองค์พร้อมทั้งพระอริยสงฆ์ สั่งให้บริวารนาคพิภพ ทำการประโคมดนตรีที่ไพเราะเลิศ และได้อุทิศถวายผ้าภูษาทิพย์มีสีงามประเสริฐแด่พระพุทธองค์และเหล่าพระอริยสงฆ์ ทรงถึงพระไตรสรณคมน์เป็นที่พึ่ง 

  

ครังนั้นพระสุมนะพุทธเจ้า ตรัสพุทธพยากรณ์ว่า

**"พญาอดุลยนาคราชนี้ นานไปในอนาคตกำหนดได้ 2 อสงไขยกับอีกเศษแสนกัป จะได้ตรัสรุเป็นพระพุทธเจ้าองค์หนึ่ง ทรงนามว่า พระศรีศากยมุนีโคดม ในภัทรกัปหนึ่ง"**

  

หลังจากนั้นพระนิยตโพธิสัตว์ ก็เพียรสร้างบารมีเรื่อยๆ มา จนสิ้นอายุขัย

| ก่อนหน้า |  | พระสุมนพุทธเจ้า |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **พระมังคลกรพุทธเจ้า**(90,000ปี) |  | **พระพุทธเจ้าในอดีต องค์ที่ ๔** (90,000ปี) |  | **พระเรวตพุทธเจ้า**(90,000ปี) |

ดูเพิ่ม
-------

* พระพุทธเจ้า
* พระพุทธเจ้าในอดีต

| * ด
* ค
* ก
พระพุทธเจ้า |
| --- |
| ประเภท | 
* อนุพุทธะ
* ปัจเจกพุทธะ
* สัมมาสัมพุทธะ

 | พระพุทธรูป |
| พระพุทธเจ้าในอดีต(ตามคัมภีร์พุทธวงศ์) | 
* พระตัณหังกรพุทธเจ้า
* พระเมธังกรพุทธเจ้า
* พระสรณังกรพุทธเจ้า
* พระทีปังกรพุทธเจ้า
* พระโกณฑัญญพุทธเจ้า
* พระมังคลพุทธเจ้า
* พระสุมนพุทธเจ้า
* พระเรวตพุทธเจ้า
* พระโสภิตพุทธเจ้า
* พระอโนมทัสสีพุทธเจ้า
* พระปทุมพุทธเจ้า
* พระนารทพุทธเจ้า
* พระปทุมุตรพุทธเจ้า
* พระสุเมธพุทธเจ้า
* พระสุชาตพุทธเจ้า
* พระปิยทัสสีพุทธเจ้า
* พระอัตถทัสสีพุทธเจ้า
* พระธัมมทัสสีพุทธเจ้า
* พระสิทธัตถพุทธเจ้า
* พระติสสพุทธเจ้า
* พระปุสสพุทธเจ้า
* พระวิปัสสีพุทธเจ้า
* พระสิขีพุทธเจ้า
* พระเวสสภูพุทธเจ้า
* พระกกุสันธพุทธเจ้า
* พระโกนาคมนพุทธเจ้า
* พระกัสสปพุทธเจ้า

 |
| พระพุทธเจ้าในปัจจุบัน | 
* พระโคตมพุทธเจ้า

 |
| พระพุทธเจ้าในอนาคต(ตามคัมภีร์อนาคตวงศ์) | 
* พระศรีอริยเมตไตรย
* พระรามสัมพุทธเจ้า
* พระธรรมราชาสัมพุทธเจ้า
* พระธรรมสามีสัมพุทธเจ้า
* พระนารทสัมพุทธเจ้า
* พระรังสีมุนีสัมพุทธเจ้า
* พระเทวเทพสัมพุทธเจ้า
* พระนรสีหสัมพุทธเจ้า
* พระติสสสัมพุทธเจ้า
* พระสุมังคลสัมพุทธเจ้า

 |
| พระธยานิพุทธะตามคติมหายาน | 
* พระไวโรจนพุทธะ
* พระอักโษภยพุทธะ
* พระอมิตาภพุทธะ
* พระรัตนสัมภวพุทธะ
* พระอโมฆสิทธิพุทธะ

 |
| พระพุทธเจ้าองค์อื่นๆตามคติมหายาน | 
* อาทิพุทธะ
* พระไภษัชยคุรุ
* พระสัทธรรมวิทยาตถาคต
* พระสหัสประภาราชาศานติสถิตยตตถาคต
* พระประภูตรัตนะ

 |