**เจ้าหญิงคิกูโกะ พระชายาในเจ้าชายโนบูฮิโตะ** (ญี่ปุ่น: 宣仁親王妃喜久子; โรมาจิ: *Nobuhito Shinnōhi Kikuko*; 26 ธันวาคม พ.ศ. 2454 – 18 ธันวาคม พ.ศ. 2547) มีพระนามเดิมว่า **คิกูโกะ โทกูงาวะ** (ญี่ปุ่น: 徳川喜久子; โรมาจิ: *Tokugawa Kikuko*) เป็นพระชายาในเจ้าชายโนบูฮิโตะ ทากามัตสึโนะมิยะ เป็นพระสุณิสาในจักรพรรดิไทโช และเป็นพระปิตุลานีในสมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโตะ

พระประวัติ
----------

### พระชนม์ชีพตอนต้น

เจ้าหญิงคิกูโกะประสูติเมื่อวันที่ 26 ธันวาคม พ.ศ. 2454 หรือพระนามเดิมคิกูโกะ โทกูงาวะ เป็นธิดาคนที่สองของโยชิฮิซะ โทกูงาวะ กับมิเอโกะ โทกูงาวะ (พระนามเดิม เจ้าหญิงมิเอโกะแห่งอาริซูงาวะ) บิดาเป็นบุตรของโยชิโนบุ โทกูงาวะ โชกุนคนสุดท้ายของญี่ปุ่น ส่วนมารดาเป็นพระธิดาในเจ้าชายทาเกฮิโตะ อาริซูงาวะโนะมิยะ ทายาทรุ่นที่ 7 ของตำแหน่งเจ้าชายอาริซูงาวะ ซึ่งเป็นหนึ่งในสี่ราชสกุลที่สืบมาแต่สมัยเอโดะ

คิกูโกะสำเร็จการศึกษาระดับประถมและมัธยมศึกษาจากโรงเรียนกากูชูอิงซึ่งเป็นโรงเรียนหญิงล้วน จนเมื่อมีอายุได้ 18 ปี คิกูโกะจึงได้หมั้นกับเจ้าชายโนบูฮิโตะ ทากามัตสึโนะมิยะ ซึ่งขณะนั้นอยู่ในลำดับที่สามของการสืบราชบัลลังก์ญี่ปุ่น

### เสกสมรส

เธอได้เสกสมรสกับเจ้าชายโนบูฮิโตะ ทากามัตสึโนะมิยะ เมื่อวันที่ 4 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2473 ที่จัดขึ้นภายในพระราชวังอิมพีเรียล หลังการเสกสมรสได้เพียงไม่นานทั้งสองพระองค์ได้เสด็จฯ ไปประกอบพระกรณียกิจในต่างประเทศ ก่อนจะเสด็จฯ นิวัตกลับมายังประเทศญี่ปุ่นในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2474 และเข้าพำนักในทากานาวะ เขตมินาโตะ กรุงโตเกียว

เจ้าชายโนบูฮิโตะและเจ้าหญิงคิกูโกะทรงครองคู่มายาวนานแต่ไม่มีพระโอรส-ธิดาด้วยกัน จนกระทั่งพระสวามีสิ้นพระชนม์เสียก่อนในปี พ.ศ. 2530

### ปลายพระชนม์ชีพ

เจ้าชายโนบูฮิโตะและเจ้าหญิงคิกูโกะในเบอร์ลิน พ.ศ. 2473
เจ้าหญิงคิกูโกะได้เป็นพระกุลเชษฐ์ที่มีพระชันษาสูงที่สุดของราชวงศ์ญี่ปุ่น หลังจากการสวรรคตของจักรพรรดินีโคจุง พระราชชนนีในสมเด็จพระจักรพรรดิอากิฮิโตะในปี พ.ศ. 2543

เมื่อครั้งการประสูติกาลของเจ้าหญิงไอโกะ พระธิดาเพียงพระองค์เดียวในมกุฎราชกุมารนารูฮิโตะ และมกุฎราชกุมารีมาซาโกะ พระองค์ถือเป็นพระบรมวงศานุวงศ์ชั้นผู้ใหญ่ที่ทรงกล่าวถึงการเปลี่ยนแปลงกฎมนเทียรบาลว่าด้วยการสืบราชบัลลังก์ของฝ่ายในต่อสาธารณชน โดยทรงนิพนธ์บทความลงในนิตยสารฟูจิง-โกรง ซึ่งเป็นนิตยสารรายเดือน ซึ่งภายในมีเนื้อหาเกี่ยวข้องกับแนวความคิดที่จะให้ฝ่ายในสามารถสืบราชสมบัติได้

> "ข้าพเจ้าคิดว่ามันเป็นไปได้ที่จะให้พระบรมวงศานุวงศ์ฝ่ายในสามารถครองราชสมบัติเป็นรัชกาลที่ 127 และก็ไม่เป็นการแปลกอันใด เมื่อพิจารณาถึงประวัติศาสตร์อันยาวนานของญี่ปุ่น"
> 
> 

เจ้าหญิงคิกูโกะสิ้นพระชนม์เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม พ.ศ. 2547 ณ ศูนย์การแพทย์เซนต์ลู้ก กรุงโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น หลังเสด็จฯ เข้ารับการรักษาพระโรคบ่อยครั้งตามพระชันษา สิริพระชันษา 92 ปี โดยมีการจัดพระราชพิธีเมื่อวันที่ 26 ธันวาคมปีเดียวกันนั้นเอง ณ สุสานโทชิมางาโอกะ เขตบุงเกียว กรุงโตเกียว

พระเกียรติยศ
------------

### พระอิสริยยศ

* 26 ธันวาคม พ.ศ. 2454 – 4 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2473 : เลดีคิกูโกะ โทกูงาวะ
* 4 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2473 – 18 ธันวาคม พ.ศ. 2547 : เจ้าหญิงคิกูโกะ พระชายาฯ

### เครื่องราชอิสริยาภรณ์

* ญี่ปุ่น ญี่ปุ่น : เครื่องราชอิสริยาภรณ์รัตนมงกุฎ
* สเปน สเปน : เครื่องราชอิสริยาภรณ์พระราชินีมารีอาลุยซา

พงศาวลี
-------

| พงศาวลีของเจ้าหญิงคิกูโกะ พระชายาในเจ้าชายโนบูฮิโตะ |
| --- |
| 

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 16. ฮารูโตชิ โทกูงาวะ |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 8. นาริอากิ โทกูงาวะ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 17. นางโทยามะ |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 4. โยชิโนบุ โทกูงาวะ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 18. เจ้าชายโอริฮิโตะ อาริซูงาวะโนะมิยะ |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 9. เจ้าหญิงโยชิโกะแห่งอาริซูงาวะ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 19. คิโยโกะ อันโด |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 2. โยชิฮิซะ โทกูงาวะ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 10. มาซาตากะ มัตสึไดระ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 5. ชิง ชิมมูระ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|   | 1. **เจ้าหญิงคิกูโกะ พระชายาฯ** |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 24. เจ้าชายสึนาฮิโตะ อาริซูงาวะโนะมิยะ |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 12. เจ้าชายทากาฮิโตะ อาริซูงาวะโนะมิยะ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 25. คัตสึโกะ โทชิมะ |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 6. เจ้าชายทาเกฮิโตะ อาริซูงาวะโนะมิยะ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 13. พระสนมโนริโกะ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|
|   | 3. เจ้าหญิงมิเอโกะแห่งอาริซูงาวะ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 28. นาริยาซุ มาเอดะ |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 14. โยชิยาซุ มาเอดะ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 29. โยฮิเมะ |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 7. ยาซูโกะ มาเอดะ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|   | 30. มาซาโนบุ ฮิซานาริ |
|   |
|   |   |   |   |   |
|
|   | 15. นางฮิซานาริ |   |
|   |
|   |   |   |   |   |   |   |   |
|
|
|
|
|

 |

อ้างอิง
-------

1. 1 2 3  "Princess backs Japan succession change". BBC. News. 7 January 2002. สืบค้นเมื่อ 7 October 2010.
2. ↑  เรื่องราวของเจ้าหญิงมาซาโกะและเจ้าหญิงไอโกะ
3. ↑  "News24.com Japanese Princess buried". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2008-04-13. สืบค้นเมื่อ 2011-10-06.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ เจ้าหญิงคิกูโกะ พระชายาฯ
* เจ้าชายทากามัตสึและพระชายา — เว็บไซต์สำนักพระราชวังญี่ปุ่น (อังกฤษ)

| * ด
* ค
* ก
เจ้าหญิงญี่ปุ่นโดยการเสกสมรส |
| --- |
| นับตั้งแต่รัชกาลของจักรพรรดิเมจิเป็นต้นไป |
| รุ่นที่ 1 | ซาดาโกะ คูโจ |  |
| รุ่นที่ 2 | เจ้าหญิงนางาโกะแห่งคูนิ† · เซ็ตสึโกะ มัตสึไดระ · คิกูโกะ โทกูงาวะ · ยูริโกะ ทากางิ |
| รุ่นที่ 3 | มิจิโกะ โชดะ · ฮานาโกะ สึงารุ · โนบูโกะ อาโซ · ฮิซาโกะ ทตโตริ |
| รุ่นที่ 4 | มาซาโกะ โอวาดะ · คิโกะ คาวาชิมะ |
| *† เป็นเจ้าหญิงญี่ปุ่นมาแต่แรกประสูติ* |