**คณะเสนาธิปัตย์แห่งมอลตา** หรือ **รัฐอธิปไตยทหารออร์เดอร์ออฟมอลตา** (อังกฤษ: Sovereign Military Order of Malta: SMOM) ชื่อเต็มว่า **คณะเสนาธิปัตย์บริบาลในนักบุญยอห์นแห่งเยรูซาเลม แห่งโรดส์ และแห่งมอลตา** (ละติน: Supremus Militaris Ordo Hospitalarius Sancti Ioannis Hierosolymitani Rhodiensis et Melitensis) เป็นคณะนักบวชคาทอลิกฝ่ายฆราวาสซึ่งตามประเพณีแล้วมีลักษณะเป็นทหาร อัศวิน และขุนนาง ภราดาจากฝรั่งเศสนามว่าเฌราร์ผู้รับพรก่อตั้งขึ้นเป็นคณะอัศวินบริบาลราว ค.ศ. 1099 ณ กรุงเยรูซาเลม คณะนักบวชนี้จึงเป็นคณะอัศวินที่เก่าแก่ที่สุดในโลกที่ยังเหลืออยู่

ความรวม
-------

ประเทศที่มีสัมพันธ์กับคณะเสนาธิปัตย์แห่งมอลตา  
  สัมพันธ์ทางทูต   สัมพันธ์แบบอื่น
คณะเสนาธิปัตย์แห่งมอลตา คือคณะอัศวินนักบุญยอห์นซึ่งมีถิ่นกำเนิดจากปาเลสไตน์ในช่วงสงครามครูเสดในคริสต์ศตวรรษที่ 12 ที่เหลือรอดมาจนถึงปัจจุบันนี้ พวกเขาเคยมีอธิปไตยเหนือเกาะมอลตาและเกาะโรดส์ และในช่วงเวลาหนึ่งก็สูญเสียอำนาจอธิปไตยเหนือดินแดนดังกล่าว (เนื่องจากถูกฝรั่งเศสบุกยึด) แต่ความเป็นรัฐบาลยังคงอยู่ และได้รับการยอมรับตามกฎหมายระหว่างประเทศเป็นองคภาวะอธิปไตย (sovereign entity) คณะเสนาธิปัตย์แห่งมอลตามีความสัมพันธ์ทางการทูตกับประเทศ 110 ประเทศ และมีที่นั่งในสหประชาชาติและสหภาพยุโรปในฐานะผู้สังเกตการณ์ถาวร

ปัจจุบัน คณะเสนาธิปัตย์แห่งมอลตาปฏิบัติภารกิจสาธารณกุศล เช่น เวชบริบาลภายในประเทศ 120 ประเทศทั่วโลก คณะมีอัศวินประจำการราว 13,500 คน, ผู้ปฏิบัติวิชาชีพแบบได้รับเงินตอบแทน 42,000 ราย, และอาสามัครผู้ไม่ได้รับเงินตอบแทน 80,000 รายทั่วโลก

การปกครอง
---------

อัศวินของคณะแห่งมอลตา
ผู้นำสูงสุดของคณะถูกเรียกว่า "เจ้าชายและอัคราจารย์" (Prince and Grand Master) ซึ่งได้รับเลือกจากที่ประชุมคณะมนตรีแห่งรัฐจากสมาชิกซึ่งมีสมณศักดิ์เป็นพระคาร์ดินัล มีวาระดำรงตำแหน่งตลอดชีพ สาเหตุที่เรียกว่าเจ้าชายก็เนื่องจากว่าตำแหน่งนี้เคยมีสถานะเป็นเจ้าชายผู้คัดเลือกของจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ผู้นำคณะคนปัจจุบันคือ Giacomo dalla Torre del Tempio di Sanguinetto ได้รับเลือกเป็นอัคราจารย์คนที่ 80 เมื่อวันที่ 2 พฤษภาคม ค.ศ. 2018

กองบัญชาการใหญ่ของคณะตั้งอยู่ที่วังมอลตา (Palazzo Malta) กรุงโรม ประเทศอิตาลี ภายในอาคารกองบัญชาการใหญ่ได้รับสิทธิสภาพนอกอาณาเขตจากทางการอิตาลี กฎหมายอิตาลีมิอาจบังคับใช้ภายในอาคารดังกล่าว การปกครองของคณะอยู่ภายใต้ธรรมนูญกฎบัตรและประมวลกฎวินัยหมายของคณะ เขตการปกครองระดับนานาชาติแบ่งออกเป็น 6 มหาสำนัก (Grand Priory) ได้แก่ มหาสำนักโรม, มหาสำนักลอมบาร์ดีและเวนิส, มหาสำนักนาโปลีและซิซิลี, มหาสำนักโบฮีเมีย, มหาสำนักออสเตรีย และมหาสำนักอังกฤษ

คณะเสนาธิปัตย์ประกอบด้วยเขต 12 เขต, สาขาประจำชาติ 48 สาขา, และคณะทูต 133 คณะ

ประวัติศาสตร์
-------------

บทความหลัก: คณะอัศวินบริบาล
คณะมอลตาเป็นหนึ่งในสี่นิกายของโรมันคาทอลิกที่เก่าแก่ที่สุด (อีกสามนิกายคือ Basilians, Angustinians และ Benedictines) มีลักษณะคล้ายกับองค์กรศาสนา เช่นเดียวกับคณะนักบวชอื่นอีก 4 สาขา คือ คณะอัศวินทิวทัน, คณะอัศวินเทมพลาร์, คณะนักบุญลาซารัส และคณะนักบุญทอมัส 

คณะมอลตาก่อตั้งเมื่อปี ค.ศ. 1099 โดยภราดาเฌราร์ ก่อตั้งสถานบริบาลขึ้นที่กรุงเยรูซาเลมเพื่อบริบาลคณะแสวงบุญที่เดินทางมาเยรูซาเลม และขยายสาขาออกไปตามเส้นทางการแสวงบุญ ต่อมาเมื่อเกิดสงครามครูเสด สมาชิกคณะนี้ต้องติดอาวุธป้องกันตนเองและทำหน้าที่ช่วยสู้รบไปในตัวด้วย จึงเกิดตำแหน่งอัศวินขึ้นในสมัยของผู้นำที่ชื่อ Fra Raymond du Puy ในค.ศ. 1126 ในที่สุดเมื่อฝ่ายมุสลิมมีชัยชนะเหนือคริสเตียนในเยรูซาเลมและดินแดนปาเลสไตน์ ในช่วงปี ค.ศ. 1187-1291 ทำให้ฝ่ายคริสเตียนต้องถอยไปตั้งมั่นอยู่ที่ไซปรัสประมาณ 140 ปี

อ้างอิง
-------

1. ↑  "ประกาศสำนักงานราชบัณฑิตยสภา เรื่อง กำหนดชื่อประเทศ ดินแดน เขตการปกครอง และเมืองหลวง" (PDF). *ราชกิจจานุเบกษา*. **139** (พิเศษ 205 ง). 1 กันยายน 2565.
2. ↑  "Multilateral relations". สืบค้นเมื่อ 28 August 2020.
3. ↑  "National Institutions". *www.orderofmalta.int*. Order of Malta. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 15 September 2016. สืบค้นเมื่อ 2 September 2016.
4. ↑  "National Institutions". สืบค้นเมื่อ 28 August 2020.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

**คณะเสนาธิปัตย์แห่งมอลตา** ที่โครงการพี่น้องของวิกิพีเดีย

* ภาพและสื่อจากคอมมอนส์
* ข้อมูลต้นฉบับจากวิกิซอร์ซ
* ข้อมูลจากวิกิสนเทศ

* Sovereign Military Order of Malta[*ลิงก์เสีย*]
* Constitution
* Order of Malta Ambulance Corps Ireland เก็บถาวร 2012-02-08 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Order of Malta in Serbia

| * ด
* ค
* ก
จักรวรรดิอาณานิคม |
| --- |
| 
* สหรัฐ อเมริกัน
* ออสเตรีย-ฮังการี ออสเตรีย-ฮังการี
* เบลเยียม เบลเยียม
* สหราชอาณาจักร บริติช
	+ อังกฤษ อังกฤษ
	+ สกอตแลนด์ สกอตแลนด์
* โจฬะ
* เดนมาร์ก เดนมาร์ก
* เนเธอร์แลนด์ ดัตช์
* ฝรั่งเศส
* จักรวรรดิเยอรมัน เยอรมัน

 |
| 
* ราชอาณาจักรอิตาลี อิตาลี
* จักรวรรดิญี่ปุ่น ญี่ปุ่น
* นอร์เวย์ นอร์เวย์
* รัฐอธิปไตยทหารออร์เดอร์ ออฟ มอลตา คณะเสนาธิปัตย์แห่งมอลตา
* โอมาน
* จักรวรรดิออตโตมัน ออตโตมัน
* โปแลนด์–ลิทัวเนีย
	+ ดัชชีคูร์ลันด์และเซมีกัลเลีย คูโรเนียน
* โปรตุเกส โปรตุเกส
* จักรวรรดิรัสเซีย รัสเซีย
* สหภาพโซเวียต โซเวียต
* สเปน สเปน
* สวีเดน สวีเดน

 |
| อาณานิคมในสมัยโบราณ |