ระวังสับสนกับ กรีซยุคอาร์เคอิค

ซากปรักหักพังของวิหารที่ เดลฟี ตามที่ปรากฏใน ค.ศ. 1938
**กรีซโบราณ** (อังกฤษ: Ancient Greece) เป็นอารยธรรมที่ตั้งอยู่บริเวณตะวันออกเฉียงเหนือของทะเลเมดิเตอร์เรเนียน ดำรงอยู่ตั้งแต่ยุคมืดของกรีซในช่วงศตวรรษที่ 12-9 ก่อนคริสต์ศักราช จนถึงปลายยุคคลาสสิก (ประมาณ ค.ศ. 600) ประกอบด้วยกลุ่มนครรัฐและดินแดนอื่น ๆ ที่มีความสัมพันธ์กันทางวัฒนธรรมและภาษาศาสตร์ ภูมิภาคเหล่านี้ส่วนใหญ่ได้รวมเป็นหนึ่งอย่างเป็นทางการเพียงครั้งเดียวเป็นเวลา 13 ปีภายใต้การปกครองของอเล็กซานเดอร์มหาราชตั้งแต่ 336 ถึง 323 ปีก่อนคริสตกาล (กล่าวคือ ไม่รวมนครรัฐกรีกจำนวนหนึ่งที่เป็นอิสระจากเขตอำนาจของอเล็กซานเดอร์ในทะเลเมดิเตอร์เรเนียนตะวันตก รอบทะเลดำ ไซปรัส และไซเรไนกา) ทั้งนี้ ในประวัติศาสตร์ตะวันตก ยุคกรีซโบราณจะตามมาด้วยยุคกลางตอนต้นและยุคไบแซนไทน์

ประมาณ 300 ปีหลังการล่มสลายปลายยุคสัมฤทธิ์ของอารยธรรมกรีซแบบไมซีนี เมืองในลักษณะโพลิส (poleis) ของกรีกได้เริ่มก่อตัวขึ้นในศตวรรษที่ 8 ก่อนคริสต์ศักราช นำไปสู่ยุคอาร์เคอิกและการล่าอาณานิคมรอบทะเลเมดิเตอร์เรเนียน จากนั้นตามมาด้วยยุคคลาสสิก ตั้งแต่สงครามกรีก-เปอร์เซีย จนถึงศตวรรษที่ 5 ถึง 4 ก่อนคริสต์ศักราช ซึ่งรวมถึงยุคทองของเอเธนส์ด้วย การพิชิตของอเล็กซานเดอร์มหาราชแห่งมาซีโดเนียได้แพร่กระจายอารยธรรมแบบเฮลเลนิสต์จากทะเลเมดิเตอร์เรเนียนตะวันตกไปจนถึงภูมิภาคเอเชียกลาง ก่อนที่จะสิ้นสุดลงด้วยการพิชิตภูมิภาคเมดิเตอร์เรเนียนตะวันออกของสาธารณรัฐโรมัน และการผนวกมณฑลมาซิโดเนียและอาเคียในสมัยจักรวรรดิโรมัน

วัฒนธรรมกรีกคลาสสิก โดยเฉพาะปรัชญา มีอิทธิพลอย่างมากต่อโรมโบราณ ตลอดจนทั่วทะเลเมดิเตอร์เรเนียนและส่วนใหญ่ของยุโรป ด้วยเหตุผลนี้ จึงถือเป็นแหล่งกำเนิดของอารยธรรมตะวันตกโดยทั่วไป และเป็นวัฒนธรรมต้นทางที่ชาวตะวันตกสมัยใหม่ได้รับต้นแบบและเป็นรากฐานในการเมือง ปรัชญา วิทยาศาสตร์ และศิลปะ

กรีซโบราณ' เป็นคำที่ใช้เรียกถึงบริเวณที่มีการพูดภาษากรีกในโลกยุคโบราณ ซึ่งไม่เพียงอ้างถึงพื้นที่คาบสมุทรของกรีซยุคปัจจุบันเท่านั้น แต่ยังกล่าวรวมถึงอารยธรรมกรีกโบราณซึ่งเป็นที่ตั้งรกรากถิ่นฐานโดยชาวกรีกในยุคโบราณอันได้แก่ ไซปรัส, บริเวณชายฝั่งของทะเลอีเจียนของตุรกี (หรือที่รู้จักในนามไอโอเนีย), ซิซิลีและทางใต้ของอิตาลี (หรือที่รู้จักในนามแมกนา เกรเชีย) และถิ่นฐานซึ่งกระจายออกไปของชาวกรีกตามชายฝั่งต่าง ๆ ซึ่งปัจจุบันเป็นประเทศ บัลแกเรีย ฝรั่งเศส ยูเครน โรมาเนีย ลิเบีย สเปน อัลแบเนีย และอียิปต์

ประวัติศาสตร์
-------------

ความเสื่อมโทรมของสปาต้า
ในศตวรรษที่ 8 ก่อนคริตศักราช ชาวกรีกมีความสามารถที่จะเรียนรู้การเขียนและอ่านหนังสือ พวกเขาเรียนตัวอักษรมาจาก อีกกลุ่มบุคคลหนึ่งคือพวกโปรนีเซียน ตอนแรกชาวกรีกยังไม่เป็นประเทศแต่เป็นเพียงแค่ นครรัฐ จำนวนชาวกรีกเพิ่มจำนวนขึ้นและจนวันหนึ่งอาหารทีมีไม่เพียงพอแก่ทุกคน เมื่อเหตุการณ์นี้เกิดขึ้น ทางรัฐจึงส่งคนออกไปหาเริ่มต้นเมืองแห่งใหม่ เนื่องด้วยพื้นที่ภูมิประเทศขรุขระและมีลมพายุ ด้วยเหตุผลนี้การสร้างเมืองใหม่จึงอยู่ตามแถบชายฝั่ง เมืองแรกที่ตั้งเริ่มในเขต อนาโตเลีย หลังจากนั้นก็แถวทะเลดำ ไซปรัส ทางตอนใต้ของอิตาลี และในซิซิลี ซึ่งในปัจจุบันคือ ลิเบีย และ แอลบาเนีย และเริ่มตั้งเมืองใน นูคราตีส ในแม่น้ำไนล์ ในอิยิปต์ ซึ่งในปัจจุบันคือเมือง เซราคิวส์, เนเปิ้ล, มาไซเลสและ อิสตันบูล ในศตวรรษที่ 6 บางเมืองมีความสำคัญมากเช่น คอริส, ธีบส์ (กรีซ), สปาร์ต้า, และ เอเธนส์ที่เรารู้จักกันดี

ยังไม่เป็นที่ทราบแน่ชัดว่ากรีกโบราณนั้นมีจุดเริ่มต้นและจุดสิ้นสุดอยู่ตำแหน่งใด โดยทั่วไปแล้วจะกล่าวถึงประวัติศาสตร์กรีกก่อนหน้าจักรวรรดิโรมัน แต่นักประวัติศาสตร์ต้องการความแม่นยำมากกว่า ผู้เขียนบางคนรวมยุคของอารยธรรมไมนวน และไมซีนีเข้าไปด้วย (ตั้งแต่ประมาณ 1600 ปีก่อนคริสต์ศักราช ถึง 1100 ปีก่อนคริสต์ศักราช) ในขณะที่บางคนแย้งว่าอารยธรรมเหล่านั้นมีความแตกต่างกับอารยธรรมกรีกในยุคต่อมามากจึงควรมีการแบ่งแยกออกจากกัน

โดยทั่วไปแล้วจะกล่าวถึงกรีกยุคโบราณตั้งแต่การล่มสลายของไมซีนีจนกระทั่งถึงการพิชิตของโรมัน ซึ่งถูกแบ่งออกเป็น 4 ช่วง ได้แก่

* ช่วงเรขาคณิต 1100 - 800 ปีก่อนคริสต์ศักราช
* ช่วงอาร์ไคกา 800 - 500 ปีก่อนคริสต์ศักราช
* ช่วงคลาสสิก 500 - 323 ปีก่อนคริสต์ศักราช
* ช่วงเฮเลนนิส 323 - 146 ปีก่อนคริสต์ศักราช

การปกครอง
---------

ในยุคแรก ๆ แต่ละตระกูลจะส่งผู้เฒ่า เป็นตัวแทนเข้าไปหารือกัน เป็นรากฐานของประชาธิปไตย และต่อมามีการเลือกตั้งพระราชาเป็นผู้ปกครอง ต่อมาในยุคสปาร์ตาได้เริ่มมีการวางกฎระเบียบ โดย ลิเคอร์คุส ซึ่งถือเป็นกฎหมายมีสามส่วน คือ 

1. การอบรมเด็ก
2. ฐานะพลเมือง
3. ระเบียบการปกครอง

ในยุคสมัยของโซลอน ได้แบ่งอำนาจการปกครองเป็น 5 ส่วน คือ 

1. อาร์คอนส์ (Archons)
2. สภาเซเนต
3. ที่ประชุมราษฏร
4. ศาลสูง
5. ศาลต่ำ

ดูเพิ่ม
-------

* อารยธรรมเฮเลนนิสติค

อ้างอิง
-------

1. ↑  Maura Ellyn; Maura McGinnis (2004). *Greece: A Primary Source Cultural Guide*. The Rosen Publishing Group. p. 8. ISBN 978-0-8239-3999-2.
2. ↑  John E. Findling; Kimberly D. Pelle (2004). *Encyclopedia of the Modern Olympic Movement*. Greenwood Publishing Group. p. 23. ISBN 978-0-313-32278-5.
3. ↑  Wayne C. Thompson; Mark H. Mullin (1983). *Western Europe, 1983*. Stryker-Post Publications. p. 337. ISBN 9780943448114. for ancient Greece was the cradle of Western culture ...
4. ↑  หลวงวิจิตรวาทการ,การปกครองสมัยโบราณ หนังสือพิมพ์แจกงานศพนายอินทร์ วัฒนปฤดา 5 มีนาคม 2475

| * ด
* ค
* ก
บทความเกี่ยวกับกรีซโบราณ |
| --- |
| ลำดับเหตุการณ์ | 
* อารยธรรมไซคลาดิก
* อารยธรรมไมนวน
* อารยธรรมไมซีนี
* กรีซยุคมืด
* กรีซยุคอาร์เคอิก
* กรีซยุคคลาสสิก
* อารยธรรมเฮลเลนิสติก
* กรีซยุคโรมัน

 |
| ภูมิศาสตร์ | 
* ทะเลอีเจียน
* เฮลลิสพอนต์
* มาเกโดนีอา
* สปาร์ตา
* เอเธนส์
* คอรินท์
* ธีป
* เธอร์โมไพเล
* ทะเลไอโอเนียน
* ไอโอเนีย
* เอโอลิส
* ดอริส
* แอนติออก
* อเล็กซานเดรีย
* เพอร์กามอน
* ไมลีตัส
* เอฟิซัส
* เดลฟี
* เดลอส
* โอลิมเปีย
* ทรอย
* โรดส์
* ครีต
* เพโลพอนนีซัส
* อิไพรัส
* ไซปรัส
* พอนตัส
* มังนาไกรกิอา
* อาณานิคมกรีกโบราณ

 |
| การดำรงชีพ | 
* การเกษตรกรรม
* โภชนาการ
* ประชาธิปไตย
* เศรษฐกิจ
* การศึกษา
* เทศกาล
* กฎหมาย
* โสเภณี
* ศาสนา
* การค้าทาส
* กีฬาโอลิมปิกโบราณ
* ปรัชญา
* การสงคราม
* เหล้าองุ่น

 |
| ชาวกรีก | 

|  |  |
| --- | --- |
| นักปรัชญา | 
* อานักซาโกรัส
* อานักซีมันโดรส
* แอแนกซิมินีส
* อันติสเทแนส
* อริสโตเติล
* แดโมกรีโตส
* ไดออจะนีซ
* เอปีกูโรส
* เอมเปโดแกลส
* เฮราคลิตุส
* เลวกิปโปส
* โกร์กีอาส
* ปาร์เมนีแดส
* เพลโต
* โพรทาโกรัส
* พีทาโกรัส
* โสกราตีส
* ทาแลส
* แซนอนแห่งกีตีโอน

 |
| นักประพันธ์ | 
* เอสคิลัส
* อีสป
* อาริสโตพาแนส
* ยูริพิดีส
* เฮโรโดทัส
* เฮสิโอด
* โฮเมอร์
* ลูเชียน
* เมนานเดอร์
* พินดาร์
* ปลูตาร์โคส
* พอลิเบียส
* แซพโฟ
* ซอโฟคลีส
* ทิวซิดิดีส
* เซโนโฟน

 |
| บุคคลอื่น | 
* อเล็กซานเดอร์มหาราช
* อัลชิบิอาดีส
* อาร์คิมิดีส
* อัสเพเซีย
* เดโมสเธนีส
* ยุคลิด
* ฮิปปาร์โคส
* ฮิปโปกราแตส
* ลีออนิดัส
* ลิเคอร์กัสแห่งสปาร์ตา
* มิโลแห่งโครทอน
* เพริคลีส
* ปโตเลไมโอส
* โซลอน
* เธมิสโตคลีส

 |

 |
| สิ่งก่อสร้าง | 
* วิหารพาร์เธนอน
* วิหารอาร์ทิมิส
* อะโครโพลิส
* หอประชุม
* เทวสถานซูสแห่งโอลิมเปีย
* เทวสถานเฮเฟสทัส
* กลุ่มเทวสถานซาโมเธรซ

 |
| ศิลปะ | 
* สถาปัตยกรรม
* เงินตรา
* วรรณคดี
* ดนตรี
* เครื่องปั้นดินเผา
* ประติมากรรม
* โรงละคร

 |
| วิทยาศาสตร์ | 
* ดาราศาสตร์
* คณิตศาสตร์
* การแพทย์
* เทคโนโลยี

 |
| ภาษา | 
* ภาษาโปรโต-กรีก
* ภาษากรีกไมซีเนียน
* ภาษากรีกโฮเมอร์
* ภาษากรีกท้องถิ่น
	+ ภาษากรีกเอโอลิค
	+ ภาษากรีกอาร์คาโดซิเปรียต
	+ ภาษากรีกแอตติค
	+ ภาษากรีกดอริค
	+ ภาษากรีกไอโอนิค
	+ ภาษากรีกโลเครียน
	+ ภาษามาเกโดนีอานโบราณ
	+ ภาษากรีกแพมฟิเลียน
* ภาษากรีกคอยนี

 |
| การเขียน | 
* อักษรลิเนียร์เอ
* อักษรลิเนียร์บี
* อักษรกรีก
* อักษรกรีกตะวันตก

 |