**เรือตอร์ปิโดยูโกสลาเวีย** ***ที1*** เป็นเรือตอร์ปิโดเดินสมุทรที่ประจำการในราชนาวียูโกสลาเวียระหว่าง พ.ศ. 2464–2484 ชื่อเดิมคือ ***76ที*** เป็นเรือตอร์ปิโดชั้น 250ที ของกองทัพเรือออสเตรีย-ฮังการีที่สร้างขึ้นใน พ.ศ. 2457 มีปืนขนาด 66 มิลลิเมตร (2.6 นิ้ว) สองกระบอก และท่อยิงตอร์ปิโด 4 ท่อขนาด 450 มิลลิเมตร (17.7 นิ้ว) สี่ท่อ และสามารถบรรทุกทุ่นระเบิดเรือ 10-12 ลูก ในช่วงสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง มีการใช้เรือในภารกิจขบวนเรือ คุ้มกัน เก็บกวาดทุ่นระเบิด ปฏิบัติการต่อต้านเรือดำน้ำ และภารกิจโจมตีชายฝั่ง หลังจากนั้นใน พ.ศ. 2460 คำต่อท้ายของเรือตอร์บิโดทั้งหมดในออสเตรีย-ฮังการีถูกเอาออก จึงทำให้ชื่อของเรือเปลี่ยนเป็น **เรือตอร์ปิโด** ***76*** ระหว่างปฏิบัติการทางเรือ *76ที* ทำหน้าที่เป็นหนึ่งในกองเรือคุ้มกันเดรดนอต*แซ็นต์ อิชต์วาน* ซึ่งส่งผลเรือดังกล่าวถูกเรือตอร์ปิโดอิตาลีจมในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2461 หลังออสเตรีย-ฮังการีพ่ายแพ้สงครามในปีเดียวกัน มีการจัดสรร *76ที* ให้แก่กองทัพเรือราชอาณาจักรแห่งชาวเซิร์บ โครแอต และสโลวีน ซึ่งต่อมาได้กลายเป็นราชนาวียูโกสลาเวีย และได้เปลี่ยนชื่อเป็น *ที1* เรือดังกล่าวและเรือชั้น 250ที อื่น ๆ อีกเจ็ดลำเป็นเรือเดินสมุทรสมัยใหม่ไม่กี่ลำของกองทัพเรือใหม่นี้

ในสมัยระหว่างสงคราม *ที1* และกองทัพเรือที่เหลือเข้าร่วมการฝึกซ้อมและลาดตระเวนไปท่าเรือฝ่ายเดียวกัน แต่กิจกรรมถูกจำกัดด้วยงบประมาณกองทัพเรือที่ลดลง อิตาลียึดเรือดังกล่าวได้ระหว่างการบุกครองยูโกสลาเวียของฝ่ายอักษะที่มีเยอรมนีเป็นผู้นำในเดือนเมษายน พ.ศ. 2484 จากนั้นมีการปรับปรุงอาวุธหลักของเรือให้ทันสมัย เรือเข้าประจำการในราชนาวีอิตาลีภายใต้ชื่อยูโกสลาเวียเดิม ภายหลังการยอมจำนนของอิตาลีในเดือนกันยายน พ.ศ. 2486 เรือได้รับการส่งคืนให้แก่ราชนาวียูโกสลาเวียพลัดถิ่น เมื่อสงครามโลกครั้งที่สองยุติ ก็มีการส่งมอบเรือให้กับกองทัพเรือยูโกสลาเวียใหม่ พร้อมทั้งปรับปรุงและเปลี่ยนอาวุธยุทโธปกรณ์ของเรือ และเปลี่ยนชื่อเป็น ***กอเลชนิตซา*** จนถึง พ.ศ. 2498 หลังจมเป็นเป้าหมายในอ่าวชันยิตซา ใกล้กับปากอ่าวกอตอร์ด้านตะวันตก ซึ่งในปัจจุบันสถานที่นี้กลายเป็นแหล่งดำน้ำเพื่อสันทนาการ

เบื้องหลัง
----------

ใน พ.ศ. 2453 คณะกรรมการเทคนิคทางเรือออสเตรีย-ฮังการีริเริ่มโครงการการออกแบบและพัฒนาเรือตอร์ปิโดชายฝั่งระวางขับน้ำ 275 ตัน (271 ลองตัน) และกำหนดว่าควรคงความเร็วได้ 30 นอต (56 กม./ชม.) เป็นเวลา 10 ชั่วโมง ข้อกำหนดนี้ตั้งอยู่บนการคาดการณ์ว่ากำลังข้าศึกจะปิดล้อมช่องแคบโอตรันโต ซึ่งเป็นที่บรรจบของทะเลเอเดรียติกกับทะเลไอโอเนียน ระหว่างความขัดแย้งในอนาคต ในพฤติการณ์เช่นนั้น มีความจำเป็นต้องใช้เรือตอร์ปิโดซึ่งสามารถแล่นจากฐานทัพเรือออสเตรีย-ฮังการี (เยอรมัน: *kaiserliche und königliche Kriegsmarine*, ฮังการี: *Császári és Királyi Haditengerészet*) ที่อ่าวกัตตาโร (อ่าวกอตอร์) ไปช่องแคบดังกล่าวในยามกลางคืน หาตำแหน่งและโจมตีเรือที่ปิดล้อมแล้วกลับสู่ท่าเรือก่อนเช้า มีการเลือกเครื่องยนต์กังหันไอน้ำสำหรับการขับเคลื่อน เนื่องจากไม่มีน้ำมันดีเซลที่มีพลังงานที่จำเป็น และกองทัพเรือออสเตรีย-ฮังการีไม่มีประสบการณ์เชิงปฏิบัติในการใช้เรือกังหันไฟฟ้า บริษัทต่อเรือด้านเทคนิคของตรีเยสเต (อิตาลี: *Stabilimento Tecnico Triestino*, ชื่อย่อ: STT) ได้รับคัดเลือกให้ทำสัญญาต่อเรือแปดลำแรกในชื่อกลุ่ม *ที* นำหน้าผู้เสนอรายอื่น ๆ ซึ่งกลุ่มชื่อ*ที* หมายถึงตำแหน่งอู่ต่อเรือหลักของบริษัทที่ตรีเยสเต

การออกแบบและการต่อเรือ
----------------------

เรือกลุ่มทีชั้น 250ที ได้รับการออกแบบให้ดาดฟ้าเรือยกขึ้นเล็กน้อยและมีสะพานเดินเรือแบบเปิด ซึ่งมีความรวดเร็วและว่องไว ออกแบบมาอย่างดีสำหรับการประจำการในทะเลเอเดรียติก มีความยาวแนวน้ำเป็น 57.3 เมตร (188 ฟุต) ความกว้าง 5.7 เมตร (18 ฟุต 8 นิ้ว) และกินน้ำลึก 1.5 เมตร (4 ฟุต 11 นิ้ว) มีระวางขับน้ำตามการออกแบบ 237 ตัน (233 ลองตัน) แต่เมื่อบรรทุเต็มที่ ระวางขับน้ำเพิ่มเป็น 324 ตัน (319 ลองตัน) โดยประมาณ สามารถบรรจุลูกเรือได้ 41 คน (เจ้าหน้าที่ทหาร 3 นาย และทหารเกณฑ์ 38 นาย) เรือขับเคลื่อนด้วยกังหันไอน้ำ *พาร์สันส์* 2 ใบพัด ขับเคลื่อนโดยหม้อไอน้ำแบบยาร์โรว์ 2 หม้อ หม้อหนึ่งเผาไหม้น้ำมันเชื้อเพลิง และอีกหม้อหนึ่งเผาไหม้ถ่านหิน มีห้องหม้อไอน้ำสองห้อง โดยห้องหนึ่งอยู่ด้านหลังอีกห้องหนึ่ง กังหันทั้งสองจัดเป็น 5000-5700 แรงม้า (3,700–4,300 กิโลวัตต์) และออกแบบมาเพื่อขับเคลื่อนเรือให้มีความเร็วสูงสุด 28 นอต (52 กิโลเมตรต่อชั่วโมง; 32 ไมล์ต่อชั่วโมง) แม้ว่าความเร็วสูงสุดที่ทำได้จะเป็น 29.2 นอต (54.1 กิโลเมตรต่อชั่วโมง; 33.6 ไมล์ต่อชั่วโมง) บรรทุกถ่านหิน 18.2 ตัน (17.9 ลองตัน) และน้ำมันเชื้อเพลิง 24.3 ตัน (23.9 ลองตัน) ทำให้มีพิสัย 1,000 ไมล์ทะเล (1,900 กิโลเมตร; 1,200 ไมล์) ที่ความเร็ว 16 นอต (30 กิโลเมตรต่อชั่วโมง; 18 ไมล์ต่อชั่วโมง) กลุ่มทีมีปล่องควันหนึ่งปล่อง ซึ่งน้อยกว่ากลุ่มอื่นที่มีสองปล่อง มีฝาครอบระบายอากาศขนาดใหญ่ใต้สะพานเดินเรือและปล่องควันท้ายเรือ เนื่องจากการจัดหาทุนที่ไม่เพียงพอ ทำให้ *76ที* และเรือตอร์ปิโดชั้น *250ที* ลำที่เหลือกลายเป็นเรือชายฝั่งโดยสภาพ แม้ว่าเจตนาเดิมทีจะใช้สำหรับปฏิบัติการ "ทะเลน้ำลึก" นับเป็นครั้งแรกที่กองทัพเรือเล็กของออสเตรีย-ฮังการีที่ใช้ระบบกังหัน และเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องกับระบบใหม่ ซึ่งทำให้เรือได้รับการซ่อมแซมอย่างต่อเนื่องเมื่อเข้าประจำการ

เรือลำนี้มีปืนสโกดา 66 มิลลิเมตร (2.6 นิ้ว) แอล/30 3 กระบอก และท่อยิงตอร์ปิโด 450 มิลลิเมตร (17.7 นิ้ว) 3 ท่อ แต่มีการเปลี่ยนจำนวนปืนเป็นสองกระบอกและท่อยิงตอร์ปิโดเป็นสี่ท่อก่อนที่เรือลำแรกจะเสร็จสมบูรณ์ เพื่อเป็นไปตามมาตรฐานอาวุธแบบเดียวกับกลุ่มเอฟ ท่อยิงตอร์ปิโดติดตั้งเป็นคู่ โดยคู่หนึ่งติดตั้งอยู่ระหว่างดาดฟ้าและสะพานเดินเรือ ส่วนอีกคู่อยู่บนส่วนของโครงสร้างส่วนบนที่ยกขึ้นเหนือห้องเครื่องจักรท้ายเรือ สามารถพกทุ่นระเบิดเรือ 10-12 ลูก *76ที* เป็นเรือลำที่สามของชั้นที่สร้างแล้วเสร็จ โดยเริ่มวางกระดูกงูเมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2456 ถูกปล่อยลงน้ำในวันที่ 15 ธันวาคม พ.ศ. 2456 และขึ้นระวางวันที่ 20 กรกฎาคม พ.ศ. 2457 จากนั้นในปีเดียวกัน มีการติดปืนกล 8 มิลลิเมตร (0.31 นิ้ว) หนึ่งกระบอกสำหรับภารกิจต่อต้านอากาศยาน

การใช้งาน
---------

### สงครามโลกครั้งที่หนึ่ง

ในช่วงสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง *76ที* เป็นเรือในกลุ่มเรือตอร์ปิโดที่ 1 ของกองเรือตอร์ปิโดที่ 3 แห่งทัพเรือตอร์ปิโดออสเตรีย-ฮังการีที่ 1 มโนทัศน์เดิมของปฏิบัติการสำหรับเรือชั้น 250ที นั้น คือการให้เรือแล่นในกองเรือที่ด้านหลังแนวรบลาดตระเวน และมีหน้าที่เข้าแทรกแซงการต่อสู้เฉพาะในกรณีที่เรือประจัญบานในแนวรบถูกทำลาย หรือเข้าโจมตีเรือประจัญบานฝั่งศัตรู เมื่อมีคำสั่งโจมตีด้วยตอร์ปิโด เรือลาดตระเวนสอดแนมจะเป็นเรือนำและเรือพิฆาตสองลำจะคอยขับไล่เรือตอร์ปิโดฝ่ายตรงข้าม กลุ่มเรือตอร์ปิโดสี่ถึงหกลำจะส่งการโจมตีภายใต้คำสั่งโดยตรงของผู้บัญชาการกองเรือ

ในระหว่างสงคราม *76ที* ถูกนำมาใช้เพื่อลาดตระเวนคุ้มกันและกวาดทุ่นระเบิด รวมถึงปฏิบัติการต่อต้านเรือดำน้ำ และภารกิจโจมตีชายฝั่ง นอกจากนี้ยังดำเนินการลาดตระเวนและสนับสนุนการโจมตีชายฝั่งอิตาลีของเครื่องบินทะเล เมื่อวันที่ 24 พฤษภาคม พ.ศ. 2458 *76ที* และเรือยิงตอร์ปิโดชั้น 250 ที อีกเจ็ดลำเข้าร่วมปฏิบัติการโจมตีชายฝั่งอิตาลีหรือที่รู้จักกันในชื่อการระดมยิงที่อังโกนา เมื่อวันที่ 27 กรกฎาคม กองเรือที่นำโดยเรือลาดตระเวนสอดแนม*แอดมิรอลชเปาน์* และ*โนวารา* คุ้มกันโดยเรือพิฆาตสองลำ พร้อมด้วย *76ที* และเรือชั้น 250ที อีกสองลำ ระดมยิงเส้นทางรถไฟของอิตาลีที่เชื่อมระหว่างอังโกนาและเปซาโร ปลายเดือนพฤศจิกายน พ.ศ. 2458 ทัพเรือออสเตรีย-ฮังการีได้ส่งกำลังจากฐานทัพเรือหลักที่ปูลาในเอเดรียติกตอนบน ไปยังกัตตาโรในเอเดรียติกตอนล่าง โดยกองกำลังนี้ประกอบด้วยเรือตอร์ปิโดกลุ่มทีหกลำจากทั้งหมดแปดลำ จึงเป็นไปได้ว่าหนึ่งในนั้นคือ *76ที* กองกำลังนี้ได้รับมอบหมายให้ดูแลการลาดตระเวนชายฝั่งแอลเบเนียอย่างถาวร และขัดขวางการขนส่งกองทหารใด ๆ ที่ข้ามจากอิตาลี

เมื่อวันที่ 22 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2459 *76ที*, เรือตอร์ปิโดชั้นไคมัน *70เอฟ*, และเรือชั้น 250ที อีกสองลำได้วางทุ่นระเบิดป้องกันนอกท่าเรืออันตีวารี ในวันที่ 3 พฤษภาคม *76ที* และเรือชั้น 250ที ห้าลำ พร้อมกับเรือพิฆาตสี่ลำเข้าร่วมในปฏิบัติการเหนือผิวน้ำนอกท่าเรือกอร์ซินี ใกล้ราเวนนา และต่อสู้กับกองทัพอิตาลีที่มีเรือพิฆาต*เชซาเร รอสซารอล* และ*กูลยีเอลโม เปเป*เป็นเรือนำกอง ในโอกาสนี้ กองทัพออสเตรีย-ฮังการีถอยกำลังกลับหลังทุ่นระเบิดโดยไม่มีความเสียหายต่อเรือตอร์ปิโด แต่มีเพียงความเสียหายเพียงเล็กน้อยต่อเรือ*ฮูซาร์*และ*ชิโกช* ใน พ.ศ. 2460 ปืน 66 มิลลิเมตร ของ *76ที* หนึ่งกระบอกถูกเปลี่ยนเป็นปืนใหญ่ต่อต้านอากาศยาน เมื่อวันที่ 21 พฤษภาคม พ.ศ. 2460 คำต่อท้ายของเรือตอร์บิโดทั้งหมดในออสเตรีย-ฮังการีถูกเอาออก จึงทำให้ชื่อของเรือเหลือเพียงตัวเลขเท่านั้น ในเดือนมิถุนายนและกรกฎาคม เครื่องบินออสเตรีย-ฮังการีปฏิบัติการทิ้งระเบิดเป้าหมายตามแนวชายฝั่งตะวันออกของอิตาลีอย่างต่อเนื่อง ในการโจมตีด้วยเครื่องบินทะเล 21 ครั้งโดยมุ่งเป้าไปที่ท่าเรือที่กราโดระหว่างเวนิสและตรีเยสเต และศูนย์กลางทางรถไฟหลักในบริเวณเดียวกันที่แชร์วิญญาโน เรือตอร์ปิโด *76* เป็นส่วนหนึ่งของกองกำลังคุ้มกันซึ่งประกอบด้วยเรือพิฆาตสามลำและเรือชั้น 250ที อีกสามลำ เรือพิฆาตลำหนึ่งตกเป็นเป้าหมายของเรือดำน้ำศัตรู แต่ยังสามารถหลบเลี่ยงตอร์ปิโดได้

ใน ค.ศ. 1918 ฝ่ายสัมพันธมิตรได้เสริมกำลังการปิดล้อมช่องแคบโอตรันโตอย่างต่อเนื่อง ตามที่กองทัพเรือออสเตรีย-ฮังการีคาดการณ์ไว้ เป็นผลให้เรืออูของเยอรมันและออสเตรีย-ฮังการีผ่านช่องแคบและลงสู่ทะเลเมดิเตอร์เรเนียนได้ยากขึ้น ทางผู้บัญชาการกองทัพเรือออสเตรีย-ฮังการีคนใหม่ พลเรือตรี มิกโลช โฮร์ตี จึงตัดสินใจเปิดฉากโจมตีกองกำลังป้องกันของฝ่ายสัมพันธมิตรด้วยเรือประจัญบาน เรือลาดตระเวนสอดแนม และเรือพิฆาต เพื่อโต้กลับการปิดล้อม ในระหว่างคืนวันที่ 8 มิถุนายน โฮร์ตีนำทัพเรือออกจากฐานทัพเรือปูลาในทะเลเอเดรียติกตอนบนพร้อมเรือประจัญบานเดรดนอต*ริบัส ยูนิทิส* และ*พรินซ์อ็อยเกน* เมื่อเวลาประมาณ 23.00 นาฬิกา ในวันที่ 9 มิถุนายน พ.ศ. 2461 หลังจากมีปัญหาในการนำโซ่กันเรือในท่าเทียบเรือออก เรือประจัญบานเดรดนอต*แซ็นต์ อิชต์วาน* และ*เทเก็ททอฟ* เรือพิฆาตหนึ่งลำและเรือยิงตอร์ปิโดหกลำซึ่งรวมถึงเรือตอร์ปิโด *76* ได้ออกจากปูลาไปยังสลานอ ทางตอนเหนือของรากูซา เพื่อนัดรวมกับกองเรือของโฮร์ตีสำหรับการเตรียมพร้อมเพื่อเข้าโจมตีกองเรือพันธมิตรบริเวณช่องแคบโอตรันโต ในวันที่ 10 มิถุนายน เวลาประมาณ 03:15 นาฬิกา ในขณะที่เรือยนต์ตอร์ปิโดสองลำของราชนาวีอิตาลี (อิตาลี: *Regia Marina*) *เอ็มเอเอส 15* และ*เอ็มเอเอส 21* กลับจากการลาดตระเวนนอกชายฝั่งแดลเมเชียได้เห็นควันจากเรือของออสเตรีย ทั้งสองลำประสบความสำเร็จในการเจาะการคุ้มกันส่วนหน้าและแยกทางกัน โดย*เอ็มเอเอส 21* เข้าโจมตีเรือ*เทเก็ททอฟ* แต่ตอร์ปิโดยิงพลาดเป้า ลูกเรือของเรือ *76* ยังคงไม่สังเกตเห็นเรือ*เอ็มเอเอส* จนกระทั่งตอร์ปิโดถูกปล่อยออกไป ณ เวลา 03:25 นาฬิกา *เอ็มเอเอส 15* ภายใต้การบังคับบัญชาของลุยจี ริซโซ ยิงตอร์ปิโดสองลูกถูกเรือ*แซ็นต์ อิชต์วาน* ริซโซยังได้ข่มขวัญเรือ *76* โดยการปล่อยระเบิดน้ำลึก ซึ่งทำให้เรือเอ็มเอเอสทั้งสองลำรอดพ้นจากการไล่ตามของกองเรือศัตรู สำหรับตอร์ปิโดที่ยิงใส่เรือ*แซ็นต์ อิชต์วาน* ส่งผลให้ห้องหม้อไอน้ำของเรือเป็นรูรั่ว น้ำได้เข้าท่วมตัวเรือแต่ไม่สามารถระบายได้ เนื่องจากน้ำได้ทำลายระบบพลังงานปั้มสูบน้ำไปแล้ว สามชั่วโมงต่อมาเรือ*แซ็นต์ อิชต์วาน* ได้อับปางลง ซึ่งจากเหตุการณ์ดังกล่าว ทำให้ปฏิบัติการของทัพเรือออสเตรีย-ฮังการีในทะเลเอเดรียติกสิ้นสุดลงตลอดเวลาที่เหลือของสงคราม

### สมัยระหว่างสงคราม

จักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการีร้องขอสงบศึกในเดือนพฤษภาคม พ.ศ. 2461 และเรือตอร์ปิโด *76* สามารถรอดจากสงครามได้ ใน พ.ศ. 2463 ภายใต้เงื่อนไขของสนธิสัญญาแซ็ง-แฌร์แม็ง-อ็อง-แล ซึ่งออสเตรียประกาศยุติสงครามโลกครั้งที่หนึ่งอย่างเป็นทางการ ทำให้เรือตกเป็นของราชอาณาจักรแห่งชาวเซิร์บ โครแอต และสโลวีน (ภายหลังคือราชอาณาจักรยูโกสลาเวีย) ทันทีหลังการยอมจำนนของจักรวรรดิออสเตรีย-ฮังการี กองทัพฝรั่งเศสได้เข้ายึดกัตตาโร ซึ่งฝ่ายสัมพันธมิตรรับรองว่าเป็นอาณาเขตของจักรวรรดิ ในระหว่างการยึดครองของฝรั่งเศส เรือของกองทัพเรือออสเตรีย-ฮังการีที่จอดเทียบฝั่งในกัตตาโรถูกทอดทิ้ง และท่อยิงตอร์ปิโดเดิมของเรือ *76* ถูกกองทหารฝรั่งเศสทำลายหรือทำให้เสียหาย เช่นเดียวกันกับเรือชั้น 250ที กลุ่มที สามลำ (*77*, *78* และ *79*) และกลุ่มเอฟอีกสี่ลำได้เช้าประจำการในราชนาวียูโกสลาเวีย (เซอร์เบีย-โครเอเชีย: *Kraljevska Mornarica*, KM; Краљевска Морнарица) ในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2464 หลังกองทหารฝรั่งเศสถอนกำลัง ระหว่างประจำการในยูโกสลาเวีย เรือตอร์ปิโด *76* เปลี่ยนชื่อเป็น *ที1* เรือดังกล่าวและเรือชั้น 250ที อื่น ๆ อีกเจ็ดลำเป็นเรือเดินสมุทรสมัยใหม่ไม่กี่ลำของกองทัพเรือใหม่นี้ ท่อยิงตอร์ปิโดท่อใหม่ที่ขนาดเหมือนกันได้รับการสั่งซื้อจากโรงงาน Strojne Tovarne ในลูบลิยานา

ราชนาวียูโกสลาเวียมีความตั้งใจที่จะเปลี่ยนปืนหนึ่งหรือทั้งสองกระบอกบนเรือชั้น 250ที แต่ละลำด้วยปืนสโกดา 66 มิลลิเมตร (2.6 นิ้ว) แอล/45 ที่ยาวกว่า และตามที่นักประวัติศาสตร์ทางเรือ ซวอนิมีร์ ฟรีวอเกล (Zvonimir Freivogel) ได้ระบุไว้ เรือ *ที1* ได้รับการเปลี่ยนปืนด้านหน้าเรือด้วย เรือยังได้ติดตั้งปืนกลซบรอยอฟกา 15 มิลลิเมตร (0.59 นิ้ว) อีกหนึ่งหรือสองกระบอก ในช่วงเวลานี้ มีลูกเรือเพิ่มขึ้นเป็น 52 นาย และเข้าประจำการในกองทัพเรือเมื่อ พ.ศ. 2466 ใน พ.ศ. 2468 ได้มีการจัดการซ้อมรบตามชายฝั่งแดลเมเชีย ซึ่งเกี่ยวข้องกับกองทัพเรือส่วนใหญ่ *ที1* ได้รับการปรับปรุงใหม่ใน พ.ศ. 2470 ในเดือนพฤษภาคมและมิถุนายน พ.ศ. 2472 เรือตอร์ปิโดชั้น 250ที จำนวน 6 ลำจากทั้งหมด 8 ลำ ซึ่งมาพร้อมกับเรือลาดตระเวน *Dalmacija* เรือสนับสนุนเรือดำน้ำ *Hvar* และเรือดำน้ำ *Hrabri* และ *Nebojša* ล่องเรือไปยังเกาะมอลตา เกาะคอร์ฟูของกรีซในทะเลไอโอเนียน และเมืองบีเซิร์ทในตูนิเซียในอารักขาของฝรั่งเศส โดยเรือและลูกเรือสร้างความประทับใจที่ดียิ่งขณะเยือนมอลตา ใน พ.ศ. 2475 กองเรือราชนาวีอังกฤษรายงานว่าราชนาวียูโกสลาเวียอยู่ในช่วงขาดงบประมาณ ทำให้การซ้อมรบและการฝึกยิงปืนใหญ่ลดลง ใน พ.ศ. 2482 ความเร็วสูงสุดที่เรือชั้น 250ที สามารถทำได้ระหว่างประจำการในยูโกสลาเวียลดลงเหลือ 24 นอต (44 กิโลเมตรต่อชั่วโมง; 28 ไมล์ต่อชั่วโมง)

### สงครามโลกครั้งที่สองและหลังสงคราม

ในเดือนเมษายน พ.ศ. 2484 ยูโกสลาเวียเข้าสู่สงครามโลกครั้งที่สองเมื่อฝ่ายอักษะที่มีเยอรมนีเป็นผู้นำบุกครองประเทศ โดยในช่วงเวลาการรุกราน *ที1* ได้รับมอบหมายให้อยู่เขตทางใต้ของกองบัญชาการป้องกันชายฝั่งแห่งราชนาวียูโกสลาเวีย ซึ่งตั้งอยู่ที่อ่าวกอตอร์ พร้อมด้วยเรือพี่น้อง *ที8* แม้ว่า *ที1* จะประจำอยู่ในกองเรือตอร์ปิโดที่ 3 อย่างเป็นทางการ แต่กลับถูกทอดทิ้งอยู่ที่กอตอร์ เมื่อกำลังส่วนอื่นของกองเรือเคลื่อนพลไปที่ท่าเรือชิเบนีก ซึ่งตั้งอยู่ทางตอนกลางของแดลเมเชียก่อนการบุกครอง ตามแผนการโจมตีซาราของอิตาลี ทางตอนเหนือของแดลเมเชีย ไม่นานหลังจากการยอมจำนนของยูโกสลาเวีย *ที1* ถูกราชนาวีอิตาลียึดและใช้เรือต่อไปภายใต้ชื่อเดิมของยูโกสลาเวีย โดย *ที1* มีหน้าที่ลาดตระเวนคุ้มกันชายฝั่งในเอเดรียติก มีการเปลี่ยนปืนของเรือเป็นปืนต่อต้านอากาศยาน 76 มิลลิเมตร (3.0 นิ้ว) แอล/40 สองกระบอก และสะพานเดินเรือถูกปิด ตัวเรือยังถูกทาสีลายพรางที่ทำให้ลายตา เรือได้รับการจัดสรรให้กับ*มารีดัลมาเซีย* กองบัญชาการทหารทางทะเลประจำแดลเมเชีย (อิตาลี: *Comando militare maritime della Dalmatia*) ซึ่งรับผิดชอบพื้นที่ตั้งแต่เกาะเปรมูดาในเอเดรียติกเหนือถึงท่าเรือบาร์ในเขตผู้ว่าการมอนเตเนโกรของอิตาลี เมื่อวันที่ 21 มกราคม พ.ศ. 2486 ขณะที่ *ที1* กำลังปฏิบัติการคุ้มกันเรือกลไฟ *กัสซาลา* ใกล้แหลมเมนเดอร์ส (ปัจจุบันคือแหลมเมนดรา ใกล้เมืองอูลตซิญ ประเทศมอนเตเนโกร ซึ่งตอนนั้นเป็นส่วนหนึ่งของแอลเบเนียในอารักขาของอิตาลี) ได้ถูกโจมตีโดยเรือดำน้ำ *ไทกริส* ของอังกฤษ โดย *ไทกริส* ยิงตอร์ปิโดสี่ลูกแต่พลาดเปเาหมายทั้งสองลำ

หลังอิตาลียอมจำนนเมื่อวันที่ 8 กันยายน พ.ศ. 2486 *ที1* ได้รับภารกิจคุ้มกันเรือบรรทุกน้ำมัน *Annarella* และเรือบรรทุกสินค้า *Milano* ร่วมกับเรือพิฆาตชั้นโรโซลีโน ปีโล *Giuseppe Cesare Abba* กองทหารเยอรมันบนเรือ *Milano* ได้รับอนุญาตให้ขึ้นฝั่ง แต่อิตาลีเริ่มถอนกำลังออกจากอ่าวกอตอร์ในตอนเย็นของวันที่ 10 กันยายน และในวันรุ่งขึ้น เรือหลายลำถูกเคลื่อนย้ายไปยังท่าเรือของฝ่ายสัมพันธมิตรในอิตาลีหรือมอลตา รวมถึง *ที1*, *Giuseppe Cesare Abba*, *เอ็มอี47* และเรือกวาดทุ่นระเบิดบางลำที่บรรทุกลูกเรืออิตาลีประมาณ 400 นาย เมื่อวันที่ 7 ธันวาคม พ.ศ. 2486 *ที1* ได้รับการส่งคืนให้กับราชนาวียูโกสลาเวียพลัดถิ่นในมอลตา ในเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2488 *ที1* ถูกโอนย้ายการดูแลไปยังรัฐบาลสหพันธ์ประชาธิปไตยยูโกสลาเวียใหม่ เช่นเดียวกับเรือของราชนาวีพลัดถิ่นที่เหลือ

เรือได้รับการเปลี่ยนชื่อเป็น *กอเลชนิตซา* โดยกองทัพเรือยูโกสลาเวีย (เซอร์เบีย-โครเอเชีย: *Jugoslavenska Ratna Mornarica*, JRM; Југословенска Pатна Mорнарица) และเข้าประจำการในฐานะ *stražarski brod* (เรือคุ้มกัน) ด้วยสมญานาม *เอ็สบีอาร์ 91* ต่อมาเรือได้รับการจัดประเภทใหม่เป็น *patrolni brod* (เรือลาดตระเวน) ด้วยสมญานาม *พีบีอาร์ 91* มีการปรับแต่งเรือใหม่หลังสงครามยุติลง ทั้งการเปลี่ยนปืนของเรือเป็นปืน *Bofors* 40 มิลลิเมตร (1.6 นิ้ว) แอล/60 สองกระบอกบนแท่นเดี่ยว เป็นปืน *Flakvierling 38* 20 มิลลิเมตร (0.79 นิ้ว) บนแท่นสี่ส่วนและแท่นคู่อย่างละหนึ่งกระบอก และท่อยิงตอร์ปิโดหนึ่งชุดถูกเอาออก เรือได้รับการติดตั้งชั้นเก็บระเบิดน้ำลึกสองชั้น ระหว่างประจำในกองทัพเรือยูโกสลาเวีย เรือสามารถทำความเร็วสูงสุด 22 kn (41 km/h; 25 mph) ทำให้มีพิสัย 980 nmi (1,810 km; 1,130 mi) ที่ความเร็ว 12 kn (22 km/h; 14 mph) และสามารถบรรจุลูกเรือได้ 52 นาย *กอเลชนิตซา* เข้าประจำการในกองเรือที่ 6 สังกัดกองทัพเรือยูโกสลาเวีย ซึ่งส่วนใหญ่ประกอบด้วยเรือพิฆาตคุ้มกัน และยังได้รับการใช้งานในการฝึกด้วย จนกระทั่งเรือเริ่มเสียหายใน พ.ศ. 2498 หลังปลดประจำการและอาวุธ เรือถูกใช้เป็นเรือเป้าหมายและจมลงที่อ่าวชันยิตซา ใกล้กับปากอ่าวกอตอร์ด้านตะวันตก ซึ่งในปัจจุบันสถานที่นี้กลายเป็นแหล่งดำน้ำเพื่อสันทนาการ ส่วนชุดท่อยิงตอร์ปิโดของเรือถูกจัดแสดงที่พิพิธภัณฑ์เทคนิคนิโคลา เทสลา ณ กรุงซาเกร็บ ประเทศโครเอเชีย

หมายเหตุ
--------

1. ↑  แอล/30 หมายถึงความยาวของปืน ในกรณีนี้ปืนแอล/30 เท่ากับปืนขนาด 30 คาลิเบอร์ ซึ่งหมายความว่าปืนยาว 30 เท่าของเส้นผ่านศูนย์กลางของปากกระบอกปืน
2. ↑  ไม่มีเวลาที่แน่นอนเมื่อมีการโจมตีเกิดขึ้นโดย Seiche ระบุว่าเวลาคือ 03:15 นาฬิกา เมื่อเรือ*แซ็นต์ อิชต์วาน* ถูกโจมตี ขณะที่ Sokol ระบุว่าเป็นเวลา 03:30 นาฬิกา
3. ↑  มีแหล่งข้อมูลหนึ่งระบุว่าเรือถูกยึดโดยเยอรมนีและได้รับการส่งมอบให้กับกองทัพเรือของรัฐเอกราชโครเอเชียซึ่งเป็นรัฐหุ่นเชิด แต่นอกเหนือจากข้อมูลของ Freivogel และ Rastelli แล้ว แหล่งอื่น ๆ ระบุว่าเรือได้รับการส่งมอบให้กับราชนาวียูโกสลาเวียในเดือนธันวาคม พ.ศ. 2486

เชิงอรรถ
--------

1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Gardiner 1985, p. 339.
2. 1 2 3 4 5  Greger 1976, p. 58.
3. 1 2 3 4 5  Freivogel 2020, p. 102.
4. ↑  Freivogel 2020, p. 106.
5. 1 2 3 4 5  Freivogel 2020, p. 103.
6. 1 2 3  Freivogel 2020, pp. 102–103.
7. 1 2  O'Hara, Worth & Dickson 2013, pp. 26–27.
8. ↑  Friedman 2011, p. 294.
9. ↑  Greger 1976, pp. 11–12.
10. ↑  Freivogel 2019, p. 68.
11. ↑  Freivogel 2019, p. 69.
12. ↑  Cernuschi & O'Hara 2015, p. 171.
13. ↑  Cernuschi & O'Hara 2015, p. 168.
14. ↑  Freivogel 2019, p. 186.
15. ↑  Halpern 2012, p. 229.
16. ↑  Freivogel 2019, p. 221.
17. ↑  Freivogel 2019, p. 320.
18. ↑  Sokol 1968, pp. 133–134.
19. 1 2  Sokol 1968, p. 134.
20. 1 2  Sieche 1991, pp. 127, 131.
21. ↑  Sokol 1968, p. 135.
22. ↑  Freivogel 2019, p. 380.
23. ↑  Cernuschi & O'Hara 2015, p. 37.
24. 1 2  Vego 1982, p. 345.
25. ↑  Djukanović 2023, p. 11.
26. 1 2  Freivogel 2020, p. 12.
27. ↑  Chesneau 1980, p. 355.
28. 1 2 3 4 5  Freivogel 2020, p. 104.
29. ↑  Jarman 1997a, p. 733.
30. ↑  Jarman 1997b, p. 183.
31. ↑  Jarman 1997b, p. 451.
32. ↑  Niehorster 2013.
33. ↑  Freivogel & Rastelli 2015, p. 93.
34. 1 2  Brescia 2012, p. 151.
35. ↑  Freivogel & Rastelli 2015, p. 135.
36. ↑  Freivogel & Rastelli 2015, pp. 126 & 130.
37. ↑  Freivogel & Rastelli 2015, p. 142.
38. ↑  Freivogel & Rastelli 2015, pp. 171–172.
39. ↑  Freivogel & Rastelli 2015, p. 103.
40. ↑  Chesneau 1980, p. 357.
41. ↑  Whitley 1988, p. 186.
42. ↑  Freivogel 2021, p. 14.
43. ↑  Freivogel 2021, pp. 107–108.
44. ↑  Freivogel 2021, p. 108.
45. ↑  Freivogel 2021, p. 107.

อ้างอิง
-------

* Brescia, Maurizio (2012). *Mussolini's Navy*. บรานซ์ลี, เซาท์ยอร์กเชอร์: Seaforth Publishing. ISBN 978-1-59114-544-8.
* Cernuschi, Enrico & O'Hara, Vincent P. (2015). "The Naval War in the Adriatic Part I: 1914–1916". ใน Jordan, John (บ.ก.). *Warship 2015*. ลอนดอน: Bloomsbury. pp. 161–173. ISBN 978-1-84486-295-5.
* Chesneau, Roger, บ.ก. (1980). *Conway's All the World's Fighting Ships 1922–1946*. ลอนดอน: Conway Maritime Press. ISBN 978-0-85177-146-5.
* Djukanović, Bojka (2023). *Historical Dictionary of Montenegro*. แลนแฮม, แมริแลนด์: Rowman & Littlefield Publishers. ISBN 978-1-5381-3915-8.
* Freivogel, Zvonimir & Rastelli, Achille (2015). *Adriatic Naval War 1940-1945*. ซาเกร็บ, โครเอเชีย: Despot Infinitus. ISBN 978-953-7892-44-9.
* Freivogel, Zvonimir (2019). *The Great War in the Adriatic Sea 1914–1918*. ซาเกร็บ, โครเอเชีย: Despot Infinitus. ISBN 978-953-8218-40-8.
* Freivogel, Zvonimir (2020). *Warships of the Royal Yugoslav Navy 1918-1945*. ซาเกร็บ, โครเอเชีย: Despot Infinitus. ISBN 978-953-8218-72-9.
* Freivogel, Zvonimir (2021). *Warships of the Royal Yugoslav Navy 1945-1991*. ซาเกร็บ, โครเอเชีย: Despot Infinitus. ISBN 978-953-366-006-6.
* Freivogel, Zvonimir (2022). *Austro-Hungarian Torpedo-Boats in World War One*. ซาเกร็บ, โครเอเชีย: Despot Infinitus. ISBN 978-953-366-036-9.`{{cite book}}`: CS1 maint: ignored ISBN errors (ลิงก์)
* Friedman, Norman (2011). *Naval Weapons of World War One*. แอนแนโพลิส, แมริแลนด์: Naval Institute Press. ISBN 978-1-84832-100-7.
* Gardiner, Robert, บ.ก. (1985). *Conway's All the World's Fighting Ships 1906–1921*. ลอนดอน: Conway Maritime Press. ISBN 978-0-85177-245-5.
* Greger, René (1976). *Austro-Hungarian Warships of World War I*. ลอนดอน: Allan. ISBN 978-0-7110-0623-2.
* Halpern, Paul G. (2012). *A Naval History of World War I*. แอนแนโพลิส, แมริแลนด์: Naval Institute Press. ISBN 978-0-87021-266-6.
* Jarman, Robert L. บ.ก. (1997a). *Yugoslavia Political Diaries 1918–1965*. Vol. 1. สเลา, บาร์กเชอร์: Archives Edition. ISBN 978-1-85207-950-5.
* Jarman, Robert L. บ.ก. (1997b). *Yugoslavia Political Diaries 1918–1965*. Vol. 2. สเลา, บาร์กเชอร์: Archives Edition. ISBN 978-1-85207-950-5.
* Niehorster, Leo (2013). "Balkan Operations Order of Battle Royal Yugoslavian Navy Coastal Defense Command 6th April 1941". Leo Niehorster. สืบค้นเมื่อ 27 มกราคม 2015.
* O'Hara, Vincent; Worth, Richard; Dickson, W. (2013). *To Crown the Waves: The Great Navies of the First World War*. แอนแนโพลิส, แมริแลนด์: Naval Institute Press. ISBN 978-1-61251-269-3.
* Sieche, Erwin F. (1991). "S.M.S. Szent István: Hungaria's Only and Ill-Fated Dreadnought". *Warship International*. แทลีโด, โอไฮโอ: International Warship Research Organization. **XXVII** (2): 112–146. ISSN 0043-0374.
* Sokol, Anthony Eugene (1968). *The Imperial and Royal Austro-Hungarian Navy*. แอนแนโพลิส, แมริแลนด์: U.S. Naval Institute. OCLC 1912.
* Vego, Milan (1982). "The Yugoslav Navy 1918–1941". *Warship International*. แทลีโด, โอไฮโอ: International Naval Research Organisation. **XIX** (4): 342–361. ISSN 0043-0374.
* Whitley, M. J. (1988). *Destroyers of World War Two: An International Encyclopedia*. แอนแนโพลิส, แมริแลนด์: Naval Institute Press. ISBN 978-0-87021-326-7.