**พลตำรวจโท แชน วรงคไพสิฐ** หรือที่รู้จักในชื่อ **ดาบแชน** เป็นตำรวจนักกู้ระเบิดที่มีชื่อเสียง ผู้ให้สัมภาษณ์ตามสื่อต่าง ๆ และออกรายการโทรทัศน์หลายครั้ง รวมถึงเป็นหัวหน้าหน่วยทำลายล้างวัตถุระเบิด ซึ่งเป็นที่รู้จักในชื่อ "หน่วยเหยี่ยวดง 60" โดยได้รับรางวัลคนดีของแผ่นดินใน พ.ศ. 2554 และในภายหลัง เขาได้เสียชีวิตจากการปฏิบัติหน้าที่ โดยระเบิดแสวงเครื่อง

ประวัติ
-------

แชน วรงคไพสิฐ มีชื่อเดิมคือ แชน แซ่หว่อง เป็นชาวจังหวัดนราธิวาสโดยกำเนิด มีมารดาชื่อยุพา แซ่หว่อง ซึ่งแชน มาจากครอบครัวที่มีฐานะยากจน โดยประกอบอาชีพรับจ้างทำนาและกรีดยาง และเขาได้เข้าศึกษาระดับประถมที่โรงเรียนบ้านไร่พระยา อำเภอเมือง จังหวัดนราธิวาส รวมทั้งเคยทำงานเป็นลูกจ้างศูนย์ศึกษาการพัฒนาพิกุลทองอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จังหวัดนราธิวาส

แชนสำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนตำรวจภูธร 9 รุ่นที่ 36 ใน พ.ศ. 2538 และเริ่มงานรักษาความปลอดภัย ชุดหน่วยปฏิบัติการพิเศษ หัวหน้าชุดคุ้มครองหมู่บ้าน สายตรวจรถจักรยานยนต์ จนถึง พ.ศ. 2532 และผ่านการอบรมด้านการเก็บกู้ระเบิดเบื้องต้น รวมถึงได้รับการอบรมหลักสูตรอีโอดี ที่สหรัฐอเมริกา จากการที่เขาได้แสดงความสามารถด้านเก็บกู้ระเบิดนี้เอง ที่ทำให้เขาเริ่มก้าวสู่เส้นทางของหน่วยทำลายล้างวัตถุระเบิด (ทลร.) (อังกฤษ: Explosive Ordnance Disposal (EOD))

พ.ศ. 2553 แชนถูกยิงจนได้รับบาดเจ็บ และพักรักษาตัวกว่า 1 ปี ก่อนที่จะย้ายมาทำหน้าที่เป็นสายตรวจที่จังหวัดนราธิวาส กระทั่งในภายหลังเขาได้มาช่วยงานราชการที่หน่วยปฏิบัติการพิเศษ เพื่อทำหน้าที่เก็บกู้ระเบิดอีกครั้ง

รายการ*คนค้นฅน* ได้เคยนำเสนอชีวประวัติของแชน วรงคไพสิฐ ในตอน "ดาบแชน คนกู้ระเบิด" โดยได้นำเสนอการปฏิบัติหน้าที่เสี่ยงชีวิตในเหตุการณ์ความไม่สงบในชายแดนภาคใต้ของประเทศไทยตั้งแต่ พ.ศ. 2553 ซึ่งได้มีการเปิดเผยว่าเขาได้เผชิญกับระเบิดมากว่าหนึ่งร้อยลูก โดยบางครั้งก็ได้รับบาดเจ็บจนเกือบเอาชีวิตไม่รอด แต่ก็หายบาดเจ็บมาได้ทุกครั้ง จนทำให้ผู้คนพร้อมใจยกให้เขาเป็น "นายดาบเดนตาย" และในวันที่ 8 มิถุนายน พ.ศ. 2554 เขาได้รับการติดยศเป็นร้อยตำรวจตรี

การปฏิบัติหน้าที่ของหน่วยเหยี่ยวดง 60 ของเขาได้รับการเสนอผ่านรายการ*คนค้นฅน* อีกครั้งใน พ.ศ. 2554 ซึ่งแสดงให้เห็นถึงปฏิบัติการของเจ้าหน้าที่ 15 นาย ภายใต้การนำของ ร.ต.ต.แชน โดยในปีเดียวกันนี้ ทีมของเขาได้รับรางวัลคนดีของแผ่นดิน ประจำปี 2554 ซึ่งหลังจากได้รับรางวัลเพียง 2 วัน หน่วยเหยี่ยวดง 60 ก็พบกับเหตุระเบิดในอำเภอตากใบ โดยเจ้าหน้าที่ทีมได้รับบาดเจ็บ 6 นาย รวมถึง ร.ต.ต.แชน ได้รับบาดเจ็บที่ดวงตาก่อนที่จะได้รับการรักษาจนหายเป็นปกติ

ชีวิตส่วนตัว
------------

แชนได้รับการกล่าวว่าเป็นผู้มีอัธยาศัยไมตรี เข้ากับคนง่าย ชอบช่วยเหลือผู้อื่น เขามีคู่สมรสชื่อนันทวรรณ วรงคไพสิฐ ซึ่งเคยร้องขอให้เขาลาออกมาเพื่อใช้ชีวิตแบบคนทั่วไปหลายครั้ง แต่แชนก็ยังคงตั้งใจที่จะทำหน้าที่ต่อ ซึ่งทั้งคู่มีลูกสาวเป็นพยาบาลประจำห้องฉุกเฉินชื่อ ชนกนันท์ วรงคไพสิฐ และลูกชายอีก 1 คน ชื่อเชาวนันท์ วรงคไพสิฐ ผู้ต้องการที่จะเป็นตำรวจเช่นเดียวกับบิดา

การปฏิบัติหน้าที่
-----------------

แชน วรงคไพสิฐ เป็นบุคคลสำคัญในการเก็บกู้วัตถุระเบิดที่จังหวัดชายแดนภาคใต้ โดยเป็นผู้มุ่งเน้นการเก็บกู้วัตถุระเบิดมากกว่าการทำลาย เนื่องด้วยต้องการเก็บหลักฐานเพื่อตามหาผู้ผลิต และเขาบุคคลรายแรก ๆ ที่ได้ให้ข้อมูลสำหรับเครื่องตรวจวัตถุระเบิดจีที200 ว่ามีความน่าเชื่อถือเพียง 30 เปอร์เซนต์

จากการตรวจสอบประวัติการทำงานของแชนอย่างเป็นทางการ พบว่าเขาสามารถเก็บกู้วัตถุระเบิดได้ 325 ครั้ง ในระยะเวลา 25 ปีของการทำงาน นับเป็นผู้ทำการเก็บกู้วัตถุระเบิดได้มากที่สุดของประเทศ

การเสียชีวิต
------------

วันที่ 28 ตุลาคม พ.ศ. 2556 ร.ต.ต.แชน วรงคไพสิฐ พร้อมด้วยเจ้าหน้าที่เก็บกู้วัตถุระเบิด ได้ปฏิบัติหน้าที่เก็บกู้วัตถุระเบิดที่อำเภอบาเจาะ จังหวัดนราธิวาส ร.ต.ต.แชน และสมาชิกทีมได้เดินไปพบวัตถุระเบิดที่ปากหลุม จึงได้มีการตะโกนให้ทุกคนได้ระวังตัว แต่ในเวลานั้นเอง ได้มีผู้ก่อเหตุใช้วิทยุสื่อสารจุดชนวนระเบิดที่ประกอบไว้ในถังแก๊สหุงต้มหนัก 50 กิโลกรัมที่ฝังไว้ในบริเวณใกล้กันจนระเบิด ทำให้ ร.ต.ต.แชน ถูกแรงระเบิดจนเสียชีวิต

จากเหตุการณ์ดังกล่าว ได้มีข้าราชการตำรวจ, ทหาร และประชาชนเป็นจำนวนกว่า 5,000 คนเดินทางมาร่วมพิธีรดน้ำศพและไว้อาลัย รวมถึงได้เตรียมพิธีพระราชทานเพลิงศพขึ้นในวันที่ 3 พฤศจิกายน พ.ศ. 2556 และทางสำนักงานตำรวจแห่งชาติได้พิจารณาปูนบำเหน็จเป็นกรณีพิเศษ 7 ขั้น พร้อมเยียวยาครอบครัวผู้เสียชีวิต โดย ร.ต.ต.แชน ได้รับการเลื่อนยศเป็น พลตำรวจโท ส่วนทาง พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ซึ่งดำรงตำแหน่งผู้บัญชาการทหารบก ในฐานะผู้อำนวยการรักษาความมั่นคงภายในราชอาณาจักร ได้ยกย่องสดุดีวีรกรรมการปฏิบัติหน้าที่ และแสดงความเสียใจต่อครอบครัว โดยถือว่าแชน เป็นผู้เชี่ยวชาญด้านการเก็บกู้วัตถุระเบิดมากที่สุดคนหนึ่ง รวมถึงกระทรวงกลาโหมได้ยกย่องให้แชนเป็นบุคคลทรงคุณค่า โดยถือเป็นการสูญเสียบุคลากรระดับคุณภาพครั้งใหญ่

สิ่งสืบเนื่อง
-------------

จากเหตุการณ์ความสูญเสียดังกล่าว สัณฐิติ ขอจิตรเมตต์ ซึ่งเป็นผู้สื่อข่าวจังหวัดนราธิวาสถึงกับกอดเพื่อนร่ำไห้ด้วยความเสียใจเมื่อครั้งที่บันทึกภาพทำข่าว รวมถึงทางสังคมออนไลน์ ได้ทำการเผยแพร่ภาพเจ้าหน้าที่เก็บกู้และทำลายวัตถุระเบิด ขณะกำลังกราบบริเวณที่แชนเสียชีวิตทั้งที่รองเท้าหลุดชำรุด โดยเป็นการเผยแพร่อย่างกว้างขวาง เพื่อเรียกร้องให้หน่วยงานรัฐบาลและผู้เกี่ยวข้องเข้าช่วยเหลือ

รางวัลที่ได้รับ
---------------

* รางวัลตำรวจดีเด่น จากสำนักงานตำรวจแห่งชาติ
* รางวัลตำรวจดีเด่นต้นแบบ ของมูลนิธิบุณยะจินดา
* ตำรวจผู้ปฏิบัติงานดีเด่นและเสียสละ ของศูนย์ปฏิบัติการสำนักงานตำรวจแห่งชาติส่วนหน้า (ศปก.ตร.สน.)
* 13 ตุลาคม พ.ศ. 2552 (วันตำรวจ) - รางวัลตำรวจดีเด่นในโครงการคนดีแทนคุณแผ่นดินของบริษัท เนชั่น มัลติมีเดีย กรุ๊ป จำกัด (มหาชน)
* พ.ศ. 2554 - รางวัลฅนต้นเรื่องแห่งปี 2554
* พ.ศ. 2554 - รางวัลคนค้นฅนอวอร์ด ประจำปี 2554
* พ.ศ. 2554 - รางวัลคนดีของแผ่นดิน ประจำปี 2554

ปริญญากิตติมศักดิ์
------------------

* 28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2554 - รับพระราชทานนิติศาสตรบัณฑิตกิตติมศักดิ์ จากมหาวิทยาลัยรามคำแหง

อ้างอิง
-------

1. ↑  ""ดาบแชน" นักกู้ระเบิดพันลูกแห่งนราธิวาส - โพสต์ทูเดย์ ข่าววิเคราะห์". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2013-12-11. สืบค้นเมื่อ 2021-10-10.
2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11  อาลัยดาบแชนนักกู้ระเบิดแห่งแดนใต้ : อาชญากรรม : ข่าวทั่วไป : คมชัดลึก
3. 1 2 3 4 5 6  บึ้มบาเจาะ! "ดาบแชน" ตำรวจกู้ระเบิดคนดังพลีชีพพร้อมเพื่อนอีก 2
4. 1 2  ‘หมวดแชน’... วีรบุรุษชายแดนใต้ กู้ระเบิด ผดุงชีวิต พิทักษ์ถิ่นด้ามขวานทอง. **สยามรัฐสัปดาห์วิจารณ์**. ปีที่ 61 ฉบับที่ 7. วันศุกร์ที่ 1 - วันพฤหัสบดีที่ 7 พฤศจิกายน พ.ศ. 2556. ISSN 0125-0787. หน้า 8
5. ↑  ลวงบึม-3 ศพ 'หมวดแซน' พลีชีพ - thairath.co.th
6. ↑  ถอดชนวนระเบิด 10 ปีไฟใต้'มือประกอบ'ไม่เกิน 40 ชีวิต! - คมชัดลึก
7. ↑  เปิดประวัติ "ร.ต.ต.แชน วรงคไพสิฐ" ชุด EOD ผู้พลีชีพขณะเก็บกู้วัตถุระเบิด[*ลิงก์เสีย*]
8. ↑  ในหลวง-ราชินี ประทานพวงมาลาหน้าหีบศพ "ร.ต.ต.แชน"[*ลิงก์เสีย*]
9. 1 2  "ประวัติ ร.ต.ต. แชน วรงคไพสิฐ ดาบกู้...สู่สันติสุข - Scoop MThai". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2013-10-31. สืบค้นเมื่อ 2013-10-30.
10. ↑  บึ้มป่วนนรา ร.ต.ต.หัวหน้าหน่วยกู้ระเบิดดับพร้อมลูกน้อง 3 ศพ - เดลินิวส์
11. 1 2 3  เปิดประวัติ "ร.ต.ต.แชน วรงคไพสิฐ" ชุด EOD ผู้พลีชีพขณะเก็บกู้วัตถุระเบิด[*ลิงก์เสีย*]
12. 1 2 3  สุดสลด! 'ดาบแซน'EODคนกล้าพลีชีพขณะกู้ระเบิดพร้อมลูกน้อง - ข่าวไทยรัฐ
13. ↑  ลอบบึ้มบาเจาะร.ต.ต.แซนหน่วยอีโอดีดับ - โพสต์ทูเดย์ ข่าวกทม.-ภูมิภาค[*ลิงก์เสีย*]
14. ↑  กราบเท้าพ่อครั้งสุดท้าย - กรุงเทพธุรกิจ ออนไลน์[*ลิงก์เสีย*]
15. ↑  ในหลวง-ราชินีพระราชทานพวงมาลาหมวดแชน : INN News[*ลิงก์เสีย*]
16. ↑  วีรบุรุษ‘อีโอดี’พลีชีพ ขวัญกำลังใจตำรวจ-ทหารเต็มเปี่ยม. **สยามรัฐ**. ปีที่ 64 ฉบับที่ 22102. วันพฤหัสบดีที่ 31 ตุลาคม พ.ศ. 2556. ISSN 1686-5502. หน้า 5
17. ↑  ไว้อาลัย หมวดแชน นักเก็บกู้ระเบิดชั้นครู - Voice TV[*ลิงก์เสีย*]
18. 1 2  ตร.ปูนบำเหน็จ 7 ขั้น "หมวดแชน-ตำรวจชุด EOD" พลีชีพ 3 นาย พร้อมขอเหรียญกล้าหาญ
19. ↑  หนังสือพิมพ์บ้านเมือง » โจรใต้วางระเบิด 2 ร้อยตำรวจ
20. ↑  "มทภ.4 เป็นประธานรดน้ำศพ 'ดาบแชน' : INN News". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-03-05. สืบค้นเมื่อ 2013-10-30.
21. ↑  คลื่นมหาชนจำนวนมากร่วมรดน้ำศพ "ร.ต.ต.แชน" วีรบุรุษกู้วัตถุระเบิด[*ลิงก์เสีย*]
22. ↑  "ปูนบำเหน็จ 7 ขั้น หมวดแชน พร้อมบรรจุทายาทเป็นตำรวจ". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-03-05. สืบค้นเมื่อ 2013-10-31.
23. ↑  ผบ.ทบ.สดุดีวีรกรรม'3 อีโอดี'เหยื่อไฟใต้ - กรุงเทพธุรกิจ ออนไลน์[*ลิงก์เสีย*]
24. ↑  กห.ยกย่องหมวดแชนบุคคลทรงคุณค่า! : อาชญากรรม : ข่าวทั่วไป : คมชัดลึก
25. ↑  **คมชัดลึก**. ปีที่ 13 ฉบับที่ 4392. วันอังคารที่ 29 ตุลาคม พ.ศ. 2556. ISSN 16851390. หน้า 1
26. ↑  "แชร์ว่อน ! ภาพชุด EOD พื้นรองเท้าพังขณะปฏิบัติหน้าที่". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2013-11-04. สืบค้นเมื่อ 2013-11-27.
27. ↑  ชาวเน็ตเผยสภาพรองเท้าจนท.กู้ระเบิดใต้ - โพสต์ทูเดย์ ข่าวการเมือง[*ลิงก์เสีย*]
28. 1 2 3  แม่ทัพภาคที่ 4 เป็นประธานในพิธีรดน้ำศพ ร.ต.ต.แชน วรงคไพสิฐ หรือหมวดแชน[*ลิงก์เสีย*]
29. ↑  "ฉบับที่ ๔๐ - ru joomla society" (PDF). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2016-03-03. สืบค้นเมื่อ 2013-11-03.
30. ↑  สมเด็จพระเทพฯ พระราชทานปริญญา ม.รามฯ วันที่ 1[*ลิงก์เสีย*]
31. ↑  "ม.ร.ร่วมไว้อาลัยหมวดแชน : การศึกษาสาธารณสุขสิ่งแวดล้อม : ข่าวทั่วไป : คมชัดลึก". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2013-11-12. สืบค้นเมื่อ 2013-11-27.

บรรณานุกรม
* สนธยา เอี่ยมสำอางค์. *วีรบุรุษ E.O.D. "ดาบแชน" นักกู้ระเบิด หัวใจนี้...พลีเพื่อแผ่นดินเกิด*. สำนักพิมพ์ยอดมาลา. จังหวัดชลบุรี. ISBN 978-616-7600-56-7

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* แชน วรงคไพสิฐ ที่เฟซบุ๊ก