recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
เชกเทเบิล เครื่องมือในการทดสอบการจำลองแผ่นดินไหวในทางวิศวกรรม
**วิศวกรรมแผ่นดินไหว** คือ การศึกษาพฤติกรรมของอาคารและโครงสร้างที่เปลี่ยนไปเนื่องจากเกิดขึ้นจากแรงแผ่นดินไหว โดยวิศวกรรมแผ่นดินไหวเป็นส่วนหนึ่งของวิศวกรรมโยธาและวิศวกรรมโครงสร้าง โดยหัวข้อศึกษาจะแบ่งเป็นหัวข้อหลักได้แก่ การเข้าใจปฏิกิริยาที่เกิดขึ้นระหว่างโครงสร้างกับพื้นฐาน การคาดเดาผลที่เกิดขึ้นกับอาคารและโครงสร้างพื้นฐานภายหลังจากเหตุการณ์แผ่นดินไหว และ การออกแบบก่อสร้างรวมถึงการดูแลโครงสร้างที่ได้มาตรฐานอาคารในการต้านทานแรงแผ่นดินไหว

การออกแบบโครงสร้างต้านแผ่นดินไหว
--------------------------------

การออกแบบโครงสร้างต้านแผ่นดินไหวนั้น หมายถึงการคำนวณแรงแผ่นดินไหวว่าเป็นปัจจัยหนึ่งที่จะทำให้โครงสร้างพังทลายในขั้นตอนการออกแบบ โดยในปัจจุบันในหลายประเทศได้มีการกำหนดให้แรงแผ่นดินไหวถูกนำมาคำนวณในส่วนของมาตรฐานอาคาร รวมถึงในประเทศไทยที่มีการกำหนดตามมาตรฐาน มยพ. 1301-50

อ้างอิง
-------

1. ↑  Berg, Glen V. (1983). *Seismic Design Codes and Procedures*. EERI. ISBN 0943198259.
2. ↑  การออกแบบอาคารต้านแผ่นดินไหว

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* ศ.ดร.ปณิธาน ลักคุณะประสิทธิ์ วิศวกรรมแผ่นดินไหว ถือกฎธรรมชาติเหนือกฎหมาย เก็บถาวร 2016-03-05 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* wikibooks:Seismic fitness
เนบิวลาเอสกิโมมีดาวแคระขาวซึ่งเป็นดาวมวลอัดแน่นอยู่ที่ใจกลาง**ดาวมวลอัดแน่น** (compact star) เป็นชื่อที่ใช้ในฟิสิกส์ดาราศาสตร์สำหรับเรียกดาวแคระขาว ดาวนิวตรอน และ หลุมดำ วัตถุเหล่านี้มีขนาดเล็กเมื่อเทียบกับขนาดต่อมวลของดาวฤกษ์ปกติ

ดาวแคระขาวและดาวนิวตรอนเรียกอีกอย่างว่า **ดาวสถานะเสื่อม** (degenerate star) เพราะดาวแคระขาวได้รับแรงค้ำจุนจากความดันสถานะเสื่อมของอิเล็กตรอน ส่วนดาวนิวตรอนได้รับแรงค้ำจุนจากความดันสถานะเสื่อมของนิวตรอน นอกจากนี้แล้ว ยังมีการเสนอทฤษฎีความเป็นไปได้เกี่ยวกับการมีอยู่ของ ดาวควาร์ก ซึ่งเป็นดาวที่ได้รับแรงค้ำจุนจากความดันสถานะเสื่อมของควาร์กด้วย

จุดสิ้นสุดของวิวัฒนาการของดาวฤกษ์
---------------------------------

ดาวมวลอัดแน่นถือเป็นช่วงสุดท้ายของวิวัฒนาการของดาวฤกษ์

เมื่อดาวฤกษ์ส่องแสง มันจะสูญเสียพลังงานในตัวเองไปเรื่อย ๆ พลังงานที่สูญเสียไปจากพื้นผิวที่แผ่รังสีจะสมดุลกับพลังงานที่เกิดจากปฏิกิริยานิวเคลียร์ฟิวชันภายในดาวฤกษ์ แต่การตายของดาวฤกษ์จะเริ่มขึ้นเมื่อดาวฤกษ์หมดพลังงาน ก๊าซร้อนภายในไม่สามารถรองรับน้ำหนักของดาวฤกษ์ได้ และถูกอัดเข้าไปภายในจนกลายเป็นดาวที่มีความหนาแน่นสูง นั่นก็คือดาวมวลอัดแน่น

ความแตกต่างระหว่างดาวแคระขาวหรือดาวนิวตรอนกับดาวฤกษ์เดิมนั้นอาจสามารถอธิบายได้โดยการเปรียบเทียบกับความแตกต่างระหว่างความหนาแน่นของแข็งและก๊าซ

เวลาที่ดาวแคระขาวต้องใช้เวลาในการเย็นตัวเพื่อกลายเป็นดาวแคระดำนั้นยาวนานกว่าอายุของเอกภพในปัจจุบันมาก

อ้างอิง
-------

1. ↑  谷口義明 (2005). *暗黒宇宙の謎*. ブルーバックス. 講談社. p. 71. ISBN 4-06-257496-9.
2. 1 2  *シリーズ現代の天文学別巻 天文学辞典* (第I版第I刷 ed.). 日本評論社. p. 131、177頁. ISBN 978-4-535-60738-5.
ภาพถ่ายดาวที่หมุนรอบขั้วฟ้าเหนือ
ดาวค้างฟ้าจะดูเหมือนหมุนไปรอบขั้วท้องฟ้าโดยไม่ตกลับขอบฟ้า
**ดาวรอบขั้วท้องฟ้า** (circumpolar star) คือดาวที่อยู่ใกล้กับขั้วท้องฟ้าเหนือ หรือ ขั้วท้องฟ้าใต้ ซึ่งมักจะไม่ตกลงไปอยู่ต่ำกว่าเส้นขอบฟ้าในระหว่างการเคลื่อนที่ในรอบวันจากการหมุนรอบตัวเองของโลก ดังนั้นจึงสามารถมองเห็นบนท้องฟ้ายามค่ำคืนได้ตลอดเวลา ณ จุดนั้น ดาวรอบขั้วท้องฟ้าที่ไม่ตกลับขอบฟ้าเลยจะเรียกว่า **ดาวค้างฟ้า** สามารถเห็นได้ตลอดทั้งปี หากไม่มีแสงอาทิตย์บดบังในเวลากลางวัน

ดาวค้างฟ้า
----------

ดาวดวงไหนบ้างถึงจะเป็นดาวค้างฟ้านั้นขึ้นอยู่กับว่าผู้สังเกตอยู่ในซีกโลกเหนือหรือซีกโลกใต้และอยู่ที่ละติจูดเท่าใด ความสูงของขั้วท้องฟ้าเหนือหรือใต้จะเท่ากับละติจูดของผู้สังเกตการณ์ หากมุมจากดาวดวงนั้นไปยังขั้วท้องฟ้าเป็นค่าน้อยกว่าละติจูดของผู้สังเกต ดาวดวงนั้นก็จะเป็นดาวค้างฟ้า

ตัวอย่างเช่น หากละติจูดของผู้สังเกตอยู่ที่ 45 องศาเหนือ ดาวที่อยู่ในตำแหน่งภายในไม่เกิน 45 องศาห่างจากขั้วฟ้าเหนือจะเป็นดาวค้างฟ้า และหากผู้สังเกตอยู่ที่ละติจูด 35 องศาใต้ ดาวที่อยู่ห่างจากขั้วท้องฟ้าใต้ภายในรัศมี 35 องศาจะเป็นดาวค้างฟ้า ส่วนดาวที่อยู่บนเส้นศูนย์สูตรท้องฟ้านั้นจะไม่อาจเป็นดาวค้างฟ้าได้ไม่ว่าจะอยู่ที่ใดบนโลกก็ตาม

หากทราบละติจูดของผู้สังเกตและเดคลิเนชัน δ ของดาว ก็สามารถรู้ได้ว่าเป็นดาวค้างฟ้าหรือไม่

ดาวบนซีกท้องฟ้าเหนือสำหรับผู้สังเกตการณ์ในซีกโลกเหนือ ให้คำนวณ 90° - δ

ตัวอย่างเช่น ดาวอัลฟาหมีใหญ่ มีเดคลิเนชัน +61°45' จะเป็นดาวค้างฟ้าเมื่ออยู่ที่ละติจูดเหนือ 28°15' N ขึ้นไป

ดาวบนซีกท้องฟ้าใต้สำหรับผู้สังเกตการณ์ในซีกโลกใต้ ให้คำนวณ 90° + δ

ตัวอย่างเช่น อัลฟาคนครึ่งม้า มีเดคลิเนชันที่ -60°50' และเป็นดาวค้างฟ้าสำหรับผู้สังเกตการณ์ที่ละติจูดใต้ 29°10' S ลงมา

อ้างอิง
-------

1. ↑  Norton, A.P. "Norton's 2000.0 :Star Atlas and Reference Handbook", Longman Scientific and Technical, (1986) p.39-40
แผนภาพของแฮร์ตสปรอง–รัสเซิล
ชนิดสเปกตรัม
ดาวแคระน้ำตาล
ดาวแคระขาว
ดาวแคระแดง
ดาวแคระเล็ก
ดาวแคระ
แถบลำดับหลัก
ดาวยักษ์เล็ก
ดาวยักษ์
ดาวยักษ์สว่าง
ดาวยักษ์ใหญ่
ดาวยักษ์ใหญ่ยิ่ง
โชติมาตร
สัมบูรณ์
(MV)

**ดาวยักษ์น้ำเงิน** (blue giant) เป็นดาวฤกษ์ที่มีความส่องสว่างชั้น 3 (ดาวยักษ์) หรือ 2 (ดาวยักษ์สว่าง) ที่มีชนิดสเปกตรัมประเภท O หรือ B ปรากฏเป็นสีน้ำเงินเนื่องจากอุณหภูมิสูง

ภาพรวม
------

ทางด้านซ้ายคือดาวแกมมานายพรานซึ่งเป็นดาวยักษ์น้ำเงิน ทางด้านขวาคือดาวอัลกอลบี และดาวสีเหลืองตรงกลางคือดวงอาทิตย์
ดาวฤกษ์ประเภทนี้จะปรากฏทางด้านซ้ายบนของดาวฤกษ์ในแถบลำดับหลักในแผนภาพของแฮร์ตสปรอง–รัสเซิล เส้นผ่านศูนย์กลางอยู่ที่ 5 ถึง 10 เท่าของดวงอาทิตย์ แต่กำลังส่องสว่างจะสูงกว่าหลายพันถึงหลายหมื่นเท่า อย่างไรก็ตาม เนื่องจากมีการเผาไหม้เชื้อเพลิงอย่างรุนแรง จึงมีอายุขัยสั้นอยู่ได้แค่เพียงไม่กี่ล้านถึงไม่กี่สิบล้านปี เชื่อกันว่าหลังจากผ่านช่วงที่เป็นดาวยักษ์ใหญ่แดงแล้ว ในที่สุดมันก็จะเกิดมหานวดารา แล้วเหลือดาวนิวตรอน หรือหลุมดำไว้

อ้างอิง
-------

1. ↑  *オックスフォード天文学辞典* (初版第1刷 ed.). 朝倉書店. p. 222頁. ISBN 4-254-15017-2.
นาฬิกาช้างในเอกสารของ อิสมาอีล อัลญะซะรี (ค.ศ. 1206) จาก *ตำราความรู้ของเครื่องกลอันปราดเปรื่อง*
นาฬิกาช้างที่สร้างขึ้นจริง จัดแสดงในอิบน์ บะฏูเฏาะฮ์มอล ดูไบ
**นาฬิกาช้าง** (อังกฤษ: elephant clock) เป็นสิ่งประดิษฐ์ยุคกลางโดย อิสมาอีล อัลญะซะรี (1136–1206) วิศวกรและนักประดิษฐ์นาฬิกาหลายชนิด

กลไกเวลาของนาฬิกานั้นมาจากแอ่งน้ำที่ซ่อนไว้ในตัวช้าง ในถังน้ำมีถ้วยลึกลอยอยู่ ซึ่งมีรูเล็ก ๆ อยู่ตรงกลาง โดยถ้วยนี้จะใช้เวลาครึ่งชั่วโมงพอดีในการที่น้ำจะเติมเช้าจนเต็ม ทันใดเมื่อถ้วยจมลงก็จะดึงเส้นเชือกที่ติดกับกลไกแบบม้าโยกในหอคอยบนเหนือช้าง ปล่อยให้ลูกบอลหล่นลงมาในปากของงู ทำให้งูล้มไปด้านหน้าและดึงถ้วยขึ้นมาจากน้ำโดยใช้เชือก ในขณะเดียวกัน ระบบเส้นเชือกจะทำให้หุ่นในหอคอยยกหัวขึ้นทางซ้ายหรือขวา ส่วนควาญช้างจะตีกลอง ซึ่งจะบอกว่าครบครึ่งชั่วโมงหรือหนึ่งชั่วโมง ถัดมา งูจะหักกลับไปที่เดิม และวนเวียนวงจรนี้ใหม่อีกครั้ง

ในปัจจุบันมีการสร้างนาฬิกาช้างขึ้นจริงมากมายภายใต้องค์กร 1001 อินเวนชั่นส์ และนำไปจัดแสดงทั่วโลกตั้งแต่ปี 2006 ในปี 2010 ขณะที่จัดแสดงในพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์ลอนดอน นักข่าวบีบีซี นิค ฮิงงัมเคยชื่นชมว่าสิ่งประดิษฐ์ยักษ์นี้ "อลังการ"

อ้างอิง
-------

1. ↑  Ibn al-Razzaz Al-Jazari (ed. 1974), *The Book of Knowledge of Ingenious Mechanical Devices*. Translated and annotated by Donald Routledge Hill, Dordrecht/D. Reidel.
2. ↑  Robinson, Andrew (2007), *The Story of Measurement: From Cubits to Megabytes*, Thames & Hudson, ISBN 978-0-500-51367-5
3. ↑  "Science Museum exhibition of Muslim heritage". BBC News. 21 January 2010. สืบค้นเมื่อ 2 December 2014.
4. ↑  "1001 Inventions: Discover the Muslim Heritage in Our World". Time Out London. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-08-22. สืบค้นเมื่อ 2 December 2014.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
**นาฬิกาช้าง**

* Article including a photograph of the Ibn Battuta Mall elephant clock.
* Information from the Metropolitan Museum, New York.
* Saudi Aramco World: The Third Dimension by Richard Covington, including Dr Fuat Sezgin, his museum of Arabic–Islamic science in Frankfurt, and in particular a model of the elephant clock.
* แม่แบบ:Vimeo
**นาอามาห์** (ฮีบรู: נַעֲמָה – *Naʿămā* อาหรับ: نعمة, อักษรโรมัน: *Na’mah*) เป็นบุคคลที่กล่าวถึงในคัมภีร์ฮีบรู ในปฐมกาล 4:22 นางผู้สืบทองของคาอิน นางเป็นลูกสาวคนเดียวของลาเมค และ ศิลลาห์ และบุตรคนสุดท้องที่กล่าวถึง พี่ชายของนางคือ ทูบัลคาอิน ส่วนยาบาล และ ยูบาล เป็นพี่น้องร่วมบิดาของนาง เป็นบุตรของอาดาห์ ภรรยาอีกคนของลาเมค

ทฤษฎี
-----

กอร์ด็อน เวนแฮม ตั้งข้อสังเกตว่าเหตุผลที่ "นางควรถูกเลือกสำหรับการกล่าวถึงเป็นพิเศษยังคงคลุมเครือ"  ในขณะที่ RR Wilson แนะนำว่าผู้บรรยายเพียงต้องการเสนอลำดับวงศ์ตระกูลที่สมดุลโดยสังเกตว่าภรรยาของลาเมค ทั้งสองมีลูกสองคน 

มิดราช ปฐมรับบาห์ (23.3) ของ  ยิวในยุคแรกระบุว่า นาอามาห์ (บุตรีลาเมค และน้องสาวของทูบัลคาอิน) เป็นภรรยาของโนอาห์ (ดูคำอธิบายของ ราชิ ในปฐมกาล 4:22) ในขณะที่ประเพณีของชาวยิวบางอย่างเชื่อมโยง นางกับการร้องเพลง 

นาอามาห์ที่กล่าวถึงในพระคัมภีร์คือชาวคาอิน ผู้สืบเชื้อสายมาจากสายเลือดของคาอิน อย่างไรก็ตาม นาอามาห์ คนหนึ่งจากชาวเสท เป็นภรรยาของโนอาห์ และเป็นลูกสาวของเอโนค ปู่ทวดของโนอาห์ ในการตีความของมิดราช 

จอห์น กิล นักศาสนศาสตร์ในศตวรรษที่ 17 กล่าวถึงทฤษฎีหนึ่งซึ่งระบุนาอามาห์แทนชื่อภรรยาของฮาม บุตรชายโนอาห์ ซึ่งเขาเชื่อว่าอาจสับสนกับภรรยาของโนอาห์

ในศาสนาอิสลาม
-------------

**ภรรยาของนูห์** ไม่ได้ถูกกล่าวชื่อของนาง แต่ว่ากันว่าชื่อของนางคือ **วาลิฮะฮ์** และว่ากันว่านางชื่อ **วาฆิละฮ์** และว่ากันว่านางชื่อ **นะอ์มะฮ์** (**นาอามาห์**) ในอัลกุรอานเรียกเธอว่าเป็น ภรรยาของนูห์ ตามศาสนาอิสลามนางเป็นคนนอกศาสนา และนางจมน้ำตายในน้ำท่วม พร้อมกับ กันอาน บุตรของนาง เพราะเขาเองก็เป็นคนนอกศาสนาเช่นกัน และเพราะพวกเขาปฏิเสธที่จะขึ้นเรือ นักวิชาการกล่าวว่า นางคือ วาฆิละฮ์ หรือ นะอ์มะฮ์ บินต์ ลามิก บิน มะตูชาอีล บิน มะฮูยาอีล บิน อัยรอด บิน เคาะนูค บิน กอบีล บิน อาดัม

นางถูกล่าวในอัลกุรอาน ซูเราะฮ์ที่ 66 อายะฮ์ที่ 10 แต่ไม่ถูกกล่าวนาม อัลลอฮ์ทรงตรัสว่า:

> อัลลอฮ์ทรงยกอุทาหรณ์แก่บรรดาผู้ปฏิเสธศรัทธาถึงภริยาของนูห์ และภริยาของลูฏ นางทั้งสองอยู่ภายใต้การปกครองของบ่าวที่ดีทั้งสองในหมู่ปวงบ่าวของเรา แต่นางทั้งสองได้ทรยศต่อเขาทั้งสอง ดังนั้นเขาทั้งสองจึงไม่สามารถช่วยเขาทั้งสองให้พ้นจากการลงโทษของอัลลอฮ์แต่ประการใด จึงมีเสียงกล่าวขึ้นว่า เจ้าทั้งสองจงเข้าไปในไฟนรกพร้อมกับบรรดาผู้ที่เข้าไปในมัน
> 
> — อัตตะห์รีม อายะฮ์ที่ 10

อ้างอิง
-------

1. 1 2  Gordon Wenham, *Genesis 1–15* (WBC; Word, 1987), 114.
2. ↑  R. R. Wilson, *Genealogy and History in the Biblical World* (Yale University Press, 1977), 144.
3. ↑  Sacred Texts: Judaism: The Bereshith or Genesis Rabba, a selection of sayings from the work translated into English by Samuel Rapaport
4. ↑  *Exposition of the Old and New Testament,* by John Gill, (1746–63), at sacred-texts.com. note on Genesis 4:22.
5. ↑  إسلام ويب: اسم زوجة نوح وزوجة لوط عليهما السلام เก็บถาวร 2018-01-18 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
6. ↑  อัลกุรอาน 66:10
**จรีพร จารุกรสกุล** (ชื่อเล่น จูน) เกิดเมื่อวันที่ 20 กรกฏาคม พ.ศ. 2510 เป็นนักธุรกิจชาวไทย ปัจจุบันดำรงตำแหน่งประธานกรรมการและประธานเจ้าหน้าที่บริหาร กลุ่มบริษัท ดับบลิวเอชเอ คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) ซึ่งดำเนินกิจการด้านโลจิสติกส์และอื่น ๆ และยังเป็นกรรมการบริษัทต่าง ๆ อีกหลายบริษัท เมื่อปี พ.ศ. 2564 นิตยสาร *ฟอบส์ประเทศไทย* จัดให้เป็นมหาเศรษฐีไทยอันดับที่ 50 มีทรัพย์สิน 2.31 หมื่นล้านบาท

จรีพรจบการศึกษาระดับปริญญาตรีด้านสาธารณสุข จากคณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล ปริญญาโทด้านบริหารธุรกิจ จากคณะบริหารธุรกิจ มหาวิทยาลัยกรุงเทพ และได้รับปริญญาศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์ด้านการจัดการโลจิสติกส์และซัพพลายเชน จากมหาวิทยาลัยคริสเตียน

จรีพรได้ร่วมกับสมยศ อนันตประยูร ก่อตั้งบริษัท ดับบลิวเอชเอ คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) เมื่อ พ.ศ. 2550 เพื่อทำธุรกิจโลจิสติกส์ ด้วยเงิน 1 ล้านบาท ตั้งแต่อายุ 26 ปี บริษัทได้พัฒนาการสร้างและให้เช่าคลังสินค้า ตั้งศูนย์กระจายสินค้าและโรงงาน บริหารจัดการพื้นที่คลังสินค้าประมาณ 2 ล้านตารางเมตร ประกอบไปด้วย โรงงานสำเร็จรูปและโรงงานผลิตสินค้าสำเร็จรูป

อ้างอิง
-------

1. ↑  "การจัดอันดับ 50 อภิมหาเศรษฐีไทย ประจำปี 2564". ฟอบส์ประเทศไทย.
2. ↑  "นางสาวจรีพร จารุกรสกุล". ธนาคารไทยพาณิชย์. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2022-03-07. สืบค้นเมื่อ 2022-03-07.
3. ↑  "จรีพร จารุกรสกุล พลิกโฉมวงการโลจิสติกส์ไทย เตรียมนำทัพ WHA ข้ามภูเขาลูกใหม่". ฟอบส์ประเทศไทย.
4. ↑  โสมชบา. ""จรีพร จารุกรสกุล" ไม่เคยเห็นว่าอะไรคือปัญหา แต่มองทุกอย่างท้าทาย". ไทยรัฐ.
5. ↑  "ชัดเจน อ่อนหวาน แต่เด็ดขาด 'จูน-จรีพร จารุกรสกุล' หญิงเก่งแห่งวงการอุตสาหกรรมและโลจิสติกส์เมืองไทย". เฮลโล.
**ภาษาสัญลักษณ์ปีนัง** (Penang Sign Language) มีผู้ใช้ทั้งหมด 1,000 คน กำลังลดจำนวนลง เป็นภาษาสัญลักษณ์สำหรับคนหูหนวก เริ่มใช้เมื่อ พ.ศ. 2497 เป็นภาษาสัญลักษณ์ที่เกิดขึ้นนอกห้องเรียน การใช้งานเริ่มลดลงตั้งแต่ พ.ศ. 2513 เนื่องจากการแพร่หลายของภาษาสัญลักษณ์แบบอื่น แต่ก็ยังมีผู้ใช้กันอยู่ เข้าใจกันได้กับภาษาสัญลักษณ์มาเลเซีย

ภาษาสัญลักษณ์ปีนังเริ่มใช้เมื่อจัดตั้งโรงเรียนคนหูหนวกแห่งแรกในมลายาเมื่อ พ.ศ. 2497 นักเรียนหูหนวกมาเรียนเพื่อเรียนการออกเสียง แต่นักเรียนก็ได้กำหนดสัญลักษณ์เพื่อสื่อสารกัน ต่อมา ตัน เยป ได้เสนอที่จะกำหนดภาษาสัญลักษณ์ แต่ถูกรัฐบาลปฏิเสธ ต่อมา ใน พ.ศ. 2519 ฟรานเซส ปาร์สันได้เดินทางมายังกัวลาลัมเปอร์และได้พบกับ มหาธีร์ โมฮัมหมัด รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการในขณะนั้น ต่อมา มหาธีร์ โมฮัมหมัดได้สนับสนุนให้จัดทำภาษาสัญลักษณ์มาเลเซียตามแบบภาษาสัญลักษณ์สหรัฐอเมริกา

อ้างอิง
-------

* Gordon, Raymond G. Jr. (ed.), 2005. Ethnologue: Languages of the World, Fifteenth edition. Dallas, Tex.: SIL International. Online version: .

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* TODAY article เก็บถาวร 2006-11-05 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
**วัดเพลง (กลางสวน)** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์มหานิกาย ตั้งอยู่ในแขวงบางพรม เขตตลิ่งชัน กรุงเทพมหานคร วัดเพลงมีงานประจำปีในช่วงเดือนมีนาคม เป็นงาน 3 วัน 3 คืน นอกจากนั้นมีงานทำบุญเฉพาะในวันพระใหญ่และเทศกาลสำคัญ *หลวงพ่อตาแดง* ภายในพระวิหารเป็นพระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์ที่ชาวบ้านนับถือกันมาก ชาวบ้านมักมาบนบานศาลกล่าวด้วยประทัดหรือไข่ต้ม

ประวัติ
-------

วัดเพลง (กลางสวน) สร้างและได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2370 และเมื่อพิจารณาจากอุโบสถหลังเดิมก็เป็นแบบพระราชนิยมสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว คือเป็นอุโบสถแบบเก๋งจีน ต่อมาเมื่อ พ.ศ. 2460 ก็ได้ขาดผู้ทำนุบำรุง ทำให้เสนาสนะต่าง ๆ ทรุดโทรมลงจนไม่มีภิกษุจำพรรษาและได้กลายเป็นวัดร้างที่สุด ขณะที่ประยูร อุลุชาฎะ ระบุว่า วัดได้รับการบูรณปฏิสังขรณ์ในสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว แต่ก็ได้กลับไปรกร้างอีก อีกแหล่งข้อมูลระบุว่า ชาวบ้านละแวกนี้เชื่อว่าสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชทรงยกทัพผ่านมาบริเวณนี้แล้วสร้างวัดไว้ รวมทั้งสร้าง *หลวงพ่อสิน* เป็นพระประธานในอุโบสถ และเล่ากันว่าเดิมรอบวัดมีคลองทั้ง 4 ด้าน สมัยสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชก็เสด็จพระราชดำเนินมาทางเรือ นอกจากนั้นยังมีบางสำนวนกล่าวว่า สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชทรงเคยยกทัพผ่านมาและประทับในวิหารหลวงพ่อแดง

ต่อมาเมื่อมีชาวบ้านมาอยู่กันอย่างหนาแน่นในย่านนี้ จึงได้นิมนต์พระสมุห์ทองใบ ติกฺขวีโร มาฟื้นฟูวัดร้างขึ้นใหม่ ในที่สุดกระทรวงศึกษาธิการได้ประกาศยกวัดเพลงร้างเป็นวัดที่มีพระสงฆ์เมื่อวันที่ 14 มิถุนายน พ.ศ. 2522

อาคารเสนาสนะ
------------

อุโบสถเดิมเป็นทรงเก๋งจีน แต่บูรณะใหม่เป็นทรงไทย หลังคา 2 ชั้นลด หน้าบันเป็นลายหน้าขบหรือเกียรติมุขล้อมรอบด้วยเครือเถา หน้าต่างเป็นไม้สัก ภายในประดิษฐานพระประธาน นามว่า *หลวงพ่อสิน* เป็นพระพุทธรูปปางสมาธิทองเหลือง หน้าตัก 2 ศอก วิหารตั้งอยู่ด้านข้างหรือด้านทิศเหนือของอุโบสถ ภายในประดิษฐาน *หลวงพ่อตาแดง* เป็นพระพุทธรูปปางสมาธิ ชาวบ้านมักมักมาแก้บนด้วยการจุดประทัดหรือถวายไข่ต้ม

รายนามเจ้าอาวาส
---------------

* พระสมุห์ทองใบ ติกฺขวีโร
* พระครูอาทรกิจจาภิรักษ์
* พระครูสังฆรักษ์สระ
* พระครูภาวนาธีรวรคุณ (ไพรัช วรโท)

อ้างอิง
-------

1. ↑  ประยูร อุลุชาฎะ (น. ณ ปากน้ำ). *ศิลปกรรมในบางกอก*. พระนคร ; เกษมบรรณกิจ, 2514. หน้า 101.
2. ↑  ศรัณย์ ทองปาน. *โครงการสำรวจเพื่อสร้างฐานข้อมูลของวัดในเขตตลิ่งชัน*. กรุงเทพฯ : ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน), 2549. หน้า 163.
3. ↑  วิชญดา ทองแดง และศรัณย์ ทองปาน. *ชุมทางตลิ่งชัน : ย่านเก่า[ก่อน]กรุงเทพฯ*. กรุงเทพฯ : เมืองโบราณ, 2555. หน้า 210.
4. ↑  กรมการศาสนา. *ประวัติวัดทั่วราชอาณาจักร เล่ม 2*. กรุงเทพฯ. กรมการศาสนา 2526.
5. ↑  "วัดเพลง". *ฐานข้อมูลแหล่งโบราณคดีที่สำคัญในประเทศไทย*.
**Avaaz.org** เป็นองค์กรประชาสังคมระดับสากลซึ่งเปิดตัวเมื่อเดือนมกราคม 2550 สนับสนุนการดำเนินกิจกรรมในประเด็นเช่น โลกร้อน สิทธิมนุษยชน คอรัปชัน ความยากจน และความขัดแย้ง Avaaz.org ระบุเป้าหมายของตัวว่าเพื่อ "ปิดช่องว่างระหว่างโลกที่เราอยู่กับโลกที่คนส่วนใหญ่ในทุกที่ต้องการ" ("close the gap between the world we have and the world most people everywhere want") องค์กรดังกล่าวดำเนินงานใน 15 ภาษา และระบุว่ามีสมาชิกมากกว่า 14 ล้านคนใน 194 ประเทศ

ชื่อ Avaaz (เปอร์เซีย: آواز) มาจากคำว่า "เสียง" ในภาษาเปอร์เซีย (แปลว่า "เพลง" ก็ได้) และถูกยืมไปใช้ในภาษาฮินดี อุรดู เบงกอล ปัญจาบ มราฐี สินธี และภาษาตุรกี

ตั้งแต่เดือนเมษายน 2555 Avaaz เพิ่มความสามารถใหม่ ให้ผู้ใช้ที่ลงทะเบียนสามารถสร้างจดหมายล่ารายชื่อของตัวเองได้ทันที

อ้างอิง
-------

  

1. 1 2 3  "About Us".
2. ↑  "Start your own petition". สืบค้นเมื่อ 23 April 2012.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* เว็บ AVAAZ
* ช่อง Avaaz บน YouTube
* โพรไฟล์ Avaaz บน Bebo
* "Ricken Patel จาก Avaaz.org ให้สัมภาษณ์ในรายการ HARDtalk ช่อง BBC World". 2007-11-03.
**วัดนก** เป็นวัดร้างที่ตั้งอยู่ที่ ตำบลประตูชัย อำเภอพระนครศรีอยุธยา จังหวัดพระนครศรีอยุธยา โดยตั้งอยู่ทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ของ วัดมหาธาตุ

วัดนกแห่งนี้สร้างในสมัยกรุงศรีอยุธยาแต่ไม่ปรากฏนามผู้สร้าง โดยวัดนกได้ปรากฏในพระราชพงศาวดารว่าเป็นที่พำนักจำพรรษาของ พระมหาเถรคันฉ่อง หลังจากที่สมเด็จพระนเรศวรมหาราช ได้กวาดต้อนครัวมอญลงมาหลังจากประกาศอิสรภาพ ส่วน พระยาเกียรติ พระยาราม โปรดเกล้าฯ ให้ตั้งบ้านเรือนอยู่ใกล้วัดขุนแสน

ในคำอธิบายแผนที่พระนครศรีอยุธยาของพระยาโบราณราชธานินทร์ (พร เดชะคุปต์) ได้มีการกล่าวถึงวัดนกไว้ว่า ด้านหลังวัดเป็นที่ขาย ขัน ถาด พาน เครื่องทองเหลือง ส่วนหน้าวัดเป็นตลาดสดเช้าเย็น ส่วนในปัจจุบันกรมศิลปากรได้ขึ้นทะเบียนวัดนกเป็นโบราณสถานและได้ทำการขุดแต่งบูรณะปฏิสังขรณ์จนอยู่ในสภาพปัจจุบันโดยโบราณสถานของวัดที่ยังคงหลงเหลืออยู่คือ พระปรางค์ กับ พระวิหาร  ปรางค์ประธาน มีทางเข้าสู่ครรภคูหาทางด้านตะวันออก จัดว่าเป็นปรางค์ในระยะแรกสุดของสมัยอยุธยา ต่อมาภายหลังมีการบูรณะองค์ปรางค์โดยการต่อมุขด้านหน้าองค์ปรางค์ให้ยาวออกมา ฐานของมุขแอ่นโค้งซึ่งน่าจะเป็นการบูรณะในสมัยอยุธยาตอนปลาย

อ้างอิง
-------

1. ↑  วัดนก
2. ↑  "วัดนก". ศูนย์ข้อมูลกลางทางวัฒนธรรม.
**พล พลาพร** เกิดเมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ 2498 ที่อำเภอมะขาม จังหวัดจันทบุรี มีชื่อเดิมว่า **ไชโย บำรุงกิจ** ต่อมาเปลี่ยนชื่อเป็น **ธนาวุฒิ บำรุงกิจ** มีชื่อเล่นว่า **โย** เป็นพระเอกภาพยนตร์และละครที่มีชื่อเสียงในอดีต

ประวัติ
-------

พล พลาพร (ซ้าย) ได้รับรางวัลทีวีตุ๊กตาทองมหาชน ครั้งที่ 2
เคยทำงานเป็นดีไซน์เนอร์อยู่ที่ร้านฉอยดีไซน์ บางลำพู เริ่มเข้าวงการบันเทิงโดยคุณสายพิณ จินดานุช โดยเริ่มจากภาพยนตร์ทางโทรทัศน์เรื่อง *หมอผี* ของหม่อมเจ้าชาตรีเฉลิม ยุคล แต่เล่นไปได้เพียง 11 ตอน ก็หยุดไป ต่อมาได้เล่นภาพยนตร์ทางโทรทัศน์ที่จัดสร้างเป็นตอนๆ โดย คุณไพรัช สังวริบุตรได้เล่นเรื่อง *วงเวียนกรรม* ทางช่อง 7 ตามด้วย *ภาพอาถรรพณ์* คู่กับวณิษฐา วัชโรบล ผลงานที่สร้างชื่อเสียงที่สุดคือ *ดาวพระศุกร์* คู่กับมนฤดี ยมาภัย ดาราคู่ขวัญ จนโด่งดังทั่วประเทศและภาพยนตร์ได้ออกฉายทางจอเงินอีกครั้ง ต่อด้วย *ดอกโศก* กับนางเอกคนเดียวกัน จากนั้นจึงมีผลงานทางจอแก้วอีกหลายเรื่อง โดยรับบทเป็นพระเอกหลายเรื่อง ก่อนจะรับบทเป็นพ่อในที่สุด  เป็นน้องชายแท้ๆ ของ "สายัณห์ บำรุงกิจ" หรือ อัศวิน รัตนประชา

**พล พลาพร** ยังได้ถูกชักนำเข้าวงการภาพยนตร์จอเงินโดย คุณอัมพร ประทีปเสน ผู้สร้างหนังตั้งแต่ยุคมิตร ชัยบัญชา จนได้ไปเล่นภาพยนตร์เรื่อง *พ่อหม้ายลูกติด* คู่กับ สุพรรษา เนื่องภิรมย์ ต่อด้วย *สามใบเถา* ที่มี เนาวรัตน์ ยุกตะนันท์, สุพรรษา เนื่องภิรมย์ และ อำภา ภูษิต นำแสดง และยังแสดงภาพยนตร์ในบทพระเอกและพระรองอีกหลายเรื่อง

ภายหลังแต่งงานมีลูกและกลับไปอาศัยที่จังหวัดจันทบุรี ในวัย 62 ปีได้ป่วยเป็นอัมพฤกษ์จากเส้นเลือดฝอยในสมองด้านขวา เข้ารับการรักษาที่วัดหนองรี ต.ชำราก อ.เมือง จ.ตราด จนอาการดีขึ้น

ผลงาน
-----

### ละคร

ผลงานทั้งหมดออกอากาศทางช่อง 7 สี

* 2520 วงเวียนกรรม
* 2522 ภาพอาถรรพณ์ (คู่กับ วณิษฐา วัชโรบล)
* 2523 ดาวพระศุกร์ (คู่กับ มนฤดี ยมาภัย)
* 2524 ดอกโศก (คู่กับ มนฤดี ยมาภัย)
* 2525 ผู้สืบสกุล (คู่กับ กาญจนา นิ่มนวล และ วิภา จันทรกูล)
* 2525 ลมรัก (คู่กับ เกษศริน พูนลาภ)
* 2526 คุณหญิงพวงแข (คู่กับ จิตรลดา สัจจเทพ)
* 2526 อุบัติเหตุ (คู่กับ มนฤดี ยมาภัย)
* 2544 ทัณฑ์กามเทพ (แสดงร่วมกับ นุติ เขมะโยธิน, พัชราภา ไชยเชื้อ)
* 2545 สาวน้อย (แสดงร่วมกับ ณัฐวุฒิ สกิดใจ, ทราย เจริญปุระ)

### ภาพยนตร์

* 2522 พ่อม่ายลูกติด (คู่กับ สุพรรษา เนื่องภิรมย์)
* 2523 สามใบเถา (ร่วมกับ เนาวรัตน์ ยุกตะนันท์, สุพรรษา เนื่องภิรมย์ และ อำภา ภูษิต )
* 2524 ดาวพระศุกร์ (คู่กับ มนฤดี ยมาภัย)
* 2525 ดอกโศก (คู่กับ มนฤดี ยมาภัย)
* 2525 ดาวกลางดิน (คู่กับ พัทยา ลดาวัลย์)
* 2525 มัจจุราชสีน้ำผึ้ง (คู่กับ จูลี่ รีด ร่วมกับ พิศาล อัครเศรณี, มนฤดี ยมาภัย)
* 2528 หลานสาวคุณหญิง (คู่กับ มนฤดี ยมาภัย)

รางวัล
------

* 2525 - ตุ๊กตาทองทีวีมหาชน ครั้งที่ 2 ผู้แสดงยอดนิยมที่ 1 ฝ่ายชาย ประเภทภาพยนตร์โทรทัศน์ ดาวพระศุกร์ (ช่อง 7)

อ้างอิง
-------

1. ↑  "พล พลากร พระเอกในอดีต จากเรื่อง ดาวพระศุกร์". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2020-08-12. สืบค้นเมื่อ 2017-07-15.
2. ↑  "อดีตพระเอกดัง พล พลาพร วอนอยากพบคุณแดง 7 สี". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2010-02-09. สืบค้นเมื่อ 2013-07-22.
**วัดสำโรงกนุง** (เขมร: វត្តសំរោងក្នុង) หรือ **วัดสำโรงใน** เป็นวัดที่เมืองพระตะบอง ประเทศกัมพูชา สร้างเมื่อ พ.ศ. 2243 สมัยเจ้าพระยาอภัยภูเบศร (แบน) เจ้าเมืองคนแรกเคยมาทำพิธีบวงสรวงเวลาเกิดเหตุการณ์สำคัญและเคยสร้างวิหารไม้ไว้ 

วิหารของวัดสร้างเมื่อ พ.ศ. 2433 โดยพระยาอภัยภูเบศร (นอง) หน้าบันไม้แกะสลักทำแบบมุขประเจิด เจดีย์ทรงเครื่องแบบไทยทางซ้ายและขวาด้านหน้าอุโบสถ องค์เรือนธาตุประดับซุ้มทิศ ย่อมุมละเอียด (ย่อมุมไม้ยี่สิบสี่) สัดส่วนเจดีย์เหมือนสถาปัตยกรรมไทยสมัยอยุธยาตอนปลาย อุโบสถสร้างขึ้นโดยเจ้าพระยาอภัยภูเบศรทดแทนหลังเดิมที่สร้างจากไม้ เจดีย์บรรจุอัฐิของคนตระกูลอภัยภูเบศร 11 โกศ นอกจากนั้นยังพบตราพานแว่นฟ้าเดี่ยวบรรจุสมุดใบข่อยบนประตูด้านหลังของวัด บ้างสันนิษฐานว่าเป็นพานรัฐธรรมนูญของไทย เนื่องจากไม่มีรัศมีเปล่งออก มีความเป็นไปได้ว่าเป็นศิลปะคณะราษฎรที่ได้ขยายอิทธิพลเข้าสู่พระตะบองมาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2483

ในสมัยเขมรแดง วัดสำโรงกนุงได้ถูกยึด ได้ใช้พื้นที่วัดเป็นที่คัดแยกแรงงาน เป็นเรือนจำและทุ่งสังหาร ในวัดมีหลุมศพมากมาย มีผู้คนตายไปนับร้อยนับพันคน

อ้างอิง
-------

1. ↑  "แกะรอยไทย ในพระตะบอง". *โพสต์ทูเดย์*. 10 มกราคม 2558. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|date=` (help)
2. ↑  "พระตะบอง เสียมเรียบ ศรีโสภณ "รอยสยาม" และ "สามจังหวัด"กัมพูชา". *สารคดี*.
3. ↑  "ตามรอยศิลปะคณะราษฎรในพระตะบอง". สยามานุสสติ.
**วัดสายชล ณ รังษี** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลบ้านใหม่ อำเภอเมืองฉะเชิงเทรา จังหวัดฉะเชิงเทรา

วัดสายชล ณ รังษี เดิมชื่อ **วัดแหลมบน** สร้างมาตั้งแต่สมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวผู้สร้างวัดเป็นชาวจีน 3 แซ่ ได้แก่ ชาวจีนแซ่โง้ว (ต้นสกุลนันทมานพ) ชาวจีนแซ่ลิ้ม (ต้นตระกูลเทศะกรณ์) และชาวจีนแซ่ตั้น (ต้นสกุลตัณฑิกุล เทราบัตย์และอาณัติวงศ์) โดยแซ่โง้วอุทิศที่ดิน 10 ไร่ 3 งาน แซ่ตั้นสร้างกุฏิ ส่วนแซ่ลิ้มสร้างศาลาการเปรียญ โดยเริ่มดำเนินการสร้างใน พ.ศ. 2385 และได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา เมื่อ พ.ศ. 2405

อาคารเสนาสนะ ได้แก่ อุโบสถได้รับอิทธิพลรูปแบบสถาปัตยกรรมจากวัดพระศรีรัตนศาสดาราม หน้าบันอุโบสถเป็นรูปแกะสลักพระนารายณ์ทรงครุฑ สลักด้วยไม้สัก ซึ่งปัจจุบันได้สูญหายไปแล้ว ช่อฟ้า ใบระกา เป็นไม้สัก ลงรัก ติดกระเบื้อง ผนังตรงกึ่งกลางระหว่างช่องประตูด้านหน้ามีแผ่นไม้จารึกอักษรสีทอง ระบุว่า อุโบสถหลังนี้ พระธิสุตริงณชาติ สามี คุณแม่แย้ม ภรรยา เป็นผู้ปฏิสังขรณ์ ถึงปีเถาะ พ.ศ. 2470 ภายในพระอุโบสถมีจิตรกรรมฝาผนังเรื่องราวพุทธประวัติ ด้านนอกมีกำแพงแก้วล้อมรอบ ที่ซุ้มประตูกำแพงแก้วทรงจั่วสามเหลี่ยมทางด้านหน้า 2 ประตู ทางด้านข้าง 2 ประตู หน้าจั่วซุ้มตกแต่งด้วยภาพดอกไม้และภาพสัตว์แบบศิลปะจีน เจดีย์ทรงระฆัง ตั้งอยู่ทางด้านหน้าอุโบสถ ลักษณะเป็นเจดีย์ทรงระฆังขนาดกลาง ก่ออิฐถือปูน มีกำแพงแก้วเตี้ยๆ ล้อมรอบองค์เจดีย์

อ้างอิง
-------

1. ↑  "พบอีก! กรมศิลป์บูรณะวัดโบราณเมืองแปดริ้วจนเพี้ยน". ผู้จัดการออนไลน์.
2. ↑  "วัดสายชล ณ รังษี". แหล่งศิลปกรรมอันควรอนุรักษ์ - สิ่งแวดล้อมศิลปกรรม.
**วัดสาวชะโงก** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ริมแม่น้ำบางปะกง ในตำบลสาวชะโงก อำเภอบางคล้า จังหวัดฉะเชิงเทรา

วัดสาวชะโงกตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2356 โดยมีนายนุช นางยัง ชาวคลองสองพี่น้อง อำเภอบางคล้า จังหวัดฉะเชิงเทรา เป็นผู้ริเริ่มสร้างวัด โดยอุทิศที่ดินประมาณ 6 ไร่ เพื่อก่อสร้างวัด เริ่มแรกมีกุฏิมุงหลังคาด้วยจาก ต่อมาเมื่อประมาณ พ.ศ. 2380 ทางวัดและญาติโยมได้ดำเนินการก่อสร้างอุโบสถ กว้าง 5 เมตร ยาว 8 เมตร และกุฏิสงฆ์ แต่เนื่องจากที่ทุนทรัพย์น้อยจึงก่อสร้างไม่แล้วเสร็จ จนต่อมาเมื่อ พ.ศ. 2392 ขุนพัส (รั้ง) ได้ร่วมกับชาวบ้านดำเนินการปฏิสังขรณ์วัดเพิ่มเติมรวมถึงได้ทำการผูกพัทธสีมาเมื่อ พ.ศ. 2392 ต่อมาเมื่อวันที่ 29 กันยายน พ.ศ. 2457 นายเจิม ซึ่งเป็นบุตรของนายโตกับอำแดงกลิ่น อยู่คลองบ้านหมู่ ได้บริจาคที่ดินถวายให้วัดสาวชะโงกเป็นที่ธรณีสงฆ์ จำนวน 48 ไร่ 96 ตารางวา ต่อมาเมื่อวันที่ 11 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2543 นายเฉลิม เดชสุภะพงษ์ ได้มอบที่ดินให้เป็นที่กัลปนา จำนวน 1 แปลง เนื้อที่ 3 ไร่ 3 งาน 40 ตารางวา วัดได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2512

เหตุที่ชื่อว่าวัดสาวชะโงกเพราะมีตำนานเล่าว่า ได้มีการยกขันหมากมาทางเรือ เพื่อมาสู่ขอเจ้าสาว เมื่อขบวนขันหมากใกล้มาถึง เจ้าสาวได้ชะโงกหน้าดูขบวนขันหมาก ทำให้พลัดตกลงมาจากเรือนเสียชีวิต ต่อมาพ่อแม่เจ้าสาวได้ยกที่ดินผืนนี้ถวายสร้างเป็นวัด จึงได้ตั้งชื่อเป็นอนุสรณ์แด่ผู้เสียชีวิตว่า "วัดสาวชะโงก"

วัดมีเกจิอาจารย์ดังเป็นที่เคารพศรัทธาแก่พุทธศาสนิกชนทั่วไป คือ พระครูนันทธีราจารย์ (หลวงพ่อเหลือ) ท่านสร้างผ้ายันต์แดงแจกทหารในสงคราม แต่ที่โดดเด่นเป็นที่กล่าวถึงคือ ปลัดขิก ภายในวัดมีรอยพระพุทธบาทจำลอง อายุร้อยกว่าปี

รายนามเจ้าอาวาส
---------------

* พระอธิการสังข์ พ.ศ. 2356–2396
* พระอธิการขิก พ.ศ. 2396–2451
* พระอธิการแบน พ.ศ. 2451–2460
* พระอธิการชื่น พ.ศ. 2460–2474
* พระครูนันทธีราจารย์ (หลวงพ่อเหลือ) พ.ศ. 2474–2488
* พระอธิการหงวน พ.ศ. 2488–2490
* พระอธิการช้วน (รักษาการ) พ.ศ. 2490–2492
* พระครูถาวรธรรมานุวัตร (จวน) พ.ศ. 2492–2547
* พระอธิการประเสริฐ ปัญญาวโร พ.ศ. 2548–2553
* พระอธิการธีรศักดิ์ ฐาตุกาโม พ.ศ. 2554 ถึงปัจจุบัน

อ้างอิง
-------

1. ↑  "วัดสาวชะโงก". ศูนย์ข้อมูลกลางทางวัฒนธรรม.
2. ↑  "วัดสาว ชะโงก วัดเก่าที่น่าแวะ".
3. ↑  "หลวงพ่อเหลือ นันทสาโร วัดสาวชะโงก ฉะเชิงเทรา". ข่าวสด.
**วัดสำเภาเชย** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลปะนาเระ อำเภอปะนาเระ จังหวัดปัตตานี มีที่ดินตั้วัดเนื้อที่ 30 ไร่ 2 งาน 56 ตารางวา มีที่ธรณีสงฆ์ 11 แปลง เนื้อที่ 41 ไร่ 2 งาน 38 ตารางวา พื้นที่ตั้งวัดเป็นที่ราบสูง มีนาของชาวบ้านโดยรอบ ห่างจากทะเลประมาณ 2 กิโลเมตร 

วัดสำเภาเชย เดิมเรียกว่า **วัดทุ่งสำเภา** เพราะสร้างขึ้นในหมู่บ้านทุ่งสำเภา ต่อมาได้ย้ายวัดมาสร้างใกล้ ๆ กับที่เดิมและได้ตั้งชื่อใหม่ว่า วัดสำเภาเชย ตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2444 โดยมีหลวงสุรนารถ ปะนารักษ์ (เชย โรจนวิภาต) นายอำเภอปะนาเระ พร้อมด้วยราษฏรร่วมใจกันส่ร้าง ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 16 สิงหาคม พ.ศ. 2456 เขตวิสุงคามสีมากว่าง 15 เมตร ยาว 30 เมตร ผูกพัทธสีมาเมื่อ พ.ศ. 2457 

วัดมีเกจิอาจารย์คือ พระศีลมงคล (ทอง สีลสุวณฺโณ) อดีตเจ้าอาวาสที่ประชาชนในพื้นที่ให้ความเลื่อมใสศรัทธา มีลิ้นดำที่ติดตัวท่านแต่กำเนิด ด้วยตามตำราโบราณถือว่าผู้มีลิ้นดำมีวาจาศักดิ์สิทธิ์ สามารถกำราบคุณไสย ด้านการศึกษาที่ท่านบริจาคที่ดินให้จัดตั้งโรงเรียนวัดสำเภาเชย ตั้งแต่ พ.ศ. 2499 ปัจจุบันได้ยุบรวมกับโรงเรียนบ้านปะนาเระ ต่อมาได้จัดตั้งโรงเรียนสอนพระปริยัติธรรมประจำศาสนศึกษาขึ้นในวัดสำเภาเชย แผนกธรรมประจำสนามสอบวัดสำเภาเชย ด้านการพัฒนาวัดท่าได้สร้างเสนาสนะต่าง ๆ เช่น อุโบสถ หอฉัน ศาลาอเนกประสงค์ ศาลาที่พัก ซุ้มประตู และกำแพงวัด จนได้รับการยกย่องให้เป็นวัดพัฒนาตัวอย่างจากกรมการศาสนา กระทรวงศึกษาธิการ เมื่อ พ.ศ. 2525 และเป็นวัดพัฒนาตัวอย่างที่มีผลงานดีเด่นเมื่อ พ.ศ. 2544

อาคารเสนาสนะที่สำคัญ ได้แก่ อุโบสถกว้าง 6 เมตร ยาว 18 เมตร ใช้แบบ ก. ของกรมศิลปากร อุโบสถหลังเดิมสร้างด้วยไม้เมื่อ พ.ศ. 2476 ศาลาการเปรียญกว้าง 6 เมตร ยาว 21 เมตร สร้าง พ.ศ. 2496 โครงสร้างครึ่งตึกครึ่งไม้สองชั้น หอฉันกว้าง 9 เมตร ยาว 21 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2490 กุฏิสงฆ์ จำนวน 8 หลัง โครงสร้างเป็นอาคารไม้ เป็นหลังใหญ่ 3 หลัง หลังเล็ก 5 หลัง ปูชนียวัตถุที่สำคัญ ได้แก่พระประธานในอุโบสถและที่ศาลาการเปรียญมีขนาดพระเพลากว้าง 4 ฟุตเท่ากัน เป็นพระเนื้อสัมฤทธิ์ ปางมารวิชัย

รายนามเจ้าอาวาส
---------------

* พระอธิการนุ้ย เจ้าอาวาส พ.ศ. 2445–2448
* พระอธิการทอง พ.ศ. 2449–2451
* คุณพระอ้น พ.ศ. 2452–2453
* พระครูอรรถเวที พ.ศ. 2454–2464 ต่อมาได้เป็นเจ้าคณะจังหวัดปัตตานี
* พระครูวิธานวัตต์ (คง) พ.ศ. 2463–2484 เจ้าคณะอำเภอปะนาเระ
* พระอธิการตีบ ติสสโร พ.ศ. 2484–2487
* พระศีลมงคล (ทอง สีลสุวณฺโณ)

อ้างอิง
-------

1. ↑  "วัดสำเภาเชย". สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.
2. ↑  "พ่อท่านทอง สีลสุวัณโณ อดีตเจ้าอาวาสวัดสำเภาเชย". ข่าวสด.
3. ↑  "วัดสำเภาเชย". ฐานข้อมูลการท่องเที่ยว 5 จังหวัดชายแดนใต้.
**วัดสิงขรวราราม** หรือ **วัดไทยสิงขร** เป็นวัดไทย ตั้งอยู่ในบ้านสิงขร อำเภอตะนาวศรี จังหวัดมะริด ภาคตะนาวศรี ประเทศพม่า จากข้อมูล พ.ศ. 2563 มีเจ้าอาวาส คือ หลวงพ่อสงวน มีพระ 7 รูป เป็นพระเชื่อสายไทยสิงขร 6 รูป เป็นเชื้อสายกะเหรี่ยง จำนวน 1 รูป วัดยังเปิดสอนโรงเรียนภาษาไทย อย่างไรก็ดีวัดสิงขรวรารามมิได้ขึ้นอยู่กับมหาเถรสมาคมเช่นวัดไทยในต่างแดน อย่างในอินเดียหรือมาเลเซีย

วัดสิงขรวราราม ได้ย้ายที่ตั้งวัดมาแล้ว 2 ครั้ง แห่งแรกเป็นวัดสมัยอยุธยา ตั้งอยู่ในกำแพงเมืองสิงขรเก่า มีแม่น้ำสิงขรไหลผ่าน ตั้งอยู่ตรงนี้นานราว 200 ปี แห่งที่ 2 ตั้งอยู่ในส่วนท้ายหมู่บ้าน และแห่งที่ 3 เป็นที่ตั้งปัจจุบัน ย้ายมาตั้งอยู่ริมถนนเนื่องจากเป็นนโยบายรัฐบาลด้านความมั่นคง วัดสิงขรวรารามเป็นศูนย์กลางของชาวไทยสิงขร พิธีกรรมการบวชไม่แตกต่างจากวัดไทย คือ ผู้บวชต้องอาศัยอยู่ทีวัดก่อน 15 วัน เพื่อท่องบทสวดมนต์และคำอาราธนาศีล ซึ่งหนังสือมนต์พิธีใช้ภาษาไทย ชาวพม่าไม่นิยมมาบวชวัดนี้เพราะมีวัตรปฏิบัติแบบไทย เน้นตำราพุทธมนต์พิธีแบบไทย ซึ่งพระพม่าจะเน้นการท่องพระไตรปิฎกมากกว่า ส่วนการทอดกฐินในหมู่บ้านสิงขรจะทำที่วัดสิงขรวรารามเท่านั้น และยังมีประเพณีวันสารทเดือนสิบ

ปูชนียวัตถุทีสำคัญในวัด คือ พระพุทธรูปสำริดสมัยอยุธยาตอนต้น ศิลปะอู่ทองสาม คือ มีลักษณะแบบอู่ทองผสมกับสุโขทัย พระพุทธรูปองค์นี้มีประวัติว่าเดิมอยู่ในเจดีย์ที่ตัวเมืองตะนาวศรี และมีชิ้นส่วนพระพุทธรูปหินทรายแดงนำไปจากแม่น้ำบริเวณวัด ยังมีพระพุทธรูปไม้แกะฝีมือช่างพื้นบ้านเป็นจำนวนมาก มีสมุดข่อย ใบลาน ภาษาไทยเป็นจำนวนมาก ซึ่งบันทึกความรู้เกี่ยวกับพระพุทธศาสนา คาถาอาคม โหราศาสตร์ ยา วรรณคดี และวรรณกรรม ต่าง ๆ เช่น พระรถเมรี พระอภัยมณี กฎหมายตราสามดวง มีเล่มหนึ่งมีเนื้อหาเกี่ยวกับการให้คำสัตย์สาบานของคู่กรณี

อ้างอิง
-------

1. ↑  "การก้าวพ้น "แค้น" ของพระสงกรานต์ และความว้าเหว่ของวัดไทยพลัดถิ่น". สำนักข่าวชายขอบ.
2. ↑  "แกะรอยเส้นทางการค้าโบราณ 'สิงขร-ตะนาวศรี-มะริด'". มติชน.
3. ↑  "การปรับเปลี่ยนและการธำรงอัตลักษณ์ ทางวัฒนธรรมของคนไทยพลัดถิ่น หมู่บ้านสิงขร ในเขตตะนาวศรี ประเทศพม่า". วารสารพัฒนศาสตร์.
4. ↑  กาญจนา บุญส่ง. "ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของคนสยามในสิงขร – ตะนาวศรี". ศูนย์วิจัยสิงขร-มะริดศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี.
**วัดธรรมรัตนากร** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในตำบลสีกาย อำเภอเมืองหนองคาย จังหวัดหนองคาย ที่ดินตั้งวัดมีเนื้อที่ 3 ไร่ 1 งาน 42 ตารางวา

วัดธรรมรัตนากรจัดตั้งวัดเมื่อวันที่ 3 มีนาคม พ.ศ. 2470 เดิมขึ้นเขตปกครองตำบลหินโงม หมู่ 3 ปัจจุบันได้มีการแบ่งเขตการปกครองใหม่และอยู่
ในตำบลสีกาย หมู่ 1 บ้านจอมแจ้ง ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อวันที่ 27 ธันวาคม พ.ศ. 2545

วัดธรรมรัตนากรเป็นสถานที่ประดิษฐานของ *หลวงพ่อสมพาน (หลวงพ่อใหญ่)* พระพุทธรูปเก่าแก่ที่อยู่ในอุโบสถเก่า ภายในวัดยังมีเรือโบราณ ซึ่งเป็นเรือไม้ตะเคียน กว้างประมาณ 1 เมตร ยาวประมาณ 3 เมตร นำขึ้นมาจากลำแม่น้ำโขง โดยพระอาจารย์อดิศักดิ์ มานิโต เจ้าอาวาสวัดธรรมรัตนากรได้ฝันว่ามีหญิงงาม 7 คน แต่งตัวแบบคนโบราณมาขออาศัยอยู่ด้วยแต่ได้ปฏิเสธไปเพราะเป็นพระ แต่หญิงสาวทั้ง 7 คนได้ขอร้องตนว่าขอทานบารมีโดยขออาศัยอยู่ส่วนหนึ่งส่วนใดภายในวัดตนจึงอนุญาต ต่อมาได้มีชาวบ้านได้พบซากเรือในแม่น้ำโขง ซึ่งเจ้าอาวาสคิดว่าน่าจะเกี่ยวข้องกับความฝันจึงอัญเชิญขึ้นมาไว้ภายในวัด

อ้างอิง
-------

1. ↑  "วัดธรรมรัตนากร" (PDF).[*ลิงก์เสีย*]
2. ↑  "วัดธรรมรัตนากร". สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.
3. ↑  "วัดธรรมรัตนากร". พระสังฆาธิการ.
4. ↑  "ชุมชนคุณธรรมบ้านจอมแจ้ง จังหวัดหนองคาย".
5. ↑  "หนองคายพบเรือโบราณในลำแม่น้ำโขง". เดลินิวส์.
สำหรับปลาน้ำเค็ม ดูที่ ปลากระเบนลายแมลงวัน
**ปลากระเบนลายเสือ** (อังกฤษ: Marbled whipray; ชื่อวิทยาศาสตร์: *Himantura oxyrhyncha*) เป็นปลากระเบนน้ำจืดชนิดหนึ่ง อยู่ในวงศ์ปลากระเบนธง (Dasyatidae) 

มีรูปร่างเหมือนปลากระเบนชนิดอื่นในวงศ์เดียวกัน หางยาว โคนหางมีเงี่ยงแหลมมีพิษ 1 หรือ 2 ชิ้น ที่สามารถงอกใหม่ได้เมื่อหลุดหรือหักไป หางไม่มีริ้วหนัง พื้นลำตัวด้านบนสีน้ำตาลเหลือง กลางหลังมีเกล็ดเป็นตุ่มหยาบ ๆ มีจุดดำคล้ายลายของเสือดาวกระจายอยู่ทั่วตัวไปจนปลายหาง อันเป็นที่มาของชื่อ พื้นลำตัวด้านล่างสีขาว หากินตามพื้นท้องน้ำโดยอาหารได้แก่ ปลาขนาดเล็ก, สัตว์หน้าดิน และสัตว์มีเปลือก จะว่ายขึ้นมาหากินบริเวณผิวน้ำบ้างเป็นบางครั้ง มีขนาดความกว้างประมาณ 40 เซนติเมตร หางยาว 1.2 เมตร น้ำหนักตั้งแต่ 3-5 กิโลกรัม 

ปลากระเบนลายเสือเป็นปลาน้ำกร่อยที่พบอาศัยอยู่ค่อนมาทางน้ำจืด เป็นปลาที่พบน้อย พบได้ตามปากแม่น้ำ เช่น ปากแม่น้ำเจ้าพระยา, ปากแม่น้ำโขง, แม่น้ำแม่กลอง, ทะเลสาบเขมร และพบได้ไกลถึงปากแม่น้ำบนเกาะบอร์เนียวของอินโดนีเซีย แต่มีรายงานทางวิชาการว่าพบครั้งแรกที่แม่น้ำน่าน

เนื่องจากเป็นปลาที่มีลวดลายสวยงามจึงนิยมเลี้ยงเป็นปลาสวยงามที่มีราคาแพง แต่มักจะเลี้ยงไม่ค่อยรอดเพราะปลามักประสบปัญหาปรับตัวให้อยู่ในน้ำจืดหรือภาวะแวดล้อมในที่เลี้ยงไม่ค่อยได้

ปลากระเบนลายเสือมีชื่อเรียกอื่น ๆ อีกว่า "ปลากระเบนเสือดาว", "ปลากระเบนลาย" หรือ "ปลากระเบนลายหินอ่อน"

อ้างอิง
-------

1. ↑  Compagno, L.J.V. (2005). *Himantura oxyrhyncha*. In: IUCN 2005. IUCN Red List of Threatened Species. Downloaded on January 11, 2010.
2. ↑  *Himantura oxyrhynchus*
3. ↑  หน้า 102-120, *กระเบนน้ำจืดแห่งชาติ*. "Wild Ambition" โดย กิตติพงษ์ จารุธาณินทร์, ชวลิต วิทยานนท์. นิตยสาร Aquarium Biz ปีที่ 4 ฉบับที่ 51: กันยายน 2014

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* รูปและข้อมูลกระเบนลายเสือ เก็บถาวร 2007-03-11 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
**ปลากะพงลาย** (อังกฤษ: Silver tiger fish, American tiger fish) เป็นปลาน้ำกร่อยชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า *Datnioides polota* อยู่ในวงศ์ปลาเสือตอ (Datnioididae)

มีรูปร่างคล้ายกับปลาในวงศ์นี้ทั่วไป แต่ทว่ามีช่วงปากและรูปทรงลำตัวที่เรียวยาวและแหลมกว่าปลาเสือตอลายใหญ่ (*D. pulcher*) หรือ ปลาเสือตอลายเล็ก (*D. undecimradiatus*) และมีสีของลำตัวออกขาวเหลือบเงินและเขียวแวววาว ลายแถบสีดำบนลำตัวมีขนาดเรียวเล็ก ลายแถบตรงข้อหางแถบสุดท้ายเป็นขีดขาดกันแลดูคล้ายจุดสองขีด 

ขนาดความยาวเมื่อโตเต็มที่ประมาณ 30 เซนติเมตร นับว่าใกล้เคียงกับปลาเสือตอลายเล็ก 

พบกระจายพันธุ์บริเวณปากแม่น้ำหรือป่าโกงกางชายฝั่งทะเลที่เป็นน้ำกร่อย ตั้งแต่อินเดียจนถึงปาปัวนิวกินี และออสเตรเลีย

ปลากะพงลายเป็นปลาที่นิยมตกกันเป็นเกมกีฬา และนิยมเลี้ยงกันเป็นปลาสวยงามเช่นเดียวกับปลาในวงศ์เดียวกันชนิดอื่น ๆ ซึ่งในบางครั้งจะมีชื่อเรียกในการค้าขายว่า "ปลาเสือตอแปดริ้ว", "ปลาเสือตอบางปะกง" หรือ "ปลาเสือตอน้ำกร่อย" 

นอกจากนี้แล้วยังมีชื่อเรียกอื่น อีก เช่น "ปลาลำพึง", "ปลาลำพัง", "ปลากะพงแสม" หรือ "ปลากะพงหิน" เป็นต้น

อ้างอิง
-------

1. ↑  จาก IUCN (อังกฤษ)
2. ↑  "*Datnioides polota*". ระบบข้อมูลการจำแนกพันธุ์แบบบูรณาการ.
3. ↑  สุรศักดิ์ วงศ์กิตติเวชสกุล. *สารานุกรมปลาไทย*. กรุงเทพฯ : บริษัทเอม ซัพพลาย, 2540. 170 หน้า. หน้า 153. ISBN 9748990028

คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
***Datnioides polota***

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* รูปและข้อมูลปลากะพงลาย

 ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Datnioides polota ที่วิกิสปีชีส์
**ปลากรายแอฟริกา** (อังกฤษ: African brown knifefish, African knifefish, False featherbackfish) ปลาน้ำจืดชนิดหนึ่ง มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า *Xenomystus nigri* ในวงศ์ปลากราย (Notopteridae) นับเป็นปลาเพียงชนิดเดียวเท่านั้นทีอยู่ในสกุล *Xenomystus*

มีรูปร่างคล้ายกับปลาสลาด (*Notopterus notopterus*) ที่พบได้ในทวีปเอเชีย แต่ทว่ามีขนาดลำตัวที่เพรียวบางกว่า ไม่มีครีบหลัง ครีบท้องและก้นพริ้วไหวได้เร็วกว่า และมีจุดเด่นที่เห็นชัดคือ จมูกมีสองคู่ คู่หน้ายื่นออกมาคล้ายหลอดหรือหนวด 
ซึ่งใช้เป็นประสาทสัมผัสในการหาอาหาร ซึ่งเห็นได้ชัดเจนกว่าปลาชนิดอื่นในวงศ์เดียวกัน

พบกระจายทั่วไปในทวีปแอฟริกาตอนกลาง ในแถบลุ่มแม่น้ำไนล์และแอ่งน้ำในเซียร์รา ลีโอน, ชาด, ซูดาน, โตโก, เบนิน และแคเมอรูน

ขนาดเมื่อโตเต็มที่ประมาณ 1 ฟุต แต่โดยเฉลี่ยที่พบทั่วไป คือประมาณ 8 นิ้ว โดยอาศัยในแหล่งน้ำที่มีพืชน้ำขึ้นหนาแน่น ปลาตัวเมียวางไข่ประมาณ 150-200 ฟอง ไข่มีเส้นผ่าศูนย์กลาง 2 มิลลิเมตร และยังมีความสามารถพิเศษคือ สามารถเปล่งเสียงออกมาได้ด้วย เพื่อหาอาหาร เนื่องจากหากินในเวลากลางคืน โดยกินอาหารจำพวก แมลงน้ำและสัตว์มีเปลือกขนาดเล็กต่าง ๆ

เป็นปลาที่นิยมเลี้ยงกันเป็นปลาสวยงาม มีอุปนิสัยที่ค่อนข้างก้าวร้าวในหมู่พวกเดียวกัน แต่ทว่าจะไม่แสดงพฤติกรรมเหล่านี้ต่อปลาชนิดอื่น

ดูเพิ่ม
-------

* *Papyrocranus*


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
***Xenomystus nigri***

อ้างอิง
-------

1. ↑  สมโภชน์ อัคคะทวีวัฒน์. *สาระน่ารู้ ปลาน้ำจืดไทย เล่ม ๑*. กรุงเทพฯ : องค์การค้าของคุรุสภา, 2547. 264 หน้า. หน้า 22-23. ISBN 974-00-8701-9
2. ↑  ข้อมูลจาก Fishbase.com
3. ↑  African Brown Knife Fish
**ปลาบึก** เป็นสกุลของปลาหนังน้ำจืด ในวงศ์ปลาสวาย (Pangasidae) ใช้ชื่อสกุลว่า *Pangasianodon* (/แพน-กา-เซีย-โน-ดอน/)

ลักษณะ
------

สกุลนี้ตั้งขึ้นโดย ปิแอร์ เชอวี ในปี ค.ศ. 1931 โดยแยกออกมาจากสกุล *Pangasius* ซึ่งเป็นสมาชิกส่วนใหญ่ในวงศ์นี้ แต่ได้กำหนดขึ้นมาคร่าว ๆ โดยไม่ได้กำหนดปลาที่เป็นชนิดต้นแบบ โดยศึกษาจากตัวอย่างปลาในพิพิธภัณฑ์ของประเทศกัมพูชา ต่อมา ฮิวจ์ แมคคอร์มิค สมิธ ได้มีการตรวจสอบ พบว่ารายงานของเชอวีได้คลาดเคลื่อนหลายประการ เช่น บันทึกไว้ว่า ปลาบึกตัวที่ใช้ในการศึกษายาวประมาณ 2 เมตร แต่ความจริงแล้วยาว 2.5 เมตร และที่ว่าปลาบึกไม่มีฟันก็อาจไม่ถูกต้อง เพราะปลาบึกตัวที่พบอาจเป็นปลาที่มีอายุมากฟันอาจหลุดไปแล้วก็ได้ และประการสุดท้ายได้บันทึกไว้ว่า ปลาบึกไม่มีหนวดที่คาง มีแต่หนวดที่ริมปากบน แต่ปลาบึกที่มีขนาดใหญ่นั้นหนวดที่คางอาจจะหดหายไปก็เป็นได้ ซึ่งต่อมา ในปี ค.ศ. 1983 จากการศึกษาลูกปลาบึกที่เพาะได้ พบว่าข้อโต้แย้งของสมิธที่มีต่อบันทึกของเชอวีนั้นถูกต้องทุกประการ เพราะลูกปลาบึกขนาดเล็กมีฟันที่ขากรรไกรบนและล่าง และมีหนวดที่ริมฝีปากบน 1 คู่ และคางอีก 4 คู่

ลักษณะสำคัญของสกุลปลาบึกนี้ คือ จมูกคู่หลังอยู่ใกล้กับจมูกคู่หน้า ครีบหลังมีก้านครีบเดี่ยวเป็นซี่แข็ง และมีก้านครีบแขนง 6-7 ก้าน ครีบท้องมีก้านครีบแขนง 8-9 ก้าน นัยน์ตาอยู่ระดับเดียวกับมุมปาก สำหรับปลาขนาดใหญ่ซี่กรองเหงือกจะหดหายไป

การจำแนก
--------

สามารถจำแนกปลาในสกุลนี้ได้เป็น 2 ชนิด เท่านั้น แต่ขณะที่บางข้อมูลจะจัดให้มีเพียงชนิดเดียวเท่านั้น

* *Pangasianodon gigas* Chevey, 1931 (ปลาบึก)
* *Pangasianodon hypophthalmus* (Sauvage, 1878) (ปลาสวาย-บางข้อมูลจะจัดให้อยู่ในสกุล *Pangasius*)

สายพันธุ์ใหม่
-------------

ปัจจุบัน ทางมหาวิทยาลัยแม่โจ้ ได้ทำการศึกษาวิจัยผสมข้ามพันธุ์ปลาสกุลนี้ เพื่อให้ได้ปลาสายพันธุ์ใหม่ที่ชื่อ "ปลาบึกสยาม" เพื่อผลทางการเกษตร ซึ่งปลาบึกสยามมีส่วนหัวที่เล็กและแบนกว่าปลาบึกปกติ แต่มีอันตราการเจริญเติบโตและการรอดตายสูง สามารถให้ผลผลิตได้เร็วกว่าปลาบึกถึง 5-10 ปี เนื้อปลามีความขาวอมชมพู เป็นที่ต้องการของตลาด ซึ่งทางมหาวิทยาลัยแม้โจ้จะได้ทำการพัฒนาสายพันธุ์เพื่อที่จะให้เกษตรกรทำการเลี้ยงต่อไปในเชิงพาณิชย์ และยังพัฒนาต่อไปเพื่อสกัดทำน้ำมันปลา ทดแทนการนำเข้าน้ำมันปลาจากต่างประเทศอีกด้วย

อ้างอิง
-------

1. 1 2  สมโภชน์ อัคคะทวีวัฒน์. *สาระน่ารู้ ปลาน้ำจืดไทย เล่ม ๒*. กรุงเทพฯ : องค์การค้าของคุรุสภา, 2547. 257 หน้า. หน้า 28-31. ISBN 974-00-8738-8
2. 1 2  จาก itis.gov
3. ↑  *เพื่อนเกษตร*, เช้า - ข่าว 7 สี ทางช่อง 7: พุธที่ 9 มกราคม 2556

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

 ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Pangasianodon ที่วิกิสปีชีส์
ระวังสับสนกับ ปลาบ้า

**ปลาบ้า** (*Leptobarbus*) เป็นสกุลปลาน้ำจืดจำพวกหนึ่ง ในวงศ์ปลาตะเพียน (Cyprinidae) มีลักษณะที่สำคัญทางอนุกรมวิธาน คือ มีหัวกว้าง มีหนวดยาว 2 คู่ ปากค่อนข้างกว้าง มุมปากอยู่หน้านัยน์ตา เกล็ดมีขนาดปานกลาง เส้นข้างลำตัวอยู่ต่ำกว่าแนวกลางลำตัว ไปสิ้นสุดลงที่ส่วนล่างของโคนหาง ครีบหลังมีก้านครีบแขนง 7 ก้าน และที่ครีบก้นมีก้านครีบแขนง 5 ก้าน เป็นปลาที่กินพืช โดยเฉพาะเมล็ดพืชเป็นอาหาร

สกุลปลาบ้ามีทั้งหมด 4 ชนิด พบกระจายพันธุ์ตั้งแต่ประเทศไทย ไปจนถึงเกาะบอร์เนียว และเกาะสุมาตรา นับเป็นปลาจำพวกปลาซิวที่มีขนาดใหญ่ที่สุดที่พบได้ในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้นี้ สำหรับในประเทศไทยพบเพียงแค่ชนิดเดียว

ชนิด
----

* *Leptobarbus hoevenii* (Bleeker, 1851) ถือเป็นต้นแบบของสกุลนี้
* *Leptobarbus hosii* (Regan, 1906)
* *Leptobarbus melanopterus* Weber & de Beaufort, 1916
* *Leptobarbus melanotaenia* Boulenger, 1894

อ้างอิง
-------

1. ↑  จาก Fishbase.org
2. ↑  สมโภชน์ อัคคะทวีวัฒน์. *สาระน่ารู้ปลาน้ำจืดไทย เล่ม ๑*. กรุงเทพฯ : องค์การค้าของคุรุสภา, 2547. 265 หน้า. หน้า 99. ISBN 974-00-8701-9
ถนนลาดกระบัง
**ถนนลาดกระบัง** (อักษรโรมัน: *Thanon Lat Krabang*) เป็นถนนสายสำคัญสายหนึ่งของกรุงเทพมหานคร มีระยะทางทั้งหมดประมาณ 8.7 กิโลเมตร เดิมมีชื่อเรียกว่าซอยสุขุมวิท 77 (ถนนอ่อนนุช) มีจุดเริ่มต้นต่อจากถนนอ่อนนุชที่สะพานข้ามคลองตาพุก ในท้องที่แขวงลาดกระบัง เขตลาดกระบัง ไปทางทิศตะวันออก ผ่านถนนกิ่งแก้ว ถนนร่มเกล้า ทางเข้าท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ ถนนฉลองกรุง และไปสิ้นสุดที่สะพานข้ามคลองหัวตะเข้ ซึ่งจากจุดนี้ไปก็จะเป็นถนนหลวงแพ่ง

ทางแยก
------

รายชื่อทางแยกบน ถนนลาดกระบัง ทิศทาง: คลองตาพุก-คลองหัวตะเข้| จังหวัด | เขต | กม.ที่ | ชื่อจุดตัด | ซ้าย | ขวา |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  **ถนนลาดกระบัง** **(คลองตาพุก-คลองหัวตะเข้)** |
| กรุงเทพมหานคร | ลาดกระบัง |  | − | **เชื่อมต่อจาก:**  ถนนอ่อนนุช ไป พระโขนง |
| 12+250 | สะพาน ข้ามคลองตาพุก |
| 15+600 | แยกกิ่งแก้ว | *ไม่มี* |  ถนนกิ่งแก้ว ไป ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ (อาคารคลังสินค้า), บางพลี |
| 16+300 | แยกลาดกระบัง |  ถนนร่มเกล้า ไปมีนบุรี |  *ถนนร่มเกล้า เข้า  ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ (อาคารคลังสินค้า) (ไม่มีทางขึ้น-ลง)* |
| 19+550 | แยกสุขสมาน | *ไม่มี* | ถนนสุวรรณภูมิ 4 เข้า  ท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ (อาคารผู้โดยสาร) |
| 19+900 | สะพาน ข้ามคลองหนองปรือ |
| 19+975 | - |  ถนนฉลองกรุง ไป สจล. นิคมอุตสาหกรรมลาดกระบัง, หนองจอก | *ไม่มี* |
| 20+525 | แยกลาดกระบัง 54 | *ไม่มี* | ซอยลาดกระบัง 54 ไป วัดศรีวารีน้อย, ม.หัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ, บรรจบ  ถนนเทพรัตน |
| 20+950 | สะพาน ข้ามคลองหัวตะเข้ |
|  | − | **ตรงไป:**  ถนนหลวงแพ่ง ไป ฉะเชิงเทรา |
|       สะพาน              กำลังก่อสร้างหรือโครงการในอนาคต |

โครงการในอนาคต
--------------

ในอนาคตจะมีโครงการก่อสร้างทางยกระดับอ่อนนุช-ลาดกระบัง เพื่อแก้ปัญหาการจราจรที่มีความคับคั่ง โดยมีจุดเริ่มต้นจากสะพานข้ามคลองหนองคล้า ใกล้กับซอยลาดกระบัง 9/7 ยกระดับไปตามเกาะกลางของถนน ผ่านทางเข้าถนนฉลองกรุง แยกลาดกระบัง 54 ข้ามคลองหัวตะเข้เข้าสู่ถนนหลวงแพ่ง ผ่านวัดพลมานีย์ แล้วลงไปสิ้นสุดที่หน้าสำนักงานประปาสาขาสุวรรณภูมิ ของการประปานครหลวง บนถนนหลวงแพ่ง รวมระยะทาง 3.9 กิโลเมตร โดยก่อสร้างเป็นทางยกระดับขนาด 4 ช่องจราจร โดยได้เริ่มปิดการจราจรบางส่วนเพื่อก่อสร้างตั้งแต่วันที่ 16 เมษายน พ.ศ. 2564 และคาดว่าจะแล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2566

เหตุการณ์สำคัญ
--------------

เมื่อวันที่ 10 กรกฎาคม พ.ศ.2566 เวลา 18.00 น. ทางยกระดับอ่อนนุช-ลาดกระบัง ที่อยู่ในระหว่างการก่อสร้าง ได้เกิดการพังถล่มลงมา และได้ทับรถของประชาชนที่สัญจรอยู่ รวมถึงคนงานก่อสร้างเป็นจำนวนมาก เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นที่บริเวณปั๊มน้ำมัน ปตท. สาขาถนนหลวงแพ่ง ไปจนถึงบริเวณด้านหน้าสรรพสินค้าโลตัส สาขาลาดกระบัง (เส้นทางขาเข้ามุ่งหน้าไปสนามบินสุวรรณภูมิ) โดยสิ่งที่ถล่มลงมา เป็นเสาตอม่อ และตัวคานรับน้ำหนักของตัวถนน จากเหตุการณ์นี้ได้สร้างความเสียเป็นจำนวนมาก ซึ่งมีผู้ได้รับบาดเจ็บจากการถูกเศษปูนถล่มลงมา 13 ราย และเสียชีวิตอีก 2 ราย นอกจากนี้ยังมีรถยนต์ถูกทับติดอยู่ในซากปูนอีกสิบคัน

อ้างอิง
-------

1. ↑  ประมูลทางยกระดับอ่อนนุช-ลาดกระบัง "ธาราวัญ-นภา" ชนะเสนอราคา, ไทยรัฐออนไลน์
2. ↑  ประชาสัมพันธ์โครงการก่อสร้างทางยกระดับอ่อนนุช-ลาดกระบัง, สน.จรเข้น้อย
3. ↑  
ทางยกระดับถล่ม ตาย 2 บาดเจ็บ 13 ถ.ลาดกระบังเชื่อมถ.อ่อนนุช ทับรถ-บ้านพัง! (คลิป)
**วัดธรรมประดิษฐ์** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายธรรมยุติกนิกาย ตั้งอยู่ในตำบลคลองโคน อำเภอเมืองสมุทรสงคราม จังหวัดสมุทรสงคราม ปัจจุบันมีพระครูสังฆรักษ์สายัณห์ กนฺตสีโล ดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาส

วัดธรรมประดิษฐ์สร้างเมื่อ พ.ศ. 2480 โดยนางแตงไทย นวมนาคะ เป็นผู้บริจาคที่ดินให้สร้างวัด สภาพแวดล้อมของวัดอยู่ในที่ราบลุ่มของป่าแสม เริ่มสร้างเป็นสำนักสงฆ์โดยมีพระธรรมเจริญ เป็นเจ้าอาวาสและประชาชนชาวดอนจั่น ชาวคลองช่อง ช่วยกันสร้าง โดยชาวบ้านเรียกว่า **วัดท้ายนัด** เพราะตั้งอยู่ท้ายตลาดนัด บ้างก็เรียกว่า **วัดทุ่ง** เพราะที่วัดเป็นท้องทุ่ง บ้างก็เรียกว่า **วัดคลองโคนใน** เพราะอยู่ลึกจากปากคลองโคน วัดได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมาเมื่อ พ.ศ. 2492 จนเมื่อ พ.ศ. 2500 พระราชธรรมโมลี เจ้าคณะจังหวัดสมุทรสงคราม ได้ขอเปลี่ยนชื่อใหม่ต่อกรมการศาสนา ว่า "วัดธรรมประดิษฐ์"

ปูชนียวัตถุของวัด ได้แก่ พระประธานประดิษฐานในศาลาอเนกประสงค์ เป็นพระพุทธรูปปางประทานพร (ทรงอินเดีย) ตลอดจนพระพุทธรูปสำคัญ ๆ อีกมากมาย ไม่น้อยกว่า 60 องค์

อ้างอิง
-------

1. ↑  "วัดธรรมประดิษฐ์". ศูนย์ข้อมูลกลางทางวัฒนธรรม.
2. ↑  "วัดธรรมประดิษฐ์". แหล่งศิลปกรรมอันควรอนุรักษ์ - สิ่งแวดล้อมศิลปกรรม.

คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
**วัดธรรมประดิษฐ์**
ท้ายขบวน *เซเวนสตาร์อินคีวชู* ใน ค.ศ. 2018
**รถไฟหรูหรา** คือ รูปแบบการเดินทางด้วยรถไฟอันสะดวกสบาย มีความเชื่อมโยงเข้ากับประวัติศาสตร์และประเพณี หลายภูมิภาคจัดขบวนรถไฟนี้เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวในจุดหมายปลายทาง ด้วยเหตุนี้การเดินทางด้วยรถไฟหรูหราจึงเป็นที่นิยมเสียยิ่งกว่าการเดินทางบนอากาศ เพราะสามารถรับชมทัศนียภาพ ภูมิประเทศ สังคม เศรษฐกิจ และสีสันมากมายตลอดการเดินทาง อีกทั้งในขบวนรถยังมีพื้นที่กว้างขวางซึ่งได้รับการตกแต่งอย่างสวยงาม มีบริการร้านอาหาร บาร์ ที่นั่ง ที่นอน และครบครันด้วยห้องน้ำที่สะดวกสบาย

ประวัติ
-------

ในอดีตการเดินทางไกลด้วยรถไฟ ถือเป็นการเดินทางไม่สะดวกและสร้างความอึดอัดแห่งผู้โดยสารพอสมควร ในขณะนั้นรถไฟยังไม่มีการให้บริการตู้นอนหรือตู้เสบียงคอยอำนวยความสะดวกแก่ผู้โดยสารแต่อย่างใด กระทั่งจอร์จ พูลแมน ได้เปิดตัว *ไพโอเนียร์* (Pioneer) ตู้นอนหรูหราครั้งแรก เมื่อ ค.ศ. 1865 และสองปีถัดมาได้เปิดตัว *รถไฟโรงแรม* โดย *ไพโอเนียร์* ถือเป็นตู้รถไฟตู้แรกที่มีพื้นที่รับประทานอาหารและพื้นที่สำหรับนอน ภายหลังจอร์จ พูลแมนได้ตั้งบริษัทพูลแมนคาร์ (Pullman Car Company) ขึ้น ใน ค.ศ. 1880

รถไฟหรูหราซึ่งเป็นที่รู้จักกันมากที่สุดคือ *โอเรียนต์เอกซ์เพรส* (Orient Express) ปรากฏในนวนิยายเรื่อง *โอเรียนต์ เอ็กซ์เพรส รถไฟด่วนสายมรณะ* (Murder on the Orient Express) ของอกาธา คริสตี ซึ่งเคยนำไปทำเป็นภาพยนตร์เรื่อง *ฆาตกรรมบนรถด่วนโอเรียนท์เอกซ์เพรส* (Murder on the Orient Express) เมื่อ ค.ศ. 2017 แม้โอเรียนต์เอกซ์เพรสยุติให้บริการตั้งแต่ ค.ศ. 2009 แต่รถไฟหรูหรายังคงมีการดำเนินกิจการในหลายประเทศสืบเนื่องถึงปัจจุบัน เช่น *เบลมอนด์* *เซเวนสตาร์อินคีวชู* *มหาราชาเอกซ์เพรส* *อีสเทิร์นแอนด์โอเรียนทัลเอ็กซ์เพรส* เป็นต้น

ระเบียงภาพ
----------

* การจำลองส่วนที่นั่งภายใน โอเรียนต์เอกซเพรสการจำลองส่วนที่นั่งภายใน *โอเรียนต์เอกซเพรส*
* Bed, enclosed for privacyห้องนอนของ *โรโวสเรล*
* ห้องนอนของ พาเลซออนวีลห้องนอนของ *พาเลซออนวีล*
* Wood-paneled dining car, with comfortable seatingตู้เสบียงของ *เซเวนสตาร์อินคีวชู*
* See captionตู้เสบียงของรถไฟ *บลูเทรน*
* ตู้เสบียงของ มหาราชาเอกซ์เพรสตู้เสบียงของ *มหาราชาเอกซ์เพรส*
* ขบวนรถ เบลมอนด์บริติชพูลแมนขบวนรถ *เบลมอนด์บริติชพูลแมน*
* ขบวนรถ รอยัลแคนาเดียนแปซิฟิกขบวนรถ *รอยัลแคนาเดียนแปซิฟิก*
* ขบวนรถ โอเรียนต์เอ็กซ์เพรสขบวนรถ *โอเรียนต์เอ็กซ์เพรส*

อ้างอิง
-------

1. 1 2  Railroad Collections เก็บถาวร 2010-07-19 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
2. ↑  Thinkquest Library เก็บถาวร 2012-07-31 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน, History of Luxury Trains
3. ↑  "The Most Luxurious Train Rides in the World". *Travel + Leisure* (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2022-08-25.
4. ↑  "Orient-Express". สืบค้นเมื่อ 2 April 2017.
5. ↑  "Cruise Train Seven Stars in Kyushu Japan's first cruise train, the luxurious "Seven Stars in Kyushu"". สืบค้นเมื่อ 2 April 2017.
6. ↑  Journeys by Rail. "India's Maharajas' Express rail journey". Telegraph. สืบค้นเมื่อ 26 March 2013.
**วัดธรรมมณฑล** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายธรรมยุติกนิกาย ตั้งอยู่ในตำบลสัมปทวน อำเภอนครชัยศรี จังหวัดนครปฐม

วัดธรรมมณฑลตั้งวัดเมื่อวันที่ 27 ตุลาคม พ.ศ. 2553 เดิมทีที่ดินตั้งวัดเป็นของงแม่ชีภาคพันธ์ เอี่ยมพาหล มีที่ทั้งหมด 18 ไร่เศษ ได้แบ่งให้หลาน 3 คน ได่แก่ คุณเยวภา โพธิโต คุณรวีวรรณ วงเคี่ยม และพระใบฎีกามณฑล เขมจาโร โดยเมื่อ พ.ศ. 2546 พระใบฎีกามณฑล ซึ่งเป็นหลานของแม่ชีภาคพันธ์ ได้มาปักกลด บำเพ็ญเพียรอยู่เป็นเวลา 1 ปี เห็นว่าที่ดินนี้เหมาะแก่การสร้างสถานที่ปฏิบัติธรรม จึงเอาที่ดินที่ตนเองได้ส่วนแบ่งมาสร้างวัด จากนั้น แม่ชีภาคพันธ์ และหลานมีจิตศรัทธาถวายที่ดินเพิ่มรวมเป็น 18 ไร่เศษ เริ่มก่อตั้งเดิมเป็นสำนักสงฆ์ พ.ศ. 2546 จนได้รับอนุญาตตั้งวัดเมื่อ พ.ศ. 2553

วัดได้ดำเนินการก่อสร้างเสนาสนะต่าง ๆ เช่น ศาลาการเปรียญ กุฏิพระ กุฏิแม่ชี กุฏิกรรมฐาน 5 หลัง พร้อมทั้งห้องน้ำและห้องสุขา เป็นต้น ต่อมาทางวัดได้หาปัจจัยซื้อดินถมที่วัดเพื่อสร้างอุโบสถ โดยคณะศิษย์จึงจัดสร้างได้สร้างลูกอมหนุมานครองเมือง (59) รุ่นแรก โดยรวบรวมแผ่นจารชนวนมวลสารจากเกจิดัง ๆ ทั่วประเทศ

อ้างอิง
-------

1. ↑  "วัดธรรมมณฑล". พระสังฆาธิการ.
2. ↑  "ร่วมบุญถมที่สร้างโบสถ์วัดธรรมมณฑล". คมชัดลึก. 22 เมษายน 2559. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|date=` (help)
บริการสตรีมมิงเพลง

**ยูทูบมิวสิก** (อังกฤษ: YouTube Music) เป็นบริการสตรีมมิงเพลงออนไลน์ช่วยให้ผู้ใช้สามารถเรียกดูมิวสิกวิดีโอและเพลงของยูทูบ ตามความสนใจ รวมทั้งประเภท เพลย์ลิสต์ และวิดีโอที่แนะนำ เปิดตัวเมื่อวันที่ 12 พฤศจิกายน 2015 ที่พัฒนาโดยยูทูบ ซึ่งเป็นบริษัทในเครือของกูเกิล *ยูทูบมิวสิก* มีบริการแบบฟรีเมียมซึ่งเปิดใช้งานการเล่นแบบไม่มีโฆษณา เล่นพื้นหลังแบบเสียงเท่านั้น และดาวน์โหลดเพลงสำหรับเล่นแบบออฟไลน์ได้

ประเทศที่สามารถใช้งานได้
------------------------

ประเทศที่สามารถใช้งานยูทูบมิวสิกได้
ประเทศและดินแดนที่สามารถใช้งานได้มีอยู่ 101 แห่ง ได้แก่ อเมริกันซามัว อาร์เจนตินา อารูบา ออสเตรเลีย ออสเตรีย บาห์เรน เบลารุส เบลเยียม เบลีซ เบอร์มิวดา โบลิเวีย บอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา บราซิล หมู่เกาะบริติชเวอร์จิน บัลแกเรีย แคนาดา หมู่เกาะเคย์แมน ชิลี โคลอมเบีย คอสตาริกา โครเอเชีย ไซปรัส เช็กเกีย เดนมาร์ก สาธารณรัฐโดมินิกัน เอกวาดอร์ อียิปต์ เอลซัลวาดอร์ เอสโตเนีย ฟินแลนด์ ฝรั่งเศส เฟรนช์เกียนา เฟรนช์พอลินีเชีย เยอรมนี กรีซ กัวเดอลุป กวม กัวเตมาลา ฮอนดูรัส ฮ่องกง ฮังการี ไอซ์แลนด์ อินเดีย อินโดนีเซีย ไอร์แลนด์ อิสราเอล อิตาลี ญี่ปุ่น คูเวต ลัตเวีย เลบานอน ลีชเทินชไตน์ ลิทัวเนีย ลักเซมเบิร์ก มาเลเซีย มอลตา เม็กซิโก เนเธอร์แลนด์ นิวซีแลนด์ นิการากัว ไนจีเรีย มาซิโดเนียเหนือ หมู่เกาะนอร์เทิร์นมาเรียนา นอร์เวย์ โอมาน ปานามา ปาปัวนิวกินี ปารากวัย เปรู ฟิลิปปินส์ โปแลนด์ โปรตุเกส ปวยร์โตรีโก กาตาร์ โรมาเนีย รัสเซีย รวันดา ซามัว ซาอุดีอาระเบีย เซอร์เบีย สิงคโปร์ สโลวาเกีย สโลวีเนีย แอฟริกาใต้ เกาหลีใต้ สเปน สวีเดน สวิตเซอร์แลนด์ ไต้หวัน ไทย ตุรกี หมู่เกาะเติกส์และเคคอส ยูเครน สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ สหราชอาณาจักร สหรัฐ หมู่เกาะเวอร์จินของสหรัฐ อุรุกวัย เวเนซุเอลา และเวียดนาม

ดูเพิ่ม
-------

* สปอติฟาย
* แอปเปิลมิวสิก

อ้างอิง
-------

1. ↑  Aswad, Jem (November 9, 2022). "YouTube Music and Premium Soar to 80 Million-Plus Paid Subscribers (EXCLUSIVE)". *Variety*. สืบค้นเมื่อ November 9, 2022.
2. ↑  "System requirements & availability". *Google Support*. Google Inc. สืบค้นเมื่อ July 17, 2019.
3. ↑  Ivan (November 14, 2018). "YouTube Premium and Music Premium expand to seven new countries". *GSMArena*. สืบค้นเมื่อ November 17, 2018.
4. ↑  "YouTube Premium and Music expand to 8 new countries in the Middle East". *Android Central* (ภาษาอังกฤษ). September 11, 2019. สืบค้นเมื่อ September 13, 2019.
5. ↑  Michail (June 10, 2020). "YouTube Premium and Music now available in 14 more countries". *GSMArena*.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* เว็บไซต์ทางการ
* เว็บไซต์ทางการยูทูบมิวสิก