เบนิโต มุสโสลินี (ซ้าย) ผู้นำของฟาสซิสต์อิตาลี และอดอล์ฟ ฮิตเลอร์ (ขวา) ผู้นำของนาซีเยอรมนี ทั้งสองคนเป็นฟาสซิสต์
สัญลักษณ์ลัทธิฟาสซิสต์
**ลัทธิฟาสซิสต์** (อังกฤษ: Fascism) เป็นลัทธิชาติ-อำนาจนิยมมูลวิวัติรูปแบบหนึ่ง ซึ่งมีความโดดเด่นในทวีปยุโรปช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 ขบวนการฟาสซิสต์รุ่นแรก ๆ กำเนิดขึ้นในประเทศอิตาลีราวสงครามโลกครั้งที่หนึ่ง โดยได้รับอิทธิพลจากสหการนิยมชาติ (national syndicalism) การรวมจุดยืนฝ่ายขวาโดยทั่วไปเข้ากับการเมืองฝ่ายซ้ายบางส่วน ซึ่งตรงข้ามกับคอมมิวนิสต์ สังคมนิยม เสรีประชาธิปไตย และอนุรักษนิยมดั้งเดิม แม้ว่าโดยปกติลัทธิฟาสซิสต์จะถูกจัดเป็น "ขวาจัด" ตามการแบ่งพิสัยมโนคติทางการเมืองแบบซ้าย–ขวา (political spectrum) ดั้งเดิม พวกฟาสซิสต์เองและนักวิจารณ์บางส่วนแย้งว่าคำอธิบายนี้ไม่เพียงพอ

นักฟาสซิสต์มุ่งรวมชาติของพวกตนผ่านรัฐเผด็จการเบ็ดเสร็จที่สนับสนุนการระดมชุมชนชาติอย่างกว้างขวาง และมีลักษณะเด่นโดยมีพรรคแนวหน้า (vanguard party) ซึ่งริเริ่มขบวนการการเมืองปฏิวัติโดยมุ่งหมายเพื่อจัดระเบียบชาติใหม่ตามหลักการของอุดมการณ์ลัทธิฟาสซิสต์ ขบวนการฟาสซิสต์ทั้งหลายมีลักษณะร่วมบางอย่าง รวมทั้งความเคารพรัฐ การอุทิศให้แก่ผู้นำที่เข้มแข็ง และการเน้นความคลั่งชาติ (ultranationalism) และแสนยนิยม ลัทธิฟาสซิสต์มองการเมือง ความรุนแรง สงครามและจักรวรรดินิยมว่าเป็นวิธีการบรรลุการฟื้นพลังของชาติ และยืนยันว่าชาติที่เข้มแข็งกว่ามีสิทธิที่จะขยายอาณาเขตโดยเข้าแทนที่ชาติที่อ่อนแอกว่า

อุดมการณ์ลัทธิฟาสซิสต์อ้างความสำคัญสูงสุดของรัฐอย่างต่อเนื่อง ผู้นำอย่างเบนิโต มุสโสลินีในอิตาลี และอดอล์ฟ ฮิตเลอร์ในเยอรมนี รวมรัฐและอ้างอำนาจที่แย้งไม่ได้ ลัทธิฟาสซิสต์ยืมทฤษฎีและศัพท์จากสังคมนิยม แต่แทนที่การมุ่งไปยังความขัดแย้งทางชนชั้นของสังคมนิยมด้วยการมุ่งไปยังความขัดแย้งระหว่างชาติและเชื้อชาติ
 ลัทธิฟาสซิสต์สนับสนุนระบบเศรษฐกิจแบบผสม โดยมีเป้าหมายหลักเพื่อบรรลุการพึ่งตนเองทางเศรษฐกิจเพื่อให้ชาติมีเอกราชผ่านนโยบายเศรษฐกิจแบบคุ้มครองและมีการแทรกแซงจากรัฐ

หลังสงครามโลกครั้งที่สอง มีพรรคการเมืองน้อยพรรคที่อธิบายตนเองอย่างเปิดเผยว่าเป็นฟาสซิสต์ และคู่แข่งทางการเมืองมักใช้คำนี้เป็นคำหยาบ บางครั้งคำว่าลัทธิฟาสซิสต์ใหม่หรือหลังลัทธิฟาสซิสต์ใช้อย่างเป็นทางการเพื่ออธิบายพรรคการเมืองขวาจัดที่มีอุดมการณ์คล้ายคลึงหรือมีรากมาจากขบวนการฟาสซิสต์ในคริสต์ศตวรรษที่ 20

ที่มาของชื่อ
------------

ในอิตาลีเรียกการปกครองแบบนี้ว่า *ฟาซิโอ* เป็นภาษาละติน แปลว่า สหภาพ หรือ สมาชิก ทั้งยังแปลได้อีกว่าเป็นแขนงไม้ที่พันรอบขวาน (มีมาตั้งแต่สมัยโรมัน โดยเรียกว่า ฟาสเซส (fasces) ถือโดยลิคเตอร์ (lictor) ซึ่งเป็นกลุ่มคนที่มีหน้าที่ในการดูแลความสงบเรียบร้อย)

ลัทธิฟาสซิสต์เป็นชื่อของอาณาจักรโรมันสมัยก่อน มันคือไม้เมื่อไม้มีอยู่แท่งเดียวก็จะหักได้ง่าย แต่เมื่อนำไม้มารวมกันนั้นจะหักได้ยากมาก เหมือนกับเมื่อชาติมีประชาชนมารวมกันก็จะทำให้ชาติแข็งแกร่งไร้เทียมทาน แต่กลายเป็นว่าลัทธิฟาสซิสต์ ไม่แข็งแกร่งเท่าที่ควรเพราะประชาชนเบื่อกับการทำงาน และการปฏิวัติของลัทธิฟาสซิสต์ ซึ่งทำให้ลัทธิฟาสซิสต์สิ้นสุดในปี พ.ศ. 2486

ดูเพิ่ม
-------

* ลัทธิอิงสามัญชน
* ศาสนาทางโลก

อ้างอิง
-------

1. ↑  Turner, Henry Ashby, *Reappraisals of Fascism*. New Viewpoints, 1975. p. 162. States fascism's "goals of radical and authoritarian nationalism".
2. ↑  Larsen, Stein Ugelvik, Bernt Hagtvet and Jan Petter Myklebust, *Who were the Fascists: Social Roots of European Fascism*, p. 424, "organized form of integrative radical nationalist authoritarianism"
3. ↑  Roger Griffin. *Fascism*. Oxford, England, UK: Oxford University Press, 1995. pp. 8, 307.
4. ↑  Aristotle A. Kallis. *The fascism reader*. New York, New York, USA: Routledge, 2003. p. 71
5. 1 2  Grčić, Joseph. *Ethics and Political Theory* (Lanham, Maryland: University of America, Inc, 2000) p. 120
6. ↑  Blamires, Cyprian, *World Fascism: a Historical Encyclopedia, Volume 1* (Santa Barbara, California: ABC-CLIO, Inc. 2006) p. 140–141, 670.
7. ↑  Eatwell, Roger, *Fascism: a History* (Allen Lane, 1996) p. 215.
8. ↑  Griffin, Roger and Matthew Feldman, eds. *Fascism: Fascism and Culture* (London and New York: Routledge, 2004) p. 185.
9. ↑  Stanley G. Payne. A History of Fascism, 1914–1945. p. 106.
10. ↑  Jackson J. Spielvogel. *Western Civilization*. Wadsworth, Cengage Learning, 2012. p. 935.
11. ↑  Cyprian P. Blamires. World Fascism: A Historical Encyclopedia, Volume 2. Santa Barbara, California, USA: ABC-CLIO, 2006. p. 331.
12. ↑  Griffin, Roger. *The Nature of Fascism* (New York: St. Martins Press, 1991) pp. 222–223.
13. ↑  Blamires, Cyprian, *World Fascism: a Historical Encyclopedia, Volume 1* (Santa Barbara, California: ABC-CLIO, Inc. 2006) p. 188–189.

| * ด
* ค
* ก
อุดมการณ์ทางการเมือง |
| --- |
| 
* การเมืองฝ่ายซ้าย
* เป็นกลางทางการเมือง
* การเมืองฝ่ายขวา
* ฮาร์ดไลน์
* ผู้ทรงอำนาจ
* ต่ำต้านผู้ทรงอำนาจ
* ปฏิกิริยานิยม
* ปฏิวัตินิยม

 |
| 
* อนาธิปไตย
	+ ทางสังคม
* ทุนนิยม
* ประชาธิปไตยคริสเตียน
	+ ดิสทริบิวทิสม์
	+ เครดิตทางสังคม
* รวมอำนาจ
* คอมมิวนอลิสม์
* คอมมิวนิสต์
* คอมมิวนิทาเรียนนิสม์
* อนุรักษนิยม
* รัฐธรรมนูญนิยม
* สิ่งแวดล้อมนิยม
* สุดโต่ง
* แฟนาทิกซิสม์
* ฟาสซิสม์
* สตรีนิยม
* รากฐานนิยม
* โลกนิยม
* การเมืองสีเขียว
* ชาตินิยมฮินดู (ฮินดูตวา)
* ปัจเจกชนนิยม
* อุสาหกรรมนิยม
* พุทธิปัญญานิยม
* อิสลาม (อิสลามนิยม)
* เสรีนิยม
* อิสรนิยม
* บุรุษนิยม
* การทหารนิยม
* กษัตริย์นิยม
* ชาตินิยม
* สุญนิยม
* หัวก้าวหน้า (อนุรักษนิยมก้าวหน้า)
* เหตุผลนิยม
* รีฟอร์มิสม์
* สาธารณรัฐนิยม
* ประชาธิปไตยสังคม
* สังคมนิยม
* สาธารณชนนิยม

 |