นายตำรวจปกครองทำหน้าที่เป็นนายตำรวจรักษาธงชัย ในพิธีถวายคำสัตย์ปฏิญาณตนและสวนสนามเนื่องในวันตำรวจ
นายตำรวจปกครองในเครื่องแบบเต็มยศทำหน้าที่ถวายความปลอดภัยในพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนากรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์
นายตำรวจปกครองในเครื่องแบบเต็มยศทำหน้าที่ถวายความปลอดภัยในพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพสมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอเจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนาฯ
ภาพหมู่นายตำรวจปกครองในเครื่องแบบครึ่งยศสำหรับการสวนสนามในวันตำรวจฯ
**นายตำรวจปกครอง** หรือ **นายตำรวจฝ่ายปกครอง** (อังกฤษ: Police Cadet Commander) คือ ข้าราชการตำรวจชั้นสัญญาบัตรกลุ่มหนึ่งของโรงเรียนนายร้อยตำรวจ (รวมถึงนายตำรวจปกครองที่ทำหน้าที่ปกครองในโรงเรียนเตรียมทหาร) ที่ทำหน้าที่ปกครองบังคับบัญชานักเรียนนายร้อยตำรวจ นักเรียนอบรม และนักเรียนเตรียมทหารในส่วนของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ
นายตำรวจปกครองนั้นไม่ใช่อาจารย์ ไม่ได้มีหน้าที่เหมือนอาจารย์ฝ่ายปกครอง ของโรงเรียนทั่วๆไป นายตำรวจปกครอง มีบทบาทหน้าที่ต่างๆกว้างขวางมาก ดังนี้

* ทำหน้าที่เป็น "เบ้าหลอม" จิตวิญญาณ อุดมการณ์ ทัศนคติ เสริมสร้างภาวะผู้นำ และคุณลักษณะที่ดีต่างๆให้แก่นักเรียนนายร้อยตำรวจ
* ดำรงตนเป็น "ตัวแบบ" (Role Model) ให้แก่นักเรียนนายร้อยตำรวจยึดถือเป็นแบบอย่างในการปฏิบัติตน
* เสริมสร้าง ควบคุมระเบียบวินัย และพฤติกรรมของนักเรียนนายร้อยตำรวจ
* เป็นอาจารย์สอนวิชาแบบธรรมเนียมตำรวจ , วิชาการฝึกแบบตำรวจ
* เป็น "ครู" ผู้ปลูกฝังความคิด ทัศนคติที่ดี สั่งสอนและเสริมสร้างคุณธรรมและจริยธรรมในการเป็นตำรวจที่ดี
* เป็นที่ปรึกษา และให้คำแนะนำแก่นักเรียนนายร้อยตำรวจ ไม่ว่าเรื่องการศึกษา หรือเรื่องส่วนตัว
* รับผิดชอบงานธุรการอำนวยการ ทุกๆด้านที่เกี่ยวข้องกับการปกครองบังคับบัญชานักเรียน

โดยสรุป คำว่า "นายตำรวจปกครอง" ไม่ใช่ชื่อของตำแหน่ง แต่เป็นคำจำกัดความของข้าราชการตำรวจที่ทำหน้าที่ปกครองบังคับบัญชา ปลูกฝังกวดขันระเบียบวินัย อบรมหล่อหล่อมความคิด จิตวิญญาณ ทัศนคติ เสริมสร้างภาวะผู้นำ และอุดมการณ์ให้แก่นักเรียนนายร้อยตำรวจ นักเรียนอบรม และนักเรียนเตรียมทหารในส่วนของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ

"นายตำรวจปกครอง" ที่อยู่ในฐานะใกล้ชิดนักเรียนนายร้อยตำรวจมากที่สุด คือ นายตำรวจปกครองที่ดำรงตำแหน่ง "ผู้บังคับหมวด" "ผู้บังคับกองร้อย" "รองผู้กำกับการ" และ "ผู้กำกับการ" ของฝ่ายปกครอง 1,2 และ 3 กองบังคับการปกครอง

โรงเรียนนายร้อยตำรวจ (Royal Police Cadet Academy : RPCA) เป็นสถาบันการศึกษาระดับอุดมศึกษาของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ มีหน้าที่และความรับผิดชอบในการให้การศึกษาอบรมนักเรียนนายร้อยตำรวจ และนักเรียนอบรมหลักสูตรต่างๆ เพื่อบรรจุและแต่งตั้งเป็นข้าราชการตำรวจชั้นสัญญาบัตร ในตำแหน่งรองสารวัตรหรือเทียบเท่า ตามความต้องการของสำนักงานตำรวจแห่งชาติ 
โรงเรียนนายร้อยตำรวจประกอบด้วยบุคลากรหลักๆ 3 ฝ่าย ได้แก่

* อาจารย์ ซึ่งให้ความรู้ทางด้านวิชาการ หรือพลศึกษา การต่อสู้ป้องกันตัว
* บุคลากรหรือเจ้าหน้าที่ทางด้านบริหาร หรือเจ้าหน้าที่ฝ่ายอำนวยการ
* นายตำรวจปกครอง (หรือ นายตำรวจฝ่ายปกครอง)

"นายตำรวจปกครอง" ตามระเบียบโรงเรียนนายร้อยตำรวจ ว่าด้วยการปกครองบังคับบัญชานักเรียนนายร้อยตำรวจ พ.ศ. 2552 หมายความว่า "นายตำรวจชั้นสัญญาบัตรในโรงเรียนนายร้อยตำรวจที่ได้รับมอบหมายให้ทำหน้าที่ปกครองนักเรียนนายร้อยตำรวจ" ทั้งนี้ มิได้มีการกำหนดตำแหน่งหรือมีชื่อเรียกตำแหน่งว่า "นายตำรวจปกครอง" โดยเฉพาะแต่อย่างใด แต่เป็นคำเรียกรวมสำหรับนายตำรวจที่ทำหน้าที่ในการปกครองบังคับบัญชา สอดส่องดูแลความประพฤตินักเรียนนายร้อยตำรวจหรือผู้เข้ารับการฝึกอบรมหลักสูตรต่างๆ อบรมแบบธรรมเนียมของวิชาชีพตำรวจ และทำหน้าที่ในการอบรมหล่อหลอมความคิด จิตวิญญาณ ปลูกฝังคุณลักษณะที่ดีให้แก่นักเรียนและผู้เข้ารับการอบรม ทั้งนี้นายตำรวจปกครองนั้น หมายความถึงนายตำรวจในสังกัดกองบังคับการปกครองที่ทำหน้าที่ปกครองบังคับบัญชานักเรียนเตรียมทหารด้วย

สายการบังคับบัญชาของนายตำรวจปกครอง ได้แก่ ตำแหน่งดังต่อไปนี้

1. ผู้บัญชาการโรงเรียนนายร้อยตำรวจ (ยศพลตำรวจโท)
2. รองผู้บัญชาการโรงเรียนนายร้อยตำรวจ (ยศพลตำรวจตรี)
3. ผู้บังคับการ กองบังคับการปกครอง (ยศพลตำรวจตรี)
4. รองผู้บังคับการ กองบังคับการปกครอง (ยศพันตำรวจเอก (พิเศษ))
5. ผู้กำกับการ ฝ่ายปกครอง 1-3 (ยศพันตำรวจเอก)
6. รองผู้กำกับ ฝ่ายปกครอง 1-3 (ยศพันตำรวจโท)
7. ผู้บังคับกองร้อย ฝ่ายปกครอง 1-3 (ตำแหน่งเทียบเท่าตำแหน่งสารวัตร : ยศร้อยตำรวจเอก-พันตำรวจตรี-พันตำรวจโท : ภาษาปากเรียก "ผู้กอง")
8. ผู้บังคับหมวด ฝ่ายปกครอง 1-3 (ตำแหน่งเทียบเท่าตำแหน่งรองสารวัตร : ยศร้อยตำรวจตรี-ร้อยตำรวจโท-ร้อยตำรวจเอก : ภาษาปากเรียก "ผู้หมวด")

ทั้งนี้ นายตำรวจปกครอง ในสังกัดฝ่ายปกครอง 1,2,3 มีความรับผิดชอบหน้าที่ ในขอบเขตดังนี้

1. นายตำรวจปกครองในสังกัด ฝ่ายปกครอง 1 กองบังคับการปกครอง ทำหน้าที่ปกครองบังคับบัญชา นักเรียนนายร้อยตำรวจ ชั้นปีที่ 1-4
2. นายตำรวจปกครองในสังกัด ฝ่ายปกครอง 2 กองบังคับการปกครอง ทำหน้าที่ปกครองบังคับบัญชา นักเรียนอบรมหลักสูตรต่างๆ
3. นายตำรวจปกครองในสังกัด ฝ่ายปกครอง 3 กองบังคับการปกครอง ทำหน้าที่ปกครองบังคับบัญชานักเรียนเตรียมทหาร โดยปฏิบัติหน้าที่ ณ โรงเรียนเตรียมทหาร อำเภอบ้านนา จังหวัดนครนายก

นายตำรวจปกครอง เก็บถาวร 2010-03-29 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
รวมภาพการทำหน้าที่ของนายตำรวจปกครอง เก็บถาวร 2010-07-04 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน

อ้างอิง
-------

* คู่มือนายตำรวจปกครอง กองบังคับการปกครอง โรงเรียนนายร้อยตำรวจ