**มกุฎสาธารณรัฐ** (อังกฤษ: Crowned republic) คือรูปแบบของราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญ ซึ่งบทบาทของพระมหากษัตริย์เป็นในทางพิธีการ และพระราชอำนาจทุกอย่างถูกจำกัดโดยขนบธรรมเนียมและโดยกฎหมายในลักษณะที่พระองค์มีพระราชวินิจฉัยเหนือประเด็นทางการเมืองและกฎหมายเพียงเล็กน้อยหรืออาจไม่มีเลยก็ได้ โดยวาทกรรมนี้ถูกใช้อธิบายการปกครองในหลายรัฐ เช่น ราชอาณาจักรนอร์เวย์ หรือบางประเทศในอาณาจักรในเครือจักรภพ วาทกรรมนี้ยังสามารถใช้หมายถึงประเทศที่ปกครองแบบราชาธิปไตยอย่างเป็นทางการ แต่ประชาชนถือสิทธิ์ในการปกครองด้วยความเป็นพลเมืองเหนือประเด็นต่างๆ ของชาติ ซึ่งอาจจะถูกนำไปใช้กับประเทศราชาธิปไตยภายใต้รัฐธรรมนูญที่ซึ่งพระประมุขมีพระราชอำนาจส่วนพระองค์ต่อการเมืองเพียงเล็กน้อย หรือไม่ว่าพระราชอำนาจตกเป็นของหน่วยงานรัฐก็ตาม

นิยาม
-----

ไม่มีคำนิยามใดนิยามคำว่ามกุฏสาธารณรัฐ ในเมื่อระบอบราชาธิปไตยใต้รัฐธรรมนูญแท้จริงแล้วก็คือระบอบมกุฏสาธารณรัฐ และสำนักต่างๆ ก็ใช้อธิบายระบอบนี้กับราชาธิปไตยต่างกันออกไป เช่น เจมส์ ไบรซ์ เขียนในปี ค.ศ. 1921 ว่า "ข้าพเจ้าเข้าใจระบอบราชาธิปไตยในตัวไม่ใช่ในชื่อของมัน *กล่าวคือ* ไม่ใช่รัฐที่ประมุขสูงสุดถูกเรียกว่ากษัตริย์หรือจักรพรรดิ แต่เป็นรัฐที่ซึ่งพระราชประสงค์ส่วนพระองค์ของกษัตริย์ยังคงมีผลต่อรัฐบาลอย่างโดดเด่นที่สุด ดังนั้นราชาธิปไตยอย่างเช่นของนอร์เวย์คือมกุฏสาธารณรัฐโดยแท้ จะกล่าวว่านอร์เวย์เป็นสาธารณรัฐประชาธิปไตยก็คงไม่ผิดนัก ราชาธิปไตยเคยมีอยู่ในรัสเซียก่อน ค.ศ. 1917, ในตุรกีก่อน ค.ศ. 1905, ฐานะน้อยลงมาในเยอรมนี และของออสเตรีย-ฮังการีจนกระทั่งปี ค.ศ. 1918 ราชาธิปไตยจึงเป็นดังอำนาจที่รับรู้ได้ของการจัดการควบคุมกิจการต่างๆ ของรัฐ"

คณะกรรมธิการที่ปรึกษาสาธารณรัฐออสเตรเลียถูกจัดตั้งขึ้นในปี ค.ศ. 1993 โดย พอล คีตติง ผู้ต่อมาดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีแห่งออสเตรเลีย ได้ให้นิยามแก่ประเทศว่าเป็นมกุฏสาธารณรัฐโดยกล่าวว่า "รัฐที่ซึ่งอำนาจอธิปไตยสถิตย์อยู่ในประชาชน และที่ซึ่งสำนักงานรัฐทุกแห่งยกเว้นส่วนปลายสุดของระบบ เต็มไปด้วยบุคคลซึ่งมาจากอำนาจทั้งทางตรงและทางอ้อมของประชาชน" ดังนั้น "มันอาจจะฟังดูเหมาะสมหากจะกล่าวถึงออสเตรเลียว่าเป็น 'มกุฏสาธารณรัฐ'"

อาณาจักรในเครือจักรภพ
---------------------

วาทกรรม "มกุฎสาธารณรัฐ" ถูกใช้ในอรรถาธิบายนี้โดยกลุ่มผู้สนับสนุนระบอบกษัตริย์ในประเทศเครือจักรภพ เช่นที่เครือรัฐออสเตรเลียถูกเรียกขานว่าเป็นมกุฎสาธารณรัฐ นักประพันธ์และนักเขียนเรียงความอย่างเอช. จี. เวลส์ ใช้วาทกรรมนี้อธิบายสหราชอาณาจักร หรือที่อัลเฟรด เทนนีสัน กล่าวไว้ในร้อยกรอง *ไอดีลส์ออฟเดอะคิง* (*Idylls of the King*) ของเขา

ดูเพิ่ม
-------

* ราชาธิปไตยโดยประชานิยม

หมายเหตุ
--------

1. ↑  Bryce 1921, p. 535
2. ↑  Patmore 2009, p. 105
3. ↑  "FED: Australia already a crowned republic Reith - AAP General News (Australia) - HighBeam Research". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2011-05-17. สืบค้นเมื่อ 2012-12-23.
4. ↑  "No Republic! Australians for Constitutional Monarchy - ACM Home". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2018-03-13. สืบค้นเมื่อ 2012-12-23.
5. ↑  "Philosophy: H G Wells & the British Empire, Queen Elizabeth II, British Kingdoms". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2012-04-05. สืบค้นเมื่อ 2012-12-23.
6. ↑  "Idylls of the King, by Alfred, Lord Tennyson (chapter13)". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-03-06. สืบค้นเมื่อ 2012-12-23.

อ้างอิง
-------

* Bryce, James (1921). *Modern democracies*. Vol. 2. Kessinger Publishing. ISBN 1-4179-1173-5. `{{cite book}}`: `|ref=harv` ไม่ถูกต้อง (help)}}
* Patmore, Glenn (2009). University of New South Wales (UNSW) Press. ISBN 1-74223-015-6. `{{cite book}}`: `|ref=harv` ไม่ถูกต้อง (help); `|title=` ไม่มีหรือว่างเปล่า (help)