**นกกางเขน** หรือ **นกกางเขนบ้าน** (อังกฤษ: Oriental magpie robin, ชื่อวิทยาศาสตร์: *Copsychus saularis*) เป็นนกชนิดหนึ่งที่กินแมลง มีขนาดไม่ใหญ่นัก ยาวประมาณ 18-20 เซนติเมตร ส่วนบนลำตัวสีดำเงา ส่วนล่างตั้งแต่หน้าอกลงไปจะเป็นสีขาวหม่น ใต้หางและข้างหางมีสีขาว ปีกมีลายพาดสีขาวทั้งปีก ตัวผู้สีจะชัดกว่าตัวเมีย ส่วนที่เป็นสีดำในตัวผู้ ในตัวเมียจะเป็นสีเทาแก่ ปากและขาสีดำ
มักจะพบเป็นตัวเดียวหรือเป็นกลุ่มเล็ก ๆ
หากินแมลงตามพุ่มไม้ บางครั้งก็โฉบจับแมลงกลางอากาศ หางของมันมักกระดกขึ้นลง ร้องเสียงสูงบ้าง ต่ำบ้าง ฟังไพเราะ ทำรังตามโพรงไม้ที่ไม่สูงนัก 
มันจะวางไข่ครั้งละ 4-5 ฟองและตัวเมียเท่านั้นจะกกไข่ และจะฟักไข่นานประมาณ 8-14 วัน
อายุ 15 วัน แล้วจะเริ่มหัดบิน ในประเทศไทยพบทั่วไปในทุกภาคแม้ในเมืองใหญ่ ๆ เป็นสัตว์ป่าคุ้มครองตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พุทธศักราช 2535

นกกางเขนเป็นนกเกาะคอน (อันดับ Passeriformes) ที่เคยจัดเป็นวงศ์นกเดินดง (Turdidae) แต่ปัจจุบันจัดอยู่ในวงศ์นกจับแมลงและนกเขน (Muscicapidae)
เป็นนกสีดำขาวที่เด่น มองเห็นได้ง่าย มีหางยาวที่จะกระดกขึ้นลงเมื่อหาอาหารที่พื้นหรือจับบนต้นไม้
เป็นนกที่มีอยู่กระจายไปทั่วเอเชียใต้และบางส่วนของเอเชียอาคเนย์ เป็นนกที่สามัญทั้งตามสวนในเมืองและในป่า
เป็นนกที่รู้จักกันดีเพราะร้องเสียงเพราะ และเคยเป็นนกเลี้ยงที่นิยม
นกกางเขนเป็นนกประจำชาติของประเทศบังกลาเทศ ซึ่งเรียกนกว่า "Doyel"

ชื่ออังกฤษของนกคือ Oriental Magpie Robin อาจจะเป็นเพราะนกดูคล้ายนกสาลิกาปากดำ (Common Magpie)

ลักษณะ
------

ซ้ายตัวผู้ ขวาตัวเมีย ถ่ายที่รัฐมหาราษฏระ ประเทศอินเดีย
ตัวเมียของสปีชีส์ย่อยที่เป็นต้นแบบ
นกสปีชีส์นี้ยาวประมาณ 19 ซ.ม. รวมหาง มีรูปร่างคล้ายกับ European robin (*Erithacus rubecula*) แต่หางจะยาวกว่า
ตัวผู้มีส่วนบนเป็นสีดำตรงส่วนของหัวและคอ ที่ต่างหากจากแถบขาวตรงไหล่และปีก 
ส่วนข้างล่างและด้านข้างของหางยาวเป็นสีขาว
ตัวเมียมีสีดำออกเทาด้านบนและสีขาวออกเทาด้านล่าง
ส่วนลูกนกจะมีมีสีน้ำตาลเป็นเกล็ดด้านบนและที่หัว (ดูภาพด้านล่าง)
นกกางเขนเป็นนกประจำชาติของประเทศบังกลาเทศ

สปีชีส์ย่อยต้นแบบ (nominate subspecies) พบในเอเชียใต้ ตัวเมียของพันธุ์ย่อยนี้มีสีอ่อนที่สุด
ส่วนตัวเมียของหมู่เกาะอันดามันมีชื่อสปีชีส์ย่อยเป็น *andamanensis* มีสีเข้มกว่า มีปากที่แข็งแรงกว่า และมีหางที่สั้นกว่า
ส่วนสปีชีส์ย่อยในประเทศศรีลังกาที่มีชื่อว่า *ceylonensis* 
(ซึ่งก่อนหน้านี้รวมนกในอินเดียที่อยู่ทางใต้เขตแม่น้ำกาเวรี)
และสปีชีส์ย่อยต้นแบบที่อยู่ทางใต้ของอินเดียประกอบด้วยตัวผู้ตัวเมียที่มีสีเกือบเหมือนกัน

ส่วนนกในเขตประเทศภูฏานและประเทศบังกลาเทศมีขนหางที่ดำมากกว่า และก่อนหน้านี้มีชื่อต่างหากว่า *erimelas* 
ส่วนนกในประเทศพม่าและทางใต้ของไทย มีชื่อสปีชีส์ย่อยว่า *musicus* (เป็นคุณศัพท์ภาษาละตินแปลว่า "เกี่ยวกับดนตรี") ซึ่งต่างที่ขนคือ ขนหางคู่ที่ 3 เป็นสีดำโดยมาก และคู่ที่ 4 เป็นสีดำล้วนหรือเกือบล้วน ส่วนใต้ปีกก็เป็นสีดำล้วนหรือเกือบล้วน
มีชื่อสปีชีส์ย่อยอื่น ๆ ตามเขตภูมิภาครวมทั้ง *prosthopellus* (ฮ่องกง), *nesiotes*, *zacnecus*, *nesiarchus*, *masculus*, *pagiensis*, *javensis*, *problematicus*, *amoenus*, *adamsi*, *pluto*, *deuteronymus* และ *mindanensis* 
แต่ว่า พันธุ์ย่อย ๆ หลายอย่างเหล่านี้ไม่มีความแตกต่างที่ชัดเจน และยังไม่มีมติที่ลงตัวกัน 
มีบางสปีชีส์ย่อยเช่น *mindanensis* ที่นักวิชาการบางพวกปัจจุบันจัดเป็นสปีชีส์ต่างหากเช่น Philippine magpie-robin 
ขนของตัวเมียต่างไปตามเขตภูมิภาคมากกว่าของตัวผู้

นกมักจะเห็นในที่ใกล้ ๆ พื้น กระโดดไปมาตามกิ่งไม้ หรือหาอาหารตามใบไม้แห้งโดยมีหางกระดกขึ้นลง
ตัวผู้จะร้องเสียงดังไพเราะจากกิ่งไม้สูงในฤดูผสมพันธุ์

แถบที่อยู่
----------

นกกางเขนเป็นนกอยู่ประจำในเขตร้อนของทวีปเอเชีย ตั้งแต่ประเทศบังกลาเทศ, ทางใต้ของประเทศจีน, ประเทศอินเดีย, ทางตะวันออกของประเทศอินโดนีเซีย, ประเทศมาเลเซีย, ทางตะวันออกของประเทศปากีสถาน, ประเทศสิงคโปร์, ประเทศศรีลังกา, ประเทศไทย และเป็นนกนำเข้าในประเทศออสเตรเลีย

นกกางเขนมักจะพบในป่าโปร่ง ป่าชายเลน พื้นที่เกษตรกรรม สวนผลไม้ สวนสาธารณะในเมือง เมืองใหญ่ มักจะอยู่ใกล้ที่อยู่ของมนุษย์ เป็นนกที่พบได้ทั่วประเทศไทย

พฤติกรรม
--------

ไข่นกกางเขน
ลูกนกในประเทศศรีลังกา สีน้ำตาลเป็นลายเกล็ดที่ด้านบนและหัว ต่างจากนกที่โตเต็มที่แล้ว
นกกางเขนผสมพันธุ์กันในระหว่างเดือนมีนาคมจนถึงเดือนกรกฎาคมในอินเดีย และในระหว่างเดือนมกราคมจนถึงเดือนมิถุนายนในเอเชียอาคเนย์
ตัวผู้ร้องเสียงไพเราะจากที่สูงในช่วงจีบตัวเมีย
ลีลาแสดงตัวของตัวผู้รวมทั้งทำขนให้ฟูขึ้น ยกปาก คลี่หาง และเดินวางมาด 
นกทำรังในโพรงไม้ หรือที่เวิ้งกำแพงหรืออาคาร และบางครั้งจะเข้าไปอยู่ในกล่องที่ทำไว้ให้นกอยู่
นกจะเอาหญ้าและฟางมาปูรัง
ตัวเมียจะทำการสร้างรังมากกว่า และจะทำก่อนการวางไข่ประมาณอาทิตย์หนึ่ง
นกจะวางไข่ 4-5 ฟองภายใน 24 ชม. ไข่มีรูปร่างกลมรี มีสีเขียวอ่อน ๆ มีจุดสีน้ำตาล ดูเข้ากับสีของหญ้าและฟางที่ปูในรัง
ตัวเมียเท่านั้นจะกกไข่เป็นเวลา 8-14 วัน 
รังนกจะมีกลิ่นแบบเฉพาะตัว

 
ตัวเมียเลี้ยงลูกมากกว่าตัวผู้
ส่วนตัวผู้จะค่อนข้างดุในฤดูผสมพันธุ์ จะป้องกันอาณาเขตของตน 
และจะมีปฏิกิริยาต่อเสียงนกอื่นในอาณาเขต หรือแม้แต่เงาในกระจกของตนเอง 
ตัวผู้จะทำการป้องกันอาณาเขตมากกว่าตัวเมีย
งานศึกษาต่าง ๆ พบว่า เสียงร้องของนกจะต่างไปตามถิ่น แม้แต่นกที่อยู่ใกล้ ๆ กัน 
นกอาจจะเลียนแบบเสียงร้องของนกสปีชีส์อื่น ๆ 
ซึ่งอาจจะแสดงว่า นกที่โตแล้วจะย้ายกระจายไปที่อื่น ไม่กลับมาที่กำเนิด (philopatric) 
ตัวเมียอาจจะส่งเสียงร้องระยะสั้น ๆ เมื่อเจอตัวผู้

นอกจากเพลงที่ร้องแล้ว นกยังส่งเสียงร้องประเภทหลัก ๆ รวมทั้งการประกาศอาณาเขต (territorial call) การออกและการกลับรัง (emergence and roosting call) การแสดงภัย (threat call) การยอมแพ้ (submissive call) การขออาหาร (begging call) และการร้องทุกข์ (distress call) ส่วนเสียงร้องประเภทอื่น ๆ ที่ใช้เป็นบางครั้งคือ เสียงร้องหนี (escape call) และเสียงร้องฉุน (anger call) 
นอกจากนั้นแล้ว ยังมีเสียงร้องให้รุมตี (mobbing call) อีกด้วย 
อาหารโดยมากเป็นแมลงและสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังอื่น ๆ
แต่บางครั้งก็จะกินน้ำหวานดอกไม้ ตุ๊กแก (และจิ้งจก)
ปลิง
ตะขาบ 
และแม้แต่ปลาด้วย

นกจะออกมาหากินบ่อยครั้งในยามสายัณห์ 
บางครั้งจะเล่นน้ำฝนที่รวมอยู่ที่ใบไม้

นกกางเขนเป็นนกขยันทำมาหากิน เมื่ออิ่มก็จะบินขึ้นไปเกาะที่โล่ง ๆ สูง ๆ เช่นสายไฟ เสาอากาศ แล้วร้องเสียงไพเราะ และเมื่อหิวก็จะลงมาหากินใหม่ มักจะได้ยินเสียงทั้งในเวลาอรุณและในยามสายัณห์

สถานะการอนุรักษ์
----------------

โดยทั่วไปนกกางเขนนี้มีสถานะความเสี่ยงต่ำต่อการสูญพันธุ์ (little concern) แต่ในบางภูมิภาคประชากรเริ่มลดจำนวนลง และบางแห่งลดอย่างรวดเร็วจนกระทั่งมีนักวิชาการท้องถิ่นสนับสนุนมาตรการเพื่อช่วยให้นกสามารถอยู่รอดได้ โดยอ้างว่า

> 
> นกกางเขนกำลังหมดไปรวดเร็วอย่างไม่น่าเชื่อ เป็นนกที่รู้จักกันดีเพราะเพลงที่มีเสน่ห์และขนที่สวยงาม เป็นนกที่ช่วยรักษาความสมดุลในระบบนิเวศและมีประโยชน์ต่อเกษตรกรรมเพราะโดยทั่วไปกินแมลงที่ทำอันตรายและหนอนก่อโรค ควรทำทุกอย่างเพื่อสนับสนุนให้มีสำนึกเกี่ยวกับ *C. saularis* และเพื่อรักษามรดกธรรมชาตินี้
> 
> 
> 

การจับไปเป็นสัตว์เลี้ยงและการเปลี่ยนแปลงทางนิเวศน์ก็มีส่วนทำให้ลดจำนวนลง ดังนั้นจึงเป็นนกที่มีกฎหมายป้องกันในบางพื้นที่

ในประเทศสิงคโปร์และฮ่องกง นกชนิดนี้ค่อนข้างจะสามัญในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1920 แต่เริ่มลดจำนวนลงในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1970 เชื่อกันว่าเพราะเหตุการแข่งขันจากนกเอี้ยงสาริกาที่นำมาจากถิ่นอื่น ปัจจุบันยังจัดอยู่ในประเภท "สิ่งมีชีวิตที่ใกล้การสูญพันธุ์" (endangered) ในประเทศสิงคโปร์

ในประเทศไทย เป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง ตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พุทธศักราช 2535 จึงห้ามล่า พยายามล่า ห้ามค้า ห้ามนำเข้าหรือส่งออก ห้ามครอบครอง ห้ามเพาะพันธุ์ ห้ามเก็บหรือทำอันตรายรัง การห้ามการครอบครองและการค้ามีผลไปถึงไข่และซาก

นกกางเขนมีนกล่าเหยื่อที่เป็นศัตรูน้อย
แต่ว่ามีการรายงานถึงเชื้อโรคและปรสิตหลายอย่าง 

* มีการพบปรสิตโรคมาลาเรียนกจากสปีชีส์นี้
* มีการพบไข้หวัดนกประเภท H4N3 และ H5N1 ในหลายกรณี
* มีการพบหนอนตัวกลม (nematode) ในตา

ในวัฒนธรรมต่าง ๆ
----------------

รูปปั้นนกที่จตุรัสนกกางเขน (Doyel Chatwar) มหานครธากา ประเทศบังกลาเทศ
ในอดีต คนอินเดียได้เลี้ยงนกกางเขนเพราะมีเสียงเพราะและเพื่อการตีนก 
และปัจจุบันก็ยังเป็นนกที่ถูกจับมาเลี้ยงในบางส่วนของเอเชียอาคเนย์

นกกางเขนเป็นนกประจำชาติของประเทศบังกลาเทศซึ่งมีนกอยู่ทั่วไปอย่างสามัญโดยเรียกว่า *Doyel* หรือ *Doel* (เบงกอล: দোয়েল)
มีการใช้เป็นสัญลักษณ์ต่าง ๆ เป็นจำนวนมากในประเทศ รวมทั้งบนธนบัตร มีจุดสำคัญในมหานครธากาที่เรียกว่า Doyel Chatwar แปลว่า จตุรัสนกกางเขน

นกกางเขนเป็นสัญลักษณ์ของสมาคมอนุรักษ์นกและธรรมชาติแห่งประเทศไทย (Bird Conservation Society of Thailand) ก่อตั้งขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2529 และในวัฒนธรรมปักษ์ใต้ของไทย โดยเฉพาะเพลงร่วมสมัย มักจะมีการอ้างอิงถึงนกกางเขนบ่อย ๆ โดยเรียกว่า "นกบินหลา" ด้วยเป็นนกที่รักและหวงถิ่นฐาน เหมือนคนใต้รักถิ่นที่อยู่

เชิงอรรถและอ้างอิง
------------------

1. ↑  BirdLife International (2004). *Copsychus saularis*. *2006 IUCN Red List of Threatened Species*. IUCN 2006. Retrieved on 2006-05-12.
2. 1 2 3 4 5 6 7  Siddique, Yasir Hasan (2008). "Breeding Behavior of *Copsychus saularis* in Indian-Sub-Continent: A Personal Experience" (PDF). *International Journal of Zoological Research*. **4** (2): 135–137. doi:10.3923/ijzr.2008.135.137.
3. ↑  "Magpie-robin". *Banglapedia*. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2009-06-02. สืบค้นเมื่อ 2010-05-16.
4. 1 2  Pillai,NG (1956). "Incubation period and 'mortality rate' in a brood of the Magpie-Robin *Copsychus saularis* (Linn.)". *J. Bombay Nat. Hist. Soc*. **54** (1): 182–183.
5. 1 2  "สัตว์ป่าคุ้มครอง". โลกสีเขียว. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2015-03-26. สืบค้นเมื่อ 2015-04-23. `{{cite web}}`: ไม่รู้จักพารามิเตอร์ `|deadurl=` ถูกละเว้น แนะนำ (`|url-status=`) (help)
6. 1 2  "นกกางเขนบ้าน / Oriental Magpie Robin (Copsychus saularis)". *นกป่าสัปดาห์ละตัว*. plains-wanderer blog. 2013-01-13.
7. 1 2 3  Ali, S & S D Ripley (1997). *Handbook of the birds of India and Pakistan*. Vol. 8 (2 ed.). Oxford University Press. pp. 243–247. ISBN 0-19-562063-1.
8. 1 2 3 4 5  Rasmussen, PC; Anderton, JC (2005). *Birds of South Asia. The Ripley Guide. Volume 2*. Smithsonian Institution and Lynx Edicions. p. 395.`{{cite book}}`: CS1 maint: multiple names: authors list (ลิงก์)
9. ↑  Baker, ECS (1921). "Handlist of the birds of the Indian empire". *J. Bombay Nat. Hist. Soc*. **27** (4): 87–88.
10. 1 2  Baker, ECS (1924). *The Fauna of British India, Including Ceylon and Burma. Birds - Volume II*. Vol. 2. Taylor and Francis, London. pp. 112–116.
11. ↑  Ripley, S D (1952). "The thrushes". *Postilla*. **13**: 1–48.
12. ↑  Hoogerwerf, A (1965). "Notes on the taxonomy of *Copsychus saularis* with special reference to the subspecies *amoenus* and *javensis*" (PDF). *Ardea*. **53**: 32–37. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2011-07-24. สืบค้นเมื่อ 2015-04-22.
13. ↑  Sheldon, FH; Lohman, DH; Lim, HC; Zou, F; Goodman, SM; Prawiradilaga, DM; Winker, K; Braile, TM; Moyle, RG (2009). "Phylogeography of the magpie-robin species complex (Aves: Turdidae: Copsychus) reveals a Philippine species, an interesting isolating barrier and unusual dispersal patterns in the Indian Ocean and Southeast Asia" (PDF). *Journal of Biogeography*. **36** (6): 1070–1083. doi:10.1111/j.1365-2699.2009.02087.x.`{{cite journal}}`: CS1 maint: multiple names: authors list (ลิงก์)
14. ↑  "Inventory of exotic (non-native) bird species known to be in Australia" (PDF). 2007. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2008-08-25. สืบค้นเมื่อ 2015-04-22.
15. 1 2  "นกในศาลายา". กองกายภาพและสิ่งแวดล้อม มหาวิทยาลัยมหิดล. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2012-11-24. สืบค้นเมื่อ 2014-02-05.
16. ↑  Hume, AO (1890). *The nests and eggs of Indian birds*. Vol. 2 (2 ed.). London: R H Porter. pp. 80–85.
17. ↑  Narayanan E. (1984). "Behavioural response of a male Magpie-Robin (*Copsychus saularis* Sclater) to its own song". *J. Bombay Nat. Hist. Soc*. **81** (1): 199–200.
18. ↑  Cholmondeley,EC (1906). "Note on the Magpie Robin (*Copsychus saularis*)". *J. Bombay Nat. Hist. Soc*. **17** (1): 247.
19. ↑  Sethi, Vinaya Kumar; Bhatt, Dinesh (2007). "Provisioning of young by the Oriental Magpie-robin". *The Wilson Journal of Ornithology*. **119** (3): 356–360.`{{cite journal}}`: CS1 maint: multiple names: authors list (ลิงก์)
20. ↑  Dunmak, Aniroot; Sitasuwan, Narit (2007). "Song Dialect of Oriental Magpie-robin (Copsychus saularis) in Northern Thailand" (PDF). *The Natural History Journal of Chulalongkorn University*. **7** (2): 145–153. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2011-10-06. สืบค้นเมื่อ 2015-04-22.`{{cite journal}}`: CS1 maint: multiple names: authors list (ลิงก์)
21. ↑  Neelakantan,KK (1954). "The secondary song of birds". *J. Bombay Nat. Hist. Soc*. **52** (3): 615–620.
22. ↑  Law,SC (1922). "Is the Dhayal *Copsychus saularis* a mimic?". *J. Bombay Nat. Hist. Soc*. **28** (4): 1133.
23. ↑  Bhattacharya, H.; J. Cirillo, B.R. Subba and D. Todt (2007). "Song Performance Rules in the Oriental Magpie Robin (*Copsychus salauris*)" (PDF). *Our Nature*. **5**: 1–13. doi:10.3126/on.v5i1.791.`{{cite journal}}`: CS1 maint: multiple names: authors list (ลิงก์)
24. ↑  Kumar, Anil; Bhatt, Dinesh (Unknown). "Characteristics and significance of song in female Oriental Magpie-Robin, *Copysychus saularis*". *J. Bombay Nat. Hist. Soc*. **99** (1): 54–58. `{{cite journal}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|year=` (help)CS1 maint: multiple names: authors list (ลิงก์)
25. ↑  Kumar, A; Bhatt, D. (2001). "Characteristics and significance of calls in Oriental magpie robin" (PDF). *Curr. Sci*. **80**: 77–82. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2009-03-19. สืบค้นเมื่อ 2015-04-22.`{{cite journal}}`: CS1 maint: multiple names: authors list (ลิงก์)
26. ↑  Bonnell,B (1934). "Notes on the habits of the Magpie Robin *Copsychus saularis saularis* Linn". *J. Bombay Nat. Hist. Soc*. **37** (3): 729–730.
27. ↑  Sumithran,Stephen (1982). "Magpie-Robin feeding on geckos". *J. Bombay Nat. Hist. Soc*. **79** (3): 671.
28. ↑  Saxena, Rajiv (1998). "Geckos as food of Magpie Robin". *J. Bombay Nat. Hist. Soc*. **95** (2): 347.
29. ↑  Karthikeyan,S (1992). "Magpie Robin preying on a leech". *Newsletter for Birdwatchers*. **32** (3&4): 10.
30. ↑  Kalita,Simanta Kumar (2000). "Competition for food between a Garden Lizard *Calotes versicolor* (Daudin) and a Magpie Robin *Copsychus saularis* Linn". *Journal-Bombay Natural*. JC Daniel for Bombay. **97** (3): 431.
31. ↑  Sharma, Satish Kumar (1996). "Attempts of female Magpie Robin to catch a fish". *J. Bombay Nat. Hist. Soc*. **93** (3): 586.
32. ↑  Donahue,Julian P (1962). "The unusual bath of a Lorikeet [*Loriculus vernalis* (Sparrman)] and a Magpie-Robin [*Copsychus saularis* (Linn.)]". *J. Bombay Nat. Hist. Soc*. **59** (2): 654.
33. ↑  Yap, Charlotte A. M; Sodhi, Navjot S. (2004). "Southeast Asian invasive birds: ecology, impact and management". *Ornithological Science*. **3**: 57–67. doi:10.2326/osj.3.57.`{{cite journal}}`: CS1 maint: multiple names: authors list (ลิงก์)
34. ↑  Huong, SL; Sodhi, NS (1997). "Status of the Oriental Magpie Robin *Copsychus saularis* in Singapore". *Malay Nat. J*. **50**: 347–354.`{{cite journal}}`: CS1 maint: multiple names: authors list (ลิงก์)
35. ↑  "Oriental Magpie Robins – Father & Son or Brothers?". 2011-10-17. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2014-08-01. สืบค้นเมื่อ 2015-05-06.
36. ↑  Ogaki, M. (1949). "Bird Malaria Parasites Found in Malay Peninsula". *Am. J. Trop. Med*. **29** (4): 459–462.
37. ↑  Alexander, Dennis J. (1992). *Avian Influenza in the Eastern Hemisphere 1986-1992. Avian Diseases 47. Special Issue*. Third International Symposium on Avian Influenza. 1992 Proceedings. pp. 7–19.
38. ↑  *Quarterly Epidemiology Report Jan-Mar 2006* (PDF). Hong Kong Government. 2006.
39. ↑  Sultana, Ameer (1961). "A Known and a New Filariid from Indian Birds". *The Journal of Parasitology*. The American Society of Parasitologists. **47** (5): 713–714. doi:10.2307/3275453. JSTOR 3275453. PMID 13918345.
40. ↑  Law, Satya Churn (1923). *Pet birds of Bengal*. Thacker, Spink & Co.
41. ↑  "ทำไมนกบินหลา ถึงพูดถึงในเพลงปักษ์ใต้มีความสำคัญต่อชีวิตชาวใต้อย่างไรครับ". พันทิปดอตคอม. 6 April 2014. สืบค้นเมื่อ 30 December 2015.

### แหล่งข้อมูลอื่น


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
***Copsychus saularis***

* รูปที่สวยงามของนก "นกกางเขนบ้าน / Oriental Magpie Robin (Copsychus saularis)". *นกป่าสัปดาห์ละตัว*. plains-wanderer blog. 2013-01-13. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2015-05-06. สืบค้นเมื่อ 2015-05-06.
* ภาพยนตร์ รูป และเสียงร้อง ของนกกางเขน on the Internet Bird Collection
* Mehrotra, P. N (1982). "Morphophysiology of the cloacal protuberance in the male Copsychus saularis (L.) (Aves, Passeriformes)". *Science and Culture*. **48**: 244–246.