| * ด
* ค
* ก
ความขัดแย้งช่วงอวสานราชวงศ์ฮั่น |
| --- |
| 
* หือฉง
* โจรโพกผ้าเหลือง
* เลียงจิ๋ว
* การสังหารหมู่ขันที
* ตั๋งโต๊ะ  (เอ๊งหยง)
* เยียงเซีย
* เจี้ยเฉียว
* ซงหยง
* เตียงฮัน
* เฟิงชิว
* ชีจิ๋ว
* กุนจิ๋ว
* กังตั๋ง
* โจโฉรบเตียวสิ้ว
* แห้ฝือ
* อี้จิง
* อ้วนสุด
* กัวต๋อ
* พกบ๋อง
* แฮเค้า
* ภาคเหนือของจีน  (ลิหยง • เงียบกุ๋น • ลำพี้ • เป๊กลงสาน)
* กังแฮ
* เซ็กเพ็ก
* ภาคตะวันตกเฉียงเหนือของจีน  (ตงก๋วน • กิจิ๋ว • โลเสีย • กิสาน (ค.ศ. 214) • เองเปงก๋วน)
* เอ๊กจิ๋ว
* ยี่สู (ค.ศ. 213)
* หับป๋า
* เกงจิ๋ว (ค.ศ. 215)
* ปา (ค.ศ. 215-216)
* ยี่สู (ค.ศ. 217)
* ฮันต๋ง
* อ้วนเสีย
* เกงจิ๋ว (ค.ศ. 219)
* *สามก๊ก* →

 |

**ยุทธการที่ด่านแฮบังก๋วน** (จีน: 葭萌关之战) สงครามใน ยุคสามก๊ก ที่เป็นความขัดแย้งระหว่าง เล่าปี่ และ เตียวฬ่อ ซึ่งสงครามครั้งนี้นับเป็นจุดเริ่มต้นของการแบ่งเป็นสามก๊กอย่างชัดเจนในเวลาต่อมา ยุทธการครั้งนี่ไม่ปรากฏว่าอยู่ในจดหมายเหตุสามก๊ก จึงสันนิษฐานกันว่ายุทธการครั้งนี้น่าจะเป็นเพียงเรื่องแต่งเท่านั้น

ภูมิหลัง
--------

ข้อมูลเพิ่มเติม: ยุทธการที่ด่านตงก๋วน
ในปี ค.ศ. 211 ม้าเฉียวโจมตีโจโฉหลังจากโจโฉใช้แผนลวงบิดาของม้าเฉียว (ม้าเท้ง) และน้องชายสองคนของม้าเฉียว (ม้าฮิวและม้าเทียด) เข้าเมืองฮูโต๋แล้วจับไปประหารชีวิต นำไปสู่ยุทธการที่ด่านตงก๋วนระหว่างม้าเฉียวและโจโฉ ม้าเฉียวพ่ายแพ้ต้องหนีมาพึ่งขุนศึกเตียวฬ่อแห่งฮันต๋ง

ยุทธการ
-------

ดูเพิ่ม: การยึดเอ๊กจิ๋วของเล่าปี่
ใน ค.ศ. 212 เล่าเจี้ยง เจ้าเมืองเอ๊กจิ๋วได้เชื้อเชิญเล่าปี่มายังเอ๊กจิ๋วแต่ เตียวซก พี่ชายของ เตียวสง ได้เกิดล่วงรู้แผนการณ์ชักนำเล่าปี่เข้ายึดครองเอ๊กจิ๋วด้วยการมอบแผนที่ของเตียวสงจึงได้นำเรื่องนี้ไปบอกเล่าเจี้ยงทำให้เล่าเจี้ยงจับเตียวสงไปประหารชีวิตและได้หันไปจับมือเป็นพันธมิตรกับเตียวฬ่อ

เตียวฬ่อจึงส่งม้าเฉียวมาโจมตีกองทัพของเล่าปี่ที่ด่านแฮบังก๋วนซึ่งตั้งอยู่ทางตะวันออกเฉียงเหนือของเอ๊กจิ๋วเตียวหุยจึงได้ท้าม้าเฉียวดวลกันตัวต่อตัวจำนวนหลายยกแต่ไม่ใครแพ้ใครชนะและได้แยกย้ายกลับไปยังค่ายของตนทำให้ ลิอิ๋น อดีตขุนศึกของเล่าเจี้ยงที่มาสวามิภักดิ์กับเล่าปี่ขออาสาไปเกลี้ยกล่อมม้าเฉียวซึ่งลิอิ๋นได้กล่าวกับม้าเฉียวว่าศัตรูที่แท้จริงของม้าเฉียวมิใช่เล่าปี่แต่เป็นโจโฉทำให้ม้าเฉียวตัดสินใจแปรพักตร์มาสวามิภักดิ์กับเล่าปี่

ข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์
---------------------------

ยุทธการที่ด่านแฮบังก๋วนไม่มีการบันทึกใน*จดหมายเหตุสามก๊ก*ของตันซิ่ว ไม่มีการกล่าวถึงการรบตัวต่อตัวระหว่างม้าเฉียวและเตียวหุย การแปรพักตร์ของม้าเฉียวจากฝ่ายเตียวฬ่อมายังฝ่ายเล่าปี่นั้นมีบันทึกในชีวประวัติม้าเฉียวในจดหมายเหตุสามก๊กดังนี้ 

> "ม้าเฉียวไม่อาจเข้ากันได้กับเตียวฬ่อ ทั้งสองต่างระหว่างซึ่งกันและกัน เมื่อม้าเฉียวได้ยินว่าเล่าปี่กำลังล้อมเล่าเจี้ยงที่เซงโต๋ (เมืองเอกของแคว้นเอ๊กจิ๋ว) จึงได้เขียนจดหมายลอบส่งให้เล่าปี่ แสดงความเต็มใจที่จะยอมสวามิภักดิ์ เล่าปี่ส่งคนไปรับม้าเฉียว จากนั้นม้าเฉียวจึงนำทหารของตนไปยังยอกเมืองเซงโต๋ทำให้ภายในเมืองเกิดความตื่นตระหนก เล่าเจี้ยงจึงยอมจำนน เล่าปี่แต่งตั้งให้ม้าเฉียวดำรงตำแหน่งขุนพลผู้พิชิตตะวันตกและให้ม้าเฉียวไปดูแลเมืองหลินจฺวี่ (臨沮)"
> 
> 

อรรถาธิบายจาก*เตี่ยนเลฺว่*ในชีวประวัติม้าเฉียวได้บันทึกว่า 

> "เมื่อเล่าปี่ได้ยินว่าม้าเฉียวมาถึงก็มีความยินดีพูดว่า 'เอ๊กจิ๋วเป็นของข้าแล้ว' จากนั้นจึงส่งคนไปพบม้าเฉียวพร้อมทั้งส่งกองกำลังเสริมและเสบียงไปให้ม้าเฉียว เมื่อม้าเฉียวมาถึงเซงโต๋ได้นำทหารไปตั้งมั่นที่ทางเหนือของเมือง แล้วเซงโต๋ก็ล่มหลังม้าเฉียวมาถึงได้สิบวัน"
> 
> 

ไม่มีการกล่าวถึงบทบาทของจูกัดเหลียง กันหยง เอียวสง และลิอิ๋นในเหตุการณ์การแปรพักตร์ของม้าเฉียว

อ้างอิง
-------

1. ↑  (魯不足與計事，內懷於邑，聞先主圍劉璋於成都，密書請降。先主遣人迎超，超將兵徑到城下。城中震怖，璋即稽首，以超為平西將軍，督臨沮，因為前都亭侯。) *จดหมายเหตุสามก๊ก* เล่มที่ 36.
2. ↑  (典略曰：備聞超至，喜曰：「我得益州矣。」乃使人止超，而潛以兵資之。超到，令引軍屯城北，超至未一旬而成都潰。) *Dianlue* annotation in *Sanguozhi* vol. 36.

ดูเพิ่ม
-------

* ข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์ในสามก๊ก