ในสาขาการแพทย์ **รายงานผู้ป่วย** 
หรือ **รายงานกรณี** 
หรือ **รายงานเค้ส**
(อังกฤษ: case report)
เป็นรายงานอย่างละเอียดเกี่ยวกับอาการ อาการแสดง การวินิจฉัย การรักษาพยาบาล และการติดตามผู้ป่วยคนหนึ่ง
และอาจจะมีข้อมูลทางประชากรอื่น ๆ เกี่ยวกับผู้ป่วย
ปกติจะเป็นรายงานเกี่ยวกับเค้สที่แปลกหรือใหม่
และบางครั้งจะมีการทบทวนวรรณกรรมของเค้สอื่น ๆ ที่ได้รับรายงานมาแล้ว

รูปแบบ
------

รายงานเค้สโดยมากจะมีประเด็น 6 อย่างคือ

* ความสัมพันธ์ที่ไม่คาดฝันระหว่างโรคกับอาการ
* เหตุการณ์ที่ไม่คาดฝันในช่วงที่ทำการสังเกตการณ์หรือรักษาผู้ป่วย
* การค้นพบที่เพิ่มความเข้าใจเกี่ยวกับพยาธิกำเนิดที่อาจเป็นไปได้ หรือเกี่ยวกับผลร้ายอย่างหนึ่ง ของโรค
* ลักษณะที่เฉพาะเจาะจงหรือมีน้อยของโรค
* วิธีการบำบัดที่ไม่เหมือนใคร
* ความแตกต่างของโครงสร้างกายวิภาคโดยตำแหน่งหรือโดยจำนวน

บทบาทในงานวิจัยและการศึกษา
--------------------------

รายงานเค้สปกติจะพิจารณาว่า เป็นรูปแบบหนึ่งของหลักฐานโดยเรื่องเล่า (anecdotal evidence) 
เพราะมีความจำกัดโดยธรรมชาติของระเบียบวิธีที่ใช้ รวมทั้งการขาดการสุ่มตัวอย่างทางสถิติ รายงานเค้สจัดเป็นหลักฐานที่เชื่อถือได้น้อยที่สุดในลำดับชั้นหลักฐานทางคลินิก เช่นเดียวกับ case series 
แต่ก็ยังมีประโยชน์ในงานวิจัยทางการแพทย์และเวชปฏิบัติอิงหลักฐาน 
โดยเฉพาะก็คือ ช่วยให้รู้จักโรคใหม่ ๆ และผลที่ไม่พึงประสงค์ของการรักษาพยาบาล 
(ยกตัวอย่างเช่น ความสัมพันธ์ระหว่างการให้ยาคุมภูมิคุ้มกัน thalidomide แก่หญิงตั้งครรภ์ กับการพัฒนาอย่างผิดปกติของทารกในครรภ์ รู้จักเป็นครั้งแรกเนื่องจากรายงานเค้สกรณีหนึ่งโดยเฉพาะ)
รายงานเค้สมีบทบาทในการศึกษาเกี่ยวกับอาการไม่พึงประสงค์จากยา (pharmacovigilance) 
ช่วยให้เข้าใจขอบเขตทางคลินิกของโรคหายากและอาการปรากฏที่ไม่ทั่วไปของโรคสามัญ 
ช่วยสร้างสมมุติฐานเพื่อการศึกษารวมทั้งกลไกของโรค 
และอาจช่วยแนะนำแนวทางในการปรับการรักษาพยาบาลให้เข้ากันกับคนไข้แต่ละคน

ผู้สนับสนุนแบบงานศึกษาได้ร่างข้อดีอย่างย่อ ๆ ของรายงานเค้ส คือ
ทั้ง case report (รายงานเค้ส) และ case series มีความไวสูงในการตรวจจับความแปลกใหม่ และดังนั้นจะดำรงเป็นหลักสำคัญในความก้าวหน้าทางการแพทย์
และสามารถให้ไอเดียใหม่ ๆ มากมายทางการแพทย์ 
เปรียบเทียบกับการทดลองแบบสุ่มและมีกลุ่มควบคุมซึ่งสามารถตรวจสอบตัวแปรอย่างหนึ่งหรือไม่กี่อย่าง ที่ไม่สามารถสะท้อนสภาพความเป็นจริงของสถานการณ์ทางการแพทย์ที่ซับซ้อน รายงานเค้สสามารถให้รายละเอียดด้านต่าง ๆ มากมายเกี่ยวกันสถานการณ์ของคนไข้ (เช่น ประวัติผู้ป่วย การตรวจร่างกาย ข้อวินิจฉัย สภาพจิตและสังคม และการดูแลติดตาม)

แต่เพราะว่า เค้สที่ทั่วไปไม่แปลกมักจะไม่มีการตีพิมพ์ ดังนั้น การใช้รายงานเค้สเป็นหลักฐานทางวิทยาศาสตร์จะต้องระมัดระวังเกี่ยวกับความเอนเอียงในการตีพิมพ์
รายงานเค้สบางงานอาจจะมีการทบทวนวรรณกรรมทางการแพทย์อย่างละเอียดที่เกี่ยวข้องกับประเด็น และบางครั้งแม้แต่มีการปริทัศน์เป็นระบบของหลักฐานที่มีทั้งหมด
รายงานที่ใช้วิธีการเช่นนี้สามารถกำหนดโดยใช้คำเช่นว่า "case report and review of the literature"

รายงานเค้สมีบทบาทในการศึกษาทางการแพทย์ คือเป็นส่วนของการศึกษาแบบใช้กรณีคนไข้

ข้อดีของรายงานคนไข้อีกอย่างหนึ่งก็คือ สามารถตีพิมพ์ได้อย่างรวดเร็ว (ถ้าเทียบกับการศึกษาแบบอื่น ๆ ที่ละเอียดกว้างขวางยิ่งกว่าเช่นการทดลองแบบสุ่มและมีกลุ่มควบคุม)
ซึ่งสามารถใช้เป็นสื่อข้อมูลแบบสั้น ๆ ที่ทำได้อย่างรวดเร็วระหว่างแพทย์รักษาที่งานยุ่ง ที่ไม่มีเวลาหรือทรัพยากรที่จะทำงานวิจัยที่ละเอียดกว้างขวางยิ่งกว่านั้น

แนวทางการรายงาน
---------------

คุณภาพในการรายงานกรณีคนไข้โดยเป็นหลักฐานทางวิทยาศาสตร์นั้นมีความต่าง ๆ กัน
แต่การรายงานที่ไม่สมบูรณ์จะขัดขวางการใช้รายงานเค้สเพื่อออกแบบการทดลองหรือเพื่อแนะแนวทางเวชปฏิบัติทางคลินิก 
ดังนั้น จึงมีการพัฒนาแนวทางการรายงาน (reporting guideline) ที่กำลังเป็นไปหลายแนว ที่จะช่วยสร้างความโปร่งใสและความสมบูรณ์ของข้อมูลที่ให้ในกรณีคนไข้แต่ละกรณี 
EQUATOR Network 
(ซึ่งเป็นโครงการริเริ่มนานาชาติมีจุดมุ่งหมายที่จะสนับสนุนการรายงานงานวิจัยสุขภาพที่โปร่งใสและแม่นยำ เพื่อเพิ่มคุณค่าและความน่าเชื่อถือได้ของผลงานวิจัย) ได้ออกแนวทาง CARE (ย่อมาจาก CAse REport) ที่มีรายการตรวจสอบ ที่เข้าถึงได้ทางเว็บไซต์ของโครงการ และโดยงานที่พิมพ์ในปี ค.ศ. 2013

รายงานเค้สเป็นบทความบรรยายของผู้เชี่ยวชาญที่ร่างการวินิจฉัย การบำบัดรักษา และผลการรักษาของคนไข้จำนวนหนึ่ง
ข้อมูลจากรายงานเค้สสามารถใช้เป็นฟี้ดแบ็กของแนวทางการปฏิบัติทางคลินิก
สามารถให้ข้อมูลเบื้องต้นเกี่ยวกับประสิทธิผล ผลที่ไม่พึงประสงค์ และค่าใช้จ่ายของการรักษา
สามารถเผยแพร่เพื่อประโยชน์ทางการแพทย์ ทางวิทยาศาสตร์ และทางการศึกษา
รายการเช็ค 13 รายการรวมทั้งวิธีการเขียนชื่อ คำหลัก (keyword) บทคัดย่อ (abstract) บทแนะนำ (introduction) ข้อมูลคนไข้ สิ่งที่พบทางคลินิก ไทม์ไลน์ วินิจฉัย วิธีการบำบัด (therapeutic interventions) การติดตามดูแล (follow-up) และผล, บทสนทนา (discussion), มุมมองคนไข้ (patient perspective), และการยินยอมอนุญาตของคนไข้ (informed consent)

การตีพิมพ์รายงาน
----------------

วารสารนานาชาติจำนวนมากรับพิมพ์รายงานเค้ส แต่ว่าจะจำกัดจำนวนในฉบับพิมพ์ เพราะว่า จะมีผลต่อค่าวัดการอ้างอิงบทความ (impact factor) ของวารสาร 
บ่อยครั้งวารสารจะเผยแพร่รายงานทางอินเทอร์เน็ต แต่ว่าก็ยังต้องเสียค่าสมาชิกเพื่อจะเปิดดู
แต่ว่า เริ่มมีวารสารจำนวนหนึ่งที่อุทิศพิมพ์แต่รายงานเค้สล้วน ๆ และเปิดให้เข้าถึงได้อย่างเสรี (open access)
วารสารแรกเช่นนี้รายแรกเริ่มเผยแพร่ในปี ค.ศ. 2001 คือ วารสาร *Grand Rounds* 
วารสารอื่น ๆ รวมทั้ง *Case Reports in Medicine (รายงานเค้สในเวชศาสตร์)*
*Journal of Medical Case Reports (วารสารรายงานเค้สทางการแพทย์)*, *Oncology Reports (รายงานวิทยาเนื้องอก)*, *Oncology Letters (จดหมายวิทยาเนื้องอก)* และ *Cases Journal (วารสารกรณีผู้ป่วย)*; 
ซึ่งล้วนแต่เป็นวารสารทางการแพทย์ในสาขาการแพทย์ต่าง ๆ ที่มีการปริทัศน์โดยผู้ชำนาญงาน 

*Cases Journal* พึ่งรวมตัวกับ *Journal of Medical Case Reports* แต่ก็ยังมีเว็บไซต์เป็นของตนเอง
ส่วน *BMJ Case Reports (รายงานเค้สของวารสารการแพทย์ BMJ)* เป็นวารสารออนไลน์ มีการปริทัศน์โดยผู้ชำนาญ ที่พิมพ์กรณีผู้ป่วยในทุก ๆ สาขา
ส่วน *Radiology Case Reports (รายงานเค้สรังสีวิทยา)* 
และ *Journal of Radiology Case Reports (วารสารรายงานเค้สรังสีวิทยา)* 
เป็นวารสารที่เข้าถึงได้อย่างเสรี ที่มีการปริทัศน์โดยผู้ชำนาญ ที่พุ่งความสนใจไปที่การสร้างภาพรังสี (medical imaging)
ส่วน *Journal Of Surgical Case Reports (วารสารรายงานเค้สศัลยกรรม)* 
เป็นวารสารที่เข้าถึงได้อย่างเสรี ที่มีการปริทัศน์โดยผู้ชำนาญ ที่พิมพ์รายงานในสาขาศัลยกรรม
ส่วน *Journal of Orthopaedic Case Reports (วารสารรายงานเค้สออร์โทพีดิกส์)* 
เป็นวารสารที่เข้าถึงได้อย่างเสรี ที่มีการปริทัศน์โดยผู้ชำนาญ
ส่วน *Oncology Reports* และ *Oncology Letters* พิมพ์รายงานเค้สโดยเข้าถึงได้อย่างเสรีอย่างล้วน ๆ และมีการปริทัศน์โดยผู้ชำนาญ ในสาขาวิทยาเนื้องอก

ยังมีเว็บไซต์จำนวนหนึ่งอีกด้วย ที่เปิดโอกาสให้คนไข้แจ้งกรณีของตนเพื่อแชร์กับผู้อื่น
PatientsLikeMe (คนไข้เหมือนกับฉัน)
และ Treatment Report (รายงานการรักษา) 
เป็นตัวอย่างเว็บไซต์ประเภทนี้

การใช้คำนี้นอกสาขาวิทยาศาสตร์
-----------------------------

คำว่า case report ก็มีการใช้ด้วยในสาขาการศึกษาอื่น ๆ

รายงานเค้สทางวิทยาศาตร์ที่มีชื่อเสียง
-------------------------------------

* ซิกมุนด์ ฟรอยด์ทำรายงานคนไข้หลายกรณีรวมทั้ง Anna O (กรณีแรกในการรักษาด้วยจิตวิเคราะห์) Dora (รายงานเค้สงานแรกของฟรอยด์ ที่มีการถกเถียงมากที่สุด) Little Hans (เด็กกลัวม้าอายุ 5 ขวบผู้มี Oedipus complex) Rat Man (คนไข้ที่มีจินตนาการหมกมุ่นเกี่ยวกับหนู) และ Wolf Man (คนไข้ที่ฝันถึงต้นไม้ที่เต็มไปด้วยหมาป่าสีขาว เป็นคนไข้จิตวิเคราะห์ถึง 6 ทศวรรษ นานที่สุดคนหนึ่งในประวัติศาสตร์จิตวิเคราะห์)
* รายงานเกี่ยวกับโจเซฟ เมอร์ริค (มนุษย์ช้าง)
* นายแพทย์ชาวฝรั่งเศส พอล โบรกา รายงานความบกพร่องทางภาษาหลังจากเกิดรอยโรคที่สมองซีกซ้ายในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1860
* รายงานคนไข้ที่มีภาวะเสียการอ่านล้วน (Pure alexia)
* รายงานคนไข้ที่มีโรค multiple myeloma ในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1840
* รายงานการผ่าตัดเปลี่ยนหัวใจรายแรกของโลก
* รายงานเค้สที่สัมพันธ์การใช้ Thalidomide กับความผิดปกติของทารก ในปี ค.ศ. 1961

เชิงอรรถและอ้างอิง
------------------

1. 1 2  "ศัพท์บัญญัติอังกฤษ-ไทย, ไทย-อังกฤษ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน (คอมพิวเตอร์) รุ่น ๑.๑", ให้ความหมายของ case ว่า "กรณี, ผู้ป่วย, คนไข้" และของ report ว่า "รายงาน"
2. ↑  ให้ใช้คำว่า เค้ส แทน case *ศัพท์ต่างประเทศที่ใช้คำไทยแทนได้ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน* (2 ed.). กรุงเทพ: ราชบัณฑิตยสถาน. 2006. p. 45. ISBN 974-9588-58-4.
3. ↑  Volkland, Debra; Iles, Robert L. (1997). *Guidebook to better medical writing*. Washington, DC: Island Press. ISBN 0-9661831-0-X. OCLC 41579709.
4. ↑  Aronson, JK (June 2003). "Anecdotes as evidence". *BMJ*. **326** (7403): 1346. doi:10.1136/bmj.326.7403.1346. PMC 1126236. PMID 12816800.
5. ↑  Greenhalgh, T (July 1997). "How to read a paper. Getting your bearings (deciding what the paper is about)". *BMJ*. **315** (7102): 243–6. doi:10.1136/bmj.315.7102.243. PMC 2127173. PMID 9253275.
6. 1 2 3 4 5 6 7 8 9  Gagnier JJ, Kienle G, Altman DG, Moher D, Sox H, Riley D (2013). "The CARE guidelines: consensus-based clinical case reporting guideline development". *Headache*. **53** (10): 1541–7. doi:10.1111/head.12246. PMID 24266334.
7. 1 2  Aronson, JK; Hauben, M (December 2006). "Anecdotes that provide definitive evidence". *BMJ*. **333** (7581): 1267–9. doi:10.1136/bmj.39036.666389.94. PMC 1702478. PMID 17170419.
8. ↑  Vandenbroucke, Jan P (2003). "Vandenbroucke JP (2003). Thalidomide: an unanticipated adverse effect". James Lind Library. สืบค้นเมื่อ 2015-04-22.
9. 1 2  McBride, W. G. (1961). "Thalidomide Case Report". *The Lancet*. **2** (1358).
10. ↑  Vandenbroucke, JP (February 2001). "In defense of case reports and case series". *Ann. Intern. Med*. **134** (4): 330–4. doi:10.7326/0003-4819-134-4-200102200-00017. PMID 11182844.
11. 1 2  Yitschaky O, Yitschaky M, Zadik Y (May 2011). "Case report on trial: Do you, Doctor, swear to tell the truth, the whole truth and nothing but the truth?" (PDF). *J Med Case Reports*. **5** (1): 179. doi:10.1186/1752-1947-5-179. PMC 3113995. PMID 21569508.
12. 1 2  "The CARE Guidelines: Consensus-based Clinical Case Reporting Guideline Development". The EQUATOR Network. สืบค้นเมื่อ 2014-05-28.
13. ↑  "Online open peer-reviewed case report journal". *Grand Rounds*.
14. ↑  "Case Reports in Medicine". *hindawi*.
15. ↑  Felix S. Chew (บ.ก.). "Radiology Case Reports". ISSN 1930-0433.
16. ↑  "Case Reports". *Journal of Radiology Case Reports*.
17. ↑  "JSCR". *Journal of Surgical Case Reports*.
18. ↑  "Journal of Orthopaedic Case Reports". Indian Orthopaedic Research Group. ISSN 2250-0685.
19. ↑  "Treatment and Side Effect Information". *Patients Like You*.
20. ↑  "Share and Find Treatment Reviews for Medical Conditions". *Treatment Report*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-07-29. สืบค้นเมื่อ 2021-08-24.
21. ↑  "Cardiac transplantation: since the first case report". *Grand Rounds*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2010-10-23.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* "Writing a medical case report". *Student BMJ*. 13 January 2010. doi:10.1136/sbmj.b5274.
* Kidd, Michael; Hubbard, Charlotte (2007). "Introducing *Journal of Medical Case Reports*". *J Med Case Rep*. **1** (1): 1. doi:10.1186/1752-1947-1-1. ISSN 1752-1947.
* Richardson, Michael L.; Chew, Felix S. (2006). "Radiology Case Reports: a new peer-reviewed, open-access journal specializing in case reports". *Radiology Case Reports*. **1** (1). doi:10.2484/rcr.v1i1.7. ISSN 1930-0433.
* "Talanow: A new interactive Radiology journal". *Journal of Radiology Case Reports*. **1** (1). 2007.

เว็บไซต์
* case reports - The CARE guidelines.

  



| * ด
* ค
* ก
Biomedical research: Clinical study design / Design of experiments |
| --- |
| Overview | 
* การทดลองทางคลินิก
	+ Clinical trial protocol
	+ Clinical trial management
* Academic clinical trials

 |
| Controlled study(EBM I to II-1; A to B) | 
* การทดลองแบบสุ่มและมีกลุ่มควบคุม
	+ การทดลองแบบอำพราง
	+ Open-label trial)

 |
| งานศึกษาแบบสังเกต(EBM II-2 to II-3; B to C) | 
* งานศึกษาตามขวาง vs. งานศึกษาตามยาว, Ecological study
	+ งานศึกษาตามรุ่น (งานศึกษาตามรุ่นย้อนหลัง
	+ งานศึกษาตามรุ่นตามแผน)
* งานศึกษามีกลุ่มควบคุม (Nested case-control study)
* Case series
* Case study
* รายงานผู้ป่วย

 |
| วิทยาการระบาด/methods | 
* *occurrence:* อุบัติการณ์ (อุบัติการณ์สะสม)
* ความชุก
	+ ความชุก ณ จุดใดจุดหนึ่ง
	+ ความชุกในช่วงเวลา)

* *association:* *absolute* (Absolute risk reduction, Attributable risk, Attributable risk percent)
* *relative* (ความเสี่ยงสัมพัทธ์ (Odds ratio, Hazard ratio)

* *other:* Virulence
* Infectivity
* Mortality rate
* Morbidity
* Case fatality
* Specificity and sensitivity
* Likelihood-ratios
* Pre/post-test probability

 |
| Trial/test types | 
* In vitro
* In vivo
* Animal testing
* Animal testing on non-human primates
* First-in-man study
* Multicenter trial
* Seeding trial
* Vaccine trial

 |
| Analysis of clinical trials | 
* Risk-benefit analysis

 |
| Interpretation of results | 
* Selection bias
* Correlation does not imply causation
* Null result

 |
| **Category** **·** **Glossary** **·** **List of topics** |