**สนธิ สมมาตร**เป็นนักร้องเพลงลูกทุ่งชายจากดินแดนที่ราบสูงที่ร้องเพลงที่ใช้เสียงสูงได้ดี ถนัดร้องเพลงช้าในแนวหวาน โดยเพลงต้นฉบับที่เขาร้อง เกือบทั้งหมดจะเป็นเพลงในแนวนี้ทั้งนั้น จนหลายคนเรียกเขาว่าทูล ทองใจของชาวอีสาน เขามีผลงานเพลงดังมากมาย และเพลงของเขาก็เป็นสาเหตุส่วนหนึ่งที่ทำให้ สุริยา ชินพันธุ์ ดาราหนุ่มชื่อดัง หน้าตาหล่อเหลาในยุคนั้น ผันตัวมาเป็นนักร้องลูกทุ่งอย่างจริงจัง ซึ่งเป็นการเปิดศักราชให้ดาราดังในยุคนั้นหันมาจับงานร้องเพลงลูกทุ่งกันเป็นแถว ผลงานเพลงดังของสนธิ สมมาตรก็อย่างเช่น "ลูกทุ่งคนยาก" ,"ออกพรรษาที่เชียงคาน" และ" ด่วน บขส."

ประวัติ
-------

สนธิ สมมาตร มีชื่อจริงว่า ไพฑูรย์ ทุมวงศ์ เกิดเมื่อปี 2495 ที่บ้านทุ่ง ต.นาคำใหญ่ ปัจจุบันขึ้นอยู่กับ ต.แดงหม้อ อ.เขื่องใน จ.อุบลราชธานี โดยเป็นบุตรคนสุดท้องของครอบครัว เมื่อปี 2512 ขณะกำลังศึกษาอยู่ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2 โรงเรียนศรีทองวิทยา ที่ จ.อุบลราชธานี สนธิ สมมาตรก็หยุดเรียนกลางคันและเดินทางเข้ากรุงเทพฯแบบไม่รู้จักใครเลย โดยมีความหวังลึกๆว่าจะมาเป็นนักร้อง

เข้าวงการ
---------

ที่เมืองหลวง สนธิ สมมาตร เข้าทำงานในโรงงานทำเก้าอี้บุนวม ระหว่างที่โรงงานส่งไปซ่อมเก้าอี้ที่โรงภาพยนตร์เมโทร ย่านประตูน้ำ ก็ได้ทำความรู้จักคุ้นเคยกับผู้จัดการโรงภาพยนตร์ และเอ่ยปากขอร้องว่าหากมีวงดนตรีมาเปิดการแสดงที่นี่ ขอให้ช่วยฝากฝังเขาเป็นนักร้องด้วย ต่อมาสนธิ สมมาตร ลาออกจากโรงงานทำเก้าอี้มาเป็นบริกรย่านถนนเพชรบุรี และก็ได้เริ่มเข้าประกวดร้องเพลงตามงานวัดแถวนั้น ในปี 2515 เขาชนะการประกวดร้องเพลงที่วัดอุทัยทารามจากเพลงในแนวเสียงของทูล ทองใจ และมีโอกาสเข้าเป็นนักร้องในวง "181 คอมโบ้" โดยได้รับค่าตัวครั้งละ 20 บาท แต่เดือนหนึ่งมีงานแค่ 1-2 ครั้ง แต่ในปีเดียวกันนั้น ผู้จัดการโรงภาพยนตร์เมโทรก็มาเรียกตัวเขาไปพบกับขวัญจิต ศรีประจันต์ที่มาเปิดการแสดงที่โรงภาพยนตร์ และได้เป็นนักร้องประจำวงตามที่หวัง โดยใช้ชื่อว่า คม คีรีบูน ที่เขาเป็นคนตั้งเอง จากความชื่นชอบเป็นการส่วนตัวต่อชื่อ คม ขวัญแก้ว นักร้องคนหนึ่งในวงสุรพล สมบัติเจริญ ส่วนคีรีบูนนั้น เขาก็ว่าเป็นนกที่ได้ชื่อว่ามีเสียงไพเราะที่สุด

ปีถัดมา สนธิ สมมาตร มีโอกาสบันทึกเสียงเป็นครั้งแรกในเพลง "ฟ้าร้องที่หนองหาร "และ "รักเหลือเดน" ผลงานการประพันธ์ของ ทอง ธนาทิพย์ หรือ ทอง ธาราทิพ ซึ่งเพลงแรกนั้นก็เป็นที่ชื่นชอบของแฟนเพลงอย่างน่าพอใจ ปี 2517 ทอง ธนาทิพย์ ทำให้สนธิ สมมาตรโด่งดังมากขึ้นไปอีกจากเพลง "ออกพรรษาที่เชียงคาน "และจนถึงปัจจุบันเพลงนี้ก็มักถูกนำมาใช้ในงานบุญเทศกาลของ อ.เชียงคานอยู่เป็นประจำ

ปี 2518 สนธิ สมมาตร ลาออกจากวงขวัญจิต ศรีประจันต์ และไปเก็บตัวอยู่ที่เชียงใหม่อย่างเงียบๆร่วมครึ่งปีโดยให้เหตุผลว่า ไปตามที่ใจอยากไป แต่ครูพงษ์ศักดิ์ จันทรุกขา ได้ไปเรียกตัวเขากลับมา พร้อมกับทะยอยป้อนเพลงดังให้เขาอยู่เป็นระยะ ขณะที่ชื่อ คม คีรีบูน ถูกเปลี่ยนชื่อมาใช้สนธิ สมมาตร จวบจนถึงปัจจุบัน ตามคำแนะนำของครูเอง งานนี้ สนธิ สมมาตร กลับมาดังอีกครั้งด้วยเพลง "ด่วน บขส." ของครูพงษ์ศักดิ์ จันทรุกขา และ "ลูกทุ่งคนยาก "ของครูสุรินทร์ ภาคศิริ เพลงเหล่านี้และเพลงอื่นๆทำให้สนธิ สมมาตร ผูกขาดเพลงหวานแนวอีสานไว้หมดสิ้นแบบไม่มีใครมาเทียบได้จวบจนถึงปัจจุบัน

เพลงดังของเขาส่วนหนึ่งถูกนำไปเป็นเพลงประกอบภาพยนตร์เรื่อง "มนต์รักแม่น้ำมูล" ที่สร้างเมื่อปี 2521 โดยมีดาราดังอย่างสุริยา ชินพันธ์ เป็นพระเอก และต้องรับบทลิปซิงค์เพลงของสนธิ สมมาตร ซึ่งการผสมผสานของเสียงที่ไพเราะ และภาพที่งดงามเป็นที่ชื่นชอบของแฟนภาพยนตร์ในยุคที่ยังไม่รู้จักมิวสิกวิดีโออย่างมาก ขณะที่สุริยา ชินพันธุ์ ก็เคลิบเคลิ้มตามแฟนภาพยนตร์ไปด้วย ถึงขั้นลงทุนตั้งวงดนตรีลูกทุ่งตามคำแนะนำของแฟนภาพยนตร์ ชื่อวง "ลูกทุ่งดารา สุริยา ชินพันธุ์ "จากนั้นดาราอีกหลายคนก็แห่กันมาจับธุรกิจเพลงลูกทุ่งกันอีกหลายคน

สำหรับสนธิ สมมาตรนั้น หลังความสำเร็จของภาพยนตร์ เขาก็หันมาตั้งวงดนตรีของเขาเอง และออกเดินสายแถวภาคอีสาน แต่ก็อยู่ได้แค่ปีกว่าๆก็ยุบวงไป

สนธิ สมมาตร มีผลงานเพลงอยู่ค่อนข้างน้อย คือประมาณ 60 เพลงเท่านั้น ถ้าไม่นับการเอาเพลงเก่ามาขับร้องใหม่

นอกจากนั้นก็ยังเคยร่วมแสดงในภาพยนตร์เช่นเรื่อง "สวรรค์บ้านนา "และ "ดอกคูนเสียงแคน "

ปัจจุบัน
--------

จากข้อมูลเท่าที่มีล่าสุดเมื่อปี 2543 สนธิ สมมาตรยังคงครองตัวเป็นโสด

ก่อนหน้านี้สนธิ สมมาตร เจ้าของเสียงเพลง "ลูกทุ่งคนยาก" ก็ป่วยเป็นต่อมทอนซิลอักเสบเรื้อรังและต้องเข้ารับการผ่าตัดเช่นกัน หลังการผ่าตัดที่รักษากล่องเสียงอยู่สองสามปี แม้เสียงจะเปลี่ยนไปบ้าง สนธิ สมมาตรก็มีผลงานเพลงออกมาบ้าง โดยส่วนมากจะเป็นการนำเพลงเก่ากลับมาขับร้องใหม่ ปัจจุบัน สนธิ สมมาตร ได้ไปทำธุรกิจเปิดร้านขายกาแฟ

ผลงานเพลงเพลงดัง
----------------

1. ออกพรรษาที่เชียงคาน (ทอง ธนาทิพย์)
2. ด่วน บ.ข.ส. (พงษ์ศักดิ์ จันทรุกขา)
3. ฟ้าร้องที่หนองหาร (ทอง ธนาทิพย์)
4. รักเหลือเดน (ทอง ธนาทิพย์)
5. ดอกจานบาน (พงษ์ศักดิ์ จันทรุกขา)
6. คืนลาอาลัย (ชลธี ธารทอง)
7. ลูกทุ่งคนยาก (สุรินทร์ ภาคศิริ​) (ขับร้องต่อสันติ ดวงสว่าง)
8. แต่งงานกันเด้อ (สนิท มโนรัตน์)
9. อีสานบ้านเฮา (พงษ์ศักดิ์ จันทรุกขา) (ขับร้องต่อเทพพร เพชรอุบล)
10. ทิ้งใจไว้เมืองเลย (เทพพร บุญสุข)
11. ดอกอ้อริมโขง (พงษ์ศักดิ์ จันทรุกขา) (ขับร้องต่อสลา คุณวุฒิ)
12. ทุ่งอีสาน (สุรินทร์ ภาคศิริ)
13. บ่ลืมอีสาน
14. ทุ่งกุลาร้องไห้
15. แคร์ด้วยหรือน้อง
16. ลำครวญหวนไห้ (วิสา คัญทัพ)
17. เป่าแคนกล่อมสาว
18. เป่าแคนเกี้ยวสาว
19. หนุ่มภูพาน
20. หนุ่มนาช้ำรัก
21. ฝากเพลงถึงเธอ (วิสา คัญทัพเป็นเพลงโด่งดังมาก)

### ผลงานภาพยนตร์

* สวรรค์บ้านนา (2526) รับบท สนธิ
* เสียงแคนดอกคูน (2536) รับบท สนธิ

### คอนเสิร์ต

* คอนเสิร์ต ลูกทุ่งออเคสตร้า กาญจนาภิเษก (24-25 มกราคม 2540)
* คอนเสิร์ต ร้อยดวงใจสืบสานเพลงครู คีตกวี ลูกทุ่งอีสาน พงษ์ศักดิ์ จันทรุกขา (18 ธันวาคม 2554)
* คอนเสิร์ต สี่ตำนานครูเพลงอีสาน (22 ธันวาคม 2555)
* คอนเสิร์ต มหกรรมวัฒนธรรม 4 ภาค (25 - 27 สิงหาคม 2558)
* คอนเสิร์ต รำลึก พงษ์ศักดิ์ จันทรุกขา (9 กันยายน 2558)
* คอนเสิร์ต ลูกทุ่งหมอลำวัฒนธรรมสองฝั่งโขง (24 พฤศจิกายน 2558)

### ผลงานเพลงอื่นๆ

1. แหล่พระธาตุพนม
2. พอหรือยัง (ชลธี ธารทอง) (ขับร้องต่อศรคีรี ศรีประจวบ)
3. ฟ้าครึ้มที่หนองคาย
4. ฮักคนแก่ดีกว่า
5. หนุ่ม น.ป.ข.
6. หอมกลิ่นดอกคำใต้
7. อ.ส. รอรัก
8. แก่นนคร
9. ดื่มเหล้าเผากลุ้ม
10. หนุ่มกระเป๋า
11. หนุ่มทุ่งกระโจมทอง
12. มนต์รักแม่น้ำมูล
13. ช้ำแล้วหรือ
14. ทุ่งรัก
15. จดหมายจากแม่
16. คิดถึงพี่ไหม
17. ทหารคนจนเกณฑ์
18. ร้องเพลงเพื่อแม่
19. เสียงขลุ่ยเรียกนาง
20. ข้าวเหนียวติดมือ
21. เซิ้งงบั้งไฟ
22. รักคนแก่ดีกว่า
23. ไกลน้อง
24. น้ำตาหล่นที่โคราช
25. ภูพานสะอื้น
26. หนุ่ม บ.ป.ช
27. ร้องไห้กับเดือน
28. น้ำตาชายเหนือ
29. วิวาห์สะอื้น
30. จดหมายที่เป็นหมัน
31. แฟนจ๋าอยู่ไหน
32. ทุ่งร้างนางลืม
33. รักไม่ลืม
34. น้ำสังข์หลั่งน้ำตาริน
35. บ้านไร่นารัก
36. เพชรร่วงในสลัม
37. วันลาอาลัย
38. ดั่งตำนานรัก
39. จดหมายเปื้อนน้ำตา
40. บ้านน้อยคอยรัก
41. อยากให้โลกหยุดหมุน
42. คืนนี้พี่ติดเวร
43. ยอดรักลูกทัพเรือ
44. ทหารอากาศขาดรัก
45. ยอมตายที่ตาพระยา
46. สุดทางที่ด่านซ้าย
47. จดหมายจากแนวหน้า
48. หนาวใจที่ชายแดน
49. หกทุ่มกลุ้มรัก
50. ขวดแบนแฟนพี่
51. ตะวันรอนที่หนองหาร
52. หนาวลมที่เรณู
53. ทัวร์เที่ยวสุดท้าย
54. น้ำตาลาไทร
55. ไพรอำพราง
56. บัวตูมบัวบาน
57. บัวหลวง
58. กระท่อมทองกวาว
59. ลานรักลานเท
60. สวรรค์สวาท
61. จำใจจาก
62. พ่อหม้ายตามเมีย
63. กระท่อมพ่อหม้าย
64. เมียจ๋า
65. เมียจาก
66. คืนอาลัย
67. สัญญาเดือนสาม
68. รักข้ามโขง
69. หนุ่มอุบลคนซื่อ
70. จนกะด้อกระเดี้ย
71. สุภาพบุรุษที่ราบสูง
72. หอมแก้ม
73. ดาวตกดิน
74. กลับมาแล้ว
75. ธิดาคาเฟ่
76. เพลงแห่งลมหนาว
77. ข้างหลังภาพ
78. แม่พ่อรอห่วงใย
79. ข่าวกล้าสัญญารัก
80. ลืมอ้ายแล้วไป
81. หลีกทางให้เธอ
82. หนุ่มเบอร์สอง
83. แตนจ๋า
84. น้องทองใบ
85. แท็กซี่คนซื่อ
86. วันนี้พี่จน
87. โชคดีเถอะน้อง
88. อกหักซ้ำๆซากๆ
89. เทพีเชียงใหม่
90. ผู้เสียสละ
91. น้ำกรดแช่เย็น
92. ข้าวไม่มีขาย
93. พี่มีแต่ให้
94. รอยไถแปร
95. ซากรักบึงพระราม
96. ชุมทางเขาชุมทอง
97. รอทั้งปี
98. รักร้าวหนาวลม
99. สาวฝั่งโขง
100. นางในดวงใจ

### อัลบั้มเดี่ยว

1. ฝากเพลงถึงเธอ (เอ็มดีเทป) (2543)
2. แม่ไม้เพลงดัง สนธิ สมมาตร (2549)
3. ทัวร์เที่ยวสุดท้าย (2549)

### อัลบั้มร่วมกับศิลปินคนอื่น

1. เมดเล่ย์ สุดยอด ลูกทุ่งกึ่งศตวรรษ (กรกฎาคม 2538)
2. ลูกทุ่งออเคสตร้า กาญจนาภิเษก (2540)
3. ลูกทุ่ง 10 ทิศ
4. 4 เด็ดเพชรอีสาน
5. หมอลำเต็มร้อย (2543)
6. 14 เพลงเอก มนต์เพลงลูกทุ่ง หมอลำพันล้าน (พฤษภาคม 2545)
7. F4 อีสาน เพลงเอกเพลงดัง (ธันวาคม 2546)
8. 16 ศิลปิน ย้อนรอยหมอลำดัง (2546)
9. อีสานรวมฮิต ม่วนคักคัก
10. แว่วเสียงอีสาน
11. ฮิต No.1
12. หมอลำแอ๊บแบ๊ว (2550)
13. ลูกทุ่งสุดยอดเพลงฮิต
14. ท๊อปฮิตลูกทุ่งไทย
15. ลูกทุ่งชูเปอร์ฮิต ชุด 2
16. ต้นฉบับลูกทุ่งไทย
17. รวมฮิตหมอลำ ไทอีสาน (กุมภาพันธ์ 2558)
18. ขวัญใจรั้วของชาติ
19. รวม 15 ศิลปินดัง
20. รวมดาวลูกทุ่ง
21. ลูกทุ่งสามช่า
22. ลูกทุ่งฮิตโดนใจ
23. อีสานรวมฮิต ม่วนบ่ชา
24. ลูกทุ่งรวมดาวเพลงดัง