**ชายแดนเยอรมันภายใน** (เยอรมัน: *Innerdeutsche Grenze* ออกเสียง: [ˈɪnɐdɔʏtʃə ˈgʁɛntsə] or *Deutsch-deutsche Grenze* ออกเสียง: [ˈdɔʏtʃˌdɔʏtʃə ˈgʁɛntsə]; initially also *Zonengrenze* ออกเสียง: [ˈtsɔnənˌgʁɛntsə]) เป็นชายแดนระหว่างสาธารณรัฐประชาธิปไตยเยอรมนี(เยอรมนีตะวันออก, GDR) และสหพันธ์สาธารณรัฐเยอรมนี(เยอรมนีตะวันตก, FRG) ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1949 ถึง ค.ศ. 1990 ไม่รวมถึงกำแพงเบอร์ลินที่มีลักษณะที่คล้ายกันและแยกออกจากกัน ชายแดนมีความยาวประมาณ 1,393 กิโลเมตร(866 ไมล์) และได้ลากจากทะเลบอลติกลงมายังประเทศเชโกสโลวาเกีย

ก่อตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 1 กรกฏาคม ค.ศ. 1945 เป็นเขตแดนระหว่างเขตยึดครองตะวันตกและเขตยึดครองของโซเวียตทางด้านตะวันออกของอดีตนาซีเยอรมนี ได้ถูกสร้างขึ้นให้เป็นหนึ่งในเขตแดนที่มีป้อมปราการที่แข็งแกร่งที่สุดในโลก ซึ่งถูกกำหนดโดยแนวรั้วและกำแพงเหล็กสูงที่ยาวอย่างต่อเนือง ลวดหนาม สัญญาณเตือนภัย คูน้ำต่อต้านยานพาหนะ หอสังเกตุการณ์ กับดักหนามแหลมแบบอัตโนมัติและทุ่นระเบิดสนาม มันถูกลาดตะเวนโดยหน่วยทหารยามของเยอรมนีตะวันออกที่ติดอาวุธจำนวน 50,000 นาย ซึ่งต้องเผชิญหน้ากับทหารยามของเยอรมนีตะวันตก บริติช และสหรัฐจำนวนหนึ่งหมื่นนาย ในบริเวณแนวหลังชายแดนแต่ละฝั่งจะมีกองกำลังทหารมากกว่าล้านนายจากองค์การสนธิสัญญาแอตแลนติกเหนือ(เนโท) และกติกาสัญญาวอร์ซอ(วอร์ซอแพ็ก) คอยประจำการณ์อยู่

ชายแดนนี้เป็นการแสดงให้เห็นเป็นที่ประจักษ์ทางกายภาพของคำเปรียบเทียบของเซอร์ วินสตัน เชอร์ชิล คำว่า ม่านเหล็ก ที่แบ่งแยกโซเวียตและค่ายตะวันตกในช่วงสงครามเย็น มันเป็นเขตแดนรอยต่อระหว่างระบบเศรษฐกิจสองระบบคือระบบทุนนิยมและระบบสังคมนิยม การก่อตั้งโดยเยอรมนีตะวันออกในช่วงปี ค.ศ. 1952 ถึงปลายปี ค.ศ. 1980 ป้อมปราการนี้ได้ถูกสร้างขึ้นเพื่อหยุดยั้งการอพยพครั้งใหญ่ของพลเมืองชาวเยอรมนีตะวันออกไปยังทางตะวันตก ประมาณผู้คน 1,000 คนที่ถูกกล่าวว่าเสียชีวิตจากความพยายามที่จะข้ามมันในช่วงตลอด 45 ปีที่มีอยู่ เป็นสาเหตุทำให้เกิดการยุ่งเหยิงทางเศรษฐกิจและสังคมอย่างกว้างขวางแก่ทั้งสองฝ่าย ชาวเยอรมนีตะวันออกที่อาศัยอยู่ในภูมิภาคนี้ก็ประสบกับข้อจำกัดที่เข้มงวดมาก

กำแพงเบอร์ลินที่เป็นที่รู้จักกันเป็นอย่างดีคือกำแพงกั้นที่แยกออกจาก มีความซับซ้อนที่น้อยกว่า และปิดกั้นพรมแดนที่สั้นกว่าโดยล้อมรอบเบอร์ลินตะวันตก มีความยาวมากกว่า 155 กิโลเมตร(96 ไมล์) ถึงทางด้านตะวันออกของชายแดนเยอรมันภายใน เบอร์ลินซึ่งอยู่ในเขตโซเวียตทั้งหมดได้ถูกแบ่งแยกออกเป็นสี่ส่วนด้วยกันหลังสงครามโลกครั้งที่สอง ดังนั้นการสร้างดินแดนส่วนแยกล้อมรอบโดยเยอรมนีตะวันออกที่มีความแนวราบอย่างใกล้ชิดกับ(แต่ไม่เป็นส่วนหนึ่งของ)เยอรมนีตะวันตก 

เมื่อวันที่ 9 พฤศจิกายน ค.ศ. 1989 รัฐบาลเยอรมันตะวันออกได้ประกาศให้ทำการเปิดกำแพงเบอร์ลินและชายแดนเยอรมันภายใน ในวันต่อมา ชาวเยอรมันตะวันออกจำนวนล้านคนได้หลั่งไหลเข้าสู่ตะวันตกเพื่อเป็นการหาสู่กัน หลายแสนคนได้ย้ายไปทางตะวันตกอย่างถาวรในอีกหลายเดือนต่อมา เมื่อมีการเปิดให้ข้ามมากขึ้นและความสัมพันธ์ระหว่างชุทขรที่ถูกแบ่งแยกเป็นแนวยาวได้ถูกจัดตั้งขึ้นอีกครั้ง เนื่องจากการควบคุมชายแดนกลายเป็นเรื่องเล็กน้อย ชายแดนภายในเยอรมันยังไม่ถูกทอดทิ้งจนถึงวันที่ 1 กรกฏาคม ค.ศ. 1990 45 ปีที่ผ่านมานับตั้งแต่วันที่ก่อตั้งขึ้นและเพียงสามเดือนก่อนที่เยอรมนีจะรวมประเทศอย่างเป็นทางการซึ่งเป็นการสิ้นสุดของการแบ่งแยกเยอรมนี

ซากเล็กๆของป้อมปราการชายแดนเยอรมันภายใน เส้นทางของมันได้ถูกประกาศว่าเป็นส่วนหนึ่งของแนวสีเขียวยุโรป(European Green Belt)ที่เชื่อมโยงถึงอุทยานแห่งชาติและเขตอนุรักษ์ธรรมชาติตามแนวม่านเหล็กเก่าจากวงกลมอาร์กติกถึงทะเลดำ พิพิธภัณฑ์และอนุสรณ์สถานหลายแห่งตามแนวชายแดนเก่าเพื่อระลึกถึงการแบ่งและรวมประเทศเยอรมนี และในบางสถานที่ยังคงรักษาส่วนที่เหลือของป้อมปราการไว้

เขตการปกครองที่ติดพรมแดน
------------------------

|  เยอรมนีตะวันตก |  เยอรมนีตะวันออก |
| --- | --- |
| *ทะเลบอลติก* |
| รัฐชเลสวิช-ฮ็อลชไตน์ | เขตร็อสท็อค |
| เขตชเวรีน |
| รัฐนีเดอร์ซัคเซิน |
| เขตมัคเดอบวร์ค |
| รัฐเฮ็สเซิน |
| เขตแอร์ฟวร์ท |
| รัฐบาเดิน-เวือร์ทเทิมแบร์ค |
| เขตซูล |
| รัฐไบเอิร์น |
| เขตเกรา |
| เขตคาร์ล-มาคส์-สตัดท์ |
| *ประเทศเชโกสโลวาเกีย* |
|  เยอรมนีตะวันตก |  เยอรมนีตะวันออก |
| เบอร์ลินตะวันตก | เบอร์ลินตะวันออก |
| เขตพ็อทซ์ดัม |
|

อ้างอิง
-------

1. ↑  Faringdon (1986), pp. 282–84.
2. ↑  Faringdon (1986), p. 284.
3. ↑  McDougall (2004), p. 40.
4. ↑  Czuczka (2000-01-13).
5. ↑  *The Record* (1990-07-02).
6. ↑  Cramer (2008), pp. 8–9.