**พระเจ้าอู่ติง** (จีน: 武丁; จึ เจา) เป็นกษัตริย์แห่งราชวงศ์ชาง พระองค์ทรงครองราชย์ราวปี 1250–1192 ก่อนคริสต์ศักราช แต่ในบันทึกโบราณได้บันทึกว่าพระองค์ทรงครองราชย์ราวปี 1324–1266 ก่อนคริสต์ศักราช

พระเจ้าอู่ติงเป็นคนแรกใน ประวัติศาสตร์ราชวงศ์จีน ว่าได้รับการยอมรับในบันทึกประวัติศาสตร์ร่วมสมัย ประชุมพงศาวดารในราชวงศ์ชางได้ถูกรวบรวมโดยนักประวัติศาสตร์ในภายหลัง โดยมีความเชื่อมาตลอดว่าเรื่องราวมีมากกว่าแค่ตำนาน จนกระทั่งได้พบกับบันทึกคำพยากรณ์ ที่ถูกจารึกลงบนกระดูกที่ถูกฝังใต้ดิน ในเรื่องวันเวลาของรัชกาล และชากปรักหักพังของ หยิน (ซินอวี่) (ร่วมสมัยใกล้เคียงกับ Anyang) ในปี 1899

พระราชประวัติ
-------------

ในปีที่หกของการครองราชย์ของ พระเจ้าเสี่ยวอี่ พระราชบิดา พระองค์ถูกพระราชบิดารับสั่งให้ไปอยู่ด้วย พระองค์ก็ได้เสด็จไป และได้ศึกษาอยู่กับก้านผาน ในปีแรก ๆ ที่พระองค์ได้พบกับประชาชนทั่วไป ทำให้พระองค์คุ้นเคยกับปัญหาของประชาชน

ใน *บันทึกประวัติศาสตร์อันยิ่งใหญ่* ที่ ซือหม่า เชียน บันทึกไว้ ระบุว่า พระองค์ทรงเป็นกษัตริย์องค์ที่ 22 แห่งราชวงศ์ชาง พระองค์ครองราชย์ต่อจาก พระเจ้าเสี่ยวอี่ พระราชบิดา (小乙) แต่ในจารึกคำพยากรณ์บนกระดูกระบุว่าพระองค์เป็นกษัตริย์องค์ที่ 21 พระองค์ทรงเสวยราชย์ในปีติงเว่ย์ (丁未) โดยมี กาน ผาน (甘盤) เป็นเสนาบดี

เขาได้สร้างความจงรักภักดีของเมืองใกล้เคียงโดยพระองค์ทรงแต่งงาน กับผู้หญิงคนหนึ่งของแต่ละเมือง พระองค์ทรงเข้าสยุมพร และแต่งตั้งพระนางฟู่ ห่าว ให้ก้าวข้ามจากลำดับชั้นของสังคมทาสในการผ่านตำแหน่งสู่นายพล และมหาปุโรหิตระดับสูง ส่วนมเหสีอีกองค์ของพระเจ้าอู่ติง คือ พระนางฟูจิง นั้นมีหน้าที่รับผิดชอบด้านเกษตรกรรม

ในปีที่ยี่สิบห้าของการครองราชย์ของพระองค์ รัชทายาทจู่ จี สิ้นพระชนม์ในพื้นที่ห่างไกลหลังจากถูกเนรเทศ

ในปีที่ยี่สิบเก้าแห่งรัชกาลของพระองค์ พระองค์ได้ประกอบพิธีกรรมบูชา พระเจ้าชางทัง ปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์ชาง ที่พระอารามหลวง ขณะนั้นมีไก่ป่าตัวหนึ่งยืนอยู่บนเรือที่ทำด้วยทองสัมฤทธิ์ ทำให้พระองค์ทรงพิโรธมาก พระองค์ทรงประณามข้าราชบริพารที่ทำการบกพร่อง และเขียนบทความชื่อว่า "Day of the Supplementary Sacrifice to Gao Zong"

ในปีที่สามสิบสองแห่งการครองราชย์ของพระองค์พระองค์ทรงเสด็จยกทัพไปกุ้ยฟง (鬼方) ทำสงครามอยู่ 3 ปีจึงพ่ายแพ้ ตี้ (氐) และเชียง (羌) คนเถื่อนได้ส่งราชทูตมาเพื่อเจรจาสงบศึก 

ต่อมา ในปีที่ 43 ข้าศึกได้ส่งกองกำลังมาพิชิตต้าเผิง และได้ยกทัพมาตีเมืองทันเหว่ยในอีก 7 ปีให้หลัง

พระองค์เสียชีวิตในปีที่ห้าสิบเก้าของรัชสมัยของพระองค์ ตามแหล่งข้อมูลที่มีอยู่ทั้งหมด กล่าวได้ว่า พระองค์ได้รับการยกย่องอย่างกว้างขวางว่าเป็นหนึ่งในกษัตริย์ที่ดีที่สุดของราชวงศ์ชาง หลังจากพระองค์เสด็จสวรรคต พระเจ้าสู่เกิง ราชโอรสขึ้นเสวยราชย์ต่อไป

อ้างอิง
-------

1. ↑  Thorp, Robert L. (2006). *China in the Early Bronze Age: Shang Civilization*. University of Pennsylvania Press. ISBN 0812239105.
2. ↑  S J Marshall (14 December 2015). *The Mandate of Heaven: Hidden History in the Book of Changes*. Taylor & Francis. p. 145. ISBN 978-1-317-84928-5.
3. ↑  Bai, Shouyi (2002). *An Outline History of China*. Beijing: Foreign Language Press. ISBN 7-119-02347-0.
4. ↑  "The Shang Dynasty Rulers". China Knowledge. สืบค้นเมื่อ 7 August 2007. `{{cite web}}`: Cite ไม่รู้จักพารามิเตอร์ว่างเปล่า s: `|month=` และ `|coauthors=` (help)
5. ↑  "Shang Kingship And Shang Kinship" (PDF). Indiana University. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 9 April 2008. สืบค้นเมื่อ 7 August 2007.
6. ↑  "Woman General Fu Hao". All China Women's Federation. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 27 August 2009. สืบค้นเมื่อ 4 August 2007.
7. ↑  Zeng 曾, Wenqing 文清 (1993). "关于"司母戊""司母辛"大方鼎的"司"字质疑" [On the question of the *si* character on the *Simuwu*-*Simuxin* great square *ding*]. *Huaihua Shizhuan Xuebao* (ภาษาจีน). **21** (4): 71–73.

| ก่อนหน้า |  | พระเจ้าอู่ติง |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **พระเจ้าเสี่ยวอี่** |  | **พระมหากษัตริย์จีน** (1253 - 1263 ปีก่อนคริสตกาล) |  | **พระเจ้าสู่เกิง** |

| * ด
* ค
* ก
พระมหากษัตริย์แห่งราชวงศ์ชาง |
| --- |
| ยุคต้น | 
* ต้าอี่
* ต้าติง
* ไท่เจี่ย
* ไหวปิง
* ไท่เกิง
* เซี่ยวเจี่ย
* ไท่อู้
* หยงจี่
* จงติง
* ไว่เหริน
* เหอตันเจี่ย
* จูอี่
* จูซิน
* หวัวเจี่ย
* จูติง
* หนานเกิง
* หยางเจี่ย

 |
| ยุคอินซฺวี | 
* ผันเกิง
* เสี่ยวซิน
* เสี่ยวอี่
* อู่ติง
* สู่เกิง
* สูเจี่ย
* หลินซิน
* คังติง
* หวูหยี่
* เหวินติง
* ตี้อี่
* ตี้ซิน

 |
| เซี่ย → ชาง → โจว → ฉิน → ฮั่น → สามก๊ก → จิ้น / สิบหกรัฐ → เหนือ / ใต้ → สุย → ถัง → สิบรัฐ → เหลียว / ซ่ง / เซี่ยตะวันตก / จิน → หยวน → หมิง → ชิง → สาธารณรัฐจีน / สาธารณรัฐประชาชนจีน |