**ซาลาแมนเดอร์ยักษ์จีน** (อังกฤษ: Chinese giant salamander; จีนตัวย่อ: 娃娃鱼; พินอิน: wáwáyú–*หวาหวายฺหวี* แปลตามตัว "ปลาทารก") เป็นสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลก ที่ยังคงสืบทอดเผ่าพันธุ์มาจนถึงปัจจุบัน มีลักษณะรูปร่างหัวกลมแบนใหญ่ ลำตัวแบน ตาเล็กมาก ปากกว้างมาก ภายในปากมีฟันขนาดเล็กจำนวนมาก ที่สามารถใช้ขบกัดได้เป็นอย่างดี หางยาวมีแผ่นหนังคล้ายครีบ ขาสั้น 4 ข้าง มีนิ้ว 4 นิ้ว ลำตัวสีน้ำตาลกระหรือดำและสามารถเปลี่ยนสีได้ตามสภาพแวดล้อม โดยถือว่าเป็นซากดึกดำบรรพ์มีชีวิตอีกจำพวกหนึ่ง ซึ่งอาศัยอยู่บนโลกเป็นเวลากว่า 300 ล้านปีมาแล้ว

ขนาดเมื่อโตเต็มที่ยาวได้ถึงเกือบ 2 เมตร อาศัยอยู่เฉพาะลำธารน้ำที่มีคุณภาพน้ำในเกณฑ์ดี สภาพน้ำไหลแรง มีอุณหภูมิต่ำในป่าดิบทางตอนกลางและตอนใต้ของจีนเท่านั้น เช่น มณฑลส่านซี, มณฑลชิงไห่, มณฑลเสฉวน, มณฑลกวางตุ้ง, มณฑลเจียงซู และมณฑลกวางสี เป็นต้น หากินในเวลากลางคืน กินอาหารจำพวก ปลาและสัตว์มีกระดองชนิดต่าง ๆ โดยปกติแล้วเป็นสัตว์ที่อยู่อย่างสงบ แต่สามารถจะฉกกัดได้อย่างรุนแรงและดุร้ายเมื่อถูกรบกวน 

มีฤดูผสมพันธุ์ในช่วงเดือนสิงหาคมถึงกันยายน วางไข่ได้ครั้งละ 500 ฟอง โดยที่ตัวผู้เป็นผู้ดูแล ไข่มีใช้เวลาฟักประมาณ 50-60 วัน และมีอายุยืนได้ถึง 30 ปี ซึ่งบางตัวพบมีสภาพเป็นอัลบิโน่ด้วย  ในปลายปี ค.ศ. 2015 มีการพบซาลาแมนยักษ์จีนตัวหนึ่งในถ้ำ ที่เมืองฉงชิ่ง มีความยาวถึง 1.8 เมตร น้ำหนัก 82 กิโลกรัม คาดว่ามีอายุกว่า 200 ปี 

ปัจจุบัน ซาลาแมนเดอร์ยักษ์จีน อยู่ในสภาพที่ใกล้จะสูญพันธุ์อย่างวิกฤต เนื่องจากสภาพแวดล้อมที่อยู่อาศัยถูกทำลาย และถูกจับไปทำเป็นอาหารซึ่งเนื้อมีรสชาติเหมือนเนื้อไก่ ปัจจุบัน มีการเพาะขยายพันธุ์ซาลาแมนเดอร์ยักษ์จีนเพื่อการนำไปทำเป็นอาหารและเพื่อการอนุรักษ์ เช่นที่เมืองจางเจียเจี้ย ในมณฑลหูหนาน โดยภายในฟาร์มมีการจัดสภาพแวดล้อมให้เหมือนกับสภาพถิ่นที่อยู่อาศัยจริง ๆ ในธรรมชาติ คือ เหมือนกับลำธารในถ้ำหรือน้ำตก โดยในงานเทศกาลพื้นเมืองของที่นั่นที่จัดติดต่อกัน 3 วัน มีการปรุงอาหารที่ทำจากซาลาแมนเดอร์ยักษ์จีน มีราคาซื้อขายที่แพง เนื้อมีราคาขายกิโลกรัมละ 300 ดอลลาร์สหรัฐ (ประมาณ 10,800 บาท) หนังสามารถนำไปใช้ประโยชน์และหัวใจทำยาจีนแผนโบราณ ถือเป็นรายได้หนึ่งของชาวบ้านท้องถิ่นที่ฉุดให้พ้นจากความยากจน

สถานะของซาลาแมนเดอร์ยักษ์จีนในบัญชีของไซเตสจัดให้อยู่ในบัญชีหมายเลข 1 คือ (Appendix I) ห้ามค้าขาย ห้ามมีไว้ในครอบครอง ยกเว้นเพื่อการศึกษาวิจัยหรือเพาะขยายพันธุ์ ส่วนการรับประทานเนื้อจากการเพาะเลี้ยงนั้นไม่มีความผิดตามกฎหมาย

อ้างอิง
-------

1. ↑  Liang Gang, Geng Baorong, Zhao Ermi (2004). "*Andrias davidianus*". *IUCN Red List of Threatened Species. Version 2013.2*. สืบค้นเมื่อ 6 April 2014.`{{cite web}}`: CS1 maint: multiple names: authors list (ลิงก์)
2. ↑  "Amphibian Species of the World - Andrias davidianus (Blanchard, 1871)". Research.amnh.org. สืบค้นเมื่อ 2010-02-04.
3. ↑  "Fifteen Chinese Giant Salamanders Die at Shanghai Expo". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2011-10-16. สืบค้นเมื่อ 2011-04-27.
4. ↑  Chinese Giant Salamander (*Andrias davidianus*)
5. ↑  "ฮือฮา รอดมาถึงยุคนี้! เจอซาลาแมนเดอร์แก่มาก อายุ 200 ปีในถ้ำลึกที่จีน (ชมคลิป)". ไทยรัฐ. 15 December 2015. สืบค้นเมื่อ 22 December 2015.
6. ↑  "Chinese Giant Salamander". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2011-10-14. สืบค้นเมื่อ 2011-04-27.
7. 1 2  หน้า 10 สารพันต่างแดน, *เมนูซาลาแมนเดอร์*. "สารพันต่างแดน" โดย ฮิวแมน. **เดลินิวส์**ฉบับที่ 24,097: วันอาทิตย์ที่ 4 ตุลาคม พ.ศ. 2558 แรม 7 ค่ำ เดือน 10 ปีมะแม
8. ↑  *Andrias davidianus*

คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
***Andrias davidianus***

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* เว็บไซต์ซาลาแมนเดอร์ยักษ์ เก็บถาวร 2011-01-28 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน