**ตูโปเลฟ ตู-28/ตู-128** (อังกฤษ: *Tupolev Tu-28* Fiddler) (นาโต้เรียกมันว่า**ฟิดเดลอร์**) เป็นเครื่องบินสกัดกั้นพิสัยไกลที่ออกแบบโดยสหภาพโซเวียตเมื่อทศวรรษที่ 1960 มันยังคงเป็นเครื่องบินขับไล่ที่ใหญ่ที่สุดของโลก

การออกแบบและการผลิต
-------------------

ในปีพ.ศ. 2498 การป้องกันทางอากาศของโซเวียตหรือพีวีโอ (*Soviet Anti-Air Defense*) ได้ประกาศข้อจำกัดของเครื่องบินสกัดกั้นพิสัยไกลเพื่อป้องกันอาณาเขตอันกว้างใหญ่ของสหภาพโซเวียต ซึ่งกว้างมากจนสภาพทางเศรษฐกิจก็ไม่เพียงพอที่จะสร้างฐานป้องกันทางอากาศได้ทั้งหมด เพื่อสร้างพิสัยและความสามารถในการติดตั้งเรดาร์และขีปนาวุธอากาศสู่อากาศที่จำเป็น ตูโปเลฟจึงได้สร้างเครื่องบินที่คล้ายคลึงกับเครื่องบินทิ้งระเบิดแบบตู-105 (ตู-22) ขึ้นมา

หัวหน้าการสร้างตูโปเลฟ ตู-28 คือไอ เนซวัล
**ตู-102**ทำการบินครั้งแรกในปีพ.ศ. 2502 พร้อมกับรุ่นที่เริ่มปฏิบัติการ **ตู-28พี**ที่เข้าสู่การผลิตในปีพ.ศ. 2506 ต่อมามันถูกแทนที่ในการผลิตโดย**ตู-128** แบบสุดท้าย 

ด้วยการใช้พื้นฐานจากเครื่องบินทิ้งระเบิดเหนือเสียงตู-98 ที่ไม่ประสบความสำเร็จ มันมีปีกลู่ขนาดใหญ่ที่ด้านใต้มีล้ออยู่ภายในปีกและปีกหางแนวนอน มีเครื่องยนต์ไอพ่นเทอร์โบ ไลยูก้า เอแอล-7เอฟ-2 สองเครื่องยนต์ติดอยู่ที่ลำตัว ไม่เหมือนกับตู-22 ที่มันนั้นไม่มีห้องเก็บอาวุธภายในลำตัว อาวุธจะติดตั้งอยู่ที่ใต้ปีกพร้อมกับมีลำตัวไว้เพื่อถังเชื้อเพลิงขนาดใหญ่ ตู-28พีมีสองที่นั่งเรียงกันพร้อมฝาเปิดที่แยกจากกัน

ผู้เชี่ยวชาญฝั่งตะวันตกคิดว่าตู-102 มีเรดาร์ที่ท้องขนาดใหญ่ แต่ส่วนที่นูนนั้นจริงๆ แล้วเป็นเพียงอุปกรณ์ทดสอบเท่านั้น การผลิตตู-28พีให้มีส่วนคล้ายโดมที่เรียกว่าเรโดม (*radome*) สำหรับเรดาร์ที่เรียกว่า*สเมิร์ช* (*Smerch*) ซึ่งมีระยะตรวจจับได้ประมาณ 50 กิโลเมตรและล็อกเป้าหมายได้ประมาณ 40 กิโลเมตร ถึงแม้ว่าพลังเรดาร์ของมันจะดี เครื่องบินก็ยังต้องพึ่งพาการสกัดกั้นที่ควบคุมจากพื้นดินเพื่อชี้เป้าให้กับนักบิน หลายปีต่อมามันมักทำงานคู่กับตู-126 ในฐานะเครื่องบินสกัดกั้นตู-28พีจึงไม่มีระบบต่อต้านอิเลคทรอนิกหรือระบบป้องกันอื่นๆ ไม่มีแม้กระทั่งเรดาร์เตือนภัยอย่างของซุคฮอย

ตู-128 เป็นเครื่องบินสกัดกั้นสมบูรณ์และด้วยน้ำหนักบรรทุกที่ปีกที่สูง ระบบอิเลคทรอนิกที่ไม่ทันสมัย และทัศนวิสัยที่แย่ ทำให้มันเป็นเครื่องบินที่ไม่คล่องแคล่วอย่างไม่ต้องสงสัย มันถูกมอบหมายให้โจมตีเครื่องบินทิ้งระเบิดของนาโต้เป็นหลัก อย่าง บี-52 ไม่ใช่การต่อสู้กับเครื่องเครื่องินขนาดเล็กลำอื่น 

อาวุธของตู-128 คือขีปนาวุธอากาศสู่อากาศบิสโนวัท อาร์-4 โดยมักมีอาร์-4อาร์สองลูกและอาร์-4ทีสองลูก ถึงแม้ว่าขีปนาวุธเหล่านี้จะโบราณ แต่มันก็ไม่เคยถูกแทนที่ด้วยอาวุธที่ใหม่กว่าเลย

การผลิตตู-128 สิ้นสุดลงในปีพ.ศ. 2513 พร้อมเครื่องบินทั้งสิ้น 188 ลำที่ถูกสร้างออกมา นอกจากนั้นยังทีแบบสำหรับฝึกอีก 10 ลำที่ถูกผลิตขึ้นในปีพ.ศ. 2514 และอีก 4 ลำดัดแปลงมาจากเครื่องบินขับไล่ ใช้ชื่อว่า**ตู-128ยูที**พร้อมห้องนักบินเพิ่มที่ด้านหน้าสำหรับนักบินแทนที่เรดาร์ โครงการพัฒนาที่ใช้ชื่อ**ตู-138** และ**ตู-148** ถูกละทิ้งก่อนที่จะมีการดำเนินการเพิ่ม

ประวัติการใช้งาน
----------------

ต้นแบบของตู-128
ตู-28 ได้รับการรายงานต่อสาธารณะในการต่อสู้เพียงครั้งเดียวโดยได้ทำลายบอลลูนสอดแนมของนาโต้ไปเท่านั้น แต่ในภารกิจสกัดกั้นการสอดแนมมักจะไม่รายงาน เป็นไปได้ว่าอาจมีหลายเหตุการณ์ที่ไม่เคยเปิดเผยต่อสาธารณะ 

เครื่องบินทั้งหมดยังคงอยู่ในประจำการจนถึงทศวรรษที่ 1980 ตู-128 ได้ถูกปลดประจำการเพื่อเครื่องบินที่ใหม่กว่าอย่างมิก-31 แม้ว่ามีจำนวนเล็กน้อยที่ยังคงอยู่ในปลายปีพ.ศ. 2535

แบบต่างๆ
--------

ตู-102
เป็นเครื่องบินทดสอบ ถูกสร้างเพียงหนึ่งลำ
ตู-28พี ('ฟิดเดลอร์-เอ')
แบบแรกที่เข้าสู่การผลิต
ตู-128 ('ฟิดเดลอร์-บี')
แบบสุดท้ายที่เข้าสู่การผลิต
ตู-128ยูที
รุ่นสำหรับการฝึกพร้อมห้องนักบินเพิ่มที่ส่วนหน้าแทนที่เรดาร์ สร้างออกมา 10 ลำและอีก 4 ลำถูกดัดแปลงมาจากเครื่องบินขับไล่
ตู-138
โครงการพัฒนา ถูกละทิ้งเพื่อแบบอื่น
ตู-148
ครงการพัฒนา ถูกละทิ้งเพื่อแบบอื่น

ประเทศผู้ใช้งาน
---------------

ธงของสหภาพโซเวียต สหภาพโซเวียต
* กองกำลังป้องกันทางอากาศของโซเวียต

รายละเอียด ตู-28
----------------

* **ลูกเรือ** 2 นาย นักบินและผู้ใช้เรดาร์
* **ความยาว** 27.2 เมตร
* **ความยาวระหว่างปลายปีกทั้งสอง** 18.1 เมตร
* **ความสูง** 7 เมตร
* **พื้นที่ปีก** 80 ตารางเมตร
* **น้ำหนักเปล่า** 24,500 กิโลกรัม
* **น้ำหนักบรรทุก** 40,000 กิโลกรัม
* **ขุมกำลัง** เครื่องยนต์ไอพ่นเทอร์โบไลยูก้า เอแอล-7เอฟ 2 สองเครื่อง ให้แรงขับเครื่องละ 24,300 เมื่อใช้สันดาปท้าย
* **ความเร็วสูงสุด** 1.65 มัค (1,740 กิโลเมตรต่อชั่วโมง)
* **พิสัย** 3,200 กิโลเมตร
* **น้ำหนักวิ่งขึ้นสูงสุด** 43,545 กิโลกรัม
* **อัตราการไต่ระดับ** 24,600 ฟุตต่อนาที
* **เพดานบินใช้งาน** 18,000 ฟุต
* **บินทน** 3.5 ชั่วโมง
* **อาวุธ** ขีปนาวุธอากาศสู่อากาศบิสโนวัท อาร์-4 สี่ลูก (สองลูกนำวิถีด้วยเรดาร์ อีกสองลูกใช้อินฟราเรด)

ดูเพิ่ม
-------

* ตูโปเลฟ ตู-22
* ตูโปเลฟ ตู-98
* ลาวอชคิน ลา-250
* มิโคยัน-กูเรวิชค์ มิก-25
* มิโคยัน มิก-31
* ซุคฮอย ซู-15
* ยาโกเลฟ ยัค-28
* ซีเอฟ-105 แอร์โรว์
* เอฟ-101 วูดู
* เอฟ-106 เดลต้า ดาร์ท

อ้างอิง
-------

1. ↑
2. ↑  อภิวัตน์ โควินทรานนท์,อากาศยาน1979ฉบับเครื่องบิน,เอวิเอชั่น ออบเซิร์ฟเวอร์,กรุงเทพ,2522