**เบอาตริวแห่งพรอว็องส์** (กาตาลา: *Beatriu de Provença*; ค.ศ. 1229 – 23 กันยายน ค.ศ. 1267) เป็นเคาน์เตสผู้ปกครองพรอว็องส์และฟอร์กาลกีเยตั้งแต่ ค.ศ. 1245 จนสิ้นพระชนม์ ทั้งยังเป็นเคาน์เตสแห่งอ็องฌูและเมน, ราชินีแห่งซิซิลีและเนเปิลส์ จากการเสกสมรสกับพระเจ้าการ์โลที่ 1 แห่งเนเปิลส์

พระองค์เป็นบุตรสาวคนที่สี่และคนสุดท้องของราโมน บารังเกที่ 4 เคานต์แห่งพรอว็องส์และฟอร์กาลกีเย ที่มีกับภรรยา เบียทริซ บุตรสาวของเคานต์โธมัสที่ 1 แห่งซาวัว กับมาร์กาเร็ตแห่งเจนีวา

ชีวประวัติ
----------

### การสืบทอดพรอว็องส์และฟอร์กาลกีเย

เบอาตริวนั้น เช่นเดียวกับพี่น้องหญิง, มารดา และยาย ทรงเป็นที่รู้จักในด้านความงาม บุตรสาวคนโตทั้งสามคนของราโมน บารังเกแต่งงานกับผู้สูงศักดิ์: คนโต มาร์กาเร็ต เป็นพระราชินีแห่งฝรั่งเศสจากการอภิเษกสมรสกับหลุยส์ที่ 9; คนที่สอง เอเลนอร์ เป็นราชินีแห่งอังกฤษจากการอภิเษกสมรสกับเฮนรี่ที่ 3 ส่วนคนที่สาม ซันซา เป็นราชินีแห่งเยอรมนีแต่ในนามจากการเสกสมรสกับพระอนุชาของเฮนรี่ ริชาร์ด เอิร์ลแห่งคอร์นวอลล์ การอภิเษกสมรสกับมาร์กาเร็ตของพระเจ้าหลุยส์ที่ 9 ได้ถูกจัดแจงโดยพระมารดาของพระองค์ บล็องช์แห่งคาสตีล ด้วยความหวังว่าพระองค์จะได้สืบทอดต่อพรอว็องส์และฟอร์กาลกีเยเมื่อบิดาของมาร์กาเร็ตตาย

ทว่าในพินัยของเขาที่ลงนามเมื่อ 20 มิถุนายน ค.ศ. 1238 ที่ซิสเตอโรน ราโมน บารังเกที่ 4 ยกอาณาจักรเคานต์พรอว็องส์และฟอร์กาลกีเยให้บุตรสาวคนเล็กที่ยังไม่แต่งงาน เบอาตริว อย่างที่ไม่มีใครคาดคิด

### เคาน์เตสแห่งพรอว็องส์และฟอร์กาลกีเย

ราโมน บารังเกตายเมื่อ 19 สิงหาคม ค.ศ. 1245 ที่เอ็กซ์-อ็อง-พรอว็องส์ และตามพินัยกรรมของเขา เบอาตริวกลายเป็นเคาน์เตสแห่งพรอว็องส์และฟอร์กาลกีเยด้วยสิทธิ์ของพระองค์เอง ด้วยเงื่อนไขที่ว่าเคาน์เตสม่ายจะยังคงได้รับสิทธิ์เก็บกินในอาณาจักรเคานต์พรอว็องส์ไปจนกว่าจะเสียชีวิต

ตอนนี้เบอาตริวกลายเป็นหนึ่งในทายาทหญิงที่น่าดึงดูดใจที่สุดในยุโรปยุคกลาง และไม่นานก็มีผู้สู่ขอหลายคนมาปรากฏตัวเพื่อขอพระองค์แต่งงาน เริ่มแรก ผู้ปกครองข้างเคียงของดินแดนของพระองค์ได้อ้างสิทธิ์ของตน เรย์มงด์ที่ 7 เคานต์แห่งตูลูส ที่หย่ามาแล้วสองครั้ง กับพระเจ้าเจมส์ที่ 1 แห่งอารากอน ที่แม้จะแต่งงานกับไวโอลันต์แห่งฮังการีแล้ว แต่ยังบุกโพรว็องมายึดที่พักของเคาน์เตส อีกทั้งยังมีเฟรเดอริคที่ 2 จักรพรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ ที่ส่งกองทัพเรือจักรวรรดิมาพรอว็องส์เพื่อให้เบอาตริวยอมแต่งงานกับพระโอรสของพระองค์

ในสถานการณ์ที่ยากลำบากเช่นนี้ เคาน์เตสม่ายตัดสินใจรีบพาตัวเองและเบอาตริวไปอยู่ที่ป้อมปราการที่ปลอดภัยในเอ็กซ์ จากนั้นก็ขอการคุ้มกันจากพระสันตปาปาอินโนเซนต์ที่ 4 ในคลุนี ช่วงเดือนธันวาคมของ ค.ศ. 1245 การมีการประชุมลับกันระหว่างพระสันตะปาปาอินโนเซนต์ที่ 4, หลุยส์ที่ 9 แห่งฝรั่งเศส, พระมารดา บล็อนช์แห่งคาสตีล และพระอนุชา ชาร์ล ตกลงกันว่าเพื่อแลกกับการสนับสนุนทางทหารของหลุยส์ที่ 9 ในการต่อสู้กับเฟรเดอริคที่ 2 ของพระสันตะปาปา พระสันตะปาปาจะอนุญาตให้ชาร์ลแต่งงานกับเบอาตริว มารดากับบุตรสาวพอใจกับตัวเลือกนี้ แต่ภายใต้เงื่อนไขของสนธิสัญญา พรอว็องส์จะไม่ตกเป็นของฝรั่งเศสอย่างสมบูรณ์ผ่านทางชาร์ล มีการตกลงกันว่าหากชาร์ลกับเบอาตริวมีพระโอรสธิดา อาณาจักรเคานต์จะตกเป็นของลูกๆ หากไม่มี พรอว็องส์และฟอร์กาลกีเยจะตกเป็นของซันซาแห่งพรอว็องส์ และหากเบอาตริวสิ้นพระชนม์โดยไร้ทายาท อาณาจักรเคานต์จะตกเป็นของกษัตริย์แห่งอารากอน เฮนรี่ที่ 3 แห่งอังกฤษคัดค้านเงื่อนไขนี้ ทรงแย้งว่าทั้งพระองค์และพระอนุชายังได้รับสินสอดจากพระมเหสี เอเลนอร์และซันซา ไม่ครบตามที่ตกลงไว้ พระองค์มีปราสาทในพรอว็องส์ที่ได้มาโดยแลกกับการให้ท่านเคานต์ผู้ล่วงลับยืมเงิน

ชาร์ล พร้อมกับฟิลิปแห่งซาวัวและอัศวินห้าร้อยคน ขี่ม้าจากลียงมาพรอว็องส์ ระหว่างทางเกิดปะทะกับเรย์มงด์ที่ 7 เคานต์แห่งตูลูส ที่กำลังเดินทัพไปพรอว็องส์เช่นกัน ทว่าเรย์มงด์ที่ 7 ถูกหลอกโดยอัศวินเพื่อให้ฝั่งชาร์ลได้เปรียบ เป็นเหตุให้เขานำคนมาน้อยกว่า ส่วนชาร์ลกับกองทัพนั้นไวกว่า เมื่อชาร์ลไปถึงเอ็กซ์-อ็อง-พรอว็องส์ เจมส์ที่ 1 แห่งอารากอน ที่อยู่ด้วยกันตลอดทางแต่ไม่ได้รับอนุญาตให้เจอเบอาตริว ให้ทหารของตนปิดล้อมปราสาทที่เบอาตริวกับมารดาของพระองค์อยู่ มีการต่อสู้เล็กๆเกิดขึ้น แต่กษัตริย์แห่งอารากอนถอนตัวไปอย่างมีเกียรติ

สำหรับเบอาตริว ชาร์ล (ซึ่งถูกบรรยายไว้ว่าเป็น "เป็นชายหนุ่มที่น่ายกย่อง") เป็นทางแก้ปัญหาที่น่าพอใจ การแต่งงานของทั้งคู่เกิดขึ้นเมื่อ 31 มกราคม ค.ศ. 1246 ที่เอ็กซ์-อ็อง-พรอว็องส์ ทั้งคู่มีทหารคุ้มกันและเจ้าสาวได้รับการอารักขาไปตามทางเดินโดยน้าชาย โธมัส เคานต์แห่งฟลานเดอส์

พิมพ์แกะสลักของตราประทับของเบอาตริว: เบอาตริวถือเฟลอร์-เดอ-ลีส์; อีกด้านเป็นตราประจำพรอว็องส์
มรดกที่เบอาตริวได้รับเป็นต้นเหตุของความขัดแย้งกับพี่สาวที่หวังเอาไว้ว่าเมื่อบิดาของตนเสียชีวิต ดินแดนของเขาจะถูกแบ่งออกเป็นสี่ส่วน ทว่าชาร์ลปฏิเสธที่จะแบ่งอาณาจักรเคานต์ให้กับพี่สาวของพระชายา ในเวลาต่อมา ความสัมพันธ์ของชาร์ลและเบอาตริวกับสามสาวพี่น้องที่รู้สึกว่าถูกพินัยกรรมของบิดาหักหลังจะยังคงตึงเครียดต่อไป

ไม่นานหลังจากชาร์ลกลายเป็นเคานต์แห่งพรอว็องส์ พระองค์นำกลุ่มนักกฎหมายและนักบัญชีฝรั่งเศสของตนเข้ามา พระองค์ไม่ให้พระสัสสุ (แม่ยาย) มีส่วนในการดูแลอาณาจักรเคานต์และเริ่มยึดปราสาท, อำนาจ และค่าธรรมเนียมมาจากขุนนางที่ก่อนหน้าที่เคยเพลิดเพลินกับการดูแลเมืองของตนเองได้อย่างเป็นอิสระ ชาร์ลทำให้ตัวเองไม่เป็นทีนิยมอย่างมาก เคาน์เตสม่ายย้ายตัวเองไปอยู่ที่ฟอร์กาลกีเยเป็นการต่อต้าน ต่อมาก็ย้ายไปมาร์กเซย คนของชาร์ลถูกขับไล่ออกจากเมือง ในความขัดแย้งภายในครอบครัว เบอาตริวยืนอยู่ฝั่งพระสวามี

### ครูเสดครั้งที่เจ็ด

ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 1247 ชาร์ลกับเบอาตริวถูกบันทึกไว้ว่าอยู่ในเมอลัน ที่ซึ่งชาร์ลได้รับแต่งตั้งเป็นอัศวินโดยพระเชษฐา หลุยส์ เบอาตริวร่วมเดินทางไปกับชาร์ลในสงครามครูเสดครั้งที่เจ็ดใน ค.ศ. 1248 ด้วยการนำของพระเจ้าหลุยส์ที่ 9 ผู้ทำครูเสดเดินทัพออกจากฝรั่งเศส ก่อนออกเดินทาง ชาร์ลกับเบอาตริวไปพบเคาน์เตสม่ายในบัวแคร์เพื่อพยายามทำข้อตกลงเรื่องพรอว็องส์ที่จะถูกทิ้งไว้จนกว่าชาร์ลกับเบอาตริวจะกลับมา มีการตกลงกันว่าเบอาตริวแห่งซาวัวจะยอมวางมือจากสิทธิ์ใน "ปราสาทที่เอ็กซ์แลกกับส่วนแบ่งในรายได้ของอาณาจักรเคานต์"

ในนิโคเซีย เบอาตริวให้กำเนิดบุตรคนแรก พระโอรส ทว่าเด็กน้อยมีอายุได้เพียงไม่กี่วัน เบอาตริวอยู่กับพี่สาว มาร์กาเร็ต ในแดมิเอ็ตต้าในตอนที่สูญเสียการติดต่อกับกษัตริย์และกองทัพของพระองค์ ที่นี่ เบอาตริวให้กำเนิดบุตรคนที่สอง ในขณะที่พี่สาวของพระองค์ก็ประสูติพระราชบุตรเช่นกัน ต่อมาใน ค.ศ. 1250 ทั้งคู่กลับมารวมตัวกับคนที่เหลืออีกครั้งที่อาเคร ที่ซึ่งค่าไถ่ตัวของกษัตริย์ได้รับการจ่าย ชาร์ลกับเบอาตริว พร้อมกับขุนนางอีกหลายคน จากไปหลังจากนั้นไม่นานและเดินทางไปราชสำนักของจักรพรรดิเฟรเดอริคที่ 2 เพื่อขอให้พระองค์ส่งคนมาช่วยกษัตริย์ฝรั่งเศสทำครูเสดเพิ่ม ทว่าจักรพรรดิที่ถูกตัดออกจากศาสนา จำเป็นต้องใช้กองทัพต่อสู้กับพระสันตะปาปาจึงปฏิเสธไป

เบอาตริวกับชาร์ลกลับไปพรอว็องส์ใน ค.ศ. 1251 เกิดความวุ่นวายขึ้นที่อาร์ลส์และอาวินญง ซึ่งปลุกปั่นโดยมารดาของเบอาตริวที่รู้สึกว่าชาร์ลไม่เคารพในการอ้างสิทธิ์ในโพรว็องของตน ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1252 ชาร์ลจัดการปราบการปฏิวัติได้และใช้อำนาจในฐานะเคานต์แห่งพรอว็องส์ ทว่าในเดือนพฤศจิกายนของปีเดียวกัน บล็องช์แห่งคาสตีล ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์แห่งฝรั่งเศสในช่วงที่พระโอรส หลุยส์ที่ 9 อยู่ในครูเสด สิ้นพระชนม์ ชาร์ลกับเบอาตริวต้องไปปารีส ที่ซึ่งชาร์ลกลายเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ร่วมแห่งฝรั่งเศสร่วมกับพระเชษฐา อัลฟ็องซ์ พระสันตะปาปาเสนออาณาจักรซิซิลีให้ชาร์ลใน ค.ศ. 1252 แต่ชาร์ลจำเป็นต้องปฏิเสธข้อเสนอ เนื่องจากพระองค์มีเรื่องอื่นที่ต้องจัดการและมีเงินทุนไม่มากพอ

ผู้ทำครูเสดกลับมาใน ค.ศ. 1254 ปีนั้นชาร์ลกับเบอาตริวใช้เวลาช่วงคริสต์มาสในปารีส ที่ซึ่งพี่สาวของเบอาตริวทุกคนกับมารดาของพระองค์มาร่วมด้วย มีการบันทึกไว้ว่าพี่สาวอีกสามคนปฏิบัติต่อน้องสาวคนเล็ก เบอาตริว อย่างเย็นชา เนื่องจากพินัยกรรมของเรย์มงด์ เบเรนเกร์

### ราชินีแห่งซิซิลี

รูปปั้นของเบอาตริวแห่งโพรว็องส์ คริสตศตวรรษที่ 13 ปัจจุบันจัดแสดงอยู่ที่มูซี ดิสทัวร์ เดอ มาร์กเซย (พิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์แห่งมาร์กเซย)
พี่สาวของเบอาตริว มาร์กาเร็ต พระราชินีคนใหม่ของฝรั่งเศส แสดงความโกรธเคืองต่อพระองค์อย่างเปิดเผยใน ค.ศ. 1259 โดยการไม่ให้นั่งร่วมโต๊ะกับครอบครัว ทรงอ้างว่าเป็นเพราะเบอาตริวไม่ได้เป็นราชินีเหมือนพี่น้องคนอื่นๆ จึงนั่งร่วมโต๊ะกับพวกพระองค์ไม่ได้ มาร์การเร็ตหวังไว้ว่าการยั่วยุน้องสาวด้วยพฤติกรรมที่คิดคดนี้จะสร้างเหตุผลอันชอบธรรมในการบุกพรอว็องส์ เบอาตริว "ที่โศกเศร้าเป็นอย่างมาก" กลับไปกับชาร์ลที่บอกกับพระองค์ว่า

> "อย่าใส่ใจไปเลย เพราะอีกไม่นานข้าจะทำให้เจ้าเป็นราชินีที่ยิ่งใหญ่กว่าพวกนาง"
> 
> 

เมื่อพระสันตะปาปาเคลม็องต์ที่ 4 ที่ได้รับเลือกคนใหม่มอบอาณาจักรซิซิลีให้ชาร์ล พระองค์ต้องปราบพระเจ้ามันเฟรดที่ไม่เป็นที่โปรดปรานของพระสันตะปาปา คู่แข่งในการท้าชิงบัลลังก์แห่งซิซิลีอีกคนคือหลานชายของเบอาตริว เอ็ดมุนด์หลังกางเขน แต่ไม่นานก็เป็นที่ชัดเจนว่าชาร์ลเป็นผู้ท้าชิงที่มีความหวังมากกว่า เพื่อให้มาได้ซึ่งสิ่งที่ต้องการ ชาร์ลจำเป็นต้องมีกองทัพและเบอาตริวช่วยพระสวามีสร้างมันขึ้นมา พระองค์เรียกอัศวินทุกคนของตนรวมถึงชายหนุ่มของฝรั่งเศสมา และตามที่นักประวัติศาสตร์ในเวลาต่อมา แองเจโล คอสตันโซ เล่า พระองค์ขายอัญมณีทุกชิ้นที่มีอยู่เพื่อให้พวกจะเข้าร่วมของทัพของพระสวามี

ใน ค.ศ. 1265 ชาร์ลแห่งอ็องฌู พร้อมกับคณะเล็กๆ ลงเรือข้ามทะเลไปถึงโรม ที่ซึ่งพระองค์ได้รับแต่งตั้งจากพระสันตะปาปาให้เป็นกษัตริย์แห่งซิซิลี อ้างอิงตาม *สตอเรีย ดิ มันเฟรดิ, เร ดิ ซิชิเลีบ เอ ดิ ปุเกลีย* ของจูเซ็ปเป ดิ เชซาเร ที่เล่าตาม *สตอเรีย ดิ ซาบา มาลาสปินา* ว่าเบียทริวตามพระสวามีไปพร้อมกับกองทัพที่ยังเหลือ ไปถึงอิตาลีในสี่เดือนต่อมา ในเดือนพฤศจิกายนของปีนั้น กองทัพของชาร์ล ประกอบด้วยทหาร 5,000 นายกับพลเดินเท้า 25,000 นายเข้าสู่อิตาลีและมาถึงโรมในเดือนมกราคม ค.ศ. 1266 ที่ซึ่งในวันที่ 6 มกราคม ทั้งชาร์ลและเบอาตริวได้รับการสวมมงกุฎกษัตริย์และราชินีแห่งซิซิลีโดยพระคาร์ดินัลห้าคนที่ถูกส่งมาโดยพระสันตะปาปา (ผู้ซึ่งหลบภัยอยู่ในเปรูจา) ทันทีที่การเฉลิมฉลองการราชาภิเษกจบสิ้นลง เบอาตริวอยู่ในโรมกับกองทัพเล็กๆเพื่อครองเมือง ขณะที่ชาร์ลขี่ม้าออกไปทำสมรภูมิแห่งเบเนเวนโต หลังชัยชนะของพระสวามี เบอาตริวเลือกปราสาทแห่งเมลฟิเป็นที่พักของทั้งคู่

### การสิ้นพระชนม์

เบอาตริวสิ้นพระชนม์ในวันที่ 23 กันยายน ค.ศ. 1267 ไม่กี่ปีหลังได้เป็นพระราชินี ที่คาสเตลโล เดล ปาร์โกที่โนเชรา อินเฟรีโอเร ไม่ก็ในเนเปิลส์ (อ้างอิงตาม *สตอเรีย ดิ ซาบา มาลาสปินา*) สาเหตุของการสิ้นพระชนม์ไม่ได้ถูกบันทึกไว้ แม้จะเชื่อกันว่าภาวะแทรกซ้อนหลังการตั้งครรภ์อาจเป็นสาเหตุ ตอนแรกพระองค์ถูกฝังที่มหาวิหารแห่งซาน เจนนาโร ในเนเปิลส์ แต่ใน ค.ศ. 1277 พระสวามีของพระองค์ย้ายศพของพระองค์ไปเอ็กซ์-อ็อง-พรอว็องส์ ที่โบสถ์แห่งแซ็งต์-ฌ็อง-เดอ- แมลตา

เบอาตริวเป็นเคาน์เตสผู้ปกครองโพรว็องส์และฟอร์กาลกีเยคนสุดท้ายที่มาจากตระกูลบาร์เซโลนา หลังการสิ้นพระชนม์ของพระองค์ อาณาจักรเคานต์ตกเป็นของพระสวามีของพระองค์ ชาร์ล

พระโอรสธิดา
-----------

ชาร์ลกัลเบอาตริวมีพระโอรสธิดาด้วยกัน ดังนี้

1. หลุยส์ (ประสูติและสิ้นพระชนม์ใน ค.ศ. 1248 ที่นิโกเซีย)
2. บล็องช์ (ค.ศ. 1250 - ก่อน 10 มกราคม ค.ศ. 1270) แต่งงานใน ค.ศ. 1265 กับโรแบต์แห่งฟลานเดอส์ ลอร์ดแห่งเบธุนและเดนเดอร์ม็องด์ (ต่อมากลายเป็นเคานต์โรแบต์ที่ 3 ใน ค.ศ. 1350 หลังการตายของบล็องช์) ที่มีลูกชายกับเธอหนึ่งคน ชาร์ล ซึ่งตายตั้งแต่ยังเด็ก
3. เบอาตริว (ค.ศ. 1252 - 17 พฤศจิกายน/12 ธันวาคม ค.ศ. 1275) แต่งงานใน ค.ศ. 1273 กับฟิลิปแห่งคอร์ตเนย์ จักรพรรดิแห่งคอนสแตนติโนเปิลแต่ในนาม ที่มีพระธิดากับเธอหนึ่งคน แคทเธอรีนที่ 1 แห่งคอร์ตเนย์ จักรพรรดินีแห่งคอนสเตนติโนเปิลแต่ในนาม
4. ชาร์ลที่ 2 (ค.ศ. 1254 - 6 พฤษภาคม ค.ศ. 1309) เคานต์แห่งอ็องฌูและพรอว็องส์, กษัตริย์แห่งเนเปิลส์ เสกสมรสกับมาเรียแห่งฮังการี ที่มีพระโอรสธิดากับพระองค์
5. โรแบต์ (ค.ศ. 1258 - ก่อน 9 พฤษภาคม ค.ศ. 1265)
6. อิซาเบลล์ (ค.ศ. 1261 - ตุลาคม ค.ศ. 1303) อภิเษกสมรสกับลาดิสเลาส์ที่ 4 แห่งฮังการี ไม่มีพระโอรสธิดา

ลูกหลานของทั้งคู่ยังรวมไปถึง โยลันด์แห่งอารากอน, ฟิลิปปาแห่งเอโนลต์, อิซาเบลลาที่ 1 แห่งคาสตีล, เฮนรี่ที่ 8 แห่งอังกฤษ, แคโรลีนแห่งอันส์บาค, พระราชินีวิคตอเรีย และอลิซาเบธที่ 2 แห่งบริเตนใหญ่

อ้างอิง
-------

1. ↑  Davin 1963, p. 182
2. 1 2  "Monumenta Germaniae Historica, Scriptores, Tomus XXIII, *Annales Sancti Victoris Massilienses*, anno 1245, p. 5". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2017-11-15. สืบค้นเมื่อ 2018-04-07.
3. ↑  *Peter der Zweite Graf von Savoyen, Markgraf in Italien, sein Haus und seine Lande*, doc. 49, pp. 22-23.
4. ↑  "Monumenta Germaniae Historica, Scriptores, Tomus XXIII, *Chronica Albrici Monachi Trium Fontium*, anno 1235, p. 938". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2014-11-10. สืบค้นเมื่อ 2018-04-07.
5. ↑  Runciman 1958, p. 72.
6. ↑  *Layettes du Trésor des Chartes*, vol. II', doc. 2719, pp. 378-382.
7. ↑  *Matthæi Parisiensis*, Monachi Sancti Albani, Chronica Majora, vol IV, p. 485.
8. 1 2 3  Lane Poole, p. 148.
9. ↑  Petit-Dutaillis, p. 857.
10. ↑  Cox 1974, p. 146–149,153.
11. ↑  Cox 1974, p. 151–152.
12. ↑  Johnstone, p. 570.
13. ↑  Runciman 1958, p. 73: "ในตอนที่ [ชาร์ล] มาถึงพรอว็องส์ ในต้น ค.ศ. 1246 ได้มีนักกฎหมายและนักบัญชีที่ได้รับการฝึกฝนที่ราชสำนักฝรั่งเศสกลุ่มใหญ่มากับพระองค์ด้วย"
14. ↑  P. Van Kerrebrouck: *Les Capétiens 987-1328* Villeneuve d'Asq 2000, p. 250.
15. ↑  Hopkins 2008, p. 174.
16. ↑  Runciman 1958, p. 73–74.
17. ↑  Previté-Orton, p. 222.
18. ↑  *storia di Manfredi, re di Sicilia e di Puglia*, p. 218, note 14.
19. ↑  Previté-Orton, p. 222.
20. ↑  Runciman 1958, p. 90: "ต่อมาชาร์ลขอให้พระสันตะปาปามาที่โรมเพื่อสวมมงกุฎกษัตริย์และราชินีแห่งซิซิลีให้พวกพระองค์ เคลม็องต์ปฏิเสธที่จะทิ้งสวัสดิภาพในเปรูจา; แต่พระองค์ส่งคาร์ดินัลห้าคนไปประกอบพิธีในโบสถ์แห่งเซนต์ปีเตอร์เมื่อ 6 มกราคม ค.ศ. 1266"
21. ↑  Abulafia 1995, p. 301.
22. ↑  *Istoria di Saba Malaspina*, IV, XX, p. 291.
23. ↑  The testament of "*Beatrix...Regina Sicilie, Ducatus Apuliæ et Principatus Capuæ, Andegavensis, Provinciæ et Forcalquerii Comitissa*", dated "*die Mercurii in crastino Beatorum Peteri et Pauli Apostolorum* (30 June)" 1266, made bequests to "*...ventrem nostrum, si contigat Nos masculum parere...si autem filiam...*". It's unknown whether this child came to term. *Spicilegium sive Collectio veterum aliquot scriptorium* (new edition) vol. III, Achéry, L. d´, Baluze, S. Martene, E. (eds.) Paris 1723, p. 660.
24. ↑  ruzelius 2004, p. 20.

แหล่งข้อมูล
-----------

* Bruzelius, Caroline Astrid (2004). *The Stones of Naples: Church Building in Angevin Italy, 1266-1343*. Yale University Press.20
* Cox, Eugene L. (1974). *The Eagles of Savoy*. Princeton: Princeton University Press. ISBN 0691052166.
* Davin, Emmanuel (1963). "Béatrice de Savoie, Comtesse de Provence, mère de quatre reines (1198-1267)". *Bulletin de l'Association Guillaume Budé* (in French). n°2 juin.
* เก็บถาวร 2016-12-21 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* 
* Hopkins, T.C.F. (2008). *Empires, Wars, and Battles: The Middle East from Antiquity to the Rise of the New World*. Macmillan. p. 174. ISBN 1466841710.
* The Plantagenets, The Magnificent Century, Thomas B Costain 1951
* Runciman, Steven (1958). *The Sicilian Vespers: A History of the Mediterranean World in the Later Thirteenth Century*. London: Cambridge University Press. OCLC 315065012.
* Abulafia, David (1995). *The New Cambridge Medieval History*. Volume 5, C.1198-c.1300. Cambridge: Cambridge University Press.
* Lane Poole, Austin: *The Interregnum in Germany* in: *History of the Medieval World*, vol. V, 1999, pp. 128–152. ISBN 052136289X.
* Petit-Dutaillis, Charles: *Louis IX the Saint* in: *History of the Medieval World*, vol. V, 1999, pp. 829–864.
* Johnstone, Hilda: *France: the last Capetians*, in: *History of the Medieval World*, vol. VI, 1999, pp. 569–607.
* Previté-Orton: *Italy in the second half of the 13th century*, in: *History of the Medieval World*, vol. V, 1999, pp. 198–244.