ขุนพลรัฐวุยก๊ก (เสียชีวิต ค.ศ. 228)
หน้านี้เป็นชื่อบุคคลจีน นามสกุลคือ *เมิ่ง (孟)*

**เบ้งตัด** (เสียชีวิต ค.ศ. 228) มีชื่อภาษาจีนกลางว่า **เมิ่ง ต๋า** (จีน: 孟達; เกี่ยวกับเสียงนี้ pronunciation  (วิธีใช้·ข้อมูล) ) ชื่อรอง **จื่อตู้** (จีน: 子度) เป็นขุนพลของรัฐวุยก๊กในยุคสามก๊กของจีน เดิมรับใช้ขุนศึกเล่าเจี้ยงและเล่าปี่ในช่วงปลายยุคราชวงศ์ฮั่นตะวันออกก่อนจะแปรพักตร์ไปเข้าด้วยวุยก๊ํก ในวุยก๊กเบ้งตัดรับราชการในรัชสมัยของโจผีและโจยอย ราวปลายปี ค.ศ. 227 เบ้งจัดเริ่มก่อกบฏในวุยก๊ก มีเป้าหมายที่จะกลับไปเข้าร่วมกับจ๊กก๊ก แต่กบฏถูกสุมาอี้ขุนพลวุยก๊กปราบปรามลงอย่างรวดเร็ว เบ้งตัดถูกจับและถูกประหารชีวตในข้อหากบฏ

รูปเบ้งตัดจากเกม Romance Of The Three Kingdoms XI ของค่ายเกม KOEI

รับใช้เล่าเจี้ยงและเล่าปี่
--------------------------

เดิมเบ้งตัดรับใช้เล่าเจี้ยง เจ้ามณฑลเอ๊กจิ๋ว (ครอบคลุมพิ้นที่มณฑลเสฉวนและนครฉงชิ่งในปัจจุบัน) ต่อมาแปรพัตรไปเข้าด้วยเล่าปี่ที่เป็นขุนศึกอีกคน เมื่อเล่าปี่บุกเอ๊กจิ๋วในช่วงต้นทศวรรษ 210 และยึดอำนาจปกครองมณฑลจากเล่าเจี้ยง เล่าปี่ส่งเบ้งตัดไปรักษาอำเภอกังเหลง (江陵 *เจียงหลิง*) และเลื่อนขึ้นเป็นเจ้าเมือง (太守 *ไท่โฉฺ่ว*) ของเมืองงิเต๋า (宜都 *อี๋ตู*) เดิมเบ้งตัดมีชื่อรองว่า "จื่อจิ้ง" แต่เปลี่ยนชือเป็น "จื่อตู้" เพื่อไม่ให้พ้องกับชื่อรองของอาของเล่าปี่ซึ่งก็มีชื่อรองว่า "จื่อจิ้ง" 

ในปี ค.ศ. 219 เบ้งตัดได้รับคำสั่งให้นำกองกำลังจากอำเภอจีกุ๋ย (秭歸 *จื่อกุย*) เพื่อโจมตีอำเภอห้องเหลง (房陵 *ฝางหลิง*) หลังจากยึดห้องเหลงได้ เบ้งตัดบุกขึ้นเหนือและยึดได้อีกเมืองหนึ่งคือเซียงหยง (上庸 *ช่างยง*) โดยสมทบกับเล่าฮองบุตรบุญธรรมของเล่าปี่ ต่อมาในปีเดียวกัน เมื่อกวนอูขุนพลของเล่าปี่ถูกล้อมโดยกองกำลังของข้าศึกในมณฑลเกงจิ๋ว กวนอูขอกำลัังเสริมจากเล่าฮองและเบ้งตัด แต่ทั้งคู่ปฏิเสธที่จะส่งกำลังเสริม ในที่สุดกวนอูจึงถูกจับโดยกองกำลังของซุนกวนขุนศึกภาคตะวันออกและถูกประหารชีวิต

แปรพักตร์ไปเข้าด้วยวุยก๊ก
-------------------------

เบ้งตัดเกรงว่าตนจะถูกลงโทษเหตุเพราะไม่ส่งกำลังเสริมไปช่วยกวนอู เวลานั้นความสัมพันธ์ระหว่างเบ้งตัดและเล่าฮองก็ตึงเครียดเช่นกัน เบ้งตัดจึงนำทหาร 4,000 นายแปรพักตร์ไปเข้าด้วยโจผีที่เป็นอริกับเล่าปี่ โจผีต้อนรับเบ้งตัดเป็นอย่างดี จากนั้นเบ้งตัดจึงเขียนหนังสือส่งไปถึงเล่าฮอง แจ้งว่าตนกำลังตกอยู่ในอันตรายร้ายแรงเพราะมีบางคนที่ใกล้ชิดกับเล่าปี่พูดใส่ร้ายตน และเกลี้ยกล่อมให้เล่าฮองไปสวามิภักดิ์ต่อวุยก๊กด้วยเช่นกัน แต่เล่าฮองเพิกเฉยต่อข้อเสนอของเบ้งตัดและกลับไปที่เซงโต๋ จึงถูกเล่าปี่ที่เป็นบิดาบุญธรรมสั่งประหารชีวิตในข้อหาที่ไม่ส่งกำลังเสริมไปช่วยกวนอูและหยุดการแปรพักตร์ของเบ้งตัดไม่สำเร็จ

ภายหลังโจผีล้มล้างราชวงศ์ฮั่นตะวันออกโดยบังคับพระเจ้าเหี้ยนเต้ให้สละราชบัลลังก์ให้ตน จากนั้นโจผีจึงขึ้นเป็นจักรพรรดิและสถาปนารัฐวุยก๊กขึ้น เป็นจุดเริ่มต้นของยุคสามก๊ก ในวุยก๊ก เบ้งตัดได้รับตำแหน่งราชการที่สำคัญจำนวนมากและได้บรรดาศักดิ์ระดับโหว โจผีรวมเมือง 3 เมือง ได้แก่ ห้องเหลง เซียงหยง และเสเสีย (西城 *ซีเฉิง*) เข้าด้วยกันและก่อตั้งเป็นเมืองที่ใหญ่ขึ้นชื่อซินเสีย (新城 *ซินเฉิง*) และแต่งตั้งเบ้งตัดให้เป็นเจ้าเมือง (太守 *ไท่โฉ่ว*) ของเมืองซินเสีย รวมถึงมอบหมายให้เบ้งตัดป้องกันชายแดนด้านตะวันตกเฉียงใต้ของวุยก๊ก เล่าหัวทูลแนะนำโจผีว่า "เบ้งตัดมีใจแสวงสิ่งที่ตนไม่ควรได้รับโดยอาศัยวิธีอันแยบยล คงไม่สำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของฝ่าบาท ชายแดนของซินเสียติดกับอาณาเขตของซุนกวนและเล่าปี่ หากสถานการณ์ในแถบนั้นเปลี่ยนแปลงย่อมสร้างปัญหาให้รัฐ" โจผีเพิกเฉยต่อคำของเล่าหัว เบ้งตัดกลายเป็นสหายสนิทกับขุนนางวุยก๊กอย่างฮวนกายและแฮหัวซง

ในปี ค.ศ. 225 หลี่ หง (李鴻) อดีตข้าราชการของวุยก๊กผู้สวามิภักดิ์ต่อจ๊กก๊ก (รัฐที่ก่อตั้งโดยเล่าปี่) เข้าพบจูกัดเหลียงอัครมหาเสนาบดีแห่งจ๊กก๊ก กับขุนนางจ๊กก๊กเจียวอ้วนและบิสี หลี่ หงเล่าให้พวกเขาเกี่ยวกับการพบปะระหว่างเบ้งตัดกับคนที่ชื่อหวาง ชง (王沖) หวาง ชงบอกกับเบ้งตัดว่าจูกัดเหลียงยุยงเล่าปี่ให้ประหารชีวิตครอบครัวของเบ้งตัดหลังจากเบ้งตัดแปรพักตร์ แต่เล่าปี่ปฏิเสธ เบ้งตัดนั้นก็ไม่เชื่อคำของหวาง ชง

ก่อกบฏและเสียชีวิต
------------------

บทความหลัก: กบฏซินเสีย
จูกัดเหลียงพยายามติดต่อเบ้งตัดและเกลี้ยกล่อมให้เบ้งตัดแปรพักตร์กลับมาเข้าด้วยจ๊กก๊ก แม้ว่าบิสีจะทัดทานเพราะเห็นว่าเบ้งตัดเป็นคนทรยศที่ไว้ใจไม่ได้ เวลานั้นโจผีจักรพรรดิวุยก๊กสวรรคตไปแล้วและโจยอยขึ้นสืบราชบัลลังก์ โจยอยปฏิบัติต่อเบ้งตัดในทางไม่ดีนัก เพื่อนสนิทของเบ้งตัดอย่างฮวนกายและแฮหัวซงก็เสียชีวิตไปแล้ว เบ้งตัดจึงรู้สึกโดดเดี่ยวและไม่พอใจราชสำนักวุยก๊กมากขึ้น หลังจากติดต่อทางจดหมายกับจูกัดเหลียง เบ้งตัดจึงยิ่งเกลียดชังวุยก๊กมากขึ้นและเก็บงำเจตจาที่จะก่อกบฏ

ในปี ค.ศ. 228 จูกัดเหลียงเปิดฉากการบุกขึ้นเหนือครั้งแรกต่อวุยก๊ก และประสบความสำเร็จในการเกลี้ยกล่อมเบ้งตัดในช่วยเหลือทัพจ๊กก๊กในการก่อกบฏต่อวุยก๊ก แต่แผนการก่อกบฏของเบ้งตัดรั่วไหลโดยซินหงี (申儀 *เชินอี๋*) เจ้าเมืองเว่ย์ซิง (魏興) ซึ่งกำลังขัดแย้งกับเบ้งตัด สุมาอี้ขุนพลวุยก๊กเขียนจดหมายถึงเบ้งตัดเพื่อทำให้เบ้งตัดรู้สึกลังเลว่าจะก่อกบฏหรือไม่ แล้วสุมาอี้ก็ลอบนำกองกำลังจากอ้วนเซีย (宛 *หว่าน*; ปัจจุบันคือเขตหว่านเฉิง นครหนานหยาง มณฑลเหอหนาน) เข้าโจมตีฐานที่มั่นของเบ้งตัดที่ซินเสีย กองกำลังของสุมาอี้ไปถึงซินเสียภายใน 8 วันโดยเบ้งตัดไม่ทันตั้งตัว เบ้งตัดถูกทรยศโดยเตงเหียน (鄧賢 *เติ้ง เสียน*) และลิจู (李輔 *หลี ฝู่*) ผู้ใต้บังคับบัญชา กบฏของเบ้งตัดถูกปราบลงอย่างรวดเร็ว เบ้งตัดถูกจับตัวและถูกประหารชีวิตโดยสุมาอี้

ในนิยาย*สามก๊ก*
---------------

บทความหลัก: กบฏซินเสีย § ในนิยายสามก๊ก
เบ้งตัดปรากฏเป็นตัวละครในนวนิยายอิงประวัติศาสตร์เรื่อง*สามก๊ก*ในศตวรรษที่ 14 ซึ่งเล่าเรื่องเหตุการณ์ก่อนและระหว่างยุคสามก๊ก ในนวนิยาย เบ้งตัดมีชื่อชื่อรองว่า "จื่อชิ่ง" (子庆; 子慶; *Zǐqìng*) มีบทบาทสำคัญในเหตุการณ์กบฏซินเสีย

ดูเพิ่ม
-------

* รายชื่อบุคคลในยุคสามก๊ก

หมายเหตุ
--------

1. ↑  ใน*สามก๊ก ฉบับเจ้าพระยาพระคลัง (หน)* มักเรียกซ่างยง (上庸) ว่า "ซงหยง" เหมือนกับชื่อ "ซงหยง" ที่ใช้เรียกเมือง "เซียงหยาง" (襄陽) ในที่นี้จึงเรียก "ซ่างยง" ว่า "เซียงหยง" ตามชื่อที่ปรากฏการเรียกใน *สามก๊กฉบับเจ้าพระยาพระคลัง (หน)* ตอนที่ 62

อ้างอิง
-------

1. ↑  (ครั้งนั้นแฮเฮาเซียงกับซิหลงทหารโจผี ๆ ใช้ให้มาอยู่เมืองยังหยง ให้มาเกลี้ยกล่อมทหารเมือง**เซียงหยง**) "สามก๊ก ตอนที่ ๖๒". *วัชรญาณ*. สืบค้นเมื่อ September 27, 2023.`{{cite web}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
2. ↑  (私怨人情，不能不見，恐左右必有以間於漢中王矣。) *จดหมายเหตุสามก๊ก* เล่มที่ 40.
3. ↑  (王甚器爱之，引与同辇，以达为散骑常侍、建武将军，封平阳亭侯。合房陵、上庸、西城三郡为新城，以达领新城太守，委以西南之任。行军长史刘晔曰："达有苟得之心，而恃才好术，必不能感恩怀义。新城与孙、刘接连，若有变态，为国生患。"王不听。) *จือจื้อทงเจี้ยน* เล่มที่ 69
4. ↑  (建興三年，隨諸葛亮南行，歸至漢陽縣，降人李鴻來詣亮，亮見鴻，時蔣琬與詩在坐。鴻曰：「閒過孟達許，適見王沖從南來，言往者達之去就，明公切齒，欲誅達妻子，賴先主不聽耳。達曰：『諸葛亮見顧有本末，終不爾也。』盡不信沖言，委仰明公，無復已已。」) *จดหมายเหตุสามก๊ก* เล่มที่ 41.

### บรรณานุกรม

* ตันซิ่ว (ศตวรรษที่ 3). *จดหมายเหตุสามก๊ก* (*ซันกั๋วจื้อ*).
* ฝาง เสฺวีนหลิง (ed.) (648). *พงศาวดารราชวงศ์จิ้น* (*จิ้นชู*).
* เผย์ ซงจือ (ศตวรรษที่ 5). *อรรถาธิบายจดหมายเหตุสามก๊ก* (*ซันกั๋วจื้อจู้*).
* ซือหม่า กวาง (1084). *จือจื้อทงเจี้ยน*.

| * ด
* ค
* ก
บุคคลสำคัญในวุยก๊ก |
| --- |
| จักรพรรดิ | 
* โจผี
* โจยอย
* โจฮอง
* โจมอ
* โจฮวน

 |
| จักรพรรดินี | 
* เปียนซี
* เอียนซี
* กุยฮุย
* มอซือ
* กวยทายเฮา
* จักรพรรดินีเจิน
* เตียวฮองเฮา
* จักรพรรดินีหวาง
* จักรพรรดินีเปี้ยน (มเหสีของโจมอ)
* จักรพรรดินีเปี้ยน (มเหสีของโจฮวน)

 |
| องค์ชายและราชนิกูลชาย | 
* โจเจียง
* โจสิด
* โจฮู
* เฉา ก้ง
* เฉา ก้าน
* เฉา กุ่น
* เฉา จฺวิ้น
* เฉา จฺวี้
* เฉา เจี้ยน
* เฉา เปียว
* เฉา เม่า (อ๋องแห่งเล่อหลิง)
* เฉา ยง
* เฉา สฺวิน
* เฉา เสีย
* เฉา เหยี่ยน
* เฉา หรุย
* เฉา หลิน (อ๋องแห่งตองไฮ)
* เฉา หลิน (อ๋องแห่งไพก๊ก)
* เฉา หลี่
* เฉา ฮุย

 |
| เจ้าหญิงและราชนิกูลหญิง | 
* โจเฮา
* เฉา เซี่ยน
* เฉา หฺวา
* หลิว ม่าน
* เจ้าหญิงตงเซียง
* เจ้าหญิงอานหยาง

 |
| ผู้สำเร็จราชการแผ่นดิน | 
* โจซอง
* สุมาอี้
* สุมาสู
* สุมาเจียว
* สุมาเอี๋ยน

 |
| ขุนนางฝ่ายพลเรือน | 
* กว่าน หนิง
* กาเซี่ยง
* กาอุ้น
* จงฮิว
* จูจ้าน
* เจียวเจ้
* โจจุ้น
* ชาง ฉือ
* ซุนจู
* ตังเจี๋ยว
* ตังสิม
* ตันกุ๋น
* เตียวบ้อ
* ปิดห้วน
* เป้า ซฺวิน
* ลิเตียน
* เล่าเซียว
* เล่าหัว
* เลียงกี๋
* หันค่าย
* หุยสิว
* เหลียงซี
* อองลอง
* อุยก๋วน
* ฮวนกาย
* ฮวนห้อม
* ฮัวหิม
* ฮูสวน
* แฮหัวหุย
* แฮหัวฮุย
* แฮหัวโฮ
* แฮเฮาเหียน
* โฮอั๋น

 |
| ขุนนางฝ่ายทหาร | 
* กองซุนเอี๋ยน
* กากุ๋ย
* กุยห้วย
* คันห่อง
* เคาทู
* งักจิ้น
* งักหลิม
* งุยเป๋ง
* จงป้า
* จงโฮย
* จีนล่ง
* จูกัดสู
* จูกัดเอี๋ยน
* จูเหลง
* โจจิ๋น
* โจเจียง
* โจหยิน
* โจหอง
* โจฮิว
* ซินต๋ำ
* ซินหงี
* ซิหลง
* ซุนเล้
* ต้านท่าย
* เตงงาย
* เตาอี้
* เตียวคับ
* เตียวเลี้ยว
* เตียวอี้
* เตียวฮอ
* ไต้เหลง
* บังเต๊ก
* เบ้งตัด
* บุนขิม
* บุนเพ่ง
* บุนเอ๋ง
* บู๊ขิวเขียม
* ปีเอียว
* สุมาปอง
* หมันทอง
* อองสง
* อิกิ๋ม
* อินเล้
* อุยก๋วน
* เอียวเก๋า
* เอียวฉิว
* เฮ็กเจียว
* แฮหัวซง
* แฮหัวตุ้น
* แฮหัวป๋า
* แฮหัวหลิม
* โฮจุ้น

 |
| อื่น ๆ | 
* กวนลอ
* ปีเอี๋ยน
* ปู้ตู้เกิน
* ม้ากิ้น
* ลิวฮู
* ห่อปี
* อองเกี๋ยน
* เอียวจอ
* โอยเอี๋ยน

 |