สำหรับความหมายอื่น ดูที่ สถาปัตยกรรมฟื้นฟูทิวดอร์
ด้านนอกของชาเปลคิงส์คอลเลจ

|  |  |
| --- | --- |
| ค.ศ. | บทความนี้อ้างอิงคริสต์ศักราช/คริสต์ทศวรรษ/คริสต์ศตวรรษ ซึ่งเป็นสาระสำคัญของเนื้อหา  |

**สถาปัตยกรรมทิวดอร์** หรือ **แบบทิวดอร์** (อังกฤษ: Tudor style architecture) เป็นลักษณะสถาปัตยกรรมที่เป็นขั้นตอนสุดของสถาปัตยกรรมของยุคกลางที่เกิดขึ้นใน "สมัยทิวดอร์" ระหว่าง ค.ศ. 1485 จนถึง ค.ศ. 1603 และเลยไปกว่านั้นสำหรับผู้สร้างที่ยังคงเป็นอนุรักษนิยม 

สถาปัตยกรรมทิวดอร์สืบต่อมาจากสถาปัตยกรรมกอธิคอังกฤษและตามมาด้วยสถาปัตยกรรมเอลิซาเบธ ในการก่อสร้างที่อยู่อาศัยของผู้มีอันจะกิน แต่ลักษณะการก่อสร้างแบบทิวดอร์ก็มิได้สูญหายไปจนหมดสิ้นและยังคงเป็นลักษณะสถาปัตยกรรมที่ยังคงเป็นที่นิยมกันในอังกฤษ ส่วนต่อเติมของวิทยาลัยต่างๆ ของมหาวิทยาลัยออกซฟอร์ด และ มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์ก็ยังคงสร้างแบบทิวดอร์ที่คาบเกี่ยวกับลักษณะเริ่มต้นของสถาปัตยกรรมฟื้นฟูกอธิค

ลักษณะที่เป็นเอกลักษณ์ของสถาปัตยกรรมทิวดอร์ก็ได้แก่โค้งทิวดอร์ซึ่งเป็นโค้งแป้น, หน้าต่างมุขโอเรียล (oriel window) ที่เป็นมุขยื่นออกมาจากสิ่งก่อสร้างกรุด้วยหน้าต่างกระจก, บัวที่แผ่กว้างออกไป และ ใบไม้ดอกไม้ตกแต่งที่ดูเป็นธรรมชาติมากขึ้น แต่กระนั้น "แบบทิวดอร์" ก็ยังเป็นงานที่ยังมีลักษณะค่อนข้างแข็งอยู่

ตัวอย่างงานสถาปัตยกรรมทิวดอร์ในสกอตแลนด์ก็ได้แก่วิทยาลัยคิงส์, อเบอร์ดีน

สถาปัตยกรรมคริสต์ศาสนสถาน
-------------------------

คริสต์ศาสนสถานที่สร้างในสมัยนี้ก็ได้แก่:

* ชาเปลสมเด็จพระเจ้าเฮนรีที่ 7 ภายในแอบบีเวสต์มินสเตอร์ (ค.ศ. 1503)
* ชาเปลคิงส์คอลเลจ, เคมบริดจ์
* ชาเปลเซนต์จอร์จ, พระราชวังวินด์เซอร์
* วิทยาลัยต่างๆ ของออกซฟอร์ด

สถาปัตยกรรมที่อยู่อาศัย
-----------------------

ในช่วงเวลานี้ก็เริ่มมีการสร้างปล่องไฟซ้อน (chimney stack) และ เตาอิฐแบบปิดที่ทำให้ลดความนิยมลงในการสร้างห้องโถงเอก (Great hall) ที่เป็นการสร้างห้องโถงใหญ่โดยมีเตาอิฐเป็นศูนย์กลางของกิจการต่างๆ ของห้อง ที่นิยมทำกันในสถาปัตยกรรมของยุคกลาง มาถึงยุคนี้เตาผิงสามารถติดตั้งบนชั้นบนของสิ่งก่อสร้างได้ และการสร้างชั้นสองของสิ่งก่อสร้างตลอดความยาวของตัวสิ่งก่อสร้างก็เป็นสิ่งที่ทำกันได้ ปล่องไฟของสมัยทิวดอร์มีขนาดใหญ่และหรูหราที่เป็นการสร้างเพื่อแสดงความมีหน้ามีตาของเจ้าของว่าเป็นผู้ใช้เทคโนโลยีใหม่ และ การสร้างสิ่งก่อสร้างใหม่ที่มีชั้นสองยาวตลอดตัวสิ่งก่อสร้าง. 

จุดประสงค์ของการสร้างสิ่งก่อสร้างขนาดใหญ่หันเหจากการสร้างเพื่อเป็นการป้องกันจากการรุกรานของข้าศึกศัตรูของสถาปัตยกรรมยุคก่อนหน้านั้นที่เป็นคฤหาสน์ล้อมด้วยคูมาเป็นสิ่งก่อสร้างที่สร้างขึ้นเพื่อความสวยงาม ตัวอย่างเช่นการวางผังบ้านที่เป็นรูปตัว "H" หรือ "E" ที่เพิ่มความนิยมขึ้น นอกจากนั้นการสร้างสิ่งก่อสร้างขนาดใหญ่ก็ยังนิยมการมีการสร้าง "ปริศนา" ที่ออกแบบให้แสดงถึงความมีปฏิภาณของเจ้าของและสร้างความสนุกให้แก่ผู้มาเยือนด้วย "ปริศนา" ก็อาจจะเป็นสัญลักษณ์ตรีเอกานุภาพของโรมันคาทอลิกที่อาจจะอยู่บนด้านสามด้านของสามเหลี่ยม หรือผังรูปตัว "Y" หรือในการแฝงไว้กับลวดลายตกแต่ง

ส่วนที่อยู่อาศัยและสิ่งก่อสร้างสำหรับชนชั้นธรรมดาก็มักจะเป็นบ้านโครงไม้ (Timber framing) ที่กรุด้วยปูนดิน (Wattle and daub) แต่บางครั้งก็จะใช้อิฐการยุบอารามทำให้ที่ดินที่ยึดมาจากคริสต์ศาสนสถานกลายเป็นที่ดินที่ว่างเปล่า ซึ่งทำให้เกิดการสร้างสิ่งก่อสร้างขนาดเล็กขึ้นกันอย่างแพร่หลาย โดยการใช้หินจากอารามต่างๆ ที่ถูกทำลายไป.

### ตัวอย่างของสิ่งก่อสร้างที่เป็นที่อยู่อาศัย

* Eltham Palace, Kent
* Tudor Barn Eltham, Greenwich
* Oxburgh Hall, Norfolk
* Owlpen Manor, Gloucestershire
* King's College, Aberdeen
* Layer Marney Tower, Essex
* East Barsham Manor, Norfolk
* Fords Hospital, Coventry.
* Compton Wynyates
* พระราชวังแฮมพ์ตันคอร์ท
* คฤหาสน์มองตาคิวท์ (ปลายสมัยทิวดอร์)
* Wollaton Hall, Nottinghamshire (ปลายสมัยทิวดอร์)
* Old Market Hall, Shrewsbury
* Hunsdon House, Hertfordshire
* Sutton House, London Borough of Hackney

ลักษณะของสถาปัตยกรรมทิวดอร์
---------------------------

รายละเอียดของหลังคาและปล่องไฟของพระราชวังแฮมพ์ตันคอร์ท
ลักษณะของสถาปัตยกรรมทิวดอร์ที่เด่นมีอยู่หกอย่าง - 

* สิ่งก่อสร้างที่เห็นเป็นโครงไม้ตกแต่ง (บ้านโครงไม้ครึ่งต้น (Half-timbering))
* หลังคาแหลมสูง
* จัวกากะบาดที่เด่น
* ประตูและหน้าต่างที่สูงและแคบ
* บานแผ่นกระจกเล็ก
* ปล่องไฟขนาดใหญ่ที่ส่วนที่อยู่นอกอาคารมักจะมียอดตกแต่งอย่างงดงาม

สถาปัตยกรรมทิวดอร์สมัยใหม่
--------------------------

ในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ก็ได้มีการผสานลักษณะปลายกอธิคเข้ากับสถาปัตยกรรมเอลิซาเบธในการสร้างโรงแรมและสถานีรถไฟในแบบสถาปัตยกรรมฟื้นฟูที่เรียกกันว่า จาโคบีธัน (Jacobethan) และ ทิวดอร์บีธัน (Tudor Revival architecture หรือ Tudorbethan) 

สำหรับที่อยู่อาศัยที่สร้างแบบทิวดอร์ในปัจจุบันก็มักจะเรียกกันว่า "ทิวดอร์" หรือ "เชิงทิวดอร์" (Mock Tudor) ที่มีลักษณะคล้ายคลึงกับสถาปัตยกรรม "ทิวดอร์บีธัน"

อ้างอิง
-------

1. ↑  "ศัพท์บัญญัติราชบัณฑิตยสถาน". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2017-07-15. สืบค้นเมื่อ 2010-02-08.
2. ↑  Quiney, Anthony (1989). *Period Houses, a guide to authentic architectural features*. London: George Phillip. ISBN 0540011738.
3. 1 2 3  Picard, Liza (2003). *Elizabeth's London*. London: phoenix. ISBN 0753817578.
4. ↑  Pragnall, Hubert (1984). *Styles of English Architecture*. Frome: Batsford. ISBN 0713437685.
5. ↑  Airs, Malcolm (1982). Service, Alastair (บ.ก.). *Tudor and Jacobean*. The Buildings of Britain. London: Barrie and Jenkins. ISBN 0091478308.

* Public Domain บทความนี้ ประกอบด้วยข้อความจากสิ่งพิมพ์ซึ่งปัจจุบันเป็นสาธารณสมบัติ: Chisholm, Hugh, บ.ก. (1911). *สารานุกรมบริตานิกา ค.ศ. 1911* (11 ed.). สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์. `{{cite encyclopedia}}`: `|title=` ไม่มีหรือว่างเปล่า (help)

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

 วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ สถาปัตยกรรมทิวดอร์

| * ด
* ค
* ก
ประวัติศาสตร์สถาปัตยกรรม |
| --- |
| สถาปัตยกรรมตะวันตก/ศิลปะตะวันตก - สถาปัตยกรรมตะวันออก/ศิลปะตะวันออก |
| ประวัติศาสตร์สถาปัตยกรรม **·**  ลำดับเหตุการณ์ในประวัติศาสตร์สถาปัตยกรรม **·**  ประวัติศาสตร์การก่อสร้าง |
| ยุคหินใหม่ **·**  อียิปต์โบราณ **·**  อาร์มีเนีย **·**  คอปติก **·**  จีน  **·**  ญี่ปุ่น  **·**  ทราวิฑ **·**  มายา **·**  ซูเมอร์ **·**  คลาสสิก **·**  เมโสอเมริกา **·**  กรีกโบราณ **·**  โรมัน **·**  อินคา **·**  ซาสซานิยะห์ **·**  ไบแซนไทน์ **·**  อิสลาม **·**  เนวารี **·**  พุทธศาสนา **·**  โซมาลี **·**  ก่อนโรมาเนสก์ **·**  เปอร์เซีย **·**  โรมาเนสก์ (นอร์มัน) **·**  โรมัน-กอทิก **·**  กอทิก **·**  โหยสละ **·**  วิชัยนคร **·**  จาลุกยะตะวันตก **·**  เรอแนซ็องส์ (ปัลลาดีโอ) **·**  ออตโตมัน **·**  บาโรก **·**  ฟื้นฟูคลาสสิก **·**  ฟื้นฟูเรอแนซ็องส์ **·**  ฟื้นฟูกอทิก **·**  เหตุผลนิยม **·**  สมัยใหม่ **·**  เบาเฮาส์ **·**  บรูทัลลิสต์ **·**  หลังสมัยใหม่ |
| **หัวข้อที่เกี่ยวข้อง**: สถาปัตยกรรมแบบอิตาลี **·**  ศาสนสถาน  **·**  ส่วนประกอบของสิ่งก่อสร้าง  **·**  สิ่งตกแต่ง |