**ราชตฤณมัยสมาคมแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์** (อังกฤษ: Royal Turf Club of Thailand under the Royal Patronage) หรือที่นิยมเรียกกันว่า **สนามม้านางเลิ้ง** เป็นสถานที่จัดการแข่งม้าในพระบรมราชูปถัมภ์ ใช้จัดการแข่งม้าสลับกับราชกรีฑาสโมสร ตั้งอยู่เลขที่ 183 ถนนพิษณุโลก แขวงสวนจิตรลดา เขตดุสิต กรุงเทพมหานคร เปิดสนามอย่างเป็นทางการในวันที่ 18 ธันวาคม พ.ศ. 2459 จนกระทั่งหมดสัญญาเช่ากับสำนักงานทรัพย์สินพระมหากษัตริย์ จึงจัดการแข่งม้าวันสุดท้ายเมื่อวันที่ 16 กันยายน พ.ศ. 2561 และถูกรื้อถอนตั้งแต่เดือนมีนาคม พ.ศ. 2562 ปัจจุบันแปรสภาพเป็นอุทยานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

ประวัติ
-------

### เบื้องหลังและพื้นภูมิ

พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 5) เสด็จกลับจากประพาสยุโรปในปี พ.ศ. 2440 สโมสรน้ำเค็มศึกษา สมาคมของข้าราชการและนักเรียนที่เคยไปทำงาน ศึกษา หรือเดินทางไปยุโรป ได้ร่วมกับเจ้าของคอกม้าต่างๆ จัดแข่งม้าเทียมรถ เพื่อเป็นการต้อนรับและถวายความจงรักภักดีต่อในหลวงรัชกาลที่ 5 โดยปรับให้ท้องสนามหลวงกลายเป็นสนามแข่งม้าชั่วคราว นับเป็นการจัดกีฬาแข่งม้าแบบตะวันตกครั้งแรกของประเทศไทย ในปี 2444 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงมีพระบรมราชานุญาตให้จัดตั้งราชกรีฑาสโมสร หรือที่เรียกกว่าว่า "สนามฝรั่ง" เพื่อเป็นทั้งแหล่งบันเทิงจำกัดวงสำหรับคนต่างชาติ

### ก่อตั้ง

กระทั่งในสมัยรัชกาลที่ 6 พระยาประดิพัทธภูบาลและพระยาอรรถการประสิทธิ์ ได้ทำหนังสือทูลเกล้าฯ พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว เพื่อขอพระบรมราชานุญาตตั้งสโมสรสนามม้า "สนามไทย" แข่งเพื่อให้บริการแข่งม้าสำหรับคนไทยและนำรายได้มาใช้บำรุงพันธุ์ม้าจากประเทศออสเตรเลียและอังกฤษ ทรงมีพระบรมราชานุญาตพร้อมทั้งได้พระราชทานนามว่า "ราชตฤณมัยสมาคมแห่งกรุงสยาม" อีกทั้ง ทรงรับไว้ในพระบรมราชูปถัมภ์ เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม พ.ศ. 2459 และพระราชทานนามว่า ราชตฤณมัยสมาคม รวมไปถึงยังทรงส่งม้าในคอกของพระองค์เข้าร่วมแข่งอีกด้วย สมาคมฯ ทำหน้าที่ในการดำเนินกิจการแข่งม้า จัดทำทะเบียนประวัติม้า เจ้าของและผู้ที่เกี่ยวข้อง ส่วนการแข่งขันจะจัดขึ้นในวันอาทิตย์เว้นอาทิตย์ สลับกันกับราชกรีฑาสโมสร และยังมีการให้บริการอื่น ๆ เช่น สนามเทนนิส, สระว่ายน้ำ, ห้องอาหาร จัดเลี้ยงต่าง ๆ

### ราชตฤณมัยสมาคมในการเมืองไทย

รัฐบาลในสมัย สัญญา ธรรมศักดิ์ ใช้ราชตฤณมัยสมาคมแห่งประเทศไทยเป็นสถานที่ประชุมสมัชชาแห่งชาติที่มีจำนวน 2,347 คน เป็นที่มาของฉายา "สภาสนามม้า" 

ต่อมาในวันที่ 28 ตุลาคม พ.ศ. 2555 เป็นสถานที่จัดชุมนุมขับไล่รัฐบาลยิ่งลักษณ์ ชินวัตร โดยองค์การพิทักษ์สยาม ซึ่งนำโดย พลเอก บุญเลิศ แก้วประสิทธิ์ เลขาธิการราชตฤณมัยสมาคมฯ

สัญญาเช่า
---------

ราชตฤณมัยสมาคมแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์ เป็นผู้ลงนามในสัญญาเช่าอาคารและที่ดินบริเวณสนามม้านางเลิ้งจากสำนักงานทรัพย์สินพระมหากษัตริย์ จำนวน 3 ฉบับ ฉบับที่ 2976/2542 , 2977/2542 และ 2978/2542 ลงวันที่ 29 กันยายน พ.ศ. 2542 นั้น โดยทั้ง 3 ฉบับ มีกำหนดอายุสัญญาเช่า 6 เดือน นับแต่วันที่ 1 สิงหาคม พ.ศ. 2542 เป็นต้นไป ในอัตราเช่าเดือนละ 30,000 บาท, 10,000 บาท และ 10,000 บาท ตามลำดับ ซึ่งรายละเอียดและเงื่อนไขสัญญาเช่าเป็นที่ทราบกันนั้น ปัจจุบันสัญญาเช่าทั้ง 3 ฉบับได้ครบกำหนดอายุสัญญาเช่ามานานแล้ว และสำนักงานทรัพย์สินพระมหากษัตริย์จำเป็นต้องใช้ที่ดินและอาคารดังกล่าว จึงไม่สามารถให้ราชตฤณมัยสมาคมฯ เป็นผู้เช่าได้อีกต่อไป ซึ่งสำนักงานทรัพย์สินพระมหากษัตริย์ได้ประสานและแจ้งให้ราชตฤณมัยสมาคมฯ ทราบในเบื้องต้นแล้ว สำนักงานทรัพย์สินพระมหากษัตริย์จึงบอกเลิกสัญญาเช่าสนามม้านางเลิ้งและขอให้ส่งมอบสถานที่เช่าภายในกำหนด 180 วัน นับแต่วันที่ 4 เมษายน พ.ศ. 2561 ซึ่งตรงกับวันที่ 4 ตุลาคม

รื้อถอน
-------

ประตูหลักของอุทยานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ด้านถนนศรีอยุธยา (ด้านหลังของสนามม้านางเลิ้งเดิม)
หลังจากสำนักงานทรัพย์สินพระมหากษัตริย์ได้บอกเลิกสัญญาเช่า ราชตฤณมัยสมาคมฯ ได้จัดการแข่งม้าวันสุดท้ายเมื่อวันที่ 16 กันยายน พ.ศ. 2561 และได้ส่งมอบพื้นที่คืนตามกำหนดคือก่อนวันที่ 4 ตุลาคม จากนั้นในเดือนมีนาคม พ.ศ. 2562 จึงได้ทำการรื้อถอนสนามม้า โดยพื้นที่นี้ได้เปลี่ยนสถานะเป็นเขตพระราชฐานในชื่อ "901 แลนด์" และปัจจุบันพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัวได้พระราชทานให้เป็นอุทยานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ซึ่งภายในบริเวณดังกล่าวประกอบด้วยพระบรมราชานุสาวรีย์ สวนสาธารณะ และพื้นที่แก้มลิง ซึ่งออกแบบภูมิสถาปัตย์ตามแบบอย่างโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริ รวมถึงอาคารจอดรถใต้ดินจำนวน 3 ชั้น ที่สามารถรองรับการจอดรถยนต์ได้ 700 คัน คาดว่าจะก่อสร้างแล้วเสร็จและเปิดให้บริการภายในปี พ.ศ. 2567

ดูเพิ่ม
-------

* ราชกรีฑาสโมสร

อ้างอิง
-------

1. ↑  ( "นางเลิ้ง" มาจากคำ "ฉนำงเฬิง" ใน ภาษาตระกูลมอญ-เขมร หมายถึง หม้อ กระถาง ตุ่ม โอ่งขนาดใหญ่มาก)
2. ↑  *สนามม้านางเลิ้ง* คอลัมน์ กับแกล้มการเมือง, หน้า 2 หนังสือพิมพ์เดลินิวส์ ฉบับที่ 23,026 วันอาทิตย์ที่ 28 ตุลาคม พ.ศ. 2555
3. ↑  สนามม้านางเลิ้งยุคใหม่ พร้อมตอบโจทย์ไลฟ์สไตล์ทันสมัยของคนเมือง
4. 1 2  จุดชนวนตั้งแนวรบ‘ล้มยิ่งลักษณ์’ที่นางเลิ้ง โดย อัญชะลี ไพรีรัก จากแนวหน้า
5. ↑  สำนักงานทรัพย์สินฯ บอกเลิกสัญญาสนามม้านางเลิ้ง ย้ายทรัพย์สินออกภายใน 180 วัน
6. ↑  ปิดตำนานสนามม้านางเลิ้ง102ปี ย้ายทรัพย์สินออกภายใน180วัน
7. ↑
8. ↑  สนามม้าแห่งที่ 2 ของไทยอายุ 102 ปี กับสถาปัตยกรรมที่ควรไปดูด้วยตาสักครั้ง
9. ↑  "จัดแข่งม้าวันสุดท้าย 'สนามม้านางเลิ้ง' ปิดตำนาน101ปี". *กรุงเทพธุรกิจ*. 2018-09-16. สืบค้นเมื่อ 2023-02-01.`{{cite news}}`: CS1 maint: url-status (ลิงก์)
10. ↑  "ข้อบังคับหัวหน้าเจ้าพนักงานจราจรในเขตกรุงเทพมหานคร ว่าด้วยการจำกัดความเร็วและห้ามใช้เสียง บริเวณโดยรอบเขตพระราชฐาน (๙๐๑ แลนด์) พ.ศ. ๒๕๖๔" (PDF). *ราชกิจจานุเบกษา*. **138** (พิเศษ 102 ง): 41. 2021-05-13. สืบค้นเมื่อ 2022-12-05.
11. ↑  เริ่มต้นการรื้อถอน สนามม้านางเลิ้ง เตรียมสร้างพระบรมราชานุสาวรีย์ ร.9
12. ↑  เตรียมเฮ! เผยคืบหน้าเปลี่ยน 'อดีตสนามม้านางเลิ้ง' เป็น 'สวนสาธารณะ' 216 ไร่
13. ↑  อัดงบเพิ่ม 2.5 พันล. ซ่อมสร้างทั่วกรุง ผุดที่จอดรถใต้ดิน "สนามม้านางเลิ้ง"

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* เว็บไซต์อย่างเป็นทางการ เก็บถาวร 2012-12-04 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* แผนที่และภาพถ่ายทางอากาศของ ราชตฤณมัยสมาคมแห่งประเทศไทย ในพระบรมราชูปถัมภ์
	+ ภาพถ่ายดาวเทียมจากวิกิแมเปีย หรือกูเกิลแมปส์
	+ แผนที่จากลองดูแมป หรือเฮียวีโก
	+ ภาพถ่ายทางอากาศจากเทอร์ราเซิร์ฟเวอร์

พิกัดภูมิศาสตร์: 13°45′44″N 100°31′01″E﻿ / ﻿13.76216°N 100.51704°E﻿ / 13.76216; 100.51704

| * ด
* ค
* ก
เขตดุสิต |
| --- |
| แขวง | 
* ดุสิต
* วชิรพยาบาล
* สวนจิตรลดา
* สี่แยกมหานาค
* ถนนนครไชยศรี

 | ที่ตั้งของเขตดุสิตในกรุงเทพมหานคร |
| ประวัติศาสตร์ | 
* รายชื่อโบราณสถาน
* จังหวัดพระนคร (อำเภอดุสิต)
* เขตดุสิต
* พระราชพิธีฉลองสิริราชสมบัติครบ 60 ปี

 |
| ภูมิศาสตร์ | 
* แม่น้ำเจ้าพระยา
* คลองบางซื่อ
* คลองมหานาค
* คลองผดุงกรุงเกษม

 |
| เศรษฐกิจ | 

|  |  |
| --- | --- |
| คมนาคม | 
* ถนน
	+ ประชาราษฎร์ สาย 1
	+ ทหาร
	+ ประดิพัทธิ์
	+ สามเสน
	+ อำนวยสงคราม
	+ เศรษฐศิริ
	+ นครไชยศรี
	+ สุโขทัย
	+ ราชวิถี
	+ ศรีอยุธยา
	+ พิษณุโลก
	+ นครสวรรค์
	+ อู่ทองนอก
	+ อู่ทองใน
	+ ราชดำเนินนอก
	+ นครราชสีมา
	+ กรุงเกษม
	+ ขาว
	+ สวรรคโลก
	+ เทอดดำริ
	+ พระรามที่ 5
	+ พระรามที่ 6
	+ เตชะวณิช
	+ เขียวไข่กา
* สะพานกรุงธนบุรี
* รายชื่อทางแยก
	+ แยกนางเลิ้ง
	+ แยกการเรือน
	+ แยกเกียกกาย
	+ แยกขัตติยานี
	+ แยกบางกระบือ
	+ แยกยมราช
	+ แยกสุโขทัย
	+ แยกเสาวนี
	+ แยกอุภัยเจษฎุทิศ
* ทางรถไฟ
	+ สายเหนือ
	+ สายตะวันออกเฉียงเหนือ
	+ รถไฟชานเมือง รฟท.
	+ *รถไฟฟ้าชานเมือง สายสีแดง* (โครงการ)
	+ สถานีสามเสน
	+ *สถานีจิตรลดา* (ไม่เปิดให้บริการทั่วไป)
	+ ที่หยุดรถยมราช
	+ *รถไฟฟ้ามหานคร สายฉลองรัชธรรม* (โครงการ)
* เรือด่วนเจ้าพระยา

 |
| การท่องเที่ยว | 
* วัง
	+ ดุสิต
		- พระบรมรูปทรงม้า
		- อนันตสมาคม
		- จิตรลดารโหฐาน
	+ ศุโขทัย
	+ สวนกุหลาบ
	+ ปารุสกวัน
	+ จันทรเกษม
	+ กรมหลวงชุมพรเขตรอุดมศักดิ์
	+ กรมหลวงราชบุรีดิเรกฤทธิ์
	+ สวนสุนันทา
* ~~สวนสัตว์ดุสิต~~
* อุทยานเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร

 |
| การสื่อสาร | 
* สถานีวิทยุกระจายเสียงรัฐสภา
* สถานีวิทยุโทรทัศน์รัฐสภา

 |

 |
| สังคม | 

|  |  |
| --- | --- |
| การศึกษา | 
* มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา
* มหาวิทยาลัยสวนดุสิต
* มหาวิทยาลัยนวมินทราธิราช
* มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลพระนคร
* วิทยาลัยเทคโนโลยีจิตรลดา
* วิทยาลัยอาชีวศึกษาอาชีวศิลป์
* วิทยาลัยเทคโนโลยีวิมลบริหารธุรกิจ
* วิทยาลัยเทคโนโลยีพณิชยการสามเสน
* โรงเรียนมัธยมวัดเบญจมบพิตร
* โรงเรียนวชิราวุธวิทยาลัย
* โรงเรียนจิตรลดา
* โรงเรียนเซนต์คาเบรียล
* โรงเรียนเซนต์ฟรังซีสซาเวียร์คอนแวนต์
* โรงเรียนวัดราชาธิวาส
* โรงเรียนราชวินิต มัธยม
* โรงเรียนราชินีบน
* โรงเรียนโยธินบูรณะ
* โรงเรียนราชวินิต
* โรงเรียนพันธะวัฒนา
* โรงเรียนพันธะศึกษาพิทยา
* โรงเรียนทีปังกรวิทยาพัฒน์
* โรงเรียนสาธิต มรภ.สวนสุนันทา
* โรงเรียนสาธิตละอออุทิศ
* โรงเรียนกันตะบุตร
* หอสมุดแห่งชาติ
* พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ช้างต้น

 |
| กีฬา | 
* ~~สนามม้านางเลิ้ง~~

 |
| วัฒนธรรม | 
* บ้านมนังคศิลา
* วัดเบญจมบพิตรดุสิตวนาราม
* วัดราชาธิวาส
* วัดน้อยนพคุณ
* วัดเทวราชกุญชรวรวิหาร
* วัดราชผาติการามวรวิหาร
* วัดนักบุญฟรังซีสเซเวียร์
* วัดคอนเซ็ปชัญ

 |
| ความมั่นคง | 
* ทหาร
	+ กองทัพภาคที่ 1
		- กองพลที่ 1 รักษาพระองค์
			* กองพันทหารม้าที่ 4 รักษาพระองค์
	+ กรมการทหารสื่อสาร
	+ กรมการขนส่งทหารบก
	+ กองพลทหารปืนใหญ่ต่อสู้อากาศยาน
	+ กรมสรรพาวุธทหารบก
	+ กรมสวัสดิการทหารบก
* ตำรวจ
	+ กองบัญชาการตำรวจนครบาล
	+ กองบังคับการตำรวจนครบาล 1
	+ สน.สามเสน
	+ สน.ดุสิต

 |
| การเมือง | 
* ทำเนียบรัฐบาลไทย
* สัปปายะสภาสถาน (อาคารรัฐสภาแห่งใหม่)
* สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร
* สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา
* กระทรวงศึกษาธิการ
* บ้านพิษณุโลก

 |

 |
| หมวดหมู่ หมวดหมู่ |