ในชื่อบุคคลญี่ปุ่นนี้นามสกุลคือ  *อาชิกางะ*
**อาชิกางะ โยชิมิตสึ** (ญี่ปุ่น: 足利 義満; โรมาจิ: *Ashikaga Yoshimitsu*) เป็นโชกุนคนที่ 3 แห่ง ตระกูลอาชิกางะ โดยในสมัยโชกุนโยชิมิตสึสามารถรวบรวมราชวงศ์เหนือ-ใต้ให้เป็นหนึ่งเดียวได้สำเร็จ

ประวัติ
-------

### วัยเยาว์

โยชิมิตสึเกิดเมื่อวันที่ 25 กันยายน ค.ศ. 1358 เป็นบุตรชายของโชกุน อาชิกางะ โยชิอากิระ โชกุนลำดับที่สองแห่งรัฐบาลโชกุนมูโรมาจิ กับนางคิ โนะ โยชิโกะ (ญี่ปุ่น: 紀良子; โรมาจิ: *Ki no Yoshiko*) ซึ่งเป็นภรรยาน้อยของโยชิอากิระ เดิมโยชิมิตสึในวัยเยาว์มีชื่อว่า ชุงโอ (ญี่ปุ่น: 春王; โรมาจิ: *Shun-ō*) ในค.ศ. 1367 โชกุนโยชิอากิระผู้เป็นบิดาล้มป่วยลงกระทันหันจนถึงแก่อสัญกรรม ใน ค.ศ. 1368 ชุงโอจึงผ่านพิธี*เง็มปูกุ*ได้รับชื่อว่า โยชิมิตสึ และได้สืบทอดตำแหน่งโชกุนต่อจากบิดาด้วยอายุเพียงสิบปีเท่านั้น

เนื่องจากโชกุนโยชิมิตสึขึ้นดำรงตำแหน่งตั้งแต่อายุยังเยาว์ อำนาจการปกครองจึงตกอยู่ที่โฮโซกาวะ โยริยูกิ (ญี่ปุ่น: 細川 頼之; โรมาจิ: *Hosokawa Yoriyuki*) ซึ่งดำรงตำแหน่งเป็นคันเร (ญี่ปุ่น: 管領; โรมาจิ: *Kanrei*) หรือผู้สำเร็จราชการแทนโชกุน มาตั้งแต่สมัยของโชกุนโยชิอากิระผู้เป็นบิดา โชกุนโยชิอากิระก่อนจะสิ้นใจ ได้เรียกทั้งโยชิมิตสึและโยริยูกิเข้าพบ โชกุนโยชิอากิระกล่าวแก่โยริยูกิว่า "ข้ามอบบุตรของข้าให้แก่ท่าน" และกล่าวแก่โยชิมิตสึบุตรชายว่า "ข้ามอบบิดาคนใหม่ให้แก่เจ้า" ประเทศญี่ปุ่นในช่วงต้นสมัยของโชกุนโยชิมิตสึนั้นยังคงมีหลายขั้วอำนาจ อยู่ในสมัยราชวงศ์เหนือใต้ (ญี่ปุ่น: 南北朝時代; โรมาจิ: *Nanboku-chō jidai*) รัฐบาลโชกุนมูโรมาจิซึ่งมีฐานที่มั่นอยู่ที่นครเคียวโตะ ให้การสนับสนุนราชวงศ์ฝ่ายเหนือ ในขณะที่ราชวงศ์ฝ่ายใต้แยกตัวเป็นอิสระประทับอยู่ที่เมืองโยชิโนะ ทางเกาะคีวชูนั้นมีเจ้าชายคเนโยชิ (ญี่ปุ่น: 懐良親王; โรมาจิ: *Kaneyoshi shinnō*) ควบคุมอยู่ และทางภูมิภาคคันโตที่เมืองคามากูระ *คันโตคุโบ* (ญี่ปุ่น: 関東公方; โรมาจิ: *Kantō kubō*) ก็พร้อมที่จะแยกตนเป็นอิสระ

คฤหาสน์ ฮานะ โนะ โกโชะ
ใน ค.ศ. 1369 คุซูโนกิ มาซาโนริ (ญี่ปุ่น: 楠木 正儀; โรมาจิ: *Kusunoki Masanori*) แม่ทัพของราชวงศ์ฝ่ายใต้ แปรพักตร์มาเข้ากับฝ่ายรัฐบาลโชกุนฯ ค.ศ. 1370 คันเรโยริยูกิส่งอิมางาวะ ซาดาโยะ (ญี่ปุ่น: 今川 貞世; โรมาจิ: *Imagawa Sadayo*) นำทัพของรัฐบาลโชกุนฯ ไปปราบเจ้าชายคาเนโยชิที่เกาะคีวชู ใน ค.ศ. 1378 คฤหาสน์แห่งใหม่ของโชกุนโยชิมิตสึสร้างขึ้นแล้วเสร็จ เรียกว่า ฮานะ โนะ โกโชะ (ญี่ปุ่น: 花の御所; โรมาจิ: *Hana no Gosho*) หรือ มูโรมาจิ โดะโนะ (ญี่ปุ่น: 室町殿; โรมาจิ: *Muromachi dono*) ซึ่งจะกลายเป็นที่พำนักของโชกุนตระกูลอาชิกางะไปจนตลอดยุคมูโรมาจิ

### ดำรงตำแหน่งโชกุน

ตลอดสิบปีช่วงต้นสมัยของโชกุนโยชิมิตสึ อำนาจในการปกครองตกอยู่ที่คันเรโยริยูกิ จนกระทั่งใน ค.ศ. 1379 คันเรโยริยูกิถูกกดดันให้ลาออกจากตำแหน่ง ทำให้โชกุนโยชิมิตสึมีโอกาสขึ้นมามีอำนาจในการบริหารประเทศอย่างเต็มที่ เนื่องจากรัฐบาลโชกุนฯ ให้การสนับสนุนราชวงศ์ฝ่ายเหนือ ในการต่อสู้กับราชวงศ์ฝ่ายใต้ ทำให้รัฐบาลโชกุนอาชิกางะมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับราชสำนักเกียวโต ใน ค.ศ. 1381 พระจักรพรรดิโกะ-เอ็งยูเสด็จไปทรงเยี่ยมโชกุนโยชิมิตสึที่คฤหาสน์ฮานะโนะโกโชะ เป็นครั้งแรกในประวัติศาสตร์ญี่ปุ่นที่พระจักรพรรดิเสด็จไปหาโชกุนด้วยพระองค์เอง

การสูญสิ้นอำนาจของคันเรโยริยูกิทำให้ความเปลี่ยนแปลงทางการเมือง ค.ศ. 1382 คุซูโนกิ มาซาโนริ แปรพักตร์กลับไปเข้ากับราชวงศ์ฝ่ายใต้อีกครั้ง และ ค.ศ. 1395 อิมางาวะ ซะดะโยะ ถูกปลดจากการเป็นผู้นำทัพในเกาะคีวชู คุซูโนกิ มาซาโนริ พ่ายแพ้ต่อทัพของรัฐบาลโชกุนฯ ใน ค.ศ. 1385 และมาซาโนริถึงแก่กรรมใน ค.ศ. 1389 ทำให้ราชวงศ์ฝ่ายใต้ขาดแม่ทัพที่เข้มแข็ง ใน ค.ศ. 1391 ตระกูลยามานะ ซึ่งเป็นตระกูลที่มีอำนาจถือครองที่ดินจำนวนมากในภูมิภาคชูโงกุ นำโดยยามานะ อุจิกิโยะ (ญี่ปุ่น: 山名 氏清; โรมาจิ: *Yamana Ujikiyo*) ถือโอกาสยกทัพเข้าเมืองเกียวโตเพื่อที่จะยึดอำนาจจากรัฐบาลโชกุนฯ ให้แก่ราชวงศ์ฝ่ายใต้ เรียกว่า สงครามปีเมโตกุ (ญี่ปุ่น: 明徳の乱; โรมาจิ: *Meitoku no ran*) แต่ล้มเหลว 

ใน ค.ศ. 1392 โชกุนโยชิมิตสึจัดให้มีการเจรจาข้อตกลงระหว่างราชวงศ์ฝ่ายเหนือและฝ่ายใต้ โดยพระจักรพรรดิโกะ-คาเมยามะแห่งราชวงศ์ฝ่ายใต้ทรงยินยอมมอบเครื่องราชกกุฎภัณฑ์สามอย่าง (Three Sacred Treasures) อันเป็นสัญลักษณ์ของราชสมบัติญี่ปุ่น ให้แก่พระจักรพรรดิโกะ-โคมัตสึแห่งราชวงศ์ฝ่ายเหนือ ภายใต้เงื่อนไขว่าพระราชวงศ์ทั้งสองสายจะผลัดกันขึ้นครองราชสมบัติที่นครเกียวโต เท่ากับเป็นการยอมรับว่าพระจักรพรรดิที่เมืองเกียวโตนั้นเป็นพระจักรพรรดิแห่งญี่ปุ่นแต่เพียงพระองค์เดียว เป็นการยุติยุคราชวงศ์เหนือใต้ อันเป็นยุคสมัยแห่งความขัดแย้งที่ยืดเยื้อมานานเป็นเวลาประมาณหกสิบปี

### ดำรงตำแหน่งโอโงโชะ

ด้วยความดีความชอบของโชกุนโยชิมิตสึ ทำให้ใน ค.ศ. 1394 โชกุนโยชิมิตสึได้รับการแต่งตั้งให้เป็น *ไดโจไดจิง* (ญี่ปุ่น: 太政大臣; โรมาจิ: *Daijō-daijin*) ซึ่งเป็นตำแหน่งที่สูงที่สุดในราชสำนักญี่ปุ่นรองจาก *คัมปะกุ* และในปีเดียวกันนั้น โชกุนโยชิมิตสึสละตำแหน่งโชกุนให้แก่อาชิกางะ โยชิโมจิผู้เป็นบุตรชาย โยชิมิตสึดำรงตำแหน่งเป็น โอโงโชะ (ญี่ปุ่น: 大御所; โรมาจิ: *Ōgosho*) หรืออดีตโชกุนแทน พร้อมทั้งบรรพชาเป็นพระภิกษุในพุทธศาสนานิกายเซนได้รับฉายาว่า โดงิ (ญี่ปุ่น: 道義; โรมาจิ: *Dōgi*) ในปีค.ศ. 1395

คฤหาสน์คิงกากุ ต่อมาคือ วัดคิงกากุ
แม้ว่าจะสละตำแหน่งโชกุนให้แก่บุตรชายแล้ว แต่อำนาจการปกครองยังคงอยู่ที่โอโงโชะโยชิมิตสึ ใน ค.ศ. 1397 โอโงโชะโยชิมิตสึซื้อที่ดินบนเขาคิตายามะ (ญี่ปุ่น: 北山; โรมาจิ: *Kitayama*) ทางตะวันตกเฉียงเหนือของนครเกียวโต เพื่อสร้างเป็นคฤหาสน์หลังใหม่ให้แก่ตนเองเรียกว่า คฤหาสน์คิงกากุ (ญี่ปุ่น: 金閣; โรมาจิ: *Kinkaku*) หรือ คฤหาสน์ศาลาทอง (ปัจจุบันคือวัดคิงกากุ) ค.ศ. 1399 ชูโง(เจ้าครองแคว้น)โออูจิ โยชิฮิโระ (ญี่ปุ่น: 大内 義弘; โรมาจิ: *Ōuchi Yoshihiro*) ก่อการกบฏต่อรัฐบาลโชกุนฯ และสร้างป้อมปราการขึ้นที่เมืองซากาอิ (ญี่ปุ่น: 堺; โรมาจิ: *Sakai* อยู่ในเขตเมืองโอซะกะในปัจจุบัน) เรียกว่า สงครามปีโอเอ (ญี่ปุ่น: 応永の乱; โรมาจิ: *Ōei no ran*) โยชิฮิโระยกทัพมายังเมืองเกียวโตแต่โอโงโชะโยชิมิตสึสามารถป้องกันเมืองได้ โยชิฮิโระล่าถอยทัพไปยังเมืองซากาอิ โยชิมิตสึเข้ายึดเมืองซากาอิได้ และโยชิฮิโระคว้านท้องฆ่าตัวตาย

ใน ค.ศ. 1401 โอโงโชะโยชิมิตสึแต่งคณะทูตเดินทางไปยังนครปักกิ่งเพื่อเจริญสัมพันธไมตรีกับจีนราชวงศ์หมิง ปีต่อมา ค.ศ. 1402 จักรพรรดิเจี้ยนเหวินทรงแต่งตั้งให้โยชิมิตสึดำรงตำแหน่งเป็น "กษัตริย์แห่งญี่ปุ่น" (ญี่ปุ่น: 日本国王; โรมาจิ: *Nihon-koku-ō*) ในการติดต่อสัมพันธ์กับราชสำนักจีน เป็นการเริ่มต้นนำประเทศญี่ปุ่นเข้าสู่ระบอบบรรณาการจิ้มก้อง

สมัยของโชกุนโยชิมิตสึเป็นสมัยแห่งความรุ่งเรืองทางด้านศิลปะวัฒนธรรมของญี่ปุ่นในสมัยมูโรมาจิ เรียกว่า สมัยวัฒนธรรมคิตายามะ (ญี่ปุ่น: 北山文化; โรมาจิ: *Kitayama-bunka*) ประกอบกับการติดต่อทางการทูตกับจีนทำให้รัฐบาลโชกุนฯ เปิดรับวัฒนธรรมจีน อันได้แก่ พุทธศาสนานิกายเซน พิธีชงชา ศิลปะการจัดสวน เป็นต้น โยชิมิตสึอุปถัมภ์พุทธศาสนานิกายเซ็น สำนักรินไซ (ญี่ปุ่น: 臨済; โรมาจิ: *Rinzai*) 

โยชิมิตสึถึงแก่อสัญกรรมเมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม ค.ศ. 1408 ขณะอายุได้ 49 ปี หลังจากที่ถึงแก่อสัญกรรมไปแล้ว โยะชิมิตสึได้รับชื่อว่า โรกูอัง-อิง (ญี่ปุ่น: 鹿苑院; โรมาจิ: *Rokuan-in*) และที่พำนักคฤหาสน์ศาลาทองนั้น ได้รับการยกขึ้นให้เป็นวัดในพุทธศาสนานิกายเซ็น ชื่อว่า วัดโรกูอัง (ญี่ปุ่น: 鹿苑寺; โรมาจิ: *Rokuan-ji*)

ครอบครัว
--------

* บิดา: อาชิกางะ โยชิอากิระ
* มารดา: คิ โนะ โยชิโกะ (ญี่ปุ่น: 紀良子; โรมาจิ: *Ki no Yoshiko*)
* มิไดคนที่หนึ่ง: ฮิโนะ นาริโกะ (ญี่ปุ่น: 日野業子; โรมาจิ: *Hino Nariko*) เสียชีวิตเมื่อ ค.ศ. 1405
* มิไดคนที่สอง: ฮิโนะ ยาซูโกะ (ญี่ปุ่น: 日野康子; โรมาจิ: *Hino Yasuko*)
* ภรรยาน้อย: ฟูจิวาระ โนะ โยชิโกะ (ญี่ปุ่น: 藤原 慶子; โรมาจิ: *Fujiwara no Yoshiko*)
	+ บุตรชาย: อาชิกางะ โยชิโมชิ โชกุนลำดับที่สี่
	+ บุตรชาย: อาชิกางะ โยชิโนริ โชกุนลำดับที่หก
	+ บุตรสาว: แม่ชี อิเรโดโนะ เซเซ็ง (ญี่ปุ่น: 入江殿聖仙; โรมาจิ: *Iriedono-seisen*)
* ภรรยาน้อย: คางะ โนะ สึโบเนะ (ญี่ปุ่น: 加賀局; โรมาจิ: *Kaga no tsubone*)
	+ บุตรชาย: พระภิกษุซนมัง (ญี่ปุ่น: 尊満; โรมาจิ: *Sonman*)
	+ บุตรชาย: โบโดจากุ-โก (ญี่ปุ่น: 宝幢若公; โรมาจิ: *Bōdōjaku-kō*)
* ภรรยาน้อย: คาซูงะ โนะ สึโบเนะ (ญี่ปุ่น: 春日局; โรมาจิ: *Kasuga no tsubone*)
	+ บุตรชาย: อาชิกางะ โยชิตสึงุ (ญี่ปุ่น: 足利 義嗣; โรมาจิ: *Ashikaga Yoshitsugu*)
* ภรรยาน้อย: นาง เนฟูกุ-อิง (ญี่ปุ่น: 寧福院; โรมาจิ: *Neifuku-in*)
	+ บุตรสาว: แม่ชี ไดจิอิง-เซเกียว (ญี่ปุ่น: 大慈院聖久; โรมาจิ: *Daijiin-seikyō*)
* ภรรยาน้อย: ฟูจิวาระ โนะ คาซูโกะ (ญี่ปุ่น: 藤原 量子; โรมาจิ: *Fujiwara no Kazuko*)
	+ บุตรสาว: แม่ชี ไดจิอิง-เซโช (ญี่ปุ่น: 大慈院聖紹; โรมาจิ: *Daijiin-seishō*)
* ภรรยาน้อย: ฟูจิวาระ โนะ โทโมโกะ (ญี่ปุ่น: 藤原 誠子; โรมาจิ: *Fujiwara no Tomoko*)
	+ บุตรชาย: คะจี กิโช (ญี่ปุ่น: 梶井義承; โรมาจิ: *Kajii Gishō*)
* ภรรยาน้อย: เคอุนอันจุ (ญี่ปุ่น: 慶雲庵主; โรมาจิ: *Keiunanju*)
	+ บุตรสาว: แม่ชี โคโชอิง-ซงเกียว (ญี่ปุ่น: 光照院尊久; โรมาจิ: *Kōshōin Sonkyō*)

ปัจจุบัน
--------

โชกุนโยชิมิตสึปรากฏเป็นตัวละครสำคัญในเรื่อง อิคคิวซัง เณรน้อยเจ้าปัญญา

อ้างอิง
-------

1. ↑  Brett L. Walker. **A Concise History of Japan**. Cambridge University Press, February 26, 2015.

| ก่อนหน้า |  | อาชิกางะ โยชิมิตสึ |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **อาชิกางะ โยชิอากิระ** |  |  **โชกุนแห่งมูโรมาจิบากูฟุ** (ค.ศ. 1368 – 1394) |  | **อาชิกางะ โยชิโมชิ** |