**พระธรรมวงศ์มุนี** หรือ **หลวงปู่วิชัย เมตติโก** (5 มิถุนายน พ.ศ. 2453 - 18 มีนาคม พ.ศ. 2556) เป็นพระเกจิอาจารย์ชื่อดังแห่งวัดไผ่ล้อม

ประวัติ
-------

**พระธรรมวงศ์มุนี** หรือ **หลวงปู่วิชัย เมตติโก** มีนามเดิมว่า วิชัย แจ่มจรัส เกิดเมื่อวันที่ 5 มิถุนายน พ.ศ. 2453 ณ ตำบลคลองนารายณ์ อำเภอเมืองจันทบุรี จังหวัดจันทบุรี ครอบครัวประกอบอาชีพชาวสวนผลไม้ เป็นอดีตที่ปรึกษาเจ้าคณะจังหวัดจันทบุรี และเจ้าอาวาสวัดไผ่ล้อม (พระอารามหลวง) ตำบลจันทนิมิต อำเภอเมืองจันทบุรี จังหวัดจันทบุรี และท่านเป็นพระเกจิอาจารย์ชื่อดังในจังหวัดจันทบุรีที่มีอายุยืนนานเกินกว่า 100 ปี ในวัยเยาว์เรียนหนังสือจบชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 ที่โรงเรียนวัดห้องคูหา ตำบลคลองนารายณ์ อำเภอเมืองจันทบุรี จังหวัดจันทบุรี จากนั้นได้ลาออกเพื่อช่วยเหลือครอบครัวหาเลี้ยงชีพด้วยการทำสวนผลไม้ ต่อมาเมื่อมีอายุครบ 20 ปี ท่านได้เข้าอุปสมบท ณ พัทธสีมาวัดห้องคูหา ตำบลคลองนารายณ์ อำเภอเมืองจันทบุรี จังหวัดจันทบุรี โดยมีพระครูพิศาลธรรมคุณ วัดไผ่ล้อม เป็นพระอุปัชฌาย์ ต่อมาหลังอุปสมบท ท่านได้ย้ายมาจำพรรษา ณ วัดไผ่ล้อม ตำบลจันทนิมิต อำเภอเมืองจันทบุรี จังหวัดจันทบุรี ต่อมาหลังจากนั้นท่านจึงได้เรียนพระปริยัติธรรมและสอบได้เป็นนักธรรมตามลำดับดังนี้

ราชกิจของสงฆ์
-------------

ภายหลังจากท่านอุปสมบท ท่านก็ได้เริ่มมีการศึกษาปริยัติธรรม จนกระทั่งท่านสอบได้นักธรรมชั้นตรีและชั้นโท ณ สำนักเรียนวัดลุ่มมหาชัยชุมพล จังหวัดระยองในปี พ.ศ. 2479 จากนั้นท่านได้ไปศึกษาพระปริยัติธรรมบาลีณ สำนักเรียนวัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษดิ์ แขวงพระบรมมหาราชวัง เขตพระนคร กรุงเทพมหานคร จนกระทั่งในปี พ.ศ. 2490 สามารถสอบได้เปรียญธรรม 3 ประโยค นาอจากการศึกษาพระปริยัติธรรม ท่านยังได้ให้ความสนใจศึกษาศาสตร์ในหลายแขนง จนเกิดความชำนาญพิเศษ อาทิ ด้านนวกรรม สามารถแสดงธรรมปาฐกถาสอนประชาชนและคณะสงฆ์จนมีชื่อเสียงเป็นที่เลื่องลือ นอกจากนั้นท่านยังได้ให้การสนับสนุนทางด้านการศึกษาและเป็นประธานการสอบธรรมในพระอารามหลวงในปี พ.ศ. 2499 ก่อนหน้านี้ท่านก็ได้เปิดสำนักเรียนในพระอารามหลวง และเป็นครูสอนนักธรรมและรับเป็นผู้อุปการะโรงเรียนวัดไผ่ล้อม (อินทก์อุทัย) โรงเรียนระดับชั้นประถม ตำบลจันทนิมิต อำเภอเมืองจันทบุรี จังหวัดจันทบุรี ในปี พ.ศ. 2497 ต่อมาท่านจึงได้เปิดสำนักแผนกบาลี ที่วัดไผ่ล้อม โดยเป็นผู้จัดหาหนังสือเรียนหลักสูตรนักธรรม และบาลีไวยากรณ์ จัดหาอุปกรณ์การศึกษาถวายแก่นักเรียนผู้ศึกษาทุกรูป ถวายนิตยภัตประจำเดือนให้แก่ครูผู้สอนบาลีไวยากรณ์ และจีดหาปัจจัยเพื่อช่วยเหลือด้านพาหนะในการเดินทางไปสอบที่ต่างจังหวัดแด่พระภิกษุ - สามเณร ท่านเป็นผู้ที่มีจิตใจเมตตาและยังได้มอบทุนการศึกษาให้กับนักศึกษาที่เรียนดีแต่มีฐานะยากจน ปีละ 5 ทุน นาอจากนี้ ท่านได้ประสานขอบริจาคจาคสมทบทุนจำนวน 200,000 บาท จากสำนักส่งเสริมสลากกินแบ่งรัฐบาล เพื่อที่จะนำเงินนี้ไปสร้างอาคารเรียนเพิ่มเติม 1 หลัง ต่อมาในปี พ.ศ. 2529 - 2530 ท่านได้จัดตั้งสงคราะห์การศึกษานักเรียนระดับชั้นประถม บริจาคเงินนำร่อง จำนวน 10,000 บาท และจัดตั้งกองทุนการศึกษาแด่ภิกษุ - สามเณร เขตพื้นที่ จังหวัดจันทบุรี จำนวนทุนก่อตั้ง 150,000 บาท ต่อมาท่านก็ได้เป็นหัวหน้าพระธรรมทูต ในพื้นที่จังหวัดจันทบุรี ต่อมาท่านก็ได้เป็นประธานในการสร้างพระพุทธไสยาสน์ องค์ใหญ่ที่สุดในประเทศ บรรจุอยู่ในพระอุโบสถหลังใหญ่ สร้างหอบำเพ็ญวิปัสสนากัมมัฏฐาน สร้างกุฏิ หอสวดมนต์ สร้างซุ้มประตูวัดไผ่ล้อม (พระอารามหลวง) สร้างถนนและบูรณปฏิสังขรณ์ สร้างศาลาการเปรียญหลังใหม่ อุโบสถหลังใหม่ เจดีย์ เป็นต้น

ลำดับการปกครองสมณศักดิ์สงฆ์
---------------------------

* พ.ศ. 2493 เป็นผู้รักษาการแทนเจ้าอาวาสวัดไผ่ล้อม
* พ.ศ. 2498 ได้รับการแต่งตั้งเป็นเจ้าอาวาสวัดไผ่ล้อม
* พ.ศ. 2499 เป็นเจ้าคณะอำเภอเมืองจันทบุรี
* พ.ศ. 2520 ได้รับการแต่งตั้งเป็นพระอุปัชฌาย์
* พ.ศ. 2522 ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นรองเจ้าคณะจังหวัดจันทบุรี

สมณศักดิ์
---------

* พ.ศ. 2493 เป็นพระครูสรวิชัย พระฐานานุกรมในพระพิมลธรรม (อาจ อาสโภ)
* พ.ศ. 2500 เป็นพระครูสัญญาบัตรชั้นโท ในราชทินนามที่ พระครูอาทรสมาธิวัตร
* พ.ศ. 2509 เป็นพระครูสัญญาบัตรชั้นเอก ในราชทินนามเดิม
* พ.ศ. 2514 เป็นพระครูสัญญาบัตรชั้นเอก (พิเศษ) ในราชทินนามเดิม
* พ.ศ. 2524 ได้รับพระราชทานเลื่อนสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นสามัญ ในราชทินนามที่ พระพิศาลธีรคุณ
* พ.ศ. 2535 ได้รับพระราชทานเลื่อนสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นราช ในราชทินนามที่ พระราชจันทกวี
* พ.ศ. 2540 ได้รับพระราชทานเลื่อนสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นเทพ ในราชทินนามที่ พระเทพสิทธิมุนี

พระมหาเถระผู้รัตตัญญู
---------------------

ท่านได้รับการยกย่องเกียรติคุณจากชาวเมืองจันทบุรี ให้เป็นพระมหาเถระผู้รัตตัญญู เป็นผู้ปฏิบัติชอบตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า จนเห็นผลแล้วสอนผู้อื่นให้กระทำตาม เป็นมิ่งขวัญแก่ชาวเมืองภาคตะวันออกมายาวนาน สร้างความปลาบปลื้มยินดีแก่พุทธศาสนิกชนชาวเมืองจันทบุรีเป็นยิ่งนัก ต่อมาท่านได้เลื่อนสมณศักดิ์เป็นพระราชาคณะชั้นธรรม ชาวจันทบุรีจึงได้จัดงานพิธีฉลองมุทิตาสักการะแด่พระธรรมวงศ์มุนี เมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2549 เวลา 10.00 น. โดยมีขบวนแห่รับสัญญาบัตรพัดยศอย่างยิ่งใหญ่ ณ บริเวณหน้าวัดศรีเมือง ตำบลทุ่งเบญจา อำเภอท่าใหม่ จังหวัดจันทบุรี ในฐานะผู้อุทิศตนบำเพ็ญประโยชน์แก่สังคม ศาสนา และประเทศชาติเป็นอเนกนานัปการ ควรค่าแก่การยกย่องประกาศเกียรติคุณ เพื่อเป็นทิฏฐานุคติแก่มหาชนสืบไป

มรณภาพ
------

หลวงปู่วิชัย ท่านได้เข้ารักษาตัวที่โรงพยาบาลในจังหวัดจันทบุรีด้วยโรคชรา ตั้งแต่เดือนเมษายน พ.ศ. 2555 และรักษาตัวเป็นระยะเวลา 336 วัน จนกระทั่งท่านได้มรณภาพเมื่อวันที่ 18 มีนาคม พ.ศ. 2556 เวลา 20.59 น. สิริอายุ 102 ปี พรรษาที่ 82 ณ โรงพยาบาลสิริเวช จังหวัดจันทบุรี รวมระยะเวลาการดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสวัดไผ่ล้อมเป็นระยะเวลา 58 ปี

อ้างอิง
-------

1. ↑  ลำดับเจ้าอาวาสวัดไผ่ล้อม[*ลิงก์เสีย*]
2. ↑   ประวัติและพระปฏิปทาของพระธรรมวงศ์มุนี
3. ↑  "หลวงปู่วิชัย พระธรรมวงศ์มุนี พระเกจิอาจารย์ชื่อดังแห่งจันทบุรี ได้ละสังขารแล้ว". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-03-05. สืบค้นเมื่อ 2013-04-14.

| ก่อนหน้า |  | พระธรรมวงศ์มุนี (วิชัย เมตติโก) |  | ถัดไป |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| **พระราชธรรมสาร (สนอง วชิรปัญโญ)** |  |  **เจ้าอาวาสวัดไผ่ล้อม พระอารามหลวง** (พ.ศ. 2498 - 17 กรกฎาคม พ.ศ. 2556) |  | **พระอรรถโมลี (อบ ปสาโท)** |