สำหรับความหมายอื่น ดูที่ โอกินาวะ

ที่ตั้งของหมู่เกาะรีวกีว
**จังหวัดโอกินาวะ** (ญี่ปุ่น: 沖縄県 *Okinawa-ken*) เป็นจังหวัดใต้สุดของญี่ปุ่น พื้นที่ยาวกว่า 1,000 กิโลเมตร กินสองในสามของเกาะรีวกีวซึ่งอยู่ทางตะวันตกเฉียงใต้ของคีวชูไปทางไต้หวัน เมืองหลวงคือนครนาฮะ ซึ่งอยู่ทางตอนใต้ของเกาะโอกินาวะ

แม้จังหวัดโอกินาวะจะเป็นพื้นที่เพียงร้อยละ 0.6 ของดินแดนญี่ปุ่นทั้งหมด แต่ร้อยละ 75 ของทหารสหรัฐที่ประจำในญี่ปุ่นก็ตั้งอยู่ในจังหวัดนี้ ปัจจุบัน มีกองกำลังสหรัฐราว 26,000 กองตั้งอยู่ในจังหวัดโอกินาวะ

ประวัติศาสตร์
-------------

หลักฐานที่เก่าที่สุดที่แสดงว่ามีมนุษย์บนหมู่เกาะรีวกีว ค้นพบที่นครนาฮะ (那覇市 *Naha-shi*) และเมืองยาเอเซะ (八重瀬町 *Yaese-chō*)  มีการค้นพบชิ้นส่วนกระดูกมนุษย์จากยุคหินเก่า แต่ก็ไม่เป็นหลักฐานที่แน่ชัด นอกจากนี้ ยังมีการค้นพบเครื่องปั้นดินเผาอันเป็นร่องรอยอิทธิพลของญี่ปุ่นในยุคโจมง (縄文時代 *Jōmon jidai) (14,000-400 ปีก่อนคริสต์ศักราช) บนหมู่เกาะซากิชิมะ (先島諸島* Sakishima shotō*) อันเป็นส่วนหนึ่งของหมู่เกาะรีวกีว อย่างไรก็ตาม เครื่องปั้นดินเผานี้ มีลักษณะคล้ายกับเครื่องปั้นดินเผาที่พบได้ทั่วไปบนเกาะไต้หวัน*

คำว่า *รีวกีว* กล่าวขึ้นครั้งแรกในพงศาวดารราชวงศ์สุย (จีนตัวย่อ: 隋书; จีนตัวเต็ม: 隋書; พินอิน: *Suīshū*) ของจีน แต่คำว่า *รีวกีว* ในที่นี้อาจหมายถึงเกาะไต้หวัน ไม่ใช่หมู่เกาะรีวกีวในปัจจุบัน ซึ่งกำลังเป็นที่ถกเถียงกันอยู่ คำว่า *โอกินาวะ* เป็นคำภาษาญี่ปุ่นใช้เรียกหมู่เกาะนี้ ปรากฏขึ้นครั้งแรกในบันทึกของภิกษุเจียนเจียงหรือกันจิง (鑒真 หรือ 鑑真) ภิกษุชาวจีนผู้เดินทางมาญี่ปุ่นเพื่อเผยแพร่พุทธศาสนา และเขียนไว้ใน ค.ศ. 779 ในคริสต์ศตวรรษที่ 8 เริ่มมีสังคมเกษตรกรรมและเติบโตอย่างช้า ๆ จนถึงคริสต์ศตวรรษที่ 12 เนื่องจากหมู่เกาะตั้งอยู่ใจกลางทะเลจีนตะวันออก ใกล้กับญี่ปุ่น จีน และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ อาณาจักรรีวกีวจึงกลายเป็นศูนย์กลางการค้าแห่งหนึ่งในภูมิภาค ในยุคนี้จะมีการสร้างกุสุคุ (御城 *Gusuku*) หรือปราสาทแบบโอกินาวะขึ้นมากมาย และในคริสต์ศตวรรษที่ 15 อาณาจักรรีวกีวได้กลายเป็นรัฐบรรณาการแห่งหนึ่งของจักรวรรดิจีน

ใน ค.ศ. 1609 ไดเมียว (เจ้าเมือง) แคว้นซัตสึมะ (薩摩 *Satsuma*) ดินแดนซึ่งในปัจจุบันคือจังหวัดคาโงชิมะ (鹿児島県 *Kagoshima-ken*) ได้เข้ารุกรานอาณาจักรรีวกีว ส่งผลให้อาณาจักรรีวกีวต้องยอมจำนนและเป็นรัฐบรรณาการของแคว้นซัตสึมะและรัฐบาลโชกุนโทกูงาวะ (徳川幕府 *Tokugawa bakufu*) หรือรัฐบาลเอโดะ (江戸幕府 *Edo bakufu*) อย่างไรก็ตาม การยึดอาณาจักรรีวกีวไว้อาจสร้างความบาดหมางกับจักรวรรดิจีนได้ ดังนั้น สิทธิเสรีภาพของชาวรีวกีวจึงยังคงไว้เหมือนเดิม แคว้นซัตสึมะได้รับผลประโยชน์อย่างมหาศาลจากการค้ากับจักรวรรดิจีนในยุคเอโดะที่รัฐบาลโชกุนโทกูงาวะสั่งให้ญี่ปุ่นปิดประเทศและห้ามการค้าใด ๆ กับชาวต่างชาติ

แม้ว่าแคว้นซัตสึมะจะมีอิทธิพลเหนือหมู่เกาะรีวกีวอย่างมาก แต่อาณาจักรรีวกีวก็ยังมีเสรีภาพทางการเมืองภายในอย่างไม่น้อยมาตลอดสองร้อยปี สี่ปีหลังการปฏิรูปสมัยเมจิ (明治王政復辟 *Meiji Ishin*) ใน ค.ศ. 1868 รัฐบาลญี่ปุ่นในสมัยนั้นได้บุกยึกอาณาจักรรีวกีวอย่างถาวรโดยการหนุนหลังของกองทัพ และเปลี่ยนชื่อเป็นแคว้นรีวกีว หรือรีวกีวฮัน (琉球藩 *Ryūkyū han*) ซึ่งเป็นเขตปกครองโดยไดเมียวหรือเจ้าเมือง แต่ขึ้นตรงกับรัฐบาลกลาง ในขณะเดียวกัน รัฐบาลราชวงศ์ชิงของจักรวรรดิจีนก็อ้างสิทธิบนหมู่เกาะของอาณาจักรรีวกีวเช่นเดียวกัน โดยอ้างว่าอาณาจักรรีวกีว เคยเป็นรัฐบรรณาการของจีนมาก่อน ใน ค.ค. 1879 แคว้นรีวกีวก็กลายเป็นจังหวัดโอกินาวะของญี่ปุ่น เป็นแคว้นสุดท้ายหลักจากกาแคว้นทั้งหมดถูกยกฐานะเป็นจังหวัดใน ค.ศ. 1872

หลักจากยุทธการที่โอกินาวะในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง โอกินาวะอยู่ภายใต้อารักขาของสหรัฐอเมริกาถึง 27 ปี ในระหว่างที่โอกินาวะอยู่ภายใต้ภาวะทรัสตีนั้น กองทัพอากาศสหรัฐฯ ได้ตั้งฐานทัพทหารบนมากมายบนหลายเกาะของโอกินาวะ

ใน ค.ศ. 1972 รัฐบาลสหรัฐฯ ได้คืนโอกินาวะคืนให้แก่รัฐบาลญี่ปุ่นภายใต้สนธิสัญญาความร่วมมือและความปลอดภัยระดับทวิภาคีระหว่างสหรัฐและญี่ปุ่น (ภาษาอังกฤษ: Treaty of Mutual Cooperation and Security between the United States and Japan; ภาษาญี่ปุ่น: 日本国とアメリカ合衆国との間の相互協力及び安全保障条約 *Nippon-koku to Amerika-gasshūkoku to no Aida no Sōgo Kyōryoku oyobi Anzen Hoshō Jōyaku*) ในปัจจุบัน กองกำลังสหรัฐอเมริกาในญี่ปุ่น (ภาษาอังกฤษ: United States Forces in Japan (USFJ) ; ภาษาญี่ปุ่น: 在日米軍 *Zainichi Beigun*) มีขนาดใหญ่ถึง 27,000 นาย รวมถึงนาวิกโยธิน 15,000 นาย ซึ่งมีทั้งกองทัพบก กองทัพเรือ และกองทัพอากาศ นอกจากนี้ยังมีสมาชิกครอบครัวอีก 22,000 คนอาศัยอยู่ในโอกินาวะ เนื้อที่ 18% ของเกาะโอกินาวะอันเป็นเกาะหลักเป็นพื้นที่ของฐานทัพสหรัฐฯ และ 75% ของ USFJ ของในจังหวัดโอกินาวะ

จำนวนอุบัติเหตุและอาชญากรรมที่คนของสหรัฐฯ เป็นผู้ก่อนั้น ได้ทำให้ชาวโอกินาวะสนับสนุนการตั้งฐานทัพน้อยลงทุกที ๆ อย่างไรก็ตาม รัฐบาลสหรัฐฯและญี่ปุ่นต่างเห็นพ้องกันว่าการมีฐานทัพทหารบนเกาะโอกินาวะนั้นจำเป็นอย่างยิ่ง เหตุการณ์คนของสหรัฐฯข่มขืนเด็กหญิงอายุ 12 ขวบบนเกาะโอกินาวะในค.ศ. 1995 ได้ก่อให้เกิดกระแสต่อต้านฐานทัพสหรัฐฯเป็นอย่างมาก ส่งผลให้รัฐบาลสหรัฐฯและญี่ปุ่นต้องย้ายฐานทัพอากาศนาวิกโยธินฟุเตนมะ (Marine Corps Air Station Futenma หรือ MCAS Futenma) และฐานทัพเล็กอื่น ๆ ออกไปห่างไกลชุมชน อย่างไรก็ตาม ในปัจจุบัน การปิดฐานทัพถูกเลื่อนออกไปอย่างไม่มีกำหนด ประเด็นนี้ได้ก่อให้เกิดความรู้สึกต่อต้านญี่ปุ่นและกลุ่มเรียกร้องอิสรภาพรีวกีว (琉球独立運動 *Ryūkyū Dokuritsu Undō*) ขึ้นมาไม่นานมานี้เอง

ภูมิศาสตร์
----------

บทความหลัก: เกาะรีวกีว
### เกาะหลัก

เกาะต่าง ๆ ซึ่งประกอบกันเป็นจังหวัดโอกินาวะนั้นเป็นสองในสามของเกาะรีวกีว เกาะที่มีอยู่คนของโอกินาวะนั้นปรกติแล้วแบ่งออกเป็นกลุ่มเกาะสามกลุ่ม เรียงจากตะวันออกเฉียงเหนือไปตะวันตกเฉียงใต้ได้ดังนี้

* โอกินาวะ
	+ อิเอจิมะ
	+ คูเมจิมะ
	+ โอกินาวะ
	+ เครามะ
* มิยาโกะ
	+ มิยาโกะจิมะ
* ยาเอยามะ
	+ อิริโอโมเตจิมะ
	+ อิชิงากิ
	+ โยนางูนิ

เทศบาล
------

### นคร

แผนที่เทศบาลในจังหวัดโอกินาวะ  
     นคร      เมือง      หมู่บ้าน
จังหวัดโอกินาวะประกอบด้วยเทศบาลนคร 11 แห่ง ดังนี้

| ธง | ชื่อ | พื้นที่ (ตร.กม.) | ประชากร (คน) | รหัสท้องถิ่น |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| ภาษาญี่ปุ่น | ภาษาโอกินาวะ | ภาษาอื่น |
| ทับศัพท์ไทย | โรมาจิ | คันจิ | คานะ | โรมาจิ |
|  | นาฮะ (เมืองหลวง) | Naha-shi | 那覇市 | な | *Nafa* |  | 39.98 | 317,405 | 47201-8 |
|  | กิโนวัง | Ginowan-shi | 宜野湾市 | じのーん | *Jinōn* |  | 19.80 | 94,405 | 47205-1 |
|  | อิชิงากิ | Ishigaki-shi | 石垣市 | いしがち | *ʔIshigaci* | Isïgaksï, Ishanagzï (ภาษายาเอยามะ) | 229.15 | 47,562 | 47207-7 |
|  | อูราโซเอะ | Urasoe-shi | 浦添市 | うらー | *ʔUrasī* |  | 19.48 | 113,992 | 47208-5 |
|  | นาโงะ | Nago-shi | 名護市 | なぐ | *Nagu* | Naguu [ナグー] (ภาษาคูนิงามิ) | 210.90 | 61,659 | 47209-3 |
|  | อิโตมัง | Itoman-shi | 糸満市 | いちゅまん | *ʔIcuman* |  | 46.63 | 59,605 | 47210-7 |
|  | โอกินาวะ | Okinawa-shi | 沖縄市 | うちなー | *ʔUcinā* |  | 49.72 | 138,431 | 47211-5 |
|  | โทมิงูซูกุ | Tomigusuku-shi | 豊見城市 | みぐく | *Timigusiku* |  | 19.19 | 61,613 | 47212-3 |
|  | อูรูมะ | Uruma-shi | うるま市 | うるま | *ʔUruma* |  | 87.02 | 118,330 | 47213-1 |
|  | มิยาโกจิมะ | Miyakojima-shi | 宮古島市 | なーく、みゃーく | *Nāku*, *Myāku* | Myaaku (ภาษามิยาโกะ) | 204.20 | 54,908 | 47214-0 |
|  | นันโจ | Nanjō-shi | 南城市 | ーぐく | *Fēgusiku* |  | 49.94 | 41,305 | 47215-8 |

ภาษาและวัฒนธรรม
---------------

เนื่องจากในอดีต โอกินาวะ เคยมีเอกราชของตัวเองมาก่อน ภาษาและวัฒนธรรมของโอกินาวะจึงค่อนข้างแตกต่างจากญี่ปุ่น

### ภาษา

ยังคงมีผู้พูดภาษารีวกีวอยู่บ้าง ซึ่งผู้พูดภาษาญี่ปุ่นจะเข้าใจได้ยาก ภาษารีวกีวอันนี้ไม่เป็นที่ยอมรับในญี่ปุ่นแผ่นดินใหญ่ คนรุ่นใหม่ละเลยภาษาพื้นเมืองดั้งเดิมของตัวเองมากขึ้นทุกที ๆ นักภาษาศาสตร์ที่ไม่ใช่ชาวญี่ปุ่นส่วนมากจัดให้ภาษารีวกีวอันมีความแตกต่างจากภาษาญี่ปุ่น แต่ในชาวญี่ปุ่นและชาวท้องถิ่นจัดให้เป็นภาษาท้องถิ่นหนึ่งของญี่ปุ่น โดยปัจจุบัน ภาษาญี่ปุ่นมาตรฐานถูกใช้เป็นภาษาทางการ ในความเป็นจริงแล้ว ภาษาที่ชาวโอกินาวะอายุต่ำกว่า 60 ปีใช้กันทั่วไปเป็นภาษาญี่ปุ่นสำเนียงโอกินาวะที่เรียกว่า ภาษาปากโอกินาวัน (ウチナーヤマトグチ, 沖縄大和口 *Uchinā Yamatoguchi*) ซึ่งได้รับอิทธิพลจากภาษารีวกีวอัน และภาษาอังกฤษสำเนียงอเมริกัน และมักสับสนกับภาษาโอกินาวันดั้งเดิม (ウチナーグチ *Uchinaaguchi*) ที่มักใช้ในการการแสดงและการละเลนพื้นเมือง เช่น เพลงพื้นเมือง ระบำพื้นเมือง เป็นต้น นอกจากนี้ ข่าวท้องถิ่นยังใช้ภาษาโอกินาวันดั้งเดิมเช่นกัน

### ศาสนา

ชาวโอกินาวะ มีความเชื่อของตัวเอง โดยจะบูชาบรรพบุรุษ และเคารพความสัมพันธ์ระหว่างชีวิต ความตาย เทพเจ้า และวิญญาณต่าง ๆ ที่สถิตในธรรมชาติ

### อิทธิพลทางวัฒนธรรม

วัฒนธรรมโอกินาวะได้รับอิทธิพลจากชาติต่าง ๆ ที่เคยทำการค้าด้วยกันมาแต่ในอดีต แม้ในปัจจุบัน เราอาจพบสินค้าและวัฒนธรรมจากประเทศต่าง ๆ เช่น จีน ไทย และออสโตรเนเชียน (ชวา มลายู) ในย่านการค้าของโอกินาวะ เราอาจพูดได้ว่าวัฒนธรรมที่โอกินาวะส่งออกไปทั่วโลกคือ คาราเต้ (空手 *Karate*) ซึ่งเป็นการผสมผสานกันอย่างลงตัวของศิลปะการต่อสู้ของจีนนั่นคือ กังฟู (功夫, gōngfū) และศิลปะการต่อสู้ดั้งเดิมของโอกินาวะ ศิลปะการต่อสู้นี้พัฒนาอย่างต่อเนื่องถึงสองสมัย คือในระหว่างการสั่งห้ามใช้อาวุธหลังการยึดครองของญี่ปุ่นจนถึงรัฐบาลเมจิ

สินค้าท้องถิ่นที่มีชื่อเสียงของโอกินาวะอีกอย่างคือ อาวาโมริ (泡盛 *Awamori*) ซึ่งเป็นสุรากลั่น ทำจากข้าวเจ้านำเข้าจากประเทศไทย

แผนที่อื่น
----------

* แผนที่ภูมิศาสตร์แผนที่ภูมิศาสตร์
* แผนที่เกาะแผนที่เกาะ

อ้างอิง
-------

1. ↑  Nussbaum, Louis-Frédéric. (2005). "Okinawa-ken" in **Japan Encyclopedia*, p. 746-747*, p. 746, ที่ Google Books
2. ↑  Nussbaum, "Naha" in *p. 686*, p. 686, ที่ Google Books
3. ↑  Inoue, Masamichi S. (2017), *Okinawa and the U.S. Military: Identity Making in the Age of Globalization*, Columbia University Press, ISBN 978-0-231-51114-8
4. ↑  "U.S. civilian arrested in fresh Okinawa DUI case; man injured". *The Japan Times*. July 2016. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2017-07-31. สืบค้นเมื่อ 2018-04-16. Under a decades-old security alliance, Okinawa hosts about 26,000 U.S. service personnel, more than half the total Washington keeps in all of Japan, in addition to base workers and family members.
5. ↑  山下町第１洞穴出土の旧石器について เก็บถาวร 2007-10-12 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน(ญี่ปุ่น), 南島考古22
6. ↑  *Okinawago jiten* (ภาษาญี่ปุ่น). Kokuritsu Kokugo Kenkyūjo, 国立国語研究所. Tōkyō: Zaimushō Insatsukyoku. March 30, 2001. p. 549. ISBN 4-17-149000-6. OCLC 47773506.`{{cite book}}`: CS1 maint: others (ลิงก์)

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ **จังหวัดโอกินาวะ**

* Map เก็บถาวร 2012-02-22 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Okinawa Prefecture เก็บถาวร 2018-03-12 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Okinawa Tourist Information WEB SITE Okinawastory เก็บถาวร 2012-03-09 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* คู่มือการท่องเที่ยว Okinawa จากวิกิท่องเที่ยว (ในภาษาอังกฤษ)

| * ด
* ค
* ก
 จังหวัดโอกินาวะ |
| --- |
| นาฮะ (เมืองหลวง) |
| นครศูนย์กลาง | 
* นาฮะ

 | แผนที่จังหวัดโอกินาวะ |
| นคร | 
* กิโนวัง
* โทมิงูซูกุ
* นันโจ
* นาโงะ
* มิยาโกจิมะ
* อิชิงากิ
* อิโตมัง
* อูราโซเอะ
* อูรูมะ
* โอกินาวะ

 |
| เมืองและหมู่บ้านแบ่งตามอำเภอ | 
* อำเภอคูนิงามิ
	+ กิโนซะ
	+ คิง
	+ คูนิงามิ
	+ นากิจิง
	+ โมโตบุ
	+ อนนะ
	+ อิเอะ
	+ โองิมิ
	+ ฮิงาชิ
* อำเภอชิมาจิริ
	+ คิตะไดโต
	+ คูเมจิมะ
	+ ซามามิ
	+ โทกาชิกิ
	+ โทนากิ
	+ มินามิไดโต
	+ ยาเอเซะ
	+ โยนาบารุ
	+ อางูนิ
	+ อิเซนะ
	+ อิเฮยะ
	+ ฮาเอบารุ
* อำเภอนากางามิ
	+ คาเดนะ
	+ คิตะนากางูซูกุ
	+ ชาตัง
	+ นากางูซูกุ
	+ นิชิฮาระ
	+ โยมิตัง
* อำเภอมิยาโกะ
	+ ทารามะ
* อำเภอยาเอยามะ
	+ ทาเกโตมิ
	+ โยนางูนิ

 |

| * ด
* ค
* ก
ญี่ปุ่น ภูมิภาค เขตมหานครและจังหวัดของประเทศญี่ปุ่น |
| --- |
| ภูมิภาค | 
* ฮกไกโด
* โทโฮกุ
* คันโต
	+ หมู่เกาะนัมโป
* ชูบุ
	+ โฮกูริกุ
	+ โคชินเอ็ตสึ
	+ ชินเอ็ตสึ
	+ โทไก
* คันไซ
* ชูโงกุ
	+ ซันอิง
	+ ซันโย
* ชิโกกุ
* คีวชู
	+ คีวชูเหนือ
	+ คีวชูใต้
	+ หมู่เกาะรีวกีว

 |  |
| เขตมหานคร | 
* โตเกียว
* เคฮันชิง
* ชูเกียว
* ฟูกูโอกะ-คิตะกีวชู
* ชิซูโอกะ-ฮามามัตสึ
* ซัปโปโระ
* เซ็นได
* ฮิโรชิมะ
* อุตสึโนมิยะ
* โอกายามะ
* คูมาโมโตะ
* นีงาตะ
* คาโงชิมะ
* มัตสึยามะ

 |
| จังหวัด | 

|  |  |
| --- | --- |
| ฮกไกโด | 
* ฮกไกโด

 |
| โทโฮกุ | 
* อาโอโมริ
* อิวาเตะ
* มิยางิ
* อากิตะ
* ยามางาตะ
* ฟูกูชิมะ

 |
| คันโต | 
* อิบารากิ
* โทจิงิ
* กุมมะ
* ไซตามะ
* ชิบะ
* โตเกียว
* คานางาวะ

 |
| ชูบุ | 
* นีงาตะ
* โทยามะ
* อิชิกาวะ
* ฟูกูอิ
* ยามานาชิ
* นางาโนะ
* กิฟุ
* ชิซูโอกะ
* ไอจิ

 |
| คันไซ | 
* มิเอะ
* ชิงะ
* เคียวโตะ
* โอซากะ
* เฮียวโงะ
* นาระ
* วากายามะ

 |
| ชูโงกุ | 
* ทตโตริ
* ชิมาเนะ
* โอกายามะ
* ฮิโรชิมะ
* ยามางูจิ

 |
| ชิโกกุ | 
* โทกูชิมะ
* คางาวะ
* เอฮิเมะ
* โคจิ

 |
| คีวชู | 
* ฟูกูโอกะ
* ซางะ
* นางาซากิ
* คูมาโมโตะ
* โออิตะ
* มิยาซากิ
* คาโงชิมะ
* โอกินาวะ

 |

 |