**วงศ์ลิงลม** (อังกฤษ: Lorisid; อินโดนีเซีย: *Kukang*) เป็นวงศ์ของสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ในอันดับไพรเมตวงศ์หนึ่ง ใช้ชื่อวงศ์ว่า Lorisidae (หรือ Loridae) สมาชิกในวงศ์นี้ที่เป็นที่รู้จักกันดี ประกอบไปด้วย ลิงลม หรือ นางอาย, ลิงลมเรียว, พอตโต, อังวานติโบ

ลักษณะ
------

ลักษณะของสัตว์ในวงศ์นี้ ถือเป็นไพรเมตขนาดเล็ก ลำตัวขนาดเท่าแมวบ้านหรือเล็กกว่า สีขนโดยปกติจะเป็นสีเทาหรือสีน้ำตาล สีเข้มที่ด้านข้างและด้านบนลำตัว มีดวงตากลมโตขนาดใหญ่ ใช้ประโยชน์ในการหากินในเวลากลางคืน ใบหน้ากลมแบน ใบหูมีขนาดเล็กและมักจะซ่อนอยู่ในขน นิ้วหัวแม่มือและนิ้วต่าง ๆ สั้น นิ้วเท้าที่สองของขาหลังมีกรงเล็บที่เหมาะสำหรับการทำความสะอาดขน หางสั้นหรือจะหายไปอย่างสมบูรณ์ เมื่อโตเต็มที่มีความยาวประมาณ 17-40 เซนติเมตร และมีน้ำหนักระหว่าง 0.3-2 กิโลกรัม ขึ้นอยู่กับชนิด มีฟันที่เขียนเป็นสูตรได้ คล้ายคลึงกับลีเมอร์: {\displaystyle {\tfrac {2.1.3.3}{2.1.3.3}}}

วงจรชีวิต
---------

มีระยะเวลาการตั้งท้องนานสี่ถึงหกเดือนและให้ลูกเต็มที่สองตัว ลูกอ่อนจะเกาะอยู่กับหน้าท้องของแม่หรือรอในรังขณะที่แม่ไปหาอาหาร ใช้เวลาประมาณ 3-9 เดือนขึ้นอยู่กับชนิด หย่านมและโตเต็มวัยภายใน 10-18 เดือน มีอายุยืนได้ถึง 20 ปี

พฤติกรรม
--------

เป็นสัตว์ที่ทรงตัวได้ดีบนต้นไม้ เป็นสัตว์ที่หากินในเวลากลางคืน ปกติจะเคลื่อนไหวเชื่องช้า แต่จะเคลื่อนไหวได้เร็วมากในเวลากลางคืนเมื่อจะจับอาหาร ปกติเป็นสัตว์กินเนื้อเป็นหลัก โดยจับสัตว์เล็ก ๆ กินเป็นอาหารได้หลากหลาย ทั้งแมงและแมลงต่าง ๆ, นก, ไข่นกและลูกนก หรือแม้กระทั่งค้างคาว อาจมีกินยอดใบอ่อนของพืชหรือผลไม้ต่าง ๆ เป็นอาหารรองลงไปได้ด้วย โดยปกติเป็นสัตว์ที่หากินและอาศัยอยู่ตามลำพัง

พบกระจายพันธุ์ในป่าดิบ หรือป่าเสื่อมโทรมของทวีปแอฟริกาตอนกลาง และในภูมิภาคเอเชียใต้จนถึงเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ในทวีปเอเชีย ในลิงลม หรือนางอาย ซึ่งพบในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ยังมีน้ำลายที่มีพิษร้ายแรงอีกต่างหาก โดยถือว่าเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมเพียงจำพวกเดียวที่มีพิษ โดยพิษนี้มีลักษณะคล้ายน้ำมันที่ผลิตออกมาจากข้อศอก ลิงลมจะผสมน้ำมันนี้กับน้ำลายตัวเองเพื่อใช้ในการกัด ปัจจุบัน นักวิทยาศาสตร์ยังไม่ทราบถึงสาเหตุที่แท้จริงของการพิษนี้ ซึ่งเป็นไปได้ทั้งใช้เพื่อการป้องกันตัว, แย่งชิงคู่และอาณาเขต, ล่าอาหาร รวมถึงมีไว้เพื่อกำจัดปรสิตสิ่งรบกวนตามร่างกายอีกด้วย

การจำแนก
--------

ปัจจุบันแบ่งออกได้เป็น 5 สกุล 11 ชนิด  (พบในประเทศไทย 2 ชนิด)

* อันดับ Primates
	+ อันดับย่อย Strepsirrhini: ไพรเมตที่ไม่ใช่ทาร์เซียร์
		- อันดับฐาน Lemuriformes
			* วงศ์ใหญ่ Lemuroidea
			* วงศ์ใหญ่ Lorisoidea
				+ **วงศ์ Lorisidae**
					- วงศ์ย่อย Perodicticinae
						* สกุล *Arctocebus*
							+ อังวานติโบคาลาบาร์, *Arctocebus calabarensis*
							+ อังวานติโบสีทอง, *Arctocebus aureus*
						* สกุล *Perodicticus*
							+ พอตโต, *Perodicticus potto*
						* สกุล *Pseudopotto*
							+ พอตโตแปลง, *Pseudopotto martini*
					- วงศ์ย่อย Lorinae
						* สกุล *Loris*
							+ ลิงลมเรียวแดง, *Loris tardigradus*
							+ ลิงลมเรียวเทา, *Loris lydekkerianus*
						* สกุล *Nycticebus*
							+ *Nycticebus bancanus*
							+ ลิงลมเหนือ, ลิงลมเบงกอล, *Nycticebus bengalensis*
							+ *Nycticebus borneanus*
							+ ลิงลมใต้, *Nycticebus coucang*
							+ ลิงลมชวา, *Nycticebus javanicus*
							+ *Nycticebus kayan*
							+ †*? Nycticebus linglom*
							+ ลิงลมบอร์เนียว, *Nycticebus menagensis*
							+ ลิงลมแคระ, *Nycticebus pygmaeus*
				+ วงศ์ Galagidae: กาลาโก
	+ อันดับย่อย Haplorrhini: ทาร์เซียร์, ลิง และเอป

อ้างอิง
-------

1. 1 2 3 4  Lorisidae "Family: Lorisidae". สยามเอนซิส. 9 October 2010. สืบค้นเมื่อ 28 May 2014. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่า `|url=` (help)
2. 1 2  "จอมซนแห่งเกาะชวา". ไทยพีบีเอส. 26 May 2014. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2014-08-14. สืบค้นเมื่อ 26 May 2014.
3. ↑  กองทุนสัตว์ป่าโลก สำนักงานประเทศไทย. *สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในประเทศไทยและภูมิภาคอินโดจีน*. กรุงเทพฯ : ไซรัสการพิมพ์, 2543. 256 หน้า. ISBN 978-9749-906-651
4. 1 2  Groves, C. (2005-11-16). Wilson, D. E.; Reeder, D. M. (บ.ก.). *Mammal Species of the World* (3rd ed.). Johns Hopkins University Press. pp. 121–123. ISBN 0-801-88221-4.
5. ↑  Brandon-Jones, D.; Eudey, A. A.; Geissmann, T.; Groves, C. P.; Melnick, D. J.; Morales, J. C.; Shekelle, M.; Stewart, C.-B. (2004). "Asian Primate Classification" (PDF). *International Journal of Primatology*. **25** (1): 100.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
**วงศ์ลิงลม**

วิกิสปีชีส์มีข้อมูลภาษาอังกฤษเกี่ยวกับ ***Lorisidae***