เหรียญของเงินสกุล Mohar ของ รัฐกุรข่า (Gorkha) ลงนามกษัตริย์ พระเจ้าชาห์ปฤถวีนารายัณ ศาหะ ลงวันที่บนเหรียญ "มหาศักราช 1685" (ค.ศ. 1763) 
**ปฏิทินประจำชาติของอินเดีย** บางครั้งเรียกว่า **ปฏิทินศาลิวาหนะศักราช (Shalivahana Shaka)** ใช้ควบคู่ไปกับ ปฏิทินเกรกอเรียน ใช้ในรัฐกิจจานุเบกษาของอินเดีย (The Gazette of India) ใช้ในการประกาศข่าวออกอากาศโดย *All India Radio* ใช้เป็นปฏิทินทั่วไปและใช้ในการสื่อสารที่เป็นทางการของรัฐที่ออกโดย รัฐบาลอินเดีย

จากอิทธิพลของวัฒนธรรมอินเดียในทางประวัติศาสตร์ *ปฏิทินศก* (Saka calendar) ยังคงใช้ใน ชวา และ บาหลี ในหมู่ ชาวอินโดนีเซียที่นับถือฮินดู วัน Nyepi ซึ่งเป็น "วันแห่งความเงียบ" เป็นการเฉลิมฉลองปีใหม่ของ**ศก** (Saka) ในบาหลี วัน Sambat ของ เนปาล วิวัฒนาการมาจากปฏิทิน**ศก** ซึ่งยังใช้ในหลายพื้นที่ใน ฟิลิปปินส์ ยุคก่อนการล่าอาณานิคมตามคำอ้างของ Laguna Copperplate Inscription 

จากรูปแบบการใช้ปฏิทินนี้ ทำให้อาจสันนิษฐานการได้รับอิทธิพลจาก ปฏิทินฮินดู จาก ยุค Shalivahana ซึ่งมีอิทธิพลต่อปฏิทินอื่น ๆ ที่ยังใช้กันอย่างแพร่หลายทั่วไป

โครงสร้างปฏิทิน
---------------

เดือนตามปฏิทินนี้เป็นไปตามสัญลักษณ์ ของจักรราศีแบบท้่วไป(ที่อิงการโคจรของดวงอาทิตย์) แทนที่จะเป็นจักรราศีราศีแบบไซดีเรียล (ที่อิงการหมุนของโลกต่อดาวที่มีจุดอ้างอิงแน่นอน) ที่ใช้กับ ปฏิทินฮินดู 

| เดือนที่ | ชื่อ (ภาษาสันสกฤต อักษรไทย และ อักษรโรมัน) | ชื่อ (ภาษาบาลี อักษรไทย) | จำนวนวัน | วันที่เริ่มต้น (เทียบตามปฏิทินเกรกอเรียน) | จักรราศีท้่วไป | จักรราศีท้่วไป (ภาษาสันสกฤต อักษรโรมัน และ อักษรไทย) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | ไจตฺร (Chaitra) | จิตฺต | 30/31 | 22/21 มีนาคม | ราศีเมษ 
(Aries) | Meṣa (เมษา) |
| 2 | ไวศาข (Vaishākha) | วิสาข | 31 | 21 เมษายน | ราศีพฤษภ 
(Taurus) | Vṛṣabha (พฤษภา หรือ วฤษภา) |
| 3 | เชฺยษฺฐ (Jyēshtha) | เชฏฺฐ | 31 | 22 พ.ค. | ราศีเมถุน 
(Gemini) | Mithuna (มิถุนา) |
| 4 | อาษาฒ (Āshādha) | อาสาฬฺห | 31 | 22 มิถุนายน | ราศีกรกฎ (Cancer) | Karkata / Karka (กรกฎา หรือ กรกา) |
| 5 | ศฺราวณ (Shrāvana) | สาวน | 31 | 23 กรกฎาคม | ราศีสิงห์ (Leo) | Simha (สิงหา) |
| 6 | ภาทฺร (Bhaadra) | ภทฺทปท, 
โปฏฺฐป | 31 | 23 สิงหาคม | ราศีกันย์ 
(Virgo) | Kanyā (กันยา) |
| 7 | อาศฺวิน (Āshwin) | อสฺสยุช | 30 | 23 กันยายน | ราศีตุลย์
(Libra) | Tulā (ตุลา) |
| 8 | การฺตฺติก ( Kārtika) | กตฺติก | 30 | 23 ตุลาคม | ราศีพิจิก
(Scorpio) | Vṛścik‌‌‌a (พฤศจิกา หรือ วฤศจิกา) |
| 9 | อักรหายนา (Agrahayana) | อกฺกหาย | 30 | 22 พฤศจิกายน | ราศีธนู
(Sagitarius) | Dhanur (ธนุรฺ) |
| 10 | เปาษ (Pausha) | ปุสฺส | 30 | 22 ธันวาคม | ราศีมังกร
(Capricorn) | Makara (มกรา) |
| 11 | มาฆ ( Māgha) | มาฆ | 30 | 21 มกราคม | ราศีกุมภ์
(Aquarius) | Kumbha (กุมภา) |
| 12 | ผาลฺคุน (Phalguna) | ผคฺคุณ | 30 | 20 กุมภาพันธ์ | ราศีมีน
(Pisces) | Mīna (มีนา) |
|

ไจตฺร (Chaitra) เป็นเดือนแรกของปฏิทินนี้ มี 30 วันเริ่มในวันที่ 22 มีนาคม(ตามปฏิทินสุริคติไทย) ยกเว้น ปีอธิกสุรทิน ซึ่งเดืิอนนี้มี 31 วัน และเริ่มจากวันที่ 21 มีนาคม 

ในช่วงครึ่งแรกของปีในปฏิทินนี้ทุกเดือนมี 31 วัน เพื่อทดการเคลื่อนไหวช้าลงของดวงอาทิตย์เข้าสู่ สุริยุปราคา ในช่วงครึ่งปีนี้ 

ชื่อของเดือนทั้งหมดในปฏิทินประจำชาติของอินเดียสืบทอดมาจาก ปฏิทินฮินดู ที่เป็นปฏิทินสุริยจันทรคติ โดยยังคงการเรียกชื่อของเดือนตามแบบเดิมอยู่ อาจทำให้เกิดความสับสนได้ว่าเป็นการแบ่งช่วงวันในแต่ละเดือนตามแบบปฏิทินฉบับใด

ชื่อของวันในสัปดาห์ วันแรกของสัปดาห์คือ รวิวาร (Ravivara) (คือ วันอาทิตย์) ปฏิทินอย่างเป็นทางการพิจารณาโดยรัฐบาลอินเดีย โดยนับสัปดาห์จากวันอาทิตย์ถึงวันเสาร์ 

วันของปฏิทินศก (Saka calendar)| วันธรรมดา | ปฏิทินศก | ปฏิทินเกรกอเรียน |
| --- | --- | --- |
| 0 | รวิวาร (Ravivara) | วันอาทิตย์ |
| 1 | โสมฺวาร (Somvara) | วันจันทร์ |
| 2 | มงคลาวาร (Mangalavara) | วันอังคาร |
| 3 | พุธวาร (Budhavara) | วันพุธ |
| 4 | พฤหฺสปฺตีวาร (Brahaspativara) | วันพฤหัสบดี |
| 5 | สุขราวาร (Sukravara) | วันศุกร์ |
| 6 | ศนิวาร (Sanivara) | วันเสาร์ |

ปีจะถูกอ้างอิงจาก มหาศักราช (การนับปีตามยุคศกะ (Saka era)) โดยเริ่ม ปีที่ 0 ในปี 78 ของ ยุคทั่วไป ในการกำหนดปีอธิกสุรทินให้เพิ่ม 78 ปีในปีมหาศักราช - ถ้าผลลัพธ์เป็นปีอธิกสุรทินในปฏิทินเกรกอเรียนปีสีกาก็เป็นปีอธิกสุรทินเช่นกัน โครงสร้างของมันเหมือนกับ ปฏิทินเปอร์เซีย

การปรับใช้
----------

คณะกรรมการปฏิรูปปฏิทิน โดยนักฟิสิกส์ดาราศาสตร์อาวุโสชาวอินเดีย Meghnad Saha (หัวหน้าคณะกรรมการ) ภายใต้หน่วยงานของ สภาวิจัยวิทยาศาสตร์และอุตสาหกรรม และ สมาชิกของคณะกรรมการ ได้แก่ AC Banerjee, KK Daftari, JS Karandikar, Gorakh Prasad, RV Vaidya และ NC Lahiri มีภารกิจขั้นต้น คือ การสังคายนาปฏิทินให้ถูกต้องตามวิถีทางวิทยาศาสตร์ซึ่งต้องสามารถนำไปใช้ได้ทั่วอินเดียนั้นเป็นงานมหึมาเนื่ิองจากคณะกรรมการต้องทำการศึกษารายละเอียดเกี่ยวกับปฏิทินที่แตกต่างกันมากกว่าสามสิบแบบที่ใช้แพร่หลายในภูมิภาคต่างๆของประเทศ ภารกิจนี้มีความซับซ้อนมากขึ้นโดยต้องรวมปฏิทินเหล่านั้นเข้ากับความคิดทางศาสนาและความอ่อนไหวของประเพณีในท้องถิ่นต่าง ๆ 

ชวาหะร์ลาล เนห์รู (Jawaharlal Nehru) นายกรัฐมนตรีคนแรกของอินเดียได้เขียนบทนำของรายงานของคณะกรรมการ (ซึ่งตีพิมพ์ในปี 2498) ว่า "*(ปฏิทินต่างกัน) เหล่านี้ แสดงถึงความแตกแยกทางการเมืองในอดีตของประเทศ... บัดนี้เราได้รับอิสรภาพแล้ว เป็นที่พึงปรารถนาอย่างชัดเจนว่าเราควรมีเอกภาพที่ชัดเจนในปฏิทินสำหรับพลเมืองของเรา สังคมของเรา และประสงค์อื่น ๆ ซึ่งภารกิจนี้ควรสัมฤทธิ์ผลการแก้ปัญหาตามแนวทางวิทยาศาสตร์*"

การใช้งานเริ่มต้นอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 1 เดือนไจยตรา ม.ศ. 1879 หรือ วันที่ 22 มีนาคม พ.ศ. 2500 (ค.ศ. 1957)

ดูเพิ่มเติม
-----------

* ปฏิทินฮินดู
* ปฏิทิน
* มหาศักราช
* ฤดู (Ritu - Indian season)

อ้างอิง
-------

1. ↑   เก็บถาวร 2015-02-23 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน Meghnad Saha

* *รายงานของคณะกรรมการปฏิรูปปฏิทิน* (New Delhi: Council of Scientific and Industrial Research, 1955) - ลิงค์ออนไลน์
* *เวลาในการทำแผนที่: ปฏิทินและประวัติ* โดย EG Richards ( ISBN 978-0-19-286205-1 ), 1998, น.   184–185