**ปากน้ำโพ** อาจหมายถึง

1) พื้นที่บริเวณปากแม่น้ำโพ แควใหญ่ หรือ แม่น้ำน่าน 

2) จุดบรรจบของแม่น้ำปิงและแม่น้ำน่าน เป็นแม่น้ำเจ้าพระยา

3) ชุมชนการค้าของชาวจีนที่ก่อตั้งขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 4 อยู่บริเวณปากแม่น้ำโพ แควใหญ่ หรือ แม่น้ำน่าน 

4) ตำบลปากน้ำโพ หรือ เมืองปากน้ำโพ  ตำบลในอำเภอเมืองนครสวรรค์ จังหวัดนครสวรรค์

6) อำเภอปากน้ำโพ เมืองปากน้ำโพในช่วงปี พ.ศ. 2460-2481 เป็นพื้นที่ศูนย์กลางการปกครองของจังหวัด ที่ควบรวมเมืองปากน้ำโพและเมืองนครสวรรค์เข้าด้วยกัน 

7) ชื่อเรียกแบบไม่เป็นทางการของเมืองนครสวรรค์ จังหวัดนครสวรรค์ หลัง พ.ศ. 2481 จนถึงปัจจุบัน 

8) ตลาดปากน้ำโพ ย่านการค้าเก่าแก่และศูนย์กลางความเจริญของจังหวัดนครสวรรค์ 

9) สถานีรถไฟปากน้ำโพ - สถานีรถไฟในทางรถไฟสายเหนือ จังหวัดนครสวรรค์

  

**มีตั้งข้อสันนิษฐานเกี่ยวกับที่มาของคำว่า "ปากน้ำโพ" ดังนี้** 

**ข้อสมมติฐานที่ 1** ปากน้ำโพมาจาก ปากน้ำโผล่ เพราะเป็นพื้นที่ปากแม่น้ำ ที่แม่น้ำปิง วัง ยมและน่าน มาโผล่รวมกันเป็นต้นแม่น้ำเจ้าพระยา

**ข้อสมมติฐานที่ 2** ปากน้ำโพมาจาก ต้นโพธิ์ที่อยู่บริเวณปากแม่น้ำ เนื่องจากมีต้นโพธิ์ใหญ่อยู่ริมตลิ่งใกล้วัดโพธาราม ประชาชนจึงเรียกว่า "ปากน้ำโพธิ์" "ปากแม่น้ำโพธิ์" ต่อมาค่อย ๆ กร่อนกลายเป็น "ปากน้ำโพ" มาจนปัจจุบัน 

**ข้อสมมติฐานที่ 3** ปากน้ำโพมาจาก ปากน้ำของวัดโพธาราม หรือ วัดโพธิ์ ซึ่งสภาพภูมิศาสตร์บ้านเมือง ที่มีปากน้ำไหลมารวมกันตรงบริเวณวัดโพธาราม จึงเรียกต่อๆกันว่าปากน้ำวัดโพธาราม และพัฒนาเปลี่ยนมาเป็น "ปากน้ำวัดโพ" และ "ปากน้ำโพ" ในที่สุด 

**ข้อสมมติฐานที่ 4** ปากน้ำโพมาจาก ปากน้ำของแม่น้ำโพ ซึ่งเป็นชื่อของแม่น้ำปิง ส่วนที่แม่น้ำปิงและแม่น้ำวังไหลมาบรรจบรวมกันตั้งแต่จังหวัดตากถึงนครสวรรค์ ดังนั้นตรงปากน้ำปิงมาสบกับแม่น้ำน่าน เรียกว่า "ปากน้ำโพ"   

**ข้อสมมติฐานที่ 5** ปากน้ำโพมาจาก ปากน้ำของแม่น้ำโพ ซึ่งเป็นชื่อของแม่น้ำน่าน บริเวณตั้งแต่อุตรดิตถ์จนถึงนครสวรรค์ เพราะไหลผ่านตลาดการค้าบางโพ-ท่าอิฐ จังหวัดอุตรดิตถ์ ซึ่งเจริญรุ่งเรืองขึ้นประมาณสมัยรัชกาลที่ 3 จนถึงต้นรัชกาลที่ 4 โดยเป็นตลาดน้ำแบบเรือนแพที่ขนสินค้าจากภาคกลางไปค้าขายในพื้นที่สิบสองพันนา หลวงพระบาง แพร่ น่าน ฯลฯ ดังนั้นจึงเรียกพื้นที่ตรงปากน้ำน่านว่า ปากน้ำโพ  ซึ่งแม่น้ำโพ หรือ แม่น้ำคลองโพมาจากคลองโพที่อยู่ในจังหวัดอุตรดิตถ์ แล้วไหลลงมาแม่น้ำน่าน 

**ข้อสมมติฐานที่ 6** ปากน้ำโพมาจาก ปากแม่น้ำโพ ซึ่งเป็นจุดบรรจบของแม่น้ำสวรรคโลก (แม่น้ำยม) และแม่น้ำพิษณุโลก (แม่น้ำน่าน)   ที่ตำบลเกยไชย อำเภอชุมแสง จังหวัดนครสวรรค์ ไหลลงมาบรรจบกับแม่น้ำปิง จนเกิดเป็นแม่น้ำเจ้าพระยา

|  |  |
| --- | --- |
| Disambiguation icon |  หน้าแก้ความกำกวมนี้รวมบทความที่มีชื่อเหมือนหรือใกล้เคียงกัน
ถ้าลิงก์ภายในใดนำคุณมาหน้านี้ คุณอาจต้องการแก้ไขลิงก์ให้ชี้ไปยังหน้าที่ต้องการโดยตรง |

1. 1 2 3 4 5 6 7 8  Rianthong, S. (2023). The Timeline and Change of Communities in The Area of Paknampo Before 1957. *DEC Journal*, *2*(2), 105–144. Retrieved from https://so07.tci-thaijo.org/index.php/decorativeartsJournal/article/view/2028
2. ↑  ปิติชัย พงษ์วานิชอนันต์. (2543). *นครสวรรค์.* องค์การค้าของคุรุสภา.
3. 1 2  สํานักศิลปะและวัฒนธรรม ราชภัฏนครสวรรค์. (2562). *นครสวรรค์ศึกษา.* วิสุทธิ์การพิมพ์.
4. ↑  หลวงเทศาจิตรวิจารณ์. (2468). *ว่าด้วยแม่น้ำที่มีในประเทศสยาม.* โรงพิมพ์โสภณพิพรรฒธนากร.
5. ↑  ราชบัณฑิตยสถาน. (2520). *อักขรานุกรมภูมิศาสตร์ไทย ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2520 เล่ม 1, 2, 3.* (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรมการปกครอง.
6. ↑  ทิวารักษ์ เสรีภาพ. (2553). เมืองปากน้ำโพโดยย่อ. *ภาพเก่าเล่าขานตำนานเมืองปากน้ำโพ.* ใน อเนก นาวิกมูล และคณะ (บ.ก.). (น. 20-21). โรงพิมพ์เดือนตุลา.
7. ↑  สุจิตต์ วงษ์เทศ. (2559, 5 กุมภาพันธ์). สุจิตต์ วงษ์เทศ : *ปากน้ำโพ (นครสวรรค์) ได้ชื่อจากปากน้ำของแม่น้ำโพ (อุตรดิตถ์).* https://www.matichon.co.th/entertainment/arts-culture/news\_26858
8. ↑  สํานักศิลปะและวัฒนธรรม ราชภัฏนครสวรรค์. (2562). *นครสวรรค์ศึกษา.* วิสุทธิ์การพิมพ์.
9. ↑  Carter, Cecil. (1904). *The Kingdom of Siam - Ministry of Agriculture, Louisiana Purchase Exposition*. G.P. Putnam's Sons.