recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**มารัง** (มลายู: *Marang*; ประชากรโดยประมาณ (สำมะโน ค.ศ. 2000): 4,896) เป็นเมืองในอำเภอมารังที่อยู่ในรัฐตรังกานู ประเทศมาเลเซีย ตัวเมืองตั้งอยู่ริมชายฝั่งทะเลจีนใต้บนทางหลวงหลักระหว่างกัวลาเตอเริงกานูกับกวนตัน เศรษฐกิจหลักในบริเวณนี้คือการประมง และการท่องเที่ยว

ศัพทมูลวิทยา
------------

ชื่ออำเภอนี้มีที่มาจากผู้ประกอบการชาวจีนซึ่งเป็นหนึ่งในคนกลุ่มแรกที่เข้ามาตั้งถิ่นฐานในบริเวณนี้ ผู้ประกอบการคนนั้นเป็นที่รู้จักกันในชื่อ "หม่า" (馬 แปลว่าม้า) และขายผลิตภัณฑ์จากทะเลแบบแห้ง โดยผลิตภัณฑ์จากทะเลได้แก่ปลาและหมึกตากแห้งบนราวซึ่งชาวบ้านเรียกว่า *รัง* ทำให้บริเวณนี้เป็นที่รู้จักในชื่อ *หม่ารัง* (กล่าวคือ '*รัง*ของหม่า') และเพี้ยนเสียงกลายเป็น *มารัง* ในภายหลัง

อ้างอิง
-------

1. ↑  Dept. of Urban and Rural Planning, Terengganu State Government. *Rancangan Struktur Negeri Terengganu 2005-2015* (Malay), 2005
2. ↑  "Marang: Sejarah" (ภาษามาเลย์). Pusat Internet Desa Marang. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2007-05-10. สืบค้นเมื่อ 2007-03-21.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* Official Website of Marang District Council
* Visit Terengganu 2008 Blog
* Rahman Bakar - Pegawai Pembangunan Parlimen Marang เก็บถาวร 2011-10-27 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน

พิกัดภูมิศาสตร์: 5°12′0″N 103°13′12″E﻿ / ﻿5.20000°N 103.22000°E﻿ / 5.20000; 103.22000
**สาวปากฉีก** (ญี่ปุ่น: 口裂け女; โรมาจิ: *Kuchisake-onna*; อังกฤษ: Slit-Mouthed Woman) เป็นหญิงสาวในปกรณัมญี่ปุ่นซึ่งถูกสามีผู้หึงหวงทำร้ายจนเสียอวัยวะ และต่อมากลายเป็นผีร้าย [[Medusa|อาฆาตผีร้าย (Medusa) (onryō) เรื่องสาวปากฉีกนั้นเริ่มโจษจันกันในปี 2522 จนแพร่ไปทั่วประเทศในเวลาอันเร็วและยังให้เกิดความตื่นตระหนกในหลายหัวเมือง ถึงขนาดที่มีรายงานข่าวว่าโรงเรียนต้องจัดครูคุ้มกันนักเรียนจนถึงบ้านโดยสวัสดิภาพ และเจ้าพนักงานตำรวจต้องเพิ่มเวรยาม

ตำนาน
-----

### ตำนานดั้งเดิม

เรื่องสาวปากฉีกนั้นปรากฏในสมัยเฮอัง ความว่า หญิงคนหนึ่งเป็นภารยาหรืออนุภริยาซามูไรนายหนึ่ง แต่ไม่ซื่อตรงต่อสามี สามีพบเข้าก็โกรธ เอาดาบสับปากนางจนถึงใบหู แล้วว่า "ดูเถิดคนเขาจะเห็นว่ามึงงดงามอยู่อีกหรือไม่" หญิงนั้นก็ตาย แต่เพราะใจพยาบาทสามี จึงไม่ไปผุดไปเกิด กลับกลายเป็นผีร้ายมาแก้แค้นสามีและหลอกหลอนผู้คนอยู่ทั่วไป

### ตำนานปัจจุบัน

ตำนานสาวปากฉีกกลับมาเป็นที่ร่ำลือกันอีกครั้งในต้นพุทธทศวรรษที่ 2500 ว่ากันว่า เด็กบางคนเมื่อเดินอยู่ลำพังในยามวิกาลอาจพบหญิงสาวคนหนึ่งสวมหน้ากากอนามัย ซึ่งเป็นธรรมเนียมปฏิบัติกันอยู่ในประเทศญี่ปุ่นเพื่อป้องกันมิให้คนอื่นติดโรคของตัวไปด้วยเป็นต้น ครั้นแล้ว หญิงนั้นจะหยุดเดินและถามเด็กว่า "ฉันสวยไหม" ถ้าเด็กบอกปัด หญิงนั้นจะล้วงกรรไกรออกมาตัดปากเด็กจนถึงแก่ความตาย ถ้าเด็กตอบรับ หญิงนั้นจะปลดหน้ากากอนามัยออก และยิ้มให้เด็กชมดู เผยให้เห็นปากที่ถูกแหวะจนถึงใบหูมีโลหิตท่วม ซึ่งเรียก "รอยยิ้มแบบแกล็สโกว" (Glasgow smile) แล้วถามเด็กนั้นอีกว่า "แล้วตอนนี้ฉันสวยไหม" ถ้าเด็กว่าไม่ หญิงนั้นจะล้วงกรรโกรมาตัดกายเด็กเป็นสองท่อน ถ้าว่าใช่ หญิงนั้นจะมอบความสวยงามให้แก่เด็กนั้นบ้างโดยเอากรรไกรตัดปากเด็กจนถึงใบหูเสีย เด็กไม่อาจวิ่งหนีหญิงคนนั้นพ้นได้ เพราะหญิงสาวจะปรากฏต่อเด็กอีกจนกว่าจะได้ประทุษร้ายเด็กนั้น

ครั้นบอกเล่ากันไปมาก็กลายเป็นมีวิธีหนีหญิงนั้นได้ขึ้นมา โดยถ้าหญิงนั้นถามว่าสวยไหม ก็ให้ตอบว่าน่ารักสองครั้งติด ๆ กัน หญิงนั้นก็จะสับสนฉงนใจอยู่ ก็ให้อาศัยจังหวะหนีไป ปล่อยให้หญิงร้ายครุ่นคิดอยู่หาคำตอบมิได้อย่างนั้น บางกระแสก็ว่า ให้ตอบ "ก็พอดูชม" หรือให้ถามกลับไปว่า "แล้วฉันล่ะน่ารักไหม" หญิงนั้นก็จะได้งงงวยเช่นกัน ที่ให้ตอบว่า "ฉันกำลังหมั้นหมายอยู่" ก็มี ตอบเช่นนั้นแล้วหญิงร้ายจะขอให้อภัยต่อการกระทำของนางและขอตัวจากไป และที่ว่า ขณะที่ถูกหญิงนั้นไล่ล่า ก็ให้โยนส้มสูกลูกไม้หรือโปรยลูกอมขนมหวานไป หญิงจะหันไปเก็บของเหล่านั้น เปิดโอกาสให้หนีพ้นไปได้ก็มี

ดูเพิ่ม
-------

* แมรีโชกเลือด (Bloody Mary), ความเชื่อทำนองเดียวกันในตำนานพื้นบ้านตะวันตก
* รอยยิ้มแบบแกล็สโกว (Glasgow smile), แหวะปากจนถึงใบหูแล้วยิ้ม
* อนเรียว (Onryō), คำเรียกผีร้ายในคติชนญี่ปุ่น
* เทะเกะเทะเกะ (Teke Teke), ผีหญิงร้ายอีกตนในคติชนญี่ปุ่น
* ตำนานพื้นบ้านญี่ปุ่น

อ้างอิง
-------

1. ↑  Severed Mouth Woman ที่ยูทูบ
2. ↑  Yoda, H & Alt, M. (2008) "Yokai Attack! The Japanese Monster Survival Guide" Kodansha Internation
3. ↑  "Have you heard the one about…?: A look at some of Japan's more enduring urban legends". *Japan Times*. June 7, 2005. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2013-08-14.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* (ญี่ปุ่น) สาวปากฉีก
* (อังกฤษ) ตำนานพื้นบ้านเรื่องสาวปากฉีก
* (อังกฤษ) *คุชิซะเกะอนนะ* ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส แก้ไขสิ่งนี้ที่วิกิสนเทศ
* (อังกฤษ) เรื่องผีญี่ปุ่น
อุซูลุดดีนคือรากฐานของความศรัทธา ชีอะฮ์มีความเชื่อว่าจะต้องมีความศรัทธาเป็นอันดับแรก หลังจากนั้นก็จะตามมาในข้อปฏิบัติอื่นๆ อุซูลุดดีนเกี่ยวข้องกับความศรัทธาส่วนฟุรูอุดดีนนั้นเกี่ยวกับการปฏิบัติ อุซูลุดดีนในทรรศนะของอะฮ์ลิสซุนนะฮ์ได้แก่เอกานุภาพ( เตาฮีด),ตำแหน่งศาสดา(นบูวัต)และการฟื้นคืนชีพ(มะอ๊าด) ส่วนในทรรศนะของชีอะฮ์เพิ่มความยุติธรรมของพระเจ้า(อัดล์)และตำแหน่งอิมาม(อิมามัต)เข้าไป พื้นฐานต่างๆของความศรัทธาได้ครอบคลุมศาสนาต่างๆเอาไว้ซึ่งมีความแตกต่างกันออกไปตามภาษา,กาลเวลาและชาติพันธ์

การศรัทธา
---------

การมีความเชื่อในอุซูลุดดีนนั้น ต้องได้มาจากการศึกษาค้นคว้า ไม่ใช่ได้มาจากการปฏิบัติตาม ผู้ใดที่ไม่มีความศรัทธาในอุซูลุดดีนก็จะถือว่าเป็นผู้ที่ตกศาสนา ในช่วงเริ่มต้น หนังสือภาคปฏิบัติบางเล่มได้พูดถึงอุซูลุดดีนไว้ หลักความเชื่อว่าด้วยเรื่องเอกานุภาพของพระเจ้า( เตาฮีด)หลักความเชื่อว่าด้วยเรื่องตำแหน่งศาสดา(,นบูวัต)และหลักความเชื่อว่าด้วยเรื่องการฟื้นคืนชีพ(มะอ๊าด) คือหลักศรัทธาร่วมในศาสนาอิสลาม ส่วนในเรื่องว่าด้วยตำแหน่งผู้นำ(อิมามัต)และความเชื่อว่าด้วยความยุติธรรมของพระเจ้า(อัดล์)เป็นความเชื่อของสำนักคิดชีอะฮ์(อยู่ในอุซูลุดดีน) บุคลใดที่ไม่มีความศรัทธาต่อสองสิ่งนี้ก็ถือว่าไม่ได้อยู่ในสำนักคิดชีอะฮ์ ถึงแม้ว่าจะไม่ได้ออกจากอิสลามก็ตาม

หลักศรัทธาของชีอะฮ์
-------------------

หลักการศรัทธาของสำนักคิดชีอะฮ์มีห้าข้อ ซึ่งสามข้อแรกอยู่ในหลักความเชื่อของอิสลามนั่นเอง ส่วนอีกสองข้อเป็นหลักความเชื่อของสำนักคิดชีอะฮ์ บุคลใดที่ไม่มีความศรัทธาต่อสองสิ่งนี้ถือว่าไม่ได้อยู่ในสำนักคิดชีอะฮ์ ถึงแม้ว่าจะไม่ได้ออกจากอิสลามก็ตาม 

1. **เตาฮีด คือ ความเป็นเอกะของพระผู็เป็นเจ้า**
2. อัดล์คือ ทุกๆการการปฏิบัติของพระเจ้านั้นทรงไว้ซึ่งความยุติธรรม พระองค์ไม่ทรงกดขี่ผู้ใด และพระองค์จะทรงจัดสรรทุกสรรพสิ่งในที่ของมัน พระองค์จะทรงปฏิบัติกับทุกสรรพสิ่งอย่างดีที่สุด
3. **นบูวัตคือการยอมรับการเป็นศาสดาของมุฮัมมัดบุตรของอับดุลลอห์และศาสดาท่านอื่นๆของพระเจ้า**
4. **อิมามัตคือภายหลังจากท่านศาสดาของอิสลามบรรดาอิมามได้รับตำแหน่งผู้ปกครองและผู้นำและพวกท่านทั้งหมดถูกเลือกโดยพระเจ้า**
5. มะอ๊าดคือวันหนึ่งทุกๆคนที่ได้รับมอบหมายหน้าที่ให้ปฏิบัติจะถูกเรียกกับไปยังพระเจ้าเพื่อสอบสวนถึงการกระทำต่างๆโดยพวกเขาจะได้รับรางวัล หรือถูกลงโทษและเรียกวันนั้นว่าวันสิ้นโลก(กิยามัต)

หลักการศรัทธาของอะฮ์ลิสซุนนะฮ์
------------------------------

1.เตาฮีด 2.นบูวัต 3.มับดะอ์(จุดเริ่มต้น)และมะอ๊าด(จุดจบ)นอกจากนั้นอะฮ์ลิสซุนนะฮ์ก็ยังมีความเชื่อในข้อปฏิบัติของอิสลาม(อัรกานุลอิสลาม)อีกเช่นกันเริ่มต้นด้วยการกล่าวชะฮาดะตัยน์(การปฏิญาณตนในการมีศรัทธาต่อพระเจ้าและศาสดา) และอีกสี่หลักการศรัทธารวมทั้งมีหลักปฏิบัติที่สำคัญในอิสลามคือ นมาซ,ศิลอด,ซะกาต,ฮัจญ์

อ้างอิง
-------

* ศูนย์กลางการตีพิมพ์ความเชื่อส่วนที่หลักการของศาสนา
**พร้อมเพย์** (PromptPay) เป็นบริการโครงสร้างพื้นฐานการชำระเงินและโอนเงินแบบทันที (real-time) ที่ใช้หมายเลขอ้างอิงอื่นแทนเลขที่บัญชีธนาคารที่จดจำยาก เช่น หมายเลขโทรศัพท์มือถือ เลขประจำตัวประชาชน เลขทะเบียนนิติบุคคล และ e-Wallet ID ให้บริการระบบโดย บริษัท เนชั่นแนล ไอทีเอ็มเอ๊กซ์ จำกัด พัฒนาระบบโดย Vocalink บริษัทในกลุ่ม Mastercard

ประวัติ
-------

พร้อมเพย์ (เดิม AnyID) เป็นหนึ่งในโครงการโครงสร้างพื้นฐานระบบการชำระเงินแบบอิเล็กทรอนิกส์แห่งชาติ (National e-Payment) เพื่อให้มีระบบรองรับการชำระเงินทางอิเล็กทรอนิกส์ที่ได้มาตรฐาน สอดคล้องกับการใช้งานเทคโนโลยีโดยเฉพาะ อินเทอร์เน็ตและโทรศัพท์มือถือที่ขยายวงกว้างขึ้น และมีการนำเทคโนโลยีเข้ามาใช้เพื่อประโยชน์ทางเศรษฐกิจโดยรวม โดยเมื่อวันที่ 22 ธันวาคม 2558 คณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบในหลักการแผนยุทธศาสตร์การพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานระบบการชำระเงินแบบอิเล็กทรอนิกส์แห่งชาติ

บริการ
------

บริการของพร้อมเพย์ ประกอบไปด้วย

* การโอนเงินระหว่างบุคคล (C2C)
* การจ่ายเงินสวัสดิการแห่งรัฐ
* การคืนภาษี
* พร้อมเพย์นิติบุคคล
* พร้อมเพย์ e-wallet
* การชำระบิลข้ามธนาคาร
* Thai QR Payment
* Pay Alert
* e-Donation
* Cross Border QR Payment

เหตุการณ์สำคัญ
--------------

10 มกราคม 2560 กรมสรรพากรเริ่มให้บริการโอนเงินคืนภาษีสำหรับบุคคลธรรมดาผ่านระบบพร้อมเพย์

24 มกราคม 2560 พร้อมเพย์เริ่มให้บริการโอนเงินสำหรับลูกค้ารายย่อยผ่านทางแอปพลิเคชันธนาคารบนโทรศัพท์มือถือ

1 พฤษภาคม 2563 กรมสรรพากรเริ่มให้บริการโอนเงินคืนภาษีสำหรับนิติบุคคลผ่านระบบพร้อมเพย์

อ้างอิง
-------

1. ↑  "PromptPay : the Game Changer for Payments". *www.bot.or.th* (ภาษาอังกฤษ). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-04-20. สืบค้นเมื่อ 2023-04-20.
2. ↑  ITMX. "ยินดีต้อนรับสู่ เนชั่นแนล ไอทีเอ็มเอ๊กซ์". *www.itmx.co.th*.
3. ↑  "Transforming Thailand to a digital economy". *b2b.mastercard.com* (ภาษาอังกฤษแบบบริติช). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2023-09-21. สืบค้นเมื่อ 2023-07-20.
4. ↑  "ดร. อนุชิต อนุชิตานุกูล - สังคมไร้เงินสด National e-Payment". *สารคดี* (ภาษาอังกฤษ). 2016-10-06.
5. ↑  "National e-Payment - หน้าหลัก". *www.epayment.go.th*.
6. ↑  "PromptPay". *www.bot.or.th*.
7. ↑
8. ↑  "PromptPay มาแล้วบนแอป Mobile Banking | Blognone". *www.blognone.com* (ภาษาอังกฤษ).
9. ↑
ระบำเทพบันเทิง เป็นระบำที่ประดิษฐ์ขึ้นใหม่ เมื่อปี พ.ศ. ๒๔๙๙ เพื่อแทรกในละครในเรื่องอิเหนา ตอน ลมหอบ เป็นระบำเทพบุตร และนางฟ้า ฟ้อนรำบำเรอองค์ปะตาระกาหลา ประดิษฐ์ท่ารำโดย หม่อมศุภลักษณ์ ภัทรนาวิก (หม่อมต่วน) และอาจารย์ลมุล ยมะคุปต์ ประพันธ์คำร้องประกอบเพลงแขกเชิญเจ้าและยะวาเร็วโดย ศาสตราจารย์มนตรี ตราโมท

การแต่งกาย
----------

* ตัวพระ แต่งกายยืนเครื่องพระ นุ่งผ้ายกจีบโจงหางหงส์ทับสนับเพลา สวมเสื้อปักดิ้นเลื่อมลายกนกแขนสั้น ปลายแขนติดกนก สวมเครื่องประดับถนิมพิมพาภรณ์ ศิราภรณ์ชฎายอดชัย

* ตัวนาง แต่งกายยืนเครื่องนาง นุ่งผ้ายกจีบหน้านางทิ้งชายพก สวมเสื้อในนาง ห่มด้วยผ้าห่มนาง ปักด้วยดิ้นเลื่อมลายกนก สวมเครื่องประดับถนิมพิมพาภรณ์ ศิราภรณ์มงกุฎกษัตริย์

เนื้อร้อง
---------

(ร้องเพลงแขกเชิญเจ้า)

เหล่าข้าพระบาท

ขอวโรกาส เทวฤทธิ์อดิศร

ขอฟ้อนกรายรำร่ายถวายกร

บำเรอปิ่นอมรปะตาระกาหลา

ผู้ทรงพระคุณ

ยิ่งบุญบารมีเพื่อเทวบดี

สุขสมรมยาเถลิงเทพพระสิมา

พิมานสำราญฤทัย

สุรศักดิ์ประสิทธิ์

สุรฤทธิ์กำจาย

ทรงสราญพระกาย

ทรงสบายพระทัย

ถวายอินทรีย์ต่างมาลีบูชา

ถวายดวงตาต่างปทีปจำรัสไข

ถ้อยคำอำไพต่างธูปหอมจุณจันทน์

ถวายดวงจิตอัญชลิตวรคุณ

ที่ทรงการุณย์ผองข้ามาแต่บรรพ์

ถวายชีวันรองบาทจนบรรลัย

สุรศักดิ์ประสิทธิ์

สุรฤทธิ์กำจาย

ทรงสราญพระกาย

ทรงสบายพระทัย

(ร้องเพลงยะวาเร็ว)

ร่วมกันร้องทำนองลำนำ

มาฟ้อนมารำให้รื่นเริงใจ (ซ้ำ)

ให้พร้อมให้เพรียงเรียงประดับ

เวียนไปได้จังหวะกัน

อัปสรฟ้อนส่ายกรีดกรายออกมา

ฝ่ายฝูงเทวาทำท่ากางกั้น (ซ้ำ)

เข้าทอดสนิทไม่บิดไม่ผัน (ซ้ำ)

ผูกพัน ผูกพันสุขเกษม

ปลื้มเปรมปลื้มเปรมปรีดา

อ้างอิง
-------

1. ↑
**เทรียครูนูร์ มองจากทางฝั่งตะวันตกเฉียงใต้** (สวีเดน: *Slottet Tre Kronor, sett från sydväst*) และถูกเรียกว่า "Tre Kronor från Slottsbacken" เป็นภาพวาดสีน้ำมันในปีค.ศ. 1661 โดยจิตรกรชาวดัตช์ชื่อ โคเวิร์ต เดรียคส์ กัมเพเชน ภาพวาดนี้แสดงองค์ประกอบของสถาบันพระมหากษัตริย์สวีเดน คือ พระราชวังเทรียครูนูร์ ซึ่งถูกทำลายด้วยเพลิงไหม้ใน ค.ศ. 1697 ภาพวาดนี้เป็นที่รู้จักในการใช้สีประกอบโครงสร้างภาพ

ต้นฉบับที่ลงนามและลงวันที่เป็นของพิพิธภัณฑ์เมืองสต็อกโฮล์ม (หมายเลขสินค้าคงคลัง SSM 11700) ภาพวาดนี้เป็นส่วนหนึ่งของของสะสมส่วนตัวในอังกฤษ ซึ่งเจ้าของสันนิษฐานว่าเป็นรูปของปราสาทดัตช์ที่ไม่มีใครรู้จัก ก่อนที่จะถูก "ค้นพบ" ความจริงโดยบริษัทสัญชาติดัตช์ชื่อ คุนสตานเดลเดอบัวร์ ใน ค.ศ. 1947 ในปีค.ศ. 1948 บริษัทคุนสตานเดลเดอบัวร์นำภาพวาดนี้ไปขายจำนวน 15.000, 00 ครูนาสวีเดน จากนั้นถูกซื้อโดยเมืองสต็อกโฮล์ม และจัดแสดงเป็นส่วนหนึ่งของนิทรรศการเริ่มเดือนมีนาคม ค.ศ. 1948 ที่พิพิธภัณฑ์ประจำเมือง

มหาวิทยาลัยอุปซอลามีสำเนาของภาพวาด (หมายเลขสินค้าคงคลัง UU 52) ซึ่งได้รับการอธิบายว่าเป็น "สำเนาร่วมสมัย" หรือ "สตูดิโอจำลองร่วมสมัย" ถูกบริจาคให้มหาวิทยาลัยโดยอดอล์ฟ ลุดวิก สเตียร์เนลด์เมื่อเขาเสียชีวิตในปี 1835 (ตามพินัยกรรมของเขาในปี 1820)  จนกระทั่งมีการค้นพบต้นฉบับที่มีลายเซ็น ไม่ทราบผู้สร้างภาพวาดในชุดสะสมของมหาวิทยาลัย ไม่เป็นที่รู้จักและเป็นสำเนา เขียนไว้บนด้านหลังของผืนผ้าใบในการครอบครองของสเตียร์เนลด์ว่า "ปราสาทสต็อกโฮล์มเก่าในรัชสมัยของสมเด็จพระราชินีนาถคริสตินา"

อ้างอิง
-------

1. 1 2  "Stadsmuseet vill köpa slottsvy" [City Museum Will Purchase Castle View]. *Dagens Nyheter* (ภาษาสวีเดน). Stockholm. 8 March 1948. p. 2.
2. 1 2  Strömbom, Sixten (1948). "Camphuysens Målning av Stockholms Slott" [Camphuysen's Painting of Stockholm's Castle]. *Samfundet Sankt Eriks Årsbok* (ภาษาสวีเดน). **1948**: 9–17.
3. ↑  "Nyförvärv" [New Acquisitions]. *Dagens Nyheter* (ภาษาสวีเดน). Stockholm. 21 March 1948. p. 11.
4. 1 2  Heinemann, Thomas; Ahlund, Mikael; Sidén, Karin; Werkmäster, Daniel, บ.ก. (2001). *Uppsala University Art Collection: Painting and Sculpture*. Uppsala, Sweden: Uppsala University. p. 76. ISBN 91-506-1479-7.
5. ↑  Heinemann, Thomas; Ahlund, Mikael; Sidén, Karin; Werkmäster, Daniel, บ.ก. (2001). *Uppsala University Art Collection: Painting and Sculpture*. Uppsala, Sweden: Uppsala University. pp. 25–26. ISBN 91-506-1479-7.

* Slottet Tre Kronor, sett från sydväst, Stockholm City: Digital City Museum (*ภาษาสวีเดน*)
* Slottet Tre Kronor, sett från sydväst, The Stockholm Source (*ภาษาสวีเดน*)


วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ **Slottet Tre Kronor, sett från sydväst**

* Slottet Tre Kronor, sett från sydväst, Stockholm City: Digital City Museum (*ภาษาสวีเดน*)
* Slottet Tre Kronor, sett från sydväst, The Stockholm Source (*ภาษาสวีเดน*)
**ซังซุง** ( ทิเบต: ཞང་ཞུང, ไวลี: *zhang zhung*, พินอินทิเบต: *xang xung*) เป็นอาณาจักรโบราณในแถบทิเบต มีใจกลางอยู่ที่งารี ในบันทึกสมัยราชวงศ์ถังยังมีการใช้อีกชื่อเรียกว่า "หยางถง" (羊同) โหย่วเว๋ย

อาณาจักรโบราณซังซุงก่อตั้งขึ้นในช่วงยุคเหล็ก ระหว่าง 1500 ปีก่อนคริสตกาลไปจนถึงศตวรรษที่ 1 และล่มสลายลงเพราะถูกพิชิตโดยจักรวรรดิทิเบตในปี ค.ศ. 644

จุดกำเนิด
---------

ตามตำนานของศาสนาเพินที่มีต้นกำเนิดในพื้นที่ซังซุงนั้น เดิมทีโลกนี้เป็นไข่ขนาดใหญ่ เปลือกไข่กลายเป็นภูเขาศักดิ์สิทธิ์สีขาว ไข่ขาว กลายเป็นทะเล และไข่แดงกลายมาเป็นไข่ขนาดกลาง 18 ฟอง แล้วจึงกลายมาเป็นต้นกำเนิดของสัตว์ชนิดต่าง ตามตำนานในพุทธศาสนาแบบทิเบตได้บอกถึงที่มาของชนชาติทิเบตไว้ว่าเป็นลูกหลานของลิงแสมและรากษสที่แต่งงานกัน

ประวัติศาสตร์
-------------

ชาวซังซุงนั้นเป็นต้นกำเนิดของศาสนาบอน และมีภาษาซังซุงที่มีอักษรมาร์เชนเป็นเอกลักษณ์ของตัวเองตามตำนานเล่าว่าผู้นำเผ่าซังซุงคนแรกชื่อว่าเซ็นรับ (ทิเบต: གཤེན་རབ་, ไวลี: *gShen rab*, พินอินทิเบต: *xen rab*) บ้างก็บอกว่าเซ็นรับเป็นพรรพบุรุษของชาวทิเบตประมาณ 200 ปี หรือสักห้ารุ่นก่อนนับจากยาชีแจ็นโปผู้เป็นต้นราชวงศ์ยาร์ลุงของชาวทิเบต ซึ่งก็คือช่วงประมาณ 4 ศตวรรษก่อนคริสตกาล

หลังจากการเรืองอำนาจของจักรวรรดิทิเบตชาวซังซุงก็ค่อย ๆ เสื่อมถอยลง กษัตริย์องค์สุดท้ายของซังซุงได้ขอแต่งงานกับน้องสาวของซงแจ็นกัมโปจึงทำให้กลายเป็นพันธมิตรกัน แต่ความสัมพันธ์ของทั้งสองฝ่ายกลับเลวร้ายลงเรื่อยๆ สุดท้ายแล้วซงแจ็นกัมโปได้สั่งปราบซังซุงในปี 642 จนล่มสลายลงแล้วกลายมาเป็นส่วนหนึ่งของจักรวรรดิทิเบต

อ้างอิง
-------

1. ↑  "John Vincent Bellezza: The Liturgies and Oracular Utterances of the Lha-pa of Upper Tibet" (PDF). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2018-08-27. สืบค้นเมื่อ 2018-12-16.
2. ↑  "西藏概況". 財團法人達賴喇嘛西藏宗教基金會. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2008-02-12. สืบค้นเมื่อ 2008-09-30.
3. ↑  "藏族：歷史，見村寨網：二十六個少數民族". 中央研究院歷史語言研究所. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2008-09-18. สืบค้นเมื่อ 2008-09-30.
**ยุทธการที่ไก่เซี่ย** (จีน: 垓下之戰; พินอิน: *Gāixià Zhī Zhàn*) การต่อสู้ที่เกิดขึ้นเมื่อ202 ปีก่อนคริสตกาล ระหว่างสงครามฉู่–ฮั่น ระหว่างหลิวปังและเซี่ยง อฺวี่ ท้ายที่สุดชัยชนะก็ตกเป็นของหลิวปัง ซึ่งสถาปนาตนเองขึ้นจักรพรรดิของจีนและก่อตั้งราชวงศ์ฮั่น

ปูมหลัง
-------

กองทัพฮั่นมีชัยชนะเหนือกองทัพฉู่หลายครั้ง, แต่พวกเขาไม่สามารถครอบครองแผ่นดินได้ทั้งหมด. ขณะเดียวกันทางตะวันออกของจีนยังอยู่ภายใต้การควบคุมของรัฐฉู่. ในที่สุดเซี่ยงอฺวี่ก็สามารถจัดระเบียบกองทัพของเขาขึ้นมาได้อีกครั้งพร้อมกับทำการตอบโต้ใส่หลิวปัง.

ในจุดนี้, ความขัดแย้งครั้งสำคัญระหว่างหลิวปังและ หาน ซิ่น ก็ได้อุบัติขึ้น. เหตุผลสำคัญเป็นเพราะหลิวปังปฏิเสธที่จะให้หานซิ่นควบคุมกองทัพฮั่นอันมหาศาล, และเขาปฏิเสธคำแนะนำจำนวนมากของหานซิ่น. ในที่สุดหานซิ่นก็ยั้งกองทัพของเขาไว้ที่ ฉี เมื่อหลิวปังตกอยู่ภายใต้การปิดล้อมของเซี่ยงอฺวี่. มีทางเดียวเท่านั้นหลิวปังจึงขอความช่วยเหลือจากที่ปรึกษาทางการทหารผู้ปราดเปรื่อง เตียวเหลียง.

ในสงครามครั้งนี้เตียวเหลียงประสบความสำเร็จในการโจมตีเส้นทางเสบียงของเซี่ยงอฺวี่ ขณะเดียวกันเตียวเหลียงก็ประสบความสำเร็จในการเปิดเส้นทางเสบียงของกองทัพฮั่น. แต่ระหว่างที่สนทนากันมือธนูของเซี่ยงอฺวี่ได้ยิงลูกธนูถูกหลิวปังได้รับบาดเจ็บที่ ปอด ของเขา. อย่างไรก็ตามหลิวปังสามารถปกปิดเรื่องนี้จากกองทัพของเขาและเซี่ยงอฺวี่, ส่งผลให้ขวัญกำลังใจของทหารฮั่นเพิ่มสูงขึ้น.

อ้างอิง
-------
**ฮีท คนระห่ำคน** (อังกฤษ: Heat) เป็นภาพยนตร์อเมริกัน​แนวอาชญากรรม​ ผลิต, เขียนบทและกำกับการแสดงโดยไมเคิล แมนน์ นำแสดงโดย อัล ปาชิโน, โรเบิร์ต เดอ นีโร, วัล คิลเมอร์, ทอม ไซมอร์ และ แอชลีย์ จัดด์ ภาพยนตร์เรื่องนี้สร้างจากเหตุการณ์จริงของ นีล แมคเคาลีย์ อาชญากรและอดีตผู้ต้องขังแห่งคุกเกาะอัลคาทราซ​ที่ถูกย้ายมาคุมขังที่คุกบนเกาะแม็คนีล เมื่อแมคเคาลีย์ได้รับการปล่อยตัวในปี 1962 เขาก็เริ่มวางแผนการปล้นครั้งใหม่ทันที โดย ชัค อดัมสัน เจ้าหน้าที่ตำรวจฝ่ายสืบสวนของกรมตำรวจชิคาโก ได้รับมอบหมายให้ติดตามจับกุมแมคเคาลีย์และพรรคพวกในปี 1964

เนื้อเรื่อง
-----------

ในเมืองลอสแอนเจลิส นีล แมคคอรี่ พร้อมด้วยลูกน้อง เป็นโจรปล้นธนาคารระดับอัจฉริยะและมีชื่อที่สุด นายตำรวจแอล.เอ. วินเซนต์ ฮานนา ต้องตามล่ากลุ่มโจรกลุ่มนี้ ด้วยการรู้เท่าทันกันและหักเหลี่ยมเฉือนมุม

นักแสดง
-------

* อัล ปาชิโน...วินเซนต์ ฮานนา
* โรเบิร์ต เดอ นีโร...นีล แมคคอรี่
* วัล คิลเมอร์...คริส ชิเฮอร์ลิส
* ทอม ไซมอร์...ไมเคิล เชริตโต
* แดนนี่ เทรโฮ...เทรโฮ
* แอชลีย์ จัดด์...ชาร์ลีน ชิเฮอร์ลิส
* นาตาลี พอร์ตแมน...ลอเรน
* วิลเลียม ฟิชต์เนอร์...โรเจอร์ ฟาน แซนต์

เบื้องหลังและความสำเร็จ
-----------------------

*Heat* สร้างขึ้นมาจากเค้าโครงเรื่องของภาพยนตร์เรื่อง *L.A. Takedown* ในปี ค.ศ. 1989 ซึ่งเป็นภาพยนตร์สำหรับฉายทางโทรทัศน์ ที่กำกับโดย แมนน์ เอง 

ในเรื่องนี้มีนักแสดงชื่อดังในภาพยนตร์แนวมาเฟียแก๊งค์สเตอร์อย่าง อัล ปาชิโน และโรเบิร์ต เดอ นีโร มารับบทนำ ที่ต้องหักเหลี่ยมเฉือนคมกันตลอดทั้งเรื่องในความยาวเกือบ 3 ชั่วโมง และมีนักแสดงอีกมากในบทสมบท โดยตัวแมนน์ยังทำหน้าที่เขียนบทภาพยนตร์ด้วยตัวเอง

เมื่ออกฉายแล้ว ได้รับคำวิจารณ์ว่า เข้มข้น เพราะเป็นเรื่องการดำรงชีวิตและทัศนคติระหว่าง 2 ปรปักษ์ที่ทัดเทียมกันของเรื่อง แม้จะดำเนินเรื่องอย่างยืดยาว รุนแรง แต่ชวนให้เกิดความตื่นเต้นได้ตลอดเวลา เมื่อนายตำรวจระดับสุดยอด และหัวหน้าแก๊งค์โจรระดับอัจฉริยะ ถูกสถานการณ์บังคับให้เข้ามาปะทะกัน ความแตกต่างอยู่ที่คนหนึ่งเลือกที่จะใช้พรสวรรค์ในการปราบอาชญากร และอีกคนเลือกที่จะอยู่ตรงข้าม โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่ได้รับการกล่าวขาน คือ ฉากกลางเรื่องที่เป็นการดวลปืนกันระหว่างกลุ่มโจรปล้นธนาคารกับตำรวจ ที่มีความยาวเกือบ 7 นาที ใจกลางเมืองลอสแอนเจลิส ได้รับการกล่าวขานว่าเป็นฉากยิงปืนที่น่าตื่นเต้นที่สุดฉากหนึ่งของโลกภาพยนตร์เลยทีเดียว

อ้างอิง
-------

1. ↑  Heat
2. ↑  Wael Khairy. "Crime in the emptiness of Los Angeles". *rogerebert.com*.
3. ↑  Rybin, Steven (2007). *The Cinema of Michael Mann*. Lexington Books. ISBN 9780739153031.
4. ↑  "Heat film locations". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2012-02-27. สืบค้นเมื่อ 2012-02-22.
5. ↑  ["The Ten (10) Best Movie Gun Scenes Of All TimeFlag View (อังกฤษ)". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2012-05-28. สืบค้นเมื่อ 2012-02-22. The Ten (10) Best Movie Gun Scenes Of All TimeFlag View (อังกฤษ)]
6. ↑  Heat (1995) ฮีท คนระห่ำคน

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* *ฮีท คนระห่ำคน* ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส แก้ไขสิ่งนี้ที่วิกิสนเทศ
**คาโอรุ "ดัมป์" มัตสึโมโตะ** เป็นนักมวยปล้ำอาชีพหญิง ชาว ญี่ปุ่น สังกัดเอเจดับเบิลยู (All Japan Women's Pro-Wrestling) รู้จักกันในชื่อ **ดัมป์ มัตสึโมโตะ** (ญี่ปุ่น: ダンプ松本; โรมาจิ: *Dump Matsumoto*) เนื่องจากมีน้ำหนักถึง 115 กิโลกรัม มีร่างใหญ่เมื่อเทียบกับนักมวยปล้ำหญิงคนอื่นๆ และมีท่าไม้ตายเป็นท่าซูเปอร์ซูเพล็กซ์ ทิ้งตัวใส่คู่ต่อสู้เปรียบเหมือน "รถดัมป์" (Dump Truck) []

**ดัมป์ มัตสึโมโตะ** เป็นนักมวยปล้ำหญิงที่มีชื่อเสียงในญี่ปุ่นในช่วงทศวรรษ 1980 เคยครองตำแหน่งแชมเปียนของเอเจดับเบิลยู โดยเอาชนะไลออนเนส อาซูกะ เมื่อปี 1983 ครองตำแหน่งอยู่ราว 6 เดือน ก่อนจะเสียตำแหน่งกลับคืนให้กับอาซูกะในการแข่งขันนัดแก้มือ จากนั้นได้หันมาเล่นประเภทแท็กทีม จับคู่กับบูล นากาโนะ, เครน ยู และคอนดอร์ ซาอิโตะ เป็นคู่แข่งสำคัญของทีมครัชแกลส์ (The Crush Gals) ที่นำโดยไลออนเนส อาซูกะ และชิกูซะ นางาโย  เคยได้ตำแหน่งแชมเปียนประเภทแท็กทีม 2 ครั้ง 

ดัมป์ มัตสึโมโตะและเพื่อนร่วมทีม แสดงเป็นนักมวยปล้ำฝ่ายมาร มักสวมชุดสีดำ จึงได้รับฉายาว่า ปิศาจสีดำ (Black Devil) การแสดงโชว์ในยุคหลัง หลังปลดเกษียณในปี 1988 มักจะทาสีหน้าแบบปิศาจ และแสดงเป็นฝ่ายมารอย่างเต็มตัว

ในปี พ.ศ. 2552 เธอได้ประกาศในเว็บล็อกส่วนตัวว่า แพทย์วินิจฉัยว่าเธอป่วยเป็นโรคร้ายแรงที่ไม่ได้ระบุ และจะมีชีวิตอยู่ได้อีกเพียงสามปี

อ้างอิง
-------

1. ↑  "Dump Matsumoto". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2011-06-10. สืบค้นเมื่อ 2010-09-14.
2. ↑  Dump Matsumoto - WOMEN'S WRESTLER PROFILES

แหล่งข้อมุลอื่น
---------------

* บล็อกส่วนตัว (ญี่ปุ่น)
* Dump Matsumoto ที่อินเทอร์เน็ตมูวีเดตาเบส
***แฟลบปีเบิร์ด*** (อังกฤษ: Flappy Bird) เป็นเกมโทรศัพท์เคลื่อนที่ในปี 2556 พัฒนาโดยผู้พัฒนาเหวียน ฮา ดอง ชาวเวียดนาม และจัดจำหน่ายโดย .เกียส์สตูดิโอส์ (.GEARS Studios) บริษัทผู้พัฒนาเกมอิสระขนาดเล็กซึ่งมีฐานในประเทศเวียดนามเช่นกัน ตัวเกมมีรูปแบบเลื่อนหน้าจอข้างและผู้เล่นควบคุมนกตัวหนึ่ง โดยพยายามบินระหว่างแถวท่อสีเขียวไม่ให้นกไปชน ผู้พัฒนาสร้างเกมนี้ใช้เวลาหลายวัน โดยใช้ตัวเอกนกที่เขาออกแบบมาสำหรับเกมที่ได้ยกเลิกไปในปี 2555

เกมนี้ถูกปล่อยเมื่อวันที่ 24 พฤษภาคม 2556 แต่ได้รับความนิยมอย่างฉับพลันเมื่อต้นปี 2557 เกมนี้ถูกวิพากษ์วิจารณ์เรื่องระดับความยากและถูกกล่าวหาว่าลอกเลียนกราฟิกและกลไกของเกม ขณะที่ผู้วิจารณ์พบว่าเกมนี้ทำให้ติด เมื่อปลายเดือนมกราคม 2557 เกมนี้เป็นเกมไม่เสียค่าใช้จ่ายที่มีการดาวน์โหลดสูงสุดในไอโอเอสแอปสโตร์ (iOS App Store) ระหว่างช่วงนี้ ผู้พัฒนาอ้างว่า *แฟลบปีเบิร์ด* ทำรายได้ 50,000 ดอลล่าร์สหรัฐต่อวันจากโฆษณาในแอป

ผู้สร้างเกมได้นำ *แฟลบปีเบิร์ด* ออกจากทั้งแอปสโตร์ของแอปเปิลและกูเกิลเพลย์เมื่อวันที่ 10 กุมภาพันธ์ 2557 เนื่องจากรู้สึกผิดต่อสิ่งที่เขาพิจารณาว่าเป็นธรรมชาติที่ทำให้ติดของเกม ความนิยมของเกมและการถอนฉับพลันนี้ทำให้โทรศัพท์ที่มีตัวเกมติดตั้งอยู่ถูกวางขายในราคาสูงทางอินเทอร์เน็ต เกมคล้ายกับ *แฟลบปีเบิร์ด* ได้รับความนิยมทางไอทูนส์แอปสโตร์หลังการนำเกมออก และทั้งแอปเปิลและกูเกิลได้นำหลายเกมออกจากแอปสโตร์ของตนเนื่องจากคล้ายกับเกมต้นฉบับมากเกินไป เกมนี้ยังมีการกระจายผ่านช่องทางไม่เป็นทางการในหลายแพลตฟอร์ม

อ้างอิง
-------

1. ↑  Mike Bertha, Philly.com (October 22, 2012). "Everything you need to know about your new favorite cell phone game, 'Flappy Bird'". *Philadelphia Daily News*. สืบค้นเมื่อ January 31, 2014.
2. ↑  McCracken, Harry (February 9, 2014). "Where to Get Flappy Bird: On eBay, for $900. Cheap". *Time*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2014-02-12. สืบค้นเมื่อ February 9, 2014.
3. ↑  Molina, Brett (February 10, 2014). "Phones with 'Flappy Bird' app fetching big bids on eBay". *USA Today*. สืบค้นเมื่อ February 10, 2014.
4. ↑  Thier, Dave (February 10, 2014). "'Flappy Bird' Price Skyrocketing on eBay". *Forbes*. สืบค้นเมื่อ February 10, 2014.
**กลุ่มชนซาโปเทคส์และมิกซ์เทคส์ของโออาฆากา** ในสารบบของซาโปเทค มีเทพเจ้าหลายองค์มาก องค์ที่สำคัญได้แก่ ปิตาโอ โคโซบี (Pitao Cozobi) เทพเจ้าแห่งข้าวโพดและการเก็บเกี่ยว เทพเจ้าเสือ (The Jaguar God) ผู้พิทักษ์ถ้ำ ปิตาโอ ฮู (Pitao Xoo) เทพเจ้าแห่งแผ่นดินไหว เทพเจ้างูสามตัว (the Goddess of three Serpents) ผู้เกี่ยวข้องกับเรื่องอาหาร เทพเจ้าผู้อาวุโส (the Old God) เทพเจ้าค้างคาว (the Bat God) เทพเจ้าแห่งความมืดมัวและใต้บาดาล นอกจากนี้ยังมีเทพนกจะงอยปากกว้าง (the Board-Beaked Bird God) ซึ่งไม่ปรากฏชื่อที่ชัดเจน และยังมีสัตว์อื่น ๆ ที่นำมาเป็นรูปเคารพด้วย อาทิ กะรอกเม็กซิกันและนกนานาชนิด

วัฒนธรรมการแต่งกายของซาโปเทค
----------------------------

### เครื่องแต่งกายสตรีซาโปเทคส์

ประติมากรรมวัฒนธรรมซาโปติกาแบบเรียบง่าย สวมใส่เสื้อที่ทำจากชิ้นผ้าฝ้ายสามเหลี่ยม เรียกว่า ฮุยพิล (huipil) และมีผ้าคลุมหลังเป็นแผ่นสามเหลี่ยมเช่นเดียวกัน เรียกว่า เควกซ์เควเม็ทล์ (quexquemetl) อย่างไรก็ดี ประติมากรรมอื่น ๆ แสดงให้เห็นความประณีตของเครื่องแต่งกาย อาทิ เครื่องประดับ เศียรที่มีการตบแต่งอย่างวิจิตร ทรงผมที่ถูกจัดอย่างประดิษประดอยเป็นทรงต่าง ๆ ทำให้คาดเดาได้ว่า ในสมัยเมโซอเมริกา (Mesoamerica) สตรีชาวโออาฆากันต้องแสดงภาพลักษณ์ที่สง่างาม แสดงถึงฐานะที่สำคัญในสังคมสมัยนั้น

### เครื่องแต่งกายบุรุษซาโปเทคส์

เครื่องแต่งการส่วนใหญ่จะแยกแยะเห็นด้วยรูปแบบของเสื้อผ้าที่เป็นของผู้ชาย เช่น ผ้านุ่งคล้ายผ้าเตี่ยว ที่เรียกกันว่า maxtlatl การสลักลวดลายไปบนปฏิมากรรมเหล่านี้ทำให้มองเห็นความละเอียดอ่อนของวัสดุที่นำมาใช้เป็นเสื้อผ้าเครื่องแต่งกาย บางครั้งมีเสื้อคลุมพิเศษปกคลุมร่างกายส่วนบน ซึ่งได้ถูกปั้นอย่างอะเอียดจนสามารถมองเห็นริ้วรอยของผ้าที่ตกลงมา และมีลวดลายให้เห็นเป็นผ้าปัก อันแสดงถึงฐานะของผู้สวมใส่ว่าเป็นชั้นหัวหน้า ประติมากรรมบางรูปเป็นรูปบุรุษสวมใส่กระโปรงสั้น หรือกระโปรงที่ร้อยเป็นลูกปัดทำด้วยเปลือกหอยหรือหอยทากตัวเล็ก ๆ ซึ่งทำให้เสื้อผ้าดูมีความเคลื่อนไหวราวกับเป็นคลื่นแห่งทะเล

เครื่องประดับของซาโปเทคส์
-------------------------

ในวัฒนธรรมเมโสอเมริกัน (Mesoamerican) เครื่องประดับทั้งหลายถือเป็นสัญลักษณ์อันศักดิ์สิทธิ์ทางศาสนา และเครื่องประดับแต่ละประเภทจะถูกนำมาใช้ด้วยวัตถุปะสงค์ที่ชัดเจนเป็นเครื่องชี้บ่งถึงฐานะของคนในสังคมในวัฒนธรรมโบราณของโออาฆากา ช่างฝีมือในสมัยนั้นได้แสดงออกถึงความเป็นยอดในความสามารถผ่านงานปฏิมากรรมและเครื่องปั้นดินเผาที่มีคุณภาพ รูปปั้นขนาดเล็กส่วนใหญ่ ในยุคแห่งการตั้งถิ่นฐานรุ่นแรกจะปรากฏมีการใช้เครื่องประดับหลายรูปแบบ อาทิ ตุ้มหู เครื่องประดับจมูก แผ่นประดับปากและหน้าอก สร้อยคอ กำไล เข็มขัด และริ้วผ้า โดยส่วนใหญ่แล้วเครื่องประดับเหล่านี้จะทำขึ้นโดยวัสดุที่หาได้ในพื้นที่ เช่น ทอง หยก หินสีเขียว obidian, mica, เปลือกหอย ขนนกและวัสดุอื่น ๆ บางกรณีอาจใช้วัสดุจากที่อื่น ๆ ที่ไกลออกไป อันเป็นผลมาจากการค้าขายกับกลุ่มวัฒนธรรมอื่น ๆ

  

### เครื่องประดับศีรษะ

เครื่องประศีรษะที่เป็นส่วนสำคัญของเครื่องแต่งตัวของชาวโออาฆากัน ในสมัยก่อน ฮิสปานิคผู้สวมใส่เครื่องประดับศีรษะจะแสดงให้เห็นตำแหน่งของตนในสังคม เทพเจ้าที่ตนนับถือตลอดจนกลุ่มวัฒนธรรมที่ตนสังกัดอยู่ได้ ที่โดดเด่นที่สุดเห็นจะเป็นหมวกที่ทำด้วยหนังหรือหัวสัตว์ต่าง ๆ ประดับด้วยขนนก ซึ่งจำมีสีสันสดใสทั้งใบ เป็นไปได้ว่ารูปแบบและองค์ประกอบของเครื่องประดับศีรษะทั้งหมดจะแสดงถึงบทบาท ในสังคมที่แต่ละคนปฏิบัติอยู่ในสังคมในช่วงชีวิตของตน

อ้างอิง
-------

* Browner, C. H. (1986). "Gender Roles and Social Change: A Mexican Case Study". Ethnology 25 (2) : 89–106. doi:10.2307/3773662.
**โพบอย** (อังกฤษ: po' boy หรือ po-boy, po boy) หรือ **พัวร์บอย** (อังกฤษ: poor boy; ตรงตัว: เด็กชายผู้ยากจน) เป็นแซนด์วิชท้องถิ่นจากรัฐลุยเซียนา ในรูปแบบส่วนใหญ่ของโพบอยจะประกอบด้วยเนื้อสัตว์ ซึ่งนิยมใช้เนื้อย่าง, แฮมอบ หรือ อาหารทะเลทอด ส่วนใหญ่มักใช้ กุ้ง, ครอฟิช, ปลา, หอยนางรม หรือ ปู ขนมปังที่ใช้คือขนมปังฝรั่งเศสแบบนิวออร์ลีนส์ ซึ่งมีลักษณะเด่นคือความกรอบด้านนอกและนุ่มฟูด้านใน

นอกจากนี้ไส้ในอาจใช้ไส้กรอกเผ็ดสไตล์ลุยเซียนา, เฟรนช์ฟรายส์, เนื้อไก่, จระเข้, เป็ด, กระต่ายทอด, ไส้กรอกบูด็อง และมัสตาร์ดแบบครีโอล

การทำแซนด์วิชโพบอยแบบดั้งเดิมจะเลือกใช้ "ขนมปังโพบอย" (Po' boy bread) ซึ่งเป็นขนมปังฝรั่งเศสแบบท้องถิ่นของนิวออร์ลีนส์ มีลักษณะเด่นคือใช้แป้งน้อยกว่าแต่ใส่น้ำมากกว่าบาแกต ส่งผลให้ขนมปังมีความนุ่มฟูมากกว่า ขนมปังแบบโพบอยเริ่มมีขึ้นในยุค 1700s ที่ซึ่งสภาพภูมิอากาศแถบอ่าวไม่เอื้อต่อการผลิตแป้งในจำนวนมาก

อ้างอิง
-------

1. ↑  Roahen (2008), p. 111.
2. ↑  Roahen (2008), p. 113.
3. ↑  Roahen (2008), p. 112.
4. ↑  Anderson, Brett (April 15, 2009). "French Fry Po-boy at Parasol's". *The Times-Picayune* (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2020-12-13.
5. ↑  Bailey, Shan. "2019 Oak Street Po-Boy Fest: Here's the mouth-watering po-boy menu". *NOLA Weekend*. New Orleans, Louisiana: WVUE-TV Fox 8. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2021-04-15. สืบค้นเมื่อ April 6, 2021.
6. ↑  Carmichael, Emily (June 21, 2019). "The Banh Mi and the Poboy". *County Roads*. Baton Rouge, Louisiana. สืบค้นเมื่อ April 6, 2021.

### บรรณานุกรม

* Roahen, Sara (2008). *Gumbo Tales*. New York: W. W. Norton. p. 104. ISBN 9780393072068.



วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ **โพบอย**

แม่แบบ:Sandwiches
**อเดบาโย กาเดโบ** (เกิดวันที่ 30 พฤษภาคม ค.ศ. 1974) เป็นอดีตนักฟุตบอลชาวไนจีเรีย ล่าสุดเป็นหัวหน้าผู้ฝึกสอนให้กับสมุทรสาคร ซิตี้ ในไทยลีก 3

การเล่นฟุตบอล
-------------

ในปี ค.ศ. 1993 กาเดโบได้เล่นให้กับสเตชันแนรีสโตร์ ก่อนที่จะถูกเรียกตัวติดทีมชาติอายุไม่เกิน 20-23 ปีในช่วง ค.ศ. 1990-1993 ต่อมาปี ค.ศ. 1994–1998 เขาได้เล่นให้กับอัล-เบิร์จ ก่อนที่จะย้ายไปบีอีซี เทโรศาสน ในปี ค.ศ. 1998 ปีถัดมา เขาถูกปล่อยยืมตัวให้กับมุฮุนบากัน และกลับมาเล่นให้กับเทโร ช่วยพาทีมคว้าแชมป์ไทยพรีเมียร์ลีกในฤดูกาล 2000-2001 และเคยพาทีมไปถึงรอบก่อนรองชนะเลิศของแชมเปียนส์ลีก และในปี ค.ศ. 2004 เขาย้ายไปอินโดนีเชียเพื่อเล่นให้กับสโมสรเปอกันบารู

การจัดการทีม
------------

ในช่วงปี ค.ศ. 2007-2009 กาเดโบเป็นหัวหน้าผู้ฝึกสอนของกรุงเทพคริสเตียน และเคยพาทีมคว้าแชมป์อายุไม่เกิน 15 ปีในรายการไทแซคแชมเปียนชิป ต่อมาในปี ค.ศ. 2010 เขาได้รับตำแหน่งผู้ช่วยผู้ฝึกสอนของการท่าเรือ ซึ่งเป็นปีที่สโมสรคว้าแชมป์เอฟเอคัพ ต่อมาในปี ค.ศ. 2013 เขาทำหน้าที่เป็นประธานเทคนิคและโค้ชทีมเยาวชนของสุพรรณบุรี โดยพาทีมคว้ารองแชมป์ในการแข่งขันชิงแชมป์เยาวชนแห่งชาติ และในฤดูกาล 2014 เขาทำหน้าที่เป็นโค้ชชั่วคราวของสุพรรณบุรี คุมทีมประมาณ 5 นัด ไม่แพ้ใคร และพาทีมเข้าถึงรอบก่อนรองชนะเลิศของเอฟเอคัพ

ในเดือนพฤษภาคม ค.ศ. 2017 กาเดโบได้รับการแต่งตั้งให้เป็นหัวหน้าผู้ฝึกสอนชั่วคราวของสุพรรณบุรีอีกครั้ง โดยแทนที่ของวรวุฒิ ศรีมะฆะ ที่ย้ายไปคุมทีมชาติไทย ยู-23 กาเดโบคุมทีมนัดแรกในนัดที่สุพรรณบุรีเปิดบ้านเอาชนะราชนาวี 2-0 และในเดือนถัดมา เขาได้เป็นหัวหน้าผู้ฝึกสอนของสุพรรณบุรีอย่างเป็นทางการ

ช่วงต้นฤดูกาล 2018 กาเดโบคุมทีมสุพรรณบุรีไม่แพ้ใคร 10 นัดติดต่อกัน ก่อนที่จะถูกหยุดสถิติในนัดที่เปิดบ้านแพ้การท่าเรือ 1-2 เมื่อวันที่ 11 พฤษภาคม และในวันที่ 23 มิถุนายน ค.ศ. 2018 กาเดโบประกาศลาออกจากตำแหน่งหัวหน้าผู้ฝึกสอนของสุพรรณบุรี หลังจากพาทีมบุกไปพ่ายชลบุรี 0-2

ในเดือนมิถุนายนปีถัดมา กาเดโบกลับมาคุมทีมสุพรรณบุรีอีกครั้งเป็นรอบที่สาม โดยแทนที่ธชตวัน ศรีปานที่เพิ่งลาออกไป

อ้างอิง
-------

1. ↑  "Adebayo Gbadebo - Soccer - Scoresway - Results, fixtures, tables and statistics". *www.scoresway.com* (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 17 September 2017.
2. ↑  "'สุพรรณฯ' ยันหากุนซือใหม่แทน 'โค้ชโย่ง'". ไทยรัฐ. สืบค้นเมื่อ 27 May 2018.
3. ↑  "สุพรรณปลดล็อกอัดนาวี2-0". Goal Thailand. สืบค้นเมื่อ 27 May 2018.
4. ↑  คนคุ้นเคย! อเดบาโย หวนคุมทัพสุพรรณบุรีรอบที่สาม

| * ด
* ค
* ก
สโมสรฟุตบอลสุพรรณบุรี – ผู้จัดการทีม |
| --- |
| 
* วรวุฒิ (2554–55)
* พยงค์ (2556)
* ปอลกิง (2557)
* กาเดโบร (2557)
* โปปอฟ (2557)
* ฟารีอัส (2557–58)
* วรวุฒิ (2558)
* อาปาเรซีดู (2559)
* โรดรีเกซ (2559)
* ฟารีอัส (2559–60)
* วรวุฒิร (2560)
* กาเดโบ (2560–61)
* ไพโรจน์ (2561)
* ธชตวัน (2561–62)
* กาเดโบ (2562–65)
* สถาพร (2565–66)
* สระราวุฒิ (2566–)

(ร) = รักษาการ |
***แอดมิรัลเซเนียวิน*** (รัสเซีย: Адмирал Сенявин) เป็นเรือป้องกันชายฝั่งชั้น*แอดมิรัลอูชาคอฟ*ที่สร้างขึ้นสำหรับกองทัพเรือจักรวรรดิรัสเซียในช่วงคริสต์ทศวรรษ 1890 มันเป็นหนึ่งในแปด เรือประจัญบานก่อนเดรดนอตของรัสเซียที่ถูกเข้ายึดโดยกองทัพเรือจักรวรรดิญี่ปุ่นจากรัสเซียในช่วงสงครามรัสเซีย-ญี่ปุ่นในปี ค.ศ. 1904–1905 ต่อมามันได้เข้าประจำการในกองทัพเรือญี่ปุ่นภายใต้ชื่อ*มิชิมะ* (見島) จนกระทั่งถูกจมในฐานะเป้าหัดยิงในปี ค.ศ. 1936

ประจำการรัสเซีย
---------------

แรกเริ่มเดิมที เรือลำนี้ได้รับมอบหมายให้ประจำการกองเรือบอลติก ซึ่งต่อมา มันได้รับการจัดประเภทใหม่ให้เป็นเรือป้องกันชายฝั่ง

เรือป้องกันชายฝั่งชั้นแอดมิรัลอูชาคอฟที่ล้าสมัยทั้งสาม (*แอดมิรัลอูชาคอฟ*, *แอดมิรัลอะพรักซิน* และ*แอดมิรัลเซเนียวิน*) ถูกปฏิเสธไม่ให้รวมอยู่ในกองเรือรบแปซิฟิกที่สอง ซึ่งรวบรวมโดยพลเรือเอก ซีโนวี โรเชสต์เวนสกี เพื่อเสริมกำลังกองเรือรบรัสเซียที่มีอยู่ในพอร์ตอาร์เธอร์หลังการปะทุของสงครามรัสเซีย-ญี่ปุ่น เนื่องจากโรเชสต์เวนสกีรู้สึกว่าพวกมันไม่เหมาะสมสำหรับการปฏิบัติการบลู-วอเตอร์ที่รุนแรงเช่นนี้ อย่างไรก็ตาม เรือทั้งสามได้รับเลือกให้เป็นส่วนหนึ่งของกองเรือรบแปซิฟิกที่สามของพลเรือเอกเนโบกาตอฟ ซึ่งต่อมาได้ถูกส่งไปเสริมกำลังโรเชสต์เวนสกีในการเดินทางไปยังตะวันออกไกลนับแต่ความวุ่นวายทางการเมืองหลังจากการจากไปของเขา กองเรือรบแปซิฟิกที่สามนี้ได้เคลื่อนผ่านคลองสุเอซและสองกองเรือรบรัสเซียได้นัดพบกันที่อ่าวกัมรัญหลังจากการล่องเรือ ซึ่งกลายเป็นที่รู้จักในนาม "การเดินทางของผู้ถูกสาป" และจากที่นั่น โรเชสต์เวนสกีได้กำหนดเส้นทางผ่านทะเลจีนใต้ไปยังช่องแคบเกาหลี ที่ซึ่งพวกเขาถูกพบโดยฝ่ายญี่ปุ่น

ในผลของยุทธนาวีที่ช่องแคบสึชิมะ (27–28 พฤษภาคม ค.ศ. 1905) เรือทั้งสามลำรอดชีวิตจากช่วงแรกของการสู้รบในตอนเย็นของวันที่ 27 พฤษภาคม ส่วนใหญ่เนื่องมาจากญี่ปุ่นมุ่งความพยายามไปที่เรือประจัญบานสมัยใหม่ของโรเชสต์เวนสกี (จดจ่อในกองพลที่หนึ่งและสองของกองเรือรบรัสเซีย) และการทำลายล้างเกือบทั้งหมดในเวลาต่อมาทำให้กองเรือรัสเซียไม่เหลือชิ้นดี ส่วนกองพลที่สามของเนโบกาตอฟส่วนใหญ่สามารถอยู่ด้วยกันได้ในช่วงกลางคืน แม้ว่าเรือพี่น้องของ*แอดมิรัลเซเนียวิน*อย่าง*แอดมิรัลอูชาคอฟ*จะพลัดหลงจากรูปขบวนและถูกญี่ปุ่นจม เช้าวันที่ 28 พฤษภาคม ได้มีการพบผู้รอดชีวิตชาวรัสเซียซึ่งถูกล้อมรอบไปด้วยกองกำลังของญี่ปุ่นที่ไม่ได้รับความเสียหาย และเนโบกาตอฟก็ยอมจำนน ด้วยเหตุนี้ เรือ*แอดมิรัลเซเนียวิน* และ*เจเนอรัลแอดมิรัลอะพรักซิน* จึงถูกเข้ายึดในฐานะทรัพย์เชลยศึก

หมายเหตุ
--------

1. ↑  Captain Peter Hore, *Battleships*, p. 115.
2. ↑  Eric Grove, *Big Fleet Actions*, pp. 29-45.

อ้างอิง
-------

* Burt, R.A. *Japanese Battleships, 1897–1945*.
* Gibbons, Tony. *The Complete Encyclopedia of Battleships and Battlecruisers*.
* Hore, Peter (2005). *Battleships*. Anness Publishing Ltd. ISBN 0-7548-1407-6.
* Jentsura, Hansgeorg (1976). *Warships of the Imperial Japanese Navy, 1869-1945*. Naval Institute Press. ISBN 0-87021-893-X.
* Schencking, J. Charles (2005). *Making Waves: Politics, Propaganda, And The Emergence Of The Imperial Japanese Navy, 1868-1922*. Stanford University Press. ISBN 0-8047-4977-9.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ เรือป้องกันชายฝั่งรัสเซีย*แอดมิรัลเซเนียวิน*
* Nishidah, Hiroshi (2002). "Armoured ships prize of Russo-Japanese War". *Materials of the Imperial Japanese Navy*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2013-01-04. สืบค้นเมื่อ 2021-02-13.
**เชยี แอมานุแอล อาเดอแบยอร์** (ฝรั่งเศส: *Sheyi Emmanuel Adebayor*) เป็นอดีตนักฟุตบอลชาวโตโกเชื้อสายไนจีเรียเกิดที่กรุงโลเมเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1984 

เคยเล่นให้กับสโมสรในยุโรปอย่างแม็ส (FC Metz) โมนาโก และอาร์เซนอล ที่สร้างชื่อให้เขา จนได้รับโหวตให้เป็นนักฟุตบอลยอดเยี่ยมประจำทวีปแอฟฟริกา ในปี ค.ศ. 2008

การย้ายสู่แมนเชสเตอร์ซิตี และกรณีพิพาทกับทีมเก่าอาร์เซนอล หลัง 3 ปี ในการลงเล่นให้กับยอดทีมจากลอนดอนเหนือ ลงเล่นไป 104 นัด และทำไปถึง 46 ประตู อาเดบาร์ยอร์ซึ่งก่อนหน้านี้เคยให้สัมภาษณ์ว่า"ตนเล่นฟุตบอลอาชีพเพื่อเงิน" และพร้อมจะย้ายออกจากทีมหากได้รับข้อเสนอที่น่าท้าทาย ได้ตัดสินใจเซ็นสัญญาห้าปีกับแมนเชสเตอร์ซิตีด้วยค่าตัว 25 ล้านปอนด์ ท่ามกลางเสียงวิพากษ์วิจารณ์ถึงความไม่จงรักภักดีต่อสโมสรจากแฟนบอล

และเมื่ออาเดอแบยอร์ต้องลงเล่นให้แมนเชสเตอร์ซิตีในนัดที่เปิดบ้านรับทีมเก่าอย่างอาร์เซนอล อาเดอแบยอร์ได้แสดงพฤติกรรมที่ได้รับเสียงวิพากษ์วิจารณ์จากทั้งแฟนบอลทีมเก่าและบุคคลทั่วไปอย่างมากจากการย่ำสตั๊ดใส่หน้าโรบิน ฟัน แปร์ซี หัวหอกชาวดัตช์เพื่อนร่วมทีมเก่า และการวิ่งจากอีกฟากของสนามไปแสดงความดีใจต่อหน้าแฟนบอลทีมเก่าเพื่อเป็นการเยาะเย้ย ซึ่งเขาได้ออกมาแถลงข่าวในภายหลังว่า เป็นอารมณ์ชั่ววูบจากความกดดันที่ถูกแฟนบอลทีมเก่าโห่ ส่วนมาร์ก ฮิว ผู้จัดการทีมได้ออกมาแก้ตัวว่า นั่นเพราะอาเดอแบยอร์ต้องการเป็นที่รักของแฟนบอลทีมใหม่เท่านั้น

จากนั้นอาเดอแบยอร์ยังได้ให้สัมภาษณ์ที่มีลักษณะในการโจมตีทีมเก่าอยู่เรื่อย ๆ

ในฤดูกาล 2015–16 อาเดอแบยอร์ต้องกลายเป็นนักฟุตบอลที่ไม่มีสังกัดเมื่อหมดสัญญากับทอตนัมฮอตสเปอร์ไป จนกระทั่งในต้นปี ค.ศ. 2016 คริสตัลพาเลซได้ทำสัญญากับอาเดอแบยอร์เป็นระยะเวลาสั้น ๆ 6 เดือน จนกระทั่งจบฤดูกาล

อ้างอิง
-------

1. 1 2  "Emmanual Adebayor". *Player Profiles*. Premier League. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2015-08-11. สืบค้นเมื่อ 13 June 2012.
2. ↑  "Sheyi Emmanuel Adebayor" (ภาษาฝรั่งเศส). L'équipe.fr. สืบค้นเมื่อ 2010-10-31.
3. ↑  "พาเลซเซ็น "บายอร์" ถึงจบซีซัน แก้แนวรุกฝืด". ผู้จัดการออนไลน์. 27 January 2016. สืบค้นเมื่อ 27 January 2016.[*ลิงก์เสีย*]

แหล่งข้อมมูลอื่น
----------------


วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ **แอมานุแอล อาเดอแบยอร์**

* www.emmanueladebayor.com เก็บถาวร 2011-06-14 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน official site
* Emmanuel Adebayor French league stats at LFP.fr (ฝรั่งเศส)
* Emmanuel Adebayor statistics and biography at FootballDatabase.com
* สถิติของ Emmanuel Adebayor ที่ Soccerbase
* แอมานุแอล อาเดอแบยอร์ ข้อมูลจาก National-Football-Teams.com
* BBC World Service: African Footballer of the Year 2008
* Emmanuel Adebayor Profile & Stats on ESPN Soccernet เก็บถาวร 2010-04-14 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน

อ้างอิง
-------
**รามเกียรติ์ มินิแอนิเมชั่น** (อังกฤษ: Ramakian mini animation) เป็นอนิเมชั่น 2 มิติแนวย้อนยุค จินตนิมิต ต่อสู้ ผจญภัย คอมเมดี้ ที่ดัดแปลงมาจากมหาพากย์ "รามายณะ" ที่แต่งขึ้นโดยฤาษีวาลมีกิ ชาวอินเดีย และวรรณคดีไทยเรื่อง "รามเกียรติ์" ผลิตโดย บริษัท วิธิตา แอนิเมชั่น (Vithita animation) และออกอากาศทางช่องทีวี 7 สี รวมถึงทางบริษัทผู้ผลิตอย่าง วิธิตา แอนิเมชั่นได้มีการนำไปฉายผ่านช่องทาง YouTube และ We tv จัดเป็นแอนิเมชั่นแนวตลกในเครือ "ขายหัวเราะ" โดยมีทั้งหมด 78 ตอน

เนื้อเรื่องย่อ
--------------

นนทก ยักษ์ล้างเท้าผู้อาภัพแห่งเขาไกรลาสซึ่งมักจะโดนเทวดากลั่นแกล้งอยู่เสมอๆ เกิดความรู้สึกน้อยเนื้อต่ำใจ จึงไปของพรพระอิศวร ให้ตนมีนิ้วเพชร ชี้ไปที่ใครก็ตาย เมื่อได้นิ้วเพชรมาแล้ว นนทกจึงได้ใช้นิ้วเพชรไล่ชี้เทวดาจนล้มตายมากมาย จนพระอิศวรต้องให้พระนารายณ์ไปจัดการปราบนนทก จนสุดท้าย นนทกพลาดท่าเสียทีถูกพระนารายณ์สังหารจนถึงแก่ความตายในที่สุด พระนารายณ์จึงบอกกับนนทกว่า ชาติหน้า ขอให้นนทกไปเกิดเป็นพญายักษ์ผู้ทรงพลัง ส่วนตนนั้นจะไปเกิดเป็นมนุษย์ธรรมดาๆ และจะตามไปปราบนนทกอีกครั้ง นนทกได้กลับชาติไปเกิดเป็นพญายักษ์ มี 10 หน้า 20 มือ นามว่า "ทศกัณฐ์" ส่วนทางด้านพระนารายณ์ได้อวตารลงมาเกิดเป็นมนุษย์ชื่อว่า "พระราม" และได้แต่งงานกับ"นางสีดา"แต่เมื่อทศกัณฐ์รู้ถึงความงามของนางสีดาแล้วนั้น จึงได้ทำการลักพาตัวนางสีดาไปยังกรุงลงกา อันเป็นจุดเริ่มต้นการต่อสู้ระหว่างมนุษย์หนุ่มและพญายักษ์

ตัวละคร
-------

บทความหลัก: รายชื่อตัวละครในรามเกียรติ์

รายชื่อตอน
----------

ผู้ให้เสียงพากย์
----------------

* รอง เค้ามูลคดี ให้เสียง หนุมาน, ผู้บรรยาย
* พงษ์พันธุ์ เจียมชวลิต, ปานเทพ รัตนติสร้อย ให้เสียง พระราม
* สุวรรณ อ่วมมีเพียร ให้เสียง พระลักษมณ์, พาลี,องคต, พิเภก
* ปัทมวรรณ เค้ามูลคดี ให้เสียง นางสีดา
* ธงชัย ชาญชำนิ ให้เสียง สุครีพ, อินทรชิต, พระพรต
* โฆษิต กฤตนันท์ ให้เสียง ทศกัณฐ์, นิลพัท
* รัตนา เลิกบางพลัด ให้เสียง พระมงกุฎ
* นิรมล กิจภิญโญชัย ให้เสียง นางมณโฑ, พระลบ
* นาวาตรีสรรเสริญ เค้ามูลคดี ให้เสียง พระสัตรุด

ดูเพิ่ม
-------

* รามเกียรติ์
* รามายณะ
* โขน
* วรรณคดีไทย
**ไอ๊หยา อาตือ** เป็นภาพยนตร์ไทยที่ออกฉายในปี พ.ศ. 2524 เป็นภาพยนตร์แนวตลกแบบแปลก แหวกแนว จากบทประพันธ์และกำกับโดย กำธร ทัพคัลไลย นับเป็นผลงานเรื่องที่ 4 ของกำธรหลังจากมีผลงานมาก่อนหน้านั้นแล้ว 3 เรื่อง คือ *ทายาทป๋องแป๋ง*, *เขยใหม่ปึ๋งปั๋ง* และ*เต้าฮวยไล้เหลี่ยว* ซึ่งทำรายได้รวมกันถึง 19 ล้านบาท

*ไอ๊หยา อาตือ* ได้ถูกนำกลับมาสร้างใหม่เป็นละครโทรทัศน์ในปี พ.ศ. 2547 ออกอากาศทางช่อง 3 ทุกวันจันทร์-ศุกร์ เวลา 18.35 น. กำกับการแสดงโดย ศรัทธา ศรัทธาทิพย์ โดยมีการดัดแปลงให้จากคดีขโมยวัตถุโบราณเป็นคดีค้ายาบ้าแทน แต่ให้ชื่อตัวละครยังเหมือนเดิมทุกอย่าง นำแสดงโดย สมชาย เข็มกลัด, อลิชา ไล่ศัตรูไกล, พรนภา เทพทินกร, ศราวุธ นวแสงอรุณ, สมบัติ เมทะนี, ปิยะมาศ โมนยะกุล และ กรุง ศรีวิไล

เนื้อเรื่อง
-----------

เมื่อเสื้อหยกจักรพรรดิแห่งราชวงศ์ฮั่นของประเทศจีนมาจัดแสดงที่ประเทศไทย ก็เป็นที่ฮือฮาของผู้คน และทำให้ เสี่ยกังไส พ่อค้าวัตถุโบราณรายใหญ่ต้องการครอบครอง จึงส่งลูกสมุนไปขโมยมา แต่ปรากฏว่าผิดพลาด เมื่ออาตือ สมุนคนหนึ่งถูกตำรวจยิงอาการสาหัส ทำให้ พล.ต.ต.ปืนไทย ผู้บัญชาการตำรวจในคดีนี้ไม่รู้จะทำอย่างไร ถึงจะสาวไปสู่ตัวผู้บงการใหญ่ได้ ขณะเดียวกัน ชาลินี ลูกสาวเพียงคนเดียวของ พล.ต.ต.ปืนไทย ก็เพิ่งเรียนจบกลับมาจากสหรัฐอเมริกา พร้อมกับ ศักดิ์ระบือ แฟนหนุ่ม ศักดิ์ระบือมีหน้าตาเหมือนกับอาตือไม่มีผิด ต่างกันเพียงอาตือจะมีใฝเม็ดหนึ่งที่ริมฝีปากเท่านั้นเอง พล.ต.ต.ปืนไทย จึงเกิดความคิดที่จะให้ศักดิ์ระบือปลอมตัวเป็นอาตือ ที่ตายไปแล้ว เพื่อสืบหาไปสู่พรรคพวกของเสี่ยกังไสต่อไป โดยมีข้อแม้ว่า หากศักดิ์ระบือทำการนี้สำเร็จ ก็จะยกชาลินีให้แต่งงาน เรื่องวุ่น ๆ กับภารกิจแปลก ๆ นี้จึงบังเกิดขึ้น

นักแสดงปี 2524
--------------

  

* สมบัติ เมทะนี...ศักดิ์ระบือ, อาตือ
* สมควร กระจ่างศาสตร์...พล.ต.ต.ปืนไทย
* ปิยะมาศ โมนยะกุล...ชาลินี
* บู๊ วิบูลย์นันท์...เสี่ยกังไส
* พนม นพพร...เชา
* กัณฑรีย์ นาคประภา
* ชุมพร เทพพิทักษ์
* ท้วม ทรนง...จ่าหยอย

นักแสดงปี 2547
--------------

* สมชาย เข็มกลัด รับบท ศักดิ์ระบือ/อาตือ
* 
* อลิชา ไล่ศัตรูไกล รับบท ชาลินี
* สมบัติ เมทะนี รับบท พล.ต.ต.ปืนไทย
* ปิยะมาศ โมนยะกุล รับบท คุณหญิง
* กรุง ศรีวิไล รับบท เสี่ยกังไส
* ไพโรจน์ ใจสิงห์​ รับ​บท​
* ครรชิต ขวัญประชา รับบท ​
* ศราวุธ นวแสงอรุณ รับบท เชา
* พรนภา เทพทินกร รับบท
* สุรพันธ์​ ชาวปากน้ำ￼￼ รับบท
* จีระศักดิ์ ปิ่นสุวรรณ รับบท
* สีเทา เพ็ชรเจริญ​ รับบท​
* พฤกษ์​ พีระนันท์​ รับ​บท​
* จิ้ม​ ชวน​ชื่น​ รับบท​
* ตี๋ ดอกสะเดา รับบท
* หยอง​ ลูกหยี​ รับ​บท
* อรรถ​กร​ สุวรรณ​ราช​ รับบท

อ้างอิง
-------

1. ↑  *ไอ๊หยา อาตือ*, "ไนน์ซีนีม่า" รายการทางช่อง 9: อาทิตย์ที่ 22 กันยายน 2556
2. ↑  ละครไทย ไอ๊หยา อาตือ
ภาพจิตรกรรมโดยโจวันนี ลันฟรันโก

***เอลียาห์รับขนมปังจากหญิงม่ายชาวศาเรฟัท*** (อังกฤษ: Elijah Receiving Bread from the Widow of Zarephath) เป็นภาพจิตรกรรมผลงานของโจวันนี ลันฟรันโก จิตรกรศิลปะบารอกชาวอิตาลี จัดแสดงในพิพิธภัณฑ์เจ. พอล เก็ตตีในนครลอสแอนเจลิส รัฐแคลิฟอร์เนีย

ลักษณะภาพ
---------

ภาพจิตรกรรมนี้เป็นส่วนหนึ่งเป็นชุดผลงานที่สร้างสรรค์สำหรับโบสถ์น้อยสำหรับพิธีศักดิ์สิทธิ์ในมหาวิหารนักบุญเปาโลนอกกำแพงในกรุงโรม ภาพจิตรกรรมแสดงเหตุการณ์จากพันธสัญญาเดิมเกี่ยวกับการฟื้นคืนชีพของบุตรชายของหญิงม่ายชาวศาเรฟัท หญิงม่ายและบุตรชายนำขนมปังมามอบให้เอลียาห์ที่กำลังหิว เวลานั้นเอลียาห์กำลังที่พักใกล้กับลำธาร (ภายหลังบุตรชายของหญิงม่ายป่วยตายแต่ได้รับการชุบชีวิตโดยเอลียาห์) เหตุการณ์นี้ถูกเล่าใน 1 พงศ์กษัตริย์ 17 ในพันธสัญญาเดิม ภาพขนมปังทำให้นึกถึงขนมปังศักดิ์สิทธิ์หรือแผ่นศีลในพิธีมหาสนิทศักดิ์สิทธิ์ ในโบสถ์น้อย ภาพจิตรกรรมนี้อยู่ด้วยกันกับภาพที่แสดงเหตุการณ์*อาหารค่ำมื้อสุดท้าย* และ*โมเสสและผู้สอดแนมจากคานาอัน* (ซึ่งจัดแสดงที่พิพิธภัณฑ์เจ. พอล เก็ตตีด้วยเช่นกัน) ภาพองุ่นในภาพจิตรกรรม*โมเสสและผู้สอดแนมจากคานาอัน*ทำให้นึกถึงเหล้าองุ่นศักดิ์สิทธิ์ในพิธีมหาสนิทศักดิ์สิทธิ์ ภาพจิตรกรรม*เอลียาห์รับขนมปังจากหญิงม่ายชาวศาเรฟัท*เดิมน่าจะจัดแสดงไว้สูงขึ้นไปบนผนังของโบสถ์น้อย และมุมการมองจะเริ่มต้นจากส่วนล่างของผ้าใบ ภาพถูกถอดออกจากโบสถ์ในปี ค.ศ. 1856 ถูกขายต่อให้เจ้าของจำนวนหนึง จนกระทั่งมาถึงพิพิธภัณฑ์เจ. พอล เก็ตตีในปี ค.ศ. 1976

อ้างอิง
-------

1. ↑  This painting of the Last Supper by Lanfranco is in the Irish National Gallery in Dublin.
2. ↑  
Masterpieces of Painting in the J. Paul Getty Museum: Second edition (1988), by Burton B. Fredericksen, page 12.
ภาพจิตรกรรมโดยโจวันนี ลันฟรันโก

***โมเสสและผู้สอดแนมจากคานาอัน*** (อังกฤษ: Moses and the Messengers from Canaan) เป็นภาพจิตรกรรมผลงานของโจวันนี ลันฟรันโก จิตรกรศิลปะบารอกชาวอิตาลี จัดแสดงในพิพิธภัณฑ์เจ. พอล เก็ตตีในนครลอสแอนเจลิส รัฐแคลิฟอร์เนีย

ลักษณะภาพ
---------

ภาพจิตกรรมนี้เป็นส่วนหนึ่งเป็นชุดผลงานที่สร้างสรรค์สำหรับโบสถ์น้อยสำหรับพิธีศักดิ์สิทธิ์ในมหาวิหารนักบุญเปาโลนอกกำแพงในกรุงโรม ภาพจิตรกรรมแสดงเหตุการณ์จากพันธสัญญาเดิมที่บรรยายในกันดารวิถี 13:1-33 เมื่อผู้สอดแนมกลับมาพบโมเสสหลังการไปสำรวจแผ่นดินคานาอัน แล้วได้นำหลักฐานของความอุดมสมบูรณ์ทางการเกษตรของแผ่นดินคานาอันกลับมา โมเสสยืนอยู่เป็นคนสูงที่สุดโดยมี*เขาแห่งแสง*โผล่ขึ้่นจากหน้าผาก ผู้สอดแนมนำผลไม้มา อันได้แก่ทับทิม มะเดื่อ และที่เด่นชัดที่สุดคือองุ่น ภาพองุ่นทำให้นึกถึงเหล้าองุ่นศักดิ์สิทธิ์ในพิธีมหาสนิทศักดิ์สิทธิ์ ในโบสถ์น้อย ภาพจิตรกรรมนี้อยู่ด้วยกันกับภาพที่แสดงเหตุการณ์อาหารค่ำมื้อสุดท้าย และ*เอลียาห์รับขนมปังจากหญิงม่ายชาวศาเรฟัท* (ซึ่งจัดแสดงที่พิพิธภัณฑ์เจ. พอล เก็ตตีด้วยเช่นกัน) ภาพจิตรกรรม*เอลียาห์รับขนมปังจากหญิงม่ายชาวศาเรฟัท*ทำให้นึกถึงขนมปังศักดิ์สิทธิ์หรือแผ่นศีลในพิธีมหาสนิทศักดิ์สิทธิ์ ภาพจิตรกรรม*โมเสสและผู้สอดแนมจากคานาอัน*เดิมน่าจะจัดแสดงไว้สูงขึ้นไปบนผนังของโบสถ์น้อย และมุมการมองจะเริ่มต้นจากส่วนล่างของผ้าใบ ภาพถูกถอดออกจากโบสถ์ในปี ค.ศ. 1856 ถูกขายต่อให้เจ้าของจำนวนหนึง จนกระทั่งมาถึงพิพิธภัณฑ์เจ. พอล เก็ตตี

อ้างอิง
-------

1. ↑  See discussion of the iconography of horns and Moses in Moses (Michelangelo).
2. ↑  This painting of the Last Supper by Lanfranco is in the Irish National Gallery in Dublin.
3. ↑  
Masterpieces of Painting in the J. Paul Getty Museum: Second edition (1988), by Burton B. Fredericksen, page 12.
**วัดธารทหาร** เป็นวัดราษฎร์สังกัดคณะสงฆ์ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ในหมู่ที่ 3 บ้านธารทหาร ตำบลธารทหาร อำเภอหนองบัว จังหวัดนครสวรรค์ วัดมีเนื้อที่ 36 ไร่ 1 งาน 53 ตารางวา

วัดธารทหาร เดิมชื่อ **วัดห้วยด้วน** สร้างเมื่อปี พ.ศ. 2482 ตั้งชื่อตามหมู่บ้านห้วยด้วน เนื่องจากที่บ้านนี้มีลำคลองเล็ก ๆ แยกมาจากห้วยน้ำสาดเหนือ และมาสิ้นสุดคลองลงที่นี่ ต่อมาชื่อบ้านได้เปลี่ยนมาเป็นบ้านธารทหาร จึงได้เปลี่ยนชื่อวัดตามด้วย ทางวัดได้เปิดสอนพระปริยัติธรรม พ.ศ. 2505 วัดยังมีศูนย์อบรมเด็กก่อนเกณฑ์ในวัดเปิดสอนเมื่อ พ.ศ. 2537

อาคารเสนาสนะในวัดได้แก่ อุโบสถ กว้าง 30 เมตร ยาว 40 เมตร สร้างเมื่อ พ.ศ. 2536 เป็นอาคารคอนกรีตเสริมเหล็ก ภายในประดิษฐานพระประธาน เป็นพระพุทธรูปปางมารวิชัย ขนาดหน้าตักกว้าง 60 นิ้ว สูง 79 นิ้ว สร้างเมื่อ พ.ศ. 2535 ศาลาการเปรียญสร้างเมื่อ พ.ศ. 2502 เป็นศาลาไม้ ภายในประดิษฐานพระประธานเนื้อทองเหลือง สร้าง พ.ศ. 2516 หอสวดมนต์ สร้างเมื่อ พ.ศ. 2502 เป็นอาคารไม้ 2 ชั้น มีพระประธานซึ่งนายไล้ ศรีมาก สร้างถวายไว้เมื่อ พ.ศ. 2494 กุฏิสงฆ์ จำนวน 3 หลัง เป็นอาคารไม้ นอกจากนี้มี ฌาปนสถาน 1 หลัง หอระฆัง 1 หลัง โรงครัว 1 หลัง เรือนเก็บพัสดุ 1 หลัง 

วัดมีเกจิอาจารย์ที่เป็นที่เลื่อมใสของประชาชน คือ พระราชมงคลวัชราจารย์ (พัฒน์ ปุญฺญกาโม) ซึ่งท่านได้ปลุกเสกวัตถุมงคลต่าง ๆ

ลำดับเจ้าอาวาส
--------------

ลำดับเจ้าอาวาสวัดธารทหาร หรือวัดห้วยด้วน เท่าที่ปรากฏชื่อ มีดังนี้

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| **ลำดับที่** | **รายนาม** | **เริ่มวาระ** | **สิ้นสุดวาระ** |
| 1 | พระราชมงคลวัชราจารย์ (พัฒน์ ปุญฺญกาโม) | สันนิษฐานว่าหลัง พ.ศ. 2513 | 24 พฤศจิกายน พ.ศ. 2566 |
| 2 | "เจ้าอาวาสรูปถัดไป" | พ.ศ. 2567 | ในอนาคต |

อ้างอิง
-------

1. ↑  "ประวัติ วัดธารทหาร (ห้วยด้วน)".
2. ↑  "วัดธารทหาร (ห้วยด้วน)". องค์การบริหารส่วนตำบลธารทหาร.
3. ↑  "เปิดตลับพระใหม่ - เหรียญเศรษฐีนารายณ์หลวงพ่อพัฒน์ วัดห้วยด้วน". *ข่าวสด*. 25 กันยายน 2563.
**วัดเฉลิมพระเกียรติวรวิหาร** เป็นพระอารามหลวงชั้นโท ชนิดวรวิหาร ฝ่ายมหานิกาย ตั้งอยู่ทางฝั่งตะวันตกของแม่น้ำเจ้าพระยา ในหมู่ที่ 3 บ้านท่าน้ำนนท์ ตำบลบางศรีเมือง อำเภอเมืองนนทบุรี จังหวัดนนทบุรี ถือเป็นวัดเก่าแก่ที่มีอายุมากกว่า 160 ปี 

วัดนี้จัดเป็นพระอารามหลวงชั้นโทของจังหวัด เช่นเดียวกับวัดปรมัยยิกาวาสวรวิหารบนเกาะเกร็ด สร้างขึ้นเมื่อปี 2392 ตามพระบรมราชโองการของพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวที่โปรดเกล้าฯ ให้สร้างวัดแห่งนี้ขึ้นตรงที่เป็นนิวาสสถานเดิมของพระยานนทบุรีศรีมหาอุทยาน (บุญจัน) อดีตเจ้าเมืองนนทบุรี กับคุณหญิงเพ็ง ผู้เป็นพระอัยกา (ตา) และพระอัยยิกา (ยาย) ของพระองค์เพื่อเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระศรีสุลาลัย (เจ้าจอมมารดาเรียมในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย) ผู้เป็นพระราชมารดา โดยพระราชทานนามว่า "วัดเฉลิมพระเกียรติ" ตั้งแต่ยังสร้างไม่เสร็จ การก่อสร้างไม่แล้วเสร็จในรัชสมัยนี้เนื่องจากพระองค์เสด็จสวรรคตเสียก่อนเมื่อวันที่ 2 เมษายน 2394

สิ่งสำคัญภายในวัดคือพระบรมราชานุสาวรีย์พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัวซึ่งประดิษฐานอยู่ริมฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยาบริเวณใกล้กับท่าน้ำของวัดนอกจากนี้ยังมีกำแพงแก้วล้อมรอบพระอุโบสถที่ทำเป็นกำแพงป้อมค่ายแห่งเดียวในประเทศไทย จึงทำให้วัดแห่งนี้ถูกใช้เป็นสถานที่ถ่ายทำละครแนวย้อนยุคหลายเรื่อง

เมื่อวันเสาร์ที่ 6 เมษายน พ.ศ. 2562 ทางจังหวัดนนทบุรีได้กระทำพิธีพลีกรรมตักน้ำบริเวณกลางแม่น้ำเจ้าพระยาหน้าวัดเฉลิมพระเกียรติเพื่อนำไปใช้เป็นน้ำอภิเษกเนื่องในพระราชพิธีบรมราชาภิเษกในพระบาทสมเด็จพระวชิรเกล้าเจ้าอยู่หัว เพราะถือว่าแม่น้ำเจ้าพระยาบริเวณหน้าวัดเฉลิมพระเกียรติเป็นแหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์เพียงแห่งเดียวของจังหวัด

อ้างอิง
-------

1. ↑  ทั่วปท.-นนทบุรีร่วมพิธีพลีกรรมตักน้ำจากแหล่งน้ำศักดิ์สิทธิ์จัดทำน้ำอภิเษกพระราชพิธีบรมราชาภิเษก
**ตูปะนาซิ**
**ตูปะนาซิ** เป็นขนมท้องถิ่น ที่ชาวมมุสลิมสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ นิยมทำรับประทานมาตั้งแต่อดีต มักทำในวันสําคัญอย่างวันฮารีรายอ เป็นต้น ลักษณะเป็นคล้ายข้าวอัด รสจืด ห่อด้วยใบมะพร้าวอ่อนสาน ทรงสี่เหลี่ยมจตุรัส กินคู่กับซามา หรือสมัน

ความเป็นมา
----------

ตูปะนาซิ มีถิ่นกำเนิดจากประเทศอินโดนีเซีย มีลักษณะเป็นข้าวเจ้าต้มสุกห่อด้วยใบมะพร้าวอ่อนที่สานเป็นทรงสี่เหลี่ยมจตุรัส ทำกินในช่วงเฉลิมฉลองในสัปดาห์ที่สองของเดือนเชาวาล สำหรับในประเทศไทยนิยมทำรับประทานในเทศกาลฮารีรายอ เพื่อใช้เป็นอาหารรับแขก มอบให้ญาติแทนความเคารพ เป็นสัญลักษณ์ของความนับถือและสานสัมพันธ์ไมตรี

ความแตกต่างระหว่าง ตูปะนาซิ กับ ตูปะ
------------------------------------

ตูปะ คือ ข้าวต้มใบกะพ้อ เป็นขนมที่นิยมทำเป็นอาหารสัญลักษณ์ของเทศกาลฮารีรายอ เช่นกัน ทว่าตูปะ ใช้ข้าวเหนียว และปรุงรสในตัว ส่วนตูปะนาซิ เป็นข้าวเจ้าอัด รสจืด กินคู่กับสมัน

อ้างอิง
-------

1. ↑
2. ↑
3. ↑  "ตูปะ นาซิ by Nakeeroh Ata - Issuu". *issuu.com* (ภาษาอังกฤษ). 2018-12-16.
4. ↑  "ขนมข้าวต้มสามเหลี่ยม ข้าวต้มใบกะพ้อ ตูป๊ะ". *Pattani Heritage City*.
5. ↑  "เรื่องเล่าทั้งหมด". *Pattani Stories*.
6. ↑
บักโซของอินโดนีเซีย
ลูกชิ้นขณะทำอาหาร
ลูกชิ้นเสียบไม้ที่ขายด้านหน้าสถานีรถไฟบุรีรัมย์
บทความนี้เกี่ยวกับประเภทอาหาร สำหรับอาหารไทย ดูที่ ลูกชิ้น (อาหารไทย)
**ลูกชิ้น** หรือ **มีตบอล** (อังกฤษ: meatball) (อินโดนีเซีย: บักโซ**)** คือเนื้อบดรีดเป็นลูกเล็ก ๆ บางครั้งก็มีส่วนผสมอื่น ๆ เช่น เกล็ดขนมปัง หัวหอม ไข่ เนย และเครื่องปรุงรส ลูกชิ้นปรุงโดยการทอด อบ นึ่ง หรือตุ๋นในซอส ลูกชิ้นมีหลายประเภทโดยแต่ละประเภทใช้เนื้อสัตว์และเครื่องเทศต่างกัน บางครั้งคำนี้จะขยายไปถึงรูปแบบที่ไม่มีเนื้อสัตว์โดยใช้ผักหรือปลา หรือที่เรียกว่าลูกชิ้นปลา

ประวัติ
-------

สูตรอาหารจีน "ลูกชิ้นสี่สุข" (四喜丸子 —Sì xǐwánzi) มาจากอาหารชานตง ซึ่งมีต้นกำเนิดจากรูปแบบการปรุงอาหารพื้นเมืองของชานตง สามารถย้อนประวัติศาสตร์ไปได้ถึงในช่วงราชวงศ์ฉิน (221-207 ก่อนคริสตกาล)

ตำราอาหารของชาวโรมันโบราณ Apicius มีสูตรลูกชิ้นมากมาย

สูตรอาหารในช่วงแรก ๆ ที่รวมอยู่ในตำราอาหารเปอร์เซียโดยทั่วไปมีเนื้อแกะปรุงรสที่ม้วนเป็นลูกขนาดส้มและเคลือบด้วยไข่แดงและบางครั้งด้วยหญ้าฝรั่น วิธีนี้ถูกนำไปใช้ทางตะวันตกและเรียกว่าการร่อน (gilding) มีรูปแบบที่แตกต่างกันในระดับภูมิภาคจำนวนมาก ที่มีลักษณะเด่นคือ kufteh Tabrizi ที่มีขนาดใหญ่ผิดปกติจากภูมิภาคตะวันตกเฉียงเหนือของอิหร่าน โดยมีเส้นผ่านศูนย์กลางเฉลี่ย 20 เซนติเมตร

อ้างอิง
-------

1. ↑  "Lu Cuisine". A bite of China. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2015-04-22. สืบค้นเมื่อ 14 April 2015.
2. ↑  Sally Grainger, *Cooking Apicius: Roman Recipes for Today*, Prospect Books, 2006, ISBN 1-903018-44-7, p. 17-18
3. ↑  Davidson, Alan, 1924-2003. (2006). *The Oxford companion to food*. Jaine, Tom. (2nd ed.). Oxford: Oxford University Press. p. 448. ISBN 0-19-280681-5. OCLC 70775741.