มุขนายก ยาโกเบ แจง เกิดสว่าง มุขนายกเกียรตินามแห่ง Barcusus และประมุขมิสซังจันทบุรี เป็นคนไทยคนแรกที่ได้รับแต่งตั้งเป็นมุขนายกเกียรตินาม
**มุขนายกเกียรตินาม** (อังกฤษ: **Titular bishop**) หรือทับศัพท์ว่า**ทิทิวลาร์บิชอป** ชาวไทยคาทอลิกเรียกว่าพระสังฆราชเกียรตินาม คือบาทหลวงที่ได้รับแต่งตั้งจากพระสันตะปาปาให้เป็นมุขนายก แต่ไม่มีมุขมณฑลปกครองเพราะมุขมณฑลที่ได้รับดูแลนั้นไม่มีอยู่แล้วในปัจจุบัน การตั้งให้เป็นมุขนายกจึงเป็นการดำรงตำแหน่งไว้เป็นเกียรติในการทำงาน นอกจากนี้มุขนายกเกียรตินามยังใช้หมายถึงมุขนายกอื่น ๆ ที่ไม่ใช่มุขนายกประจำมุขมณฑลด้วย

ความเป็นมา
----------

ในอดีตมีหลายเมืองรอบทะเลเมดิเตอร์เรเนียนที่ประชาชนนับถือคริสต์ศาสนาโดยมีมุขนายกเป็นผู้นำทางศาสนา ต่อมาอาณาจักรอิสลามได้ขยายตัวเข้ามายึดครองพื้นที่เหล่านั้น ทำให้บรรดามุขนายกถูกขับออกจากมุขมณฑลของตน หลายท่านย้ายไปช่วยงานมุขนายกประจำมุขมณฑลอื่นโดยหวังว่าวันข้างหน้าอาจจะได้กลับไปประจำที่มุขมณฑลเดิมของตน แม้มุขนายกเหล่านั้นจะไม่มีมุขมณฑลในความรับผิดชอบแล้ว แต่ก็ยังดำรงตำแหน่งมุขนายกอยู่จนตลอดชีวิต สมเด็จพระสันตะปาปาลีโอที่ 10 จึงรักษานามมุขมณฑลต่าง ๆ ไว้ โดยการแต่งตั้งมุขนายกประจำมุขมณฑลนั้นสืบต่อมา (แม้ว่าตัวมุขมณฑลนั้นจะไม่มีอยู่แล้วก็ตาม)

บาทหลวงที่ถือว่าเป็นมุขนายกเกียรตินามมีดังต่อไปนี้

* บาทหลวงที่ดำรงตำแหน่งประมุขมิสซัง (apostolic vicar)
* บาทหลวงที่ดำรงตำแหน่งมุขนายกผู้ช่วย (auxiliary bishop)
* บาทหลวงที่ดำรงตำแหน่งมุขนายกรอง (coadjutor bishop)
* เอกอัครสมณทูต (nuncio) คือเอกอัครราชทูตของสันตะสำนักที่ถูกส่งไปประจำยังประเทศต่าง ๆ
* บาทหลวงที่มีตำแหน่งการบริหารในสันตะสำนักซึ่งเป็นองค์การบริหารส่วนกลางของคริสตจักรคาทอลิก

มุขนายกเกียรตินามในประเทศไทย
----------------------------

ในช่วงที่คริสตจักรโรมันคาทอลิกในประเทศไทยยังอยู่ในยุคมิสซัง มีประมุขมิสซังสยามหลายท่านได้ดำรงตำแหน่งเป็นมุขนายกเกียรตินาม เช่น มุขนายก ฌ็อง-บาติสต์ ปาลกัว เป็นมุขนายกเกียรตินามแห่งมาลลอส (Mallos) ในช่วงแรกนั้นชาวคาทอลิกในไทยยังมีน้อย ประมุขมิสซังซึ่งเป็นมุขนายกเกียรตินามทั้งหมดจึงเป็นมิชชันนารีชาวตะวันตก ต่อมาจึงเริ่มมีการแต่งตั้งบาทหลวงชาวไทยขึ้นเป็นประมุขมิสซังและรับตำแหน่งมุขนายกเกียรตินาม โดยมีมุขนายก แจง เกิดสว่าง เป็นมุขนายกเกียรตินามคนแรกที่เป็นคนไทย มุขนายกเกียรตินามชาวไทยทั้งหมด มีลำดับดังนี้

  


| ลำดับ | รายนาม | ประมุขมิสซัง | มุขนายกเกียรตินาม | ได้รับแต่งตั้ง |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | มุขนายก ยาโกเบ แจง เกิดสว่าง | จันทบุรี | Barcusus | 11 พฤษภาคม ค.ศ. 1944 |
| 2 | มุขนายก ฟรังซิสเซเวียร์ สงวน สุวรรณศรี | จันทบุรี | OenoandaUrci | 8 มกราคม ค.ศ. 19533 เมษายน ค.ศ. 1970 |
| 3 | มุขนายก มีคาแอล มงคล ประคองจิต | ท่าแร่-หนองแสง | Blaundus | 7 พฤษภาคม ค.ศ. 1953 |
| 4 | มุขนายก มีคาแอล เกี้ยน เสมอพิทักษ์ | ท่าแร่-หนองแสง | Octaba | 15 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1959 |
| 5 | มุขนายก ยอแซฟ ยวง นิตโย | กรุงเทพฯ | Obba | 3 กันยายน ค.ศ. 1963 |

เมื่อมิสซังต่าง ๆ ในประเทศไทยถูกยกสถานะขึ้นเป็นมุขมณฑลแล้ว ก็ไม่มีบาทหลวงไทยคนใดได้รับตำแหน่งมุขนายกเกียรตินามอีก

ดูเพิ่ม
-------

* มุขนายก
* เขตผู้แทนพระสันตะปาปา
* มุขมณฑล

อ้างอิง
-------

1. ↑  *บัญญัติศัพท์*, สำนักมิสซังกรุงเทพฯ, หน้า 7
2. ↑  Auxiliary Bishop. Catholic Encyclopedia. เรียกข้อมูลวันที่ 24 ก.พ. พ.ศ. 2554.
3. ↑  *ประมวลกฎหมายพระศาสนจักร บรรพ ๒ ประชากรของพระเจ้า*, กรุงเทพฯ: แผนกคำสอน เขตมิสซังกรุงเทพฯ, 2543, หน้า 100
4. 1 2  สุรชัย ชุ่มศรีพันธุ์, บาทหลวง, *50 คำถามเกี่ยวกับศาสนาคริสต์คาทอลิก", กรุงเทพฯ: แผนกคริสตศาสนธรรม เขตมิสซัง, 2551, หน้า 125-8*
5. ↑  มุขนายก ฌ็อง-บาติสต์ ปาลกัว เก็บถาวร 2009-11-08 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน. หอจดหมายเหตุ เขตมิสซังกรุงเทพฯ. เรียกข้อมูลวันที่ 24 ก.พ. พ.ศ. 2554.