**อนุสัญญาเวียนนาว่าด้วยเรื่องการคุ้มครองชั้นโอโซน** เป็นข้อตกลงด้านสิ่งแวดล้อมพหุภาคีที่ลงนามในปี พ.ศ. 2528 ซึ่งกำหนดกรอบการทำงานสำหรับการลดการผลิตแก๊สคลอโรฟลูออโรคาร์บอนในระดับสากลอันเนื่องมาจากมีส่วนในการทำลายชั้นโอโซนที่จะส่งผลให้เกิดภัยคุกคามต่อมะเร็งผิวหนังเพิ่มมากขึ้น

พื้นหลัง
--------

ในช่วงคริสตทศวรรษ 1970 การวิจัยระบุว่าคลอโรฟลูออโรคาร์บอนที่มนุษย์สร้างขึ้นสามารถลดและเปลี่ยนโมเลกุลโอโซนในชั้นบรรยากาศได้ คลอโรฟลูออโรคาร์บอนเป็นโมเลกุลที่เสถียรซึ่งประกอบด้วยคาร์บอน ฟลูออรีน และคลอรีน ซึ่งถูกใช้อย่างเด่นชัดในผลิตภัณฑ์ต่างๆ เช่น ตู้เย็น ภัยคุกคามที่เกี่ยวข้องกับการลดลงของชั้นโอโซนได้ผลักดันประเด็นนี้ไปสู่แนวหน้าของปัญหาสภาพภูมิอากาศโลก และได้รับการส่งเสริมผ่านองค์กรต่าง ๆ เช่น องค์การอุตุนิยมวิทยาโลกและสหประชาชาติ อนุสัญญาเวียนนาได้รับการเห็นชอบในการประชุมเวียนนาปี 2528 และมีผลใช้บังคับในปี 2531 อนุสัญญาเวียนนาได้กำหนดกรอบการทำงานที่จำเป็นในการสร้างมาตรการกำกับดูแลในรูปแบบของพิธีสารมอนทรีออล

ในแง่ของความเป็นสากล อนุสัญญานี้เป็นหนึ่งในอนุสัญญาที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดตลอดกาล โดยได้รับการรับรองจากรัฐ 198 รัฐ (สมาชิกสหประชาชาติทั้งหมด ตลอดจนสันตะสำนัก รัฐปาเลสไตน์ นีวเว และหมู่เกาะคุก) ตลอดจนสหภาพยุโรป แม้ว่าจะไม่ใช่ข้อตกลงที่มีผลผูกพัน แต่ก็ทำหน้าที่เป็นกรอบการทำงานสำหรับความพยายามระหว่างประเทศในการปกป้องชั้นโอโซน แต่ไม่รวมถึงเป้าหมายการลดการใช้สารคลอโรฟลูออโรคาร์บอนซึ่งเป็นสารเคมีหลักที่ก่อให้เกิดการทำลายโอโซน

บทบัญญัติ
---------

บทบัญญัติของอนุสัญญาประกอบด้วยการแบ่งปันการวิจัยสภาพภูมิอากาศและบรรยากาศระหว่างประเทศเพื่อส่งเสริมความรู้เกี่ยวกับผลกระทบต่อชั้นโอโซน นอกจากนี้ อนุสัญญานี้เรียกร้องให้มีการยอมรับหน่วยงานระหว่างประเทศเพื่อประเมินผลกระทบที่เป็นอันตรายของโอโซนที่หมดสิ้นลง และการส่งเสริมนโยบายที่ควบคุมการผลิตสารอันตรายที่มีอิทธิพลต่อชั้นโอโซน ผลลัพธ์ประการหนึ่งของอนุสัญญาเวียนนาคือการสร้างคณะผู้เชี่ยวชาญด้านบรรยากาศของรัฐบาลที่เรียกว่าการประชุมผู้จัดการฝ่ายวิจัยโอโซน ซึ่งจะประเมินการสูญเสียโอโซนและการวิจัยการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ และจัดทำรายงานสำหรับการประชุมภาคี (COP) นอกจากนี้ COP ยังใช้ข้อมูลที่ประเมินเพื่อเสนอแนะนโยบายใหม่ที่มุ่งจำกัดการปล่อยสารคลอโรฟลูออโรคาร์บอน

ปัจจุบัน COP จะจัดประชุมทุกสามปีและประสานงานกับกำหนดเวลาของการประชุมที่คล้ายกันภายใต้พิธีสารมอนทรีออล สำนักเลขาธิการโอโซนทำหน้าที่เป็นผู้ดูแลระบบของ COP, การประชุมภาคีมอนทรีออล (MOP) และคณะทำงานปลายเปิดที่ช่วยอำนวยความสะดวกในการทำงานภายใต้อนุสัญญา กองทุนพหุภาคีมีอยู่เพื่อช่วยให้ประเทศกำลังพัฒนาเปลี่ยนจากสารเคมีทำลายโอโซนโดยใช้แนวทางภายใต้อนุสัญญา ซึ่งบริหารงานโดยสำนักเลขาธิการกองทุนพหุภาคี กองทุนพหุภาคีได้ช่วยเหลือโครงการหลายพันโครงการในเกือบ 150 ประเทศ โดยป้องกันการใช้สารเคมีทำลายโอโซนประมาณ 250,000 ตัน

อ้างอิง
-------

1. 1 2
2. ↑  Nolan, C.V.; Amanatidis, G.T. (1995). "European commission research on the fluxes and effects of environmental UVB radiation". *Journal of Photochemistry and Photobiology B: Biology*. **31** (1–2): 3–7. doi:10.1016/1011-1344(95)07161-2. ISSN 1011-1344.

| * ด
* ค
* ก
มลพิษ |
| --- |
| มลพิษทางอากาศ | 
* การลดลงของโอโซน
* คลอโรฟลูออโรคาร์บอน
* ดัชนีคุณภาพอากาศ
* ฝนกรด
* ฝุ่นละออง
* ฝุ่นควัน
* ละอองลอย
* หมอกควัน

 |
| มลพิษทางน้ำ | 
* คุณภาพน้ำ
* น้ำเสีย
* ถังบำบัดน้ำเสีย
* การรั่วไหลของน้ำมัน
* การปนเปื้อนของยาและผลิตภัณฑ์ดูแลสุขภาพ

 |
| มลพิษทางดิน | 
* การบำบัดสารมลพิษทางชีวภาพ
* ยาฆ่าแมลง
* สารฆ่าศัตรูพืชและสัตว์
* การบําบัดโดยพืช

 |
| การปนเปื้อนกัมมันตรังสี | 
* ผลผลิตจากฟิชชัน
* ฝุ่นรังสีนิวเคลียร์
* การบำบัดกากกัมมันตรังสีทางชีวภาพ
* พิษจากรังสี

 |
| มลพิษอื่น | 
* ความเสื่อมโทรมของที่ดิน
* มลพิษทางเสียง
* มลพิษทางแสง
* ปรากฏการณ์เกาะความร้อน
* มลพิษจากวัสดุนาโน
* มลพิษทางทัศนียภาพ
* ขยะอวกาศ

 |
| การตอบสนอง | 
* การผลิตที่สะอาด
* อุตสาหกรรมเชิงนิเวศ
* ทำเนียบการปลดปล่อยและเคลื่อนย้ายมลพิษ
* หลักการผู้ก่อมลพิษเป็นผู้จ่าย
* การลดของเสียให้น้อยที่สุด
* แนวคิดขยะเหลือศูนย์

 |
| สนธิสัญญาระหว่างรัฐบาล | 
* อนุสัญญาบาเซิล
* พิธีสารอนุสัญญาว่าด้วยมลพิษข้ามแดนระยะยาว
* พิธีสารเกียวโต
* MARPOL 73/78
* พิธีสารมอนทรีออล
* OSPAR
* อนุสัญญารอตเตอร์ดาม
* อนุสัญญาสตอกโฮล์ม
* อนุสัญญาเวียนนา

 |