พิกัดภูมิศาสตร์: 27°05′28″N 77°39′40″E﻿ / ﻿27.091°N 77.661°E﻿ / 27.091; 77.661

**ฟเตหปุระสีกรี** (อังกฤษ: Fatehpur Sikri; ฮินดี: फ़तेहपुर सीकरी; อูรดู: فتحپور سیکری) เป็นเมืองตั้งอยู่ในเขตอำเภออัคระ รัฐอุตตรประเทศ ประเทศอินเดีย ก่อตั้งในปี ค.ศ. 1569 โดยสมเด็จพระจักรพรรดิอักบัร และยังใช้เป็นเมืองหลวงของจักรวรรดิโมกุลระหว่างปี ค.ศ. 1571–1585 ภายหลังจากชัยชนะจากสงครามกับชาวเมืองจิตเตารครห์ (Chitaurgarh) และรณถัมโภระ (Ranthambore) พระองค์จึงทรงตัดสินพระทัยย้ายเมืองหลวงจากอัคระมายังที่แห่งใหม่บริเวณนี้ ซึ่งอยู่ห่างจากที่ตั้งของสะพานสิครีเป็นระยะทาง 23 ไมล์ (37 กิโลเมตร) เพื่อเป็นเกียรติแก่นักบุญลัทธิศูฟี พระนามว่า "ซาลิม คิชติ" (Salim Chishti) โดยได้ใช้เวลาออกแบบผังเมืองและสร้างถึง 15 ปี ซึ่งรวมถึงกำแพงเมืองรอบด้าน พระราชวัง ตำหนัก ฮาเร็ม ศาล มัสยิด และอาคารสาธารณูปโภคต่าง ๆ  ทรงตั้งชื่อเมืองว่า "ฟะเตฮาบาด" (Fatehabad) มาจากคำภาษาอาหรับว่า "ฟัตห์" แปลว่า "ชัยชนะ" และต่อมากลายเป็น "ฟเตหปุระสีกรี" (Fatehpur Sikri) ฟเตหปุระสีกรี นั้นถือเป็นหนึ่งในสิ่งปลูกสร้างในสถาปัตยกรรมโมกุลที่อยู่ในสภาพสมบูรณ์ที่สุดในประเทศอินเดีย

จากการสันนิษฐานของนักประวัติศาสตร์ จักรพรรดิอักบัรได้มีส่วนร่วมในการออกแบบและก่อสร้างสถานที่แห่งนี้อย่างมาก โดยตั้งใจที่จะชุบชีวิตอันหรูหราของราชสำนักเปอร์เซียโบราณ โดยการวางแผนนั้นรับรูปแบบตามราชสำนักเปอร์เซีย แต่มีการปรับโดยใส่รายละเอียดแบบอินเดีย การก่อสร้างนั้นใช้หินทรายสีแดงที่มีแหล่งอยู่ใกล้เคียงกับฟเตหปุระสีกรี ดังนั้นสิ่งก่อสร้างหลัก ๆ นั้นจะมีสีแดง บริเวณหมู่ราชมนเทียรประกอบด้วยตำหนักหลายหลังเรียงต่อกันอย่างเรียบร้อยและสมมาตรบนฐานเดียวกัน เป็นลักษณะพิเศษที่นำมาจากการก่อสร้างแบบอาหรับ และเอเชียกลาง โดยองค์รวมแล้ว ถือได้ว่าพระองค์นั้นทรงพระปรีชาสามารถยิ่งในการผสมผสานสถาปัตยกรรมต่าง ๆ เพื่อเป็นสถาปัตยกรรมในแบบของพระองค์เอง

นครฟเตหปุระสีกรีนั้นถูกทิ้งร้างในปี ค.ศ. 1585 ภายหลังจากการเสร็จสิ้นเพียงไม่กี่ปีเนื่องจากการขาดแคลนแหล่งน้ำ และที่ตั้งของเมืองซึ่งอยู่ใกล้กับอาณาเขตของอาณาจักรราชปุตนะทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ซึ่งได้เกิดเหตุการณ์ไม่สงบบ่อยมากขึ้นเรื่อย ๆ ดังนั้นจักรพรรดิอักบัรจึงมีพระราชดำริให้ย้ายเมืองหลวงไปยังลาฮอร์แทน ก่อนจะย้ายกลับไปยังอัคระในปี ค.ศ. 1598 ที่ซึ่งพระองค์เริ่มปกครองสมัยแรก ๆ ที่พระองค์มีความสนใจต่อดินแดนแถบเดกกันขึ้น พระองค์มิได้ย้ายกลับมาประทับที่นครแห่งนี้อีกเลย ยกเว้นเพียงช่วงสั้น ๆ ในปี ค.ศ. 1601 เท่านั้น

ในประวัติศาสตร์โมกุลสมัยต่อมาได้มีการชุบชีวิตให้กับฟเตหปุระสีกรีอีกครั้งหนึ่งเป็นช่วงระยะเวลาสั้น ๆ ในรัชสมัยของสมเด็จพระจักรพรรดิมูฮัมมัดชาห์ (ครองราชย์ ค.ศ. 1719 - ค.ศ.1748) และผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ซัยยิด ฮุสเซน อาลี คาน บาร์ฮา ซึ่งเป็นหนึ่งในสองพี่น้องซัยยิดแห่งจักรวรรดิโมกุล ซึ่งถูกลอบสังหารในสถานที่แห่งนี้ในปี ค.ศ. 1720 ในปัจจุบันพระราชวังและบริเวณสถานที่แห่งนี้ยังอยู่ในสภาพสมบูรณ์ดีเยี่ยมทำให้มีลักษณะคล้ายเมืองผีสิง (เมืองร้าง) ซึ่งยังคงมีกำแพงเมืองเป็นปราการโดยรอบทั้งสามทิศอย่างสมบูรณ์ตั้งแต่แรกก่อสร้าง โดยรอบนอกของบริเวณเป็นเมืองใหม่ซึ่งอยู่ทางทิศตะวันตกของฟเตหปุระสีกรี ซึ่งได้ยกระดับเป็นเทศบาลตั้งแต่ปี ค.ศ. 1865-1904 และต่อมากลายเป็นเมืองในที่สุด ในประวัติศาสตร์อันยาวนานของแถบนี้เคยเป็นที่รู้จักด้านงานหิน และแกะสลักหิน และในช่วงของจักรพรรดิอักบัรนั้นยังมีชื่อเสียงด้านการทอผ้าไหมอีกด้วย

ลักษณะทางสถาปัตยกรรม
--------------------

แผนผังภายในแสดงที่ตั้งของกลุ่มอาคาร
ฟเตหปุระสีกรีนั้นตั้งอยู่บนบริเวณสันเขา ที่มีขนาดความยาว 3 กิโลเมตร (1.9 ไมล์) และกว้าง 1 km (0.62 mi) อาคารภายในนั้นถูกล้อมรอบด้วยกำแพงเมืองยาว 6 km (3.7 mi) ครอบคลุมทั้งสามด้าน อีกด้านหนึ่งเป็นทะเลสาบธรรมชาติ (ในสมัยนั้น) สถาปนิกหลักได้แก่ ตูฮีร์ ดาส (Tuhir Das) โดยออกแบบอย่างอินเดียซึ่งผสมผสานงานศิลปะแบบเบงกอลและคุชราต และยังพบองค์ประกอบสำคัญของสถาปัตยกรรมฮินดูและเชนผนวกเข้ากับองค์ประกอบแบบศิลปะอิสลามอย่างกลมกลืน วัตถุดิบหลักที่ใช้สร้างได้แก่หินทรายสีแดง ที่ขุดได้ในบริเวณใกล้เคียง จึงเรียกกันว่า "หินทรายสีกรี" ตัวกำแพงเมืองนั้นประกอบด้วยประตูหลักทั้งหมด 9 แห่ง ได้แก่ ประตูเดลี ประตูลาล ประตูอัคระ ประตูบีร์บาล ประตูชันดันปาล ประตูกวาลิออร์ ประตูเทห์รา ประตูคอร์ และประตูอัชเมียร์

วิวแบบพาโนรามาของพระราชวัง
ประตูชัยบูลันด์ ดาร์วาซา (Buland Darwaza) ที่มีความสูง 54 เมตร
มัสยิดจามา (Jama Masjid)
สุสานของนักบุญซาลิม คิชติ (Salim Chishti) (*ซ้ายมือ*) ตั้งอยู่ในมัสยิดจามา (Jama Masjid) ภายในสวนของ  
ฟเตหปุระสีกรี
เสากลางของท้องพระโรงเล็ก (Diwan-i-khas)
ปัญจมหัล (Panch Mahal) ตำหนักสูงห้าชั้น
### บุลันด์ ดรวาซา

บทความหลัก: บุลันด์ดรวาซา
**บุลันด์ ดรวาซา** ประตูชัยตั้งอยู่บริเวณกำแพงฝั่งทิศใต้ของมัสยิดจามาภายในบริเวณของฟเตหปุระสีกรี โดยมีขนาดใหญ่โตถึง 54 เมตรจากบริเวณด้านนอกและค่อย ๆ ลดหลั่นลงมาจนเหลือขนาดเพียงเท่ามนุษย์ปกติบริเวณด้านใน บริเวณประตูแห่งนี้ถูกต่อเติมขึ้นภายหลังถัดจากมัสยิดประมาณ 5 ปี ประมาณช่วงปี ค.ศ. 1576-1577  เพื่อใช้เป็น "ประตูชัย" สำหรับชัยชนะของสมเด็จพระจักรพรรดิอักบัรต่ออาณาจักรคุชราต บริเวณส่วนคานโค้งด้านในจะพบจารึกว่า *"อีซา (พระเยซู) บุตรแห่งมารีกล่าวไว้ว่า: โลกนี้เหมือนดั่งสะพานซึ่งไว้ใช้ผ่านทางเท่านั้น แต่ไม่สามารถสร้างบ้านบนนี้ได้ เขาซึ่งหวังเพียงแค่ชั่วโมงหนึ่งอาจจะหมายถึงความหวังชั่วนิจนิรันดร ถ้าโลกนี้สามารถทนได้แค่เพียงหนึ่งชั่วโมง ให้ใช้เวลานี่เพื่อสวดมนต์วิงวอนสำหรับอนาคตที่ยังมองไม่เห็น"*   
 บริเวณซุ้มประตูทางเข้าประกอบด้วยช่องโค้งจำนวนสามแห่ง โดยช่องกลางนั้นมีขนาดใหญ่ที่สุด นิยมเรียกกันว่า "ประตูเกือกม้า" เนื่องจากเป็นธรรมเนียมปฏิบัติที่มักจะตอกเกือกม้าติดลงบนบานประตูขนาดใหญ่เพื่อเป็นการนำโชค

### มัสยิดจามา

บทความหลัก: มัสยิดจามา (ฟเตหปุระสีกรี)
**มัสยิดจามา** คือมัสยิดซึ่งสันนิษฐานจากหลักฐานว่าเป็นสิ่งก่อสร้างแรก ๆ ที่สร้างขึ้นในฟเตหปุระสีกรี เนื่องจากหลักจารึกได้ระบุว่าสร้างเสร็จราวปี ค.ศ. 1571-1572 ส่วนบริเวณประตูที่นำไปสู่สวนด้านหน้านั้น ได้แก่บูลันด์ ดาร์วาซาสร้างเสร็จราว ๆ 5 ปีต่อมา การก่อสร้างนั้นอิงตามหลักของมัสยิดแบบอินเดีย ซึ่งมีโถงอิวันตั้งอยู่ตรงกลางลาน พร้อมทั้งฉัตรี (บุษบกแบบอินเดีย) ที่เรียงรายกันเป็นแถวเหนือบริเวณกำแพงอาคาร ในมัสยิดประกอบด้วยมิหร็อบ (สถาปัตยกรรมที่เป็นเครื่องหมายระบุทิศทางสู่ศูนย์รวมศรัทธาของมุสลิม)จำนวนสามแห่งโดยห่างกันจำนวน 7 ช่วงโค้ง มิหร็อบหลักตรงกลางนั้นมีโดมครอบอยู่ โดยตกแต่งด้วยงานอินเลย์หินอ่อนขาวประดับอย่างวิจิตรในรูปทรงเรขาคณิต

### สุสานนักบุญซาลิม คิชติ

**สุสานนักบุญซาลิม คิชติ** เป็นอาคารสร้างด้วยหินอ่อนสีขาวครอบบริเวณสุสานของนักบุญซาลิม คิชติ (ค.ศ. 1478-1572) ตั้งอยู่ภายในลานกลางของมัสยิดชามา ตัวสุสานมีลักษณะเป็นสี่เหลี่ยมจัตุรัสชั้นเดียว บริเวณทางเข้ามีบันไดหินอ่อนเตี้ย ๆ นำเข้าไปยังภายในของอาคาร บริเวณตรงกลางอาคารซึ่งเป็นที่ตั้งของหลุมฝังศพนักบุญ ตกแต่งครอบด้วยด้วยบุษบกทำเป็นงานไม้แกะสลักประดับโมเสกมุก โดยรอบของอาคารนั้นไม่ได้เป็นผนังทึบ แต่ใช้ "จาลี" หรือฉากหินแกะสลักอย่างวิจิตรพิศดารด้วยทรวดทรงเรขาคณิตอย่างกลมกลืนโดยรอบอาคารแทน

สุสานแห่งนี้ออกแบบโดยอิทธิพลจากมอโซเลียมในยุคต้นคริสต์ศตวรรษที่ 15 (สมัยสุลต่านแห่งคุชราต) นอกจากนี้ยังมีคันทวยทำด้วยหินอ่อนสลักเป็นทรวดทรงอ่อนช้อยคล้ายงู ซึ่งรองรับส่วนของชายคาโดยรอบ  
 บริเวณซ้ายมือของสุสาน ทางทิศตะวันออกเป็นที่ตั้งของสุสานอีกแห่งหนึ่งสร้างจากหินทรายสีแดง โดยเป็นสุสานหลักของอิสลาม คาน ที่ 1 บุตรของชีคบัดรุดดิน คิชติ และหลานของชีคซาลิม คิชติ ซึ่งเคยเป็นนายพลประจำกองทัพโมกุลในรัชสมัยของสมเด็จพระจักรพรรดิชะฮันกีร์ ด้านบนของสุสานนั้นประดับยอดด้วยโดม และฉัตรีจำนวน 36 หลัง นอกจากนี้ยังเป็นที่ฝังศพของอีกหลายบุคคล บางสุสานนั้นไม่สามารถระบุได้ ซึ่งทั้งหมดล้วนเป็นผู้สืบตระกูลของชีคซาลิม คิชติ

### ดิวัน-อิ-อัม

**ดิวัน-อิ-อัม** ท้องพระโรงกลางซึ่งพบได้ในเมืองสำคัญของอาณาจักรโดยทั่ว เพื่อใช้สำหรับประมุขของแคว้นประทับว่าราชการ ซึ่งสำหรับที่นี่ มีลักษณะเป็นหมู่อาคารโดยมีอาคารหลักทรงสี่เหลี่ยมผืนผ้าซึ่งเปิดสู่สนามหญ้ากว้างใหญ่บริเวณด้านหน้า ใกล้กันทางทิศตะวันตกเฉียงใต้เป็นที่ตั้งของที่ประทับของสุลต่านเตอร์กิก ซึ่งด้านในมีอ่างน้ำแบบเตอร์กิกอยู่

### ดิวัน-อิ-กัส

**ดิวัน-อิ-กัส** ท้องพระโรงส่วนพระองค์ มีลักษณะเป็นอาคารทรงสี่เหลี่ยมประกอบด้วยยอดแบบฉัตรีทั้งสี่มุมด้านบนของอาคาร ท้องพระโรงแห่งนี้มีชื่อที่บริเวณเสากลางซึ่งมีฐานสี่เหลี่ยมจัตุรัส ตัวเสานั้นเป็นทรงแปดเหลี่ยม ซึ่งตกแต่งด้วยงานแกะอย่างวิจิตรเป็นลายเรขาคณิตและบุปผชาติ หัวเสาเป็นกลีบคานจำนวน 36 กลีบซึ่งรองรับบริเวณที่ประทับของสมเด็จพระจักรพรรดิอักบัร และยังเชื่อมกับคานทั้งสี่มุมของอาคารบริเวณชั้นบน ซึ่งบนคานนั้นเป็นทางเดินไปยังที่ประทับ บริเวณที่แห่งนี้ใช้เมื่อสมเด็จพระจักรพรรดิอักบัรเสด็จออกพบแขกต่างศาสนาที่มักจะแลกเปลี่ยนความเชื่อซึ่งกันและกัน และยังเป็นสถานที่ออกพบแขกสำคัญเป็นการส่วนพระองค์อีกด้วย

### ปัญจมหัล

**ปัญจมหัล** เป็นตำหนักสูงห้าชั้นซึ่งสร้างลดหลั่นหลังคาขึ้นไปทีละชั้น โดยมีลักษณะเล็กลงเรื่อยจนกระทั่งชั้นบนสุด ซึ่งเป็นเพียงบุษบกแบบฉัตรี เมื่อตอนแรกสร้างภายในตกแต่งและกั้นห้องด้วยฉากหินฉลุ นักประวัติศาสตร์สันนิษฐานว่าตำหนักแห่งนี้เป็นที่ประทับของพระสนมและนางใน บริเวณพื้นของแต่ละชั้นรองรับด้วยเสาหินแกะสลักโดยรอบรวมทั้งสิ้นจำนวน 176 ต้น

ลักษณะประชากร
-------------

ฟเตหปุระสีกรี มีประชากรทั้งสิ้น 28,754 คน ประกอบด้วยประชากรชายร้อยละ 53 และหญิงร้อยละ 47 มีอัตราการรู้หนังสือร้อยละ 46 (แบ่งเป็นชายร้อยละ 57 และหญิงร้อยละ 34) ซึ่งต่ำกว่าอัตราเฉลี่ยรวมของชาติที่ร้อยละ 59.50 

ร้อยละ 19 ของประชากรทั้งหมดมีอายุต่ำกว่า 19 ปี

การคมนาคม
---------

ฟเตหปุระสีกรี ตั้งอยู่ 39 กิโลเมตรจากเมืองอัคระ สนามบินที่ใกล้ที่สุดคือสนามบินกองทัพอากาศอัคระ (รหัส AGA) ตั้งอยู่ห่างไป 40 กิโลเมตร สถานีรถไฟที่ใกล้ที่สุดคือสถานีรถไฟฟเตหปุระสีกรี ตั้งอยู่ห่างจากใจกลางเมืองประมาณ 1 กิโลเมตร นอกจากนี้ยังสามารถใช้ถนนหลวงเพื่อเดินทางไปยังเมืองอัคระ และเมืองอื่น ๆ ได้ ผ่านทางรถประจำทางขนส่งอุตตรประเทศ (Uttar Pradesh State Road Transport Corporation) และยังมีแท็กซี่เอกชนต่าง ๆ ให้บริการด้วย

ระเบียงภาพ
----------

* ซุ้มประตูทางเข้า (Buland Darwaza)ซุ้มประตูทางเข้า (Buland Darwaza)
* หลุมฝังศพ (Nawab Islam Khan's Tomb)หลุมฝังศพ (Nawab Islam Khan's Tomb)
* ประตูราชา (King's Gate)ประตูราชา (King's Gate)
* ประตูราชา (King's Gate)ประตูราชา (King's Gate)
* ทางเข้าพระตำหนักพระมเหสีทางเข้าพระตำหนักพระมเหสี
* ท้องพระโรง (Diwan-i-Khas)ท้องพระโรง (Diwan-i-Khas)
* Mariam-uz-Zamani HouseMariam-uz-Zamani House
* สระน้ำ (Anup talao) แท่นกลางน้ำใช้สำหรับประกวดร้องเพลงสระน้ำ (Anup talao) แท่นกลางน้ำ  
ใช้สำหรับประกวดร้องเพลง
* ฝ่ายรักษาความปลอดภัยฝ่ายรักษาความปลอดภัย

ดูเพิ่ม
-------

* อัคระ
* ป้อมอัคระ
* จักรพรรดิอักบัร

อ้างอิง
-------

1. 1 2  "Fatehpur Sikri". *Imperial Gazetteer of India*. *Digital South Asia Library*. Vol. 12. Oxford. pp. 84–85. สืบค้นเมื่อ 2012-11-04.
2. ↑  Asher 1992, p. 51.
3. ↑  "Alphabetical list of Towns and their population, Uttar Pradesh–202: Fatehpur Sikri" (pdf). *Census of India*. Government of India. สืบค้นเมื่อ 2012-11-08.
4. 1 2  
"Fatehpur Sikri". UNESCO. สืบค้นเมื่อ 2012-11-08.
5. ↑  "General view of Fatehpur Sikri, from the top of the Buland Darwaza". British Library. สืบค้นเมื่อ 2012-11-08.
6. ↑  Allen, Margaret Prosser (1991). *Ornament in Indian architecture*. University of Delaware Press. pp. 414–417. ISBN 0-87413-399-8. สืบค้นเมื่อ 2012-11-08.
7. ↑  Richards, John F. (1996). *The Mughal Empire*. Cambridge University Press. p. 52. ISBN 0-521-56603-7. สืบค้นเมื่อ 2012-11-08.
8. ↑  Asher 1992, p. 52.
9. 1 2  "The principal mihrab in the north aisle of the Jami Masjid, Fatehpur Sikri". British Library. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2012-10-20. สืบค้นเมื่อ 2012-11-08.
10. ↑  Aitken, Bill (2001). *Speaking stones: world cultural heritage sites in India*. Eicher Goodearth Limited. p. 68. ISBN 81-87780-00-2. สืบค้นเมื่อ 2012-11-08.
11. ↑  "Agra Gate, Fatehpur Sikri". British Library. สืบค้นเมื่อ 2012-11-08.
12. 1 2  "Monuments - Fatehpur Sikri". Government of India. 2010-01-22. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2011-09-08.
13. ↑  "Buland Darwaza, Fatehpur Sikri 1801". British Library. สืบค้นเมื่อ 2012-11-08.
14. ↑  "Mausoleum of Salim Chishti, Fatehpur Sikri 1802". British Library. สืบค้นเมื่อ 2012-11-08.
15. ↑  "General view of the tombs of Shaikh Salim Chishti and Islam Khan, Fatehpur Sikri". British Library. สืบค้นเมื่อ 2012-11-08.
16. ↑  "View looking south from the Diwan-i-Khas, Fatehpur Sikri". British Library. สืบค้นเมื่อ 2012-11-08.
17. ↑  "Close view of grouped columns and balustrade at the north-east angle of the Panch Mahal, Fatehpur Sikri". British Library.
18. ↑  "Fatehpur Sikri". Uttar Pradesh Tourism. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2010-12-25.

อ่านเพิ่ม
---------

* Latif, Muḥammad (1896). *Agra, Historical & Descriptive*. Calcutta Central Press.
* Fazl, Abul (1897–1939). *The Akbarnama (Vol. I-III)*. แปลโดย H. Beveridge. Calcutta: Asiatic Society. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 4 June 2010. สืบค้นเมื่อ 6 November 2010.
* Keene, Henry George (1899). "Fatehpur Sikri". *A Handbook for Visitors to Agra and Its Neighbourhood* (Sixth ed.). Thacker, Spink & Co. p. 53.
* Malleson, G. B. Colonel (1899). *Akbar and the rise of the Mughal Empire*. Rulers of India series. Oxford at the Clarendon Press.
* Havell, E. B. (1904). *A handbook to Agra and the Taj, Sikandra, Fatehpur-Sikri and the neighbourhood (1904)*. London: Longmans, Greens & Co.
* Garbe, Dr.Richard von (1909). *Akbar – Emperor of India. A picture of life and customs from the sixteenth century*. Chicago: The Opencourt Publishing Company.
* Smith, Vincent Arthur (1917). *Akbar the Great Mogul, 1542-1605*. Oxford at The Clarendon Press.
* Hussain, Muhammad Ashraf (1947). *A Guide To Fatehpur Sikri*. The Manager, Government of India Press.
* Rezavi, S. Ali Nadeem (1998). *Exploring Mughal Gardens at Fathpur Sikri*. Indian History Congress.
* Petruccioli, Attilio (1992). *Fatehpur Sikri*. Ernst & Sohn.
* Rizvi, Athar Abbas (2002). *Fatehpur Sikri (World heritage series)*. Archaeological Survey of India. ISBN 81-87780-09-6.
* Rezavi, Syed Ali Nadeem (2002). *"Iranian Influence on Medieval Indian Architecture", The Growth of Civilizations in India and Iran*. Tulika.
* Jain, Kulbhushan (2003). *Fatehpur Sikri: where spaces touch perfection*. VDG. ISBN 3-89739-363-8.
* Rezavi, Dr. Syed Ali Nadeem (2008). *Religious Disputation and Imperial Ideology: The Purpose and Location of Akbar's Ibadatkhana*. SAGE Publications.
* Havell, E. B. (1904). *A handbook to Agra and the Taj, Sikandra, Fatehpur-Sikri and the neighbourhood (1904)*. Longmans, Greens & Co. London.
* Smith, Vincent Arthur (1917). *Akbar the Great Mogul, 1542-1605*. Oxford at The Clarendon Press.
* Asher, Catherine Ella Blanshard (1992). "Age of Akbar". *Architecture of Mughal India, (Part 1)*. Cambridge University Press. ISBN 0-521-26728-5.
* Fatehpur Sikri, Detailed study *Arch Net Digital Library*

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ **ฟเตหปุระสีกรี**

วิกิท่องเที่ยว มีคำแนะนำการท่องเที่ยวสำหรับ ***ฟเตหปุระสีกรี***

* ฟเตหปุระสีกรี ที่ *Archaeological Survey of India*
* แผนที่เชิงโต้ตอบของฟเตหปุระสีกรี
* ประวัติของฟเตหปุระสีกรี เก็บถาวร 2020-01-27 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* ภาพ 360 องศาภายในฟเตหปุระสีกรี

| * ด
* ค
* ก
แหล่งมรดกโลกในประเทศอินเดีย |
| --- |
| ทางวัฒนธรรม | 
* ป้อมอาครา
* ถ้ำอชันตา
* ทัชมาฮาล
* ถ้ำเอลโลรา
* กลุ่มโบราณสถานแห่งมหาพลิปุรัม
* เทวาลัยพระอาทิตย์ โกณารัก
* โบสถ์และคอนแวนต์แห่งกัว
* กลุ่มโบราณสถานแห่งขชุราโห
* กลุ่มศาสนสถานแห่งหัมปี
* ฟเตหปุระสีกรี
* ถ้ำเอลิฟันตา
* หมู่มหาเทวสถานโจฬะที่มีชีวิต
* กลุ่มโบราณสถานแห่งปัฏฏทกัล
* พุทธสถานที่สาญจี
* ที่ไว้พระบรมศพของจักรพรรดิหุมายูง
* กุตุบมีนาร์และโบราณสถาน เดลี
* ทางรถไฟสายภูเขาแห่งอินเดีย
* กลุ่มวัดมหาโพธิที่พุทธคยา
* เพิงหินภีมเพฏกา
* สถานีปลายทางฉัตรปติศิวาจี (สถานีปลายทางวิกตอเรียเดิม)
* อุทยานโบราณคดีจัมปาเนร์-ปาวาครห์
* ป้อมแดง
* ชันตรมันตระ ชัยปุระ
* หมู่ป้อมเนินแห่งรัฐราชสถาน
* รานี-กี-วาว (บ่อน้ำขั้นบันไดของพระราชินี) ที่ปาฏัณ รัฐคุชราต
* แหล่งโบราณคดีนาลันทามหาวิหาร (มหาวิทยาลัยนาลันทา) นาลันทา พิหาร
* จัณฑีครห์แคปิตอลคอมเพล็กซ์ (ส่วนหนึ่งของงานสถาปัตยกรรมของเลอกอร์บูซีเย คุณูปการอันโดดเด่นต่อขบวนการสมัยใหม่)
* นครประวัติศาสตร์อะหมดาบาด
* กลุ่มอาคารกอทิกวิกตอเรียและอลังการศิลป์แห่งมุมไบ
* เมืองชัยปุระ ราชสถาน
* กากติยารุทเรศวรมนเทียร (รามัปปามนเทียร) เตลังคานา
* โธฬาวีรา นครอารยธรรมฮารัปปา
* ศานตินิเกตัน
* กลุ่มปูชนียสถานของชาวโหยสฬะ

 | ตราสัญลักษณ์มรดกโลก |
| ทางธรรมชาติ | 
* อุทยานแห่งชาติกาซีรังคา
* อุทยานแห่งชาติเกวลาเทวะ
* เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่ามานสะ
* อุทยานแห่งชาติสุนทรวัน
* อุทยานแห่งชาตินันทาเทวีและหุบเขาดอกไม้
* เทือกเขาฆาฏตะวันตก
* อุทยานแห่งชาติหิมาลัยใหญ่

 |
| ผสม | 
* อุทยานแห่งชาติคังเซนซุงกา

 |
| *หมายเหตุ:* ใช้ชื่อตามที่ได้เสนอขึ้นทะเบียนเป็นแหล่งมรดกโลก |

| ฐานข้อมูลการควบคุมรายการหลักฐาน แก้ไขสิ่งนี้ที่วิกิสนเทศ |
| --- |
| นานาชาติ | 
* VIAF

 |
| ประจำชาติ | 
* ฝรั่งเศส
* BnF data
* เยอรมนี
* อิสราเอล
* สหรัฐ
* เช็กเกีย

 |
| อื่น ๆ | 
* IdRef
* İslâm Ansiklopedisi

 |