พรุนสด (*Prunus domestica*)พรุนแปรรูป
**พรุน** เป็นสายพันธุ์หนึ่งในพืช ตระกูลพลัม ส่วนใหญ่สายพันธุ์ *Prunus domestica* หรือพลัมยุโรป ซึ่งซื้อขายทั้งผลสดหรือทำเป็นผลไม้แห้ง พรุนแห้งมักถูกเรียกว่า **พลัมแห้ง** โดยทั่วไปแล้ว พรุนสดจะเป็นพันธุ์ที่เม็ดล่อน (ดึงแกนเม็ดออกได้ง่าย) ในขณะที่พลัมที่ปลูกเพื่อบริโภคผลสด จะยังมีเม็ดอยู่ (แกนเม็ดเอาออกได้ยากกว่า)

การผลิต
-------

พลัมมากกว่า 1,000 สายพันธุ์ ปลูกเพื่อทำผลไม้อบแห้ง สายพันธุ์หลักๆ ที่ปลูกในสหรัฐอเมริกาคือสายพันธุ์ พรุนฝรั่งเศสที่ได้รับการปรับปรุงสายพันธุ์แล้ว ส่วนสายพันธุ์อื่นๆ ที่ปลูกกันเช่น Sutter, Tulare Giant, Moyer, Imperial, Italian, และพันธุ์ Greengage. สายพันธุ์พรุนฝรั่งเศสจะเป็นพันธุ์ที่ออกจำหน่ายเร็วกว่าและผลยังเล็กกว่าพลัมพันธุ์อื่นด้วย

การตราชื่อสินค้า
----------------

เนื่องจากพรุนที่ได้รับความนิยมที่รับประทานกัน(ในสหรัฐอเมริกา) รับประทานเพื่อแก้อาการท้องผูก และจึงถูกนำไปเป็นมุขตลก ปัจจุบันผู้ผลิตพรุนแห้งจึงไม่ระบุคำว่า "พรุน" บนฉลากบรรจุ แต่จะใช้คำว่า "พลัมแห้ง" แทน

การใช้ประโยชน์
--------------

พรุนมักจะถูกนำไปทำอาหารทั้งของหวานและอาหารเรียกน้ำย่อย ขนมหวานเช่น สตลูพรุน ผลไม้เชื่อม พรุนยังเป็นส่วนผสมของ อาหารท้องถิ่นของแอฟริกันเหนือ พรุนที่มีชื่อเสียงอย่างมากเป็น พรุนที่มาจากแหล่ง Agen (*pruneaux d'Agen*) ซึ่งอยู่ในประเทศฝรั่งเศส อาหารชื่อTzimmes ก็มักจะใช้พรุนเป็นส่วนประกอบ Tzimmes เป็นอาหารยิวท้องถิ่นซึ่งมีส่วนประกอบคือแครรอทหั่นเต๋าหรือหั่นสไลด์ ซุปนอร์ดิก คิเซล์ที่ทำจากพรุนก็มักจะกินกับ พุดดิ้งข้าว ในมื้อเย็นวันคริสต์มาส ซึ่งเป็นประเพณีของชาวนอร์เวย์ที่จะรับประทานขนมหวานซุปผลไม้ และพรุนยังเป็นส่วนผสมในอาหารช่วงเทศกาลต่างๆอีกด้วย เช่นเมนูอาหารยัดไส้ เค้ก และเอาไปทำเป็นพลัมคลุกน้ำตาล พรุนที่ใส่ในขนมอบได้รับความนิยมเป็นที่แรกๆในนิวยอร์กและบางส่วนของชายฝั่งตะวันออกของสหรัฐอเมริกา ไอศกรีมรสพรุนเป็นที่นิยมอย่างมากในสาธารณรัฐโดมินิดัน พรุนยังนำมาทำเป็นน้ำผลไม้ อีกด้วย ใน Cotswolds (พื้นที่บริเวณฝั่งตะวันตกตอนใต้ของประเทศอังกฤษ) ลูกพรุนถูกใช้เป็นหัวเชื่อในการหมักเครื่องดื่มไซเดอร์ที่ชื่อ jerkum เนื่องจากพรุนมีน้ำตาลสูง ดังนั้นพรุนจึงสามารถนำมาหมักเป็นไซเดอร์และเบียร์ได้

ผลต่อสุขภาพ
-----------

### ประโยชน์

พรุนและน้ำพรุนมีฤทธิ์เป็น ยาระบายอ่อนๆ ซึ่งมีสารประกอบฟีนอล (ประกอบด้วย กรด neochlorogenic acids และ chlorogenic acids) และสาร sorbitol. พรุนยังมีกากใยอาหาร (ประมาณ 7%หรือ 0.07 g ต่อพรุน 1 กรัม) พรุนและน้ำพรุน จึงเป็นยาสามัญพื้นบ้านที่ใช้ในการรักษาอาการท้องผูก บทวิจารณ์บางบทยังไม่สามารถหาหลักฐานที่น่าเชื่อถือ(จากสถาบัน EFSA)ในการนำมายืนยันหรือปฏิเสธประสิทธิภาพของพรุนในการรักษา แต่ถึงอย่างไรพรุนก็มีสารต้านอนุมูลอิสระในปริมาณสูง

### ข้อด้อย

ในพรุนแห้งพบว่ามีสารทางเคมีชื่อ acrylamide ที่รู้จักกันว่ามีพิษต่อระบบประสาทและเป็นสารก่อมะเร็ง  สาร Acrylamide ซึ่งไม่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ แต่เกิดจากกระบวนการปรุงอาหารที่ใช้ความร้อนมากกว่า 100°C ถึงแม้ว่าการอบแห้งของลูกพรุนด้วยการอบโดยเครื่องจักรโดยทั่วไปแล้วจะไม่ได้ใช้ความร้อนสูงขนาดนั้น แต่ก็มีรายงานการพบว่ามีการก่อตัวของสารAcrylamide ในผลลูกพรุนแห้งเช่นเดียวกับลูกแพร์แห้ง

แม้ว่าสาร acrylamide จะรู้กันว่าเป็นพิษต่อระบบประสาท และระบบเจริญพันธุ์ แต่จากรายงานการประชุมในเดือน มิถุนายน 2014 ขององค์การอาหารและการเกษตรแห่งสหประชาชาติ และองค์การอนามัยโลก ได้สรุปบริมาณที่เฝ้าระวังในการบริโภคซึ่งจะก่อให้เกิดโรคทางเส้นประสาทไว้ที่ (0.5 มิลิกรัม/ต่อน้ำหนักตัว 1 กิโลกรัม/วัน) มากกว่า 500 เท่าของค่าเฉลี่ยในการบริโภค และต้องรับสาร acrylamide (1 μg/น้ำหนักตัว 1กิโลกรัม/วัน) หรือมากกว่า 2,000 เท่าในค่าเฉลี่ยในการรับประทานจึงจะส่งผลต่อระบบเจริญพันธุ์ จากรายงานดังกล่าว จึงสรุปได้ว่าการบริโภคสารacrylamide จากอาหารอยู่ในระดับที่ปลอดภัยจากการเกิดโรคทางเส้นประสาท แต่อาจเพิ่มความเสี่ยงเรื่องการเป็นสารก่อมะเร็งในมนุษย์ เช่นเดียวกับการเป็นสารก่อมะเร็งในสัตว์ทดลอง

ดูเพิ่ม
-------

* กากใยอาหาร
* รายการอาหารแห้ง

*