**พรรคคอมมิวนิสต์เวียดนาม** (เวียดนาม: *Đảng Cộng sản Việt Nam*) เป็นพรรคการเมืองที่ถูกกฎหมายพรรคเดียวในเวียดนาม เป็นพรรคนิยมลัทธิมากซ์-เลนินที่สนับสนุนโดยแนวหน้าปิตุภูมิเวียดนาม

ประวัติ
-------

ผู้ก่อตั้งพรรคคือโฮจิมินห์และชาวเวียดนามที่ลี้ภัยในจีนโดยใช้ชื่อพรรคคอมมิวนิสต์เวียดนาม โดยมีการประชุมพรรคครั้งแรกที่ฮ่องกงเมื่อเดือนกุมภาพันธ์ พ.ศ. 2472 ซึ่งในการประชุมครั้งนั้นได้ตกลงรวมพรรคคอมมิวนิสต์อินโดจีน (*Đông Dương cộng sản đảng*) และพรรคคอมมิวนิสต์อันนัม (*An Nam cộng sản Đảng*) เข้าด้วยกัน โดยที่กลุ่มนิยมลัทธิมาร์กอีกกลุ่มหนึ่งของเวียดนามคือพันธมิตรคอมมิวนิสต์อินโดจีน (*Đông Dương cộng sản liên đoàn*) ไม่ได้ถูกเชิญให้เข้าร่วมประชุมในฮ่องกง แต่สมาชิกของกลุ่มนี้เข้าเป็นสมาชิกพรรคคอมมิวนิสต์ภายหลัง

หลังจากนั้นไม่นาน พรรคเปลี่ยนชื่อเป็นพรรคคอมมิวนิสต์อินโดจีนภายใต้การนำขององค์การคอมมิวนิสต์สากล การประชุมพรรคครั้งแรกเป็นการประชุมลับที่มาเก๊าเมื่อ พ.ศ. 2478 ในเวลาเดียวกัน ทางมอสโกได้ออกนโยบายต่อต้านลัทธิฟาสซิสต์และสนับสนุนให้แนวร่วมคอมมิวนิสต์ทั่วโลกทำตามรวมทั้งต้องการให้ขบวนการคอมมิวนิสต์ทั้งหมดในอินโดจีนเป็นพันธมิตรกัน อย่างไรก็ตามพรรคนี้สลายตัวไปเมื่อ พ.ศ. 2488 กลายเป็นสมาคมนิยมลัทธิมาร์กและเวียดมินห์ซึ่งเป็นแนวร่วมปลดปล่อยแห่งชาติ 

พรรคนี้ก่อตั้งใหม่อีกครั้งในนามพรรคแรงงานเวียดนาม (*Đảng lao động Việt Nam*) เมื่อปี พ.ศ. 2494 ในการประชุมใหญ่ระดับชาติของพรรคครั้งที่ 2 ในสงครามอินโดจีนครั้งแรก การประชุมใหญ่ของพรรคครั้งที่ 3 จัดขึ้นที่ฮานอยเมื่อ พ.ศ. 2503 ซึ่งเน้นการเผยแพร่ลัทธิคอมมิวนิสต์ในเวียดนามเหนือหรือสาธารณรัฐประชาธิปไตยเวียดนาม รวมทั้งให้มีการสนับสนุนการปลดปล่อยในภาคใต้ การประชุมใหญ่ครั้งที่ 4 มีขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2519 หลังสิ้นสุดสงครามเวียดนามและเปลี่ยนชื่อพรรคเป็นพรรคคอมมิวนิสต์เวียดนาม

การจัดองค์กร
------------

ส่วนที่มีอำนาจสูงสุดของพรรคคือคณะกรรมการกรมการเมืองศูนย์กลางพรรคคอมมิวนิสต์เวียดนามที่นำโดยเลขาธิการใหญ่ คณะกรรมการกรมการเมืองศูนย์กลางพรรคเลือกตั้งโดยคณะกรรมการศูนย์กลางพรรคและคณะกรรมการกลางเลือกตั้งจากการประชุมใหญ่ของพรรค หลังจากการรวมชาติเวียดนาม มีการเพิ่มจำนวนคณะกรรมการศูนย์กลางจาก 77 คนเป็น 133 คน และเพิ่มคณะกรรมการกรมการเมืองศูนย์กลางพรรคจาก 11 เป็น 17 คน จำนวนสมาชิกเพิ่มจาก 760,000 คน เมื่อ พ.ศ. 2509 เป็น 1,553,500 ใน พ.ศ. 2519 คิดเป็น 3.1% ของประชากรทั้งหมด และเป็นเกือบสองล้านคนเมื่อ พ.ศ. 2529 

หัวหน้าคณะกรรมการกลางของพรรคระหว่าง พ.ศ. 2494 – 2512 นำโดยโฮจิมินต์ซึ่งถือเป็นผู้นำสูงสุดของพรรค การประชุมใหญ่ของพรรคมีทุกๆ 5 ปี การประชุม 4 ครั้งแรกไม่ได้กำหนดเวลาที่แน่นอนเนื่องจากสงครามกับฝรั่งเศสและสหรัฐอเมริกา การประชุมใหญ่ที่จัดขึ้นได้แก่

1. ครั้งที่ 1 ที่ มาเก๊า ประเทศจีน พ.ศ. 2478
2. ครั้งที่ 2 ที่ เตวียนกวาง พ.ศ. 2494
3. ครั้งที่ 3 ที่ ฮานอย พ.ศ. 2503
4. ครั้งที่ 4 ที่ ฮานอย พ.ศ. 2519
5. ครั้งที่ 5 ที่ ฮานอย พ.ศ. 2525
6. ครั้งที่ 6 ที่ ฮานอย พ.ศ. 2529
7. ครั้งที่ 7 ที่ ฮานอย พ.ศ. 2534
8. ครั้งที่ 8 ที่ ฮานอย พ.ศ. 2539
9. ครั้งที่ 9 ที่ ฮานอย พ.ศ. 2544
10. ครั้งที่ 10 ที่ ฮานอย พ.ศ. 2549
11. ครั้งที่ 11 ที่ ฮานอย พ.ศ. 2554

ผู้ที่ได้ดำรงตำแหน่งเลขาธิการพรรคคนที่ 1 (2503–2519) และเลขาธิการใหญ่ (2473–2503 และ 2519–ปัจจุบัน) ได้แก่ 

1. เจิ่น ฟู้ (*Trần Phú*, 2473–2474)
2. เล ห่ง ฟ็อง (*Lê Hồng Phong*, 2478–2479)
3. ห่า ฮวี เติ่ป (*Hà Huy Tập*, 2479–2481)
4. เหงียน วัน กื่อ (*Nguyễn Văn Cừ*, 2481–2483)
5. เจื่อง จิญ (*Trường Chinh*, 2483–2489 และ 2529)
6. เล สวน (*Lê Duẩn*, 2503–2529)
7. เหงียน วัน ลิญ (*Nguyễn Văn Linh*, 2529–2534)
8. โด๋ เหมื่อย (*Đỗ Mười*, 2534–2540)
9. เล ขา เฟียว (*Lê Khả Phiêu*, 2540–2544)
10. นง ดึ๊ก หมั่ญ (*Nông Đức Mạnh*, 2544–2554)
11. เหงียน ฟู้ จ่อง (*Nguyễn Phú Trọng*, 2554–ปัจจุบัน)

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* เว็บไซต์ทางการ
* เก็บถาวร 2009-09-29 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน ("ประชาชน"): หนังสือพิมพ์ของพรรค