|  |  |
| --- | --- |
| ค.ศ. | บทความนี้อ้างอิงคริสต์ศักราช/คริสต์ทศวรรษ/คริสต์ศตวรรษ ซึ่งเป็นสาระสำคัญของเนื้อหา  |

**ฟรานเชสโคที่ 1 เดอ เมดิชิ** (อังกฤษ: **Francesco I de' Medici, Grand Duke of Tuscany**; อิตาลี: ***Francesco I de' Medici, Duca di Firenze e granduca di Toscana***) (25 มีนาคม ค.ศ. 1541 - (17 ตุลาคม ค.ศ. 1587) ฟรานเชสโคที่ 1 เดอ เมดิชิปกครองทัสเคนี ระหว่างปี ค.ศ. 1574 ถึงปี ค.ศ. 1587

ฟรานเชสโคเกิดเมื่อวันที่ 25 มีนาคม ค.ศ. 1541 ที่เมืองฟลอเรนซ์ในประเทศอิตาลี เป็นบุตรของ โคสิโมที่ 1 เดอ เมดิชิ และเอเลเนอร์แห่งโทเลโด และปกครองทัสเคนีในฐานะตัวแทนของโคสิโมที่ 1 ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1564

ฟรานเชสโคที่ 1 เดอ เมดิชิสมรสกับอาร์คดัชเชสโยฮันนาแห่งออสเตรีย (Johanna of Austria) เมื่อวันที่ 18 ธันวาคม ค.ศ. 1565 พระราชธิดาองค์สุดท้องของจักรพรรดิเฟอร์ดินานด์ที่ 1 แห่งจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ และแอนนาแห่งโบฮีเมียและฮังการี หลังจากการพิจารณาสตรีอื่นๆ ก่อนหน้านั้นรวมทั้งเจ้าหญิงเอลิซาเบธแห่งสวีเดน แต่จากหลักฐานต่างเท่าที่ทราบเป็นการแต่งงานที่ไม่มีความสุขเท่าใดนัก โยฮันนามีความคิดถึงบ้านเมืองในออสเตรียและฟรานเชสโคก็เป็นสามีที่ไม่ได้เอาใจภรรยาหรือมีความซื่อตรงต่อภรรยา โยฮันนาถึงแก่กรรมเมื่ออายุเพียงสามสิบปีในปี ค.ศ. 1578

ไม่นานหลังจากโยฮันนาถึงแก่กรรมฟรานเชสโคก็แต่งงานกับภรรยาน้อยจากเวนิสบิอังคา คัพเพลโล (Bianca Cappello) หลังจากบิอังคาทิ้งสามีที่เป็นข้าราชการ เพราะการที่แต่งงานกันอย่างรวดเร็วก็ทำให้เกิดข่าวลือว่าฟรานเชสโคและบิอังคาสมคบกันวางยาพิษโยฮันนา และมีหลักฐานว่าฟรานเชสโคสร้างและตกแต่งวิลลาเมดิเซียดิพราโตลิโน (Villa Medicea di Pratolino) ให้แก่บิอังคา แต่บิอังคาไม่เป็นที่นิยมในหมู่ชาวฟลอเรนซ์ ทั้งสองคนไม่มีบุตรธิดาด้วยกันแต่ฟรานเชสโครับอุปการะเพลเลกรินาและอันโทนิโอลูกสาวและลูกชายจากการแต่งงานครั้งแรกของบิอังคา อันโทนิโอได้รับเป็นบุตรบุญธรรมโดยบิอังคาตั้งแต่ยังเป็นทารกเพื่อจะยกให้ฟรานเชสโคในฐานะ "ลูกของทั้งสองคน" โดยการเป็น "ลูกหลง" (changeling) 

ฟรานเชสโคที่ 1 เดอ เมดิชิเมื่อยังเด็กเขียนโดยบรอนซิโน
ฟรานเชสโคก็เช่นเดียวกับบิดาที่เป็นผู้ใช้อำนาจอย่างเฉียบขาดแต่ขณะที่โคสิโมสามารถรักษาความเป็นอิสระของฟลอเรนซ์ไว้ได้ฟรานเชสโคกลับปฏิบัติตัวเป็นเมืองขึ้นของจักรวรรดิโรมันอันศักดิ์สิทธิ์ของพ่อตา นอกจากนั้นก็ยังเรียกเก็บภาษีอย่างหนักเพื่อเอาไปให้จักรวรรดิ

ฟรานเชสโคยังคงดำเนินการอุปถัมภ์ศิลปะต่อจากโคสิโมและเป็นผู้สร้างโรงละครเมดิชิและก่อตั้ง Accademia della Crusca ฟรานเชสโคมีความสนใจในการผลิตและวิทยาศาสตร์อย่างสมัครเล่น และได้ก่อตั้งโรงงานพอร์ซีเลนและกระเบื้องแต่ก็ไม่ประสบความสำเร็จจนหลังจากฟรานเชสโคเสียชีวิตไปแล้ว แต่ความสนใจในทางเคมีและการเล่นแร่แปรธาตุเป็นความสนใจอย่างจริงจัง ฟรานเชสโคใช้เวลาเป็นชั่วโมงๆ ในห้องทดลองส่วนตัวในพาลัซโซเว็คคิโอ (Palazzo Vecchio) ซึ่งมีงานสะสมธรรมชาติวิทยาและหินต่างๆ ของฟรานเชสโคเอง

ฟรานเชสโคและบิอังคาเสียชีวิตในวันเดียวกันซึ่งอาจมีสาเหตุมาจากการถูกวางยา แต่นักประวัติศาสตร์กล่าวว่าทั้งสองคนเป็นไข้มาเลเรียตาย แต่หลักฐานล่าสุดของนักวิทยาศาสตร์ชาวอิตาลีทำให้หันกลับไปสนับสนุนทฤษฎีที่ว่าถูกวางยาพิษ ผู้ครองทัสเคนีต่อมาคือเฟอร์ดินานโดที่ 1 เดอ เมดิชิ แกรนดยุคแห่งทัสเคนี (Ferdinando I de' Medici, Grand Duke of Tuscany) น้องคนรองของฟรานเชสโค

อ้างอิง
-------

1. ↑  Francesco Mari (2006). "The mysterious death of Francesco I de' Medici and Bianca Cappello: an arsenic murder?". *BMJ*. **333** (23-30 June 2006): 1299–1301. doi:10.1136/bmj.38996.682234.AE. PMID 17185715. `{{cite journal}}`: ไม่รู้จักพารามิเตอร์ `|coauthors=` ถูกละเว้น แนะนำ (`|author=`) (help)

ดูเพิ่ม
-------

* ตระกูลเมดิชิ

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* The Medici Archive Project เก็บถาวร 2009-05-01 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* ประวัติตระกูลเมดิชิ