**พิธีปลุกเสก** (อังกฤษ: Consecration) คือพิธีกรรมในศาสนาต่าง ๆ ในการปลุกเสกหรืออัญเชิญพลัง หรือ ประจุคุณของสิ่งที่เคารพบูชาในศาสนานั้น ๆ เช่นพระเป็นเจ้า (สำหรับศาสนาเอกเทวนิยม) เทวดา (สำหรับศาสนาพหุเทวนิยม) และ บุคคลที่ทรงคุณงามความดีต่าง ๆ (สำหรับศาสนาอเทวนิยม) โดยอาศัยคุณซึ่งมีอยู่ในบทสวด หรือ บทสวดมนต์ หรือโดยใช้สมาธิจิตที่เกิดจากปฏิบัติกรรมฐาน ของสิ่งที่เคารพบูชาในศาสนานั้น ๆ หรือการชำระให้บริสุทธิ์ในศาสนาต่าง ๆ

ศาสนาพุทธ
---------

ข้อมูลเพิ่มเติม: Buddhābhiseka § พิธีพุทธาภิเษก
พิธีกรรมสำหรับพระพุทธรูปและรูปปฏิมาพระโพธิสัตว์ต่าง ๆ หรือ รูปจำลองพระเกจิอาจารย์ ในพระพุทธศาสนานั้น ขนานนามตามภาษาบาลี และ ภาษาสันสกฤตว่า **พิธีพุทธาภิเษก** (อังกฤษ: Buddhābhiseka) ซึ่งการปลุกเสกในศาสนาพุทธนั้นขึ้นอยู่กับนิกายต่าง ๆ อันมีรายละเอียดแตกต่างกันโดยรวมคือ การที่พระเถระผู้เชี่ยวชาญในการทำสมาธิจำนวนหนึ่ง ซึ่งเรียกว่า คณะปรก นั่งภาวนาส่งกระแสจิตเพ่งคุณพระรัตนตรัยเข้าไปสู่พระพุทธรูปและรูปปฏิมาพระโพธิสัตว์หรือวัตถุมงคลนั้น ๆ  โดยจุดประสงค์คือ เพื่อใช้สำหรับเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจ หรือ เตือนสติให้ระลึกของคุณพระรัตนตรัยหรือพระโพธิสัตว์นั้น ๆ

ศาสนาพื้นเมืองเดิมของไทย
------------------------

สำหรับพิธีกรรมเกี่ยวกับเทวรูปปฏิมาในศาสนาพื้นเมืองเดิมของไทยซึ่งไม่ได้มาจากศาสนาพุทธและศาสนาฮินดูจากอินเดียนั้นได้แก่ ประเภทเทพารักษ์ เจ้าพ่อ เจ้าแม่ นางไม้ และ รุกขเทวดา หรือเทพพื้นเมือง เทพท้องถิ่นนั้น ๆ (ประเภทเดียวกับครามเทวตาในศาสนาฮินดู) ใช้คำศัทพ์ว่า **พิธีปลุกเสก** แต่สำหรับพระบรมรูปจำลองพระมหากษัตริย์ พระราชวงศ์ รูปวีรบุรุษ วีรสตรี ผู้ทรงคุณงามความดีที่สาธารณชนยกย่องสรรเสริญบูชา รูปผู้ที่ควรสักการบูชา ปูชนียวัตถุต่าง ๆ หรือ ฤๅษีต่าง ๆ ฯลฯ ใช้คำศัทพ์ว่า **พิธีมังคลาภิเษก**

ศาสนาคริสต์
-----------

ข้อมูลเพิ่มเติม: Dedication § การอุทิศตนของโบสถ์

ศาสนาฮินดู
----------

ดูบทความหลักที่: Kumbhabhishekam § พิธีกุมภะภิเษก
สำหรับเทวรูปในศาสนาฮินดูมีธรรมเนียมปฏิบัติของศาสนาฮินดูอันเป็นข้อกำหนดสำคัญ คือ **การเทวาภิเษก** คือ การเชิญสิริมงคล คุณสมบัติ เทวานุภาพ และบารมีของเทพเจ้าฮินดูโดยอาศัยคุณซึ่งมีอยู่ในบทสวด หรือ บทสวดมนต์ หรือโดยใช้สมาธิจิตของเทวดาในศาสนาฮินดูมาสู่เทวรูปโดยข้อกำหนดจะปฏิบัติโดยพราหมณ์หรือฤๅษีอันทรงคุณแห่งศีลจริยวัตรสมควรมาประกอบพิธีกรรมตามข้อกำหนดในพระเวทตามสายนิกายนั้น ๆ 
สำหรับโบสถ์พราหมณ์ธรรมเนียมปฏิบัติของศาสนาฮินดูโดยเฉพาะอย่างยิ่งในภาคใต้ของประเทศอินเดีย โบสถ์พราหมณ์ทั่วโลก พิธีกุมภะภิเษกหรือบวงสรวงครั้งใหญ่ของโบสถ์พราหมณ์จะต้องปฏิบัติทุก ๆ สิบสองปี โดยปกติแล้วจะทำเพื่อชำระล้างโบสถ์พราหมณ์หลักของเทพประธานหลังการบูรณะหรือทำเพียงเพื่อฟื้นฟูความบริสุทธิ์ของโบสถ์พราหมณ์ ชาวฮินดูเฉลิมฉลองเหตุการณ์นี้ในวันสถาปนาครั้งใหญ่นี้เนื่องจากการเป็นหนึ่งในกุศลผลบุญให้แก่ตน คือ "ปุณยะ" หรือกรรมดี

ศาสนาเชน
--------

ดูบทความหลักที่: Panch Kalyanaka Pratishtha Mahotsava § ปัญจะกัลยาณะประสิทธะมโหสัตวะ

ศาสนาอิสลาม
-----------

ดูเพิ่ม
-------

* พิธีอภิเษก
* กวคาถา
* พิธีพุทธาภิเษก
* บูชา (ศาสนาฮินดู)
* บูชา (ศาสนาพุทธ)
* บูชา (ศาสนาเชน)
* พระราชพิธีราชาภิเษก

อ้างอิง
-------

1. ↑  "Definition of CONSECRATE". *www.merriam-webster.com* (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2019-06-03.
2. ↑  Robert E. Buswell Jr.; Donald S. Lopez Jr. (2013-11-24). *The Princeton Dictionary of Buddhism* (ภาษาอังกฤษ). Princeton University Press. ISBN 9781400848058.
3. ↑  "Account Suspended". *modernhinduculture.com*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2020-07-28. สืบค้นเมื่อ 2019-06-03.

|  |  |
| --- | --- |
|  | คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:**พิธีอภิเษกในศาสนา** |