ยามาดะ ทาโร (山田太郎) ชื่อญี่ปุ่นของผู้ถือครอง (ชาย) คู่กับ *จอห์น สมิธ* (John Smith) ในภาษาอังกฤษ ชื่อที่คู่กับ *เจน สมิธ* (Jane Smith) น่าจะเป็น ยามาดะ ฮานาโกะ (山田花子).
**ชื่อบุคคลญี่ปุ่น** (ญี่ปุ่น: 日本人の氏名; โรมาจิ: *Nihonjin no Shimei*) ในปัจจุบันมักมีชื่อตระกูล (นามสกุล) ตามมาด้วยชื่อแรก ชื่อบุคคลญี่ปุ่นมักเขียนด้วย *อักษรคันจิ* ซึ่งเป็นอักษรจีนแต่สะกดด้วยภาษาญี่ปุ่น ชื่อ *คันจิ* อาจออกเสียงได้หลายแบบ ด้วยเหตุนี้ พ่อแม่มักตั้งชื่อลูกด้วยฮิรางานะหรือคาตากานะ

ชื่อตระกูลญี่ปุ่นมีหลายแบบ ตามรายงานแล้ว มีนามสกุลกว่า 100,000 แบบที่ใช้ในปัจจุบัน โดยสกุลที่ใช้มากที่สุดสามอันคือ ซาโต (佐藤), ซูซูกิ (鈴木) และทากาฮาชิ (高橋) และในไม่นานมานี้ ชื่อญี่ปุ่นมักไม่ค่อยพบกับการสูญพันธุ์ของนามสกุลอย่างที่เกิดขึ้นในจีน

นามสกุลมีความหลากหลายในแต่ละภูมิภาคไม่เหมือนกัน เช่น ชื่อ จิเน็ง (知念), ฮิงะ (比嘉) และชิมาบูกูโระ (島袋) พบได้ทั่วไปในโอกินาวะแต่ไม่ค่อยพบในส่วนอื่นของญี่ปุ่น โดยส่วนใหญ่เกิดจาความแตกต่างระหว่างภาษากับวัฒนธรรมของชาวยามาโตะกับโอกินาวะ ชื่อตระกูลญี่ปุ่นหลายคนมักมาจากสิ่งแวดล้อมตามธรรมชาติ เช่น อิชิกาวะ (石川) แปลว่า "แม่น้ำหิน", ยามาโมโตะ (山本) แปลว่า "ฐานภูเขา" และอิโนเอะ (井上) แปลว่า "เหนือบ่อน้ำ"

ในขณะที่ชื่อตระกูลมักตามกฏของภาษา ชื่อแรกมักมีการออกเสียงและตัวอักษรที่แตกต่างกัน ในขณะที่ชื่อทั่วไปมักสะกดและออกเสียงง่าย พ่อแม่หลายคนใช้ชื่อที่มีตัวอักษรหรือการสะกดแบบแปลก ๆ และบางชื่อไม่สามารถสะกดในแบบทั่วไปได้ โดยเป็นกระแสมาตั้งแต่คริสตทศวรรษ 1990 เช่น ชื่อผู้ชายที่นิยมใช้คือ 大翔 มักสะกดเป็น "ฮิโรโตะ" แต่ไม่กี่ปีมานี้ มีการสะกดเป็น "ฮารูโตะ", "ยามาโตะ", "ไทงะ", "โซระ", "ไทโตะ", "ไดโตะ" และ "มาซาโตะ"

ชื่อผู้ชายมักลงท้ายด้วย *-โร* (郎 "บุตร" หรือ 朗 "กระจ่าง, สว่าง"; เช่น "อิจิโร") *-ตะ* (太 "ยิ่งใหญ่, หนา"; เช่น "เค็นตะ") หรือ *-โอะ* (男 / 雄 / 夫 "ผู้ชาย"; เช่น "เทรูโอะ" หรือ "อากิโอะ") หรือมีคำว่า *อิจิ* (一 "[บุตร]คนแรก"; เช่น "เค็นอิจิ"), *คาซุ* (อาจเขียนเป็น 一 "[บุตร]คนแรก" คู่กับอักษรตัวอื่นที่เป็นไปได้; เช่น "คาซูฮิโระ"), *จิ* (二 "[บุตร]คนที่สอง" หรือ 次 "ต่อไป"; เช่น "จิโร") หรือ *ได* (大 "ยิ่งใหญ่, ขนาดใหญ่"; เช่น "ไดจิ")

ชื่อผู้หญิงมักลงท้ายด้วย *-โกะ* (子 "ลูก"; เช่น. "เคโกะ") หรือ *-มิ* (美 "ความงาม"; เช่น "ยูมิ") ชื่ออื่นที่มีคำลงท้ายเป็นผู้หญิง ได้แก่ *-กะ* (香 "กลิ่น, น้ำหอม" หรือ 花 "ดอกไม้"; เช่น "เรกะ") และ *-นะ* (奈 หรือ 菜 หมายถึง "สีเขียว" หรือ "ต้นแอปเปิล"; เช่น "ฮารูนะ")

ลำดับชื่อและนามสกุล
-------------------

การเขียนชื่อบุคคลญี่ปุ่นในภาษาอื่นมักจะมีปัญหาที่พบบ่อยกันคือ ลำดับของชื่อและนามสกุล

ลำดับของการวางตำแหน่งชื่อและนามสกุลแตกต่างกันของระบบของญี่ปุ่นที่นำ นามสกุลนำหน้าชื่อ ในขณะที่ในรูปแบบอื่นเกือบทุกประเทศทั่วโลกใช้ชื่อนำหน้านามสกุล ในบางครั้งจะมีการใช้ชื่อนามสกุลเขียนในลักษณะตัวพิมพ์ใหญ่ เช่น Akira TORIYAMA หรือ TORIYAMA Akira เพื่อบอกให้รู้ว่านามสกุลคือ Toriyama (โทริยามะ) บุคคลที่อาศัยและทำงานอยู่นอกประเทศญี่ปุ่นนิยมใช้ชื่อนำหน้านามสกุลเช่น โยโกะ โอโนะ ภรรยาของจอห์น เลนนอน หรือ โยชิทากะ อามาโนะศิลปินชาวญี่ปุ่น นอกจากนี้ในข่าวนอกประเทศญี่ปุ่นที่มีการกล่าวถึงเกี่ยวกับ นักการเมือง นักธุรกิจ นักแสดง และนักกีฬา นิยมเขียนลำดับชื่อนำหน้านามสกุล เช่น จุนอิจิโร โคอิซูมิ หรือ ทาคูยะ คิมูระ

อย่างไรก็ตามการเขียนตามตัวอักษรคันจิ ไม่มีการสลับตำแหน่งของชื่อนามสกุล ยังคงไว้ให้นามสกุลนำหน้าชื่อเสมอ

หนังสือการ์ตูนของประเทศไทยนิยมใช้นามสกุลนำหน้าชื่อ แม้ว่าสำหรับคนไทยแล้วมาตรฐานในการเรียกชื่อญี่ปุ่นจะนำหน้าด้วยชื่อและต่อด้วยนามสกุลเหมือนยุโรป

คำลงท้ายชื่อ
------------

### -ซัง

**-ซัง** (-さん, -san) ใช้ลงท้ายสำหรับชื่อบุคคลเปรียบเหมือนคำว่า "คุณ-" ซึ่งสามารถใช้ได้ทั้งผู้ชายและผู้หญิง ใช้สำหรับบุคคลที่ไม่ใช่คนในครอบครัว ปัจจัยคำว่า -ซัง สามารถใช้ร่วมกับคำนามอื่นชื่อ นิคุยะซัง หมายถึงเจ้าของร้านขายเนื้อ (นิคุยะ แปลว่า ร้านขายเนื้อ)

คำว่า -ซัง -ซะมะ และ -ชิ เป็นคำลงท้ายที่ใช้สำหรับการอ้างถึงบุคคลอื่นอย่างสุภาพและทางการ

### -คุง

**-คุง** (-君, -くん, -kun) ใช้ลงท้ายชื่อผู้ชาย (และผู้หญิงในบางโอกาส) สำหรับการใช้สำหรับคนใกล้ชิด ใช้สำหรับบุคคลที่อายุมากกว่าเรียกคนที่อายุน้อยกว่า หรือในบางครั้งใช้เรียกบุคคลที่มีอายุไล่เลี่ยกัน และนิยมใช้เป็นคำลงท้ายสำหรับชื่อเด็กผู้ชาย ในบางครั้งจะมีการใช้เรียก -คุง สำหรับสาวออฟฟิศ โดยหัวหน้างานที่เป็นผู้ชาย เช่น ปังคุง

อาจารย์มักจะเรียกลูกศิษย์ลงท้ายโดยคำว่า "-คุง" สำหรับเด็กผู้ชายเรียก "-ซัง" หรือ "-จัง" สำหรับเด็กผู้หญิง 

### -จัง

**-จัง** (-ちゃん, -chan) ใช้ลงท้ายสำหรับชื่อคนใกล้ชิดเพศหญิง โดยเฉพาะอย่างยิ่งเด็กผู้หญิง และคนรัก หรือเพื่อนที่สนิทกันมาก ๆ ผู้หญิงบางคนนิยมเรียกชื่อตัวเองลงท้ายด้วย -จัง ในบางครั้งใช้เรียกชื่อสัตว์เลี้ยงตัวเองลงท้ายด้วยคำว่า "-จัง"

ในบางครั้งจะมีใช้สำหรับเรียกชื่อดารา หรือบุคคลที่ชื่นชอบ เช่น ชุวะจัง เนเน่จัง

### เซ็มไป และ โคไฮ

**เซ็มไป** (先輩, senpai) แปลว่า รุ่นพี่ ใช้ลงท้ายสำหรับชื่อสำหรับบุคคลที่อาวุโสกว่าในกลุ่มของตัวเอง เช่น รุ่นน้องเรียกรุ่นพี่ที่โรงเรียน นักกีฬาใหม่เรียกนักกีฬาที่มาก่อน หรือในธุรกิจใช้เรียกตำแหน่งผู้อาวุโสกว่าว่า เซ็มไป

**โคไฮ** (後輩, kōhai) แปลว่า รุ่นน้อง ใช้เรียกในทางกลับกัน

### เซ็นเซ

**เซ็นเซ** (先生, せんせい, sensei) ใช้ลงท้ายเรียกชื่อบุคคลที่เป็นอาจารย์ หมอ หรือ ทนาย แสดงถึงการเคารพ

### -ซามะ

**-ซามะ** (-様, -さま, -sama) ใช้ลงท้ายชื่อบุคคล มีความหมายเหมือนกับคำว่า "ท่าน-" ในภาษาไทยโดยการใช้จะมีความหมายเป็นทางการมากกว่าคำว่า "-ซัง" ในทางธุรกิจ คำว่า "-ซามะ" นิยมใช้ในสำหรับเรียกลูกค้า

### -ชิ

**-ชิ** (-氏, -し, -shi) เป็นคำลงท้ายในการเขียนจดหมาย และใช้สำหรับบุคคลที่ไม่เคยเจอตัว คำว่า -ชิ มักจะพบในเอกสารทางกฎหมาย หรือเอกสารทางวิชาการ

ดูเพิ่ม
-------

* flagสถานีย่อยประเทศญี่ปุ่น

* รายชื่อสกุลญี่ปุ่นที่ใช้มากที่สุด
* ชื่ออามามิ
* ชื่อศิลปิน
* เมชิ
* ชื่อโอกินาวะ
* ชื่อจีน
* ชื่อเกาหลี
* ชื่อเวียดนาม
* ja:中国語における外国固有名詞の表記
* zh:漢字使用國間專有名詞互譯

อ้างอิง
-------

1. ↑  山田太郎から進化を続ける「名前例」 ['Example Names' Continue to Evolve beyond Yamada Tarō]. *Excite Bit* (ภาษาญี่ปุ่น). Excite News. 20 February 2012. สืบค้นเมื่อ 6 December 2012.
2. ↑  *The Expanded Dictionary of Japanese Family Names* has 290,000 entries; some of these are distinguished by differences in pronunciation of the same characters, or by rare variant characters. 日本苗字大辞典、芳文館、1996, 7月発行
3. ↑  "Japanese name translations". Japanese-name-translation.com. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (XLS)เมื่อ 2006-06-24.).
4. ↑  Du, Ruofu; Yida, Yuan; Hwang, Juliana; Mountain, Joanna L.; Cavalli-Sforza, L. Luca (1992), *Chinese Surnames and the Genetic Differences between North and South China* (PDF), Journal of Chinese Linguistics Monograph Series, pp. 18–22 (History of Chinese surnames and sources of data for the present research), คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2012-11-20 ()
5. 1 2  "What to call baby?". The Japan Times Online. สืบค้นเมื่อ 2012-01-24.
6. ↑  佐藤 稔 『読みにくい名前はなぜ増えたか』 Minoru Sato, "Yominikui Namae wa Naze Fuetaka" ("Why We See More Hard-to-read Names"), 2007
7. ↑  "How do Japanese names work?". *www.sljfaq.org* (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 2017-11-14.

สารานุกรม
---------

* Power, John. "Japanese names." (Archive) *The Indexer*. June 2008. Volume 26, Issue 2, p. C4-2-C4-8 (7 pages). ISSN 0019-4131. Accession number 502948569. Available on EBSCOHost.
* รายละเอียดบางส่วนจาก *Kodansha Encyclopedia of Japan*, article on "names"
* Hoffman, Michael. "What's in a (Japanese) name?" *Japan Times*. Sunday October 11, 2009.
* "Which names are to be found where?" *Japan Times*. Sunday October 11, 2009.
* Koop, Albert J. Hogitaro Inada. *Japanese Names and How to Read Them* 2005 ISBN 0-7103-1102-8 Kegan Paul International Ltd.
* Nichigai Associates, Inc. (日外アソシエーツ株式会社 *Nichigai Asoshiētsu Kabushiki Kaisha*) 1990. *Nihon seimei yomifuri jiten* (日本姓名よみふり辞典 "Dictionary of readings of Japanese names in Chinese characters"), vols. *Sei-no bu* (family names) and *Mei-no bu* (given names). Tokyo: Nichigai Associates.
* O'Neill, P.G. *Japanese Names* 1972 ISBN 0-8348-0225-2 Weatherhill Inc.
* Plutschow, Herbert. *Japan's Name Culture* 1995 ISBN 1-873410-42-5 Routledge/Curzon
* Poser, William J. (1990) "Evidence for Foot Structure in Japanese," *Language* 66.1.78-105. (Describes hypochoristic formation and some other types of derived names.)
* Throndardottir, Solveig. *Name Construction in Medieval Japan* 2004  ISBN 0-939329-02-6 Potboiler Press
* Society of Writers, Editors and Translators. *Japan Style Sheet* 1998 ISBN 1-880656-30-2 Stone Bridge Press

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* Japanese names section of sci.lang.japan FAQ
* 「日本人の名前」目次 (Index page of "Names of Japanese") (Internet Archive) Japanese names in Kanji and Hiragana.
* เก็บถาวร 2020-10-01 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* 静岡大学人文学部 城岡研究室 ("Shirōka Lab of the Department of Humanities in the Shizuoka University") surnames of Japan, Shizuoka prefecture, Okinawa prefecture and Germany.
* 名字見聞録 ("Records of names") Japanese names in Kanji and Hiragana.
* เก็บถาวร 2007-10-24 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน statistics of Japanese surnames.
* Japanese Given Names
* Popular Japanese baby names 1994 to 2003.
* Trends in Japanese Baby Names, Namiko Abe, 2005
* WWWJDIC online dictionary with over 400,000 Japanese names.
* How to read Japanese Names
* Japanese Names Dictionary
* Koop, Albert J. Hogitaro Inada. Japanese Names and How to Read Them 2005 ISBN 0-7103-1102-8 Kegan Paul International Ltd.