ภาพเรือรบโปแลนด์ระหว่างปฏิบัติการปักกิ่ง ถ่ายจากเรือ *Błyskawica* มองเห็นเรือรบ *Burza* และ *Grom*
**แผนการปักกิ่ง** (อังกฤษ: Peking Plan) หรือ **ปฏิบัติการปักกิ่ง** (อังกฤษ: Operation Peking) เป็นปฏิบัติการอพยพเรือประจัญบานแห่งกองทัพเรือโปแลนด์สามลำ อันได้แก่ *Burza* ("พายุ"), *Błyskawica* ("สายฟ้า") และ *Grom* ("ฟ้าร้อง") ไปยังสหราชอาณาจักร ในปลายเดือนสิงหาคมและต้นเดือนกันยายน ค.ศ. 1939 ก่อนหน้าสงครามปะทุ เรือทั้งสามลำได้รับคำสั่งให้ล่องไปยังท่าของอังกฤษและสนับสนุนกองทัพเรืออังกฤษหากเกิดสงครามกับนาซีเยอรมนี แผนการดังกล่าวสัมฤทธิ์ผลและช่วยให้เรือทั้งสามพ้นจากการถูกทำลายในการบุกครองของเยอรมนี

เบื้องหลัง
----------

แผนการดังกล่าวกำหนดขึ้นเพื่อย้ายกองเรือพิฆาต (*Dywizjon Kontrtorpedowców*) แห่งกองทัพเรือโปแลนด์จากยุทธบริเวณปฏิบัติการทะเลบอลติก ครีกสมารีเนอมีความได้เปรียบด้านจำนวนเหนือกว่ากองทัพเรือโปแลนด์อย่างมาก และหากเกิดสงครามขึ้น กองบัญชาการทหารสูงสุดของโปแลนด์ตระหนักว่า เรือซึ่งอยู่ในทะเลบอลติกที่เล็กและส่วนใหญ่ล้อมรอบไปด้วยพื้นดินมีแนวโน้มถูกเยอรมนีจมอย่างรวดเร็ว นอกจากนี้ ช่องแคบเดนมาร์กยังอยู่ในพิสัยปฏิบัติการของครีกสมารีเนอและลุฟท์วัฟเฟอ ฉะนั้น หากดำเนินแผนการดังกล่าวหลังความเป็นศัตรูกันเริ่มต้นขึ้น จะมีโอกาสสำเร็จน้อย

วันที่ 24 สิงหาคม ค.ศ. 1939 รัฐบาลอังกฤษ ผ่านพลโท เซอร์ Adrian Carton De Wiart หัวหน้าคณะทูตทหารอังกฤษ ได้ชี้แจงข้อเท็จจริงอย่างหนักแน่นต่อจอมพล Edward Śmigły-Rydz ผู้บัญชาการทหารสูงสุดของกองทัพโปแลนด์ ให้อพยพกองทัพเรือส่วนที่ทันสมัยที่สุดจากทะเลบอลติก แม้ Śmigły-Rydz จะทัดทานความคิดดังกล่าวในช่วงแรก แต่สุดท้ายเขาก็ตกลง 

เหตุผลของ Śmigły-Rydz ส่วนหนึ่ง คือ ความคิดหัวสะพานโรมาเนีย มีความหวังว่า กองทัพโปแลนด์จะสามารถยื้อในทางตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศได้ ใกล้กับพรมแดนร่วมกับโรมาเนีย กระทั่งได้รับความช่วยเหลือจากการรุกของฝรั่งเศส-อังกฤษ ยุทโธปกรณ์และอาวุธสามารถถูกส่งมาจากตะวันตกได้ผ่านท่าและทางรถไฟของโรมาเนีย จากนั้น กองทัพเรือโปแลนด์จะสามารถนำเรือส่งเสบียงไปยังท่าโรมาเนียได้

การเดินทางไปเอดินบะระ
---------------------

เมื่อความตึงเครียดระหว่างโปแลนด์และเยอรมนีเพิ่มขึ้น พลเรือตรี Józef Unrug ผู้บัญชาการกองเรือโปแลนด์ ลงนามคำสั่งปฏิบัติการเมื่อวันที่ 26 สิงหาคม ค.ศ. 1939 หนึ่งวันให้หลังการลงนามสนธิสัญญาป้องกันร่วมกันโปแลนด์-อังกฤษ คำสั่งดังกล่าวถูกส่งไปยังเรือในซองปิดผนึก วันที่ 29 สิงหาคม กองเรือได้รับสัญญาณ "ปักกิ่ง ปักกิ่ง ปักกิ่ง" จากผู้บัญชาการทหาร คือ "ดำเนินการ[แผน]ปักกิ่ง" เมื่อเวลา 12.55 น. เรือได้รับสัญญาณผ่านธงสัญญาณหรือวิทยุจากหอสัญญาณที่ Oksywie กัปตันของเรือแต่ละลำเปิดซอง และแล่นออกจากท่าเมื่อเวลา 14.15 น. ภายใต้การบังคับบัญชาของนาวาโท Roman Stankiewicz เรือแต่ละลำมีผู้บัญชาการดังนี้ *Błyskawica* อยู่ในการบังคับบัญชาของนาวาโท Włodzimierz Kodrębski, *Burza* อยู่ในการบังคับบัญชาของนาวาตรี Stanisław Nahorski, อยู่ในการบังคับบัญชาของนาวาตรี Włodzimierz Kodrębski และ *Grom* อยู่ในการบังคับบัญชาของนาวาตรี Włodzimierz Hulewicz

เรือทั้งสามเดินทางผ่านทะเลบอลติกโดยไม่ประสบปัญหา โดยเข้าเขตช่องแคบออร์ซึนด์หลังเที่ยงคืน ระหว่างทาง เรือทั้งสามเผชิญกับเรือลาดตระเวนเบา *เคอนิกสแบร์ก* และเรือพิฆาตอีกลำหนึ่ง แต่เนื่องจากสงครามยังไม่เกิดขึ้น จึงไม่มีการสู้รบกัน จากนั้น เรือโปแลนด์ผ่านช่องแคบแคตทีแกตและสแกเกอร์แรก วันที่ 31 สิงหาคม เรือทั้งสามถูกตรวจจับและติดตามโดยเครื่องบินทะเลลาดตระเวนเยอรมัน และกลุ่มเรือได้เปลี่ยนทิศทางมุ่งหน้าไปยังนอร์เวย์เพื่อสลัดการติดตามช่วงกลางคืน เมื่อทั้งสามหันกลับมาเส้นทางเดิมมุ่งสู่สหราชอาณาจักร เรือดังกล่าวเข้าสู่เขตทะเลเหนือ และเมื่อเวลา 9.25 น. ของวันที่ 1 กันยายน ก็ทราบข่าวการบุกครองโปแลนด์ของเยอรมนี เมื่อเวลา 12.58 น. ทั้งสามเผชิญกับเรือพิฆาตของราชนาวีอังกฤษ *วันเดอเรอร์* และ *วอลเลซ* และได้รับนายทหารติดต่อประสานงาน เมื่อเวลา 17.37 น. ทั้งหมดได้เทียบท่าในลีธ ในนครเอดินบะระ

หลังจากปฏิบัติการ
-----------------

แผนการดังกล่าวทำให้เกิดการโต้เถียงขึ้นในโปแลนด์ แต่ก็นับได้ว่าเป็นการตัดสินใจที่ถูกต้อง เรือรบทั้งสามลำของโปแลนด์ยังคงทอดสมออยู่ที่เอดินเบิร์กตลอดช่วงเวลาของสงคราม

ดูเพิ่ม
-------

* ปฏิบัติการโวเร็ค

เชิงอรรถ
--------

1. ↑  คำว่า "Peking" เป็นชื่อเรียกเดิมของ กรุงปักกิ่ง (Beijing) ซึ่งขณะนั้นยังมิใช่เมืองหลวงของประเทศจีน

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* Jerzy Pertek, "Wielkie dni małej floty", Wyd. Poznańskie, Poznań 1976, OCLC 69482799, ISBN 832100542X
* Adrian Carton De Wiart, "Happy Odyssey" Jonathan Cape, London, 1950