recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**มันเสา** ชื่อวิทยาศาสตร์: *Dioscorea alata* ภาคเหนือเรียกมันเสียม ภาคใต้เรียกมันทู่ ภาคกลางเรียก มันเลือดนก เป็นพืชมีหัวในวงศ์กลอย หัวสีม่วง ทำให้บางครั้งสับสนกับเผือกและมันเทศพันธุ์ Ayamurasaki เป็นพืชพื้นเมืองในเขตร้อนของเอเชีย เป็นพืชที่มีถิ่นกำเนิดในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มีปลูกในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทะเลแคริบเบียน และแอฟริกา เป็นอาหารของมนุษย์ตั้งแต่สมัยโบราณ

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์
-------------------

หัวของมันเสา
มันเสาเป็นไม้เลื้อย รากสีชมพู เถาเป็นสันเหลี่ยม มีครีบ ลำต้นเลื้อยพันไปทางขวา ไม่มีหนามแต่บางครั้งเป็นปุ่มปมหรือเป็นรอยหยาบที่โคน มีหัวขนาดเล็กตามซอกใบ และมีหัวใต้ดิน หัวมีขนาดใหญ่ ด้านนอกสีน้ำตาล เนื้อสีขาวสีครีม จนถึงสีม่วง หัวใต้ดินขนาดใหญ่ มีรูปทรงหลายแบบ เช่น ยาวตรง กลม แตกเป็นนิ้วมือ รูปตัวยู ทรงกระบอก รูปกลม ทรงลูกแพร์  ใบเดี่ยว ใบเป็นรูปหัวใจ สีเขียวหรือสีเหลือบม่วง ดอกช่อ แยกเพศแยกต้น ดอกตัวผู้ขนาดเล็ก แกนช่อดอกบางครั้งหงิกงอไปมา ดอกตัวเมียสีเหลือง ไม่มีก้านดอก ผลเดี่ยว มีปีกสามแฉก ผิวเรียบ แก่แล้วเป็นสีน้ำตาล เมล็ดกลม มีปีกโดยรอบ

มันเสามีความหลากหลายด้านสายพันธุ์มากกว่า 200 พันธุ์ และแบ่งเป็นกลุ่มพันธุ์ถึง 15 กลุ่ม กลุ่มพันธุ์ที่มีความสำคัญในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ได้แก่ กลุ่ม Purple compact มีแอนโทไซยานินสูง โดยเฉพาะก้านใบ มีปีกเห็นชัดเจน พบในฟิลิปปินส์ กลุ่ม Primitive purple มีแอนโทไซยานินมากในใบ ใบและก้านใบสั้น หัวไม่แตกแขนง แกนกลางหัวสีแดง เนื้อมักมีสีม่วง พบมากที่เกาะนิวกินี กลุ่ม Primitive green ใบสีเขียวอ่อน แทบจะไม่มีแอนโทไซยานิน หัวยาวเป็นคอคอด เนื้อหัวสีขาว ไม่เหมาะในการทำอาหาร พบในนิวกินีและอินโดนีเซีย กลุ่ม Compact ใบสีเหลือบม่วง หัวสั้นกว้าง เหมาะสำหรับปรุงอาหาร พบในฟิลิปปินส์ กลุ่ม Poor white หัวเดี่ยว เนื้อสีขาว พบในอินเดียและนิวกินี

การใช้ประโยชน์
--------------

เค้กทำจากมันเสา
หัวและหัวย่อยใช้ปรุงอาหาร นำไปแปรรูปเป็นแป้ง ชนิดที่มีหัวสีม่วงนำไปทำไอศกรีมและขนมหวาน ในปาปัวนิวกินีใช้ในพิธีกรรม เนื้อหัวค่อนข้างร่วน สารสีม่วงในหัวคือเป็นสารไซยานิดีนกลูโคไซด์หัวใต้ดินเป็นยาขับพยาธิ แก้โรคเรื้อนและริดสีดวงทวาร มีแอนโทไซยานินสูง บางประเทศใช้ทำไอศกรีมหรือขนม ใช้มันเสานึ่งผสมในกุนเชียงแทนมันหมูได้

อ้างอิง
-------

* พีรศักดิ์ วรสุนทโรสถ และคณะ. ทรัพยากรพืชในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ 9: พืชให้คาร์โบไฮเดรตที่ไม่ใช่เมล็ด. กทม. สถาบันวิจัยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งประเทศไทย. 2544. หน้า 120 - 123

1. ↑   *Dioscorea alata* was first described and published in *Species Plantarum* 2: 1033. 1753. "Name - *Dioscorea alata* L." *Tropicos*. Saint Louis, Missouri: Missouri Botanical Garden. สืบค้นเมื่อ May 26, 2011.
2. 1 2   GRIN (May 9, 2011). "*Dioscorea alata* information from NPGS/GRIN". *Taxonomy for Plants*. National Germplasm Resources Laboratory, Beltsville, Maryland: USDA, ARS, National Genetic Resources Program. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2011-11-21. สืบค้นเมื่อ May 26, 2011.
3. 1 2 3  "หัวมันหัวกลอย" (PDF). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2014-09-27. สืบค้นเมื่อ 2013-09-07.
4. 1 2  มัณฑนา นวลเจริญ. พรรณไม้ป่าชายหาด. ปทุมธานี. สำนักพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ 2552

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* Sri Lanka Rasa Valli Pudding เก็บถาวร 2015-02-18 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Food Glossary, tarladalal.com
* Images from Forestry Images (webpages from the University of Georgia’s Center for Invasive Species and Ecosystem Health)
พิกัดภูมิศาสตร์: 38°42′N 119°54′E﻿ / ﻿38.7°N 119.9°E﻿ / 38.7; 119.9

**ทะเลปั๋วไห่** (อังกฤษ: Bohai Sea; จีน: 渤海, "ทะเลปั๋ว") หรือ **อ่าวปั๋วไห่** (Bohai Gulf) เป็นอ่าวที่อยู่ทางตะวันออกเฉียงเหนือของจีน และข้างในสุดของทะเลเหลือง มีเนื้อที่ประมาณ 77,000 ตารางกิโลเมตร (30,000 ตารางไมล์) นับเป็นจุดที่มีการสัญจรทางทะเลคับคั่งที่สุดแห่งหนึ่งในโลก

ช่วงต้นศตวรรษที่ 20 ทะเลปั๋วไห่มักเรียกว่า อ่าวจื๋อลี่ (Gulf of Chihli) หรืออ่าวเป่ย์จื๋อลี่ (Gulf of Pechihli) ประกอบด้วยอ่าว 3 แห่ง คือ อ่าวไหลโจว (Laizhou Bay) ทางใต้ อ่าวเหลียวตง (Liaodong Bay) ทางเหนือ และอ่าวปั๋วไห่ (Bohai Bay) ทางตะวันตก ส่วนทางตะวันออกตรงปลายคาบสมุทรเหลียวตงกับคาบสมุทรชานตงคือช่องแคบปั๋วไห่ (Bohai Strait) มีเกาะที่สำคัญได้แก่ ฉางชาน (Changshan) ฉางซิ่ง (Changxing) และซีจง (Xizhong) แม่น้ำที่ไหลลงทะเลแห่งนี้ได้แก่ แม่น้ำหวง แม่น้ำไห่ แม่น้ำเหลียว และแม่น้ำหลวน มีเขตติดต่อกับมณฑลซานตง มณฑลเหอเป่ย์ เทียนจิน และมณฑลเหลียวหนิง

ทะเลปั๋วไห่เป็นแหล่งน้ำมันและแก๊สธรรมชาติจำนวนมาก มีบ่อหลักคือเชิ่งลี่ (Shengli) ซึ่งเป็นบ่อน้ำมันที่ใหญ่เป็นอันดับที่ 2 ของจีน นำมาใช้ประโยชน์ตั้งแต่ทศวรรษ 1960 ปัจจุบันมีการผลิตกว่า 500,000 บาร์เรลต่อวัน แต่จำนวนลดน้อยลงแล้ว ในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2011 เกิดเหตุน้ำมันรั่วในทะเล ส่งผลเสียต่อสิ่งแวดล้อมและมีการฟ้องร้องในเวลาต่อมา

ในเดือนกุมภาพันธ์ ค.ศ. 2011 รัฐบาลจีนมีโครงการสร้างอุโมงค์ใต้น้ำเชื่อมระหว่างเมืองต้าเหลียนบนคาบสมุทรเหลียวตงกับเมืองยันไถบนคาบสมุทรชานตง ความยาว 106 กิโลเมตร (66 ไมล์) โครงการนี้วางแผนมาตั้งแต่ ค.ศ. 1994 ในเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 2013 มีการปรับปรุงแผนและเพิ่มความยาวอุโมงค์เป็น 123 กิโลเมตร (76 ไมล์)

อ้างอิง
-------

1. ↑  中华人民共和国版图 แม่แบบ:Inlang
2. ↑  "Regional Definition: Bohai Sea - UNEP" (PDF). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2010-07-28. สืบค้นเมื่อ 2015-11-21.
3. ↑  Enhance Foam Flooding Pilot Test in Chengdong Of Shengli Oilfield: Laboratory Experiment And Field Performance
4. ↑  China. Background เก็บถาวร 2012-01-13 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน. US Energy Information Administration
5. ↑  Oil giants sued over Bohai spill
6. ↑  *Asahi Shimbun*, "China To Build Undersea Tunnel Crossing Bohai Strait", 18 February 2011.
7. ↑  "China plans world's longest sea tunnel at $42 billion -report". *Reuters*. 11 July 2013. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2015-01-13. สืบค้นเมื่อ 2015-11-21.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
**ทะเลปั๋วไห่**

* Unep Reports – Regional Definition: Bohai Sea

| การควบคุมรายการหลักฐาน แก้ไขสิ่งนี้ที่วิกิสนเทศ |
| --- |
| ทั่วไป | 
* VIAF
	+ 1
* เวิลด์แคต (ผ่าน VIAF)

 |
| หอสมุดแห่งชาติ | 
* อิสราเอล
* สหรัฐ

 |
นักดนตรี
**มาริยะ ทาเกอูจิ** (ญี่ปุ่น: 竹内 まりや; โรมะจิ: Takeuchi Mariya) เกิดเมื่อวันที่ 20 มีนาคม ค.ศ. 1955 เป็นนักร้องและนักแต่งเพลงหญิงชาวญี่ปุ่น ได้รับการยกย่องว่าเป็นบุคคลที่ทรงอิทธิพลในแนวเพลงซิตีป็อป และเป็นหนึ่งในศิลปินที่มียอดขายดีที่สุดตลอดกาลของประเทศญี่ปุ่น โดยมียอดขายถึง 16 ล้านแผ่นและได้รับรางวัลมากมาย

ทาเกอูจิเกิดที่เมืองไทชะ เขตฮิกาวะ โดยปัจจุบันคือเมืองอิซูโมะ จังหวัดชิมาเนะ และศึกษาที่มหาวิทยาลัยเคโอ เธอเซ็นสัญญาเป็นนักร้องกับค่ายเพลงอาร์ซีเอ ในปี ค.ศ. 1978 ด้วยอัลบั้มเปิดตัว *บีกินนิง* โดยอัลบั้มดังกล่าว ได้รับการจัดอันดับสูงสุดในออริคอนชาร์ต อันดับที่ 17 ต่อมา เธอออกอัลบั้มทั้งหมดสี่ชุดระหว่างปี ค.ศ. 1979 ถึง 1981 โดยอัลบั้มทั้งสี่ชุดประสบความสำเร็จในเชิงพาณิชย์ โดยเฉพาะอัลบั้ม *เลิฟซองส์* กลายเป็นผลงานแรกของเธอที่ขึ้นอันดับที่ 1 ในออริคอนชาร์ต ทาเกอูจิประกาศว่าเธอจะหยุดพักชั่วคราวในปี ค.ศ.1981 โดยยุติสัญญากับอาร์ซีเอ สามปีต่อมา ทาเกอูจิกับสามีของเธอ ทัตสึโระ ยามาชิตะ เซ็นสัญญาค่ายเพลงมูน และเธอก็กลับมาด้วยสตูดิโออัลบั้มที่หกของเธอ *วาไรตี* ในปี ค.ศ. 1984 โดยได้วางจำหน่ายในระดับสากลและส่งให้เธอให้ประสบความสำเร็จในกระแสหลัก และขึ้นอันดับที่ 1 ในออริคอนชาร์ต ซิงเกิลเพลง *พลาสติกเลิฟ* ซึ่งวางจำหน่ายในปี ค.ศ. 1985 กลายเป็นเรื่องประหลาดใจนอกประเทศญี่ปุ่นในปี ค.ศ. 2017 หลังจากการอัปโหลดเพลงบนยูทูบกลายเป็นไวรัล เพลงนี้ก่อให้เกิดลัทธิตามมาและถูกมองว่าเป็นแก่นของการฟื้นฟูความสนใจในแนวเพลงซิตีป็อปในช่วงปลายทศวรรษ 2010

หลังจากอัลบั้มของเธอประสบความสำเร็จตลอดช่วงปลายทศวรรษ 1970 และ 1980 ทาเกอูจิเริ่มออกอัลบั้มน้อยลง โดยอัลบั้มล่าสุดวางจำหน่ายเมื่อปี ค.ศ. 2014 ขณะที่เธอเปลี่ยนไปมุ่งเน้นในการทำงานและปล่อยซิงเกิลเดี่ยว ตั้งแต่ปี ค.ศ. 1981 ทุกซิงเกิลที่เธอออก ได้รับการจัดอันดับสูงสุดในออริคอนชาร์ต เธอยังสังกัดอยู่กับค่ายเพลงมูน โดยทำงานกับสังกัดย่อยต่าง ๆ ตั้งแต่เซ็นสัญญาในปี ค.ศ. 1984 และตั้งแต่ปี ค.ศ. 1998 เธอเซ็นสัญญากับวอร์เนอร์มิวสิกเจแปน และปล่อยซิงเกิล *อิโนะจิโนะอูตะ* ในปี ค.ศ. 2012 (ซึ่งเธอได้บันทึกเสียงใหม่ในปี ค.ศ. 2020) โดยเพลงดังกล่าวขึ้นอันดับที่ 1 ในออริคอนชาร์ต ทำให้เธอเป็นนักร้องที่อายุมากที่สุดที่ซิงเกิลได้รับการจัดอันดับที่ 1

อ้างอิง
-------

1. 1 2  "竹内まりや Official Web Site : PROFILE". *mariyat.co.jp*. Smile Company Ltd. สืบค้นเมื่อ 1 December 2019.[*ลิงก์เสีย*]
2. ↑  "Mariya Takeuchi: The pop genius behind 2018's surprise online smash hit from Japan". *Japan Times*. 17 November 2018. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 10 December 2018. สืบค้นเมื่อ 12 December 2018.
วิลเลียม กิลเบิร์ต
**วิลเลียม กิลเบิร์ต** (อังกฤษ: William Gilbert; เกิด: 24 พฤษภาคม ค.ศ. 1544 ที่โคลเชสเตอร์, อังกฤษ, ถึงแก่กรรมเมื่อ 30 พฤศจิกายน ค.ศ. 1603 (อาจจะในลอนดอน)) เป็นนักวิทยาศาสตร์, นายแพทย์หลวงประจำพระราชินี อะลิซาเบธที่ 1 และพระเจ้าเจมส์ที่ 1 แห่งอังกฤษ ทั้งยังเป็นนักดาราศาสตร์และนักค้นคว้าวิจัยด้านวิทยาศาสตร์ เกี่ยวกับแม่เหล็กและไฟฟ้า ที่สำคัญคือ เขาเป็นคนค้นคิดคำ "electricity" หรือ ไฟฟ้า นั่นเอง

ผลงานชิ้นแรกของเขา คือ *De Magnete, Magneticisque Corporibus, et de Magno Magnete Tellure* (ว่าด้วยแม่เหล็ก และวัตถุสภาพแม่เหล็ก และว่าด้วยแม่เหล็กใหญ่ของโลก) ตีพิมพ์เมื่อ ค.ศ. 1600 ในงานชิ้นนี้ เขาได้บรรยายถึงการทดลองของเขามากมายด้วยลูกโลกจำลอง ที่เรียกว่า "เทอร์เรลลา" (terrella)

จากการทดลองของเขา เขาสรุปได้ว่าโลกนั้น ก็คือตัวแม่เหล็กเอง และสรุปว่า นี่คือเหตุผลที่ทำให้เข็มทิศชี้ไปทางทิศเหนือ (ก่อนนี้บางคนเชื่อว่า เข็มทิศชี้ไปหาดาวเหนือ หรือเกาะแม่เหล็กขนาดใหญ่ทางขั้วโลกเหนือ ซึ่งเป็นตัวดึงดูดเข็มทิศ)

ในหนังสือเล่มนี้ เขายังได้ศึกษาถึงไฟฟ้าสถิต โดยการใช้แท่งอำพัน (อำพัน เป็นยางไม้แข็ง สีเหลืองอมน้ำตาล ในภาษากรีกเรียกว่า **อิเล็กตรอน** (elektron) ด้วยเหตุนี้ กิลเบิร์ตจึงเรียกปรากฏการณ์ที่ตนค้นพบว่า "electric force" (แรงไฟฟ้า)

สิ่งที่กิลเบิร์ตเรียกว่า สภาพแม่เหล็ก นั้น คือแรงที่มองไม่เห็น ที่นักปรัชญาธรรมชาติคนอื่น ๆ จำนวนมาก เช่น โยฮันเนิส เค็พเพลอร์ เคยเชื่อมั่น ว่าเป็นตัวควบคุมการเคลื่อนไหวต่าง ๆ ของสิ่งที่สังเกตเห็นได้

หน่วย "กิลเบิร์ต" อันเป็นหน่วยของ แรงเคลื่อนแม่เหล็ก (magnetomotive force) ซึ่งเรียกอีกอย่างหนึ่งว่า magnetic potential นั้น ก็ตั้งขึ้นเพื่อเป็นเกียรติแก่วิลเลียม กิลเบิร์ตนี่เอง

อ้างอิง
-------

* Stephen Pumfrey & David Tilley, "William Gilbert: forgotten genius", *Physics World*, November 2003; ฉบับออนไลน์ เก็บถาวร 2004-08-03 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* "De Magnete" ("ว่าด้วยแม่เหล็ก") โดย วิลเลียม กิลเบิร์ต แปลเมื่อ ค.ศ. 1893 จากภาษาละติน เป็นภาษาอังกฤษ โดย Paul Fleury Mottelay สำนักพิมพ์ Dover Books

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* โครงการ Galileo Project — ชีวประวัติของวิลเลียม กิลเบิร์ต
* The Great Magnet, the Earth — ประวัติศาสตร์ของแม่เหล็กโลก
* On the Magnet — แปลจาก De Magnete โดย Silvanus Thompson ฉบับเต็ม อ่านได้ฟรี
**ทะเลสาบชูเซ็นจิ** (ญี่ปุ่น: 中禅寺湖; โรมาจิ: *Chūzenji-ko*; ทับศัพท์: ชูเซ็นจิ-โกะ) เป็นทะเลสาบน้ำจืดในอุทยานแห่งชาตินิกโก จังหวัดโทจิงิ เกิดขึ้นเมื่อราว 20,000 ปีที่แล้ว เมื่อภูเขาไฟนันไตเกิดการปะทุและไหลลงไปปิดทางแม่น้ำ นอกจากนี้ยังเป็นทะเลสาบที่อยู่สูงที่สุดในญี่ปุ่นจากระดับน้ำทะเล โดยมีความสูงกว่า 1,269 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล และเป็นทะเลสาบที่มีความลึกเป็นอันดับ 7 ในญี่ปุ่น โดยส่วนที่ลึกที่สุดมีความลึกกว่า 163 เมตร

ทะเลสาบชูเซ็นจิถูกค้นพบในปี พ.ศ. 1325 จากการที่มีภิกษุนามว่า *โชโด* และคณะของท่านปีนขึ้นไปบนภูเขาไฟนันไต และเนื่องจากภูเขาแห่งนี้มีเส้นทางที่อันตราย จึงมีการห้ามผู้หญิง ม้า และวัวขึ้นไปจนถึงปี พ.ศ. 2415 ต่อมาในกลางยุคเมจิ บรรดาทูตจากยุโรปจำนวนมากได้เข้าไปสร้างที่พักผ่อนบริเวณโดยรอบทะเลสาบแห่งนี้ นอกจากนี้ยังมีการสร้างศาลเจ้าฟูตาราซังและวัดชูเซ็นจิขึ้น ในฤดูใบไม้ผลิ ต้นซากูระจำนวนมากรอบ ๆ ทะเลสาบจะบาน

อ้างอิง
-------

* Encyclopædia Britannica, Lake Chūzenji, accessed on September 20, 2009
* *The Diaries of Sir Ernest Satow, British Minister in Tokyo (1895-1900)*, edited by Ian Ruxton, lulu.com, 2003


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
**ทะเลสาบชูเซ็นจิ**

| การควบคุมรายการหลักฐาน แก้ไขสิ่งนี้ที่วิกิสนเทศ |
| --- |
| ทั่วไป | 
* VIAF
	+ 1
* เวิลด์แคต

 |
| หอสมุดแห่งชาติ | 
* ญี่ปุ่น

 |
**เสด็จประพาสต้น** พระนิพนธ์ใน สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ หนึ่งในผู้ตามเสด็จเมื่อ พ.ศ. 2447 โดยพระนิพนธ์ในรูปแบบ จดหมายจำนวน 8 ฉบับถึง **นายประดิษฐ์** ซึ่งนายประดิษฐ์ก็คือ เจ้าพระยายมราช (ปั้น สุขุม) พระสหายสนิทของพระองค์ส่วนพระองค์ใช้พระนามแฝงว่า **นายทรงอานุภาพ หุ้มแพร** โดยคราวเสด็จประพาสครั้งที่ 1 เมื่อ ร.ศ.123 (พ.ศ. 2447) รัชกาลที่ 5 ได้เสด็จเยี่ยมบ้านเกิดของท่านเจ้าพระยายมราชที่จ.สุพรรณบุรีและพระราชทานชื่อเล่นให้บ้านหลังนี้ว่า **สุขุมาราม** ซึ่งในภายหลังรัชกาลที่ 6 ได้พระราชทานชื่อใหม่ให้บ้านหลังนี้ว่า **บ้านยะมะรัชโช** หลังจากสมเด็จ ฯ กรมพระยาดำรงราชานุภาพพระนิพนธ์เสร็จก็โปรดให้ตีพิมพ์และต่อมาได้มีการตีพิมพ์มาอย่างต่อเนื่องจนถึงทุกวันนี้

ส่วนในการเสด็จประพาสต้นครั้งที่ 2 เมื่อ พ.ศ. 2449 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวได้พระราชนิพนธ์ด้วยพระองค์เองในชื่อว่า **การเสด็จประพาสต้นครั้งที่ ๒** โดยโปรดเกล้าฯ ให้ สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้านิภานภดล กรมขุนอู่ทองเขตขัตติยนารี ราชเลขานุการิณีซึ่งได้ตามเสด็จในคราวนั้นเป็นผู้จดบันทึกและในเวลาต่อมาได้มีการนำพระราชนิพนธ์เล่มนี้มาตีพิมพ์จัดจำหน่ายจนถึงทุกวันนี้
**เสนาะ โล่งสว่าง** เป็นนักฟุตบอลชาวไทย มีบ้านเกิดอยู่บริเวณตรอกลิเก จังหวัดนครสวรรค์ เป็นนักฟุตบอลสู้ชีวิตคนหนึ่ง โดยแต่เดิมเคยทำงานถีบสามล้อรับจ้างที่จังหวัดนครสวรรค์ เสนาะจบการศึกษาจากจาก ร.ร.จิรประวัติวิทยาคม จ. นครสวรรค์ เสนาะเล่นฟุตบอลมาตั้งแต่เด็กและเริ่มเล่นฟุตบอลอย่างจริงจังให้กับสโมสรถาวรฟาร์มในการแข่งขันรายการต่างๆจนผลงานเข้าตา ชาญวิทย์ ผลชีวิน เสนาะจึงถูกดึงตัวไปเล่นให้กับสโมสรฟุตบอลธนาคารกสิกรไทย และเป็นหนึ่งในทีมชาติไทยชุดดรีมทีม

หลังธนาคารกสิกรไทยยุบสโมสรเสนาะกลับมาทำงานที่การไฟฟ้านครสวรรค์ แต่เสนาะก็ยังเล่นฟุตบอลเดินสายเรื่อยมา จนใน พ.ศ. 2547 เสนาะถูกดึงตัวมาเล่นฟุตบอลโปรลีกให้กับสโมสรฟุตบอลจังหวัดนครสวรรค์ เป็นกัปตันทีม และกำลังหลักให้กับสโมสรจนคว้าแชมป์โปรลีกถึง 2 สมัย

พ.ศ. 2552 เสนาะย้ายไปสังกัดสโมสรฟุตบอลจังหวัดชัยนาท เล่นในตำแหน่งกองกลางตัวรับและเป็นกัปตันทีมจนถึงฤดูกาล 2010 หลังจากนั้นเสนาะเป็นผู้ช่วยโค้ชให้กับสโมสรฟุตบอลจังหวัดชัยนาทพ.ศ. 2555 เสนาะกลับมาเล่นฟุตบอลอีกครั้งให้กับสโมสรฟุตบอลจังหวัดนครสวรรค์ และย้ายไปสโมสรฟุตบอลปากน้ำโพ เอ็นเอสอาร์ยูในช่วงครึ่งฤดูกาลหลัง

พ.ศ. 2556 เสนาะประกาศเลิกเล่นอีกครั้ง

เสนาะมีตำแหน่งถนัดคือเป็นกองกลางตัวรับ ใช้ความแข็งแกร่งในการตัดเกมส์ และมีการยิงประตูที่หนักหน่วง จนได้รับฉายาว่า "รถถังเมืองปากน้ำโพ"

อ้างอิง
-------

1. ↑
2. ↑  ผลงานสโมสรฟุตบอลจังหวัดนครสวรรค์
3. ↑
4. ↑  สิงโตแดงเตรียมดึงเสนาะโล่งสว่างกลับมาช่วยบ้านเกิด[*ลิงก์เสีย*]
5. ↑  เรียบร้อยเสนาะโยกซบปากน้ำโพแล้ว
6. ↑  ฉายานักฟุตบอลไทย[*ลิงก์เสีย*]
**ลีกูเรีย** (อิตาลี: *Liguria*) หรือ **ลีกือรียา** (ลีกูเรีย: *Ligûria*) เป็นแคว้นหนึ่งในยี่สิบแคว้นของประเทศอิตาลี มีอาณาเขตส่วนใหญ่ติดต่อกับทะเล ตั้งอยู่ทางตะวันตกเฉียงเหนือของอิตาลี เป็นแคว้นที่มีพื้นที่น้อยที่สุดเป็นอันดับที่ 3 มีเมืองหลักชื่อเจนัว (เจโนวา) ลีกูเรียเป็นสถานที่ยอดนิยมของนักท่องเที่ยว เพราะมีชายหาดที่สวยงาม เมืองเล็ก ๆ ที่สวยงามและอาหารที่อร่อย

ภูมิศาสตร์
----------

แคว้นลีกูเรียมีอาณาเขตติดต่อกับแคว้นพรอว็องซาลป์-โกตดาซูร์ของประเทศฝรั่งเศสทางทิศตะวันตก ติดต่อกับแคว้นปีเยมอนเตทางทิศเหนือ ติดต่อกับแคว้นเอมีเลีย-โรมัญญาและแคว้นตอสคานาทางทิศตะวันออก และติดต่อกับทะเลลิกูเรียนทางทิศใต้ รูปร่างของแคว้นมีลักษณะเป็นริ้วแคบยาว กว้างประมาณ 7–35 กิโลเมตร และยาว 240 กิโลเมตร ล้อมรอบด้วยทะเล เทือกเขาแอลป์ และเทือกเขาแอเพนไนน์ แคว้นมีพื้นที่ทั้งหมด 5,416.03 ตารางกิโลเมตร โดยลักษณะภูมิประเทศแบ่งออกเป็นภูเขา 3,524.08 ตารางกิโลเมตร และเนินเขา 891.95 ตารางกิโลเมตร อาณาเขตครึ่งหนึ่งติดกับทะเลลิกูเรียน 

หมู่บ้านรีโยมัจโจเรบริเวณชิงเควแตร์เร
ส่วนลักษณะภูมิอากาศ แคว้นลีกูเรียมีอากาศไม่รุนแรงมาก โดยมีอุณหภูมิประมาณ 7–10 องศาเซลเซียสในฤดูหนาว และมีอุณหภูมิ 25–28 องศาเซลเซียสในฤดูร้อน ซึ่งทำให้สามารถมาท่องเที่ยวได้อย่างสบายใจแม้จะอยู่ในช่วงกลางฤดูหนาวก็ตาม ส่วนปริมาณน้ำฝน สำหรับเมืองเจนัวมีปริมาณน้ำฝนมากกว่า 2,000 มิลลิเมตรต่อปี ส่วนพื้นที่อื่น ๆ มีปริมาณน้ำฝนที่ปกติสำหรับภูมิอากาศแบบเมดิเตอร์เรเนียน คือประมาณ 500–800 มิลลิเมตรต่อปี

ถึงแม้ว่าแคว้นลีกูเรียจะมีความหนาแน่นของประชากรค่อนข้างมาก แต่ก็มีพื้นที่ป่าปกคลุมกว่าครึ่งของพื้นที่ทั้งแคว้น โดยเป็นพื้นที่สงวนทางธรรมชาติถึงร้อยละ 12 ของทั้งพื้นที่ แบ่งเป็นอุทยานขนาดใหญ่ 6 แห่ง อุทยานขนาดเล็ก 2 แห่ง และพื้นที่ป่าสงวน 3 แห่ง

การแบ่งเขตการปกครอง
-------------------

แคว้นลีกูเรียแบ่งเขตการปกครองออกเป็น 4 จังหวัด
แผนที่แสดงจังหวัดในแคว้นลีกูเรีย

| จังหวัด | พื้นที่ (ตร.กม.) | ประชากร (คน) | ความหนาแน่น (คน/ตร.กม.) |
| --- | --- | --- | --- |
| จังหวัดเจนัว | 1,838 | 884,635 | 481.3 |
| จังหวัดซาโวนา | 1,545 | 286,646 | 185.5 |
| จังหวัดลาสเปตเซีย | 881 | 223,071 | 253.2 |
| จังหวัดอิมเปเรีย | 1,156 | 220,712 | 190.9 |

อ้างอิง
-------

1. ↑  "Eurostat – Tables, Graphs and Maps Interface (TGM) table". Epp.eurostat.ec.europa.eu. 12 August 2011. สืบค้นเมื่อ 16 September 2011.
2. ↑  EUROPA – Press Releases – Regional GDP per inhabitant in 2008 GDP per inhabitant ranged from 28% of the EU27 average in Severozapaden in Bulgaria to 343% in Inner London เก็บถาวร 12 กุมภาพันธ์ 2012 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
**แคว้นลีกูเรีย**

* วิกิพีเดียภาษาลีกูเรีย
* เว็บไซด์อย่างเป็นทางการของแคว้นลีกูเรีย (อิตาลี)
* แผนที่แคว้นลีกูเรีย เก็บถาวร 2006-06-23 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* สนามบินเจนัว เก็บถาวร 2007-03-10 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน (อังกฤษ)

| * ด
* ค
* ก
แคว้นในประเทศอิตาลี |
| --- |
| แคว้น | คัมปาเนีย  **·**  คาลาเบรีย  **·**  ตอสคานา  **·**  บาซีลีคาตา  **·**  ปีเยมอนเต  **·**  ปุลยา  **·**  มาร์เค  **·**  โมลีเซ  **·**  ลอมบาร์เดีย  **·**  ลัตซีโย  **·**  ลีกูเรีย  **·**  เวเนโต  **·**  อาบรุซโซ  **·**  อุมเบรีย  **·**  เอมีเลีย-โรมัญญา | แคว้นในอิตาลีแคว้นในอิตาลี |
| แคว้นปกครองตนเอง | ซาร์ดิเนีย  **·**  ซิซิลี  **·**  เตรนตีโน-อัลโตอาดีเจ  **·**  ฟรียูลี-เวเน็ตเซียจูเลีย  **·**  วัลเลดาออสตา |
**หนูผีบ้าน** (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Suncus murinus*) เป็นหนูผีชนิดหนึ่ง

มีสีขนและหางสีเทาอมดำตลอดตัว จมูกยื่นแหลมยาว ตามีขนาดเล็กมาก มีความยาวตั้งแต่ปลายจมูกถึงรูทวารประมาณ 9-14.5 เซนติเมตร น้ำหนักประมาณ 100 กรัม จัดเป็นหนูผีที่มีขนาดใหญ่ที่สุดในโลกอีกด้วย

หนูผีบ้าน เป็นหนูผีชนิดที่สามารถพบได้ทั่วไปอย่างกว้างขวาง ตั้งแต่ทวีปแอฟริกาฝั่งตะวันออก และเกาะมาดากัสการ์ เรื่อยมาจนถึงอนุทวีปอินเดีย, เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ จนถึงเอเชียตะวันออก

เป็นหนูผีที่สามารถปรับตัวให้อยู่กับสภาพแวดล้อมที่หลากหลาย สามารถพบได้ในที่ชุมชนของมนุษย์ หรือในบ้านเรือน เป็นสัตว์ที่กินแมลงเป็นหลัก ในประเทศไทยพบได้ทุกภูมิภาค

อ้างอิง
-------

1. ↑  IUCN.(1995). *Eurasian Insectivores and Tree Shrews-Status Survey and Conservation Action Plan*, IUCN, Gland, Switzerland.108pp
2. ↑  Louch, C.D.; Ghosh, A.K. & Pal, B.C. (1966). "Seasonal Changes in Weight and Reproductive Activity of Suncus murinus in West Bengal, India". Journal of Mammalogy 47 (1): 73–78. JSTOR 1378070
3. ↑  หนูผีบ้าน

คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
***Suncus murinus***

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

 ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Suncus murinus ที่วิกิสปีชีส์
**มาริอันน์ เบอร์นาดอตต์ เคาน์เตสแห่งวิสบอรย์** หรือชื่อเดิมว่า **กุลลัน มาริอันน์ ลินด์เบรย์** (สวีเดน: *Gullan Marianne Lindberg*; 15 กรกฎาคม พ.ศ. 2467) เป็นนักแสดงหญิงชาวสวีเดน มีชื่อในการแสดงว่า **มาริอันน์ ลินด์เบรย์** (Marianne Lindberg) และ **มาริอันน์ จาง-ลินด์เบรย์** (Marianne Tchang-Lindberg) เธอสมรสหนที่สองกับซิกวาร์ด เบอร์นาดอตต์ อดีตเจ้าชายแห่งสวีเดน

เธอให้การสนับสนุนงานเกี่ยวกับการรักษาภาวะอ่านไม่เข้าใจ ผู้ทุพพลภาพ การรักษาดวงตาของเด็ก รวมทั้งอุปถัมภ์ด้านศิลปะ

ประวัติ
-------

มาริอันน์ เป็นบุตรสาวของเฮลเก ลินด์เบรย์ กับธือรา ดาห์ลมัน น้องสาวคนหนึ่งของเธอชื่อ อิลวา (Ylwa) เป็นภริยาของบิกกี จักรพตี (Bicky Chakraborty) เจ้าของกิจการโรงแรมหลายแห่งในสวีเดน เข้ารับการศึกษาจากโรงเรียนสอนการแสดงดรามาเทนส์อีเลฟสโกลา (Dramatens elevskola) เมื่อปี พ.ศ. 2488-91 ครั้นสำเร็จการศึกษาเธอจึงเข้าสู่การเป็นนักแสดง โดยใช้ชื่อสำหรับการแสดงว่า มาริอันน์ ลินด์เบรย์ และออกแสดงที่โรงละครหลวงในสต็อกโฮล์มเป็นระยะเวลา 11 ปี ใน พ.ศ. 2526 เธอสำเร็จการศึกษาปริญญาสาขาประวัติศาสตร์ศิลป์วิทยาจากมหาวิทยาลัยสต็อกโฮล์ม และทำงานให้กับเอดวิน เออหร์สเตริม (Edvin Öhrström) ซึ่งเป็นช่างทำแก้วและประติมากร

เธอสมรสครั้งแรกกับกาเบรียล จาง (Gabriel Tchang) บุตรของเอกอัครราชทูตจีนประจำกรุงสต็อกโฮล์ม ทั้งสองมีบุตรด้วยกันสามคน ได้แก่

1. โรเบิร์ต กาเบรียล จาง (พ.ศ. 2491–2555)
2. ริชาร์ด อันทวน จาง (พ.ศ. 2493–2494)
3. มารี กาบรีเย จาง ลาเกร์เกรน (พ.ศ. 2496)

เธอสมรสครั้งที่สองกับซิกวาร์ด เบอร์นาดอตต์ เคานต์แห่งวิสบอรย์ อดีตเจ้าชายแห่งสวีเดน เมื่อวันที่ 30 กรกฎาคม พ.ศ. 2504 เธอจึงมีบรรดาศักดิ์เป็น *เคาน์เตสแห่งวิสบอรย์* ตามสวามี เพราะสามีได้รับการสถาปนาบรรดาศักดิ์ดังกล่าวจากแกรนด์ดัชเชสชาร์ล็อตแห่งลักเซมเบิร์ก ตั้งแต่วันที่ 2 กรกฎาคม พ.ศ. 2494 เป็นต้นมา แต่ราชสำนักสวีเดนไม่ยอมรับในบรรดาศักดิ์ดังกล่าว

อ้างอิง
-------

1. ↑  Ishani Duttagupta (17 มกราคม 2551). "Bicky Chakraborty Sweden's biggest hotelier". *The Economic Times* (ภาษาอังกฤษ). สืบค้นเมื่อ 27 มีนาคม 2559. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` และ `|date=` (help)
2. ↑  *Mémorial du Grand-Duché de Luxembourg No 48*, Government of Luxembourg, 13 August 1951, entry dated 18 July 1951

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ มาริอันน์ เบอร์นาดอตต์
**วงศ์ปลากดอเมริกัน** หรือ **วงศ์ปลากดหลวง** (อังกฤษ: Bullhead catfish, North American freshwater catfish) เป็นวงศ์ของปลากระดูกแข็งน้ำจืด ในอันดับปลาหนัง ใช้ชื่อวงศ์ว่า Ictaluridae (/อิค-ทา-ลู-ริ-ดี้/; มาจากภาษากรีก ιχθυς หมายถึง "ปลา" และ αιλουρος หมายถึง "แมว" หรือ"ปลาหนัง")

มีหนวด 4 คู่ ผิวไม่มีเกล็ด ครีบอกมักจะมีก้านครีบแข็ง ครีบหลังมักจะมีก้านครีบอ่อน 6 ก้าน มีฟันในเพดานปาก ยกเว้นในสกุล *Astephus* ซึ่งสูญพันธุ์ไปแล้ว ก้านครีบแข็งมีพิษ

พบทั้งหมด 7 สกุล (ดูในตาราง) 45 ชนิด เป็นปลาขนาดใหญ่ ชนิดที่ใหญ่ที่สุดคือ ปลากดอเมริกันสีน้ำเงิน (*Ictalurus furcatus*) มีบันทึกว่ามีน้ำหนักมากกว่า 50 กิโลกรัม (110 ปอนด์) ความยาวสูงสุดคือ 160 เซนติเมตร (5.2 ฟุต) ขณะที่ชนิดเล็กเมื่อโตเต็มที่ก็จะมีน้ำหนักประมาณครึ่งกิโลกรัม (1 ปอนด์) ในขณะที่บางชนิดไม่มีตา

เป็นปลาที่กระจายพันธุ์ตั้งแต่ทวีปอเมริกาเหนือจนถึงกัวเตมาลา มีความสัมพันธ์กับมนุษย์ ในแง่ของปลาที่เลี้ยงเป็นปลาเศรษฐกิจ และตกกันเป็นเกมกีฬา โดยเฉพาะใน ปลากดอเมริกัน (*I. punctatus*) ที่มีการเลี้ยงกันอย่างแพร่หลายในหลายพื้นที่ในภาคใต้ของสหรัฐอเมริกาเป็นจำนวนกว่า 250,000 ไร่  และนิยมเลี้ยงกันในหลายประเทศด้วย เช่น ประเทศไทย มีการนำเข้าสู่ประเทศครั้งแรกเมื่อปี พ.ศ. 2533 โดยกรมประมงและสถาบันพัฒนาแห่งเอเชีย (AIT) ได้มีการส่งเสริมให้เกษตรกรเลี้ยงกันตามเขื่อนหรืออ่างเก็บน้ำต่าง ๆ จัดเป็นปลาที่มีเนื้อขาว สามารถนำไปปรุงเป็นอาหารไทยได้หลากหลาย จนได้รับชื่อในภาษาไทยว่า "ปลากดหลวง"

อ้างอิง
-------

1. 1 2  จาก itis.gov (อังกฤษ)
2. 1 2  จาก fishbase.org (อังกฤษ)
3. 1 2 3  Nelson, Joseph S. (2006). *Fishes of the World*. John Wiley & Sons, Inc. ISBN 0-471-25031-7.
4. 1 2  ปลากดหลวง 2 กระชัง สร้างรายได้ 1 แสนบาท จากมติชน

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* ข้อมูลเพิ่มเติม (อังกฤษ)


วิกิสปีชีส์มีข้อมูลภาษาอังกฤษเกี่ยวกับ ***Ictaluridae***
**ชดช้อย ใหม่เมืองคอน**หรือนักมวยไทยชื่อดัง **ชดช้อย ชูโชคชัย** สถิติการชกเฉพาะมวยสากล 8 ครั้ง ชนะ 4 (น็อค 2) แพ้ 4

ประวัติ
-------

ชดช้อยเคยชกมวยไทยมาก่อนในชื่อ ชดช้อย ชูโชคชัย ในสังกัดของใหม่ เมืองคอน เมื่อใหม่ เมืองคอนได้นำเด่นเก้าแสน เก้าวิชิตมาชกมวยสากลอาชีพจนได้เป็นแชมป์ PABA ได้ดึงชดช้อยมาชกมวยสากลเป็นคู่ประกอบรายการด้วย โดยขึ้นชกครั้งแรก เมื่อ 2 เมษายน พ.ศ. 2542 ชนะคะแนน อุนตุง ออร์เตกา จากนั้นขึ้นชกชนะมนักมวยสากลที่มีชื่อเสียงได้ถึง 2 คนคือ วัฒน์ ว.วุฒินันท์และสิงห์หนุ่ม ชูวัฒนะ ก่อนจะมาชกนอกรอบกับโนรี จ๊อกกี้ยิมในขณะที่โนรียังครองแชมป์โลกรุ่นจูเนียร์ไลท์เวท WBF อยู่ ซึ่งชดช้อยเป็นฝ่ายชนะน็อคในยกที่ 3 เมื่อ 26 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2543 ทำให้โนรีถูกปลดออกจากตำแหน่งแชมป์โลก

หลังจากชกชนะโนรีแล้ว ชดช้อยไม่ได้ขึ้นชกมวยสากเป็นมวยสร้างในไทยอีก แต่หันไปเดินสายชกมวยสากลในต่างประเทศทั้งที่ ญี่ปุ่นและอินโดนีเซีย จนได้ชิงแชมป์ PABA รุ่นเวลเตอร์เวทที่เกาหลีใต้ แต่ไม่สำเร็จ หลังจากนั้นก็ไม่ได้ขึ้นชกมวยสากลอีกเลย

เกียรติประวัติ
--------------

* เคยชิงแชมป์ต่อไปนี้แต่ไม่สำเร็จ
	+ ชิงแชมป์ PABA รุ่นเวลเตอร์เวท เมื่อ 29 ส.ค. 2546 แพ้น็อค ฮวาน ยอง ปาร์ค (เกาหลีใต้) ยก 2 ที่ โซล เกาหลีใต้

อ้างอิง
-------

* สถิติการชก

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* ชดช้อยชกมวยไทยกับนำพล หนองกี่พาหุยุทธ
**Mind your own business** เป็น‎สำนวนภาษาอังกฤษที่ใช้กันทั่วไป อาจจะแปลเป็นภาษาไทยว่า "ไปยุ่งกับเรื่องของตัวเองเถอะ" ที่หมายความว่า หยุดยุ่งกับเรื่องที่ไม่ใช่เรื่องของตนเองและไปทำสิ่งที่เป็นของตนเอง

คริสต์ศตวรรษที่ 20
------------------

ในคริสต์ทศวรรษ 1930 ‎สำนวนก็แปลงเป็นสแลง ในประโยค "Mind your own beeswax" (ไปปั่นขี้ผึ้งของตัวเองเถอะ) ซึ่งอาจจะทำให้ความรุนแรงของความหมายอ่อนลงบ้าง ศัพทมูลวิทยาพื้นบ้าน (Folk etymology) ให้คำอธิบายของที่มาของแสลงนี้ว่าใช้กันในสมัยเมื่อมีการเริ่มตั้งถิ่นฐานในสหรัฐอเมริกาเมื่อกลุ่มสตรีจะนั่งหน้าเตาผิงปั่นเทียนด้วยกัน แต่ก็มีทฤษฎีอื่นเกี่ยวกับที่อธิบายถึงที่มาของสำนวนนี้

ในนวนิยายวิทยาศาสตร์เรื่อง "The Great Explosion" เอริค แฟรงค์ รัสเซลล์ย่อวลีนี้เป็น "MYOB" หรือ "Myob!" ซึ่งหมายถึงการแข็งข้ออย่างหนึ่งบนดาวนพเคราะห์แกนด์ส อาจจะเป็นได้ว่ารัสเซลล์เป็นผู้ริเริ่มคำย่อนี้ที่ปัจจุบันใช้กันแพร่หลายในสหรัฐอเมริกา

อ้างอิง
-------

1. ↑  Palmatier, Robert Allen (1995). *Speaking of Animals: A Dictionary of Animal Metaphors*. Greenwood Press. pp. p.23. ISBN 0313294909.
2. ↑
3. ↑
4. ↑

ดูเพิ่ม
-------

* ที่มาของสำนวน - Beeswax
* And Then There Were None (relevant excerpt of *The Great Explosion*)
โครงสร้างของไคทิน ประกอบด้วย*N*-acetylglucosamineสองหน่วยที่จะเรียงซ้ำกันจนเป็นสายยาวด้วยพันธะแบบ β-1, 4
ปีกของเพลี้ยจักจั่น (leafhopper) ที่มีไคทินเป็นสารประกอบหลัก
**ไคทิน** (อังกฤษ: Chitin;C8H13O5N) n (/ˈkaɪtɪn/) เป็นสารคาร์โบไฮเดรต ประเภทพอลิแซ็กคาไรด์ที่มีสายยาว เป็นโฮโมพอลิเมอร์สายยาวของ N-acetyl-D-glucosamine ซึ่งเป็นอนุพันธ์ของกลูโคส ต่อกับด้วยพันธะไกลโคไซด์ (glycosidic bond) แบบ β-1,4 แต่หมู่ hydroxyl (-OH) ที่ตำแหน่ง C2 จะถูกแทนที่ด้วยกลุ่ม acetyl amino (-NHCOCH3) เป็นโครงสร้างผนังเซลล์หลักของฟังไจ, ในเปลือกหุ้มของสัตว์ประเภทอาร์โทพอด อาทิ กุ้ง ปู และแมลง, จะงอยปากของหอย และ ปลาหมึก, เกล็ดของปลา และ ลิสแซมฟิเบีย โครงสร้างของสารไคทินคล้ายกับเซลลูโลส ไคทินสามารถทำหน้าที่ได้เหมือนโปรตีนเคราติน เป็นสารที่มีการนำไปใช้ประโยชน์ทางการแพทย์ เทคโนโลยีชีวภาพ และ ทางอุตสาหกรรม

ผลกระทบต่อสุขภาพ
----------------

สิ่งมีชีวิตที่มีองค์ประกอบของสารไคติน อาทิ โปรโตซัว เชื้อรา อาร์โทรพอด และ ไส้เดือนฝอย มักเป็นจุลชีพก่อโรคสำหรับสิ่งมีชีวิตสายพันธุ์อื่น ๆ[14]

### มนุษย์และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมสายพันธุ์อื่น

มนุษย์และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมอื่น ๆ มีโปรตีนคล้ายไคติเนสและไคติเนสที่สามารถย่อยสลายไคติน อีกทั้งยังมีตัวรับภูมิคุ้มกันหลายชนิดที่สามารถรับรู้สารไคติน ผลิตภัณฑ์ที่ได้จากการย่อยสลายสารไคทิน มีรูปแบบโมเลกุลที่เกี่ยวข้องกับเชื้อโรค ซึ่งจะทำให้เกิดการตอบสนองทางภูมิคุ้มกันในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม

โดยส่วนใหญ่แล้ว สารไคตินมักมีการตรวจจับโดยร่างกายในปอด หรือ ทางเดินอาหาร ซึ่งสามารถกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันโดยธรรมชาติผ่าน eosinophils หรือ macrophages เช่นเดียวกับ การตอบสนองทางภูมิคุ้มกันแบบปรับตัวผ่านเซลล์ T helper Keratinocytes ในผิวหนังสามารถตอบสนองต่อสารไคตินได้ อ้างอิงจากการศึกษาในหลอดทดลอง มีตัวรับสัญญาณชีวภาพหลายชนิดที่ตรวจจับสารไคติได้ อาทิเช่น FIBCD1, KLRB1, REG3G, Toll-like receptor 2, CLEC7A, และ mannose receptor[15]

การตอบสนองของระบบภูมิคุ้มกัน สามารถกำจัดสารไคตินและจุลชีพก่อโรคที่มีสารไคทินเป็นองค์ประกอบได้ แต่ในบางครั้ง การตอบสนองทางภูมิคุ้มกันต่อสารไคตินอาจทำให้เกิดอาการแพ้ได้ การแพ้ไรฝุ่นในบ้านเกิดจากการตอบสนองต่อสารไคติน รวมถึงอาการแพ้อาหารที่มีสัตว์ขาปล้องเป็นส่วนผสม[16]

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
**ไคทิน**

* Horseshoe Crab Chitin Research เก็บถาวร 2009-06-26 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Information about Chitin (Heppe Medical Chitosan)
* Chitin ในหอสมุดแพทย์ศาสตร์แห่งชาติอเมริกา สำหรับหัวข้อเนื้อหาทางการแพทย์ (MeSH)
	+
* 

* Chitin Product Information from China GreatVista Chemicals
* สาวิกา กัลปพฤกษ์, ผกายวรรณ กึกก้อง และ สิทธิ กุหลาบทอง. 2556. ไคโตซานในการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ. Veridian e journal, Silpakorn University. 6(2): 984 - 993.[เก็บถาวร 2015-05-06 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน]
**วงศ์ปลากดทะเล** หรือ **วงศ์ปลาอุก** (อังกฤษ: Sea catfishes, Crucifix catfishes, Fork-tailed catfishes) จัดอยู่ในกลุ่มปลาที่มีก้านครีบ ในอันดับปลาหนัง ซึ่งเป็นปลาที่หากินตามพื้นน้ำ โดยมากจะไม่มีเกล็ด มีครีบแข็งที่ก้านครีบอก มีหนวด โดยมากเป็นปลากินซาก ทั้งซากพืช ซากสัตว์ พบทั้งน้ำจืด, น้ำเค็ม และน้ำกร่อย ทั่วเขตอบอุ่นของโลก ใช้ชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Ariidae (/อา-รี-อาย-ดี้/)

สำหรับปลาในวงศ์นี้ เป็นปลาที่อาศัยในบริเวณน้ำกร่อย เช่น ปากแม่น้ำ และในทะเล ส่วนมากมีรูปร่างคล้ายปลาสวายแต่มีส่วนหัวที่โตกว่าและแบนราบเล็กน้อย ครีบหลังยกสูงมีก้านแข็งคมเช่นเดียวกับครีบอก ครีบไขมันใหญ่ ครีบก้นสั้น ครีบหางเว้าลึก มีหนวด 1-3 คู่รอบปาก บนเพดานมีฟันเป็นแถบแข็งรูปกลมรี

โดยการแพร่พันธุ์ ตัวผู้จะอมไข่ไว้ในปาก รอจนกว่าไข่จะฟักเป็นตัว โดยหลังจากการผสมพันธุ์ภายนอกแล้วตัวเมียจะใช้ครีบก้นที่มีขนาดใหญ่และหนากว่าตัวผู้อุ้มไข่ไว้แล้วให้ตัวผู้มารับไป ไข่มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางตั้งแต่ 0.5-1 เซนติเมตร แล้วแต่ชนิด

กระจายพันธุ์ทั่วเขตร้อนของโลก พบในประเทศไทยประมาณ 20 ชนิด เช่น ปลาริวกิว หรือปลาลู่ทู (*Arius thalassinus*) และพบในน้ำจืดราว 10 ชนิด เช่น ปลากดหัวโต (*Ketengus typus*), ปลาอุก (*Cephalocassis borneensis*), ปลาอุกจุดดำ (*Arius maculatus*), ปลาอุกหัวกบ (*Batrachocephalus mino*) และ ปลากดหัวผาน (*Hemiarius verrucosus*) เป็นต้น

จินตภาพของกะโหลกปลากดทะเล (ขวา) ที่มองเห็นเป็นรูปพระเยซูตรึงกางเขน (ซ้าย)
โดยมากปลาในวงศ์นี้ จะถูกเรียกรวมกันว่า "อุก" เนื่องจากเมื่อถูกจับพ้นน้ำได้แล้วจะส่งเสียงร้องได้ โดยส่งเสียงว่า "อุก อุก"

นอกจากนี้แล้ว ในมุมมองของชาวตะวันตก เมื่อมองกะโหลกของปลาในวงศ์นี้ซึ่งเป็นกระดูกแข็ง ก่อให้เกิดเป็นจินตภาพเห็นภาพมีคนหรือพระเยซูตรึงกางเขนอยู่ อันเป็นที่มาของชื่อสามัญในภาษาอังกฤษที่ว่า "Crucifix catfish"

อ้างอิง
-------

1. ↑  ชวลิต วิทยานนท์ ดร. *ปลาน้ำจืดไทย* (กรุงเทพ, พ.ศ. 2544) ISBN 974-475-655-5
2. ↑  The Crucifix Catfish by Allan James

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* The catfish family Ariidae


วิกิสปีชีส์มีข้อมูลภาษาอังกฤษเกี่ยวกับ ***Ariidae***
**ปลาเต็กเล้ง** หรือ **วงศ์ปลาเข็มแม่น้ำ** (อังกฤษ: Needlefish) เป็นวงศ์ปลาในชั้นปลากระดูกแข็งวงศ์หนึ่ง ในวงศ์ Belonidae (/เบ-ลอน-นิ-ดี/)

มีรูปร่างคล้ายปลาในวงศ์ปลาเข็ม (Hemiramphidae) แต่มีขนาดลำตัวใหญ่กว่ามาก ปากแหลมยาวทั้งบนและล่าง และภายในปากมีฟันซี่เล็ก ๆ แหลมคม เกล็ดมีขนาดเล็ก เกล็ดตามแนวเส้นข้างลำตัวมีประมาณ 130–350 แถว ครีบหลังมีก้านครีบแขนงประมาณ 14–23 ก้าน ครีบอกใหญ่แข็งแรง ครีบท้องมีขนาดเล็กมาก

เป็นปลาที่กินเนื้อเป็นอาหาร โดยไล่ล่าปลาขนาดเล็กกว่ารวมทั้งแมลงและสัตว์น้ำต่าง ๆ กิน นิยมอยู่รวมเป็นฝูง หากินตามผิวน้ำ พบกระจายพันธุ์อยู่ทั่วไปในเขตร้อนและเขตอบอุ่นทั่วโลก ส่วนมากจะพบตามบริเวณชายฝั่งทะเลที่ติดกับปากแม่น้ำ จึงจัดเป็นปลาน้ำกร่อยอีกจำพวกหนึ่ง

แพร่ขยายพันธุ์ด้วยการวางไข่ติดกับวัสดุต่าง ๆ ใต้น้ำ ไข่มักจะมีเส้นใยพันอยู่รอบ ๆ และใช้เวลาประมาณ 6–9 วันถึงจะฟักเป็นตัว นับว่านานกว่าปลาในวงศ์อื่นมาก ลูกปลาในวัยอ่อนส่วนปากจะยังไม่แหลมคมเหมือนปลาวัยโต

เป็นปลาที่สามารถกระโดดจากผิวน้ำได้สูงมาก ขนาดใหญ่ที่สุดพบยาวถึง 120 เซนติเมตร นิยมตกกันเป็นเกมกีฬา โดยมีชื่อเรียกเฉพาะในวงการตกปลาว่า "ปลาเต็กเล้ง" บางชนิดมีการเลี้ยงเป็นปลาสวยงาม เช่น ปลากระทุงเหวเมือง (*Xenentodon canciloides*)

อ้างอิง
-------

1. ↑  หน้า 91 หนังสือสาระน่ารู้ปลาน้ำจืดไทย เล่ม ๒ โดย สมโภชน์ อัคคะทวีวัฒน์ พ.ศ. 2547 ISBN 974-00-8738-8

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* ข้อมูลจาก Fishbase.org
**ศูนย์เรียนรู้** (อังกฤษ: information commons) คือการเปลี่ยนแปลงของห้องสมุดหลายแห่งในประเทศไทยที่มีการปรับปรุงบริการ การตกแต่งภายในและภายนอกรวมทั้งมีการเรียกชื่อห้องสมุดเสียใหม่ว่าศูนย์เรียนรู้ หลายแห่งยังใช้ชื่อสำนักหอสมุด สำนักวิทยบริการ หอสมุด)

ศูนย์เรียนรู้ในห้องสมุด
-----------------------

ห้องสมุดมหาวิทยาลัยเห็นความสำคัญในการปรับเปลี่ยนบริการสำหรับนักศึกษาในยุคดิจิทัล จึงจัดบริการและเครื่องมือที่จำเป็นในการศึกษาค้นค้าวิจัย เช่น คอมพิวเตอร์พกพา ฐานข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ ห้องบริการจัดทำสื่อประกอบการเรียน ไว้ในสถานที่ที่มีบรรยากาศเชิญชวนให้นักศึกษาและอาจารย์เข้ามาสนทนาแลกเปลี่ยนความรู้และประสบการณ์ จัดบริการเครื่องดื่ม กาแฟ ไว้ในห้องสมุด จุดประสงค์มิใช่เพียงเพื่อให้เข้าห้องสมุดมากขึ้นแต่ต้องการเน้นการสร้างบรรยากาศในการแลกเปลี่ยนความรู้ อย่างมีชีวิตชีวา ศูนย์เรียนรู้ไม่เคร่งครัดว่าต้องเงียบเพราะเปิดโอกาสให้พูดคุยปรึกษาหารือและทำงานร่วมกัน อาจคล้ายกับCommon Rooms ในหอพักที่นักศึกษามาพบกัน ดื่มกาแฟ อ่านหนังสือพิมพ์ และดูโทรทัศน์ร่วมกัน

อ้างอิง
-------

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

ศูนย์เรียนรู้ในประเทศไทย
* สำนักหอสมุดมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์
* ห้องสมุดมารวย (ตลาดหลักทรัพย์)
* สำนักหอสมุดมหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ศูนย์เรียนรู้ในต่างประเทศ
* ศูนย์เรียนรู้ในประเทศสหรัฐอเมริกา เก็บถาวร 2008-05-11 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* ศูนย์เรียนรู้ในประเทศอังกฤษ
* ศูนย์เรียนรู้ในประเทศแคนาดา เก็บถาวร 2008-05-27 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
ทากสายพันธุ์Arion vulgarisกินตัวที่ตายแล้วในสปีชีส์เดียวกัน
**การกินพวกเดียวกันเอง** (อังกฤษ: cannibalism) เป็นพฤติกรรมของสัตว์ที่กินสิ่งมีชีวิตในสปีชีส์พวกเดียวกันเองเป็นอาหาร โดยมักพบพฤติกรรมนี้ในสปีชีส์ที่อาศัยอยู่ในสภาพแวดล้อมที่ขาดแคลนอาหารมาก พบในมากกว่า 1,500 สปีชีส์รวมถึงมนุษย์ โดยในมนุษย์นั้น พฤติกรรมนี้มีมาตั้งแต่ในอดีต และยังพบได้บ้างในปัจจุบัน

ผลดีของพฤติกรรมนี้คือส่งผลให้สิ่งมีชีวิตสามารถหาอาหารและที่อยู่อาศัยได้ง่ายขึ้น และยังลดโอกาสในการแข่งขัน เนื่องจากมีจำนวนประชากรที่ลดลง แต่ผลเสียของพฤติกรรมนี้ก็มีหลายอย่าง เช่น ทำให้โอกาสการแพร่กระจายของเชื้อโรคเพิ่มขึ้น อย่างไรก็ตาม ในหลายสปีชีส์ พฤติกรรมนี้ไม่ได้เกิดจากการขาดแคลนอาหารหรือสภาพความเป็นอยู่ที่ผิดปกติเท่านั้น แต่อาจเกิดจากสาเหตุอื่น ๆ ด้วย

ดูเพิ่ม
-------

* มนุษย์กินคน

อ้างอิง
-------

1. 1 2  Polis, G. A. (1981). "The Evolution and Dynamics of Intraspecific Predation". *Annual Review of Ecology and Systematics*. **12**: 225–251. doi:10.1146/annurev.es.12.110181.001301.
2. ↑  Goldman, Laurence, บ.ก. (1999). *The Anthropology of Cannibalism*. Greenwood Publishing Group. ISBN 978-0-89789-596-5.
3. ↑  Fox, L. R. (1975). "Cannibalism in Natural Populations". *Annual Review of Ecology and Systematics*. **6**: 87–106. doi:10.1146/annurev.es.06.110175.000511.
4. ↑  Elgar, M. A. and Crespi, B. J. (eds) (1992) *Cannibalism: Ecology and evolution among diverse taxa*. Oxford University Press, New York.
**เอริก แฮร์ริสัน** (อังกฤษ: Eric Harrison; 5 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2481 – 13 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2562) อดีตนักฟุตบอลอาชีพและโค้ชชาวอังกฤษเป็นที่รู้จักจากการเป็นผู้ผลักดันนักเตะเยาวชนของแมนเชสเตอร์ยูไนเต็ด ซึ่งคว้าแชมป์เอฟเอยูธคัพในฤดูกาล 1991–1992 ก้าวขึ้นสู่ทีมชุดใหญ่ในยุคที่เซอร์อเล็กซ์ เฟอร์กูสัน เป็นผู้จัดการทีมโดยนักเตะเยาวชนเหล่านี้ต่อมาได้กลายเป็นนักเตะระดับตำนานของสโมสร เช่น ไรอัน กิกส์, พอล สโกลส์, นิกกี บัตต์, ฟิล เนวิลล์, แกรี เนวิล, เดวิด เบคแคม เป็นต้น

แฮร์ริสันเริ่มต้นอาชีพนักฟุตบอลกับสโมสรแฮลิแฟกซ์ทาวน์ใน ค.ศ. 1981 แฮร์ริสันซึ่งขณะนั้นเป็นผู้ฝึกเยาวชนให้กับเอฟเวอร์ตันได้รับการติดต่อจากแมนเชสเตอร์ยูไนเต็ดในสมัยที่รอน แอตกินสัน เป็นผู้จัดการทีมให้มาทำงานเป็นผู้จัดการทีมเยาวชน เขาได้ผลักดันนักเตะเยาวชนก้าวขึ้นสู่ทีมชุดใหญ่ เช่น นอร์มัน ไวต์ไซด์, มาร์ก ฮิวส์ เป็นต้น 

ใน ค.ศ. 1986 แอตกินสันถูกปลดออกจากตำแหน่งโดยมีอเล็กซ์ เฟอร์กูสัน เข้ามารับตำแหน่งแทน แฮร์ริสันก็ยังคงอยู่ในตำแหน่งเดิมโดยเขาได้ผลักดันนักเตะเยาวชนของทีมซึ่งคว้าแชมป์เอฟเอยูธคัพปี 1992 ขึ้นสู่ทีมชุดใหญ่

แฮร์ริสันออกจากแมนเชสเตอร์ยูไนเต็ดเมื่อ พ.ศ. 2551 และได้เป็นผู้ช่วยผู้จัดการทีมฟุตบอลทีมชาติเวลส์ในยุคของมาร์ก ฮิวส์ นานถึง 4 ปีก่อนจะล้มป่วยลงด้วยภาวะสมองเสื่อม
ทวารบาลที่วัดฮินดูในศรีลังกา
ยักษ์ที่พระบรมมหาราชวัง
**ทวารบาล** [ทะ-วา-ระ-บาน] หมายถึง ผู้รักษาประตูหรือทางเข้าออก มักเป็นรูปนักรบหรือยักษ์ที่ดูน่ากลัว โดยมากมักถืออาวุธ โดยมีการสร้างรูปปั้นทวารบาลอันเป็นส่วนหนึ่งขององค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมทั้งในวัฒนธรรมฮินดู พุทธและเชน

ต้นกำเนิดและรูปแบบ
------------------

รูปแบบทวารบาลในองค์ประกอบทางสถาปัตยกรรมมีต้นกำเนิดมาจากแนวคิดเรื่องเทพารักษ์ อย่างเช่น ยักษ์และรูปนักรบ อย่างอจละในแต่ละท้องที่

รูปปั้นทวารบาลมักตั้งอยู่ด้านนอกของศาสนสถานของศาสนาพุทธหรือฮินดู รวมถึงพระราชวัง เพื่อปกป้องความศักดิ์สิทธิ์ ทวารบาลมักมีอาวุธ มีรูปร่างหน้าตาคล้ายปีศาจ แต่หากเป็นประตูของวัดพุทธในศรีลังกามักจะมีรูปร่างหน้าตาเป็นมนุษย์ ทวารบาลรูปสัตว์เป็นรูปแบบที่พบมากในศิลปะอินเดีย ในสมัยอินเดียโบราณพบรูป สิงห์ ช้างบนโตรณะทางเข้าสถูปอันเป็นความหมายมงคล พบรูปนาคในตำแหน่งกรอบประตูทางเข้าศาสนสถาน และยังพบสัตว์พาหนะของทวารบาล เช่น มกรและเต่า อย่างรูปคงคาเหยียบมกรในเทวสถานที่เทวครห

ทวารบาลในศิลปะเขมร พบหลายรูปแบบ ทั้งที่เป็นทวารบาลรูปบุคคล เช่น นนทิเกศวรที่ใบหน้าแสดงความเมตตา และมหากาลที่มีใบหน้าดุร้าย รูปสัตว์เช่น สิงห์ หรือสัตว์และอมนุษย์ที่เกี่ยวข้องกับภาคอวตารหรือบริเวณของพระวิษณุ เช่น วานรและนรสิงห์ รูปสัตว์ในคติบางอย่างเช่น มกร นาค อันมีความหมายด้านความอุดมสมบูรณ์

ศิลปะจีนมีการใช้รูปคน สัตว์ และสิ่งของในความหมายเชิงสัญลักษณ์ การทำรูปทวารบาลของจีนนอกจากจะทำในพระราชวังหรือวัดแล้วยังให้ความสำคัญกับการสร้างสุสานและผู้วายชนม์ รูปแบบที่ปรากฏบนบานประตูมักเขียนเป็นรูปนักรบ เรียกว่า *มิงชิ้น* สัตว์ทวารบาลของจีน เช่น สิงห์ มังกร และช้าง เป็นต้น

ในศิลปะไทยปรากฎโดยทั่วไปตามบานประตูวิหารและอุโบสถ มีลักษณะแตกต่างกันไป เช่น รูปเทวดา ยักษ์ ชาวต่างชาติ สัตว์หิมพานต์ เป็นต้น ส่วนใหญ่มักพบทวารบาลแบบไทยยืนบนแท่นและถือพระขรรค์ มีการสร้างทวารบาลแบบจีนที่เรียกว่า *เซี่ยวกาง* ซึ่งตามประวัติว่าเป็นขุนนางฝ่ายทหารของพระเจ้าหลีซีบิ๋นหรือพระเจ้าถังไท่จงสมัยราชวงศ์ถัง

อ้างอิง
-------

1. ↑  Helena A. van Bemmel, *Dvārapālas in Indonesia: temple guardians and acculturation By Helena A. van Bemmel*, ISBN 978-90-5410-155-0
2. ↑  เชาว์ เภรีจิต. "สัตว์ประดับและบริวารของทวารบาล : ที่มา คติการสร้าง รูปแบบและพัฒนาการจากสมัยอยุธยาตอนปลายถึงรัตนโกสินทร์ตอนต้น" (PDF). มหาวิทยาลัยศิลปากร.
3. ↑  ธรรมรุ่งเรือง, รุ่งโรจน์ (2549). *ปราสาทขอมในดินแดนไทย*. มติชน. p. 67. `{{cite book}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|date=` (help)
4. ↑  ""ทวารบาล" ศิลปะพิทักษ์ประตูที่ถูกมองข้าม". ผู้จัดการออนไลน์.
5. ↑  "ทวารบาล (๒๒ มกราคม ๒๕๕๓)". สำนักงานราชบัณฑิตยสภา.
**แคว้นศูรเสน** (อังกฤษ: Kingdom of Surasena; สันสกฤต: शूरसेन, Śūrasena) หรือ *สุรเสน/สุรเสนะ* ในภาษาบาลี เป็นอาณาจักรโบราณในอินเดีย มีมถุราเป็นเมืองหลวง เป็นหนึ่งในมหาชนบท 16 แคว้น มีปรากฎในมหากาพย์ รามายณะ and Cleisobra.

แคว้นศูรเสน อาณาเขตของแคว้นไม่มีบอกไว้ชัดเจนมากนัก แคว้นนี้มักได้รับการกล่าวถึงร่วมกับแคว้นกุรุ และแคว้นมัจฉะเสมอ ๆ สันนิษฐานว่าอาจจะเป็นประเทศเพื่อนบ้านที่มีอาณาเขตติดต่อกัน โดยพระเจ้าแผ่นดินของแคว้นศูรเสนในสมัยพุทธกาล ในบันทึกปรากฏพระนามว่า **พระเจ้ามธุรราชอวันตีบุตร** ซึ่งสันนิษฐานตามพระนามนี้ว่า พระราชมารดาอาจจะเป็นเจ้าหญิงจากแคว้นอวันตี โดยมถุรา (หรือ มธุรา) เมืองหลวงของแคว้นศูรเสน ตั้งอยู่ทางฝั่งขวา หรือฝั่งตะวันตกของแม่น้ำยมุนา และอยู่กึ่งกลางของเส้นทางติดต่อระหว่างกรุงอินทรปรัสถ์ เมืองหลวงของแคว้นกุรุ กับโกสัมพี เมืองหลวงของแคว้นวังสะในสมัยนั้น ซึ่งในปัจจุบันเมืองนี้ เมืองต่างๆนี้ก็ยังคงชื่อเดิมอยู่ อยู่ในรัฐอุตตรประเทศ เหนืออัคระ เมืองแห่งทัชมาฮาลขึ้นไปประมาณ 56 กิโลเมตร หรือ 35 ไมล์ อยู่ใต้กรุงเดลีลงมาประมาณ 141 กิโลเมตร หรือ 88 ไมล์ แต่ตัวเมืองมถุราปัจจุบัน ไม่ได้อยู่ ณ ที่เดิมเลยเสียทีเดียว พื้นที่เมืองมถุราแต่เดิมนั้น บัดนี้เป็นซากเรียกกันว่า **มโหลิ** อยู่ห่างจากตัวเมืองปัจจุบันออกไปทางตะวันตกเฉียงใต้ 8 กิโลเมตร หรือ 5 ไมล์

อ้างอิง
-------

1. ↑  Raychaudhuri 1972, p. 85 harvnb error: no target: CITEREFRaychaudhuri1972 (help)
2. ↑  Raychaudhuri 1972, p. 71 harvnb error: no target: CITEREFRaychaudhuri1972 (help)
3. ↑  Majumdar, Ramesh Chandra (1995). *Ancient India*. Delhi: Motilal Banarsidass Publishers Private Limited. p. 173. ISBN 978-81-208-0436-4.

| * ด
* ค
* ก
มหาชนบท |
| --- |
| อาณาจักรที่ยิ่งใหญ่ของอินเดีย(600 - 300 ปีก่อนคริสตกาล) | 
* อังคะ
* อัสสกะ
* อวันตี
* เจตี
* คันธาระ
* กาสี
* กัมโพชะ
* โกศล
* กุรุ
* มคธ
* มัลละ
* มัจฉะ
* ปัญจาละ
* สุรเสนะ
* วัชชี
* วังสะ

 |

| * ด
* ค
* ก
มหาชนบท |
| --- |
| อาณาจักร | 
* อังคะ (จามปา)
* มคธ (ราชคฤห์
* ปาฏลีบุตร)
* กาสี (พาราณสี)
* โกศล (สาวัตถี)
* วัชชี (เวสาลี)
* มัลละ (ปาวา
* กุสินารา)
* เจตี (โสตถิตถิวดี)
* วังสะ (โกสัมพี)
* กุรุ (อินทรปัตถ์)
* ปัญจาละ (กัมปิละ
* กันยากุพย์
* สังกัสสะ)
* มัจฉะ (สาคละ)
* สุรเสนะ (มถุรา)
* อัสสกะ (โปตนะ)
* อวันตี (อุชเชนี)
* คันธารราฐ (ตักสิลา)
* กัมโพชะ (ทวารกะ)

 |  |
| แคว้น | 
* สักกะ (กบิลพัสดุ์)
* โกลิยะ (เทวทหะ)
* ภัคคะ (สุงสุมารคีรี)
* วิเทหะ (มิถิลา)
* อังคุตตราปะ (อาปณะ)

 |
US President Richard Nixon greeting the Apollo 11 astronauts in NASA's mobile quarantine facility
ธงประมวลสากล "ลีมา" ซึ่งเรียกว่า "Yellow Jack" หมายความว่าเรืออยู่ระหว่างการกักด่าน
**การกักด่าน** (อังกฤษ: quarantine) เป็นการจำกัดการเคลื่อนย้ายของบุคคลหรือสินค้าซึ่งมีจุดประสงค์เพื่อป้องกันการแพร่กระจายของโรคหรือสัตว์รังควาน คำนี้มักใช้โดยมีจุดประสงค์เกี่ยวกับโรคและอาการเจ็บป่วยต่าง ๆ เพื่อป้องกันการเคลื่อนย้ายของบุคคลที่อาจได้รับโรคติดต่อ แต่ยังไม่ผ่านการวินิจฉัยทางการแพทย์ แตกต่างจากการแยกโรค (isolation) ตรงที่ การแยกโรคหมายถึงการแยกผู้ป่วยที่รู้แล้วว่าป่วยออกจากคนอื่นๆ เพื่อไม่ให้เกิดการติดต่อของโรค ในขณะที่การกักตัวจะหมายถึงการแยกคนที่ยังไม่ป่วยแต่มีความเสี่ยงว่าจะป่วยออกจากคนอื่นๆ และมักใช้กันอย่างแพร่หลายโดยมีจุดประสงค์เกี่ยวกับการแยกผู้ป่วย บุคคลที่ถูกยืนยันว่ามีโรคติดต่อนั้นจะถูกแยกออกจากประชากรที่มีสุขภาพดี

คำว่า *การกักด่าน* ในบางครั้งอาจใช้ร่วมกับคำว่า *เขตสุขาภิบาล* (ฝรั่งเศส: *cordon sanitaire*) ซึ่งทั้งสองคำนี้มีความเกี่ยวข้องกัน คำว่า *เขตสุขาภิบาล* หมายถึงเขตที่กักบริเวณบุคคลที่ได้รับเชื้อจากโรคติดต่อภายในพื้นที่ทางภูมิศาสตร์ที่กำหนดเพื่อป้องกันการแพร่กระจายของโรค

อ้างอิง
-------

1. ↑  ราชบัณฑิตยสถาน. *พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. ๒๕๕๔ เฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในโอกาสพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา ๗ รอบ ๕ ธันวาคม ๒๕๕๔.* กรุงเทพฯ : ราชบัณฑิตยสถาน, 2556, หน้า 101.
2. ↑  "quarantine" noun Merriam Webster definition *www.merriam-webster.com*, accessed 27 January 2020
3. 1 2  Quarantine and Isolation *Centers for Disease Control and Prevention, Quarantine and Isolation*, accessed 5 February 2020
4. ↑  Rothstein, Mark A. "From SARS to Ebola: legal and ethical considerations for modern quarantine." Ind. Health L. Rev. 12 (2015): 227.
**"ปล่อย (Noise)"** เป็นซิงเกิลของวงโลโมโซนิก ในปี พ.ศ. 2559 จากอัลบั้มปี พ.ศ. 2559 แอนติ-กราวิตี (ANTI-GRAVITY) ประพันธ์เนื้อร้อง ,แต่งทำนอง-เรียบเรียงโดย โลโมโซนิก ออกจำหน่ายและมิวสิกวิดีโอเผยแพร่ในวันที่ 26 กรกฎาคม พ.ศ. 2559

โดย บอย นักร้องนำกล่าวถึงที่มาของเพลงนี้ว่า ได้เขียนเพลงนี้เอาไว้นานแล้ว ซึ่งได้ประสบการณ์จากการไปบวชหลังจากคอนเสิร์ตใหญ่อย่าง Lomosonic T minus zero ที่ผ่านพ้นไป และระยะเวลาในช่วงการบวชจะมีสิ่งที่ไม่ควรทำอยู่อย่างหนึ่งคือ การร้องเพลง ซึ่งเขาก็ยอมรับว่าเคยชินกับการร้องเพลงทุกวัน ช่วงเวลานั้นเสียงในหัวจึงดังมาก และเขาก็ค้นพบว่า ไม่ว่าเวลาที่อยู่คนเดียวหรืออยู่ที่ไหนก็ตาม เสียงในหัวสามารถเกิดขึ้นได้ตลอดเวลา และไม่มีเสียงอะไรจะดังเท่าเสียงในหัวอีกแล้ว เขาจึงนำมาต่อยอดเป็นเรื่องราวในเพลงนี้ที่พูดถึงทั้งเรื่องความรัก ความสัมพันธ์ และความสูญเสียนั่นเอง

ในส่วนของพาร์ตดนตรี ป้อม มือกีตาร์ของวง กล่าวว่า Lomosonic เป็นวงที่มีการเรียบเรียงเพลงแตกต่างจากวงดนตรีวงอื่น โดยจะมีการเปลี่ยนโครงสร้างของเพลงใหม่ๆ โดยตลอด และซิงเกิ้ล ปล่อย ก็มีการนำเอาโครงสร้างของเพลงแนว EDM มาใช้ ซึ่งจะมีทั้งท่อนหนัก ท่อนเบา ท่อนบิลด์ และมีการนำเอาเสียงซินธิไซเซอร์เข้ามาผสมผสาน ที่สำคัญคือได้ตัวพ่อวงการเพลงอิเล็กทรอนิกส์เมืองไทยอย่าง Cyndi Seui มาเป็นโปรดิวเซอร์ให้อีกด้วย

ชาร์ต
-----

| ชาร์ต (พ.ศ. 2559) | อันดับสูงสุด |
| --- | --- |
| ไอทูนส์สโตร์ไทยแลนด์ ท็อปชาร์ต | 15 |
|

| ชาร์ต (พ.ศ. 2560) | อันดับสูงสุด |
| --- | --- |
| จีเอ็มเอ็ม แกรมมี่ จีเมมเบอร์ มิวสิก ซองชาร์ตท็อป 100 | 44 |
|

อ้างอิง
-------

1. ↑  "ปล่อย" ซิงเกิ้ลล่าสุดจาก Lomosonic ปีหน้าพบเอ็มวีไตรภาค, อัลบั้มเต็ม และคอนเสิร์ตใหญ่[*ลิงก์เสีย*]
2. ↑  100 อันดับ เพลงไทยที่เพราะและฮิตที่สุด Gmember Chart Top 100 ประจำวันที่ 5-11 มีนาคม 2560
**ปวดศีรษะหลังการเจาะดูรา** (อังกฤษ: Post-dural-puncture headache; **PDPH**) เป็นภาวะไม่พึงประสงค์จากการเจาะเยื่อดูราซึ่งเป็นเนื้อเยื่อห่อหุ้มสมองกับไขสันหลัง อาการปวดของ PDPH รุนแรงและมีการบรรยายไว้ว่า "เจ็บแสบและลุกลามเหมือนโดนเหล็กร้อน" ("searing and spreading like hot metal") และมักปวดที่บริเวณหลังกับหน้าศีรษะ อาจแพร่กระจายไปคอและไหล่ บางครั้งอาจมีอาการคอปวดร่วมด้วย อาการจะเป็นหนักขึ้นเมื่อขยับร่างกาย นั่ง หรือยืน และสามารถบรรเทาลงได้ระดับหนึ่งจากการนอนลง อาการร่วมด้วยอื่น ๆ ที่มักพบ เช่น คลื่นเหียนอาเจียน, ปวดแขนขา, สูญเสียการได้ยิน, หูอื้อ, บ้านหมุน, เวียนหัว และ ชาเหมือนโดนเข็มทิ่มที่หนังศีรษะ

PDPH เป็นผลข้างเคียงที่พบได้บ่อยอย่างหนึ่งของการะเจาะไขสันหลังและ การให้ยาระงับความรู้สึกทางสันหลัง การรั่วของน้ำไขสันหลังทำให้ในสมองกับไขสันหลังมีระดับของเหลวลดลง ใน 66% ของผู้มีอาการนี้จะเริ่มมีอาการใน 2 วัน ส่วน 90% จะเริ่มมีใน 3 วัน พบได้น้อยมากที่จะเกิดขึ้นทันทีหลังหัตถการเจาะไขสันหลัง ถ้าหากเกิดการปวดทันทีจึงควรพิจารณาสาเหตุอื่นนอกจากภาวะนี้

การใช้เข็มปลายหัวแหลมแบบดินสอ (pencil point needle) แทนการใช้เข็มปลายหัวตัด (cutting needle) ในการแทงไขสันหลัง จะช่วยลดความเสี่ยงเกิดภาวะนี้ได้ ส่วนขนาดของเข็มหัวแหลมแบบดินสอ ไม่ส่งผล PDPH มีการประมาณว่าเกิดขึ้นใน 0.1% ถึง 36% หลังการเจาะไขสันหลัง ผู้ป่วยบางส่วนอาจไม่ต้องได้รับการรักษานอกเหนือจากยาแก้ปวดและการนอนราบไม่ลุกเดิน ผลการศึกษาในปี 2015 พบว่ามีหลักฐานเบื้องต้นสนับสนุนการใช้คาเฟอีนในการรักษาอาการนี้

อาการ
-----

PDPH มักจะเกิดขึ้นในระดับชั่วโมงหรือวันหลังจากหัตถการ และมักแสดงอาการปวดศีรษะ ซึ่งส่วนใหญ่เป็นการปวดแบบไบฟรอนทอล (bi-frontal) หรืออกซิปิทอล (occipital) และอาการคลื่นไส้ ซึ่งโดยทั่วไปจะเป็นหนักขุ้นหากผู้ป่วยอยูในท่าหลังตรง อาการปวดศีรษะมักเป็นใน 24–48 ชั่วโมงนับจากการเจาะไขสันหลัง แต่อาจเกิดขึ้นได้นานถึง 12 วันหลังการทำหัตถการ อาการมักจะหายไปเองภายในสองสามวัน แต่มีรายงานอยู่น้อยมากที่อาการคงอยู่นานกว่านั้น

อ้างอิง
-------

1. 1 2  Jabbari A, Alijanpour E, Mir M, Bani Hashem N, Rabiea SM, Rupani MA (2013). "Post spinal puncture headache, an old problem and new concepts: review of articles about predisposing factors". *Caspian Journal of Internal Medicine*. **4** (1): 595–602. PMC 3762227. PMID 24009943.
2. 1 2 3
3. 1 2 3  Turnbull DK, Shepherd DB (November 2003). "Post-dural puncture headache: pathogenesis, prevention and treatment". *British Journal of Anaesthesia*. **91** (5): 718–29. doi:10.1093/bja/aeg231. PMID 14570796.
4. 1 2  Zorrilla-Vaca A, Mathur V, Wu CL, Grant MC (July 2018). "The Impact of Spinal Needle Selection on Postdural Puncture Headache: A Meta-Analysis and Metaregression of Randomized Studies". *Regional Anesthesia and Pain Medicine*. **43** (5): 502–508. doi:10.1097/AAP.0000000000000775. PMID 29659437. S2CID 4956569.
5. ↑  Basurto Ona X, Osorio D, Bonfill Cosp X (July 2015). "Drug therapy for treating post-dural puncture headache". *The Cochrane Database of Systematic Reviews*. **7** (7): CD007887. doi:10.1002/14651858.CD007887.pub3. PMC 6457875. PMID 26176166.
**ทาร์เซียร์ฟิลิปปิน** (อังกฤษ: Philippine tarsier; เซบัวโน: *mawmag*; ตากาล็อก: *mamag*; ชื่อวิทยาศาสตร์: *Tarsius syrichta* เดิมเคยใช้ชื่อสกุลว่า *Carlito*) เป็นสัตว์เลี้ยงด้วยนมขนาดเล็ก จำพวกไพรเมตชนิดหนึ่ง ในกลุ่มทาร์เซียร์

ทาร์เซียร์ฟิลิปปิน เป็นสัตว์ที่พบได้ในหมู่เกาะฟิลิปปิน ได้แก่ เกาะโบฮอล, เกาะมินดาเนา, เกาะเลย์เต และเกาะซามาร์ เป็นต้น ตัวเต็มวัยมีความยาวลำตัวเพียง 10 เซนติเมตรกว่า น้ำหนักเพียง 120 กรัมเท่านั้น จัดเป็นไพรเมตที่มีขนาดเล็กที่สุดในโลกชนิดหนึ่ง

ทาร์เซียร์ฟิลิปปิน อาศัยอยู่ในป่าดิบ ออกหากินในเวลากลางคืน โดยจะกินเนื้อสัตว์เป็นอาหารเท่านั้น เช่น แมลง เป็นอาหารหลัก รวมถึงสัตว์เลื้อยคลานตัวเล็ก ๆ เช่น จิ้งจก, กิ้งก่าบิน เป็นต้น 

ทาร์เซียร์ฟิลิปปินโดยปกติจะอาศัยอยู่ตามลำพังหรือเป็นฝูงเล็ก ๆ ในเวลากลางวันจะหลบซ่อนตัวพักผ่อนในโพรงไม้หรือตามซอกไม้ตามต้นไม้ใหญ่ แต่สามารถกระโดดได้อย่างว่องไวเหมือนกบในเวลากลางคืน อันเป็นเวลาหากิน ซึ่งทาร์เซียร์ฟิลิปปินจะร้องส่งเสียงเพื่อเป็นการสื่อสารกันเอง ซึ่งจากการศึกษาพบว่า เป็นสัตว์ที่ส่งเสียงออกมาในย่านความถี่อัลตร้าสูงมากถึง 2,000 เฮิรตซ์ หรือ 20 กิโลเฮิรตซ์ อันเป็นย่านความถี่ที่หูมนุษย์ไม่ได้ยิน แต่โดยปกติแล้วเสียงร้องของทาร์เซียร์ร์ฟิลิปปินส่วนใหญ่มีความถี่อยู่ที่ระดับ 70 เฮิร์ตซ์ โดยมีช่วงต่ำสุดและสูงสุด 67-79 กิโลเฮิรตซ์ นอกจากนี้แล้วยังมีความเป็นไปได้ว่า อาจใช้ระบบเอคโคโลเคชั่นในการหาตำแหน่งของอาหารเหมือนค้างคาวด้วยหรือไม่ เนื่องจากแม้ทาร์เซียร์ฟิลิปปินจะมีดวงตาที่กลมโต แต่ทว่าไม่มีทาพีตัม ลูซิเดี่ยม เหมือนสัตว์หากินตอนกลางคืนจำพวกอื่น ๆ ที่จะช่วยรวบรวมแสงในที่มืดทำให้มองเห็นได้ดียิ่งขึ้น

สถานภาพปัจจุบันของทาร์เซียร์ฟิลิปปินอยู่ในภาวะถูกคุกคาม อันเกิดจากการถูกทำลายถิ่นที่อยู่ แต่ปัจจุบันทางการฟิลิปปินส์ได้ทำการอนุรักษ์ และใช้เป็นตัวประชาสัมพันธ์ในเรื่องการท่องเที่ยว

อ้างอิง
-------

1. 1 2  Arboleda, I. (2008). *Tarsius syrichta*. In: IUCN 2008. IUCN Red List of Threatened Species. Downloaded on 1 January 2009.
2. ↑  Groves, C.; Shekelle, M. (2010). "The Genera and Species of Tarsiidae" (PDF). *International Journal of Primatology*. **31** (6): 1071–1082. doi:10.1007/s10764-010-9443-1.[*ลิงก์เสีย*]
3. ↑  "ลิงทาร์เซียร์สุดจิ๋ว". คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-03-05. สืบค้นเมื่อ 2013-01-25.
4. 1 2  *The Real Gremlin*, "Nick Baker's Weird Creatures". สารคดีทางอนิมอลพลาเน็ต ทางทรูวิชั่นส์: ศุกร์ที่ 25 มกราคม 2556
5. ↑  Primate communication in the pure ultrasound

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


คอมมอนส์ มีภาพและสื่อเกี่ยวกับ:  
***Tarsius syrichta***

 ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Tarsius syrichta ที่วิกิสปีชีส์
**ปฏิบัติการไรน์ฮาร์ท** (เยอรมัน: *Aktion Reinhard*) เป็นรหัสนามที่มอบให้กับแผนการลับของนาซีเยอรมันที่จะทำการสังหารหมู่ชาวโปแลนด์เชื้อสายยิวส่วนใหญ่ในรัฐบาลสามัญเยอรมันในเขตการยึดครองโปแลนด์ในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง ปฏิบัติการครั้งนี้เป็นช่วงที่เลวร้ายที่สุดของการฆ่าล้างเผ่าพันธุ์โดยนาซี (Holocaust) และเป็นการแนะนำของค่ายมรณะ

ชาวยิวกว่าสองล้านคนได้ถูกส่งตัวไปยังค่ายเบวเชตซ์, ค่ายโซบีบอร์ และค่ายเทรบลิงคา เพื่อที่จะทำการประหารชีวิตในห้องรมแก๊สที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อจุดประสงค์นั้น นอกจากนี้แล้ว ยังได้มีการใช้ก๊าซที่สามารถฆ่าคนได้เป็นจำนวนมากได้อย่างง่ายดายคือ ก๊าซซือโคลน เบ (Zyklon B) มันได้ถูกนำไปใช้ในช่วงเวลาเดียวกันกับค่ายกักกันไมดาแนก (Majdanek) และค่ายกักกันเอาช์วิทซ์ที่ 2-เบียร์เคเนาใกล้กับค่ายเอาชวิทซ์ที่ 1 สำหรับนักโทษชาวโปแลนด์

อ้างอิง
-------

1. ↑  IPN (1942). "From archives of the Jewish deportations to extermination camps" (PDF). *Karty*. Institute of National Remembrance, Warsaw: 32. Document size 4.7 MB. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2016-03-04. สืบค้นเมื่อ 26 January 2015.
2. ↑