**ภาษากอกบอรอก** หรือ **ภาษาตรีปุรี** เป็นภาษาพื้นเมืองของชาวตรีปุระ ในรัฐตรีปุระ และบริเวณใกล้เคียงในบังกลาเทศ เป็นภาษาตระกูลทิเบต-พม่า คำว่า กอกบอรอก มาจาก "kok" แปลว่า "ภาษา" และ "borok" ที่แปลว่าผู้ชาย ซึ่งใช้แทนชาวตรีปุระทั้งหมดด้วย ดังนั้น กอกบอรอก จึงหมายถึง "ภาษาของชาวตรีปุระ"

ประวัติ
-------

ภาษากอกบอรอกเริ่มปรากฏในหลากหลายรูปแบบตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 6 เมื่อเริ่มมีพงศาวดารของกษัตริย์ตรีปุระ ซึ่งมีชื่อเรียกว่าราชรัตนกิจ เขียนด้วยภาษากอกบอรอก อักษรที่ใช้เขียนภาษากอกบอรอกเรียกว่าอักษรกอลอมา ผู้เขียนคือ คุรลอเบนดรา ชอนไต 

ในเวลาต่อมา มีพราหมณ์ 2 คน คือ สุเกรสวัร และวเนศวัร ได้แปลพงศาวดารนี้เป็นภาษาสันสกฤตและแปลต่อเป็นภาษาเบงกอลเมื่อพุทธศตวรรษที่ 19 ส่วนฉบับเดิมที่เขียนด้วยภาษากอกบอรอกสูญหายไป ภาษากอกบอรอกถูกลดฐานะเป็นเพียงภาษาทั่วไปของสามัญชนตลอดสมัยราชอาณาจักรตรีปุระ ในขณะที่ภาษาเบงกอลเป็นภาษาราชการตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 19-25 ภาษากอกบอรอกเป็นภาษาราชการของรัฐตรีปุระเมื่อ พ.ศ. 2522 ปัจจุบันถือเป็นภาษาประจำชาติภาษาหนึ่งของอินเดีย

ไวยากรณ์
--------

*บทความหลัก:ไวยากรณ์ภาษากอกบอรอก*

การจัดจำแนกและภาษาใกล้เคียง
---------------------------

ภาษากอกบอรอกจัดอยู่ในตระกูลภาษาจีน-ทิเบต สาขาทิเบต-พม่า มีความใกล้เคียงกับภาษาโบโด และภาษาดิมาซา ในรัฐอัสสัม รวมทั้งภาษากาโรที่ใช้พูดในบังกลาเทศ

ระบบเสียง
---------

โดยส่วนใหญ่เป็นไปตามมาตรฐานของตระกูลภาษาย่อยทิเบต-พม่า ดังนี้

### สระ

มี 6 เสียง คือ a e i o u และ w (อา เอ อี ออ อู และ อือ ตามลำดับ) เสียง w ใกล้เคียงกับเสียง ü ในภาษาเยอรมัน และเสียง u ในภาษาฝรั่งเศส

**สระ**|  | **หน้า** | **กลาง** | **หลัง** |
| --- | --- | --- | --- |
| สูง | i [i] | ŵ [ə] | u [u] |
| สูง-กลาง | e [e] |   |
| ต่ำ-กลาง |   |   | o [ɔ] |
| ต่ำ |   | a [a] |   |

### พยัญชนะ

**พยัญชนะ**|   | ริมฝีปาก | ปุ่มเหงือก | ปลายลิ้น-หลังปุ่มเหงือก | เพดานอ่อน | เส้นเสียง |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| หยุด/กักเสียดแทรก | ไม่ก้อง | p | t | t͡ʃ | k |   |
| ธนิต | pʰ | tʰ | t͡ʃʰ | kʰ |   |
| ก้อง | b | d | d͡ʒ | ɡ |   |
| เสียดแทรก | ไม่ก้อง |   | s |   |   | h |
| นาสิก | m | n |   | ŋ |   |
| เหลว |   | l, r |   |   |   |
| เปิด | w |   | j |   |   |

### สระประสม

ได้แก ai wi ui oi (อัย อืย อุย และออย ตามลำดับ)

### พยางค์

คำส่วนใหญ่เกิดจากการรวมรากศัพท์กับปัจจัยหรืออุปสรรค ตัวอย่างเช่น

* **kuchuk** (กูชุก) มาจากรากศัพท์ chuk หมายถึงสูง รวมกับอุปสรรค ku

ไม่มีคำในภาษากอกบอรอกที่ขึ้นต้นด้วย ng ตำแหน่งท้ายพยางค์จะมีสระอะไรก็ได้ยกเว้น w พยัญชนะที่เป็นตัวสะกดได้ คือ p k m n ng r l เสียง y ที่เป็นตัวสะกดมักพบในสระประสม เช่น ai wi

### กลุ่มพยัญชนะ

กลุ่มของพยัญชนะที่พบในภาษากอกบอรอกมักเป็นเสียงควบกล้ำของ r หรือ l กับพยัญชนะอื่น เช่น p หรือ ph

### วรรณยุกต์

มีสองเสียงคือเสียงสูงและเสียงต่ำ เสียงสูงแสดงโดยเติม h หลังสระ เช่น
Lai (ไล) = ง่าย laih (ไหล) = ข้าม
Cha (ชา) = ถูก Chah (ฉา) = กิน

สำเนียง
-------

ชุมชนชาวตรีปุระประกอบด้วยเผ่าและเผ่าย่อยมากมายกระจายอยู่ในรัฐตรีปุระ อัสสัม ไมโซรัม และจังหวัดใกล้เคียงในบังกลาเทศโดยเฉพาะบริเวณจิตตะกอง เผ่าหลักๆจะมีสำเนียงเป็นของตนเอง ที่มีความแตกต่างระหว่างกันเล็กน้อย สำเนียงตะวันตกที่ใช้พูดบริเวณเมืองหลวงอาร์คาตาลาที่พูดโดยเผ่าเดบบาร์มาเป็นสำเนียงมาตรฐานที่ใช้ในโรงเรียนและการเขียนและเป็นที่เข้าใจโดยั่วไปในฐานะภาษากลางของชาวตรีปุระในระหวางหุบเขา มีการใช้ภาษานี้สอนในมหาวิทยาลัยในระดับบัณฑิตศึกษา

การเขียน
--------

ภาษากอกบอรอกมีอักษรเป็นของตนเองเรียกกอลอมาซึ่งสาบสูญไปแล้ว ตั้งแต่พุทธศตวรรษที่ 14 ราชอาณาจักรตรีปุระใช้อักษรเบงกอลเขียนภาษากอกบอรอก ตั้งแต่อินเดียได้รับเอกราชและตรีปุระเป็นส่วนหนึ่งของอินเดีย มีการใช้อักษรโรมันโดยเฉพาะในองค์กรอกชน ปัญหาการใช้ตัวอักษรเป็นปัญหาการเมืองในตรีปุระ โดยฝ่ายซ้ายเสนอให้ใช้อักษรเบงกอล ในขณะที่ชาวคริสต์สนับสนุนให้ใช้อักษรโรมัน ปัจจุบันคงมีการใช้อักษรสองชนิดควบคู่กัน

### ตัวเลข

มีทั้งเลขฐาน 10 และเลขฐาน 20 การนับเลขได้แก่

sa = 1; nwi = 2; tham = 3; brwi = 4; ba = 5; dok = 6; sni = 7; char = 8; chuku =9; chi = 10; rasa = 100; saisa = 1,000 rwjag = 100,000; chisa = 10 + 1 = 11

อ้างอิง
-------

1. ↑  Census of India 2011 - Languages and Mother tongues
2. ↑  Kokborok ที่ *Ethnologue* (18th ed. 2015) (ต้องสมัครสมาชิก)  
reang ที่ *Ethnologue* (18th ed. 2015) (ต้องสมัครสมาชิก)  
Tripuri ที่ *Ethnologue* (18th ed. 2015) (ต้องสมัครสมาชิก)  
Usui ที่ *Ethnologue* (18th ed. 2015) (ต้องสมัครสมาชิก)  
Early Tripuri ที่ *Ethnologue* (18th ed. 2015) (ต้องสมัครสมาชิก)
3. ↑  Veikho, Sahiinii Lemaina; Mushahary, Jitamoni (2015). "A preliminary acoustic study of vowels and tones in Kokborok". *Nepalese Linguistics*. **30**: 161–166.

อ่านเพิ่ม
---------

* Pushpa Pai (Karapurkar). 1976. *Kókborok Grammar*. (CIIL Grammar series ; 3). Mysore: Central Institute of Indian Languages. OCLC 5750101
* Jacquesson, François (2003). "Kókborok, a short analysis". *Hukumu, 10th anniversary volume*. Kokborok Tei Hukumu Mission. pp. 109–122. OCLC 801647829.
* Jacquesson, François (2008). *A Kokborok Grammar (Agartala dialect)*. Tripura Tribal Areas Autonomous District Council (TTAADC)
* Binoy Debbarma. 2002. *Anglo-Kókborok-Bengali Dictionary*. 2nd edition. Agartala: Kókborok Tei Hukumu Mission (KOHM).
* Article in KOHM Anniversary magazine
* KOHM

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* Kok Dictionary เก็บถาวร 2021-02-27 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน: Online Kokborok Dictionary


***มีการทดสอบ ภาษากอกบอรอก*** ของวิกิพีเดีย ที่วิกิมีเดีย อินคิวเบเตอร์

| * ด
* ค
* ก
กลุ่มภาษาหลักในตระกูลภาษาย่อยทิเบต-พม่า |
| --- |
| ภาษาในพม่าและไทย | พม่า • กฺ๋อง • มปี • ลาฮู • ลีซอ • ฮานี • อาข่า• กะเหรี่ยง • กะชีน • มูเซอ • เมี่ยน |
| ภาษาในจีน | น่าซี • ไป๋ • อี๋ • ลีซอ • เอ้อซู • ตังกุต • ทิเบต |
| ภาษาในเอเชียใต้ | เนวาร์ • กินเนารี • คาม • ชันเตียล • เศรปา • ซองคา • ทูลุง • โบโด • มณีปุระ • กอกโบรอก • มีโซ • องามี • เอา ฮมาร์ • นัรพู • บัลติ • บาฮิง • เบลฮาเร • ปูมา • ลาดัก • ลิมบู • เลปชา • โลทา • วัมบูเล • สิกขิม |

| * ด
* ค
* ก
ภาษาราชการของประเทศอินเดีย |
| --- |
| ระดับสหภาพ | 
* ฮินดี
* อังกฤษ

 |
| ตามรัฐธรรมนูญอินเดีย | 
* กงกัณ
* กันนาดา
* กัศมีร์
* คุชราต
* โดกรี
* เตลูกู
* ทมิฬ
* เนปาล
* เบงกอล
* โบโด
* ปัญจาบ
* มณีปุระ
* มราฐี
* มลยาฬัม
* ไมถิลี
* สันถาลี
* สันสกฤต
* สินธ์
* อัสสัม
* อูรดู
* โอริยะ
* ฮินดี

 |
| ระดับรัฐ | 
* อังคิกา
* โภชปุระ
* ฉัตตีสครห์
* กาโร
* กูรุง
* โฮ
* Kamatapuri
* Kharia
* คาซี
* Khortha
* กอกบอรอก
* Kurmali
* Kurukh
* เลปชา
* ลิมบู
* มคธ
* มาคัร
* มีโซ
* มุนดารี
* เนวาร์
* Rai
* รังปุระ
* Sadri
* เศรปา
* สิกขิม
* สุนุวาร์
* ตามาง

 |

|  |  |
| --- | --- |
| การควบคุมรายการหลักฐาน: หอสมุดแห่งชาติ แก้ไขสิ่งนี้ที่วิกิสนเทศ | 
* อิสราเอล
* สหรัฐ

 |