**ปลาเรนโบว์เทราต์** หรือ **ปลาเทราต์สายรุ้ง** (อังกฤษ: Rainbow trout, Steelhead, Trout salmon; ชื่อวิทยาศาสตร์: *Oncorhynchus mykiss*) เป็นปลาชนิดหนึ่งในวงศ์ปลาแซลมอน (Salmonidae) จัดอยู่ในจำพวกปลาแซลมอน อาศัยอยู่ในสาขาแม่น้ำที่ไหลสู่มหาสมุทรแปซิฟิกในทวีปเอเชียและทวีปอเมริกาเหนือ ซึ่งเป็นช่วงที่มีวงจรชีวิตอาศัยอยู่ในทะเล ปกติจะว่ายจากทะเลสู่แม่น้ำเพื่อวางไข่หลังจากอาศัยอยู่ในทะเลไปแล้ว 2-3 ปี. 

ปลาเรนโบว์เทราต์มักถูกนำมาเลี้ยงเพื่อเป็นอาหารและตกเป็นเกมกีฬา ได้ถูกเพาะเลี้ยงและนำเข้าสู่ประเทศต่าง ๆ ที่มิใช่แหล่งกำเนิดดั้งเดิมถึง 87 ประเทศ อาทิ เยอรมนี, ฟินแลนด์, แอฟริกาใต้, ออสเตรเลีย, นิวซีแลนด์, ญี่ปุ่น ทั้งในประเทศในเขตอบอุ่นและเขตหนาว หรือแม้แต่เขตร้อน เพื่อสนองความต้องการในการบริโภคและตกเป็นเกมกีฬา

ปลาเรนโบว์เทราต์ เป็นปลาที่ดั้งเดิมอาศัยอยู่ในลำธารหรือทะเลสาบที่น้ำมีอุณหภูมิที่เย็น (ไม่เกิน 20 องศาเซลเซียส ขณะที่บางข้อมูลระบุว่าไม่เกิน 25 องศาเซลเซียส) เป็นปลาที่มีสัญชาตญาณนักล่าอยู่ในตัว โดยเป็นปลาที่กินสัตว์น้ำต่าง ๆ ไม่เลือก ทั้งปลาและแมลงน้ำ ด้วยสรีระที่เป็นทรงกระสวย หางมีขนาดใหญ่ช่วยในการว่ายทวนกระแสน้ำได้เป็นอย่างดี ถึงแม้จะไม่มีฟันหรือเขี้ยวขนาดใหญ่ แต่ก็มีจะงอยปากที่เป็นลักษณะตะขอ เมื่อสบกับจะงอยปากบนที่เป็นร่องลึกก็จะประกบกันได้ลงตัวพอดี ทำให้จับเหยื่อได้อย่างมั่นคง มีขนาดโตเต็มที่ได้ถึง 1.2 เมตร น้ำหนักกว่า 25 กิโลกรัม สีตามลำตัวสวยงาม เนื้อมีรสชาติดี มีก้างน้อย และยังมีกรดไขมันไม่อิ่มตัวชนิด โอเมกา 3 อยู่ในปริมาณที่มากด้วย

จากรายงานของสหภาพนานาชาติเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติและทรัพยากรธรรมชาติ (IUCN) ในการจัดอันดับชนิดพันธุ์ต่างถิ่นที่มีประสิทธิภาพในการรุกรานสิ่งมีชีวิตพื้นถิ่นให้เสียหายอย่างรุนแรง 100 อันดับแรก มีปลาอยู่ 5 ชนิด และหนึ่งในนั้นก็คือ ปลาเรนโบว์เทราต์

ปลาเรนโบว์เทราต์ ได้ถูกนำเข้ามาในประเทศไทยด้วยการเป็นไข่ปลาจากสหรัฐอเมริกา ที่สถานีเพาะเลี้ยง ในโครงการหลวง ที่ดอยอินทนนท์ เมื่อปี พ.ศ. 2541 จนประสบความสำเร็จ มีลูกปลาที่รอดจากการฟักถึงร้อยละ 90 สามารถผลิตปลาได้ปริมาณสูงถึง 18-20 ตันต่อปี แต่ก็มีประชากรบางส่วนที่หลุดรอดไปสู่แหล่งน้ำธรรมชาติ มีรายงานการพบลูกปลาขนาดเล็กมีความยาวประมาณ 2-3 เซนติเมตร หลุดรอดออกมาจากสถานีเพาะเลี้ยง และพบปลาขนาดใหญ่ราว 1 ฟุตอยู่ในลำธารใกล้ ๆ สถานีเพาะเลี้ยง และมีการจับปลาขนาดใหญ่ได้ในช่วงท้ายน้ำของผู้คนพื้นถิ่น จากการให้สัมภาษณ์ของคนพื้นถิ่นพบว่า ตั้งแต่มีปลาเรนโบว์เทราต์เข้ามา ลูกปลาชนิดต่าง ๆ ก็ได้หายไปเป็นจำนวนมาก จึงหวั่นเกรงกันว่าจะเป็นปัญหาสิ่งแวดล้อมต่อไป

อ้างอิง
-------

1. 1 2  จาก itis.gov
2. ↑  "Salmon Trout". Lewis and Clark Fort Mandan Foundation. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2010-11-25. สืบค้นเมื่อ 2010-10-23.
3. 1 2 3 4  *ปลาเทราต์สายรุ้ง การรุกรานของชนิดพันธุ์ต่างถิ่น* หน้า 28-32 โดย siamensis.org. สารคดี: ปีที่ 25 ฉบับที่ 289: มีนาคม 2552

* Halverson, Anders (2010) *An Entirely Synthetic Fish: How Rainbow Trout Beguiled America and Overran the World* Yale University Press, ISBN 978-0-300-14088-0. Review Interviews เก็บถาวร 2012-04-25 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Scott and Crossman (1985) *Freshwater Fishes of Canada*. Bulletin 184. Fisheries Research Board of Canada. Page 189. ISBN 0-660-10239-0
* Salmon and Sea Trout Recognition เก็บถาวร 2012-11-11 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน *Atlantic Salmon Trust*. Retrieved 15 December 2011.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ ***Oncorhynchus mykiss***

 ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Oncorhynchus mykiss ที่วิกิสปีชีส์

* เก็บถาวร 2012-02-26 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน IGFA World Record for Rainbow Trout
* Map showing endangered species status of West Coast steelhead เก็บถาวร 2010-02-15 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Association of Northwest Steelheaders เก็บถาวร 2012-11-05 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Fish-On! – Full Rainbow Trout Chapter at TheFishingNetwork.com เก็บถาวร 2012-03-07 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Rainbow trout page from the Alaska Department of Fish and Game
* Rainbow trout information from Northern State University เก็บถาวร 2013-01-06 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Australian Aquaculture Portal เก็บถาวร 2012-02-23 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* Fishbase.org article on *Oncorhynchus mykiss*, Rainbow trout
* Kenai River, Alaska Rainbow Trout Fact Page
* ZipcodeZoo fact page
* Season/Timing information for Steelhead on the Kenai River เก็บถาวร 2017-07-01 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน Seasons and Timing
* เก็บถาวร 2017-07-13 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน Huge Alaska Rainbow Trout Photo Page
* Alaska Department of Fish and Game article on life cycle and conservation of Steelhead/Rainbow Trout
* Fishing the North Platte River เก็บถาวร 2011-07-09 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* GLANSIS Species FactSheet เก็บถาวร 2016-03-15 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน