**เนื้อทราย** **ทราย** หรือ **ตามะแน** (ชื่อวิทยาศาสตร์: *Axis porcinus*) เป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมจำพวกกวางชนิดหนึ่ง มีรูปร่างอ้วนป้อม ขาสั้น เนื้อทรายจะมีสีขนเปลี่ยนไปตามสภาพภูมิอากาศ

ลักษณะ
------

โดยปกติจะมีสีน้ำตาลเข้มในฤดูหนาว สีเทาในฤดูร้อน ลูกเนื้อทรายเมื่อแรกเกิดจะมีจุดสีขาวตามลำตัว เมื่อโตขึ้นจึงจางหายไป บริเวณช่วงท้องมีสีอ่อนกว่าลำตัว ขนสั้นมีปลายขนสีขาว มีแถบสีเข้มพาดตามหน้าผาก มีเขาเฉพาะเพศผู้ ลักษณะเขาคล้ายกวางป่า มีความยาวลำตัวและหัว 140–150 เซนติเมตร ความยาวหาง 17.5–21 เซนติเมตร ความสูงจากพื้นดินถึงหัวไหล่ 65–72 เซนติเมตร น้ำหนักประมาณ 70–110 กิโลกรัม

ถิ่นที่อยู่
-----------

มีการกระจายพันธุ์ตั้งแต่ภาคเหนือของอินเดีย, เนปาล, ศรีลังกา, ภูฏาน, บังกลาเทศ, พม่า, ภาคใต้ของจีน, ไทย, ลาว, พม่า, กัมพูชา, เวียดนาม, หมู่เกาะกาลาเมียนในฟิลิปปินส์ และเกาะบาเวอันในอินโดนีเซีย

มักอาศัยอยู่ในบริเวณที่ราบต่ำที่น้ำท่วมถึง ออกหากินในเวลากลางคืน มีประสาทสัมผัสในการดมกลิ่นและฟังเสียงดีเยี่ยม แม่เนื้อทรายสามารถจดจำลูกตัวเองได้โดยการดมกลิ่น เมื่อพบศัตรูจะวิ่งหนีไม่กระโดดเหมือนเก้งและกวาง โดยปกติจะอาศัยอยู่ตามลำพัง แต่ในฤดูผสมพันธุ์ ราวเดือนกันยายน–ตุลาคม อาจหากินเป็นฝูงเล็ก ๆ ได้ ราว 12 ตัว ตั้งท้องประมาณ 8 เดือน วัยเจริญพันธุ์อยู่ที่ 2 ปี ออกลูกครั้งละ 1 ตัว ในสถานที่เลี้ยงมีอายุราว 10–15 ปี

สัตว์สงวน
---------

เนื้อทราย เคยเป็นสัตว์ป่าสงวนในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2503 และถูกถอดชื่อออกเป็นสัตว์ป่าคุ้มครองประเภทที่ 1 ในพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2535 เนื่องจากสามารถเพาะขยายพันธุ์ได้ในปริมาณที่มากจำนวนหนึ่ง แต่สถานะในธรรมชาติในประเทศไทย เชื่อว่าในปัจจุบันเหลือเพียง 2 แห่งเท่านั้น คือ ห้วยขาแข้ง และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าภูเขียว จังหวัดชัยภูมิ โดยเฉพาะที่ภูเขียว เป็นสถานที่ที่มีเนื้อทรายอยู่มากที่สุด จากการเพาะขยายพันธุ์และสืบพันธุ์เองตามธรรมชาติจากพ่อแม่พันธุ์ที่เกิดจากการเพาะโดยมนุษย์ที่ถูกปล่อย

เนื้อทรายตามคติของคนไทย ถือว่าเป็นสัตว์ที่มีนัยน์ตาสวย จึงมีคำเปรียบเปรยว่า *"ตาสวยดังเนื้อทราย"*

เนื้อทรายยังมีชื่อเรียกอื่น ๆ อีก เช่น "กวางแขม", "ลำโอง" และ "กวางทราย"

หมายเหตุ: เดิมเนื้อทรายเคยถูกแบ่งออกได้เป็น 2 ชนิดย่อย คือ เนื้อทรายอินเดีย (Hyelaphus *porcinus porcinus*) และเนื้อทรายอินโดจีน (Hyelaphus *porcinus annamiticus*) แต่ปัจจุบันเห็นว่าควรแยกออกมาเป็นชนิดต่างหาก

ชนิดย่อย
--------

เนื้อทรายมีชนิดย่อยสองชนิด คือ *Hyelaphus porcinus porcinus* อาศัยอยู่ตามที่ราบอินโด-คงคาของประเทศปากีสถาน ภาคเหนือของอินเดีย เนปาล ตะวันตกเฉียงใต้ของยูนนาน จนถึงตะวันตกของประเทศไทย อีกชนิดย่อยหนึ่งคือ *Hyelaphus porcinus annamiticus* พบในตะวันออกและอีสานตอนใต้ของประเทศไทย ลาว กัมพูชา ส่วนเนื้อทรายในศรีลังกา ออสเตรเลีย และสหรัฐ เป็นสัตว์ที่มนุษย์นำเข้าไปปล่อย

ระเบียงภาพ
----------

* 
* 
* 
*

อ้างอิง
-------

1. ↑  Timmins, R.J. Duckworth, J.W. Samba Kumar, N. Anwarul Islam, Md. Sagar Baral, H. Long, B. & Maxwell, A. (2008).Axis porcinus In: IUCN 2008. IUCN Red List of Threatened Species. Downloaded on 8 April 2009. Database entry includes a brief justification of why this species is of endangered.
2. ↑  ราชกิจจานุเบกษา. พระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. ๒๕๐๓. เล่ม 77 ตอนที่ 108 หน้า 1085. วันที่ 27 ธันวาคม 2503.
3. ↑  ราชบัณฑิตยสถาน. *พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2525*. กรุงเทพฯ : อักษรเจริญทัศน์, 2539. 972 หน้า. หน้า 65. ISBN 974-8122-79-4
4. ↑  Ungulate Taxonomy – A new perspective from Groves and Grubb (2011). ultimateungulate.com

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ **เนื้อทราย**

* ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกับ Hyelaphus porcinus ที่วิกิสปีชีส์

  


| * ด
* ค
* ก
สัตว์ป่าสงวนของไทย |
| --- |
| ปัจจุบัน | 
* กระซู่
* กวางผา
* กูปรี
* เก้งหม้อ
* ควายป่า
* พะยูน
* แมวลายหินอ่อน
* แรด
* ละองละมั่ง
* เลียงผา
* วาฬบรูด้า
* วาฬโอมูระ
* สมเสร็จ
* สมัน
* นกกระเรียน
* นกเจ้าฟ้าหญิงสิรินธร
* นกแต้วแร้วท้องดำ
* เต่ามะเฟือง
* ปลาฉลามวาฬ
* นกชนหิน

 |
| อดีต | 
* เนื้อทราย

 |

|  |  |
| --- | --- |
| การแยกแยะหน่วยอนุกรมวิธาน | 
* Wikidata: Q372169
* Wikispecies: Axis porcinus
* ADW: Axis\_porcinus
* ARKive: axis-porcinus
* BOLD: 462565
* EoL: 308521
* Fossilworks: 149387
* GBIF: 5220128
* iNaturalist: 42165
* IRMNG: 10459896
* ITIS: 625044
* IUCN: 41784
* MSW: 14200348
* NCBI: 57737
* Species+: 3218

 |