**เหตุเครื่องบินชนกันที่ท่าอากาศยานกว่างโจวไป๋-ยฺหวินเดิม พ.ศ. 2533** (จีน: 广州白云机场劫机相撞事件; พินอิน: *Guǎngzhōu Báiyún Jīchǎng jiéjī xiāngzhuàng shìjiàn*; แปลตรงตัว: "เหตุจี้เครื่องบินและเครื่องบินชนกันที่ท่าอากาศยานกว่างโจวไป๋-ยฺหวิน"; อังกฤษ: 1990 Guangzhou Baiyun airport collisions) เป็นอุบัติเหตุเครื่องบินชนกันซึ่งเกิดขึ้นเมื่อวันที่ 2 ตุลาคม ค.ศ. 1990 ที่ท่าอากาศยานนานาชาติกว่างโจวไป๋-ยฺหวินเดิม ในเหตุการณ์นี้เครื่องบินโบอิง 737 ของเซี่ยเหมินแอร์ไลน์ (เที่ยวบินที่ 8301) ที่ถูกสลัดอากาศจี้ชนกับเครื่องบินอีกสองลำบนรันเวย์ของท่าอากาศยานขณะพยายามลงจอด เครื่องบินสองลำที่ถูกชนได้แก่เครื่องบินโบอิง 707 ของไชนาเซาท์เวสต์แอร์ไลน์ (เที่ยวบินที่ 4305) ซึ่งได้รับความเสียหายเล็กน้อย และเครื่องบินโบอิง 757 ของไชนาเซาเทิร์นแอร์ไลน์ (เที่ยวบินที่ 3523) ซึ่งรอบินขึ้นจากท่าอากาศยาน มีผู้เสียชีวิตรวม 128 คนจากเที่ยวบินที่ 8301 และเที่ยวบินที่ 3523

อากาศยานและเที่ยวบิน
--------------------

เหตุเครื่องบินชนกันที่ท่าอากาศยานกว่างโจวไป๋-ยฺหวินเดิม พ.ศ. 2533ตั้งอยู่ในประเทศจีนCAN~~CAN~~XMN (8301)XMN (8301)CDU (4305)CDU (4305)SHA (3523)SHA (3523)ต้นทางและปลายทางของเที่ยวบินทั้งสามที่เกี่ยวข้อง  
 กว่างโจวไป๋-ยฺหวินเดิม (รหัส CAN ยกเลิกและส่งต่อให้ท่าอากาศยานแห่งปัจจุบัน)  
 เซี่ยเหมินเกาฉี  เฉิงตูชวงหลิว และ  ช่างไห่หงเฉียว
เครื่องบินที่เกี่ยวข้องในอุบัติเหตุครั้งนี้จำนวน 3 ลำเป็นเครื่องบินของโบอิงทั้งหมด ได้แก่

* **เซี่ยเหมินแอร์ไลน์ เที่ยวบินที่ 8301** (เซี่ยเหมิน–กว่างโจว) เครื่องบินโบอิง 737-200 หมายเลขทะเบียน B-2510 จากท่าอากาศยานนานาชาติเซี่ยเหมินเกาฉี นครเซี่ยเหมิน มณฑลฝูเจี้ยน
* **ไชนาเซาท์เวสต์แอร์ไลน์ เที่ยวบินที่ 4305** (เฉิงตู–กว่างโจว) เครื่องบินโบอิง 707-300บี หมายเลขทะเบียน B-2402 จากท่าอากาศยานนานาชาติเฉิงตูชวงหลิว นครเฉิงตู มณฑลเสฉวน
* **ไชนาเซาเทิร์นแอร์ไลน์ เที่ยวบินที่ 3523** (กว่างโจว–เซี่ยงไฮ้) เครื่องบินโบอิง 757-200 หมายเลขทะเบียน B-2812 ไปยังท่าอากาศยานนานาชาติช่างไห่หงเฉียว นครเซี่ยงไฮ้

เครื่องบินทั้งสามลำยังคงใช้ลายของสายการบินซีเอเอซีแอร์ไลน์ ซึ่งเป็นสายการบินประจำสำนักงานการบินพลเรือนแห่งประเทศจีน (ซีเอเอซี) หลังจากที่ซีเอเอซีแอร์ไลน์ได้แยกกิจการออกเป็นหกสายการบินตามภูมิภาคที่ตั้ง

ลำดับเหตุการณ์
--------------

ในบทความนี้จะแบ่งเหตุการณ์ออกเป็นสองช่วง ได้แก่การจี้เที่ยวบินที่ 8301 และการลงจอดที่ท่าอากาศยานซึ่งเครื่องบินได้ชนกับเครื่องบินอีกสองลำ

### การจี้เที่ยวบินที่ 8301

หลังจากที่เที่ยวบิน 8301 บินขึ้นจากเซี่ยเหมิน สลัดอากาศผู้ก่อเหตุเดินถือช่อดอกไม้ไปยังห้องนักบิน ซึ่งเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัยอนุญาตให้เข้าไปได้ รายงานในนิตยสาร *ไทม์* ระบุว่าเจ้าหน้าที่น่าจะคิดว่าช่อดอกไม้ดังกล่าวเป็นของขวัญเทศกาลไหว้พระจันทร์ที่จะนำไปมอบให้นักบิน และระบุเพิ่มเติมว่าเมื่อเข้าไปในห้องนักบินแล้ว สลัดอากาศเปิดเสื้อแสดงให้เห็นว่ามีระเบิดผูกติดตัว และสั่งให้ลูกเรือออกไปจากห้องนักบินทั้งหมดยกเว้นกัปตันเฉิน หลงยฺวี่ (จีน: 岑龍裕; พินอิน: *Cén Lóngyù*) ซึ่งสลัดอากาศได้สั่งให้บินไปยังไทเป ประเทศไต้หวัน กัปตันเฉินขัดขืนและบินมุ่งหน้าไปยังกว่างโจวตามเส้นทางบินเดิม รายงานจากสำนักข่าวซินหัวไม่ได้ระบุสาเหตุที่กัปตันไม่ยอมทำตามคำขอของสลัดอากาศ

เจ้าหน้าที่ควบคุมจราจรทางอากาศไม่สามารถติดต่อกับเที่ยวบินที่ 8301 ได้ชั่วขณะ ก่อนที่เจ้าหน้าที่ประจำท่าอากาศยานกว่างโจวไป๋-ยฺหวินเดิมจะสามารถติดต่อได้ในเวลาต่อมา เจ้าหน้าที่ได้อนุญาตให้นำเครื่องลงจอดที่ท่าอากาศยานแห่งใดก็ได้ไม่ว่าจะนอกหรือในเขตสาธารณรัฐประชาชนจีนก็ตาม กัปตันแจ้งกลับไปว่าเครื่องบินมีเชื้อเพลิงเหลือพอที่จะไปยังกว่างโจวหรือไขตั๊กในฮ่องกงเท่านั้น เจ้าหน้าที่จราจรอนุญาตให้นำเครื่องลงจอดที่ไขตั๊กเพื่อเติมเชื้อเพลิงและบินต่อไปยังไทเป แต่สลัดอากาศไม่ยินยอมและขู่ว่าจะระเบิดเครื่องบินถ้ากัปตันนำเครื่องลงที่ฮ่องกง กัปตันพยายามเจรจากับสลัดอากาศและนำเครื่องบินวนรอบกว่างโจวจนกระทั่งเชื้อเพลิงใกล้หมดและลงจอดที่กว่างโจว

### เที่ยวบินที่ 8301 ลงจอดและชนกับเครื่องบินอีกสองลำ

ก่อนลงจอด สลัดอากาศได้ต่อสู้กับนักบินเพื่อเข้าควบคุมเครื่องบินแทน เที่ยวบินที่ 8301 ลงจอดด้วยความเร็วสูงกว่าปกติ และเฉี่ยวกับเที่ยวบินที่ 4305 ซึ่งเพิ่งเดินทางจากเฉิงตูมาถึงกว่างโจว นักบินของเที่ยวบินที่ 4305 ซึ่งเป็นคนเดียวที่อยู่บนเครื่องบินได้รับบาดเจ็บเล็กน้อย เที่ยวบินที่ 8301 ยังคงเคลื่อนที่ต่อไปและชนเข้ากับเที่ยวบินที่ 3523ซึ่งกำลังรอบินขึ้นเพื่อเดินทางไปยังเซี่ยงไฮ้ เที่ยวบินที่ 8301 พลิกหงายท้องและไถลต่อไประยะหนึ่งจึงหยุด

ลูกเรือ 7 คนจาก 9 คน และผู้โดยสาร 75 คนจาก 93 คนบนเที่ยวบินที่ 8301 เสียชีวิต ในจำนวนนี้มีผู้โดยสารชาวไต้หวันจำนวน 30 คน ชาวฮ่องกงจำนวน 3 คน และชาวอเมริกันจำนวน 1 คน ในขณะที่ผู้โดยสาร 46 คนจาก 110 คนบนเที่ยวบินที่ 3523 เสียชีวิต ส่วนลูกเรือทั้ง 12 คนรอดชีวิตทั้งหมด ผู้โดยสาร 46 คนที่เสียชีวิตเป็นชาวไต้หวัน 8 คน โดยสรุปแล้วมีผู้เสียชีวิตทั้งหมด 128 คน ซึ่งรวมถึงสลัดอากาศด้วย

ผู้ก่อเหตุ
----------

สลัดอากาศผู้ก่อเหตุในครั้งนี้ได้แก่เจี๋ยง เสี่ยวเฟิง (จีนตัวย่อ: 蒋晓峰; จีนตัวเต็ม: 蔣曉峰; พินอิน: *Jiăng Xiăofēng*) เกิดเมื่อวันที่ 11 สิงหาคม ค.ศ. 1969 ที่อำเภอหลินหลี่ มณฑลหูหนาน ซึ่งต้องการลี้ภัยทางการเมืองไปไต้หวัน

เจี่ยงเคยถูกจับกุมข้อหาลักทรัพย์ในเดือนกันยายน ค.ศ. 1988 และต่อมาขณะที่เขาทำงานเป็นตัวแทนจัดซื้อสินค้าใน ค.ศ. 1990 เขาขโมยเงินซึ่งบริษัทมอบหมายให้เขาจัดซื้อสินค้ามูลค่า 17000 เหรินหมินปี้เมื่อวันที่ 13 กรกฎาคม เขาถูกออกหมายจับซึ่งยังคงมีผลอยู่ในช่วงที่เขาก่อเหตุ

สองเดือนถัดมาในวันที่ 29 กันยายน เจี่ยงเช็กอินเข้าพักในโรงแรมใกล้เขตเมืองเซี่ยเหมินและจองที่นั่งบนเที่ยวบินที่ 8301 ในวันถัดมา ในวันเกิดเหตุเขาเช็กเอาต์จากโรงแรมประมาณ 6 นาฬิกา และพยานระบุว่าเขาสวมสูทสีดำและรองเท้าสีดำ มีกระเป๋าเสื้อผ้าสีดำและช่อดอกกุหลาบพลาสติก เจี่ยงขึ้นเครื่องบินคนสุดท้าย และที่นั่งของเขาคือ 16ดี

หมายเหตุ
--------

1. ↑  นามสกุล "เจี่ยง" เป็นคำวรรณยุกต์เสียงสาม เมื่อประสมกับชื่อ "เสี่ยวเฟิง" ซึ่งขึ้นต้นด้วยคำวรรณยุกต์เสียงสามเช่นกัน "เจี่ยง" จะเปลี่ยนเสียงเป็นเสียงสองหรือ "เจี๋ยง"

ดูเพิ่ม
-------

* เอธิโอเปียนแอร์ไลน์ส เที่ยวบินที่ 961

อ้างอิง
-------

1. 1 2  Hijacking description for B-2510 at the Aviation Safety Network
2. 1 2  Accident description for B-2402 at the Aviation Safety Network
3. 1 2  Accident description for B-2812 at the Aviation Safety Network
4. 1 2  "World Notes CHINA". *TIME*. 15 October 1990. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ October 23, 2012. สืบค้นเมื่อ 24 November 2009.
5. 1 2 3  "Lessons Learned from Hijacking" (PDF). *Flight Safety Digest*. Flight Safety Foundation. December 1990. p. 13. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2 February 2013. สืบค้นเมื่อ 23 November 2012.
6. 1 2  Kristof, Nicholas D. (10 October 1990). "Hijacking Prompts Beijing Shake-Up". *The New York Times*. p. 3. ISSN 0362-4331. สืบค้นเมื่อ November 24, 2009.
7. ↑  "广州10.2空难回顾" [Guangzhou 10.2 air crash review] (ภาษาจีน). Guangzhou Daily. 2015-02-04. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2019-02-04. สืบค้นเมื่อ 2019-07-19.
8. ↑  Wudunn, Sheryl (3 October 1990). "127 Killed in Jetliner Collision in China". *The New York Times*. p. 3. ISSN 0362-4331. สืบค้นเมื่อ 24 November 2009.
9. ↑  FCJ Editors. "Relatives Bring Ashes Home In Sorrow, Anger" (Archive). *Taiwan Journal*. 15 October 1990. [*ลิงก์เสีย*]
10. 1 2  周益 朱林 (2009-06-12). 白云机场"10·2"特大空难揭秘 ["10·2" Extraordinary Air Accident at Baiyun Airport Revealed]. *周末* (ภาษาจีน). คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2014-02-22. สืบค้นเมื่อ 2011-06-12.
11. ↑  "1990年厦航客机空难揭秘 客机遭劫撞毁空姐玉殒" [The secret of the 1990 Xiamen Airlines passenger plane crash revealed. The passenger plane was hijacked and crashed and the flight attendant Yu died]. *www.fjsen.com* (ภาษาจีน). 2009-06-08. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2014-08-31. สืบค้นเมื่อ 2021-06-17.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* Special Report: Xiamen Airlines Flight 8301 บนเว็บไซต์ AirDisaster.Com (สำเนา)
* รายละเอียดเหตุการณ์ในวารสาร Flight Safety Digest ฉบับเดือนธันวาคม ค.ศ. 1990( เก็บถาวร 2013-06-16 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน)