**แมลงทับ** เป็นแมลงในอันดับแมลงปีกแข็ง (Coleoptera) โดยจัดอยู่ในวงศ์ Buprestidae

แมลงทับมีรูปร่างโดยรวม คือ มีลำตัวยาวโค้งนูน ส่วนที่เป็นปีกแข็งมีความแข็งมาก หัวมีขนาดเล็กซ่อนอยู่ใต้อกปล้องแรกซึ่งโค้งมนเรียวไปทางหัวเชื่อมกับอกปล้องกลางซึ่งกว้างกว่าส่วนอื่น ๆ ท้องมนเรียวไปทางปลายหาง ปีกแข็งหุ้มส่วนท้องจนหมด มีหนวดที่เป็นแบบใบไม้ มีลักษณะเด่น คือ มีสีสันที่สวยงามมาก หลายชนิด หลายสกุลมีสีเงางามแวววาวราวกับอัญมณี หลายชนิดเป็นสีที่หลากหลาย ทั้ง น้ำเงิน, แดง, ดำ และเหลือง จึงทำให้แมลงทับถูกมนุษย์จับนำมาใช้ทำเป็นเครื่องประดับต่าง ๆ มานานแล้วในหลายชนชาติ

แมลงทับพบในเขตร้อนและเขตอบอุ่นทั่วโลก ปัจจุบันพบแล้วกว่า 15,000 ชนิด ใน 450 สกุล และที่สูญพันธุ์ไปแล้วเป็นซากดึกดำบรรพ์กว่า 100 ชนิด บางชนิดมีความยาวถึง 77 มิลลิเมตร

แมลงทับเมื่อขยายพันธุ์ จะเจาะเข้าไปวางไข่ในต้นไม้หรือวางไข่ไว้ในดินใกล้รากของไม้ที่ตัวหนอนจะกินเป็นอาหาร จึงนับเป็นแมลงศัตรูพืชอีกจำพวกหนึ่ง ซึ่งแมลงทับใช้เวลาในการเป็นไข่-ตัวหนอน-ดักแด้ราว 1 ปี เหมือนเช่นแมงคีมหรือด้วงกว่าง อันเป็นแมลงปีกแข็งแต่ต่างวงศ์กัน

แมลงทับนับเป็นแมลงปีกแข็งที่บินได้เร็วและสูงมาก และเมื่อถูกรบกวนจะมีพฤติกรรมแกล้งตาย โดยจะอยู่เฉย ๆ หรือหล่นจากต้นไม้ที่เกาะอยู่เพื่อลวงศัตรูให้เข้าใจผิดว่าตายแล้ว

สำหรับแมลงทับชนิดที่พบในประเทศไทย มีอยู่ 2 ชนิดที่พบได้บ่อยที่สุด คือ แมลงทับกลมขาเขียว (*Sternocera aequisignata*) พบมากในภาคกลาง และแมลงทับกลมขาแดง (*S. ruficornis*) พบมากในภาคอีสาน ซึ่งทั้ง 2 ชนิดนี้กินใบอ่อนของมะขามเทศเป็นอาหาร และมีสีเขียวเหลือบทองเป็นมันแวววาวทั้งคู่ ซึ่งปัจจุบันนี้ได้มีความพยายามของทางการที่จะอนุรักษ์สายพันธุ์ของแมลงทับมิให้สูญพันธุ์ และมีการนำเอาปีกแมลงทับทั้ง 2 ชนิดนี้ทำเป็นงานหัตถกรรมชนิดต่าง ๆ ในโครงการพระราชดำริ ศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพพิเศษ บางไทร จังหวัดพระนครศรีอยุธยา ของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ

อ้างอิง
-------

1. ↑  *ความหมายของ ทับ ๓*. *พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 15 พฤศจิกายน 2011.
2. ↑  "The first fossil buprestids from the Middle Jurassic Jiulongshan Formation of China (Coleoptera: Buprestidae)". *Zootaxa*. 2745: 53–62. 2011. (ในภาษาอังกฤษ).
3. ↑  *เรื่องที่ ๖ การตลาดและการส่งออกศิลปหัตถกรรม / การตั้งโรงฝึกศิลปาชีพในส่วนกลาง*. *สารานุกรมไทยสำหรับเยาวชนฯ*. Vol. 21. มูลนิธิสารานุกรมไทยสำหรับเยาวชน.

บรรณานุกรม
----------

* Bellamy, C.L. & Nelson, G.H. (19 มิถุนายน 2002): Buprestidae. *ใน:* Arnett, Ross H. Jr. & Thomas, Michael C.: *American Beetles* (Volume II). CRC Press. ISBN 978-0849-30954-0.
* Akiyama, K. & S. Ohmomo. 2000. *The Buprestid Beetles of the World*. Iconographic Series of Insects 4. ISBN 4-943955-04-5. 341 หน้า. ภาพสีประกอบ 120 ภาพ.

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อเกี่ยวกับ *Buprestidae*
* ภาพ ที่ Flickr
* Jewel Beetle ภาพถ่ายรายละเอียดสูงที่ Western Australian Museum

  


|  |  |
| --- | --- |
| การแยกแยะหน่วยอนุกรมวิธาน | 
* Wikidata: Q503892
* Wikispecies: Buprestidae
* ADW: Buprestidae
* BioLib: 9044
* BOLD: 1108
* BugGuide: 162
* EoL: 7473
* EPPO: 1BUPRF
* Fauna Europaea: 11145
* Fossilworks: 346369
* GBIF: 3789
* iNaturalist: 54964
* IRMNG: 100103
* ITIS: 114968
* NBN: NHMSYS0001717412
* NCBI: 50527
* NZOR: 0cc33579-2f9a-4b51-9d10-97cdc5177ebe
* Plazi: B718293D-FFD2-F214-FF0D-FD4CBD46F44A

 |

|  |  |
| --- | --- |
| การควบคุมรายการหลักฐาน: หอสมุดแห่งชาติ แก้ไขสิ่งนี้ที่วิกิสนเทศ | 
* ฝรั่งเศส (ข้อมูล)
* อิสราเอล
* สหรัฐ
* ญี่ปุ่น
* เช็กเกีย

 |