|  |
| --- |
| **สมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาแบบดัตช์และเฟลมิช** |
|  |
| "พระเยซูแบกกางเขน" (ค.ศ. 1498)โดยฮีเยโรนีมึส โบส |
| **ประวัติศาสตร์ของจิตรกรรมของเนเธอร์แลนด์และเฟลมิช** |
| เนเธอร์แลนด์เริ่มแรก  (ค.ศ. 1400-1500) |
| เรอแนซ็องส์แบบดัตช์และเฟลมิช  (ค.ศ. 1500-84) |
| ยุคทองของเนเธอร์แลนด์  (ค.ศ. 1584-1702) |
| บาโรกแบบเฟลมิช  (ค.ศ. 1585-1700) |
| รายชื่อจิตรกรชาวดัตช์ |
| รายชื่อจิตรกรชาวเฟลมิช |

**จิตรกรรมสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาแบบดัตช์และเฟลมิช** (อังกฤษ: Dutch and Flemish Renaissance painting) เป็นจิตรกรรมของคริสต์ศตวรรษที่ 16 เป็นศิลปะที่โต้ตอบศิลปะสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาแบบอิตาลีของกลุ่มประเทศแผ่นดินต่ำ ศิลปินกลุ่มนี้ที่เริ่มจากจิตรกรจริตนิยมแอนต์เวิร์ป และฮีเยโรนีมึส โบส เมื่อต้นคริสต์ศตวรรษจนถึงปลายสมัยจิตรกรจริตนิยม เช่น ฟรันส์ โฟลริส (Frans Floris) และกาเริล ฟัน มันเดอร์ (Karel van Mander) ในตอนปลาย ซึ่งเป็นศิลปะที่วิวัฒนาการมาจากการเขียนแบบใหม่ในอิตาลีและงานเขียนแบบท้องถิ่นของจิตรกรสมัยเนเธอร์แลนด์เริ่มแรก แอนต์เวิร์ปกลายเป็นเมืองศูนย์กลางของศิลปะในบริเวณนั้น จิตรกรหลายคนทำงานให้กับราชสำนักในยุโรปรวมทั้งฮีเยโรนีมึส โบส ผู้ที่มีลักษณะการเขียนที่เป็นที่เลื่องลือ, ยัน มาบูซ (Jan Mabuse), มาร์เติน ฟัน เฮมสแกร์ก (Maarten van Heemskerck), ฟรันส์ โฟลริส (Frans Floris) ต่างก็มีบทบาทในการนำแบบการวาดของอิตาลีเข้ามาผสมกับลักษณะการเขียนของตนเอง

นอกจากนั้นจิตรกรดัตช์และเฟลมิชก็ยังมีบทบาทในการริเริ่มหัวข้อการวาดใหม่ เช่น จิตรกรรมภูมิทัศน์ จิตรกรรมชีวิตประจำวัน ตัวอย่างเช่นงานเขียนของโยอาคิม ปาตีนีร์ (Joachim Patinir) ที่มีบทบาทสำคัญในการวิวัฒนาการการเขียนจิตรกรรมภูมิทัศน์ ขณะเดียวกับที่ปีเตอร์ เบรอเคิล (ผู้พ่อ) และปีเตอร์ อาร์ตเซิน (Pieter Aertsen) ช่วยทำให้จิตรกรรมชีวิตประจำวันเป็นที่นิยมกันอย่างแพร่หลาย

วิวัฒนาการ
----------

อิทธิพลของสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาในอิตาลีเริ่มปรากฏในจิตรกรรมเนเธอร์แลนด์เริ่มแรก ราว ค.ศ. 1500 แต่ก็ยังลักษณะการเขียนเดิมอยู่เป็นอันมาก ลัทธิจริตนิยมแบบแอนต์เวิร์ปเป็นคำที่ใช้เรียกจิตรกรที่แสดงอิทธิพลของงานเขียนอิตาลี แต่โดยทั่วไปแล้วยังคงเขียนในลักษณะและหัวเรื่องของจิตรกรสำคัญ ๆ ก่อนหน้านั้นของเนเธอร์แลนด์เอง ฮีเยโรนีมึส โบส เป็นศิลปินที่ไม่เหมือนผู้ใด งานของเขามีลักษณะแปลก เต็มไปด้วยภาพจินตนาการที่นอกกรอบของเหตุผลและยากที่จะตีความหมาย แต่ที่น่าประหลาดใจคือมีลักษณะราวกับเป็นศิลปะสมัยใหม่ที่เขียนเกี่ยวกับโลกของความฝันที่มีความเกี่ยวพันกับศิลปะกอทิกมากกว่าที่จะเป็นลักษณะของศิลปะสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาแบบอิตาลี แต่ภาพพิมพ์จากเวนิสในช่วงเดียวกันก็มีลักษณะบางส่วนที่คล้ายกับงานของโบส จิตรกรยุคโรมันนิยม (Romanism) เป็นจิตรกรกลุ่มต่อมาที่รับอิทธิพลจากอิตาลีอย่างเต็มที่

"ภูมิทัศน์และอิคารัสปีกหัก‎" (Landscape with the Fall of Icarus) ปัจจุบันเชื่อกันว่าเป็นงานเลียนแบบปีเตอร์ เบรอเคิล (ผู้พ่อ)
หลังจากปี ค.ศ. 1550 จิตรกรดัตช์และเฟลมิชก็เริ่มแสดงความสนใจในความงามธรรมชาติมากขึ้น ซึ่งนำไปสู่ลักษณะการเขียนที่รวมปัจจัยบางอย่างของศิลปะสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยา แต่ก็เป็นลักษณะที่ต่างจากศิลปะสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาที่สละสลวยและเบาของอิตาลี

และเป็นการปูทางโดยตรงไปสู่งานของจิตรกรเฟลมิชและดัตช์สมัยบาโรกคนสำคัญ ๆ เป็นงานในหัวข้อภูมิทัศน์ ภาพนิ่ง และภาพชีวิตประจำวัน.

วิวัฒนาการนี้จะเห็นได้จากงานของโยอาคิม ปาตีนีร์ และปีเตอร์ อาร์ตเซิน แต่จิตรกรที่สำคัญที่สุดเห็นจะเป็นปีเตอร์ เบรอเคิล (ผู้พ่อ) ผู้มีชื่อเสียงในการวาดภาพธรรมชาติและชีวิตประจำวัน ผู้เลือกที่จะวาดภาพชาวบ้านแทนที่จะวาดเจ้าขุนมูลนาย

"ภูมิทัศน์และอิคารัสปีกหัก‎" ที่ปัจจุบันเชื่อกันว่าเป็นงานเลียนแบบของเบรอเคิล แม้ว่าจะเป็นงานที่ไม่เหมือนงานของผู้ใดรวมลักษณะการเขียนหลายอย่างของสมัยฟื้นฟูศิลปวิทยาตอนเหนือ และเป็นนัยที่แสดงความสนใจใตหัวข้อการวาดของตำนานโบราณ (ตำนานเกี่ยวกับเทพอิคารัส) แต่อิคารัสในภาพนี้ซ่อนอยู่ในฉากหลัง ตัวเอกของภาพคือธรรมชาติและผู้ที่เด่นที่สุดในภาพคือชาวนาผู้ที่มิได้มองขึ้นไปดูเมื่ออิคารัสตกจากฟ้า ซึ่งเป็นลักษณะของการต่อต้านวีรบุรุษ น่าขัน และบางครั้งก็อัปลักษณ์

จิตรกร
------

"นรก" แผงขวาจากภาพแผง "สวนสำราญ" (The Garden of Earthly Delights) โดย ฮีเยโรนีมึส โบส
"Cornelis Aerentsz van der Dussen" โดยยัน ฟัน สโกเริล (Jan van Scorel) (ราว ค.ศ. 1535)
* ปีเตอร์ อาร์ตเซิน (Pieter Aertsen)
* ซีโมน เบนิง (Simon Bening)
* ฮีเยโรนีมึส โบส (Hieronymus Bosch)
* ปีเตอร์ เบรอเคิล (ผู้พ่อ) (Pieter Brueghel the Elder)
* ปีเตอร์ เบรอเคิล (ผู้ลูก) (Pieter Brueghel the Younger)
* โยส ฟัน เกลเฟอ (Joos van Cleve)
* ปีเตอร์ ฟัน อาลสต์ (Pieter van Aelst)
* ฮีเยโรนีมึส โกกซ์ (Hieronymus Cockx)
* กอร์แนย์ เดอ ลียง (Corneille de Lyon)
* ฮันส์ อีเวิร์ท (Hans Eworth)
* ฟรันส์ โฟลริส (Frans Floris)
* มาร์เติน ฟัน เฮมสแกร์ก (Maarten van Heemskerck)
* กาเตรีนา ฟัน เฮเมิสเซิน (Catarina van Hemessen)
* ยัน ซันเดิร์ส ฟัน เฮเมิสเซิน (Jan Sanders van Hemessen)
* อาดรียาน อีเซินบรันต์ (Adriaen Isenbrant)
* ยัน มาบูซ (Jan Mabuse)
* อันโตนิส มอร์ (Anthonis Mor)
* ลือกัส ฟัน ไลเดิน (Lucas van Leyden)
* ลัมเบิร์ต โลมบาร์ด (Lambert Lombard)
* กวินเติน มัตไซส์ (Quentin Matsys)
* ยัน โมสตาร์ต (Jan Mostaert)
* แบร์นาร์ด ฟัน ออร์ลีย์ (Bernard van Orley)
* โยอาคิม ปาตีนีร์ (Joachim Patinir)
* ฟรันส์ ปูร์บึส (ผู้พ่อ) (Frans Pourbus the Elder)
* ปีเตอร์ ปูร์บึส (Pieter Pourbus)
* ยัน โปรโฟสต์ (Jan Provoost)
* มารีนึส ฟัน ไรเมอร์สวาเลอ (Marinus van Reymerswaele)
* ยัน ฟัน สโกเริล (Jan van Scorel)
* เลฟีนา เตร์ลิงก์ (Levina Teerlinc)
* ยาโกบ ฟัน อือแตร็คต์ (Jacob van Utrecht)

อ้างอิง
-------

1. 1 2  Janson, H.W. (1997). *History of Art* (5th, rev. ed.). New York: Harry N. Abrams, Inc. ISBN 0-8109-3442-6. `{{cite book}}`: ไม่รู้จักพารามิเตอร์ `|coauthors=` ถูกละเว้น แนะนำ (`|author=`) (help)
2. 1 2  Heughebaert, H. (1998). *Artistieke opvoeding*. Wommelgem, Belgium: Den Gulden Engel bvba. ISBN 90-5035-222-7. `{{cite book}}`: ไม่รู้จักพารามิเตอร์ `|coauthors=` ถูกละเว้น แนะนำ (`|author=`) (help)

ระเบียงภาพ
----------

* "นักเล่นกล"ราวปี ค.ศ. 1475-1480ฮีเยโรนีมึส โบส"นักเล่นกล"  
ราวปี ค.ศ. 1475-1480  
ฮีเยโรนีมึส โบส
* "ชัยชนะแห่งความตาย"ปีเตอร์ เบรอเคิล (ผู้พ่อ)"ชัยชนะแห่งความตาย"  
ปีเตอร์ เบรอเคิล (ผู้พ่อ)
* "ภาพเหมือนของมารีแห่งกีซ"กอร์แนย์ เดอ ลียง"ภาพเหมือนของมารีแห่งกีซ"  
กอร์แนย์ เดอ ลียง
* "เล่นหมากรุก"ต้นคริสต์ศตวรรษที่ 16ลือกัส ฟัน ไลเดิน"เล่นหมากรุก"  
ต้นคริสต์ศตวรรษที่ 16  
ลือกัส ฟัน ไลเดิน
* "โทมนัสกับร่างพระเยซู"ต้นคริสต์ศตวรรษที่ 16แบร์นาร์ด ฟัน ออร์ลีย์"โทมนัสกับร่างพระเยซู"  
ต้นคริสต์ศตวรรษที่ 16  
แบร์นาร์ด ฟัน ออร์ลีย์