**วัดมกุฏคีรีวัน** ตั้งอยู่ที่ ต.โป่งตาลอง อ.ปากช่อง จ.นครราชสีมา วัดนี้ได้ก่อตั้งโดย สมเด็จพระพุทธชินวงศ์ (ประจวบ กนฺตจาโร)อดีตเจ้าอาวาสวัดมกุฏกษัตริยารามวรวิหารกรรมการมหาเถรสมาคมและอธิการบดีมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย ก่อตั้งสำนักปฏิบัติธรรม "มกุฏคีรีวัน" เมื่อปลายปี พุทธศักราช 2531 ปัจจุบัน พระญาณดิลก(ปัญญา สทฺธายุตฺโต) ดำงรงตำแหน่งเจ้าอาวาส

ประวัติก่อตั้ง
--------------

สมเด็จพระพุทธชินวงศ์ (ประจวบ กนฺตจาโร) กับพระญาณดิลก(ปัญญา สทฺธายุตฺโต)
ในปลายพุทธศักราช 2531 จึงเริ่มดำเนินการก่อตั้งสำนักปฏิบัติธรรมมกุฎคีรีวันขึ้นโดยสมเด็จพระพุทธชินวงศ์ (ประจวบ กนฺตจาโร)ได้เป็นผู้นำบุกเบิกพื้นที่และสร้างสำนักปฏิบัติธรรมแห่งนี้ด้วยตนเอง และได้มอบหมายพระครูศรีธรรมานุศาสน์(สมคิด ภูริสฺสโม) ปัจจุบันเป็นพระรัชมงคลวัฒน์ ประธานสงฆ์วัดชูจิตธรรมาราม วิทยาลัยสงฆ์วังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา เป็นผู้ดูแล นับเป็นพระสงฆ์รูปแรกที่ได้พำนัก ณ สำนักปฏิบัติธรรมมกุฏคีรีวัน
ต่อมาในวันที่ 27 กันยายน พุทธศักราช 2534 พระญาณดิลก(ปัญญา สทฺธายุตฺโต) ซึ่งได้รับอุปสมบทโดยสมเด็จพระพุทธชินวงศ์ (ประจวบ กนฺตจาโร)ณ วัดมกุฏกษัตริยารามวรวิหาร กรุงเทพมหานคร ได้ขอมาพำนักที่สำนักปฏิบัติธรรมมกุฏคีรีวันแห่งนี้ ซึ่งในขณะนั้นยังมีสภาพเป็นป่าและชุกชุมไปด้วยสัตว์นานาชนิด แต่ด้วยแรงศรัทธาของญาติโยมทำให้สำนักปฏิบัติธรรมมกุฏคีรีวันแห่งนี้มีการพัฒนาเปลี่ยนแปลงเป็นลำดับมีการก่อสร้างเสนาสนะ วิหาร ศาลาการเปรียญ ตลอดจนขยายไฟฟ้า ประปา และถนนลาดยาง จนทำให้สำนักปฏิบัติธรรมมกุฏคีรีวันกลายเป็นศาสนสถานที่สวยงาม ร่มรื่นไปด้วยพันธุ์ไม้นานาชนิด เหมาะอย่างยิ่งสำหรับประพฤติปฏิบัติธรรม

ศาสนสถาน
--------

พระมหาเจดีย์มกุฏคีรีวัน 
สร้างอยู่บนยอดเขาชื่อว่า "เนินปัญจสิงขร" วัดความกว้างได้ 48 เมตร ยาว 48 เมตร นับเป็นมหามงคล จึงหมายเป็นราชสักการะ และเฉลิมพระเกียรติแด่สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี องค์อุปถัมภ์มหาวชิราลงกรณราชวิทยาลัยที่ทรงมีพระชนมายุครบ 4 รอบ 48 พรรษา เมื่อปี 2546โครงการสร้างพระมหาเจดีย์มกุฏคีรีวัน เป็นความดำริในพระเดชพระคุณท่านเจ้าพระคุณสมเด็จพระพุทธชินวงศ์ (ประจวบ กนฺตจาโร) เจ้าอาวาสวัดมกุฏกษัตริยาราม กรุงเทพมหานคร อดีตอธิการบดีมหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย กรรมการมหาเถรสมาคม และผู้ก่อตั้งวัดมกุฏคีรีวัน เพื่อเป็นพระบรมธาตุเจดีย์ ภายในประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า พระธาตุพระอสีติมหาสาวก ฐานของพระมหาเจดีย์กว้าง 20เมตร ยาว 20 เมตร สูง 35 เมตร พระอัฐิธาตุครูบาอาจารย์สายพระกัมมัฏฐานภายในประดิษฐานพระบรมสารีริกธาตุ ที่สำคัญ ๆ อาทิเช่น

* พระอัฐิธาตุหลวงปู่เสาร์ กันตสีโล
* พระอัฐิธาตุพระครูวินัยธรมั่น ภูริทฺตโต (หลวงปู่มั่น)
* พระอัฐิธาตุหลวงปู่ชอบ ฐานสโม วัดป่าโคกมน จ.เลย
* พระอัฐิธาตุหลวงปู่เมตตาหลวง หรือ พระญาณสิทธาจารย์ (สิงห์ สุนทโร) วัดเทพพิทักษ์ปุณณาราม ต.กลางดง อ.ปากช่อง จ.นครราชสีมา
* พระอัฐิธาตุหลวงปู่แหวน สุจิณโณ วัดดอยแม่ปั๋ง อ.พร้าว จ.เชียงใหม่
* พระอัฐิธาตุหลวงปู่วัย อตาลโย
* พระอัฐิธาตุหลวงปู่เทสก์ เทสรังสี (พระราชนิโรธคัมภีรปัญญาวิศิษฐ์) วัดหินหมากเป้ง อ.ศรีเชียงใหม่ จ.หนองคาย
* พระบรมอัฐิสมเด็จพระปรเมนทรมหามงกุฏ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว พระธรรมิกมหาราชาธิราชเจ้า รัชกาลที่ 4 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์

นอกจากนั้นยังเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธมารวิชัยคีรีวันสิริมงคล (ซึ่งจำลองจากพระพุทธรูปโบราณ อายุประมาณกว่า 800 ปี พระพุทธติโลกนาถมงกฏธรรมค่รีวัน (พระพุทธรูปหินหยกขาว) และพระพุทธรูปประจำพระชนมวารสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

จากสำนักปฏิบัติธรรมสู่วัดมกุฎคีรีวัน
------------------------------------

ในพุทธศักราช 2543 หม่อมราชวงศ์ทรงวิทย์ ทวีวงศ์ อุบาสกปฏิบัติธรรมและผู้ช่วยพระอาจารย์แดงดูแลสำนักปฏิบัติธรรมมกุฏคีรีวันได้ดำเนินการขออนุญาตสร้างวัด ณ สำนักปฏิบัติธรรมมกุฏคีรีวันแห่งนี้โดยมีจุดประสงค์ของการตั้งวัดดังนี้

1. เพื่อเป็นที่ประกอบพีธีกรรมและปฏิบัติของพุทธศาสนิกชนโดยทั่วไป
2. เพื่อเป็นสถานที่ปฏิบัติธรรมกัมมัฏฐานของพระนักศึกษาจากสภาการศึกษามหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัยสงฆ์หนึ่งในสองแห่งของพระพุทธศาสนา
3. เพื่อเป็นสถานที่อบรมจริยธรรม ศีลธรรมของเยาวชน ข้าราชการ และ ประชาชน ให้รู้เข้าถึง และเข้าใจหลักธรรมทางพระพุทธศาสนา
4. เพื่อเป็นแหล่งศึกษาเกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมและอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ
5. เพื่อเป็นสถานที่ศึกษาเกี่ยวกับดาราศาสตร์

ด้วยความเห็นชอบของกระทรวงศึกษาธิการและมหาเถรสมาคม ได้อนุญาตให้สร้างวัด ตามหนังสือการศาสนา ลงวันที่ 12 กรกฎาคม พุทธศักราช 2544และได้อนุญาตประกาศให้ตังเป็นวัดในพระพุทธศาสนานามว่า วัดมกุฏคีรีวัน ตามประกาศกระทรวงศึกษาธิการ ลงวันที่ 2 พฤษภาคม พุทธศักราช 2545 ได้รับพระราชทานวิสุงคามสีมา ขนาดกว้าง 24 เมตรยาว 36 เมตร รวมเป็นพื้นที่ 864 ตารางเมตร เมื่อวันที่ 27 ธันวาคม พุทธศักราช 2545

รางวัลที่ได้รับ
---------------

* วันที่ 22 พฤศจิกายน 2541

โล่รางวัลการสนับสนุนกิจกรรม "ค่ายเยาวชนสู่ความเขียวขจี ครั้งที่ 17"

* 14 มิถุนายน 2542

ได้รับโล่รางวัลรองชนะเลิศ กิจกรรมปลูกป่าแปลง ปี 2542
ในโครงการปลูกป่าถาวรเฉลิมพระเกียรติฯ
เนื่องในวโรกาสทรงครองราชย์ปีที่ 50 ระยะที่ 2
(พ.ศ. 2540 - 2545)

* 21 มิถุนายน 2542

ได้รับรางวัลชนะเลิศ กิจกรรมบำรุงรักษาต้นไม้ แปลง ปี 2539
ในโครงการปลูกป่าถาวรเฉลิมพระเกียรติฯ เนื่องในวโรกาสทรงครองราชย์ ปีที่ 50 ระยะที่ 2 (พ.ศ. 2540-2545)

* 1 สิงหาคม 2544

ได้รับรางวัลรองชนะเลิศ (ป่าบก) แปลง ปี 2542
ในโครงการปลูกป่าถาวรเฉลิมพระเกียรติฯ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในวโรกาสทรงครองราชย์ ปีที่ 50 ระยะที่ 2 (พ.ศ. 2540 - 2545)

* 12มิถุนายน 2545

ได้รับรางวัลโล่เกียรติยศ รองชนะเลิศ การบำรุงรักอาต้นไม้ แปลง ปี 2542 ในโครงการปลูกป่าถาวรเฉลิมพระเกียรติฯ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
เนื่องในวโรกาสทรงครองราชย์ ปีที่ 50

* 12 มิถุนายน 2545

ได้รับรางวัลโล่เกียรติยศ รองชนะเลิศ การบำรุงรักอาต้นไม้ แปลง ปี 2542 ในโครงการปลูกป่าถาวรเฉลิมพระเกียรติฯ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
เนื่องในวโรกาสทรงครองราชย์ ปีที่ 50

* 15 กันยายน 2545

ได้รับโล่ประกาศเกียรติคุณ จากกรมป่าไม้ กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สาขาพื้นฟูและพัฒนาพื้นที่ป่า

รูปภาพ ศาสนสถานในวัดมกุฏคีรีวัน
-------------------------------

* พระมหาเจดีย์มกุฏคีรีวันพระมหาเจดีย์มกุฏคีรีวัน
* พระพุทธมารวิชัยคีรีวันศิริมงคลพระพุทธมารวิชัยคีรีวันศิริมงคล
* บรรยกาศในพระมหาเจดีย์มกุฏคีรีวันบรรยกาศในพระมหาเจดีย์มกุฏคีรีวัน