แม่แบบ:Table Hanzi
แม่แบบ:Expand Chinese

**อักษรจีนพระนางบูเช็กเทียน** (อังกฤษ: Chinese characters of Empress Wu หรือ the Zetian characters; จีน: 則天文字; พินอิน: *Zétiān wénzì*) เป็นอักษรจีนที่พระนางบูเช็กเทียน ซึ่งเป็นจักรพรรดินีพระองค์แรกและพระองค์เดียวในประวัติศาสตร์จีน ทรงมีพระราชดำริให้สร้างและปรับปรุงใหม่เพื่อแสดงถึงพระราชอำนาจของพระนาง โดยตัวอักษรเหล่านั้นพระนางมิได้เป็นผู้ประดิษฐ์ออกแบบด้วยพระองค์เอง หากแต่มีข้าราชบริพารคนหนึ่งชื่อ จงฉินเค่อ (จีน: 宗秦客; พินอิน: *Zōng qín kè*) ซึ่งเป็นบุตรของญาติลูกพี่ลูกน้องของพระนางเป็นผู้ประดิษฐ์ขึ้นในเดือนธันวาคม ค.ศ. 689 จำนวนของตัวอักษรทั้งหมดไม่แน่ชัด ข้อมูลแต่ละแหล่งระบุจำนวนต่างกันเช่น 12, 17, 19, หรือ 30 ตัวอักษรเป็นต้น ตัวอักษรใหม่เหล่านี้ถูกบังคับใช้ในรัชกาลพระนางบูเช็กเทียน แต่ยุติลงเมื่อพระนางสวรรคตใน ค.ศ. 705 

ตัวอักษรพระนางบูเช็กเทียนนั้น บางส่วนที่ยังใช้อยู่บ้างนั้นอนุรักษ์ใช้เฉพาะเขียนประวัติศาสตร์สมัยพระนางเท่านั้น และตัวอักษรบางตัวที่มีใช้ในยุคปัจจุบันบ้างในความหมายที่ต่างไป เช่นใช้ในภาษาคอมพิวเตอร์ยุคใหม่ หรือในภาษาเฉพาะเท่านั้น 

ลักษณะของตัวอักษรแต่ละตัวเองก็มีรูปแบบที่อาจแตกต่างไปตามการใช้งานหรือในเอกสารชนิดต่าง ๆ กัน เช่นคำว่า จ้าว (จีน: 照; พินอิน: *zhào*) ซึ่งเป็นพระนามของพระนางบูเช็กเทียนนั้น ถูกแทนด้วยตัวอักษรใหม่ คือ 瞾 แต่ในบางครั้งก็ถูกเขียนอย่างผิด ๆ ว่า 曌 ทั้งนี้เมื่อศึกษาในพจนานุกรมคังซี (Kangxi Dictionary) จึงพบคำอธิยว่าคำที่ถูกต้องควรเป็นคำที่เขียนด้วยอักษรที่ประกอบด้วย 目 ("ตา") 2 ตัวอักษรมากกว่าอักษรคำว่า 明 ("ส่องสว่าง โชติช่วง") เป็นต้น

ประวัติศาสตร์
-------------

ตัวอักษรจีนในสมัยพระนางบูเช็กเทียนมิได้มากจากการคิดประดิษฐ์อักษรใหม่จากเริ่มต้นทั้งหมด แต่มาจากการสร้างโดยประกอบหรือยืมตัวอักษรเดิมต่าง ๆ มารวมเข้าด้วยกัน ดังตัวอย่าง

เมื่อราชวงศ์โจวล่มสลายลงพร้อมการสิ้นพระชมน์ของพระนางบูเช็กเทียน จึงนำตัวอักษรแบบดั้งเดิมกลับมาใช้ใหม่อีกครั้ง และในที่สุดผู้คนก็ลืมวิธีการเขียนแบบใหม่นั้นไป คงเหลือตัวอักษรบางตัวที่ถูกนำมาใช้ในประเทศอื่นบ้าง

เกร็ดเกี่ยวกับรัชกาลจักรพรรดินีบูเช็กเทียนสามารถหาอ่านได้ในหนังสือ "คัมภีร์ถัง" (the Book of the Tang)

ตัวอย่าง
--------

| ตัวอักษรเดิม | พินอิน และความหมาย | ตัวอักษรใหม่ | รูปขยาย | Unicode | คำอธิบายความหมาย |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 照 | zhào (เจ้า)(มีความหมายว่า "ส่องสว่าง" และ "ภาพถ่าย" ด้วย) | 曌 |  | แม่แบบ:Unihan | ชื่อของพระนางบูเช็กเทียน "**照**" มี้รากฐานมาจากคำสี่คำ ประกอบด้วยคำว่า "日月当空" ซึ่งหมายถึงพระจันทร์และพระอาทิตย์อันเป็นสัญลักษณ์แห่งหยินและหยาง |
| 照 | zhào (เจ้า) | 瞾 |  | แม่แบบ:Unihan | มีลักษณะการเขียนตามที่ปรากฏอยู่ในพจนานุกรมกังซี (Kangxi dictionary) |
| 天 | tiān (เทียน)ท้องฟ้า สวรรค์ | 𠑺 |  | แม่แบบ:Unihan | คำนี้มีที่มาจากตัวอักษรที่ใช้เป็นตราประทับของคำว่า 天 |
| 天 |  | 𠀑 |  | แม่แบบ:Unihan | เป็นรูปแบบการเขียนที่เส้นบางเส้นลากต่อกันตามลักษณะการเขียนด้วยลายมือ (handwritten script) |
| 地 | de (ตี)โลก แผ่นดิน | 埊 |  | แม่แบบ:Unihan | ตัวอักษรคำว่า โลก นี้ประกอบด้วยตัวอักษรคำว่า ภูเขา น้ำ และดิน |
| 日 | rì (รื่อ)พระอาทิตย์ วัน | 𡆠 |  | แม่แบบ:Unihan | กล่าวกันว่าเป็นตัวแทนของเทพอีกาสามขา (the Three-legged crow Sun deity of Chinese mythology) ในตำนานเทพนิยายจีน |
| 月 | yuè (เยว่)พระจันทร์ เดือน | 囝 |  | แม่แบบ:Unihan | กล่าวกันว่าเป็นตัวแทนรูปกระต่าย หรือคางคกบนดวงจันทร์ |
| 月 |  | 𠥱 |  | แม่แบบ:Unihan | มีลักษณะเช่นเดียวกับด้านบน |
| 星 | xīng (ซิง)ดาว ดวงดาว | 〇 |  | แม่แบบ:Unihan | ลักษณะวงกลมอันว่างเปล่าแสดงถึงคำว่า 'ดวงดาว' ปัจจุบันใช้ในอักษรจีนสมัยใหม่แทนตัวเลขของจีน ในความหมายว่า ศูนย์ (number zero) |

ดูเพิ่ม
-------

* A Book from the Sky
* Claudian letters

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* More detailed information on these characters เก็บถาวร 2018-07-23 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน