**อุไทปุรี มหัล** (เปอร์เซีย: اودی‌پوری محل; แปลว่า "เปี่ยมปีติ"; ตาย กรกฎาคม ค.ศ. 1707) เป็นนางบาทบริจาริกาทาสของจักรพรรดิออรังเซพ กล่าวกันว่าอุไทปุรี มหัล เป็นนางอันเป็นที่รักของจักรพรรดิออรังเซพในปลายพระชนม์ชีพ

ประวัติ
-------

อุไทปุรี มหัล มีนามเดิมหรือมีพื้นเพอย่างไรไม่ปรากฏ แต่ตามธรรมเนียมที่มีมาตั้งแต่รัชสมัยจักรพรรดิอัคบาร์ ทรงมีพระราชโองการมิให้ออกนามหญิงในฮาเร็มด้วยชื่อจริง แต่ให้ตั้งนามตามชื่อเมืองหรือประเทศที่มาของตนแทน ว่ากันว่าอุไทปุรี มหัล คงมีพื้นเพมาจากกัศมีร์หรืออุทยปุระ บ้างก็ว่าเป็นหญิงชาวคริสต์เชื้อสายจอร์เจีย อาร์มีเนีย หรือแซร์แคเชอ ก็มี ปรากฏข้อมูลเพียงว่า อุไทปุรี มหัล เคยเป็นนางรำมาก่อน ต่อมาเข้าเป็นนางทาสีในฮาเร็มของเจ้าชายทารา ศิโกห์ (دارا شِکوہ)

อุไทปุรี มหัลเป็นสตรีผมแดงที่สวยงาม และเป็นผู้ที่รักจักรพรรดิออรังเซพอย่างออกหน้า ทำให้บาทบริจาริกานางอื่นในจักรพรรดิออรังเซพล้วนริษยานาง อุไทปุรี มหัลสนองพระเดชพระคุณประสูติกาลพระราชโอรสเพียงพระองค์เดียว คือ เจ้าชายมุฮัมมัด กัม พัขศ์ (محمد کامبخش) เมื่อวันที่ 24 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 1667 นางเป็นคนติดสุรา ค.ศ. 1678 อุไทปุรี มหัลตามเสด็จจักรพรรดิออรังเซพเพื่อทำสงครามกับราณาแห่งจิตเตารครห์และราชาแห่งมารวาร ค.ศ. 1686 นางตามเสด็จจักรพรรดิออรังเซพไปในค่ายที่เมืองเอารังคาบาดหรืออะห์มัดนคร

อุไทปุรี มหัลเป็นหญิงผู้ทรงอิทธิพลยิ่ง และมีอิทธิพลต่อสามีมาเรื่อย ๆ จนสิ้นรัชกาล โดยเฉพาะการขอพระราชทานอภัยโทษเจ้าชายมุฮัมมัด กัม พัขศ์ ซึ่งผิดพลาดมาแล้วหลายต่อหลายครั้ง นอกจากลูกหลานของนางที่เกิดมาจากจักรพรรดิออรังเซพ เธอมีความสัมพันธ์อันดีกับขิทมัตคาร์ ข่าน และบรรดาขันทีของจักรพรรดิพระองค์อื่น ๆ

ในพระราชหัตถเลขาของจักรพรรดิออรังเซพที่มีต่อเจ้าชายมุฮัมมัด กัม พัขศ์ เมื่อ ค.ศ. 1707 ระบุไว้ว่า "อุไทปุรีแม่ของเธอ เป็นคนที่อยู่กันฉันในช่วงที่ป่วย นางปรารถนาที่จะไปอยู่กับฉัน [ในปรโลก]" หลังจักรพรรดิออรังเซพสวรรคต อุไทปุรี มหัลเสียใจมาก และถึงแก่กรรมหลังการสวรรคตของจักรพรรดิออรังเซพเพียงสี่เดือน ที่ควาลิยัร ครั้นเดือนกรกฎาคม ค.ศ. 1707 จักรพรรดิบาฮาดูร์ ชาห์ที่ 1 จัดการพินัยกรรมของนาง และส่งศพของนางไปฝังในศาลเจ้ากูตับอัลอักตับในเดลี

อ้างอิง
-------

1. ↑  Manucci, Niccolò (1907). *Storia Do Mogor: Or, Mogul India, 1653-1708 - Volume 2*. J. Murray. p. 333.
2. ↑  Mehta, Jl (1986). *Advanced Study in the History of Medieval India*. Sterling Publishers Pvt. Ltd. p. 480. ISBN 9788120710153.
3. ↑  Muhammad Tariq Awan (1994). *History of India and Pakistan: pt. 1. Great Mughals*. Ferozsons. p. 461.
4. ↑  Eraly, Abraham (January 1, 2007). *The Mughal World: Life in India's Last Golden Age*. Penguin Book India. p. 126. ISBN 978-0-143-10262-5.
5. 1 2 3  Bilkees I. Latif (2010). *Forgotten*. Penguin Books India. p. 34. ISBN 978-0-14-306454-1.
6. 1 2  Annie Krieger-Krynicki (2005). *Captive Princess: Zebunissa, Daughter of Emperor Aurangzeb*. Oxford University Press. pp. 103, 175. ISBN 978-0-19-579837-1.
7. ↑  Sarkar, J. (1912). *Anecdotes of Aurangzib: Translated Into English with Notes and Historical Essays*. M.C. Sarkar & Sons. p. 26.
8. 1 2 3  William Irvine (1971). *Later Mughal*. Atlantic Publishers & Distri. pp. 54, 58.
9. ↑  Satish Chandra (2005). *Medieval India: From Sultanat to the Mughals Part - II*. Har-Anand Publications. p. 274. ISBN 9788124110669.
10. ↑  Jahan, I. *Socio-Cultural life in Medieval History*. Lulu.com. p. 79. ISBN 978-0-359-22280-3.
11. ↑  Sir Jadunath Sarkar (1912). Sir Jadunath Sarkar (บ.ก.). *Anecdotes of Aurangzib: Translated Into English with Notes and Historical Essays*. M.C. Sarkar & Sons. p. 79.
12. ↑  Zinat Kausar (1992). *Muslim Women in Medieval India*. Janaki Prakashan. p. 201. ISBN 9788185078748.
13. ↑  C. M. Agrawal, บ.ก. (2001). *Indian Woman, Volume 1*. Indian Publishers Distributors. p. 244. ISBN 9788173412127.
14. ↑  *Journal of Historical Research, Volume 39, Issue 1*. Department of History, Ranchi University. 2001. p. 63.
15. ↑  M. P. Srivastava (1978). *Social Life Under the Great Mughals, 1526-1700 A.D*. Chugh Publications. p. 101.
16. ↑  Munis D. Faruqui (27 August 2012). *The Princes of the Mughal Empire, 1504–1719*. Cambridge University Press. p. 240. ISBN 978-1-139-53675-2.
17. ↑  Sudha Sharma (March 21, 2016). *The Status of Muslim Women in Medieval India*. SAGE Publications India. p. 69. ISBN 9789351505679.