บทความนี้อ้างอิงคริสต์ศักราช/คริสต์ทศวรรษ/คริสต์ศตวรรษ ซึ่งเป็นสาระสำคัญของเนื้อหา

ผลผลิตการเลี้ยงปลาแซลมอนเป็นตัน  
ปี 1950-2010 ตามรายงานของ FAOฟาร์มปลาแซลมอนในกลุ่มเกาะของประเทศฟินแลนด์ 
**การเพาะเลี้ยงปลาแซลมอนในน้ำ**
(อังกฤษ: aquaculture of salmonids) เป็นการเลี้ยงแล้วจับปลาในวงศ์ปลาแซลมอน (Salmonidae) ในสถานการณ์ที่ควบคุมไว้ไม่ว่าจะเพื่อการพาณิชย์หรือเพื่อนันทนาการ
ปลาในวงศ์ (โดยเฉพาะจำพวกปลาแซลมอนและปลาเรนโบว์เทราต์) บวกกับปลาคาร์ป และปลาทิลาเพีย เป็นปลาสามชนิดที่เพาะเลี้ยงกันมากที่สุด
ส่วนปลาในวงศ์เองที่เลี้ยงทางพาณิชย์มากที่สุดก็คือปลาแซลมอนแอตแลนติก
สหรัฐเลี้ยงปลาแซลมอนชินูกและปลาเรนโบว์เทราต์มากที่สุดเพื่อตกเป็นกีฬาและจับกินแบบโลว์เท็ค (subsistence fishing) เป็นฟาร์มเนื่องกับระบบบริหารจัดการของรัฐบาลกลางสหรัฐคือ National Fish Hatchery System
ยุโรปเลี้ยงปลาเทราต์สีน้ำตาลมากสุดเพื่อตกเป็นนันทนาการ
ปลานอกวงศ์ปลาแซลมอนที่เลี้ยงอย่างสามัญที่สุดก็คือ ปลาทิลาเพีย, ปลาหนัง, black sea bass (วงศ์ปลากะรังพันธุ์ *Centropristis striata*) และปลาบรีม 

ในปี 2007 การเลี้ยงปลาแซลมอนมีมูลค่าถึง 10,700 ล้านเหรียญสหรัฐ (ประมาณ 347,000 ล้านบาท) ทั่วโลก
ผลผลิตของฟาร์มปลาแซลมอนเพิ่มเป็นสิบเท่าในช่วง 25 ปีระหว่าง 1982-2007
ในปี 2012 ประเทศผลิตชั้นนำคือนอร์เวย์ ชิลี สกอตแลนด์ และแคนาดา

เป็นเรื่องโต้แย้งอย่างมากว่า การเลี้ยงปลาแซลมอนจำนวนมากขนานี้มีผลต่อระบบนิเวศและต่อสุขภาพมนุษย์เท่าไร
ที่น่าเป็นห่วงมากก็คือผลต่อปลาแซลมอนธรรมชาติและสิ่งมีชีวิตในทะเลอื่น ๆ 
ประเด็นบางอย่างมีมูลจากการแข่งขันทางพาณิชย์ในเรื่องการครองตลาดและราคาปลาระหว่างชาวประมงปลาแซลมอน (ธรรมชาติ) เพื่อการพาณิชย์กับอุตสาหกรรมเลี้ยงปลาแซลมอนที่กำลังพัฒนาเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว

วิธี
----

ที่ฟักไข่ปลาแซลมอนในชนบทประเทศสกอตแลนด์

ไข่ปลาแซลมอนที่เพิ่งผสมเชื้อใหม่ ๆ ให้สังเกตตาและกระดูกสันหลังที่กำลังพัฒนา

ลูกปลาที่เพิ่งออกจากไข่ อีก 24 ชม. มันจะเรียกว่า fry และไม่ติดอยู่กับไข่แดงอีกต่อไป

การทำฟาร์มปลาแซลมอนสามารถเปรียบเทียบกับการจับปลาธรรมชาติที่ใช้เทคนิกการประมงพาณิชย์
แต่แนวคิดว่าอะไรเป็นปลา "ธรรมชาติ" (wild) ตามสถาบันการตลาดอาหารทะเลอะแลสก้าก็รวมเอาปลาที่ฟักในบ่อเลี้ยงปลา เลี้ยงไว้ระยะสั้น ๆ แล้วปล่อยลงทะเล ซึ่งบางคนจัดเป็นการเลี้ยงปลาแบบ ocean ranching
เปอร์เซ็นต์ปลาแซลมอนที่จับได้เนื่องกับ ocean ranching จะขึ้นอยู่กับสปีชีส์และทำเล

วิธีเลี้ยงปลาแซลมอนเริ่มจากการทดลองผสมพันธุ์ปลาในยุโรปคริสต์ศตวรรษที่ 18 
ในปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 ที่ฟักไข่ปลา (fish hatchery) ก็ได้ตั้งขึ้นทั้งในยุโรปและอเมริกาเหนือแล้ว
ในปลายคริสต์ทศวรรษ 1950 โปรแกรมการเพิ่มจำนวนปลาอาศัยที่ฟักไข่ปลาก็ได้ตั้งขึ้นในสหรัฐ แคนาดา ญี่ปุ่น และรัสเซีย ส่วนการใช้กรงตาข่ายลอยน้ำเริ่มที่นอร์เวย์ในปลายคริสต์ทศวรรษ 1960

ปลาแซลมอนที่เลี้ยงในฟาร์มบางที่จะแบ่งเป็นสองระยะแต่บางที่ก็มากกว่านั้น
ระยะแรก แซลมอนจะฟักจากไข่แล้วเลี้ยงในบ่อน้ำจืดบนดิน
การเพิ่ม accumulated thermal unit (ATU) หรือการเพิ่มอุณหภูมิน้ำในช่วงฟักไข่จะทำให้ปลาออกจากไข่ได้เร็วขึ้น
เมื่อลูกปลาถึงอายุ 12-18 เดือน ซึ่งเรียกว่า **smolt** 
ก็จะย้ายเข้าไปอยู่ในกรงตาข่ายลอยน้ำในทะเลที่ยึดไว้ในอ่าวหรือฟยอร์ดที่บังลมบังกระแสน้ำได้บ้างตามชายฝั่ง
การฟาร์มปลาในทะเลเช่นนี้เรียกในภาษาอังกฤษว่า mariculture
โดยเลี้ยงด้วยอาหารอัดเม็ดเป็นเวลา 12-24 เดือนแล้วจึงจับ

นอร์เวย์ผลิตปลาแซลมอนเลี้ยง 33% ของโลกและชิลีผลิต 31%
เพราะชายฝั่งทะเลของประเทศต่างก็มีอุณหภูมิน้ำเหมาะสมและมีบริเวณหลายแห่งที่ปลอดภัยจากพายุ
อนึ่ง ชิลียังอยู่ใกล้ที่มีการประมงปลาเหยื่อซึ่งใช้เป็นอาหารสำหรับปลาแซลมอนเลี้ยง
สกอตแลนด์และแคนาดาก็เป็นผู้ผลิตสำคัญด้วย

ระบบการเลี้ยงปลาแซลมอนในปัจจุบันให้ผลผลิตสูง (intensive)
เจ้าของเป็นบริษัทธุรกิจการเกษตรอันมหึมา ผลิตเป็นสายการประกอบ (assembly line) ในระดับอุตสาหกรรม
ในปี 2003 บริษัทเพียงแค่ 5 บริษัทผลิตปลาแซลมอนเลี้ยงครึ่งหนึ่งของโลก

### ที่ฟักไข่ปลา (Hatcheries)

ที่ฟักไข่ปลาเพื่อพาณิชย์ที่ส่งลูกปลาแซลมอนคือ smolt ให้กับผู้เลี้ยงปลาในกรงทะเล ได้เริ่มพัฒนาการเลี้ยงโดยนำน้ำจืดที่ใช้แล้วกลับมาใช้ใหม่ภายในที่ฟักไข่ปลา (เป็นระบบที่เรียกว่า recirculating aquaculture systems ตัวย่อ RAS)
จึงไม่จำเป็นต้องอยู่ใกล้แหล่งน้ำจืดขนาดใหญ่ ทำให้ควบคุมอุณหภูมิเพื่อเพิ่มหรือลดอัตราการเติบโตของปลาตามความต้องการของลูกค้าได้อย่างประหยัดกว่า

การฟักไข่ดั้งเดิมใช้น้ำแบบไหลผ่าน คือ น้ำที่ได้จากน้ำพุหรือแหล่งอื่นจะให้ไหลเข้าไปในที่ฟักไข่
ให้ปลาออกจากไข่ในถาด แล้วเลี้ยงลูกปลาให้โตเป็น smolt ในรางน้ำ (raceway)
ของเสียของลูกปลาระยะ fry ที่กำลังโตและจากอาหารโดยปกติจะปล่อยลงในแม่น้ำใกล้ ๆ
ที่ฟักไข่แบบน้ำไหลผ่าน (flow-through hatcheries) ดั้งเดิมเช่นนี้ เช่นที่พบในระบบการเพิ่มประชากรปลาอาศัยที่ฟักไข่ในรัฐอะแลสกา ใช้น้ำมากกว่า 100 ตันเพื่อให้ได้ลูกปลา (smolt) หนัก 1 กก.

แทนการเลี้ยงปลาในถังน้ำจืด อีกวิธีหนึ่งก็คือใช้ช่องน้ำวางไข่ (spawning channel)
คือเป็นช่องน้ำที่ทำขึ้น ปกติจะอยู่ใกล้ ๆ กับทางน้ำธรรมชาติที่มีอยู่ ผนังด้านข้างจะทำเป็นคอนกรีตหรือหินดาดโดยพื้นเจะป็นก้อนกรวด
น้ำจากทางน้ำข้าง ๆ จะปัมพ์เข้าไปที่ต้นช่องน้ำโดยบางครั้งมีสระพักน้ำให้ตกตะกอน
การวางไข่จะได้ผลในช่องน้ำนี้มากกว่าทางน้ำธรรมชาติที่ติดกันเพราะควบคุมน้ำท่วมได้ดีกว่า เพราะบางปีน้ำอาจพัดเอารังวางไข่ (redd) ของปลาไป
แต่เพราะไม่มีน้ำท่วม ช่องเช่นนี้บางครั้งต้องลอกเอาสิ่งตกตะกอนออก
เพราะจริง ๆ น้ำท่วมที่พัดพาเอารังปลาไปก็ทำความสะอาดทางน้ำธรรมชาติไปด้วย

แต่การเปิดให้ปลารับปรสิตและจุลชีพก่อโรคที่มีอยู่ตามธรรมชาติจากน้ำที่ไม่ได้ควบคุม บวกกับค่าใช้จ่ายสูงเพื่อทำช่องน้ำวางไข่ ทำให้เทคโนโลยีนี้ไม่เหมาะแก่ธุรกิจเลี้ยงเแซลมอน
ดังนั้น โปรแกรมเพิ่มจำนวนปลาที่ไม่หวังผลกำไร (ของรัฐ หรือของเอกชน) เท่านั้นที่ใช้ประโยชน์ได้

ฟาร์มปลาแซลมอนที่ Isle of Skye ประเทศสกอตแลนด์

ตาข่ายทำด้วยโลหะผสมทองแดงไม่เขรอะเป็น **biofouling** หลังจากติดตั้งในน้ำทะเลในมหาสมุทรแอตแลนติกเหนือ (ส่วนหน้า) เทียบกับท่อพอลิเอทิลีนความหนาแน่นสูง (HDPE) ที่เขรอะไปด้วยไฮดรอยด์ (hydroid) ซึ่งเป็นไฮโดรซัวในช่วงวงจรชีวิตระยะหนึ่ง (ส่วนหลัง)

### กรงทะเล

กรงในทะเล (อังกฤษ: sea cages, sea pens, net pens) ปกติทำเป็นตาข่ายมีเหล็กกล้าหรือพลาสติกเป็นโครง
อาจล้อมเป็นวงกลมหรือเป็นสี่เหลี่ยมจตุรัส
มีหน้าตัด 10-32 ม.
ลึก 10 ม.
มีปริมาตร 1,000-10,000 ลูกบาศก์เมตร 
กรงใหญ่อาจมีปลาถึง 90,000 ตัว

กรงมักจะวางต่อ ๆ กันรวมกับเป็นฟาร์ม (seafarm, seasite) โดยมีท่าเรือลอยน้ำและทางเดินตามขอบ ๆ กรง
อาจขึงตาข่ายรอบฟารม์อีกทีหนึ่งเพื่อกันสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมทะเลที่ล่าเหยื่ออื่น ๆ 
ปลาจะอยู่อย่างหนาแน่นต่างกันขึ้นอยู่กับสปีชีส์
สำหรับปลาแซลมอนแอตแลนติกอยู่ที่ 8-18 กก./ม3
และสำหรับปลาแซลมอนชินูกอยู่ที่ 5-10 กก./ม3
เทียบกับระบบปิด กรงตาข่ายเปิดเช่นนี้ลดค่าใช้จ่าย แต่ไม่มีอะไรกั้นการปล่อยของเสีย ปรสิต และโรคลงในน้ำทะเลตามชายฝั่งรอบ ๆ
ปลายังอาจหนีออกจากกรงไปสู่ทะเลได้ เช่นในช่วงมีพายุ

วิธีเลี้ยงปลาแซลมอนเช่นนี้เริ่มใช้กับปลากินเหยื่ออื่น ๆ เช่น ปลาคอด ปลาทูน่าครีบน้ำเงิน (bluefin tuna) ปลาแฮลิบัต และปลาสแน็ปเปอร์ (snapper) โดยเป็นนวัตกรรม
แต่นี่ก็น่าจะสร้างปัญหาทางสิ่งแวดล้อมเช่นเดียวกับการเลี้ยงปลาแซลมอน

นวัตกรรมอีกอย่างก็คือการใช้โลหะผสมทองแดงเป็นวัสดุของตาข่าย
เพราะมีคุณสมบัติต้านจุลชีพ (คือทำลายแบคทีเรีย ไวรัส รา สาหร่าย หนอนปล้อง เพรียง มอลลัสกา และสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ) ดังนั้นจึงช่วยป้องกันไม่ให้สิ่งเหล่านี้เกาะที่กรง/ตาข่าย (เป็นสิ่งสะสมที่เรียกว่า biofouling)
จึงช่วยให้ไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายสูงในการเปลี่ยนตาข่ายที่จำเป็นถ้าใช้วัสดุอื่น
การต้านจุลชีพของโลหะผสมทองแดงยังทำให้สิ่งแวดล้อมสะอาดและถูกอนามัยสำหรับปลาเลี้ยง

### อาหาร

ปลาแซลมอนเป็นสัตว์กินเนื้อ ปัจจุบันเลี้ยงด้วยอาหารผสมที่มีทั้งเนื้อปลาและส่วนผสมอื่น ๆ รวมทั้งผลผลิตพลอยได้จากข้าวสาลี ถั่วเหลือง และขนเป็ดไก่ที่ทำเป็นอาหารสัตว์
เพราะเป็นสัตว์น้ำกินเนื้อ ปลาจึงไม่สามารถรับหรือแปรคาร์โบไฮเดรตที่มาจากพืชให้เป็นพลังงาน และใช้ไขมันเป็นแหล่งพลังงานหลัก[]
เพราะอาหารสัตว์ที่ผลิตจากปลาทั่วโลกไม่ได้เพิ่มขึ้นภายในระยะ 30+ ปีที่ผ่านมาโดยอยู่ในระดับสูงสุดที่ผลิตได้อย่างคงยืน (maximum sustainable yield) อยู่แล้ว 
ึจึงแสดงว่า อาหารนี้ได้เปลี่ยนจากใช้เลี้ยงไก่และหมูไปเลี้ยงปลาและกุ้งแทนเพราะการเลี้ยงสัตว์น้ำได้มากขึ้นในช่วงเวลาเดียวกัน

อาหารสัตว์บดทำด้วยปลา (fishmeal)
นักวิชาการก็ยังพยายามแทนที่โปรตีนในอาหารปลาโดยสกัดทำจากพืช
จนถึงปี 2014 มีกระบวนการซึ่งใช้เอนไซม์ที่สามารถลดคาร์โบไฮเดรตของข้าวบาร์เลย์ จึงทำให้เป็นอาหารปลามีโปรตีนสูงที่เหมาะกับแซลมอน
ของที่มาใช้ทดแทนเนื้อปลาอื่นก็ยังมีอยู่ และอาหารที่ไม่มีเนื้อปลาเลยก็เป็นไปได้
ยกตัวอย่างเช่น ฟารม์เลี้ยงปลาแซลมอนเป็นระบบปิดในสกอตแลนด์ใช้หนอน (ragworm วงศ์ Nereididae), สาหร่าย และกรดอะมิโนเป็นอาหาร
อาหารสัตว์ทางพาณิชย์ปกติจะกำหนดโดยกำหนดการเชิงเส้นซึ่งให้ผลเป็นค่าใช้จ่ายน้อยที่สุด ซึ่งเท่ากับแข่งขันกับอาหารเลี้ยงไก่และสุกรที่ใช้กำหนดการแบบเดียวกัน ใช้องค์ประกอบอาหารอย่างเดียวกัน แต่กำหนดการเหล่านี้ก็แสดงว่าอาหารสัตว์เป็นเนื้อปลามีประโยชน์ต่อสัตว์น้ำเลี้ยงมากกว่าเป็นอาหารไก่ เพราะสามารถทำให้ไก่มีรสชาติคล้ายปลา

การทดแทนส่วนประกอบอาหารอาจลดระดับกรดไขมันโอเมกา-3 ที่ผู้บริโภคให้คุณค่ามากในปลาแซลมอน
แต่ถ้าใช้น้ำมันพืชเป็นแหล่งพลังงานเมื่อปลากำลังโตแล้วให้อาหารที่มีกรดไขมันโอเมกา-3 สูงไม่ว่าจะจากน้ำมันปลา น้ำมันสาหร่าย หรือน้ำมันพืชบางอย่าง 2-3 เดือนก่อนจับปลา ปัญหานี้ก็จะไม่มี
ปัจจุบัน น้ำมันปลาที่ผลิตได้เกินครึ่งในโลกใช้เลี้ยงปลาแซลมอน

อนึ่ง ยังให้ปลาแซลมอนเลี้ยงกินสารรงควัตถุประเภทแคโรทีนอยด์ (carotenoid) คือ แอสตาแซนทิน (astaxanthin) แต่ก็มีแคนทาแซนทิน (canthaxanthin) ด้วย เพื่อให้สีเนื้อเหมือนกับสีธรรมชาติ ซึ่งก็มีสารรงควัตถุเดียวกันแต่ได้จากอาหารตามธรรมชาติ

ถ้าวัดน้ำหนักเมื่อแห้ง ต้องจับปลาธรรมชาติถึง 2-4 กก. เพื่อผลิตปลาแซลมอน 1 กก.
เทียบกับปลาแซลมอนธรรมชาติที่ต้องได้ปลาเหยื่อประมาณ 10 กก. จึงจะได้เนื้อ 1 กก. โดยเป็นการโอนต่อพลังงานตามระดับโซ่อาหารที่มีตามธรรมชาติ
ที่ต่างกันเช่นนี้ก็เพราะอาหารเลี้ยงปลาแซลมอนมีส่วนผสมอื่น ๆ นอกจากเนื้อปลาและเพราะปลาเลี้ยงไม่ต้องใช้พลังงานล่าเหยื่อ

บริษัทอเมริกันคือคาร์กิลล์ได้ทำงานวิจัยร่วมกับบริษัทขายอาหารเลี้ยงปลาคือ EWOS เพื่อผลิตอาหารทางเลือกในโปรแกรมอาหารราพิด (RAPID) และคอมพาส (COMPASS) ในนอร์เวย์
ซึ่งตรวจดูสารอาหารหลักที่จำเป็นในอาหารปลาโดยขึ้นอยู่กับเขตภูมิภาคและฤดู
เมื่อใช้อาหารราพิด ฟาร์มแซลมอนอาจลดเวลาเลี้ยงปลาเหลือเพียงแค่ 15 เดือนซึ่งเร็วกว่าปกติ 1/5 (20%)

### การจับปลา

วิธีการจับปลาปัจจุบันได้เปลี่ยนไปใช้เรือที่มีบ่อน้ำเพื่อส่งปลาเป็น ๆ ไปยังโรงงาน
ทำให้สามารถฆ่าปลา เอาเลือดออก แล้วแกะกระดูกออกก่อนที่ตัวปลาจะแข็ง
ทำให้สามารถส่งผลิตภัณฑ์คุณภาพดีกว่า โดยเป็นกระบวนการที่มีมนุษยธรรมดีกว่า
เพื่อให้ได้คุณภาพดีสุด จำเป็นต้องทำให้ปลาเป็น ๆ เครียดน้อยที่สุดจนกระทั่งฆ่าด้วยไฟฟ้าและการตี แล้วกรีดเหงือกเพื่อเอาเลือดออก
การปรับปรุงเวลาการแปรรูปและความสดของปลามีผลสำคัญทางพาณิชย์ ซึ่งจึ้ให้ผู้ประมงปลาธรรมชาติต้องปรับปรุงวิธีการแปรรูปของตนเพื่อให้ได้ความเท่าเทียมกัน

วิธีก่อนหน้านี้เป็นการใช้อวนแบบ sweep net ซึ่งทำงานคล้ายกับอวนล้อมจับมีสายมาน (purse seine)
คือเป็นอวนขนาดใหญ่ที่มีน้ำหนักถ่วงข้างล่าง
จะกางข้ามตลอดกรงปลาโดยส่วนล่างสุดจะไปถึงก้นกรงปลา
แล้วก็จะยกดึงเชือกที่ผูกติดกับมุมอวนด้านล่าง รวบปลาเข้าไปในตาข่าย
ก่อนฆ่า ปลาจะทำให้หมดสติด้วยน้ำที่มีคาร์บอนไดออกไซด์มาก แต่วิธีเช่นนี้กำลังเลิกใช้ในบางประเทศเพราะปัญหาทางจริยธรรมและคุณภาพสินค้า
ระบบที่ก้าวหน้ากว่าจะฆ่าปลาโดยทันทีและมีมนุษยธรรมยิ่งกว่าโดยตีปลาที่หัวด้วยลูกสูบลมอัด (pneumatic piston)
แล้วตัดเหงือก (gill arch) เอาเลือดออกตามด้วยแช่ในน้ำเย็น
วิธีฆ่าเช่นนี้มีเป้าหมายให้เสียเกล็ดปลาน้อยที่สุด หลีกเลี่ยงไม่ให้ปลาหลั่งฮอร์โมนเครียดซึ่งมีผลเสียต่อคุณภาพเนื้อ

ปลาธรรมชาติเทียบกับปลาเลี้ยง
----------------------------

ปลาแซลมอนธรรมชาติจะจับจากที่อยู่ตามธรรมชาติด้วยเทคนิกการประมงทางพาณิชย์
โดยมากจับได้ในอเมริกาเหนือ ญี่ปุ่น และรัสเซีย
ตารางต่อไปนี้แสดงผลผลิตของการประมงปลาธรรมชาติและการเลี้ยงปลาแซลมอนในระยะ 25 ปีตามรายงานของ FAO
แต่รัสเซีย ญี่ปุ่น และอะแลสก้าต่างก็มีที่ฟักปลาเพื่อปล่อยเพิ่มจำนวนปลาธรรมชาติ ซึ่งจริง ๆ จัดเป็นการเลี้ยงปลาที่เรียกว่า ocean ranching
แต่ก็ระบุว่าเป็นปลาธรรมชาติ (wild) ทั้งในรายงานของ FAO และในการตลาด

| การผลิตปลาแซลมอน (ตัน) แบ่งตามสปีชีส์ |
| --- |
|  | 1982
  | 2007
  | 2013 |
| สปีชีส์
  | ปลาธรรมชาติ
  | ปลาเลี้ยง
  | ปลาธรรมชาติ
  | ปลาเลี้ยง |
| ปลาแซลมอนแอตแลนติก | 10,326
  | 13,265
  | 2,989
  | 1,433,708  | 2,087,110 |
| ปลาเรนโบว์เทราต์ |  | 171,946
  |  | 604,695 |
| ปลาแซลมอนโคโฮ (Coho salmon)
  | 42,281
  | 2,921
  | 17,200
  | 115,376 |
| ปลาแซลมอนชินูก | 25,147
  |  | 8,906
  | 11,542 |
| ปลาแซลมอนชมพู (Pink salmon)
  | 170,373
  |  | 495,986
  |  |
| ปลาแซลมอนชัม (Chum salmon)
  | 182,561
  |  | 303,205
  |  |
| ปลาแซลมอนซ็อกอาย | 128,176
  |  | 164,222
  |  |

| ผลผลิตปลาแซลมอนทั้งหมด |
| --- |
|  | 1982
  | 2007 |
|  | ตัน
  | อัตราร้อยละ
  | ตัน
  | อัตราร้อยละ |
| ปลาธรรมชาติ
  | 558,864
  | 75
  | 992,508
  | 31 |
| ปลาเลี้ยง
  | 188,132
  | 25
  | 2,165,321
  | 69 |
| ทั้งหมด
  | 746,996
  |  | 3,157,831
  |  |

ปัญหา
-----

ปัจจุบันมีเรื่องโต้แย้งอย่างมากว่า การเลี้ยงปลาแซลมอนจำนวนมากขนาดนี้มีผลต่อระบบนิเวศและต่อสุขภาพมนุษย์เท่าไร
ที่น่าเป็นห่วงมากก็คือผลต่อปลาแซลมอนธรรมชาติและสิ่งมีชีวิตในทะเลอื่น ๆ และผลต่อรายได้ของชาวประมงปลาแซลมอนเพื่อพาณิชย์
แต่ผลที่ได้จากโปรแกรมเพิ่มลูกปลาตามธรรมชาติ เช่น ที่เพิ่มการจับปลา "ธรรมชาติ" ในรัฐอะแลสกาได้เป็นสิบ ๆ เปอร์เซ็นต์ (20-50%) ก็ไม่ใช่ว่าเป็นเรื่องปราศจากข้อโต้แย้ง และจำนวนปลาที่จับได้ในอะแลสกาก็ขึ้นอยู่กับโปรแกรมที่ดำเนินการโดยสมาคมเลี้ยงปลาแถบอะแลสก้าเป็นอย่างมาก
อนึ่ง ความยั่งยืนของการเพิ่มลูกปลาแล้วจับเป็นปลา "ธรรมชาติ" ก็เป็นเรื่องที่ก่อข้อโต้แย้งอย่างเผ็ดร้อน
ทั้งในมุมมองทางวิทยาศาสตร์ ทางการเมือง และทางการตลาด

ข้อโต้แย้งจากมุมมองต่าง ๆ เช่นนี้เป็นเหตุให้องค์กร Marine Stewardship Council (MSC) พักการให้การรับรองการประมงปลาแซลมอนในอะแลสก้าในปี 2012
(เป็นการรับรองว่าเป็นการประมงแบบ "ยั่งยืน")
แล้วต่อมาจึงถึงให้อีก
แต่การรับรองการประมงในเขต Prince William Sound ซึ่งเป็นบริเวณที่ตกปลาได้มีมูลค่ามากที่สุดในรัฐ
ก็ยังไม่ได้การรับรองมาหลายปีแล้ว (คือยู่ในสถานะ "กำลังประเมิน")

sea lice บนหลังปลาแซลมอนแอตแลนติก

### โรคและปรสิต

ในปี 1972 ปรสิตนอก (ectoparasite) ชั้นหนอนตัวแบน (monogenea) สกุล *Gyrodactylus* จากปลาเทราต์และแซลมอนเป็น ๆ จากสวีเดน (เพราะปลาในทะเลบอลติกมีภูมิต้านทาน) ได้กระจายไปในที่ฟักไข่ปลาซึ่งรัฐเป็นผู้ดำเนินการในนอร์เวย์
จากที่ฟักไข่ปลา ไข่และลูกปลา (ทั้ง smolt และ fry) ก็ได้นำไปปล่อยที่แม่น้ำต่าง ๆ มากมายเพื่อเพิ่มจำนวนปลาแซลมอนธรรมชาติ แต่กลับทำลายล้างกลุ่มประชากรบางกลุ่ม

ในปี 1984 มีการค้นพบโรคโลหิตจางในแซลมอนที่ติดต่อได้ (ISAv) ในที่ฟักไข่ปลาแซลมอนแอตแลนติกในนอร์เวย์
โรคระบาดคราวนี้ทำให้ปลาตาย 80%
เป็นโรคเกิดจากไวรัส และปัจจุบันเป็นภัยสำคัญต่อการอยู่รอดของธุรกิจฟาร์มปลาแซลมอน
เป็นโรคที่อยู่ในรายการ List One ของคณะกรรมาธิการยุโรป
ซึ่งบังคับให้ฆ่าปลาทั้งฝูงถ้ายืนยันได้ว่าเกิดโรคระบาดในฟาง
ISAv มีผลเสียหายทางธุรกิจต่อฟาร์มแซลมอนในประเทศชิลี นอร์เวย์ สกอตแลนด์ และแคนาดาที่เกิดโรค

โรคทำให้ปลาที่ติดโรคมีเลือดจางเหมือนกับชื่อ
ไม่เหมือนกับสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม เซลล์เม็ดเลือดแดงของปลามีดีเอ็นเอ จึงทำให้ติดไวรัสได้
ทำให้ปลามีเหงือกซีด ว่ายน้ำใกล้ ๆ ผิวน้ำ พยายามหายใจ
แต่โรคก็อาจเกิดโดยปลาไม่ปรากฏอาการภายนอก โดยปลาจะอยากอาหารตามปกติแต่ในที่สุดอยู่ดี ๆ ก็ตาย
โรคอาจจะระบาดไปอย่างช้า ๆ ทั่วฟาร์มปลา และในกรณีแย่สุด อัตราการตายอาจถึง 100%
โรคยังเป็นอันตรายต่อปลาธรรมชาติที่มีน้อยลงเรื่อย ๆ ด้วย
การแก้ไขรวมการพัฒนาวัคซีนและเพิ่มความต้านทานโรคทางพันธุกรรม

ตามธรรมชาติ ระดับการติดต่อโรคและปรสิตจะค่อนข้างน้อย เพราะปลาที่อ่อนแอจะถูกล่ากินโดยธรรมชาติ
แต่ในกรงตาข่ายที่ปลาอยู่อย่างหนาแน่น นี่อาจกลายเป็นโรคระบาด
โรคและปรสิตในปลาเลี้ยงอาจไปติดปลาธรรมชาติอีกด้วย
งานศึกษาในรัฐบริติชโคลัมเบียได้สัมพันธ์การกระจายปรสิตคือ sea lice (วงศ์ Caligidae) จากฟารม์แซลมอนในแม่น้ำไปยังปลาแซลมอนชมพูธรรมชาติที่อยู่ในแม่น้ำเดียวกัน
คณะกรรมาธิการยุโรปสรุปในปี 2002 ว่า แม้การลดลงของปลาแซลมอนธรรมชาติจะสัมพันธ์กับปัจจัยอื่น ๆ แต่ก็มีหลักฐานทางวิทยาศาสตร์มากขึ้นเรื่อย ๆ ที่แสดงความสัมพันธ์โดยตรงระหว่างจำนวนปลาธรรมชาติที่ติด sea lice กับการมีกรงเลี้ยงปลาในบริเวณน้ำกร่อย (estuary) เดียวกัน

มีรายงานปี 2007 (Krkosek et al) ว่าปลาแซลมอนธรรมชาติทางชายฝั่งตะวันตกของแคนาดากำลังจะสูญพันธุ์เนื่องกับ sea lice ที่มาจากฟาร์มแซลมอนใกล้ ๆ
แต่นักวิทยาศาสตร์อื่น ๆ ก็ขัดแย้งไม่เห็นด้วย
โดยจำนวนปลาที่จับได้ต่อ ๆ มาก็บ่งว่านี้เป็นพยากรณ์ที่ผิดพลาด

ในปี 2011 ฟารม์แซลมอนในสกอตแลนด์เริ่มใช้ปลานกขุนทองเลี้ยงเพื่อทำความสะอาดปรสิตนอกของแซลมอน

ทั่วโลก การผลิตแซลมอนลดลง 9% ในปี 2015 โดยมากเพราะการระบาดของ sea lice ในสกอตแลนด์และนอร์เวย์
มีการใช้แสงเลเซอร์เพื่อลดการติดปรสิต

ในปี 2017 ฟารม์แซลมอนครึ่งหนึ่งของสกอตแลนด์ติด sea lice
นี่เป็นปัญหาเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ทั่วโลก โดยปรสิตทนการกำจัดได้ยิ่งกว่าที่คิด
นักวิทยาศาสตร์ที่ได้เปลี่ยนเป็นนักประท้วงและผู้ทำการตรวจสอบ เป็นประธานองค์กรต่อต้านการเลี้ยงปลา คือ Global Alliance Against Industrial Aquaculture กล่าวว่า โรคต่าง ๆ แพร่ไปทั่วฟาร์มปลา ปัญหาของเสียควบคุมไม่ได้ และสารเคมีก็ใช้เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ 
ตามบุคคลนี้ อุตสาหกรรมเลี้ยงปลาใกล้จะทำลายตัวเองเข้าทุกที

### มลพิษและสิ่งปนเปื้อน

ฟาร์ปลาแซลมอนปกติจะอยู่ในระบบนิเวศทางทะเลที่มีคุณภาพน้ำดี มีน้ำไหลเวียนในอัตราสูง มีกระแสน้ำเร็วพอไม่ให้พื้นทะเลเกิดมลภาวะแต่ช้าพอไม่ให้กรงตาข่ายเสียหาย มีการป้องกันจากพายุหนัก ๆ มีน้ำลึกพอ อยู่ในระยะทางพอควรจากสาธารณูปโภคต่าง ๆ เช่นท่าเรือ โรงงาน และบริการทางโลจิสติกส์เช่นสนามบิน
โลจิสติกส์เป็นเรื่องสำคัญ เพราะอาหารและแรงงานต้องส่งไปที่ฟาร์มปลาและผลผลิตต้องส่งไปยังสถานโลจิสติกส์
การเลือกที่ตั้งฟารม์ยังยุ่งยากเพราะปัญหาการได้ใบอนุญาตซึ่งมีแรงกดดันทางการเมืองที่ซับซ้อนในประเทศต่าง ๆ ทำให้ไม่สามารถตั้งฟาร์มในสถานที่ดีสุดได้
ในฟาร์มที่ไม่มีกระแสน้ำดีพอ โลหะหนักอาจสะสมที่พื้นทะเลใกล้ ๆ ฟารม์ โดยเฉพาะทองแดงและสังกะสี

สารปนเปื้อนยังพบในเนื้อปลาทั้งปลาเลี้ยงปลาธรรมชาติอย่างสามัญอีกด้วย
งานศึกษาปี 2004 ที่พิมพ์ในวารสารวิทยาศาสตร์ *Science* วิเคราะห์ปลาแซลมอนเลี้ยงและปลาธรรมชาติว่ามีสารปนเปื้อนคือ organochlorine (เช่น dioxin) หรือไม่
แล้วพบว่าปลาเลี้ยงมีสารปนเปื้อนมากกว่า
ในบรรดาปลาเลี้ยง ปลาแซลมอนยุโรป (โดยเฉพาะจากสกอตแลนด์) มีระดับสูงสุด และปลาแซลมอนจากชิลีมีระดับต่ำสุด

งานศึกษาติดตามในปี 2005 ได้ยืนยันข้อมูลนี้ คือได้พบระดับ dioxin, สารฆ่าศัตรูพืชและสัตว์ที่มีคลอรีน, PCB และสารปนเปื้อนอื่น ๆ ในปลาแซลมอนเลี้ยงอาจถึงสิบเท่าของปลาแซลมอนแปซิฟิกธรรมชาติ
งานนี้พบว่า บุคคลสามารถรับประทานกรดไขมันโอเมกา-3 คือ EPA (Eicosapentaenoic acid) + DHA (Docosahexaenoic acid) จากปลาแซลมอนเลี้ยง (หรือธรรมชาติ) ให้ถึงระดับที่แนะนำได้โดยเสี่ยงปัญหาที่ไม่เกี่ยวมะเร็งในระดับที่ยอมรับได้ แต่ก็เสี่ยงมะเร็งในระดับที่ยอมรับไม่ได้
จนถึงทำให้สรุปว่า

> 
> "...ผู้บริโภคไม่ควรรับประทานปลาเลี้ยงจากประเทศสกอตแลนด์ นอร์เวย์ และแคนาดาตะวันออกเกิน 3 ครั้งต่อปี
> ไม่ควรทานปลาเลี้ยงจากรัฐเมน แคนาดาตะวันตก และรัฐวอชิงตันเกิน 3-6 ครั้งต่อปี
> และปลาเลี้ยงจากประเทศชิลีเกิน 6 ครั้งต่อปี
> ปลาแซลมอนชัมธรรมชาติสามารถรับประทานได้อย่างปลอดภัยบ่อยถึง 1 ครั้งต่ออาทิตย์ ปลาแซลมอนชมพู, ปลาแซลมอนซ็อกอายและปลาแซลมอนโคโฮ 2 ครั้งต่อเดือน และปลาแซลมอนชินูกประมาณ 1 ครั้งต่อเดือน"
> 
> 
> 

แต่ก็มีเรื่องดีที่ตรวจพบ งานศึกษาต่อมาในปี 2005 ที่ชักตัวอย่างปลาเดียวกันกับงานศึกษาก่อนแสดงว่า ปลาแซลมอนเลี้ยงมีระดับกรดไขมันที่มีประโยชน์เป็น 2-3 เท่าของปลาธรรมชาติ
เพราะงานวิเคราะห์ความเสี่ยงมะเร็งจะเทียบกับประโยชน์ของการบริโภคกรดไขมันโอเมกา-3 ในปลา
จึงต้องพิจารณาระดับไขมันในตัวอย่างที่ตรวจสอบ
เพราะ PCB เป็นสารที่ชอบไขมัน (lipophilic) ดังนั้นจึงพบอย่างเข้มข้นกว่าในปลาที่มีไขมันสูงโดยทั่วไป
ระดับ PCB ที่สูงกว่าในปลาเลี้ยงก็เพราะมีระดับกรดไขมันโอเมกา-3 และโอเมกา-6 ที่สูงกว่า

ในปี 2005 รัสเซียห้ามการนำเข้าปลาแช่เย็นจากนอร์เวย์ หลังจากตรวจพบตัวอย่างปลาเลี้ยงที่มีระดับโลหะหนักสูง
ตามรัฐมนตรีการเกษตรรัสเซีย ระดับตะกั่วที่พบอยู่ที่ 10-18 เท่าสูงกว่ามาตรฐานความปลอดภัยของประเทศ และระดับแคดเมียมก็สูงกว่าเกือบ 4 เท่า

ส่วนงานศึกษาปี 2008 ที่เทียบความเสี่ยงกับประโยชน์ของปลาในกลุ่มประชากรที่ไวความเสี่ยงได้สรุปตรงกันข้ามกับข้อแนะนำปี 2005 เพราะ

* ระดับเฉลี่ยสารซึ่งพบในปลาแซลมอนเลี้ยงในงานปี 2005 คือ 37 ppb ก็เป็นค่าแค่ 2% ของค่าสูงสุดซึ่งตั้งโดยองค์การอาหารและยาสหรัฐ (FDA) และกระทรวงสาธารณสุขแคนาดา (Health Canada) ที่ 2,000 ppb และก็ยังน้อยกว่าค่าของสำนักงานปกป้องสิ่งแวดล้อมสหรัฐสำหรับหญิงมีครรภ์หรือหญิงให้นมลูกที่ 50 ppb ซึ่งเป็นค่าที่ตั้งน้อยกว่ามาก
* ประโยชน์ของการทานปลาแซลมอนไม่ว่าจะเลี้ยงหรือธรรมชาติก็ยังมากกว่าความเสี่ยงที่อาจมีเพราะสารปนเปื้อน

แนวทางอาหารของแคนาดาแนะนำให้รับประทานปลาสองที่ทุกสัปดาห์และให้เลือกปลาเช่นปลาชาร์ (สกุล *Salvelinus* ในวงศ์ปลาแซลมอน) ปลาเฮร์ริง ปลาแมกเคอเรล ปลาแซลมอน ปลาซาร์ดีน และปลาเทราต์
ส่วนแนวทางอาหารสหรัฐปี 2010 ให้ทานอาหารทะเลหลายชนิดประมาณ 8 ออนซ์ต่ออาทิตย์ (ประมาณ 227 ก.) หรือ 12 ออนซ์ (ประมาณ 340 ก.) สำหรับแม่ที่ให้นมลูก โดยไม่มีขีดกำหนดหรือข้อจำกัดในการกินปลาแซลมอนเลี้ยงหรือธรรมชาติ
ส่วนรายงาน "อัปเดตของการเฝ้าตรวจระดับ dioxins และ PCBs ในอาหารและอาหารสัตว์" ที่ส่งแก่ EFSA ในปี 2012 ระบุว่าปลาแซลมอนและปลาเทราต์ที่เลี้ยงโดยเฉลี่ยมี dioxins และ PCBs น้อยกว่าปลาธรรมชาติ

ประธานขององค์การนอกภาครัฐที่อนุรักษ์สิ่งแวดล้อมของนอร์เวย์ คือ Green Warriors of Norway อ้างว่า จำนวนปลาที่เลี้ยงในนอร์เวย์ไม่อาจยั่งยืนได้
เพราะปริมาณอาหารปลาที่ไม่ได้กินและขี้ปลาที่กลายเป็นมลพิษในท้องทะเล ในขณะที่สารเคมีที่ใช้ต้าน sea lice ก็รวมเข้าไปในโซ่อาหาร
เขากล่าวว่า "ถ้าคนรู้เรื่องนี้ ก็จะไม่กินปลาแซลมอน" โดยเรียกปลาเลี้ยงว่า "เป็นอาหารมีพิษมากที่สุดในโลก"
ประธานองค์กรต่อต้านการเลี้ยงปลา คือ Global Alliance Against Industrial Aquaculture ก็เห็นด้วย โดยกล่าวว่า มีการใช้สารเคมีบางอย่างเพิ่มขึ้นเป็น 10 เท่าในช่วงปี 2015-2016
การใช้ยาฆ่าแมลง emamectin ซึ่งมีพิษเพื่อฆ่า sea lice ก็กำลังเพิ่มอย่างรวดเร็ว
และงานศึกษาต่าง ๆ ก็พบว่า ระดับสารเคมีต่าง ๆ ที่ใช้ฆ่า sea lice ได้เกินขีดความปลอดภัยของสิ่งแวดล้อมมากกว่า 100 เท่าภายใน 10 ปีก่อนปี 2017

### ผลกระทบต่อปลาแซลมอนธรรมชาติ

ปลาแซลมอนเลี้ยงอาจหนีไปจากกรงตาข่ายได้
ถ้าไม่ใช่ปลาท้องถิ่น มันก็จะแข่งขันแย่งชิงอาหารและที่อยู่กับปลาท้องถิ่นธรรมชาติ
ถ้าปลาเลี้ยงเป็นปลาท้องถิ่น มันก็อาจผสมพันธุ์กับปลาท้องถิ่นธรรมชาติ
ซึ่งอาจลดความหลากหลายทางพันธุกรรม ภูมิต้านทานโรค และการปรับตัวได้

ในปี 2004 ปลาแซลมอนและปลาเทราต์ 500,000 ตัว ได้หนีไปจากกรงทะเลในนอร์เวย์
รอบ ๆ สกอตแลนด์ ปลา 600,000 ตัวได้หลุดออกไปจากกรงในช่วงเกิดพายุ
ชาวประมงพาณิชย์ที่มุ่งจับปลาแซลมอนธรรมชาติก็จับปลาแซลมอนเลี้ยงได้บ่อย
ช่วงระยะหนึ่งที่หมู่เกาะแฟโร ในบรรดาปลาที่จับได้ทั้งหมด ถึง 20-40% เป็นปลาแซลมอนเลี้ยงที่หนีมา
ในปี 2017 ปลาแซลมอนแอตแลนติกเลี้ยงที่ไม่ใช่ปลาท้องถิ่น 263,000 ตัวได้หนีจากรงตาข่ายในทะเลรัฐวอชิงตัน

sea lice (ในไฟลัมย่อย Crustacea) โดยเฉพาะสปีชีส์ *Lepeophtheirus salmonis* และหลายพันธุ์ในสกุล *Caligus* รวมทั้ง *C. clemensi* และ *C. rogercresseyi* อาจก่อโรคถึงตายทั้งในปลาแซลมอนเลี้ยงและปลาธรรมชาติ
sea lice เป็นปรสิตภายนอก (ectoparasite) ที่กินหนอง เลือด และหนัง และมาเกาะผิวหนังของปลาแซลมอนธรรมชาติในระยะพัฒนาการต่าง ๆ คือ free-swimming planktonic nauplii และ copepodid larval โดยอาจคงอยู่หลายวัน

ฟาร์มปลาแซลมอนที่เลี้ยงในกรงตาข่ายภายในทะเลเปิด 
(open-net salmon farm)
อาจเป็นจุดรวม sea lice อย่างมหาศาล
ถ้าลูกปลาธรรมชาติผ่านมาในบริเวณน้ำกร่อยที่มีฟาร์มเช่นนี้มาก ลูกปลาก็จะติดปรสิตแล้วไม่สามารถรอดชีวิตได้
ปลาที่โตแล้วอาจรอดชีวิตจากปรสิตที่มีมากเช่นนี้ แต่ลูกปลาที่ยังเล็ก ผิวบาง ซึ่งกำลังอพยพไปสู่ทะเลก็จะเสี่ยงตายมาก
รายงานปี 2007 (Krkosek et al) ระบุว่า ทางชายฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิกของแคนาดา อัตราการตายของปลาแซลมอนชมพูเนื่องกับ sea lice ในที่บางแห่งอาจสูงเป็นปกติถึง 80%

ต่อมาปีเดียวกันโดยเป็นปฏิกิริยาต่อรายงานการสูญพันธุ์ปี 2007 ตามที่ว่า นักวิทยาศาสตร์ของสำนักงานการประมงรัฐบาลกลางแคนาดาสองท่านได้ตีพิมพ์ข้อความวิจารณ์รายงานโดยติดชื่อที่แปลว่า *ทัศนคติเรื่องปลาแซลมอนชมพูและ Sea Lice: หลักฐานทางวิทยาศาสตร์ไม่สนับสนุนสมมติฐานการสูญพันธุ์* 
ต่อจากงานศึกษาเหล่านั้น ปลาแซลมอนชมพูก็ได้เพิ่มขึ้นในกลุ่มเกาะบร็อตตัน (Broughton Archipelago) ตามชายฝั่งรัฐบริติชโคลัมเบีย
และก็มีการโต้แย้งในวรรณกรรมวิทยาศาสตร์ของนักวิทยาศาสตร์การประมงของรัฐบาลกาลางแคนาดาอีกกลุ่มหนึ่งที่สรุปว่า ไม่มีสหสัมพันธ์ระหว่างจำนวน sea lice ที่พบในปลาแซลมอนเลี้ยงกับจำนวนปลาแซลมอนชมพูที่กลับไปสู่หมู่เกาะบร็อตตัน
โดยกล่าวถึงทฤษฎีสูญพันธุ์ปี 2007 ว่า "ข้อมูลถูกเลือกใช้และข้อสรุปก็ไม่ตรงกับการกลับมาของปลาแซลมอนเมื่อเร็ว ๆ นี้"

งานวิเคราะห์อภิมานของข้อมูลที่มีอยู่ปี 2008 แสดงว่า การเลี้ยงปลาแซลมอนลดการรอดชีวิตของปลาธรรมชาติพันธุ์เดียวกัน
ซึ่งเป็นจริงสำหรับปลาแซลมอนแอตแลนติก ปลาเรนโบว์เทราต์ ปลาแซลมอนชมพู ปลาแซลมอนชัม และปลาแซลมอนโคโฮ
การรอดชีวิตบ่อยครั้งลดลงมากกว่า 50%
แต่งานศึกษาเหล่านี้เป็นการวิเคราะห์โดยสหสัมพันธ์ และมีสหสัมพันธ์ก็ไม่ได้หมายความว่าเป็นเหตุ โดยเฉพาะเมื่อปลาแซลมอนธรรมชาติก็ได้ลดลงเช่นกันในรัฐออริกอนและแคลิฟอร์เนียซึ่งไม่เลี้ยงปลาแซลมอน
แม้งานเหล่านี้จะพยากรณ์การล้มของการกลับมาของแซลมอน แต่จำนวนปลาแซลมอนธรรมชาติที่จับได้ในแคนาดาปี 2010 ก็เป็นเหตุการณ์ประวัติศาสตร์

งานศึกษาปี 2010 ที่ใช้ข้อมูลจำนวน sea lice บวกกับข้อมูลผลิตปลาจากฟาร์มแซลมอนในหมู่เกาะบร็อตตันเป็นครั้งแรกไม่พบสหสัมพันธ์ระหว่างจำนวน sea lice ในฟาร์มกับการรอดชีวิตของปลาแซลมอนธรรมชาติ
ผู้เขียนสรุปว่า การล้มของกลุ่มประชากรในปี 2002 ไม่ได้เป็นเพราะ sea lice
คือ แม้ sea lice ในฟาร์มปลาในช่วงที่ลูกปลาธรรมชาติออกสู่ทะเลในปี 2000 จะมีจำนวนมากกว่าปี 2001
จำนวนปลาแซลมอนที่กลับมาวางไข่ในปี 2001 (จากกลุ่มลูกปลาปี 2000) ก็ได้ทำประวัติ/สถิติ เทียบกับการล้มจำนวนประชากรถึง 97% ในปี 2002 (จากกลุ่มลูกปลาปี 2001)
ผู้เขียนให้ข้อสังเกตว่า งานศึกษาที่ทำเบื้องต้นไม่ได้ตรวจสอบเหตุทางแบคทีเรียหรือไวรัสในเหตุการณ์ แม้จะมีรายงานว่ามีเลือดออกที่โคนครีบซึ่งเป็นอาการที่สัมพันธ์กับการติดเชื้อโดยไม่เกี่ยวกับการติด sea lice เมื่อเกิดในห้องทดลอง

ปลาแซลมอนธรรมชาติจะกลับสู่น้ำจืดจากทะเลเพื่อวางไข่
และลูกปลาจะออกสู่ทะเลเมื่อโตขึ้น
ปลาโดยมากกลับสู่แม่น้ำที่เกิดแม้จะมีบางส่วนที่หลงเข้าแม่น้ำอื่นไปบ้าง
มีความเป็นห่วงเรื่องความหลากหลายทางพันธุกรรมเกี่ยวกับการกลับมาวางไข่ของปลา
ความฟื้นสภาพได้ของกลุ่มประชากรจะขึ้นอยู่กับปลาบางส่วนที่สามารถรอดชีวิตจากสิ่งแวดล้อมที่รุนแรง เช่น อุณหภูมิร้อนหนาวสุด ๆ
ผลของการเลี้ยงปลาต่อความหลากหลายทางพันธุกรรมก็ไม่ชัดเจนเช่นกัน

### การดัดแปลงพันธุกรรม

บทความหลัก: ปลาแซลมอนดัดแปลงพันธุกรรม
ปลาแซลมอนได้ดัดแปลงพันธุกรรมในแล็บเพื่อให้โตเร็วขึ้น
บริษัท AquaBounty Technologies ได้พัฒนาปลาแซลมอนแอตแลนติกดัดแปลงพันธุกรรมซึ่งโตเร็วแทบเป็นสองเท่า (ให้ปลาสามารถโตได้ภายใน 16-18 เดือน เทียบกับปลาปกติที่ 30 เดือน) โดยทนโรคทนหนาวได้ดีกว่า
และยังกินอาหารน้อยกว่า 10% อีกด้วย
ซึ่งทำโดยใช้ลำดับยีนของปลาแซลมอนชินูกที่มีผลต่อฮอร์โมนการเติบโต (growth hormone) และใช้ promoter sequence 
จากปลาในอันดับปลากะพงพันธุ์ *Zoarces americanus* (Ocean pout) ที่มีผลต่อการผลิตสารกันเยือกแข็ง (antifreeze)
ปกติแล้วปลาแซลมอนจะผลิตฮอร์โมนการเติบโตต่อเมื่อมีแสง
แต่ปลาแซลมอนดัดแปลงพันธุกรรมกลับไม่ระงับการผลิตฮอร์โมน

บริษัทได้ยื่นเรื่องขออนุมัติจากองค์การอาหารและยาสหรัฐ (FDA) ครั้งแรกในปี 1996
ในปี 2015 FDA ได้อนุมัติให้ผลิตปลาแซลมอนแปลงพันธุกรรม (AquAdvantage Salmon) เพื่อการพาณิชย์

ความเป็นห่วงในเรื่องปลาแซลมอนที่ได้ยีนมาจากสัตว์อื่น (transgenic) ก็คือจะเกิดอะไรขึ้นถ้ามันหลุดออกไปอยู่เองตามธรรมชาติ
งานศึกษาหนึ่งที่ทำในแล็บพบว่า ปลาแปลงพันธุกรรมที่อยู่กับปลาธรรมชาติรุ่นเดียวกันจะดุในการแข่งขันเพื่อทรัพยากร แต่ในที่สุดก็แพ้

### ผลกระทบต่อสัตว์ล่าเหยื่อธรรมชาติ

กรงตาข่ายอาจล่อสัตว์หล่าเหยื่อธรรมชาติต่าง ๆ ซึ่งอาจมาติดที่ตาข่าย ทำให้รับบาดเจ็บหรืออาจถึงตาย
ในรัฐแทสเมเนีย กรงตาข่ายเลี้ยงแซลมอนเคยพันกับนกออก
ซึ่งกระตุ้นให้ผู้เลี้ยงปลาบริษัทหนึ่งคือ Huon Aquaculture ช่วยสร้างศูนย์คืนสภาพประชากรนกแล้วใช้ตาข่ายที่ดีกว่า

### ผลกระทบต่อปลาที่เป็นเหยื่อ

การใช้ปลาเหยื่อ (forage fish) เพื่อผลิตอาหารสัตว์ค่อนข้างจะคงที่เป็นเวลา 30 ปีแล้วโดยทำในอัตราสูงสุดที่คงยืนได้ (maximum sustainable yield) ในขณะที่ตลาดได้เปลี่ยนไปจากใช้อาหารเช่นนี้เลี้ยงไก่ สุกร และสัตว์เลี้ยง ไปเป็นอาหารเลี้ยงสัตว์น้ำเลี้ยง
ตลาดที่เปลี่ยนไปในขณะที่ระดับการผลิตที่คงที่จึงดูเหมือนจะเป็นการตัดสินทางเศรษฐกิจซึ่งก็แสดงนัยว่า การพัฒนาฟาร์มเลี้ยงปลาไม่มีผลกระทบต่อการประมงปลาที่เป็นเหยื่อ

เพราะปลาปกติไม่ผลิตกรดไขมันโอเมกา-3 เอง แต่สะสมจากการกินสาหร่ายเซลล์เดียว (microalgae) ซึ่งผลิตกรดไขมันเช่นนี้ เช่นที่พบในปลาเหยื่อ คือ ปลาเฮร์ริงและปลาซาร์ดีน หรือจากการกินปลาเหยื่อดังที่พบในปลาล่าเหยื่อมีไขมันสูง เช่น ปลาแซลมอน 
เพื่อให้ปลาแซลมอนได้กรดไขมันสูง ผลผลิตน้ำมันปลาของโลกเกินครึ่งจึงใช้เป็นอาหารปลาแซลมอนเลี้ยง
อนึ่ง ปลายังต้องกินโปรตีนซึ่งได้จากอาหารที่ทำจากปลาอันเป็นโปรตีนราคาถูกสุด
ปลาแซลมอนเลี้ยงกินปลารวม ๆ กันมีน้ำหนักมากกว่าตน แม้ปลาแซลมอนจะเป็นปลาอาหารที่มนุษย์นิยมกว่า

### Salmon Aquaculture Dialogue และ ASC Salmon Standard

ในปี 2004 องค์กรนอกภาครัฐ World Wide Fund for Nature (WWF) ได้เริ่มงานประชุมเกี่ยวกับการเลี้ยงปลาแซลมอน คือ Salmon Aquaculture Dialogue ซึ่งเป็นงานประชุมหนึ่งในบรรดางานประชุมเลี้ยงสัตว์น้ำที่จัด
จุดมุ่งหมายก็เพื่อสร้างมาตรฐานทางสิ่งแวดล้อมและสังคมสำหรับฟารม์ปลาแซลมอนและฟาร์มสัตว์สปีชีส์อื่น ๆ (รวม 12 สปีชีส์จนถึงปี 2018)
ตั้งแต่ปี 2012 มาตรฐานที่สร้างขึ้นโดยผู้ที่มีผลประโยชน์ร่วมได้ส่งต่อไปให้องค์กร Aquaculture Stewardship Council (ASC) ซึ่งตั้งขึ้นในปี 2010 เพื่อเป็นผู้บริหารและพัฒนามาตรฐานให้ยิ่งขึ้น
มาตรฐานแรกที่เผยแพร่ในปี 2012 แล้วอัปเดตในปี 2017 หลังจากได้รับความเห็นจากสาธารณชน ก็คือ ASC Salmon Standard
WWF เบื้องต้นได้ระบุ "ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมและสังคมหลัก 7 อย่าง" รวมทั้ง

> 
> 
> 
> |  |  |  |
> | --- | --- | --- |
> | "| 1. **Benthic impacts and siting** (ผลกระทบต่อพื้นน้ำกับการตั้งฟาร์ม) - สารเคมีและสารอาหารเกินจากอาหารและขี้ปลาจากฟาร์แซลมอนสามารถรบกวนพฤกษชาติและสัตวชาติที่ท้องทะเล (benthos)
> 2. **Chemical inputs** (การใช้สารเคมี) - การใช้สารเคมีเกิน เช่น ยาปฏิชีวนะ สารต้านการตกเขรอะ (anti-foulant) และสารฆ่าศัตรูพืชและสัตว์ หรือการใช้สารเคมีต้องห้ามอาจมีผลที่ไม่ได้ตั้งใจต่อสิ่งมีชีวิตในทะเลและต่อสุขภาพมนุษย์
> 3. **โรค/ปรสิต** - ไวรัสและปรสิตสามารถติดต่อระหว่างปลาเลี้ยงกับปลาธรรมชาติ และระหว่างปลาของฟาร์มต่าง ๆ
> 4. **ปลาหนี** - ปลาแซลมอนที่หนีอาจแข่งขันกับปลาธรรมชาติ อาจผสมพันธุ์กับปลาธรรมชาติประเภทเดียวกันในพื้นที่ เป็นการเปลี่ยนความหลากหลายทางพันธุกรรมของปลาโดยทั่วไป
> 5. **อาหาร** - ธุรกิจฟาร์มแซลมอนที่กำลังโตต้องควบคุมและลดการพึ่งอาหารเนื้อปลาและน้ำมันปลา ซึ่งเป็นอาหารหลักที่ใช้เลี้ยงปลาแซลมอน เพื่อไม่สร้างภาระเพิ่มขึ้นต่อการประมงโลก ปลาที่จับมาทำอาหารสัตว์และน้ำมันปัจจุบันเป็นปลา 1/3 ในโลกที่จับได้
> 6. **Nutrient loading and carrying capacity** - อาหารเกินและของเสียปลาในน้ำอาจเพิ่มระดับสารอาหารในน้ำ ซึ่งอาจทำให้สาหร่ายงอกงาม แล้วใช้ออกซิเจนที่หมายให้พืชและสัตว์อื่น ๆ
> 7. **ปัญหาสังคม** - การเลี้ยงปลาแซลมอนบ่อยครั้งต้องใช้แรงงานมากในฟาร์มและในโรงงาน ซึ่งอาจทำให้ข้อปฏิบัติต่อแรงงานและสิทธิแรงงานกลายเป็นสิ่งที่สังคมต้องตรวจสอบดูแล อนึ่ง อาจเกิดข้อพิพาทกับผู้ใช้ทรัพยากรตามชายฝั่งร่วมกัน | "|
> 
> 
>

การฟักไข่แล้วปล่อยลูกปลา
------------------------

รูปแบบการผลิตปลาแซลมอนอีกอย่างซึ่งปลอดภัยกว่าแต่ควบคุมได้ยากกว่า ก็คือการเลี้ยงปลาในที่ฟักไข่ (hatchery) จนกระทั่งโตพอเลี้ยงตัวเองได้
แล้วปล่อยลงในแม่น้ำเพื่อพยายามเพิ่มจำนวนประชากรปลาแซลมอน
เป็นวิธีที่สามัญในประเทศต่าง ๆ เช่นสวีเดน ก่อนที่ชาวนอร์เวย์จะได้พัฒนาระบบฟาร์มแซลมอน แต่บริษัทเอกชนจะไม่ค่อยทำเช่นนี้
เพราะใคร ๆ (หรือสัตว์ใด ๆ) ก็สามารถจับปลาเมื่อกลับมาวางไข่ได้ บริษัทจึงได้ผลประโยชน์จำกัดจากการลงทุน
เพราะเหตุนี้ ผู้ใช้วิธีนี้จึงเป็นเจ้าหน้าที่ฝ่ายรัฐบาลและองค์กรไม่แสวงหาผลกำไร มีจุดประสงค์เพื่อเพิ่มจำนวนประชากรแซลมอนที่ลดลงเนื่องจากการประมงเกิน, การสร้างเขื่อน และการทำลายหรือรบกวนแหล่งที่อยู่ 
ผลลบก็มีบ้างเหมือนกัน เพราะยีนของปลาธรรมชาติจะลดน้อยถอยลง (เหตุ genetic dilution)
ดังนั้น รัฐบาลระดับต่าง ๆ จึงเริ่มไม่ให้ปล่อยปลาเช่นนี้ แต่ให้ควบคุมการประมง ปรับปรุงแหล่งที่อยู่ของปลา และดูแลป้องกันเป็นหลัก

ocean ranching เป็นการเพิ่มจำนวนปลาอีกวิธีหนึ่งและกำลังพัฒนาอยู่ที่รัฐอะแลสกา
คือจะปล่อยลูกปลาลงในทะเลห่างจากสายน้ำของแซลมอนธรรมชาติอื่น ๆ 
เมื่อถึงเวลาจะวางไข่ ปลาก็จะกลับมาสู่ที่ที่ปล่อย ซึ่งชาวประมงสามารถจับมันได้

สปีชีส์
-------

### ปลาแซลมอนแอตแลนติก

ปลาแซลมอนแอตแลนติก
ในสายน้ำที่เกิด การตกปลาปลาแซลมอนแอตแลนติกจัดเป็นยอดนันทนาการในช่วงกลับมาวางไข่
ในครั้งหนึ่ง สปีชีส์นี้สำคัญทั้งในการประมงพาณิชย์และการตกปลาหาอาหาร
แต่การประมงปลาธรรมชาติทางพาณิชย์เป็นเรื่องที่ไม่ทำแล้ว
หลังจากเกิดความเสียหายต่อแหล่งที่อยู่และการตกปลาเกิน ปัจจุบัน ปลาธรรมชาติขายในตลาดโลกเพียงแค่ 0.5% ของปลาแซลมอนแอตแลนติกที่ขายทั้งหมด
ที่เหลือเป็นปลาเลี้ยงโดยมากมาจากฟาร์มในประเทศชิลี แคนาดา นอร์เวย์ รัสเซีย สหราชอาณาจักร และรัฐแทสเมเนีย

ปลาแซลมอนแอตแลนติกเป็นปลาที่เลือกเลี้ยงมากที่สุด
เพราะจัดการได้ง่าย โตได้ดีในกรงตาข่ายทะเล มีราคาสูงในตลาด และปรับตัวเป็นปลาเลี้ยงได้ดีแม้เมื่ออยู่ไกลจากแหล่งที่อยู่ธรรมชาติ

เพื่อทำพันธุ์ ปลาตัวผู้ตัวเมียที่โตแล้วจะวางยา
แล้วรีดไข่และตัวอสุจิ และก็จะทำควาดสะอาดปลาแล้วเอาผ้าเช็ดให้แห้ง
ผสมไข่กับตัวอสุจิ ล้างแล้วใส่ลงในน้ำจืด
ส่วนปลาตัวพ่อแม่ก็จะฟื้นตัวในน้ำไหลที่สะอาดมีออกซิเจนดี
นักวิชาการยังได้ศึกษาการแช่แข็งถนอมไข่ไว้ (cryopreservation) ด้วย

ลูกปลาระยะ fry ปกติจะเลี้ยงในบ่อน้ำจืดเป็นเวลา 12-20 เดือน
เมื่อถึงระยะ smolt ก็จะนำไปอยู่ในทะเลเป็นเวลาอาจถึง 2 ปี
ในช่วงนี้ ปลาจะโตเต็มที่ในกรงตาข่ายขนาดใหญ่นอกฝั่งของแคนาดา สหรัฐ และบางส่วนของยุโรป
ปกติแล้ว กรงจะมีตาข่ายสองชั้น
ตาข่ายในจะพันรอบกรงซึ่งปลาอยู่ และตาข่ายนอกจะตรึงไว้ด้วยทุ่นลอยน้ำเพื่อกันสัตว์ล่าเหยื่อไม่ให้เข้าไป

ปลาแซลมอนแอตแลนติกจำนวนมากหนีจากกรงไปสู่ทะเล
ซึ่งถ้าผสมพันธุ์ต่อไปก็มักจะลดความหลากหลายทางพันธุกรรมของสปีชีส์ ลดอัตราการรอดตาย ทำให้จับปลาได้น้อยลง
ทางฝั่งตะวันตกของอเมริกาเหนือ ปลาแซลมอนที่ไม่ใช่ปลาท้องถิ่นอาจเป็นอันตรายต่อสิ่งมีชีวิตท้องถิ่น โดยเฉพาะในอะแลสกาและบางส่วนของแคนาดา
เพราะจะแข่งขันเพื่อทรัพยากรกับปลาแซลมอนท้องถิ่น
มีโครงการใหญ่หลายอย่างที่พยายามป้องกันการหนีและการกระจายพันธุ์ของปลาแซลมอนแอตแลนติกในมหาสมุทรแปซิฟิกและที่อื่น ๆ

แต่ความเสี่ยงที่ปลาแซลมอนแอตแลนติกจะกลายเป็นสปีชีส์ที่กระจายตัวอย่างรวดเร็วทางชายฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิกของอเมริกาเหนือ ก็เป็นเรื่องน่าสงสัย เพราะรัฐบาลสหรัฐและแคนาดาได้พยายามกระจายพันธุ์ปลาเหล่านี้โดยปล่อยปลาเป็นล้าน ๆ ตัวในช่วง 100 ปีเริ่มตั้งแต่คริสต์ทศวรรษ 1900
แม้จะตั้งใจพยายามทำเช่นนี้ที่ชายฝั่งมหาสมุทรแปซิฟิก
แต่ก็ไม่เคยมีรายงานว่ามีปลาที่ตั้งกลุ่มประชากรได้สำเร็จ

ในปี 2007 ปลาแซลมอนแอตแลนติกผลิตได้ 1,433,708 ตันทั่วโลกโดยมีมูลค่า 7,580 ล้านเหรียญสหรัฐ (ประมาณ 246,000 ล้านบาท)
อีกทศวรรษหนึ่งต่อมาในปี 2017 มีการผลิตปลาเลี้ยงถึง 2 ล้านตันทั่วโลก

ปลาเรนโบว์เทราต์

ปลาเรนโบว์เทราต์ตัวผู้ระยะอยู่ในทะเล

### ปลาเรนโบว์เทราต์

ในปี 1989 ปลาเรนโบว์เทราต์หรือปลาสตีลเฮด (steelhead) ได้จัดพันธุ์ใหม่เป็นปลาเทราต์แปซิฟิกพันธุ์ *Oncorhynchus mykiss* จากเดิมซึ่งเป็น *Salmo gairdneri* (Columbia River redband trout) และจาก *Salmo irideus* (coastal rainbow trout)
ชื่อว่าสตีลเฮดเป็นรูปแบบปลาเรนโบว์เทราต์ที่อยู่ในทะเลและวางไข่ในน้ำจืด และในบางที่ก็เรียกว่า steelhead salmon หรือ ocean trout ด้วย

ประเทศหลายประเทศทั่วโลกเลี้ยงปลาสตีลเฮด
ตั้งแต่คริสต์ทศวรรษ 1950 การผลิตได้เพิ่มขึ้นเป็นเลขชี้กำลังเร็ว ๆ นี้โดยเฉพาะในยุโรปและในชิลี
ทั่วโลกในปี 2007 ปลาสตีลเฮดขายได้ 604,695 ตันโดยมีมูลค่า 2,590 ล้านเหรียญสหรัฐ (ประมาณ 84,000 ล้านบาท)
ผู้ผลิตรายใหญ่ที่สุดก็คือประเทศชิลี
ในชิลีและนอร์เวย์ การผลิตปลาสตีลเฮดที่เลี้ยงในกรงตาข่ายทะเลได้ขยายขึ้นมากพอเพื่อส่งออก
ส่วนการผลิตปลาเรนโบว์เทราต์บนบกเพื่อตลาดภายในประเทศได้ขยายเพิ่มขึ้นอย่างมากในประเทศต่าง ๆ รวมทั้งอิตาลี ฝรั่งเศส เยอรมนี เดนมาร์ก และสเปน 
ประเทศที่ผลิตได้อย่างสำคัญอื่น ๆ รวมทั้งสหรัฐ อิหร่าน และสหราชอาณาจักร

ปลาเรนโบว์เทราต์ รวมทั้งลูกปลาสตีลเฮดในน้ำจืด ปกติกินตัวอ่อน (larva), ดักแด้ (pupa) และแมลงน้ำที่โตแล้ว ทั่วไปเป็น caddisflies (จากอันดับ Trichoptera), stoneflies (จากอันดับ Plecoptera), แมลงชีปะขาว (จากอันดับ Ephemeroptera) และแมลงวันน้ำ (จากอันดับ Diptera)
แต่ก็ยังกินไข่ปลาและแมลงบกที่โตแล้วด้วย ธรรมดาเป็นมด ด้วง ตั๊กแตน และจิ้งหรีด
เหยื่ออื่น ๆ รวมทั้งปลาเล็ก ๆ จนถึงขนาด 1/3 ของตนเอง เครย์ฟิช กุ้ง และสัตว์พวกกุ้งกั้งปูอื่น ๆ
เมื่อโตขึ้น ปลาโดยมากก็จะกินอาหารมากขึ้น
สายพันธุ์ที่อยู่ในทะเลสาบอาจเปลี่ยนเป็นกินแพลงก์ตอน
ในแม่น้ำและสายน้ำที่มีปลาวงศ์แซลมอนอื่น ๆ ปลาเรนโบว์เทราต์จะกินไข่ของปลาต่าง ๆ รวมทั้งของปลาแซลมอน, ปลาเทราต์สีน้ำตาล, ปลาเทราต์คัตโทรต (cutthroat trout พันธุ์ *Oncorhynchus clarkii*), mountain whitefish (*Prosopium williamsoni*) และปลาเรนโบว์เทราต์อื่น ๆ
ปลายังกินเนื้อเน่าจากซากปลาอื่น ๆ
ส่วนปลาสตีลเฮดในทะเลโดยหลักกินปลาอื่น หมึก และสัตว์อันดับ Amphipoda

ปลาสตีลเฮดจะเลี้ยงด้วยอาหารที่ทำคล้ายกับอาหารธรรมชาติรวมทั้งเนื้อปลา น้ำมันปลา วิตามิน แร่ธาตุ และสารรงควัตถุประเภทแคโรทีนอยด์คือแอสตาแซนทิน 
ปลาเสี่ยงติดโรค enteric redmouth disease (มีอาการตกเลือดใต้ผิวหนังที่ปาก ครีบ และตา) เป็นพิเศษ 
มีงานวิจัยในรื่องนี้พอสมควรเพราะมีผลกระทบต่อผู้เลี้ยงปลาอย่างสำคัญ
แต่โรคไม่มีผลต่อมนุษย์

### ปลาแซลมอนโคโฮ

ปลาแซลมอนโคโฮตัวผู้ระยะอยู่ในทะเล

ปลาที่ใช้ผสมพันธุ์ (broodfish) จะเลือกจากปลาแซลมอนในฟาร์ม และย้ายไปในถังน้ำจืดเพื่อให้โตเต็มที่แล้ววางผสมพันธุ์
ทั่วโลกปี 2007 ปลาเลี้ยงขายได้ 115,376 ตัน โดยมีมูลค่า 456 ล้านเหรียญสหรัฐ (ประมาณ 14,774 ล้านบาท)
ประเทศชิลีผลิตปลา 90% และญี่ปุ่นกับแคนาดาผลิตที่เหลือ

ปลาแซลมอนชินูกตัวผู้ระยะอยู่ในทะเล

ปลาแซลมอนชินูกตัวผู้ระยะอยู่ในน้ำจืด

### ปลาแซลมอนชินูก

ปลาแซลมอนชินูกเป็นปลาประจำรัฐของรัฐออริกอน โดยเรียกปลาว่า king salmon เพราะขนาดใหญ่และเนื้ออร่อย
ปลาจากแม่น้ำค็อปเปอร์ (Copper River) ในรัฐอะแลสการู้จักเป็นพิเศษเพราะสี รสอร่อย เนื้อแน่น และกรดไขมันโอเมกา-3 สูง
อะแลสก้าห้ามเลี้ยงปลาขายมาตั้งแต่ปี 1989 แล้ว (Alaska Stat. § 16.40.210)

ทั่วโลกในปี 2007 ปลาแซลมอนชินูกขายได้ 11,542 ตันโดยมีมูลค่า 83 ล้านเหรียญสหรัฐ (ประมาณ 2,689 ล้านบาท)
นิวซีแลนด์เป็นผู้ผลิตปลา king salmon รายใหญ่สุดโดยผลิตเกินครึ่งของโลก (7,400 ตันในปี 2005)
แซลมอนโดยมากเลี้ยงในทะเลในกรงตาข่ายลอยน้ำ (ซึ่งเรียกอีกอย่างว่า sea-cage ranching) ขนาดตัดขวางประมาณ 25 ม. ลึก 15 ม. ยึดอยู่กับพื้นทะเลในน้ำไหลเร็วใกล้ฝั่ง
ลูกปลาระยะ smolt จะย้ายจากที่ฟักไข่ในน้ำจืดไปยังกรงที่มีแซลมอนหลายพันตัวแล้วอยู่ที่นั่นตลอดชีวิต
เลี้ยงด้วยเม็ดอาหารที่ทำจากปลา (fishmeal) ซึ่งมีโปรตีนและไขมันสูง

ปลายังเลี้ยงในกรงตาข่ายที่ตั้งในน้ำจืดหรือเลี้ยงในรางน้ำ (raceway) โดยใช้เทคนิกคล้ายกับปลาที่เลี้ยงในทะเล
มีการเลี้ยงปลาแซลมอนน้ำจืดที่คลองปั่นไฟฟ้ากำลังน้ำในนิวซีแลนด์
คือที่เมือง Lake Tekapo มีฟาร์มเลี้ยงปลาที่ได้น้ำเย็นไหลเร็วจากเทือกเขา Southern Alps เป็นฟาร์มเลี้ยงปลาที่อยู่สูงที่สุดในโลก สูงกว่าน้ำทะเล 677 ม.

ก่อนฆ่า ปลาจะถูกวางยาสลบก่อนด้วยสมุนไพร
แล้วใช้เดือยแหลมตอกเข้าไปในสมองส่วนหลัง 
หัวใจจะเต้นอยู่พักหนึ่งในขณะที่เอาเลือดออกทางเหงือกปลา
วิธีการทำให้ปลาผ่อนคลายแล้วฆ่าทำให้ได้เนื้อแน่นเก็บไว้ได้นาน
การไร้โรคเพราะไม่มีปลาธรรมชาติและการไม่เลี้ยงปลาจนแน่นในกรงจึงหมายความว่า ผู้เลี้ยงปลาแซลมอนนิวซีแลนด์ไม่ต้องใช้ยาปฏิชีวนะและสารเคมีที่บ่อยครั้งจำเป็นในที่อื่น ๆ

กาลานุกรม
---------

* ปี 1527 - อธิการบดีคนแรกของมหาวิทยาลัยแอเบอร์ดีน Hector Boece ได้บรรยายวงจรชีวิตของปลาแซลมอนแอตแลนติก
* 1763 - การทดลองผสมพันธุ์ปลาแซลมอนแอตแลนติกได้ทำในประเทศเยอรมนี ต่อมาได้ปรับปรุงในสกอตแลนด์และฝรั่งเศส
* 1854 - บริษัท Dohulla Fishery ได้สร้างที่วางไข่และสระเลี้ยงลูกปลาแซลมอนตามฝั่งแม่น้ำแห่งหนึ่งในเมือง Ballyconneely ประเทศไอร์แลนด์
* 1864 - ลูกปลาระยะ fry ที่ได้เลี้ยงในที่ฟักไข่ได้ปล่อยลงใน River Plenty รัฐแทสเมเนีย เป็นความพยายามเพื่อสร้างกลุ่มประชากรปลาในออสเตรเลียที่ล้มเหลว
* 1892 - ลูกปลาระยะ fry ที่ได้เลี้ยงในที่ฟักไข่ได้ปล่อยลงใน Umkomass river ประเทศแอฟริกาใต้ เป็นความพยายามเพื่อสร้างกลุ่มประชากรปลาในแอฟริกาที่ล้มเหลว
* ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 มีการตั้งที่ฟักไข่ปลาแซลมอนในยุโรป อเมริกาเหนือและญี่ปุ่น เพื่อเพิ่มจำนวนปลาธรรมชาติ
* 1961 - ลูกปลาระยะ fry ที่ได้เลี้ยงในที่ฟักไข่ได้ปล่อยลงในแม่น้ำของหมู่เกาะฟอล์กแลนด์ เป็นความพยายามเพื่อสร้างกลุ่มประชากรปลาในมหาสมุทรแอตแลนติกใต้ที่ล้มเหลว
* ปลายคริสต์ทศวรรษ 1960 - สกอตแลนด์และนอร์เวย์ได้ตั้งฟาร์มปลาแซลมอนแรก ๆ ขึ้น
* 1970 - ลูกปลาระยะ fry ที่ได้เลี้ยงในที่ฟักไข่ได้ปล่อยลงในแม่น้ำของหมู่เกาะ Kerguelen Islands เป็นความพยายามเพื่อสร้างกลุ่มประชากรปลาในมหาสมุทรอินเดียที่ล้มเหลว
* ต้นคริสต์ทศวรรษ 1970 ฟาร์มแซลมอนได้ตั้งขึ้นในอเมริกาเหนือ
* 1975 - ปรสิตนอก (ectoparasite) ชั้นหนอนตัวแบน (monogenea) สกุล *Gyrodactylus* ได้กระจายไปจากที่ฟักไข่ปลาของนอร์เวย์ไปยังปลาธรรมชาติ ซึ่งอาจสื่อโดยอุปกรณ์จับปลา แล้วทำลายล้างปลาแซลมอนธรรมชาติเป็นบางกลุ่ม
* ปลายคริสต์ทศวรรษ 1970 ฟารม์ปลาแซลมอนตั้งขึ้นในชิลีและนิวซีแลนด์
* 1984 - มีการค้นพบโรคโลหิตจางในแซลมอนที่ติดต่อได้ (ISAv) ในที่ฟักไข่ปลาแซลมอนแอตแลนติกในนอร์เวย์ โรคระบาดคราวนี้ทำให้ปลาตาย 80%
* 1985 - ฟาร์มแซลมอนตั้งขึ้นในออสเตรเลีย
* 1987 - มีรายงานแรกว่าปลาแซลมอนแอตแลนติกที่หนีจากฟาร์มไปได้ถูกจับโดยชาวประมงที่ตามจับปลาแซลมอนแปซิฟิก
* 1988 - พายุเข้าถล่มหมู่เกาะแฟโรแล้วทำให้ปลาแซลมอนหลุดออกจากฟาร์มเป็นล้าน ๆ
* 1989 - โรคแบคทีเรียระบาดคือ Furunculosis ได้แพร่ไปทั้งในปลาแซลมอนเลี้ยงและปลาธรรมชาติในนอร์เวย์
* 1996 - ปลาแซลมอนเลี้ยงขายได้เป็นจำนวนมากกว่าปลาธรรมชาติ
* 2007 - ฝูงแมงกะพรุนมีพิษ *Pelagia noctiluca* เต็มพื้นที่ 26 ตร.กม. (16,190 ไร่) เป็นพัน ๆ ล้านตัวได้ทำให้ปลาแซลมอนเลี้ยง 100,000 ตัวตายในไอร์แลนด์เหนือมีมูลค่า 2 ล้านเหรียญสหรัฐ (65 ล้านบาท)
* 2019 - ฟาร์มแซลมอนตั้งขึ้นเป็นแห่งแรกในตะวันออกกลางในประเทศสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์

เชิงอรรถ
--------

1. ↑  **ปลาบรีม** เป็นปลาทั้งน้ำจืดน้ำเค็มในสกุลต่าง ๆ เป็นคำที่ใช้โดยไม่ได้ระบุความสัมพันธ์ทางพันธุกรรม
2. ↑  **Open-net fish farms** เป็นกรงทำด้วยตาข่ายลอยน้ำที่ยึดไว้โดยบ่อยครั้งอยู่ในอ่าวหรือเขตที่มีอะไรบังไว้
3. ↑  ในพันธุศาสตร์ **โปรโหมตเตอร์ (promoter)** เป็นบริเวณในดีเอ็นเอที่เริ่มการถอดรหัสยีนหนึ่ง ๆ โดยเฉพาะ ๆ
โปรโหมตเตอร์จะอยู่ใกล้จุดเริ่มการถอดรหัสของยีนในเส้น (strand) เดียวกันทางด้าน upstream ของดีเอ็นเอ (คือทาง 5' region ของ sense strand)
และอาจยาว 100-1,000 คู่เบส (base pair)

อ้างอิง
-------

1. ↑  Based on data sourced from the relevant FAO Species Fact Sheets
2. ↑  "aquaculture", *ศัพท์บัญญัติอังกฤษ-ไทย, ไทย-อังกฤษ ฉบับราชบัณฑิตยสถาน (คอมพิวเตอร์) รุ่น ๑.๑ ฉบับ ๒๕๔๕*, (สัตววิทยา) การเพาะเลี้ยงในน้ำ
3. ↑  "Fish Farming Information and Resources". farms.com. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2018-11-26. สืบค้นเมื่อ 2018-11-25.
4. ↑  Joseph John Charbonneau; James Caudill (September 2010). "Conserving America's Fisheries-An Assessment of Economic Contributions from Fisheries and Aquatic Resource Conservation" (PDF). US Fish and Wildlife Service. p. 20. เก็บ (PDF)จากแหล่งเดิมเมื่อ 2011-11-08. สืบค้นเมื่อ 2015-01-21.
5. ↑  "Cultured Aquatic Species Information Programme Salmo trutta". Food and Agriculture Organization of the United Nations. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2018-10-21. สืบค้นเมื่อ 2015-01-21.
6. ↑  "Responsible Sourcing Guide: Farmed Atlantic Salmon" (PDF). Seafish. 2015. เก็บ (PDF)จากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-08-16. สืบค้นเมื่อ 2018-11-25.
7. 1 2  Pirquet, K. T. (2010). "Follow the Money" (PDF). *Aquaculture North America*. **16**. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2012-03-14.
8. ↑  "Commercial Fisheries". Alaska Department of Fish and Game. สืบค้นเมื่อ 2015-01-12.
9. 1 2 3  Knapp, Gunnar; Roheim, Cathy A.; Anderson, James L. (January 2007). The Great Salmon Run: Competition Between Wild And Farmed Salmon (PDF) (Report). World Wildlife Fund. ISBN 0-89164-175-0. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2017-11-07. สืบค้นเมื่อ 2019-05-31.
10. ↑  "Incubation Biology". METRO EAST ANGLERS. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2018-08-16. สืบค้นเมื่อ 2016-03-27.
11. 1 2  "Sea Lice and Salmon: Elevating the dialogue on the farmed-wild salmon story" (PDF). Watershed Watch Salmon Society. 2004. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2012-07-13. สืบค้นเมื่อ 2015-01-22.
12. ↑  FAO (2008). "The State of World Fisheries and Aquaculture 2008" (PDF). Rome: FAO. p. 6. เก็บ (PDF)จากแหล่งเดิมเมื่อ 2018-03-12.
13. 1 2  "Farmed Seafood". World Wildlife Fund. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2015-01-23. สืบค้นเมื่อ 2015-01-21.
14. 1 2 3 4 5  "It's all about salmon" (PDF). Seafood Choices Alliance. 2005. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2015-09-24.
15. 1 2 3 4 5  "Oncorhynchus kisutch (Walbaum, 1792)". Rome: FAO, Cultured Aquatic Species Information Programme. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2018-07-25. สืบค้นเมื่อ 2009-05-08.
16. ↑  Naylor, R. L. (2005). "Search for Sustainable Solutions in Salmon Aquaculture". Stanford University. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2017-03-12.
17. 1 2  Shepherd, Jonathan; Jackson, Andrew; Mittaine, Jean-Francois (2007-07-04). "Fishmeal industry overview" (PDF). International Fishmeal and Fish Oil Organisation. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2011-07-27.
18. ↑  Durham, Sharon (2010-10-13). "Alternative Fish Feeds Use Less Fishmeal and Fish Oils". *USDA Agricultural Research Service*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-03-25. สืบค้นเมื่อ 2014-09-09.
19. ↑  Avant, Sandra (2014-07-14). "Process Turns Barley into High-protein Fish Food". *USDA Agricultural Research Service*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2017-02-06.
20. ↑  Merrit, Mike (2013-01-13). "Sea-change as farm grows fish on land". *The Scotsman*.
21. ↑  Kadir Alsagoff, Syed A.; Clonts, Howard A.; Jolly, Curtis M. (1990). "An integrated poultry, multi-species aquaculture for Malaysian rice farmers: A mixed integer programming approach". *Agricultural Systems*. **32** (3): 207–231. doi:10.1016/0308-521X(90)90002-8.
22. ↑  Bell, J.G.; Pratoomyot, J.; Strachan, F.; Henderson, R.J.; Fontanillas, R.; Hebard, A.; Guy, D.R.; Hunter, D.; Tocher, D.R. (2010). "Growth, flesh adiposity and fatty acid composition of Atlantic salmon (*Salmo salar*) families with contrasting flesh adiposity: Effects of replacement of dietary fish oil with vegetable oils". *Aquaculture*. **306** (1–4): 225–232. doi:10.1016/j.aquaculture.2010.05.021.
23. 1 2  FAO (2008), Fish oil, p. 58
24. ↑  "Pigments in Salmon Aquaculture: How to Grow a Salmon-coloured Salmon". seafoodmonitor.com. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2004-09-02. สืบค้นเมื่อ 2007-08-26. Astaxanthin (3,3'-hydroxy-β,β-carotene-4,4'-dione) is a carotenoid pigment, one of a large group of organic molecules related to vitamins and widely found in plants. In addition to providing red, orange, and yellow colours to various plant parts and playing a role in photosynthesis, carotenoids are powerful antioxidants, and some (notably various forms of carotene) are essential precursors to vitamin A synthesis in animals.
25. ↑  Naylor, Rosamond L. (1998). "Nature's Subsidies to Shrimp and Salmon Farming" (PDF). *Science*. **282** (5390): 883–884. doi:10.1126/science.282.5390.883. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2009-03-26.
26. ↑  
"Cargill, an intensely private firm, sheds light on the food chain". *The Economist* (ภาษาอังกฤษ). เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2019-03-12. สืบค้นเมื่อ 2017-09-11.
27. ↑  
"CARGILL AQUA NUTRITION SUSTAINABILITY REPORT 2016" (PDF). *Cargill*. p. 20. เก็บ (PDF)จากแหล่งเดิมเมื่อ 2017-09-11. สืบค้นเมื่อ 2017-09-11.
28. ↑  "Modern Salmon Harvest" (PDF). The Fishery and Aquaculture Industry Research Fund. 2010. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2012-03-06.
29. ↑  FAO: Species fact sheets Rome.
30. ↑  "Species Fact Sheet: *Salmo salar*, Linnaeus, 1758". FAO. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2019-04-02.
31. ↑  Bertrand, Charron (April 2014). "Of Fairness… Seafood Watch & Farmed Salmon". *Seafood Intelligence*. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2018-04-16.
32. ↑  Bertrand, Charron, SeafoodIntelligence.com (May 2012). "Alaska salmon: ASMI vs. MSC?". *Seafood Intelligence*. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2018-04-16.
33. ↑  "2015 Alaska Preliminary Commercial Salmon Harvest and Exvessel Values". Alaska Department of Fish and Game (ADF&G). 2015-10-16. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2019-03-31.
34. 1 2  Stead, Selina M.; Laird, Lindsay (2002-01-14). *The Handbook of Salmon Farming*. Springer Science & Business Media. pp. 348-. ISBN 978-1-85233-119-1.
35. ↑  "New Brunswick to help Chile beat disease". *FIS*. Fish Information and Services. 2008-12-12. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2011-07-11.
36. ↑  "Fact Sheet - Atlantic Salmon Aquaculture Research". Fisheries and Oceans Canada. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2010-12-29.
37. ↑  "Scientific Evidence of Sea Lice from Fishfarms Seriously Harming Wild Stocks". *saveourskeenasalmon.org*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2006-08-19.
38. 1 2  Krkosek, M.; Ford, J. S.; Morton, A.; Lele, S.; Myers, R. A.; Lewis, M. A. (2007). "Declining Wild Salmon Populations in Relation to Parasites from Farm Salmon". *Science*. **318** (5857): 1772–5. doi:10.1126/science.1148744. PMID 18079401.
39. 1 2  Riddell, B. E.; Beamish, R. J.; Richards, L. J.; Candy, J. R. (2008). "Comment on "Declining Wild Salmon Populations in Relation to Parasites from Farm Salmon"". *Science*. **322** (5909): 1790. doi:10.1126/science.1156341. PMID 19095926.
40. ↑  
"Cleaner-fish keep salmon healthy by eating lice". *BBC*. 2015-08-14. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2018-02-09.
41. ↑  
"Integrated Sea Lice Management Strategies". Scottish Salmon Producers’ Organisation Limited. 2013-11-23. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2018-06-23.
42. ↑  
Butler, Sarah (2017-01-13). "Salmon retail prices set to leap owing to infestations of sea lice". *The Guardian*. The Guardian. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2017-11-20. สืบค้นเมื่อ 2017-01-25.
43. ↑  
Guilford, Gwynn (2017-01-22). "The gross reason you'll be paying a lot more for salmon this year". Quartz. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2019-01-27. สืบค้นเมื่อ 2017-01-25.
44. ↑  
Knapton, Sarah (2017-08-12). "Salmon farming has done 'enormous harm' to fish and environment, warns Jeremy Paxman". *The Telegraph*. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2018-09-20.
45. ↑  Dumiak, Michael. "Lice-Hunting Underwater Drone Protects Salmon With Lasers". *IEEE Spectrum: Technology, Engineering, and Science News* (ภาษาอังกฤษ). เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2019-04-26. สืบค้นเมื่อ 2017-06-05.
46. 1 2  Vidal, John (2017-01-01). "Salmon farming in crisis: 'We are seeing a chemical arms race in the seas'". *The Guardian* (ภาษาอังกฤษ). เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2019-05-10. สืบค้นเมื่อ 2018-02-09.
47. 1 2  Lang, S. S. (2005-12-22). "Stick to wild salmon unless heart disease is a risk factor, risk/benefit analysis of farmed and wild fish shows". *Cornell Chronicle*. Cornell University. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2018-06-12.
48. ↑  Hites, R. A.; Foran, J. A.; Carpenter, D. O.; Hamilton, M. C.; Knuth, B. A.; Schwager, S. J. (2004). "Global Assessment of Organic Contaminants in Farmed Salmon". *Science*. **303** (5655): 226–9. doi:10.1126/science.1091447. PMID 14716013.
49. ↑  Schwager, SJ (2005-05-01). "Risk-based consumption advice for farmed Atlantic and wild Pacific Salmon contaminated with dioxins and dioxin-like compounds". *Environmental Health Perspectives*. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2017-11-07.
50. ↑  Foran, J. A.; Good, D. H.; Carpenter, D. O.; Hamilton, M. C.; Knuth, B. A.; Schwager, S. J. (2005). "Quantitative analysis of the benefits and risks of consuming farmed and wild salmon". *The Journal of Nutrition*. **135** (11): 2639–43. doi:10.1093/jn/135.11.2639. PMID 16251623.
51. ↑  Hamilton, M. Coreen; Hites, Ronald A.; Schwager, Steven J.; Foran, Jeffery A.; Knuth, Barbara A.; Carpenter, David O. (2005). "Lipid Composition and Contaminants in Farmed and Wild Salmon". *Environmental Science & Technology*. **39** (22): 8622–8629. doi:10.1021/es050898y.
52. ↑  Elskus, Adria A; Collier, Tracy K; Monosson, Emily (2005). "Ch. 4 Interactions between lipids and persistent organic pollutants in fish". ใน Moon, TW; Mommsen, TP (บ.ก.). *Environmental Toxicology*. Elsevier. pp. 119-. doi:10.1016/S1873-0140(05)80007-4. ISBN 978-0-08-045873-1.
53. ↑  "GAIN Report: Russia Bans Norwegian Fish" (PDF). USDA Foreign Agricultural Service. 2005-12-29. เก็บ (PDF)จากแหล่งเดิมเมื่อ 2017-02-01.
54. ↑  Santerre, Charles R. (2008). "Balancing the risks and benefits of fish for sensitive populations" (PDF). *Journal of Foodservice*. **19** (4): 205–212. CiteSeerX 10.1.1.570.4751. doi:10.1111/j.1748-0159.2008.00111.x. เก็บ (PDF)จากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-10-26.
55. ↑  "Meat and Alternatives - Canada's Food Guide". Health Canada. 2012-11-19. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2018-10-28.
56. ↑  "Dietary Guidelines". United States Department of Health and Human Services. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-10-28. สืบค้นเมื่อ 2016-10-26.
57. ↑  "Update of the monitoring of levels of dioxins and PCBs in food and feed". *EFSA Journal*. **10** (7): 2832. 2012. doi:10.2903/j.efsa.2012.2832.
58. ↑  Castle, Stephen (2017-11-06). "As wild salmon decline, Norway pressures its giant fish farms". *New York Times*. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2019-05-14. สืบค้นเมื่อ 2018-02-09.
59. ↑  
Fleming, I. A.; Hindar, K; Mjølnerød, I. B.; Jonsson, B; Balstad, T; Lamberg, A (2000). "Lifetime success and interactions of farm salmon invading a native population". *Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences*. **267** (1452): 1517–1523. doi:10.1098/rspb.2000.1173. PMC 1690700. PMID 11007327.
60. ↑  
Volpe, John P.; Taylor, Eric B.; Rimmer, David W.; Glickman, Barry W. (2000). "Evidence of Natural Reproduction of Aquaculture-Escaped Atlantic Salmon in a Coastal British Columbia River". *Conservation Biology*. **14** (3): 899–903. doi:10.1046/j.1523-1739.2000.99194.x.
61. ↑  Gardner, J; Peterson, DL (2003). "Making sense of the aquaculture debate: analysis of the issues related to netcage salmon farming and wild salmon in British Columbia" (PDF). Vancouver, BC: Pacific Fisheries Resource Conservation Council. เก็บ (PDF)จากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-10-26.
62. ↑  Hansen L. P. J. A. Jacobsen and R. A. Lund (1999). "The incidence of escaped farmed Atlantic salmon, *Salmo salar* L. in the Faroese fishery and estimates of catches of wild salmon". *ICES Journal of Marine Science*. **56** (2): 200–206. doi:10.1006/jmsc.1998.0437.
63. ↑  Lee, Kessina; Windrope, Amy; Murphy, Kyle (Jan 2018). 2017 Cypress Island Atlantic Salmon Net Pen Failure: An Investigation and Review (PDF) (Report). Washington State Department of Natural Resources. pp. 1–120.
64. ↑  
"Sea Lice and Salmon: Elevating the dialogue on the farmed-wild salmon story" (PDF). Watershed Watch Salmon Society. 2004. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2012-07-13.
65. ↑  
Bravo, S. (2003). "Sea lice in Chilean salmon farms". *Bull. Eur. Assoc. Fish Pathol*. **23**: 197–200.
66. ↑  
Morton, A.; Routledge, R; Peet, C; Ladwig, A (2004). "Sea lice (*Lepeophtheirus salmonis*) infection rates on juvenile pink (*Oncorhynchus gorbuscha*) and chum (*Oncorhynchus keta*) salmon in the nearshore marine environment of British Columbia, Canada". *Canadian Journal of Fisheries and Aquatic Sciences*. **61** (2): 147–157. doi:10.1139/f04-016.
67. ↑  
Peet, C. R. (2007). *Interactions between sea lice (*Lepeophtheirus salmonis *and* Caligus clemensii*), juvenile salmon (*Oncorhynchus keta *and* Oncorhynchus gorbuscha*) and salmon farms in British Columbia* (PDF) (MSc). Victoria, British Columbia, Canada: University of Victoria. เก็บ (PDF)จากแหล่งเดิมเมื่อ 2016-10-26.
68. ↑  
Krkošek, M; Gottesfeld, A; Proctor, B; Rolston, D; Carr-Harris, C; Lewis, M.A. (2007). "Effects of host migration, diversity and aquaculture on sea lice threats to Pacific salmon populations". *Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences*. **274** (1629): 3141–9. doi:10.1098/rspb.2007.1122. PMC 2293942. PMID 17939989.
69. ↑  Morton, Alexandra. "SALMON CONFIDENTIAL: The ugly truth about Canada's open-net salmon farms" (PDF). WHAT IS AFISH FARM?. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2015-10-05. สืบค้นเมื่อ 2019-05-10.
70. ↑  
Morton, Alexandra; Routledge, Rick; Krkosek, Martin (2008). "Sea Louse Infestation in Wild Juvenile Salmon and Pacific Herring Associated with Fish Farms off the East-Central Coast of Vancouver Island, British Columbia" (PDF). *North American Journal of Fisheries Management*. **28** (2): 523–532. doi:10.1577/M07-042.1. ISSN 0275-5947. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2013-08-29.
71. ↑  
Krkosek, M.; Lewis, M. A.; Morton, A.; Frazer, L. N.; Volpe, J. P. (2006). "Epizootics of wild fish induced by farm fish". *Proceedings of the National Academy of Sciences*. **103** (42): 15506–15510. doi:10.1073/pnas.0603525103. ISSN 0027-8424.
72. ↑  Brooks, Kenneth M.; Jones, Simon R. M. (2008). "Perspectives on Pink Salmon and Sea Lice: Scientific Evidence Fails to Support the Extinction Hypothesis". *Reviews in Fisheries Science*. **16** (4): 403–412. doi:10.1080/10641260801937131.
73. ↑  Ford, Jennifer S; Myers, Ransom A (2008). "A Global Assessment of Salmon Aquaculture Impacts on Wild Salmonids". *PLoS Biology*. **6** (2): e33. doi:10.1371/journal.pbio.0060033. PMC 2235905. PMID 18271629.
74. ↑  Larkin, Kate (2010-09-03). "Canada sees shock salmon glut". *Nature News*. doi:10.1038/news.2010.449.
75. ↑  Marty, G. D.; Saksida, S. M.; Quinn, T. J. (2010). "Relationship of farm salmon, sea lice, and wild salmon populations". *Proceedings of the National Academy of Sciences*. **107** (52): 22599–604. doi:10.1073/pnas.1009573108. PMC 3012511. PMID 21149706.
76. ↑  "Analysis of Biological Networks: Transcriptional Networks - Promoter Sequence Analysis" (PDF). Tel Aviv University. เก็บ (PDF)จากแหล่งเดิมเมื่อ 2007-02-21. สืบค้นเมื่อ 2012-12-30.
77. 1 2 3  Knapp, G; Roheim, CA; Anderson, JA (2007). *Chapter 5: The World Salmon Farming Industry* (PDF). *The Great Salmon Run: Report of the Institute of Social and Economic Research*. University of Alaska Anchorage. ISBN 0-89164-175-0. เก็บ (PDF)จากแหล่งเดิมเมื่อ 2019-05-22.
78. ↑  
"Fast Growing GM Salmon Swims Close to US Markets". *The Fish Site*. 2009-02-11. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2010-02-01.
79. ↑  Medicine, Center for Veterinary. "Genetically Engineered Animals - AquAdvantage Salmon" (ภาษาอังกฤษ). FDA. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2012-12-31. สืบค้นเมื่อ 2017-06-19.
80. ↑  Devlin, R. H.; d'Andrade, M.; Uh, M.; Biagi, C. A. (2004). "Population effects of growth hormone transgenic coho salmon depend on food availability and genotype by environment interactions". *Proceedings of the National Academy of Sciences*. **101** (25): 9303–8. doi:10.1073/pnas.0400023101. PMC 438972. PMID 15192145.
81. ↑  "Fish farmer sponsors new aviary for injured eagles". *ABC News* (ภาษาอังกฤษแบบออสเตรเลีย). 2014-06-16. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2014-06-16. สืบค้นเมื่อ 2015-11-09.
82. ↑  *ASC Salmon Standard (V1.1)* (PDF). Aquaculture Stewardship Council. 2017. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2019-05-20. สืบค้นเมื่อ 2019-05-31.
83. ↑  "Salmon Aquaculture Dialogue: Benthic impacts report" (PDF). World Wide Fund for Nature. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2011-06-05.
84. ↑  "Salmon Aquaculture Dialogue: Chemical report" (PDF). World Wide Fund for Nature. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2008-08-29.
85. ↑  
"Salmon Aquaculture Dialogue: Disease report" (PDF). World Wide Fund for Nature. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2011-06-05.
86. ↑  
"Salmon Aquaculture Dialogue: Sealice report" (PDF). World Wide Fund for Nature. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2011-06-05.
87. ↑  "Salmon Aquaculture Dialogue: Escapes report" (PDF). World Wide Fund for Nature. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2008-11-20.
88. ↑  "Salmon Aquaculture Dialogue: Feed report" (PDF). World Wide Fund for Nature. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2011-06-05.
89. ↑  "Salmon Aquaculture Dialogue: Nutrient loading" (PDF). World Wide Fund for Nature. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2008-08-29.
90. 1 2  Heen, K. (1993). *Salmon Aquaculture*. Halstead Press.
91. 1 2  Sedgwick, S. (1988). *Salmon Farming Handbook*. Fishing News Books LTD.
92. ↑  Bromage, N. (1995). *Broodstock Management and Egg and Larval Quality*. Blackwell Science.
93. ↑  Mills, D. (1989). *Ecology and Management of Atlantic Salmon*. Springer-Verlag.
94. ↑  Nash, Colin E.; Waknitz, F.William (2003). "Interactions of Atlantic salmon in the Pacific Northwest". *Fisheries Research*. **62** (3): 237–254. doi:10.1016/S0165-7836(03)00063-8. ISSN 0165-7836.
95. ↑  MacCrimmon, Hugh R; Gots, Barra L (1979). *World Distribution of Atlantic Salmon, Salmo salar*. NRC Research Press.
96. ↑  "Species Fact Sheet: *Salmo salar*, Linnaeus, 1758". FAO. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2019-04-02.
97. ↑  *Integrated Annual Report 2017 - Leading the Blue Revolution* (PDF). Marine Harvest. 2018. p. 246. เก็บ (PDF)จากแหล่งเดิมเมื่อ 2019-05-22.
98. 1 2  "Species Fact Sheets: *Oncorhynchus mykiss (Walbaum, 1792)*". Rome: FAO. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2018-07-01. สืบค้นเมื่อ 2009-05-09.
99. ↑  "BC Fish Facts-Steelhead" (PDF). British Columbia Ministry of Fisheries. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2009-08-06. สืบค้นเมื่อ 2013-11-28.
100. ↑  Bullock, G. L.; Cipriano, R. C. (1990). "LSC - Fish Disease Leaflet 82. Enteric Redmouth Disease of Salmonids". U.S. Department of the Interior, Fish and Wildlife Service. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2008-06-13.
101. ↑  "Species Fact Sheet: *Oncorhynchus kisutch* (Walbaum, 1792)". FAO. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2019-04-03.
102. ↑  "Foodies...FREAK! Copper River Salmon Arrive". *Seattlest*. 2006-05-16. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2008-05-22.
103. ↑  "Alaska Statutes - Section 16.40.210.: Finfish farming prohibited". Findlaw. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2017-12-29.
104. ↑  "Species Fact Sheet: *Oncorhynchus tshawytscha* (Walbaum, 1792)". FAO. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2019-04-03.
105. 1 2 3  "Marine Aquaculture". Ministry of Fisheries (New Zealand). 2007-11-16. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2008-08-20.
106. ↑  Wassilieff, Maggy (2006-06-12). "Aquaculture: Salmon". Te Ara - the Encyclopedia of New Zealand. เก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2017-05-31.
107. ↑  "Aquaculture in New Zealand" (PDF). aquaculture.govt.nz. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิม (PDF)เมื่อ 2008-10-14.
108. ↑  "History of Ballyconneely from earliest settlers to the present day". *connemara.net*. คลังข้อมูลเก่าเก็บจากแหล่งเดิมเมื่อ 2012-02-24. สืบค้นเมื่อ 2009-05-26.
109. ↑  Newton, Chris (2013). "The Strange Case of the Disappearing Salmon". *The Trout's Tale - The Fish That Conquered an Empire*. Ellesmere, Shropshire: Medlar Press. pp. 57–66. ISBN 978-1-907110-44-3.
110. ↑  Newton, Chris (2013). "Scotland with Lions". *The Trout's Tale - The Fish That Conquered an Empire*. Ellesmere, Shropshire: Medlar Press. p. 106. ISBN 978-1-907110-44-3.
111. ↑  Newton, Chris (2013). "Falklands' Silver". *The Trout's Tale - The Fish That Conquered an Empire*. Ellesmere, Shropshire: Medlar Press. p. 153. ISBN 978-1-907110-44-3.
112. ↑  Newton, Chris (2013). "The Monsters of Kerguelen". *The Trout's Tale - The Fish That Conquered an Empire*. Ellesmere, Shropshire: Medlar Press. p. 163. ISBN 978-1-907110-44-3.
113. ↑  "Billions of jellyfish wipe out salmon farm". MSNBC. 2007-11-21. สืบค้นเมื่อ 2010-01-28.
114. ↑  "Desert salmon farming becomes reality for Dubai-based company". *The National*. 2019-03-29.

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ **การเพาะเลี้ยงวงศ์ปลาแซลมอน**

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------

* Beveridge, Malcolm (1984) Cage and Pen fish farming: Carrying capacity models and environmental impact FAO Fisheries technical paper 255, Rome.
* Bjorndal, Trond (1990) *The Economics of Salmon Aquaculture*. Wiley-Blackwell.
* Coimbra, João (2001-01-01). *Modern Aquaculture in the Coastal Zone: Lessons and Opportunities*. IOS Press. pp. 32-. ISBN 978-0-9673355-6-8.
* Harris, Graeme; Milner, Nigel (2007-03-12). *Sea Trout: Biology, Conservation and Management*. Wiley. pp. 18-. ISBN 978-1-4051-2991-6.
* Heen K. Monahan R. L. and Utter F. (1993) *Salmon Aquaculture*, Wiley-Blackwell.
* Knapp G. Roheim C. A. and Anderson J. A. (2007) The Great Salmon Run: Competition between Wild and Farmed Salmon Report of the Institute of Social and Economic Research, University of Alaska Anchorage.
* Lustig, B. Andrew; Brody, Baruch A.; McKenny, Gerald P. (2008-11-01). *Altering Nature: Volume II: Religion, Biotechnology, and Public Policy*. Springer Science & Business Media. pp. 321-. ISBN 978-1-4020-6923-9.
* Pomeroy R. Bravo-Ureta B. E. Solis D. and Johnston R. J. (2008) "Bioeconomic modelling and salmon aquaculture: an overview of the literature" International Journal of Environment and Pollution **33**(4) 485-500.
* Quinn, Thomas P. (2005). *The Behavior and Ecology of Pacific Salmon and Trout*. American Fisheries Society. pp. 18-. ISBN 978-0-295-98457-5.
* British Columbia Salmon Farming Association, "Did you Know"  เก็บถาวร 2010-08-17 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* BC Salmon Farmers Association เก็บถาวร 2011-04-23 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน - Trade association representing salmon aquaculture industry in British Columbia, Canada.
* CAIA - Canadian Industry Aquaculture Association Canadian association representing all salmon farms in Canada.
* Creating Standards for Responsibly Farmed Salmon - documents from the Salmon Aquaculture Dialogue, a "multi-stakeholder roundtable" led by the World Wildlife Fund
* Watershed Watch Salmon Society
* Positive Aquaculture Awareness Independent association which promotes salmon farming in British Columbia, Canada.
* What about this fish? - Video extract from *Harvest of Fear*.