ลักษณะอักษรไทยที่ใช้ในจารึก
**จารึกหลักที่ 1** หรือ **จารึกพ่อขุนรามคำแหง** เป็นศิลาจารึกที่บันทึกเหตุการณ์ประวัติศาสตร์สมัยกรุงสุโขทัย ศิลาจารึกนี้ เจ้าฟ้ามงกุฎฯ (ต่อมาคือพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว) ขณะผนวชอยู่เป็นผู้ทรงค้นพบเมื่อวันกาบสี ขึ้น 8 ค่ำ เดือน 3 จ.ศ. 1214 ตรงกับวันศุกร์ที่ 17 มกราคม ค.ศ. 1834 หรือ พ.ศ. 2376 ณ เนินปราสาทเมืองเก่าสุโขทัย อำเภอเมืองสุโขทัย จังหวัดสุโขทัย มีลักษณะเป็นหลักสี่เหลี่ยมด้านเท่า ทรงกระโจม สูง 111 เซนติเมตร หนา 35 เซนติเมตร เป็นหินทรายแป้งเนื้อละเอียด มีจารึกทั้งสี่ด้าน ปัจจุบันเก็บอยู่ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร กรุงเทพมหานคร

เนื้อหาของจารึกแบ่งได้เป็นสามตอน ตอนที่หนึ่ง บรรทัดที่ 1 ถึง 18 เป็นการเล่าพระราชประวัติพ่อขุนรามคำแหงมหาราชตั้งแต่ประสูติจนเสวยราชย์ ใช้คำว่า "กู" เป็นหลัก ตอนที่ 2 ไม่ใช้คำว่า "กู" แต่ใช้ว่า "พ่อขุนรามคำแหง" เล่าถึงเหตุการณ์และธรรมเนียมในกรุงสุโขทัย และตอนที่สาม ตั้งแต่ด้านที่ 4 บรรทัดที่ 12 ถึงบรรทัดสุดท้าย มีตัวหนังสือต่างจากตอนที่ 1 และ 2 จึงน่าจะจารึกขึ้นภายหลัง เป็นการสรรเสริญและยอพระเกียรติพ่อขุนรามคำแหง และกล่าวถึงอาณาเขตราชอาณาจักรสุโขทัย

จารึกได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกความทรงจำแห่งโลกเมื่อปี พ.ศ. 2546 โดยยูเนสโกบรรยายว่า "[จารึกนี้] นับเป็นมรดกเอกสารชิ้นหลักซึ่งมีความสำคัญระดับโลก เพราะให้ข้อมูลอันทรงค่าว่าด้วยแก่นหลักหลายประการเกี่ยวกับประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมโลก ไม่เพียงแต่บันทึกการประดิษฐ์อักษรไทยซึ่งเป็นรากฐานแห่งอักษรที่ผู้คนหกสิบล้านคนใช้อยู่ในประเทศไทยปัจจุบัน การพรรณนาสุโขทัยรัฐไทยสมัยศตวรรษที่ 13 ไว้โดยละเอียดและหาได้ยากนั้นยังสะท้อนถึงคุณค่าสากลที่รัฐทั้งหลายในโลกทุกวันนี้ร่วมยึดถือ"

มีการตั้งคำถามเกี่ยวกับความเชื่อถือได้ของบางส่วนหรือทั้งหมดของศิลาจารึกดังกล่าว พิริยะ ไกรฤกษ์ นักวิชาการที่สถาบันไทยคดีศึกษา ออกความเห็นว่า การใช้สระในศิลาจารึกนี้แนะว่าผู้สร้างได้รับอิทธิพลมาจากระบบพยัญชนะยุโรป เขาสรุปว่าศิลาจารึกนี้ถูกบางคนแต่งขึ้นในรัชกาลที่ 4 หรือไม่นานก่อนหน้านั้น นักวิชาการเห็นต่างกันในประเด็นว่าด้วยความน่าเชื่อถือของศิลาจารึกนี้ ผู้ประพันธ์บางคนอ้างว่ารอยจารึกนั้นเป็นการแต่งขึ้นในคริสต์ศตวรรษที่ 19 ทั้งหมด บ้างอ้างว่า 17 บรรทัดแรกนั้นเป็นจริง บ้างอ้างว่ารอยจารึกนั้นพระยาลือไทยทรงแต่งขึ้น นักวิชาการไทยส่วนใหญ่ยังยึดถือความน่าเชื่อถือของศิลาจารึกนี้ รอยจารึกดังกล่าวและภาพลักษณ์ของสังคมสุโขทัยในจินตนาการยังเป็นหัวใจของชาตินิยมไทย และไมเคิล ไรท์ นักวิชาการชาวอังกฤษ เสนอแนะว่าศิลาจารึกดังกล่าวอาจถูกปลอมขึ้น ทำให้เขาถูกขู่ด้วยการเนรเทศภายใต้กฎหมายหมิ่นพระบรมเดชานุภาพของไทย

ส่วนจิราภรณ์ อรัณยะนาค เขียนบทความแสดงทัศนะว่า ศิลาจารึกหลักที่ 1 ได้ผ่านกระบวนการสึกกร่อนผุสลายมาเป็นเวลานานหลายร้อยปี ใกล้เคียงกับศิลาจารึกหลักที่ 3 หลักที่ 45 และหลักที่กล่าวถึงชีผ้าขาวเพสสันดร ไม่ได้ทำขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 4

อ้างอิง
-------

1. 1 2 3 4  จารึกพ่อขุนรามคำแหง เก็บถาวร 2015-09-24 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน. ฐานข้อมูลจารึกในประเทศไทย ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน). สืบค้น 10 เมษายน 2557.
2. ↑  "17 มกราคม วันพ่อขุนรามคำแหงมหาราช". มหาวิทยาลัยรามคำแหง. สืบค้นเมื่อ 17 มกราคม 2555. `{{cite web}}`: ตรวจสอบค่าวันที่ใน: `|accessdate=` (help)
3. 1 2  The King Ram Khamhaeng Inscription. UNESCO
4. ↑  Centuries-old stone set in controversy, *The Nation*, Sep 8, 2003
5. ↑  *The Ramkhamhaeng Controversy: Selected Papers*. Edited by James F. Chamberlain. The Siam Society, 1991
6. ↑  *Intellectual Might and National Myth: A Forensic Investigation of the Ram Khamhaeng Controversy in Thai Society*, by Mukhom Wongthes. Matichon Publishing, Ltd. 2003.
7. ↑  *Seditious Histories: Contesting Thai and Southeast Asian Pasts*, by Craig J. Reynolds. University of Washington Press, 2006, p. vii
8. ↑  จารึกพ่อขุนรามคำแหง "ไม่ปลอม" : จากมุมมองของนักวิทยาศาสตร์

แหล่งข้อมูลอื่น
---------------


วิกิซอร์ซ มีงานต้นฉบับเกี่ยวกับ:
**ศิลาจารึกสุโขไท** 

วิกิมีเดียคอมมอนส์มีสื่อที่เกี่ยวข้องกับ **จารึกพ่อขุนรามคำแหง**

* บทความศิลาจารึก เว็บจังหวัดสุโขทัย เก็บถาวร 2009-06-26 ที่ เวย์แบ็กแมชชีน
* จารึกในประเทศไทย ศูนย์มานุษวิทยาสิรินธรฯ

| * ด
* ค
* ก
พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร |
| --- |
| อาคารจัดแสดง | หมู่พระวิมาน • พระที่นั่งอิศราวินิจฉัย • พระที่นั่งพุทไธสวรรย์ • พระที่นั่งศิวโมกข์พิมาน • พระที่นั่งอิศเรศราชานุสรณ์ • พระที่นั่งคชกรรมประเวศ • พระที่นั่งมังคลาภิเษกและพระที่นั่งเอกอลงกฎ • ตำหนักแดง • เก๋งนุกิจราชบริหาร • ศาลาสำราญมุขมาตย์ • ศาลาลงสรง • โรงราชรถ |  |
| โบราณวัตถุที่สำคัญ | พระพุทธสิหิงค์ • ศิลาจารึกหลักที่ 1 • พระที่นั่งราเชนทรยาน • พระมหาพิชัยราชรถ • พระเวชยันตราชรถ • ราชรถน้อย • พระยานมาศสามลำคาน • ส่วนองค์ท่อนบนของพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร |

| * ด
* ค
* ก
ความทรงจำแห่งโลกของประเทศไทย |
| --- |
| 
* จารึกพ่อขุนรามคำแหง
* เอกสารสำคัญทางประวัติศาสตร์ของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวฯ
* จารึกวัดโพธิ์
* บันทึกการประชุมของสยามสมาคมในพระบรมราชูปถัมภ์ฯ
* ฟิล์มกระจกหลวงและภาพต้นฉบับ
* คัมภีร์ใบลานเรื่องตำนานพระธาตุพนม

 | ตราสัญลักษณ์มรดกความทรงจำแห่งโลก |
| 
ระดับประเทศ
อุทยานประวัติศาสตร์
อุทยานแห่งชาติ
เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า
เขตห้ามล่าสัตว์ป่า
ระดับโลก
แหล่งมรดกโลกในไทย
มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของไทย
พื้นที่ชุ่มน้ำแรมซาร์ในไทย
พื้นที่สงวนชีวมณฑลโลกในไทย
อุทยานธรณีโลกในไทย
 |