recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Уэ́йн Ду́глас Гретски** (англ. Wayne Douglas Gretzky; зод. 26 январ 1961, Brantford[d], Унторию) — хоккейбози Конодогӣ, ҳуҷумкунандаи марказӣ.

Зиндагинома
-----------

Аз 6-солагӣ хоккейбозӣ кардааст; аз соли 1978 ҳунарнамоӣ дар дастаи «Эдмонтон Ой-лерз» ва аз соли 1976 дар Лигаи миллии хоккей (NHL)-и Конодо. Дар ҳайати он солҳои 1984, 1985, 1987, 1988 барандаи Ҷоми Стенли шуд. Пас аз тарки «Эдмонтон Ойлерз» дар дастаҳои «Лос-Анҷелес Кингз» (1989-96) ва «Ню-Йорк Рейндҷерс» (1996-99) ҳунарнамоӣ кард. Дар чандин мусобиқа бо ширкати «Тамоми ситораҳо»-и Лигаи миллии хоккейи Конодо ҳунарнамоӣ кардааст. 61 маротиба дар ҳайати дастаи мунтахаби Конодо бозӣ карда, ба дарвозаи рақибон 34 гол задааст. Дорандаи медалҳои биринҷии чемпионатҳои ҷаҳон дар солҳои 1978, 1992. Солҳои 1984, 1987, 1991 ғолиби мусобиқаи Ҷоми Конодо. Барандаи ҷоизаи тилоии Бозиҳои олимпӣ (1998). Дар хоккейи Конодо маҷмӯан 61 рекорд нишон додааст. Дар 21 мавсими хоккейи ҳирфаӣ 1075 гол зада, 2299 партофта (пас)-и самарабахш додааст. Нуҳ бор ҷоизаи «Ҳорт Трофи» (барои арзишмандтарин бозигари мав-сим) ва даҳ бор ҷоизаи «Арт Росс Трофи» (барои беҳтарин голзан)-ро гирифтааст. Аз соли 2002 — мураббӣ.

Эзоҳ
----

1. ↑   (ингл.)
2. 1 2  Encyclopædia Britannica (ингл.)
3. 1 2  Энциклопедия Брокгауз (нем.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag

Адабиёт
-------

* Гретски Вийн Дуглас // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.

**Lua error in Модул:External\_links at line 153: attempt to call field 'getWikidataRefHtml' (a nil value).**
**Гамма-табобат**, **кюри-табобат** — як тарзи шуоъшифоӣ, ки бо истифода аз ғаммаафканиши изотопҳои радиоактив (CO60, Cs137, Ra226, Ta182, Jr192 ва ғайра) сурат мегирад. Гамма-табобат бо мақсади хароб сохтан ё боздоштани рушди ҳуҷайраҳои омос истифода мешавад. Ҳангоми ғамма-табобат ба бофтаҳои солим зиён намерасад. Вобаста ба ҷойгоҳ, паҳншавӣ ва сохтори ҳистологии омос усулҳои тамосӣ ва фосилавии ғамма-табобатро кор мефармоянд. Ҳангоми ғамма-табобати тамосӣ мавод (препаратҳо)-и радиоактив ба бофтаҳо бевосита тамос доранд ё аз онҳо 1–2 см дуртар ҷой мегиранд.

Гамма-табобати тамосӣ се навъ мешавад: аппликатсиявӣ, дохилибофтаӣ ва дохилиҷавфӣ. Ҳангоми ғамма-табобати аппликатсиявӣ маводди радиоактивро аз рӯйи тартиби муайян дар аппликатор ҷой медиҳанд. Аппликаторро барои ҳар бемор алоҳида аз пластмасса ё ашёи дигар месозанд. Бо ин мақсад лавҳачаи ғафсиаш 1 см ба муддати 5–10 дақ. дар оби гарм (тақр. 40°С) нигоҳ дошта мешавад. Сипас онро аз об берун оварда мехушконанд ва ба мавзее, ки бояд бо шуоъ дармон шавад, тавре мегузоранд, ки билкулл қолиби онро гирад. Баъди шах шудани аппликатор ба он маводди радиоактивро устувор сохта, мавриди истифода қарор медиҳанд. Бо мақсади муҳофизат аз таъсири афканишот болои аппликатор бо сурби ғафсиаш 3–4 мм пӯшонида мешавад. Табобат ҳамарӯза 3–12 соат (7–12 рӯз) давом мекунад. Ин роҳи ғамма-табобатро барои муолиҷаи саратони пӯст, лаб, ангиома ва ғ. истифода мебаранд. Ҳангоми ғамма-табобати дохилибофтаӣ маводди радиоактив ба воситаи сӯзанҳои махсус бевосита ба омос фиристода мешаванд. Қабл аз истифода сӯзанро меҷӯшонанд. Ҷойи муолиҷа беҳис карда мешавад. Чунин усули ғамма-табобат барои муолиҷаи саратони пӯст, рӯй, лаб, пилк, забон, мақъад ва ғ. нафъ дорад. Ҳангоми ғамма-табобати дохилиҷавфӣ маводди радиоактивиро ба воситаи зонд, баллон ё аппликаторҳои резинӣ равона месозанд. Дуруст ҷойгир шудани мавод тариқи рентгенографӣ назорат карда мешавад. Онро бо мақсади табобати саратони сурхрӯда, гулӯ, гарданаву танаи бачадон, пешобдон ва рӯдаи рост истифода мекунанд. Гамма-табобати фосилавӣ ба воситаи ғамма-дастгоҳҳо сурат мегирад. Ҳангоми он манбаи афканишотро аз бофтаҳо 6–100 см дуртар нигоҳ медоранд. Асосан барои илоҷи омосҳои амиқ ҷойгирифта ба кор бурда мешавад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Лучевая терапия в лечении рака: практическое руководство для врачей (тарҷ. аз англ.). М. 2000;
* Труфанов Г. Е. Асатурян М. А. Жаринов Г. М. Лучевая терапия. М. 2007.

Сарчашма
--------

* Гамма-табобат // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Муаззама Аҳмадова** (20 феврали 1952, Қалъачаи Мазор, Исфара — 5 феврали 1988) — нависанда ва рӯзноманигори тоҷик.

Зиндагинома
-----------

Муаззама Аҳмадова 20 феврали соли 1952 дар деҳаи Қалъачаи Мазори ноҳияи Исфара ба дунё омадааст. Донишкадаи омӯгории Хуҷандро хатм карда дар зодгоҳаш ҳамчун муаллимаи фанни ҷуғрофия дар мактаби таҳсилкардааш дарс додааст. Меҳри эҷодкорӣ дар риштаи адабиёт, навиштани ҳикояву мақоланависӣ, ӯро дар ибтидои солҳои 80-ум ба шаҳри Душанбе овард, Духтари эҷодкори боистеъдодро аввало ба сифати мухбири рӯзномаи "Комсомоли Тоҷикистон" ва сипас мухбири рӯзномаи "Адабиёт ва санъат"ба кор қабул карданд.
Аввалин ҳикояҳояш дар рӯзномаҳои "Комсомоли Тоҷикистон", "Адабиёт ва санъат" маҷаллаҳои "Садои Шарқ" ва "Занони Тоқикистон" нашр шудаанд.

Муаззама Аҳмадова муаллифи ягона маҷмӯаи ҳикояҳо "Соҳиби аспи сафед" (1986) мебошад, ки аз ҷониби коршиносон ва хонандагон шостаи таҳсин шуда буд. Дар адабиёти гузашта номҳои занон ҳамчун шоирони боистеъдод ба монанди Робия, Маҳастӣ, Зебуниссо номбар шудаанд, вале зани нависанда номбар нашудааст. Адибони Тоҷикистон Муаззамаро ояндаи нахустин зани нависанда мепиндоштанд. Афсус, ки Муаззама Аҳмадова хеле ҷавон ин дунёро падруд намуд.

Эзоҳ
----

1. ↑  АХМАДОВА Муаззама. 5 Декабри 2016 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 7 феврали 2009.
2. ↑  нусхаи бойгонӣ. 5 Декабри 2016 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 6 июли 2009.
**Моҳларойим Нодира** (1792, Андиҷон — 1842, Қӯқанд) — шоири порсигӯ ва узбакигӯйи Осиёи Миёна, ки дар сурудаҳои форсии худ бештар **Макнуна** ва дар сурудаҳои узбакиаш маъмулан **Нодира** ва **Комила** тахаллус мекард

Зиндагинома
-----------

Аз оилаи ашроф. Завҷаи Умархони Амирӣ (1809—1922). Ба узбакӣ ва тоҷикӣ шеър мегуфт. Шеърҳои тоҷикиашро бо тахаллуси «Макнуна» ё «Комила» менавишт. Баъд аз вафоти Умархон писари 14-солаи ӯ Муҳаммадалихон ба тахт нишаст. Лекин давлатро асосан Нодира идора мекард. Ӯ барои ривоҷи фарҳангу ҳунар кӯшиш кард. Ба дарбори худ шоирон, олимон ва аҳли ҳунарро гирд оварда, бозорҳо, масҷидҳо, корвонсаройҳо ва мадрасаҳои нав бино намуд.

Соли 1842 амири Бухоро Насруллоҳ ба Хӯҷанд ҳуҷум карда, Нодира ва писарони ӯро ба қатл расонд. Ашъори Нодира ки дар пайравии устодони шеъри форс-тоҷик ва узбак эҷод шудаанд, дорои мазмуни иҷтимоӣ ва бадеияти баланд аст. Девони мукаммали Нодира дар Музеи давлатии ба номи Алишери Навоии АФ РСС Узбакистон маҳфуз аст.

Дар фонди Институти шарқшиносии АФ Узбакистон боз як девони Нодира нигоҳ дошта мешавад, ки аз 333 ғазал иборат буда, бо тахаллуси «Макнуна» навишта шудааст. 10 ҳазор мисраъ шеърҳои лирикии шоира то ба мо расидааст. Зебоӣ, муҳаббати самими, ғаму ғӯссаи рӯзгор, орзӯҳо умеди занон мавзӯи эҷодиёти шоира аст. Нодира фазилати олитарини инсонро дар вафодорӣ мебинад.

Эзоҳ
----

1. 1 2 3 4  *Swartz A.* Open Library (ингл.) — 2007.
2. 1 2 3 4  Faceted Application of Subject Terminology

Адабиёт
-------

* Нодира // Лениннома — Муҳит. — Д. : СИЭСТ, 1983. — (Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] /  сармуҳаррир А. С. Сайфуллоев ; 1978—1988, ҷ. 4).

Пайвандҳо
---------

* Nodira. Devon (1963). *n.ziyouz.com*.  Ziyo istagan qalblar uchun! - Kutubxona. 15 марти 2022 санҷида шуд.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода | 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* GND: 115905200X
* ISNI: 0000 0000 3879 4097
* LCCN: no92010227
* NTA: 326808175
* SUDOC: 126640882
* VIAF: 53716922
* WorldCat VIAF: 53716922

 |

 |
**Заробиддин Файзуллозода** (*Файзуллозода Заробиддин Қудрат*; зод. 13 феврали 1965, ноҳияи Фархор) — ходими давлатӣ, Вазири саноат ва технологияҳои нави Ҷумҳурии Тоҷикистон (2019—2020).

Зиндагинома
-----------

Заробиддин Файзуллозода 13 феврали 1965 дар ноҳияи Фархори вилояти Хатлон таваллуд шудааст. Соли 1982 Донишкадаи политехникии Тошкакдро бо ихтисоси нафту газ хатм кардааст.

Конрома
-------

Фаъолияти кориашро соли 1987 ҳамчун ёрдамчии пармагари дараҷаи III сохтмони асосии Идораи коркарди нафти «Ҷаркурганнефт» оғоз намуда, минбаъд то соли 1997 дар вазифаҳои ёрдамчии пармагари дараҷаи IV, Ёрдамчии пармагари дараҷаи V, устои бригада дар иттиҳодияи истеҳсолии «Тоҷикнафт», устои қитъаи сохтмонии Раёсати Сохтмонии «Монолит-3», Сардори сехи қолибгарии кооперативи истеҳсолии «СН» дар назди заводи конструксияҳои оҳану бетонии № 3, Нозири техникии кӯҳии дараҷаи I дар ташкилотҳои ҷустуҷӯии геологӣ ва саноати коркарди нафту газ, сардори нозироти техникии кӯҳии байнивилоятӣ доир ба назорат дар ташкилотҳои ҷустуҷӯии геологӣ ва саноати коркарди нафту гази Кумитаи назорати давлатии бехатарии корҳо дар саноат ва соҳаи кӯҳкории назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон кор кардааст.

Аз соли 2000 то соли 2017 дар вазифаҳои муовин ва муовини аввали Раиси Кумитаи назорати давлатии бехатарии корҳо дар саноат ва соҳаи кӯҳкории назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, муовини вазири энергетикаи Ҷумҳурии Тоҷикистон, муовини вазири энергетика ва саноати Ҷумҳурии Тоҷикистон, муовини вазири энергетика ва захираҳои оби Ҷумҳурии Тоҷикистон, муовини якуми вазири саноат ва технологияҳои нави Ҷумҳурии Тоҷикистон ва муовини Раиси вилояти Суғд фаъолият намудааст.

Аз соли 2017 то соли 2019 дар вазифаи Сардори Саридораи геологияи назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон кор кардааст.

Аз соли 2019—2020 вазири саноат ва технологияҳои нави Ҷумҳурии Тоҷикистон буд.

Эзоҳ
----

1. ↑  *Президенти Тоҷикистон.* Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи вазири саноат ва технологияҳои нави Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин намудани Файзуллозода З.Қ.. *president.tj*. 22 ноябри 2021 санҷида шуд.
2. ↑  *Президенти Тоҷикистон.* Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи аз вазифаи Вазири саноат ва технологияҳои нави Ҷумҳурии Тоҷикистон озод намудани Файзуллозода З.Қ.. *president.tj*. 22 ноябри 2021 санҷида шуд.
**Бордон**, **борҷома** — василаест (монанди халта, хӯрҷин, ҷувол, бӯхча, баста, лаълӣ ва ғ.), ки чизҳои хурду калон ва ашёи рӯзгорро ба дарунаш ҷой мекунанд, то нигоҳдорӣ ва кашондани он мувофиқтар гардад.

Маъмулан фурӯшанда чизҳои фурӯхташударо дар бордон гузошта, ба харидор месупорад. Носири Хусрав дар «Сафарнома»-аш гуфтааст: «Дар бозори он ҷо аз баққол ва аттор ва пилакор ҳар чӣ фурӯшанд, бордони он аз худ бидиҳанд». Вобаста ба ҳаҷму миқдори бор бордон хурд ва калон мешавад. Бордонҳои нисбатан хурд бастае дар лаган, бӯхча, дастархон ва ғайра мебошанд, ки одатан онро ба маъракаҳо мебаранд. Борҳои ҳаҷман калонтарро дар сандуқ, ҷомадон, хум, кӯза, борҷомаву қуттиҳои картонию селофанӣ ҷой медиҳанд, то ки аз макон ба маконе бурдани онҳо осонтар шавад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бордон / Р. Раҳмонӣ // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Юрий Владимирович Комаровский** (таваллуд 18 июли 1952) — сиёсатмадори рус, сардори маъмурияти Округи Мухтори Ненетс дар солҳои 1991-1996.

Зиндагинома
-----------

Дар шаҳри Облучеи кишвари Хабаровск дар оилаи коргар таваллуд шудааст. Хатмкардаи Донишкадаи муҳандисони роҳи оҳани Хабаровск (1974). Аз соли 1974 то соли 1976 дар сафи Артиши Шӯравӣ хидмат кардааст.

Фаъолияти сиёсӣ
---------------

### Дар округи автономии Ненетс

Мохи марти соли 1990 вакили Шӯрои округи Ненетс интихоб шуд. Аз моҳи майи соли 1990 то соли 1991 — муовини раиси комиҷроияи шаҳри Нарян Мар .

30 ноябри соли 1991 бо фармони президент сардори маъмурияти Округи мухтори Ненетс таъин шуд. Дар моҳи апрели соли 1993 Юрий Комаровский аз вазифаи роҳбари маъмурият истеъфо дод, ки онро президент Елтсин 16 апрели соли 1993 қабул кард . Вале баъд уро боз сардори идора таъин карданд. Бо фармони Комаровский аз 24 декабри соли 1993 вазифаи губернатори Округи Мухтори Ненетсро дар Округи Мухтори Ненетс ҷорӣ намуд , ки тағйироти сохтори мақомоти округ, пайдоиши институти ноиб-губернаторҳоро дар назар дошт  .

Соли 1994 Юрий Комаровский кӯшиш кард, ки дар бораи вуруди мустақими ин округ ба Федератсияи Русия раъйпурсӣ гузаронад. Қарор дар бораи раъйпурсӣ бо фармони раисиҷумҳури Русия Борис Елтсин бекор карда шуд .

Аз соли 1995 Юрий Комаровский раиси шӯрои бахши минтақавии Ҷунбиши мо – Россия дар Округи мухтори Ненетс буд  .

12 декабри соли 1993 ҳамроҳ бо Л.И.Саблин дар ҳавзаи интихоботии думандатии Ненетс №83 вакили Шӯрои Федератсияи Федератсияи Русия интихоб шуд. Дар аввал ӯ узви Кумитаи оид ба корҳои федератсия, шартномаи федералӣ ва сиёсати минтақавӣ, аз апрели соли 1994 узви Кумитаи Шӯрои Федератсия оид ба корҳои халқҳои шимолӣ ва бумӣ буд. Аз январ то феврали соли 1996 аз рӯи вазифа узви Шӯрои Федератсия, узви Кумитаи илм, фарҳанг, маориф, тандурустӣ ва экология буд.

22 феврали соли 1996 бо фармони Президенти Федератсияи Русия бо хоҳиши худаш аз вазифаи роҳбари маъмурияти Округи Мухтори Ненетс озод карда шуд . Моҳи декабри ҳамон сол ӯ ба мақоми раиси округ номзад шуд, аммо ҳамагӣ 15%-и овозҳоро гирифта, интихоб нашуд.

### Дар вилояти Москва

Аз марти соли 1997 то ноябри соли 2005 - сардори маъмурияти шаҳри Вереяи ноҳияи Наро-Фомински вилояти Маскав. Моҳи ноябри соли 2005 раиси шаҳраки Верея интихоб шуд.

Дар моҳи октябри соли 2009 раиси Шӯрои депутатҳои шаҳраки Верея интихоб шуд, вакили Шӯрои вакилони ноҳияи Наро-Фоминск мебошад. Аз соли 2009 директори Осорхонаи таърихии кишваршиносии Верея  буд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Указ Президента РФ от 16.04.1993 n 447 о Главе администрации Ненецкого автономного округа
2. ↑  Ненецкий автономный округ — 70 лет
3. ↑  Неравнодушный взгляд со стороны. 18 марти 2022 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 25 октябри 2018.
4. ↑  Комаровский Юрий Владимирович. 18 марти 2022 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 4 марти 2016.
5. ↑  Указ Президента РФ от 22.02.1996 n 264 о Комаровском Ю. В.
6. ↑  Комаровский Юрий Владимирович. 18 марти 2022 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 14 сентябри 2017.
**Ю́рий Петро́вич Вла́сов** (5 декабр 1935, Макиивка[d], Вилояти Донетск — 13 феврал 2021, Маскав) — вазнбардори рус, нависанда ва ходими ҷамъиятӣ; Устоди хидматнишондодаи варзиши ИҶШС (1959).

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи Академияи ҳарбии ҳавоӣ ва муҳандисии ба номи Н. Е. Жуковский (1959). Чемпиони ҷаҳон (1959, 1961-63), Аврупо (1959-64), ИҶШС (1959-63) дар вазни сангин. Чемпиони Бозиҳои олимпии 1960: дар як рӯз дар навъи сеҳарба се бор рекорди ҷаҳонӣ гузошт (537,5 кг) ва унвони беҳтарин варзишгари Олимпиадаро ба даст овард. Барандаи медали нуқраи Бозиҳои олимпӣ (1964). Дар маҷмӯъ 29 рекорди ҷаҳонӣ гузоштааст (1957-67). Солҳои 1987-88 сарвари Федератсияи гимнастикаи варзишии ИҶШС буд.

Осори адабӣ
-----------

Осори адабии Юрий Власов аслан ба мавзӯъҳои равоншиносии шахсият ва варзиш марбут аст. «Пирӯзӣ бар хештан» (1964), «Ноҳияи вижаи Чин» (1972), «Ҳақиқати неру» (1984) аз таълифоти маъруфи ӯянд.

Фаъолияти сиёсӣ
---------------

Дар охири солҳои 80 — миёнаҳои солҳои 90 садаи XX рӯ ба сиёсат овард.

Эзоҳ
----

1. 1 2 3 4  Власов Юрий Петрович // Большая советская энциклопедия (рус.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
2. 1 2  Sports-Reference.com (ингл.)
3. 1 2  World champion weightlifter Yuri Vlassov
4. 1 2

Сарчашма
--------

* Власов Юрий Петрович // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Зарриншаҳр** ( форсӣ: زرين شهر‎ , инчунин ба забони румӣ чун **Zarīn Shahr;** Ҳамчунин **Qal'eh Rīz,** **Rīz-д Lanjān** ва **Rīz)** маълум аст - шаҳр ва пойтахти Шаҳристони Линҷон, Устони Исфаҳони, Эрон аст. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 55,984 нафар, дар 15,154 оила буд. Он дар ҷанубу ғарби Исфаҳон ҷойгир аст.

Ном
---

То солҳои 70-ум Зарриншаҳр бо номи Ризе Ленҷон (ё танҳо Риз барои мардуми маҳаллӣ) маъруф буд. Дар натиҷаи қабули қарорҳои бюрократӣ номи шаҳр ба Зарриншаҳр тағир ёфт. Маълум нест, ки то кадом андоза бо аҳолии маҳаллӣ дар ин масъала машварат карда шудааст. Ба ҳар ҳол ба назар мерасидад, ки сокинон ӣо ин тағйирот муросо кардаанд, зеро "riz" ба маънои забони порсӣ хурд аст.

Ҷуғрофия ва иқлим
-----------------

Зарриншаҳр дар дашти сераҳолии Заядеҳ Руд (ё дарёи Заядеҳ ), на он қадар дур аз қаторкӯҳҳои Загрос ҷойгир аст. Иқлими он муътадил аст, чор фасли сол мунтазам ба таври равшан фарқ мекунанд. Шаҳр дар як сол чанд бориши барфро эҳсос мекунад, аммо борон камбориш аст. Тобистон иқлими он гарм аст ва дар баъзе рӯзҳо ҳарорат метавонад 36 дараҷа гарм шавад. Аммо тобистон аз сабаби набудани намӣ ва шабона ҳарорати паст хеле гуворо аст. Сокинон шабона баъди хӯроки шом, ё баъд аз чойи наҳорӣ соҳили дарё мераванд.

Аҳолӣ
-----

Зарриншаҳр тақрибан 55,000 нафар аҳолӣ дорад. Ду гурӯҳи асосӣ форсҳо мебошанд, ки ҳадди аққал аз асри XII мелодӣ зиндагӣ макардаанд ва туркҳои озарӣ, дар асри XVII аз ҷониби ҳокимони Сафавӣ маҷбур буданд дар Риз қарор гиранд.

Дар 30 соли охир мардум аз қисматҳои мухталифи Эрон ба Зарриншаҳр барои кор кардан дар фабрикаи пӯлодгудозӣ (Зобе оҳан) кӯчиданд. Гурӯҳи ягонаи муҳоҷирон аз Бахтиёриҳо аз устони ҳамсояи Устони Чаҳормаҳол ва Бахтиёрӣ мебошанд. Дуюмин гуруҳи бузургтарин аз Устони Хӯзистон пас аз оғози ҷанги Эрон ва Ироқ дар соли 1980 кӯчидаанд. Аксари ин қавмҳо дар бошишгоҳҳои муҳоҷирин, воқеъ берун аз шаҳр, ҷойгир шуданд ва аксарияти онҳо пас аз оташбас ба хона баргаштанд. 

*

Варзиш
------

Зарриншаҳр дастаҳои гӯштини юнонӣ ва румӣ дорад, ки дар сатҳи миллӣ рақобатпазиранд.

Нигораҳо
--------

Табиати Зарриншаҳр 

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Сарчашмаҳо
----------

* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Эзоҳ
----

1. ↑  Ghaderi, Sasan 1378 Lenjan. Isfahan: Range-Ab, p17
2. 1 2  Ghaderi, Sasan 1378 Lenjan. Isfahan: Range-Ab, 27

  



| Шаҳрҳои устони Исфаҳон |
| --- |
| Ардистон | Исфаҳон | Ноин | Наҷафобод | Натанз | Муборака | Симерум | Фаридуншаҳр | Фаловарҷон | Кошон |Хур | Хумийнӣшаҳр | Хонсор | Чодигон | Шаҳризо |
**Абдулатиф Кироми Бухороӣ** (форсӣ: کرام بخارایی‎; Бухоро — Бухоро) — шоири тоҷик садаи XVII.

Зиндагинома
-----------

Киром дар Бухоро ба камол расид. Вале аз беқадрию хору зориаш ҷилои Ватан карда, дар оварагию дарбардарӣ умр ба сар бурд. Ниҳоят пас аз саргардониҳои зиёд боз ба Бухоро баргашт.

Абдулатиф Кироми Бухороӣ дар шаҳри Бухоро таваллуд ёфта аст. Абдулатиф овони ҷавониро дар зодгоҳаш гузаронида, дар ҳамин ҷой касби камол кардаву ба сухангӯйӣ пардохта аст. Вай аз суханварони муосири Сайидои Насафӣ буда, дар ҷодаи шеъру шоирӣ Бедил ва Соибро пайгирӣ намуда аст. Аз ҷараёни минбаъдаи ҳаёти шоир то ин дам маълумоти дигаре дастрас нагардида аст.

Кироми Бухороӣ ҳамчун устоди ғазал маъруфу машҳур гардида, аз ӯ девони мукаммали ғазалиёт ба мерос мондааст. Аз ин девони шоир чанде нусхаи мураттаби хаттӣ, ҳамчунин иддае аз ғазалҳои алоҳидаи ӯ дар дохили баёзу мунтахабот боқӣ монда аст.

Аз ғазалиёт
-----------

> Омехта бо хок зи ҳастӣ бадани мо,  
> 
> Чун ғунча зи зун рехта ранги чамани мо.  
> 
> Чун реги равон пешаи мо хонабадӯшист,  
> 
> Осоиши манзил набувад дар ватани мо.  
> 
> Мо фикри таманнои хатти сабзи ту кардем,  
> 
> Баргест хазондида баҳори чамани мо.  
> 
> Моро ҳаваси сайри гулистон касе нест,  
> 
> Аз атласи гул дӯхта шуд пираҳани мо.  
> 
> Азбаски ба дил завқи тамошои ту дорем,  
> 
> Чун дом бувад чашм саропо ватани мо.  
> 
> Хар гоҳ ки кардем ҳавои лаби лаълаш,  
> 
> Гулрехта чун ғунча, Киром, аз даҳани мо.
> 
>

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Саъдиев С. Адабиёти тоҷик дар асри XVII, Душанбе. 1985
* Гулшани Адаб. ҷилди IV, Душанбе, «Ирфон», 1977
**Анвар Мақсудӣ** (*Мақсудов Анвар Темурович*; зод. 3 марти 1964, Ленинобод, ҶШС Тоҷикистон, ИҶШС) — физикдон, номзади илмҳои физикаву математика, дотсент, Аълочии маорифи Тоҷикистон.

Зиндагинома
-----------

Мақсудов Анвар Темурович 3 марти соли 1964 дар шаҳри Хуҷанди вилояти Суғд, дар оилаи зиёӣ ба дунё омадааст.
Соли 1984 ба Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин дохил шуда, онро соли 1989 бо ихтисоси физика ва математика ба итмом расонида, соҳиби дипломи аъло гардидааст. Фаъолияти кории худро соли 1989 аз лаборанти калони кафедраи физикаи Донишкадаи педагогии Ленинобод оғоз намуда, дертар сармуаллими кафедраи физикаи назариявии донишгоҳи мазкур фаъолияти кори худро ба роҳ мондааст. Аз соли 1993 то 1996 ба ҳайси сардори шуъбаи таълим ва илм, омӯзгори калон, декани факултет, иҷрокунандаи вазифаи директори Филиали хуҷандии Донишгоҳи технологии Тоҷикистон фаъолият намудааст. Аз соли 2010 то соли 2014 дар вазифаи директори Донишкадаи политехникии Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик М.Осимӣ дар Хуҷанд кор кардааст.
Оиладор, соҳиби ду фарзанд.

Тибқи Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон № 675 аз 31 октябри 2014 Ректори Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров таъйин гардидааст ва соли 2017 аз мансаби номбурда озод шудааст.

Фаъолияти илмӣ
--------------

Анвар Мақсудов дар форуми байналмилалии савдо ва сармоягузорӣ «Потенсиали содирот ва рушди тиҷорати байналмилалӣ»
А. Т. Мақсудов соли 1992 рисолаи номзадии худро дар мавзӯи «Баъзе масъалаҳо дар татқиқоти моделҳои магнитӣ» дар шаҳри Москваи Федератсияи Русия дифоъ намудааст. Номбурда, муаллифи бештар аз 75 мақолаи илмӣ, 1 монография, 29 шаҳодатномаи зеҳнӣ, 5 дастури методӣ, ҳамзамон роҳбари 9 лоиҳаи байналхалқӣ дар айни ҳол мебошад. Дар сохтан ва роҳбарии системаи иттилоотии идораи донишкадаи дар боло зикргардида саҳмгузор шуда, ҳамчунин сарварии лоиҳаи зиёда аз 53 китоби электронӣ мебошад. Барои таҳия ва корбасти барномаҳо дар системаи технологияи иттилоотии донишкада ва мураттабии нақшаи таълимӣ барои технологияи кредитӣ саҳми беандоза дорад.

Ҷоизаҳо
-------

Бо медали «Хидмати шоиста» (2011), «Медали Шараф», дараҷаи II -и Комиссияи умумиирассиягӣ дар мубориза бо коррупсия (2014), нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон ва якчанд Ифтихорномаҳои Вазорати маориф ва илми ҷумҳурӣ, Вазорати саноат ва энергетикаи ҶТ, Раиси вилояти Суғд қадршиносӣ шудааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Анвар Темурович Мақсудов. 17 январи 2016 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 30 апрели 2016.
**Ориёнмеҳр** – нависанда, рӯзноманигор. Узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон (1996), узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1999).

Зиндагинома
-----------

Анвар Мирзоҳакими Олим (Ориёнмеҳр) соли 1956 дар деҳаи Рӯмони ноҳияи Хуҷанд таваллуд ёфтааст. Баъд аз хатми мактаби миёна шомили Донишкадаи давлатии омӯзгории Ленинобод шуда, соли 1977 соҳиби дипломи маълумоти олӣ гардидааст. Солҳои 1986-1988 дар сафи Артиши Шӯравӣ дар Афғонистон адои хидмат кардааст. Аз соли 1980 дар соҳаи рӯзноманигорӣ заҳмат мекашад. Ҳоло корманди масъули маҷаллаи «Паёми Суғд» мебошад.

Эҷодиёт
-------

Муаллифи маҷмӯаҳои «Қиссаҳо аз ислом ва панди Мавлонои Рум», «Вақти гули зардолу», «Балогардон», «Макрӯҳ», «Шаби 13-ум…» мебошад. Асарҳои адиби литвонӣ Скрайрис «Чароғи
сеҳрнок», нависандаи рус В.Гринков «Ашки ҷаллод», нависандаи қирғиз Ч. Айтматов «Алопаре, ки медавад лаб-лаби баҳр»-ро ба тоҷикӣ гардондааст.
Аълочии фарҳанги Тоҷикистон. Бо медалу ифтихорномаҳо мукофотонида шудааст.

Сарчашма
--------

1. ↑  Адибони Тоҷикистон (маълумотномаи мухтасари шарҳиҳолӣ)./Таҳия ва танзими Асрори Сомонӣ ва Маҷид Салим. – Душанбе, «Адиб», 2014, – с. 157 ISBN 978-99947-2-379-9
Анбор бо рундук дар осорхонаи меъмории мардумӣ ва рӯзгордорӣ. Минск
**Анбори ғалла** — иморатест барои нигоҳ доштани ғалладона ва орд.

Анбори ғалла бояд маҳсулотро аз бориш, хояндаю парандаҳо эмин дорад, барои фуровардану бор кардани ғалла ва назорати ҳолати он мувофиқ бошад. Анбори ғалла се хел мешавад:

* ғӯла (бинои якошёнаи заминаш бетонӣ ё асфалтпӯш)
* хамбадор
* манорашакл (баландиаш то 30 м)

Дар ғӯла ғалларо рӯи фарш нигоҳ медоранд. Гунҷоиши ғӯла 250 — 5500 т буда, онро бештар дар ҷойҳои қабули ғалла месозанд. Ғӯла аксар дар шакли биноҳои якошёнаи бомашон нишеб ё гумбазшакл сохта мешавад. Баъзан ду долон (болоӣ ва поёнӣ) дорад. Дар анбори ғаллаи хамбадор тухми зироати гуногунро нигоҳ медоранд. Ин навъи анбор ғӯламонанд буда, аз хамбаҳои алоҳида ё бордонҳои фаршашон моил ё махрутшакл иборат аст. Анбори ғаллаи манорашакл гунбазмонанд ё росткунҷаи васеъ аст.

Элеватори ғалла анбори манорашакли нисбатан мукаммал мебошад. Ғӯла ва анбори ғаллаи хамбадори бомашон нишебро, одатан, синҷкорӣ мекунанд. Бо ин мақсад конструксияҳои оҳанубетонӣ, чӯб ё оҳан истифода мешаванд, деворҳоро аз конструксияҳои оҳанубетонӣ, хишт ва дигар масолеҳи сохтмон, бомро аксар аз тахтаҳои асбестусементӣ месозанд. Анбори ғаллаи гунбазшакл низ аз конструксияҳои оҳанубетонӣ сохта мешавад. Дар ғӯла ва анбори ғаллаи хамбадори хурд ғалларо ба тавассути таҳвилнавор бор мекунанд ва мефуроранд. Дар анборҳои калон ғалларо бо таҳвилнаворе, ки дар долони боло гузошта шудааст, бор мекунанд. Барои қабули ғалла ва бо таҳвилнавор ба боло додани он дар паҳлуи анбори ғалла манора месозанд, ки чиғир, дӯли ғаллагирӣ ва мошини болобардор дорад. Ғалларо ба воситаи таҳвилнавори зеризаминии долони поёнӣ мефуроранд. Қисми зиёди ғалла худ аз худ ба таҳвилнавор мерезад; қисми боқимондаашро бо мошинҳо ҷамъ меоваранд. Барои бо таҷҳизоти гуногун қабул, тоза ва хушк карда ба анбор рехтани ғалла, инчунин дар хоҷагиҳои калон дар паҳлуи анбори ғалла манораҳои ғаллахушконӣ ва ғаллатозакунӣ месозанд. Хонаҳои анбори ғалла бо манораҳо ба воситаи таҳвилнаворҳои болоӣ ва поёнӣ алоқа доранд. Барои нигоҳ доштани ғаллаи зиёд паҳлу ба паҳлу чанд анбори ғалла месозанд. Бо мақсади напӯсидани ғалла анборро ба воситаи шахтаҳои ғалақадоре, ки дар кунгураи бом гузошта шудаанд, ё бо новаҳои дохили бино шамол медиҳанд. Ҳарорати анбори ғалларо бо ҳароратсанҷҳои электрикӣ назорат мекунанд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.


|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Анбори ғалла дар Викианбор |
**Сабзирезакунон, бехирезакунон** - Як рӯз қабл аз ҷашни арӯсӣ, хешу табор ва ҳамсояҳои тӯйдор (аслан мардон) дар хонаи соҳибҷашн ҷамъ омада, як-ду халта сабзиро реза мекунанд. Ин сабзиҳо дар рӯзи дигар барои пухтани оши палав, ки барои аҳли маҳала оши наҳор дода мешавад, омода карда мешавад. Ҳангоми реза кардани сабзӣ мардон сурудхонӣ, латифаву аскиягӯӣ менамоянд, то ин ки хасташавиро эҳсос накунанд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Феҳристи миллии намунаҳои мероси фарҳангии ғайримоддӣ./ Пажӯшиҳгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилооти Вазорати фарҳанги ҶТ - Душанбе: "Ирфон", 2014, - С. 57
2. ↑  ПИТФИ Феҳристи миллии намунаҳои мероси фарҳангии ғайримоддӣ (пайванди дастнорас)

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ин мақолаи нопурра аз таърих мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |
**Анвар Сулаймонов** (*Сулаймонов Анвар Асрорович* 31 августи 1941, гуз. Тошкандии Самарқанд— 30 апрели 2004, Душанбе) — аввалин наттоқи телевизиони Тоҷикистон, «Аълочии телелевизион ва радиои тоҷик» (1989). узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон (аз соли 1986), узви Иттифоқи киноматаграфистони Тоҷикистон Тоҷикистон (аз соли 1988).

Зиндагинома
-----------

Анвар Сулаймонов Бахши форсии факултети шарқшиносии Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин (1963), шуъбаи рӯзноманигори факултети кадрҳои идеологии Университети марксизм-ленинизми назди кумитаи ҳизбии ш. Душанберо хатм кардааст (1976). Наттоқи Кумитаи телевизион ва радиои назди Совети Вазирони Тоҷикистон (1960—1965), тарҷумон дар яке аз сохтмонҳои шӯравӣ дар Афғонистон (1965—1967), мушовири Радиои Афғонистон (1968—1983), директори Радиои тоҷик дар Кумитаи телевизион ва радиои назди Совети Вазирони Тоҷикистон ва сипас Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон(1983—2004). Бо орден ва медалҳои Ҳукумати Тоҷикистон ва Афғонистон мукофотонида шудааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Сомонаи aslunasl.tj Рӯзҳои ёдбуд дар моҳи август/ Сулаймонов Анвар Асрорович(пайванди дастнорас)
**Анвар Чингизоглу**— нависандаи озарбойҷон, рӯзноманигор.

Зиндагинома
-----------

Анвар Чингизоглу 10 майи 1962 дар деҳаи Худойарлы, ноҳияи Ҷабраил таваллуд ёфтааст. Дар мактаби деҳа таҳсил карда, баъдан Оӯзишгоҳи омӯзгории Баку (1977-1980) ва факултаи рӯзноманигори Донишгоҳи давлатии омӯзгории Бакуро (1990) бо дипломи аъло хатм кардааст. Дар солҳои 1990-1993 дар рӯзномаи вилоятии «Араз» ба ҳайси рӯзноманигор кор кардааст. Муҳаррири калони Идораи барномаҳои сиёсӣ- байналмилалӣ, сармуҳаррири Телевизиони Азарбойҷон (1993-2014). Аз соли 2014 муовини раиси Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Азарбойҷон (AzTV).

Анвар Чингизоглу аз соли 1990 узви Иттифоқи журналистони Азарбойҷон, аз соли 2000 узви Иттифоқи нависандагони Авросиё аст.

Эҷодиёт
-------

Анвар Чингизоглу нависандаи озарбойҷон аст ва муаллифи беш аз 75 китобҳо ва шумораи зиёди мақолаҳои илмӣ – оммавӣ ба забони озарӣ мебошад. 

* озарбойҷонӣ: «Qarabağın Aran ağzı-Arazbar» (1998, Баку),
* озарбойҷонӣ: «Sözün nübar çağından» (1998, Баку),
* озарбойҷонӣ: «Qarşı yatan Qaradağ» (1999, Баку),
* озарбойҷонӣ: «Mollavələdli kəndi və Mollavələdlilər» (2004, Баку),
* озарбойҷонӣ: «Hacılılar» (2004, Баку),
* озарбойҷонӣ: «Yük üstü çadırlı, yük altı qatırlı oba - Xudayarlı» (2004, Баку),
* озарбойҷонӣ: «Sərdarlı kəndi» (2005, Баку),
* озарбойҷонӣ: «Səfikürdlülər» (2005, Баку),
* озарбойҷонӣ: «Memar Rizvan Qarabağlı» (2007, Баку),
* озарбойҷонӣ: «Qarabağın el və obaları» (2007, Баку),

Сарчашма
--------

* Анвар Чингизоглу Adam.az Бойгонӣ шудааст 12 марти 2016  сол.


1. ↑  Ənvər Çingizoğlu vəfat etdi
**Сабадбофӣ** — навъи ҳунари мардумии аз химча ва ё навдаҳои дарахт бофтани асбоби рӯзгор, зарфи гуногуншакл, ки барои гирифтани мева, сабзавот, нон ва ғайра истифода мебаранд. Сабадро аз навдаи бед, тут, биҳӣ, анор, ирғай ва ғ. мебофанд. Инчунин аз сим низ мебофанд. Сабад хелҳои гуногун дорад: сабади гирда, сабади дарозрӯя, харсабад, сабади нон, сабади дастадор, охурсабад, симсабад ва ғайра. Ҳоло сабадҳоро дар корхонаи махсус ва бо масолеҳи гуногун (хас, навда, сим, плостик, резин ва ғ. тайёр мекунанд. Дар саросари кишвар фаъол аст.

Адабиёт
-------

* Материальная культура таджиков верховьев Зеравшана. - Д. 1973;

Нигаред низ
-----------

* Пӯстиндӯзӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Феҳристи миллии фаҳанги ғайримоддӣ /Natioal list of intangible cultural hertage/ Пажӯшиҳгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилооти Вазорати фарҳанги ҶТ – Душанбе: «Аржанг» 2016, – С. 112

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ин мақолаи нопурра аз таърих мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |
Анбар
**Анбар** (ар. العنبـر‎ — *хушбӯ*‎) — моддаи нарми хушбӯи муммонанд, ки дар аъзои ҳозимаи анбарзо ҳосил мешавад.

Мувофиқи маълумоти баъзе маъхазҳо анбар мумест муаттар, ки дар кӯҳистон занбӯри асал аз гиёҳҳои хушбӯ ҳосил мекунад ва сел шуста ба баҳр меоварад. Онро ҷонвари баҳрӣ фурӯ бурда, ҳазм карда наметавонад ва гашта берун меафканад. Беҳтарини он анбарҳои ашҳаб, соро, кабуд, зард ва ғайра, навъи бадтаринаш манд ё набари сиёҳ мебошад.

Хосиятҳои физикӣ
----------------

Зичии анбар 900—920 кг/м3, ҳарорати гудозишаш 60°С; дар об ҳал намешавад; дар равған, спирт ва эфир нағз ҳал мешавад. Аз анбари тару тоза бӯи нохуш меояд, вале ҳар қадар куҳна шавад, хушбӯтар мегардад.

Корбурд
-------

Анбар бештар дар атторӣ барои тақвияти накҳат ва табхир нашудани бӯйи атр истифода мешавад. Анбар ҷузъи таркибии «анбарина» ном хушбӯӣ ва доруи машҳури қадимист. Абуалӣ ибни Сино анбарро дар муолиҷаи нуқсҳои дил, мағзи сар ва дигар бемориҳо истифода мекард.

Унсурҳои таркибӣ
----------------

Унсурҳои асосии анбар пайвастҳои политерпении бухорнашаванда — амбреин I (25—45 %), эпикопростанол II (30—40 %) ва ғ. мебошанд. Онҳо ба анбар хосияти тасбити бӯйро мебахшанд. Бӯи анбар аз пайвастҳои камбухор (камтар аз 0,3 %) — амброксид III, кетонҳои сиклӣ, алдегидҳо, спиртҳо ва ғ. вобаста аст. Ҳамаи ин моддаҳо ҳангоми дар ҳаво оксид шудани амбреин ҳосил мегарданд. Анбарро аз дитерпеноидҳои бисиклии рустанигӣ, мас. аз склареола низ ҳосил мекунанд.

Ҳамчунин нигаред
----------------

* Анбари бобон — анбари бо бон омехта; бон номи дарахте ва меваи он аст, ки бағоят хушбӯ мешавад.
* Дар адабиёти бадеӣ анбар сифатҳои гуногун ва маъноҳои маҷозӣ дорад: анбари соро (киноя аз зулфи нозанинон), анбари тар (сиёҳии чашм) ва ғ.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Мақсуди Ҳусайн** - рӯзноманигор (журналист), адиб, Узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон ва Иттифоқи журналистони Тоҷикистон Аълочии матбуоти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон буд.

Зиндагинома
-----------

Мақсуди Ҳусайн (1954-2000) 28 феврали соли 1954 дар ноҳияи Бобоҷон Ғафурови вилояти Ленинобод (ҳозира вилояти Суғд) таваллуд шудааст. Бахши журналистикаи факултаи филологияи тоҷики Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленин (Донишгоҳи миллии Тоҷикистон)-ро соли 1976 хатм намудааст. Ҳанӯз дар давраи мактабхониаш навиштаҳои ӯ дар рӯзномаҳои «Пионери Тоҷикистон», «Комсомоли Тоҷикистон», маҷаллаи «Машъал» ба табъ мерасиданд. Солҳои зиёде дар рӯзномаи «Тоҷикистони советӣ» ба сифати мухбир фаъолият намуда, малакаи касбии хешро тақвият бахшидааст. Соли 1991 ба рӯзномаи «Садои мардум» — нашрияи Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (ҳоло Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон) ба кор даъват шуд ва то соли 1996 дар ин идора ба сифати хабарнигор ифои вазифа намуд. Солҳои 1996-2000 дар ҳафтаномаҳои «Ҳафтганҷ», «Сомон» ва рӯзномаи «Чархи гардун» кор кардааст. 10 ноябри соли 2000 дар шаҳри Душанбе фавтидааст. Барандаи Ҷоизаи Иттифоқи журналистони Тоҷикистон ба номи Абулқосим Лоҳутӣ.

Эзоҳ
----

1. ↑  Komusi-Sadoi-mardum
Нишонаи Созмони умумиҷаҳонии савдо
**Созмони умумиҷаҳонии савдо** (аз англ. *World Trade Organization*) як созмони байналмилалӣ аст, ки қавонини ҷаҳони тиҷоратро танзим ва ихтилофоти байни аъзоро ҳал мекунад. Узви созмони умумиҷаҳонии савдо кишварҳое ҳастанд, ки мувофиқатномаҳои (ҳудуди 30 мувофиқатнома) ин созмонро имзо кардаанд. Дафтари марказии Созмони умумиҷаҳонии савдо дар Женева, Швейтсария қарор дорад. То 10 декабри соли 2012, 158 кишвар узви ин созмон шудаанд. Тоҷикистон дар ҳоли ҳозир ҷадидтарин узви ин созмон маҳсуб мешавад.

Харитаи СҶТ

Аҳдофи Созмони Умумиҷаҳонии Савдо
---------------------------------

Аҳдофе, ки Созмони умумиҷаҳонии савдо барои худ таъриф кардааст бадин шарҳ мебошад:

* Иртифои сатҳи зиндагӣ
* Таъмини иштиғоли комил дар кишварҳои узв
* Тавсиаъи тавлид ва тиҷорат ва баҳраварӣ баҳина аз манобеъи ҷаҳонӣ
* Дастиёбӣ ба тавсеаъи пойдор бо баҳрабардорӣ баҳина аз манобеъ
* Ҳифзи муҳити зист
* Афзоиш саҳми кишварҳои дар ҳол тавсеъа ва камтар тавсеъа ёфта аз рушди тиҷорати байналмилалӣ

WTO accession progress: ██ Members (including dual-representation with the European Union) ██ Draft Working Party Report or Factual Summary adopted ██ Goods and/or Services offers submitted ██ Memorandum on Foreign Trade Regime (FTR) submitted ██ Observer, negotiations to start later or no Memorandum on FTR submitted ██ Frozen procedures or no negotiations in the last 3 years ██ No official interaction with the WTO

Эзоҳ
----

1. ↑  Тоҷикистон узви 158-уми Созмони Ҷаҳонии Тиҷорат мешавад

Пайвандҳо
---------

* Сомонаи расмии СҶТ
**Аличури Ҷанубӣ** — қаторкӯҳ дар Помири Шарқӣ. Аз ғарб ба шарқ қариб 140 км тӯл кашида, водии дарёҳои Аличур ва Помирро аз ҳам Ҷудо мекунад. Баландиаш ба ҳисоби миёна 4500 – 5000 м, нуқтаи баландтаринаш 5706 м (қулла Қизилдунгӣ). Аз граниту гнейсҳо ва варақасангҳои кристаллӣ таркиб ёфтааст. Масоҳати пиряхҳояш тақрибан 30 км2. Дар нишебиҳои қаторкӯҳ осори пиряхҳои қадимӣ боқӣ мондаанд; рустаниҳои баландкӯҳи биёбонӣ ва хорбуттаҳо мерӯянд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Девонаи Ҳисобӣ** (с. тав. номаълум, Хоразм, Хива, с. ваф.1517, Самарқанд) — навозанда, сароянда, шоир, зодаи Хива. Дар Қарокӯл, Марв зиндагӣ ва ба камол расида, аз ҷавонӣ дар шеъру мусиқӣ, қиссахонӣ (ровӣ) маҳорат дошт. Овози хуб ва табъи баланди шоирӣ (ғазал, қитъа, рубоӣ) дошта, ба суханварону орифони замонааш ҳамкорию муносибати хуби эҷодӣ менамуд. Хоҷа Аҳрори Валӣ ӯро ба Самарқанд даъват менамояд ва муддати тӯлонӣ дар хидмати ӯ буда, шеъру сурудхонӣ мекард. Баробари ин ба ашъори Ҷалолуддини Балхӣ дар жанру шаклҳои созию овозии мусиқии «савт», «нақш», «амал», «кор», «қавл», «тарона», «пешрав» дар тазмини навоҳои мақомҳои «Рост», «Ҳусайнӣ», «Наво», «Ушшоқ», «Бузург» асарҳои рангин ҳам сохтааст. Соҳибдевон буда, бинобар ба ахбори манобеи хаттӣ (Алишери Навоӣ, «Маҷолис-ун-нафоис») рисолае дар мусиқӣ нигошта, мавриди назари аҳли таҳқиқ гардидааст.

Адабиёт
-------

Навоӣ, Маҷолис-ун-нафоис, Тош. 1964;
Дарвешалии Чангӣ, Рисолаи мусиқӣ, Р:7005-111, ИШАФ Уз.; Бобур, Бобурнома, Тош. 1993; Энцикло-педияи адабиёт ва санъати тоҷик, ҷ.1, Душ. 1988.

Ҳамчунин нигаред
----------------

* Шашмақом

Сарчашма
--------

1. ↑  Донишномаи Шашмақом./Зери таҳрири Олимов К. Абдувалиев А. Азизӣ Ф. Раҷабов А. Ҳакимов Н. – Душанбе, 2009. - с. 62 - 60 ISBN 978-99947-49-13-3
**Алифбои русӣ** (русӣ: русский алфавит) асосан дар забони русӣ истифода мешавад.

Алифбо
------

Алифбои русӣ
------------

Алифбои русӣ аз 33 ҳарф иборат мебошад.
Тартиби алифбои русӣ чунин аст:

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| А а | Б б | В в | Г г |
| Д д | Е е | Ё ё | Ж ж | З з |
| И и | Й й | К к |
| Л л | М м | Н н | О о | П п |
| Р р | С с | Т т | У у |
| Ф ф | Х х | Ц ц | Ч ч | Щ щ | Ш ш | Ъ ъ | Ы ы | Ь ь | Э э | Ю ю | Я я |

### Садонокҳо

**Садонок**ҳои забони русӣ 10-тоянд (**а е ё и о у ы э ю** ва **я**) 

### ҳамсадоҳо

**ҳамсад**оҳои забони русӣ 20-тоянд (**б в г д ж з к л м н п р с т ф х ц ч ш щ**) 

### Беовозҳо

Дар забони русӣ танҳо 2 беовоз **Ъ** (твёрдый знак) ва **Ь** (мягкий знак) аст.

Таърих
------

у
Бона
Беҷор
Девондарра
Комёрон
Маревон
Қурва
Деҳгулон
Санандаҷ
Саққиз
Сарвобод

**Девондарра** ( форсӣ: ديواندره‎, Курдӣ : (دیواندهره), инчунин ба забони румӣ ҳамчун **Dīvāndarreh**, **Dīvān Darreh**, **Dīvan Darra** ва **Dīwān Darreh)** — шаҳр ва пойтахти Шаҳристони Девондарра, устони Курдистон, Эрон. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 22,842 нафар, дар 5,305 оила буд. 
Забони гуфтугӯӣ дар ин шаҳр курдӣ аст, аммо забоне, ки дар мактабҳо ва идораҳо истифода мешавад, форсӣ  аст, зеро забони расмӣ дар Эрон форсӣ мебошад. Тақрибан ҳама сокинони шаҳр забони форсиро хуб медонанд.

Сарчашмаҳо
----------

* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Эзоҳ
----

  



| Шаҳрҳои устони Курдистон |
| --- |
| Бона | Беҷор | Девондарра | Деҳгулон | Сарвобод | Саққиз | Санандаҷ | Қурва | Комёрон | Маревон |
**Бомбаборон** — амал ё аксуламали тахрибӣ, ки дар вақти муҳориба аз тарафи тааррузкунандагон ё мудофиагарон бо мақсади саркӯб кардани ҳамдигар ва расидан ба ҳадафҳои низомӣ иҷро мегардад.

Дар бомбаборон барои ҳадафи мушаххас бомбаи махсус истифода мешавад. Бомбаборонро барои анҷом додани корҳое, ки аз нерӯи инсон ва ҳатто мошин болотар аст (мас. дар роҳсозӣ, тағйир додани маҷрои дарё, нақбканӣ) низ истифода мебаранд. Ба маънои маҷозӣ олимони соҳаи физикаву кимиё баъзе таҷрибаҳоро бомбаборонкунӣ меноманд, чунончи дар кимиё бар асари бомбаборон кардани ҳастаи атом моддаи навро ба вуҷуд овардаанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бомбаборон // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Сурхай Аху́ндов** (*Ахундов Сурхай Гейдарович*; 13 феврали 1897, Боку, ҶШС Озарбойҷон – 1972, Тошканд, ҶШС Ӯзбекистон) — невропатолог, доктори илмҳои тиб (1953), профессор (1954).

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи Институти тиббии шаҳри Боку (1930). Аспирант ва ассистенти Институти илмӣ-таҳқиқотии ҷарроҳии асаби Маскав (1930–36), дотсенти Институти якуми тиббии Маскав (1936–41), духтури ҳарбӣ дар набардҳои ҶБВ (1941–45), мудири кафедраи Институти тиббии шаҳри Боку (1946–54), мудири кафедраи Институти тиббии шаҳри Кишинёв (Молдавия; 1955–56), мудири кафедраи бемориҳои асаби Институти давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино (1956–63). Фаъолияти минбаъдааш дар Институти тиббии шаҳри Тошканд гузаштааст.

Фаъолияти илмӣ
--------------

Муаллифи зиёда аз 50 таълифот аст, ки ба масоили гуногуни анатомия ва патофизиологияи силсилаи аъсоб, нейрохирургия, бемориҳои асаб ва ғайра бахшида шудаанд.

Осор
----

* Вопросы патогенеза и лечение судорожного припадка, Кишинёв, 1955;
* Диагностика и лечении травматических повреждений периферических нервов, Сталинабад, 1957;
* Клиника, диагностика и лечение опухолей спинного мозга и позвоночника, Сталинабад, 1960.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Қаҳрамон Илҳомович Иззатов**  (10.06.1976, шаҳраки Гаровутии н. Колхозобод (Ноҳияи Ҷалолиддин Балхӣ) ) — омўзгори фанни иқтисод, номзадии илмҳои иқтисод (2011). Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон (2019).

Зиндагинома
-----------

Қаҳрамон Илҳомович Иззатов хатмкардаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон (1998). Фаъолиятро дар Донишкадаи андоз ва ҳуқуқи Тоҷикистон соли 2000 ба ҳайси муаллими коромӯзи кафедраи «Менеҷмент ва маркетинг» оғоз намуда, ҳамзамон соли 2000 ба шуъбаи ғоибонаи донишкадаи зикршуда дохил шуда, соли 2004 онро хатм намудааст. Солҳои 2001-2011 дар вазифаҳои ассисент, муаллими калони кафедраи «Менеҷмент ва маркетинг», муовини мудири шуъбаи кор бо ҷавонон, муовини декани факултаи таҳсилоти ғоибона, муовини декани факултаи «Иқтисодиёт ва молия» оид ба таълим ва сифати таҳсилот кор кардааст. Ичунин дар вазифаҳои муаллими калони кафедраи «Идораи давлатӣ ва маҳаллӣ», муаллими калони кафедраи «Менеҷменти иноватсионӣ»-и Донишгоҳи давлатии молия ва иқтисоди Тоҷикистон кор карда, солҳои 2011-2013 дар вазифаи мудири кафедраи «Назарияи иқтисодӣ»-и Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ фаъолият намудааст. Рисолаи номзадиро дар мавзуи «Мукаммалгардонии системаи дастгирии соҳаи кишоварзӣ дар шароити иқтисоди бозоргонӣ (дар мисоли Ҷумҳурии Тоҷикистон)» ҳимоя намудааст (2011). Аз соли 2013 то ҳоло дар Донишкадаи омӯзгории Тоҷикистон дар ноҳияи Рашт ба ҳайси мудири кафедраи ҷомеашиносӣ фаъолият менамояд.

Осор
----

* Проблеми развития сельско хозяйственного бизнеса. Д. 2008;
* Государственное регулирование аграрного сектора и продавольственной безопасности. Д. 2009;
* Эффективность государственного регулирования и поддержки сельского хозяйства Таджикистан в риночних условиях. Д. 2010.

Пайвандҳо
---------

Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
**Беқарорӣ** (Шаблон:Lang-enla) — ҳолати равонӣ, ки дар шахс ба сурати нооромӣ ва фаъолиятҳои гуногун, тағйирёбанда ва беҳадаф зоҳир мешавад.

Беқарорӣ дар баъзе кӯдакон аз ҳамон моҳҳои аввали вилодат дар шакли нооромӣ ва рафтори гуногун мушоҳида мешавад. Тифли дучори Беқарорӣ гоҳе аз худ майли шадид ба макидани шир ва пас аз каме беқарорӣ ва нороҳатӣ нишон медиҳад ва ё дар муддати кам борҳо хандида ва бефосила гиря мекунад. Ҳаракати кӯдакони гирифтори беқарорӣ пас аз роҳгардон шудан бо шикастан ва партофтани чизҳо, пархош кардан ва ба хашм омадан ҳамроҳ аст. Дар равоншиносии муосир беқарорӣ аз гурӯҳи бемориҳои равонии зудрас дониста шудааст, ки боиси носозгориҳои иҷтимоӣ ва беруншавӣ аз меъёрҳои ахлоқ мегардад ва ин гуна кӯдакон ба бачаҳои душвортарбия дохил мешаванд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

،اکرم گیتی حیدری. روانشناسی رشد و اختلالات روانی رائج در کودکان. تهران ۱۳۶۸، ش.

Сарчашма
--------

* Беқарорӣ / А. Боқизода // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Ҷомеаи иттилоотӣ** (форсӣ: جامعه اطلاعاتی‎) - Ҳадафи ҷомеаи иттилоотӣ ин аст, ки ба василаи фановарии иттилоотӣ мизони рақобате дар сатҳи ҷаҳонӣ ба даст оварад. Як ҷомеаъи иттлоотӣ як ҷомеаъи аст, ки тавлид, тавзеҳ, масраф, таҷмеҳ ва мудирияти иттилооти як амр муҳим иқтисодӣ, сиёсӣ ва фарҳангӣ талақӣ мешавад. Мардуме ки лозим мавҷуд барои ифоӣ нақш дар ҷанин ҷомеаеро дорандро шаҳрвандони диҷитолӣ ё рақамӣ гӯянд. Ин ашхос яке аз меъёрҳои аст, ки вуруди моро ба фазои ҷадиди аз ҷомеаро нишон медиҳад. Ҷомеаи иттилооти марҳилаи аз ҷомеаи суннатӣ аст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Аз Википедиаи порсӣ
**Ҷоканг** (тиб. ཇོ་ཁང, Вайли *Jo-khang*; чинии сода: 大昭寺, пинйин: *Dàzhāosì*) дар шаҳри Лҳаса дар Тибете — ибодатгоҳ ва дайри буддоӣ, ки шуҳрати зиёде дар байни тибетиҳо дорад. Юа инҷо тавофкунандагон ва сайёҳони хориҷии зиёд меоянд. Чун маҷмӯи аз ибодатхонаҳои Лҳаса, мероси умумиҷаҳонии ЮНЕСКО – муҳофизат мешавад.

Ба сохтани Ҷоханг подшоҳи Тибет Сонгтсен Гампо дар соли 639 оғоз кард. Маликаи Хитой Вэнчэнг бо истифода аз геомантика (фэншуй) ин минтақаро тадқиқ кард. Дар макони маъбад он вақт кӯли хурд буд. Шоҳдухтар ин минтақаро бо бадани деви калон, кӯл бо узвҳои таносул ва қалби ӯ бо макони ҷойгиршавии маъбади Потала муайян кард. Подшоҳ амр дод, ки кӯлро холӣ кунад ва маъбад созанд ва дар атрофи он ступҳо ва дайрҳо бино кунад, то девҳоро ба замин гӯр кунанд ва безарар созанд.

Аз он вақт инҷониб, ибодат ҳадафи зиёрати буддоӣ буд, дар асрҳои охир маҷмааи маъбад рӯ ба афзоиш аст ва ҳоло масоҳати тамоми маҷмаа 25,000 метри мураббаъ аст.

Дар ҷараёни инқилоби фарҳангӣ дар Хитой маъбад хароб шуд, баъд аз нав барқарор карда шуд.

Меъморӣ ва корҳои дохилӣ
------------------------

Хонаи чорошёна, боми он бо плитаҳои қолинии намунавӣ пӯшонида шудааст. Услуби меъмории маъбад ба Вихараи Ҳиндустон шабоҳат дорад, аммо услубҳои васеъшавӣ, унсурҳои непалӣ, чинӣ (сулолаи Танг) ва дигар услубҳои ҳиндӣ истифода шуданд. Дар болои боми он ду оҳаки бекорхобидаи тилоӣ ва чархи дхарма ҳастанд.

Маҷмааи маъбад аз якчанд толор ва алтареяҳо иборат аст. Дар толори асосӣ ҳайкали Шакямуни Буддо воқеъ аст, ки он ҳайкали ёдгории дини буддоии Тибет дониста мешавад. Инчунин ду ҳайкали шоҳ Сонгтсен Гампо ва ду зани машҳури ӯ - шоҳдухтари чин Венчен (духтари Император Тайзонг) ва маликаи Непал Бхрутути, ки ба ворид шудани дини буддоӣ дар Тибет саҳм гузоштаанд, низ ҷойгир мебошанд.

Маъбад майдони марказии Баркорро ишғол менамояд. Азбаски маъбад ҷои муқаддас ҳисобида мешавад, зиёиён тамоми маҷмааро бо роҳи маросими расмӣ (кора), дар ҷое ки чархҳои ибодатӣ ва марказҳои савдо низ ҷойгиранд давр мезананд.

Галерея
-------

* Шавазнҳои тилоӣ ва чархи дхарма дар боми ҶокангШавазнҳои тилоӣ ва чархи дхарма дар боми Ҷоканг
* Зиёраткунандагони ҶокангЗиёраткунандагони Ҷоканг
* Рӯҳониёни ҶокангРӯҳониёни Ҷоканг
* Доираҳои ибодатӣДоираҳои ибодатӣ
*

Эзоҳ
----

1. ↑  *Fiala R.D.* Jokhang Temple (built 647 onward)(англ.). 27 октябри 2012 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 4 ноябри 2012.

Пайвандҳои берунӣ
-----------------


|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Ҷоканг дар Викианбор |

* Суқути маъбади Ҷоханг дар замони инқилоби фарҳангӣ
**Сабина Бергман-Пол**( олмонӣ: *Sabine Bergmann-Pohl*; тав. 20 апрел 1946 (1946-04-20) , Эйзенах ) — сиёсатмадори олмонӣ, аъзои Иттифоки христианҳои демократи Олмон.

Соли 1966 ба таҳсил дар Донишгоҳи Ҳумболдт дар Берлин шурӯъ карда, онро соли 1972 бо ихтисоси тиб хатм кардааст. Соли 1980 унвони доктори илми тибро гирифт. Дар соли 1981 вай ба Иттифоқи христиан-демократии Олмони Шарқӣ дохил шуд.

5 апрели  соли 1990 вай раиси Палатаи халқии ҶДО (Олмони Шарқӣ) интихоб шуд ва баъди барҳам дода шудани Шӯрои давлатии ҶДО охирин сардори ҶДО (Олмони Шарқӣ) буд. Пас аз муттаҳидшавии Олмон, Бергман-Пол солҳои 1990-1991 дар ҳукумати Ҳелмут Кол вазири корҳои махсус буд. Вай баъдан солҳои 1991-1998 дар вазифаи котиби парлумонии Вазорати тандурустӣ кор кардааст. Пас аз ба қудрат расидани сотсиал-демократҳо, вай узви Бундестаг боқӣ монд, ки соли 2002 аз он хориҷ шуд.

Оиладор, ду фарзанд дорад.

 1990

Эзоҳ
----

1. ↑  Stammdaten aller Abgeordneten des Deutschen Bundestages
2. ↑   (нем.)
3. ↑  Munzinger Personen (нем.)

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода | 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* CiNii: DA06603621
* GND: 118994700
* ISNI: 0000 0000 8372 1241
* LCCN: n91122122
* VIAF: 35256786
* WorldCat VIAF: 35256786

 |

 |