recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Луғати тафсири истилоҳоти педагогика** - луғат ба забони тоҷикӣ буда маънои истилоҳоти педагогӣ ва маорифро тафсир менамояд. Луғат масъалаҳои асосии назариявии педагогика ва таърихи педагогикаро дарбар мегирад.

Луғат барои доираҳои васеи хонандагон – муаллимон, мураббиён, коркунони маориф, донишҷӯён, толибони мактабҳои миёнаи махсус, омӯзишгоҳҳои педагогӣ (колеҷҳои омӯзгорӣ), падару модарон ва зиёиён тавсия шудааст.

Нигаред низ
-----------

Луғати тафсири истилоҳоти педагогика. /Муҳаррири масъул Шарофиддин Рустамов.- Душанбе: Маориф, 1988. - 304 c.

Эзоҳ
----

1. ↑  Луғати тафсири истилоҳоти педагогика
**«Наҷот»** (ар. نجات‎ — халосӣ, раҳоӣ, раҳоёбӣ) — ҳафтавор, нашрияи Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон (1990—2015).

Муҳтаво
-------

«Наҷот» рӯзномаи ҷамъиятиву сиёсӣ ба забони тоҷикӣ мебошад. Доир ба ҳодисаву воқеот ва масъалаҳои мубрами ҳаёти сиёсӣ, иҷтимоӣ-иқтисодӣ ва мазҳабӣ нуқтаи назари хешро барои ҷомеаи муосири ҷумҳурӣ пешкаш мекунад. Нашрияи Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон мебошад. Муассис ва ношир Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон буд. То манъи нашри ҳафтавор сармуҳарририи онро Ҳикматулло Сайфуллозода ба уҳда дошт ва дар нишонии шаҳри Душанбе, кӯчаи Бохтар, 1 ба нашр мерасид.

Таърих
------

«Наҷот» аввалин бор ба таври расмӣ ноябри 1990 аз чоп баромад. Қаблан «Ҳақиқати ислом» ном дошт, ки пинҳонӣ дар ҳаҷми ду саҳифа чоп мешуд (аз 1985 то 1990). Солҳои нооромиҳо дар ҷомеа «Наҷот» бо усули типографӣ чоп намешуд, зеро бо Қарори Суди Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолияти ҲНИТ манъ шуда буд. Роҳбарони ҲНИТ ва ҳайати эҷодии «Наҷот» ба кишварҳои ҳамсоя муҳоҷират карданд. Дар ин давра «Наҷот»-ро дар ҳаҷми 8 саҳифа дар шакли дастнавис паҳн менамуданд (асосан дар миёни фирориён дар Афғонистон). Нашрияҳои дигари ҷамъиятӣ, сиёсӣ, фарҳангӣ ва маърифатии ҲНИТ, аз ҷумла «Пайки пирӯзӣ», «Паёми муҳоҷир», «Садои муҳоҷир», «Ҷайҳун» ва ғайра бо усули типографӣ ба чоп мерасиданд. Августи 1999 баъди имзои Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризояти миллӣ дар Тоҷикистон Суди Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон мамнӯъияти фаъолияти ҲНИТ-ро бекор кард. Сентябри 1999 шумораи аввали баъдиҷангии «Наҷот» дар ҳаҷми 8 саҳифа аз чоп баромад. Ҳоло «Наҷот» мунтазам ҳар ҳафта дар ҳаҷми 8 саҳифа чоп мешавад. Аз 22 апрели 2004 ба дар ҳаҷми 16 саҳифа ба надозаи А3 дар як ҳафта як маротиба бо теъдоди 4500 нусха (2014) ба табъ мерасид.

### Манъи нашри «Наҷот»

Бо Қарори Суди Олӣ аз 29 сентябри соли 2015 Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон ҳамчун ташкилоти ифротгароӣ (экстремистӣ) — террористӣ эътироф гардида, фаъолияти ҳизб қатъ ва ҳамчун шахси ҳуқуқӣ барҳам дода шуда, нашри рӯзномаи «Наҷот» ва сомонаи интернетии Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон, ба қаламрави Ҷумҳурии Тоҷикистон ворид намудан ва паҳн кардани аудио ва видеосабтҳо, истеҳсол, чопу нашри рӯзномаю адабиёт ва варақаҳои ҳизб манъ гардид.

Эзоҳ
----

1. ↑  Суди Олӣ фаъолияти ҲНИТ-ро қатъ гардонд // ***ҶУМҲУРИЯТ*** — 1.10.2015, №:197

Пайвандҳо
---------

* ҲНИТ-ро дар Тоҷикистон ба феҳристи созмонҳои террористӣ ворид карданд(пайванди дастнорас) // Ожонси иттилоотиии ТоjNews
**Солеҳ Алӣ ал-Самад (** ар. صالح علي الصماد‎ 1 январи  1979, Саада - 19 апрели 2018  ) — сиёсатмадори яманӣ аз ҷунбиши "Ансоруллоҳ". Моҳи сентябри соли 2014 ӯ ба ҳайси мушовири сиёсии президенти Яман Абд Раббо Мансур Ҳодӣ таъин шуд. Аз моҳи феврали соли 2015 ӯ ҳамчун "раҳбари аршади Ансоруллоҳ дар Санъо" номбар шудааст. Аз 14 августи соли 2016 то 19 апрели соли 2018 раёсати Шӯрои олии сиёсии Яманро бар ӯҳда дошт, дар воқеъ раҳбари давлат буд.

Фаъолияти сиёсӣ
---------------

Ал-Самад ҳангоми табаддулоти солҳои 2014-2015 ва баъд аз он мавқеи мусолиҳагариро ишғол кард. Моҳи ноябри соли 2014 баъди он ки намояндагони ҷунбиши Ансоруллоҳ аз ҳукумати Ваҳдати миллии Яман хориҷ шуданд, ӯ аз Мансур Ҳодӣ изҳори назар карда, аз номзадии Холид Баҳо ба мақоми сарвазирӣ пуштибонӣ кард. Моҳи феврали соли 2015 ӯ ошкор кард, ки "Ансоруллоҳ" умедвор аст, ки бо ИМА ва дигар кишварҳо равобити мӯътадил дошта бошад.

6 августи  соли 2016 раиси Шӯрои олии сиёсӣ шуд ва 14 август савганд ёд кард. Ӯ дар амал сарвари давлат шуд.

Даргузашт
---------

23 апрели соли 2018 гузориш шуда буд, ки ас-Самад бар асари ҳамлаи ҳавоии эътилофи Арабистони Саудӣ рӯзи 19 апрел кушта шудааст. Раҳбари ҷунбиши "Ансоруллоҳ" Абдулмалик ал-Ҳусӣ ваъда дод, ки даст доштан дар марги раиси Шӯрои олии сиёсӣ муҷозот шавад ва дар ҳамлаи ҳавоӣ ИМА ва Арабистони Саудиро айбдор кард. Дабири кулли СММ Антониу Гутерриш низ Арабистони Саудиро шадидан маҳкум кард   .

Маълумот
--------

* Солеҳ ал-Самад яке аз ҷавонтарин сарварони давлат ва ҳукуматҳои муосир дар ҷаҳон буд.

Пайвандҳо
---------

* Мусоҳиба бо раиси Шӯрои олии сиёсии Яман Солеҳ ал-Самад // ВЕСТИ

Эзоҳ
----

1. ↑  Houthi political chief Saleh al-Sammad killed in Saudi air raids
2. ↑  SRC hands over authority to SPC
3. ↑  Глава непризнанного правительства Йемена погиб при авиаударе
4. ↑  Убийство саудовцами главы правительства хуситов показали на видео

| ⚙️ Парчами Яман Сарварони давлатҳои Яман |
| --- |
| Ямани Шимолӣ(1918–1990) | Подшоҳон (1918–1962)
 Flag of the Mutawakkilite Kingdom of YemenFlag of the Mutawakkilite Kingdom of Yemen
* Яҳё Ҳамидаддин (1918–1948)
* Аҳмад Ҳамидаддин (1948–1962)
* Муҳаммад ал-Бадр (1962–1970)
 |
| Ямани Ҷанубӣ(1967–1990) | Роҳбарони Ямани Ҷанубӣ
Flag of South YemenFlag of South Yemen
* Қаҳтан аш-Шаъбӣ (1967–1969 )
* Салим Рубаи Алӣ (1969–1978)
* Алӣ Носир Муҳаммад (1978)
* Абдулфаттоҳ Исмоил Алӣ (1978–1980)
* Алӣ Носир Муҳаммад (1980–1986)
* Ҳайдар Абубакр Аттос (1986–1990)
 |
| Ҷумҳурии Яман(1990–) | Flag of YemenFlag of Yemen
* Алӣ Абдуллоҳ Солеҳ (1994–2012)
* Абд Раббо Мансур Ҳодӣ (2012–2015)
* Муҳаммад Алӣ ал-Ҳусӣ (2015–2016)
* Солеҳ ал-Самад (2015–2018)
* Маҳдӣ ал-Машат (2018 то ҳозир)
* Айдарус Зубайдӣ (2018 то ҳозир)
 |
**Наҷафбек Фатҳалибекӯғлӣ Вазиров** (17 феврал 1854, Шӯша, Губернияи Шемахин[d] — 9 июл 1926, Боку) — драматург, публисист; яке аз фаъолон ва бунёдгузорони театри Озарбойҷон.

Зиндагинома
-----------

Наҷафбек Фатҳалибекӯғлӣ Вазиров хатмкардаи Академияи кишоварзии Маскав (1878). Ҳамроҳи устодаш Зардобӣ (1873) бори аввал мазҳакаи «Ҳоҷӣ Қаро» (асари М. Ф. Охундов)-ро ба саҳна гузошт. Мақолаҳои нахустинашро дар г. «Экинчи» (1875-77) чоп кард. Вазиров дар драмаҳои худ зиндагии деҳқонон, амлокдорон ва маъмурони буржуазии охири садаи XIX ва ибтидои садаи XX-ро воқеънигорона тасвир намудааст. Дар мазҳакаи «Гӯшт аз туву устухон аз ман» (1873) ва «Тасвире аз тарбияи хонагӣ» (1875) мактаби куҳна ва усулҳои тарбияи онзамонро сахт танқид кардааст. Драмаҳои реалистии Вазиров бо равиши мазҳакавии хеш шуҳрат доранд. Вазиров ба масоили мубрами замони худ рӯй овард, аммо муътақид буд, ки одобу русумро танҳо бо тарвиҷу ташвиқи донишу маърифат метавон тағйир дод. Ба эҷодиёти ӯ драматургияи А. Н. Островский таъсири бузург гузоштааст.

Эзоҳ
----

1. 1 2 3 4 5 6  Везиров Наджаф-бек Фатали-бек оглы // Большая советская энциклопедия (рус.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.

Адабиёт
-------

* Вазиров Наҷафбек // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая российская (старая версия)

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* GND: 133266702
* ISNI: 0000 0000 5488 4375
* LCCN: no93024297
* SUDOC: 115443711
* VIAF: 3657713
* WorldCat VIAF: 3657713

 |

 |
**Наҷмиддин Шоҳинбод** — рӯзноманигор, шоир, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1993)

Зиндагинома
-----------

**Наҷмиддин Шоҳинбод** 21 ноябри соли 1952 дар деҳаи Пиши ноҳияи Шуғнони Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон таваллуд шудааст. Пас аз хатми мактаби миёнаи деҳа таҳсилашро дар факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленин идома дода, баъди хатми он дар рӯзномаи «Бадахшони Советӣ» кор кардааст. Солҳои 1980-1983 ва 1984-1987 тарҷумони Созмони ҷавонони Ҷумҳурии Демократии Афғонистон будааст. Соли 1989 рӯзномаи «Фарҳанги Бадахшон»-ро таъсис дода, ҳамзамон сармуҳарририи нашриёти «Помир» (Хоруғ)-ро бар уҳда доштааст. Солҳои 1997-2003 мухбири рӯзномаи «Садои мардум» дар вилояти Суғд, солҳои 2000-2009 муовини сармуҳаррири ҳафтавори «Суғд» будааст. Аз соли 2009 сардабири ҳафтавораҳои «Алюмини Тоҷикистон» ва «Башардӯсти Тоҷикистон» мебошад. Аз соли 1993 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст.

Эҷодиёт
-------

Дар жанрҳои гуногуни журналистика ва адабиёт, асосан ҳаҷву мутояба хомафарсоӣ мекунад. Офаридаҳояш аз соли 1973 дар рӯзномаю маҷаллаҳои ҷумҳуриявию умумииттифоқӣ, аз ҷумлаи «Пионери Тоҷикистон», «Ҷавонони Тоҷикистон», «Хорпуштак», «Адабиёт ва санъат», «Крокодил» ва маҷмӯаҳои «Шохи гург»-у «Ҳайкали гург» чоп шудаанд. Асарҳои публитсистии ӯ дар китобҳои «Болҳои заррини Абдувалӣ» (1998), «Зиндадил», (1990), «Зафармандони дашти зафар» (1998) ва ғ. ба табъ расидаанд. Дар заминаи асарҳои алоҳидаи ӯ театрҳои Хоруғ, Рӯшон ва ТВТ саҳнаҳои ҳаҷвӣ таҳия кардаанд. Баъзе навиштаҳояш ба забонҳои русӣ, қирғизӣ, ӯзбекӣ, литвонӣ, булғорӣ,инглисӣ ва ғ. тарҷума шудаанд.

Ҷоизаҳо
-------

* Барандаи Ҷоизаи ба номи Абулқосим Лоҳутӣ (1989);
* Ҷойи аввал дар Фестивали умумиттифоқии монологи эстрадӣ (1987);
* Ордени «Дустӣ»;
* Медали «Шуҷоат»;
* Медали «Ҷасорат»-и Ҷумҳурии Демократии Афғонистон ва СССР.

Сарчашма
--------

1. ↑  Адибони Тоҷикистон (маълумотномаи мухтасари шарҳиҳолӣ)./Таҳия ва танзими Асрори Сомонӣ ва Маҷид Салим. – Душанбе, «Адиб», 2014, – с.301 - 302 ISBN 978-99947-2-379-9
Парчами Луя Ҷирга
**Луя Ҷирга** (пашту: لويه جرګه‎ «гирдиҳамоии бузург») — бузургтарин маҷмаъи бузургону шахсиятҳои қавмӣ ва иҷтимоъии кишвари Афғонистон аст ва дар мавориди буҳронӣ дар Афғонистон ташкил мешавад. Дар бештари маворид аз сӯи подшоҳ ё раисиҷумҳур фарохонда шуда, аъзои он метавонанд ҳам интихобӣ ва ҳам интисобӣ бошанд. Нахустин ҷирга дар соли 1160 1747 баргузор шуд. Ин ҷирга сарнавишту ояндаи кишвари тозае ба номи Афғонистонро рақам зад, пас аз кушта шудани Нодиршоҳи Афшор, дар моҳи октябри 1747 дар мазори Шери Сурх, дар дохили қалъаи низомии Нодиробод баргузор шуд ва 9 рӯз ба дарозо кашид...

Эзоҳ
----



|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода | 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNF: 11988628g
* GND: 4702533-5, 5307800-7
* ISNI: 0000 0001 2203 2036
* LCCN: n88121127
* NKC: kn20140722017
* VIAF: 168336998
* WorldCat VIAF: 168336998

 |

 |
**Бехабари Балгиромӣ Мир Азаматуллоҳи Ҳусайнӣ** (с. тав. номаълум – ваф. 1730, Деҳлӣ, дар назди марқади Низомуддини Авлиё дафн шудааст) — шоир ва тазкиранигори
форсизабони Ҳиндустон. Аз нисбааш бармеояд, ки дар ш. Балгиром ба дунё омада, дар ҳамон ҷо ба камол расидааст. Таҳсилро дар назди падараш, ки донишманд буд ва бо тахаллуси «Аҳмадӣ» шеър низ мегуфт, оғоз карда, баъдан омӯзишро дар назди уламои дигар идома дод. Пас аз хатми таҳсил ба Деҳлӣ омад ва бо ашхоси маъруф Мирғуломалии Озоди Балгиромӣ, Мирзо
Абдулқодири Бедил ва диг. робитаи дустӣ ва эҷодӣ барқарор намуд. Дар доираҳои адабии давр чун шахси муътабар машҳур буд. Аз Бехабари Балгиромӣ девони ашъор шомили 15 ҳазор байт, тазкирае ба номи «Сафинаи Бехабар», маснавии «Гироминома», рисолаҳои «Мо қилла ва далла» (дар моҳияти идрок ва ақл, дурустӣ ва нодурустии онҳо),
«Ғубори хотир» (дар одоби сиёсӣ ва ахлоқ) боқӣ мондаанд. Ба ғайр аз улуми адабӣ ва шеър аз мусиқӣ низ огоҳ будааст. Абёти зерин намунаи шеъри ӯянд:

Аз сари мижгони хунрезам нигоҳ ояд бурун,
Чун савори яккатозе, к-аз сипоҳ ояд бурун.
Мо, ғарибонро, ба зери хок ҳам нагзоштанд,
Субҳи маҳшар мекунад фарёд, к-аз манзил баро.
Суҳбати ёрони мавзун сарву гул аз ёд бурд,
Ғайрати гулзор бошад маҷлиси рангини мо.

Нигаред
-------

* Афзал
* Аҳмад Алихон

Адабиёт
-------

أحمد گلچین معانی. تاریخ تذکره های فارسی. ج ۲. تهران، ۱۳۶۳ ه. ش؛ دانشنامۀ
أدب فارسی. أدب فارسی در شبه قاره )هند، پاکستان، بنگلدش(. بخش ۱. تهران، ۱۳۸۰ ه. ش

Сарчашма
--------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Юрмонбозӣ** – рақси тақлидӣ, тасвиркунандаи ҳаракатҳои ҷонвари хоянда юрмон мебошад ва ҳамчун рақси анъанавии мардона маъмул аст.

Тавсифи мухтасар
----------------

Он ҳамчун рақси анъанавии мардона маъмул буда, дар рӯзҳои ид, тӯю сур ва маҳфилҳои мардумии кӯҳистон таҳти навозиши доира иҷро мегардад. Рақси юрмонбозӣ аз ҷиҳати мавзӯъ, мазмун, табиату шаклу сохт рақси шӯх мебошад. Раққос дар вақти бозӣ бо ҳаракатҳои худ ҳолатҳои гуногуни юрмонро инъикос менамояд. Ӯ бо нӯги ангуштон ва банди дастҳо, ҳаракатҳои китфҳо, ларзидани манаҳ, ҷунбиши пайкар, пойҳо ва ҳаракатҳои дигар рафтори юрмонро тақлид мекунад. Рақс таҳти навозиши доира бо зарбу усули мусиқии 6/8 бо суръати тез иҷро мегардад.
Дар рақси юрмонбозӣ иҷрокунанда шабеҳи юрмон усулу бозии гуногуни пойро истифода мекунад: дар як ҷой истода мерақсад; ба тарафи рост ва чап, ба самти пеш ва қафо ҳаракат
мекунад; чарх мезанад; бо ду зону нишаста ҳаракатҳои гуногуни китфҳову дастон ва сару пайкарро иҷро менамояд. Ӯ аввал бо пойи рост қадамро пешмегузорад, нӯги пои чапро аз қафо нимқат карда, боз бо пои рост ба пеш қадам мегузорад. Баъдан бо пои чап ин амалро такрор мекунад. Бо ин ҳаракат раққос дар як ҷо давр мезанад ва бо дастҳои кушод ба кунҷи саҳна меояд. Андак пайкарро пеш хам мекунад, ду дастро дар пеши худ ба як дигар наздик рост карда, кафи онҳоро мебардорад ва бо зарби доира дастону китфҳоро якҷоя меҷунбонад ва дар охир як бор чарх мезанад. Дар ин вақт сар ва манаҳи ӯ якҷоя ҳаракат мекунанд, сарро бо гардан рост гирифта, даҳонро кушода, манаҳро ин тараф он тараф меҷунбонад ва ин ҳаракат чанд
бор такрор мешавад. Ду дастро пеши худ дошта, ба тарафи рост давр мезанад ва ба ҷои худ бар мегардад. Кафи дастонро мушт карда ба миёнаш мегузорад ва боз андак ба пеш қадам мегузорад. Агарчанде ки баъзе пантомима ва рақсҳои инъикоскунандаи ҳаракатҳои ҷонварон дар шароити имрӯза аз байн рафта бошанд ҳам, хушбахтона рақси юрмонбозӣ то кунун дар баъзе минтақаҳои кишвар вуҷуд дорад.

Нигаред
-------

* Калтакбозӣ
* Чӯббозӣ

Пайвандҳо
---------

* Феҳристи миллии мероси фарҳанги ғайримоддӣ. *www.pitfi.tj*. 19 феврали 2019 санҷида шуд.(пайванди дастнорас)

Эзоҳ
----

1. ↑  Мероси фарҳанги ғайримоддӣ дар Тоҷикистон / Мураттиб: Д. Раҳимов; муҳаррир Ш.Комилзода. – Душанбе: Эр-Граф, 2017. – С. 50-51. – 280 с.
**Бехатарӣ** — вазъи собит ва бидуни хатар, ки ба воситаи корбурди силсилаи чораҷӯиҳо амалӣ мегардад. Истилоҳи Бехатарӣ ба таври васеъ дар ҳамаи соҳаҳо, аз ҷумла дар
бахшҳои гуногуни ҳуқуқ, сиёсатшиносӣ мавриди истифода қарор гирифтааст. Масалан, дар Бехатарии дастаҷамъӣ, ки дар амалияи муносиботи байналхалқӣ дар доираи Лигаи Миллатҳо аввалин бор соли 1922 истифода шудааст, низоми амали муштараки давлатҳо мушаххас гардида, мувофиқи Ойинномаи СММ бо мақсади дастгирии сулҳу амнияти байналхалқӣ, ба муқобили ҳама гуна амалҳои таҷовузкорона, сафарбар шудааст. Созмонҳои умумиҷаҳонӣ ва минтақавии бехатарӣ тибқи созишномаҳо барои дифои дастаҷамъии хеш низоми амалҳои муштаракро дар сурати содир шудани иқдомҳои таҷовузкорона ба амал мебарорад. Навъҳои гуногуни Бехатарӣ бо номҳои Бехатарии байналхалқӣ, Бехатарии озуқаворӣ, Бехатарии иқтисодию иҷтимоӣ, Бехатарии экологӣ, Бехатарии энергетикӣ, Бехатарӣ (дар иттилоот) ва ғ. мавҷуданд.

Нигаред
-------

* Ҳуқуқи байналмилалии бехатарӣ

Сарчашма
--------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Бехудӣ ва безорӣ**, **бехудӣ** — вазъи ошуфтаи равонӣ, ки дар натиҷаи рӯиҳамоии падидаҳо, амалияҳо ва ҳолатҳои хосси рӯҳӣ ба вуҷуд омада, дар шахс боиси бетафовутӣ ва аз даст додани қобилияти танзим ва идораи аъмолу рафтор мегардад.

Воқеият дар ҳолати бехудӣ аз тариқи худро ба дигар одамон ва ё падидаҳо монанд кардан аз сар гузаронида мешавад, ки дар шаклҳои зерин ифода меёбад:

1. дарки бевоситаи отифӣ — эҳсосотӣ;
2. баробарсозӣ (ҳаммонанд кардан);
3. ҳаяҷонпазирӣ;
4. ба ваҷҳи муштарак дар радиф қарор гирифтани зуҳуроти гуногун.
5. 

Бехудӣ дар шаклҳои номутаодил (ҳаммонанд набуда)- и гуногуне чун аффект, гипноз, хоббинӣ, воҳима, рафтори одатӣ, эҳсос ва ғ. ифода меёбад. Зуҳуроти бехудиро
ба чор гурӯҳ ҷудо мекунанд:

1. зуҳуроти берун аз фаҳм;
2. қарина ва вазъи номафҳуми фаъолият;
3. равишҳои иҷрои номафҳум;
4. изҳори дарки субсенсорӣ.

**Безорӣ** — ҳолати отифи (эҳсосотӣ)-и шахс дар муносибат ба муҳити атроф ва одамони дигар.
Безорӣ аз дидгоҳи равоншиносии муосир уқдаи рӯҳӣ ва вазъи номуътадили равонист, ки дар натиҷаи саркӯб шудани ниёзҳои фитрӣ, вуҷуди монеаҳои амалӣ ва нокомиҳои пай
дар пайи шахс дар марҳалаҳои гуногуни ташаккули шахсият, рушди сохтори равонӣ ва умуман дар зери фишорҳо, сахтгириҳо ва таҳқирҳои воридгашта бар шахсияти вай ва ё бар асари камилтифотӣ ва бенавозишӣ нисбат ба вай дар муҳити хонаводагӣ ва пас аз он ба вуҷуд меояд.
Муносибати нодурусти падару модар ба кӯдак, гунаҳгор
донистани вай дар ҳар фаъолияте, ки анҷом медиҳад ва
арҷ нагузоштан ба корҳояш яке аз омилҳои муҳимми
пайдоиши уқдаи равонии безорӣ дар вай мебошад. Таъсири
омилҳои фавқ дар ботини инсон ҳисси бадбинӣ ба
муҳити атроф, нафрат ба ҳайати хонавода ва Б. аз он афродеро
ба вуҷуд меоварад, ки аз онҳо таассуроти манфӣ
бардоштааст. Ин ҳолат вақте дар фарошуур ва ботини
шахс ба сурати пойдор ҷой мегирад, дар вай низоъҳои
равониву изтироботи ботиниро ба вуҷуд меоварад, ваҳдати
шахсияту тавозуни рӯҳиро дар вай барҳам мезанад
ва ҳолати норозигӣ ё эътироз ба ҳама чиз вайро фаро мегирад.
Буҳронҳои шадиди равонӣ ва уқдаҳои музмини
(куҳна) рӯҳӣ ба монанди депрессия, фрустратсия ва ғ. ки
аз омилҳои муҳимми пайдоиши ҳолати безорӣ дар шахс
ҳастанд, дар рафтор, тарзи тафаккур, вазифаҳои ҷисмӣ ва
ҳаракоти вай таъсири манфӣ расонда, дар ҳаёти иҷтимоию
фардиаш пайомадҳои ногуворе ба бор меоваранд.
Безорӣ дар рафтор ва гуфтори шахс ба суратҳои гуногун
зоҳир мегардад: дар кӯдакон ба сурати шикастани анҷоми
хона, худро ба пушт партофтан, сар ба девор задан ва меронд. ғ. дар калонсолон ба сурати пархошгарӣ, гуфтани суханҳои
таҳқиромез, изҳори нороҳатӣ, асабоният, тағйири авзои
равонӣ ва ғ.

Адабиёт
-------

Деннис Кун. Основы психологии. СПб. 2004;
Новейший психологический словарь. Ростов на-Дону, احمد عزت راجیح. اصول علم 2007
نفس. اسکندریة، ۱۹۶۸.؛ عبدالستارابراهیم. الانسان و علم النفس. کویت، ۱۹۸۵.؛ عبدالعزیز
بن عبدالله. الطریق الی صِحّةِ النفسیة. ریاض، ۱۹۹۹.؛ اکرم گیتئ حیدری. روانشناسئ رشد و
اختلالات روانئ رائج در کودکان. تهران، ۱۳۷۲ А. Боқизода.

Сарчашма
--------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Автоматонии барномасозӣ** — аз навиштани рамзи барномавӣ қисман ва ё пурра озод кардани одам, ки бо роҳҳои зерин ба даст оварда мешавад: таҳияи олат барои ташаккул додан ва гузоштани масъала ба мошин (забони одам – мошин); пешниҳоди олати мазкур дар шакли истилоҳоти соҳаи тахассуси одам – амалгар; сохтани таҳлилгари маълумоти воридотӣ ва табдил додани маълумот ба забони мошин; ҷамъбаст намудани системаи баҳисобгирӣ ва таҳрири хатоҳои бавуҷудомада. Нигар низ Барномасозӣ.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
«**Луълуъ ва марҷон**» (ар. اللؤلؤ و المرجان‎), «**ал-Луълуъ ва-л-марҷон фима-ттафақа ъалайҳи-ш-шайхон**» (ар. اللؤلؤ والمرجان فيما اتفق عليه الشيخان‎) — китоби муҳим ва машҳур дар ҳадис; таълифи муҳаққиқ ва феҳристнигор ‒ Муҳаммадфуод Абдулбоқӣ.

«Луълуъ ва марҷон» аз ду муқаддима, 54 китоб, 1293 боби фарогири 1906 ҳадис ва тавзеҳоти мухтасар иборат аст. Муаллиф дар муқаддимаи якум барои ривиши таснифи асар ва дар муқаддимаи дуввум бобати «тағлиз (сухани дурушт) бар зидди касе, ки бар Паёмбар (с) дурӯғ мебандад», маълумот додааст. «Луълуъ ва марҷон» аз «Китобу-л-имон» оғоз ва бо «Китобу-т-тафсир» хотима ёфтаааст. Дар китоб аҳодисе гирдоварӣ шудааст, ки имомон ‒ Бухорӣ ва Муслим дар «Саҳеҳайн» дар мавриди матну санади онҳо иттифоқи назар доранд. Муаллиф дар асар алфози аҳодиси «Саҳеҳ»-и Бухориро интихоб карда, сипас номи китоб, боб ва рақамҳои аҳодиси «Саҳеҳ»-и Муслимро, ки бо аҳодиси интихобшуда аз рӯи матну маъно наздикӣ доранд, мураттаб сохтааст. Ҳамчунин номи китоб, боб ва рақами аҳодиси «Саҳеҳ»-и Бухориро дар зери ҳар як ҳадис оварда шудааст. Муаллиф дар «Луълуъ ва марҷон» зимни шарҳи истилоҳи ҳадиси «муттафақунъалайҳ» қавли Ибни Ҳаҷари Асқалониро меорад: «Манзур аз иттифоқи Муслим бо Бухорӣ ин аст, ки ин ду имом дар тахриҷи асли ҳадис аз саҳобае, ки ин ҳадисро аз паёмбар (с) ривоят карда, бо ҳам дар маъно ва матни он ҳамраъй бошанд, ҳарчанд баъзеи тарзи ҷумлабандиҳои аҳодис бо ҳам мутафовит будааст». Инчунин ӯ ҷойгоҳи аҳодиси муттафақунъалайҳро дар миёни аҳодиси дигар нишон дода, аҳаммияти дар як китоб фароҳам овардани онҳоро кори судманд арзёбӣ кардааст.

«Луълуъ ва марҷон» бо дархости чопхонаи «Дору эҳёи-л-кутуби-л-арабия» дар як ҷилд ва ҳафсад саҳифа, замони зиндагии муаллиф чоп шуд. Китоб аз рӯзи интишор инҷониб мавриди қабули хонандагону соҳибназарон гардида, дар баъзеи кишварҳои арабӣ ва исломӣ ҳамчун дастури таълимӣ истифода мешавад. Он ба даҳҳо забонҳо, аз ҷумла, тоҷикӣ тарҷума ва нашр шудааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* *Луълӯъ ва марҷон*. Д. 2010;
* اللؤلؤ و المرجان فیما اتفق علیه الشیخان. القاهرة، ۲۰۱۲
**Франтс Бопп** (олмонӣ: *Franz Bopp*; 14 сентябр 1791[…], Mainz[d], Electorate of Mainz[d] — 23 октябр 1867[…], Берлин) — забоншиноси олмонӣ, профессори Донишгоҳи Берлин (1821—1964), узви АИ ПРусия (аз соли 1822). Асосгузори пажӯҳиши муқоисавӣ-таърихии забонҳои ҳиндуаврупоӣ ва забоншиносии муқоисавӣ.

Зиндагинома
-----------

Дар оғоз ба омӯзиши санскрит даст зада, сохтори калимаро дар ин забон таҳқиқ кард. Хулосаҳояшро дар китоби «Доир ба тасриф дар забони санскрит дар муқоиса бо забонҳои юнонӣ, лотинӣ, форсӣ ва олмонӣ» (1816) ҷамъбаст намуд. Франтс Бопп дар асари худ масъалаи умумияту хешигарии забонҳои итолиёӣ, юнонӣ, лотинӣ, готӣ, келтӣ, форсии қадим ва ғ-ро ба низом даровард ва соли нашри китоби ӯ соли пайдоиши забоншиносии муқоисавӣ-таърихӣ дониста шудааст. Ӯ дар китоби дигари худ — «Грамматикаи муқоисавии забонҳои санскрит, занд, юнонӣ, лотинӣ, литвагӣ, готӣ ва олмонӣ» (дар се ҷилд, солҳои 1833, 1849 чоп шудааст, нашри дуюмаш — 1856-61) ба гурӯҳи забонҳои муқоисашаванда забонҳои славянии қадим, келтӣ, индонезӣ ва қафқозиро дохил кард. Баъдан маълум гардид, ки ба гурӯҳи забонҳои ҳиндуаврупоӣ дохил намудани забонҳои индонезӣ ва қафқозӣ ғалат аст. Франтс Бопп муаллифи китоби «Грамматикаи интиқодии санскрит» (1834), ношир ва тарҷумони матнҳои қадимии ҳиндӣ мебошад. Мақсади Франтс Бопп барқарор кардани забони мабдаъ (нахустзабон)-и ҳиндуаврупоӣ буд. Ба ин оилаи забонҳо номи ҳиндуаврупоро низ Франтс Бопп додааст.

Эзоҳ
----

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* идентификатор BNF (фр.): платформаи додаҳои боз — 2011.
2. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica (ингл.)
3. 1 2 3 4   (ингл.)
4. 1 2 3 4  Бопп Франц // Большая советская энциклопедия (рус.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.

Адабиёт
-------

* Бопп Франс // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая каталанская
* Большая китайская
* Большая норвежская
* Большая российская (старая версия)
* Брокгауза и Ефрона
* Итальянская
* Литовская универсальная
* Малой Литвы
* Малый Брокгауза и Ефрона
* Хорватская
* Allgemeine Deutsche Biographie
* Britannica (онлайн)
* De Agostini
* Notable Names Database
* Treccani
* Universalis

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BIBSYS: 90175714
* BNC: a10776175
* BNE: XX1565580
* BNF: 12311805b
* CiNii: DA00907204
* CONOR: 245001059
* GND: 118659332
* ISNI: 0000 0001 1867 4466
* J9U: 987007273355305171
* LCCN: n85116998
* LNB: 000146720
* NKC: js20020805486
* NLA: 35020308
* NLP: A26421161
* NSK: 000372773
* NTA: 070334277
* NUKAT: n00712170
* PTBNP: 1205709
* LIBRIS: nl022v663lj66v0
* SUDOC: 032006845
* VcBA: 495/102112
* VIAF: 61614118
* WorldCat VIAF: 61614118

 |

 |
**Дуайт Мартин Доналдсон** (16 декабри 1884, Оҳайо, ИМА – 11 майи 1976, ҳамон ҷо) — исломшиноси амрикоӣ ва мубаллиғи калисои машоихӣ (Presbyterian). Доктори илоҳиёти коллеҷи «Вашингтон ва Ҷефферсон» (1927).

Зиндагинома
-----------

Пас аз хатми ин коллеҷ (1907) се сол дар коллеҷи масеҳии Форман дар Лоҳури Покистон тадрис кард. Сипас ба ИМА бозгашт ва дар мадрасаи олии илоҳиёти Ҳарвард мутолиоти илмҳои диниро идома дод. Соли 1914 ба унвони мубаллиғи калисои машоихии Амрико ба Машҳад рафт ва ба таҳқиқи мазҳаби шиа пардохт. Баъд аз ихроҷи омӯзгорони табширӣ аз Эрон ва миллӣ шудани мадрасаҳои онҳо ба Ҳинд даъват карда шуд, то мудирияти мадрасаи исломшиносии ҳунарии «Ҳенри Мартин» дар Алигарҳро бар уҳда гирад (1940). Соли 1951 ба ИМА бозгашт.

Фаъолият
--------

Доналдсон дар иртибот бо Эрон ва аҳли ташайюъ дар маҷаллаи «Ҷаҳони ислом», ки худ солҳо узви ҳайати таҳририяи он буд, мақолаи зиёде чоп кардааст. Китоби ӯ «Мазҳаби шиа: таърихи ислом дар Эрон ва Ироқ» аз нахустин таълифи ҷомеи ғарбиён дар бораи аҳли ташайюъ дар Эрон ва Ироқ аст, ҳарчанд, ба гуфтаи Сайид Ҳусайни Наср аз ғаразгӯӣ дар бораи ислом холӣ нест. Дар ин китоб нависанда бо баёни масъалаи ҷонишинии паёмбар (с) ба шарҳи муфассали зиндагии ёздаҳ имом ва сипас масъалаи ғайбату зуҳури имоми дувоздаҳум пардохтааст. Шарҳи падид омадани ҳукумати Оли Бувайҳ, васфи маконҳои зиёратии шиа, мазҳабҳо, муаррифии маҷмӯаҳои мутақаддими шиӣ ва мутакаллимони маъруфи шиа, шарҳи таълимоти имомия, аз ҷумла мафҳуми имомат ва баҳси исмати паёмбар (с) ва имомҳо, шарҳи мазҳабҳо, аз қабили бобия ва баҳоия, аз дигар матолиби ин китоб аст. Тарҷумаи арабии ин китоб бо унвони «Ақидату-ш-шиа» дар Қоҳира (1964) ва Бейрут (1990) ба чоп расид. Д. дар китоби «Пажӯҳишҳое дар илми ахлоқи исломӣ» (Лондон, 1953) пас аз муқаддима дар бораи мардуми араби пеш аз ислом батафсил ба таърихи илми ахлоқи исломӣ мепардозад. Ӯ бунёди омӯзишҳои ахлоқиро дар Қуръон ва ҳадисҳо шарҳ дода, ахлоқи фалсафиро назди муътазила, Ихвонуссафо, Форобӣ, Ибни Сино, Шаҳристонӣ ва Яҳё ибни Адӣ баррасӣ кардааст. Доналдсон андешаҳои ахлоқии Ибни Мискавайҳ ва Ғаззолиро батафсил шарҳ дода, аз таълимоти ахлоқӣ ва ирфонии уламову зоҳидони машҳур ва шоирони суфимашраб Аттор, Мавлавӣ, Саъдӣ, Ҳофиз сухан гуфтааст. Дар поён, пас аз шарҳи тафсирҳои ахлоқии ҷадид дар ислом, кӯшидааст таълимоти исломӣ ва арзишҳои масеҳиро муқоиса кунад.

Эзоҳ
----

1. 1 2  AlKindi (онлайн-каталог Доминиканского института востоковедения)

Адабиёт
-------

* دانشنامۀ جهان اسلام. جلد 18. تهران، 2013.
**Бехҷаст** — нардҳое, ки аз муғҷаҳои иловагӣ ва баъзан аз кӯрмуғҷаи кунда ё решаи дарахт (анҷир, олуболу, ток, олу, анор ва ғайра) месабзанд.

Бехҷаст, одатан, дар муддати кӯтоҳ рушд ёфта, ба навниҳол монанд мешавад. Бехҷастро дар ҷангалпарварӣ, сабзкорӣ ва боғдорӣ истифода мебаранд. Дарахте, ки аз бехҷаст месабзад, кӯтоҳумр буда, чӯбаш сифатан паст аст. Бехҷаст қувваи рушди танаи асосиро суст ва ҳосилро кам мекунад. Бинобар ин, бехҷастро бурида ё кофта гирифта, замини атрофи бутта ё дарахтро дар давоми тобистон 2-3 маротиба амиқ шудгор мекунанд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Бехҷаст // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Бефосилагии мунтазам** — мафҳуми муҳимми таҳлили математикӣ. 

Функсияи *f(x)* дар маҷмӯи G мунтазам бефосила номида мешавад, агар барои ҳар гуна адади *ɛ > 0*  чунин адади *δ = δ (ɛ) > 0* ёфт шавад, ки аз нобаробарии *|х1-х2| < δ (x1 ва x2* ҷуфти дилхоҳи нуқтаҳои маҷмӯи G), нобаробарии  *|ƒ(х1)–ƒ(х2)|< ɛ* ҳосил гардад (дар ин таъриф муҳим он аст, ки *δ* танҳо ба *ɛ* вобаста аст). Мас. функсияи *f(x)= x2* дар порчаи [0;1] мунтазам бефосила аст, зеро агар |*х1+х2|<*  бошад, *|ƒ(х1)–ƒ(х2)|=*

|*х1–х2|.*|*х1+х2| < ɛ* мешавад  ( |*х1–х2|<* , *х1<*1*,* 0*< х2* *<*1 ва бинобар ин |*х1+х2|<* 2 аст). Умуман, агар функсия дар ҳар як нуқтаи порчаи [*a,b*] бефосила бошад, он гоҳ вай дар ҳамин порча мунтазам бефосила мешавад (теоремаи Кантор). Агар бефосилагии функсия танҳо дар интервали *(a,b)* ҷой дошта бошад, он гоҳ ба бефосилагии мунтазам дар ин фосила кафолат дода намешавад. Мас. функсияи *f(x)=*  дар ҳар як нуқтаи интервали (0,1) бефосила аст, аммо ин бефосилагӣ бефосилагии мунтазам нест. Дар ҳақиқат, агар  ɛ =1 бошад, барои адади дилхоҳи мусбати  *δ* (0*< δ <*1) чунин ду адади *х1 ва х2* -ро дорем, ки нобаробарии *|х1 – х2| < δ*-ро қонеъ мегардонанд ( *х1* =  ва *х2=* *δ*) ва барои онҳо *|ƒ(х1)–ƒ(х2)|=  >*1 аст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бефосилагии мунтазам / М. Хоҷабекова // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Бешазоркунӣ** — бо роҳи қаламча, шинондани ниҳол ё кишти тухми дарахтон бунёд намудани беша.

Бешазоркунӣ чорабинии давлатӣ буда, яке аз вазифаҳои асосии хоҷагии ҷангал аст. Дар Тоҷикистон бешазоркунӣ асосан бо мақсади пешгирии эрозияи хок, мустаҳкам намудани нишебиҳои кӯҳу камар, соҳили ҷӯю канал, мураттаб кардани низоми хоку об ва беҳдоштии маҳалҳои аҳолинишин амалӣ мегардад. Бешаҳои Тоҷикистон ба бешаҳои гурӯҳи якум мансубанд (яъне истифодаашон маҳдуд буда, баъди ғалтондани дарахтон ба ҷойи онҳо ҳатман ниҳолҳои нав шинондан лозим аст). Барои Бешазоркунӣ бештар ниҳолҳои себ, зардолу, олуча, чормағз, писта, ақоқиё, бед, сафедор, чинор, санҷид, дӯлона бодом, арча, санавбар, тут, ақоқиё, шумтол, олуча, дӯлона, аръар, олуболу, заранг, шафтолу ва ғ. мувофиқанд. Корҳои бешазоркунӣ тухмипарварӣ (дар асоси кори селексионию генетикӣ), ҷамъоварӣ ва ба навъҳо ҷудо кардани тухмии рустаниҳо, парвариши ниҳол, тайёр намудани замин, нигоҳубини агротехникӣ ва ғ-ро дар бар мегиранд.

Нигаред низ
-----------

* Бешаи муҳофиз
* Хоҷагии ҷангал

Адабиёт
-------

* Запрягаева В. И. Лесные ресурсы Памиро-Алая. М. 1975;
* Падалко В. В. Защитное лесоразведение в Таджикистане. Д. 1977;
* Справочник по проектированию и планированию садоводства и виноградарства. Киев, 1984;
* Руководство по лесному семеноводству в Российской Федерации. М. 2000.

Сарчашма
--------

* Бешазоркунӣ // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Карсанг** — пойгоҳи Институти хокшиносии Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон, ки соли 1965 дар шафати деҳаи Карсанги ноҳияи Файзобод дар баландии 1300 метр аз сатҳи баҳр дар масоҳати 35 гектар барои гузаронидани тадқиқотҳои илмии соҳаи кишоварзӣ ташкил карда шудааст. Созмондиҳангадони аввалини ин пойгоҳ доктори илмҳои хоҷагии қишлоқ Анвар Аминович Садриддинов ва номзади илмҳои хоҷагии қишлоқ Якутилов Михаил Грузнович буданд. Муддати 35 сол аст, ки дар ин пойгоҳ олимону аспирантҳо корҳои илмию тадқиқотӣ мебаранд. Бо донишҷӯёни соҳаи кишоварзӣ машғулиятҳои амалӣ, таҷрибаҳо гузаронда, нозукиҳои соҳа омӯзонда мешаванд. Онҳо таркиби хок, таъсиру обу ҳаво ба рустаниҳоро месанҷанд. Директори Институти хокшиносии Академияи илмҳои кишоварзии Ҷумҳурии Тоҷикистон Бобишо Нарзуллоевич Холов, олимони соҳа Қараев Ш. Қ. Солиҳов Р. С. Аминов Ш. Ли Адол Григоревич ва даҳҳо дигарон корҳои илмии худро дар ҳамин пойгоҳ амалӣ намудаанд. Ҳоло дар ин пойгоҳ, дар масоҳати 5 гектар токзор, 3 гектар себ, 1 гектар нок, 1,5 гектар биҳӣ, 2 гектар шафтолузор, 2 гектар зардолу, гелос ва олу, 2,5 гектар ниҳолҳои тирак, ақоқиё, чормағз, дроги испанӣ, булут парвариш карда мешавад.

Инчунин нигаред
---------------

* Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон

Эзоҳ
----

1. ↑  Файзобод. Энсиклопедия. - Душанбе, 2011. Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик. - 392 саҳ.
**Англези́т** (англ. Anglesit) **зоки сурб** — минерал, формулаи химиявиаш PbSO4; миқдори PbO – 73,6 %.

Системаи кристаллбандиаш ромбӣ, кристаллҳояш ба шакли дипирамида, ҷадвал ва қаламча. Бештар ба намуди массаҳои зичи дона-дона ё хока вомехӯрад. Рангаш сафед, тобишҳояш хокистарӣ, зард, сабз, кабуд ва ғ. Сахтиаш 2,5 – 3; зичиаш 6100 – 6400 кг/м3; алмосҷило. Дар қисми болоии конҳои сурб дар натиҷаи оксидшавии галенит (PbS) пайдо мешавад. Дар конҳои полиметаллии Қаромазори Тоҷикистон бис- ёр вомехӯрад. Аз анзелит сурб ҳосил мекунанд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Ангуштзанӣ**, **перкуссия** (лот. percussio — оҳиста кӯфтан) — яке аз усулҳои муоинаи узвҳои дарун.

Маълумоти таърихӣ
-----------------

Дар тиб аз аввали садаи XIX истифода мешавад. Ҳангоми ба сатҳи бадан ангушт задан, дар узвҳои зери он ҷойгирифта ҳаракатҳои лаппишнок ба вуҷуд меоянд, ки садо ва давомоти муайян доранд. Масалан, шуш, ки ковок буда, ҳаво дорад, садои возеҳу рӯшан мебарорад; ҷигар ва мушакҳо, ки узвҳои пурраанд, овози паст медиҳанд. Ангуштзанӣ ду хел мешавад: топографӣ (мавқеи узвро муайян мекунад) ва муқоисавӣ (тағйироти узвро ошкор месозад). Пайдо шудани садои кунд дар ягон қисми шуш аломати илтиҳоб ё плеврит аст; садои нақорамонанд далели бисёр ҳаво доштани бофтаи шуш (масалан, эмфиземаи шуш) ва дар шуш мавҷуд будани ҷавф (масалан, киста) мебошад; садои кунди пахшшаванда аломати дар ҷавфи шикам вуҷуд доштани моеъ (масалан, истисқо) аст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Ангуштзанӣ // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.


  



|  |  |
| --- | --- |
| Пизишкӣ | *Ин мақолаи нопурра аз пизишкӣ мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |
Ҳамворсозии омехтаи бетон
**Бето́н** (аз фр. béton) — масолеҳи бинокории сунъӣ, ки аз санг, омехтаи моддаҳои илтиҳоқӣ (бо об ё бе он), регу шағал, оҳаксанг ва моддаҳои иловагӣ (аксаран барои беҳтар шудани хусусиятҳои бетон ва гирифтани ранги мувофиқ) ҳосил мешавад.

Навъҳои бетон
-------------

Бетон якчанд навъ (абрақдор, сафолбетон, дажғол ё нахшадӣ ва ғайра) буда, мутобиқ ба анвои худ дорои хусусияти кислота ва гармитобоварӣ, обгузаронӣ, сармобардорӣ, мустаҳкамӣ ва ғ. аст. Бетонро ҳанӯз аз замонҳои пешин римиёни қадим дар сохтмони равоқҳо, гумбазҳо, тоқҳои зафар, акведукҳо ва монанди инҳо фаровон истифода кардаанд. Барои мустаҳкамтар шудани бетон гач, гили кулолӣ, оҳаксанг, асфалт ва ғайраро низ ба кор мебаранд.

Таърих
------

Пас аз таназзули Империяи Рум истифодаи бетон қатъ мешавад ва аз садаи XVIII дар дигар мамолики Аврупо аз нав ривоҷ мегирад. Такомул ва равнақи бетон бо пайдоиши семент дар Русия (аввали садаи XVIII) робитаи наздик дорад. Бетон баъди ба вуҷуд омадани оҳанубетон маъмултар мегардад. Он ҳоло бештар дар сохтмони роҳҳои автомобилгард ва биноҳои маъмурию истиқоматӣ (конструксияҳои калонблок, конструксияҳои калонпанел, конструксияҳои оҳанубетонӣ ва ғайра) истифода мешавад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бетон // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая норвежская
* Большая российская (старая версия)
* Большая российская (научно-образовательный портал)
* Брокгауза и Ефрона
* Военная Сытина
* Малый Брокгауза и Ефрона
* Britannica (онлайн)
* Britannica (онлайн)
* Treccani
* Universalis
* Universalis

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNF: 11931040z
* GND: 4006111-5
* J9U: 987007553055405171
* LCCN: sh85030647
* NDL: 00566575
* NKC: ph114136

 |

 |

| ⚙️ Масолеҳи сохтмонӣ |
| --- |
| Масолеҳи сохт | 
* Бетон
* Гипсокартон
* Хишт
* Масолеҳи чӯбӣ
* Пӯлод
* Сэндвич-панел

 |
| Бомпӯшҳо | 
* Металлочерепица
* Рубероид
* Толь
* Черепица
* Шифер
* Профнастил

 |
| Ороишӣ | 
* Керамическая плитка
* Лакокрасочные материалы
* Облицовочный камень
* Обои
* Потолочная плитка
* Сайдинг
* Самоклеящаяся плёнка
* Стеновые панели МДФ

* ***Фаршпӯшҳо***: Ковролин
* Ламинат
* Линолеум
* Паркет

 |
| Табиӣ | 
* Чӯб
* Рег
* Санги табиӣ

 |
**Линдон Райв** (Lyndon Rive; тав. 22 январи 1977) — соҳибкори Африқои Ҷанубӣ аст, ки ҳамчун муассиси SolarCity маъруф аст ва то соли 2016 ҳамчун директори генералии он кор кардааст. SolarCity провайдери системаҳои фотоэлектрикӣ ва хидматҳои марбут аст. Райв дар соли 2006 ҳамроҳи бародараш Питер SolarCity-ро таъсис дод.

Райв аввалин ширкати худро дар синни 17 пеш аз тарк кардани ватани худ Африқои Ҷанубӣ оғоз кард.  Пас аз он ӯ таъсиси ширкати нармафзори корпоративии Everdream кард, ки дар ниҳоят аз ҷониби Dell ба даст оварда шуд.  Дар вақти холии худ, Райв хоккейи зериобӣ бозӣ мекунад. Райв ҷияни Илон Маск аз Тесла аст, зеро модаронашон дугоник ҳастанд. 

Дар соли 2010, Райв дар рӯйхати навоварони зери 35-солаи <i id="mwIA">MIT Technology Review</i> ҳамчун яке аз 35 навоварони беҳтарин дар ҷаҳон то синни 35-сола ном бурда шуд. 

Пас аз он ки ширкати Tesla, Inc. SolarCity-ро дар соли 2016 ба даст овард, Райв дар соли 2017 эълон кард, ки ширкатро тарк мекунад ва вақти худро бо оилааш дар баробари фаъолиятҳои минбаъдаи соҳибкорӣ, аз ҷумла кор дар стартапи нав мегузаронад.

Ҷоизаҳо
-------

Дар соли 2013, Райв барандаи ҷоизаи Ernst &amp; Young Entrepreneur дар минтақаи Калифорнияи Шимолӣ буд.

Эзоҳ
----

1. ↑  *Hansen.* Q&A: SolarCity CEO Lyndon Rive keeps business all in the family (en-US). *The Mercury News* (11 Декабри 2015). 27 апрели 2021 санҷида шуд.
2. ↑  *Milo.* Lyndon Rive, Elon Musk: Cousins, partners. *www.bizjournals.com* (Dec 28, 2010). 27 апрели 2021 санҷида шуд.
3. ↑  *Rive*. Turning Toward the Sun, *The New York Times* (20 April 2013). Проверено 1 ноябри 2018.
4. ↑  2010: Innovators Under 35, *MIT Technology Review* (2010). Бойгонӣ шудааст 9 ноябри 2018  сол. Проверено 1 ноябри 2018.
5. ↑  *Groom*. Former SolarCity CEO Lyndon Rive will leave Tesla, *Reuters* (15 May 2017). Проверено 1 ноябри 2018.
6. ↑  Lyndon Rive Is Leaving Tesla to Focus on a New Startup: 'I Am an Entrepreneur at Heart'. Проверено 15 ноябри 2018.
7. ↑  Ernst & Young Announces Entrepreneur Of The Year(R) 2013 Award Winners in Northern California, *Yahoo! Finance* (24 June 2013). Проверено 1 ноябри 2018.
8. ↑  "Ernst & Young Announces SolarCity CEO and Co-Founder Lyndon Rive as the Entrepreneur Of The Year® 2013 Award Winner in Northern California" (Press release). Solar City. 24 June 2013. Archived from the original on 17 April 2015. Retrieved 10 April 2015.
Ангораи «Мадонна бо кӯдак»-и Леонардо да Винчи
**Ангора**, **эскиз** (фр. esquisse), **пештарҳ** — қайдҳои хомакии қаблии рӯи ин ё он чиз, ки мақсади асари бадеӣ, тарҳ ё нақшаи иншоот, механизм ва қисмҳои адоҳидаи онро муайян мекунад. Ангораро ҳангоми таъмир барои ба ҷои ҷузъи фарсуда сохтани ҷузъи нав истифода мебаранд. Дар истеҳсолот ҷузъи техникӣ бевосита аз рӯи ангора бо риоя намудани талаботи стандарт сохта мешавад. Ангора барои банду басти композитсионӣ ва таносуби рангҳои асари бадеӣ мусоидат менамояд. Ангора сиёҳқаламӣ, суратгирӣ ва ҳаёкалтарошӣ мешавад. Ангора дар эҷодиёти рассомони номӣ мавқеи муҳим дошта, услуби эҷодиёти онҳоро муайян мекунад.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая российская (старая версия)
* Малый Брокгауза и Ефрона
* В. Даля
* Britannica (онлайн)
* Universalis
* Настольный

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* GND: 4181668-7
* NDL: 00571963
* NKC: ph171134

 |
«**Бештентак**» — кони нафту газ дар ноҳияи Балҷувон, ки соли 1970 аз тарафи экспедитсияи иктишофии геологии Саридораи геологияи ҶШС Тоҷикистон дар ҷараёни гузаронидани корҳои иктишофӣ-геологии солҳои 1969—1978 кашф шудааст.

Мавзеи ҷуғрофиёии кон ба минтақаи резишгоҳи Шӯробдарё ва дарёи Оби Мазор тааллуқ дорад, ки онҳо шохоби дарёи Қизилсу мебошанд. Захираҳои фаврии ҳисобшудаи нафт — 3,895 млн т (истихроҷшаванда) ва газ 2,5 млрд м3 бо усули ҳаҷмӣ аз тарафи Комиссияи марказии захираҳои Вазорати геологияи ИҶШС қабул шудааст. Соли 1973 аз тарафи Иттиҳодияи истеҳсолии «Тоҷикнафт» дар асоси захираҳои ҳисобшуда истифодаи таҷрибавии кон оғоз ёфт. Ҳоло ҳисобкунии захираҳо аз рӯйи натиҷаҳои корҳои пармагарӣ, намунабардорӣ ва истифодаи таҷрибавии 78 пармачоҳи ҷустуҷӯию иктишофӣ ва истифодабарӣ бо усули ҳаҷмӣ гузаронда шудааст. Аз Б. 1587, 1 ҳазор т нафт, 6,8 ҳазор т моеи газӣ (конденсат) ва 3437 м3 газ истихроҷ шудааст (2010). Захираҳои боқимондаи нафт — 333,9 ҳазор т, моеи газӣ — 114,8 ҳазор т ва газ 1936,5 м3-ро ташкил медиҳад.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Бештентак / И. Раҳмонов // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
Ангуштони дасти инсон
**Ангушт** — қисми интиҳои дасту пои одам ва ҳайвонот.

Одам
----

Ангушти одам бинобар рост будани қомат ва ба узви корӣ табдил ёфтани даст куллан тағйир ёфтааст. Ангушт қисми муҳими даст буда, барои доштани чиз, иҷрои амал ва ғ. хидмат мекунад. Сарангушт вазифаи идора карданро ба ҷо меорад, ангушти саббоба (ангушти ишорат) пас аз сарангушт ҳаракат мекунад, ангушти вусто (ангушти миёна) барои бо сарангушт ва ангушти саббоба чангаквор чизеро дош-тан пешбинӣ шудааст. Ангуштҳои бинсир ва хинсир (ангушти ятимак) ба онҳо ёрӣ мерасонанд. Ҳар як ангушт буғум, мушак, раги хун ва лимфа дорад. Дар пӯсти ангушт асабҳои бисёр мавҷуданд. Ретсепторҳои он чун аъзои ҳис хидмат мекунанд (хусусан дар нӯги панҷа). Баъзан дар натиҷаи ихтилоли раванди инкишофи ҷанин дар батни модар адади ангушт каму зиёд мешавад ё кӯдак беангушт ба дунё меояд. Беангуштӣ адактилия, зиёдангуштӣ полиадактилия ва камангуштӣ олигоадактилия ном гирифтааст.

### Ангуштони даст

Мақолаи асосӣ: **Ангушти даст**
* Сарангушт (pollex)Сарангушт (*pollex*)
* Ангушти ишорат (index)Ангушти ишорат (*index*)
* Ангушти миёна (medius)Ангушти миёна (*medius*)
* Ангушти беном (anularius)Ангушти беном (*anularius*)
* Ангушти хурд (digitus minimus)Ангушти хурд (*digitus minimus*)

### Ангуштони по

Мақолаи асосӣ: **Ангушти по**
* Ангуштони поАнгуштони по

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Наглядная анатомия (тарҷ. аз англ.), М. 2002;
* Анатомия человека, М. 2004.

Сарчашма
--------

* Ангушт // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.

Пайванд
-------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Ангушт дар Викианбор |

* Тренировка пальцев(пайванди дастнорас)

Шаблон:Anatomy-stub
Шаблон:Даст
**Улуғбек Асомиддинович Марипов** (қирғ. *Улукбек Асамидинович Марипов*; тав. 30 августи соли 1979, деҳ. Қирғиз-Ота, ноҳияи Ноокат, Ӯши ҶШС Қирғизистон, Иттиҳоди Шӯравӣ) — арбоби давлатӣ ва сиёсии Қирғизистон, Сарвазири Ҷумҳурии Қирғизистон аз 3 феврали соли 2021. Пеш аз таъйин шудан ба вазифаи сарвазир, Марипов Палатаи ҳисоби Қирғизистонро роҳбарӣ мекард .

Ҳаёту фаъолият
--------------

Улуғбек Асомиддинович Марипов 30 августи соли 1979 дар деҳаи Қирғиз-Отаи ноҳияи Ноокати вилояти Ӯш таваллуд шудааст. Вай писари табиби шоистаи Ҷумҳурии Қирғизистон ва собиқ депутат Асомиддин Марипов мебошад. Хатмкардаи Донишгоҳи давлатии Ош бо ихтисоси молия, қарз ва ҳуқуқшиносӣ, аз соли 2001 то 2003 дар Вазорати молия кор кардааст. Аз соли 2003 то 2005 ба ҳайси ёвари губернатори вилояти Бодканд кор кардааст, сипас аз соли 2005 муовини мушовири парлумон буд (то 2006). Вай инчунин дар дастгоҳи президент то охири даҳсола кор кардааст. Соли 2010 ӯ сардори Раёсати ҳамкориҳои байналмилалии Вазорати ҳолатҳои фавқулодда таъйин шуд. Аз соли 2010 то 2016, ӯ бо хадамоти президент кор карда, дар он ҷо соли 2015 ба мақоми муовини роҳбари дастгоҳи президент Алмосбек Отамбоев расид. 19 марти соли 2016 ӯ раиси Палатаи ҳисоб буд ва то соли 2021 ин вазифаро ишғол мекард .

Сарвазирият
-----------

Эътилофи ҳоким Мариповро номзад ба сарвазир интихоб кардааст. Ҳайати ҳукумат рӯзи 2 феврал эълом шуд, ки 3 феврал дар парлумон тасдиқ шуд ва ҳамон рӯз савганд ёд кард. Ҳангоми ба вазифаи сарвазирӣ нишастан Марипов ҳайати кобинаи вазирони Қирғизистонро коҳиш дод ва шумораи мақомоти иҷроия аз 22 ба 16 коҳиш ёфт. Дарҳол пас аз таъйин шуданаш, ӯ ба Шӯрои байниҳукуматии АвруОсиё (ШБА) дар Алмаато рафт ва дар он ҷо бо сарвазири Русия Михаил Мишустин, сарвазири Беларус Роман Головченко  ва сарвазири Арманистон Николай Пашинян  вохӯрӣ кард.

Эзоҳ
----

1. 1 2
2. ↑  *RFE/RL Kyrgyz Service.* Trimmed-Down Kyrgyz Cabinet Sworn In After Parliament's Approval.  Radio Free Europe/Radio Liberty (3 February 2021). 6 феврали 2021 санҷида шуд.
3. ↑  Rally against appointment of Ulukbek Maripov as Prime Minister held in Bishkek » English » www.24.kg - КЫРГЫЗСТАН
4. ↑
5. ↑  *Imanaliyeva, Ayzirek* Kyrgyzstan: Parliament approves new, streamlined government.  Eurasianet.org (3 February 2021). 6 феврали 2021 санҷида шуд.
6. ↑  Ulukbek Maripov meets with Prime Minister of Belarus Roman Golovchenko » English » www.24.kg - KYRGYZSTAN
7. ↑  PM Pashinyan meets with Kyrgyz counterpart in Almaty - Press releases - Updates - The Prime Minister of the Republic of Armenia
**Автоматҳои Савдо** — олотест барои фурӯши мол ва пардохтҳои хидматрасонӣ.

Навъ ва сохти автоматҳои савдо
------------------------------

Ба воситаи автоматҳои савдо (ки ду навъ мебошанд: барои молҳои донабайъ, масалан, рӯзнома, чиптаи нақлиёт ва барои шарбату обҳои ошомиданӣ) молҳои гуногун фурӯхта мешаванд. Сохти автоматҳои савдо гуногун, вале усули корашон ба ҳамдигар мушобеҳанд. автоматҳои савдо асосан аз тана, қуттии ашё, пулгирак, механизми молдиҳанда ва хазина иборат аст. Ҳангоми андохтани пул ба тавассути фотореле расиши электрикӣ ба амал омада, механизми молдиҳанда ба кор медарояд.

Таърихи пайдоиши автоматҳои савдо
---------------------------------

Бори нахуст тавсифоти олоти автоматӣ барои фурӯши оби «муққаддас» ва дастшӯӣ дар асари Герон «Пневматика» оварда шудааст. Дар аввали садаи XVII дар Англия олот барои фурӯши тамоку пайдо шуданд. Дар ибтидои садаи XX мошинҳои савдо сохта шуданд, ки усули корашон ба автоматҳои савдои ҳозира монанданд, вале онҳо механикӣ буда, бе қувваи электрик кор мекарданд. Истеҳсоли саноатии нахустин автоматҳои савдо дар ИҶШС соли 1956 оғоз шуд. Дар Тоҷикистон автоматҳои савдои барои фурӯхтани оби газдор ва рӯзномаҳо хеле маъмул буданд. Феълан дар Ҷумҳурии Тоҷикистон низ автоматҳои ғайрисавдо – автомати қабули пардохтҳо (пардохти хидматҳои коммуналӣ, телефон, аз ҷумла телефонҳои мобилӣ), банкоматҳо (ба таври автоматӣ гирифтани пул аз бонкҳо) зиёд гашта истодааст. Бартарии ин автоматҳо аз он иборат аст, ки онҳо бо таҷҳизоти гелиотехникӣ (рӯшноии Офтоб) низ кор карда метавонанд. Аз ин рӯ, ин хидматрасонӣ нисбатан арзон буда, ба энергияи электрки вобаста нест. Аппаратҳои электронии назоратии хазинавӣ низ Автоматҳои савдо ба ҳисоб мераванд. Автоматҳое, ки пул ва кортҳоро қабул мекунанд ва ба замми он соҳиби он бевосита аз мизоҷ пули нақд гирифта метавонад, автоматҳои савдо маҳсуб намешаванд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
«**Автомобилист**» — варзишгоҳи Шӯрои ҷумҳуриявии ҷамъияти варзишии иттифоқҳои касаба. Соли 1969 дар шаҳри Душанбе кушода шуд. Масоҳаташ умумиаш 3, 6 га. Майдони алафпӯши футбол (105 х 72 м), нишастгоҳ барои 200 ҷой, ду майдони машқи футбол (60 х 40 м; барои футболи хурд истифода кардан мумкин аст), роҳи чорхатаи асфалтпӯш барои давидан, бахшҳои ҷаҳидан, майдонҳои волейболу баскетбол, ҷойи либоскашӣ, маркази барқароркунии саломатӣ, сауна дорад. Дар «Автомобилист» аз рӯйи намудҳои мухталифи варзиш мусобиқаҳо доир мегарданд, инчунин бо гурӯҳи «Тандурустӣ» ва коллективи Мактаби варзишии бачагону наврасон корҳои таълимиву машқдиҳӣ мегузаронанд. Дар як рӯз ба 400 нафар хидмат мерасонад.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Автомобилист // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.