recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Ҳокимият (мазмунҳо)-ро бубинед.

Президент
---------

Дар боби чаҳоруми Конститутсияи Конститутсияи (Сарқонуни) Ҷумҳурии Тоҷикистон қоидаҳои умумии фаъолияти Президенти Тоҷикистон навишта шудааст.
Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон сарвари давлат ва ҳокимияти олии иҷроия мебошад. Президент дар доираи салоҳияти худ фармон мебарорад ва амр медиҳад, дар бораи вазъи кишвар ба ҷаласаи яаҷояи Маҷлиси Миллӣ ва Маҷлиси Намояндагон маълумот медиҳад, масъалаҳоеро, ки заруру муҳим мешуморад, ба муҳокимаи ҷаласаи якҷояи Маҷлиси Миллӣ ва Маҷлиси Намояндагон пешниҳод менамояд.
Президент тариқи интихоботи умумӣ, мустақим, баробар ва овоздиҳии пинҳонӣ ба муҳлати 7 сол интихоб карда мешавад. Номзад ба президентӣ бояд 10 соли охир дар мамлакат зиндагӣ карда, забони давлатиро донад, синнаш аз 35 зиёд бошад. (Боби 4 Конститутсияи (Сарқонуни) Ҷумҳурии Тоҷикистон)

Ҳукумат
-------

Дар боби панҷуми Конститутсияи (Сарқонуни) Ҷумҳурии Тоҷикистон қоидаҳои умумии фаъолияти Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон навишта шудааст.
Ҳукумати ҷумҳурӣ аз сарвазир, муовини якум ва муовини ӯ, вазирони, раисони кумитаҳои давлатӣ иборат аст. Ҳукумати ҷумҳурӣ роҳбариисамараноки соҳаҳои иҷктисодӣ, иҷтимоӣ, фарҳангӣ ва иҷрои қонунҳо, қарорҳои якҷояи Маҷлиси Миллӣ ва Маҷлиси Намояндагон, қарорҳои Маҷлиси Миллӣ, қарорҳои Маҷлиси Намояндагон, фармону амрҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистонро таъмин мекунад. (Боби 5 Конститутсияи (Сарқонуни) Ҷумҳурии Тоҷикистон)

Ҳокимияти маҳаллӣ
-----------------

Дар боби шашуми Конститутсияи (Сарқонуни) Ҷумҳурии Тоҷикистон қоидаҳои умумии фаъолияти Ҳокимияти маҳаллӣ навишта шудааст.
Ҳокимияти маҳаллӣ аз мақомоти намояндагӣ ва иҷроия иборат буда дар доираи салоҳияти худ амал мекунад. Онҳо иҷрои Конститутсия, қонунҳо, қарорҳои якҷояи Маҷлиси Миллӣ ва Маҷлиси Намояндагон, қарорҳои Маҷлиси Миллӣ, қарорҳои Маҷлиси Намояндагон, санадҳои Президент ва Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистонро таъмин менамоянд.
Мақомоти намояндагии маҳаллӣ дар вилоят, шаҳр ва ноҳияҳо Маҷлиси намояндагони халқ аст, ки онро раисроҳбарӣ мекунад. Муҳлати ваколати Маҷлиси намояндагони халқ 5 сол аст.(Боби 6 Конститутсияи (Сарқонуни) Ҷумҳурии Тоҷикистон)

Нигаред
-------

* Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон

Пайвандҳо
---------

* Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон Бойгонӣ шудааст 1 августи 2021  сол.
**Ҳомилтун** (англ. Hamilton), **Гамилтон**, **Ҳамилтон** — маркази маъмурии ҷазираҳои Бермуд дар ҷазираи ҳамном, дар соҳили халиҷи Грейт-Саунд. Аҳолиаш 1500 нафар (2013). Бандари баҳрӣ бо истгоҳи киштиҳои калони саёҳатӣ (аз соли 1956 бандари кушода).

Таърих
------

Соли 1790 ҳамчун қароргоҳи идораи маъмурии ҷазираҳо бунёд гардида, ба номи губернатори ҷазираҳо Ҳомилтун Гамилтон (1778-94) номгузорӣ шудааст. Аз соли 1793 — шаҳр. Соли 1815 маркази маъмурии мустамликаҳо аз Сент-Ҷорҷ ба Ҳомилтун кӯчонида шуд.

Иқтисод
-------

Соҳаи асосии иқтисодиёт — сайёҳӣ. Ҳомилтун яке аз марказҳои асосии молияи офшории ҷаҳонӣ буда, дар ин ҷо беш аз 300 ширкати байналмилалие, ки дар ҷазираҳои Бермуд намояндагӣ доранд ва 11 ҳазор ширкате, ки намояндагӣ надоранд, ба қайд гирифта шудаанд. Ҳомилтун маркази савдост, саноати дорусозӣ ва атриёту моҳидорӣ тараққӣ кардааст.

Дар маркази Ҳомилтун иморатҳои бо услуби григорианӣ ва викторианӣ биноёфта бисёранд. Ёдгориҳои меъморӣ: ратуша, калисои ҷомеъ (1894—1997, услуби готикаи нав), калисои привитеринаии Эндрюи Муқаддас (1846), қасри Виндзор, қалъачаи Гамилтон (1870-76), бинои ҳукуматии «Сешнз-Ҳауз» (1817—1887). Осорхонаи ҷамъиятӣ-таърихӣ, нигористони миллӣ, дар музофотҳо пляжҳои регӣ, аквариум, боғи ҳайвонот дорад.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Гамилтон // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.


| ⚙️ Мавзӯъҳои Бермудо |
| --- |
| 
* Нишон
* Парчам
* Суруди миллӣ
* Низоми сиёсӣ
* Қонуни асосӣ
* Порлумон
* Тақсимоти маъмурӣ
* Ҷуғрофиё
* Шаҳрҳо
* Пойтахт
* Аҳолӣ
* Забонҳо
* Таърих
* Иқтисод
* Асъор
* Фарҳанг
* Дин
* Синамо
* Адабиёт
* Мусиқӣ
* Ҷашнҳо
* Варзиш
* Маориф
* Илм
* Нақлиёт
* Сайёҳӣ
* Почта
	+ таърих ва маркаҳо
* Телевизион
* Интернет
* Артиш
* Сиёсати хориҷӣ

 |
| **Портали «Бермудо»** |

  



| Пойтахтҳои Амрикои Шимолӣ |
| --- |
| Бастер | Белмопан | Бриҷтаун |  Вашингтон | Гавана | Гватемала | Кастрис | Кингстаун | Кингстон | Манагуа | Мехико | Нассау | Оттава | Панама | Порт-о-Пренс | Порт-оф-Спейн | Розо | Сан-Салвадор | Санто Доминго | Сан-Хосе | Сент-Ҷонс | Сент-Ҷоржес | Тегусигалпа |
**Ваҳяздата**, **Ваҳяздота** (асри VI то м. — *номаълум*) — пешвои ошӯби халқии соли 522 то м. дар Порс, ки ба муқобили Дopиюши Бузург нигаронида шуда буд.

Ин ошӯб баъди кушта шудани Гаумата (29 сентябри 522) сар зада, то то 16 июли 521 то м. идома ёфтааст. Ваҳяздата баъди Гаумата худро Бардияи писари ростини Куруш хонда, мутобиқи фарзияи таърихнигорон И. М. Дяконов, М. А. Дандамаев ва Ричард Фрай натанҳо дар Порс ҷонибдорони зиёде пайдо кард, балки аз Кармания, Дрангиана, Гедросия ва Моду Арахосия тарафдоронашро гирд оварда, яке аз талабгорони тоҷу тахт ва рақибони тавонои Дорои I гардид. Ваҳяздата ба муқобили Доро деҳқонон ва мардуми сершумори қаламрави Ҳахоманишиёнро бархезонда, худро дар Порс шоҳ эълон кард ва нахуст ба муқобили шаҳрбон (волӣ)-и Арахосия, ки Вивона ном дастнишондаи Доро буд, лашкар кашид. Доро ба ёрии Вивона лашкар фиристод, ки мутобиқи маълумоти Катибаи Бесутун ҷонибдорони ӯ дар Копишакони ном диз набард карда, (29 декабри 522 то м.) фавҷи ошӯбгаронро саркӯб намуданд. Вале Ваҳяздата боз неруи нав гирд оварда, дубора ба муқобили Вивона лашкар кашид. Вивона дар муҳорибаи дуюм, ки дар Гадутава ном музофоти Арахосия рӯй дод, (21 феврали 521 то м.) лашкари Ваҳяздатаро шикаст дод. Ваҳяздата баҳори соли 521 то м. дар ин ду муҳориба беш аз 7600 сарбозашро талаф дода, бо саворони камшумораш сӯйи Порс фирор намуд. Дорои 1 ба муқобили Ваҳяздата ба самти Порс Артавардия ном сарлашкарашро фиристод. Артавардия дар наздикии Раха (Рага) ном шаҳри Порс (25 майи 521 то м.) лашкари Ваҳяздатаро шикаст дод. Мувофиқи маълумоти Катибаи Бесутун Ваҳяздата дар Паишиёвода (Посоргод) паноҳ бурда, боз лашкар гирд овард ва омодаи набарди навбатӣ шуд. Дар ин набарди охирин (16 июли 521 то м.) Ваҳяздата аксари ҷонибдоронашро талаф дода, бо чанде аз ҳамсафонаш асир афтод. Муҷассамаи барҷастаи Ваҳяздата дар қатори нуҳ рақиби саркӯбшудаи Дорои I дар деворнигораҳои Катибаи Бесутун ва Тахти Ҷамшед маҳфуз мондааст. Ошӯби Ваҳяздата аз сабаби номуташаккилӣ, надоштани омодагии кофии ҳарбӣ ва нақшаи амалиёти ягона, инчунин бо ҷабҳаҳои ошӯбгарони ҳамзамонаш — Мартия, Фраварти, Фрада ва дигарон иттифоқ набастанаш ба шикаст дучор шуд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Ваҳяздата / Б. Абдураҳмонов // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Салоҳияти Раиси Маҷлиси миллӣ** - мутобиқи Конститутсия, Қонуни конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон» ва Дастури Маҷлиси миллӣ Раиси Маҷлиси миллӣ ҳамчун мансабдори мақомоти давлатӣ салоҳияти зеринро дорад:

1) ҷаласаҳои якҷояи Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагонро даъват намуда, ба онҳо раисӣ мекунад;

2) иҷлосияи Маҷлиси миллиро даъват мекунад;

3) ба таҳияи масъалаҳое, ки дар иҷлосияҳо баррасӣ мешаванд, роҳбарӣ мекунад;

4) номзадии муовинони Раиси Маҷлиси миллӣ, раисони кумитаҳо ва комиссияҳои Маҷлиси миллӣ, роҳбари дастгоҳи Маҷлиси миллиро ба Маҷлиси миллӣ пешниҳод мекунад;

5) шумораи муовинони Раиси Маҷлиси миллӣ, таклифҳо оид ба таъсиси кумитаҳо ва комиссияҳои Маҷлиси миллиро пешниҳод менамояд;

6) қонуни қабулкардаи Маҷлиси намояндагон, ки онро Маҷлиси миллӣ ҷонибдорӣ намудааст, барои имзо ва нашр ба Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон мефиристад;

7) ба қарорҳои якҷояи Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагон имзо мегузорад;

8) Маҷлиси миллиро дар дохил ва хориҷи кишвар намояндагӣ мекунад;

9) робитаҳои байнипарлумонии Маҷлиси миллиро ба роҳ мемонад;

10) ба созишномаҳои байнипарлумонӣ имзо мегузорад;

11) ба Дастгоҳи Маҷлиси миллӣ роҳбарӣ менамояд;

12) ваколатҳои дигареро, ки Конститутсия ва дигар санадҳои қонунгузорӣ пешбинӣ кардааст, амалӣ мекунад.

Нигаред низ
-----------

Салоҳияти Президент

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 406
**Ҳокимияти соҳибистиқлол** — (англ. Sovereignty) ҳаққи инхисории давлат барои назарот бар як қаламрави арзи маъин аст. Ҳоким болотарин қонунгузор мебошад.

"Ласа Упинҳайм", ки марҷъи дар ҳуқуқи байналмилал ба шумор меравад, навиштааст, ки 

> Шояд ҳеч мафҳуме ҷадалангезтар аз ҳокимият вуҷуд надошта бошад.— Ласа Упинҳайм
> 
> 

 Ин мафҳум, аз лаҳзаҳои ки ба улуми сиёсӣ муаррифӣ шуд то имрӯз, ҳаргиз маънои, ки мавриди тавофуқ ҷаҳони қарор гирад надоштааст.
 

2. **Истиқлол** — (форсӣ: استقلال‎) (англ. Sovereignty) а. мустақилӣ, соҳибихтиёрӣ; озодӣ ва комилҳуқуқии кишвар дар идораи сиёсию иқтисодӣ ва фарҳангии худ; 

* ҷашни истиқлол ҷашне, ки ба муносибати истиқлол ба даст овардани кишвар таҷлил мегардад..

Инчунин нигаред
---------------

* Рӯзи истиқлоли Ҷумҳурии Тоҷикистон

Эзоҳ
----

1. ↑  Аз Википедиаи порсӣ مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «حاکمیت». ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد. ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد، ۲۷ اوت. ۲۰۱۳. وب. ۲۸ ژانویه. ۲۰۱۴.
2. ↑  Истиқлол
**Ваҷд** (ар. وجد‎) — дар тасаввуф вориде аст, ки аз Ҳақ бар дил расида, ботинро бо пайдоиши кайфияте чун ҳузн ё фараҳ дигаргун месозад; ҳолати тараб аст, ки аз шуҳуди Ҳақ барои солик ҳосил мешавад; ҳолати байни ҳушёрӣ ва ноҳушёрӣ аст, ки бе ҷаҳду машаққат бар қалби солик расида, ӯро аз шуҳудаш ғоиб месозад: гӯё мисли барқест, ки медурахшаду дарҳол хомӯш мешавад.

Орифон бар ин назаранд, ки чун чизе аз аҳволи он ҷаҳон бар солик ошкор шавад, ё ҳоле миёни солик ва Худо бар сирри банда зоҳир гардад, гоҳ аз бими азоб, гоҳ аз ғами фироқ, гоҳ аз сӯзиши шавқ ва дарди ишқ ба изтироб меафтад, ки ғолибан осори хориҷӣ, аз қабили оҳу нола, бонгу хурӯш ва ашку гиря ҳамроҳ дорад.

Аҳли тасавввуф дар боби чигунагии ваҷд ихтилофи назар доранд. Абунасри Сарроҷ дар «ал-Лумаъ фи-т-тасаввуф» (Китоби ёздаҳум. Ваҷд.) ихтилофи раъйи суфияро дар боби ҳақиқати ваҷд зикр кардааст. Аз ҷумла, ба қавли Амр ибни Усмони Маккӣ, чигунагии ваҷд ба иборат дарнамеояд, чунки ваҷд рози Худованд дар ботини муъминони соҳибяқин аст. Ҷунайди Бағдодӣ бо истинод ба оёти қуръонӣ (2:110; 18:49) ваҷдро рӯёрӯӣ арзёбӣ мекунад. Ба қавли ӯ, ҳар чӣ дил бо он рӯёрӯ шавад аз ғаму фараҳ, онро ваҷд мегӯянд. Ба қавли Абдуллоҳи Ансорӣ, ваҷд «оташест афрӯхта миёни санги ихтиёр ва оҳани ниёз» ва бар се ваҷҳ аст: ваҷди нафс, ваҷди дил ва ваҷди ҷон. Ваҷди нафс маънавӣ буда, ба ақл таъсир мегузорад ва сабрро рабуда, ниҳонҳоро ошкор месозад. Ваҷди дил ҳам маънавӣ буда, тоқат ва сабру қарорро аз байн мебарад, кас доду фарёд карда, ҷома медарад. Ваҷди ҷон аз ҷониби Ҳақ буда, нафс дар Ҳақиқат ғарқ шавад ва ҷон оҳанги буридан кунад.

Ваҷдро биниши дилҳо, мукошафаи ҷилваҳои Худо, дарёфти ҳамаи чизҳое, ки дар зоҳир ба назар намерасанд, нахустин гом аз дараҷоти баргузидагон, меваи имон ба ғайб низ гуфтаанд. Нахустин мартабаи онро рафъи ҳиҷобҳо, мушоҳидаи рақиб, огоҳии дил, гуфтугӯ бо роз ва унс бо аздастдодаҳо донистаанд. Сабаби маҳрумият аз ваҷд худбиниҳо ва тааллуқ ба алоиқу асбоб дониста мешавад; ҳар гоҳ кас аз ин асбоб бибурад, ёди Худоро холисона ба забон орад ва дилашро пок намуда, софу равшан шавад, панд дар ӯ асар намояд, дар ҷойгоҳе хилват аз муноҷот лаззат бибарад, ваҷд ро дарёфтааст.

Маншаи ваҷдро суфия риққати қалб медонанд ва онро мулозими андӯҳ мешуморанд. Изҳори бонгу нолае, ки иборат аз ваҷд аст, «тавоҷуд» хонда шуда, дар ҳосилшавии ваҷди воқеӣ ва таҳияи асбоби он муассир ба шумор меравад. Соҳиби ваҷд касест, ки ҳанӯз аз ҳиҷоби сифоти нафсонӣ берун наомада, ба вуҷуди худ аз вуҷуди Ҳақ маҳҷуб бошад; гоҳ фурҷае дар ҳиҷоби вуҷуди ӯ падид омада, аз он ҷо партаве аз нури вуҷуди Ҳақ бар ӯ метобад ва онро дармеёбад; баъд аз он дигарбора ҳиҷоб пӯшида шуда, мавҷуд (дарёфта) нопадид мегардад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Али-заде А. А. Ваджд // Исламский энциклопедический словарь. — М. : Ансар, 2007. — ISBN 978-5-98443-025-8.
* Ваҷд / С. Маҳмадуллоҳ // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Салоҳияти Маҷлиси намояндагон** - яке аз палатаи Маҷлиси Олии ҶТ Маҷлиси намояндагон буда, он бо тарзи ташкилӣ ва салоҳияти худ аз палатаи дуюм - Маҷлиси миллӣ фарқ мекунад. Маҷлиси намояндагон мақоми доимо амалкунанда мебошад ва салоҳияти зерин дорад:

1) таъсиси Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсии Ҷумҳурии Тоҷикистон, интихоб ва бозхонди Раис, муовин ва аъзои он бо пешниҳоди Президент;

2) ба муҳокимаи халқ пешниҳод намудани лоиҳаи қонунҳо ва дигар масъалаҳои муҳими давлатию ҷамъиятӣ;

3) тасдиқи барномаҳои иқтисодӣ ва иҷтимоӣ;

4) ризоият ба додугирифти қарзи давлатӣ;

5) тасдиқ ва бекор кардани шартномаҳои байналмилалӣ;

6) таъйини раъйпурсӣ;

7) таъсиси судҳо;

8) тасдиқи рамзҳои давлатӣ;

9) тасдиқи мукофотҳои давлатӣ;

10) тасдиқи фармонҳои Президент дар бораи таъйин ва озод намудани Раиси Бонки миллӣ ва муовинони ӯ;

11) муқаррар намудани рутбаҳои ҳарбӣ, дипломатӣ ва унвонҳои махсус;

12) амалӣ намудани ваколатҳое, ки Конститутсия ва қонунҳо муайян кардаанд (моддаи 57 Конститутсия).

Нигаред низ
-----------

Салоҳияти Маҷлиси миллӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 404-405
**Мирзо Имомқулӣ Ваҳшати Бахтиёрӣ** (форсӣ: میرزا امام‌قلی وحشت بختیاری‎) — шоири форсизабони Ҳиндустон (асри 17).

Дар шаҳри Халилобод, ки бародараш Халилхон бунёд карда буд, ба камол расидааст. Ҷузъиёти тарҷумаи ҳолаш маълум нест. Дар лаҳзаҳои охири ҳаёташ дарвешона мезистааст. Намунаҳо аз ашъораш дар манобеи адабӣ вомехӯранд. Абётии зерин аз ӯст:

> Ай, ғами дӯст чӣ сон бо ту тавон бурд ба сар,  
> 
> Ки на дар ҳавсала ғунҷию на аз ёд равӣ.  
> 
>   
> 
> Бо нафс ҷиҳод кун, шуҷоат ин аст,  
> 
> Бар хеш амир шав, иморат ин аст.  
> 
> Ангушт ба ҳарфи айби мардум магузор,  
> 
> Мифтоҳи хазоини саодат ин аст.  
> 
>   
> 
> Ваҳшат гиреҳ аз хотири худ во накунӣ,  
> 
> То дида ба рӯйи дӯст бино накунӣ.  
> 
> Он рӯз қабули даргаҳи дӯст шавӣ,  
> 
> К-аз радду қабули халқ парво накунӣ.
> 
>

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Ваҳшати Бахтиёрӣ / С. Ализода // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Ваҷабпарак** — навъе аз бозии халқии бачагонаи тоҷикӣ.

Ин бозӣ дар байни бачагони водии Зарафшон, Хуҷанду Истравшан, Исфараву Конибодом ва дигар минтақаҳои Тоҷикистон маъмул аст. Бозии ваҷабпарак дар майдончаҳо, заминҳои ҳамвор, толори варзиш ва дигар ҷойҳо гузаронида мешавад. Барои бозӣ инчунин регреза ва ё аррамайда лозим аст. Ба ин бозӣ бачагони синни гуногун машғул мешаванд. Барои бачагони 5-8-сола варианти сода ва барои бачагони калонсолтар варианти мушкилтари бозӣ вуҷуд дорад. Бачагон ду нафарро ҳамчун ёвар интихоб мекунанд. Онҳо дар масофаи муайян ба замин рӯбарӯ нишаста, пойҳои худро каме мекушоянд ва кафи пойҳояшонро ба кафи пойи якдигар ҷафс карда мерасонанд. Бачагони дигар бо навбат давида омада, аз болои пойҳои ёварон ба дарозӣ меҷаҳанд. Дар ҷойе, ки баъди ҷаҳидан пой мегузоранд, рег ё аррамайда рехта мешвад, то ки пойҳои бозигарон озор наёбад. Вақте ки ҳама ҷаҳида ин даврро бехато иҷро карданд, бозӣ аз сари нав оғоз мешавад. Ин дафъа ёварон пойҳояшонро каме кушодтар мекунанд. Агар пойи бозигаре ба пойи ёварҳо расад, ё ки бозигар аз ҷойи нишонашуда наҷаҳад, мағлуб ҳисоб мешавад ва ӯ яке аз ёваронро иваз менамояд.

Варианти дигари он аз ҷониби бачагони 8-11-сола бозӣ карда мешавад. Ширкаткунандагон дар ин тарзи бозӣ ба баландӣ меҷаҳанд. Ёварҳо ҳамон гуна рӯбарӯ ба замин нишаста, кафи пойҳояшонро ба кафи якдигар ҷафс карда, зонуҳояшонро андаке қат мекунанд. Бозигарон бо навбат давида аз болои пойҳои онҳо меҷаҳанд. Пас аз анҷоми давраи якум ёварҳо ваҷабҳои худро ба болои пойҳояшон мегузоранд ва «монеа»-ро баландтар месозанд. Бачаҳо боз ба ҷаҳидан шурӯъ мекунанд. Давраи сеюми бозӣ боз ҳам мушкилтар мешавад. Ёварон ресмонеро аз ду тараф дошта меистанд. Ширкаткунандагони бозӣ аз болои ресмон меҷаҳанд. Дафъаи дигар ёварон ресмонро баландтар мекунанд. Ҳар касе, ки аз болои он ҷаҳида натавонад, аз бозӣ берун мешавад. Бозигаре, ки бехато аз болои ресмон дар баландиҳои гуногун меҷаҳад, ғолиб шуморида мешавад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Ваҷабпарак / Д. Раҳимов // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.

* Ваҷабпарак // А — М. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Донишномаи фарҳанги мардуми тоҷик : [дар 2 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2015—2016, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-79-8.

* Турсунов Н. Бозиҳои серҳаракати тоҷикӣ. Д. 1961.
**Веб-форум** — синфи веб-замимаҳо барои ташкили иртибот (муошират)-и муштариёни веб-сайт. Истилоҳ муодили истилоҳи анҷуман аст.

Аксар вақт риояи доираи мавзӯъро модераторҳо ё маъмурон (иштирокчиёне, ки имкони дар фасл ё мавзӯи муайян таҳрир кардан, интиқол ва барҳам додани иттилооти бегонаро доранд, инчунин иртиботи иштирокчиёни қайдшуда ва ё қайднашуда — меҳмононро назорат мекунанд) идора мекунанд. В.-Ф. барои баррасӣ фаслҳои гуногунро пешниҳод менамояд. Дар фаслҳои ҷудогона истифодабарандагон мавзӯъҳои гуногунро пешниҳод ва минбаъд онҳоро дар доираи мавзӯъ баррасӣ мекунанд, овоз медиҳанд, савол дода, ба он посух мегиранд, худашон низ метавонанд ба саволҳо ҷавоб ва ба дигарон маслиҳат диҳанд. Саволҳо ва ҷавобҳо дар хазинаи маълумоти анҷуман нигоҳ дошта шуда, аз онҳо истифодабарандагони В.-Ф. ва дигар истифодабарандагони шабакаи Интернет тавассути суроғаи сомона ё системаҳои ҷустуҷӯӣ истифода бурдан метавонанд. Сохти В.-Ф.: фаслҳо→ мавзӯъ→ иттилоот (паём).

Одатан, паём аз иттилооти зерин иборат аст: «муаллиф-мавзӯъ-мазмун (моҳият)-сана/вақт». Дар форумҳо дастрасии тағйирпазири паёмҳо истифода мегардад. Чунончи, агар дар як форум хондан ва навиштани паёми нав ба муштариён (меҳмонон)-и дилхоҳ дастрас бошад, дар форумҳои дигар аз қайд гузаштан зарур аст (шакли нисбатан маъмул) — ҳар дуи ин форумҳоро кушод меноманд. Шаклҳои омехтаи форумҳо низ мавҷуданд: мавзӯъҳои алоҳида барои ҳамаи муштариён, мавзӯъҳои дигар танҳо ба муштариёни қайдшуда дастрас мебошанд. Форумҳои пӯшида низ вуҷуд дошта, дастрасиро ба ҳар як муштарӣ шахсан маъмурони форум муайян мекунанд. Дар амалия шаклҳои дигари форум низ вомехӯранд, ки дар онҳо як фасл ба ҳама ва фасли дигар танҳо ба гурӯҳи муайяни муштариён дастрас аст. Аз рӯйи усули ташаккули маҷмӯи мавзӯъҳо рӯйхатти форумҳо тағйирёбанда ва доимӣ мешавад. Дар форумҳои рӯйхати мавзӯъҳояшон тағйирёбанда иштирокчиёни одӣ метавонанд дар доираи мавзӯи умумии он зермавзӯъҳо ташкил диҳанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Веб-форум / Л.Тӯйчиев // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Салоҳият (мазмунҳо)-ро бубинед.
**Салоҳияти Ҳукумат** — дар Конститутсия, Қонуни конститутсионии ҶТ «Дар бораи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон» дигар қонунҳо ва Дастури Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон салоҳияти Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муқаррар гардидааст. Салоҳияти Ҳукуматро шартан ба якчанд гурӯҳ ҷудо кардан мумкин аст:

I. Роҳбар аз болои вазоратҳо, кумитаҳои давлатӣ ва дигар мақомоти идоракунии давлатӣ;

II. Салоҳияти умум, ки ба татбиқи сиёсати дохилӣ ва хориҷии ҷумҳурӣ вобаста аст, роҳбарии самараноки иҷтимоию иқтисодӣ ва фарҳангӣ, таҳияи барномаҳои мақсадноки давлатӣ, дар мавридҳои зарурӣ баъзе масъалаҳои ба салоҳияти Ҳукумат тааллуқдоштаро ба мақомоти иҷроияи маҳаллӣ, вазоратҳо ва кумитаҳои давлатӣ дода метавонад;

1. дар соҳаҳои иқтисодиёт, буҷет, молия, пул, қарз ва андоз;
2. 
3. дар соҳаи иҷтимоӣ;
4. 
5. дар соҳаи илм, фарҳанг, маориф ва тандурустӣ;
6. 
7. дар соҳаи истифодабарии табиат ва муҳофизати зист;
8. 
9. дар соҳаи таъмини қонунияти ҳуқуқ ва озодиҳои шаҳрванд, мубориза бар зидди ҷинояткорӣ;
10. 
11. оид ба таъмини мудофиа ва амнияти давлатӣ;
12. 
13. дар соҳаи сиёсати хориҷӣ ва муносибатҳои байналмилалӣ ва дигар салоҳияте, ки қонунгузории ҶТ ба зиммаи он мегузорад, амалӣ мегардонад.

Нигаред
-------

* Салоҳияти Президент
* Салоҳияти Раиси Маҷлиси миллӣ
* Салоҳияти Раиси Маҷлиси намояндагон

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - C. 405
**Салоҳият** - маҷмӯи масъалаҳое, ки Конститутсия ва қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон, мақомоти давлатӣ ва шахсони мансабдорро ваколатдор мекунад, ки ҳаллу фасли онҳо бевосита ба ин мақомот ва шахсони мансабдор мансуб мебошад.

**Салоҳиятдории Маҷлиси миллӣ** (Кворум) - он миқдори муайяни иштирокчиёни узви Маҷлиси миллӣ, ки барои баррасӣ намудани масъалаҳои Маҷлиси миллӣ ва мақомоти ба он тааллуқдошта ҳангоми қабули қонун ва қарорҳо зарур мебошад. Масалан, иҷлосияи Маҷлиси миллӣ ҳамон вақт салоҳиятдор мебошад, ки дар он на камтар аз се ду ҳиссаи аъзоёни Маҷлиси миллӣ иштирок дошта бошад. Ё ин ки Раиси Маҷлиси миллиро дар иҷлосия бо тарафдории аксарияти шумораи умумии аъзои Маҷлиси миллӣ интихоб карда, ҳангоми бозхонди он аз се ду ҳиссаи овозҳои шумораи умумии аъзои Маҷлиси миллӣ талаб карда мешавад. Қонунҳои конститутсионии қабулкардаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки бо тарафдории на камтар аз се ду ҳиссаи шумораи умумии вакилон қабул шудаанд, Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Маҷлиси миллӣ]] онҳоро бо тарафдории на камтар аз се ду ҳиссаи аъзои худ ҷонибдорӣ мекунад.

Нигаред низ
-----------

Салоҳияти кумита ва комиссияҳои Маҷлиси миллӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 403
<table class="infobox infobox-Не указана строка для хеширования. "style="" >

Асосӣ

**Вебер** (Ишораташ Вб, ишорати байналмилалӣ — Wb) — воҳиди сели магнитӣ дар Системаи байналмилалии воҳидҳо (СИ).

Ба ифтихори физики олмонӣ Вилҳелм Эдуард Вебер номгузорӣ шудааст. Вебер ба сели магнитие баробар аст, ки ҳангоми то сифр кам шуданаш дар контури бо ин сел илҳоқбудаи муқовиматаш 1 Ом аз буриши кундаланги ноқил 1 Кл миқдори электр мегузарад. Ё ки Вебер сели магнитиест, ки ҳангоми контури сарбастаро гузашта, дар фосилаи 1 с то сифр мунтазам тағйир ёфтани он дар контур КЭҲ-и ба 1 В баробар ба вуҷуд меояд. 1Вб = 1Ом∙1Кл. Дар Системаи байналмилалии воҳидҳо (СИ) Вебер сели магнитиест, ки майдони магнитии якҷинсаи индуксияаш 1 тесла буда, ба воситаи 1 м² масоҳати ба самти майдон нормал ҳосил мекунад 1Вб = 1Тл·1м²=1 В∙с.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Вебер // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Салоҳияти Шӯрои Маҷлиси намояндагон** - Шӯрои Маҷлиси намояндагон дар дохили Маҷлиси намояндагон мавқеи калон дошта, мақоми доимо амалкунандаи ёрирасон ва ҳисоботдиҳанда буда, барои амалӣ гардонидани салоҳияти Маҷлиси намояндагон масъул мебошад. Шӯрои Маҷлиси намояндагон салоҳияти зерин дорад:

1) ташкили тайёрии ҷаласаҳои Маҷлиси намояндагон;

2) таҳия кардани лоиҳаи рӯзнома ва тартиби кори ҷаласаҳои Маҷлиси намояндагон;

3) мураттаб сохтани фаъолияти кумитаю комиссияҳо;

4) таъмини ҳамкорӣ ба Маҷлиси миллӣ, Шӯрои Маҷлиси миллӣ;

5) ташкили банақшагирии корҳои вобаста ба тартиб додани лоиҳаи қонунҳо;

6) пешакӣ баррасӣ намудани лоиҳаи қонунҳо ва дигар санадҳо;

7) таҳлили таклифу эродҳои вакилон, ки дар ҷаласаҳои Маҷлиси намояндагон изҳор шудаанд ва аз рӯйи онҳо қабул шудани қарорҳои дахлдор;

8) ташкили робитаҳои байнипарлумонии Маҷлиси намояндагон;

9) таъмини назорати иҷрои қарорҳои Маҷлиси намояндагон;

10) созмон додани комиссияҳо аз рӯйи масъалаҳое, ки ба салоҳияташон дохил мешаванд;

11) ба амал баровардани ваколатҳо вобаста ба кори Маҷлиси намояндагон ва аз ҷониби вакилон самарабахш ба ҷо овардани ваколатҳо.

Нигаред низ
-----------

Салоҳияти Шӯрои Маҷлиси миллӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 408
**Абдурасули Ҳофиз** (Қодирӣ) - сароянда, мутриб-таронасаро, намоянда ва идомадиҳандаи ҳавзаи иҷроии Истаравшан. Мусиқиро аз падараш, устоди мусиқӣ Абдуқодири Ҳофизи Истаравшанӣ (1858-1943) омӯхтааст.

Зиндагинома
-----------

Абдурасули Ҳофиз дар овозхонӣ, сознавозӣ (танбӯр) сабки падараш ва анъанаи иҷроии Истаравшанро идома дода, баъди хатми Инс-ти хореография ва мусиқии Самарқанд (1932), ибтидо сарояндаи театри халѕии шаҳри Истаравшан (1932-1939), сарояндаи Филармонияи давлатии Тоҷикистон (1940-1945), роҳбари маҳфили драмавии театри ба номи Камол (Хуҷанд, 1945-1949), сарвари дастаи мақомхонони Истаравшан (1949-1959), хонаи маданияти шаҳр хидмат ва ҳунарна-моқ карда, шогирдони зиёдеро (Акбар Пӯлодов, Маҳкам Ғафуров, Саъдулло Азизбоев, Додобой Қодиров ва диг.) тарбия намудааст. Абдурасули Ҳофиз баробари ин ба ашъори шоирони тоҷик таснифоти гуногунмавзӯъ офаридан, дар иҷрои шохаҳои мақомҳо "Муғулчаи Дугоҳ", "Қашқарчаи Муғулчаи Дугоҳ", "Соқиномаи Ироқи Бухоро", "Чапандози Наво", "Нимчӯпонӣ", "Сарахбори Сегоҳ", "Муҳайяр", "Чоргоҳ", "Наврӯзи Сабо", "Савти Сарвиноз" ва ғ. салиқаи баланди иҷроҷ ба харӣ додааст. Абдурасули Ҳофиз иштирокдори Даҳаи адабиёт ва санъати тоҷик (Москва, 1941), Симпозиуми байналмилалии мусиқӣ (Самарқанд, 1987) ва ғ. буда, барои хид-матҳои арзандааш дар тарғибу рушди мусиқии тоҷик ба Ифтихорномаҳои ҶШС Тоҷикистон мукофотонида шудааст.

Адабиёт
-------

* Таджикская музыка. - Душанбе, 2003;
* Ҳакимов Н. Шашмқом дар қарни ХХ. - Хуҷанд, 2006.

Ҳамчунин нигаред
----------------

Шашмақом

Сарчашма
--------

1. ↑  Донишномаи Шашмақом./Зери таҳрири Олимов К. Абдувалиев А. Азизӣ Ф. Раҷабов А. Ҳакимов Н. - Душанбе, 2009. - соли 13 - 14 ISBN 978-99947-49-13-3
**Ваҷҳии Самарқандӣ** (форсӣ: وجهی سمرقندی‎) — шоири тоҷик (охири асри 16 — ибтидои асри 17).

Тазкиранигор Мутрибии Самарқандӣ дар «Тазкирату-ш-шуаро» аз ӯ чун толибилми мадраса, ки ба шеъру шоирӣ майлу рағбат ва бо адибони давраш нишасту хез дошт, ёд мекунад. Номи Ваҷҳии Самарқандӣ ва намунаҳо аз осораш дар тазкираҳои дигар, аз ҷумла, «Мунтахабу-л-латоиф», «Тахаллусномаи ҷовидон», «Гулзори шоирон», «Намунаи адабиёти тоҷик»-и Садриддин Айнӣ омадааст. Ғазали зерин аз ӯст:

> Ҷоно, зи рӯи меҳр барафкан ниқобро,  
> 
> Соз аз рухи чу моҳ хиҷил офтобро.  
> 
> Гар парда аз изори чу хуршед афканӣ,  
> 
> Аз меҳр нур мебарад, аз моҳ тобро.  
> 
> Аз завқи диданаш тапиши ҷони беқарор  
> 
> Ҳангоми васл таъна занад изтиробро.  
> 
> Ҳар шаб ба нола пеши сагаш арза медиҳам,  
> 
> Дарди фироқи он шаҳи олиҷанобро.  
> 
> Ваҷҳӣ, даме, ки ёр ниҳад пой дар рикоб,  
> 
> Созам зи ҳалқаҳои ду дида рикобро.
> 
>

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Ваҷҳии Самарқандӣ / М. Диловаров // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Чато** — яке аз панҷ ноҳияи вилояти Гейтаи Танзания бо маркази маъмурӣ дар шаҳри Чатост. Дар шимолу шарқ ноҳия бо кӯли Виктория, дар шарқ бо ноҳияи Гейта, дар ҷануб бо ноҳияҳои Мбогве ва Букомбе ва дар ғарб бо вилояти Кагера ҳамсарҳад аст.

Ҷуғрофия
--------

Ноҳия 3572 километри мураббаъро ташкил медиҳад ва тақрибан 365,000 нафар аҳолӣ дорад (аз соли 2012). Он дар шимолу ғарби Танзания дар соҳили ҷанубии кӯли Виктория, дар баландкӯҳи баланд дар баландии тақрибан 1200 метр, танҳо каме баландтар аз кӯл ҷойгир аст. Дар шимолу ғарб замин ба баландии 1400 метр мерасад. Иқлими тропикӣ аст, Aw мувофиқи таснифи самарабахши иқлимӣ. Моҳҳои камбориш июн, июл ва август мебошанд, вагарна ҳар моҳ 100 миллиметр ва аз ин ҳам зиёдтар борон меборад. Ҳамасола тақрибан 1000 миллиметр борон меборад ва ҳарорати миёнаӣ тақрибан доимӣ аз 21 то 23 дараҷа гарм аст.

Таърих
------

Дар соли 2006 ноҳия аз тақсимоти ноҳияи собиқ Биҳартарӣ баромад. Гейта як қисми вилояти Кагера буд, дар соли 2012 ноҳия ба вилояти навтаъсиси Гейта дохил шуд. 

Ҷойгиршавии ноҳияи Чато дар вилояти Гейта

Сохтори маъмурӣ
---------------

Ноҳия ба панҷ дивизияҳои Бузираёмбо, Бванга, Бусересере, Качвамба ва Нямирембе ва инчунин ба 22 ҷамоаҳо (шӯъбаҳо) тақсим карда шудааст:

Муассисаҳо
----------

* Таҳсилот: Дар Чато 131 мактаби ибтидоӣ ва 27 мактаби миёна мавҷуданд (аз соли 2019).
* Тандурустӣ: Беморхона, чор маркази саломатӣ ва 31 дорухона ёрии тиббиро ба аҳолӣ таъмин мекунанд (аз соли 2019).

Алоқаи роҳӣ
-----------

Роҳи деҳа дар Чато
* Роҳҳо: Пайвасти асосии роҳи автомобилгарди Т4 аз Мванза то Букоба, ки ҷануби ноҳияро убур мекунад. Роҳи минтақавӣ аз T4 дар Бванга, ки шимол аз кӯли Виктория ба Чато ва ба Бихарамуло меравад, ҷудо мешавад.

Мамнуъгоҳҳо, манзараҳо
----------------------

* Кӯли Виктория: Дар шимолу шарқ, ноҳия ба кӯли Виктория дастрасӣ дорад. Аз ин ҷо боғи миллии Рубондо низ тавассути заврақ рафтан мумкин аст.
* Мамнӯъгоҳи Биҳарамуло: Дар шимолу ғарби кишвар, Чато як қисми мамнӯъгоҳи Бихарамуло дар масоҳати 1300 километри мураббаъ аст. Ин пеш аз ҳама макони шикори антилопа ва зебрҳо мебошад, аммо дар он паррандаҳои зиёде, аз қабили уқобҳо, ибисҳо ва лоғабҳо низ ҷойгиранд.

Ҷон Магуфули, Президенти Танзания 2015–21

Шахсиятҳо
---------

* Ҷон Магуфулӣ, ки аз соли 2015 то 2021 президенти Танзания буд, дар Чато таваллуд шудааст.

Пайвандҳо
---------

* Шӯрои ноҳияи Чато

Эзоҳ
----
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Ҳокимият (мазмунҳо)-ро бубинед.
**Ҳокимияти маҳаллӣ (дар Тоҷикистон)** — дар шахси мақомоти намояндагӣ ва иҷроияи маҳаллӣ тараққии иҷтимоию иқтисодии қаламрави дахлдор, иҷрои Конститутсия, қонунҳои ҶТ, қарорҳои Маҷлиси Олй, санадҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, қарорҳои Маҷлиси болоии вакилони халқ ва раисро таъмин менамояд. Раисони ҳокимияти маҳаллиро Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба вазифа таъйин ва аз вазифа озод мекунад ва онҳоро барои тасдиқ ба Маҷлисҳои дахлдори вакилони халқ пешниҳод менамояд. Раиси ҳокимияти маҳаллӣ аз ҷумлаи вакилони маҷлиси дахлдори вакилони халқ таъйин ва тасдиқ мешавад.

Нигаред низ
-----------

* Ҳокимияти давлатӣ
* Ҳокимияти иҷроияи Ҷумҳурии Тоҷикистон

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - C. 511
**Глисса́да** (аз фр. glissade — «лағжиш») — масири парвози дастгоҳи париш дар марҳалаи ба замин фуруд омадани он. 

Ҳангоми парвоз дастгоҳи париш дар хатти парвозу нишаст аз рӯи глиссада ба қитъаи (хатти) нишаст ворид мегардад. Кунҷи байни ҳамвории глиссада ва ҳамвории уфуқӣ кунҷи тамоюли глиссада буда, яке аз нишондиҳандаҳои асосию муҳимми хатти парвозу нишасти майдони ҳавоӣ маҳсуб мешавад. Барои майдонҳои ҳавоии мулкӣ (гражданӣ) кунҷи тамоюли глиссада , одатан, дар ҳудуди 2–4,5о муайян шудааст. Бузургии кунҷи тамоюли глиссада ро дар қитъаи майдони ҳавоӣ мавҷуд будани садд (монеа)-ҳо тағйир дода метавонанд. Ташкилоти байналмилалии авиатсияи гражданӣ ба 3о баробар будани кунҷи тамоюли глиссада ро тавсия медиҳад. Раванди поёнравии ҳавопайморо то ба замин нишастанаш низ глиссада меноманд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Глиссада // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая российская (старая версия)
* Большая советская (1 изд.)

 |
**Глосгу** (англ. Glasgow [ˈɡlɑːzɡoʊ], скот Glesga, шотландӣ Glaschu [ˈkɫ̪as̪xu]) — шаҳр дар шимолу ғарби Британиёи Кабир, дар Шотландия, 35 км болотар аз резишгоҳи дарёи Клайд. Аҳолиаш 610 ҳазор нафар, бо аҳолии атрофи шаҳр 1,8 млн нафар (2014).

таърих
------

Шаҳр аз асри 6 маълум аст. Глосгу дар ибтидо маҳаллаи моҳигирӣ буд. Соли 1115 епископӣ (усқуф) ташкил ёфт Аз соли 1180 шаҳр ва маркази ярмаркаи тиҷоратӣ. Соли 1450 мақоми шаҳри шоҳиро гирифт. Аз соли 1492 Глосгу маҳалли сукунати Усқуфи аъзам гардида, дар охири асри 15 ба маркази бузурги таълимӣ ва динии Шотландия табдил ёфт. Аз асри 17 маркази бузурги тиҷорат (тавассути уқёнусҳо бо мустамликаҳои Британияи Кабир тиҷорат дошт). Баъди инқилоби санъатии асри 19 дар Глосгу саноати ангишт, кимиё, филиззоти сиёҳ, мошинасозии сабук, шишасозӣ, коғазбарорӣ тараққӣ кард. Дар асри 19 аҳолии Глосгу 10 баробар афзуд. Аз охири асри 19 Глосгу яке аз марказҳои муҳимми саноатӣ ва нақлиётии Британияи Кабир мебошад. Глосгу якҷо бо шаҳрҳои наздисоҳилӣ (Дамбартон, Порт-Глазго, Гринок) ва агломератсияи Клайдсайд бузургтарин маркази киштисозии мамлакатро ташкил намуд. Баъди Ҷанги дуввуми ҷаҳонӣ (1939-45) ҳаҷми истеҳсолоти саноатӣ кам гардид. Солҳои 70-80 асри 20 бештари минтақаҳои бандарӣ ва саноатӣ таҷдид карда шуданд.

Саноат
------

Соҳаҳои саноати электротехника, истеҳсоли нақлиёт, хӯрокворӣ, дӯзандагӣ, табъу нашр, бофандагӣ боқӣ монда, соҳаи ғайриистеҳсолӣ — маориф ва сайёҳӣ рушд кард.

Ёдгорищои таърихӣ
-----------------

Дар Глосгу аз ёдгориҳои меъморӣ — Калисои ҷомеъ (1118—1508), хонаи иқоматии Праванде Лордшип (1471), иморатҳо дар услуби викторианӣ ва «услуби Глазго» (Мактаби санъат, 1898—1909; Донишгоҳҳо, 1451, 1807) боқӣ мондаанд. Осорхонаҳо: коллексияи Баррелҳо (1752), Келвингроуҳо, Нигористони бадеии Глазго, Нигористони санъати муосир, Маркази меъморӣ ва дизайни Шотландия — «Лайтҳауз», Осорхонаи Хантер, Дахмаи Калисои ҷомеъ, таърихи Глосгу, дин, футболи Шотландия ва ғ. Боғи ботаникӣ, маркази илмӣ ва планетарий, театри Опера ва балети миллии Шотландия, Оркестри миллии шоҳии Шотландия, Оркестри симфонии Қувваҳои ҳарбӣ-ҳавоӣ, Оркестри миллии ҷавонони Шотландия дорад. Ҳамасола фестивали ҷаз, фестивали боғҳо, санъати тасвирӣ ва ғ. баргузор мегарданд. Соли 1990 Глосгу маркази аврупоии санъат, соли 2003 пойтахти аврупоии варзиш ном гирифт. Дар маркази варзиши Ҳэмпден-парки Глосгу дастаҳои машҳури футболи Британияи Кабир «Глазго Рейнҷерс» ва «Селтик» қувваозмоӣ мекунанд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Глазго // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.

**Lua error in Модул:External\_links at line 153: attempt to call field 'getWikidataRefHtml' (a nil value).**
**Ҳомидҷон Зоҳидов** — табиби мардумӣ, муаллифи китобҳои машҳури «Хазинаи тибби қадим» (1990), «Канзи шифо»(1991)

Зиндагинома
-----------

Ҳомидҷон Зоҳидов дар деҳаи Чодаки водии Фарғона таваллуд шудааст. Факултаи забон ва адабиёти Донишкадаи омӯзгории Самарқандро хатм кардааст. Донандаи хуби забонҳои арабию форсӣ ва дастхатҳои қадима буд. Агарчанде ки маълумоти пизишкӣ надошт, ба истилоҳоти тибби бостонии тоҷик шинос буд. Чунки падару бобояш дар баробари пешаи асосиашон — кишоварзӣ, ҳамчунин пизишкӣ мекарданд ва осори тибби бостонии тоҷикро хуб медонистанд. Авҷи фаъолияти Ҳ. Зоҳидов, ки ӯро ба оммаи мардуми тоҷик ҳамчун донишманди беҳамтои риштаи тиб шиносонд, ба охири солҳои 80-ум ва оғози солҳои 90-уми садаи гузашта рост меояд. Дар ин давра китобҳои машҳури ӯ «Хазинаи тибби қадим» (1990), «Канзи шифо»(1991, тарҷимаи ӯзбекиаш 2004) ба чоп расиданд. Дар рӯзномаҳо якчанд мақолаҳояш, инчунин саволу ҷавобҳояш («Тоҷикистони Советӣ» 27.01.1990, 16.06.1990) бо хонандагон дарҷ гардид. Маҳз дар ҳамон солҳо бисёре аз донишмандони имрӯзаи тибби тоҷик аз сабақҳои Ҳомидҷон Зоҳидов, ки ба таври ғайрирасмӣ ба вижа барои олимони ҷавон ва дигар шахсони боистеъдод анҷом мегирифтанд, баҳра бардоштаанд. Ӯ дар ҳақиқат беҳтарин омӯзгор ва тарғибгари беғарази асосҳои тибби бостонии Ховар, ба вижа тибби анъанавии тоҷик, аз он миён шинохти гиёҳҳои доруӣ ва тарзҳои омодагардонии муолиҷаи маризон бо гиёҳҳо дар китобҳояш — «Хазинаи тибби қадим» (1990), «Канзи шифо» (1991) маълумот овардааст.

Осор
----

* «Хазинаи тибби қадим». — Душанбе,1990
* «Канзи шифо». — Душанбе,1991

Пайванди асосӣ
--------------

* Канзи шифо Ҳомидҷон Зоҳидов
* Китоби «Канзи шифо»-ро аз ин ҷо(пайванди дастнорас) бигиред
**Ҳолатҳои воқеии хуқуқӣ** — ҳолатҳои мушаххаси ҳаётианд, ки бо онҳо меъёрҳои ҳуқуқ пайдоиш, тагӣир ва қатъи муносибатҳои ҳуқуқиро вобаста мекунанд (шартномаи гражданӣ, фармон дар хусуси ба вазифа таъйин кардан, таваллуд ва ғайра). Вобаста ба алоқамандӣ бо иродаи инсон ҳолатҳои воқеии хуқуқӣ ду намуд мешаванд: ҳодиса (таваллуди инсон, офати табиӣ ва ғайра) ва ҳаракат ё амалиёт (содир кардани ҷиноят, бастани шатрномаи хариду фурӯши манзил ва ғайра).

Рафторҳо, ҳуқуқӣ (иҷрои вазифаҳои меҳнатӣ ва ғайра) ва зиддиҳуқуқӣ (ҷиноят, кирдорҳои интизомӣ, маъмурӣ, ҳуқуқвайронкунии гражданӣ) мешаванд. Маҷмӯи якчанд ҳолатҳои воқеии ҳуқуқиро таркиби воқей меноманд.

Нигаред низ
-----------

* Ҳуқуқ

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 513
**Бингина**, **бангина** — як навъи бозии кӯдакон ва наврасон.

Дар бингина 5-6 нафар ва гоҳе бештар кӯдакон ва наврасон иштирок мекунанд. Бозӣ дар ҳамворӣ, боғ, кӯча ва ё рӯйи ҳавлӣ баргузор мешавад. Тарзи гузаронидани бозӣ чунин аст. Кӯдакон ва наврасон дар шакли доира истод мешаванд. Яке аз онҳо таронае ё калимаи қофиядореро мехонад ва ҳангоми талаффузи ҳар калима дасти худро ба синаи яке аз бозигарон мерасонад. Мас. «атола, битола, нони ман гитола, қоқ!». Агар калимаи «қоқ» ба касе тамом шавад, он шахс ду-се қадам ба қафо меравад. Ҳамин тавр касе, ки дар охир танҳо мемонад, чашмони ӯро бо рӯймол маҳкам мебанданд. Дигарон мисли занбӯр «бинг-г-г!» «бинг-г-г!» «бинг-г-г!» ва ё «винг-г-г!» «винг-г-г!» «винг-г-г!» гӯён бадани ӯро мепучанд. Шахси чашмбаста ҳар касеро, ки ӯро «бинг-г-г!» гӯён мепучад, аз дунболаш мешавад, то ӯро даст гирад. Агар касеро даст гирад, чашмашро мекушояд ва ин дафъа чашми шахси дастгиршуда баста мешавад. Ҳамин тавр бозӣ то муддате давом меёбад. Бачаҳо дар охири бозӣ ҳисоб мекунанд, ки кӣ зиёд бингина шуд ва ё ки нашуд. Агар касе бингина нашуда бошад, бо ифтихор мегӯяд, ки ман бингина нашудам.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Бингина / Р. Раҳмонӣ // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Глобулин** (аз лот. globulus — саққо) — як навъи сафеда, ки мансуби протеинҳост.

Глобулинҳо дар табиат фаровонанд. Онҳо дар об ҳал нашуда, дар маҳлули обии намакҳои гуногун, кислотаҳои суст ва ишқорҳо ҳал мешаванд. Дар маҳлули нимсери сулфати аммоний, маҳлули сери сулфати магний (дар 30°С) ё сулфати натрий (дар 37°С) таҳшин мегарданд. Ҳангоми ба 50 % расидани ғилзати сулфати аммоний глобулин пурра таҳшин мешавад. Дар чунин ғилзати сулфати аммоний албуминҳо дар маҳлул мемонанд, бинобар ин, бо чунин усул омехтаи албуминҳо ва глобулинро аз ҳамдигар ҷудо кардан мумкин аст. Ба ин гурӯҳ глобулини тухм, зардоби хун ва шир, фибриногени хун, миозин ва миогени мушакҳо, фазеолини лӯбиёгиҳо ва глобулини зироати ғалладона мансубанд. Массаи молекулавии глобулин аз ҳазор то миллионҳост, мас. лактоглобулин — 41800, глобулини зардоби хун — 167000 ва ғ. Аксари глобулинҳо сафедаҳои содаанд, вале баъзеи онҳо (хусусан глобулини зардоби хун) бо карбогидратҳо ё липидҳо пайваст мешаванд. Глобулини ғадуди сипаршакл — тиреоглобулин (массаи мол. 630000) ягона сафедаест, ки дар таркибаш йод дорад. Глобулинҳои бофтаи асаб (нейроглобулин, нейростромин) бо кислотаҳои нуклеат пайваст шудаанд. Глобулини рустаниҳо (глитсинин, эдестин, легумин ва ғ.) нисбат ба глобулини ҳайвонот ба таъсири спирт ва ҳарорат устуворанд. Глобулини ҳайвоноти олиташаккул ва одам ба таркиби ситоплазма, плазмаи хун ва лимфа дохил мешаванд. Хусусан глобулини плазмаи хун муҳим аст. Глобулини плазмаро Тизелиус ном олим бо роҳи электрофорез ба се ҷузъ — α-, β- ва γ- ҷудо намуда исбот кард, ки он аз омехтаи сафедаҳои мутаҳаррик иборат аст. Олимон Кон ва Эдсалл бошанд, муқаррар намуданд, ки барои ҷудо кардани ҷузъҳои глобулин бо спирт дар ҳарорати паст таҳшин намудани он кофист. Феълан бо ин роҳ γ-глобулин ҳосил карда мешавад. Дар γ-глобулин подтанҳои гуногун бисёр буда, онҳо нисбат ба микробҳои касалиовар масуният ба вуҷуд меоранд. Бинобар ин, γ-глобулинро дар тиб барои пешгирӣ ва табобати бемориҳои сироятӣ истифода мебаранд. Фибриноген омили муҳимми лахташавии хун аст. Дар плазмаи хун ғайр аз глобулин албуминҳо низ мавҷуданд. Таносуби албумин/глобулин барои ташхис муҳим аст; аз рӯи меъёр он баробари 2 буда, ҳангоми бемориҳои илтиҳобӣ кам мешавад. Бисёр глобулинҳоро аз маҳлули намак дар шакли кристалл ҳосил мекунанд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Глобулин // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Герд Карл Би́нниг** (олмонӣ: *Gerd Karl Binnig*; тав. 20 июли 1947, Франкфурти лаби Майн) — физикдони олмонӣ, дорандаи ҷоизаи Нобел дар бахши физик (1986).

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи мактаби Рудолф Кох дар Оффенбахи лаби Майн (1966) ва Университет ба номи И. В. Ҳёте дар Франкфурт (1978). Пас аз хатми донишгоҳ Биннинг корманди Лабараторияи таҳқиқотии ширкати «Интернэшнл бизнес мэшинз» (IBM) дар шаҳри Сюрих (Швейтсария) шуд. Дар ин ҷо Биннинг ба таҳқиқот оид ба сатҳи филиззот шуғл варзид, чунки то ин вақт таҳлили пурраи сатҳи мавод мавҷуд набуд. Душворӣ дар он буд, ки ҷойгиршавии атомҳо дар сатҳи ҷисми сахт аз ҷойгиршавии атомҳои дохили он ба куллӣ фарқ карда, усулҳои мавҷуда онро пурра таҳқиқ карда наметавонистанд. Аз дигар тараф, аксари таъсири мутақобили ҷисмҳо махсусан дар сатҳи модда мегузарад. Барои таҳқиқи сатҳи мавод Биннинг якҷоя бо Г. Рорер яке аз роҳҳои падидаи квантию механикиро, ки бо номи «падидаи туннелӣ» маълум аст, истифода намуданд. Ин таҳқиқот ба ихтирои асбоби нав – микроскопи сканерии туннелӣ оварда расонд (1981), ки бо ёрии он сатҳи моддаро дар сатҳи атомӣ таҳқиқ кардан мумкин аст.

Ҷоизаҳо
-------

Биннинг инчунин бо Мукофоти Хюлетт–Паккард (1984), мукофоти илмии байналмилалии шоҳи Арабистони Саудӣ – Файсал ва мукофоти Ҷамъияти физикадонҳои Олмон (1982) сарфароз гардидааст.

Эзоҳ
----

1. 1 2  Gerd Binnig - Facts — Бунёди Нобел.
2. ↑  Энциклопедия Брокгауз (нем.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
3. ↑  Munzinger Personen (нем.)

Сарчашма
--------

* Биннинг Герд Карл / Н. Салимов // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* Nobel Laureate API

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая каталанская
* Большая норвежская
* Большая российская (старая версия)
* Литовская универсальная
* Хорватская
* Britannica (онлайн)
* Notable Names Database
* Universalis

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNF: 12873612n
* GND: 109583469
* ISNI: 0000 0001 1447 2904
* LCCN: no2008074963
* NKC: ola2002153197
* NUKAT: n2006118384
* SUDOC: 110536509
* VIAF: 69058814
* WorldCat VIAF: 69058814

 |

 |
**Кэтэлин Мариан Предою** (рум. Cătălin Marian Predoiu;  27 август 1968 (1968-08-27) , Бузэу) — сиёсатмадор ва ҳуқуқшиноси Руминия, пас аз истеъфои Эмил Бок аз 6 то 9 феврали соли 2012, сарвазири муваққатии Руминия буд. Аз 29 феврали соли 2008 то 7 майи 2012 — Вазири адлияи Руминия.

Зиндагинома
-----------

Кэтэлин Предою соли 1991 факултаи ҳуқуқшиносии Донишгоҳи Бухарестро хатм кардааст. Соли 1994 ӯ як барномаи омӯзиши ҳуқуқшиносии тиҷоратиро дар Кан, Фаронса хатм кардааст. Байни солҳои 1994 ва 2007 ӯ ҳамчун омӯзгори Донишгоҳи Бухарест аз қонуни тиҷорат дарс додааст. Предоиу оид ба ҳуқуқи тиҷорат якчанд мақола ва таҳқиқот нашр карда, ҳамчун ҳаммуаллифи рисолаи ҳуқуқӣ аз Академияи Руминия ҷоиза гирифтааст.

Предою аз соли 2005 адвокати шарики ZRP Law Firm буд. Ӯ ҳуқуқшиноси идоракунии тиҷоратӣ ва корпоративӣ буда, унвони доктории бонкҳои тиҷоратиро дорад. Аз соли 2003 узви Шӯрои коллегияи адвокатҳои Бухарест мебошад.

Аз 1 октябр то 23 декабри 2009 — Вазири корҳои хориҷӣ

Дар соли 2013, Предой узви Ҳизби либерал -демократӣ шуд.

Истинодҳо
---------

* Сомонаи расмӣ
* Пешгӯиҳо
**Ҳол** аъзои пайраве мебошад, ки тарзи иҷро шудан ё нашудан,замон, макон, сабаб, мақсад, миқдор, дараҷа (андоза) ва ё муносибатҳои ба амал вобастаро ифода мекунад.Ба вазифаи **ҳол**, асосан, зарф меоянд.Баробари зарфҳо дигар ҳиссаҳои нутқ, масалан исмҳо (бо ёрии пешояндҳо, пасояндҳо, ҳатто бе ин ёридиҳандаҳо ҳам), сифатҳо, шумораҳо, феъли ҳол, ибораҳои фразеологии хусусияти зарфӣ дошта низ ба вазифаи ҳол меоянд. Ҳол аз рӯйи маъно ба чунин гурӯҳҳо ҷудо мешавад:

1.Ҳоли замон;
2.Ҳоли макон;
3.Ҳоли мақсад;
4.Ҳоли миқдору дараҷа;
5.Ҳоли монандӣ;
6.Ҳоли сабаб;
7.Ҳоли шарт;
8.Ҳоли тарзи амал.

Адабиёт
-------

* Луғати синонимҳои забони тоҷикӣ.- Душанбе:Маориф,1993.- с.225
**Ҳоким Ҳикматулло Холиқзода** (*Ҳокимҷон Ҳикматуллоевич Холиқов*; 27 июли 1973, ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ) — муҳосиб, менеҷер, вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати VI

Зиндагинома
-----------

Ҳоким Ҳикматулло Холиқзода 27 июли соли 1973 дар ноҳияи Колхозобод таваллуд шудааст. Миллаташ тоҷик. Соли 1990 мактаби миёнаи № 51 — и ноҳияи Ҷ.Румиро хатм намудааст. Соли 1994 техникуми молиявӣ — иқтисодии шаҳри Душанберо бо ихтисоси муҳосиб, соли 2004 Донишкадаи андоз ва ҳуқуқи Тоҷикистонро бо ихтисоси иқтисодчӣ — менеҷер, соли 2013 Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро бо ихтисоси молия ва қарз, ҳамвора соли 2014 Академияи хидмати давлатии назди Презтденти Федератсияи Русияро бо ихтисоси идоракунии кормандон хатм намудааст.

Фаъолияти кориашро соли 1995 дар муассисаи хуроки умумии ноҳияи Фрунзеи ш. Душанбе ба ҳайси муҳосиби дараҷаи 2 оғоз намуда, соли 1996 ҳамчун муҳосиб дар итиҳодияи истеҳсолии ба номи «Зайнаббибӣ» — и шаҳри Душанбе, солҳои 1996—1998 ба ҳайси иқтисодчии калони шуъбаи қарзии «Тори — бонк» дар ш. Душанбе кор кардааст. Фаъолияти кориашро дар Бонки давлатии амонатгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон «Амонатбонк» аз соли 1998 шурӯъ намуда, дар вазифаҳои хазинадор, муҳосиб оид ба хидматрасонӣ ба шахсони ҳуқуқӣ, муовини сармуҳосиби Идораи амалиётӣ кор кардааст. Соли 2005 ба вазифаи сардори Идораи амалиётии Раёсати БДА ҶТ «Амонатбонк» ва соли 2009 ба вазифаи Директори Департаменти хазинадории Раёсати БДА ҶТ «Амонатбонк» таъйин гардида буд. Бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 3 апрели соли 2007, аъзои Раёсати БДА ҶТ «Амонатбонк» таъйин гардид. 

Солҳои 2015 - 2020 вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (даъвати панҷум);

Аз 1 марти соли 2020 вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (даъвати шашум);

17 марти соли 2020 дар ҷаласаи якуми Иҷлосияи якуми Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, даъвати шашум Раиси Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба иқтисод ва молия интихоб гардид;

Аз 20.06.2020 то 20.11.2020 Муовини Раиси Бонки миллии Тоҷикистон;

20 ноябри соли 2020, №83 бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Раиси Бонки миллии Тоҷикистон таъйин гардид;

Аъзои Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон

Оиладор, соҳиби 4 фарзанд

Эзоҳ
----

1. 1 2  Холиқзода Ҳоким Ҳикматулло(тоҷ.). *www.parlament.tj*. 20 марти 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 20 марти 2020.
**Николай Матвеевич Грибачёв** (6 [19] декабр 1910, Q4266921?, Oryol Governorate[d] — 10 март 1992, Маскав) — нависанда ва ходими давлатии рус.

Зиндагинома
-----------

Аз соли 1932 рӯзноманигори ҳирфаӣ. Дар ҶБВ (1941-45) ширкат дошт, аз соли 1943 хабарнигори ҳарбӣ (дар рӯзномаи «Боевой товариш» достони «Россия»-ро ба нашр расонд). Солҳои 1950-54 ва 1956-91 сардабири моҳномаи «Советский Союз». Осораш аз соли 1926 мунташир шудааст, нахустин маҷмӯаи ашъораш — «Шимолу Ғарб» (1935). Солҳои 1920-30 шеърҳои лирикии ҳамоҳанг бо эҷодиёти шифоҳии халқ ва забони шевои мардумӣ эҷод кардааст. Аз солҳои 1940 бо шӯру шавқи тоза ба эҷоди асарҳо бо усули расмии ҳукмрони реализми сотсиалистӣ даст зад (маҷмӯаи «Дар роҳҳои ҷанг» (1945), достонҳои «Колхози Болшевик» (1947; Мукофоти давлатии ИҶШС, 1948); "Баҳор дар «Победа», 1948, Мукофоти давлатии ИҶШС, 1949). Муаллифи маҷмӯаи ҳикояҳо, повестҳо, романҳо («Неруи зарбатӣ», (1971) «Муҳориба» (1976), китобҳои публитсистӣ «Рӯбарӯ бо Амрико» (1959), ҳамроҳ бо А. И. Аҷубей ва ғ; Мукофоти давлатии ИҶШС ба номи В. И. Ленин (1960), асарҳои адабию интиқодӣ, китобҳо барои кӯдакон. Дар корҳои ҳизбию ҷамъиятӣ ширкати фаъол дошт. Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1974). Баъзе ҳикояҳояш ба забони тоҷикӣ тарҷума шудаанд («Ҳикояти ишқи аввал» //Садои Шарқ, 1960, № 9).

Осор
----

* Собрание сочинений: В 6-ти томах. М. 1985-86.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Грибачёв Николай Матвеевич // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.