**Томмӣ Лӣ Ҷонс** (англ. Tommy Lee Jones, тав. 15 сентябри соли 1946, Сан Саба, Техас, ИМА) — ҳунарпеша, коргардони синамо, филмноманавис ва продюсери амрикоӣ. Вай чаҳор маротиба ба ҷоизаи Оскар пешбарӣ шуда буд - соли 1994 дар бахши "Беҳтарин бозигари нақш" барои нақш дар филми "Гуреза" ғолиб шуд.

Зиндагинома
-----------

Томмӣ Лӣ Ҷонс 15 сентябри соли 1946 дар Сан Сабаи Техас дар оилаи Люсил Мари (аввал Скотт), корманди полис, муаллимаи мактаб ва соҳиби кошонаи зебоӣ ва Клайд С. Ҷонс, коргари кони нафт таваллуд шудааст. Бибии Ҷонс аз авлоди ҳиндуст, аз қабилаи черокӣ мебошад.

Пас аз хатми мактаби Санкт Марк дар Техас, ӯ ба Донишгоҳи Ҳарвард дохил шуд ва дар он ҷо бо ноиби ояндаи Иёлоти Муттаҳида Алберт Гор як ҳуҷра дошт. Ҷонс соли 1969 донишгоҳро бо бакалаври санъат бо забони англисӣ хатм кардааст.

Фаъолият
--------

Ҷонс соли 2005
Ҷонс ба Ню-Йорк кӯчид ва дар соли 1969 нақши аввалини худро дар намоишномаи Ҷон Осборн "Патриот барои ман" гирифт. Соли 1970 аввалин филми худро дар филми "Love Story" бозидааст.

Дар аввали соли 1971 Ҷонс ба Бродвей баргашт, дар намоишномаи "Чор нафар дар боғ" бо Кэрол Чэннинг ва Сид Кейзер нақш бозид. Пас аз чанд сол, ӯ ҷанговари собиқадори Ветнамро дар "Rolling Thunder" (1977) ва дар драмаи "The Betsy" ҳамроҳи Лоренс Оливе нақш бозид.

Соли 1980 Томмӣ Лӣ Ҷонс барои иҷрои нақши шавҳари овозхони кишвар Лоретта Линн дар филми "Coal Miner's Daughter" аввалин номинатсияи "Глобуси тиллоӣ"-ро гирифт ва дар соли 1983 актёр барои нақши қотил Гэрӣ Гилмор дар "The Executioner's Song" ҷоизаи Эмми барои "беҳтарин бозигар"-ро гирифт." Соли 1989, ӯ барои тасвири собиқ капитани "рейнджери техасӣ" Вудро Ф. Колла дар минисериали телевизионии" Lonesome Dove", ки ба романи ҳамон аз Ларрӣ Маккюртрӣ асос ёфтааст, боз як номзади Эмми гирифт.

Дар солҳои 1990-ум Ҷонс ба яке аз ҳунарпешаҳои маъруфтарин ва серталабтарин дар Ҳолливуд табдил ёфт. Соли 1991 дар филми "JFK" нақши Клей Шоуро бозидааст. Барои ин нақш актёр бори аввал ба ҷоизаи Оскар пешбарӣ шуд. Соли 1992 дар филми "Under Siege" нақши террористеро бозидааст, ки киштии нерӯҳои баҳрии Амрикоро асир мегирад. Пас аз як сол ӯ дар филми "Гуреза" нақши маршали федералиро бозид ва барои он ҷоизаи Оскарро барои беҳтарин бозигари дуюмдараҷаро ба даст овард. Пас аз он нақши сардори зиндонро дар "Natural Born Killers" (1994) бозид. Соли 1995 Ҷонс нақши Ҳарви Дентро дар "Batman Forever" бозид. Соли 1997 филми фантастикии "Men in Black" ба фурӯш бароварда шуд, ки дар он Ҷонс нақши агент Кейро бозидааст.

Соли 2000 Ҷонс бо Клинт Иствуд дар филми "Space Cowboys" нақш бозидааст. Соли 2002, идомаи филми "Men in Black" рӯи навор бароварда шуд, ки Ҷонс бо нақши агент Кей баргашт.

Соли 2007 ду филми қавии драмавии Ҷонс, триллери "No Country for Old Men" ва драмаи детективӣ "In the Valley of Elah" ба намоиш гузошта шуд. Дар филми аввал актёр нақши шерифи Техасро бозидааст, ки дар ҷустуҷӯи қотиле (Хавиер Бардем) мебошад. Филм барандаи ҷоизаи Оскар барои "беҳтарин филм" шуд ва иҷрои Ҷонс ба ҷоизаҳои мухталифи синамо, аз ҷумла ҷоизаи BAFTA барои беҳтарин бозигари дуюмдараҷа пешбарӣ шуд. Дар филми дуюм Ҷонс падари як сарбози гумшудаеро бозидааст, ки талош мекунад ҳолати нопадидшавии ӯро фаҳмад. Ин нақш ба ӯ севумин ҷоизаи Оскарро дар бахши "беҳтарин бозигар" овард.

Соли 2010 Ҷонс розӣ шуд, ки дар филми "Captain America: The First Avenger", ки моҳи июли соли 2011 ба табъ расид, нақш бозад. Дар баҳори соли 2012, филми "Men in Black 3" ба намоиш даромад, ки дар он боз нақши агент Кейро бозид.

Тирамоҳи ҳамон сол, дар драмаи биографии Стивен Спилберг «Lincoln» ба навор баромад, ки дар он Ҷонс нақши сиёсатмадори амрикоӣ Таддеус Стивенсро бозид ва тарафдори барҳам додани ғуломӣ мебошад. Барои ин нақш актёр "ҷоизаи ҳунарпешагони Гилди ИМА"-ро гирифт ва бори дигар ба ҷоизаҳои Оскар, Глобуси тиллоӣ ва BAFTA пешбарӣ шуд.

Ҷонс соли 2006
Соли 2013 ӯ дар мазҳакаи криминалии "Малавита" ҳамчун Роберт Стэнфилд ва соли 2016 дар филмҳои "Criminal", "Mechanic: Resurrection" ва "Jason Bourne" нақш бозидааст.

Соли 2019 дар ҷашнвораи 76-уми синамои Венетсия нахустнамоиши филми фантастикии "Ad Astra" баргузор шуд, ки дар он Томмӣ Лӣ Ҷонс падари қаҳрамон Брэд Питтро бозӣ кардааст.

Соли 2020, дар мазҳакаи Ҳолливуд "The Comeback Trail" ҳамчун ситораи филм Дук Монтана бозид.

Ҳаёти шахсӣ
-----------

Ҷонс бо Кейт Ларднер, ҷияни филмноманавис ва рӯзноманигор Ринг Ларднер Ҷр, аз соли 1971 то 1978 издивоҷ карда буд. Ӯ аз издивоҷи дуввумаш бо Кимберлӣ Клоулӣ, духтари Фил Ҳардберҷер, шаҳрдори собиқи Сан-Антонио ду фарзанд дорад. 19 марти 2001 бо зани сеюмаш Даун Лорел издивоҷ кард.

Филмнома
--------

### Синамо

| Сол | Номгӯй | Нақш | Шарҳҳо | Иқт. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1970 | *Love Story* | Ҳанк Симпсон |  |  |
| 1973 | *Life Study* | Гас |  |  |
| 1975 | *Eliza's Horoscope* | Томмӣ Лӣ |  |  |
| 1976 | *Jackson County Jail* | Колей Блейк |  |  |
| 1977 | *Rolling Thunder* | Ҷоннӣ Воден |  |  |
| 1978 | *The Betsy* | Анҷело Перино |  |  |
| 1978 | *Eyes of Laura Mars* | Детектив Ҷонн Невилле |  |  |
| 1980 | *Coal Miner's Daughter* | Оливер Линн |  |  |
| 1980 | *Barn Burning* | Аб Сноупс | Филми хурд |  |
| 1981 | *Back Roads* | Элмор Пратт |  |  |
| 1983 | *Nate and Hayes* | Капитан "Балли" Ҳейс |  |  |
| 1984 | *The River Rat* | Биллӣ |  |  |
| 1986 | *The Park Is Mine* | Мич |  |  |
| 1986 | *Black Moon Rising* | Сэм Куинт |  |  |
| 1987 | *The Big Town* | Ҷорҷ Коул |  |  |
| 1988 | *Stormy Monday* | Космо |  |  |
| 1988 | *Gotham* | Эддӣ Мэллард |  |  |
| 1989 | *The Package* | Томас Бойетт |  |  |
| 1990 | *Fire Birds* | Капитан Брэд Литтл |  |  |
| 1991 | *JFK* | Клей Шоу |  |  |
| 1992 | *Under Siege* | Биллӣ Стрэникс |  |  |
| 1993 | *House of Cards* | Ҷейк Бирландер |  |  |
| 1993 | *The Fugitive* | Самуэл Ҷерард |  |  |
| 1993 | *Heaven & Earth* | Стив Батлер |  |  |
| 1994 | *Blown Away* | Райан Геритӣ |  |  |
| 1994 | *The Client* | Рой "Реверенд Рой" Фолттриг |  |  |
| 1994 | *Natural Born Killers* | Сардор Дуайт Макклускӣ |  |  |
| 1994 | *Blue Sky* | Майор Ҳэнк Маршалл |  |  |
| 1994 | *Cobb* | Тай Кобб |  |  |
| 1995 | *Batman Forever* | Ҳарвӣ Дент, Ду рӯ |  |  |
| 1997 | *Volcano* | Майкл Роарк |  |  |
| 1997 | *Men in Black* | Кевин Браун / Агент К |  |  |
| 1998 | *U.S. Marshals* | Самуэл Ҷерард |  |  |
| 1998 | *Small Soldiers* | Майор Чип Ҳазард (овоз) |  |  |
| 1999 | *Double Jeopardy* | Травис Леман |  |  |
| 2000 | *Rules of Engagement* | Ҳейс "Ҳоҷ" Ҳоҷес |  |  |
| 2000 | *Space Cowboys* | Вилям "Ҳок" Ҳокинс |  |  |
| 2002 | *Men in Black II* | Кевин Браун / Агент К |  |  |
| 2003 | *The Hunted* | Бонҳам |  |  |
| 2003 | *The Missing* | Самуэл Ҷонс |  |  |
| 2005 | *Man of the House* | Рейнҷер лейтенанти Роланд Шарп | Инчунин продюсери иҷроия |  |
| 2005 | *The Three Burials of Melquiades Estrada* | Пит Перкинс | Инчунин продюсер ва коргардон |  |
| 2006 | *A Prairie Home Companion* | Аксеман |  |  |
| 2007 | *No Country for Old Men* | Шерифф Эд Том Белл |  |  |
| 2007 | *In the Valley of Elah* | Ҳэнк Дирфилд |  |  |
| 2009 | *In the Electric Mist* | Дэйв Робико |  |  |
| 2010 | *The Company Men* | Ген МакКларӣ |  |  |
| 2011 | *Captain America: The First Avenger* | Полковник Честер Филлипс |  |  |
| 2011 | *The Sunset Limited]]* | Сафед |  |  |
| 2012 | *Men in Black 3* | Кевин Браун / Агент К |  |  |
| 2012 | *Hope Springs* | Арнолд Соамс |  |  |
| 2012 | *Lincoln* | Таддес Стивенс |  |  |
| 2012 | *Emperor* | Генерал Дуглас Макартур |  |  |
| 2013 | *The Family* | Агенти ФБР Роберт Стэнсфилд |  |  |
| 2014 | *The Homesman* | Ҷорҷ Бриггс | Инчунин нависанда, продюсери иҷроия ва коргардон |  |
| 2016 | *Criminal* | Доктор Мика Фрэнкс |  |  |
| 2016 | *Jason Bourne* | Роберт Дюӣ |  |  |
| 2016 | *Mechanic: Resurrection* | Макс Адамс |  |  |
| 2017 | *Shock and Awe* | Ҷозеф Л. Галлоуэй |  |  |
| 2017 | *Just Getting Started* | Лео Маккей |  |  |
| 2019 | *Ad Astra* | Клиффорд Макбрайд |  |  |
| 2020 | *Wander* | Ҷиммӣ Клитс |  |  |
| 2020 | *The Comeback Trail* | Дюк Монтана |  |  |
| TBA | *Finestkind* |  |  |  |
|  | The Burial |  |  |  |
|

### Телевизион

| Сол | Номгӯй | Нақш | Шарҳҳо | Иқт. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1971–1975 | *One Life to Live* | Доктор Марк Толанд | 21 қисм |  |
| 1975 | *Barnaby Jones* | Доктор Ҷим Мелфорд | қисм: "Fatal Witness" |  |
| 1976 | *Smash-Up on Interstate 5* | Ҳаттон | ТВ филм |  |
| 1976 | *Baretta* | Шаркӣ | Қисм: "Dead Man Out" |  |
| 1976 | *Charlie's Angels* | Арам Коллегиан | Қисм: "Charlie's Angels" |  |
| 1976 | *Family* | Дэвид Нидҳэм | Қисм: "Coming of Age" |  |
| 1977 | *The Amazing Howard Hughes* | Ҳовард Ҳюз | ТВ филм |  |
| 1982 | The Executioner's Song | Гэрӣ Гиллмере | ТВ филм |  |
| 1982 | *The Rainmaker* | Старбак | ТВ филм |  |
| 1984 | *Cat on a Hot Tin Roof* | "Брик" Поллитт | ТВ филм |  |
| 1985 | *The Park is Mine* | Мич | ТВ филм |  |
| 1986 | *Yuri Nosenko: Double Agent* | Стив Дейлӣ | ТВ филм |  |
| 1987 | *Broken Vows* | Питер Ҷозеф Макмаҳон | ТВ филм |  |
| 1988 | *Stranger on My Land* | Буд Уитман | ТВ филм |  |
| 1988 | *April Morning* | Мусо Купер | ТВ филм |  |
| 1989 | *Lonesome Dove* | Вудро Ф. Колл | Силсилафилми хурд; 4 қисм |  |
| 1995 | *The Good Old Boys* | Ҳюӣ Каловэй | ТВ филм; инчунин директор |  |
| 2011 | *The Sunset Limited* | Сафед | ТВ филм; инчунин директор ва продюсери ичроия |  |

### Театр

| Сол | Истеҳсолот | Нақш | Макон | Иқт. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1969 | *A Patriot for Me* | Гуногун | Imperial Theatre |  |
| 1971 | *Four on a Garden* | Ҷоэл | Broadhurst Theatre |  |
| 1974 | *Ulysses in Nighttown* | Стивен Дедалус | Winter Garden Theatre |  |
| 1980 | *True West* | Остин | Joseph Papp Public Theater |  |

Ҷоизаҳо
-------

* Дар ин саҳифа ҷоиза ва мукофотҳои бадастовардаи Томмӣ Лӣ Ҷонс оварда шудааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  The Fugitive.  Rotten Tomatoes.
2. ↑  The Client movie review and film summary (1994)(англ.). *Rogerebert.com* (July 20, 1994).
3. ↑  *Vlessing, Etan* Toronto 2012: Paul Andrew Williams' 'Song for Marion' to Close 37th Edition.  The Hollywood Reporter (August 14, 2012).
4. ↑  2014 Official Selection. *Cannes*.
5. ↑  Paramount+ Picks Up Crime Thriller ‘Finestkind’ Starring Tommy Lee Jones, Ben Foster, Toby Wallace & Jenna Ortega. *Deadline Hollywood* (April 5, 2022).
6. ↑  New film to tell story of landmark case involving Coast funeral home and former Biloxi mayor(англ.). *wlox.com* (March 8, 2022).
7. ↑  'Lonesome Dove' Author Larry McMurtry Has Died(англ.). *NPR.org* (March 26, 2021).

Пайвандҳо
---------

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* AllMovie
* AlloCiné
* Česko-Slovenská filmová databáze
* Danish Film Database
* Discogs
* Filmportal
* Internet Broadway Database
* Internet Broadway Database
* Бонки Иттилоотии Интернетии Филмҳо
* Кинопоиск
* MusicBrainz
* Rotten Tomatoes

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая норвежская
* Britannica (онлайн)
* Notable Names Database

 |
| Таборшиносӣ ва некрополистика | 
* WikiTree

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNC: a10107162
* BNE: XX1109576
* BNF: 13988250t
* GND: 12476679X
* GTAA: 114171
* ISNI: 0000 0001 0921 736X, 0000 0000 5443 5262
* J9U: 987007396348905171
* LCCN: no89020359
* NDL: 00742865
* NKC: xx0043313
* NLP: A16082205
* NTA: 074759175
* NUKAT: n2008113913
* LIBRIS: pm14cr575hjfll1
* SUDOC: 060231939
* VIAF: 173748731, 4835592
* WorldCat VIAF: 173748731, 4835592

 |

 |