recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Генератори сигналҳои пастбасомад Г3-109
**Генератори андозагир** (**генератори сигналҳо**) — абзоре, ки сигналҳои электромагнитии мушаххасоташ (басомад, шиддат, иқтидор) ва шаклаш маълуму ба меъёрдаровардашударо ба вуҷуд меорад.

Генератори андозагир барои санҷиш ва ҷӯрсозии афзори радиоэлектронӣ, каналҳои алоқа, воситаҳои андозагирӣ ва ғ. истифода мешавад. Қисмҳои асосии генератори андозагир-ро манбаи сигнали ибтидоӣ, тақвиятдеҳҳо, шаклдиҳандаи хурӯҷии сигналҳо, аттенюатор (пасткунандаи шиддат, қувваи ҷараён, лапишҳои электрӣ ва электромагнитӣ) ташкил медиҳанд. Баъзан ба таркиби генератори андозагир модулятор ва дигар ҷузъҳои иловагӣ низ дохил мешаванд. Дар баъзе генератори андозагир шакли сигнали хориҷшаванда бо усули рақамӣ (тавассути табилдиҳандаҳои рақамию шабеҳӣ) тартиб дода мешавад. Генератори андозагир-и диапазон (фосила)-и оптикӣ низ мавҷуд аст, ки дар асоси электроникаи квантӣ амал мекунад.

Генератори андозагир 6 навъ мешавад: пастбасомад, баландбасомад, импулсӣ, сигналҳои шаклашон муайян, сигналҳои ғалоғула ва басомадашон тағйирёбанда. Ин тақсимот шартӣ буда, баъзе генераторҳо вазифаи муштарак доранд. Аз рӯйи шакли сигналҳо генератори андозагир синусоидавӣ, импулсӣ, ғалоғулавӣ мешаванд. Кори генератори андозагирро фосилаи басомадҳои бавуҷудоянда, саҳеҳияти муқаррар кардани сигналҳо ва ғ. тавсиф медиҳанд. Дар генератори андозагир сигналҳои аз 1м Ҳтс то 1 Т Ҳтс-ро ҳосил кардан мумкин аст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Генератори андозагир // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
БАҲОГУЗОРӢ дар педагогика, натиҷаи назорати фаъолияти таълимӣ ва баҳодиҳӣ ба дониш, маҳорат, малака ва рафтори хонандагон. Баҳогузорӣ. ба фаъолияти талабагон дар муҳокимаю мулоҳиза ва хулосаҳои муаллим ифода меёбад, ки он дар шакли шифоҳӣ ва хаттӣ ба амал бароварда мешавад. Баҳогузорӣ дар асоси меъёру талаботҳои муқарраргардида ба амал меояд ва аз ин рӯ, бояд объективию дуруст бошад, вагарна метавонад ба шогирдон таъсири манфии рӯҳӣ бахшад. Натиҷаи фаъолияти таълимии шогирдон дар давраи муайян ба ҳисоб гирифта мешавад. Асоси ин баҳисобгириро бақайдгирии натиҷаи назорати ҷорӣ, даврӣ ва ҷамъбастӣ ташкил менамоянд, ки онҳо дар шакли Баҳогузорӣ дар дафтарҳои (журнал) синфӣ ва дигар ҳуҷҷатҳо ифода меёбанд. Баҳисобгирии кори таълимии хонандагон аз рӯйи мавзӯъҳои гузошташуда ва қисматҳои барномаҳо, аз рӯйи ҷамъбасти чорякҳо, нимсолаҳо ва соли таҳсил доир карда мешавад. Баҳогузорӣ хусусияти нисбӣ низ дорад. Ҳар мамлакат низоми Баҳогузории худро дорад: масалан, низоми панҷбаллӣ дар ҷумҳуриҳои узви ИДМ ва ғайра; даҳбалӣ дар Нидерландия; ёздаҳбаллӣ дар Итолиё; бистбаллӣ дар Эрон ва ғ. Дар мактабҳои таҳсилоти умумии Тоҷикистон ба дониш, маҳорат, малака ва рафтори талабагон аз рӯйи низоми панҷбаллӣ баҳо гузошта мешавад.

Адабиёт
-------

Луғати тафсирии истилоҳоти педагогика. Д. 1988; Қодиров Қ. Б. Давлатов М. Т. Расулов С. Х. Вожаномаи тафсирии истилоҳоти психологӣ ва педагогӣ. Д. 2008. 

* Қ. Қодиров.

Адабиёт
-------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
БАҲÁР Лоло Тикчанд (1687/88–1766, Деҳлӣ), луғатнавису луғатшиноси форсизабони Ҳиндустон.

Зиндагинома
-----------

Баҳор аз қавми кҳатрии ҳиндуҳо мебошад. Дар ҷавонӣ ба шеъргӯӣ майлу рағбат дошт. Баҳор худро шогирд ва мухлиси фарҳангнависи маъруф ва шоири шинохтаи асри хеш Сироҷиддини Алихони Орзу (тасдиқи инро дар фарҳанги тафсирии Орзу «Чароғи ҳидоят» дар шарҳу эзоҳи маънои калимаи «задан» дидан мумкин аст) ва олиму фозили давр Шайх Абулхайр Хайруллоҳи Вафоӣ муаррифӣ мекунад.

Осор
----

Шӯҳрати ҷаҳониро ба Баҳор таълифи яке аз фарҳангҳои тафсирии муътабар ва бузургҳаҷм «Баҳори Аҷам» овардааст. Ғайр аз «Баҳори Аҷам» осори зерин низ ба қалами Баҳор тааллуқ доранд: «Ҷавоҳиру-л-ҳуруф» – рисола доир ба ҳуруфи таҳаҷҷӣ (ҳарфҳои алифбо; чопи Конпур, 1850), «Наводиру-л-масодир» – рисола доир ба таҳқиқи масдарҳои забони форсии тоҷикӣ (чопи Деҳлӣ, 1955) ва «Баҳори «Бӯстон» – шарҳи «Бӯстон»-и Саъдӣ. Баҳор дар дарбори ҳокимони Деҳлӣ хидмат карда, ба гирифтани унвони фахрии рой (роҷа) ноил гаштааст.

Сарчашма
--------

* А. Сангинов.
* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Даста (дастон)** – нишонаҳое, ки дар дастаи (дастони) созҳои тории мусиқӣ гузошта мешаванд (аз риштаи абрешим, рӯдаи ҳайвонот, чӯб). Дастон дар созҳои ториӣ - тор, дутор, сетор, рубоб сато ва диг. насб карда шудааст.

Даста ба косаи (ҷавз) сози мусиқӣ насб шуда ва пастию баланди садоҳо тавассути пахш кардани торҳо муайян мешавад. Агар тори назди косаи соз ба ларзиш оварда шавад, садои нафису баланд хориҷ шавад. Баракс тори дур аз косаи соз ба ларзиш оварда шавад, садои ғализ ва паст хориҷ гардад. Созтарошон дастони созҳоро одатан аз абрешиму рӯдаи ҳайвонот таҳия намуда, аз торҳои филизӣ кам истифода менамуданд, чаро ки ин усули насби дастон барои тағйир додану мураттаб сохтани парда ва пастию баландии садоҳо ҷӯри созҳо мувофиқтар аст. Созтарошон имрӯз барои насби дастон аз маводи чӯбу филизӣ бештар истифода менамоянд. Танбӯр, ки аз созҳои умда дар анъанаи иҷроии мақомҳост пардаҳояшро созтарошон аз маводи филизию чӯбӣ ва баробари ин аз маводи риштаӣ ҳам таҳия мекунанд.

Нигаред низ
-----------

* Шашмақом

Эзоҳ
----

1. ↑  Донишномаи Шашмақом./Зери таҳрири Олимов К. Абдувалиев А. Азизӣ Ф. Раҷабов А. Ҳакимов Н. – Душанбе, 2009. - с. 60 ISBN 978-99947-49-13-3
**Лех**  (олмонӣ: *Lech*, лот. Licus) — дарёе дар Австрия ва Олмон (Бавария), шохоби рости Дунай. Дарозӣ тақрибан 250 км мебошад. Сарҳади ғарбии Алпҳои Бавария.

 Ҳавзаи дарё
Манбаи дарё дар нишебиҳои шимолу ғарбии Алпҳои Лехтал ҷойгир аст; то марз бо Олмон, дар водии амиқи кӯҳӣ ҷараён мегирад. Пас аз убури марз (дар наздикии шаҳри Фюссен) Лех аз баландкуҳи Бавария мегузарад. Дар қитъаи миёна дар дарё шаҳри Ландсберг-ам-Лех, дар поён — шаҳри Аугсбург ҷойгир аст. Сарфаи миёнаи об дар Ландсберг-ам-Лех 85 м³ / сония, дар резишгоҳ — тақрибан 120 м³ / сонияро ташкил медиҳад. Оби баланд дар тобистон мушоҳида мешавад.

Дар наздикии Аугсбург 10-12 августи соли 955, подшоҳи Олмон Оттои I Кабир Маҷористони бодиянишинро дар ҷанги ба истилоҳ Лех, ки аз аввали асри 10 дар Аврупои Марказӣ авҷ гирифта буд, мағлуб кард.

Тақрибан панҷсад сол пас, 15 апрели соли 1632, дар дарёи Лех дар наздикии Рейн, дар давоми Ҷанги сисола дар байни артиши Шветсия таҳти роҳбарии шоҳ Густав II Адолф ва сарбозони Лигаи католикӣ боз як муҳорибаи калон бо фармони командири барҷастаи И. Тиллӣ ба амал омад.

Эзоҳ
----

1. ↑  Австрия // Атлас мира / сост. и подгот. к изд. ПКО «Картография» в 2009 г. ; гл. ред. Г. В. Поздняк. — М. : ПКО «Картография» : Оникс, 2010. — С. 63. — ISBN 978-5-85120-295-7 (Картография). — ISBN 978-5-488-02609-4 (Оникс).

Пайвандҳо
---------

* Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Маориф (мазмунҳо)-ро бубинед.
*\* Шумо донишҷӯ ё омӯзгор? Дар лоиҳаи **Мактабҳо ва донишгоҳҳо** иштирок кунед.
Таъриф дар синф, ворид кардани мундариҷаи сиёсӣ ба маводи омӯзишӣ ё муаллимоне, ки аз нақши худ дар таълим додани донишҷӯён сӯиистифода мекунанд, хилофи ҳадафҳои таҳсилот мебошанд, ки озодии фикр ва тафаккури интиқодиро меҷӯянд.
**Маориф** — раванди таълиму тарбия ба манфиати шахс, ҷамъият ва давлат, ки соҳиби дараҷаи муайяни таҳсилот гардидани таълимгирандагонро таъмин мекунад.

Нигаред
-------

* Омӯзгор
* Мактаб
* Таҳсилот

Сарчашма
--------

1. ↑  ҚОНУНИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН ДАР БОРАИ МАОРИФ БОБИ 1. МУҚАРРАРОТИ УМУМӣ omuzgor.tj(пайванди дастнорас)
Акс:Paintasdiojciasj.pngОмӯзиши мобилӣ
**Омӯзиши мобилӣ** - Mobile Learning як шохаи eLearning (*Electronic Learning* - таълим ва омузиши электронӣ) мебошад. Омӯзиши мобилӣ - (*Mobile Learning, M-Learning*) истилоҳест дорои маънои мухталиф барои ҷомеаъи мухталиф аст. Агарчи марбут ба омӯзиш ва таълими электронӣ ва таълими фосилавӣ аст, онро мутамаиз дар тамаркази он бар ёдгирӣ дар саросари замина ва омӯзиш бо дастгоҳҳои телефони ҳамроҳ аст. Як таърифи омӯзиши ҳамроҳ ин аст: ҳар навъи омӯзиш иттифоқ меафтад замоне, ки ёдгиранда дар макони собит, аз пеш таъйиншуда, ва ё омӯзише аст, ки иттифоқ меафтад замоне, ки тул мекашад ёдгиранда истифода аз фурсатҳои ёдгирии ироашуда тавасути фанновариҳои телефони истифода мебарад. Ба ибораи дигар телефони ҳамроҳ дар таълим маҳдудиятҳои масофаро коҳиш медиҳад.

Нигаред
-------

* Таълими чандрасонаӣ
* Телефони ҳушманд
**Омӯзишгоҳҳои касбҳои техникӣ** ё **хунаристон** (порсӣ:هنرستان) — муассисаҳои ҳунаромӯзиест, ки аз тамомкунандагони синфҳои 8-ум ва мактабҳои миёна мутахассисони касбҳои техникӣ тай­ёр мекунанд. Соли 1958 таъсис ёфтаанд.

Тамомкунандагони синфи 8 дар Омӯзишгоҳҳои касбҳои техникӣ маълумоти миёна мегиранд касбу ҳунар меомӯзанд ва баъд ба корхонаҳои саноатӣ рафта кор ме­кунанд. Омӯзишгоҳҳои касбҳои техникӣ шаҳрӣ (ГПТУ) ва қишлоқӣ (СПТУ) мешаванд. Омӯзишгоҳҳои касбҳои техникии шаҳрӣ барои корхонаҳои саноатӣ сохтмон, наклиёт, алоқа, хидмати маишӣ, Омӯзишгоҳҳои касбҳои техникии қишлоқ барои соҳаҳои хоҷагии қишлоқ кадр (механизатор, чорвопарвар, говҷӯш, занбӯри асалпарвар, сабзавоткор ва ғайра) тайёр мекунанд. Ба талабагоне, ки бо баҳои аъло хондаанд ва интизоми хуб доштанд, баъди хатми Омӯзишгоҳҳои касбҳои техникӣ дип­ломи аъло дода мешавад ва гирандаи ин диплом баробари онҳое, ки мактаби миёнаи маълумоти умумиро бо медали тило хатм намудаанд, имтиёз дорад.

Омӯзишгоҳҳои касбҳои техникӣ ба тамомкунандагон дараҷаи инхтисос (разряд, класс, катего­рия) медихад ва ин дараҷа барои кор дар тамоми корхона, муассиса ва ташкилотҳои ИҶШС ҳуҷҷат аст.

Дар СССР, аз ҷумла дар Республикаи Советии Сотсиалистии Тоҷикистон шумораи Омӯзишгоҳҳои касбҳои техникӣ сол то сол меафзояд. Соли таҳсили 1982—83 дар рес­публика 68 омӯзишгох, аз ҷумла 34 Омӯзишгоҳҳои касбҳои техникии шаҳрӣ, 24 Омӯзишгоҳҳои касбҳои техникии қшплоқӣ, 9 омӯзишгоҳи техникӣ ва ғайра вуҷуд дошта, дар онҳо 30260 нафар хонанда таҳсил мекард.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] / сармуҳаррир  А. С. Сайфуллоев. — Д. : СИЭСТ, 1978—1988.
**Педаго́гика** (юн.-қад. παιδαγωγική — *санъати тарбия, аз παῖς —* кӯдак *и ἄγω —* роҳбаладӣ*) — илм дар бораи тарбия, таълим ва маърифати одам.*

Таърих
------

Калимаи «педагогика» аз калимаи юнонии *παιδαγωγική* гирифта шуда, маънояш «кӯдакдорӣ» мебошад.
Дар Юнини Қадим «педагог» - канизе, ки аз паи фарзандон нигоҳ мекард ва барои рафтани ӯ ба мактаб ҷавобгар буд. Рушди педагогика бевосита бо таърихи одамият алоқаманд мебошад.

Нигаред
-------

* омӯзгори машҳур Антон Семёнович Макаренко

| ⚙️ Самтҳои илмӣ |
| --- |
| 
Гуманитарӣ
Табиӣ
Ҷамъиятӣ
Бунёдӣ
Техникӣ
Дақиқ
 |
| Мутолиоти илм |
**Аними́зм** (аз лот. anima, animus — «ҷон» ва «рӯҳ») — маҷмӯи боварҳо ба вуҷуди ҷон, рӯҳ, арвоҳ ва намирандагии онҳост. Яке аз шаклҳои дини ибтидоӣ.

Пайдоиш
-------

Анимизм дараҷаи нисбатан баланди парастиш ва муътақидоти одамони ибтидоӣ мебошад. Байни одамони ибтидоӣ, дар марҳилаҳои охири рушди ин ҷамъият эътиқодҳои анимистӣ ривоҷ пайдо мекунанд, яъне онҳо муътақид буданд, ки тамоми мавҷудот, чи мутаҳаррик, чи сокин, мурда ё зинда дорои ҷон ва равон ҳастанд, ки даруни он махфӣ ва мастур мебошанд. Хосса, онҳо бовар доштанд, ки афроди инсонӣ ҳар яке дорои рӯҳе ҳастанд, ки ҳангоми хоб ва рӯъё аз бадани ӯ муваққатан хориҷ мешавад ва ниҳоят дар лаҳзаи вопасин, ҳангоми марг баданро ба таври қатъӣ раҳо мекунад. Онҳо арвоҳро дорои ақлу сурат ва эҳсосоту авотиф, соҳиби қувваи ирода ва касбу ният мешумориданд. Бовар доштанд, ки онҳоро мисли ашхоси зинда метавон идора кард ва роҳнамоӣ намуд ва агар онҳо ба хашму ғазаб оянд, метавонанд ниҳоят зиёновар гарданд, аз ин рӯ бояд ҳамвора ба ёди онҳо буд. Сабаби пайдоиши анимизмро олимон аксаран дар надонистани якчанд ҳодисаҳои равонии (психикӣ) инсон, мисли хоббинӣ, рӯъё, аз ҳуш рафтан ва марг медонанд. Аз нигоҳи фалсафаи мисолӣ ва динӣ анимизм ҳамон зуҳури фитрат ё ёдоварии сиришти фитрии ӯст. Дар воқеъ дарки вуҷуди рӯҳ ва парастиши он яке аз зинаҳои идроки фитрат, яъне оғози зуҳури майли зотӣ-табии инсон ба намирандагӣ ва абадият аст.

Эътиқодоти анимистӣ танҳо дар замони ба дараҷаи баландтар инкишоф ёфтани қувва ва қобилияти таҷриди (абстракт)-и инсон имконпазир гардида буд, чунки шинохтан ва парастидани рӯҳ ба миқдори зиёди қобилияти таҷрид эҳтиёҷ дорад. Дар омӯзиши парастишҳои анимистӣ нақши диншиноси англис Э. Тэйлорд калон аст ва худи истилоҳи анимизмро низ аввалин бор ӯ ба диншиносӣ дохил кардааст. Тэйлорд анимизмро «ҳадди ақали дин» мешуморид*.* Дар воқеъ, анимизм унсури ҳатмии ҳар як дин аст. Бовар ба намирандагии рӯҳ, абадияти он, парастиши рӯҳи аҷдод, бовар ба ҳаёти пас аз маргӣ идома ва натиҷаи боварҳо ва парастишҳои анимистӣ мебошад, ки дар динҳои имрӯзаи ҷаҳон ҷой дорад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Шерзод Абдуллозода, Асосҳои диншиносӣ, Д. 2001; Ҷон Нос, Таърихи ҷомеи адён: аз оғоз то имрӯз, тарҷ. Алӣ Асғари Ҳикмат, Интишороти Пирӯз; 1354; Васильев Л. С. История религий Востока, М. 1983.

Сарчашма
--------

* Анимизм / Ш. Абдуллозода // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.

Пайвандҳо
---------

Логотипи ВикилуғатЛоготипи Викилуғат Викилуғат дорои мақола бо номи **«анимизм»**  аст 
* Рукопись Н. Волкова из архива МАЭ РАН. 1947 г.

  

Шаблон:Anthropology-stub
Шаблон:Myth-stub
**Андоз аз фоидаи шахсони ҳуқуқӣ** — намуди алоҳидаи андози мустақим буда, онро ҳамаи корхонаҳои ватанӣ ва хориҷии дар қаламрави Тоҷикистон фаъолиятдошта ҳамчун андозсупорандагон ба буҷети давлат месупоранд. Меъёри андоз аз маблағи фоидаи тавозунии корхонаҳои резидентӣ дар Тоҷикистон ҳоло ба 15 % баробар аст. Дар асоси Кодекси андози Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бобати андоз аз фоида аз тарафи давлат як қатор имтиёзҳо муқаррар гардидааст, ки ташкилоту корхонаҳои зерин аз андозбандии фоида озод мебошанд: ташкилотҳои динӣ, хайриявӣ (эҳсонкорӣ), буҷетӣ, созмонҳои байниҳукуматӣ ва байнидавлатии ғайритиҷоратӣ, ба истиснои фоидае, ки онҳо аз фаъолияти соҳибкорӣ мегиранд; маблағгузарониҳои ройгон ва молу мулки ройгон, аъзоҳақиҳо, хайрия ва грантҳое, ки ташкилотҳои ғайритиҷоратӣ мегиранд; Бонки миллии Тоҷикистон ва муассисаҳои он ва ғайра.

Нигаред низ
-----------

* Андоз аз моликияти шахсони ҳуқуқӣ

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М. А. — Душанбе: ЭР-граф, 2009.

Сарчашма
--------

* Андоз аз фоидаи шахсони ҳуқуқӣ / С. Ҳабибов // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Андоз аз арзиши иловашуда** — як ҷузъи асосии андози ғайримустақим. Ба воситаи он як ҳиссаи муайяни арзиши изофае, ки дар ҷараёни истеҳсолу муомилоти мол, иҷрои кор ва хидматрасонӣ дар қаламрави Ҷумҳурии Тоҷикистон пайдо мешавад, ба буҷети давлат гирифта мешавад.

Ҳамзамон ин молҳои содиротӣ низ бо ҳамон меъёри якхелаи андозбандӣ, вале аз арзиши гумрукии моли воридшуда бо дарназардошти ҷамъи он бо маблағи андози аксиз ба буҷети умумидавлатӣ пардохт мешавад. Андози мазкур бори аввал соли 1954 дар Франсия ҷорӣ гардидааст. Айни замон онро қариб 140 кишвари олам (ғайр аз ИМА ва Япония) ҳамчун воситаи ғанӣ гардондани буҷети давлат расман истифода мебаранд. Андоз аз арзиши иловашуда андози фурӯши молу хидматҳои замони шӯравиро иваз кард. Шахсони ҳуқуқӣ ва як қисми соҳибкорони инфиродӣ (бе таъсиси шахси ҳуқуқӣ), ки аз меъёри ҳадди ақали ҳаҷми гардиш аз фурӯши мол ва иҷрои кор зиёдтар фаъолият мекунанд, ин намуди андозро бо тартиботи мушаххас ва сари вақт чун уҳдадорӣ ба буҷет месупоранд. Механизми ба эътибор гирифтани маблағи муайяни андоз воқеияти ҳақиқӣ дорад ва он дар амал истифода мешавад. Меъёри андоз аз арзиши иловашуда ҳоло ба 18% аз арзиши иловашудаи молу хадамот дар истеҳсолоти ватанӣ ва молҳои аз хориҷи кишвар воридшаванда муқаррар гардидааст, ки нисбат ба солҳои пеш (аввал 28%, дертар 20%) мунтазам пасттар шудааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М. А. — Душанбе: ЭР-граф, 2009.

Сарчашма
--------

* Андоз аз арзиши иловашуда / С. Ҳабибов // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Иброн Шарипов** (тав. 10.10.1931, ноҳияи Сангвор — ваф. 7.03.2013, шаҳри Душанбе) — файласуф ва сиёсатшинос тоҷик, доктори илмҳои фалсафа (1979), профессор (1980).

Зиндагинома
-----------

Соли 1956 факултети таърихи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро хатм намудааст. Солҳои 1956—1958 дар кафедраи марксизм-ленинизми Донишкадаи омӯзгории шаҳри Кӯлоб кор кардааст. Солҳои 1959—1960 ҳамчун директори мактаби миёнаи ба номи Фридрих Энгельси ноҳияи Восеъ фаъолият намудааст. Солҳои 1960—1963 аспирант, 1964—1968 ходими хурди илмии Шуъбаи фалсафаи Академияи илмҳои ҶТ буд. Солҳои 1968—1970 ҳамчун ходими калони илмии Шуъбаи фалсафаи АИ ҶТ кор кардааст. Солҳои 1971—1983 сарварии сектори коммунизми илмии шуъбаи фалсафаи Академияи илмҳои ҶТ, 1984—1994 вазифаи мудири кафедраи фалсафаи Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченкоро ба уҳда дошт. Солҳои 1994—1997 ҳамчун профессори кафедраи мазкур кор кардааст. Солҳои 1998—2001 мудири кафедраи фалсафа ва сиёсатшиносии Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон, 2001—2009 профессори кафедраи мазкури Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон буд. Ҳамзамон аз соли 2004 инҷониб дар шуъбаи фалсафаи сиёсати Институти фалсафаи Академияи илмҳои ҶТ ба ҳайси сарходими илмӣ кор мекард. Иброн Шарипов 7.03.2013 дар шаҳри Душанбе аз олам даргузаштааст.
Муаллифи зиёда аз 300 асару мақолаҳои илмӣ ва илмию оммавӣ мебошад. Таълифоти ӯ ба масъалаҳои ташакулли муносибатҳои нави ҷамъиятӣ дар Тоҷикистон, худшиносии миллӣ ва бунёди давлати миллӣ, таҳкими давлатдории тоҷикон дар давраи соҳибистиқлолӣ, ташаккул ва инкишофи ҳуввияти миллии тоҷикон бахшида шудаанд. Бо ифтихорномаҳои Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон (1983) ва ҷамъияти «Дониш» (1984) сарфароз карда шудааст.

Осор
----

* Ҳақиқат — хусусияти ҷудонопазирии инсони советӣ, Д. 1965;
* Гуманизм ва шахсият, Д. 1967;
* Ташаккулёбии ахлоқи коммунистӣ, Д. 1975;
* Роҳҳои азнавинкишофёбии муносибатҳои ҷамъиятӣ дар Тоҷикистон дар ҷодаи инкишофи муносибатҳои ғайрикапиталистӣ, Д. Ҷ.1. 1976;
* Қонуниятҳои ташаккулёбии муносибатҳои ҷамъиятии сотсиалистӣ дар Тоҷикистон, Д. 1983;
* Преобразование идеологических отношений в Таджикистане, Д. 1986;
* Загадочная трагичность судбы таджиков и таджикской государственности // Известия АН РТ. Серия философия и правоведение, Д. 2005, № 1-4;
* Эпохальное событие на путях укрепления национального государства // Известия АН РТ. Серия философия и правоведение, Д. 2004, № 3-4.
* Становление таджикской государственности /Ответственные редакторы: Шоназар Шоисматуллоев, Абдугафор Шарипов, Д. 2013,

Пайвандҳо
---------

* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
* == Эзоҳ ==

1. ↑  Ушел из жизни профессор Иброн Шарипов(пайванди дастнорас)
2. ↑  Zakonomernosti formirovanii︠a︡ sot︠s︡ialisticheskikh obshchestvennykh otnosheniĭ v Tadzhikistane / Ibron Sharipov
3. ↑  Становление таджикской государственности
**Андоз аз маҳсулоти коркарди молҳо** — супорандагони ин намуди андоз шахсоне мебошанд, ки аз Ҷумҳурии Тоҷикистон маҳсулоти коркардро ба хориҷи кишвар мебароранд. Объекти андозбандӣ арзиши маҳсулоти коркард мебошад. Меъёрҳои андоз аз маҳсулоти коркард аз ҷониби Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон бо фоиз аз арзиши маҳсулоти коркард ё бо маблағи устувор барои воҳид муайян карда шудааст. Маблағи андози аз маҳсулоти коркард пардохташаванда дар асоси арзиши маҳсулоти коркард дар рӯзи баровардани он аз ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон ва инчунин меъёри андоз ҳисоб карда, то баровардани маҳсулоти коркард аз ҳудуди ҷумҳурӣ пардохта мешавад. Шахсоне, ки коркарди маҳсулоти ба Ҷумҳурии Тоҷикистон воридшавандаро анҷом медиҳанд, ба сифати агенти андоз барои сари вақт ва пурра ҳисобкунӣ ва пардохти андоз амал менамоянд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Андоз / С. Ҳабибов // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Андоз аз фурӯши чакана** — пардохт ба буҷети маҳаллӣ аст.

Супорандагони андоз
-------------------

Супорандагони андоз аз фурӯши чакана соҳибкорони инфиродӣ ва шахсони ҳуқуқие мебошанд, ки ба савдои чаканафурӯшии мол машғуланд. Объекти андозбандӣ фурӯши чаканаи молҳо, аз ҷумла фурӯши маҳсулоти хӯроки омма дар ҳудуди шаҳр (ноҳия) мебошад. Манбаи андоз арзиши фурӯши чаканаи молҳо ба ҳисоб меравад. Маблағи фурӯши чаканаи молҳо дар асоси усули хазинавӣ вобаста ба нархи озод, ки андоз аз арзиши иловашуда ва аксизҳо оид ба молҳои зераксизиро дар бар мегирад, ҳисоб карда мешавад.

Меъёр
-----

Меъёри андоз бо ҳисоби 3 фоизи нархҳои чаканаи озоди (бозорӣ) мол муқаррар карда шудааст. Давраи андоз моҳи тақвимӣ мебошад. Арзиши молҳои ба тарзи чакана фурӯхташуда аз ҷониби андозсупоранда мустақилона, дар асоси нишондиҳандаҳои мошинаҳои назоратию хазинавии дорои хотираи фискалӣ, дигар ҳуҷҷатҳои баҳисобгирӣ ё сабти дафтари фурӯш, ки шакл ва тартиби пешбурди онро мақоми андоз муқаррар менамояд, ҳисоб карда, дар эъломияи ҳармоҳа оид ба андози фурӯши чакана инъикос карда мешавад.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Андоз / С. Ҳабибов // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Ибодат Норова** (тав. 5 майи 1922, Хуҷанд) — забоншиноси тоҷик, номзади илмҳои филологӣ (1966), дотсент (1971).

Зиндагинома
-----------

То соли 1964 дар вазифаҳои масъулиятноки ҳизбӣ кор карда буд. Солҳои 1964—1994 дар вазифаи дотсенти кафедраи методикаи таълими ибтидоии Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко кор кардааст. Дар давоми 30 соли фаъолияташ дар донишгоҳи омӯзгорӣ дар тарбияи ҳазорҳо мутахассисони маълумоти олидор барои соҳаи маорифи ҷумҳурӣ саҳми арзандаи худро гузоштааст. Муаллифи зиёда аз 15 корҳои илмӣ, аз ҷумла рисолаи «Мухотаб ва калимаҳою ибораҳои туфайлӣ дар забони адабии тоҷик» аст. Барои хидматҳояш бо 2 медал, нишони сарисинагии «Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон» ва ифтихорномаи Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз карда шудааст.

Эзоҳ
----

Пайвандҳо
---------

* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
**Андова** — як навъ асбоби гилкорӣ, ки онро барои молиш ва тахту ҳамвор кардани гаҷхок, регоҳак, каҳгил, гаҷ ва ғайра ба рӯйи чизе (бом, девор, суфа ва ғайра) истифода мебаранд. Андова, одатан, аз оҳани тунуки 2-миллиметра (дарозиаш 30 — 40 см, бараш 8 — 10 см) сохта шуда, дастааш чӯбин ё оҳанин мебошад. Андоваро аз чӯб ҳам месозанд, ки он ду навъ мешавад: калони чӯбин (дарозиаш 90 см, бараш 12 см) ва хурди пардозӣ (дарозташ 32 см, бараш 10 см).

**Андова** — қабати пардозие, ки онро маҳлули бинокорӣ (гил, гаҷ, оҳак ва ғайра) дар сатҳи конструксияи биноҳо (девор, девора, шифт ва г.) ва иншоот ба вуҷуд меоварад, Ин қабат дар бинокорӣ барои ҳамвор ва ба пардози оянда (рангмолӣ, часпондани коғази зардеворӣ) тайёр кардани конструксияҳо, ҳифзи онҳо аз таъсироти атмосферӣ, оташ, барои баланд бардоштани садоногузарӣ, инчунин гарминигоҳдорию хушнамуд кардани сатҳҳо истифода бурда мешавад.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Андова / Т. Ҷӯраев // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Оркестри эстрадӣ** - дар бисёр кишварҳо маъмул шудани номи оркестрест, ки мусиқии сабукро иҷро мекунад. Чунин навъи коллективҳо метавонанд гуногун бошанд: аз коллективи бузург, ки наздик ба ҳайати оркестри симфониянд (мас. Оркестри эстрадии Умумииттифоқии радио ва телевизиони собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ, роҳбараш Ю. Силантев), то ансамблҳои созии начандон калон (триои эстрадӣ, квартету квинтетҳо ва ғайра). Оркестри эстрадии хурд одатан, гурӯҳи созҳои нафасиро дар ҳайаташон дохил мекунанд (4-6 саксафон, 2-4 труба, 2-3 тромбон ва диг.), як даста созҳои зарбӣ, ҳамчунин контрабас, фортепиано, гитараи гавайнӣ, баъзан якчанд скрипка. Чунин ҳайати Оркестри эстрадӣ дар иҷрои мусиқии ҷазӣ зуд-зуд истифода бурда мешавад.

Барои Оркестри эстрадӣ аз тарафи композиторони ҷаҳон асарҳои зиёде таълиф шудаанд, ки композиторони тоҷик низ аз он дар канор намондаанд. «Сюитаи рақсӣ» барои Оркестри эстрадии С. Ҳамроев, «Рақси помирии №2» барои Оркестри эстрадӣ ва «Алла» барои овоз ва Оркестри эстрадии Ф. Баҳор, чанд пиесаи эстрадии З. Нишонов аз ҷумлаи онҳоянд.

Нигаред
-------

* Оркестри созҳои халқии тоҷикӣ
* Оркестри эстрадии «Гулшан»

Эзоҳ
----

1. ↑  Обидпур Ҷ. Луғатномаи тафсирии мусиқӣ / зери назари Б.Қобилова. – Душанбе: Аржанг, 2019. – С.293. – 480 с. ISBN 978-999-47-43-90-2 (тоҷ.)

Пайвандҳо
---------
**Андоз аз соҳибони воситаҳои нақлиёт** — чунин пардохти пулие мебошад, ки меъёри андоз мутобиқи намудҳои воситаҳои нақлиёт чудо карда шуда ва ба ҳисоби як қувваи асп ба иқтидори муҳаррик ба буҷаи ҷумҳурӣ гузаронида мешавад. Андоз ба буҷа бояд дар ҳамон муҳлатҳое пардохта шавад, ки барои гузаштани бақайдгирӣ ё муоинаи ҳарсолаи техникии нақлиёти худрав муқаррар гардидаанд.. Андоз аз соҳибони воситаҳои нақлиёт як намуди андози ҳатмӣ буда, пурра ба буҷети маҳаллӣ ворид мегардад.

Супорандагони андоз
-------------------

Супорандагони ин андоз ҳамаи шахсони соҳиби воситаи нақлиёте мебошанд, ки дар воҳидҳои бозрасии давлатии автомобилии Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба қайд гирифта шудааст. Объекти андозбандӣ ҳама гуна воситаи нақлиётест, ки дар гурӯҳи 87 (таҳти рамзҳои 8702 — 8705, 8711)-и номгӯи молии фаъолияти хориҷии иқтисодӣ зикр ёфтааст. Аз пардохти андоз инҳо озоданд: мошинҳо ва механизмҳои тасмачарх; комбайнҳои муҳаррикдори ғаллағундорӣ ва махсус, аз ҷумла комбайнҳои пахтачинӣ; автобусҳо ва троллейбусҳое, ки корхонаҳои нақлиёти автомобилии истифодаи омма барои мусофиркашонӣ дар шаҳрҳо истифода мебаранд; мотоколяска ва автомобилҳои бо даст идорашавандаи ба маъюбон таалуқдошта; як автомобил новобаста аз иқтидори муҳаррик, ки моликияти Қаҳрамони Иттифоқӣ Советӣ, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ, Қаҳрамони Тоҷикистон, шахсоне, ки дорандаи ҳамаи се дараҷаи ордени Шараф, иштирокчиёни Ҷанги Бузурги Ватани солҳои 1941 — 45, шахсони ба онҳо баробаркардашуда, иштирокчиёни дигар амалиётҳои ҳарбӣ доир ба муҳофизати СССР, собиқ партизанҳо ва ҷанговарони интернатсионалист, иштирокчиёни фалокати Нерӯгоҳи барқи атомии Чернобил мебошанд. Манбаи андоз иқтидори муҳаррики воситаҳои нақлиёт мебошад, ки бо воҳидҳои қувваи асп ифода ёфтааст. Меъёрҳои андоз вобаста ба намуди воситаҳои нақлиёт тафриқабандӣ шудаанд ва дар як сол аз 2,5 фоиз (барои мотосикл ва моторолерҳо) то ҳадди аксар — 13,75 фоиз (барои автомобилҳои боркаши иқтидори борбардориашон зиёда аз 40 тонна)-ро ташкил мекунанд.

Нигаред низ
-----------

* Андоз аз истифодабарандагони роҳҳои автомобилгард

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М. А. — Душанбе: ЭР-граф, 2009. — С. 49

Сарчашма
--------

* Андоз / С. Ҳабибов // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
шаҳри Омскшаҳри Омск
**Омск** — яке аз калонтарин шаҳрҳои Русия мебошад, ки дар наздикии дарёҳои Иртиш ва Омӣ ҷойгир аст, як маркази бузурги илмӣ, фарҳангӣ, варзишӣ ва саноатӣ [5]. Шаҳри дорои шарафи меҳнатӣ аст [6].

Шаҳри миллионҳо - 1,164,815 нафар (2019)  , дуввумин аз рӯи шумораи аҳолии Сибир ва ҳаштум дар Русия.

Маркази бузурги нақлиётӣ: Роҳи оҳани Транс-Сибир аз ғарб ба шарқ тавассути шаҳр мегузарад ва дарёи киштибоби Иртиш аз ҷануб ба шимол мегузарад.

Омск соли 1716 таъсис ёфтааст. Расман мақоми шаҳрро дар соли 1782 гирифтааст. Пойтахти давлати Русия (1918-1920, аз аксулинқилобчиёни Русия). Аз соли 1934 - маркази маъмурии вилояти Омск.

Он дар солҳои Ҷанги Бузурги Ватанӣ, вақте бисёр заводҳо аз қисмати аврупоии Русия ба ин ҷо кӯчонида шуда буданд васеъ шудааст ва пеш аз пошхӯрии Иттиҳоди Шӯравӣ бо номи "Шаҳри Боғ", "Шаҳри Ҷавонон", "Шаҳри Илм" маълум шуд. Аз солҳои 90-ум, вазъи иҷтимоии шаҳр бадтар шудан гирифт, дар ВАО ва Интернет аксар вақт тасвири манфиро эҷод мекарданд.

Омск як маркази бузурги фарҳангӣ ва варзишии Сибир аст: дар он ҷо фаъолияти театрӣ ва намоишгоҳии гуногун фаъол аст, фестивалҳои бузурги миллӣ ва байналмилалӣ баргузор мешаванд; Марафони Байналмилалии Сибир, мусобиқаҳои байналмилалии хоккей, мусобиқаҳои варзиши аспдавонии Русия ва ғайра.

Инҷоро ҳам бингаред
-------------------

 
Викианбор маводҳои вобаста ба мавзӯи 
***Омск*** дорад


|  |  |
| --- | --- |
| Русия | *Ин мақолаи нопурра аз ҷуғрофияи Русия мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |

Эзоҳ
----

1. ↑
2. ↑  26. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 года — Federal State Statistics Service.
3. ↑
4. ↑  Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2019 года. 19 октябри 2019 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 16 июли 2019.
5. ↑  Зеленое строительство сегодня.  Официальный портал администрации города Омска. 30 апрели 2016 санҷида шуд.
**Фурӯғзамони Фаррухзод** (форсӣ: فروغ‌زمان فرخ‌زاد‎; ‎5 январи 1935, Теҳрон — 13 феврали 1967, ҳамон ҷо), маъруф ба **Фурӯғи Фаррухзод** (порсӣ: فروغ فرخزاد) ва **Фурӯғ** (порсӣ: فروغ) — шоири номдори муосири Эрон аст. Ӯ панҷ дафтари шеър мунташир кард, ки аз намунаҳои қобили таваҷҷуҳи шеъри муосири форсӣ ҳастанд.

Вай ба ҳамроҳи Парвин Эътисомӣ ва Симин Беҳбаҳонӣ аз занони шоири барҷастаи Эрон аст.

Зиндагинома
-----------

Фурӯғи Фаррухзод дар зӯҳри 8 деймоҳи 1313 дар маҳаллаи Амирияи Теҳрон ба дунё омадааст. Фурӯғ фарзанди чаҳоруми Турон Вазиритабор ва Муҳаммад Фаррухзод аст. Аз дигар аъзои хонаводаи ӯ метавон бародараш, Фаридун Фаррухзод ва хоҳари бузургтараш, Пурон Фаррухзодро ном бурд.

Осор
----

* Асир
* Девор
* Исён
* Таваллуди дигар
* Имон биёварем ба оғози фасли сард

Намунаи ашъор
-------------

### Парранда мурданист

*Ин шеър аз маҷмӯъаи «Имон биёварем ба оғози фасли сард» гузида шудааст. Бойгонӣ шудааст 17 марти 2007  сол.*

Дилам гирифтааст
Дилам гирифтааст
Ба айвон меравам ва ангуштонамро
Ба пӯсти кашидаи шаб мекашам
Чароғҳои робита ториканд
Чароғҳои робита ториканд
Касе маро ба офтоб
Муъаррифӣ нахоҳад кард.
Касе маро ба меҳмонии гунҷишкҳо нахоҳад бурд.
Парвозро ба хотир биспор
Парранда мурданист

Эзоҳ
----

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* идентификатор BNF (фр.): платформаи додаҳои боз — 2011.
2. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek, Staatsbibliothek zu Berlin, Bayerische Staatsbibliothek, Österreichische Nationalbibliothek* Record #121048608 // Общий нормативный контроль (GND) (нем.) — 2012—2016.

Пайвандҳои беруна
-----------------

* Ашъори Фурӯғи Фаррухзод бо садои худаш
* Аз осори вай дар ВикиНавиштаи форсӣ
* Вибгоҳи(Сойти) дарбораи Фурӯғ Фаррухзод

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* AllMovie
* AlloCiné
* Бонки Иттилоотии Интернетии Филмҳо
* Кинопоиск

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая норвежская
* Britannica (онлайн)

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BIBSYS: 90758743
* BNE: XX1515103
* BNF: 122167669
* CiNii: DA1236635X
* EGAXA: vtls000905948
* GND: 121048608
* ISNI: 0000 0001 2128 9067
* J9U: 987007443199205171
* LCCN: n82004362
* NKC: xx0045162
* NLA: 36547092
* NTA: 07519693X, 401981681
* NUKAT: n00014923
* LIBRIS: 75kntjxr3x8x8hr
* SUDOC: 030969794
* VIAF: 39427379
* WorldCat VIAF: 39427379

 |

 |
**Саймумин Ятимов** (*Ятимов Саймумин Сатторович*; тав. 23 июли 1955, ноҳияи Фархор, ҶШС Тоҷикистон) — сиёсатмадори тоҷик, дипломат, генерал-лейтенант, раиси Кумитаи давлатии амнияти миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон, сафири собиқи Тоҷикистон дар Белгия. Доктори илмҳои сиёсатшиносӣ, узви пайвастаи АИҶТ

Зиндагинома
-----------

Саймумин Ятимов 23 июли соли 1955 дар ноҳияи Фархори вилояти Хатлон таваллуд шудааст. Маълумоташ олӣ, соли 1976 Донишкадаи омӯзгории Кӯлоб ва соли 2003 факултаи ҳуқуқшиносии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро хатм кардааст.

Оиладор, соҳиби 5 фарзанд.

Фаъолияти корӣ
--------------

Фаъолияти кориашро аз иҷрои вазифаҳои корманди оперативӣ ва роҳбарӣ дар сохторҳои ноҳиявӣ, шаҳрӣ, дастгоҳи марказии Кумитаи Амнияти Давлатии Тоҷикистон шурӯъ кардааст.

Солҳои 1996-2000 фаъолияти дипломатӣ намуда, баъдан дар мансабҳои сардори раёсат, муовини Вазири амнияти Ҷумҳурии Тоҷикистон, муовини аввали Вазири корҳои хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон кор кардааст.

Солҳои 2007-2010 дар вазифаҳои Сафири Фавқулодда ва Мухтори Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бархе аз кишварҳои Аврупо ва сардори Намояндагии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар созмонҳои Аврупоӣ фаъолият намудааст.

Аз моҳи майи соли 2010 муовини Раиси Кумитаи давлатии амнияти миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон, аз моҳи сентябри соли 2010 дар мансаби Раиси Кумитаи давлатии амнияти миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон кор кард.

Бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 20 ноябри соли 2013 Раиси Кумитаи давлатии амнияти миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин гардид.

Ҷоизаҳо
-------

Бо орденҳои Спитамен дараҷаи II, Зарринтоҷ дараҷаи II ва медали ҷашнии «20-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» сарфароз гардидааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  ЯТИМОВ Саймумин Сатторович(тоҷ.). *Сайти расмии Президенти Тоҷикистон*.  www.president.tj. 21 июли 2017 санҷида шуд.
2. ↑  Натиҷаи озмун барои дарёфти дараҷаи илмии узви пайваста(академикҳо) ва узви вобастаи АИ ҶТ (еп). *Сайти расмии АИҶТ*.  anrt.tj. 21 июли 2017 санҷида шуд.

Пайвандҳо
---------

* Сомонаи Расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
**Сайфиддин Давлатзода** (*Давлатзода Сайфиддин Хайриддин*; зод. 25 сентябри 1970, деҳаи Талхоб, ноҳияи Данғара) — зистшинос, доктори илмҳои биология (2013), узви вобастаи АМИТ (2017).

Зиндагинома
-----------

Сайфиддин Давлатзода 25 сентябри соли 1970 дар деҳаи Талхоби ноҳияи Данғара ба дунё омадааст. Баъди хатми мактаби миёна соли 1988 дар идораи савдои шаҳри Норак ба ҳайси борбардор фаъолияти худро оғоз намудааст Солҳои 1988—1990 дар сафҳои Қувваҳои мусаллаҳи Иттифоқи Советӣ хидмат кардааст. Соли 1991 дар мактаби миёнаи рақами 51-и ноҳияи Данғара ба ҳайси сарпешоҳанг кор карда, соли 1991 ба факултаи химия ва биологияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Душанбе ба номи Қ. Ш. Ҷӯраев дохил шуда, соли 1996 факултети мазкурро хатм намудааст.

Солҳои 1998—2000 дар шуъбаи рӯзонаи аспирантураи Институти ботаникаи АИ ҶТ таҳсил кардааст. Рисолаи номзадӣ ва докториро солҳои 2005 ва 2013 дар шаҳри Новосибрскии Шуъбаи сибирии Академияи илмҳои Федератсияи Русия дифоъ намудааст.

### Хонавода

Оиладор, соҳиби 4 фарзанд аст.

Корнома
-------

* 1996—1998 — ба ҳайси ассистенти кафедраи ботаника ва экологияи кишоварзии Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон;
* 2000—2005 — омӯзгори калони кафедраи ботаника ва экологияи кишоварзии ДАТ;
* 2006—2007 — дотсенти кафедраи ботаника ва экологияи кишоварзии Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон;
* 2007—2009 — ба ҳайси мудири кафедраи ботаника ва экологияи кишоварзии Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон;
* 2009—2010 — мутахассиси пешбари Раёсати таҳсилоти олии касбӣ ва баъдидипломии Вазорати маориф;
* 2010—2014 — сармутахассиси Раёсати таҳсилоти олии касбӣ ва баъдидипломии Вазорати маориф;
* 2014—2015 — сардори Раёсати таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбии Вазорати маориф ва илм;
* 2015—2018 — сардори Раёсати илму маърифати Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 2018—2020 — муовини вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон.

Бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон № 45 аз 24 январи соли 2020 ректори Муассисаи давлатии таълимии Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав таъйин шудааст.

Таълифот
--------

Муаллифи беш аз 60 мақолаи илмӣ, се монография, 5 барномаи таълимӣ, 4 китоби дарсӣ ва дастурҳои таълимӣ мебошад

Ҷоизаҳо
-------

Бо «Ифтихорнома»-и Вазорати маориф (2009), нишони «Аълочии маорифи Тоҷикистон» (2011) ва медали «Хидмати шоиста» (2021) қадрдонӣ шудааст.

Эзоҳ
----

1. 1 2  Давлатзода Сайфиддин Хайриддин // Донишномаи Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав. — Д. : СИЭМТ, 2021 С. 48-49. — 328 с. — ISBN 978-99985-0-003-7
2. ↑  Давлатзода Сайфиддин. *hkhdtkhatlon.tj*. 3 феврали 2023 санҷида шуд.
3. ↑  Давлатзода Сайфиддин Хайриддин — Доктори илмҳои биологӣ.  Донишгоҳи давлатии Бохтар. 3 феврали 2023 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 18 май 2022.
**Бебок** форсӣ: بیباک‎, **Саййидмуҳаммадхоҷа ибни Аҳмадхоҷа** (с. тав. ва ваф. номаълум) — шоири тоҷик (а. 19).

Зиндагинома
-----------

Дар Бухоро ба дунё омада, дар ҳамин ҷо ба камол расидааст. Пас аз хатми таҳсили мадраса мударрис шуд ва ба шеъру шоирӣ низ шуғл меварзид. Бо тахалл. «Бебок» ва дар охирҳои умраш «Назим» шеър иншо мекард. Аз Бебок то замони мо ду девони ашъор боқӣ мондааст, ки дар Ганҷинаи дастнависҳои шарқии Институти забон, адабиёт, шарқшиносӣ ва мероси хаттии ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакии АИ ҶТ маҳфузанд. Дар девони Б. ғазалҳо, қасидаҳо, мухаммасҳо, рубоиёт, манзумаҳо (маснавӣ), қитъаҳои таърихӣ, «Соқинома» ва ғ. фароҳам омадаанд. Мавзӯи ашъори Б. ишқу муҳаббат, шикоят аз замона, тарғиби ахлоқи ҳамида ва ғ. мебошанд. Ғазалиёти Бебок бештар дар тақлиди Мирзо Абдулқодири Бедил гуфта шудаанд. Аммо ӯ ба Бедил дуруст пайравӣ кардан натавонистааст. Ин ҳолатро на танҳо аз мазмуни ашъор, балки аз сабку услуб, тарзи нигориши ӯ ошкор метавон кард.

Бебок сувари (образҳои) ашъори Бедилро хароб кардааст, дар истифода аз калимаҳову ибораҳо, таносуб, мантиқи сухан, воситаҳои тасвири бадеӣ (ташбеҳ, истиора ва ғайра)
саҳлангорӣ намудааст.
Масалан, ӯ мегӯяд:

> Дар ин маҳфил, ки бозад ранги тоқат парфишониҳо,   
> 
> Чӣ сон ҷавлон кунад бисмил ғубори нимҷониҳо.  
> 
> Чӣ гӯям, нест имкони тахайюл парфишон созам,  
> 
> Аз он кишвар, ки азми ҷода бахшад бенишониҳо.   
> 
> Ба ранги шуълаи ҷавволи мавҳум аст таъмирам,   
> 
> Қафас бар пой бунёдам, чӣ донам ошёниҳо?... 
> 
>

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бебок / М. Диловаров // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.

* Ҳодизода Р.. Адабиёти тоҷик дар нимаи дуввуми асри XIX. Д. 1968;
* Шоирони Мовароуннаҳр (аз Рӯдакӣ то Айнӣ). Д. 2006.
Як достони 6 калимаӣ мансуб ба Ҳемингуэй мисоле барои достони кӯтоҳи кӯтоҳ аст
**Фурӯшӣ: Кафши кӯдак, нопӯшида** (*Барои фурӯш: кафшҳои кӯдак, пӯшиданашуда* лафзан аз англ. For sale: baby shoes, never worn) — оғозгар ва аввалин достони маъруф ба достон‌ҳои шашкалимаӣ аст. Агарчӣ бисёрӣ бар ин боваранд, ки ин достон мутаъаллиқ ба Эрнест Ҳемингуэй аст, аммо мадраки муътабаре барои исботи ин қазия вуҷуд надорад.

Шартбандӣ
---------

Мегӯянд ин достон натиҷаи як шартбандии шӯхивор миёни Ҳемингуэйу дӯстонаш аст.

Дар нақл аст замоне, ки Ҳемингуэй бо дӯстонаш машғули хӯрдани ноҳор дар рестуроне буданд Ҳемингуэй 10 дуллар рӯйи миз мегузораду иддао мекунад, ки метавонад як достони комилро дар шаш калима ҷой диҳад. Пас аз ин Ҳемингуэй навиштаи **«For sale: baby shoes, never worn»**-ро рӯйи як дастмоли суфра менависаду ба дӯстонаш нишон медиҳад ва шартро мебарад.

Таърих
------

Ин достони хеле кӯтоҳ дорад ба шакли ғайримустақиме ба марги як ҷинин ё кӯдаки навзоде ишора мекунад, ки ҳеч гоҳ натавонист кафшҳояшро бипӯшад.

Мерос
-----

Ин достони шӯхивор монанди сабки наве дар адабиёт ба номи «достони шашкалимаӣ» шуд, ки дар радаи достонҳои кӯтоҳи кӯтоҳ қарор мегирад.

Нигаред низ
-----------

* Достони шашкалимаӣ
* Достони кӯтоҳи кӯтоҳ

Эзоҳ
----

1. ↑  Ин тарҷумаро шоир Рустами Ваҳҳоб пешниҳод кардааст.
2. ↑  *Garson O’Toole.* For Sale, Baby Shoes, Never Worn.  quoteinvestigator.com (January 28, 2013). 19 апрели 2013 санҷида шуд.
3. ↑  *Haglund, David* Did Hemingway Really Write His Famous Six-Word Story?.  Slate (Jan 31, 2013). 14 апрели 2013 санҷида шуд.
4. ↑  Six-Word Memoirs Can Say It All.  CBS News (February 11, 2009). 20 апрели 2013 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 2 августи 2013.
**Ланкабозӣ, сурббозӣ, парбозӣ** — бозии маъруфи бачагони тоҷик.

Ланкабозӣ дар асри ХIХ тавассути ўйғурҳо аз Чин ба фарҳанги мардумони Осиёи Марказӣ, аз ҷумла тоҷикон, роҳ ёфтааст. Тибқи андешаи баъзе муҳаққиқон, номи афзори ин бозӣ — *«ланга»* аз калимаи тоҷикии *«ланг»* — чўлоқ ва ё аз *«линг»* — пой гирифта шудааст. Ланка аз порачаи пўсти пашмдори буз ва пораи сурби гирдашакл сохта мешавад. Ланкабозӣ ба таври гурўҳӣ ё дунафарӣ сурат мегиранд. Бачаҳо шумораи муайянеро марра қарор дода, ба бозӣ шурўъ мекунанд. Агар дар вақти бозӣ ланка ба замин афтад, навбати бозӣ ба бозигари дигар мегузарад. Дар саросари кишвар фаъол аст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Феҳристи миллии фаҳанги ғайримоддӣ /Natioal list of intangible cultural hertage/ Пажӯшиҳгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилооти Вазорати фарҳанги ҶТ — Душанбе: «Аржанг» 2016, — С. 184

Адабиёт
-------

* Андреев М. С. Таджики долины Хуф. Сталинабад, 1958.
* Донишномаи фарҳанги мардуми тоҷик. Ҷ.1. Д. 2015.
**Васоят** — яке аз шаклҳои ҳуқуқии ҳимояи ҳуқуқу манфиатҳои шахсию молумулкии кӯдаконе, ки бе парастории волидайн мондаанд, инчунин таъмини зиндагӣ, тарбня ва маълумотнокии онҳо мебошад. Тибқи қ. 2
м. 147 Кодекси оила васоят барон ноболиғони то синнн 14-сола муқаррар карда мешавад. Ҳангоми ба кӯдаки ноболиғ таъйин намуданн васӣ вай моҳиятан иҷрои ҳуқуқу уҳдадориҳои волидонро ба зимма мегирад. Васӣ
таъминоти кӯдакро аз ҳисоби алименте (мутобиқи м. 84 Кодекси онлаи ҶТ), ки ба фоидаи ӯ пардохта мешавад ва нафақае, ки ба кӯдак бинобар гум кардани парастор таъйин шудааст ва дигар ёрдампулиҳо анҷом медиҳад. Васӣ ҳуқуку манфиати кӯдакро дар муносибат бо дигар шахсон дар мақомоти маъмурӣ ва судӣ ҳифз менамояд. Тибқи қ. 2 м. 147 Кодекси оила ва қ. 1 м. 33 КГ ҶТ васоят нисбат ба кӯдакони то синни 14-сола муқаррар шудааст.

Нигаред низ
-----------

* Васӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 119-120
**Боб** (форсӣ: باب‎ — «дарвоза»),  **Сайид Алимуҳаммади Шерозӣ** (форсӣ: سيد علی ‌محمد شیرازی‎) (1819 ё 1820 — 1850) —муассиси бобия, роҳбари шӯриши бобиён дар Эрон (1848-50).

Зиндагинома
-----------

Аз оилаи тоҷир. Пас аз марги падараш зери ҳимояти тағояш ба тоҷирӣ пардохт, вале масъалаҳои маорифи динӣ бештар таваҷҷуҳи ӯро ҷалб карда буданд. Ба омӯзиши усулу аҳкоми дин пардохт, дар Карбало бо таълимоти шайхияи шиа шиносоӣ пайдо кард ва баъди ба Шероз баргаштанаш ба ислоҳи дин пардохт.

Дастхати Боб
Ислоҳи ӯ як ислоҳи маъмулӣ ва хусусияти куллӣ дошт. Ӯ худро «Боб» (ё худ даре) эълон кард, ки Маҳдӣ ба тавассути он иродаташро ба ӯ мунтақил намудааст. Ӯ дар масҷиди Ҳаддодон дар ваъзу суханрониҳояш намояндагони расмии дини исломро зери тозиёнаи танқид гирифта, ба тарғибу ташвиқи таълимоти тозаи ислоҳталабонаи худ пардохта, «Алӣ пеш аз набӣ» ном шиори шиъиёнро ба шиори «Алӣ оинаест, ки сояи Худо дар он намоён аст» иваз намуд. Ин амали ӯ боиси ошӯби мардум гардид ва с. 1847 барои чунин ақидаҳои ислоҳталабонааш ҳабс карданд.

Мақбараи Боб дар Ҳифо
Муддате дар қалъаи «Моку»-и Озарбойҷон нигоҳ доштанд, баъд ба қалъаи Ҷаҳрик институтиқол доданд ва аз он ҷо ба Табрез оварданд. Ҳангоми сар задани шӯриши бобиён бо дастури ҳукумат дар ҳабсхона Бобро ба қатл расонданд.

Осор
----

Ӯ муаллифи китобҳои «Баён», «Байн-ул-ҳа­ра­майн» ва тафсири сураи «Юсуф»-и Қуръон мебошад.

Эзоҳ
----

1. 1 2  Encyclopædia Britannica (ингл.)
2. 1 2  AlKindi (онлайн-каталог Доминиканского института востоковедения)
3. ↑  Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija (хорв.) — 2009.
4. ↑  Gran Enciclopèdia Catalana (кат.) — Grup Enciclopèdia, 1968.
5. ↑  «Персидский Байан. Конспект». Перевод с английского, издательство «Фолиантъ», Казань, 2002, 2006, ISBN 5-94990-001-4, c. 16, Единство II, Глава 1
6. ↑  Там же c. 15, Единство II, Глава 1

Сарчашма
--------

* Боб / М. Ҳазратқулов // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* Project Gutenberg

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая каталанская
* Большая российская (старая версия)
* Иронико
* Исламский энциклопедический
* Литовская универсальная
* Britannica (онлайн)
* De Agostini
* Notable Names Database

 |
| Таборшиносӣ ва некрополистика | 
* Find a Grave
* WikiTree

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNE: XX1083101
* BNF: 12110334z
* GND: 118505424
* ISNI: 0000 0001 0868 6703
* J9U: 987007258042105171
* LCCN: n50053656
* NKC: jx20050427002
* NLP: A10102978
* NTA: 069480435
* NUKAT: n2008125098
* LIBRIS: pm1329671qfmds7
* SUDOC: 077082788
* VIAF: 9878408
* WorldCat VIAF: 9878408

 |

 |
**Гурӯи Зиреҳ** (форсӣ: گروی زره‎) — яке аз шахсиятҳо дар «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ, қотили Сиёвуш.

Дар баъзе аз манбаъҳо, масалан, «Луғати Шоҳнома»-и Абдулқодири Бағдодӣ, «Бурҳони қотеъ» ба шакли Курӯ, Курӯи Зиреҳ, дар «Таърихи Табарӣ»-и тарҷумаи Абуалии Балъамӣ Буруй омадааст. Инчунин ӯро бародари Афросиёб гуфтаанд. Вале дар «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ ӯ яке аз паҳлавонони туронист, ки ҳамроҳи Гарсеваз ба меҳмонии Сиёвуш омад ва ҳамроҳи паҳлавони дигар бо номи Дамур бо Сиёвуш ба набард баромад ва мағлуб шуд. Барои ин ӯ дар дил нисбат ба Сиёвуш кина гирифт. Замоне ки Афросиёб ба куштани Сиёвуш фармон дод, Гурӯи Зиреҳ бо ханҷари Гарсеваз сари Сиёвушро чун сари гӯсфанд бурид. Хунашро дар таште гирифта ба дашт рехт. Дар ҷои рехтаи хуни Сиёвуш гуле рӯид, ки онро гули Сиёвушон мегӯянд. Дар набарди Дувоздаҳ рух — ҷанги Кайхусрав бо Афросиёб паҳлавони эронӣ Гев Гурӯи Зиреҳро асир гирифта, ба назди Кайхусрав овард.

Пас аз анҷоми ҷангҳо бо фармони Кайхусрав сари Гурӯи Зиреҳро чун сари гӯсфанд буриданд ва танашро ба об андохтанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Гуруйи Зиреҳ / М. Диловаров // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
Акс:Бозори ноҳияи Спитамен.JPGХарбузаву тарбуз барои савдо. Бозори ноҳияи Спитамен
**Сайри харбуза, иди харбуза**

Яке аз сайрҳои мавсимӣ, ки дар фасли тобистон, дар айёми пухтани харбузаҳо баргузор мешуд. Дар моҳи август косибону ҳунармандҳо, аҳли тиҷорат ва дигарон ба сайргоҳ ба сайри харбуза мерафтанд. Дар сайргоҳ деҳқонон навъҳои зиёди харбузаҳоро ба намоиш ва фурўш мебароварданд. Харбузаҳои беҳтаринро бурида, меҳмононро муроот мекарданд. Дар як тарафи сайргоҳ навозандагону ҳофизон мусиқию сурудхонӣ ва рақс ташкил менамуданд. Ин анъана дар солҳои Истиқлоли кишвар дубора эҳё шуд. Дар Вилояти Суғд, водии Ҳисор, вилояти Хатлон фаъол аст.

"Сайри харбуза" дар Тоҷикистон
------------------------------

Анъанаи "Сайри харбуза" дар Тоҷикистон махсусан дар замони солҳои истиқлоли миллӣ эҳё гардидааст.

**Нигаред муфассал:**

1. Эмомалӣ Раҳмон, шашка, "кӣ тез мехӯрад?" ва сайри харбуза| бештар...;
2. 
3. «Сайри харбуза» ва «Иди асал» дар Хуҷанд| бештар...;
4. 
5. Иштирок дар иди Сайри харбуза ва помидор| бештар...

Адабиёт
-------

1. Турсунов Н. Шаҳри офтобӣ. Душанбе: Ирфон, 1989.

2. Сайри харбуза //Донишномаи фарҳанги мардуми тоҷик. Ҷ.2. Душанбе, 2016.

Нигаред
-------

* Саллабандон

Манобеъ
-------

1. ↑  Феҳристи миллии фаҳанги ғайримоддӣ /Natioal list of intangible cultural hertage/ Пажӯшиҳгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилооти Вазорати фарҳанги ҶТ – Душанбе: «Аржанг» 2016, – С. 90


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ин мақолаи нопурра аз таърих мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |