recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Юсуфи Балосоғунӣ** (тав. тақр. 1021—с. ваф. номаълум) - шоир, олим ва мутафаккири туркзабони Осиёи Миёна.

Зиндагинома
-----------

Дар Қошғар таҳсил намуда, ба камол расидааст. Ю. Б. муаллифи яке аз қадимтарин осорӣ адабиёти халқҳои туркзабони Осиёи Мнёна — достони «Қутадғу би-лик» («Китоби бахт», таълифаш 1069, ба забони уйғурии давраи Қарахониён) мебошад. Ӯ нахустин шоирест, ки ба туркӣ бо вазни арӯз шеър гуфтааст. «Қутадғу билик» маснавии андарзӣ ва сиёсист. Қаҳрамонони асар чор образи рамзӣ — Одил, Давлат Оқил ва Қаноат мебошанд. Ба қавли Ю. Б. эрониён китоби уро «Шоҳнома»-и туркӣ мегуфтаанд. Ю. Б. да «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ, ашъори шоирони форс-тоҷики а. 10 бохабар будааст. Дар асараш Фаридун, Афросиёб, Рустам ва диг. борҳо ёд мешаванд. Яке аз бобҳои он бо қасидаи «Шикоят аз пирӣ»-и Рудакӣ ҳамоҳанг аст. Дар «Қутадғ билик» забони тоҷикӣ баробари забони арабӣ ҳамчун забоне, ки ба он осори адабии зиёде эҷод шудааст, зикр гардидааст.
**Аврод Бурҳонов** (24 сентябри 1934, ноҳияи Ғарм — 4 августи 2014, ноҳияи Рашт) — овозхони тоҷик, Ҳофизи халқии Тоҷикистон (1963).

Зиндагинома
-----------

Ба гурӯҳи истеъдодҳои худрӯй дохил аст, дар мактаби махсуси сарояндагӣ нахондааст. Аз қадамҳои нахустин эҳсос кард, ки беҳтарин бунёд эҷодиёти халқ аст, навои дар заминаи созҳои халқӣ пайдошуда умри дароз хоҳад дид. Аз соли 1955 дар хонаи маданияти ноҳияи Ғарм фаъолият намуда, аз мактаби овозхонони гузашта эҷодкорона сабақ гирифт ва сабкашро дарёфт, ба мартабаи баланди ҳофизӣ расид. «Ёри булбул», «Нақши девор», «Ҳавои ишқ», «Ғусса хурдам», «Таскини дил», «Нағмаи дутор», «Интизорам», «Муждаи васл», «Эй ошиқон», «Доғи ҷудоӣ», «Пайкони қисмат», «Вафо», «Ваъдаи аввал», «Сарви чаман», «Чӣ меравӣ», «Метавон гуфтан», «Осмон», «Гули умед» аз беҳтарин таронаҳояш ба шумор меравад.

Ҷоизаҳо
-------

Бо ду Грамотаи Фахрии Президиуми Совети Олии Тоҷикистон қадр шудааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.
**Муҳаммад валид Абдулазиз** (ар. محمد ولد عبد العزيز‎) ‎ фр. Mohamed Ould Abdel Aziz; тав. 20 декабри 1956, Акжуҷт) — арбоби низомӣ ва сиёсии Мавритания, Президенти Мавритания аз 5 августи 2009 то 1 августи 2019. Раиси Иттиҳоди Африқо аз 30 январи соли 2014 то 30 январи соли 2015.

Аз соли 1977 дар артиши Мавритания хидмат кардааст. Дар соли 2005 ӯ яке аз созмондиҳандагони табаддулоти низомии таҳти раҳбарии Эли валид Мухаммад Фол алайҳи Президенти ҷумҳурии кишвар, Муавия валид Сидиаҳмад Тайе буд. 30 августи соли 2007, Президенти ҷумҳури Сидӣ валид Шайх Абдуллоҳ Муҳаммад Абдулазизро фармондеҳи муҳофизони президент таъйин кард. Кӯшиши барканории ӯ аз ин мақом боиси он шуд, ки Муҳаммад Абдулазиз 6 августи соли 2008 табаддулоти бомуваффақияти низомӣ анҷом дод ва Шӯрои давлатии иборат аз 11 нафарро раҳбарӣ кард.

Соли 2009 Муҳаммад валид Абдулазиз Президенти Мавритания интихоб шуд.

21 марти соли 2010 Муҳаммад Абдулазиз равобити дипломатиро бо Исроил қатъ кард. Қабл аз ин Мавритания яке аз 3 кишвари арабӣ буд, ки бо Исроил муносибатҳои дипломатӣ доштанд.

14 октябри соли 2012 Муҳаммад Абдулазиз дар пойтахти кишвар Нуакшот аз дасташ захмӣ шуд. Тир аз ҷониби як дастаи низомӣ парронда шуда буд, ки худрави президентро нашинохтааст.

Тирамоҳи соли 2016 Муҳаммад Абдулазиз ташаббуси тағйири парчами миллии Мавританияро пешниҳод карда буд, ки ба он ду рахи сурх илова карда шавад, то рамзи қурбониҳои мардум дар мубориза бар зидди мустамликадории Фаронса бошад.

Моҳи октябри соли 2018 Муҳаммад Абдулазиз шарики наздики худ Муҳаммад валид Ғазувонӣро вазири дифои Мавритания таъйин кард, то ӯ дар оянда президенти кишвар шавад. 22 июни соли 2019 дар интихобот, Муҳаммад валид Ғазувонӣ дар даври 1-ум 52 % овозҳоро ба даст овард ва Президенти Мавритания гардид

Эзоҳ
----

1. ↑  Munzinger Personen (нем.)
2. ↑  Biografías de Líderes Políticos es un servicio de la Fundació CIDOB(пайванди дастнорас — *таърих*). 10 октябри 2009 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 27 августи 2009.
3. ↑  Операция по извлечению пули из руки президента Мавритании прошла успешно. 14 октябри 2012 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 19 октябри 2012.
4. ↑  Военный патруль по ошибке ранил президента Мавритании. 14 октябри 2012 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 19 октябри 2012.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Энциклопедия ТАСС

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* GND: 1193734487
* ISNI: 0000 0003 5627 9461
* LCCN: no2011140052
* SUDOC: 200362984
* VIAF: 182985753
* WorldCat VIAF: 182985753

 |

 |

| ⚙️ Парчами МавританияПрезидентҳои Мавритания |
| --- |
| 
* Мухтор Додоҳ 1960—1978
* Мустафо Муҳаммад Солеҳ 1978—1979
* Муҳаммад Аҳмад Лулӣ 1979—1980
* Мухаммад Хуно Хидуллоҳ 1980—1984
* Муавия Сидиаҳмад Тайе 1984—2005
* Эли Мухаммад Фол 2005—2007
* Сидӣ Шайх Абдуллоҳ 2007—2008
* Муҳаммад Абдулазиз 2008—2009
* Бо Момоду Имбаре 2009
* Муҳаммад Абдулазиз 2009—2019
* Муҳаммад Ғазувонӣ аз 1 августи 2019

 | Парчами Мавритания |
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо номи Барно мебошанд.
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо насаби Саидова мебошанд.

**Барно Турахоновна Саидова** (тав. 29.12.1982 ноҳияи Сино, ш. Душанбе) — филолог, номзади илмҳои филологӣ (2009).

Зиндагинома
-----------

Барно Саидова хатмкардаи факултети филологияи тоҷики Донишгоҳи миллии Тоҷикистон (2004), солҳои 2004- 2008 аспиранти ҳамин донишгоҳ, 2005- 2006 сардори шуъбаи умумии Назорати давлатии суғуртаи назди Вазорати молияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, 2006-2008 мутахассиси пешбари шуъбаи баҳисобгирӣ ва ҳисоботдиҳии муҳосибии Хадамоти давлатии назорати суғуртаи назди Вазорати молияи Ҷумҳурии Тоҷикистон буд. Солҳои 2010-2019 ба ҳайси дотсенти кафедраи назария ва таърихи адабиёти тоҷики Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон ба номи Сотим Улуғзода фаъолият кардааст. Аз соли 2020 инҷониб ҳамчун омӯзгори кафедраи умумидонишгоҳии психологияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ фаъолият дорад.

Осор
----

* Амиршоҳии Сабзворӣ ва муҳити адабии замони ӯ. Д. 2011;
* Поэтикаи ғазалиёти Амиршоҳӣ. Д. 2018.

Пайвандҳо
---------

 Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ]
GK
SW
RB
CB
LB
RWB
LWB
DM
RM
CM
LM
AM
RW
SS
LW
CF

Роиҷтарин мавқеиятҳое ки дар иртибот ба футбол истифода мешавад. Тимҳо бояд хамеша дарвозабон дошта бошан ва 10 бозигари дигарро метавон ба ҳар таркиб ҷобаҷо кард.

Дар варзиши футбол ҳар яке аз 11 бозигар мақом (пост)-и худро дар майдони бозӣ дорад.

Дарвозабон
----------

*Мақолаи асосӣ*: *Дарвозабон (футбол)* Дарвозабон пеш аз ҳимоятгар меистад. Ин ягона бозигаре мебошад, ки тӯбро бо дастони худ мегирад. Аммо то ҷойи муайяншуда тӯбро бо дастонаш мебарад. Ӯ дарвозаро бо хубӣ аз ҳариф эмин медорад.

Муҳофиз
-------

*Мақолаи асосӣ*: *Муҳофиз (футбол)*Асоси футболро муҳофиз ташкил медиҳад, чунки намегузоранд ҳариф ба дарвозаи онҳо ҳуҷум кунад.

Нимҳимоятгар
------------

*Мақолаи асосӣ*: *Нимҳимоятгар (футбол)*Миёни ҳимоятгару ҳамлагар қарор дорад.Онҳо метавонанд, ҳам нақши ҳимоятгарро ва ҳам метавонанд ба ҳуҷум раванд.

Ҳамлагар
--------

*Мақолаи асосӣ*: *Ҳамлагар (футбол)*Дар хати ҳамла нафарони чусту чолок ва тездав меистанд. Ҳамлагарон танҳо ба пеш ҳаракат карда,тӯбро ба дарвазои рақиб дохил мекунанд.

Инчунин нигаред
---------------

* Вожагони футбол
**Нигоштори муҳандисӣ**, **графикаи муҳандисӣ** (русӣ: инженерная графика) — фанне, ки масъалаҳои тасвироти ашёро дар рӯи сатҳ меомӯзад. Нигоштори муҳандисӣ яке аз фанҳои асосии муҳандисӣ буда, барои омӯзиши механикаи амалӣ, равандҳо ва дастгоҳҳои технологияи кимиёӣ, технологияи кимиёии умумӣ замина мегузорад. Нигоштори муҳандисӣ ҳангоми таҳия ва истифодаи силсилаи лоиҳакашии автоматикардашуда татбиқ мегардад. Тасвироти гуногун аз замонҳои қадим истифода мешуданд. Баъзе нақшу нигор, тасвирот ва намою тарҳи биноҳо, иншооти давраи Сомониён, мас. шаклҳои ҳандасӣ, меъморию бинокорӣ (сардоба, хонақоҳ, масҷиду мақбара ва ғ.) то замони мо расидаанд.

Нигоштори муҳандисӣ дар асри XVII инкишоф ёфта буд. Дар асри XVIII ба ҷои нигоштори муҳандисӣ расмҳои техникӣ бештар истифода мешуданд.

Системаи координатҳои секунҷаи чаппаи Декарт. Ox — тири абтсисса, Oy — тири ординат, Oz — тири аппликат. *Координатҳои росткунҷаи Декарт* x, y ва z нуқтаҳои М бузургии буришҳои самт номида мешаванд ОМx, OMy и OMz

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Графикаи муҳандисӣ / Т. Ҷӯраев // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Асланшоҳ Раҳматуллоев** (*Раҳматуллоев Асланшо Аскаршоевич*; 23 сентябри 1954, деҳаи Пушиёни ноҳияи Восеъ) — ҳунарпешаи театру синамо, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (1998), Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (2005).

Зиндагинома
-----------

Асланшоҳ Раҳматуллоев 23 сентябри соли 1954 дар хонаводаи Рухсорамоҳу Аскаршоҳ бадунё омадааст. Низорамоҳу Зуҳуршоҳ холаву амакаш буданд. 

Соли 1975 Институти давлатии умумииттифоқии кинематографияи шаҳри Маскавро ба охир расонда, дар Театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Лоҳутӣ актёрӣ кардааст, аз соли 1994 актёр ва коргардони Театри миниатюраи «Оина» мебошад. Дар «Гамлет», «Корвони бахт», «Ҳодисаҳои ғайриоддӣ», «Гилеми кабуд», «Шоҳ Лир», «Роҳзанон», «Мардон намегирянд», «Вақте шаҳр хобидааст», «Ғуруби Аҷам» барин спектаклҳои театр хуб ҳунарнамоӣ кардааст, вале истеъдодаш дар кино бештар намоён аст.

Филмшиносӣ
----------

Нақшҳои иҷрокардааш дар филмҳои бадеии «Тӯфон дар водӣ», «Ҳафт домоди дуздидашуда», «Вохӯрӣ дар дараи марг», «Робита» (2 қисм), «Саргузашти Мукаи хурдакак», «Дар ағба напарронед», «Дӯстонро намефурӯшанд», «Ҷӯра-шикорчӣ аз Минархар» (6 қисм, телевизионӣ), «Афсонаҳои нави Шаҳрзод» (2 қисм), «Кумир», «Марди мутааллиқи ду зан», «Қасосгири хурд», «Қош ба қош», «Вақте болои шаҳр борон меборид», «Гумшуда ёфт шуд», «Қӯшатир», «Модар бо мост», «Имтиҳон», «Кӯҳистонӣ», «Бехонаҳо дар касалхона», инчунин филмҳои истеҳсоли дигар давлатҳо «Ҳалима» («Туркманфилм»), «Соати комендантӣ», «Таъмиргар» (киностудияи ВГИК), «Бозгашт», «Тарафи чоруми секунҷа» («Мосфилм»), «Афсарон», «Тақвими интизорӣ», «Захираи тило» (телеканали НТВ) ва ғайра хотирмонанд.

Эзоҳ
----

1. ↑  *Мижгона Халилзода.* Аз саҳнаи хурд то бузург.  Адабиёт ва санъат. 17 марти 2023 санҷида шуд.

Адабиёт
-------

* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.
**Vine** — нармафзорест, бо имкони сохтани видеоклипҳои 6-сонияӣ ва муталлиқ ба ширкати Twitter, ки онро моҳи октябри соли 2012 харидааст. Сервис рӯзи 24 январи соли 2013 барои омма боз шуд. Дар 9 апрели соли 2013, Vine аз ҳама нармафзори пурборгиришудаи ройгон дар iOS App Store шуд. Ҳамзамон шумораи корбарони он ба 200 миллиюн нафар расид. Бо вуҷуди ин, баъдтар хидмат ба рақобат бо Instagram, Snapchat ва YouTube тоб оварда натавонист ва аудиторияи худро гум кардан гирифт, дар натиҷа, 27 октябри соли 2016 хидмат барои боргузории видеоҳои нав баста шуд. 20 январи соли 2017, Твиттер бойгониро бо ҳамаи «вайнҳои» пештар боргузоришуда оғоз кард

Эзоҳ
----

1. ↑  Alexa Internet (ингл.) — 1996.
2. ↑  Twitter купил сервис для создания коротких клипов, Lenta.ru (10 октября 2012). Проверено 22 Декабри 2013.
3. ↑  Видеотвит за шесть секунд, Газета.ру (24 января 2013). Проверено 18 январи 2013.
4. ↑  *Sarah Perez*. Twitter is shutting down Vine(англ.), TechCrunch (27 October 2016). Проверено 27 октябри 2016.
5. ↑  Vine FAQs(англ.). 8 июли 2018 санҷида шуд.

Пайвандҳо
---------

* vine.co — вебгоҳи расмии Vine

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Дар шабакаҳои иҷтимоъӣ | 
* Твиттер

 |
**Карим Қосимов** (тав. 1938, д. Ӯзбекқишлоқ, ноҳияи Ҷаббор Расулов, вилояти Суғд) — сароянда, оҳангсоз-таронасаро, Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон (1971), Аълочии маданияти СССР (1974).

Зиндагинома
-----------

Карим Қосимов фориғуттаҳсили шуъбаи сарояндагии омӯзишгоҳи мусиқии Хуҷанд (1968), факултаи забон ва адабиёти Донишгоҳи омӯзгории Душанбе (1972) буда, фаъолияти эҷодию иҷроияшро дар Театри опера ва балети ба номи С. Айнӣ (1962-1972) оғоз намуда, сониян ба сифати сарояндаи театри драмавию мусиқии ноҳияи Ҷаббор Расулов (1973-1975), сарояндаи дастаи консертии Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ 1975-1978) ҳунарнамоӣ кардааст. Карим Қосимов аз соли 1978 фаъолияти иҷроияшро дар ансамбли шашмақомхонони Кумитаи давлатии радиошунавонӣ ва телевизиони ҶШС Тоҷикистон идома дода, таҳти сарварии донандагони санъати мақом Аҳмад Бобоқулов, Боймуҳаммад Ниёзов ва диг. асосҳои иҷроии ин шоҳкории шеърию мусиқиро фаро гирифта, дар сабти дастаҷамъӣ, иҷрои таронаҳои «Ироқи Бухоро», «Насруллоӣ», «Муғулчаи Бузург», «Насри Ушшоқ», «Соқиномаи Савти Наво», «Қашқарчаи Савти Наво», «Насри Баёт», «Ушшоқи Самарқанд», «Уфари Савти Сабо», «Соқиномаи Рок», «Муноҷот» ва ғ. маҳорати иҷроӣ ба харҷ додааст. Карим Қосимов инчунин муаллифи зиёда аз 200 сурудҳои гуногунмавзӯъ буда, махсусан сурудҳои «Пазмони туам», «Луъбати Искодарӣ», «Ошиқам», Биё, эй ҷон», «Қомати дилҷӯи кист», «Сарвқади дилрабо», «Гулшани Ҳисор», «Қурбони ту гардам», «Ранҷи сухан» ва ғ. дар санъати мусиқии муосири тоҷик нақши хоса доранд. Карим Қосимов алҳол сарварии дастаи мақомсароёни ноҳияи Ҷаббор Расуловро вилояти Суғд ба уҳда дошта, дар рушду тарғиби анъаноти иҷроии мақом ва мақомсароӣ тарбияи сулолаи нави сарояндагони ҷавон (О. Неъматов, Н. Турсунов, Б. Толибов, А. Мадаминов ва диг.)дониш ва малакаи иҷроияшро ба харҷ медиҳад. Карим Қосимов барои хидматҳои шоистааш дар тарғиб, рушди мусиқии тоҷик бо ифтихорномаҳои Ҳукумати ҶШС Тоҷикистон сарвароз гардидааст.

Адабиёт
-------

* Таджикское искусство. - М. 2002;
* Таджикская музыка. - Душанбе, 2003;
* Энсиклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик, ҷ.3. - Душанбе, 2004;
* Ҳакимов Н. Шашмақом дар қарни ХХ. - Хуҷанд, 2006.

Ҳамчунин нигаред
----------------

* Шашмақом

Сарчашма
--------

1. ↑  Донишномаи Шашмақом./Зери таҳрири Олимов К. Абдувалиев А. Азизӣ Ф. Раҷабов А. Ҳакимов Н. – Душанбе, 2009. - с. 112-113 ISBN 978-99947-49-13-3
**ҶДММ «Ширкати кӯҳӣ-саноатии Тоҷикистону Хитой»** — корхонаи муштараки коркарди маъданҳои кӯҳӣ дар шаҳраки Зарнисор, шаҳри Гулистон, Вилояти Суғд воқеъ аст.

Маълумот
--------

|  |
| --- |
| **Корхонаи истихроҷ ва коркарди маъдан «Анзоб»** |
| Номи корхона | ҶДММ «Ширкати кӯҳӣ-саноатии Тоҷикистону Хитой» |
| Маҳсулоти истеҳсолшаванда | хоқаи сурб, руҳ ва мис |
| Иқтидори лоиҳавии коркарди маъдан дар як сол | 3,0 млн. тн |
| Манбаъи ашёи хом | конҳои «Зарнисор», «Пай-Булоқ» ва «Зарнисори шимолӣ» |
| Суроға | Вилояти Суғд, ш. Гулистон, шаҳраки Зарнисор |

Таърих
------

Моҳи июни соли 2007 дар заминаи «Идораи маъдани Олтин-Топкан» Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди «Ширкати кӯҳӣ-саноатии Тоҷикистону Хитой» таъсис ёфта, расман ба фаъолият шурӯъ намуд. Ширкати нави таъсисдодашуда корҳои барқарорсозии конҳои маъдани зеризаминиро дар моҳи августи соли 2007 оғоз намуда, 18-декабри соли 2007 ба сохтмони фабрикаи бойгардонӣ бо ворид намудани дастгоҳҳо, техника ва мутахассисон оғоз намуд.

Корхона корҳоро дар барқарорсозии конҳо, сохтмони фабрикаи бойгардонӣ, партовгоҳ, обанбор, коргоҳҳои ёрирасон, биноҳои маъмурӣ маишӣ ва ғайра ҷоннок намуд.

Айни замон фабрикаи бойгардонӣ бо иқтидори коркарди 3,0 млн. тн маъдан дар як сол сохта шуда, фаъолият намуда истодааст.

Дар баробари истеҳсоли хокаи сурбу руҳ, аз тарафи корхона дар соли 2013 истеҳсоли хокаи мис ва шурӯъ аз моҳи ноябри соли 2017 истеҳсоли сурби металлӣ ба роҳ монда шудааст.

Бо мақсади рушд ва эътирофи манфиатҳои судманди ҷонибҳо, дар моҳи сентябри соли 2014 ҳангоми ташрифи расмии Роҳбари аввали Ҷумҳурии Халқии Хитой ҷаноби Си Цзинпин ба Ҷумҳурии Тоҷикистон Ёддошти тафоҳум дар бораи ҳамкорӣ оид ба лоиҳаи *«Минтақаи саноатии Тоҷикистон ва Хитой»* байни Вазорати саноат ва технологияҳои нави Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷамъияти масъулияташ маҳдуди *«Ширкати байналмилалӣ Тачен оид ба захираҳои СУАР»-и Ҷумҳурии Халқии Хитой»*, ба имзо расонида шуд.

Пайвандҳо
---------

* ҶДММ «Ширкати кӯҳӣ-саноатии Тоҷикистону Хитой».  sanoat.tj. 21 январи 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 12 феврали 2020.

Эзоҳ
----

1. ↑  ҶДММ «Ширкати кӯҳӣ-саноатии Тоҷикистону Хитой».  sanoat.tj. 21 январи 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 12 феврали 2020.
**Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди "Насими Вахш" (ҶДММ "Насими Вахш")** — 15 декабри соли 2023 дар деҳоти "20-солагии Истиқлоли Тоҷикистон"-и ноҳияи Вахш мавриди баҳрабардорӣ қарор гардид.

Корхонаи ҶДММ "Насими Вахш", ки фаъолияташ ба самти нассоҷӣ ва дузандагӣ нигаронида шудааст, аз ҷониби соҳибкори ватанӣ Бароталӣ Юсуфзода сохта ва бо дастгоҳу технологияи муосири бофандагию дӯзандагӣ муҷаҳҳаз гардонида шудааст.
Дар корхонаи "Насими Вахш" асосан ҷӯроб, либоси ягонаи мактабӣ ва дигар намуди либосҳои фармоишӣ истеҳсол карда мешавад.

Дар коргоҳи нассоҷии корхона 250 дастгоҳи ҷӯроббофӣ, 15 дастгоҳи худкор ва 7 дастгоҳи тамғагузории истеҳсоли кишварҳои пешрафтаи ҷаҳон ворид ва васлу насб гардидааст.

Дар корхонаи "Насими Вахш" 180 нафар занони хонашин бо ҷойи кори доимӣ ва маоши хуб таъмин шудаанд.
Иқтидори истеҳсолии коргоҳи мазкур дар бо васеъ намудани доираи фаъолият ин нишондиҳанда афзоиш дода мешавад. Корхонаи мазкур иқтидор дорад дар як сол 15 миллион ҷуфт ҷӯроби хушсифат истеҳсол намояд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Ифтитоҳи Корхонаи нассоҷӣ дар ноҳияи Вахш(тоҷ.). *www.prezident.tj* (15 Декабри 2023). 24 Декабри 2023 санҷида шуд.
**Дурбин** асбоби оптикиест, ки барои аз дур саҳеҳ мушоҳида кардани предмет истифода мебаранд.

Схема «классического» бинокля  

       **1** – объектив  
**2 ва 3** – Призмҳои Порро  
       **4** – окуляр

Қисмҳои дурбин
--------------

Қисми асосии дурбинро ду турбинаи бо ҳам параллел пайвастшуда ташкил медиҳад. Дар практика аз турбинаи Галилей ва Кеплер истифода мебаранд.

### Дурбинҳо бо турбинаи Галилей

Дурбин бо турбинаи Галилей
Схемаи турбинаи Галилей
Дар ин турбинаҳо ҳар як рефрактор объектив ба намуди линзаи нормалӣ ва окуляр ба намуди инкории линза дорад. Турбинаи Галилей якбора акс медиҳад, барои ҳамин ҳам байни объектив ва окуляр деталҳои изофӣ мавҷуд нестанд. Достоинством биноклей Галилея является компактность — они короче и легче всех остальных типов биноклей. Недостаток — резкое ухудшение качества изображения при увеличениях больше четырёхкратного. Бинокли с трубами Галилея обычно используются в театрах, на концертах и других аналогичных мероприятиях и поэтому называются театральными биноклями.
**Коргоҳи пойафзолбарории "Маҳина"** — дар шаҳри Гулистон вилояти Суғд вокеъ аст.

Таърихи ифтитоҳи коргоҳ
-----------------------

Коргоҳи пойафзолбарории "Маҳина" 14 ноябри соли 2022 бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Гулистон вилояти Суғд ба истифода дода шудааст.Коргоҳ дорои 13 дастгоҳи истеҳсолӣ мебошад, ки аз хориҷи кишвар оварда, васлу насб карда шудаанд. Тавассути дастгоҳҳо дар як рӯз зиёда аз 300 ҷуфт пойафзоли чармӣ истеҳсол карда мешавад. Бо мавриди баҳрабардорӣ қарор гирифтани коргоҳи пойафзолбарории "Маҳина" бештар аз 20 нафар сокини маҳаллӣ бо кор ва маоши хуб таъмин гардиданд. Ашёи хом дар шакли чарм аз хориҷи мамлакат ворид гардида, бо истифода аз технологияи муосир ва дастӣ 20 намуди пойафзоли кӯдакона, мардонаву занона ва ҳарбӣ дӯхта мешавад. Бинои коргоҳ 2-ошёна буда, маҳсулоташ ба талаботи замон ҷавобгӯст ва он ҳамчун ивазкунандаи воридот истеҳсол мегардад. Коргоҳи мазкур дар шаҳри саноатии Гулистон аввалин ба шумор рафта, маҳсулоти он ба бозорҳои шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ интиқол дода мешавад.

Коргоҳи мазкур аз ҷониби соҳибкорзани ватанӣ Ҷаннатой Абдалиева дар доираи эълон гардидани солҳои 2022-2026 ҳамчун Солҳои рушди саноат бунёд гардид.

Эзоҳ
----

1. ↑  *www.asiaplus.tj.* Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон коргоҳи дӯзандагии «Маҳина»-ро дар шаҳри Гулистон мавриди истифода қарор доданд.(тоҷ.) (14 ноябри 2022). 22 ноябри 2022 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 22 ноябри 2022.
**Корхонаи ҶДММ "Нафтрасон"** — дар шаҳри Конибодоми вилояти Суғд таъсис ёфтааст.

Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди "Нафтрасон", ки нахустин корхонаи коркарди ниҳоии нафт дар Тоҷикистон мебошад. Пешбурди кори истеҳсолӣ дар ин нуқтаи пуриқтидори тавлиди маҳсулоти нафтӣ аз ҷониби мутахассисони маҳаллӣ бо кордонии соҳибкори ватанӣ Носир Усмонов роҳандозӣ мегардад.
Айни ҳол (с.2016) иқтидори истеҳсолии коркарди солонаи корхона 70 ҳазор тонна нафти хом буда, ҳамасола ба маблағи 70 миллион сомонӣ маҳсулоти тайёристеҳсолхоҳад кард. Бо фаъол шудани ин корхонаи наву пуриқтидори истеҳсолӣ наздики 80 ҷойи корӣ муҳайё мегардад. Ҷамъияти дорои масъулияти маҳдуди "Нафтрасон" ба истеҳсоли сӯзишворӣ - бензин, маҳсулоти дизелӣ, гази моеъ ва мазут машғул мегардад.

Эзоҳ
----

1. ↑  Минбари халқ Шумораи №12 (1044), 24.03.2016. 24 апрели 2016 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 4 Декабри 2020.
2. ↑  Минбари халқ Шумораи №12 (1044), 24.03.2016(пайванди дастнорас)
**Made in Germany** (аз англ. — **«Истеҳсоли Олмон»**) — тамғагузории маҳсулотҳое, ки дар Ҷумҳурии Федеролии Олмон ё худ Германия истеҳсол шудаанд.

Аввалин тамғагузории ҳатмӣ дар дунё, ки маҳсулоти истеҳсоли ин ё он давлатро муайян мекунад.

Тамғагузории Made in Germany дар маркаи почта, соли 1988

Таърих
------

Дар охири асри XIX, дар кишварҳои пешрафтаи Аврупои саноатикунони рух дод. Ҳукумати Бритониё барои ҳимояи бозори худ ва истеҳсолкунандагонаш аз истеҳсолкунандагони молҳои дигар кишварҳо тамғагузории ҳатмиро барои молҳои истеҳсоли Олмон қабул кард. Бо ин роҳ бояд, ки истифода барандагон маҳсулотҳои истеҳсоли Олмонро шинохта, аз харидории молҳои рақиб даст кашанд. Дар ин бора дар қонун, ки дар соли 1887 қабул карда шуда буд, дарҷ гардидааст. Аммо тамғагузории «Made in Germany» ҳамчун рамзи сифат аз ҷониби истифодабарандагон қабул гардид ва рақибон бо мақсади гузоштаашон баракси ҳол, муштариёни маҳсулотҳои истеҳсоли Олмонро афзуданд.

Нигаред
-------

* Made in China
* Swiss Made
* Made in Russia

Пайвандҳо
---------

* Таърихи «Made in Germany» бо забони олмонӣ.
* Мақола дар асоси Википедияи русӣ
**Башшори Марғазӣ** (форсӣ: بشار مرغزی‎; қарни IX, Марв — қарни X) — шоири порсигӯи даврони Сомониён

Зиндагинома
-----------

Аз аҳли Марви Хуросон буд ва нисбаи Марғазӣ (Марвазӣ) гирифтанаш аз ҳамин ҷост. Дар яке аз ҷунгҳои мутааллиқ ба адиб Муҳаммадафзали Сархуш номи Башшори Марғазӣ ба шакли Башгар сабт гардидааст, ки онро Муҳаммадтақӣ Баҳор дар китоби «Сабкшиносӣ» таъйид намудааст. Аз Башшори Марғазӣ қасидаи хамрия дар васфи ангур ва раз иборат аз 31 байт дастрас гардидааст. Ин қасида дар китоби Муҳаммад ибни Бадруддини Ҷоҷармӣ «Мунис-ул-аҳрор ва дақоиқ-ул-ашъор» оварда шудааст ва дар ин ҷо ҳам номи ин шоир Башгар навишта шудааст. Аз абёти қасидаи мазкур бармеояд, ки Башшори Марғазӣ дар сурудани шеър, махсусан хамрия, ки анъанааш аз адабиёти араб (Ахтал) шурӯъ гардида, баъдан Рӯдакӣ идома додааст, дасти тавоно доштааст. Ин анъанаро шоирони баъдина — Манучеҳрии Домғонӣ, дар а. 20 Муҳаммадтақӣ Баҳор ва дигарон идома доданд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Башшори Марғазӣ / Ҳ. Қаландаров // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.

* Ашъори ҳамасрони Рӯдакӣ. Д. 2007;
* .دانشنامۀ جهان اسلام. تهران، ۱۳۷۸ هـ. ش
**Ширкати муштараки тоҷикиву чинӣ «Кончоч»** — кони истихроҷи маъдани тило дар ноҳияи Айнӣ аст.

Таърих
------

Аввалин экспедитсия ба Кончоч ҳанӯз дар соли 1935 аз сӯи геологҳои шӯравӣ анҷом шуда, аммо бидуни ҳеч натиҷае ба зудӣ кори худро қатъ кардааст.
«Аз соли 1947 то 1956 Эскпедитсияи Равад кор кард. Он замон геологҳо таҷҳизоти худро бо хару асп ба ин минтақа интиқол медоданд. Боз корҳо қатъ шуданд. Соли 1965 Экспедитсияи иктишофӣ-геологии Моғиён ташкил ёфт, ки ба далели набудани роҳ, ҳатто тракторро ба қисмҳо ҷудо намуда, тариқи хару асп ба Кончоч интиқол доданд ва ин ҷо аз нав ҷамъ оварданд. Соли 1997 сармоягузории корҳо аз сӯи ҳукумати Тоҷикистон дар кони Кончоч қатъ шуд», — қисса мекунад Яҳё Давлатов.
Пас аз суқути Иттиҳоди Шӯравӣ тилову сурмаи Кончоч ширкатҳои хориҷии зиёдро ба сӯи худ мекашид. Солҳои 90 як ҳайати ширкати «Оксус Голд» (Бритониё) ва ҳам як ҳайате аз Эрон ба ин маҳал омада, муддате саргардон шуданд, аммо рафтанду дигар барнагаштанд.

15 декабри соли 2017 «Талко» ва «Ширкати саноати куҳии Ҳуаюй» (Tibet Hua Yu Mining Co. Ltd) — и Чин «Созишнома дар бораи ширкати муштарак» — ро имзо карданд, ки дар пайи он «Талко Голд» бо саҳми 50 ба 50 ба ширкати муштараки тоҷикиву чинӣ табдил ёфт. Кони Кончоч минтақаест, ки дар 7 километрии Искандаркӯл дар ноҳияи Айнӣ воқеъ аст.
Қаблан расонаҳо аз қавли манобеъи гуногун захоири онро аз 32 то 60 тон тилову то 300 ҳазор тон сурма ҳисоб карда буданд. Ҳамчунин аз истеҳсоли нуқра, симоб, сафедаи симоб ва флюорит низ дар назар аст. Дар миёни тамоми корхонаҳои маъдани фаъол дар саросари кишвар, аз қабили «Зарафшон», «Анзоб», «Апрелевка», «Пакрут» ва ғайра «Талко Голд» танҳо ширкате хоҳад буд, ки Тоҷикистон дар он 50 дарсад саҳм дорад. Бақия ҳама бо саҳми 75 то 100 % мутааллиқи ширкатҳои хориҷиянд.

Эзоҳ
----

1. 1 2  "Талко голд" - "нозанини саноатӣ" дар оғӯши куҳҳои Фон – гузориши тасвирӣ(тоҷ.). *www.sputnik-tj.com*. 202о-08-29 санҷида шуд.
**Абулҳасани Музнӣ Муҳаммад ибни Муҳаммад** (cоли таваллуд номаълум – вафот 986) — муставфӣ ва вазири дарбори амир Нӯҳ ибни Мансур.

Зиндагинома
-----------

Абулҳасани Музнӣ пас аз қатли Абулҳусайни Утбӣ дар соли 981 вазири Нӯҳ ибни Мансур таъйин гардид. Саъйи ӯ дар ҳифзи давлати сомониён натиҷаи дилхоҳ надод, чун иқтидор ва нуфузи сиёсӣ дар дасти сарварони сипоҳиён қарор дошт. Дар замони вазирии ӯ мушкили аслии давлати сомониён Абулҳасани Симҷур буд, ки ӯ дар пайи боз гирифтани ҳукумат ва сипаҳсолории Хуросон ба-д-он сӯ ҳаракат мекард. Дар ин ҳангом сипаҳсолор Абулаббоси Тош Абулҳасани Музниро аз вазорат барканор кард ва ҷои ӯро ба Абумуҳаммад Абдурраҳмон ибни Аҳмади Форсӣ (Порсӣ) дод. Абулҳасани Музнӣ бемор шуда фавтид. Абулҳасани Музнӣ фарде фозил, адиб, шоир ва пеш аз вазорат муставфии девон буд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо номи Ҷамила мебошанд.
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо насаби Раҳмонова мебошанд.

Ҷамила Мирзоевна Раҳмонова 20 майи соли 1964 дар шаҳри Қӯрғонтеппа таваллуд шудааст. Маълумоташ олӣ, соли 1989 Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро бо ихтисоси филолог хатм кардааст.
Номзади илмҳои филологӣ, дотсент мебошад.
Фаъолияти кориашро соли 1983 ба ҳайси лаборанти шуъбаи тайёрии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон оғоз намуда, минбаъд дар вазифаҳои лаборанти калон, методист, ассистент, мудири кафедра,ҷонишини декани факултети журналистикаи ҳамин Донишгоҳи миллии Тоҷикистон кор кардааст.
Аз моҳи марти соли 2012 инҷониб ҳамчун муовини ректори Донишгоҳи миллии Тоҷикистон оид ба корҳои тарбиявӣ фаъолият дорад.
Оиладор, соҳиби 5 фарзанд мебошад. Ба рӯйхати номзадҳо ба вакилӣ ба Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати панҷум аз ҳавзаи ягонаи умумиҷумҳуриявӣ аз ҳисоби аъзои Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон пешбари шуда буд

Сарчашма
--------

1. ↑  Сомонаи Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон. 11 марти 2015 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 13 апрели 2015.
**ҶДММ «Анзоб»** — дар шаҳраки Зарафшони ноҳияи Айнии вилояти Суғд ҷойгир буда, истифодабарандаи кони сурмаи «Ҷиҷикруд» мебошад.

Маълумот
--------

|  |
| --- |
| **Корхонаи истихроҷ ва коркарди маъдан «Анзоб»** |
| Номи корхона | ҶДММ КМ ТА «Анзоб» |
| Маҳсулоти истеҳсолшаванда | хокаи сурма |
| Иқтидори лоиҳавии коркарди маъдан дар як сол | 420,0 ҳаз.тн |
| Манбаъи ашёи хом | кони сурмаи «Ҷиҷикруд» |
| Суроға | Вилояти Суғд, н.Айнӣ, шаҳраки Зарафшон |

Таърих
------

ҶДММ КМ ТА «Анзоб» ба истихроҷ ва коркарди кони сурмаву-симоби «Ҷиҷикруд»-и ноҳияи Айнии вилояти Суғд машғул буда, тибқи Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар заминаи ҶСШК «Анзоб» бо Ширкати америкоии «Комсап» корхонаи муштарак таъсис дода шудааст.
Ширкати «Комсап» баъди ба қайд гирифтани корхонаи мазкур ба маблағгузории лоиҳа аз рӯи Барномаи инвеститсионӣ шурӯъ кардааст ва бо мақсади реконструктсия ва барқарорсозии истеҳсолоти корхона дар муддати кӯтоҳтарин таҷҳизот ва технологияи нав харидорӣ намудааст.

Бо мақсади амалӣ намудани давраи якуми барнома – реконструктсияи иқтидорҳои мавҷудаи истихроҷ ва коркарди маъдан аз ҳисоби сармоягузории Ширкати «Комсап» дар ҳаҷми умумӣ зиёда аз 60 номгӯй – 1500 адад, 101 маҷмӯи таҷҳизоти истеҳсолӣ-технологӣ, 100 т конструксияҳои металлии хати флотатсионии фабрикаи бойгардонӣ, компрессорҳо, дастгоҳҳои пармакунӣ, муҳаррикҳои барқӣ, ресмонҳои пӯлодӣ (стальной трос), вагонеткаҳо ва дигар таҷҳизоту қисмҳои эҳтиётӣ барои онҳо ворид карда шудааст.

Пайвандҳо
---------

* ҶДММ КМ ТА «Анзоб».  sanoat.tj. 21 январи 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 12 феврали 2020.

Эзоҳ
----

1. ↑  ҶДММ КМ ТА «Анзоб».  sanoat.tj. 21 январи 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 12 феврали 2020.
2. ↑  ҶДММ КМ ТА «Анзоб».  sanoat.tj. 21 январи 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 12 феврали 2020.
**Абулҳасани Симҷурӣ Муҳаммад ибни Иброҳим ибни Абиумрон** (? – 989, Нишопур) — сипаҳсолори Хуросон дар аҳди Сомониён.

Зиндагинома
-----------

Абулҳасани Симҷурӣ маҷмӯан наздик ба сӣ сол дар мақоми сипаҳсолории ҳукумати Хуросон буд. То замони интихоби ӯ ба вазифаи шаҳнагии Нишопур (954) дар девони Бухоро фаъолият дошт. Пас аз қатли Бакр – сипаҳсолори Хуросон, мақоми сипаҳсолорӣ насиби Абулҳасани Симҷурӣ гардид. Аммо сиёсати ӯ чандон бомуваффақият набуд ва дар андак муддат аз вазифа сабукдӯш шуд.

Солҳои фаъолият
---------------

Дар охирҳои давраи Абдумалик ибни Нӯҳ бо ҳимояти вазир Абуалии Балъамӣ (961) Абулҳасани Симҷурӣ дубора ба мақоми сипаҳсолорӣ расид ва фармон гирифт, ки бо Абумансур Абдураззоқи Тусӣ набард кунад. Пас аз саркӯбӣ ва қатли Абумансур Абулҳасани Симҷурӣ вориди Нишопур шуд ва наздик ба бисту як сол сипаҳсолор ва волии Хуросонро буд. Зоҳиран, дар ин навбат вай тавонист бо тағйири сиёсат оромишро дар Хуросон барқарор ва мавқеияти хешро ҳифз кунад. Абулҳасани Симҷурӣ дар ин муддат тавонист бо талоши хеш ва бо ҳамкории вазирон Абуҷаъфари Утбӣ ва Ибни Амид миёни Оли Буя ва Сомониён сулҳ эҷод намояд (972). Ин сулҳ бар нафъи амири сомонӣ буд. Бар мабнои ин қарордод Оли Буя пазируфт, ки солона маблағи 150 000 динор ба Мансур ибни Нӯҳ бипардозад. Тадриҷан байни амир Нӯҳ ва Абулҳасани Симҷурӣ дар мавзӯи интихоби вазири нав ихтилоф ба миён омад. Амир Нӯҳ бар хилофи назари Абулҳасани Симҷурӣ Абулҳусайни Утбиро ба вазорат гумошт. Миёни Утбӣ ва Абулҳасани Симҷурӣ низ зиддият ба вуҷуд омад. Вазир фармони азли Абулҳасани Симҷуриро содир намуд. Пас аз азли ӯ Абулаббоси Тош ба мақоми сипаҳсолорӣ гумошта шуд. Пас аз чанде дар як моҷаро вазир Абулҳусайни Утбӣ ба қатл расид ва вазорат ба уҳдаи Абулҳусайни Музнӣ вогузор шуд. Вазири нав Бодғис ва Ганҷи Рустоқро ба Абулҳасани Симҷурӣ тақдим намуд, вале аз умури давлатӣ барканор кард. Баъди ба вазирӣ расидани Абдуллоҳи Узайр бори сеюм Абулҳасани Симҷурӣ сипаҳсолори Хуросон таъйин гардид ва то охири умр сипаҳсолори Хуросон буд. Абулҳасани Симҷурӣ сиёсатмадори дурандеш, кордон, ҳушёр ва дар музокироти сиёсӣ тавоно буд. Равобити ӯ бо умаро ва волиёни Сомониён мусолиматҷӯёна сурат мегирифт. Вай аз таҷриба ва дониши дабирон ва уммоли девон ба хубӣ истифода мекард. Гурӯҳи таърихнигорон аз таваҷҷуҳи Абулҳасани Симҷурӣ ба олимон ва донишварон, аҳли адаб ва шеър ва ташкили маҷлисҳои илмию адабии ӯ дар дарбор сухан гуфтаанд. Як идда шоирони аҳди Сомонӣ дар васфи Абулҳасани Симҷурӣ мадҳияҳо сурудаанд. Абулҳасани Симҷурӣ таваҷҷуҳи хосе бар таъсиси биноҳои иҷтимоӣ (корвонсаройҳо, масҷидҳо ва ғайра) доштааст. Абулҳасани Симҷурӣ ба истиқрори қудрати худ ва истимрори нуфузи хонадони хеш дар Хуросон нақши босазое дошт. Баъд аз марги ӯ амири сомонӣ фарзанди Абулҳасани Симҷурӣ – Абуалии Симҷуриро вазир таъйин кард.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**ҶДММ «Спитамен Ойл»** - Корхонаи равғанбарории Ҷамъияти дорои масъулияташ маҳдуди «Спитамен Ойл» дар ноҳияи Спитамани вилояти Суғд воқеъ аст.

Таърих
------

13 сентябри соли 2016 дар ноҳияи Спитаман бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон расми мавриди баҳрабардорӣ қарор додани Корхонаи равғанбарории ҶДММ «Спитамен Ойл» баргузор гардид.
Корҳои сохтмонӣ дар Ҷамъияти дорои масъулияташ маҳдуди «Спитамен Ойл» соли 2010 дар минтақаи саноатии Ҷамоати шаҳраки Навкати ноҳия дар асоси шартнома бо ширкати «Кушо» оғоз шуда дар остонаи таҷлил аз ҷашни 25-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон анҷом ёфтааст.
Кори истеҳсолот дар коргоҳҳои алоҳида ҷараён гирифта аз марҳилаҳои фишордиҳӣ, ҷабидан, доғкунӣ ва бастабандӣ иборат мебошад.
Корхона дорои ду деги бухорӣ ва дегхонаи равғангармкунӣ бо иқтидори 2 млн килокалория дар як соат буда, ҳамчунин анбори захираи ашёи хом барои 12 ҳазор тонна, анборҳои равғани нимтайёр ва тоза барои 150 тонна, инчунин анбори хӯроки чорвою паранда барои 1000 тонна дорад.
Тавре иттилоъ дода шуд, дар ҶДММ «Спитамен Ойл» асосан коркарди тухмии техникӣ аз ҳисоби маҳсулоти кишоварзӣ роҳандозӣ шуда барои бунёди он 32 миллион сомонӣ харҷ шудааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Ифтитоҳи Корхонаи равғанбарории ҶДММ «Спитамен Ойл» дар ноҳияи Спитамен. 14 сентябри 2016 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 2 октябри 2016.
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо номи Малика мебошанд.
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо насаби Бобоҷонова мебошанд.

**Малика Пӯлодовна Бобоҷонова**  (тав. 28.4.1968, шаҳри Душанбе) — зистшинос, доктори илмҳои биология (2003). Духтари Пӯлод Бобоҷонов.

Зиндагинома
-----------

Малика Пӯлодовна Бобоҷонова хатмкардаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон (1989). Лаборанти калон (1989–92), аспирант (1992–95) ва ходими илмии Институти физиология ва биофизикаи рустаниҳои АИ ҶТ (1995–2001). Ҳамзамон муовини сардори Раёсати рушди илмию техникии Вазорати ҳифзи табиати ҶТ (1996–98), котиби илмии Шӯрои ҳамоҳангсозии АИ ҶТ (1998–2001). Мутахассис оид ба ҳифзи муҳити зисти Маркази ҷумҳуриявии дастгирии хусусигардонии хоҷагиҳо (лоиҳаи Бонки умумиҷаҳонӣ; 2001–04), ҳамкорӣ дар лоиҳаҳои Комиссияи Аврупо, Бонки умумиҷаҳонӣ ва Бонки рушди Осиё (2005–07). Аз соли 2007 сарвари бахши ҷумҳуриявии Маркази минтақавии экологии Осиёи Марказӣ. Оид ба физиология ва биокимиёи рустаниҳо, ташаккули ферментҳои сикли Калвин дар хлоропласти рустаниҳои дараҷаи олӣ ва ғ. пажӯҳиш анҷом додааст. Бо Ҷоизаи олимони ҷавони Ҳукумати ҶТ сарфароз гардидааст.

Осор
----

* Формирование надмолекулярной организации ферментов цикла Кальвина в хлоропластах высших растений. Д. 1996;
* Свободные и мембраносвязанные мультиферментные комплексы цикла Кальвина и регуляция их ферментативных активностей. Д. 2003.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Бобоҷонова Малика Пӯлодовна // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Фирӯзи Машриқӣ** (форсӣ: فیروز مشرقی‎; ? — 896) — шоир ва нависандаи эронитабори аҳди Тоҳириёну Саффориён, муосири Амру ибни лайси Саффорӣ, ки аз ашъораш ҳамагӣ 9 байт мондааст.

Зиндагинома
-----------

Авфӣ дар «Лубобу-л-албоб» меорад, ки Фирӯзи Машриқӣ дар шоирӣ маҳорати хуб дошта, шеъри форсиро равону содда месурудааст. Аз осораш абёти пароканда боқист. Ин ду байтро Фирӯзи Машриқӣ дар сифати тири хаданг гуфтааст:

> Мурғест хаданги ӯ аҷаб дидӣ,  
> 
> Мурғе, ки ҳама шикри ӯ ҷоно.  
> 
> Дода пари хеш каргасаш хадя,  
> 
> То бачаашро барад ба мехмоно.
> 
>

Эзоҳ
----

1. ↑  *Encyclopaedia Iranica Foundation.* FĪRŪZ MAŠREQĪ(англ.). *iranicaonline.org*. 28 сентябри 2023 санҷида шуд.

Адабиёт
-------

* Фирӯзи Машриқӣ / С. Воҳидов // Сақофӣ — Ховалинг. — Д. : СИЭСТ, 1987. — (Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] /  сармуҳаррир М. Д. Диноршоев ; 1978—1988, ҷ. 7).

* Ашъори хамасрони Рӯдакӣ, Сталинобод, 1958.
**Ҷамъияти саҳомии кушодаи «Азот»** — собиқ **Заводи нуриҳои азотии Вахш**, нахустин корхонаи бузурги кимиёвии Ҷумҳурии Тоҷикистон буда, соли 1967 бо ду хати технологии истеҳсоли аммиак ва карбамид бо иқтидори умумии 180 ҳазор тонна ба фаъолият оғоз карда буд. Дар коргоҳҳои он беш аз 1200 нафар кор мекард.

Ҷамъияти саҳомии кушодаи «Азот» карбамид, аммиак, дуоксиди карбон, оксигени газӣ ва нитрогени моеъ истеҳсол мекунад. Карбамид дар хоҷагии халқ, аммиак барои истеҳсолот, дуоксиди карбон дар саноати сабуки хӯрокворӣ ва эҳтиёҷоти технологии корхона, инчунин оксигени газӣ барои тиб, кафшери газӣ ва нитрогени моеъ бошад, дар хоҷагиҳои чорвопарварӣ истифода бурда мешавад. Дар корхона ба ғайр аз истеҳсоли аммиак, карбамид, буғу обтаъминкунӣ боз коргоҳҳои ёрирасони таъмири механикӣ, таъмири таҷҳизоти барқӣ, барқтаъминкунӣ, асбобҳои назоратию ченкунанда ва автоматика, нақлиётӣ, сохтмону таъмирӣ, шуъбаи марказонидашудаи назорати техникӣ ва ташхисгоҳи санитарӣ мавҷуд аст. Маҳсулоти корхона ба хориҷи кишвар, аз ҷумла Афғонистон, Эрон, Туркманистон, Украина, Маҷористон, Лаҳистон, Словакия ва Руминия низ содир шудааст.

3 сентябри соли 2016 бо дастгирии бевоситаи Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон байни Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва ширкати «Хэнан Чжун-Я гурӯҳи холдингӣ» - и Ҷумҳурии Мардумии Чин Созишномаи сармоягузорӣ «Оид ба таҷдид ва ба истифода додани корхонаҳои истеҳсоли аммиак ва карбамид дар шаҳри Сарбанди вилояти Хатлон дар заминаи Ҷамъияти саҳомии кушодаи «Азот» ба имзо расонда шуд.

Барои таҷдиди дастгоҳу таҷҳизоти технологӣ ҷиҳати ба фаъолият даровардани онҳо бо истифода аз ангишт ва бунёди коргоҳҳои нави истеҳсоли аммиак ва карбамид 360 миллион доллар ҷудо мешавад. Лоиҳаи таҷдиди корхона ва бунёди коргоҳҳои нави истеҳсолӣ дар ду марҳала анҷом меёбад. Марҳалаи якум лоиҳаи сармоягузорӣ оид ба таҷдид ва ба истифода додани корхонаҳои истеҳсоли аммиаки сунъӣ ва карбамид бо иқтидори умумии 320 ҳазор тонна дар 1 сол. Корхона дар масоҳати 6 гектар замин ҷойгир буда, сарфи солонаи ангишт барои истеҳсолот 200 ҳазор тонна мебошад. Муҳлати татбиқи лоиҳа якуним солро ташкил медод. Марҳилаи дуюми лоиҳаи сармоягузорӣ оид ба бунёд ва ба истифода додани корхонаҳои истеҳсоли аммиаки сунъӣ ва карбамид бо иқтидори умумии истеҳсолии 500 ҳазор тонна дар 1 сол буда, он дар масоҳати 45 гектар замин бунёд мегардад. Маблағ барои сохтмони марҳалаи дуюми корхона 325 миллион долларро ташкил дода, сарфи солонаи ангишт 500 ҳазор тонна дар як сол мебошад. Муҳлати татбиқи лоиҳа 3 солро дар бар мегирад.

Эзоҳ
----

1. ↑   Марҳалаи дуюми таҷдиду навсозии «Азот» оғоз ёфт
**Донишномаи бархат** ё **донишномаи онлайн** (англ. Online encyclopedia), **донишномаи интернетӣ** (англ. Internet encyclopedia) — донишномае рақамӣ, ки аз тариқи интернет қобили дастрасӣ аст. Ба унвони мисол метавон ба Википедия аз соли 2001, Донишномаи Бритоннико аз соли 2016 ва Encyclopedia.com ишора кард.

Таърих
------

Донишномаи бархат нахустин бор дар соли 1993 дуруст шуд ва Interpedia ном дошт. Ин донишнома ба корбарон ин иҷозаро медод, ки ҳар кас битавонад онро вироиш кунад.

Пеш аз Википедия, Донишномаи Бритоннико бузургтарин донишномаи ҷаҳон буд, вале имрӯза донишномаи Википедия бо доштани беш аз 200 забони дунё ва 3 миллион матлаб ба забони инглисӣ бузургтарин донишномаи ҷаҳон ва донишномаи бархат аст.
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо номи Сунъатулло мебошанд.
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо насаби Саидзода мебошанд.

**Саидзода Сунъатулло** (тав. 26 марти 1967; ноҳияи Данғара, Тоҷикистон) — ходими давлатии тоҷик. Раиси шаҳри Роғун (аз соли 2022).

Зиндагинома
-----------

Саидзода Сунъатулло, 26 марти соли 1967, дар ноҳияи Данғараи Ҷумҳурии Тоҷикистон ба дунё омадааст.
Соли 1984 ба факултети механикунонии хоҷагии қишлоқи  Донишкадаи хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон, дар шаҳри Душанбе дохил гардида, соли 1991 донишкадаро бо ихтисоси муҳандис-механик хатм намудааст. Соли 1986 ба сафи Қувваҳои Мусаллаҳи Иттиҳоди Шуравӣ даъват шуда, то соли 1988 дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳ адои хизмат намудааст. Аз соли 1991 то соли 1992, таъмирчии парки трактории хоҷагии советии ба номи Владимир Илич Ленини ноҳияи Данғараро ба уҳда дошта, аз соли 1992 то соли 1993, мудири анбори қисмҳои эҳтиётии Хоҷагии советии ба номи В.И.Ленини ноҳияи Данғара, аз соли 1993 то 1999 мудири анбори сӯзишвории Хоҷагии советии ба номи В.И. Ленини ноҳияи Данғара, аз соли 1999 то соли 2002, мудири анбори марказии №1-и Хоҷагии советии ба номи В.И.Ленини ноҳияи Данғара ва солҳои 2002-2004, ба ҳайси муҳандиси соҳавии Хоҷагии советии ба номи В.И.Ленини ноҳияи Данғара кору фаъолият карда, аз соли 2004 то соли 2005, ҳамчун молшиноси Ҷамъияти дорои масъулияташ маҳдуди «Континенталкоттон» кору фаъолияташро идома додааст. Баъдан аз соли 2005 то (02-12), муҳосиби қитъаи пахтақабулкунии хоҷагии деҳқонии ба номи Лангари Лангариеви ноҳияи Восеъ, солҳои 2006-2010, муовини директори генералии Ҷамъияти дорои масъулияташ маҳдуди «Бахт-82», солҳои 2010 (07-10), мутахассиси дараҷаи якуми Шӯъбаи робитаҳои хориҷӣ ва такмили КВД «Хоҷагии манзилию коммуналӣ», солҳои 2010-2015, муҳандиси пешбари Шӯъбаи робитаҳои иқтисодии хориҷӣ ва такмили КВД «Хоҷагии манзилию коммуналӣ», солҳои 2015-2019, Сардори Шӯъбаи робитаҳои иқтисодии хориҷӣ ва такмили КВД «Хоҷагии манзилию коммуналӣ», солҳои 2019-2020, мудири бахши истифодабарии техникӣ, таъмир ва хизматрасонии коммуналии Раёсати хоҷагии Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва солҳои 2020-2022, дар вазифаи муовини сардори Раёсати хоҷагии Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон кору фаъолият кардааст. 

Аз 27 январи соли 2022, бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар мансаби иҷрокунандаи вазифаи раиси шаҳри Роғун адои вазифа намуда истодааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Раиси шаҳр – Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Роғун (tj-TJ). 15 октябри 2023 санҷида шуд.
Ҷоми ҷаҳон ФИФА
**Ҷоизаи Ҷоми ҷаҳон оид ба футбол — Ҷоми ҷаҳон ФИФА** — Ҷоми расмӣ дар асоси қоидаҳои Федератсияи футболи ҷаҳонӣ ФИФА ба ғолиби мусобиқаи Ҷоми ҷаҳонии футбол дар 4 сол як маротиба супорида мешавад.

Ҷоми ҷаҳон оид ба футбол аз 5 кг тилои 18-карата сохта шудааст. Соли бароришаш ба соли 1974 рост меояд. Он 36,5 см баландӣ дошта, қутраш ба 13 см баробар аст. Дар маҷмӯъ ин ҷоиза 6 килову 175 гр вазн дорад. Дар он ду нафар таҷассум ёфтаанд, ки бо дастонашон кураи заминро нигоҳ медоранд. Онро ҳайкалтароши италиягӣ Силвиё Гассанӣ тарроҳӣ кардааст.

Ҷоми ҷаҳонро бори аввал дар чемпионати соли 1974 футболбози немис Франс Беккенбауэр болои сар бардоштааст. Он ҷоизаи аслиест, ки ба ғолибони Чемпионати ҷаҳон оид ба футбол супурда мешавад, вале дар ихтиёри ФИФА боқӣ мемонад.

Бар асоси қоидаҳои Федератсияи футболи ҷаҳонӣ ба Ҷоми расмӣ метавонанд танҳо ғолибони мусобиқот ва сарони давлатҳо даст расонанд. Ҷоизаи аслӣ ба ҳеч касе ё дастае супурда намешавад, бинобар ин дастаи мунтахабе, ки ғолиби мусобиқот мегардад, бар ивази он нусхаи Ҷомро бо худ мебарад.

### Ҷоми Жюл Риме

* Бразилия — 1958, 1962, 1970
* Итолиё — 1934, 1938
* Уругвай — 1930, 1950
* Олмон — 1954
* Англия — 1966

### Ҷоми ҷаҳон ФИФА

* Итолиё — 1982, 2006
* Бразилия — 1994, 2002
* Олмон — 1974, 1990, 2014
* Аргентина — 1978, 1986
* Фаронса — 1998, 2018
* Испания — 2010

### Всего

| Кишвар | Ҷоми Жюл Риме | Ҷоми ҷаҳон ФИФА | Ҷамъ |
| --- | --- | --- | --- |
|  Бразилия | 3 | 2 | 5 |
|  Итолиё | 2 | 2 | 4 |
|  Олмон (ФРГ) | 1 | 3 | 4 |
|  Аргентина | 0 | 2 | 2 |
|  Уругвай | 2 | 0 | 2 |
|  Фаронса | 0 | 2 | 2 |
|  Англия | 1 | 0 | 1 |
|  Испания | 0 | 1 | 1 |
|

Рӯнамоӣ Ҷоми ҷаҳон дар Тоҷикистон
---------------------------------

5 феврали соли 2018. Тоҷикистони соҳибистиқлол боз як сафҳаи рангину навини варзишро дар ҳаёти худ навишта кард, ки он мансуб ба футбол мебошад. Ҷоми ҷаҳон дар доираи сайри худ ба сарзамини тоҷикон оварда шуд. Ҷоми чемпионати ҷаҳон оид ба футбол бо ҳавопаймои махсусе ба шаҳри Душанбе фуруд омад.
Президенти Федератсияи футболи Тоҷикистон Рустами Эмомалӣ аввалин шуда, Ҷоми ҷаҳонро дар сарзамини мо рӯнамоӣ кард. 
Ба Тоҷикистон овардани Ҷоми Чемпионати ҷаҳон оид ба футбол рӯйдоди фараҳбахш буд. Ҷоми Чемпионати ҷаҳонро футболбози шуҳратёр, чемпиони чаҳону Аврупо, ситораи футболи клуби шоҳонаи «Реал»-и Мадрид Кристиан Карамбё ба Душанбе ҳамроҳӣ мекард. Ҳамин тавр тамошои Ҷоми ҷаҳон, ки дар сайёра аз муқаддастарин ҷоиза ба шумор меравад, шурӯъ гардид.
Сайри Ҷоми Чемпионати ҷаҳон аз Тоҷикистон ба дигар гӯшаҳои кураи замин идома ёфт.
14 июн дар варзишгоҳи «Лужники»-и шаҳри Москва бо бозии байни дастаҳои мунтахаби Арабистони Саудӣ ва Россия мусобиқаи Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018 оғоз ёфт..

Дар бораи рафти мусобиқаи футбол дар ҳамиҷо — Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018 маълумот оварда шудааст.

Нигаред
-------

* Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022

Пайвандҳо
---------

* The story of the 1966 theft — The Observer (англ.)
* Призы ФИФА (PDF) Бойгонӣ шудааст 30 августи 2014  сол.(англ.)

Эзоҳ
----

1. ↑  ЧЕМПИОАНАТИ ҶАҲОН-2018: Ҷоми ҷаҳон ба Москва баргашт.  khovar.tj (5 июни 2018). 5 июни 2018 санҷида шуд.
**Нусратулло Файзулло Салимзода** (Нусратулло Файзуллоевич Салимов) — собиқ Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2008—2017)

Зиндагинома
-----------

Нусратулло Файзулло Салимзода 4 феврали соли 1965 дар ноҳияи Данғара ба дунё омадааст.

Соли 1988 Донишкадаи давлатии тиббии Тоҷикистонро хатм кардааст. Ихтисос: духтури муолиҷавӣ, номзади илмҳои тиб.

Бо мукофотҳои давлатӣ ордени «Шараф» дараҷаи I сарфароз гардонида шудааст. 

Солҳои 1985-2004 кор ба ҳайси бародари шавқат, духтур ва сардухтур.

Солҳои 2004-2006 Директори Маркази идораи Лоиҳаи ислоҳоти системаи тандурустии Тоҷикистон.

Солҳои 2006-2008 Муовини аввали Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон.

Бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 26 январи соли 2008 ва бори дуюм аз 21 ноябри соли 2013 Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин шудааст.

Аз моҳи январи соли 2008 то 12 январи соли 2017 Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон буд.
Бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 12 январи соли 2017 иҷрокунандаи вазифаи Раиси ноҳияи Синои шаҳри Душанбе таъйин гардид. То 11 январи 2023 дар ин вазифа буд.

Аз 11 январи 2023 — раиси ноҳияи Бобоҷон Ғафуров.

Эзоҳ
----

1. ↑  Тағйироти кадрӣ дар ҳайати роҳбарии мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ дар шаҳри Душанбе
2. ↑  Указы Президента Республики Таджикистан | НИАТ "Ховар" (ru-RU). 4 апрели 2023 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 19 январи 2023.

Пайвандҳо
---------

* Сомонаи Расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
Шаблон:Антропогеокарточки/Общие проверки

**Масҷиди Алишер Навоӣ** — масҷидест, ки дар шаҳри Когон воқеъ дар вилояти Бухорои Узбакистон. Аввалин ва ягона масҷиди дар қисми ғарбии шаҳр сохта шудааст.

Аввалин бинои масҷид солҳои 1989—1991 дар масоҳати 10х10 метр сохта шуда буд. Соли 1992 ба масҷид 600 метри мураббаъ замин ҷудо карда шуд. Соли 1994 корҳои васеъ кардани масҷид оғоз гардида, таҳоратхона ва айвон сохта шуданд. Соли 1999 дар Департаменти давлатии адлия ба қайд гирифта шуд. Дар тӯли солҳо ҳудуди масҷид васеъ шуда, дар соли 2012 ба 733 метри мураббаъ расид. Соли 2016 бинои асосии масҷид пурра аз нав сохта шуд. Дар давоми солҳои 2018—2019 дар масҷид корхои бинокорӣ ба роҳ монда шуд, айвон васеъ карда шуд, таҳоратхона аз нав сохта шуд.

Дар тӯли ин солҳо Роиб Лойиқов (1991—1999), Тӯлқин Сафаров (1999—2017), Афзал Камолов (2017—то ҳоло) имомхатибони масҷид таъин шуданд.

31 октябри соли 2020 бо сабаби вайрон кардани қоидаҳои бехатарӣ ҳангоми кафшеркунӣ сӯхтор ба амал омад, ки дар натиҷа 35 м² боми бинои ёрирасони масҷид ба коми оташ рафт.

Ҳоло дар ҷои бинои куҳнаи маҷид бинои нави замонавӣ сохта мешавад.

Эзоҳ
----

1. ↑  Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtgan diniy tashkilotlar. *Minjust.uz*(пайванди дастнорас — *таърих*). 1 январи 2023 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 1 январи 2023.
2. 1 2 3  „Alisher Navoiy" jomeʼ masjid tarixi. *Naqshband.uz*(пайванди дастнорас — *таърих*) (28.05.2020). 1 январи 2023 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 1 январи 2023.
3. ↑  Buxoro viloyat adliya boshqarmasi tomonidan davlat roʻyxatidan oʻtgan diniy tashkilotlar. *Buxoro.adliya.uz*(пайванди дастнорас — *таърих*) (25.07.2018). 1 январи 2023 санҷида шуд.
4. ↑  Buxoro viloyatining Kogon shahridagi masjidda yongʻin sodir boʻldi. *Daryo.uz*(пайванди дастнорас — *таърих*) (01.11.2020). 1 январи 2023 санҷида шуд.