**Франче́ско Ла́дзаро Гва́рди** (итол. *Francesco Lazzaro Guardi*; 5 октябри 1712, Венез — 1 январи 1793, ҳамон ҷо) — рассом-манзаранигори итолиёӣ, намояндаи мактаби классикии рассомии Венетсия.

Зиндагинома
-----------

Дар назди бародараш Ҷованни Антонио Франческо Гварди ва манзаранигори маъруф А. Каналетто таълим гирифтааст. Дар ибтидои эҷодиёт корҳои рассомони итолиёии асрҳои 16—17-ро озодона нусхабардорӣ мекард, дар тақлиди наққошии устодони венетсиягӣ Ҷ. Теполо, А. Манияско ва М. Риччи дар мавзӯъҳои динӣ ва асотирӣ расмҳо мекашид. Охири солҳои 1760 комилан ба манзаранигорӣ рӯ оварда, аз рӯйи расмҳои А. Каналетто 12 манзара бо тасвирҳои биноҳову майдонҳои Венетсия дар рӯзҳои ҷашнӣ офарид. Солҳои 1780-90 давраи авҷи эҷодиёти Франческо Гварди буд. Вай ҷиҳатҳои асосии ду навъи манзараи дар Венез писандида — ведут (манзараи дақиқи шаҳр) ва «каприччо» (манзараи тахайюлии меъморӣ)-ро бо ҳам омезиш дода, навъи нави манзараро офарид. Франческо Гварди баробари ҳифзи бозтоби дақиқи меъморӣ сохти таркибии асарҳои худро бо ҷиҳатҳои барои каприччои озоду тахайюлӣ бештар хос: ҷузъиёти хурд, тобишҳои муқаррарӣ, раҳгузарҳо, раият, машғулиятҳои рӯзмарра такмил медиҳад. Ӯ ғолибан аз тасвирҳои ҷашнии майдонҳои бузург даст кашида, кулбаҳои хурд, наҳрҳову толобҳоро тасвир мекунад: «Ҳавличаи венетсиягӣ», «Рио деи Мендиканти», «Парвози кураи ҳавоӣ», «Толоби хокистарӣ». Ҷиҳати асосии мусаввараҳои ӯ бетакаллуфии тасвири шаклҳо боқӣ мемонад, онҳоро вай барои бозтоби фазову равшании манзара танҳо ба чанд молиш ва рангҳои заррин нишон медиҳад.

Шеваи наққошии Франческо Гварди дар камоли озодиву нафосат фарқ мекунад. Ӯ мусаввири мумтозе буд. Тасвирҳои Франческо Гварди, ки дорои тарҳҳои сабуку ҳавоӣ ва номуттасиланд, бо дараҷабандиҳои нозуки сояравшан фарқ мекунанд. Эҷодиёти ӯ, ки суннатҳои чандинасраи рассомии Венетсияро ба худ ҷалб кардааст, ба ҷустуҷӯҳои эҷодии манзаранигорони садаи XIX таъсир гузошт, ҳарчанд ки аз ҷониби муосиронаш мавриди арзёбӣ қарор нагирифт. Арзиши воқеии эҷодиёди Франческо Гварди дар охири садаи XIX ва аввали садаи XX кашф карда шуд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Francesco Guardi (нидерл.)
2. 1 2  Энциклопедия Брокгауз (нем.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
3. ↑
4. ↑  *Wurzbach D. C. v.* Guardi, Francesco (нем.) // *Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich*: *enthaltend die Lebensskizzen der denkwürdigen Personen, welche seit 1750 in den österreichischen Kronländern geboren wurden oder darin gelebt und gewirkt haben* — Wien: 1856. — Vol. 6. — S. 7.
5. ↑  *Bibliothèque nationale de France* идентификатор BNF (фр.): платформаи додаҳои боз — 2011.
6. ↑  Gran Enciclopèdia Catalana (кат.) — Grup Enciclopèdia, 1968.
7. ↑

Адабиёт
-------

* Никитюк О. Ф. Гварди. М. 1968;
* Новая российская энциклопедия. Т. IV(2). М. 2008.

Сарчашма
--------

* Гварди Франческо // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* Discogs
* MusicBrainz
* RKDartists

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Биографический Австрийской империи
* Биографический итальянцев
* Большая датская
* Большая каталанская
* Большая норвежская
* Большая российская (старая версия)
* Большая советская (1 изд.)
* Брокгауза и Ефрона
* Кругосвет
* Литовская универсальная
* Музея Прадо
* Хорватская
* Britannica (онлайн)
* Catholic (1997—…)
* Notable Names Database
* Treccani

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNE: XX1111145
* BNF: 11960714q
* GND: 118543091
* ICCU: CFIV026060
* ISNI: 0000 0001 0881 4584
* J9U: 987007507972705171
* LCCN: n50074509
* NKC: ola2002153922
* NLA: 35761870
* NLG: 331790
* NLP: A18043574
* NTA: 069874786
* NUKAT: n2006084354
* LIBRIS: 31fhhldm4jsqcbb
* SUDOC: 027602559
* VcBA: 495/144196
* VIAF: 27073465
* WorldCat VIAF: 27073465
* ULAN: 500017409

 |

 |