recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо номи Абдукарим мебошанд.

**Абдукарим Қосимов** (10 марти 1933, деҳаи Кулангири ноҳияи Хуҷанд, вилояти Ленинобод, ҶШС Тоҷикистон — 19 октябри 1997, Тоҷикистон) — ходими ҳизбӣ ва давлатӣ, муҳандис-обёр. Ирригатори хидматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1984).

Зиндагинома
-----------

Абдукарим Қосимов 10 маоти 1933 дар деҳаи Кулангири ноҳияи Хуҷанд ба дунё омадааст. Соли 1956 Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистонро хатм кардааст.

Фаъолияти корӣ
--------------

Солҳои 1956—1958 усто, прораб, прораби калони СМУ-и № 3 (ш. Ленинобод). 1959—1963 саринжинер, сардори Управленияи сохтмону монтажи № 22 (ш. Уротеппа), 1963—1971 сардори трести «Тоҷикцединсторой», 1971—1972 котиби Комитети партиявии вилояти Ленинобод, 1972—1984 вазири мелиоратсия ва хоҷагии оби ҶШС Тоҷикистон, 1984—1988 котиби партиявии вилояти Қурғонтеппа, 1988—1996 сардори иттиҳодияи сохтмонии «Таджикводстрой»-и Вазорати хоҷагии оби ҶШС Тоҷикистон.

Аз 7.05.1996 —19.10.1997 директори Филиали тоҷикистонии маркази илмӣ-иттилоотиии Комиссияи байналдавлатӣ оид ба рушду устувори Бунёди байналмилалии наҷоти Арал.

### Вакилӣ

Дар съездҳои 16-20-уми ҲК Тоҷикистон узви КМ ҲК Тоҷикистон интихоб шудааст. Депутати Совети Олии ҶШС Тоҷикистон (даъватҳои 8-11).

Мукофоту орденҳо
----------------

Лаурети мукофоти ленинӣ (1972). Бо ду ордени Байрақи Сурхи Меҳнат, ордени «Нишони Фахрӣ», медалҳо ва Грамотаҳои Фахрии Презедиуми Совети Олии ҶШС Тоҷикистон мукофотонида шудааст.

Гиромидошт
----------

Пойгоҳи обкашии ноҳияи Зафаробод ба номи Абдукари Қосимов гузошта шуда, ҳамчунин осорхона-утоқи кории ӯ дар ин мавзеъ ташкил шудааст.

Осор
----

* Касимов А. Хамраев М. *Развитие орошения земель Советского Таджикистана*. — Д.: Ирфон, — 1985.

Эзоҳ
----

Пайвандҳо
---------

* К 80-летию со дня рождения Заслуженного ирригатора Республики Таджикистан, Лауреата ленинской премии по освоению Голодной степи Касимова Абдукарима Касимовича. *www.cawater-info.net*.  Секретариат МКВК (19 марти 2013). 13 марти 2018 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 16 марти 2018.

Сарчашма
--------

* Қосимов Абдукарим // Ховалинг — Ҷӯяк. — Д. : СИЭСТ, 1988. — (Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] /  сармуҳаррир М. Д. Диноршоев ; 1978—1988, ҷ. 8).
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо номи Парвиз  мебошанд.
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо насаби Нематов мебошанд.

**Парвиз Сатторович Нематов** (тав. 3.12.1983 )  ноҳияи Истаравшан, вилояти Суғд) — олим, омӯзгор, номзади илмҳои педагогӣ (2013).

Зиндагинома
-----------

Соли 2007 Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров хатм кардааст. Ихтисос муаллими синфҳои ибтидоӣ.
Солҳои 2007-2009- коромӯз-тадқиқотчии кафедраи педагогика вапсихологияи фаъолияти касбии ДДХ ба номиакадемик Б.Ғафуров.

Солҳои 2009-2013 - унвонҷӯи кафедраи педагогика ва психологияифаъолияти касбии ДДХ ба номи академик Б.Ғафуров.

Солҳои 2007-2009 - муаллими кафедраи педагогика ва психологияифаъолияти касбии ДДХ ба номи академик Б.Ғафуров.

Солҳои 2009-2010 - методисти бахши ғоибонаи Шӯъбаи таълимии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Б.Ғафуровдарноҳияи ҶабборРасулов.

Солҳои 2010-2013 - муовинидиректороид бакорҳои таълиму тарбияи Шӯъбаи таълимии ДДХ ба номи академик Б.Ғафуровдар н.Ҷаббор Расулов.

Солҳои 2013-2014 - иҷрокунандаи мудири шӯъбаи таълимии донишгоҳ дарн.Ҷаббор Расулов.

Соли 2014 то ҳоло - сармуаллими кафедраи педагогика ииҷтимоӣ ва касбии факултети педагогии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.

Аз 11.2017 то ҳол - муовини декан оид ба корҳои таълими шуъбаи ғоибонаи факултети Таҳсилоти ибтидоӣ ва педагогикаи махсус Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.

Эзоҳ
----

1. ↑  ДДХ ба номи академик Бобоҷон Ғафуров. Кафедраи педагогикаи иҷтимоӣ ва касбӣ Нематов Парвиз Сатторович(тоҷ.). *www.hgu.tj*. 16 Январ 2024 санҷида шуд.
**Мустафоқул Муртазоев** (тав. 17.09.1938, Душанбе— 1997, ҳамон ҷо) — мутриб, навозандаи маъруфи тоҷик (Рубоби қашғарӣ). Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1988).

Зиндагинома
-----------

Мустафоқул Муртазоев соли 1950 Омӯзишгоҳи мусиқии шаҳри Душанбе (ҳоло Коллеҷи санъати ш.Душанбе ба номи А.Бобоқулов), хатм намуда, Солҳои 1960-63 дар Консерваторияи давлатии Тошканд таҳсил кардааст. Аз соли 1963 то охири умр навозандаи оркестри созҳои халқии Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати ҶШС Тоҷикистон, кор кардааст. Муртазоев маҳорати хуби навозандагӣ дошта, садои рубобаш софу гуворо буд. Алалхусус дар иҷрои пиесаҳои лирикӣ ҳамто надошт. Репертуари ӯро асарҳои композиторони Ғарб, шӯравии русу тоҷик, инчунин навоҳои классикиву халқии тоҷикӣ бою рангоранг гардониданд. Бештари асарҳои иҷрокардаашро дар фонди радио сабт намудааст. Репертуари Муртазоевро бештар аз 100 навову пиесаҳо ташкил мекунад, ки «Рондо» (З. Шаҳидӣ), «Шарора» (Ш. Сайфиддинов), «Насими кӯҳсор» ва «Фалак» (А. Одинаев), «Рақс» (Я. Сабзанов), «Роки Қашқарча» (такмили Б. Гиенко), «Попурии ӯйғурӣ» (Ф. Василев ва Э. Шукуруллоев), «Экспромт» (А. Арутунян), «Рақсҳо» аз операи «Кёроғлӣ» (Ӯз. Ҳоҷибеков) ва ғ. мисол шуда метавонанд.

Нигаред низ
-----------

* Рубоби қашғарӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Обидпур Ҷ. Луғатномаи тафсирии мусиқӣ / зери назари Б.Қобилова. — Душанбе: Аржанг, 2019. — С. 239. — 480 с. ISBN 978-999-47-43-90-2(тоҷ.)
**Белканто** (ит. bel canto – сурудхонии бисёр нағз) — услуби сурудхонии хушобуранги ҷудогона, ки дар Италия аз а. XVII васеъ паҳн гардид, ба сабаби пайдоиш ва ташаккули жанри опера. Баъди бартарии бисёрасраи сурудҳои хорӣ, ҷой гирифтани шакли яковозаи мусиқии вокалӣ (ария, ариозо ва ғайра), ки ба овозхони яккахон барои нишон додани қадру қимати овози фардияш имкониятҳои васеъ пеш меоварад. Барои услуби Белканто пайвастагии оҳангнокӣ, талаффузи буррои матн, афзунии мумтозӣ, таъсирбахшӣ, нафосат ва зебоии садобарорӣ хос аст. Дар рафти таърих сабки Белканто ба баъзе дигаргунӣ дучор шуд. Вале дар марҳалаҳои гуногун ташаккули операҳои итолёвӣ (аз А. Скарлаттӣ то Д. Пучини) вай хусусияти аслии худро нигоҳ дошт ва ба шакл гирифтани мактаби вокалии бисёр халқҳо таъсири мусбӣ расонд.

Нигаред
-------

* Карузо Энрико
* Овози сурудхонӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Обидпур Ҷ. Луғатномаи тафсирии мусиқӣ / зери назари Б.Қобилова. – Душанбе: Аржанг, 2019. – С. 64. – 480 с. ISBN 978-999-47-43-90-2 (тоҷ.)
**Ариэл** (англ. Ariel) — яке аз равшантарин радифони калони Уран. А. 40 фоизи равшании афтандаро инъикос мекунад. А.-ро У. Пуассел кашф карда (1851) номашро Ҷ. Гершел пешниҳод кардааст. Тахмин меравад, ки А. аз 50 фоиз яхи обӣ, 30 фоиз ҷинсҳои сангӣ ва 20 фоиз яхи метан иборат аст. Сатҳи А.-ро тангноҳо ва водиҳо убур мекунанд. Дар А. минтақаҳои калон бо миқдори ками танӯраҳо мавҷуданд. Ин аз фаъолнокии геологии А. шаҳодат медиҳад. Сатҳи А. дар бисёр ҷойҳо бо таҳшинҳои маводи сафед (шояд қирави обӣ бошад) пӯшида шудаанд. Баландии девораҳои водиҳои рифтӣ то 10 км-ро ташкил медиҳад. Баъзе минтақаҳои он ҳамворанд ва гӯё бо лойи моеъ пӯшида шуда бошанд, ки ин далолати мавҷуд будани селаҳои моеъ дар гузаштаи наздики геологӣ мебошад. Манбаи энергияи фаъолнокии А. номаълум аст, зеро таъсироти мадду ҷазрии он ба дигар ҷирмҳои осмонӣ зоҳир нагардидааст. Ҳамчун дигар радифони нисбатан калони Уран фақат як тарафи А. ҳамеша ба сайёра нигаронда шудааст. Мутаассифона, танҳо рӯяи бо Офтоб равшаншудаи А. тадқиқ карда шудааст.
**Закавказия**  (арманӣ. *Անդրկովկաս*, озарбойҷонӣ: Cənubi Qafqaz, гурҷӣ: სამხრეთი კავკასია ё **Қафқози Ҷанубӣ, Транскавказия, Трансқафқоз**) — минтақаи геополитикии воқеъ дар сарҳади Аврупои Шарқӣ ва Осиёи Ғарбӣ, ки ҷануби қаторкӯҳи Асосӣ, ё Обтақсимкунандаи Қафқози Бузург ҷойгир аст.

Закавказия қисми зиёди нишебии ҷанубии Кавкази Бузург, пастии Колхиз ва нишебии Кура, Кавкази Хурд, қисми шимолу шарқии баландкӯҳи Арманистонро , кӯҳҳои Талишро бо пастиҳои Ланкарон дар бар мегирад. Кишварҳои дар дохили Закавказйе ҷойгирёфта: Арманистон, Озарбойҷон ва Гурҷистон. Дар ҳаминминтақа кишварҳои нима-эътирофшуда низ ҷойгиранд: Ҷумҳурии Абхозистон ва Осетияи Ҷанубӣ, ки истиқлолашоназ ҷониби Русия ва як қатор кишварҳои дигар эътироф гардидааст, инчунин Ҷумҳурии Қарабоғи Кӯҳии эътирофнаёфта. Закавказия дар шимол бо Федератсияи Россия, дар ҷануб бо Туркия ва Эрон, дар ғарб бо Баҳри Сиёҳ, дар шарқ бо Баҳри Каспий ҳамсарҳад аст. Масоҳати Закавказия 190 ҳазор метри мураббаъро ташкил медиҳад. 

 Закавказия: Озарбойҷон, Арманистон, Гурҷистон, қисман Абхазистон ва Осетияи Ҷанубӣ ва Ҷумҳурии эътирофнашудаи Қарабоғи Кӯҳӣ.

Эзоҳ
----

1. ↑  Закавказье // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907.
2. ↑  **Transcaucasia**, Russian Zakavkazye Britannica
3. ↑  *Аллен У. Муратов П.* Битвы за Кавказ. История войн на турецко-кавказском фронте. 1828—1921 / Пер. с англ. Шаблон:Ы. — М.: Центрполиграф, 2016. — С. 7-12. — 606 с. — ISBN 978-5-9524-5203-9.
4. ↑  Кавказ
**Шайх Яъқуби Сарфии Кашмирӣ** (1521, Сринагари Кашмир — 1594) — шоири форсизабони Ҳиндустон.

Зиндагинома
-----------

Дар назди падараш Шайх Ҳасани Осимӣ да уламои машҳури давр таҳсил кардааст. Баъд ба мамлакатҳои зиёд мусофират намуда, бо бузургони илму адаб, пешвоёни дину тариқат вохӯрдааст. Ӯро яке аз уламои машҳури замони худ, халифаи Шайх Ҳусайни Хоразмӣ (вафоташ 1549) медонанд. Бино ба маълумоти маъхазҳо Сарфии Кашмирӣ аз синии 7-солагӣ шеър гуфтааст ва падараш дар ин кор мададгори ӯ будааст. Сарфии Кашмирӣ асарҳои зиёди бадеӣ ва илмию динӣ дорад, ки чанде аз онҳо то ба мо расидаанд. «Хамса» («Панҷ ганҷ»)-и Сарфии Кашмирӣ аз маснавиҳои «Маслак-ул-ахёр» (дар ҷавоби «Махзан-ул-асрор»-и Низомӣ), «Вомиқу Азро», «Лайливу Маҷнун», «Мағози-ун-набӣ» ва «Мақомоти пир» иборат аст. Асарҳои дигари Сарфии Кашмирӣ девони ғазалиёт ва қасоид, маҷмӯаи рубоиёт, рисолаҳо ва муаммиёт, асарҳои ирфонии «Маносики ҳаҷ» шарҳҳо, ҳошияҳо, тафсири Қуръон (нотамом) ва ғайра мебошанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Сарфии Кашмирӣ / С. Асадуллоев // Плешко — Сақил. — Д. : СИЭСТ, 1986. — (Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] /  сармуҳаррир М. Д. Диноршоев ; 1978—1988, ҷ. 6).
**Назирии Нишопурӣ** (Мирзо Муҳаммад Ҳусени Нишопурӣ) — яке аз шоирони баландовозаи форс-тоҷик.

Зиндагинома
-----------

Мирзо Муҳаммад Ҳусени Нишопурӣ аз шоирони баландовозаи садаи даҳум ва аввали садаи ёздаҳум ҳиҷрӣ ба шумор меравад. Ҳарчанд ки ба тиҷорат машғул буд, аз айёми ҷавонӣ ба омӯзиши илму адаб пардохта, дар диёри хеш шоири тавоно гардид. Ба расми тиҷорат аз Хуросон ба Ироқу Озарбойҷон меравад. Кори Назир дар ин сафарҳо ба ҷуз бозаргонӣ муошират бо шоирон, сайқал додани маҳорати шеъргӯӣ ва иштирок дар маҳфилҳои адабӣ буд. Баъдан озими Ҳинд гардида, дар шаҳри Агра ба хидмати ҳокими он ҷо Абдураҳим мушарраф мешавад ва аввалин қасидаи мадҳиявиашро дар ситоиши ӯ сурудааст. Таърихи сафари Назирӣ ба Ҳинд байни солҳои 992-993-и ҳиҷрӣ рост меояд. Чанд муддат дар дарбори шоҳ Акбар ва писари ӯ адои вазифа намуда, онҳоро мадҳ намудааст.
Чанде хидмати дарборро тарк намуда, ба зиёрати каъба меравад ва баъди бозгашт дар Акбарободи Гуҷарот сокин гардида, ба тиҷорат машғул мешавад. Дар дарбори Нуриддин Ҷаҳонгир (1014—1037) низ хидмат намудааст. Поёни умри шоир дар Акбаробод сипарӣ шудааст. Таърихи вафоти ӯро ба солҳои 1021, 1022, 1023 медонанд. Моддаи таърихҳое, ки дар соли вафоти ӯ сурудаанд монанди «зиндаёд ҳисонулҷам», соли 1021-ро собит мекунад.
Озар дар «Оташкада» Назириро «алхақ шоири беназир» ва Амин Аҳмади Розӣ «аз беназирони замон» васф намудаанд.

Мероси адабӣ
------------

Назирии Нишопурӣ девони ашъорашро худ соли 1020, яъне як сол пеш аз вафоташ танзим намуда, ба китобхонаи Хонхонон тақдим карда буд. Девони шоир шомили қасида, таркиббанд, ғазал, қитъа ва рубоист. Қасида ва таркиббандҳояш маъмулан дар ситоиши Худованд, наъти паямбар, мадҳи Хонхонон, шоҳ Акбару Ҷаҳонгир ва шоҳзодагони дигар аст. Дар маҷмӯъ девони Назирӣ аз 10 ҳазор байт иборат аст, ки 5 ҳазор байти онро ғазал ташкил медиҳад.

Намунаи ашъор
-------------

Мо ҳоли хеш бесару бепо навиштаем,
Рӯзи фироқро шаби ялдо навиштаем.
Қосид баҳуш бош, ки дар як ҷавоб,
Арзи ҳазор гуна таманно навиштаем.
Ширинтар аз ҳикояти мо нест қиссае,
Таърихи рӯзгор саропо навиштаем.
Рӯи накӯ муолиҷаи умри кӯтаҳ аст,
Ин нусха аз илоҷи Масеҳо навиштаем.
Таҳқиқи ҳоли мо зи нигаҳ метавон намуд,
Ҳарфе зи ҳоли хеш басе мо навиштаем.
Бар мо мусаллам аст, ки маншури ростӣ,
Бас вожгунтар аз хати тарсо навиштаем.
Мо аз хати пиёлаву маъшуқ нагзарем,
Дарси салоҳ то ба ҳамин ҷо навиштаем.
Ҳар ҷодуе, ки килки Назирӣ намудааст,
Худ кардаем ботилу худ вонавиштаем.
Дар ҳаҷри ту марг ҳамнишинам бодо,
Манзури ду дида остинам бодо.
Гар бе ту ба коми дил барорам нафасе,
Ё раб, нафаси бозпасинам бодо.

Сарчашма
--------

• Амин Аҳмади Розӣ. Ҳафт иқлим. -Теҳрон. Ҷ. 2, с. 275—282.
• Балёнӣ, Авҳадӣ Тақиуддин Муҳамад ибни Муҳаммад. Арафот-ул- ошиқин ва арасот-ул-орифин. Нусхаи хаттӣ.
• Забеуллоҳ Сафо. Таърихи адабиёт дар Эрон. Ҷ. 5. Бахши 2.-Теҳрон, 1369.
• Лутфалибеки Озар. Оташкада. — Теҳрон. С.711-738
• Назирии Нишопурӣ. Девон. Теҳрон, 1340.
• Ризоқулихони Ҳидоят. Маҷмаъ-ул-фусаҳо. Чопи қадим. Ҷ. 2.
• Тазкираи «Майхона». С. 780—800.
«**Ман 300 сол боз луобҳоро кушта ба дараҷаи баландтарин расидам**» (スライム倒して300年、知らないうちにレベルMAXになってました, *Сурайму таоситэ санбяку нэн, сиранай ути ни рэбэру маккусу ни наттэмасита*?, русӣ: Убивая слизней 300 лет, сама того не заметив, я достигла максимального уровня) — силсилаи ранобэҳои ҷопонӣ, ки онҳоро Кисэтсу Морито навишта, Бэнио онро кашидааст. Аз соли 2016 дар сомонаи нашрияҳои корбарии Shōsetsuka ni Narō мебаромад, аммо дар соли 2017 барои чоп аз тарафи ширкати SB Creative харида шуд. Сужа ба манга аз тарафи Юсукэ Сибо дар сомонаи Gangan Online-и нашриёти Square Enix мутобиқ карда шуд. Аз апрел то июни соли 2021 нахустин намоиши аниме-сериали студияи Revoroot баргузор гашт.

Сужа
----

Азуса Айзава як корманди оддии идора буд, аммо бо сабаби кори аз ҳад зиёд умраш ба охир расид. Вақте ки аз нав таваллуд мешавад, ӯ орзу мекунад, ки ҷовидона ва ҳамеша ҷавон шавад, ки ин вақте иҷро шуд, ки вай дар шакли ҷодугар ба худ дар ҷаҳони дигар омад. Ӯ қасам хӯрд, ки зиндагии навро бидуни ташвиш ва фишори нолозим ба сар мебарад, вай дар хонае дар кӯҳ ҷойгир мешавад ва оҳиста-оҳиста луобҳои дар ин минтақа пайдошударо шикор мекунад ва дар наздиктарин гилдияи моҷароҷӯён мағзи онҳоро ба пул иваз мекунад.
300 соли умри ором гузашт. Аз кунҷкобӣ, Азуса қобилиятҳои худро дар гилдияи моҷароҷӯёни маҳаллӣ дубора арзёбӣ мекунад ва мефаҳмад, ки вай аллакай ба дараҷаи баландтарини 99 расидааст. Ҳамин ки овоза дар бораи ин дар минтақа паҳн шуд, дар остонаи хонаи ӯ меҳмонони зиёде пайдо мешаванд: баъзеҳо мехоҳанд бо ӯ барои унвони пурзуртарин мубориза баранд, дигарон дар паи ҳимоякобӣ меоянд.

Эзоҳ
----



|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Дар шабакаҳои иҷтимоъӣ | 
* Твиттер

 |
| Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* Anime News Network

 |
Paraguayan harp 1**Арфа** () – сози тории қадимии мусиқӣ, ки шакли секунҷа дошта, ба чанги амудӣ монанд аст. 

Аз поён то болои ин соз торҳои ҷӯрашон гуногуни дарозиашон ҳархела гузаронда мешаванд. Арфа яке аз созҳои қадима буда, аввввали садаи 19 такомул ёфтааст. Арфа 46 тор (зеҳ) дошта, қаторовози хроматикиаш (бо бемол) бо ёрии 7 фишанги пой ҳосил карда мешавад. Ҳар фишанг метавонад овозҳои номбаршударо дар ҳама октаваҳо ним парда ё як парда бардорад. Меъёри овози арфа аз Ces то fis 4 (аз до-бемоли контроктава то фа-диези октаваи 4) мерасад. Партияи арфа дар партитураи окестрӣ дар ду нотагоҳ навишта мешавад. Садои арфа маҳину форам буда, дар оркестр ва ансамблҳои мусиқӣ, дар якканавозӣ ва яккахонӣ истифода мешавад. Арфа имконияти зиёди иҷроӣ дорад ва дар он аккорд (якҷоя садодиҳии овозҳо), арпеҷио (пайиҳам садодиҳии овозҳо), глиссандо (лағжиш додани панҷаҳо болои торҳо) ва ғ-ро иҷро кардан мумкин аст. Дар фарҳанги қадимаи халқҳои Осиёи Миёна арфа ҳамчун сози мусиқӣ бо номи чанги амудӣ машҳур буд. Ҳангоми ҳафриёти археологии соли 1938 дар минтақаи Айритом (соҳили Амударё) арақае пайдо карданд, ки дар он сурати навозандае бо арфаи 13-тора акс ёфтааст. 

Номҳои арфанавозони чирадаст М. Гранжани (франсуз), К. Салседо (амрикоӣ) ва мутрибони замони Шӯравӣ К. Эрдели, В. Дулова дар таърихи арфанавозӣ маълуму машҳуранд. 

* Арфнавоз бо арфаи клоссикӣАрфнавоз бо арфаи клоссикӣ
* Арфаи асри XIXАрфаи асри XIX
* Арфаҳои қадима ва клоссикӣАрфаҳои қадима ва клоссикӣ

Нигаред низ
-----------

* Чанг
* Арақаи Айритом

Эзоҳ
----

1. ↑    Обидпур Ҷ. Луғатномаи тафсирии мусиқӣ / зери назари Б.Қобилова. – Душанбе: Аржанг, 2019. – С.38-39. – 480 с. ISBN 978-999-47-43-90-2(тоҷ.)
**Усмоналӣ Юнусалӣ Усмонзода** (Усмонзода Усмоналӣ Юнусалӣ, тав. 13 сентябри соли 1959) — ходими давлатӣ ва сиёсии тоҷик. Муовини Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон. Номзади илмҳои техникӣ, дотсент.

Зиндагинома
-----------

Усмоналӣ Юнусалӣ Усмонзода 13 сентябри соли 1959 таваллуд шудааст. Миллаташ тоҷик, таҳсилот олӣ. Соли 1982 Донишгоҳи техникии Тоҷикистонро бо ихтисоси муҳандис-барқчӣ ва соли 1988 Аспирантураи Донишкадаи энергетикии шаҳри Москваро хатм кардааст. Номзади илмҳои техникӣ мебошад.
Фаъолияти меҳнатиашро моҳи ноябри соли 1982 ба ҳайси муҳандиси кафедраи «Автоматика ва мошинҳои ҳисоббарор»-ии Донишгоҳи техникии Тоҷикистон шурӯъ намуда, баъди хатми Аспирантура, дар давоми солҳои 1989-1996 дар вазифаҳои ассистент, муаллими калон, дотсенти кафедра, муовини декани факултаи энергетикии Донишгоҳи техникии Тоҷикистон кор кардааст.
Солҳои 1997-2001 дар мансаби директори назорати давлатии барқи ноҳияҳои тобеъи ҷумҳурӣ, муовини директори генералии назорати давлатии барқи Ҷумҳурии Тоҷикистон, солҳои 2001-2003 сардори департаменти сиёсати энергетикии Вазорати энергетикаи Ҷумҳурии Тоҷикистон ва аз соли 2003 муовини директори Муассисаи давлатии «Маркази идораи лоиҳаҳои бахши электроэнергетика» фаъолият доштааст.

* Аз соли 2009 то соли 2013 дар мансаби Директори иҷроияи Муассисаи давлатии «Маркази идораи лоиҳаҳои бахши электроэнергетика» кор кардааст.
* 
* Солҳои 2013-2020 дар мансаби Вазири энергетика ва захираҳои оби Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият намудааст.
* 
* Солҳои 2014-2020 Ноиби Президенти Шӯрои электроэнергетикии Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил буд.

Бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 3 ноябри соли 2020 Муовини Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин гардид.

Мукофот ва ҷоизаҳо
------------------

Соли 2012 бо ордени Шараф дараҷаи II ва соли 2016 бо унвони фахрии «Энергетики хизматнишондодаи Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил» сарфароз гардидааст.

Инчунин нигаред
---------------

* Хукумати Точикистон

Эзоҳ
----

1. ↑  [ УСМОНЗОДА Усмонали Юнусали
Муовини Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон](тоҷ.). *www.president.tj* (3 ноябри 2020). 15 Декабри 2023 санҷида шуд.
2. ↑  [ УСМОНЗОДА Усмонали Юнусали
Муовини Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон](тоҷ.). *www.president.tj* (3 ноябри 2020). 15 Декабри 2023 санҷида шуд.
Тарбиятгар ва тарбиягиранда
**Тарбия**, **Фарзандоварӣ ва парвариши фарзанд** (ба форсӣ: فرزندآوری و پرورش فرزند‎) ё парвариши кӯдак (ба форсӣ: پرورش کودک‎) — раванди мақсадноки ба воя расонидани кӯдак аз ҷониби падару модар (шахсони онҳоро ивазкунанда), муассисаи таълимӣ, ҷамъият ва ба зиндагии мустақилона омода намудани ӯ.

Нигаред низ
-----------

* Омӯзгор
* Мактаб
* Муассисаи таълимӣ

Манобеъ
-------

1. ↑  Аз Википедиаи порсӣ مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «فرزندآوری و پرورش فرزند». ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد. ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد، ۳ فوریه. ۲۰۱۴. وب. ۶ مه. ۲۰۱۴.
2. ↑  ҚОНУНИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН ДАР БОРАИ МАОРИФ БОБИ 1. МУҚАРРАРОТИ УМУМӣ omuzgor.tj(пайванди дастнорас)
**Бобоҷони Ҳиротӣ ибни Абдулваҳҳобхоҷа** (форсӣ: باباجان هراتی‎, с. тав. ва ваф. номаълум) — шоири тоҷик (а. 16). Ба забони туркӣ низ шеър мегуфтааст.

Мувофиқи маълумоти «Музаккиру-л-аҳбоб»-и Хоҷа Ҳасани Нисории Бухороӣ ӯ яке аз ашхоси муътабари Балх буда, аз илму фазоили мутадовила огоҳии комил доштааст. Дар татаббуи «Махзану-л-асрор»-и Низомии Ганҷавӣ маснавие бо номи «Мақсаду-л-атвор» навишта буд. Қасида, ғазал, рубоӣ низ гуфтааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* نثارئ بخارای. مذکر الاحباب. حیدرآباد، ۱۳۸۹ هـ. ق

Сарчашма
--------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Ёдгор Ҳофизович Исмоилов**  (тав. 17.11.1966, д. Рарзи н. Айнӣ) — таърихнигор, номзади илмҳои таърих (2019). Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон.

Зиндагинома
-----------

Ёдгор Исмоилов хатмкардаи факултети таърихи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ (1992). Фаъолиятро ба ҳайси омӯзгори фанни таърих ва ҳуқуқи омӯзишгоҳи № 58 -и шаҳри Душанбе (1992—1994), ассистенти кафедраи таърихи Ватан: давраи қадим, асрҳои миёна ва методикаи таълими таърих ва ҷомеашиносии ДДОТ ба номи Садриддин Айнӣ (солҳои 1994 −1999), муаллими калони кафедраи ҳуқуқи ДДОТ ба номи Садриддин Айнӣ (солҳои 1999—2014), муаллими калони кафедраи методикаи таълими таърих ва ҳуқуки донишгоҳи мазкур (солҳои 2014—2017) идома додааст. Аз соли 2017 инҳониб дар Шуъбаи идоракунии сифати таҳсилот ва назорати электронӣ ба ҳайси сармутахасис таҳлилгар фаъолият дорад. Дар мавзуи «Фаъолияти илмӣ-таҳқиқотии АИ ИҶШС дар Тоҷикистон (солҳои 1924—1941» рисолаи номзадӣ ҳимоя намудааст. Барои хидматҳои шоён дар сафи қувваҳои мусаллаҳ ва тайёр намудани мутахасисон дар соҳаи омӯзгорӣ бо медали ҷашни бахшида ба 70-солагии Қувваҳои мусаллаҳи Иттиҳоди Шӯравӣ, медали «Сипоснома аз номи халқи афғон», нишони «Ҷанговар — интернасионалист», Ифтихорномаи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон, Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон мукофотонида шудааст.

Осор
----

* Саҳми академик Аҳрор Мухторов дар ташаккул ва инкишофи катибашиносӣ дар Тоҷикистон. Д. 2014. (монография)
* Катибаҳо гувоҳномаи таърих. Д. 2018. (монография)

Пайвандҳо
---------

* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
Шаблон:Климатограмма**Иқлими қораӣ** — иқлими қораӣ иқлиме аст, ки вижагии он тағйироти муҳимми солона дар дамо (ҳарорат) ба хотири дӯр будан аз дарё ё уқёнус аст.

Тавсиф
------

 Дашт дар Казокистон
Дар ин иқлим дамои замистон он қадр поин ҳаст, ки бориш барфи солиёна дошта бошад ва дамои тобистон низ мулоиму дорои борандагӣ аст. Истисное низ вуҷуд дорад, ки аз ҷумла метавон ба навоҳии соҳили шимоли шарқии Амрикои Шимолӣ дар Канада ишора кард. Иқлими савоҳили шарқи Канада иқлими қораии мартуб ном дорад, вале иқлими қораии хушк низ вуҷуд дорад. Манотиқи бо иқлими қораӣ дар бахшҳое аз қораҳои Нимкураи Шимолӣ (ба вижа, Амрикои Шимолӣ ва Осиё) вуҷуд дорад. Дар иртифоъоти боло низ ин иқлим дар дигар нуқоти ҷаҳон ба чашм мехӯрад.

Адабиёт
-------

* Климат // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
**Леброн Рамон Ҷеймс** (англ. LeBron Raymone James  ; зод. 30 декабр 1984, Akron[d], Summit County[d], Оҳайо, Иёлоти Муттаҳидаи Амрико )  - баскетболбози амрикоӣ, ки мавқеъҳои ҳамлагари хурд , форвард ва посбонро бозӣ мекунад. Вай дар дастаи NBA Los Angeles Lakers бозӣ мекунад. Коршиносон ӯро яке аз беҳтарин баскетболбози таърих мешуморанд ва як қатор коршиносон Ҷеймсро дар ҷои аввал гузоштаанд. Яке аз варзишгарони баландтарин дар ҷаҳон барои аксари карераи худ (аз ҷумла музди меҳнат ва шартномаҳои таблиғотӣ мебошад.)   .

Чемпиони чоркаратаи NBA, чаҳоркаратаи пурарзиштарин бозингари финали NBA, чаҳор карат бозингари аз ҳама арзишманди NBA, MVP мавсими муқаррарии 2007-08 ва навгонии соли 2003-04.

Вай 13 маротиба ба тими якуми ситораҳои НБА, ду маротиба ба тими дуюм, як маротиба ба дастаи сеюм, панҷ маротиба ба тими умумиҳимоятӣ ном бурда шуд ва 16 маротиба дар бозии ситораҳои ҳама ситораҳо ширкат варзид. се маротиба ҳамчун бозингари аз ҳама арзишманд эътироф шудааст.

1. ↑  Internet Movie Database (ингл.) — 1990.
2. ↑
3. ↑  *Augustyn A.* Encyclopædia Britannica (ингл.)
4. ↑  LeBron James biography.  biography.com. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 11 май 2013.
5. ↑  Forbes назвал 50 самых высокооплачиваемых спортсменов мира(пайванди дастнорас — *таърих*).  Форбс (4 июни 2021). 10 феврали 2023 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 10 феврали 2023.
6. ↑  *Kurt Badenhausen.* The NBA’s Highest-Paid Players 2019: LeBron James Leads With $89 Million(англ.)(пайванди дастнорас — *таърих*).  Forbes. 14 феврали 2019 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 17 феврали 2020.
**Абдусаттор Ёқубович Қобилов** - (1915 - 06.08.1973, Хуҷанд), муаррих, номзади илмҳои таърих (1953), дотсент (1955). Иштирокчии ҶБВ, капитани гвардия.ДДОЛ ба номи С.М.Киров (1941) ва Академияи илмҳои ҷамъиятшиносии назди КМ ҲКИШ-ро хатм кардааст (1953). Донишҷӯи факултаи аграрии Донишкадаи кишоварзии Ленинобод (1936). Дар маъракаи маҳви бесаводӣ дар Тоҷикистони ҷанубӣ иштирок намудааст. Дар вазифаи сардори хадамоти кимиёвии қисми ҳарбӣ ва сардори сиёсии баталён дар муҳорибаҳои назди Ленинград, соҳили Балтика, муҳосираи Кениксберг ва Пиллау иштирок кардааст. Ассистент, муаллими кафедраи марксизм-ленинизми ДДОЛ (1946-1948), мудири шуъбаи таблиғот ва ташвиқоти кумитаи шаҳрии ҲК Тоҷикистон (1948-1950), аспиранти Академияи улуми ҷамъиятшиносии назди КМ ҲКИШ (1950-53), ноибректори қисми таълим ва сипас қисми илмии ДДОЛ ба номи С.М.Киров -(1953-1955), мудири кафедраи асосҳои марксизм-ленинизм (1955-1963), дотсенти кафедраи таърихи ҲКИШ (1963-1973), ректори ДДОЛ ба номи С.М.Киров (1970-1973). Муаллифи бештар аз 30 асари илмӣ оид ба таърихи ҲК Тоҷикистон ва таърихи ҲКИШ.

Эзоҳ
----

1. ↑

Адабиёт
-------

А.Бобокалонов, Ҳ.Холҷӯраев, Ш.Шарипов. Роҳи пуршараф: Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров 80 сол. – Хуҷанд: Нури маърифат, 2012. – 500 с.
**Гули говак**, **гӯсолачашмак**, **осмонгулак**, **талхагулак** (лот. Centauréa cyánus) — гуная аз рустаниҳои яксола.

Тавсифоти гиёҳшинохтӣ
---------------------

Пояаш рости сершох, қиррадор, то 130 см қад мекашад. Баргаш нештаршакли яклухт. Хӯшагулаш (қутраш 3 см) сабадак, яктоӣ дар нӯги появу шохаҳо ҷойгир аст. Гулҳои канории хӯшагул асосан кабуд, гулҳои мобайнӣ бунафш мебошанд. Тухмаш (дарозиаш 2,4-4,5 мм) байзашакл, хокистарранги ҷилодор. Дар доманаи беша, марғзор, чун алафи бегона дар киштзори гандум, ҷав, юнучқа, боғу полиз мерӯяд. Моҳҳои май — август гул мекунад. Дар таркиби гули говак гликозид, равғани эфир, сапонин, намакҳои минералӣ ва ғ. мавҷуданд. Гули говак рустании доруист. Дар баъзе ноҳияҳои вилояти Суғд онро кишт мекунанд. Дар тиб гулбарги хушконидаи гули говак, ки бебӯю талхмаза аст, истифода мешавад. Аз 100 кг гули тару тоза тақр. 23 кг гулбарги хушк гирифтан мумкин аст.

Корбурди пизишкӣ
----------------

Табибони мардумӣ бо ҷӯшоби гули гули говак бемориҳои табларза, зардпарвин, дарди санги гурда, ташаннуҷи мушакҳо, гулӯзиндонак, сурфа, заъфи узвҳои ҳозима ва амрози чашм (шабкурӣ, илтиҳоби луобпардаи чашм)-ро муолиҷа мекунанд. Нақуи гули он давои пешобу зардарон, тақвиятбахши кори узвҳои ҳозима аст. Бо ин мақсад 2 чумча гули рустаниро дар 200 мл оби ҷӯш чой карда, нӯшидан лозим аст. Гули говак дар тибби илмӣ чун давои сабуки пешоброн ва талхарон истифода мегардад. Як чумча гули онро дар як истакон об чой карда, рӯзе 3 бор якчумчагӣ меошоманд. Гули говак рустании асаловар аст. Асали он зарди сабзранг буда, бӯи бодом мекунад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — 660 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.

* Ходжиматов М. Дикорастущие лекарственные растения Таджикистана. Д. 1989;
* Губанов И. А. Иллюстрированный определитель растений Средней России. Т. 3. М. 2004;
* Новейшая энциклопедия лекарственных растений. М. 2011. М. Ҳоҷиматов.
**Алии Тирмизӣ**, **Ҳаким Тирмизӣ** (ар. الحكيم الترمذي‎; Шаблони холии {{ВД-Дебоча}} ) — шоир, фақеҳ, муҳаддис ва орифи хуросонӣ, яке аз нависандагони бузурги мутақаддими тасаввуф.

Зиндагинома
-----------

Фаридуддини Аттор дар «Тазкират-ул-авлиё» Алии Тирмизиро чун шахси донишманду хушфазилат ва «дар фунуну улум комил» тавсиф намудааст. Ба шарофати фазлу дониш унвони «Ҳакимулавлиё» гирифта буд. Алии Тирмизӣ ба сабки рубоиёти халқӣ рубоиҳо эҷод кардааст. Азбаски рубоиёти аксар шоирони мутасаввиф ба ҳамин сабк аст, рубоиёти Алии Тирмизӣ ҳам бо ашъори шоирони дигар омехта шудаанд ва аз онҳо рубоиёти ба ӯ тааллуқдоштаро ҷудо кардан душвор аст. Ба қалами Алии Тирмизӣ инчунин рисолаҳои динию ирфонӣ тааллуқ доранд. Рисолаҳои мазкур шомили пораҳоеанд, ки ақидаҳову андешаҳои пандуахлоқӣ, андарзиву ҳакимонаро дар бар мегиранд. Дар шаҳри Тирмизи Ҷумҳурии ӯзбекистон мақбараи Алии Тирмизӣ барҷост, ки чун ёдгории таърихӣ дар муҳофизати давлат аст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Алии Тирмизӣ // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2023, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Носируддин Абдуллоҳ ибни Умар ибни Муҳаммади Шерозӣ ал-Байзовӣ** (ар. عبد الله بن عمر البيضاوي‎; ? — 1286) — муфассир, фақеҳ, донандаи илми калом ва таърихнигори мусулмон.

Зиндагионма
-----------

Ашрофзода, зодаи шаҳри Байзо. Аз сабаби солҳои бисёре дар Шероз иқомат доштанаш ба ӯ тахаллуси «Шерозӣ» додаанд. Куняҳои Абулхайру Абусаидро мансубаш донистаанд. Ба гуфтаи худаш, аввалин устоди ӯ, алалхусус, дар соҳаи илми фиқҳ, падараш будааст («ал-Ғояту-л-қусво»). Аз устодони бисёр, аз ҷумла Умар ибни Закии Бушконӣ, Насируддини Тусӣ илм омӯхтааст. Дар ҳалқаи шогирдони Байзовӣ номи касоне чун Камолуддин Умар ибни Илёси Мароғӣ, Абдурраҳмон ибни Аҳмади Исфаҳонӣ омадааст, ки аз осори ӯ ёд овардаанд. 

Ҳаёти Байзовӣ дар замони нооромӣ ва интиқоли қудрати Атобакон ба Элхониёни муғул сипарӣ гаштааст. Бахше аз ҳаёташро дар Табрез гузаронида, дар ҳамон ҷо аз ҳаёт даргузаштааст.

Осор
----

Осори бисёре дар фиқҳу усули улуми қуръонӣ, калом, ахлоқ, нуҷум, таърих ва адаб эҷод кардааст, ки бархе аз онҳо дастрас нагардидаанд. 

Асарҳои машҳури Байзовӣ, ки то замони мо расидаанд, «Анвору-т-танзил ва асрору-т-таъвил», «Лубобу-л-албоб» (китоб доир ба наҳв), «Минҳоҷу-л-вусул ила илми-л-усул» ва «Низому-т-таворих» (китоби таърихӣ) мебошанд. Китоби «Низому-т-таворих» ба забони форсӣ таълиф шуда, таърихи ҷаҳонро аз зуҳури Одам (ъ) то солҳои зиндагии муаллиф дар бар мегирад, ки барои муҳаққиқони илми таърих хеле арзишманд аст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Байзовӣ / Б. Раҳматов // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Имруз****Ҷумъа**
Шаблон:سخ................Шаблон:سخ
24 Қавс

1402 خورشیدی

---

 ۱۱ تیره ما ۱۵۳۵ Табарй

---

15 декабр
2023 میلادی

---

2 Jumada al-thani
1445 قمری

1445 Моҳӣ

Гоҳшумории **Табарӣ/Тапурӣ** (Мозандаронӣ) як навъ солшумории аст, ки дар он сол ба 365 рӯз баробар буда, дувоздаҳ моҳи 30-рӯзаро дар бар мегирад. 

Оғози соли Табарӣ а 133 соли пеш аз ҳиҷрӣ ба замони подшоҳии Сосонии Қобод ва ба ҳокими Табаристон расидани писараш Киос рост меояд.

Таърих ва мушаххасот
--------------------

зи дувоздаҳ моҳи сӣ рӯз ба сесаду шаст рӯз баробар мешавад, панҷ рӯзи зиёдатӣ ҳисоб карда намешавад. Панҷ рӯзи изофаи ҳар сол **Питек** номида мешавад ва ба охири сол илова карда мешавад. Сокинон кушиш мекунанд, ки ин панч рузро дар огуши табиат дам гиранд. Рӯзи шашуми изофаи солҳои кабиса **Шишeк** номида мешавад. 

Соли Табарӣ аз Фардинаи мо ( август ) оғоз шуда, бо Наврӯзи мо ( июль ) ба охир мерасад.

он чи ки имрӯз маълум аст, тибқи ҳисобҳои Насруллоҳи Ҳуманд, ибтидои он бостонӣ буда, ба 2 августи 133 соли пеш аз ҳиҷрӣ баробар аст, ки бо салтанати Сосонии Қобод ва ҳукмронии писараш Киос ба унвони Табаристон рост меояд. 

 
Номҳои бобҳои Табарӣ ва муодили English онҳо:

пайдоиш
-------

Моххо ва солхои Табарй
----------------------

| Моҳҳои табар |
| --- |
| 1 - Фардина Ма (Сио Ма) |
| 2- Кречаи мо |
| 3- ҳара Ма (Хара Ма) |
| 4 т |
| 5- Малара Ма (Мардал Ма) |
| 6 — Шарвинаи мо |
| 7- мера мa |
| 8- Oнa мa |
| "Шишек"</br> "Питек" |
| 9- Аркa мa |
| 10 - дe мa |
| 11- Ваҳамaнa мa |
| 12- Наврӯзи мо (Иди мо) |

Фаслхои Табарй
--------------

| Не | English | Забони табарӣ (Мозандаронӣ) | Талаффуз бо забони табарӣ (забони мозандаронӣ) бо овоз |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Spring | Wehär | Вехар |
| 2 | Summer | Tawessen | тавессун |
| 3 | Fall | Paiyiz/Paiyij |  |
| 4 | Winter | Zimessun | Земессун |

Иқтибосҳо
---------

* Вуруд «кожур iii. Тақвим» дар Энсиклопедияи Эроника.
* Хронологияи маҳаллии Мозандарон Тебиан

Пайванди беруна
---------------

1. 1 2  سالنامه کشور ایران. محمدرضا میرزا زمانی. ۱۳۲۹ خورشیدی
2. ↑  سیمای میراث فرهنگی مازندران.
**Комрон Адунабиевич Қуратов** - Қудратзода Комрон Абдунабӣ - (тав. 23.10.1987, д. Некнот, ноҳияи Панҷакент) — муҳаққиқ, номзади илмҳои таърих (07.00.03 - таърихи умумӣ), (2015), дотсент.

Зиндагинома
-----------

Комрон Қуратов хатмкардаи факултети таърихи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон (2010), шуъбаи аспирантураи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ва шуъбаи аспирантураи Донишгоҳи давлатии Новосибирск (2014), солҳои 2015-2019 ассистент ва муаллими калони кафедраи таърихи нав ва навини кишварҳои хориҷии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон фаъолият намуда, аз соли 2019 дар Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ аввал ба сифати котиби Шурои олимон ва баъдан ба сифати муовини сардори Раёсати илм ва инноватсия ифои вазифа дорад. 

Рисолаи номзадиро дар мавзуи "Таъсири буҳрони Афғонистон ба амнияти миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон» дифоъ намудааст (2015). Номбурда муаллифи 3 монография, 40 мақолаи илмӣ ва 4 дастури таълимиву методӣ мебошад.

Осор
----

* Влияние афганского конфликта на национальную безопасность Республики Таджикистан (1991-2014 гг.). Д. 2017;
* Новая история стран Азии и Африки // Учебнометодический комплекс. - Д. 2018;
* Таърихи Афғонистон // Барномаи таълимӣ-методӣ. Д. 2019;
* Ҷорҷ Вашингтон (ҳаёт, фаъолияти низомӣ, ҷамъиятӣ ва сиёсӣ) // Очерки таърихӣ-биографӣ. - Д. 2020;
* Осиёи Ҷанубу Шарқӣ; шинохти вазъи динӣ ва мазҳабӣ. Д. 2021.

Пайвандҳо
---------

Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ

Эзоҳ
----
Минтақаҳои дорои иқлими хушк
**Иқлими хушк** ё **иқлими биёбонӣ** (аз лот. aridus «хушк») — навъе аз иқлим бо мизони борандагии ночиз аст, ки ҳеч навъ пӯшиши гиёҳӣ дар он давом намеоварад, магар дар беҳтарин ҳолат хору хошоки пароканда. Иқлими хушк бо ҳарорати баланди ҳаво, ки тағйироти зиёди ҳаррӯза ва боришоти камро мушоҳида мекунад (тақрибан 100—200) мм/сол) ё тамоман набудани онхо хос аст .

Тасниф
------

Одатан ду ё се зергурӯҳҳои иқлими хушк мавҷуданд: иқлими биёбонҳои гарм (*BWh*), иқлими биёбонҳои сард (*BWk*) ва баъзан иқлимҳои биёбонии муътадил (*BWh/BWn*). Барои фарқ кардани иқлими биёбонҳои гарм ва сард одатан се изотерма истифода мешавад: ҳарорати миёнаи солонаи ҳаво 18 °C, ҳарорати миёнаи моҳи хунуктарин ба 0 °C ё −3 °C баробар аст. Агар дамо аз меъёрњои муқарраршуда паст бошад, он гоҳ иқлим ба иқлими сарди биёбонӣ («BWk»), агар ҳарорат аз меъёрҳои муқарраршуда болотар бошад, пас иклими биёбонии гарм (BWh) тасниф карда мешавад .

 Минтақаҳои дорои иқлими хушки гарм

Ҳамчунин нигаред
----------------

* Гоби
* Помир
* Иқлими намнок

Эзоҳ
----

1. ↑  *Peel, M. C.; B. L. Finlayson and T. A. McMahon* Updated world map of the Köppen-Geiger climate classiﬁcation(англ.) // Hydrology and Earth System Sciences(англ.)тҷк. : journal. — 2007. — Vol. 11. — P. 1633—1644. — doi:10.5194/hess-11-1633-2007. — Bibcode: 2007HESS...11.1633P. Архивировано из первоисточника 29 феврали 2012.

Адабиёт
-------

* *Чичагов В. П.* Аридные равнины северо-запада Африки: особенности структуры, скульптуры, истории формирования. — М.: Институт географии РАН, Геоморфологическая комиссия, 2008. — 176 с. — ISBN 5-201-14903-0.
* *Чичагов В. П.* История сезонно-засушливых равнин тропиков Юго-Восточной Азии. — М.: Институт географии РАН, 2009. — 152 с.
* Аридный климат // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.
* Аридный климат // Ангола — Барзас. — М. : Советская энциклопедия, 1970. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров ; 1969—1978, т. 2).
Генерал-лейтенант **Эмомалӣ Абдурраҳим Собирзода** (20 июли 1972) — арбоби низомии тоҷик, Сардори Ситоди генералии Қувваҳои Мусаллаҳ — муовини якуми вазири мудофиа.

Зиндагинома
-----------

 Собирзода дар мулоқоти дуҷониба бо Анатолий Антонов .
Собирзода 20 июли соли 1972 дар шаҳри Ваҳдат дар оилаи коргар ба дунё омадааст. Фаъолияти низомии худро соли 1992 оғоз карда, фавран дар қисмҳои низомӣ солҳои ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон хидмат кардааст. Моҳи феврали соли 2010 ба вазифаи фармондеҳи нерӯҳои хушкигарди Тоҷикистон таъин шуд. Вай то 24 ноябри соли 2015 дар ин мақом 5 сол кор кард, ки бо фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон , Собирзода ба ҷои генерал-майор Зариф Бобокалонов Сардори Ситоди генералии Қувваҳои Мусаллаҳ — муовини якуми вазири мудофиа таъин гардид.

Ҳамчунин нигаред
----------------

* Сардори ситоди генералй
* Вазорати мудофиа (Тоҷикистон)
* Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон
* Шерали Мирзо
* Шералӣ Хайруллоев

Эзоҳ
----

1. ↑  Параметрро муайян кардан зарур аст **title=** дар шаблони {{cite web}}. Параметрро муайян кардан зарур аст **url=** дар шаблони {{cite web}}.. 22 сентябри 2018 санҷида шуд.
Дарёи Вахш
Обанбори Норак
 **Обанбори Норак** - дар дарёи Вахш, назди шаҳри Норак, вилояти Хатлон ҷойгир аст.
Обанбори Норак барои таъмини Нерӯгоҳи барқии обии Норак бо об сохта шудааст.

* Обанбори Норак чунин параметрҳо(сатҳу ҳаҷм)ро дорост:
* масоҳати обанбор – 98 км²;
* дарозии обанбор дар сурати сатҳи максималӣ – 70 км;
* 
* чуқурии миёна - 107 м;
* 
* фаррохӣ - 5 км;
* 
* ҳаҷми умумии лоиҳавӣ – 10,5 км3;
* 
* ҳаҷми фоиданоки лоиҳавӣ – 4,5 км3;
* 
* баландии призмаи истифодашаванда – 53 м;
* 
* сатҳи максималии об – 910 м;
* 
* сатҳи минималии об - 857 м.

То 1 январи соли 2010 Нерӯгоҳи барқии обии Норак 353,6 млрд. кВт.соат нерўи барқ истеҳсол кардааст.

**Обанбори Норак** бо шабакаҳои НБО Норак пайваст аст. Обанбори Норак дар солҳои 70 - уми асри XX бо об пур карда шудааст. Оби обанбори Норак на танҳо барои истеҳсоли нерӯи барқ, инчунин ба воситаи нақбҳои махсус (нақби Данғара дарозиаш — 14 км.) барои обёрии заминҳои корам истифода бурда мешавад.

Инҷоро ҳам бингаред
-------------------

* Нерӯгоҳҳои барқии обии Вахш
* Вахш

 
Викианбор маводҳои вобаста ба мавзӯи 
***Обанбори Норак*** дорад

Пайвандҳо
---------

* Министерство энергетики Республики Таджикистан. Нурекская ГЭС Бойгонӣ шудааст 21 октябри 2007  сол.
* Норак 40 сола шуд Бойгонӣ шудааст 20 апрели 2014  сол.
**Ғаффор Мирзо** (1929—2006) — шоир, тарҷумон, Шоири халқии Тоҷикистон (1994). Ходими шоистаи маданияти ҶШС Тоҷикистон. Узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1952).

Зиндагинома
-----------

Ғаффор Мирзо 5 январи соли 1929 дар деҳаи Даҳани Шоли ноҳияи Ховалинг зода шудааст. Соли 1949 факултаи филологияи Донишкадаи давлатии омӯзгории Душанберо хатм ва чанде муаллимӣ кардааст. Муддате корманди моҳномаи «Шарқи Сурх» будааст. Соли 1956 Курси олии адабиётро дар Маскав ба поён расонда, солҳои тӯлонӣ котиби масъули Кумитаи ҷумҳуриявии муҳофизони сулҳ будааст. Ғаффор Мирзо 26 августи соли 2006 вафот кардааст.

Эҷодиёт
-------

Асарҳояш аз солҳои 40-уми асри мозӣ чоп шудаанд. Муаллифи маҷмӯаҳои ашъори «Аз самими дил» (1952), «Ҳазор раҳмат» (1954), «Дил дар кафи даст» (1962), «Аз гаҳвора то майдон» (1981), достонҳои «Асрор» (1957), «Тоҷи давлат» (1958), «366 паҳлӯ» (дар чаҳор қисм; 1963, 1964, 1970, 1972), «Нору Нур» (1972), дуҷилдаи осор (1979—1980), романи манзуми «Фарзанди ҳукумат» (1983) ва ғ. мебошад.
Барои бачагон асарҳои марғубе навиштааст, ки «Санговдавак» (1953), «Баррача рӯяд аз замин» (1953), «Чилдухтарон» (1956), «Гунҷишкак» (1961, 1964), «Достак» (1961, 1965), «Шайтони бекафшу маҳсӣ» (1963, 1964), «Як қатра Офтоб» (1965), «Кадом ҳунар беҳтар аст?» (1971), «Гулҳои дастабаста» (1974) ва ғ. аз он шумуланд.
Дар матбуот чанд ҳикояи хубаш чоп шудааст. Очеркҳояш дар байни хонандагон маълуму машҳуранд, ки дар маҷмӯаҳои «Сафари диёри дӯстон» (1960), «Ҷовидонӣ» (1965) ва «Меҳнат мукофот аст» (1977) гирд омадаанд. Анқариб даҳ маҷмӯаи ашъораш дар нашрияҳои бонуфузи Маскав ба русӣ ба табъ расидаанд. Шеърҳои алоҳидааш ба бисёр забонҳо тарҷума ва чоп шудаанд.
Осори алоҳидаи В. Маяковский, Н. Некрасов, Ш. Петефи, Н. Ҳикмат, А. Сурков, П. Воронко, А. Твардовский ва дигаронро ба тоҷикӣ гардондааст. Чанд мақолае, ки дар бораи масоили рушду камоли адабиёт ва забони тоҷикӣ навиштааст, бесуд набудаанд.

Некдошт
-------

Барои ҷовидон гардонидани номи Шоири халқии Тоҷикистон Ғаффор Мирзо номи яке аз кучаҳои ноҳияи Синои шаҳри Душанбе бо номи ӯ иваз карда шудааст.

Эзоҳ
----

1. 1 2  Ғаффор Мирзо(тоҷ.). *www.navisandagan.tj*. 4 январи 2020 санҷида шуд.
2. ↑  Ҷовидон гардонидани номи Шоири халқии Тоҷикистон Ғаффор Мирзо. 20 феврали 2016 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 23 феврали 2017.
**Алишер Худобердӣ Мирзонабот (Мирзонаботов)** (27 августи соли 1980, ноҳияи Рӯшони Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, ҶШС Тоҷикистон) — арбоби низомӣ ва давлатии тоҷик, раиси Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон аз 5 ноябри соли 2021, генерал-майор.

Зиндагинома
-----------

Алишер Мирзонабот 27 августи соли 1980 дар ноҳияи Рӯшони вилояти Мухтори Бадахшони Кӯҳии ҶШС Тоҷикистон таваллуд шудааст.

### Маориф

Соли 1997 мактаби рақами 4-и ноҳияи Рӯшони ВМКБ-ро хатм кардааст.

Соли 2003 Донишкадаи ҳарбии КНБ-и Ҷумҳурии Қазоқистонро хатм кардааст.

### **Фаъолияти низомӣ**

Баъди хатми мактаб дар сафи қӯшунҳои сарҳадӣ, аз соли 1998 то соли 2000 дар қисми низомии 2730 (Душанбе) хидмат кардааст.

Моҳи марти соли 2003 муовини сардори ситоди қисми 2107-и Қӯшунҳои сарҳадии ноҳияи Мурғоби Тоҷикистон, аз январи соли 2004 то моҳи августи соли 2005 сардори ситоди як қисми ҳарбӣ шуда, баъдан дар вазифаҳои гуногун дар қӯшунҳои сарҳадӣ то соли 2017 хидмат кардааст.

Моҳи сентябри соли 2017 дар вазифаи муовини раиси Кумитаи давлатии амнияти миллии Тоҷикистон кор карда, то моҳи сентябри соли 2018 дар ин мақом кор кардааст.

### Фаъолияти гражданӣ

Моҳи сентябри соли 2018 муовини аввали раиси Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон таъйин шуд.

24 ноябри соли 2020 бо фармони раисиҷумҳури Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон раиси шаҳри Хоруғ таъйин шуд.

Ӯ 5 ноябри соли 2021 бо фармони раисиҷумҳури Тоҷикистон раиси Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон таъйин шуда, дар ин вазифа Ёдгор Файзовро иваз кард.

Оила
----

Оиладор, чор фарзанд.

Эзоҳ
----

1. ↑  О назначении Мирзонабота А. Х. исполняющим обязанности председателя города Хорога Горно-Бадахшанской автономной области(рус.)(пайванди дастнорас — *таърих*) (24 ноябри 2020). Баргирифта аз сарчашмаи аввал 3 июли 2022.
2. ↑  О назначении Мирзонабота А. Х. исполняющим обязанности председателя Горно-Бадахшанской автономной области(рус.) (24 ноябри 2020).

Пайвандҳо
---------

* Рахмон подписал указ о назначении главы Горно-Бадахшанской области
* Солдат Бокира в Мургабе и зампред ГКНБ: Что известно о новом главе ГБАО?
* Ҳукумати ВМКБ ҳолномаи расмии раиси вилоятро нашр кард: 41-сола ва хатмкардаи ду донишгоҳи хориҷӣ
**Деҳшаҳри Сари Ҷар** — яке аз мавзеъҳои бостонии ноҳияи Ховалинг буда, ба давраҳои охири асри биринҷ ва аввалҳои асри оҳан (солҳои 1600-1700 пеш аз мелод) тааллуқ дорад.Ёдгории мазкур соли 2012 аз ҷониби мутахассисони соҳавӣ кашф гардида, аз шаҳрак, деворҳои мудофиавӣ, қисмати хоҷагидорӣ ва қабристони шаҳрӣ иборат мебошад. Деҳшаҳри Сари Ҷар аз маркази ноҳияи Ховалинг дар масофаи 40 км дар қисмати ҷанубии ноҳия ҷойгир мебошад. Айни ҳол дар ин мавзеъ ковишҳои археологӣ ва тадқиқотҳои илмӣ идома доранд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Осорхона-мамнуъгоҳи ҷумҳуриявии ба номи Восеъ. 27 августи 2018 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 23 августи 2018.

|  |  |
| --- | --- |
| Осорхона | *Ин мақолаи нопурра дар бораи осорхонаҳо мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |
**Арманиҳо,** (худашон хай мегӯянд), халқ, аҳолии асосии Арманистон (тақр. 145,6 ҳазор нафар) ва Қарабоғи Кӯҳӣ (145,6 ҳазор нафар). Одатан дар Гурҷистон (тақр. 440 ҳазор нафар), Эрон (200 ҳазор нафар), Туркия (150 ҳазор нафар), Лубнон (150 ҳазор нафар), Сурия (120 ҳазор) сукунат доранд. Ҷамоатҳои нисбатан бузургтари А. дар ИМА (700 ҳазор), Россия (бештар аз 535 ҳазор), Франсия (270 ҳазор нафар) ва дигар давлатҳо (тақр. 70 ҳазор нафар) низ зиндагӣ мекунанд. Шумораи умумии аҳолии армантаборро муҳаққиқон дар ибт. а. 21 бештар аз 10 млн нафар ҳисоб кардаанд. А. ба 40 лаҳҷаи забони арманӣ такаллум мекунанд. Ҳамчунин аз забони мамлакате, ки дар он зиндагӣ доранд, хуб истифода мебаранд. Хати арманӣ ба асоси алифбои он (а. 5) тартиб дода шудааст. Эътиқодмандон аслан пайравони масеҳиянд, вале католикҳову протестантҳо низ ҳастанд. Ташаккули халқияти А. дар ҳудуди Осиёи Хурд ба а. 2 то м. рост меояд. Дар ин ҳудуд яке аз қабилаҳои бузург – хетҳо тасаллут доштанд ва ҳудуди будубоши аҷдоди А. – Хайас (этноними хай аз ин ҷост), ки як қисмаш «Арматана» ном дошт, дар қаламрави хетҳо буд. Дар муттаҳидшавии этникии А. давлати Урарту (а-ҳои 9 – 6 то м.) нақши муҳим дошт, вале аз а. 7 авв. арабҳо, сипас Салҷуқиён ва баъдтар муғулҳо ва аз а. 17 Империяи Усмонӣ ва форсҳо давлати А.-ро тасарруф кардаанд. Дар ибт. а. 19 қисмати бештари Ш-и Арманистон ба Россия ҳамроҳ карда шуд. А.-ҳо асосан ба кишоварзӣ, токпарварӣ, боғдорию зироаткорӣ ва чорводорӣ (ҳайвоноти калони шохдор, хукпарварӣ, асп ва астарпарварӣ) машғуланд. Аз ҳунармандӣ бештар қолинбофӣ, кашидадӯзиву гулдӯзӣ, кандакорӣ, ҳаккокӣ, хотамкорӣ маъмуланд. То ибт. а. 20 оилаҳои калоннуфуси бар асоси анъанаҳои падаршоҳӣ зиндагикунанда бештар буданд. Хонаҳояшон чоркунҷашакли бе тиреза, аз санг сохта шуда бомаш аҳромшакл буд (бештар дар қаряҷот). Чунин хонаҳо глхатун ном дошта, равшанӣ ба хона аз равзан, ки вазифаи дудбароро низ иҷро мекард, ворид мегардид. Хонаҳо ба тавассути оташдонҳо ё бухориҳои гилии дар девор илҳоқшуда гарм карда мешуданд. Хонаҳои шаҳриён нисбатан замонавӣ буда, ду ё се қабат доштанд. Онҳо аз хишти пухта сохта шуда, шаклҳои меъмории гуногун доранд. Эҷодиёти даҳанакии А. хеле бой ва рангин буда, аз афсонаҳо, суруду таронаҳо, ҳамосаҳо иборат аст.

**Ад.:** Тер – Саркисянц А. Е. Армянс. – история и этнокультурные традиции. М. 1998.

*Б. Раҳматов.*
**Мирзо Раҳматов** (1914–1998) - давлатмарди тоҷик.

Корнома
-------

Фаъолияти корияшро соли 1925 ба ҳайси деҳқон дар хоҷагии шахсиаш оғоз кард. Колхозчии колхози «Зарбдор»-и ноҳияи Ғарм (1933–34), мудири шуъбаи пионерони кумитаи комсомолии ноҳияи Ғарм (1934–35), шунавандаи курсҳои ҳаракати коммунистии кӯдакон (Душанбе, 1935–36), котиби бюрои ташкилии КМ Комсомоли Тоҷикистон оид ба вилояти Ғарм, мудири бахши кадрҳо, ҷонишини мудир ва мудири шуъбаи ташкилии кумитаи ҲК (б) вилояти Ғарм (1936–44), шунавандаи Курсҳои ленинии назди КМ ВКП (б) дар Маскав (1944–45), котиби кумитаи ҲК вилояти Ғарм, ҷонишини якуми мудири шуъбаи кадрҳои ҲК Тоҷикистон (1945–48), шунавандаи курсҳои олии ҳизбии назди

КМ ВКП (б) дар Маскав (1948–51), мудири шуъбаи мактабҳои ҲК Тоҷикистон, ҷонишини раиси Шӯрои Вазирони ҶШС Тоҷикистон, котиби КМ ҲК Тоҷикистон (1951–56), раиси Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон (1956–63), Вазири фарҳанги ҶШС Тоҷикистон (1963–66), сафири фавқулода ва мухтори ИҶШС дар Ҷумҳурии Ямани Араб (1966–72) ва Ҷумҳурии Исломии Мавритания (1972–75).

Вакилӣ
------

Депутати Шӯрои Олии ИҶШС (даъватҳои 4–6) ва ҶШС Тоҷикистон (даъватҳои 3–6). Узви Комиссияи марказии тафтишоти ҲКИШ, КМ (1952–68) ва бюрои КМ ҲК Тоҷикистон (1956–63) интихоб гаштааст.

Ҷоизаву орденҳо
---------------

Бо ордени Ленин, 4 ордени Байрақи Сурхи Меҳнат, орденҳои Дӯстии халқҳо, «Нишони Фахрӣ», медалҳо ва Грамотаҳои Фахрии Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон қадр шудааст.
**Архангелский Александр Александрович** (Шаблони холии {{ВД-Дебоча}} ) — авиаконструктор, доктори илмҳои техникӣ.

Зиндагинома
-----------

Баъди хатми Омӯзишгоҳи олии техникии Москва (1918) дар Ин-ти марказии авиаконструкторӣ (ЦАГИ) ва аз соли 1922 якҷоя бо А. Н. Туполев кор кардааст. Дар лоиҳакашӣ ва озмоишҳои аэрочанаҳою глиссерҳо, бунёди самолёти АНТ-2, АНТ-4 (ТБ-1) ва АНТ-6 (ТБ-3) иштирок намудааст. Конструктори асосии самолёти АНТ-9 («Боли Советҳо», 1929). Дар таҳияи лоиҳаи самолёти АНТ-20 («Максим Горкий») саҳми арзанда гузоштааст. Таҳти сарварии Александр Архангелский самолёти бомбаандози СБ (1936) ва намудҳои дигари он, бомбаандози Ар-2 (1940) сохта шудаанд. Соли 1937 дар асоси туҳмати бардурӯғ ҳабс карда шуда, то соли 1941 дар бюрои конструктории махсус кор кардааст. Дар давраи ҶБВ (1941- 45) аз с. 1942 муовини аввали сарконструктори Бюрои конструкторӣ (бо сарварии Туполев) буд. Александр Архангелский ба ташкили истеҳсоли як зумра самолётҳои бамбаандози Ту-2 саҳм гузоштааст. Баъди ҷанг дар лоиҳакашии самолётҳои ҳарбӣ ва мусофирбари Ту-104, Ту-114, Ту-124, Ту-134, Ту-154 иштирок кард.

Ҷоизаҳо
-------

Дорандаи Мукофоти сталинӣ (1941, 1949, 1952), Мукофоти ленинӣ (1957), Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1947).

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Архангелский Александр Александрович // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2023, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.