**Ноҳияи Қозиғурт** (қаз.: *Қазығұрт ауданы*) — ноҳия дар вилояти Туркистон дар Ҷумҳурии Қазоқистон аст. Маркази маъмурӣ деҳаи Қозиғурт мебошад.

Таърих
------

Соли 1928 ноҳияи Ленин ташкил карда шуд. Маркази ноҳия деҳаи Турбат буд, баъдан марказ ба деҳаи Шаробхона гузаронида шуд. Аз соли 1931 инҷониб деҳоти Қозиғурт маркази маъмурӣ мебошад. Баъдтар шаҳри Лангар маркази ноҳия шуда, 2 январи соли 1967 марказ ба деҳаи Ленинское кучида шуд. 4 майи соли 1993 бо Укази Президиуми Шӯрои Олии Қазоқистон ноҳияи Ленин ба ноҳияи Қозиғурт табдил дода шуд .

География ва иқлим
------------------

Масоҳаташ 4,8 ҳазор км². Релефаш асосан кӯҳсор (кӯҳҳои Қозиғурт, Қарҷонтау, Угом), дар ғарб, шимолу ғарб теппаҳо ва ҳамворӣ аст. Иқлим континенталӣ аст. Ҳарорати миёнаи моҳи январ -3-4°С, июл +22-26°С. Миқдори солонаи бориш 250—300 мм, дар кӯҳҳо 400—700 мм. Дар ҳудуди ноҳия дарёҳои Келес, Угом, Бодом, шохобҳои онҳо Уялисой, Қаржансой, Муғалисой ва ғайра ҷорӣ мешаванд. Хокҳо хокистарранг мебошанд.

Аз қаламрави ноҳияи роҳи оҳани Оренбург — Чимкент — Тошкент; шоҳроҳҳои Чимкант – Тошкант, Қозиғурт – Лангар мегузарад.

Аҳолӣ
-----

Аҳолӣ дар соли 2003 92,2 ҳазор нафар , дар соли 2019 - 106 225 нафар буд.

Тақсимоти маъмурӣ
-----------------

60 маҳаллаи аҳолинишини ноҳия ба 13 ҷамоат (округ) муттаҳид шудаанд  :

1. Жанабозор
2. Қарақозӣ Абдалиев
3. Қаробау
4. Қизилқиён
5. Қозиғурт
6. Қоқпоқ
7. Олиинтеппа
8. Собир Раҳимов
9. Турбат
10. Чорбулоқ
11. Чанақ
12. Ҷигерген
13. Шаробхона

Иқтисод
-------

Дар ноҳия зиёда аз 20 корхонаи калони хоҷагии қишлоқ ва 1925 хоҷагии қишлоқ мавҷуд аст. Дар сохтори зироаткории ноҳияи Қозиғурт истеҳсоли гандум, ҷав, ҷуворимакка, сафлор, офтобпараст бартарӣ дорад.

Табиат
------

Дар ҳудуди ноҳия зиёда аз 90 намуди ҳайвоноти ширхӯр ва паррандагон зиндагӣ мекунанд, ки бештар маъмултарини онҳо гург, рӯбоҳ, нарс, хояндаҳо, бедона, мурғобӣ, коку, лочин, хорпушт, хуки ваҳшӣ, бузи кӯҳӣ, харгӯш, гоф мебошанд. Гулмоҳӣ дар дарёи Угом зиндагӣ мекунад. Блюграс, соя, кермек, ширинбия, асал, садбарги худруй, марғзор, дулона, писта, бодом, арча, арча мерӯянд.

Варзиш
------

Дар ноҳия варзиш инкишоф меёбад. Дар ин ҷо маҷмааи варзишӣ, варзишгоҳи футбол, маркази тайёрии боксчиён мавҷуд аст.

Раҳбарон
--------

1. Ҷумҷоев Олимҷон Қуралбекулӣ (1992—1995);
2. Макулбоев Абдибақит Тиллобоевич (1995—1998);
3. Мӯсобоев Тиллобек Тоғайулӣ (1998—2000);
4. Бектоев Алӣ Абдикаримович (07.2000—09.2002);
5. Кӯбеев Абдумуталӣ Кошкинбойулӣ (2002—2006);
6. Ажиметов Нуржан Нурмаханбетович (2006—2009);
7. Алиев Туманбек Суйинбойулӣ (2009—2012);
8. Кистауов Болатбек Дӯйсенбекович (2012—2016);
9. Телгараев Толеген Туртайулӣ (2016).

Эзоҳ
----

1. ↑
2. ↑
3. ↑  Ведомости Верховного Совета СССР. № 3 (1349), 1967 г.
4. ↑  Постановление Президиума Верховного Совета Республики Казахстан от 4 мая 1993 года № 2001 «Об упорядочении транскрибирования на русском языке казахских топонимов, наименовании и переименовании отдельных административно-территориальных единиц Республики Казахстан»

При написании этой статьи использовался материал из издания «Казахстан. Национальная энциклопедия» (1998—2007), предоставленного редакцией «Қазақ энциклопедиясы» по лицензии Creative Commons BY-SA 3.0 Unported.

| ⚙️ Маҳалҳои аҳолинишини  ноҳияи Қозиғурти вилояти Туркистон |
| --- |
| 
* Айнатас
* Амонгелдӣ
* Атбулоқ
* Ашибулоқ
* Бақабулоқ
* Енбек
* Енбекчӣ
* Жанабозор
* Жанажол
* Жанаталап
* Жанаталап
* Женис
* Жигерген
* Жинишке
* Изобулоқ
* Инталӣ
* Кезенбулоқ
* Кӯкебел
* Қарабау
* Қарабау
* Қаржан
* Қаробостов
* Қидир Мамбетулӣ
* Қизилбулоқ
* Қизилдала
* Қизилқия
* Қизилота
* Қизилдеҳқон
* Қизилсенгир
* Қириққиз
* **Қозиғурт**
* Қоқпоқ
* Қосағоч
* Майбулоқ
* Майлиошақ
* Маҳамбет Утемисулӣ
* Молбулоқ
* Ойнатос
* Оқбасатау
* Оқҷар
* Оққум
* Олтинтеппа
* Работ
* Синтас
* Тесиктеппа
* Тилектес
* Толдибулоқ
* Туғиртас
* Тӯрбат
* Улгилӣ
* Ушбулоқ
* Ӯғим
* Ӯндирис
* Хоҷамбердӣ
* Чаноқ
* Чаноқ
* Чаноқи Куҳна
* Чорбулоқ
* Ҷилибулоқи Боло
* Ҷумисчӣ
* Шаробхона

 |

| ⚙️ Тақсимоти маъмурии вилояти Туркистон |
| --- |
| Шаҳрҳои тобеи вилоят: | Кентау • Орис • Туркистон |
| Ноҳияҳо: | Бойдибек • Келес • Қозиғурт • Ордабосӣ • Пахтаарал • Саврон • Сайрам • Сариағоч • Сузоқ • Тулкубос • Тӯлебӣ • Утрор • Чордара • Ҷетисой |