**Ҳавзаи Қошғар** ( уйғ. قەشقەر ۋىلايىتى, Қәшқәр вилайәти قەشقەر ۋىلايىتى, Қәshқәr vilayәti, чинии сода: 喀什地区, пинйин: *Kāshí Dìqū* пинӣин   喀什地区, Pīnyīn : *Kāshí Dìqū)* - ҳавза дар вилояти мухтори Синсзян-Уйғури Чин. Мақомоти ҳавза дар Шаҳристони Қошғар ҷойгиранд.

Таърих
------

Дар садаи VII, пас аз забт кардани қаламрави Ғарб аз ҷониби империяи Тан, яке аз "чор ҳавзаи ғарбии ором" дар ин қисмҳо ҷой гирифтанд.

Дар доираи империяи Тсин воҳиди маъмурии «Вилояти Қошғар» дар 1884 (喀什噶尔道) ташкил карда шуд, ки дар назораташ воҳидҳои зерин ворид шуданд:

* ду совет
* як комиссарро мустақим идора мекунанд,
* як комиссарияти сарҳадӣ ва
* як минтақаи бевосита идорашаванда.

Пас аз инқилоби Синхай, вилояти Қошғар ба ноҳияи маъмурии Қошғар табдил дода шуд.

Дар солҳои 1933-1934 Шаҳри Қошғар пойтахти Ҷумҳурии Исломии Шарқи Туркистон буд, ки эътирофи байналмилалиро нагирифтааст. Дар заминаи ноҳияи Қошғар 0вилояти маъмурии Қашғар таъсис дода шуд...

Дар соли 1943, ноҳияи маъмурии Қошғар ба ҳавзаи №3 (Қошғар) ва ноҳияи № 10 (Ёрканд) тақсим карда шуд. Пас аз ташкили ҶМЧ (1949), Минтақаи махсуси Қошғар ва Ёрканд таъсис дода шуд. Соли 1956, ноҳияи махсуси Ёрканд барҳам дода шуд ва заминҳои он ба як ноҳияи махсуси Қошғар табдил ёфтанд. Моҳи январи соли 1971 ноҳияи махсуси Қошғар ба ҳавзаи Кашгар табдил дода шуд.

Бо қарори Шӯрои давлатии Чин 17 сентябри соли 2002 Тумшук аз шаҳристони Маралбошӣ ба ҳавзаи алоҳида дар сатҳи шаҳристон ҷудо карда шуд, ки бевосита ба ҳукумати вилояти мухтори Синтзян Уйғур тобеъ гардид.

Тақсимоти маъмурӣ
-----------------

Ҳавза ба 1 ноҳияшаҳр, 10 шаҳристонҳо, 1 ҳавзаи автономӣ тақсим мешавад. Баъзе аз қаламравҳо дар ҷанубу ғарб бо Ҳиндустон ихтилоф доранд: 

|  |
| --- |
| 300px |
| # | Мақом | Ном | Иероглифҳо | Пинӣин | Забони ӯйғурӣ (ҳуруфи арабӣ) | Забони ӯйғурӣ (ҳуруфи лотинӣ) | Аҳолӣ (2003, тақр) | Масоҳат (км²) | Зичииаҳолӣ (/км²) |
| 1 | Шаҳристони шаҳр | Шаҳристони Қошғар | 喀什市 | Kāshí shì | قەشقەر شەھىرى | Qeshqer Shehiri | 350,000 | 555 | 631 |
| 2 | Шаҳристон | Шуфу (Токкузакбозор) | 疏附县 | Shūfù xiàn | قەشقەر كونا شەھەر ناھىيىسى | Qeshqer Kona Sheher Nahiyisi | 370,000 | 3,483 | 106 |
| 3 | Шаҳристон | Шулэ (Янгишаҳр) | 疏勒县 | Shūlè xiàn | قەشقەر يېڭىشەھەر ناھىيىسى | Qeshqer Yéngisheher Nahiyisi | 290,000 | 2,262 | 128 |
| 4 | Шаҳристон | Янгигисор | 英吉沙县 | Yīngjíshā xiàn | يېڭىسار ناھىيىسى | Yéngisar Nahiyisi | 230,000 | 3,421 | 67 |
| 5 | Шаҳристон | Пусгом | 泽普县 | Zépǔ xiàn | پوسكام ناھىيىسى | Poskam Nahiyisi | 180,000 | 1,000 | 180 |
| 6 | Шаҳристон | Ёрканд | 莎车县 | Shāchē xiàn | يەكەن ناھىيىسى | Yeken Nahiyisi | 620,000 | 9,037 | 69 |
| 7 | Шаҳристон | Қоғилиқ | 叶城县 | Yèchéng xiàn | قاغىلىق ناھىيىسى | Qaghiliq Nahiyisi | 370,000 | 28,929 | 13 |
| 8 | Шаҳристон | Меркет | 麦盖提县 | Màigàití xiàn | مەكىت ناھىيىسى | Mekit Nahiyisi | 210,000 | 11,023 | 19 |
| 9 | Шаҳристон | Юпурга | 岳普湖县 | Yuèpǔhú xiàn | يوپۇرغا ناھىيىسى | Yopurgha Nahiyisi | 140,000 | 3,166 | 44 |
| 10 | Шаҳристон | Файзобод | 伽师县 | Jiāshī xiàn | پەيزىۋات ناھىيىسى | Peyzivat Nahiyisi | 330,000 | 6,601 | 50 |
| 11 | Шаҳристон | Маралбошӣ | 巴楚县 | Bāchǔ xiàn | مارالبېشى ناھىيىسى | Maralbeshi Nahiyisi | 390,000 | 18,491 | 21 |
| 12 | Шаҳристони мухтори Ташқурғон-Тоҷикистон  | 塔什库尔干塔吉克自治县 | Tǎshíkù'ěrgān Tǎjíkè zìzhìxiàn | تاشقۇرقان تاجىك ئاپتونوم ناھىيىسى | Tashqurqan Tajik Aptonom Nahiyisi | 30,000 | 24,089 | 1 |

Аҳолӣ
-----

Мутобиқи барӯйхатгирии аҳолии соли 2000, дар ҳавза 3405,7 ҳазор нафар зиндагӣ мекунанд.

*Таркиби миллӣ (2000)*

| Мардум | Шумора | Ҳиссаи |
| --- | --- | --- |
| Уйғурҳо | 3 042 942 нест | 89.35% |
| Хитоиҳо | 311 770 нест | 9.15% |
| Тоҷикон | 33 611 нест | 0.99% |

Эзоҳ
----

1. ↑  Седьмая национальная перепись населения КНР

Пайвандҳо
---------

* Ҳавзаи Қошғар )