**Бордо́** (фр. Bordeaux [bɔʁ.ˈd̪o] (итт.), окс. Bordèu, баск. Bordele) — шаҳр дар қисми ҷануби ғарбии Фаронса. Маркази маъмурии департаменти Жиронда. Дар соҳили рӯди Гаронна, 97 км дуртар аз халиҷи Бискай ҷойгир аст. Аҳолиаш 285,1 ҳазор нафар (2010, бо атрофаш 750 ҳазор нафар). Маркази муҳимми нақлиётӣ, бандарҳои калони баҳриаш Пойак ва Ле-Вердон-сюр-Мер (муомилоти бор дар 1 сол 10 млн т). Маркази роҳоҳан, аэропорти байналмилалӣ дорад.

Таърих
------

Дар аҳди қадим дар ҷойи маҳалли зисти қавмҳои келтӣ (Бурдигала — Burdigala) ба вуҷуд омадааст. Баъди аз тарафи юнониҳо тасарруф гардидани Галия (асри 1 то м.) маркази музофоти юнонии Аквитания гардид. Аз асри 6 дар ҳайати давлати франкҳо ва солҳои 1153-54 зери мустамликаи шоҳони англис қарор дошт. Дар асри 16 яке аз марказҳои ҷангҳои динӣ ва дар асри 18 маркази бузургтарини тиҷоратии Фаронсаи Ҷанубӣ ба ҳисоб мерафт. Ҳангоми инқилоби Фаронса дар асри 18 такягоҳи жирондистҳо (аъзои ҳизби жирондӣ) буд. Бордо дар таърихи сиёсии Фаронса нақши муҳим бозидааст. Дар рафти ҷангҳои байни Фаронса ва ПРусия (1870), солҳои Ҷанги якуми ҷаҳонӣ (2 сентябр — 18 ноябри 1914) ва Ҷанги ҷаҳонии дувум (аз 14 июн то 2 июли 1940) қароргоҳи ҳукумат буд.

Саноат
------

Соҳаи асосии саноаташ — мошинасозӣ, аз ҷумла киштисозӣ, самолётсозӣ, коркарди нафт, хӯрокворӣ, кимиё, чӯбгарӣ ва филиззот. Бордо яке аз марказҳои муҳимми шаробпазӣ ва тиҷорати он дар мамлакат мебошад.

Фарҳанг
-------

Осори меъморӣ: калисои ҷомеи романӣ-готии Сент-Андре (асри 12-14), калисоҳои Сен-Сёрен, Сент-Круа, Сен-Мишел, калисои ҷомеи Андрейи Муқаддас (асри 11-16) ва ғ. Маҷмӯи шаҳрсозии бандари Луна намунаи олии давраи класситсизми ибтидоӣ буда, соли 2007 ин қисмати шаҳр ба Рӯйхатти Мероси умумиҷаҳонии ЮНЕСКО дар соҳаи маориф, илм ва маданият ворид карда шуд. Симои маънавии Бордо-ро асосан биноҳои сохти классикӣ ва маҷмӯи иморатҳои асрҳои 18-19 (Майдони Биржа, Майдони шоҳона, Театри Калон, Меҳмонхонаи баҳрӣ ва Биржа) зинат мебахшанд. Дар қатори иншооти асри 20 маҷмӯи биноҳои иқоматӣ дар Песак (1922-23), бинои донишгоҳ (1441) ва Академияи миллӣ қомат афрохтаанд. Дар Бордо осорхонаҳои саноеи нафиса, санъати ороиши амалӣ, осорхонаи мардумшиносӣ ва Осорхонаи таърихи Аквитания мавҷуд аст. Бордо маркази сайёҳии мамлакат мебошад.

Эзоҳ
----

1. ↑
2. ↑  archINFORM (нем.) — 1994.

Адабиёт
-------

* Бордо // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Дар шабакаҳои иҷтимоъӣ | 
* Твиттер
* Инстаграм
* LinkedIn

 |
| Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* INSEE
* Giant Bomb
* Open Directory Project

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая каталанская
* Большая российская (старая версия)
* Брокгауза и Ефрона
* Еврейская Брокгауза и Ефрона
* Краткая еврейская
* Малый Брокгауза и Ефрона
* Хорватская
* Britannica (онлайн)
* Pauly-Wissowa
* Universalis

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNF: 11862494p
* GND: 4088072-2
* ISNI: 0000 0001 2324 3476
* J9U: 987007550347105171
* LCCN: n79091189
* NDL: 00710966
* NKC: xx0034828
* SUDOC: 026362163
* VIAF: 141427398
* WorldCat VIAF: 141427398

 |

 |