**Винтертур** (олмонӣ: *Winterthur*) — шаҳрест дар қисми шимолии Швейтсария, маркази ҳавза, дар кантони Сюрих ҷойгир аст. Он қисми округ (ҳавза)-и Винтертур мебошад.

 Шаҳрдорӣ - шоҳкори таърихнигории Швейтсария
Шаҳр аз рӯи шумораи аҳолии он шашумин шаҳри бузурги Швейтсария мебошад, ки шумораи аҳолиаш аз 100,000 нафар (2008 сол) зиёд аст. Дар лаҳҷаи маҳаллӣ, сокинон ӯро ба *шакли* кӯтоҳшуда — Винтӣ ном мебаранд. Дар Швейтсария Винтертурро "шаҳри осорхонаҳо" меноманд — дар ин шаҳр музейҳои зиёди бадеӣ, аз ҷумла Осорхонаи аксҳо ва Осорхонаи Технорама ҷойгиранд. Ғайр аз он, Винтертур маркази калони саноатии Швейтсария мебошад. Бонк дар Винтертур соли 1862 дар ин ҷо таъсис ёфтааст.

Яке аз бартариҳои шаҳр дастрасии нақлиёт мебошад. Шаҳр тавассути роҳи оҳан бо шаҳрҳои асосии ҳам Швейтсария ва ҳам кишварҳои ҳамсоя: Олмон, Италия пайваст аст. Ин аз Сюрих ҳамагӣ 19 дақиқа ва фурудгоҳи Сюрих 13 дақиқа дуртар аст. Роҳҳои автомобилгард ба Женева (шоҳроҳи A1), Шаффхаузен (шоҳроҳи A4) ва сарҳади Олмон, то шаҳри Кройстлинген (шоҳроҳи A7) аз Винтертур мегузаранд.

Иқтисод
-------

Винтертур аз нуқтаи назари иқтисодӣ яке аз марказҳои саноати роҳи оҳани Швейтсария ва маркази саноатӣ буд. Винтертур бо ширкатҳои муҳандисии худ ба монанди Sulzer, Schweizerische Lokomotiv- und Maschinenfabrik, Rieter and Geilinger шуҳрати байналмилалӣ дорад. Саноати роҳи оҳан ва дигар соҳаҳои вазнин асосан аз байн рафтанд, дар ҳоле ки истеҳсоли бофандагӣ ҳатто пештар коҳиш ёфт. Имрӯз, корхонаҳои бузурги собиқи саноатӣ ҳамагӣ чанд фраксияи андозаи пешинаи худро доранд, бинобар ин бисёр дивизияҳои собиқи Сулзер мустақил шуданд. Autoneum (мошинҳои нассоҷӣ ва таҷҳизоти худрав) ва Кистлер (истеҳсолкунандаи сенсор) то ҳол корхонаҳои фаъоли саноатӣ мебошанд.

Винтертур инчунин ду ширкати бузурги омӯзишӣ дорад. Маркази таълимӣ дар Винтертур (azw), ки аз биноҳои собиқи таълимии Sulzer ба воя расидааст, калонтарин маркази таълимӣ дар кантон аст. Ширкати дуввуми бузурги таълимӣ, ки дорои мактаби касбии касбии худ мебошад, Мактаби Виттертури Мехатроника мебошад. Ин саввумин ширкати бузургтарини омӯзишӣ дар Швейтсария мебошад. Ҳарду ширкати омӯзишӣ дар якҷоягӣ дар як сол 250 донишҷӯ таҳсил медиҳанд.

Фолкарт инчунин дар сатҳи миллӣ ва байналмилалӣ маъруф буд. Ширкат соли 1989 аз тиҷорати қаҳва баромада, тиҷоратро ба гурӯҳи Erb дар Винтертур фурӯхт. Фолкарт "то даме ки тиҷоратро дар соли 1999 тарк кард, чаҳорумин савдои бузурги пахта дар ҷаҳон буд.

Винтертур инчунин курсии бонки Винтертур (1862) буд, ки соли 1912 бо Бонки Toggenburg якҷоя шуд ва UBS-и муосирро ташкил дод. Биное, ки бонк дар он бунёд ёфтааст, дар Штадтхаусштрассе ҷойгир аст ва то имрӯз яке аз қароргоҳҳои UBS мебошад.

Иқтисоди Винтертур аз солҳои 80-ум бо тағирёбӣ аз мошинсозӣ ба хидматрасонӣ (суғурта ва бонкӣ) тағироти ҷиддӣ ба амал овард. Аммо, дар солҳои 90, фурӯши суғуртаи Винтертур ба гурӯҳи ширкатҳои Credit Suisse ва таҷдиди зуд-зуде, ки баъд аз он ба таназзули ин бахши иқтисод оварда расонид, гузашт. Дар байни дигар ташкилотҳои тиҷоратӣ, Винтертур қароргоҳи калонтарин ширкати суғуртавии швейтсариягии Winterthur Insurance буд. То соли 2006 ин ширкат бузургтарин дар Швейтсария ва яке аз даҳ ширкати калонтарин дар Аврупо маҳсуб мешуд. 1 январи соли 2007 Винтертур расман аз ҷониби AXA Group фаронсавӣ гирифта шуд ва ҳоло AXA Winterthur ном дорад. Swica, саввумин ширкати бузурги суғуртаи тиббии Швейтсария, низ дар канори шаҳри бостонии Винтертур ҷойгир аст.

Peraves, як истеҳсолкунандаи мотосикли "кокпути пӯшида" бо номи Monotracer, ки пеш аз он модели қаблӣ бо номи Ecomobile истеҳсол шуда буд, ин мошинҳои ғайриоддиро аз аввали солҳои 1980 ба ин сӯ месохт. Дар соли 2010, Перавес бо версияи барқии Monotracer X-Prix-ро барои суғуртаи прогрессивии мошинҳо ба даст овард.

Дар доираи аввалин лоиҳаи маркетинги шаҳрӣ дар Швейтсария аз соли 1992 инҷониб кӯшиш ба харҷ дода мешавад, ки системаи саноатиро тавассути таҳия ва ҷобаҷогузорӣ ба манфиати соҳаҳои нави саноат ва корхонаҳои хурду миёна (КХМ) табдил диҳанд. Zimmer, як ширкати технологии ортопедии амрикоӣ, маркази худро дар Винтертур дар Аврупо, Осиё ва Австралия боз кардааст. Якчанд ширкатҳои хурди соҳаи технологияҳои баланд низ чунин карданд.

Эзоҳ
----

1. ↑
2. ↑  Arealstatistik Standard - Gemeinden nach 4 Hauptbereichen — Federal Statistical Office.
3. ↑  Ständige Wohnbevölkerung nach Staatsangehörigkeitskategorie Geschlecht und Gemeinde; Provisorische Jahresergebnisse; 2018 — Federal Statistical Office, 2019.

Пайвандҳо
---------

* Сомонаи расмии Winterthur(англ.) )(фр.) )(ит.) )(англ.) )
* Винтертур // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907.