**Донишгоҳи давлатии Хоруғ** (*Донишгоҳи давлатии Хоруғ ба номи М. Назаршоев*) яке аз донишгоҳҳои таҳсилоти олии касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад.

Маълумоти мухтасар
------------------

Донишгоҳи давлатии Хоруғ ба номи Моёншо Назаршоев зодаи даврони истиқлол буда бо Қарори Девони Вазирони Ҷумурии Тоҷикистон №294 аз 5 августи соли 1992 таъсис дода шудааст. Барои хизматҳои шоён дар назди халқу миллат, Донишгоҳи давлатии Хоруғ дар асоси Қарори Шурои Вазирони Ҷумурии Тоҷикистон №495 аз 17 октябри 1994 ба номи фарзанди фарзона ва сарсупурдаи миллат, ходими намоёни давлатӣ, олими маъруф, академик Моёншо Назаршоев номгузорӣ шудааст. Дар замони шуравӣ номгузориаш *Донишкадаи давлатии педагогии Хоруғ* буд. Мақоми донишгоҳ мактаби олии омӯзгорӣ буда, дорои иҷозатнома оид ба пешбурди фаъолияти таълимӣ Т-ИФ №0000109, № 139 аз 25.12.2020 ва Шаҳодатнома дар бораи аккредитатсияи давлатӣ Т-АД №0000373 аз 02.08.2021, №561 мебошад.Таърихи донишгоҳ(тоҷ.). *khogu.tj/university-history-tj* (2023). 24 августи 2023 санҷида шуд.</ref>

Таърих
------

Нахустин ректори донишгоҳ доктори илмҳои физика-математика, академики Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон Маҳмадшо Илолов буд, ки дар ташкилу поягузории он ва ҷалби кадрҳои илмӣ-омӯзгорӣ ба донишгоҳи навтаъсис фаъолияти пурсамар намуд ва барои пешрафти минбаъдаи донишгоҳ шароити муайян ба вуҷуд овард. Дар солҳои минбаъда донишгоҳро узви вобастаи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, шодравон Хаёлбек Додихудоев, академики Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, доктори илмҳои физика-математика, профессор Мирганд Шабозов, доктори илмҳои физика-математика, профессор Гулхоҷа Ҷангибеков, доктори илмҳои техникӣ, профессор Имомёрбек Қаландарбеков, доктори илмҳои иқтисодӣ, профессор Шермамад Ҷонмамадов, доктори илмҳои физика-математика, профессор Юсуфзода Гулзорхон робарӣ намуда, дар рушду пешрафти донишгоҳ корҳои назаррасро анҷом доданд. Айни замон вазифаи ректори донишгоҳро дастпарвари ин боргоҳи илму ҳунар, доктори илмҳои сиёсӣ, профессор Комилбек Амид Ёрбек ба уҳда дорад.
Донишгоҳ дар соли аввали фаъолият аз ду факултет (гуманитарӣ ва илмҳои табиӣ) таркиб ёфта, 200 нафар донишҷӯро ба таҳсил фаро гирифта буд. Он замон дар донишгоҳ 25 омӯзгор, аз ҷумла 1 нафар доктори илм ва 6 номзади илм аз якуми октябри соли 1992 ба кор шурӯъ карда буданд.

Айни замон дар донишгоҳ 9 факултет, 21 кафедра амал менамоянд, ки дар онҳо 14 нафар доктори илм ва 61 нафар номзади илм ба таълиму тарбияи донишҷӯён машғуланд. Неруи кадрии донишгоҳ сол ба сол такмил ёфта, аз байни ҳайати профессорону омӯзгорони донишгоҳ аъзои пайваста ва вобастаи Академия миллии илмҳои Тоҷикистон, дорандаи ҷоизаҳои Вавилов, ҷоизаи Президентӣ дар соҳаи маориф, ҷоизаи Исмоли Сомонӣ, дорандаи мукофотҳои давлатӣ, унвонҳои Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон, Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон, Аълочии матбуоти Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошанд.

Донишгоҳро даҳҳо, ҳазор нафар бо ихтисосҳои гуногун, аз ҷумла бо ихтисосҳои педагогӣ хатм намуданд, ки аксарияти онҳо дар мактабҳои таҳсилоти умумӣ на танҳо вилоят, балки дар дигар вилоятҳои дигари ҷумҳурӣ, мақомоти ҳифзи ҳуқуқ, ниҳодҳои қудратӣ, муассисаҳои давлатӣ ва ғайридавлатӣ, созмонҳои байналхалқии дохилӣ ва хориҷи кишвар кор мекунанд.

Яке аз вазифаҳои муҳим вобаста ба талаботи замон ва стандартҳои ҷаҳонӣ тайёр намудани мутахассисони касбӣ мебошад. Донишгоҳ аз рӯи 58 ихтисос, аз он ҷумла, 36 ихтисоси омӯзгорӣ ва 22 ихтисоси соҳавӣ мутахассисонро омода менамояд.

Ҳоло дар бахшҳои рӯзона ва ғоибона 3431 нафар (дар шуъбаи рӯзона 2242 нафар, ва 1090 нафар дар шуъбаи ғоибона) донишҷӯ таҳсил менамоянд, 129 нафар дар магистратура, 18 нафар дар зинаи докторантура PhD, тибқи Квотаи президентӣ 364 нафар донишҷӯ, ки аз онҳо 159 нафар духтарон мебошанд, таҳсил мекунанд. Имрӯз беш аз 200 нафар ҷавонони донишҷӯ аз вилоятҳои Суғду Хатлон ва ноҳияҳои тобеъи кишвар дар донишгоҳ таҳсил мекунанд.

Роҳбарият
---------

* Ректори Донишгоҳи Давлатии Хоруғ,Доктори илмҳои сиёсӣ, дотсент, профессор Комилбек Амид Ёрбек. Бойгонӣ шудааст 15 Декабри 2023  сол.
* Муовини якум, муовини ректор оид ба таълим, Ғоибназарзода Саид Муҳаммадназар.
* Муовини ректор оид ба илм ва инноватсия, Аҳмадзода Баҳромҷон Раҷаб.
* Муовини ректор оид ба корҳои тарбиявӣ, Шофақирзода Рушонгул Мирсаид.
* Муовини ректори оид ба робитаҳои байналмилалӣ.
* Муовини ректори оид ба иқтисод ва хоҷагӣ, Моёнзода Шариф Гулаҳмад.

Факултаҳо
---------

* ФАКУЛТЕТИ МАТЕМАТИКА ВА ФИЗИКА
	+ Кафедраи таҳлили математикӣ
	+ Кафедраи физикаи умумӣ
	+ Кафедраи технологияи иттилоотӣ ва амнити компютерӣ
* ФАКУЛТЕТИ ИҚТИСОД
	+ Кафедраи назарияи иқтисод
	+ Кафедраи менеҷмент ва маркетинг
* ФАКУЛТЕТИ БИОЛОГИЯ
	+ Кафедраи биоэкология ва туризм
	+ Кафедраи биологияи умумӣ
* ФАКУЛТЕТИ ИЛМҲОИ ТАБИӢ
	+ Кафедраи фанҳои муҳандисӣ
	+ Кафедраи химияи умумӣ
* ФАКУЛТЕТИ ПЕДАГОГӢ
	+ Кафедраи педагогика ва методикаи таълими ибтидоӣ
	+ Кафедраи педагогика, психология ва методикаи таълими фанҳо
* ФАКУЛТЕТИ ФИЛОЛОГИЯИ ТОҶИК
	+ Кафедраи адабиёт ва журналистика
	+ Кафедраи забони тоҷикӣ
	+ Кафедраи забонҳои шарқ
* ФАКУЛТЕТИ ЗАБОНҲОИ ХОРИҶӢ
	+ Кафедраи фанҳои забонҳои хориҷӣ
	+ Кафедраи филологияи англис
	+ Кафедраи забон ва адабиёти рус
* ФАКУЛТЕТИ ТАЪРИХ ВА ҲУҚУҚ
	+ Кафедраи таърих ва диншиносӣ
	+ Кафедраи таърихи халқи тоҷик
	+ Кафедраи фалсафа ва сиёсатшиносӣ

Ректорони донишгоҳ
------------------

* 1992—1995 — Мамадшо Илолов, доктори илмҳои физика-математика, академики Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон
* 1995—1998 — Хаёлбек Додихудоев, олим, узви вобастаи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон
* 1998—2005 — Шабозов Мирганд, академики Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон, доктори илмҳои физика-математика, профессор
* 2005—2012 — Гулхоҷа Ҷангибеков, доктори илмҳои физика-математика, профессор
* 2012—2014 — Имомёрбек Қаландарбеков, доктори илмҳои техникӣ, профессор
* 2014 — 2018 — Шермамад Ҷонмамадов, доктори илмҳои иқтисодӣ, профессор
* 2018 — 2022 — Юсуфзода Гулзорхон, доктори илмҳои физика-математика, профессор
* 2022 — то имрӯз — Комилбек Амид Ёрбек, номзади илмҳои сиёсӣ, дотсент

Эзоҳ
----

1. ↑  Дар бораи ректори Донишгоҳи давлатии Хоруғ ба номи Моёншо Назаршоев таъин намудани Комилбек А.Ё.(тоҷ.). *www.president.tj* (2022). 24 августи 2023 санҷида шуд.
2. ↑  Таърихи донишгоҳ(тоҷ.). *khogu.tj/university-history-tj* (2023). 24 августи 2023 санҷида шуд.
3. ↑  Дар бораи ректори Донишгоҳи давлатии Хоруғ ба номи Моёншо Назаршоев таъин намудани Комилбек А.Ё.(тоҷ.). *www.president.tj* (2022). 24 августи 2023 санҷида шуд.