recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Михаэл Волгемут** (олмонӣ: *Michael Wolgemut*, 1434, Нюрнберг — 30 ноябри 1519, ҳамон ҷо) — мусаввири олмонӣ, ҳаккок, кандакори рӯйи чӯб, сарвари корхонае, ки дар охири садаи XV дар Нюрнберг кор мекард. Ҳамчун устоди А. Дюрер маъруф аст.

Зиндагинома
-----------

Нахуст дар назди падараш Валентин Волгемут, баъд дар назди Х. Плайденвирф таълим гирифтааст. Меҳробҳо, нигораҳо, ангора барои равзанаҳои шишаӣ, ороиши китобҳо бо усули ксилографӣ ва ғ. аз тавлидоти умдаи корхонаи Михаэл Волгемут буд.

Маъруфтарин осор
----------------

Маъруфтарин осоре, ки ба Михаэл Волгемут мутааллиқ медонанд: ретабли (тоқи паси меҳроби) асосии калисои Яъқуби Муқаддас дар Штраубинг (1479), меҳроби Мариенкирх дар Свикау (1476-79), ретабли калисо дар Фейхтванген (1486-90). Михаэл Волгемут-ро муаллифи чандин портрет низ мешуморанд («Портрети Х. Тухера», 1481; «Портрети марди ҷавон», 1486; «Портрети Х. Перкмайстер», 1496). Дар асарҳои Михаэл Волгемут афзалияти тасвир бар тобиш ё обуранги он, ки яке аз вижагиҳои хосси мактаби нюрнбергиҳо будааст, ба назар менамояд. Михаэл Волгемут дар рушди ксилография саҳми босазое гузошт; ӯ яке аз нахустин шахсоне буд, ки аҳаммияти ҳамкории мусаввир ва ҳаккокро дарк кард. Беҳтарин намунаи кори ӯ дар ин замина китоби рангаи «Таърихчаи Нюрнберг» (1491—1494) бо ҳамкории хоҳарзодааш Михаэл Волгемут Плайденвирф мебошад.

Эзоҳ
----

1. 1 2  RKDartists (нидерл.)

Сарчашма
--------

* Волгемут Михаэл // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* RKDartists

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая каталанская
* Большая норвежская
* Большая советская (1 изд.)
* Брокгауза и Ефрона
* Итальянская
* Хорватская
* Allgemeine Deutsche Biographie
* Britannica (онлайн)
* Catholic (1997—…)
* De Agostini
* Universalis

 |
| Таборшиносӣ ва некрополистика | 
* WikiTree

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNE: XX1308081
* BNF: 14966405s, 134750138
* CONOR: 167898467
* GND: 118771175
* ISNI: 0000 0000 9853 1854
* J9U: 987007304763905171
* LCCN: n83227359
* NKC: ola2008481324
* NLA: 35519905
* NLP: A28210244, A11207589
* NTA: 12025638X
* NUKAT: n96210235
* SUDOC: 085389706
* VcBA: 495/50474
* VIAF: 74000850
* WorldCat VIAF: 74000850
* ULAN: 500031446

 |

 |
**О́рдени Шараф** (русӣ: орден Почёта) — ҷоизаи давлатии Федератсияи Русия. Бо Қарори Президенти Федератсияи Русия аз 2 марти соли 1994 таҳти рақами 442 таъсис ёфтааст. Мақом ва шарҳи ордени Шараф бо Қарори Президенти Федератсияи Русия аз 2 марти соли 1994 таҳти № 442 қабул карда шуданд. Бо қарори Президенти Федератсияи Русия аз 6 январи соли 1999 таҳти № 19 ба низомнома ва шарҳаш тағйирот ворид карда шуданд.

Бо орден мукофотонида шудааст
-----------------------------

Президенти Русия В.Путин ва бо орден - чемпиони 2-каратаи олимпӣ Светлана Хоркина мукофотонида шуд. 8 июни соли 2001

кавалерони ордени «Нишони Фахрй».

Аввалин шуда, варзишгарон ва мураббиён аз рӯи натиҷаҳои Бозиҳои 17-уми зимистонаи олимпӣ дар соли 1994 мукофотонида шуданд.

Андрей Владимирович Скоч  (13 декабри 2010) - вакили Думаи давлатии Маҷлиси Федералии Федератсияи Русия даъватҳои III, IV, V, VI ва VII.

Эзоҳ
----

1. ↑  Шаблон:Cytuj
2. ↑  .
3. ↑  .
4. ↑  .
5. ↑  .
6. ↑  .

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая российская (старая версия)

 |
**Низоми боздорӣ ва мутақобила** тақсими салоҳият байни мақомоти ҳокимияти давлатӣ, ки ба онҳо имконияти якдигарро назорат кардан медиҳад. Низоми боздорӣ ва мутақобила аз усули таҷзияи ҳокимият бармеояд, воситаи татбиқи он мебошад. Ин низом фақат дар шароити сохтори демократии конститутсионӣ татбиқ шуда метавонад. Дар сохторҳои ғайридемократӣ ҳокимияти давлатӣ дар як даст ҷамъ мегардад ва барои ҳеч гуна боздорӣ ва мутақобила роҳ дода намешавад. Ин низом дар таҷрибаи конститутсионии Иёлоти Муттаҳидаи Амрико ҳам бо роҳи уфуқӣ (муносибати байни мақомоти иттифоқии ҳокимияти давлатӣ), ҳам бо роҳи амудӣ (муносибати байни иттифоқ ва иёлотҳо) равшан инъикос ёфтааст. Дар марҳалаи ҳозира дар ин ё он намуд дар бисёр кишварҳои рӯ ба самти демократӣ ниҳода мавҷуд мебошад. Ибораи «мутақобила» набояд ҳамчун муқобили ҳам қарор доштани ҳокимияти давлатӣ ва мақомот фаҳмида шавад. Ин ибораи англисӣ бештар мувозӣ кардан ва баробарии салоҳияти мақомоти давлатиро дар назар дорад, ки дар он яке аз онҳо қобил аст, ки амали шитобкоронаи беасоси дигареро пешгирӣ намояд. Суди конститутсионӣ ваколатдор аст, ки конститутсионӣ будани ҳар як қонунро тафтиш намояд, вале ин салоҳиятро беҳудуд истифода карда наметавонад, чунки ин корро фақат бо муроҷиати шахсону мақомоти конститутсия ваколатдоркарда (ташаббуси бо ном пайваста) оғоз карда метавонад. Парлумон метавонад ба Ҳукумат изҳори нобоварӣ намояд, ки ба истеъфои он сабаб мегардад, вале Ҳукумат низ дар навбати худ бо дастгирии сарвари давлат метавонад парлумонро пароканда намояд. Ҳуқуқи конститутсионӣ ба низоми боздорӣ ва мутақобила дар муносибати шохаи ҳокимияти қонунгузорӣ ва иҷроия, равшантар гӯем ба муносибати Ҳукумат - парлумон ва Президент - Хукумат эътибори махсус медиҳад. Конститутсияи ҶТ с.1994 таҷзияи ҳокимияти давлатиро яке аз асосҳои сохтори давлатӣ эълон намуда, онро бо чанд чораҳои боздорию мутақобилаи дар боло нишондодашуда возеҳ намуд (ниг. ба Боздорӣ, Изҳори боварӣ, Низоми дупалатагӣ, Парокандагии парлумон).

Нигаред низ
-----------

Ҳуқуқу озодиҳои конститутсионии инсон ва шаҳрванд

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 334-335
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Низомнома (мазмунҳо)-ро бубинед.
**Низоми ҳуқуқи конститутсионии ҶТ** - маҷмӯи қисму узвҳои бо ҳам алоқаманд, ки ҳолати таркибии ҳуқуқи конститутсиониро дар байни дигар соҳаҳои ҳукуқ муайян мекунанд. Ҳуқуқи конститутсионӣ аз меъёрҳое иборат аст, ки аз рӯйи мазмун, иштирокчиёни муносибатҳои ҳуқуқӣ-конститутсионӣ, муносибатҳои танзимшаванда (объект) ва нишонаҳои зиёди дигар гуногун мебошанд. Ҳуқуқи конститутсионӣ ҳамчун қисми низоми ягонаи ҳуқуқ, дар навбати худ низоми мураккаб мебошад. Он аз меъёрҳои зиёде иборат аст, ки падидаҳои ҳуқуқӣ-конститутсиониро ташкил менамоянд ва ҳамчун узви таркибии ин низом амал мекунанд. Дар низоми ҳуқуқӣ- конститутсионӣ падидаҳои зеринро ҷудо мекунанд, ки онҳо узвҳои асосии соҳаро ташкил намуда, меъёрҳоеро муттаҳид месозанд, ки: 1) асосҳои сохтори конститутсионӣ; 2) асосҳои вазъи ҳуқуқии инсон ва шаҳрванд; 3) сохтори давлатӣ ва марзию маъмурӣ; 4) тарзи ташкилёбӣ ва фаъолият, низоми мақомоти ҳокимияти давлатӣ ва худидораи маҳаллиро устувор менамоянд. Ҳар яке аз ин падидаҳо низ аз низоми муайяне иборатанд, ки хусусиятҳои ба худ хос доранд, вале дар маҷмӯъ онҳо низоми ҳуқуқи конститутсиониро ҳамчун соҳаи намоёни ҳуқуқи ҳар як мамлакат ташкил менамоянд (ниг. ба Ҳуқуқи конститутсионӣ, Ҳуқуқи давлатӣ).

Нигаред низ
-----------

* Ҳуқуқи коститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 343
**Низоми истило** - дар тарзи тасарруфи қаламраве, ки ба ин ё он кишвар тааллуқ надорад, ба воситаи татбиқи амалҳои гуногун оид ба ғасби он ифода мегардад. Амалияи байналмилалӣ навъҳои гуногуни забтро медонад: забти ҳарбӣ (масалан, забти Кувайт аз ҷониби Ироқ); истило ҳамчун воситаи таъмини иҷроиши ӯхдадориҳои байналхалқӣ (масалан, забти қаламрави Олмон дар ҷанги дуюми ҷаҳон) ва ғайра. Моҳияти низоми забт дар барқарор кардани ҳокимият ва назорати муваққатӣ дар қаламрави тасарруфшуда ифода мегардад. Оинномаи СММ забтнамоиро ҳамчун усули қонунӣ ба даст овардани қаламрав эътироф накардааст. Кишвари забткунанда уҳдадор асг, ки кишвари тасарруфгаштаро пурра аз ҳуқуқи соҳибихтиёрӣ маҳрум нанамояд ва қаламрави онро ба дигар кишварҳо надиҳад. Давлати истилогар уҳдадор аст, ки аҳолии қаламрави тасарруфшударо бо маводи хӯрокворию доруворӣ таъмин намояд ва ба фаъолияти мӯътадили муассисаҳои тиббӣ мусоидат кунад.

Нигаред низ
-----------

Ҳуқуқу озодиҳои конститутсионии инсон ва шаҳрванд

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 337
**Низоми дуҳизбӣ** - як навъи низоми бисёрҳизбиест, ки дар доираи мавҷудияти ҳизбҳои зиёди сиёсии барои ҳокимият воқеан рақобаткунанда амал мекунад. Фақат дутои онҳо ҳукуматро навбат ба навбат ташкил мекунанд, агар яке ҳукуматро ташкил кунад, дигаре мухолифи он мебошад. Дар натиҷаи интихобот онҳо бо навбат ҷойи худро иваз мекунанд. Бо ҳамин як навъ инҳисорӣ ба моликият муқаррар гардида, то ҳадди ақал имкони интихоби вакилони парлумон ё сарвари давлат маҳдуд мегардад. Дар чунин шароит ҳизбҳои асосӣ аз ҳимояи фақат доираи маҳдуди интихобкунандагон дур гардида, манфиати умумро барои ифода кардан кӯшиш менамоянд. Аз ин рӯ, дар байни барномаи ҳизбҳо, хусусан дар қисми иҷтимоӣ-иқтисодӣ бештар вақт тафовути ҷиддӣ намемонад ва дар интихобот нақши хусусиятҳои шахсӣ, анъанаҳо дар байни интихобкунандагони ҳизбӣ бартарӣ дорад. Дар низоми дуҳизбӣ дар ҳаёти сиёсӣ ҳизбҳои дигар низ иштирок менамоянд, вале таносуби қувваҳои ҳизбӣ ва низоми интихоботии мавҷуда барои ба ҳокимият омадани онҳо монеъ мегардад. Низоми дуҳизбӣ вазъи нисбатан устувори ҳукуматро бо роҳи такя ба аксарияти парлумонӣ таъмин мекунад, ки бо ҳамин самаранокӣ ва пойдории ҳокимияти иҷроия ба даст оварда мешавад. Дар давлатҳои дорои низоми дуҳизбӣ зарурат ба ҳукумати коалитсионӣ кам ба вуҷуд меояд. Чунки ҳизбҳои аз ҳама калон барои нигоҳ доштани имтиёзи худ дар ҳокимият ба кӯшишҳои барпо кардани ҳизби сеюми сиёсӣ, ки барои ҳарифӣ ба ҳокимият лаёқат дорад, ҳушёрона назорат мебаранд ва бо ҳар роҳ ба афзоиши таъсиру нуфузи он дар байни интихобкунандагон монеъ мегарданд. Вале чунин амал дар давлатҳои демократӣ шакли дағали зӯриро намегирад, балки бо роҳи расонидани таъсири ғоявӣ ба интихобкунандагон афзоиши таъсири ҳизби сеюми сиёсӣ таъмин мешавад. Дар ҳолатҳое, ки қувваи ҳар ду ҳизбҳои сиёсии калон тақрибан баробар аст, мавчудияти ҳизби сиёсии сеюм ҳатто зарур аст, чунки ҳеч яке аз онҳо бе иттифоқ бо ҳизби сеюм бартарии худро нигоҳ дошта наметавонанд. Низоми дуҳизбӣ вобаста ба шакли идора ва шакли сохти давлатӣ бо тарзҳои гуногун инъикос меёбад. Дар Иёлоти Муттаҳидаи Амрико дар шароити ҷумҳурии президентӣ зиёда аз сад сол инҷониб ҳокимияти давлатиро Ҳизби ҷумҳуриҳо ва Ҳизби демократӣ ба ҳам мебинанд, аммо азбаски Президент ва Конгресс дар интихоботи умумӣ интихоб мешаванд, ҳизбияти Президент ва мақомоти намояндагӣ фарқ мекунад, ки дар байни ҳокимияти иҷроия ва қонунгузор ихтилоф ба вуҷуд меорад. Дар Англия (шоҳигарии парлумонӣ) низоми дуҳизбӣ аз Ҳизби консервативӣ ва Ҳизби лейбористӣ иборат буда, яке аз онҳо воқеан дар парлумон ҳамеша аксариятро соҳиб мешавад ва ҳуқуқи ташкили ҳукуматро пайдо мекунад. Дар ин ҳолат ба «ҳукумати улёҳазрат» «мухолифини улёҳазрат» муқобил меистад, ки низоми ҳокимияти демократӣ ва самаранокро таъмин намуда, ҳокимияти давлатиро аз хатар эмин нигоҳ медорад (ниг. ба Низоми бисёрҳизбӣ, Низоми ҳизбӣ, Ҳизбҳои сиёсӣ).

Нигаред низ
-----------

Ҳуқуқу озодиҳои конститутсионии инсон ва шаҳрванд

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 335
**Низоми интихоботии омехта** - дар вақти гузаронидани интихоботи пардумонӣ ва дигар мақомоти намояндагӣ якҷоякунии низоми интихоботии мажоритарӣ ва мутаносибӣ, ки дар он як қисми вакилон шахсан аз рӯи натиҷаи овоздиҳӣ дар ҳавзаҳои интихобот (ниг. ба Низоми интихоботи мажоритарӣ), қисми дигар - мувофиқи рӯйхати ҳизбӣ (Ниг. ба Низоми интихоботи мутаносиб) интихоб карда мешаванд. Ба ҳамин тариқ, дар натиҷаи интихобот парлумон бояд чӣ бевосита афзал донистани интихобкунандагони номзади муайян ва чӣ низоми ҳизбии дар мамлакат барпоёфтаро инъикос намояд. Бисёр вақт дар низоми интихоботи омехта шумораи баробари вакилон (яъне нисф ба нисф) аз ҳар ду низоми номбаршуда муқаррар ва интихоб карда мешавад. Ҳоло адади баробари вакилон аз рӯйи ҳар ду низоми интихоботӣ дар яке аз палатаҳои парлумони Русия ва Ҷумҳурии Федералии Олмон, парлумони Булғория, Гурҷистон, Литва ва баъзе дигар мамлакатҳо интихоб карда мешаванд. Дар баъзе давлатҳо адади вакилон аз рӯйи низоми интихоботи мутаносиб нисбат ба низоми мажоритарӣ зиёд интихоб мешаванд (масалан, Юнон). Вале дар аксар мамлакатҳо, баръакс, адади вакилони аз рӯйи низоми интихоботи мажоритарӣ интихобшаванда нисбат ба вакилони аз рӯйи низоми мутаносиб интихобшаванда чанде зиёд аст.
Мувофиқи ислоҳоти конститутсионии с. 1999 ва Қонуни конститутсионӣ «Дар бораи интихоботи Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон» (соли 1999) ба палатаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии ҶТ 63 вакил интихоб карда мешавад. Аз ҷумла, 65 фоизи вакилон (41 нафар) аз ҳавзаҳои интихоботии якваколатӣ мувофиқи низоми мажоритарӣ ва 35 фоизи вакилон (22 нафар), аз ҳавзаи ягонаи умумиҷумҳуриявӣ мутаносибан ба шумораи овозҳое, ки ба рӯйхати номзадҳои аз тарафи ҳизбҳои сиёсӣ пешниҳодгардида дода шудаанд, яъне мувофиқи низоми мутаносибӣ интихоб карда мешаванд (ниг. ба Маҷлиси намояндагон). Аз низоми интихоботи омехта чунин тарзи интихоботи палатаҳоро дар парлумони дупалатагӣ фарқ кардан лозим аст, ки яке аз палатаҳо бо тарзи интихоботи мажоритарӣ, дигаре бо роҳи мутаносибӣ ташкил меёбанд (ниг. ба Низоми интихобот).

Нигаред низ
-----------

Ҳуқуқу озодиҳои конститутсионии инсон ва шаҳрванд

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 341-342
**Низои ҳарбии дорои характери ғайрибайналмилалӣ** - дар зери ин мавҳум низои ҳарбие дар назар аст, ки дар қаламрави давлат миёни нерӯҳои мусаллаҳи он ва нерӯҳои мусаллаҳи зиддиҳукуматӣ ё гурӯҳҳои мусаллаҳи муташаккили дигаре рух медиҳанд, ки таҳти фармондеҳи масъул дар як қисми қаламрави он чунин назоратро ҷорӣ кардааст. Низои ҳарбии характери ғайрибайналмилалӣ дошта тибқи Протоколи иловагии II аз соли 1977 ба Муоҳидаи Женева аз 12 августи соли 1949 «Дар бораи ҳимояи қурбониёни ҷанг» муқаррар ва танзим мешавад.

Нигаред низ
-----------

Ҳуқуқу озодиҳои конститутсионии инсон ва шаҳрванд

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 325
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Низомнома (мазмунҳо)-ро бубинед.
**Низоми СММ** - иборат аз СММ, муассисаҳои махсусгардонидашудаи СММ - МАГАТЭ, Ташкилоти умумиҷаҳонии тандурустӣ, Созмони умумиҷаҳонии тиҷорат, мақомоти ёрирасони Ассамблеяи Генералӣ (ЮНКТАД, ПРООН, ЮНЕП, УВКБ, ЮНИСЕФ ва ғайра) мебошад. Маркази низом СММ мебошад, ки бо муассисаҳои махсусгардонидашуда - МАГАТЭ, ВТО дар асоси созишнома ва бо дигар ташкилот ва мақомоти мухтор бошад, дар асоси қатъномаи Ассамблеяи Генералии СММ робита барқарор намудааст.

Нигаред низ
-----------

* Ҳуқуқу озодиҳои конститутсионии инсон ва шаҳрванд

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - С. 344
**Низоми интихоботи бисёрваколатӣ** — яке аз намудҳои низоми интихоботи мажоритарӣ мебошад, ки дар он аз ҳавзаи интихобот на як, балки якчанд (ҳавзаи бисёрваколатӣ) вакил
интихоб карда мешавад ва таносубан интихобкунанда ҳамон қадар овоз дорад, ки он қадар вакил бояд интихоб шавад. Агар, масалан, ба ҳамин ҳавзаи интихоботӣ се ваколатнома ҷудо карда шуда бошад, пас дар рӯйхати номзадҳои азқайдгузашта, ки интихобкунанда дар шакли варақа мегирад, метавонад ба се ва аз он кам номзад овоз диҳад. Дар ҳавза дар асоси низоми интихоботи нисбӣ се номзаде аз рӯйхат интихобшуда дониста мешавад, ки нисбат ба дигарон овози
зиёд гирифта бошад. Инчунин низоми бисёрваколатие маълум аст, ки онро боварии (вотуми) кумулятивӣ меноманд, ки дар он ба интихобкунанда ҳуқуқ дода мешавад, ки ҳамаи овози худро (онҳо бошанд ҳамон қадаре, ки вакил интихоб мешуда бошад) ба як номзади дар рӯйхатбуда диҳад, ё ки дар байни ду номзад тақсим намояд. Азбаски дар интихоботи мажоритарии бисёрваколатӣ рӯйхати номзадҳо мавҷуд аст, аз ин рӯ, бисёр вақт онро аз низоми интихоботи мутаносиб фарқ намекунанд. Низоми бисёрваколатӣ бештар дар интихоботи маҳаллӣ ба кор меояд.

Нигаред низ
-----------

Ҳуқуқу озодиҳои конститутсионии инсон ва шаҳрванд

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 337-338
**Relief International - Schools Online** — ташкилоти байналхалқиe мебошад, ки дар бисёр давлатҳои ҷаҳон фаъолияти башардӯстона мебарад.

Relief International - дар Тоҷикистон бо номи Relief International - Schools Online бо кушодани Марказҳои Омӯзиши Интернет дар 26 мактабҳои Тоҷикистон фаъолият бурда истодааст, ки ин марказҳо барои рушди Википедиа саҳми худро гузошта истодаанд.

Релиф Интернешнл - Скулз Онлайн (РИСОЛ), дар Калифорния марказ дошта, дар иҷроиши лоиҳаҳои барои рушди ҷомеа ва амалиёт дар ҳолатҳои фақулода сабти коршиносӣ доранд. Аз соли 1990 ин ҷониб барнома ба ҷомеаҳои дар ҳолати гузариш аз буҳрон ба барқарорсозӣ қарорёфта тавассути таҳияи стратегияҳои устувор кумак мерасонад. Дар соли 1994 Рилиф Интернешнл аввалин ташкилоти ғайридавлатии Штатҳои Муттаҳида буд, ки нуфузи устувори худро дар Тоҷикистон ба миён овард. Бо мақсади таъмини устувории лоиҳаҳо ҳамаи барномаҳо бо иштироки муаллимон, маъмурони мактабҳо ва ҷомеа таҳия карда мешаванд. Зиёда аз 400 мактаб дар 36 мамлакати дунё аз барномаи РИСОЛ манфиат бардоштаанд. Имрўз мо ташкилоти умумиҷаҳонии пешво дар соҳаи дастгирӣ ва иҷрои методологияҳои технологияи иттилоотӣ ва алоқа дар мактабҳо ба шумор меравем.

Пайвандҳо
---------

* Сомонаи расмии Relief International
* Сомонаи расмии Schools Online Бойгонӣ шудааст 27 сентябри 2014  сол.
* Сомонаи расмии RI-SOL дар Тоҷикистон Бойгонӣ шудааст 25 Декабри 2018  сол.
* Портали Таълимии РИ-СОЛ Бойгонӣ шудааст 4 апрели 2009  сол.
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Низомнома (мазмунҳо)-ро бубинед.
**Низоми якҳизбӣ** - қисми таркибии низоми сиёсии давлати томравоӣ буда, таркиби ин низом аз эътирофи бечунучарои мавқеи ҳукмронии як ҳизби сиёсӣ иборат аст. Низоми якҳизбӣ нақши намоёни ҳизби ягонаро Дар ҷомеа ва давлат муайян мекунад, вале ин ҳолат на ҳамеша қонунӣ гардонда мешавад, чунки он аз ҳар гуна қонун боло буда, ҳадди он муайян аст. Чунин ҳизб одатан ҳизби «ҳамаи халқ» эълон гардида, ташкили ҳамаи мақомоти давлатию ҷамъиятӣ ба ӯ вобаста гардонда мешавад. Низоми якҳизбӣ ба якшавии дастгоҳи давлатӣ ва ҳизбӣ мусоидат мекунад. Сарвари ҳизби ягонаи сиёсӣ дар мамлакат дар як вақт мансаби сарвари давлатро низ ишғол мекунад. Дар мамлакатҳои низоми яккаҳизбӣ дошта, ба мавҷудияти ҳизбҳои расмии мухолиф роҳ дода намешавад. Дар низоми яккаҳизбӣ ҳамаи моликияти давлатӣ ва буҷаи давлатӣ ба ихтиёри як ҳизб дода мешавад. Низоми яккаҳизбӣ фаъолияти мақомоти намояндагиро заиф мегардонад, гарчи зоҳиран онҳо қонунҳо қабул мекунанд, буҷаи давлатиро тасдиқ мекунанд ва ғайра. Дастгоҳи ҳизбӣ ба озодона пешбарӣ кардани номзадҳо роҳ намедиҳад, ба он тарафдору ҳаммаслаконро аз ҳамаи табақаҳои ҷомеа тавсия мекунад. Дар натиҷа интихобот беалтернативӣ гузашта, ба як номзад овоз дода мешавад. Мансабҳои роҳбарӣ дар парлумон ҳамеша ба номенклатураи ҳизбӣ тааллуқ дошта, мансабҳои сарвар ва аъзои намоёни ҳукуматро ходимони намоёни ҳизбӣ ишғол мекунанд. Айнан бо ҳамин усул мансабҳои роҳбарӣ ва вазифаҳо дар дастгоҳи маҳаллии мақомоти давлатӣ пур карда мешаванд. Дар сурати будани низоми якҳизбӣ дар баъзе мамлакатҳо мавҷудиятн ҳизбҳои сиёсӣ инкор карда намешуд. Дар собиқ мамлакатҳои сотсиалистӣ ҳамин гуна бисёрҳизбии қалбакӣ дар Полша, Булғория, Чехословакия, Ҷумҳурии Демократии Олмон мавҷуд буданд, ҳоло бошад, дар Хитой ва Ветнам вучуд доранд, вале онҳо дар низоми сиёсӣ ҳеч гуна нақши фаъол надоштанд ва мавқеи роҳбарикунандаи ҳизби ҳукмронро бечунучаро эътироф мекарданд. Низоми яккаҳизбӣ дар давлати шӯравӣ намунавӣ буд ва Конститутсияи с.1977 ба тариқи ҳуқуқӣ усули нақши роҳбару роҳнамоии Ҳизби коммунистиро дар ҳаёти ҷомеа ва давлат муқаррар кард (моддаи 6). Фақат дар соли 1991 ба қувваҳои демократӣ муяссар гардид, ки онро бекор кунанд. Ҳоло ҳам чунин усул дар Ҷумҳурии Халқии Хитой, Куба, Ҷумҳурии Халқии Демократии Корея, Ветнам ба тарзи конститутсионӣ амал мекунад. Низоми яккаҳизбӣ дар гузашта яке аз хислатҳои муайянкунандаи давлатҳои фашистӣ буд (Олмон, Италия, Испания, Португалия ва ғайра), агарчи дар ин ҷо ҳам гоҳ-гоҳ мазҳакаи бисёрҳизбӣ баргузор мешуд. Давлатҳои демократӣ низоми яккаҳизбиро қатъиян рад менамоянд ва барои ташаккулёбии он низ муҳит вуҷуд надорад.

Нигаред низ
-----------

* Низоми бисёрҳизбӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - С. 345
**Вест-И́ндия** (англ. West-Indies, ҳол. West-Indië — «Ҳиндустони Ғарбӣ») — номи умумии ҷазираҳои баҳри Кариб ва уқёнуси Атлас.

Дар байни қитъаҳои Амрикои Шимолӣ ва Амрикои Ҷанубӣ ҷойгиранд. Ҷазираҳои Антили Калону Хурд ва Багамро дар бар гирифта, 3,5 км тӯл кашидааст. Мансуби Амрикои Шимолӣ аст. Ҷазираи бузургтаринаш — Куба. Масоҳати умумиаш 244,8 ҳазор км². Аҳолиаш 42,2 млн нафар (2012), асосан зангиҳо (африкоиҳо), дурагаҳо ва креолҳо. Релйефаш кӯҳистонии ноҳамвор. Кӯҳи баландтаринаш Дуарте дар ҷазираи Ҳаити (3175 м). Вулканҳои амалкунанда ва хомӯшшуда зиёданд (Суфриер, Монтан-Пеле); зуд-зуд заминларза ба амал меояд Аз ҷинсҳои вулкании фурӯравандаи давраи мезокайнозой таркиб ёфтааст. Сарватҳои зеризаминии В. И. фаровон буда, маъданҳои манган, хромит ва оҳан (Куба), асфалти табиӣ, нафт (ҷазираи Тринидад), кони боксит (Ямайка), фосфорит (ҷазираҳои Аруба ва Кюрасао) мавҷуд аст. Иқлимаш тропикии пассатӣ ва муссонии истивоӣ (экваториалӣ). Бӯронҳои шадид мевазанд (август-октябр). Ҳоло дар ҷойи ҷангалҳои тропикӣ заминҳои кишоварзӣ, шаҳракҳо ва маҷмааҳои сайёҳӣ бунёд шудаанд. Ҳарорати миёнаи моҳи январ дар шимол 210С, дар ҷануб 260С Боришоти миёнаи солона 1000—1500 мм. Дар ҳамвориҳо найшакар, қаҳва, тамоку ва пахта парвариш мекунанд. Дар В. И. ҷазираҳои Багам, Барбадос, Ҳаити, Гренада, Доминика, Ҷумҳурии Доминикан, давлатҳои Куба, Сент-Винсент ва Гренада, Антигуа ва Барбуда Сент-Китс ва Невис, Сент-Люсия, Тринидад ва Тобаго, Ямайка, як қатор мулкҳои Британияи Кабир, ИМА, Нидерландия ва Фаронса ҷойгиранд. Х. Колумб зимни кишваркушоиҳояш (1492—1502) ҷазираҳоеро, ки дар онҳо қабилаҳои ҳиндӣ — аравак ва карибҳо зиндагӣ мекарданд, кашф намуда, онҳоро Ҳиндустон шумурд. То ин замон В. И.-ро як гӯшаи Осиё мешумурданд. Баъди он ки аврупоиён Ҳиндустони ҳақиқиро кашф намуданд, барои ҷазираҳоро аз Ҳиндустони Осиё (Ост-Индия) фарқ кардан Ҳиндустони Ғарбӣ (Вест-Индия) номиданд. Аҳолии В. И. намояндагони ҳар се нажоди асосии башар: аврупоӣ, муғул ва истивоӣ (экваторӣ, зангии австралиягӣ)-и бо ҳам даромехта буда, ба забонҳои испанӣ, фаронсавӣ, ҳолландӣ, англисӣ ва шеваҳои маҳаллӣ ҳарф мезананд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Вест-Индия // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Донишгоҳи Иллинойи Ғарбӣ - Western Illinois University (WIU)** — яке аз донишгоҳҳои оммавии дар ИМА буда соли 1899 ҳамчун мактаби давлатии Иллинойи Ғарбӣ ташкил шудааст. Монанди бисёр макотиби ҳамон вақта ин мактаб давлатии Иллинойи Ғарбӣ омӯзгоронро тайёр мекард. Мактаб рӯз то рӯз бузург шуд ва ба Коллеҷи Давлатии Омӯзгории Иллинойи Ғарбӣ табдил ёфт. Имрӯз, Донишгоҳи Иллинойи Ғарбӣ аз ду кампус иборат аст, ки барномаҳои академикии гуногунро пешкаши ҳамагон менамоянд. Бинои ва кампуси асосии донишгоҳ дар Макомб, Иллиной ҷойги аст, дар ҳоле, ки Донишгоҳи Иллинойи Ғарбӣ - Квад Ситиз дар Молайн, Иллиной мебошад.

Системи Китобдорӣ
-----------------

Таърих
------

Шерман Ҳолл

Президентҳои Донишгоҳ
---------------------

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| 10ум | Алвин Голдфарб | (2002-имрӯз) |
| 9ум | Donald S. Spencer | (1994-2001) |
| 8ум | Ralph H. Waggoner | (1987-1993) |
| 7ум | Leslie F. Malpass | (1974-1986) |
| 6ум | John T. Bernhard | (1968-1973) |
| 5ум | A. L. Knoblauch | (1958-1967) |
| 4ум | Frank A. Beu | (1942-1957) |
| 3юм | Walter P. Morgan | (1912-1941) |
| 2юм | Alfred Bayliss | (1906-1911) |
| 1ум | John W. Henninger | (1901-1905) |
|

Варзиш
------

Мактаби мусикӣ
--------------

Ҳафтаномаи Донишҷӯён
--------------------

Эзоҳ
----

1. ↑  Hallwas, J. E. (1999). First Century: A Pictorial History of Western Illinois University. Macomb, IL: Western Illinois University.

Jason Williams - Current NFL Player - 3rd Round Draft Choice of Dallas Cowboys.

Пайвандҳо
---------

* Сомонаи расмии Донишгоҳи Иллинойи Ғарбӣ
**Низом Баҳриддинов** — биологи тоҷик, доктори илмҳои биология (1992), профессор (1992).

Зиндагинома
-----------

Соли 1954 ДДОД ба номи Т. Шевченкоро хатм намудааст. Соли 1954 муаллими мактаби миёнаи ноҳияи Колхозчиёни вилояти Ленинобод, 1954–1957 котиби якуми комсомоли ноҳияи Колхозчиён, 1957–1958 инструктори Комитети ҳизби коммунистии ноҳияи Колхозчиён, 1958–1962 инструктори Комитети ҳизби коммунистии ҲК ҶШС Тоҷикистон дар шаҳри Панҷакент, 1962–1965 аспиранти АИ ҶШС Тоҷикистон буд. Солҳои 1965–1969 ба ҳайси мудири кабинети кафедраи ботаникаи факултети географияи ДДОД ба номи Т. Шевченко, 1970–1992 дотсенти кафедраи ботаникаи ДДОД ба номи Т. Шевченко кор кардааст. Солҳои 1993–1999 вазифаи мудир ва профессори кафедраи методикаи таълими табиатшиносӣ ва географияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣро ба уҳда дошт.

Фаъолияти илмӣ
--------------

Муаллифи зиёда аз 100 мақолаҳои илмӣ мебошад. Оид ба рушди хоҷагии қишлоқ ва боғдорӣ дар Тоҷикистон, масъалаҳои заминдорӣ дар ноҳияҳои кӯҳистони Осиёи Марказӣ ва Қазоқистон кори илмӣ бурдааст.

Мукофот
-------

Бо ифтихорномаҳои ташкилотҳои комсомолӣ, ҳизби коммунистӣ ва ҳукуматӣ қадр карда шудааст.

Пайвандҳо
---------

* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
**Сиде** ( тур. Side, юн.-қад. Σίδη - шаҳри Юнони қадим воқеъ дар ҷанубу ғарби баҳри Миёназамин соҳили Анталиё. Сиде - ҳоло як осишгоҳои маъруфи сайёҳӣ - дар наздикии деҳаи Селимиё, дар 75 км шарқи Анталия ва 15 км ғарби Манавгат дар вилояти Анталиёи Туркия ҷойгир аст. 

 Маъбади Аполлон

Иқлим
-----

Сиде дар минтақаи иқлими баҳри Миёназамин ҷойгир аст, тобистони гарм ва хушк ва зимистонҳои сард ва нарм. Ҳарорати миёнаи зимистон аз 10 °C паст намешавад, ҳарорати баландтарини тобистон метавонад ба 45 °C (хеле кам) мерасад. Ҳарорати миёнаи баҳр дар моҳҳои зимистон тақрибан 17 °C, дар моҳҳои тобистон тақрибан 28 °C аст. Моҳҳо аз моҳи май то октябр, дар ҳавои гарм, ҳавои номусоид ва салқин бо бориши ҳадди аққал дар Side, барои бароҳатӣ ҳисобида мешаванд.

Ҷойҳои тамошобоб
----------------

 Намоишгоҳи паҳлӯии театри қадимӣ
Дар қисми марказии маркази таърихии шаҳр, дар назди дарвоза (ҳамчун қисми мустаҳками шаҳрҳои асримиёнагӣ), бузургтарин амфитеатрҳои ҳифзшудаи Туркия ҷойгир аст, ки дорои беш аз 20 ҳазор тамошобин мебошад. Айни замон, ҳатто як қисми майдони саҳна барқарор ва гузаргоҳҳои назди деворҳо ва долонҳо тоза карда шуданд. Аз рӯи қалъаҳои просениум, дар асрҳои I-IV театр на танҳо барои ҷашнвораҳои театрӣ, балки дар набардҳои гладиаторӣ ва таъқиботи ҳайвонот ва баъдтар ҳамчун конҳои шаҳрӣ истифода мешуд. Бинои боҳашамати агора, ки онро аз пораҳои он дидан мумкин аст, сарнавишти ҳамон саргузаштаро фаро гирифт. Харобаҳои назарраси биноҳои Рум дар нимҷазира дар беруни деворҳои шаҳр боқӣ мондаанд ва якчанд сутунҳои баланди маъбади Аполло дар саҳна. Харобаҳои биноҳои даврони эллинӣ ва румӣ зери об ба таври равшан намоёнанд ва тӯли тӯли тӯли тӯлҳои баҳр тӯли чанд километр тӯл мекашанд.

Дар беруни деворҳои шаҳр шумораи зиёди неолополияҳо мавҷуданд. Дар ин ҷо намудҳои гуногуни қабрҳо ва мақбараҳо ҷойгиранд - ёдгориҳои шакли маъбадҳо ё хоксорона, бе релефҳои саркофагӣ. Дар Некрополитҳои Ғарбӣ як ҳайкали вазнин, дар пиёдагард қадам зинаест, ки ба маъбад бо сутунҳо шабоҳат дорад. Саркофаги мармар дар ҷойгоҳҳое барои оромгоҳҳои таърихӣ ҳастанд. 

* Вид на театр от агорыВид на театр от агоры
* Внешний фасад театра от храма ДионисаВнешний фасад театра от храма Диониса
* Зрительские ряды театронаЗрительские ряды театрона
* Орхестра и скенаОрхестра и скена
* Памятник в честь императоров Веспасиана и Тита и триумфальная аркаПамятник в честь императоров Веспасиана и Тита и триумфальная арка
* 
* Фрагменты городской стеныФрагменты городской стены
* Фрагменты городской стеныФрагменты городской стены
* Городская стена, видны бойницыГородская стена, видны бойницы
* 
* 
* 
* 
* 
* АгораАгора
* 
* 
* 
* 
* 
*

Эзоҳ
----

Пайвандҳо
---------
**Айбдоршаванда** дар асоси **м.48 КМҶ ҶТ** шахсе ҳисоб мешавад, ки дар хусуси ӯ аз рӯйи тартиби муқарраркардаи қонун дар бораи ба сифати айбдоршаванда ба ҷавобгарӣ кашидан қарор бароварда шудааст. Қонунҳои мурофиавии ҷиноятӣ ба мақомоти таҳқиқу тафтишот, прокуратура ваколат додааст, ки ҳар як ҷинояти содиршударо ошкор кунад, далелҳои басандаро ҷамъ намуда, шахсро ба ҷавобгарии ҷиноятӣ кашад, чораҳои пешгирӣ татбиқ намояд, амалиётҳои тафтишотиро гузаронида, ҷиноятҳоро исбот намояд. Дар баробари ин қонун муфаттиш ва шахси таҳқиқбарандаро вазифадор менамояд, ки ҳуқуқҳои айбдоршавандаро, ки онҳо дар **қ.2 м.48 КМҶ ҶТ** нишон дода шудааст, таъмин намояд. Қонуни мурофиавӣ кафолатҳои таъмин намудани ҳуқуқҳои айбдоршавандаро нишон дода таъкид кардааст, ки дар ҳолати риоя нашудани ин
ҳуқуқҳо оқибатҳои муайян ба вуҷуд меояд. Айбдоршаванда иштирокчии мурофиа мебошад. Ӯ ҳақ дорад барои
амалӣ намудани ҳуқуқҳои худ талошҳо кунад, арзу илтимосҳо намояд. Айбдоршаванда метавонад оид ба айби
эълоншуда нишондод диҳад, хоҳиш намояд, ки бо иҷозати муфаттиш дар гузаронидани амалиётҳои тафтишотӣ
иштирок кунад. Нишондоди айбдоршаванда яке аз намудҳои далел ба ҳисоб меравад, ӯ дар нишондоди худ метавонад иқрор шавад, метавонад айби эълоншударо рад кунад, умуман нишондод надиҳад. Дар давраи тафтишот муфаттиш вазифадор аст, ки ҳолатҳои парвандаро ҳаматарафа пурра ва холисона тадқиқ намуда, ҳам ҳолатҳои вазнинкунанда ва ҳам ҳолатҳои сабуккунандаи кирдорро санҷад. Қонуни мурофиавӣ ҳуқуқҳои мурофиавии айбдоршавандаро нишон дода қайд кардаасг, ки айбдоршаванда метавонад талаб намояд, ки ба ӯ чӣ гуна айбро бор карданианд, мушаххастар ин айб аз кадом ҷиноятҳо иборат аст. Муфаттиш вазифадор аст. ки тибқи талаботи **м. 142 КМҶ ҶТ** қарор дар бораи ба сифати айбдоршаванда ба ҷавобгарӣ кашидан барорад. На дертар аз ду шабонарӯз айбдоршавандаро бо мазмуни қарор шинос намуда, ӯро ба сифати айбдоршаванда пурсад (**м. 147 КМҶ ҶТ**). Дар навбати худ айбдоршаванда ҳақ дорад, ки оид ба айби эълоншуда баёнот диҳад. Айбдоршаванда баъд аз эълон кардани айбдорӣ ҳақ дорад оид ба пурсиши шоҳидҳои нав, гузаронидани экспертиза, ревизия ва дигар ҳаракатҳои тафтишотӣ дархост намояд. Муфаттиш вазифадор аст. ки оид ба рад намудани дархостҳои айбдоршаванда қарори асоснок барорад. Айбдоршаванда метавонад аз болои ҳаракатҳои муфаттиш ба прокурор арз кунад (**м.219 КМҶ ҶТ**). Айбдоршаванда баъд аз тамом шудани тафтиши пешакӣ ҳуқуқи бо ҳамаи маводи парванда шинос шудан дорад (**м.201 КМҶ ҶТ**)..

Нигаред низ
-----------

Ҳуқуқу озодиҳои конститутсионии инсон ва шаҳрванд

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с.29-30
**Айдаред** — навъе аз себ. Бори аввал Л. Вернер дар штати Айдаҳои ШМА бо роҳи дурагакунии навъҳои Ҷонатан ва Вагнер рӯёндааст. Дарахташ зудсабзи миёнақад, шохаҳояш паҳну парешон. Мевааш миёнаҳаҷм (вазнаш 140 – 160 г), пӯсташ нафиси ҳамвор, рангаш сабзча, баъди пухтан зардтоб мешавад; мағзаш сафед, сероб, таъмаш туршча, хушбӯй. Аз ҳар га боғоти он 180 – 230 сентнер ҳосил гирифтан мумкин. Барои хуб гардолуд шудан онро бо навъҳои Банани зимистона, Ренет Симиренко, Голден Делишес, Ред Делишес якҷоя мешинонанд. Парвариши айдаред дар Тоҷикистон чун навъи ояндадор тавсия шудааст. Дар қитъаи таҷрибавии Институти боғдорӣ ва сабзавоткорӣ ниҳоли аз тухмӣ рӯидааш дар 6 – 7-солагӣ, дар пайвандтакҳои реза бошад, дар 3 – 5-солагӣ ҳосил додааст. Дар шароити иқлими Тоҷикистон мевааш даҳаи дуюм ва сеюми сент. мепазад. Меваашро тару тоза мехӯранд, барои ба ҷойҳои дур кашондан мувофиқ аст (онро 3 – 4 моҳ нигоҳ доштан мумкин). Ба касалии гарда ва тосак нисбатан тобовар мебошад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Сорта плодовых культур, Кишинёв, 1985.

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Тембӣ** ( юн. Δήμος Τεμπών - "Водии Темп") - ҷамоат (дим) дар Юнон. Ба ноҳияи Лариса дар вилояти Фессалия дохил карда шудааст. Аҳолӣ 13 712 дар барӯйхатгирии соли 2011. Масоҳати ҷамоат 576,684 километри мураббаъро ташкил медиҳад. Зичии аҳолӣ - 23,78 нафар дар як километри мураббаъ. Маркази маъмурӣ — Макрихорион[en] , маркази таърихӣ — Амбелакия. Ҷорҷиос Манолис ( Γεώργιος Μανώλης ) дар интихоботи маҳаллӣ дар соли 2019 Димарх (раиси ҷамоат) интихоб шуд.

Ҷамъияти Темби соли 2010 таъсис ёфтааст (ΦΕΚ 87Α ) дар доираи барномаи "Калликратис" ҳангоми якҷояшавии ҷамоатҳои барҳам додашудаи Гони, Като-Олимпос, Макрикорион ва Несон, инчунин ҷамоати Амбелакия  .

Ҷамоти (дим) Темби ба панҷ воҳиди ҷамоатӣ тақсим шудааст.

Эзоҳ
----

1. ↑
2. ↑  Шаблон:Харита/Бк/J
3. ↑  Διοικητικές μεταβολές δήμων και κοινοτήτων - αναλυτικά. Δ. Τεμπών (Λαρίσης)(юн.)(пайванди дастнорас — *таърих*).  ΕΕΤΑΑ. 22 октябри 2018 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 29 январи 2021.

Пайвандҳо
---------

* dimostempon.gr — вебгоҳи расмии общины Темби
**Кимат Ашӯрова** (1915, деҳаи Дурбати ноҳияи Ҳисор — 1986, ҳамон ҷо) — пахтакор, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1957), Устоди пахтаи ҶШС Тоҷикистон (1957).

Зиндагинома
-----------

Соли 1915 дар деҳаи Дурбати ноҳияи Ҳисор таваллуд шудааст.

Сардори звено ва бригадаи пахтакории колхози «Тоҷикистони Сурх» (1934-58), раиси Колхози ба номи Ф. Э. Дзержинский (1958-60), раиси ҷамоати деҳоти Дурбати ноҳияи Ҳисор (1960-71). Аз соли 1971 нафақагири шахсӣ буд. Бригадааш ба гирифтани ҳосили фаровони пахта комёб шудааст. Депутати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон (даъвати 2-5). Бо ордени Ленин, медалҳо, аз ҷумла ба медалҳои тило, нуқра ва биринҷии Намоишгоҳи комёбиҳои хоҷагии халқи Иттиҳоди Шӯравӣ, Грамотаҳои Фахрии Президи­уми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Ашӯрова Қимат // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.

* Ашӯрова Кимат, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1957)
* Ашурова Кимат, Герои страны
Шаблон:Қуттии Донишгоҳ

**Донишгоҳи Ҳартфорд** - (инглисӣ: University of Hartford) - соли таъсис 1877, яке аз донишгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико буда ва дар иёлати Коннектикут дар шаҳри Ҳартфорд воқеъ аст.
Донишгоҳ хусусӣ, мустақил ва ғайримазҳабӣ аст, ки дар Ҳартфорди Ғарбӣ дар Коннектикут дорад. Ин донишгоҳ дар соли 1877 таъсис гардид.

Нигаред
-------

* Ҳартфорд
* Донишгоҳ

Пайвандҳо
---------

* Сомонаи расмии Донишгоҳи Ҳартфорд


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ин мақолаи нопурра дар бораи мактаб мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |

\* Шумо донишҷӯ ё омӯзгор? Дар лоиҳаи **Мактабҳо ва донишгоҳҳо** иштирок кунед.
**Асри қадим** — давраи таърихӣ аз пайдоиши шаклҳои аввали навиштан то суқути имперотурии Рум.

Ин истилоҳ ҷузъи давраест, ки дар асри XVII муаррихи олмон Кристобал Селариус муқаррар кардааст. Гарчанде ки ин системаи давра ба давра аз ҳисоби муносибати аврупомарказӣ хеле баҳсбарангез аст, аммо он низоми маъмулӣ мебошад.
Намуди зоҳирӣ бори аввал сабти номи ҳаёти иҷтимоиро тавассути ҳуҷҷатҳои гуногун, чӣ дар санг ё чӣ дар коғаз (папирус), ба монанди қонунҳо ва шартномаҳо иҷозат дод (мисол: рамзи Ҳаммурапӣ), ки ин имкон медиҳад, ки муносибати рӯйдодҳо то андозае возеҳтар шавад..

Давраҳои асри қадим
-------------------

### Шарқи наздики қадим

Он омӯзиши Байнаннаҳрайн ва тамаддунҳои дар он ҷо инкишофёфтаро дар бар мегирад:

* Шумер,
* Акад,
* Бобил
* ва Ашшур.

Он инчунин омӯзиши Форси қадим, Анатолия ва Арманистон, Леванти қадимии баҳри Миёназамин, Сурия, Урдун, Арабистони қадим ва Мисри Қадимро дар бар мегирад.

### Қадимаи классикӣ

Он мутобиқати тамаддунҳои юнонӣ ва румиро аз олимпиадаи аввал ё таъсиси имперотурии Рум ( асри VIII то милод) то шукӯҳи Имперотурии Рум ( асри II мелодӣ) дар бар мегирад.

### Қадими охир

Ин давра бо бӯҳрони Имперотурии Рум, ки дар  асри III рух дода буд, оғоз меёбад. Аммо, дар мавриди ба итмом расидани он, муаллифон тақсим мекунанд. Баъзеҳо охири асри охирро дар охири империя дар  асри V ҷойгир мекунанд, баъзеи дигар онро дар  асри VIII, давраи ба қудрат омадани Карл ва Ислом ба нимҷазираи Иберия.

Хусусиятҳои асри қадим
----------------------

Тамаддунҳои мухталифе, ки дар ин давра омӯхта шудаанд, дорои як қатор хусусиятҳои умумӣ мебошанд, гарчанде ки онҳо бо унсурҳои дигар аз ҳам фарқ мекунанд.

Хусусиятҳои умумӣ:

* Рушди системаҳои хаттӣ (навиштаҷоти хаттӣ;Хати мехӣ пиктограммаҳо; ҳероглифҳо; хати финиқӣ, юнонӣ ва римӣ);
* Оғози ҳаёти шаҳрӣ;
* Табдили қудрати сиёсӣ;
* Пайдо шудани динҳои муташаккил дар атрофи маъбад ва коҳинон;
* Табақабандии иҷтимоӣ;
* Моликияти ғулом;
* Пардохти андозҳо..

Нигаред низ
-----------

* Руми Бостон
* Бобил

Эзоҳ
----

1. ↑  Маънии асрҳои қадим - Википедиа - 2023. *https:warbletoncouncil.org*.  21.01.2023.
2. ↑  Маънии асрҳои қадим - Википедиа - 2023. *https:warbletoncouncil.org*.  21.01.2023.
**Муҳаммадалишоҳи Қоҷор** (форсӣ: محمدعلی شاه قاجار‎; 21 июн 1872, Табрез, Эрони Қоҷорӣ — 5 апрел 1925, Сонрему[d], Подшоҳии Итолиё) — шашумин подшоҳ аз дудмони Қоҷор, ки аз 8 январи 1907 то 16 июли 1909 бар Эрон ҳукумат кард. 

Муҳаммадалишоҳ аз мухолифони машрута буд ва Маҷлиси шӯрои миллиро ба тӯп баст ва озодихоҳонро ба қатл расонд. Пас аз ҳамла ба Маҷлис давраи мавсуми истибдоди сағир оғоз гардид. Ӯ пас аз фатҳи Теҳрон тавассути машрутахоҳон ба раҳбарии Сардор Асъад Бахтиёрӣ ба сафорат Русия дар Теҳрон паноҳанда шуд ва бо фишорҳои дохилӣ ва хориҷи маҷбӯр ба тарки Эрон шуд. Машрутахоҳон пас аз вай писари хурдсолш Аҳмадшоҳро ба салтанат интихоб карданд. Муҳаммадалишоҳ вобастагии зиёде ба давлати Русия дошт. Дар давраи подшоҳии ӯ суиқасди алайҳи ӯ шуд, ки нофарҷом монд. Муҳаммадалишоҳ дар соли 1304 шамсӣ дар Итолиё даргузашт ва ӯро дар Карбало ба хок сипурданд.

Эзоҳ
----



|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая советская (1 изд.)
* Ислама (2 изд.)
* Britannica (онлайн)

 |
| Таборшиносӣ ва некрополистика | 
* WikiTree

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* GND: 122659996
* ISNI: 0000 0000 2337 3425
* J9U: 987007447058905171
* LCCN: n00049661
* NTA: 072910798
* SUDOC: 106032976
* VIAF: 57501190
* WorldCat VIAF: 57501190

 |

 |
**Қимиз** (аз туркӣ: qımız) — як навъ нӯшиданиро гуянд, ки аз шири модиён (баъзан аз шири гову шутур) тайёр мекунанд. 

Қимиз дар байни мардумони бодиянишин аз қадимулайём маъмул аст. Шири хоми байтал (ё шири пастеризация-кардан гов ва шутур)-ро дар ҳарорати 26—28°С бо бактерияҳои туршонанда ва ширмоя метуршонанд ва шири то 60°С туршонидаро дар зарфи чубин то 60 дақиқа меомезанд. Баъд онро ба шишаҳои гарданборик рехта, даҳони шишаҳоро маҳкам мекунанд, барои ҳосил шудани гази табиӣ дар ҳарор. 20—22°С 30—40 дақиқа нигоҳ медоранд ва сипас дар ҳарорати 4—6°С 12—14 соат хунук мекунанд. Қимизи тайёр нушокии фишшосзанандаи кафкдорест, ки таъм ва бӯи спирт дорад. Қимизро организм нағз ҳазм мекунад, вай ҳазми сафедаву равғанҳои хурокро метезонад ва мубодилаи моддаҳоро беҳтар менамояд.

Қимиз хусусияти давоӣ дорад, онро барои табобати сил, шуста тоза кардани захмҳои носур, табобати гурда ва роҳҳои пешоб истифода мебаранд. Дар Тоҷикистон усули бо қимиз муолиҷа намудан дар беморхонаҳои № 1 ва № 3-и ҷумҳуриявии бемориҳои сил, шифохонаи ҷумҳуриявии бачагонаи Тангаӣ ва шифохонаи Шаҳристон ҷорӣ шудааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Representative List of the Intangible Cultural Heritage of Humanity, Liste représentative du patrimoine culturel immatériel de l’humanité, Lista Representativa del Patrimonio Cultural Inmaterial de la Humanidad (ингл.)

Адабиёт
-------

* Куанецов Ц. И. Гавоилов П. Ф. Кумыс — ценное лечебно-профиалитическое средство. Тамбов. 1961;
* Кумыс, Алма-Ата, 1968;
* Мироненко М. С. Кумыо — богатырский напиток, М. 1969.

Сарчашма
--------

* Қимиз / И. Сулаймонов // Ховалинг — Ҷӯяк. — Д. : СИЭСТ, 1988. — (Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] /  сармуҳаррир М. Д. Диноршоев ; 1978—1988, ҷ. 8).
**Абдуқодири Ҳофиз** (машҳур ба **Қодирӣ**) – сароянда, оҳангсоз-таронасоз, мусиқидон, шоир, намояндаи машҳури ҳавзаи иҷроии Истаравшан .

Зиндагинома
-----------

Абдуқодири Ҳофиз аз овони ҷавонӣ ба шеъру мусиқӣ ворид шуда, маҳорати иҷроияшро дар шаҳрҳои Самарқанд, Бухоро, Хуҷанд такмил дода, ба пояи асосгузори сулолаи мутрибони ҳирфаии Қодириён расид. Абдуқодири Ҳофиз дар иҷрои шохаҳои созию овозии "Шашмақом" – "мушкилот", "наср", "савт", "гар-дун", "тарҷеъ", "талқин" маҳорати баланд дошт ва барои такмили дониши назарқ ва амалиаш бо Қорӣ Каромати Дилкаши Танбӯрӣ (1851-1906), Бобо Ҷалол (1845-1928), Бобо Ғиёс (1859-1927), Лоӣқ Абдулазиз (1852-1936), Содирхон (1847-1931) ва диг. ҳамкории эҷодӣ дошт. Абдуқодири Ҳофиз дар ҳавзаи иҷроии Истаравшан анъанаи баёзнигории "Шашмақом"-ро идома дода, ба тадвини "Баёзи Абдуқодир" комёб шудааст. Анъанаи иҷроию эҷодии Абдуқодири Ҳофизро писараш Абдурасули Ҳофиз (1919-1989) ва набераҳояш Камол ва Ҷамол Қодирӣ идома додаанд.

Адабиёт
-------

* Таджикская музыка. - Душанбе, 2003;
* Ҳакимов Н. Шашмқом дар қарни ХХ. - Хуҷанд, 2006.

Ҳамчунин нигаред
----------------

* Шашмақом

Сарчашма
--------

1. ↑  Донишномаи Шашмақом./Зери таҳрири Олимов К. Абдувалиев А. Азизӣ Ф. Раҷабов А. Ҳакимов Н. - Душанбе, 2009. - с. 13 - 14 ISBN 978-99947-49-13-3
**Абдуҳамид Воҳидович Ҳомидов** (1954, Душанбе) — доктори илми тиб (2002), профессор (2002).

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи факултаи муолиҷавии Маркази илмии ҷарроҳии дилу рагҳои ба номи А. Н. Бакулев (1977). Духтури интерни шуъбаи ҷарроҳии умумии Беморхонаи клиникии ҷумҳуриявии №3 (1977-1978), ҷарроҳи Беморхонаи клиникии ёрии таъҷилии тиббии Душанбе (1978-1982), ординатори клиникӣ (1982-1984) ва аспиранти Маркази илмии ҷарроҳии дилу рагҳои ба номи А. Н. Бакулеви АИТ Россия (1985-1988), духтури ҷарроҳи дили Маркази илмии ҷумҳуриявии ҷарроҳии дилу рагҳо ва сандуқи сина (1990-1996), дотсенти Донишгоҳи давлатии Уляновск (ш. Уляновски Россия; 1996-1997), докторант (1997-2000) ва ходими пешбари илмии шуъбаи ҷарроҳии нуқси модарзодии дил дар кӯдакони хурдсоли Маркази илмии ҷарроҳии дилу рагҳои ба номи А. Н. Бакулев.

Эзоҳ
----

1. ↑  Арбобони илми тоҷик (асри ХХ-аввали асри ХХI) / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. – Душанбе, 2017. – 728 с.
**Анероид** (юн. a — ҳиссачаи инкорӣ + nērós — «об», яъне бе моеъ коркунанда), **барометр–анероид** — асбобест барои чен кардани фишори атмосферӣ. 

Қисми ҳассоси анероид қуттии устувонашакли металлиест, ки аз дохилаш ҳаво хориҷ карда шудааст. Ҳангоми зиёд шудани фишори атмосферӣ қуттӣ фишурда шуда, пружинаи ба он насбшударо мекашад; ҳангоми кам шудани фишор қуттӣ дамида, пружинаро тела медиҳад. Ҷойивазкунии канори пружина ба воситаи фишангҳо ба ақрабак таъсир мерасонад ва он дар рӯи ҷадвали асбоб фишори атмосфериро нишон медиҳад. Ба ҷадвали анероид инчунин ҳароратсанҷи камоншаклро насб кардан мумкин аст, ки он барои ворид кардани тағйироту иловаҳо ба нишондодҳо нисбати ҳарорат зарур мебошад. Барои муайян намудани нишондодҳои ҳақиқии фишор, нишондодҳои анероид ба тағйироту иловаҳо ниёз доранд, ки ин мақсад бо муқоисаи нишондодҳои барометри симобӣ амалӣ мегардад. Хатои ченкунии анероид 1 – 2 мбар аст. Анероид андозаи начандон калон дошта, дар сафарҳо ва ҳаёти ҳаррӯза васеъ истифода мешавад. Анероидро инчунин барои чен кардани баландӣ истифода мебаранд. Дар ин ҳолат ҷадвали анероидро ба метрҳо тақсим мекунанд. Барометр-анероид яке аз асбобҳои асосии пешгӯӣ кардани обу ҳавои рӯзҳои наздик мебошад, чунки тағйироти он аз фишори атмосферӣ вобаста аст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Анероид / М. Холов // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Ордени Ҷумҳурӣ-ро бубинед.

**Ордени Ҷумҳурӣ** (исп. *Orden de la República Española*) — ордени шаҳрвандӣ, ҷоизаи Ҷумҳурии Дуюми Испания, ки соли 1932 аз ҷониби Кортес (парламент)-и он таъсис ёфтааст.

Ин орден барои додани хидматҳои шаҳрвандӣ ва низомӣ дар ҷумҳурӣ пешбинӣ шуда буд. Вай дорои 4 дараҷа ва медал, инчунин нишони сарисинагии фарқияти коллективӣ барои мукофотонидани қисмҳои ҳарбӣ ва ғайра буд.

Пас аз шикасти ҳарбии Ҷумҳурии Испания(рус.)тҷк. дар соли 1939, генерал Франко орденҳои ҷумҳуриявиро бекор кард ва орденҳои кӯҳнаро қисман барқарор кард.

Галерея
-------

* Ситораи орденСитораи орден
* Нишони орденНишони орден
* Медали орденМедали орден

Эзоҳ
----



|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* BNF: 145004073
* LCCN: n2005002061
* SUDOC: 07861600X
* VIAF: 135077403
* WorldCat VIAF: 135077403

 |
**Rexona** (тоҷикӣ: Рексона) — бренди антиперспиранти австралиягӣ мебошад, ки соли 1908 аз ҷониби дорусози австралиявӣ Самуэл Фуллер Шеффер ва ҳамсари ӯ Алис таҳия шудааст. Айни замон аз ҷониби ширкати ҳоландӣ ва бритониёӣ Unilever истеҳсол карда мешавад.

Дар Ҷопон ва Кореяи Ҷанубӣ номи тағирёфта истифода мешавад - "Rexena" (ҷопонӣ: レセナ; куриёӣ: 레세나). Дар Британияи Кабир, Ирландия ва Ҳиндустон маҳсулот бо номи "Sure", дар ИМА ва Канада - "Degree", Африқои Ҷанубӣ - "Shield" фурӯхта мешаванд.

Маҷмӯи дезодорантҳои Rexona аэрозол дар Австралия истеҳсол карда мешаванд. Ҳама намудҳои дигари дезодорантҳои Rexona (аз ҷумла roll-ons ва ғайра) ҳоло ҳама дар Филиппин истеҳсол карда мешаванд.

Таърих
------

Rexona соли 1908 аз ҷониби дорӯсози австралиягӣ Самуэл Фуллер Шеффер ва ҳамсараш Алиса таҳия шудааст. Unilever дар соли 1989 ширкати австралиягиро ба ӯҳда гирифт ва дар ниҳоят онро ба қатори брендҳои глобалии нигоҳубини шахсии худ ворид кард. Маҳсулот дар шаклҳои гуногун истеҳсол мешаванд, аз ҷумла ҳамчун аэрозолҳо, насосҳо, роликҳо, стикҳо ва кремҳо. Дар соли 2015 бренд як қатор хушбӯйҳоро бо тарҳи нав ба роҳ монд ва ҳамзамон формуларо тағир дод.

Маркетинг
---------

Брендҳои Rexona ва Sure сарпарастони дастаи Виллямс Формула 1 буданд. Брендҳо қаблан аз мавсими F1 2014 ба дастаи Lotus F1 сарпарастӣ карда буданд..

Rexona инчунин як платформери флешдор бо номи "Power Pamplona" таҳия кардааст, ки пойгаи говҳоро дар саросари кишварҳои гуногун дар бар мегирад.

Дар футбол брендҳои Rexona, Rexena ва Sure сарпарастони бошгоҳҳои футболи инглисӣ ба мисли Челси, Вулверҳэмптон Уондерерс, Саутгемптон ва Манчестер Сити барои Ҷопон ва Корея, Фаронса, Олмон, Русия ва Украина, Британияи Кабир ва Ирландия, Белгия, Словения, Полша, Италия, Хорватия, Ҷумҳурии Чех ва Словакия, Ҳиндустон, Швейтсария, Австралия ва Зеландияи Нав, Австрия, Нидерландия, бозорҳои Африқо ва Осиёи Ҷанубу Шарқӣ.

Брендҳои Rexona ва Sure инчунин ба лигаи олии футболи Испания, Ла Лига барои бозорҳои Амрикои Лотинӣ, Африқо ва Осиёи Ҷанубу Шарқӣ сарпарастӣ мекунанд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Rexona | Learn More About All Rexona Products Here!(англ.)

Пайвандҳо
---------

* rexona.com — вебгоҳи расмии Rexona