recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Абулмузаффар бини Иброҳим
-------------------------

Абулмузаффар бини Иброҳим - вазири давлати Сомониён. (Дар нусхаи дигари «Осор ул-вузаро», ки дар шаҳри Сринагари Кашмир маҳфуз аст Абулмузаффар Муҳаммад бини Иброҳим омадааст.)

Дар китоби «Осор ул-вузаро» - и Сайфиддинҳоҷӣ нисбати вазири сулолаи Сомониён, чунин маълумоте оварда нашудааст: «Ба истисвоб ва тарбияти амир Сабуктегин Амир Разӣ Сомонӣ ӯро дар маснади вазорат нишонид ва ба ғоят соҳибихтиёр шуд. Чун Абдулҳорис Мансур бини Разӣ ба мулк нишаст ба воситаи истеъдод ва тағалаби Фоиқ аз вазорат истеъфо рафт. Ба муталааи китоб ва таснифи расоил ба сар бурд. Аз мубашироти ашғол муҷтаниб буд. Баъд аз он давлати Оли Сомон ба амир Сабуктегин ва Ямин уд-давла Маҳмуд мунтақил гашт.»

Пайнавиштҳо
-----------

1. ↑  Аҳрор Мухторов. Амирон ва вазирони Сомонӣ. – Душанбе, 1997, – с. 61.


|  |  |
| --- | --- |
| Таърих | *Ин мақолаи нопурра аз таърих мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |
**Абунаср ибни Абизайд** (ар. ابونصر ابن ابی‌زید‎; ? — 997) — котиб ва вазири дарбори Оли Сомон дар аҳди амир Нӯҳ ибни Мансур.

Давраҳои фаъолият
-----------------

Абунасри Абизайд дар даврони ҳукумати амир Нӯҳ ибни Мансур. ду бор вазир таъйин шудааст: бори аввал дар соли 990 пас аз азли Абуалии Домғонӣ, вале ин давраи вазирӣ дер давом накардааст. Сипас пас аз рамазони соли 996 бо мусоидати Носируддин Сабуктегин бори дуюм ба мансаби вазирӣ расидааст. Вазири нав барои ба эътидол ва истиқрор овардани вазъи парешони кишвар кӯшишҳо кардааст. Дар иҷрои ин вазифа таърихнависони давр ӯро барои фазилатҳои хуҷаставу сифатҳои ҳамида, кордонию соҳибтадбириаш тавсиф кардаанд. Аз ҷумла Муншии Кирмонӣ дар китобаш «Насоим-ул-асҳор мин латоим-ул-ахбор» дар ин бора чунин нигоштааст: 

> «Ва ӯ бо фунуни хисоли ҳамида ва одоби мурзия мутарашшеҳи мансаби вазорат ва дар фазлу ҳунар ва дар сахову ато беҳамолу қарин буд…».— Муншии Кирмонӣ «Насоим-ул-асҳор мин латоим-ул-ахбор»
> 
> 

 Вале, мутаассифона, вазирии Абунасри Абизайд ин дафъа низ дер накашид ва ӯ ба дасти ғуломонаш ба қатл расид. Ду мадҳияи шоири зуллисонайни охирҳои аҳди Сомониён — Абулфатҳи Дӯстӣ дар ҳақи Абунасри Абизайд дар «Таърихи Яминӣ»-и Абунасри Утбӣ сабт ёфтаанд.

Эзоҳ
----

1. ↑  *پارسی ویکی.* ابونصر. (اِخ ) ابن ابی زید. - نسخه چاپی(форсӣ). *پارسی ویکی*. 22 сентябри 2023 санҷида шуд.

Адабиёт
-------

* Абунасри Абузайд // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Коллеҷи санъати ба номи Кароматулло Қурбонов, ш. Кӯлоб** — яке аз муассисаҳои таълимии таҳсилоти миёнаи касбии тобеи Вазорати фарҳанги Тоҷикистон мебошад. Таълимгоҳ дар Тоҷикистон – шаҳри Кӯлоб ҷойгир аст.

### Таърих

Омӯзишгоҳи мусиқии ш. Кӯлоб соли 1989 ҳамчун филиали омӯзишгоҳи мусиқии ш. Душанбе таъсис ёфта, соли 1991 чун омӯзишгоҳи мусиқии ш. Кӯлоб мустақил гардид ва бо Қарори Ҳукумати ҶТ соли 2004 ба Коллеҷи санъати ба номи К. Қурбонов, ш. Кӯлоб табдил дода шуд.

Коллеҷи санъати ш. Кӯлоб дар бинои зебо ҷойгир буда, дорои 18 синфхона, толори консертӣ бо 80 ҷои нишаст, 1 синфхонаи компютерӣ, китобхона ва қироатхона мебошад. Дар Коллеҷи санъати ш. Кӯлоб 6 шуъба (2012) амал мекунад: шуъбаи иҷрокунандаи созӣ (ғижак, най, рубоб, дутор, аккордеон, созҳои зарбӣ), фортепиано, рассомӣ (омӯзгор, наққош), китобдорӣ, санъати актёрӣ ва сарояндагӣ. Айни ҳол (2012) дар Коллеҷи санъат 231 нафар хонанда таълим мегиранд (126 нафар-рӯзона, 105 нафар-ғоибона), 41 нафар мутахассисони касбӣ (24 нафар коркуни асосӣ, 17 нафар ҳамкор) кору фаъолият доранд. 2 нафар хатмкардагони коллеҷ бо унвони фахрии «Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон» (Хайринисо Ватанова, М. Орзӯев) сарфароз гардидаанд. Дар тӯли ин солҳо 450 нафар мутахассисон омӯзишгоҳи мусиқиро хатм намудаанд. Аз ҷумла 6 нафар хатмкардагони Коллеҷи санъат Консерваторияи миллиро хатм карда, ба ҳайси омӯзгор кор карда истодаанд (М. Эгамбердиев, Г. Ҳасанова, Н. Саидов, Ш. Алихонов, Ш. Сарахон). Ҳамчунин 5 нафар омӯзгори Коллеҷи санъати ба номи Кароматулло Қурбонов бо нишони «Аълочии фарҳанги Тоҷикистон» қадр карда шудаанд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Обидпур Ҷ. Луғатномаи тафсирии мусиқӣ / зери назари Б.Қобилова. – Душанбе: Аржанг, 2019. – С.279. – 480 с. ISBN 978-999-47-43-90-2(тоҷ.)
**Абдулмалик II Абулфаворис ибни Нӯҳ** — охирин ҳокими Мовароуннаҳр, аз хонадони Сомониён.

Зиндагинома
-----------

Пас аз суқути салтанати бародараш Мансури II ибни Нӯҳ сардори давлат шуд. 16 майи 999 дар ҷанги назди Марв аз Маҳмуди Ғазнавӣ сахт шикаст хӯрд ва Хуросонро ба ӯ гузошта ба Бухоро баргашт. Тирамоҳи ҳамон сол ба Бухоро Наср ибни Алии Қарохонӣ ҳуҷум кард. Абдулмалик оммаро бар зидди душман бархезонда натавонист. Лашкаркашон, аз ҷумлаи ғуломони турк, ба тарафи душман гузаштанд. 23 октябри 999 Наср ибни Алӣ бе ҷанг ба Бухоро дохил шуд ва Абдулмаликиро бо дигар намояндагони хонадони Сомониён ба Ӯзганд бадарға кард.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* *Бартолд В. В.* Абд ал-Мелик // *Бартольд В. В.* Сочинения. — М.: Наука, 1964. — Т. II, Ч. 2: Работы по отдельным проблемам истории Средней Азии. — С. 485—486.

Сарчашма
--------

* Абдулмалик II Абулфаворис ибни Нӯҳ // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.



|  |  |
| --- | --- |
| Таърих | *Ин мақолаи нопурра аз таърих мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |
**«Текстилшики»** (русӣ: Текстильщики) — як истгоҳи метрои Маскав аст, ки дар хатти калони доира сохта шуда истодааст, тавассути интиқол бо истгоҳи Текстильщики хати Таганская-Краснопресненская пайваст мешавад. Дар ноҳияҳои Печатники ва Текстильщики ҷойгир хоҳад шуд, ки мувофиқи ноҳияи ҷойгоҳаш номгузори шудааст. Ифтитоҳи он соли 2022 дар доираи қисмати Нижегородская - Каширская дар назар аст. Ин истгоҳ сутунҳои начандон дур бо ду платформаи соҳилӣ дорад.

Ҷойгоҳ ва интиқол
-----------------

Истгоҳ дар байни кӯчаҳои Волгоградский, Люблинская ва Шоссейная ҷойгир хоҳад шуд. Қарор аст, ки истифодаи қисмате аз инфрасохторе, ки аллакай дар истгоҳи Текстильщики хати Таганская-Краснопресненская мавҷуд аст, аз ҷумла гузаргоҳи мавҷудбудаи кӯча, пиёда ба истгоҳи ҳамном дар хатти Таганская-Краснопресненская ва платформаи самти Курск дар роҳи оҳани Маскав ташкил карда шавад.

Сохтмон
-------

Моҳи майи соли 2017 барои бунёди қисмати метро, ​​ки ин истгоҳро дар бар мегирад, озмуни кушода эълон карда шуд. Тибқи маълумоти лоиҳаи шартнома аз ҳуҷҷатҳои тендерӣ, баромади пудратчӣ ба майдончаҳои сохтмон на дертар аз 16 октябри соли 2017, оғози нақбканӣ - на дертар аз 1 июли соли 2018, анҷоми ҳама корҳо - на дертар аз 18 июли соли 2020 ба нақша гирифта шудааст. Шартнома барои иҷрои маҷмӯи корҳои сохтмонӣ-васлкунӣ 10 июли соли 2017 бо пудратчӣ ҶДММ МИП-СТРОЙ No1 ба имзо расид. Тарроҳии генералӣ ва пудратчии генералии сохтмони истгоҳ - ҶСК "Мосинжпроект", тарроҳии майдон - ҶСК "НИПИИ" Ленметрогипротранс ".
18 ноябри соли 2017 сохтмони истгоҳ оғоз ёфт, аммо 20 сентябри соли 2018 Марат Хуснуллин ин маълумотро рад карда, навишт, ки сохтмони фаъоли истгоҳ соли 2019 оғоз мешавад.
20 январи соли 2019 - маҳалли истгоҳ аз ҷониби пудратчӣ ҶДММ "МИП СТРОЙ-1" азхуд карда шуд, сохтмони девор дар замин оғоз ёфт.
13 ноябри соли 2019 - кандани нақби чап аз камераи васлкунии панелии Люблинская то истгоҳи Текстильщики оғоз ёфт. Сипари Herrenknecht S-328 «Светлана» бояд 374 метрро аз самти Курск дар роҳи оҳани Маскав ва як қисмати хати Таганско-Краснопресненская убур кунад.
27 январи соли 2020 - нақбкунии нақби дуҷониба аз истгоҳи Текстильщики то Печатников дар Хатти Калони Метро оғоз ёфт. Дарозии кашонидан тақрибан 1300 метрро ташкил медиҳад.
15 октябри соли 2020 - Дар қитъаи "Текстильщики" - "Печатники"-и хатти калони доира каме бештар аз 50 метр нақб то ба итмом расидани S-517 TПMK "Виктория" дар чоҳи таҳкурсии истгоҳи "Печатники" монд.
28 октябри соли 2020 - ТПМК «Виктория» ба чоҳи таҳкурсии истгоҳи Печатники ворид шуд: ғарқ шудани қитъаи Текстильщики - Печатники хатти калони давра ба итмом расид.

Меъморӣ ва тарроҳӣ
------------------

Истгоҳ дорои сутунҳои хурд бо ду платформаи соҳилӣ мебошад.

Нигаред
-------

### Истгоҳҳо:

* Метрои Маскав
* Стахановская
* Текстильщики
* Молодёжная
* Арбатская

Пайвандҳо
---------

Эзоҳ
----

1. ↑
**Абдуҳамид Раҷабов** (тав. 20.02.1939, ш. Конибодом) — географ, номзади илмҳои география (1968), дотсент (1974).

Зиндагинома
-----------

Соли 1958 Омӯзишгоҳи омӯзгории ш. Конибодом ва соли 1963 факултети табиатшиносию географияи Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т. Г. Шевченкоро хатм кардааст. Солҳои 1964–1965 дар сафҳои Артиши Шӯравӣ хидмат кардааст. Солҳои 1966–1968 дар аспирантура таҳсил дошт. Солҳои 1968–1976 муаллими калон ва дотсенти кафедраи географияи табиии Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т.Г. Шевченко, 1977–1996 мудири кафедраи география ва муовини декани факултети фанҳои табиии Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Хуҷанд ба номи Б.Ғафуров буд. Аз соли 1996 дотсенти кафедраи географияи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров аст. Муаллифи як қатор мақолаҳои илмӣ ва дастурҳои таълимию методӣ мебошад, ки дар онҳо шароити агроиқлимии қисми ҷанубии Тоҷикистонро баррасӣ намудааст. Бо нишони сарисинагии «Аълочии маорифи Тоҷикистон» сарфароз карда шудааст.

Пайвандҳо
---------

* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
*
**Мансури II ибни Нӯҳ** (997-999) ҳам дар хурдсолӣ ва замоне ба қудрат расид, ки шерозаи ҳукумати Сомониён пурра аз ҳам гусаста шуда буд. Яке аз мушкилоти Сомониён дар ин марҳила ин буд, ки вазирони онҳо бо ҳарбиёни турк ҳамеша дар ихтилоф буданд. Аз ҷумла писари Сабуктегин Маҳмуд бо дастури падараш соли 995 вазири Нӯҳи II Абдуллоҳ ибни Азизро, ки дар тасмимгириҳои амир таъсири босазо дошт, аз вазифааш барканор намуд.

Саркардаҳои турк дар ин давра хӯҷаини комили мамлакат буданд. Миёни Фоиқ, Бектузун ва Маҳмуд қаламрави Сомониён тақсим мегашт ва дар давоми солҳои 998-999 онҳо чандин бор бо ҳам ҷангида, саранҷом сулҳ мекарданд. Саркардаҳои турк амири сомониро ба бозичаи дасти худ қарор додаанд ва амири нотавони сомонӣ ҳам ба ҳамаи хостаҳои онҳо розӣ гашта, ба онҳо мулку лақаб мебахшид.

Сукути давлати Сомониён
-----------------------

Фоиқ ва Бектузун дар ҳамин ҳол метарсиданд, ки Мансури II бар зидди онҳо бо Маҳмуд созиш накунад. Аз ин рӯ январи соли 999 дар Сарахс амир Мансури II -ро дастгир карда, нобино сохтанд ва бародараш Абдумалики II-ро ба амирӣ нишониданд. Барои Маҳмуд баҳонаи муносиб пеш омад, то даст ба амалиёти ҷиддӣ занад. Ӯ Бектузунро шикаст дода, ба шаҳрҳои муҳими Хуросон соҳиб гашт ва аз тирагии муносибати Сомониён бо дастгоҳи хилофати аббосӣ истифода бурда, ба номи худ ва халифа Қодир хутба хонд ва амири Хуросон гардид. Илекхони Қарахонӣ ҳам моҳи октябри соли 999 бо баҳонаи ҳимояти хонадони сомонӣ вориди Бухоро гашта, амир ва тамоми намояндагони сомониро дастгир карда, дар шаҳри Узганд ҳабс кард. Бо ҳуҷуми дубораи Қарахониён Бухоро суқут кард ва салтанати Сомониён хотима ёфт.

Адабиёт
-------

1. ↑  Ҳотамов Н.Б. Довудӣ Д. Муллоҷонов С. Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). – Душанбе,2011, – с. 118.

Портал:Таърих


|  |  |
| --- | --- |
| Таърих | *Ин мақолаи нопурра аз таърих мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |
**Китобхонаи давлатии Русия** (рус. *Российская государственная библиотека*) — китобхонаи миллии Русия, калонтарин китобхонаи оммавӣ дар Русия, қитъаи Аврупо ва яке аз калонтарин китобхонаҳои дунёст, ки дар шаҳри Маскав қарор дорад. Муассисаи илмӣ-таҳқиқотӣ дар самти китобхонашиносӣ, китобдорӣ, китобшиносӣ, маркази машваратии ҳама самтҳои китобхонаҳои Русия (ғайр аз китобхонаҳои махсус ва илмӣ-техникӣ), маркази тавсиядиҳии китобшиносӣ.

19 июни (1 июли) соли 1862, дар Осорхонаи оммавии Маскав ва осорхонаи Румянтсева ташкил ёфтааст. Аз рӯзи таъсисёбиаш то ҳол, нусхае аз ҳар як китобе, ки дар Русия нашр мешаванд, ҳатман ин ҷо месупоранд.

Санаи 24 январи соли 1924 ҳамчун Китобхонаи Русия ба номи В.И.Ленин (рус. *Российская библиотека имени В. И. Ленина*) номгузорӣ шуда буд.

Аз 6 феврали соли 1925 ҳамчун Китобхонаи давлатии ИҶШС ба номи В.И.Ленин (рус. *Государственная библиотека СССР имени В. И. Ленина*) ном бурда мешуд.

Аз 22 январи соли 1992 Китобхонаи давлатии Русия (рус. *Российская государственная библиотека*) номгузорӣ карда шуд.

То 1 январи соли 2017, захираҳои иттилоотии ин китобхонаро қариб 96,9 ҳазор хонандагон истифода бурдаанд, ки ҳар сол то 13,9 миллион ҳуҷҷатҳоро мутолиа мекунанд.

Ҳар сол аз Китобхонаи давлатии Русия 12,6 миллион хонандагони хориҷӣ ва Русия истифода мебаранд. Дар 36 қиротхонаҳо, ки 1748 ҷои нишаст доранд (аз онҳо 368 ҷои нишаст бо компютер муҷаҳҳаз карда шуданд), ба хонандагон хидмат мерасонанд. Дар соли 2016, сайти китобхонаро 11,6 миллион нафар хонандагон истифода бурдаанд.
То 1 январи соли 2017 Китобхонаи давлатии Русия дар фонди худ 46,9 миллион адад захира дошт; аз онҳо 18,7 миллион китобҳо, 13,3 миллион маҷаллаҳо, 739,6 ҳазор ҳафтаномаҳо, 1 миллион дастнависҳо, 1088,8 ҳазор диссертатсия, 605,6 ҳазор маводҳои бойгонӣ ва дастнависҳо, 37,9 ҳазор ҳуҷҷатҳои садои, 1237,2 ҳазор ҳуҷҷатҳои электронӣ ва ғ... дорад.

Вестибюл ва зинапояи китобхонаи давлатии Русия
Китобхонаи давлатии Русия, толори қироатхонаи № 3

Нигаред
-------

* Китобхонаҳои Маскав

Адабиёт
-------

* Румчерод [Электронный ресурс]. — 2015. — С. 666. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 28). — ISBN 978-5-85270-365-1.

Пайвандҳо
---------

1. ↑
**Қарматиён**, **қаромита** (ар. قرامطة‎) — ҳаракати мазҳабию сиёсӣ зидди дини расмии Хилофати Аббосиён дар мулки Аҷам — Мовароуннаҳру Хуросон, дар асри IX.

Карматиҳо гурӯҳи пурқуввати сиёсие буданд, ки дар асри IX пайдо шуда, деҳқонон, бодиянишинҳо ва аҳли ҳунар, хусусан, онҳоеро, ки аз мазҳаби расмии ислом ва сиёсати нажодпарастонаи халифаҳои аббосӣ, ки худро ҳокими ҳамаи мусулмонҳо мешумориданд, норозӣ буданд, муттаҳид мекарданд. Сабаби чунин ном гирифтани ин ҷараён дар он аст, ки асосгузори он Ҳамадон ибни Ашъас қад ва пойҳои кутоҳ дошт. Онҳо аз сарлашкарони туркнажоди мамлакати худ низ бим доштанд. Таълимоти карматӣ, ки бузургии нажоди эрониро нисбат ба арабу турк таблиғ мекард, чун мафкура такягоҳи хубе буд.
Таъсиру нуфузи он ба дараҷае буд, ки амирону вазирон ва шахсони дигари соҳибэътибор низ ба он майл мекарданд. Насри II ибни Аҳмад низ ба онҳо таваҷҷуҳ дошт. Дар охирҳои салтанати Насри II ҳаракати карматӣ (исмоилия) дар Мовароуннаҳру Хуросон сар зад ва қувват гирифт. Сарвари ҳаракат Ҳусайн ибни Алии Марвазӣ буд, ки дар набарде асир афтода дар зиндони Бухоро ҳалок шуд. Дар Мовароуннаҳр саркардаи карматиҳо Муҳаммад ибни Аҳмади Нахшабӣ буд, ки аз Насри II талаб кард, ки ба ивазидар ҳабсхонаи Бухоро ҳалок шудани Ҳусайн ибни Алии Марвазӣ, ки иҷрокунандаи супоришҳои махфии фотимиён буд, ба халифаи Миср 119 ҳазор динор тавон диҳад. Насри II, ки тарафдори ҳаракати карматӣ (исмоилия) гардида буд, ба додани ин маблағ розӣ шуд.

Ҳамаи ин ба норозигии рӯҳониёни ислом боис гардид. Лашкариён бошанд, онҳоро мекуфтанду ғорат мекарданд. Дар китоби «Осор ул-вузаро» — и Сайфиддинҳоҷӣ нисбати Абулфазли Балъамӣ равшан аст, ки ӯ бо фармони амир Нӯҳи Сомонӣ қатл шудааст. Ба андешаи муаррихи тоҷик А. Мухторов "ин шахс ҳамзамон ва парастори Рӯдакӣ буд. Шояд зада кӯр карда аз дарбор рондани Рӯдакӣ ва қатли Абулфазли Балъамӣ бо ҳам алақамандӣ дошта бошад? Яъне бо сабабҳои якхела (дар иштирок ба ҳаракати карматиҳо ё худ бо сабаби дигар) ин ду марди бузург ҷазо дида бошанд. Рӯҳониён зидди амир сӯиқасд ташкил карданд. Вале писари амири мазкур Нӯҳ аз ин сӯиқасд хабардор шуд. Сӯиқасдчиён ҷазои сахт гирифтанд. Насри II баъди ғалаба аз болои душманони худ эълон кард, ки аз тахти подшоҳӣ даст кашида писараш Нӯҳро ба ҷойи таъйин мекунад.

Нӯҳ ибни Насри II баъди расман ба тахт нишастан худ Нахшабиро ба дор кашид ва қатли оми карматиҳо дар сар то сари мамлакат оғоз ёфт.

Эзоҳ
----

1. ↑  Ҳотамов Н. Б. Довудӣ Д. Муллоҷонов С. Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). — Душанбе,2011, — с. 105.
2. ↑  Аҳрор Мухторов. Амирон ва вазирони Сомонӣ. — Душанбе, 1997, — с. 63-64.
3. ↑  Аҳрор Мухторов. Амирон ва вазирони Сомонӣ. — Душанбе, 1997, — с. 8.
**Шоҳвалӣ Таронасоз** (форсӣ: شاه ولی ترانه ساز‎‎; 1927, Бадахшон — 2007) — мусиқидон, оҳангсоз ва овозхони аҳли Афғонистон

Зиндагинома
-----------

Шоҳвалӣ Таронасоз соли 1927 дар Кобул дба дунё омадааст. Падараш Шоҳмуҳаммад Валихони Дарвозӣ, аз ҷумла машрутахоҳон, вазир хориҷа ва ноибуссалтанаи шоҳ Амонуллоҳхон буд, ки дар замони ҳукумати Нодирхон ба ҷурм озодихоҳӣ ва ҳамкори бо Амонуллоҳхон маҳкум ба эъдом шуд.

Шоҳвалӣ Таронасоз асосҳои мусиқиро дар айёми ҷавонӣ назди устод Қосим фаро гирифт.

Шумори зиёде аз овозхонони саршиноси Афғонистон аз ҷумла Маҳваш, Аҳмад Валӣ, Парасту, Салмо, Ҳангома ва Ҳайдар Салим, бо оҳангҳои сохта Шоҳвалии Таронасоз, овоз хондаанд.

Даргузашт
---------

Устод Таронасоз дар 11 декабри соли 2007 дар иёлати Колифорниё ба ъумри 81-солагӣ даргузашт.

Эзоҳ
----

1. ↑  *احمر.* استاد شاه ولی ولی «ترانه ساز»، هنرمند آزادیخواهی که جایش خالیست(форсӣ). *www.hambastagi.org*. 18 августи 2023 санҷида шуд.
2. ↑  *سيما شادان.* خاطره ها و ترانه ها - مهمان اين هفته: شاه ولی ترانه ساز. *www.bbc.com*.  BBCPersian.com (4 январи 2006). 18 августи 2023 санҷида шуд.
3. ↑  *رحمت الله بیژنپور.* استاد شاه ولی ولی معروف به ولی ترانه ساز در گذشت. *www.khorasanzameen.net*.  Khorasan, land of the sun خراسان، سرزمین خورشید. 18 августи 2023 санҷида шуд.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* LCCN: n2013206152
* VIAF: 305856715
* WorldCat VIAF: 305856715

 |
**Ёдгор Гурезович Нуралиев**  (тав. 7.11.1958, д. Пурзободи н. Варзоб) — муаллими фанни математика. номзади илмҳои педагогика (2013), дотсент (2017). «Аълочии маорифи Тоҷикистон»

Зиндагинома
-----------

Ёдгор Нуралиев солҳои 1977-1983 дар факултети механика-математикаи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин (ҳоло Донишгоҳи миллии Тоҷикистон) таҳсил карда, аз соли 1983 ҳамчун ассистенти кафедраи математикаи олӣ, муаллими калони кафедраи анализи математикӣ Донишгоҳи миллии Тоҷикистон фаъолият намудааст. Соли 2013 дар мавзуи «Роҳҳои фаъолгардонии донишҳои экологӣ барои хонандагони синфҳои болоӣ» (дар мисоли математика) рисолаи номзадӣ дифоъ кардааст. Солҳои 1997-2015 муовини декан оид ба кори тарбия ва таълим, 2015-2017 мудири кафедраи технологияи информатсионӣ ва коммуникатсионӣ ва аз соли 2017 мудири кафедраи геометрия ва математикаи олии факултети математикаи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ аст. Муаллифи зиёда аз 40 мақолаи илмӣ ва дастурҳои методӣ мебошад. Бо нишони сарисинагии «Аълочии маорифи Тоҷикистон» мукофонида шудааст.

Пайвандҳо
---------

Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
**Шоҳбегим Маликшозода** (*Маликшозода Шоҳбегим Хайрулло*; зод. 16 марти 1991, Душанбе, Тоҷикистон) — шоир ва адабиётшиноси тоҷик, номзади илмҳои филология (2018),Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2020), барандаи Ҷоизаи Исмоили Сомонӣ (2021).

Зиндагинома
-----------

Маликшозода Шоҳбегим Хайрулло 16 марти соли 1991 дар шаҳри Душанбе ба дунё омадааст. Солҳои 1998—2000 дар мактаби № 47 шаҳри Ваҳдат ва аз солҳои 2000—2009 дар Гимназияи № 1 ноҳияи Варзоб таҳсил намудааст. Фориғуттаҳсили факултети филологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон (2014). Солҳои 2015—2018 ба дар бахши аспирантураи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон корҳои илмӣ-таҳқиқотии худро давом дода, соли 2018 дар мавзӯъи «Фаъолияти тарҷумонии Бозор Собир» (Масъалаҳои поэтикаи тарҷумаи бадеӣ) рисолаи номзадии худро ҳимоя кардаст.

Корнома
-------

Фаъолияти кории худро дар Китобхонаи миллии Тоҷикистон оғоз намуда, ҳамчун мутахассис, мутахассиси пешбар ва муовини сардори шуъба фаъолият намудаст (2014—2020). Аз соли 2020 то соли 2021 дар вазифаи сардори шуъбаи омодакунии кадрҳои илмӣ ва илмӣ-педагогӣ ва аз моҳи майи соли 2021 дар вазифаи муовини сардори раёсати илм ва инноватсияи Академияи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият дорад.

Фаъолияти илмӣ ва адабӣ
-----------------------

Мақолаҳои илмӣ (9) ва илмӣ-оммавии (10) ӯ дар маҷаллаҳои гуногуни ҷумҳуриявӣ рӯйи чоп омадаанд. Шеърҳояш дар ҳафтаномаи «Адабиёт ва санъат» ва маҷаллаи «Садои Шарқ» пайваста чоп шуда, маҷмӯаҳои шеърҳояш бо унвони «Пайғомбарг» (2015) ва «Соати саодат» (2021) рӯйи чоп омадаанд. 

Шоҳбегим ҳангоми фаъолият дар Китобхонаи миллии Тоҷикистон дар чопи чанд китоби силсилаи Тоҷнома («Мероси хаттии бостон», «Динкард», «Тоҷикон»-и А. Шишов) саҳим аст.

Соли 2021 монографияи худро бо унвони «Фаъолияти тарҷумонии Бозор Собир» (масъалаҳои поэтикаи тарҷумаи бадеӣ) рӯйи чоп овард.

Ҷоизаҳо
-------

Дар соли 2016 барандаи «Шоҳҷоиза»-и озмуни телевизионии «Килки сабз» гардидаст. Солҳои 2019 ва 2020 дар озмуни ҷумҳуриявии «Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст» иштирок намуда, ду сол дар даври ҷумҳуриявӣ барандаи ҳамин озмун гардидаст.

* Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2020)
* Ҷоизаи Исмоили Сомонӣ (2021)

Эзоҳ
----

1. ↑  Ман тамоман дигарам. *Pressa.tj*.  Ҳафтаномаи «Тоҷикистон» (8 ноябри 2019). 12 ноябри 2021 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 12 ноябри 2021.
2. ↑  *Маликшоева Шобегим Хайруллоевна.* Переводческая деятельность Бозора Собира (Проблемы поэтики перевода).  disserCat — электронная библиотека диссертаций (2018).
3. ↑  *Манижабону Убайдуллоева.* Шоири як шеър. Шобегим Маликшоева. *old.kmt.tj*.  Китобхонаи миллии Тоҷикистон (11 октябри 2019). 12 ноябри 2021 санҷида шуд.
4. ↑  В Душанбе наградили победителей республиканского книжного конкурса. *Avesta - информационное агентство* (16 Декабри 2019). 12 ноябри 2021 санҷида шуд.
5. ↑  Ҷойи дуюми корманди академия дар даври ҷумҳуривии озмуни «Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст». *Академияи идоракунии давлатии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон*. 12 ноябри 2021 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 12 ноябри 2021.
**Мурзакоба, Мурзак-Коба** — мағораи давраи мезолит дар Қрим, наздикии Севастопол.

Соли 1936 олимони шӯравӣ С. Н. Бибихов ва Е. В. Жиров кашф намуданд. Микролитҳо, устухони ҳайвонҳои намуди ҳозира, садафи бисёре, инчунин қаб­ри мезолитии дунафараи (мардҳо ва занҳо) кроманониҳо ёфт шудаанд; ҷасадҳо рост рӯ ба боло дар чуқурӣ гӯронида шудаанд. Буғуми охири ангуштони занҳо дар вақти барҳаёт буданаш бурида шудааст (одати маъюбкунӣ).

Эзоҳ
----

Пайвандҳо
---------

* Одамони даврони мезолит Бойгонӣ шудааст 17 феврали 2009  сол.(рус.)

Сарчашма
--------

* Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] / сармуҳаррир  А. С. Сайфуллоев. — Д. : СИЭСТ, 1978—1988.
**Нӯҳ ибни Насри II** (943 Бухоро – 954, ҳамон ҷо) — амири сомонӣ, ҳукумронии **Нӯҳ II** ёздаҳ сол давом кард. Дар ҳамин солҳо аломатҳои таназзули давлати Сомониён падидор мешавад.

### Ошӯбу фитнаҳои дохилӣ

Нӯҳ ибни Насри II салтанати худро бо ҷазо додани карматиҳо-исмоилиён оғоз кард. Аз ҷумла Нахшабӣ ва бисёре аз ҳамкешони ӯ ба қатл маҳкум шуданд. Дар китоби «Осор ул-вузаро» - и Сайфиддинҳоҷӣ нисбати Абулфазли Балъамӣ равшан аст, ки ӯ бо фармони амир Нӯҳи Сомонӣ қатл шудааст.

Ба андешаи муаррихи тоҷик А. Мухторов «ин шахс ҳамзамон ва парастори Рӯдакӣ буд. Шояд зада кӯр карда аз дарбор рондани Рӯдакӣ ва қатли Абулфазли Балъамӣ бо ҳам алақамандӣ дошта бошад? Яъне бо сабабҳои якхела (дар иштирок ба ҳаракати карматиҳо ё худ бо сабаби дигар) ин ду марди бузург ҷазо дида бошанд.

Рӯҳониён зидди амир сӯиқасд ташкил карданд. Вале писари амири Насри II, Нӯҳ аз ин сӯиқасд хабардор шуд. Сӯиқасдчиён ҷазои сахт гирифтанд. Насри II баъди ғалаба аз болои душманони худ эълон кард, ки аз тахти подшоҳӣ даст кашида писараш Нӯҳро ба ҷойи таъйин мекунад.
Нӯҳ ибни Насри II баъди расман ба тахт нишастан худ Нахшабиро ба дор кашид ва қатли оми карматиҳо-исмоилиён дар сар то сари мамлакат оғоз ёфт.

Дар оғози аморати Нӯҳ ибни Насри II (соли 944) ҳамчунин исёне Хоразмро фаро гирифт, ки аз сӯи туркҳои ҳудуди Туркистон ҳимоят мегашт, вале дарбори сомонӣ ба он муваффақ шуд, ки ин ошӯбро бо роҳи осоишта фурӯ нишонад. Нӯҳ нисбат ба гузаштагон ба умури лашкар аҳамияти бештар дод, ки ин сабаби зиёд гаштани молиёт ва норозигии мардум шуд. Тадбири дигари Нӯҳ он буд, ки нақши рӯҳониёни иртиҷоиро боло бурд ва ин ду унсур (лашкариён ва рӯҳониёни иртиҷоӣ) сабабгори заволи тадриҷии Сомониён шуданд.

Афзудани харҷи артиш даргоҳи Нӯҳро бар он дошт, ки ҳаҷми молиёти солонаро дучанд кунад ва ҳатто пешакӣ онро аз мардумон талаб кунад. Ин ситаму тааддӣ боиси сар задани нооромиҳои дигар гардид. Амаки Нӯҳ – Иброҳим ибни Аҳмад ва бародарони Нӯҳ Абӯҷаъфар Муҳаммад ва Абу Муҳаммад Аҳмад аз норозигиҳо истифода карда, даст ба шӯриш заданд, вале шикаст хӯрда, ба зиндон андохта шуданд ва ба чашмонашон мил кашида шуд.

Нигаред
-------

* Вазирони давлати Сомониён

Эзоҳ
----

1. ↑  Аҳрор Мухторов. Амирон ва вазирони Сомонӣ. – Душанбе, 1997. – с. 63-64.
2. 1 2  Аҳрор Мухторов. Амирон ва вазирони Сомонӣ. – Душанбе, 1997. – С. 8.
3. ↑  Ҳотамов Н.Б. Довудӣ Д. Муллоҷонов С. Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). – Душанбе,2011. – С. 106.

| ⚙️ Амирони сулолаи Сомониён |
| --- |
| 
Сомонхудот
 • Асад ибни Сомон
 • Нӯҳ ибни Асад
 • Аҳмад ибни Асад
 • Насри I
 • Исмоил ибни Аҳмад
 • Аҳмад ибни Исмоил
 • Насри II
 • Нӯҳи I
 • Абдумалики I
 • Мансури I
 • Нӯҳи II
 • Мансури II
 • Абдумалики II
 • Исмоили Мунтасир
 |
**Дилмурод Раҷабович Ҳомидов**  — номзади илмҳои филология, дотсенти кафедраи таърихи забон ва типология Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. Узви Иттиҳодияи рӯзноманигорони Тоҷикистон, мудири Маркази омӯзиши забонҳои Донишгоҳи миллии Тоҷикистон.

Зиндагинома
-----------

Дилмурод Ҳомидов соли 1987 шомили факултети филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон гардида, онро соли 1992 бо дипломи аъло (сурх) хатм намуд. Аз 1-уми сентябри соли 1992 то моҳи ноябри соли 1993 ба сифати муҳаққиқи коромӯзи кафедраи забони тоҷикӣ ифои вазифа намуда, солҳои 1993-1997 нахуст дар шуъбаи рӯзона ва сипас дар шуъбаи ғоибонаи аспирантура таҳсил кардааст. Соли 1999 дар мавзӯи «Таҳқиқи лингвистии топонимҳои водии Кешруд» рисолаи номзадӣ дифоъ намудааст (Роҳбари илмӣ-узви вобастаи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон, доктори илмҳои филология, профессор М. Н. Қосимова). Аз соли 1995 омӯзгор ва аз соли 2001 дотсенти кафедраи таърихи забон ва типологияи факултети филологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. Нигоштаҳои илмиву иҷтимоиаш дар саҳифаҳои матбуоти даврии Тоҷикистону Ӯзбекистон, Эрон ва берун аз ин кишварҳо ба забонҳои тоҷикӣ, форсӣ, русӣ ва ӯзбекӣ (бо алифбоҳои русӣ, англисӣ ва форсӣ) дарҷ гардидаанд. Ӯ аз соли 1997 узви Иттиҳодияи рӯзноманигорони Тоҷикистон буда, ба қалами ӯ беш аз 250 номгӯйи гузоришу лавҳа ва мақолаҳои оммавӣ мутааллиқанд. Ҳамчунин ӯ бунёдгузори саҳифаи тоҷикии ҳафтаномаи «Ғалаба» – и ноҳияи Китоби вилояти Қашқадарё (ҳоло «Китоб тонги», яъне «Субҳи Китоб») мебошад, ки дар солҳои 1991-1992 беш аз 100 шумораи ин рӯзнома маводи тоҷикӣ барои тоҷикони ноҳияи мазкур интишор намудааст.

Осор
----

Топонимияи водии Кешруд.- Душанбе, 2002.-104 с. (монография) Дастури методӣ доир ба таълифи корҳои илмӣ аз забони тоҷикӣ.– Душанбе, 2004. – 86 с. (дастури методӣ); Шевашиносии тоҷик.– Душанбе, 2006. – 164 с. (дастури таълимӣ); Сарнавишти вожаҳо. – Душанбе, 2008. – 144 с. (Маҷмӯамақолот); Роҳнамо барои таълифи корҳои илмии донишҷӯён. – Душанбе, 2008.– 64 с. (дастури методӣ); Лафзи хуш дар ҷилва орад маънии гуфторро.–Душанбе, 2010.–144 с. Роҳнамо барои таҷрибаи шевашиносӣ.–Душанбе, 2010.–24 с. (дастури методӣ). Варгонза. – Душанбе, 2012. – 96 с. (очерки таърихӣ ва ҷуғрофӣ); Топонимика. – Душанбе, 2012.– 21 с. (барномаи таълимӣ); Шевашиносӣ. – Душанбе, 2007, 2012. – 24 с. (барномаи таълимӣ).

Эзоҳ
----

1. ↑  Кафедраи таърихи забон ва типология Дилмурод Ҳомидов(тоҷ.). *www.philol.tnu.tj*. 24 май 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 5 августи 2020.
**Хирсаки бахмалӣ** — яке аз намудҳои маъмул ва машҳуртарини бозичаҳои мулоим дар асри XX ва ибтидои асри XXI ба ҳисоб меравад, ки аз маводҳои мулоим омода мешавад. 
Дар Аврупои Ғарбӣ ва Амрико вай асосан бо номи **«Тедди»** *(англ.* teddy bear*, олм.* Teddybär*)* маъруф аст, ки одатан бо номи президенти ИМА Теодор Рузвелт алоқаманд аст. Дар забони тоҷикӣ номи ин бозича "хирсаки бахмалӣ" муқаррар шудааст, гарчанде ки ҳоло на ҳамаи хирсакҳои ин навъи бозича аз бахмал сохта шудаанд. Хирсакҳои аз ширкатҳои гуногуни Аврупоӣ ва Амрикоӣ дар аввали асри ХХ (то Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ истеҳсол шуда) коллексияҳои маъмуланд.

Хирсаки бахмалӣ

Ҷамъоварии хирсакҳои бахмалӣ
----------------------------

Ҳоло дар ҷаҳон тақрибан бист осорхонае мавҷуд аст, ки ба хирсакҳои бахмалӣ бахшида шуда, дар он ҷойҳо даҳҳо ҳазор коллексияҳои ин бозича ба намоиш гузошта шудаанд. Махсусан барои ин осорхонаҳо хирсакҳои бахмалии беназирро ширкатҳои: *«Steiff», «Dean’s», «Merrythought»* ва рассомони муосири "теддисоз" танҳо як нусхагӣ истеҳсол мекунанд. Ширкати *«Christie's»* зуд-зуд музоядаҳо баргузор мекунад, ки дар онҳо танҳо хирсакҳои бахмалӣ намоиш дода мешаванд. Қиматбаҳотарин хирсаки бахмалӣ соли 1929 сохта шудааст ва он бо нархи 90000 доллари Амрикоӣ фурӯхта шуда буд.

Нигаред
-------

* Бозича

Эзоҳ
----

Пайвандҳо
---------

1. ↑
**Пиряхи Паридор** (пешина **Грумм-Гржимайло**, **Музкӯлак**) — пирях дар Тоҷикистон, дар қисми шарқии қаторкӯҳи Язгулом (Помири Ғарбӣ). Аз ҷиҳати масоҳаташ дар Тоҷикистон дуввумин пирях (баъди Федченко) мебошад. Дар новаи қисми шарқии қ-кӯҳи Язгулом воқеъ аст.

Дарозиаш 37 км, масоҳаташ тақр. 160 км2, бараш аз 700 то 1700 м. Грумм-Гржимайло пиряхи мураккаби сершоха аст; аз чап ба он пиряхҳои Музкӯлаки Боло (масоҳаташ 17,8 км2), Музкӯлаки Хурд (8,3 км2), Музкӯлаки Поён (2,2 км2) ҳамроҳ мешаванд. Аз он дарёиТанимас ва дигар шохобҳои дарёи Бартанг (ҳавзаи Бартанг) сарчашма мегиранд. 

Соли 1887 аз тарафи бародарон Григорий ва Владимир Грумм-Гржимайло кашф гардида, ба шарафи онҳо номузорӣ шудааст. Дертар дар Грумм-Гржимайло Н. И. Косиненко (1909), Н. Л. Корженевский (1926) ва дигарон таҳқиқот анҷом додаанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Грумм-Гржимайло / М. Раҳимов // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.

* Большая советская Энциклопедия. Т. 7. М. 1972;
* Долгушин Л. Д. Назриев З. Д. Салимов Т. Обҳои Тоҷикистон: дар бораи онҳо чӣ медонед? Д. 2000;
* Осипов Г. Б. Ледники. М. 1989;
* Раҳимов М. Табиат ва сарватҳои табии Тоҷикистон. Д. 2001.
**Исмоил Зулфиқоров** — (1930, деҳаи Муллотемур, ноҳияи Ғарм — 2014, деҳаи Шаҳристон, ноҳияи Тоҷикобод) — овозхони тоҷик, Ҳофизи халқии ҶШС Тоҷикистон (1966).

Зиндагинома
-----------

Исмоил Зулфиқоров соли 1930 дар деҳаи Муллотемури ноҳияи Ғарм ба дунё омадааст. Исмоил Зулфиқоров аз соли 1958 дар мактаби миёнаи рақами 19 ноҳияи Ғарм муаллими суруд ва роҳбари дастаи ҳаваскорони санъат буд. Исмоил Зулфиқоров асосан сарояндаи сурудҳои халқии мардуми кӯҳистон буда, ишқу вафо, диёри маҳбуб ва айраро дар эҷодиёташ тараннум кардааст. Сурудҳои «Роғ», «Ҷонона», «Ошиқам» (шеърҳои халқӣ), «Бархез», «Медонӣ магар» (шеърҳои Лоҳутӣ) ва ғайра аз беҳтарин асарҳои иҷрокардаи ӯ мебошанд. Чанд суруди дилнишини Исмоил Зулфиқоров дар Фонди мусиқии радиои Тоҷикистон маҳфузанд. Исмоил Зулфиқоров услуби хоси иҷрокунандагӣ дошт, ки зимни эҳсосоти баланд ва табъи нозук ҳувайдо мешавад.

Ҷоизаҳо
-------

Бо Ифтихорномаи Фахрии Президиуми Совети Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Зулфиқоров Исмоил // Замин — Илля. — Д. : СИЭМТ, 2017. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 7). — ISBN 978-99947-33-89-9.

* Зулфиқоров Исмоил // Гавҳарак — Ирланд. — Д. : СИЭСТ, 1980. — (Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] /  сармуҳаррир А. С. Сайфуллоев ; 1978—1988, ҷ. 2).
**Асадулло Саъдуллоев** (22 сентябри 1940, ноҳияи Орҷоникидзеобод, ҶШС Тоҷикистон — 4 феврали 2016, Душанбе, Тоҷикистон) — омӯзгор ва рӯзноманигори тоҷик, доктори илмҳои филология (1996), профессор (1998). Аълочии маорифи Тоҷикистон (1984). Узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон (1969), Узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1992), Аълочии фарҳанги Тоҷикистон (2004), Аълочии телевизион ва радиошунавонии Тоҷикистон (2010).

Зиндагинома
-----------

Асадулло Саъдуллоев 22 сентябри соли 1940 дар шаҳри Ваҳдат таваллуд шуда, баъди хатми мактаби миёна ба факултаи таърих ва филологияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон (феълан Донишгоҳи миллии Тоҷикистон) дохил ва онро соли 1962 хатм мекунад. Солҳои тӯлонӣ дар нашрияҳое чун «Маориф ва маданият», «Газетаи муаллимон» ва «Тоҷикистони советӣ» (ҳоло «Ҷумҳурият») кор кардааст. Минбаъд, ба муҳассилини Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, ҳамчун муаллими калони кафедраи фолклор ва адабиёти ИҶШС (1980—1984) ва омӯзгори Донишгоҳи Кобул (1984—1987) кор кардааст.
Давоми солҳои 1992—2000 ва 2007—2009 ба кафедраи телерадиожурналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон роҳбарӣ карда, тӯли солҳои 2002—2005 декани факултаи журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон буд. Аз соли 2009 профессори кафедраи ВАО-и чопӣ ва PR Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон.
Ӯ 4 феврали 2016 дунёро падруд намудааст.

Фаъолияти илмӣ
--------------

Асадулло Саъдуллоев соли 1978 рисолаи номзадӣ ва соли 1996 рисолаи докториашро ҳимоя намуд. Муаллифи 31 монография, 160 мақолаҳои илмӣ, илмӣ-оммавӣ ва методӣ оид ба масъалаҳои назария ва амалияи журналистикаи ҷумҳурӣ. Иштирокчии якчанд конфронсҳои илмии байналмилалӣ.

Осор
----

* Качество литературы. — Душанбе, 2000;
* Памяти друзей. — Душанбе, 2001;
* Свет жизни. — Душанбе, 2006;
* Спасающий крик. — Душанбе, 2007;
* Техника и технология СМИ. — Душанбе, 2007;
* Горизонты публицистики. — Душанбе, 2009;
* Эссе. Размышления о некоторых аспектах жанра. — Душанбе, 2010 ва диг.

Ҷоизаҳо
-------

* Аълочии маорифи Тоҷикистон (1984);
* Ҷоизаи Иттифоқи журналистони Тоҷикистон ба номи А.Лоҳутӣ (1998);
* Аълочии фарҳанги Тоҷикистон (2004);
* Аълочии телевизион ва радиошунавонии Тоҷикистон (2010);
* Корманди шоиста (2015).

Нигаред низ
-----------

* Олимони Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон

Эзоҳ
----

1. ↑  Даргузашти устоди журналистика професссор Асадулло Саъдуллоев. 5 феврали 2016 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 5 феврали 2016.
2. ↑  Ушёл из жизни один из основателей таджикской журналистской науки. Садулоев Асадулло Садуллоевич. 24 Декабри 2016 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 1 июли 2022.
**Ҷуёи Самарқандӣ**(Баҳриддин Одинаевич Раҳимов)10 июни соли 1960 дар деҳаи Ғаззаи ноҳияи Панҷакент таваллуд шудааст.
Дар риштаҳои геология (Донишгоҳи давлатии миллии Тоҷикистон)ва филологияи гурҷӣ (Донишгоҳи давлатии Тифлис (Гурҷистон))таҳсили илм намудааст.
Се маҷмӯаи шеъраш:"Тирамоҳи ормонҳо",Душанбе,1993;"Аз шаҳри ёдҳо",Душанбе,2002;"Суфраи шеър",Душанбе,2004, чоп шудааст. Тарҷумаҳояш низ аз забонҳои русӣ ва гурҷӣ дар рӯзномаву маҷаллот ва шакли китобҳои алоҳида рӯи чопро дидаанд.
Дар айни замон сардабири рӯзномаи хусусии фарҳангию фароғатии "Сафина"-ро ба уҳда дорад.
Аз соли 2004 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст.

Намунае аз ашъори ӯ:

**ШЕЪРУ ШОИР**

Шеъри шоирро бихонед рӯи хокаш

Ҷои фотеҳа барои рӯҳи покаш,

К-интизорӣ мекашад дар осмон, то

Бишнавад шеъри баланди атрнокаш.

Шеъри шоирро бигиред дар сафарҳо

Ҷои тӯмори нигаҳдор аз хатарҳо.

Дафтарашро дар миён бандед бо нон

Мисли чӯпонбачча дар кӯҳу камарҳо.

Шеъри шоирро бихонед рӯзи мотам

Ҷои оятҳои таскинбахш ҳар дам.

Шеър ҳарфе з-одаму одамгарӣ аст,

Зишткориро ба олам мекунад кам.

Шеъри шоирро бихонед гоҳи мастӣ

То наяфтед аз баландиҳо ба пастӣ.

Шеъри шиорро бихонед дар раҳу рӯ,

Гоҳи дороиву гоҳи тангдастӣ.

Шеър рӯяд аз гили армони мардум,

Сабз гардад дар дилу дар ҷони мардум.

Шеъри шоир чун гияҳдоруи рӯҳ аст,

Ҷои шоир хонаи чашмони мардум.

**АФҒОНИСТОН**

Войи он шаҳре, ки онҷо диданӣ нест.

Войи он шаҳре, дар он рӯйидане нест.

Як гули бишкуфтаи бӯйиданӣ нест.

Войи он шаҳре, фазояш ғам гирифтааст.

Войи он шаҳре, ки одам рам гирифтааст.

Осмон бар ҳоли ӯ мотам гирифтааст.

Войи он шаҳре, ки девораш шикастаст,

Миллату қавмияташ паймон набастаст.

Ҷои испораш "Калашников" ба даст аст,

Войи он шаҳре, ки кунун холӣ зи Буддост.

Мардумаш бозичаи дасти дигарҳост,

Мезанад ҳамдигарашро аз чапу рост.

З-осмон ба ҷои борон тир борад,

Дар заминаш минаи хапгир дорад,

Чун раҳо ёбад? Ба по занҷир дорад.

Войи он шаҳре, ки анбори силоҳ аст,

Войи он шаҳре, ки ҳар сӯяш ҷиноҳ аст,

Рӯзи халқ аз дасти толибҳо табоҳ аст.

Войи он шаҳре, ки сар то пош хун аст,

Косайи сарҳо даруни хун нагун аст.

Дӯзах ар бошад, ҳамун асту ҳамун аст.
**Файз Ҷорубов** (7 майи 1907, деҳаи Вазнавд, ноҳияи Рӯшон, ВАКБ — 1991, ҳамон ҷо) — овозхони тоҷик, Ҳофизи халқии Тоҷикистон (1956).

Зиндагинома
-----------

Мустақилона навохтани асбобҳои мусиқии миллиро аз худ кард ва узви фаъоли дастаи ҳаваскорони санъати ноҳия гардид. Хусусан дар навохтани ғижжак дасти боло дошт. Соли 1951 Омӯзишгоҳи мусиқии ш. Душанберо ба охир расонда, дар ҳайати оркестри асбобҳои халқии кумитаи телевизион ва радиои ҷумҳурӣ ба сифати мутриб ҳунар озмудааст. Аз соли 1960 мудири клуби маркази ноҳияи Рӯшон буд. Сурудҳои мардуми Бадахшонро бо сабку лаҳни хос иҷро менамуд, аз эҷодиёти шоирони классику муосирамон таронаҳои зиёд сароидааст, мутаассифона, аз навоҳояш қариб чизе ба навор наомадааст. «Эй парӣ», «Навои ишқ», «Ёд кунед», «Дило-дил», «Эй кабӯтар», «Тӯй муборак», «Бо мо чаро», «Фаромӯшам макун», «Масти нози Лайло», «Хуш омадӣ», «Холатро банда», «Ёр гулсуманак», «Мутриби хушнаво», «Гул бе рухи ёр» барин таронаҳояш ҳоло аз ҷониби овозхонони маҳаллӣ садо медиҳанд.

Ҷоизаҳо
-------

Бо се Грамотаи Фахрии Президиуми Совети Олии Тоҷикистон қадр шудааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.
**Канали Кӯлоб**, системаи обёриест дар ноҳияҳои Кӯлоб ва Восеи вилояти Хатлон. Ба воситаи канали Деҳқонобод аз дарёи Панҷ об гирифта, ба самти шимол ҷорӣ мешавад. Тӯли умумии система 33,4 км, аз ҷумла тӯли худи Канали Кӯлоб 12 км. Бараш то 11 м, чуқуриаш то 3 м, иқтидори обгузарониаш 11,2 м3/сон. Канали Кӯлоб ба шохаҳои Арпатукилдӣ, Бештегирмони Поён, Кафтархона тақсим мешавад. Ба воситаи Канали Кӯлоб 8,4 ҳаз. га заминҳои кишти ноҳияҳои номбурда обёрӣ мешаванд. Сохтмони канал соли 1969 оғоз ёфта, соли 1974 ба анҷом расид.

Адабиёт
-------

* Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] / сармуҳаррир  А. С. Сайфуллоев. — Д. : СИЭСТ, 1978—1988.
**Алиназар Турдиназарович Пирназаров** (тав.12.03.1957, деҳаи Раҳмонободи ноҳияи Шамсиддин Шоҳини вилояти Хатлон, ваф. 20.08.2020, ш. Душанбе), номзади илмҳои математика.

Зиндагинома
-----------

Солҳои 1974-1979 донишҷӯйи Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ буд. Солҳои 1979- 1991 омӯзгори кафедраи алгебра ва назарияи ададҳои МТМ-и Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ, солҳои 1991-2002 ба сифати омӯзгори калони кафедраи методикаи таҳсилоти ибтидоии ҳамин муассиса фаъолият кардааст. Солҳои 2002-2004 муаллими калони кафедраи математикаи олии ДАТ ба номи Шириншоҳ Шоҳтемур, солҳои 2004-2008 омӯзгори калони кафедраи математикаи олӣ ва технологияи ДДТТ, солҳои 2008-2011 сардори шуъбаи низоми кредитии ДДОТ ба номи С. Айнӣ буд. Соли 2009 рисолаи номзадиро дифоъ намуда, солҳои 2011-2014 дар вазифаи дотсенти кафедраи математикаи олӣ ва технологияи ДДТТ кор кардааст. Аз соли 2014-2016 мудири кафедраи математикаи олии Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ буд. Аз соли 2016-2019 ба ҳайси дотсенти кафедраи математикаи олӣ ва фанҳои табиатшиносии ДДТТ фаъолият кардааст. Аз соли 2019 то охири умр ба ҳайси дотсенти кафедраи таҳсилоти ибтидоии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ кор кардааст. Муаллифи 180 кори илмию методӣ ва 30 дастури таълимӣ мебошад.

Осор
----

* Математика. Китоби дарсӣ барои донишҷӯёни факултетҳои омӯзгории мактабҳои олӣ. (бо ҳаммуаллифӣ). Д. 2006;
* Маҷмуаи таълимӣ методӣ аз фанни математика. (васоити таълимӣ барои донишҷӯёни факултетҳои омӯзгории донишгоҳ ва донишкадаҳои олӣ) (бо ҳаммуаллифӣ). Д. 2015;
* Курси мухтасари математика ва машқҳо барои корҳои мустақилона. (васоити таълмӣ барои донишҷӯёни таълими ѓоибона бо ихтисоси педагогика ва методикаи таълими ибтидоии факултаи омӯзгории мактабҳои олӣ). (бо ҳаммуаллифӣ). Д,. 2015;

Пайвандҳо
---------

Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо номи Ибодулло мебошанд.
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо насаби Абдуллоев мебошанд.

**Ибодулло Абдулло́ев** (*Абдуллоев Ибодулло Эрмуродович*; 9 декабри 1918, деҳаи Қарақчиқум, ноҳияи Конибодом – 2007, Душанбе) — дирижёри тоҷик, Артисти халқии ҶШС Тоҷикистон (1974), Ходими хизматнишондодаи санъати ҶШС Тоҷикистон (1968).

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи интернати мусиқӣ (1930) ва Омӯзишгоҳи мусиқии шаҳри Хуҷанд (1933), Омӯзишгоҳи мусиқии назди Консерваторияи давлатии Москва (1939). Ҳамзамон солҳои 1937 – 39 скрипканавози оркестри симфонии Театри Револютсия (ҳозор Театри ба номи В. В. Маяковскийи Москва) буд. Солҳои 1939 – 46 дар хидмати ҳарбӣ. Муддате скрипканавози оркестри симфони Театри давлатии академии опера ва балети тоҷик буд. Солҳои 1947 – 50 дар шуъбаи миллии назди Консерваторияи давлатии Москва (дар синфи дирижёри оркестри симфонӣ) таҳсил намуд. Соли 1950 ба Тоҷикистон баргашта, дар Театри давлатии академии опера ва балети тоҷик ба номи С. Айнӣ дар вазифаи дирижёрӣ фаъолият кардааст. Аз соли 1970 роҳбари бадеӣ – саррежиссёри ҳамин театр буд.

Мусиқиҳои саҳнавӣ
-----------------

Таҳти роҳбарии Абдуллоев мусиқии операҳои классикони рус ва ҷаҳон – А. С. Драгомижский («Русалка», 1951), Ҷ. Верди («Травиата», 1951, «Аида», 1964, «Отелло», 1965), Ш. Гуно («Фауст», 1957), А. Бородин («Княз Игор», 1958), П. Чайковский («Моткаи қарамашшоқ», 1966), С. Рахманинов («Алеко», 1968) ва ғайра иҷро шудаанд. Балетҳои «Кӯли қувон», «Франческа ва Рамини», «Шелкунчик», «Нозанини хуфта»-и П. И. Чайковский, «Жизел»-и А. Адан, «Шопениана»-и Ф. Шопен, «Дон Кихот»-и А. Минкус, «Эсмиралда»-и Ҷ. Пуни, «Золушка»-и С. Прокофев, «Офариниши олам»-и А. Петров ва ғайра таҳти роҳбарии мусиқии ӯ саҳнавӣ гардидаанд. Абдуллоев нахустин таҳиягари опера ва балетҳои тоҷикист. Таҳияи мусиқии операҳои «Пӯлод ва Гулрӯ»-и Ш. Сайфиддинов (1956), «Армуғони пурарзиш»-и А. Ленский (1957), «Шӯриши Восеъ»-и С. А. Баласанян (таҳрири дуввум, 1958), «Комде ва Мадан»-и З. Шаҳидӣ (1959), «Шерак»-и С. Ҳамроев (1970), «Сарбозони халқ»-и Д. Дӯсмуҳаммадов (1984), балетҳои «Дилбар»-и А. Ленский (1954), «Лола»-и С. Урбах ва С. Баласанян (1957), «Писари Ватан»-и Ю. Тер-Осипов (1967), «Темурмалик»-и М. Ашрафӣ (1970), «Лайлӣ ва Маҷнун»-и С. Баласанян (1974), «Марги судхӯр»-и Т. Шаҳидӣ (1978) ва ғайра ба қалами Абдуллоев тааллуқ доранд. Абдуллоев иштирокчии даҳаҳою ҳафтаҳо ва рӯзҳои адабиёт ва санъати тоҷик дар Россия (1967), Ӯзбекистон (1968), Литва (1970), Қирғизистон (1976) буд. Аз соли 1950 дар Омӯзишгоҳи мусиқии ш.Душанбе ва аз соли 1968 дар факултети санъати Институти давлатии педагогии Душанбе (ҳозор ДДСТ ба номи М. Турсунзода, аз соли 1981) дарс додааст.

Ордену медалҳо
--------------

Бо орденҳои Байрақи Сурхи Меҳнат, «Нишони Фахрӣ» ва медалҳо сарфароз гардидааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Афсаҳзод А. Субҳи муродбахш, дар китоби Зиндагӣ дар саҳна, Д. 1984.
* *Обидпур Ҷ.* . — Душанбе,Аржанг, 2019. — С. 480. — ISBN 978-999-47-43-90-2.

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Латофат Одиназода**  (тав. 08.08.1979, н. Данғара) — омӯзгор, номзади илмҳои педагогӣ (1992). «Аълочии маорифи Тоҷикистон»

Зиндагинома
-----------

Латофат Одиназода хатмкардаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон (2005), корро ба сифати лаборанти ДМТ (2002-2005) оғоз карда, ба ҳайси мудири лабораторияи кафедраи астрономияи факултети физикаи 518 ДМТ (2006-2007), ассистенти кафедраи астрономияи факултети физика (2008-2014), муоаини декани шуъбаи ғоибонаи факултети физика (2014- 2015), директори Коллеҷи информатика ва техникаи компютерии шаҳри Душанбе (2015-2020) фаъолият намудааст. Аз соли 2020 директори Колеҷи омӯзгории ба номи Хосият Махсумоваи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ мебошад. Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон. Бо Ифтихорномаи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон қадр шудааст.

Пайвандҳо
---------

* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
*
**Сайёфи Мизроб** (*Сайф Достиев*; тав. 25 апрели 1966, Кӯлоб, ҶШС Тоҷикистон) — рӯзноманигори тоҷик. Муассис, молик ва сардабири ҳафтаномаи «СССР».

Зиндагинома
-----------

Сайф Достиев 25 апрели соли 1966 дар шаҳри Кӯлоб таваллуд шудааст. Пас аз хатми мактаби миёнаи № 6, ба номи А. Рӯдакӣ дар соли 1983 ба факултаи филологияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон дохил шуда, солҳои 1984—1986 дар сафи Артиши Шӯравӣ хидмат кардааст. Пас аз хидмати ҳарбӣ ба донишгоҳ баргашта, дар соли 1988 ба факултаи журналистикаи Донишгоҳи давлатии Ленинград (Санкт-Петербург) шомил шуда, соли 1991 онро бо ихтисоси журналист хатм кардааст.

Оиладор. Соҳиби 5 фарзанд.

Фаъолияти корӣ
--------------

Солҳои 1991—1992 хабарнигори ҳафтаномаи «Оинаи Зиндагӣ», 1992—1993 хабарнигори ҳафтавори "Тоҷикистон, 1993—1996 хабарнигори «Ҷавонони Тоҷикистон», 1996—1998 хабарнигори «Чархи Гардун», 1998—1999 сардабири ҳафтаномаи «Самар», 1999—2001 муовини сардабири «Ҷавонони Тоҷикистон», 2001—2006 муассис ва директори генералии Маркази информатсионии «Хатлон-Пресс» ва солҳои 1998—2008 хабарнигори Радиои Озодӣ дар Тоҷикистон буд.

Аз соли 2008 инҷониб муассис ва сардабири ҳафтаномаи «СССР» аст.

Китобҳо
-------

* «Муштҳои бедорӣ» (2011)
* «Сафардидаи Маккавӣ» (2012)
* «Терори ғурур» (2016)

Ҷоизаҳо
-------

Барандаи Ҷоизаи Иттифоқи журналистони Тоҷикистон, ба номи А. Лоҳутӣ дар соли 2012. Дар Рӯзи 100-солагии матбуоти Тоҷик, 12 марти 2012 аз тарафи Президенти ҶТ бо ҷоизаи давлатӣ — медали «Барои Хидмати шоиста» қадрдонӣ шудааст.

Эзоҳ
----

1. ↑   // Саҳифаи фейсбукии Сайёфи Мизроб
2. ↑  Чьи фото увеличивают продажи газет? // Радиои Озодӣ — 2 июли 2016.
3. 1 2  Нашри «Терори ғурур»-и Сайёфи Мизроб // Озодагон — 25 апрели 2016
4. 1 2 3  Сайёфи Мизроб(пайванди дастнорас) // «Фараж» — 17 январи 2013.
5. ↑  Муштҳои бедорӣ(пайванди дастнорас) // СССР — Мо метавонем! — 24 феврали 2016.
6. ↑  Сафардидаи Макавӣ(пайванди дастнорас) // СССР — Мо метавонем! — 24 феврали 2016.

Пайвандҳо
---------

* Саҳифаи расмии Сайёфи Мизроб дар шабакаи иҷтимоии Facebook
* Сайёфи Мизроб: Ман аз журналист шудани худ пушаймонам! Бойгонӣ шудааст 24 апрели 2016  сол. // «Фараж» — 23 апрели 2016.
* Сайёфи Мизроб(пайванди дастнорас)
*Phaseolus vulgaris"*
**Лӯбиё** (лот. Phaséolus vulgáris) — рустаниест яксола.

Тавсифоти ботаникӣ
------------------

Пояаш печони сершохча, баргаш сермӯяк, гулаш гулобӣ, бунафш, зардтоб ё сафеди сабзча, ғилофакаш дароз (2 – 10 тухм дорад). Лубиё зироати ғизоӣ ва шифобахш аст. Дони онро ба таом меандозанд, дар саноати консерву таббохӣ истифода мебаранд. Дар таркиби дони лубиё сафеда, равған, оҳар, қанд, витаминҳо А, В, С мавҷуд аст.

Хосияти шифоӣ
-------------

Аз баргаш ҷавҳари лиму ва чанд хел дору тайёр мекунанд. 
Бино ба маълумоти Абӯмансури Муваффақ лубиё нерӯро меафзояд. Лубиёи сурх ҷанини фавтидаро аз бачадон хориҷ месозад, хунравии баъд аз таваллудро бозмедорад. Абӯалии Сино лубиёро барои сина ва шуш муфид ҳисобидааст. Бино ба маълумоти Муҳаммад Ҳусайни Шерозӣ лубиё хосияти поксозӣ дорад, сангро ҳал мекунад, дони он пешобро меронад. Лубиёи сафед дамишовар буда, дер ҳазм мешавад, сина ва шушро нарм, ҷисмро фарбеҳ месозад. Истеъмоли аз меъёр зиёди лубиё боиси хобҳои даҳшатнок мегардад.

Дар тибби халқӣ нақеъи ғилофак ё гули хушки лубиёро ҳангоми иллати гурда ва масона, бемориҳои дилу рагҳо (ғалаёни хун, заъф ва илтиҳоби дил), барои муолиҷаи диабети қанд, тарбод ва ниқрис истифода мебаранд. Рӯзе пеш аз таом 3 – 4 маротиба истеъмол намудани 0,5 истакон нақеъи гули лубиё дарди санги гурда ва талхадонро нафъ мебахшад. Хокаи ғилофаки лубиёро ба шукуфа, захмҳои сӯхтаи обдор, ҷароҳатҳои фасоднок, саромос мепошанд. Орди лубиёро хамир карда ба ҷароҳат, ҳафтпӯст, хасмол мебанданд. Таоми лӯбиёдорро ба сифати ғизои нерубахши меъда тавсия медиҳанд. Истеъмоли лубиё боднок, дерҳазм буда, аз он дар бадан моддаи ғализ пайдо мешавад, узвҳои даруни сина ва шушро мулоим мекунад, манӣ ва шир пайдо менамояд, боҳро ба ҳаракат меоварад, баданро фарбеҳ месозад, пешоб ва ҳайзро равон мекунад. Агар лубиёро бо каме қанд биёшоманд, хунеро, ки аз занони навзоида меояд, пок мегардонад, бачаро аз шиками занони ҳомила меафтонад.

Табибони халқии олмонӣ ҷӯшоби ғилофак, поя ва пӯсти хушки дони лубиёро давои бемориҳои гурда, обхӯра, саръ, диабети қандӣ меҳисобанд.

Дар тибби муосир лубиё ба сифати ғизои парҳезӣ ва давоӣ истифода мешавад. Ҷавҳари аз пӯсти дони лубиё тайёркарда миқдори қанди хунро кам мекунад. Бинобар ин, онро барои беморони гирифтори диабети қандӣ тавсия медиҳанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Нуралиев Ю. Лекарственные растения, Д. 1988;
* Зоҳидов Ҳ. Канзи шифо, Д. 1998.

* 
* 
* 
*