**Милош Земан** (чех.Miloš Zeman [ˈmɪloʃ ˈzɛman] (итт.). 28 сентябри 1944, Колин, протекторати Богемия ва Моравия) — арбоби давлатӣ ва сиёсии чех, иҷрокунандаи вазифаи президенти Ҷумҳурии Чех аз 8 марти 2013.

Президенти кишвар, ки тавассути интихоботи халқӣ интихоб карда мешавад. Аз соли 1993 то 2001 ҳизби сотсиал-демократи Чехияро сарварӣ мекард. Таҳти роҳбарии ӯ, як ҳизби заиф ва номуташаккил ба яке аз нерӯҳои бонуфузи сиёсии кишвар табдил ёфт .

Пас аз иштироки номуваффақ дар интихоботи президентии соли 2003, ӯ 7 сол аз иштирок дар ҳаёти сиёсии кишвар даст кашид. Моҳи марти соли 2010 ӯ раиси ҳизби худ шуд. Ӯ пас аз интихоботи парлумонии соли 2010, вақте ки ҳизбаш ба парлумон роҳ наёфт, аз ин вазифа истеъфо дод. Президенти Ҷумҳурии Чех интихоб шудааст барои муҳлати дуюм дар интихобот январи 26-27, 2018 .

Зиндагинома
-----------

28 сентябри соли 1944 дар оилаи корманди почта ва омӯзгор таваллуд шудааст. Волидон пас аз чанде таваллуди писарашон талоқ гирифтанд. Милош танҳо бо модараш ба воя расидааст.

Ӯ дар Колин таҳсил кардааст: 9 соли аввал — дар синфҳои ибтидоӣ ва аз соли 1959 то 1963 — дар мактабҳои миёнаи иқтисодӣ. Азбаски иншо дар бораи Т.Г.Масарик ба Земан идомаи таҳсил дар донишгоҳ манъ карда шуд.. соли 1963 то 1967 дар сохтмон кор кардааст. Аз соли 1965, ӯ барои таҳсил дар донишгоҳ иҷозат гирифт ва дар Мактаби олии иқтисодии Прага дар соҳаи банақшагирии иқтисод ба ғоибона таҳсил кардан гирифт. Аз соли 1967 ба таҳсили рӯзона гузашт. Соли 1969 ӯ дипломи худро бо баҳои аъло таҳти унвони "Футурология ва оянда" ҳимоя кард. Солҳои 1969—1970 — муаллими Мактаби олии иқтисодӣ.

Соли 1968 вай ба ҲКЧ шомил шуд ва соли 1970 ӯро барои розӣ набудан бо ҷорӣ намудани нерӯҳои Шартномаи Варшава ва сиёсати "эътидолкунӣ" (нормализатсия) аз он хориҷ карданд.

Солҳои 1971–1984 — корманди ширкатҳои Noctua, Technosport, Sportpropag. Солҳои 1985-1989 ба корҳои илмӣ машғул буд. Солҳои 1990-1992 корманди Институти пешгӯии Академияи илмҳои Чехословакия буд. Дар соли 1990-1992 — вакили парлумон.

Аз феврали 1993 то 7 апрели 2001 — Раиси ҲДЧС. Солҳои 1996—1998 — Раиси Палатаи вакилони парлумони Чехия. 17 июли соли 1998—15 июли соли 2002 — сарвазири Ҷумҳурии Чех.

Пас аз натиҷаҳои номуваффақи интихоботи сенатӣ ва минтақавӣ, ӯ бо хоҳиши худ тамоми вазифаҳои роҳбариро тарк кард. Дар соли 2003, вай ба мақоми президенти Ҷумҳурии Чех номзад шуд, аммо бинобар ихтилофҳо дар ҳизби худ, вай дар интихобот ба Ватслав Клаус мағлуб шуд. Баъдтар, дар соли 2007, ӯ бо сабаби муноқиша бо раҳбарияти нави ҳизб сафи Ҳизби Сотсиал-Демократро тарк кард.

Ӯ бо издивоҷи дуюм зиндагӣ мекунад. Аз зани дуюм духтар Катерина, аз аввал писари Давид. Земан атеист аст. Забонҳои русӣ ва англисиро хуб медонад.

### Президенти Чехия

Акс:Резиденция президента Чехии в Пражском Граде и служебное авто Милоша Земана.jpeg Қароргоҳи президент Земан дар қалъаи Прага ва мошини ширкати *Audi-и ӯ.* Соли 2017
Дар интихоботи президентӣ дар моҳи январи соли 2013, аввалин интихоботи мустақими президентӣ дар таърихи Чехия, вай дар даври аввал бо касби 24,21% овозҳо мақоми аввалро касб кард. Вай якҷоя бо Карел Швартсенберг ба даври дуюм гузашт ва 54,8% овозҳоро ба даст овард .

Ӯ ба вазифаи Президенти Ҷумҳурии Чех 8 марти соли 2013 дар Прага ба кор шурӯъ кард .

Ӯ номзадии худро барои интихоботи президентии Ҷумҳурии Чех дар соли 2018 пешниҳод кард. Дар даври аввал, ӯ 38,56% овозҳоро ба даст оварда, мақоми аввалро касб кард. Дар даври дуввум, ки рӯзҳои 26-27 январи соли 2018 баргузор шуд, Милош Земан дубора президенти Ҷумҳурии Чех интихоб шуд. 51,36% овозҳоро гирифтааст. Ӯ ба вазифаи президент аз 8 марти соли 2018 шурӯъ кард.

### Шӯҳратмандӣ

Ӯ бо шарҳҳои шадиди худ дар бораи шахсиятҳои сиёсии муосири чӣ Чехия ва чӣ ҷаҳон, ба монанди Йорг Ҳайдер ва Ёсир Арафот ва инчунин нисбати тамоми халқҳо ва гурӯҳҳои зермиллатӣ (субэтнос) маъруф аст.

Ҳамин тариқ, баҳори соли 1999, дар ҷараёни музокирот бо канслери Олмон Герҳард Шрёдер фармонҳои Бенешро "нобудшуда" номид. Моҳи феврали соли 2002 канслери Австрия Волфганг Шюссел гуфт, ки фармонҳои Бенеш "мурдаанд" ва ҳарду давлатро ба қабули як эъломияи нави муштарак даъват кард, аммо Раиси Палатаи вакилон (президенти ояндаи Чехия) Ватслав Клаус ин талаботро номид ғайривоқеӣ, бо ишора ба эъломияи қаблан имзошуда дар бораи маҳкум кардани ваҳшигариҳои депортатсия ҳамчун ниҳоӣ. Пас аз он худи ҳамон Земан немисҳои Судетенро "хоинони Ватан" ва "легиони Гитлер" номид, ки онҳоро вазири корҳои хориҷии Олмон Йошка Фишер ва вазири Бавария — Эдмунд Штойбер маҳкум карданд.

Земан ҷонибдори бекор кардани раводидҳои вуруд (виза) барои шаҳрвандони Русия ва инчунин зидди вуруди Украина ба НАТО буд .

Нозирон инчунин қайд мекунанд, ки Президент Земан яке аз чанд пешвоёни аврупоӣ мебошад, ки даъватро ба Паради Ғалабаи соли 2015 қабул кардааст. Тавре Земан рӯшан кард, ӯ дар парад ҳузур нахоҳад дошт. Ҳадафи сафари ӯ гиромидошти хотираи миллионҳо одамони кушташудаи шӯравӣ мебошад .

Ӯ ҷонибдори вуруди Федератсияи Русия ба Иттиҳоди Аврупо мебошад .

Встреча Милоша Земана с Владимиром Путиным. Москва, 9 мая 2015 года
Земан инчунин бо нашъамандӣ ба машрубот ва тамоку маъруф аст, ки аллакай мушкилоти саломатӣ, аз қабили душвории роҳро ба вуҷуд овардааст. Пас аз ташхиси диабети қанд дар соли 2015, президент розӣ шуд, ки танҳо каме одатҳои худро иваз кунад. Президент Земан таърихи баромад дар назди мардум дар ҳолати на он қадар ҳушёр дорад. Дар ин робита, онҳо ҳатто шӯхӣ карданд, ки сӯзишвории маъракаи пешазинтихоботии ӯ бечеровка (нӯшокии машҳури машруботии чехӣ ) аст .

### Маъруфият дар ВАО-и русӣ

Бо вуҷуди нақши рамзии Президенти Ҷумҳурии Чехия , матбуоти Русия ба Земан диққати ҷиддӣ медиҳад. Ҳамин тавр, аз рӯи ҳисобҳои маркази таҳлилии Semantic Vision дар Прага, аз моҳи октябри соли 2012 то феврали соли 2015 Земан дар ВАО-и Русия беш аз 16 ҳаз. маротиба ёдовар шуд. Барои муқоиса, оҷонсӣ гузориш медиҳад, ки дар ин давра президенти Олмон Йоахим Гаук камтар аз 500 маротиба. Тибқи гузориши *The Economist*, бо назардошти он, ки як қисми назарраси ВАО дар Русия аз ҷониби мақомоти федералӣ назорат мешавад, чунин таваҷҷуҳ нишон медиҳад, ки Земан бо роҳбарияти Русия робитаи наздик дорад .

Ҷоизаҳо
-------

* Ҳамчун Президенти Ҷумҳурии Чех, 7 марти соли 2013, ӯ соҳиби Салиби бузурги ордени Шери Сафед ва Салиби бузурги ордени Томаш Гарригу Масарик гардид.
* Дорандаи Наҷиби Салиби Синфи махсуси Нишони фахрӣ барои Ҷумҳурии Федеративии Германия ( 2014 ).
* Ордени "8 сентябр" (2016)[*сарчашма оварда нашудааст 1263 рӯз*]
* Ордени Салиби дукаратаи Сафед
* Ордени Уқоби Сафед (Лаҳистон)

Навиштаҳо
---------

* *Miloš Zeman.* Komplexní prognostické modelování. — Praha: Institut pro výchovu vedoucích pracovníků ministerstva průmyslu ČSR, 1975. — 104 с.
* *Miloš Zeman.* Úvod do systémové prognostiky. — Praha: Institut pro výchovu ved. pracovníků min. prům. ČSR, 1985. — 87 с.
* *Miloš Zeman.* Analytické a simulační hry na počítačovém modelu. — Praha: SZN, 1989. — 88 с.
* *Miloš Zeman.* Vzestup a pád české sociální demokracie. — Praha: Andrej Šťastný, 2006. — 279 с. — ISBN 80-86739-22-8.
* *Miloš Zeman.* Moje Vysočina pohledem Miloše Zemana. — Praha: Atypo, 2016. — 128 с. — ISBN 978-80-87759-02-8.

Эзоҳ
----

1. ↑  Internet Movie Database (ингл.) — 1990.
2. 1 2
3. ↑  Архив изобразительного искусства — 2003.
4. ↑  Архив изобразительного искусства — 2003.
5. ↑
6. ↑   (чеш.) — 2018.
7. ↑  Volby 2018: Miloš Zeman, kandidát na prezidenta - E15.cz, *Zprávy E15.cz*. Проверено 19 Декабри 2017.
8. ↑  Na Hrad Zeman přesídlí až po své inaugurací 8. března
9. ↑  *Sean Carney*. Czech President Milos Zeman Casts Himself as Unifier, Wall Street Journal (blog). «At the close of the speech, which focused entirely on domestic issues with no reference to the European Union or foreign affairs, the new Czech leader described himself as a tolerant atheist.».
10. ↑  Милош Земан - фото, цитаты, биография
11. ↑  Результаты выборов
12. ↑  Милош Земан вступил в должность президента Чехии.. 26 марти 2021 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 10 марти 2013.
13. ↑  Президент Чехии закрыл двери своей резиденции для посла США
14. 1 2  «American forces in Europe. Cavalry ride», The Economist, Apr 1st 2015
15. 1 2  Президент Чехии Милош Земан мечтает о вступлении России в ЕС.
16. ↑  Czech president makes unlikely recommendation: smoking safe if you start late, *Radio Prague* (21 March 2015).
17. ↑  Report: President Zeman's health condition very good – Prague Monitor. *Prague Monitor*. 26 марти 2021 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 26 октябри 2020.
18. ↑  Выпуск новостей
19. ↑  Global News
20. ↑  Zeman závidí Slovákům euro, od Gašparoviče dostal vyznamenání - Novinky.cz
21. ↑  Český a polský prezident si vyměnili nejvyšší státní vyznamenání | Radio Prague International

Пайвандҳо
---------

* Сомонаи расмии Милош Земан Бойгонӣ шудааст 8 марти 2023  сол.
* Милош Земан: Ятсенюк таърихи ҶБВ-ро чаппа мекунад
* Сарвазири собиқ Земан ба мардуме гуфт, ки дар сиёсати Чехия таҳсил надоранд ва кӣ "мурдааст"
* Милош Земан барои муқоисаи Арафот бо Гитлер ба Миср роҳ дода намешавад Бойгонӣ шудааст 25 Январ 2022  сол.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Дар шабакаҳои иҷтимоъӣ | 
* Твиттер
* Фейсбук

 |
| Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* Парламент Чехии
* Česko-Slovenská filmová databáze
* Бонки Иттилоотии Интернетии Филмҳо

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая каталанская
* Большая норвежская
* Большая российская (старая версия)
* Хорватская
* Britannica (онлайн)
* Neue Deutsche Biographie
* PWN
* Treccani

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNF: 122696287
* GND: 119399318
* GTAA: 172808
* ISNI: 0000000108896997
* LCCN: nr93018575
* LNB: 000262682
* NKC: jk01152493
* NLP: : a0000001182110
* NUKAT: n2006150685
* SUDOC: 11220872X
* VIAF: 39436415
* WorldCat VIAF: 39436415

 |

 |

| ⚙️ Президентҳои Ҷумҳурии Чех Парчами Чехия |
| --- |
| 
* Ватслав Клаус ва Милан Ухде (1993, и. в.)
* Ватслав Ҳавел (1993—2003)
* Владимир Шпидла ва Любомир Заоралек (2003, и. в.)
* Ватслав Клаус (2003—2013)
* Милош Земан (2013—2023)
* Петр Павел (аз 2023)

 |

| ⚙️ Сарвазирони Парчами Чехия Ҷумҳурии Чех |
| --- |
| Протекторати Богемия ва Моравия (1939—1945) | 
* Рудолф Беран (1939—1939)
* Алоис Элиаш (1939—1941)
* Ярослав Крейчӣ (1941—1945)
* Рихард Бинерт (1945—1945)

 |
| Ҷумҳурии Сотсиалистии Чех(дар ҳайати ҶСЧС, 1969—1990) | 
* Станислав Разл (1969—1969)
* Йозеф Кемпнӣ (1969—1970)
* Йозеф Корчак (1970—1987)
* Ладислав Адаметс (1987—1988)
* Франтишек Питра (1988—1990)
* Петр Питгарт (1990—1990)

 |
| Ҷумҳурии Чех(дар ҳайати ҶФЧС, 1990—1992) | 
* Петр Питгарт (1990—1992)
* Ватслав Клаус (ҲДШ, 1992—1993)

 |
| Ҷумҳурии Чех (аз соли 1993) | 
* Ватслав Клаус (ҲДШ, 1993—1998)
* Йозеф Тошовский (беҳизб, 1998—1998)
* Милош Земан (ҲСДЧ, 1998—2002)
* Владимир Шпидла (ҲСДЧ, 2002—2004)
* Станислав Гросс (ҲСДЧ, 2004—2005)
* Иржӣ Пароубек (ҲСДЧ, 2005—2006)
* Мирек Тополанек (ҲДШ, 2006—2009)
* Ян Фишер (беҳизб, 2009—2010)
* Петр Нечас (ҲДШ, 2010—2013)
* Иржӣ Руснок (беҳизб, 2013-2014)
* Богуслав Соботка (ҲСДЧ, 2014—2017)
* Андрей Бабиш (ANO 2011, аз 2017)

 |