recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Лилиана Андреа Лосано Гарсон** (исп. *Liliana Andrea Lozano Garzón*, 28 сентябри соли 1978, Гуатавита, 10 январи соли 2009, Прадера, Колумбия) — ҳунарпеша, мудел ва ровии колумбӣ.

Зиндагинома ва фаъолият
-----------------------

Лилиана Андреа Лосано Гарсон соли 1978 дар Гуатавита дар оилаи Луис Карлос Лосано ва Дора Гарсон таваллуд шудааст.

Соли 1994 Лилиана дар озмуни Маликаи Бамбуко ғолиб шуд ва дар карнавали солонаи Колумбия унвони миллии маликаи зебоиро гирифт. Пас аз он ӯ фаъолияти худро дар телевизион оғоз кард: вай ба ҳайси ровии телевизион дар як намоиши бозӣ кор кардааст.

Аз соли 2003, Лилиана дар филмҳо нақш офаридааст, дар маҷмӯъ дар 7 филм ва силсилафилми телевизионӣ нақш бозидааст.

Ҳаёти шахсӣ
-----------

Лилиана иқрор шуд, ки бо футболбоз Фаустино Асприла муносибати ошиқона дошт ва дар соли 2006 бо Леонидас Варгас (1949-2009), қочоқчии маводи мухаддир ошноӣ пайдо кардааст, ки муносибат бо ӯ фоҷиабор ба анҷом расид.

Вафот
-----

8 январи соли 2009 ба Леонидас ва дӯстписараш дар ҳуҷраи беморхона оташ кушоданд. Тибқи иттилои полис, ӯро ду марди зархариди касбӣ куштанд.

Рӯзи 10 январ Лилиана ва Фабио Варгас, бародари Леонидас, парронида шуданд. Ҷасадҳои нимбараҳнаи онҳоро бо дасту пойҳои баста дар хандақе дар наздикии меҳмонхонаи Прадер пайдо карданд. Полис ба хулосае омад, ки Лосано ва Варгас дар худи ҳамин меҳмонхона шиканҷа шуда ва баъд кушта шуданд. Инчунин гузориш дода шуд, ки онҳо эҳтимолан аз ҷониби қочоқчиёни маводи мухаддир барои интиқом аз Леонидас кушта шуданд, зеро онҳо мехостанд тиҷорати ӯро ба даст гиранд, аммо бенатиҷа.

Вазъи кунунии парвандаи ҷиноӣ
-----------------------------

Мақомот ба онҳое, ки дар бораи ҷинояткорони кушташудаи Лилиана ва бародарони Варгас маълумот медиҳанд, мукофоти калон пешниҳод карданд, аммо дар ниҳоят ин куштор бетаъхир монд.

Филмнома
--------

| Сол |  | Номи тоҷикӣ | Номи аслӣ | Нақш |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2003 | с | Хашми пинҳон | *Pasión de gavilanes* | Эстефания
 |
| 2004 | с |  | *Amor de mis amores* | номи қаҳрамон номаълум |
| 2008 | с |  | *Aquí no hay quien viva*  | 
 |
| 2008 | с |  | *La Dama de Troya* | Карменитиа |
| 2008 | с |  | *La Familia Cheveroni* | Карен
 |
| 2008 | с |  | *Infieles anónimos* | Мэри Тер Рестрепо
 |

Эзоҳ
----

1. ↑  Asesinan a actriz Liliana Lozano junto a hermano de capo (Spanish), *America Online Latino Entretenimiento* (2009-01-15*). Бойгонӣ шудааст 6 июли 2018  сол. Проверено 9 ноябри 2009.*
2. 1 2  La actriz Liliana Lozano cumplió una cita con la muerte (Spanish), *El País* (9 ноябри 2009).
3. ↑  Encontraron a la actriz Liliana Lozano asesinada en el Valle del Cauca (Spanish), *Estereofonica* (14 январи 2009). Бойгонӣ шудааст 6 феврали 2010  сол. Проверено 9 ноябри 2009.
4. ↑  Hallan asesinada a una actriz de la novela Pasión de gavilanes (Spanish), *Diario Panorama* (15 январи 2009). Бойгонӣ шудааст 21 феврали 2009  сол. Проверено 9 ноябри 2009.
5. ↑  Colombian actress/model found murdered, *Fresno, California* (21 январи 2009).

Пайвандҳо
---------

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* Бонки Иттилоотии Интернетии Филмҳо

 |
Рамзи беинтиҳоӣ
**Беинтиҳоӣ**, **беохирӣ**, **номутаноҳӣ** (рамз: ∞) — дар фалсафа мафҳумест, ки бепоёнии ҳаракати материя, табдилу таҳаввули падидаву ашёи олами моддӣ ва номутаноҳӣ будани олами кайҳонро ифода мекунад.

Дар ду маънии мухталиф истифода мешавад:

* *беинтиҳоии сифатӣ* мафҳумест, ки дар қонунҳои илм истифода шуда, хусусияти умумии робитаи ҳодисаҳоро муайян мекунад.
* *беинтиҳоии миқдорӣ* номаҳдудии ҷараёну ҳодисаҳоро ифода менамояд.

Таърих
------

Масъалаи беинтиҳоии сифатӣ ҳанӯз дар фалсафаи аҳди бостон, алалхусус, вобаста ба космогония ва масъалаҳои табиати тафаккур мавриди баҳс қарор гирифта буд. Дар фалсафаи асрҳои миёнаи Шарқ низ беинтиҳоиро мутафаккирон мавриди баррасӣ қарор дода, аксари машшоиён азалияту абадияти оламро эътироф ва таълимоти даҳриён роҷеъ ба беинтиҳоӣ дар фазову вақтро инкишоф додаанд. Мас. агар даҳриён бо эътирофи вақти абадӣ — даҳр беинтиҳоиро қоил бошанд, Абубакри Розӣ, Ибни Сино, Насируддини Тусӣ бо пазируфтани азалияту абадияти олам касрати мавҷудот ва ғояи беинтиҳоии оламро дар мадди аввал қарор додаанд.

Вале дар фалсафаи давраи нав (Р. Декарт, Ҷ. Лок, Г. Лейбнис), вобаста ба тараққиёти табиатшиносӣ, масъалаҳои исботи мантиқии беинтиҳоӣ аҳаммияти махсус пайдо кард. Г. Гегел масъалаи беинтиҳоиро аз ҷиҳати фалсафӣ ба таври амиқ таҳлил намуда, беинтиҳоии ҳақиқӣ (сифатӣ)-ро аз беинтиҳоии ботил чун миқдори беандоза афзоянда фарқ кард ва категорияи беинтиҳои ро бо тавсифи ҷараёни инкишоф алоқаманд намуд.

Вобаста ба масъалаҳои космологӣ беинтиҳоии миқдорӣ, одатан, ҳамчун беинтиҳоии олами моддӣ (материалӣ) дар фазо ва замон дониста мешавад. Дар масъалаи шарҳи беинтиҳоӣ нуқтаи назари динӣ ва идеалистӣ, ки беинтиҳоиро чун беинтиҳоии Худо ё чун маҳсули шуур медонад ва нуқтаи назари материалистӣ, ки беинтиҳоиро яке аз хусусиятҳои материя, фазо ва вақт пиндошта, дар таҳқиқи он ба комёбиҳои риёзӣ ва космология такя мекунад, ба ҳам муқобиланд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Сагадеев А. В. Ибн-Рушд. М. 1973;
* Комаров В. Н. По следам бесконечности. М. 1974
* Султонов У. Ақидаҳои фалсафӣ, иҷтимоӣ ва ахлоқии Абуалӣ ибни Сино. Д. 1975;
* Наан Г. Н. Понятие в математике, физике и астрономии. М. 1965;
* Диноршоев М. Философия Насириддина Туси. Д. 1968;

Сарчашма
--------

* Беинтиҳоӣ // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — С. 468. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Адгезия** (лотинӣ adhaesio – часпидан) — ҳодисаи ба ҳамдигар часпидани сатҳи ҷисмҳои якҷинса ҳангоми ба ҳам раcидан. Сабаби адгезия қувваи кашиши байнимолекулавии моддаҳои ба ҳам расанда мебошад. Қувваҳои кашиш бо мурури дар байни сатҳи моддаҳо ба вуҷуд омадани алоқаи химиявӣ ва донорию аксепторӣ меафзоянд. Ба часпиш ҳодисаи ба ҳам омехташавии атомҳо (диффузия) низ мусоидат мекунад. Часпидани локу ранг ба рӯи маснуоти олкоришуда низ адгезия мебошад. Яке аз намудҳои адгезияро когезия меноманд. Устувории адгезияро аз рӯи қуввае, ки барои аз сатҳи ҷисм кандани пардаи локу ранг сарф кардан лозим меояд, муайян мекунанд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Олуи 'Анна Шпет'**, **Венгеркаи дерпазак**, **Венгеркаи холдор** — як навъ олу.

Баромад
-------

Солҳои 70 асри XIX олими немис Анна Шпет аз донак рӯёндааст.

Тавсифоти биологӣ
-----------------

Олуи 'Анна Шпет'
Дарахташ миёнасабз, сармобардор, 5 — 6 м қад мекашад. Шоху навдааш аҳромшакл; шохҳои асосиаш ғафс. Навдаҳои тарракаш сурхи дорчинӣ, навдаҳои яксолааш ҷигарӣ. Баргаш ғафс, байза ё нештаршакл, рӯяш сабзи баланд, пушташ сабзи кушод, думчааш кӯтоҳ (0,5 — 10 мм), сабзчаи патдор. Гулаш хушбӯй. Мевааш калон (35 — 45 г), гирда ё байзашакл, бунафши сурхтоб, мумпардаи сахт дорад; ҳангоми боронгарӣ кафида мепӯсад. Пӯсти мевааш сахт, баъди пурра пухтан аз гӯшт нағз ҷудо мешавад. Мағзи мевааш сабзи зардтоб, сероби ширин, хушбӯй, то 18 — 27 % моддаҳои хушк, 14 % қанд, 0,6 — 1,2 % ҷавҳар дорад. Донакаш байзашакли дароз, баъди пухтан аз мағзи мева ҷудо мешавад.

Дарахташ дар мавзеъҳои обҳои зеризаминиашон наздик низ мерӯяд, дар хоки хокистарранг нағз сабзида ҳосили хуб медиҳад. Баъди пир шуда аз сабзиш мондан, дарахташро калак мекунанд (он аз сари нав месабзад). Аввали апрел гул карда (даври гулшукуфташ 6 — 10 рӯз), мевааш август пухта мерасад. Гулаш худгардолуд аст. Ҳангоми аз гули навъҳои Ренклоди сабз, Ренклоди Алтан, Венгеркаи муқаррарӣ, Венгеркаи италиявӣ гардолуд шудан ҳосили фаровон медиҳад. Худ барои гардолуд кардани навъҳои Венгеркаи италиявӣ, Венгеркаи хонагӣ, Ренклоди сабз, Виктория ва ғайра аҳамияти калон дорад.

Ҳосил
-----

Ниҳолаш дар соли 5-уми шинондан самар меорад. Дарахти 10-солааш 30 — 40 кг ва 15 — 20-солааш 150—250 кг ҳосил медиҳад. Ҳосилаш нобаробар мепазад, вале бинобар сахт буданаш онро метавон якбора ғундошт (то 10 рӯз нигоҳ доштан мумкин). Ҳосилашро тар мехӯранд, мехушконанд, меваоб ва мураббо, шарбат, мармелад тайёр мекунанд.

Адабиёт
-------

* Сорта плодовых и ягодных культур, М. 1953;
* Анзин Б. Н. Слива, М. 1956;
* Гулов С. М. Мевапарварӣ, Д. 2007.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Анна Шпет // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Берсим**, ё **себаргаи мисрӣ** (лот. Trifolium alexandrinum) — гиёҳи яксола аз оилаи лубиёиҳо.

Тавсифоти гиёҳшиносӣ
--------------------

Пояаш рост, 40-70 см қад мекашад (бехи поя бебарг аст). Баргаш дарозрӯя (дарозиаш 3-5 см, бараш 1-1,5 см), мӯякдор. Гултӯдааш хӯшанамо, гулаш сафеди зардчатоб (9-10 гардбарга дорад); косабаргаш махрутшакл (дарозиаш 1 см), аз берун бо мӯяки зич пӯшида шудааст. Мевааш ғилофаки байзашакл. Нимаи аввали тобистон гул карда мева мебандад.

Берсим зироати хӯроки чорво аст. Онро соле чанд маротиба медараванд. Берсим дар Миср, Марокаш, Тунис, Ҳиндустон, Итолиё, Фаронса ва диг. кишварҳо мерӯяд. Онро дар Осиёи Хурд, Миср, Алҷазоир, соҳилҳои баҳримиёназаминии Аврупо, ноҳияи пахтакори Осиёи Марказӣ, Қафқози Шимолӣ, Украина ва ғайра чун зироати хӯроки чорво кишт мекунанд. Дар Тоҷикистон дар водии Вахш, ноҳияи Панҷ ва баъзе ноҳияҳои дигар кишт карда мешавад. Меъёри кишти тухмӣ 20-25 кг/га. Моҳи май гул карда (баъди 40-45 рӯз) тухм мебандад. Берсимро аз моҳи май то сент. 2-3 маротиба даравида, аз ҳар га 500—650 сентнер алафи сабз ё 100—130 сентнер хошок, 2,5-6 сентнер тухмӣ мегиранд. Хошоки берсим 15-16 % протеин ва 3-6 % равған дорад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Берсим // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.

* Зироатҳои хӯроки чорво дар Тоҷикистон. Д. 1965;
* Возделывание клевера александрийского в Кировабад — Казахской зоне Азербайджана// Селекция и семеноводство. Красноярск, 1990;
* Власенко Н. Г. Власенко А. Н. (ва диг.). Сорные растения и борьба с ними при возделывании зерновых культур в Сибири. Новосибирск, 2007
**Стево Пендаровски** (мақд. Стево Пендаровски; зод. 3 апрел 1963, Скопе) — сиёсатмадор ва арбоби давлатии мақдунӣ, сиёсатмадор ва сиёсатшинос. Президенти Мақдунияи Шимолӣ аз 12 майи соли 2019.

Маълумот ва мансаби илмӣ
------------------------

Вай дараҷаи бакалаврии ҳуқуқшиносии худро дар соли 1987 аз Донишгоҳи муқаддасон Сирил ва Мефодий гирифтааст. Баъдтар ӯ дар ҳамон донишгоҳ унвони магистрӣ ва доктории худро дар соҳаи сиёсатшиносӣ ба даст овард.
Аз соли 2008 — ассистенти профессор оид ба амният, сиёсати хориҷӣ ва ҷаҳонишавӣ дар Донишгоҳи Коллеҷи Амрико дар Скопле. Номзад дар интихоботи президентии соли 2014 аз Иттиҳоди сотсиал-демократии Мақдуния (ҷои дуввумро гирифт) буд. Дар интихоботи президентии соли 2019 бо зиёда аз 51% овозҳои мардум ғолиб омад.

Касби сиёсӣ
-----------

Солҳои 1998-2001 Пендаровский ба ҳайси ёвари вазири робита бо ҷомеаи Вазорати корҳои дохилӣ ва сардори шуъбаи таҳлилӣ ва таҳқиқотии ин вазорат кор кардааст. Сипас ӯ аз соли 2001 то дами маргаш дар соли 2004 мушовири президент Борис Трайковский оид ба амнияти миллӣ ва сиёсати хориҷӣ шуд. Пас аз он, ӯ Комиссияи давлатии интихоботро сарварӣ мекунад (2004-2005). Мушовири президент Бранко Срвенковский дар солҳои 2005-2009.
Номзад ба мақоми президентӣ дар интихоботи соли 2014 (аз ҳизби ИСДМ) ва соли 2019 (аз ИСДМ ва Иттиҳоди демократӣ барои ҳамгироӣ).
Дар соли 2019, дар даври аввал, ки 21 апрел баргузор шуд, Стево Пендаровский аксарияти овозҳоро ба даст овард. Бо сабаби он, ки ягон номзад аз 50% овозҳо зиёдтар нагирифтааст, дар Македонияи Шимолӣ 5 майи соли 2019 интихоботи дуюми байни ду номзад, ки шумораи бештари овозҳоро дар даври аввал ба даст овардаанд, ташкил карда шуд. Дар даври дуввум Стево Пендаровский бо иштироки 46,70% интихобкунандагон 51,66% овозҳоро соҳиб шуда, пирӯзиро ба даст овард.

Эзоҳ
----

1. 1 2  Munzinger Personen (нем.)
2. ↑  Pendarovski, official presidential nominee of the Macedonian opposition, Independent Balkan News Agency, 05.03.2014/
3. ↑  Стево Пендаровски е консензуален претседателски кандидат на СДСМ и ДУИ, Точка.мк (01.03.2019)
4. ↑  В Северной Македонии не смогли выбрать президента в первом туре голосования(рус.).  Новая газета - Novayagazeta.ru. 5 май 2019 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 23 апрели 2019.
5. ↑  Macedonia to hold presidential elections on April 21 - Xinhua | English.news.cn.  www.xinhuanet.com. 13 апрели 2019 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 30 апрели 2019.
6. ↑  На выборах в Северной Македонии побеждает прозападный кандидат(рус.).  Радио Свобода. 5 май 2019 санҷида шуд.

Пайвандҳо
---------

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Дар шабакаҳои иҷтимоъӣ | 
* Твиттер
* Фейсбук
* Инстаграм

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Treccani

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BIBSYS: 14001970
* GND: 1035571625
* ISNI: 0000 0000 4062 4249
* LCCN: n2007032876
* VIAF: 65149066340565600017
* WorldCat VIAF: 65149066340565600017

 |

 |
**Венерология** — яке аз бахшҳои илми тиб, ки пайдоиш, роҳҳои паҳн гаштан, ташхису аломатҳои бемориҳои зуҳравиро таҳқиқ ва усулҳои пешгирию табобати босамари онҳоро муқаррар месозад.

Венерология ба гигиенаи иҷтимоӣ, гинекология, дерматология, терапия, невропатология, психология, педиатрия ва дигар илмҳо алоқаманд аст. Рушду инкишофи бактериология дар асри 19 ба Венерология бунёди илмӣ гузошт.

Дар Тоҷикистон аввалин пажӯҳишҳо дар соҳаи Венерология соли 1941 баъди ташкил ёфтани кафедраи дерматовенерологияи Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон анҷом ёфтанд. Дар ин ҷода олими варзидаи тиб профессор А. Я. Прокопчук саҳми назаррас гузоштааст. Пажӯҳишҳои баъдии олимони ҷумҳурӣ асосан ба ҳалли масъалаи таъсири вараҷа ба инкишофи сифилиси асаб, қобилияти заҳроба (токсин)-ро безарар гардондани ҷигар ҳангоми гирифторӣ ба сифилис, вогирии трихомониаз ва ғ. равона шуда буданд. Олимони тоҷик бори аввал барои муолиҷаи сифилис усули истифодаи лимфотропии доруҳоро истифода намуданд. Дар пешрафти венерология дар ҷумҳурӣ олимони намоён Б. Р. Раҳматов, С. И. Исҳоқов, Е. Т. Исоева, П. Т. Зоиров, М. С. Исоева, Р. Дадабоев, Ҳ. Ҷ. Усмонова, О. И. Қосимов, Ф. А. Қиёмов ва дигарон саҳми назаррас гузоштанд.

Нигар низ
---------

* Бемориҳои зуҳравӣ

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Венерология / М. Исоева // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая российская (старая версия)
* Большая советская (1 изд.)
* Литовская универсальная
* Хорватская
* De Agostini

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* GND: 4078768-0
* NKC: ph127022

 |
**Венесексия** (аз вена ва sectio — буридан) — чок кардани сиёҳраг (вена).

Дар сурати имконнопазир будани венопунксия, масалан, ҳангоми амиқ ҷойгир ва нонамоён будани сиёҳраг, венесексия мекунанд. Венесексия барои ба сиёҳраг муттасилу бардавом фиристодани дору мусоидат мекунад. венесексия ҳангоми гемосорбсия низ кор фармуда мешавад. Маъмулан, ҷиҳати беҳиссозии мавзеӣ дар хами оринҷ, бозу, баъзан соқи по (буҷулак) венесексия мекунанд. Ҷойи аз амалиёт каме болоро бо резин баста, маҳлули гандзудо (маҳлули спиртии йод, хлоргексидин ва ғ.) мемоланд. Сипас атрофи ҷойи амалиётро бо дастмолчаи пок пӯшонда, пӯстро ба дарозои сиёҳраг чок мекунанд. Сиёҳраг аз бофтаҳои зери пӯст ҷудо карда мешавад. Баъд ба зери он ду лигатураи кетгутӣ (ресмони ҷарроҳӣ, ки аз рӯдаи бузу гӯсфанд тайёр мекунанд) ё абрешимӣ гузаронда, лигатураи муқобилро гиреҳ мезананд. Аз лигатура дошта сиёҳрагро боло мебароранд ва бо нештар ё қайчӣ девораи онро чок мекунанд; ба сӯрохи сиёҳраг сӯзан ё қастара (катетер)-ро дароварда бо лигатураи дигарӣ мебанданд. Сипас чоки пӯстро дӯхта, бандинаи бесироят мегузоранд. Агар зарурати берун овардани сӯзан ё қастара пеш ояд, пас ҷойи амалиёт гузарондаро 6-12 соат баста мондан лозим аст. Дар сурати мушоҳида намудани нишонаҳои сироят ва флебит сӯзан ё қастараро берун меоранд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Венесексия / А. Носиров // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Кулӣ Абдинов** (*Абдинов Кулӣ Ҷаъфарович*; 1900, Ишқобод — 20 октябри 1938) — сиёсатмадор ва рӯшанфикри тоҷик. Узви Ҳизби Комуунистӣ (аз 1919).

Зиндагинома
-----------

Кулӣ Абдинов дар Ишқободи минтақаи Мовароуннаҳр, аз хонаводаи деҳқони форс ба дунё омадааст. Соли 1923 Донишгоҳи коммунистии заҳматкшони Шарқро хатм кардааст.

Корнома
-------

Кори худро соли 1914 дар чопхонаи Ишқобод ба унвони ҳуруфчин оғоз карда, соли 1919 котиби кумитаи уездӣ-шаҳрии Марв ҲКО (б), солҳои 1919—1921 инструктори бригадаи артиши якум, комиссари сиёсии низомии бригадаи аспдавонӣ дар зерзамини Форс кор мекард.

Эзоҳ
----

1. ↑  Сталинские расстрельные списки по Таджикской ССР.(рус.). *pomnirod.ru*.  Мое Семейное Древо. 21 июни 2022 санҷида шуд.
2. ↑  АБДИНОВ Кули Джафарович. *centrasia.org*.  ЦентрАзия. 21 июли 2022 санҷида шуд.
**Волт** — воҳиди фарқи потенсиалҳо, шиддати барқӣ ва қувваи ҳаракатдиҳандаи барқ (ҚҲБ) дар Силсилаи байналмилалии воҳидҳо. 

Ба ифтихори олими итолиёӣ Александро Волта (1745 – 1827) номида шудааст. Ишораташ В (V). Волт шиддати барқиест, ки ҳангоми 1 Ватт будани тавоноӣ дар занҷир ҷараёни доимии қуввааш 1 Амперро ҳосил мекунад, яъне: 1В = 1Вт/1А. Инчунин Волт шиддат ё қувваи ҳаракатдиҳандаи барқе мебошад, ки дар ноқили муқовиматаш 1 Ом ҷараёни 1 Амперро ба вуҷуд меорад, яъне: 1В = 1Ом ∙ 1А.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Волт // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая китайская
* Большая китайская
* Большая норвежская
* Большая российская (старая версия)
* Брокгауза и Ефрона
* Малый Брокгауза и Ефрона
* Britannica (онлайн)

 |
**Рофеъ Амонов** (1903, Бухоро — 5 марти 1962, Душанбе) — аз муборизони фаъол барои барқарор намудани Ҳокимияти Советӣ дар Тоҷикистон.

Зиндагинома
-----------

То соли 1920 ба косибӣ шуғл варзида, аз соли 1922 муқобили дастаҳои босмачиён дар Ӯзбекистон мубориза бурдааст. Соли 1924 ба Тоҷикистон омада, дар соҳаи маориф ва мақомоти комсомолию ҳизбӣ кор кард. Солҳои 1934—1938 дар сафи Армияи Сурх, 1938—1940 шунавандаи Академияи ҳарбию сиёсӣ, иштирокчии ҶБВ (1941—1945), комиссари ҳарбии вилоятҳои Ғарму Сталинобод (1945—1950), мудири кафедраи ҳарбии УДТ (1950—1956).

Ҷоизаву орденҳо
---------------

Бо ордени Байрақи Сурхи Ҷангӣ, 2 ордени Ситораи Сурх, медалҳо ва Грамотаҳои Фахрии Президиуми Совети Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Амонов Рофеъ // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**О́рдени «Баро́и хидматҳо́и ҳарбӣ́»** (русӣ: орден «За военные заслуги») — ҷоизаи давлатии Федератсияи Русия. Бо Фармони Президенти Федератсияи Россия аз 2 марти соли 1994 № 442 "Дар бораи мукофотҳои давлатии Федератсияи Россия" таъсис дода шудааст. Муаллифи эскизи ҷоиза Артисти шоистаи Федератсияи Русия В.В.Абрамов, кандакор Э.В.Муравёв мебошад.
Орден ба хизматчиёни ҳарбӣ аз ҳисоби афсарон барои иҷрои намунавии вазифаҳои хизматӣ ва ноил шудан ба омодагии баланди ҷангии хизматчиёни ҳарбии ҷузъу томҳо, қисмҳо, омодагии баланди ҷангии қӯшунҳо ва таъмини қобилияти мудофиавии Федератсияи Русия ва дигар хидматҳои ҳарбии мушаххас, аз рӯи низомнома дода мешавад, ки тибқи қоида ҳадди аққал 20 соли тақвимӣ кор карда ва дорои мукофотҳои давлатӣ ва идоравист, пешбинӣ шудааст. Дар ҳолатҳое, ки қонуни фармон муайян кардааст, мукофотҳоро ба кормандони маҷмӯи ҳарбии саноатии Русия, ташкилотҳои илмию тадқиқотӣ, мақомоти давлатӣ, инчунин шаҳрвандони хориҷӣ аз ҷумлаи кормандони низомии қувваҳои мусаллаҳи давлатҳои хориҷии муттаҳидони Русия додан мумкин аст.
Ордени "Барои хидмати ҳарбӣ" ин ҷоизаест, ки дар системаи мукофотҳои СССР шабеҳи ҳамтоҳои мустақим надорад, аммо баъзе муҳаққиқон онро ҳамчун аналоги ордени Шӯравӣ "Барои хидмат ба Ватан дар Қувваҳои Мусаллаҳи СССР" дар системаи муосири мукофотҳои Русия мешуморанд.

Эзоҳ
----



|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая российская (старая версия)

 |
**Банора́с** — навъи матоъест, ки тораш абрешиму пудаш аз риштаи пахтагӣ мебошад.

Ду навъи «Банорас». маълуманд: одӣ ва олӣ. Ба ҳар панҷ нахи тори навъи одии он як нахи кабуди баланд ҳамроҳ мешавад. Пудаш бояд аз ресмони кабуд бошад. Навъи олии «Банорас». «Нуқракӯб» ном дошта, ба ҳар 12 нахи тори он як нахи кабуди баланд ҳамроҳ мешавад ва пудаш аз ресмони сафед таҳия мегардад. Асли номи ин матоъ аз Банораси Ҳиндустон аст. «Банорас». дар бисёр шаҳрҳои Осиёи Миёна маъмул буда, аз он бештар ҷома медӯзанд. Ҳоло «Банорас».-ро дар коргоҳҳои махсуси истеҳсолӣ бофта аз он ҷома ва анвои дигар либосҳои миллӣ медӯзанд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Банорас / Н. Турсунов // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Соли 1575 (ҳазору панҷсаду ҳафтоду панҷум)** дар гоҳшумории юлианӣ — соли кабиса, оғоз дар рӯзи шанбе. Ин 1575 соли даврони ҳозир, 575 соли ҳазораи 2, 75 соли садаи XVI, 5 соли даҳаи 8 садаи XVI, 6 соли даҳаи 1570-ум.

Рӯйдодҳо
--------

* Муомилаи савдоӣ байни испониён ва чиниён аз нав барқарор ёфт.

Зодрӯзҳо
--------

*Бознигаред: Гурӯҳ:Зодагони соли 1575*

* 25 июл — Кристоф Шейнер, ситорашинос ва физикчӣ.
* Рени Гвидо — рассоми мактаби болон.

Даргузаштҳо
-----------

*Бознигаред: Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1575*

* Артсен Питер — рассоми нидерландӣ.

Нигаред низ
-----------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Соли 1575 дар Викианбор |

  Соли 1575

Эзоҳ
----
**Банҷикас** (форсӣ: بنجیکس‎) — шаҳр ё шаҳраки асримиёнагӣ.

Таърих
------

Доир ба тобеияти Банҷикас дар байни муаррихони асрҳои миёна ва замони ҳозира ақидаи ягонае ба назар намерасад. Муаллифи «Ҳудуду-л-олам» таъкид кардааст, ки «Варғсар ва Банҷикас ду шаҳраканд аз Самарқанд, бар лаби рӯди Бухоро (бино) ниҳода». Истахрӣ дар рафти тавсифи тавобеи Самарқанд топоними Банҷикас-ро ёдовар гардида, вақти зикри шаҳрҳои ноҳияи Усрушана номи Нуҷикасро ба кор бурдааст, ки шояд ҳазфи хаттот бошад. Муаллифи «Ҳудуду-л-олам» низ вақти ёдкарди шаҳракҳои Самарқанд гунаи Банҷикас, вале вақти тазаккури тавобеи Самарқанд шакли «Навинҷкас»-ро ба кор бурда, таъкид менамояд, ки Навинҷкас қасабаи Сурушана асту мустақарри мири ин ноҳият …". В. В. Бартолд Банҷикасро яке аз 12 рустои Самарқанд зикр карда, онро аз шаҳрҳои Усрушана ба қалам медиҳад ва ин ақидаро Н. Неъматов ва Нодири Каримиён пайравӣ менамоянд. Ле Стренҷ Банҷикас-ро дар радифи рустоҳои умдаи Самарқанд ба шумор меорад. Саид Нафисӣ Банҷикас-ро дар бахши тавобеи Самарқанд ёдовар шуда, аз ҷумлаи «қуроъу» қасаботу шаҳрҳои кӯчак" меҳисобад. Таҳлилу муқоисаи маводди ҷуғрофӣ нишон медиҳад, ки дар даврони Сомониён баробари Банҷикас боз мавзее мавсум ба «Нунҷикас» низ вуҷуд доштааст, ки маркази вил. Усрушана будааст. Банҷикас ё Бунҷикас ё Нунҷикас, ба гунаи ду вожаи наздикталаффуз, пароними Фараб ё Фарабр аст, ки бо вуҷуди тобеи Бухоро будани ҳар ду, дар ифодаи мавзеъҳои мухталифи шаҳри мазкур омадаанд. Ле Стренҷ низ тафовути ин топоним-пароними номбурдаро ёдрас карда, афзудааст, ки хонандагон набояд Бунҷикас, маркази Усрушанаро бо Банҷикас, ки дар ховари Самарқанд аст, махлут кунанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бартолд В. В. Сочинения. Т. 1. М. 1963;
* Неъматов Н. Давлати Сомониён. Д. 1989;
* Абдуллоев С. Ҷуғрофиёи таърихи давлати Сомониён. Х. 2001;
* Абдуллоев С.. Фарҳанги Сомониён. М. 2001;
* نفیسی سعید. محیط زندگی و احوال و اشعار رودکی. تهران، ۱۳۳۶؛
* احمد رنجبر. خراسان بزرگ. تهران، ۱۳۶۳؛
* استخری. ممالک و مسالک. تهران، ۱۳۷۳؛ъ
* حدود العالم من المشرق و المغرب. تهران، ۱۴۰۳؛
* نادر کریمیان سردشتی. اوسروشنه. تهران، ۱۳۸۱

Сарчашма
--------

* Банҷикас / А. Ҳасанов // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Баҳмут** (лот. Hippopotamidae) — ҷонварест ширхори ҷуфтсум. Ду навъ дорад: Баҳмути муқаррарӣ (H. amphibius) ва Баҳмути реза ё хурд (H. Iiberiensis).  

Баҳмути муқаррарӣ (гипопотам) ҷонвари калони алафхӯр аст. Дарозии Баҳмути нарина то 4,5 м, баландиаш то сари шона тақрибан 1,5 м, вазнаш 3-4,5 т мешавад. Бадани Баҳмут мӯй надорад; пӯсташ ғафс, хокистарранги сиёҳтоб. Сари Баҳмут калон, фукаш паҳн, чашмонаш хурд, гӯшҳояш кӯтоҳ мебошанд. Пойҳояш кӯтоҳи ғафс буда, байни ангуштонаш парда дорад, ки барои дар об шино кардан мутобиқ шудааст. Баҳмутро бисёр шикор мекунанд, бинобар ин саршумори он хеле кам гаштааст. Имрӯз Баҳмутҳо фақат дар Африқои Экваторӣ боқӣ мондаанд. Ҳаёти Баҳмут ба об сахт вобастагӣ дошта, ба соҳил гоҳ-гоҳ мебарояд. Баҳмутҳо гала-гала зиндагӣ мекунанд (Баҳмутҳои пири нарина танҳо мегарданд). Ғизои Баҳмут набототи обӣ аст. Модинааш як бача мезояд. Баҳмут дар шароити нигоҳубини сунъӣ низ насл меоварад.  

Баҳмути реза (Баҳмути либерийӣ) аз Баҳмути муқаррарӣ бо хурд будани ҷуссааш фарқ мекунад. Дарозии танаш 1,5-1,75 м, баландиаш то сари шона тақрибан 1 м, вазнаш 160—240 кг. Асосан шабона мегардад. Дар обҳои бешазори тропикӣ сукунат дорад. Бисёр вақтҳо аз як мавзеъ ба мавзеи дигар ҷой иваз мекунад. Ғизои Баҳмути реза бехи рустаниҳо аст. Солҳои охир саршумори он хеле кам шудааст. Бинобар ин, онро ба Китоби сурх ворид кардаанд. Баҳмутро дар бисёр кишварҳо дар боғи ҳайвонот нигоҳ медоранд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Баҳмут // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Хатои Lua: bad argument #2 to 'formatDate': invalid timestamp 'ноябр 2018'.**



«БАҲÓР БИШКАНÁД», суруд, оҳанги мавсимию маросимии форс-тоҷик. Аз эҷоди Борбади Марвист.

Яке аз гӯшаҳои созию овозии таркиби мақоми «Рост» (асрҳои 12–13); қисми тараннумии дохили шуъбаи «Наврӯзи Аҷам» (садаҳои 14–15). «Баҳор бишканад» то нимаи дуюми садаи 17 дар таркиби мусиқии классикӣ («Дувоздаҳмақом») вуҷуд дошт. Дар мусиқии халқӣ ва классикии имрӯзаи тоҷик («Шашмақом») ба ин ном шуъба амал надорад.

Адабиёт
-------

Раджабов А. Борбад, эпоха, традиция и новаторства. Д. 2010; Ҳамон. Эҷод ва иҷрои мусиқӣ дар садаҳои 1V–V11. Д. 2011.

```
نصرت الله حدادی. فرهنگ موسیقئ ایران. تهران، ۱۳۷۵ هـ. ش؛
```

```
مهدئ ستایشگر. فرهنگنامۀ موسیقئ ایران زمین. تهران، ۱۳۷۸ هـ. ش؛
```

```
رضاقلی خان هدایت. فرهنگ انجمن آرای ناصری. تهران، ۱۳۰۴  هـ.ش؛
```

```
فرهنگ رشیدی. تهران، ۱۹۶۳؛
```

```
فرهنگ فارسی. تهران، ۱۹۶۳؛
```

```
فرهنگ عمید. تهران، ۱۹۶۶
```

* А. Раҷабов.

Адабиёт
-------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Баҳор (мазмунҳо)-ро бубинед.
БАҲÓР (собиқ Кичикдам), деҳа дар ҷамоати деҳоти Гулхонаи ноҳияи Ҷаббор Расулов. Аз Баҳор то маркази ноҳия 3 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 320 нафар (2012). Деҳа мактаб надорад. Талабагон дар мактаби шаҳраки Пролетар таҳсил мекунанд. Бунгоҳи тиббӣ ва 2 нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, сабзавоткорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо аз наҳри Томчисой ба воситаи пойгоҳи обкашӣ обёрӣ мешаванд.

Манбаъ
------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Баҳром Ғафурӣ** (29 феврали 1976, деҳаи Ҳазрати Мавлоно, ноҳияи Ленин, ҶШС Тоҷикистон — 7 августи 2020, Душанбе, Тоҷикистон) — овозхон ва ҳунарпешаи тоҷик.

Зиндагинома
-----------

Баҳром Ғафурӣ 29 феврали соли 1976 дар деҳаи Ҳазрати Мавлонои ноҳияи Ленин ба дунё омадааст. Дар кӯдакӣ ӯ соҳиби 3 бародар ва 2 хоҳар будааст. Баҳром хатмкардаи факултаи иқтисоди Донишгоҳи миллии Тоҷикистон буд.

Эҷодиёт
-------

Суруди аввалини худро «Парешон шуди ай дил», ҳангоми дар бахши якуми таҳсил карданаш сароидааст. Баҳром соли 1997 миёни мардум шуҳрат пайдо намудааст.
Дар миёни мардум албумҳои ӯ «Милоди орзу», «Ошиқи рӯят» ва «Муҳоҷирбача» маҳбубияти хос доранд.

Ҳаёти шахсӣ
-----------

Баҳром солҳои 90-ум издивоҷ намудааст, ки соҳиби 4 писар буд.

Сурудҳо
-------

* Парешон шуди, ай дил
* Духтари ҳамсоя
* Дар ин замона
* Модар
* Чаки чаки борон (бо Шабнами Сурайё)
* Фарангис
* Муҳоҷирбача
* Умри ман мераваду…
* Имшаб мерам ба диданат ёри ҷон
* Орзу

ва ғайраҳо

Филмнома
--------

* Сукут(2011)
* Сукут 2 (2013)
* Кин (2018)
* Рӯё (2019)

Ҷоизаҳо
-------

Баҳром Ғафурӣ чандин маротиба аз сӯи созмонҳои мусиқӣ унвонҳои «Ситораи сол» ва «Овозхони беҳтарин»-ро ба даст овардааст.

Моҳи ноябри соли 2009 дар озмуни Big Apple music Awards «Овозхони беҳтарини мард» эълон шуд.

Дар аввалини соли 2014, Баҳром Ғафурӣ ҷоизаи «TOP-50: Одамони услуби шаҳри Душанбе»-ро барои соли 2013 гирифт.

Даргузашт
---------

Баҳром Ғафурӣ бар асари як тасодуф дар роҳ 7 августи 2020, тақрибан соатҳои 4:00 дар синни 44-солагӣ даргузашт. Ҳодиса дар хиёбони Рӯдакии шаҳри Душанбе рух додааст, ки дар нақлиёт овозхон мусофир будааст ва ба худрави «КаМаз» бархурад. Ӯро ба шӯъбаи 5-уми беморхонаи Қарияи Боло интиқол медиҳанд, аммо ӯро наҷот дода наметавонанд. Ҷасади ӯ, худи ҳамон рӯз дар қабристони деҳаашон, ба хок супурда шуд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Баҳром Ғафурӣ тарҳи 300 таронаи навашро гум кардааст - видео(тоҷ.). *Radio Ozodi*. 3 июни 2015 санҷида шуд.
2. ↑  Суқути ситораи санъати тоҷик: даргузашти Баҳром Ғафурӣ - видео(тоҷ.). *Sputnik Tajik*. 7 августи 2020 санҷида шуд.
3. ↑  Победитель ТОП-50 2012 года — Олим Ширинов
**Вазифаи таълими умумӣ гирифтан** - мувофиқи Коиститутсия таҳсилоти умумии асосӣ ҳатмӣ мебошад. Ин вазифа низ яке аз вазифаҳои конститутсионӣ ба ҳисоб меравад. Дар арсаи байналмилалӣ ннз ин масъала танзими худро ёфтааст. Масъалаи таҳсилоти умумӣ гирифтан, пеш аз ҳама, **дар м. 26 Эъломияи ҳуқуқибашар** соли 1948 таъкид карда шуддаст. Гирифтани таҳсилоти умумии асосиро Конститутсияи ҶТ соли 1994 низ инъикос мекунад, ки тибқи он давлат барои гирифтани таълими умумии асосӣ (**9 - сола**) ба тариқи ройгон кафолат медиҳад.

Нигаред низ
-----------

Ҳуқуқэҷодкунӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с.112
**Баҳромбеки Табрезӣ** фарзанди Нақдибек (форсӣ: بهرام بيک تبريزی‎; с. тав. ва ваф. номаълум) — хаттот ва хушнависи настаълиқ.

Зиндагинома
-----------

Дар Аббосободи Исфаҳон зиндагӣ мекард. Марди оромтабиат буд ва настаълиқро хуш менавишт. Дар баҳор ба китобат ва дар замистон ба пӯстиндӯзӣ машғул буд. Агарчи зиндагиро ба сахтӣ мегузаронд, миннати касе намекашид ва худ дар байте ин маъниро сурудааст:

> Кист аз мо тангрӯзитар, ки доим ризқи мо  
> 
> Ояд аз шаққи қалам, ё дидаи сӯзан бурун.
> 
> 

Дар шеър «Баёнӣ» тахаллус мекард. Ҳангоми таълифи «Тазкираи Насрободӣ» (ҳудуди с. 1678/79) дар қайди ҳаёт буд. Аз осори хаттотии ӯ чизе пайдо нашуд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Баҳромбеки Табрезӣ / Н. Шарипов // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.

* مهدی بيانی، احوال و اثار خوشنويسان، تهران، ۱۳۴۵
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Баҳор (мазмунҳо)-ро бубинед.

Бойчечаку бойчечакБойчечаку бойчечак
**Баҳор** - яке аз фаслҳои сол аст ва аз рӯи тақвими соли мелодӣ — моҳҳои март, апрел ва майро дарбар мегирад. 

Яке аз идҳое анъанавии миллии халқҳои эронитабор, ки бо фарорасии баҳор ҷашн гирифта мешавад, иди байналмилалии Наврӯз аст.

Баҳор яке аз фаслҳои зеботарини сол мебошад. Ин фаслро зиндашавии табиат, арӯси сол меноманд. 

Дар ин фасл дар кишвар якчанд идҳоро ҷашн мегиранд, аз ҷумла 8 март - Рӯзи модар, 21 март - 24 март — иди Наврӯз, 1 апрел - рӯзи ханда, 9 май - рӯзи Ғалаба, 23 май - рӯзи ҷавонони Тоҷикистон ва ғайра.

Дар васфи баҳор адибони зиёде шеърҳо гуфтаанд. Дар бораи фасли баҳор шоири барҷастаи тоҷик Мирзо Турсунзода чунин гуфтааст:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « | 

Баҳор омад садои булбул омад,
Насими фораму бӯи гул омад.
Либоси сабзро саҳро ба бар кард,
Кулоҳи сап сафед олу ба сар кард.**Мирзо Турсунзода** | » |

  

Баҳор яке аз фаслҳои зеботарини сол дар кишварҳои дунё башумор меравад ва ба муносибати фарорасии баҳор дар давлатҳои ҷаҳон иду маросимҳои халқӣ гузаронида мешаванд. Дар фасли баҳор ҳама мисли гул шукуфон мегарданд. Дар тамоми дунё баҳорро фасли зеботарин ва фасли ризқу рӯзӣ низ меноманд. Дар давлати Тоҷикистон ин фаслро фасли пурфайз меноманд.

Баҳор фасли зеботарини сол ба шумор меравад. Баҳор аз се моҳ иборат аст. Аз ҷумла март, апрел, май, Дар фасли баҳор дарахтон гул мекунад, замин ҷомаи нав ба бар мекунад ва табиат аз нав зинда мешавад. Дар фасли баҳор дили ҳар як шахс аз нав зинда мешавад, мисли замин. 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « | 

Баҳор омад ба некрӯзӣ,
Бичин гулҳои наврӯзӣ.
Бипуш тоқии гулдӯзӣ,
Баҳори нав муборак бод. | » |

Манзараҳои фасли баҳор дар Тоҷикистон
-------------------------------------

* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* 
*

Нигаред
-------

* Наврӯз
* Тобистон
* Тирамоҳ
* Зимистон
**Вазифаҳои мурофиаи судии гражданӣ** — бо мақсади муҳофизати сохти ҷамъиятӣ ва давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон, низоми хоҷагӣ ва
моликият, муҳофизатн ҳуқуқҳои сиёсӣ, меҳнатӣ, манзилӣ ва дигар ҳуқуқҳои шахсӣ ва молумулкӣ ва манфиатҳои бо қонун муҳофизатшавандаи шаҳрвандон, инчунин ҳуқуқҳо ва манфиатҳои бо қонун муҳофизатшавандаи корхонаҳо, муассисаҳо ва ташкилотҳо дуруст ва зуд дида баромадан ва ҳал кардани парвандаҳои гражданӣ вазифаи мурофиаи судии гражданӣ мебошад.
Мурофиаи судии гражданӣ бояд ба таҳкими қонуният, пешгирии ҳуқуқвайронкунӣ, барои дар рӯҳияи иҷрои бемайлони қонунҳо ва эҳтироми қоидаҳои ҳаёти ҷамъиятӣ тарбия намудани шаҳрвандон мадад расонад.

Нигаред низ
-----------

* Вазифаи конститутсионӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 114
**Охундҳоҷӣ Баҳроми Бухороӣ** (форсӣ: بهرام بخارای‎, ? – 1690, Бухоро) — шоири тоҷик.

Эҷодиёт
-------

Ба забони арабӣ ҳам эҷод мекард. Бино ба маълумоти тазкиранигор Малеҳои Самарқандӣ Б. шахсияти маъруфу шинохта, фозилу донишманд, дорои табъи сухансанҷ, балоғатосор, фасеҳбаён, соҳибкамол, маҳфилорою суҳбаторо будааст. Мансабҳои давлатӣ – мутаваллигии мадрасаи Қулбобои Кӯкалтош ва судурии дорулилми Бухороро ба уҳда дошт. Дар назму насри форсиву арабӣ асарҳои бисёре таълиф карда буд. Девони шомили қасоиду ғазалиёт дошт. Инчунин шарҳи «Шабистони хаёл» аз осори ӯст. Ба баъзе ғазалҳои Соибу Сайидо ҷавоб гуфтааст. Абёти зерин намунае аз осори Баҳроми Бухороӣ мебошанд:

> Манзилгаҳат аз масҷиду майхона кадом аст,   
> 
> Эй хонабарандоз, туро хона кадом аст?   
> 
> Гуфтам ба ҳарам маҳрами ин хона кадом аст?   
> 
> Оҳиста ба ман гуфт, ки бегона кадом аст?   
> 
>   \*\*\*  
> 
> Даро дар ҳалқаи мастони гӯристон, ки то бинӣ,   
> 
> Ки ҳар як косаи сар бигзаронидаст давронҳо.
> 
>

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Баҳроми Бухороӣ / У. Назиров // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.

* تذکرۀ مذاکرالاصحاب یا تذکرة الشعراء ملیحای سمرقندی. دوشنبه، ۱۳۸۰
**Вазн** (ар. وزن‎ — гаронӣ) — қувваи таъсири ҷисм ба такягоҳи уфуқӣ ё овезаи амудӣ, ки ба афтиши озоди ҷисм монеъ мешавад.

Вазни ҷисм р миқдоран ба қувваи вазнинии ба он таъсиркунанда баробар аст: р = mg, m — массаи ҷисм, g — шитоби афтиши озод. Азбаски масса дар шароити муқаррарӣ бузургии доимист, вазн ба қимати g вобаста мебошад. Тағйир ёфтани арзи ҷуғрофиёӣ ва баландии мавқеи ҷисм аз с. б. қимати g-ро тағйир медиҳад, аз ин сабаб қимати вазн низ тағйир меёбад. Қимати g ва вазн ба шитобе, ки дар натиҷаи дар гирди меҳвари худ давр задани Замин ба вуҷуд меояд, вобаста аст. Бинобар ин, Вазни ҷисм дар истиво (экватор) нисбат ба қутб 1/288 бор камтар аст. Дар миқёси хурд дар назди сатҳи Замин қимати g-ро доимӣ ва Вазни ҷисмро ба массаи он мутаносиб қабул кардан мумкин аст, ки инро ҳангоми бар кашидани массаи ҷисм дар тарозуҳои фишангдор истифода мебаранд.

Вазнро бо тарозуҳои фанарӣ (пружинӣ) чен мекунанд. Вазн ва масса бузургиҳои физикии гуногунанд; Вазнро бо воҳидҳои қувва (Н, кгқ, тқ), массаро бо воҳидҳои масса (кг, г, т) чен мекунанд. Ба ҷисмҳое, ки ба моеъ ё газ ғӯтонда шудаанд, ғайр аз қувваи вазнинӣ қувваи Архимед ҳам таъсир мекунад (нигар Қонуни Архимед), бинобар ин тарозуҳои фанарӣ вазни ҷисмро дар ҳаво нисбат бо вакуум камтар нишон медиҳанд. Ҷисме, ки дар лифт сокин аст, ҳангоми бо лифт бо шитоби w амудӣ ҳаракат кардан ба фарши ӯ бо қувваи F = m (w±g) таъсир мекунад (аломати ҷамъ ҳангоми ба боло ва аломати тарҳ ҳангоми ба поён ҳаракат кардан), ки ин мувофиқан ба зиёдшавӣ ё камшавии вазн муодил аст. Ҳангоми афтиши озоди лифт (w = g) бевазнӣ ба вуҷуд меояд; чунин ҳолат ба ҳар як ҷисм, ки дар майдони ҷозиба озод ва пешраванда ҳаракат мекунад, хос аст (ракета, радиф ва ғайра).

Нигаред низ
-----------

* Вазни одам

Сарчашма
--------

* Вазн // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Библейская
* Большая норвежская
* Большая норвежская
* Большая российская (старая версия)
* Большая советская (1 изд.)
* Брокгауза и Ефрона
* Малый Брокгауза и Ефрона
* В. Даля

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* GND: 4130657-0
* J9U: 987007553501805171
* LCCN: sh85145953

 |
**Кумакҳои инсондӯстона** (англ. Humanitarian aid) — ироаи кумакҳои ба сурати мавод ва тадорукот ба мардуми ниёзманд бо аҳдофи башардӯстона аст. Маъмулан ин кумакҳо кӯтоҳмуддат аст, то дар дарозмуддат тавассути давлат ва ниҳодҳои дигар ҷойгузин шаванд ва ағлаб ба оворагон, қурбониёни балоёи табиъӣ, ҷанг ва қаҳтӣ тааллуқ мегирад. Ҳадафи асли кумакҳои инсондӯстона наҷоти ҷони инсонҳо ва коҳиши дарду ранҷ ва эҳтиром ба каромати инсонӣ аст.

Тафовути кумакҳои башардӯстона бо дигар анвоъи кумакҳои хориҷӣ дар моҳият фаврии он ва барои коҳиши мусибатҳои қурбониёни балоёи табиъӣ истифода мешавад.

Эзоҳ
----

1. ↑  *Гергаулова А.* Протягивая руку помощи Бойгонӣ шудааст 25 апрели 2015  сол.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая российская (старая версия)
* Universalis

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNF: 13774498v
* GND: 4438965-6
* J9U: 987007561274305171
* LCCN: sh96008124
* LNB: 000132828
* NKC: ph120944

 |

 |
**Хатои Lua: bad argument #2 to 'formatDate': invalid timestamp 'ноябр 2018'.**



БАҲМАНЧÁ, Баҳман, Баҳманҷаҳ,

1) яке аз сурудҳои маросимию мавсимӣ, ки Борбади Марвӣ барои маросиму ҷашнҳои шоҳони сосонӣ тасниф кардааст ва бо номи Баҳманҷана маъмул будааст. Бино бар тавсифи манобеи хаттӣ, Баҳманча ба қисми дуюми силсилаҳои шеърию мусиқии «Хусравониёт»-и Борбад мансуб аст;

2) навои мусиқӣ, ки ба муносибати ҷашни Баҳман (Баҳманҷана) эҷод шуда, дар санъати мусиқии асрҳои 11–12 чун яке аз гӯшаҳои созии мусиқӣ маъмул будааст. Дар мусиқии имрӯзаи тоҷик бо ин ном тарона ё навои мусиқӣ вуҷуд надорад.

Адабиёт
-------

Раджабов А. Борбад, эпоха, традиция и новаторства. Д. 2010;

Ҳамон. Эҷод ва иҷрои мусиқӣ дар садаҳои 1V–V11. Д.2011.

* А. Раҷабов.

Адабиёт
-------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Бобомуллоев Саидмурод Бостонгуҳар** (зод. 10 сентябри 1960, деҳаи Ворӯ, ноҳияи Панҷакент) — бостоншинос ва муаррих, доктори илмҳои таърих (2010).

Зиндагинома
-----------

Баъди хатми мактаб (1977) дар з-ди консерви шаҳри Панҷакент (1977-79) кор карда, солҳои 1979-81 дар сафи қувваҳои мусаллаҳи Иттиҳоди Шӯравӣ хидмат кардааст. Баъди хатми факултаи таърихи УДТ (ҳоло ДМТ) дар вазифаҳои лаборанти калони базаи бостоншиносии Панҷакент (1986—1987), методисти осорхонаи мактаб (1989-89), х. х. илмии лабораторияи бостоншиносии осорхонаи мамнӯъгоҳи Ҳисор (1989-91), х. х. илмӣ (1991-97) ва ходими калони илмии Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониши АИ Тоҷикистон (1997—2000) фаъолият намудааст. Аз соли 2000 директори Осорхонаи илмии Тоҷикистон. Бостонгуҳар дар экспедитсияҳои бостоншиносии Саразм, Бунҷикат, Дашти Қозӣ, Зарча Халифа ва Аҷиннатеппа ширкат варзида, бо бостоншиносони машҳур Бостонгуҳар А. Литвинский, В. В. Ранов, Н. Н. Неъматов, А. И. Исҳоков ҳамкорӣ мекард. Дар мавзӯъҳои «Тамаддуни кишоварзӣ ва чорводории Саргаҳи Зарафшон дар ҳазорсолаи II то милод» рисолаи номзадӣ (1996) ва «Таърихи омӯзиши ёдгориҳои археологии ҷануби Тоҷикистон» рисолаи докторӣ (2010) ҳимоя намудааст. Дар конференсияҳои байналхалқии Порис (2009, 2010), Берлин (2000), Ҳамбург (2001), Киёто (2005), Токио (2006), Манхейм (2010), Мадрид (2010), Лиобен (2010), Алмаато (2011), Ашқобод (2011) ва Маскав (2011) маърӯзаҳои илмӣ кардааст. Соли 2005 дар «Экспо-2005» ёдгорҳои бостоншиносии Тоҷикистонро дар шаҳри Айчии Ҷопон муаррифӣ кард. Аз соли 2007 узви комиссияи сабти номи ёдгорҳои умумиҷаҳонии ЮНЕСКО ва роҳбари экспидитсияи бостоншиносии Қалъаи Кофарниҳон.

Зиёда аз 80 мақолаи илмии Бостонгуҳар бо забонҳои олмонӣ, англисӣ, фаронсавӣ ва ҷопонӣ ба чоп расидаанд.

Осор
----

* Верховье Зарафшана во II тыс. до н. э. Д. 1998;
* К истории археологического исследования Южного Таджикистана. Д. 2006;
* Создание и деятельность Таджикской археологической экспедиции в 40-50-е годы XX века. Д. 2006;
* История изучения археологических памятников Южного Таджикистана (XX — начало XXI вв.). Д. 2010.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бостонгуҳар Бобомуллоев Саидмурод / С. Ғуломшоев // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Муҳаммадшафеъ Баҳҷати Ироқӣ** (форсӣ: بهجت عراقی‎, с. тав. ва ваф. номаълум) — шоири эронӣ (а. 17).

Тазкиранигори тоҷик Малеҳои Самарқандӣ ҳангоми сафараш ба Исфаҳон бо ин шахс вохӯрдааст. Ӯро чун шоири тавонои аҳд ёд мекунад. Ба қавли Малеҳо носозгориҳову тангии рӯзгор ба Б. И. таъсир гузошта буданд. Ҳамин нобасомониҳо сабаби он шуданд, ки вай тарки ватан карда, ба Ҳиндустон (Ҳайдаробод) рӯй овард. Дар байни шуарои давр ашъораш шуҳрат доштанд. Абёти зерин аз ӯянд:

> Аз лаби ӯ ба забонам сухане меояд,   
> 
> Пайкар аз ҷониби ҷон сӯйи тане меояд.   
> 
> Аз хаёли гули рӯи ту ба хилватгаҳи дил,   
> 
> Ҳар нафас Юсуфи гулпираҳане меояд.   
> 
> Рафтани ҳусни туро омадан аз хат боқист,   
> 
> Гулбуне меравад, аммо чамане меояд. 
> 
>

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Баҳҷати Ироқӣ / У. Назиров // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.

* تذکرۀ مذاکرالاصحاب یا تذکرة الشعراء ملیحای سمرقندی. دوشنبه، ۱۳۸۰
**Хатои Lua: bad argument #2 to 'formatDate': invalid timestamp 'ноябр 2018'.**


**Баҳодур** (форсӣ: بهادر‎) Тудун (Тутун) (с. таваллуд ва вафот номаълум), яке аз ҳокимони вилоят Чоч. Дар маъхазҳои таърихӣ (алалхусус хитойӣ) бо номи Моҳэду Тутун зикр шудааст. Ҳангоми ҳуҷуми Қутайба ибни Муслим ба Фароруд (706), Баҳодур ҳокими Чоч буд ва дар Бинкент қароргоҳ дошт. Солҳои 712–713 ҳокимони Суғд, Чоч, Фарғона ва Хоқони турк муқобили ғосибони араб иттиҳод бастанд. Деваштич – ҳокими Суғд ба назди Баҳодур сафири худ Фатуфарнро фиристод ва номае барояш навишт. Мақсад аз ин кор ташвиқоти мубориза алайҳи арабҳо буд. Дар ин гузориш (нома) Фатуфарн ба Деваштич «Хоҷа»-гӯён муроҷиат карда, аз ҷумла менависад: «Хоҷа, ман ба ҳузури ҳукмрони Чоч расидам. Ва ман, хоҷа, номаро супурдам ва он чи ки қарор буд, шифоҳӣ бигӯям, тамом ва бе каму кост ба Тудун ва ёвари ӯ. Нома ва ҷавобро гирифтам... Ва Тудун мувофиқи аҳдномаи сулҳ бо арабҳо ақибнишинӣ кард. Ва аз рӯйи овозаҳо ёвар аз ин аҳдномаи сулҳ хеле ғамгин аст ва аз ту ба хотири он ки ба наздат ҳозир нашуд, ҳарос дорад». Гузориши махфии Фатуфарн аз Чоч ба Деваштич мусодиф ба с. 713 буда, дар шумори санадҳои муҳимми таърихии аз кӯҳи Муғ ёфтшуда мебошад, ки то кунун ҳифз гардида, баёнгари вазъияти фоҷиабори он давр ба шумор меравад. Қутайба ибни Муслим с. 614 Чочро тасарруф кард ва ба қароргоҳи асосии худ табдил дод.
Адабиёт: Лившиц В. А. Юридические документы и письма (Согдийские документы с горы Муг). Чтение, перевод и комментарии В. А. Лившица. М. 1962; Гафуров Б. Г. Таджики. Древнейшая, древняя и средневековая история. М. 1972. Ҳ. Камол.

Сарчашма
--------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Вазния** (форсӣ:  وزنيه ‎) — гурӯҳи диние, ки ба тарозу ва баркаши аъмоли бандагон дар охират бовар надоштанд ва мункири ин амр буданд. Ба қавли онҳо, чизеро вақте месанҷанд, ки миқдори он номаълум бошад, дар ҳоле ки Худои таъоло олими ғайб ва шаҳодат буда, корҳои бандагон бар Ӯ пинҳон нест ва ниёзе ба тарозу ва баркашидан надорад.

Адабиёт
-------

بين اهل الزيغ و الزندقة. الفرق المفترقة.العراقي ابو محمد عثمان بن عبدالله بن الحسن ،۱۹۶۱؛ محمد جواد مشكور. فرهنگ فرق اسلامی. چاپ سوم. مشهد، ۱۳۷۵ ش. آنكارا

Сарчашма
--------

* Вазния // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Саидмуҳаммад Носирович Каримов** (20 майи1936, Ӯротеппа 17 январи 2012, Хуҷанд) — физикдон, доктори илмҳои физикаю математика (1985), профессор (1987), узви вобастаи АУ ҶТ (1993), академики Академияи байналмилалии мактабҳои олӣ (1993), Арбоби шоистаи илми ҶТ (1990). Собиқадори меҳнат. Аълочии маорифи халқи ҶТ.

Зиндагинома
-----------

Саидмуҳаммад Носирович Каримов 20 майи соли 1936 дар шаҳри Ӯротеппа ба дунё омадааст. Днонишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин ро хатм кардааст (1959). Аспирант (1961—1964), ходими хурди илмии лабораторияи проблемавии физикаи мустаҳкамии полимерҳо (1964—1965), мудири кафедраи физикаи ҷисмҳои сахт (1965-68), декани факултаи физикаи Днонишгоҳи давлатии Тоҷикистон (1968—1986), ректори ДДОЛ ба номи С. М. Киров — Донишгоҳи давлатии Хуҷанд (1986—1994), сарвари Маркази илмии хуҷандии АУ ҶТ (1996—2005), мудири шуъбаи физикаи Маркази илмии хуҷандии АУ ҶТ (аз с.2005). Каримов муҳаққиқи барҷастаи соҳаи физика ва механикаи полимерҳо, бунёдгузори самти нави илмии «Кинетикаи вайроншавии полимерҳои шуозада» мебошад. Муаллифи 25 китоб ва 400 асари илмӣ, ки дар ҷумҳурӣ ва хориҷа ба нашр расидаанд. Тадқиқоти илмиаш ба ҳалли масъалаҳои илмию амалии консепсияи кинетикии мустаҳкамӣ ва масъалаҳои мустаҳкамии радиатсионии полимерҳо бахшида шудааст. Дар давраи роҳбарии Каримов дар Донишгоҳи давлатии Хуҷанд якчанд кафедра ва факултаҳо, аз қабили иқтисодӣ, тиббӣ, техникӣ, филологияи ӯзбек, таърих, география ба фаъолият оғоз карданд, барои гузаштан ба усули таълими зина ба зина асос гузошта шуд. Таҳти роҳбарии Каримов чанд нафар рисолаҳои номзадӣ ва докторӣ ҳимоя намуданд. Вакили анҷумани VII-и омӯзгорони ҶТ ва анҷумани 1-уми коркунони маорифи халқи ИҶШС, анҷуманҳои ХХI-ХХII, ХV-и ҲК Тоҷикистон, депутати шӯроҳои шаҳр, вилоят ва ШО Тоҷикистон (даъвати XII) интихоб шудааст. Соли 2000 ба узвияти «Рафоқати ҷаҳонии иттиҳоди заминдорӣ» (Канада) бо ҳуқуқи интихобӣ дар тамоми давраи мавҷудияти ин ташкилот пазируфта шуд. Соли 2001 бо қарори Шӯрои нашриёти Пажӯҳишгоҳи тарҷумаи ҳолии ИМА ҳамчун пешвои барҷаста дар соҳаи физикаи ҷисмҳои сахт ба нашри ёздаҳуми китоби «Маълумотномаи байналмилалии пешвоёни барҷаста» дохил шудааст.

Ҷоизаҳо
-------

Барандаи Ҷоизаи ба номи Б.Ғафуров, бо нишони «Барои комёбиҳои шоиста дар соҳаи маълумоти олии ИҶШС», медали «Барои хидмати шоиста», медали ҷашнии «10-солагии Иҷлосияи XVI Шӯрои Олии ҶТ» мукофотонида шудааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Сомонаи ДДХ ЁДОВАРӢ АЗ СОБИҚ РЕКТОРИ ДДХ-САИДМУҲАММАД КАРИМОВ(пайванди дастнорас)
2. ↑  ДДХ Тавсифномаи Омӯзгорон

Адабиёт
-------

* А.Бобокалонов, Ҳ.Холҷӯраев, Ш.Шарипов. Роҳи пуршараф: Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров 80 сол. — Хуҷанд: Нури маърифат, 2012. — 500 с.

Эзоҳ
----