Сэр **Майкл Кейн** (англ. Sir Michael Caine; ҳангоми таваллуд **Морис Ҷозеф Майклвайт** (англ. Maurice Joseph Micklewhite; тав. 14 марти соли 1933, Лондон, Бритониё) — ҳунарпеша, продюсер ва нависандаи англис. Дорандаи лаҳни хотирмон Кокнӣ, Кейн зиёда дар сад филми ҳунарӣ нақш офаридааст, ки дар тӯли фаъолияти тӯлониаш ду ҷоизаи Оскар ва се Глобуси тилоӣ ба даст овардааст. Вай яке аз танҳо ду актёр аст (дар якҷоягӣ бо Ҷек Николсон), ки дар чаҳор даҳсолаи мухталиф ба Оскар барои беҳтарин (асосӣ ё дастгирӣ) пешбарӣ шудааст: солҳои 1960, 1970, 1980 ва 2000.

Зиндагинома
-----------

### Кӯдакӣ ва ҷавонӣ

Морис Ҷозеф Миклвайт 14 марти 1933 дар беморхонаи Санкт Олав таваллуд шудааст, писари Морис Ҷозеф Миквайт (1899-1957), ҳаммол дар бозори моҳӣ ва Эллен Франсис Мэри Бурчелл, ошпаз ва фаррош (19 майи 1900 - декабр 1989). Вай бародари хурд дошт Стенли Виктор Миклайт (11 феврали 1936 - 13 январи соли 2013), ки дар оянда низ ҳунарпеша шуд (ва инчунин насаби Кейнро гирифт). Пас аз марги Эллен 12 майи соли 1991 (Майкл он вақт филми Crazy Stage-ро ба навор мегирифт), бародарон тасодуфан аз хабарнигорон фаҳмиданд, ки онҳо бародари дигаре Дэвид Уилям Бурчелл (11 июли 1925 - марти 1992), доранд, ки Эллен бе издивоҷ таваллуд кардааст. Дэвид аз эпилепсияи шадид азият мекашид ва то дами маргаш дар беморхонаи рӯҳӣ буд - Майкл ва Стенли аз он ҳайрон шуданд, ки Эллен ҳар ҳафта ба он ҷо меомад ва падари онҳо ба таври возеҳ дар бораи Дэвид намедонист.

Вай дар мактаб бад таҳсил мекард, дар синни 16-солагӣ мактабро тарк кард ва якчанд касбро иваз карда, бо шартнома барои хидмат дар артиш, дар нерӯҳои экспедитсионии Бритониё дар Корея қарор гирифт. Пас аз хидмати ҳарбӣ вай ба ҳайси ёвари маъмур дар яке аз ширкатҳои театрии вилояти Сусекс кор кардааст.

Аз соли 1955, пас аз хатми курсҳои шабонаи актёрӣ, ӯ дар саҳнаҳои театрҳои музофотӣ баромад кард, аз соли 1957 дар намоишҳои телевизионӣ нақш офарид, ки дар охири солҳои 1960-ум дар он зиёда аз 100 нақш иҷро кард.

Дар оғози фаъолияти ҳунарии худ, ӯ номи саҳнавияшро Майкл Скотт истифода бурд, аммо баъдтар онро ба Майкл Кейн иваз кард. Дар яке аз китобҳои худ Кейн менависад, ки ин тахаллусро ӯ комилан тасодуфан интихоб кардааст. Дар вақти гуфтугӯ бо як агент дар қутти телефонӣ аз ӯ хоҳиш кардааст, ки тахаллус диҳад. Ба қафо тоб хӯрда, ӯ плакати филми "Шӯриш дар Кейн" -ро дид ва аз гуфтани ин ном дареғ надошт.

Берун аз саҳна, актёр ҳамеша номи воқеии худро истифода мебурд.

Фаъолият
--------

### Солҳои 1960-ум

Дар синни 30-солагӣ, Кейн дар филми таърихии ҷангии соли 1964 "Zulu" дар нақши лейтенанти аристократӣ нақш офарида ба эътибори байналмилалӣ ноил гашт. Бо тавсияи Шон Коннерӣ дар филми "The Ipcress File" ҳунарнамоӣ кард, ки дар он Ҳаррӣ Палмер, ҷосуси зани экспентрикӣ, ки баъдан прототипи Остин Пауэрс шудааст, нақш бозидааст. Дар филми "Alfie "соли 1966 бинанда саҳнаи ошиқонаи ҷавони малламӯи кабудчашмро, ки нақши ӯро Кейн мебозад, мушоҳида мекунад. Барои ин нақш, ӯ аввалин маротиба ба ҷоизаи Оскар пешбарӣ шуда буд. Аввалин филми амрикоии Кейн "Gambit" буд, ки дар он ҳунарпешаи маъруфи амрикоӣ Ширлӣ Маклейн шарики ӯ гашт.

### Солҳои 1970 ва 80-ум

Агар хусусияти асосии нақшҳои Кейн дар солҳои 60-ум бозидашуда ашрофи ботинӣ бошад, пас дар ибтидои солҳои ҳафтодум ӯ дар ду мазҳакаи хеле муваффақ нақш офаридааст: «Қуттии Пандора» ва «The Italian Job» (1969). Соли 1971, Кейн дар нақши ғоратгари зӯровар дар филми "Get Carter" аз рӯи романи Тед Люис пайдо шудааст ҳунарнамоӣ кардааст.

Соли 1972, ӯ дар муқобили Лоренс Оливйе дар детективи муташанниҷи "Sleuth" (аслан Детектив) аз рӯи достони Энтонӣ Шаффер нақш офарид ва дубора ба ҷоизаи Оскар пешбарӣ шуд. Пас аз 35 сол, дар соли 2007, Кейн нақши худро дар азнавсозии "Sleuth" дар муқобили Ҷуд Лоу такрор мекунад, аммо ин дафъа ҳамчун нависандаи кӯҳансол Эндрю Вайк.

Аз нимаи дуюми солҳои 1970-ум сар карда, Кейн аксар вақт дар интихоби нақшҳо ба фисқу фуҷур айбдор мешуд. Бисёр филмҳо бо иштироки ӯ бад ноком шуданд, аммо муваффақиятҳои инфиродӣ низ буданд: нақши профессори майзада дар "Тарбияи Рита" (1983) ва моҷароҷӯи касбӣ дар "Қаллобони ифлос" (1988) соҳиби Глобуси тилоӣ шуд ва нақши маблағгузор Эллиот дар филми Вудӣ Аллен "Ҳанна ва хоҳаронаш" (1986) ба ӯ барои нақши ёрирасонаш "Оскар" овард. Соли 1988, Кейн детектив Шерлок Ҳолмсро (аниқтараш, актёри майзадаи миёнарав, ки Ҳолмсро барои кирояи Ватсон тасвир мекунад) дар филми "Without A Clue" бозид.

### Солҳои 1990-ум

Соли 1992 ӯ нақши Эбенезер Скроҷро дар филми "The Muppet Christmas Carol", мутобиқсозии шакли ҳикояи Диккенс бозид. Ба гуфтаи худи Кейн, ин нақши дӯстдоштаи ӯст. Дар солҳои 1990-ум истеъдоди ӯ бо мукофотҳо сарфароз гардонида шуд. Вай барои филми "Little Voice" (1998) бо Глобуси сеюми тилоӣ, барои нақшаш дар филми "The Cider House Rules" (1999) ба "Оскар" -и дуюм мукофотонида шудааст.

Соли 1992 аввалин тарҷумаи ҳоли худ - "Ин ҳама барои чист?" -ро ба табъ расонд.

Соли 1995 ба ҳунарпеша нақши филми амалии канадӣ "Bullet to Beijing" -ро овард, ки онро Кейн як замон "бадтарин таҷрибаи касбӣ дар фаъолияти худ" номида буд.

### Солҳои 2000 - 2020ум

Боз барои нақши асосӣ дар драмаи "Der stille Amerikaner" (2002) барои ҷоизаи Оскар пешбарӣ шудааст.

Дар силсилафилми блокбастер дар бораи Бэтмен коргардон Кристофер Нолан - "Batman Begins" (2005), "The Dark Knight" (2008) ва "The Dark Knight Rises" (2012) - Кейн нақши батлер Алфредро бозӣ кардааст.

Инчунин, дар қатори охирин филмҳои Кейн - падари Остин Пауэрс Найҷел Пауэрс дар филми сеюм барои ҷосусӣ ("Austin Powers in Goldmember", 2002), наққоши бознишаста дар филми бадеии "Children of Men" (2006) ва муҳандиси солхӯрдаи хаёлҳо дар филми дигари Кристофер Нолан "The Prestige" (2006).

Соли 2007 филми "Sleuth" ба намоиш баромад, ки дар он Кейн нақши нависандаи романҳои детективӣ Эндрю Уайкро бозад. Соли 2010 ӯ тарҷумаи ҳоли дуввуми худ - "Фил дар Ҳолливуд" -ро навиштааст.

Пас аз ҷашни 80-солагии худ дар моҳи марти соли 2013, Кейн эълом дошт, ки фаъолияти актёрии худро дар синни 90-солагӣ хотима хоҳад дод. Дар тӯли ин даҳсола, ба гуфтаи ҳунарпеша, ӯ барои ба даст овардани ҳайкалчаи сеюми Оскар орзу мекунад.

Дар солҳои 2010, 2014 ва 2017, Кейн боз ҳамроҳ бо Кристофер Нолан - мутаносибан дар триллерҳои фантастикаи илмии "Inception" ва "Interstellar" ва драмаи ҷангии "Dunkirk" нақш бозидааст. Солҳои 2013 ва 2016 актёрро дар филмҳои "Now You See Me" ва "Now You See Me 2" дидан мумкин буд. Илова бар ин, дар соли 2013, Кейн дар драмаи мазҳакавии "Mr. Morgan’s Last Love" нақш офарид, ки дар он Клеманс Поэзӣ шарики ӯ дар саҳна гардид.

Инчунин соли 2014, Кейн нақши доктор Бенҷамин Солтро дар триллери Брэд Андерсон "Eliza Graves" ва дар соли 2015 - нақши Артур (роҳбари "Кингсман") -ро дар комедияи ҷосусии "Kingsman: The Service Secret" иҷро кардааст, дар асоси филми ҳаҷвии "The Secret Service" сохта шудааст.

Дар соли 2015, филми Паоло Соррентино "Youth", ки дар он Майкл Кейн нақши асосиро бозидааст, дар 68-умин ҷашнвораи Канн нахустнамоиш ёфт. Филм ба Палмаи д'Ор пешбарӣ шуд ва ҷоизаи асосии Академияи филмҳои Аврупоро гирифт.

Дар соли 2018, актёрро барои нақшофарӣ дар драмаи ҷиноии "Подшоҳи дуздон" ва соли 2020 дар филми афсонавии амалии «Аргумент» дидан мумкин буд, ки аллакай 8-умин филми Кристофер Нолан дар фаъолияти Кейн шудааст. Инчунин, моҳи январи соли 2020 нахустнамоиши фантазияи "Come Away" -и Бренда Чапман, ки дар он Майкл Кейн нақши Чарлиро бозидааст, дар ҷашнвораи Санданс баргузор гардид. Анҷелина Ҷолӣ ва Дэвид Ойелоуо шарикони ӯ дар филм шуданд.

Ҳаёти шахсӣ
-----------

Майкл Кейн ду маротиба оиладор шудааст:

* ба ҳунарпеша Патрисиё Ҳейнс (1955-1962; духтарашон Доминик дар ин издивоҷ таваллуд шудааст);
* ба модел Шакира Бэкш. (аз соли 1973; духтарашон Наташа дар ин издивоҷ таваллуд шудааст).

Ҳунарпеша дар шаҳраки хурди англисии Лезерҳед дар Суррей зиндагӣ мекунад. Илова бар ин, Кейн соҳиби як хона дар Амрико - дар шаҳраки курортии Майами Бич (Флорида) мебошад.

Дар сиёсат, Кейн ҷонибдори муҳофизакорон аст. Дар соли 2010, вай дар назди мардум сарвазир Дэвид Кэмеронро дастгирӣ кард, тавре ки қаблан пешгузаштаи худ Маргарет Татчерро дастгирӣ карда буд.

Филмнома
--------

* *A Hill in Korea* (1956)
* *Blind Spot* (1958)
* *Zulu* (1964)
* *The Ipcress File* (1965)
* *Alfie* (1966)
* *Funeral in Berlin* (1966)
* *Gambit* (1966)
* *Billion Dollar Brain* (1967)
* *Deadfall* (1968)
* *The Magus* (1968)
* *The Italian Job* (1969)
* *Battle of Britain* (1969)
* *Get Carter* (1971)
* *Sleuth* (1972)
* *The Black Windmill* (1974)
* *The Man Who Would Be King* (1975)
* *The Eagle Has Landed* (1976)
* *A Bridge Too Far* (1977)
* *The Swarm* (1978)
* *California Suite* (1978)
* *Dressed to Kill* (1980)
* *The Hand* (1981)
* *Escape to Victory* (1981)
* *Educating Rita* (1983)
* *The Jigsaw Man* (1983)
* *Blame It on Rio* (1984)
* *The Holcroft Covenant* (1985)
* *Hannah and Her Sisters* (1986)
* *Mona Lisa* (1986)
* *The Fourth Protocol* (1987)
* *Dirty Rotten Scoundrels* (1988)
* *Mr. Destiny* (1990)
* *A Shock to the System* (1990)
* *The Muppet Christmas Carol* (1992)
* *On Deadly Ground* (1994)
* *The Cider House Rules* (1999)
* *Miss Congeniality* (2000)
* *The Quiet American* (2002)
* *Austin Powers in Goldmember* (2002)
* *Secondhand Lions* (2003)
* *Batman Begins* (2005)
* *The Prestige* (2006)
* *Sleuth* (2007)
* *The Dark Knight* (2008)
* *Harry Brown* (2009)
* *Inception* (2010)
* *Cars 2* (2011)
* *The Dark Knight Rises* (2012)
* *Mr. Morgan's Last Love* (2013)
* *Now You See Me* (2013)
* *Interstellar* (2014)
* *Kingsman: The Secret Service* (2015)
* *Youth* (2015)
* *Going in Style* (2017)
* *King of Thieves* (2018)
* *Tenet* (2020)
* *Twist* (2021)

Таъсир
------

Гурӯҳи мусиқавии бритониёии Madness соли 1984 суруди "Michael Caine"-ро ба ҳунарпеша бахшид, ки дар ҷадвалҳои миллӣ 8 ҳафта давом кард ва ба мақоми 11 расид.

Эзоҳ
----

1. ↑  Michael Caine — AllMovie(пайванди дастнорас)
2. ↑  *Barry Norman.* Michael Caine(англ.). *Interview*.  The Guardian (6 November 1998). 7 май 2016 санҷида шуд.
3. ↑  *Наталья Попова.* My Name Is Michael Caine.  РИА Новости (14 марти 2013). 7 май 2016 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 29 июни 2013.
4. ↑  MADNESS | full Official Chart History(англ.).  The Official UK Charts Company. 7 май 2016 санҷида шуд.

Пайвандҳо
---------

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Дар шабакаҳои иҷтимоъӣ | 
* Твиттер

 |
| Тасвир, видео ва садо | 
* TCDb

 |
| Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* AllMovie
* AlloCiné
* Česko-Slovenská filmová databáze
* Danish Film Database
* Discogs
* Filmportal
* Бонки Иттилоотии Интернетии Филмҳо
* Кинопоиск
* MusicBrainz
* Rotten Tomatoes
* RKDartists

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая каталанская
* Большая норвежская
* Кругосвет
* Хорватская
* Britannica (онлайн)
* De Agostini
* Notable Names Database
* Universalis

 |
| Таборшиносӣ ва некрополистика | 
* WikiTree

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BIBSYS: 90709355
* BNC: a19143576
* BNE: XX975212
* BNF: 13892070g
* CiNii: DA08316948
* CONOR: 11604323
* GND: 122251970
* GTAA: 88056
* ICCU: RAVV090083
* ISNI: 0000 0001 2133 6708, 0000 0003 6864 2117
* J9U: 987007428435705171
* LCCN: n81118987
* LNB: 000287060
* NDL: 00464124
* NKC: ola2002158193
* NLA: 35369083
* NLP: A12556166
* NTA: 070821569
* NUKAT: n2004070686
* LIBRIS: 31fjn49m5frcn8n
* SUDOC: 05219678X
* VIAF: 54331998, 309810879, 7805159478150927990008
* WorldCat VIAF: 54331998, 309810879, 7805159478150927990008

 |

 |