recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Борис Лвович Гуртовой** (14 июли 1924, Днепропетровск, Укройн) — пизишки занон, доктори илмҳои тиб (1964), профессор (1967).

Зиндагинома
-----------

Соли 1946 Донишкадаи тиббии Қирғизистонро хатм карда, дар ҳамон ҷо ба ҳайси ординатор кор кардааст. Соли 1948 ба Тоҷикистон омада, дар Институти давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино ба ҳайси ассистент, дотсент, аз соли 1960 мудири кафедраи акушерӣ ва гинекология фаъолият намудааст. Аз соли 1968 корманди Пажӯҳишгоҳи умумииттифоқии акушерӣ ва гинекологияи ш. Маскав буд. Дар бораи амрози узвҳои таносули занҳо, аз ҷумла нақши доруҳои гормонӣ дар амалияи гинекологӣ, хусусиятҳои давраи ҳомилагӣ, таваллуд ва баъди таваллуд таҳқиқот анҷом додааст. Перомуни саҳми Абуалӣ ибни Сино дар пешбурди гинекология як силсила мақолаҳо нашр кардааст.

Осор
----

* К каузистике фолликулом яичника. Сталинабад, 1949;
* Синэстроп в терапии. Сталинабад, 1951;
* О предупреждении нарушений лактационной функции у родильниц в условиях сухих субтропиков. Д. 1964;
* Гнойно-септические заболевания в акушерстве. М. 1981.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Гуртовой Борис Лвович // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Бори́с Алекса́ндрович Воронсо́в-Велями́нов** (14 феврали 1904, Екатеринослав — 27 январи 1994, Маскав) — ахтаршинос, омӯзгор ва таърихшиноси шӯравӣ, дар оммавӣ гардонидани илм саҳми арзанда гузоштааст. Ходими хидматнишондодаи илми ҶШФСР. Узви вобастаи АИ педагогии ИҶШС (1940).

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи Донишгоҳи Маскав (1925). Аз соли 1924 дар Институти давлатии астрономии ба номи П. К. Штернберг (то 1931 Институти астрофизика) кор кардааст, профессор Донишгоҳи давлатии Маскав (аз соли 1934). Таҳқиқоти ӯ ба омӯзиши ситораҳои ғайрисобит, туманот, галактикаҳо ва зузанабҳо бахшида шудаанд. В. мавҷудияти ҳодисаи фурӯбариро дар муҳити байниситоравӣ ва гардиши ҳаставии зузанабҳо (1930) исбот карда, усулҳои муайян кардани масофаҳоро то туманоти сайёраҳо пешниҳод намуд (1933); 1200 системаи галактикаҳои шакл ва сохторашон нодирро кашф карда, онҳоро «галактикаҳои дорои таъсири мутақобила» ном гузошт (ду атласи аксҳои ин галактикаҳо солҳои 1959 ва 1977 ба чоп расидаанд). Солҳои 1961–74 якҷо бо ҳамкоронаш морфологияи тавсифоташон ҷузъии 32000 галактикаро чоп кард. Муаллифи бисёр монография ва китобҳои дарсӣ оид ба астрономия.

Ҷоизаҳо
-------

Бо ҷоизаи Ф. А. Бредихин (1977), медали «Барои кашфи ҷирмҳои осмонӣ» (1979) ва медали Ю. А. Гагарин сарфароз гардидааст.

Осор
----

* Новые звёзды и галактические туманности. М.–Л. 1935;
* Газовые туманности и новые звёзды. М.–Л. 1948;
* Очерки истории астрономии в России, М. 1956;
* Очерки истории астрономии в СССР, М. 1960;
* Внегалактическая астрономия, М. 1978;
* Очерки о Вселенной, М. 1980.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Воронсов-Веляминов Борис Александрович // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая российская (старая версия)
* Кругосвет
* Литовская универсальная

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* CONOR: 104121699
* GND: 129481424
* ISNI: 0000 0001 0984 8022
* J9U: 987007279117305171
* LCCN: n80144765
* NKC: jx20040729008
* NTA: 075077086
* NUKAT: n99066132
* SUDOC: 095105980
* VIAF: 70009955
* WorldCat VIAF: 70009955

 |

 |
**Айбдоркунандаи ҷамъиятӣ** бо мақсади фароҳам овардани шароит барои баровардани ҳукми одилона, ки қонуни мурофиавии ҷиноятии ҷумҳурӣ муқаррар намудааст, мавриди баррасии парвандаҳои ҷиноятӣ дар суд метавонад намояндаи ташкилотҳои ҷамъиятиро ба сифати айбдоркунандаи ҷамъиятӣ ҷалб намояд. Айбдоркунандаи ҷамъиятӣ аз ҷониби ташкилотҳо, муассисаҳо, корхонаҳо аз ҷумлаи одамони обрӯманд ва фаъол интихоб карда мешавад. Дар маҷлисҳои намояндагони ин мақомот оид ба парвандаи ҷиноятии баррасишаванда маълумот дода мешавад. Нусхаи протоколи маҷлиси намояндагон ба суд пешниҳод карда мешавад. Дар асоси протоколи зикршуда суд бо таъинот (қарор) айбдоркунандаи ҷамъиятиро ба суд роҳ медихад. Айбдоркунандаи ҷамъиятӣ аз лаҳзаи ба суд роҳ додан, ҳуқуқҳои иштирокчиёни мурофиаро пайдо мекунад, метавонад далелҳо пешкаш кунад, дар тафтишу санҷида баромадани далелҳо иштирок намояд, дар музокираҳои судӣ баромад кунад, ба суд дар хусуси исбот шудани айбдорӣ фикри худро баён намояд. Дар бораи татбиқи ҷазои
ҷиноятӣ фикри худро пешниҳод кунад. Агар маълумоти тафтиши судӣ далолат кунанд, айбдоркунандаи ҷамъиятӣ
ҳақ дорад, ки аз айбдоркунӣ даст кашад...

Нигаред низ
-----------

Ҳуқуқу озодиҳои конститутсионии инсон ва шаҳрванд

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с.29
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо номи Музаффар мебошанд.
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо насаби Абдуллоев мебошанд.

**Музаффар Абдуллоев** (тав. 1.11.1959 дар ш. Қӯрғонтеппа), - ҳуқуқшинос, Корманди фахрии
Прокуратураи ҶТ. Дорандаи медали «Хидмати шоиста»

Зиндагинома
-----------

Музаффар Абдуллоев соли 1976 мактаби миёнаи шаҳри Қӯрғонтеппаро хатм карда, фаъолияти кориашро ҳамчун
челонгари Раёсати обтаъминкунии шаҳри Қӯрғонтеппа оғоз намуда, С. 1987 факултети
ҳуқуқшиносии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон-ро хатм карда, дар мақомоти Прокуратураи
ҶТ дар вазифаҳои муфаттиши прокуратураи ноҳияи Комсомолобод (Ҳоло Нуробод), 
соли 1987-1991, соли 1991-1994 муфаттиш оид ба корҳои махсусан муҳимми назди Прокуратураи генералии ҶТ,
соли 1994-2001 муовини аввали Прокуратураи ҳарбии гарнизони Душанбе, с. 2001-2003 прокурори ҳарбии
гарнизони шаҳри Қӯрғонтеппа, 2003-2010 Раиси суди шаҳри Қӯрғонтеппа шуда кор кардааст. Аз с. 2010 то с.2015 раиси суди ноҳияи Ҳисор буд. Абдуллоев полковники адлия, Корманди фахрии
Прокуратураи ҶТ буда, бо медали «Хидмати шоиста» мукофотонида шудааст.

Сарчашма
--------

1. ↑  Донишномаи Ҳисор. - Душанбе: "Ирфон", 2015, - с. 78-79
**Айманҷон Анваров** (*Анваров Айманҷон Ковланҷонович*; 8 декабри 1939, Душанбе – 23январи 2002, ҳамон ҷо) — терапевт, доктори илми тиб (1998), профессор (2000).

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи факултети муолиҷавии Институти давлатии тиббии Тоҷикистон (ИДТТ; 1965). Духтури терапевти беморхонаи минтақавии хоҷагии ба номи Ленини ноҳияи Ленин (ҳоз. Рӯдакӣ; 1965 – 66), ординатори кафедраи беҳдошти иҷтимоӣ ва ташкили тандурустии ИДТТ (1966 – 67), аспиранти кафедраи беҳдошти иҷтимоӣ ва ташкили тандурустии Донишкадаи такмили ихтисоси духтурони шаҳри Москва (1967 – 70), ассистенти кафедраи беҳдошти иҷтимоӣ ва ташкили тандурустии ИДТТ (1970 – 74), сардухтури Хонаи маорифи санитарии ҷумҳуриявӣ (1974 – 78), сардухтури Беморхонаи клиникии ҷумҳуриявии №3 (1978 – 79), ассистент, дотсент (1979 – 87) ва мудири кафедраи беҳдошти иҷтимоӣ ва ташкили тандурустии ДДТТ (1987 – 2002). Муаллифи зиёда аз 140 корҳои илмӣ, аз ҷумла 3 монография ва 30 дастури методист, ки ба масъалаҳои беҳдошти иҷтимоӣ ва ташкили тандурустӣ, менеҷменти молиявӣ бахшида шудаанд. А. асосгузори мактаби илмии беҳдошти иҷтимоӣ аст. Зери роҳбарии ӯ 2 нафар рисолаҳои номзадӣ ҳимоя кардаанд.

Мукофоту медалҳо
----------------

Бо медали «Ветерани меҳнат», «Нишони фахрии Салиби Сурх» ва ифтихорномаҳо сарфароз гардонда шудааст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Lua error in Модул:Wikidata at line 301: Функция для отображения значения не найдена..**

**Бифидобактерияҳо** (лот. Bifidobacterium) — микробҳое, ки флораи асосии кӯдакони ширмак ва ҷавонаҳои ҳайвонот дар давраи ширхорӣ мебошанд.

Бифидобактеияҳо микробҳои чӯбчашакл (дарозиашон 2-5 мкм) буда, спора ҳосил намекунанд. Бифидобактеряҳои рӯда аҳаммияти бузург доранд, зеро онҳо афзоиш ва инкишофи микробҳои гуногуни бемориоварро боздошта, барои ҳазми карбогидратҳо мусоидат менамоянд. Рушди Бифидобактеряҳои ба мавҷудияти кислотаҳои парааминобензоат ва пантотенат вобаста аст. Бифидобактеряҳои витамини гурӯҳи В (В1, В2 ва ғайра) ва К ҳосил мекунанд. Баъди ба анҷом расидани давраи синамаконӣ бифидофлора ба микрофлораи муқаррарӣ иваз мешавад.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Бифидобактерияҳо // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Бисёрқутба́** — занҷири электрикие, ки якчанд нуқ­таи пайвастшавӣ бо дигар занҷирҳо дорад.

Ба бисёрқутбаҳо тақсим кардани занҷири электрикии мураккаб бисёр вақтҳо ҳисобу китобро осон мекунад, зеро дар ин сурат ҷараён ё шиддатро на дар ҳама қисмҳои занҷир, балки шиддатро танҳо дар байни қутбҳо ва ҷараёни қутбҳои бисёрқутба андоза кардан мебояду халос. Бисёрқутба агар манбаи мустақили энергия (ҚЭҲ) дошта бошад, Бисёрқутбаи фаъол ва дар акси ҳол бисёрқутбаи ғайрифаъол номида мешавад. Бисёрқутбаҳо хаттӣ ва ғайрихаттӣ мешаванд. Дар бисёрқутбаҳои хаттӣ ҷараён ва шиддат ба ҳамдигар хаттӣ вобастаанд ва барои ҳисобу китоби онҳо усули барҳамниҳӣ татбиқпазир аст. Барои бисёрқутбаҳои ғайрихаттӣ усули барҳамниҳӣ татбиқнопазир аст. Аз рӯйи миқдори қутбҳо бисёрқутбаҳо дуқутба, чорқутба, шашқутба ва ғ. мешаванд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Бисёрқутба // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Мавлоно Муинуддипи Исфароини ал-Чувайнӣ** — нависанда, шоир, шайх ва воизи маъруфи асри XIV буда, бо тахаллуси Муин ва Муинӣ шуҳрат ёфтааст. Мувофики маълумоти бисьёр кӯтоҳу сатҳии аз сарчашмахо ба даст даромада, Муинуддин дар дех, аи Андозаи наздики Ҷувайн ном мавзеи Хуросон ба дунё омада, кариб 20 сол дар музофотҳои гуногуни Хуросон ба таҳсили соҳаҳои гуногуни илму адаби он давра пардохтааст. У дар айёми ҷавонӣ ба ҳузури донишманди маъруфи замон Мавло­но Фахруддин Холидии Исфароини рох ёфта, муддатхо аз файзи таълими аи баҳра мебардарад ва ифтитори шогирдии уро дарёфт менамояд. Баъд аз анчоми таҳсил ва фаро гирифтани илму донишҳои маъмулии замоп Муи­нуддин ба Озарбойчоиу Ирок, рафта, ба корҳои маъму-рйю давлатӣ щу^л меварзадва дар оолп 781 х. (1379 м.) аз олам мегузарад. Аз мероси адабии ӯ ягона асаре, ки то кунун махфуз мондааст, и" «Нигористон» ном китоб мебошад. Нусхаҳои дастнависи зиёди ин асар дар китобхонаҳои гуногуни ҷаҳон нигоҳ дошта мешаванд. Дар тули карнхо ба микдори зиёд китобат карда шудани «Нигористон» аз шуҳрати фаровон доштаи ва макбули доираи васеи хонандагони даврони гузашта будани он шаходат медиад.

Нигористон
----------

«Нигористон», ки таълифаш дар соли 735 х. (1334—-1335 м.) сурат гирифтааст, бо насри махлут бо назм на-вишта шуда, ба пири рухонии муаллиф Шайх Саъдуд-дин Юсуфи Хуммулӣ пабераи суфии машҳур Саъдуддин Мухаммад Хуммулӣ (вафоташ соли 650 х. {1252 м.) бах-шида шудааст.

Эзоҳ
----


  


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Мақолаи мазкур дар бораи шоир нопурра аст. Шумо ба Википедиа бо пурракардани он ёрӣ расонед*. |
**Бисёрҳизбӣ** — фаъолияти воқеии якчанд ҳизбҳои сиёсӣ дар дохили як мамлакат, ки барои ба даст даровардани ҳокимияти сиёсӣ мубориза мебаранд.

Дар ташаккули онҳо омилҳои объективию субъективии ҷомеа нақши муҳим доранд. Дар фаъолияти ҳизбҳои сиёсӣ ҷойгиршавии қувваҳои синфию сиёсӣ, фарҳанги сиёсию анъанаи таърихӣ ва ҳайати миллию минтақавӣ, ҳамчунин, қонуниятҳои ҷорӣ ва институти интихоботӣ дар мамлакат таъсири ҷиддӣ мерасонанд. Таҷрибаи инкишофи сиёсӣ нишон медиҳад, ки яке аз шартҳои муҳимми ташаккули демократии ҷомеа дар мамлакат вуҷуд доштани низоми бисёрҳизбӣ мебошад, чунки дар чунин мамлакат монополияи яккаҳизбӣ мавҷуд набуда, мухолифин (оппозитсия) ҳам ошкоро фаъолият менамоянд.

Шакли классикии бисёрҳизбӣ дар Дания, Белгия, Недерландия, Австрия ва ғ. вуҷуд дорад. Зимни мубориза ҳеч ҳизб аксариятро дар парламент соҳиб шуда наметавонад ва, аз ин рӯ, баъзе ҳизбҳои наздикандеша дар байни якдигар созиш мебанданд, то коалитсияи аксариятро ба вуҷуд биёранд. Чунин созишҳо дар давраи маъракаҳои институтихоботӣ, парламентӣ ва ҳукуматӣ баста мешаванд. Низоми Бисёрҳизбӣ дар мамлакатҳое ташаккул меёбад, ки яке аз ҳизбҳо солҳои тӯлонӣ дар натиҷаи мухолифати камқувват бартариашро нишон дода, ҳукмронӣ мекунад. Масалан дар сари ҳукумати Ҷопон аз солҳои 1955 то ба ҳол ҳизби либералӣ демократӣ меистад ё дар Ҳиндустон ҳизби Конгресси миллии Ҳиндустон, дар Шветсия Ҳизби сотсиал-демократ солҳои дарозе ҳукмрон буданд.

Дар низоми дуҳизбӣ ҳар як ҳизб мехоҳад, ки мустақилона ҳокимияти давлатиро ба даст дароварда, ҳукмронӣ кунад. Ҳизбе, ки ҳокимиятро аз даст додааст, то муҷаддадан ба он ноил шудан дар оппозитсия меистад. Доир ба ин масъала ҳизбҳои демократӣ ва республикавӣ дар ИМА ва ҳизбҳои консервативию лейбористӣ дар Англияро мисол овардан мумкин аст. Ҳизби ғолиб дар низоми дуҳизбӣ ва Бисёрҳизбӣ. аксарияти ҷойҳоро дар парламент ишғол мекунад.

Асри XX дар таърих асри барқароршавии бисёрҳизбӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад. Баъди солҳои 80-90 дар Тоҷикистон аҳзоби сиёсии бисёре пайдо шуданд ва ин раванди инкишоф ҳанӯз ҳам идома дорад. Барои ташаккули низоми Бисёрҳизбӣ қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи иттиҳодияҳои ҷамъиятӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» ва «Дар бораи ҳизбҳои сиёсӣ» (дек. 1990) мусоидат карданд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Муҳаббатов А. Нуриддинов Р. Асосҳои сиёсатшиносӣ. — Душанбе, 2006;
* Джон Кин. Демократия и гражданское общество. — М. 2001;
* Политические партии, движения и организации современной России на рубеже веков / Под ред. И. Н. Брагина. — М. 1999.

Сарчашма
--------

* Бисёрҳизбӣ / А. Муҳаббатов // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Муин Камолович Абдураҳмонов** (30 ноябри 1933, шаҳри Бухоро — 13 августи 2016, Душанбе) — доктори илми тиб (1971), профессор (1990), Аълочии соҳаи тандурустӣ.

Зиндагинома
-----------

Муин Абдураҳмонов хатмкардаи Омӯзишгоҳи тиббии Душанбе (1951) ва факултаи тибби ҳарбии Институти давлатии тиббии шаҳри Куйбишеви Федератсияи Русия (1957). Духтури ҳарбӣ дар Ҷумҳурии Демократии Олмон (1958-1959), аспиранти Институти тибби кишварии АИ Тоҷикистон (1959-1962), акушер-гинекологи таваллудхонаи ҷумҳуриявӣ (1962-1967), ассистенти кафедраи муолиҷавии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино (1967-1976), саракушер-гинекологи Душанбе (1976-1980), ассистент (1980-1986), дотсент (1986-1990), профессор (1990-1998) ва мудири кафедраи акушерӣ ва гинекологияи факултаи педиатрии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино(1998-2005) буд. Аз соли 2005 профессор-мушовири кафедраи акушерӣ ва гинекологияи №2-и Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино буд. Муин Абдураҳмонов 13 августи 2016 дар Душанбе даргузашт.. Фарзандонаш Фаррух Абдураҳмонов ва Фирӯза Абдураҳмонова мисли падар докторони илмҳои тиб гардида фаъолияти пизишкиашонро давом дода истодаанд.

Фаолияти илмӣ
-------------

Таҳқиқоташ ба таъсири омилҳои антропогении муҳити беруна ба ташаккул ва инкишофи фаъолияти насловарӣ, мубодилаи витаминҳои B1, B2, B6, C, A, D ҳангоми камхунии муътадил ва камхунии вазнини гипохромии оҳаннорасо дар давраи ҳамл бахшида шудааст. Аввалин шуда дар шароити клиникӣ таъсири бемориҳои хлор ва пеститсидҳои фосфорорганикиро дар ташаккул ва инкишофи системаи «модар-ҳамроҳак-ҷанин» муайян намуд. Муаллифи қариб сад мақола 7 пешниҳоди навоварона аст.

Осор
----

* Витамин А в питании сельского населения Южного Таджикистана. – Ташкент, 1962;
* Обмен витаминов В1, В2, В3, С,А,Д при нормальной и осложненной гипохромой железодефицитной анемией беременности: Дисс…доктора мед. наук. – Д. 1971.
* Становление регуляции репродуктивной системы девушек подвергающих воздействию пестицидов в антенатальном периоде.//Материалы Российского форума "модар и дитя" - М.2003. ва диг.

Ҷоизаҳо
-------

* ордени «Дӯстӣ»
* медали «Собиқадори меҳнат».

Эзоҳ
----

1. ↑  Сӯгворӣ(пайванди дастнорас)
2. 1 2  Муин Камолович Абдураҳмонов
Мудел дар аксбардорӣ 
 Муделҳо дар гурбарав 
**Мудел**, **модел** (англ. Model) — фардест, ки шуғлаш намоиши навъе тимсол аз ҳолати физикии бадани идеоли инсон дар доираи ҳунару тиҷорат ва тарроҳии либос аст.

Ҳунари мудел маъмулан ба маъни пӯшидан ва намоиш либосҳои ҷадид тарроҳишуда тавассути тарроҳони либос ва ширкатҳои тавлиди пӯшок аст. Ба афроде, ки дар кори худ муваффақтар ва машҳуртар ҳастанд супермудел мегӯянд. Афроде, ки барои наққошӣ, муҷассамасозӣ, аккосӣ ва соири ҳунарҳои таҷассумӣ улгуи ҳунармандон мешаванд низ мудел номида мешаванд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Definition of mannequin | Dictionary.com(англ.). *www.dictionary.com*. 22 феврали 2020 санҷида шуд.
2. ↑  Your Modeling Career: You Don’t Have to Be a Superstar to Succeed. Debbie Press Edition 2, Allworth Communications, Inc. , 2004. ISBN 1-58115-359-7 pp.234

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая китайская
* Britannica (онлайн)

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* BNE: XX538551
* BNF: 11978043h
* GND: 4338413-4
* NKC: ph899144, ph122931

 |
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Гриф-ро бубинед.
**Гриф** (фр. griffe) — қайд ё нишонаи махсус дар санад, китоб, нашрия, ки шарти махсуси нигоҳ доштан ва истифодаи онҳо, инчунин маҳдудият дар дастрасии ҳуҷҷати дорои маълумоти сирри давлатиро ифода мекунад.

Масалан, грифи «барои истифодаи хидматӣ». Грифи махфияти маълумоти мансуб ба сирри давлатӣ се дараҷа («Фавқулода муҳим», «Комилан махфӣ» ва «Махфӣ») дошта, дар он муҳлати махфӣ доштани ин маълумот нишон дода мешавад. Ба грифи махфияташ «Фавқулода муҳим» маълумоти соҳаҳои мудофиа, иқтисод, робитаҳои берунӣ, амнияти давлатӣ ва ҳифзи тартиботи ҳуқуқӣ мансубанд, ки ошкорсозии он ба амнияти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар як ё якчанд соҳаи номбаршуда зарар расонида метавонад. Ба грифи «Комилан махфӣ» чунин маълумоти соҳаҳои мудофиа, иқтисод, робитаҳои берунӣ, амнияти давлатӣ ва ҳифзи тартиботи ҳуқуқӣ дохиланд, ки ошкорсозии он ба амнияти вазоратҳо (идораҳо) ё бахши иқтисодиёти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар як ё якчанд соҳаҳои номбаршуда зарар расонида метавонад. Ба грифи «Махфӣ» ҳама гуна маълумоти дигари дорои сирри давлатӣ мутааллиқанд, ки ошкорсозии он ба манфиати корхонаву ташкилотҳои соҳаҳои мудофиа, иқтисод, робитаҳои берунӣ, амнияти давлатӣ ва ҳифзи тартиботи ҳуқуқӣ зарар расонида метавонад.

Истифодаи грифҳои махфияти мазкур барои махфӣ доштани маълумоте, ки ба сирри давлатӣ мансуб нестанд, инчунин ба маълумоти зикршуда додани грифи дигари маҳдудкунанда мумкин нест. Дараҷаи махфияти маълумоти дорои сирри давлатӣ ва грифи махфияти манбаъҳои ин маълумот метавонад бо тартиби пешбининамудаи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон тағйир дода шавад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Гриф / Д. Абдуллоев // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.

* Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи номгӯи маълумоти дорои сирри давлатӣ». Д. 2002.
**Пешояндҳо** ва пасояндҳо калимаҳои ёридиҳанда мебошанд, ки бо исм, ҷонишин ва дигар ҳиссаҳои исмшудаи нутқ омада, муносибатҳои наҳвии онҳоро бо дигар калимаҳо ифода менамоянд. Онҳо дар ибора ва ҷумла муносибатҳои масоҳа, замон, сабаб, мақсад, соҳибият, тарз, муқоисаю монандӣ ва ғайраро нишон медиҳанд: меҳмон ***аз*** шаҳр, ***ба*** бозор рафтан, ***назди*** боғ, ***болои*** кӯҳ. Пешояндҳо ва пасояндҳо на фақат муносибатҳои байни феълу ҳиссаҳои номии нутқ, инчунин муносибати байни худи ҳиссаҳои номиро низ ифода мекунанд: ду рӯз ***пеш аз*** ид, чанд варақе ***аз*** дафтари хотира,якчанд сол ***муқаддам***, қаламу дафтар дар даст. Пешояндҳои забони тоҷикӣ аз нуқтаи назари пайдоишашон ба ду гурӯҳ тақсим мешаванд: пешояндҳои аслӣ, ки пайдоиши онҳо ба давраи қадими инкишофи забонамон тааллуқ дорад ва пешояндҳои номӣ, ки дертар ба вуҷуд омада, дар марҳилаи миёнаи тараққиёти забон такомул ёфтаанд ва дар айни ҳол ба таври васеъ дар истеъмоланд.

Адабиёт
-------

* Грамматикаи забони адабии ҳозираи тоҷик. — Душанбе: Дониш, 1985. — 285 саҳ.
**Нарзуллоҳи Латиф** - соли 1952 дар шаҳри Душанбе ба дунё омада, пас аз хатми Донишгоҳи Давлатии Миллии Тоҷикистон ДДМТ дар расонаҳои мухталифи кишвар ва идораҳои давлатӣ ифои вазифа кардааст.

Дар солҳои гуногун ноиби президенти Федератсияи футболи Тоҷикистон ва сармуҳаррири нашрияҳои "Футбол", "Варзиш – Спорт" буда, чандин сол боз раиси Ассотсиатсияи журналистони риштаи варзиши Тоҷикистон мебошад.

Барандаи Ҷоизаи Иттифоқи журналистони Тоҷикистон ба номи Абулқосим Лоҳутӣ буда, бо унвон ва нишонҳои баланди фахрии Тоҷикистон қадрдонӣ шудааст.

Аз соли 2002 шореҳи варзиши радиои Озодӣ мебошад.

Эзоҳ
----

1. ↑   Нарзуллоҳи Латиф - Радиои Озодӣ
**Наримон Акрамов** — муаррихи варзида, нахустин историографи тоҷики карни ХХ, доктори илмҳои таърих (1975), профессор (1977).

Ҳолнома
-------

Наримон Акрамов [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон |ДДТ ба номи В.И.Ленинро]] хатм кардааст (1956). Муаллими кафедраи таърихи ИҶШС-и ДДОЛ ба номи С.М.Киров (1956-1959), аспиранти Пажуҳишгоҳи археология ва этнографияи ба номи Ахмади Дониши АУ ҶШС Тоҷикистон (1959-1962), корманди илмӣи ҳамин пажуҳишгоҳ (1962-1963), и.в.дотсенти кафедраи таърихи ИҶШС-и ДДОД ба номи Т.Г.Шевченко (1963-1970), дотсент (1971-77), мудири кафедраи таърихи ИҶШС-и Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ (1977-1994), профессори кафедраи таърихи халқи тоҷики Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров (1995-1996). Муаллифи зиёда аз 100 асару мақолаи илмӣ ва илмӣи оммави. Оид ба фаъолияти шаркшиносони рус (В.В.Бартолд, М.С.Андреев, А.А.Семенов) ва сахми онҳо дар омузиши таъриху фарҳанги халқҳои Помир ва Наздипомир тадқиқот гузаронидааст. Таҳти рохбарии А. як зумра муҳаққиқони ҷавон рисолаҳои номзади ҳимоя кардаанд. Иштироккунандаи якчанд конфронсҳои илмӣи байналхалқи ва минтакави (Варшава,1978; Алмаато,1981; Пенза,1989).

Осори илмӣ
----------

* Русские исследователи и их вклад в изучение истории археологии и этнографии народов Памира и Припамирья. — М.1975;
* Вопросы истории археологии и этнографии народов Памира и Припамирья в трудах Б.Л.Громбчевского. — Душанбе, 1974;
* Выдающийся русский востоковед В.В.Бартольд. — Душанбе,1963.
* Востоковед Михаил Степанович Андреев. — Душанбе, 1973;
* Вопросы археологии Памира и Припамиря в трудах русских востоковедов.— Душанбе, 1974;
* Академик А.А. Семенов. — Душанбе, 1974;
* В.И. Ленин и интеллигенция.— Душанбе, 1980;
* Ходженд в эпоху Самадинов. — Душанбе, 1983.

Мукофот
-------

Бо медали «Барои меҳнати шоён», нишони сарисинагии
«Аълочии маорифи Тоҷикистон» ва ифтихорномаҳои Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон қадр карда шудааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Сад кашфиёти сад сол  Бойгонӣ шудааст 25 марти 2016  сол. (Озодагон) расидагӣ 1 июни 2014
2. ↑

Пайвандҳо
---------

Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
**Абдуқодир Неъматов** (зод. 15 феврали 1950, деҳаи Гумбулоқи Боло, ноҳияи Файзобод) — физикдон, номзади илмҳои физика-математика (1998), дотсент (1998).

Зиндагинома
-----------

Солҳои 1973—1979 дар факултети физикаи Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко таҳсил кардааст. Солҳои 1979—1982 лаборанти калони кафедраи методикаи таълими физика, 1983—1984 мудири лабораторияҳои кафедраи методикаи таълими физика, 1984—1987 аспирант, 1987—1993 ассистент, 1993—1998 муаллими калони кафедраи физикаи умумии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Қ. Ҷӯраев буд. Аз соли 1998 ҳамчун дотсенти кафедраи физикаи умумии донишгоҳи омӯзгорӣ фаъолият дорад. Ҳамзамон, солҳои 2005—2009 вазифаи декани факултети физикаи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айниро ба уҳда дошт. Аз соли 2009 мудири кафедраи физикаи умумии донишгоҳи омӯзгорӣ мебошад. Оид ба таъсири макромолекулаҳои полимерӣ ба интиқоли гармои маҳлулкунандаҳо дар фишор ва ҳароратҳои баланд, инчунин дигар масъалаҳои муҳими физика корҳои илмӣ бурдааст. Муаллифи зиёда аз 100 номгӯи корҳои илмӣ ва илмию методӣ мебошад. Инчунин ҳаммуаллифи ду ихтироот аст. Бо нишони сарисинагии
«Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон» (1991) ва ифтихорномаи Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон сарфароз гардидааст.

Осор
----

* Механика (бо ҳаммуаллифӣ), Д. 2010;
* Физикаи молекулӣ ва асосҳои термодинамика (бо ҳаммуаллифӣ), Д. 2010.

Эзоҳ
----

Пайвандҳо
---------

* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
**Абдуқаҳҳор Боқиев** (1895, Хуҷанд — 1940, Ленинобод) — ширкатдори фаъоли барпокунии ҳокимияти Шӯравӣ дар Туркистон ва Хуҷанд. Узви ҳизби коммунистӣ аз соли 1928.

Зиндагинома
-----------

Абдуқаҳҳор Боқиев яке аз нахустин касонест, ки соли 1917 ихтиёран ба сафи Гвардияи Сурхи Хуҷанд дохил шуд. Солҳои 1918—1919 ҷанговари отряди ихтиёрии Туркистон дар Самарқанд буд ва барои саркӯб намудани ошӯби дастаҳои Осипов (1918) ширкат варзидааст. Солҳои 1919—1932 сарбози отряди савораи милитсияи Хуҷанд ва милитсионери дастаи Милитсияи Сурх. Соли 1931 дар торумор ва саркӯб намудани дастаҳои босмачиёни Бобоҳоҷӣ ва Бегиш дар музофоти Ашт корнамоиҳо кардааст. Раиси колхози ба номи Шадунс дар ноҳияи Хуҷанд (1939-40). Бо Ордени Сурхи Меҳнати РСС Узбакистон (1925) қадрдонӣ шудааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Боқиев Абдуқаҳҳор // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Абдуқаҳҳор Абдуллозода́** (1893, деҳаи Қистакӯз, ноҳияи Хуҷанд – 1975, ҳамон ҷо) — омӯзгор, нахустин Муаллими хизматнишондодаи мактаби ҶШС Тоҷикистон (1942).

Зиндагинома
-----------

Соли 1914 дар зодгоҳаш аввалин мактаби русӣ кушода шуд ва Абдуллоева дар он ҷо савод омӯхт. Соли 1921 курси кӯтоҳмуддати муаллимиро дар шаҳри Тошканд хатм намуда, яке аз тарғиботчиёни намоёни маърифат дар ҷумҳурӣ гардид. Дар вазифаҳои гуногуни мақомоти маорифи Тоҷикистон кор кардааст. Солҳои дароз директори мактаби миёнаи рақами 5-и ноҳияи Хуҷанд буд. Депутати Совети Олии ҶШС Тоҷикистон (даъватҳои 2 – 4). Бо орденҳои Ленин, Байрақи Сурхи Меҳнат, медалҳо ва Грамотаҳои Фахрии Президиуми Совети Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Синдзуку** (ҷопонӣ: 新宿区 *Синдзюку-ку*, Шинҷуку) — яке аз 23 ноҳияи махсуси Токио, пойтахти префектураи Токио.  Шаҳр тавассути муттаҳид кардани се ноҳияи наздики Усигоме-ку, Йотсуя-ку ва Йодобаши-ку бунёд ёфтааст. Масоҳати шаҳр 18,23 км², аҳолӣ 349,743 нафар (1 октябри соли 2020), зичии аҳолӣ 19,185,02 нафар/км².

Ноҳияҳои махсуси ҳамсояи Токио: Тиёда дар шарқ; Бункё ва Тосима дар шимол;  дар ғарб Накано, дар ҷануб Сибуя ва Минато.

Аҳолӣ
-----

 Минтақаи Синдзуку дар харита
 Бинои ҳукумати Токио
 Раёсати ноҳияи Синдзуку
 Истгоҳи Синдзуку
 Истгоҳи Синдзуку
Синдзуку аз рӯи шумораи хориҷиён дар байни ҳамаи 23 ноҳияи махсуси Токио ҷои аввалро ишғол мекунад, ки ба ҳар 10 нафар як шаҳрванди хориҷӣ рост меояд . То 1 октябри соли 2005 дар Синдзуку 29 353 хориҷӣ аз 107 кишвари мухталиф ба қайд гирифта шудаанд.

Таърих
------

Дар соли 1698, дар давраи Эдо, Синдзуку (манзилҳои нав) ба як истгоҳи хурди почта дар роҳи Кошу кайдо табдил ёфт, ки яке аз роҳҳои асосии он замон буд ва дар соли 1885 истгоҳи роҳи оҳани Синдзуку сохта шуд. Соли 1920 шаҳри Синзуку ба ҳайати Токио табдил ёфт. Пас аз заминларзаи Токио дар соли 1923 рушди босуръати Синдзуку оғоз ёфт. Ин минтақаи Токио аз элементҳо камтар осеб дидааст, аз ин рӯ ҳоло дар он шумораи бештари биноҳои осмонбӯс дар Токио мутамарказ шудааст.

Бомбборони ҳавоии Токио дар моҳҳои май-августи соли 1945 қариб 90% биноҳои атрофи истгоҳи Синдзукуро хароб карданд. Аммо баъди корҳои барқароркунии ноҳия асосан симои пеш аз ҷанги худро нигох дошт. Дар соли 1964, пас аз Олимпиадаи Токио, урбанизатсияи босуръати Синдзуку оғоз ёфт.

15 марти соли 1947 Синдзуку ба маркази маъмурии префектураи Токио табдил ёфт ва дар соли 1991 ҳукумати Токио ба бинои осмонбӯси таъиншуда дар Шинҷуку кӯчид.

Диданиҳо
--------

Шинҷуку маркази асосии маъмурӣ ва тиҷоратии Токио мебошад.

Дар ин ҷо серодамтарин истгоҳи роҳи оҳан дар ҷаҳон, истгоҳи Шинҷуку ҷойгир аст. Аз истгоҳ рӯзе 3 миллиону 640 ҳазор нафар мусофир мегузаранд. Хатҳои метро, терминалҳои нақлиёти ҷамъиятӣ ва гузаргоҳҳои зеризаминӣ бо мағозаҳои сершумор дар паҳлӯи он ҷойгиранд. Дар ҳоле ки дар атрофи истгоҳи роҳи оҳани Шинҷуку меҳмонхонаҳо, универмагҳо, мағозаҳои брендӣ, кинотеатрҳо, тарабхонаҳо ва барҳо мавҷуданд, боқимондаи Шинҷуку омехтаи амволи ғайриманқули истиқоматӣ ва тиҷоратӣ мебошад.

Эзоҳ
----

1. ↑  新宿区について（名前の由来・歴史・地勢）：新宿区
2. ↑  平成29年全国都道府県市区町村別面積調 13 東京都 — Geospatial Information Authority of Japan.
3. ↑   — Geospatial Information Authority of Japan. — С. 28.
4. ↑  東京都の人口（推計）トップページ (яп.)
5. ↑  Данные официального сайта города (ҷоп.)(пайванди дастнорас — *таърих*). 21 октябри 2009 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 5 ноябри 2009.

Пайвандҳо
---------

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Дар шабакаҳои иҷтимоъӣ | 
* Твиттер
* Фейсбук

 |
| Тасвир, видео ва садо | 
* YouTube

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Britannica (онлайн)

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* CiNii: DA06762614
* GND: 4353744-3
* J9U: 987007564558605171
* LCCN: n81062025
* NDL: 00263577
* VIAF: 124344263
* WorldCat VIAF: 124344263

 |

 |
**Абдӣ Мирзоабдуллоҳи Самарқандӣ** (соли таваллуд ва вафот номаълум) — шоири тоҷик.

Зиндагинома
-----------

Зодгоҳаш деҳаи Урметани ноҳияи Айнӣ. Пас аз касби камол ба Самарқанд рафт ва муқими он шаҳр шуд. Дар замони салтанати Умархон (ҳукмронӣ 1809 – 1922) ба хидмати дарбори ӯ омад ва дар мансаби надимӣ хидмат мекард. Донишманди фозил, ҳозирҷавобу базлагӯй будааст. Намунаҳои ашъораш ба тавассути тазкираҳову баёзҳо то замони мо расидаанд. 

Ин абёт аз ӯст
Баски дилсардам зи аҳли рӯзгор,
Гӯшаи узлат аз он шуд масканам.
Қитъае чандин, китобе чанд хуш,
Аз матоъи даҳр дорам муғтанам.
Кисаам гар зар надорад, нест бок,
Симу зар – ашъор, сина – хазнаам.

Адабиёт
-------

* Суханварони Сайқали рӯи замин, Д. 1973.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Бори́с Фёдорович Годуно́в** (12 август 1552, Вязма[d] — 23 апрел 1605, Маскав) — шоҳи рус аз соли 1598. Писари боярин Фёдори I Иванович.

Зиндагинома
-----------

Ӯро ҷамъомади умумидавлатӣ шоҳ интихоб карда буд. Яке аз заминдорони калон. Бо ташаббуси ӯ барӯйхатгирии замин (1580-90) анҷом дода шуд. Баъди муборизаҳои шадиди дарборӣ ҳукмрони мутлақи давлатӣ гардид. Соли 1597 ҳуқуқи харида озод кардани деҳқонони ғуломшударо бекор намуд. Соли 1589 калисои православии рус усули идораи калисо бо сардории патриархро таъсис дод. Дар натиҷаи ҷанги русҳову шведҳо, ки бо сулҳ (1595) анҷомид, Русия як миқдор заминҳои дар ҷанги Ливон аздастдодаи худро бозпас гирифт. Дар ибтидои асри 17 ҳукумати Борис Годунов бо Англия, Ҳолландия, Эрон муносибатҳои бозаргониро барқарор намуд. Ба кишваркушоӣ ва рушди Сибир аҳаммият медод, дар бахши ҷанубу ғарби Русия шаҳрҳои нави Воронеж ва Белгород сохта шуданд. Дар ҳамин давра сохтани қалъаҳои сангӣ дар шаҳрҳои гуногуни Русия шурӯъ гардид. Зимни сиёсати пешгирифтаи Борис Годунов ҳукумати ӯ устувор гардида, дар айни замон нақшу таъсири бюрократия меафзуд, мақоми ашрофу дворянҳо мустаҳкам мешуд. Бисёр ташаббусҳои Борис Годуновро гуруснагии соли 1601-03 барбод дод. Гуруснагии оммавӣ зиддиятҳои синфиро тезутунд намуда, боиси ҷанги деҳқонон гардид. Ҳукумати Борис Годунов бо вуҷуди тағйири сиёсати дохилии худ нобасомониҳои бавуҷудомадаро бартараф карда натавонист. Дар айни мубориза бо Дмитрийи I-и дурӯғин ва даст доштан дар қатли писари Иван IV Грозний Борис Годунов бемаҳал фавтид.

Эзоҳ
----

1. 1 2
2. 1 2
3. 1 2  Энциклопедия Брокгауз (нем.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag

Адабиёт
-------

* Борис Годунов // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* MusicBrainz

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая каталанская
* Большая норвежская
* Большая российская (старая версия)
* Большая российская (научно-образовательный портал)
* Брокгауза и Ефрона
* Военная Сытина
* Итальянская
* Кругосвет
* Литовская универсальная
* Малый Брокгауза и Ефрона
* Православная
* Русский биографический
* Хорватская
* Britannica (11-th)
* Britannica (онлайн)
* De Agostini
* Notable Names Database
* Treccani
* Universalis

 |
| Таборшиносӣ ва некрополистика | 
* Find a Grave
* WikiTree
* WeRelate

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNF: 120056934
* GND: 118637940
* ISNI: 0000 0000 8070 3160, 0000 0003 9915 807X
* J9U: 987007258819505171
* LCCN: n50042060
* NDL: 00620401
* NKC: jo2003163230
* NLA: 66042720
* NLP: A12124680
* NTA: 070460779
* LIBRIS: mkz251r54k6m9st
* SUDOC: 02816802X
* VIAF: 259065179, 237508368, 1032154380989630291616
* WorldCat VIAF: 259065179, 237508368, 1032154380989630291616
* РНБ: 779068

 |

 |
Ҳолати тиббӣШаблон:SHORTDESC:Ҳолати тиббӣ

**Аневри́зма** (аз юнонӣ aneurysma — васеъ шудан) — васеъ шудани рагҳои хун ё ҷавфи дил, ки дар натиҷаи ёзидан ва дамидани девораҳои он ба вуҷуд меояд.

Аневризмаро чун оризаи сактаи дил, атеросклероз, сифилис ва дигар бемориҳо, ҳамчунин натиҷаи захм (аневризмаи захмӣ) медонанд. Нуқси модарзоди девораи paг низ метавонад боиси пайдоиши аневризма (бештар дар рагҳои майна) гардад. Вобаста ба мавзеъ аневризма шараёнӣ, варидӣ, шараёнию варидӣ мешавад. Намудҳои дукшакл ва халташакли аневризма бештар вомехӯранд. Аневризмаи шоҳраг бештар дар мардоне мушоҳида мешавад, ки гирифтори атеросклерозанд. Аневризмаи дил оқибати нохуши сактаи қалб буда, одатан, дар девораи меъдачаи чап ба вуҷуд меояд. Зуҳуроти аневризма ба мавқеъ, андоза ва дигар омилҳои марбути он вобаста аст. Беморӣ басе дуру дароз ва ноаён (беаломат) мегузарад. Аневризма боиси ихтилоли хунгирии бофтаҳо мешавад. Ҳангоми аневризма бисёр вақт фаъолияти дил халал меёбад; ҳар қадар аневризма ба мушаки дил наздик ҷойгир шуда бошад, ихтилоли кори дил ҳамон қадар барвақт ба вуқӯъ мепайвандад. Кафидани аневризма ва хунравии ҳалокатбор аз имкон берун нест. Беморони гирифтори аневризма ба муолиҷаи духтур ва назорати махсус эҳтиёҷ доранд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Аневризма // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Абдураҳим Кеиб**(англ. Abdurrahim El-Kib 2 март 1950, Таробулус-ал-Ғарб — 21 апрел 2020, Tuscaloosa[d], Алабама ) - сиёсатмадор ва муҳандиси Либиё .

Зиндагинома
-----------

Ӯ Донишгоҳи Триполиро бо дараҷаи бакалаврӣ дар соҳаи муҳандисии барқ хатм карда, таҳсилашро дар Иёлоти Муттаҳида, дар Донишгоҳи Калифорнияи Ҷанубӣ ва Донишгоҳи Каролинаи Шимолӣ идома дод ва дар соли 1984 дар он ҷо унвони доктории худро гирифт . Аз соли 1985 дар Донишгоҳи Алабама ба ҳайси ассистенти кафедраи муҳандисии электрикӣ кор мекард, соли 1996 профессор шуд. Шаҳрвандии Амрико дорад. Муаллифи мақолаҳои сершумори илмӣ буда, таҳти роҳбарии ӯ дар соҳаи электротехника як қатор рисолаҳо дифоъ шудаанд.

Соли 2005 ширкати либиёвии *International Company for Energy and Technology* таъсис дод.

Аз соли 2006 то соли 2011 ӯ мудири шӯъбаи электрикии Донишкадаи нафти АМА буд ва тобистони соли 2011 ба Либиё рафт ва дар он ҷо узви роҳбарияти Шӯрои миллии гузори Либиё шуд. 31 октябри  соли 2011 сарвазири Шӯрои миллии гузори Либиё интихоб шуд  .

 Мулоқот бо вазири дифои ИМА Леон Панетта 17 декабри соли 2011
Рӯзи 26 ноябр сӯиқасд ба ҷони ӯ сурат гирифт. Абдулраҳим Кеиб ва як гурӯҳи ҳамроҳонаш дар ҳошияи шаҳри Триполи ҳангоми ворид шудан ба бинои радиои давлатии воқеъ дар он ҷо аз сӯи афроди ношинос тирборон шуданд. Дар натичаи суиқасд сарвазир осеб надидааст, вале ду узви хайати вакилони у кушта ва 5 нафари онхо ярадор шудаанд. 

21 апрели соли 2020 даргузашт.

Эзоҳ
----

1. 1 2
2. ↑  *Dual U.S.-Libyan citizen chosen as prime minister of Libya*, archived from the original on 2012-12-16, retrieved 2022-07-26
3. ↑  Главой переходного правительства избрали учёного(пайванди дастнорас — *таърих*). 1 ноябри 2011 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 1 ноябри 2011.
4. ↑  В Триполи было совершено покушение на премьер-министра страны(пайванди дастнорас — *таърих*). 28 ноябри 2011 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 29 октябри 2013.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая норвежская
* Лентапедия

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* GTAA: 230723

 |

| ⚙️ Парчами Либиё Сарвазирони Либиё |
| --- |
| Конгресси умумимиллӣ (2011–2015) | 
* Абдураҳим Кеиб (2011–2012)
* Алӣ Зейдан (2012–2014)
* Абдуллоҳ Танӣ (2014)
* Аҳмад Умар Маитиқ (2014)
* Умар Ҳассӣ (2014–2015)

 |
| Конгресси нави умумимиллӣ (2014–2016) | 
* Умар Ҳассӣ (2014-2015)
* Халифа Ғауил (2015-2016)

 |
| Палатаи намояндагон (2014-2016) Давлати Либиё (2016-) | 
* Файз Сироҷ (2016-2021)
* Халифа Ғауил (2016-2017)
* Абдуллоҳ Танӣ (2016-2021)
* Аблулҳамид Дбейба (2021-)
* Фатҳӣ Башага (2022-)

 |
**Андроме́да** (лот. Andromeda), **Мусалсала**, **Имротулмусалсала** (ар. اِمرَاةالمُسَلسَله‎ — *«Зани занҷирӣ»*‎) — бурҷи Нимкураи Шимолии осмон.

Масоҳаташ 722 градуси квадратӣ, зиёда аз 100 ситора дорад, ҳанӯз ба каталоги ситорагони «Алмаҷастӣ»-и Батлимуси Қализӣ (Клавдий Птоломей, 87 – 165) дохил карда шуда буд. Тибқи асотири юнонӣ андромеда духтари подшоҳи Ҳабашистон Кефей ва малика Кассиопея (Зотулкурсӣ) буд. Падараш андромедаро барои махлуқи обие, ки мамлакатро хароб мекард, ба қурбонӣ бурд, вале Персей (Ҳомили Расъу-л-ғул) наҷоташ дод. Пас аз вафот андромеда ба бурҷи осмонӣ мубаддал шуд. Дар «Қонуни Масъудӣ»-и Берунӣ ба номи «Андарумида» ва дар «Зиҷи Маликшоҳӣ»-и Умари Хайём бо номи «Мусалсала» омадааст. Андромеда се ситораи равшани қадри дуюм – Ал-фарас (Алферас, Сиррах), Мирақ (Мирах, Мизар) ва Ал-маак (Аламак) дорад, ки аз онҳо Аламак ситораи дуқӯша аст. Дар андромеда галактикаи спиралшакли Туманоти Андромеда (М31) бо ду радифи худ – галактикаҳои хурди М32 ва NGC 205 (M110) воқеанд. Дар шаби бемаҳтоб галактикаи спиралшаклро дар масофаи кунҷии зиёда аз 1° ғарбии ситораи n-и андромеда бе асбоб дидан мумкин аст. Ин галактикаро ҳанӯз дар соли 964 мунаҷҷими форсу тоҷик Абдурраҳмони Суфӣ мушоҳида карда, дар асари маъруфи худ «Китоб сувару-л-кавокиб ас-собита» («Китоби тасвири ситорагони собита») «абри хурд» номида буд. Олимони Европа онро танҳо дар садаи XVII мушоҳида карданд. Тавсифи андромеда аз тарафи Симон Мариус, ҳамзамону ҳамкасби Галилео Галилей амалӣ гардида буд. Донишманди дигари аврупоӣ – Ҷованни Батиста Одерна (1597 – 1660) ин туманотро соли 1653 кашф кард. Ин галактикаи спиралшакли наздиктарин ба Замин буда, дар масофаи 2,2 млрд соли рушноӣ воқеъ шудааст, қутраш 220 ҳазор соли рушноӣ ва қариб 300 млрд ситора дорад. Беҳтарин фасли мушоҳидаи андромеда тирамоҳ (сентябр, октябр) аст.

Эзоҳ
----

1. ↑

Сарчашма
--------

* Андромеда / М. Холов // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Муин Ғафуров** (зод. 17 майи 1996, Душанбе, Тоҷикистон) — муборизи муборизаҳои омехтаи ҳунарҳои размӣ, аъзои дастаи мунтахаби миллии оид ба самбои муҳорибавӣ, ду карат чемпиони ҷаҳон аз самбо муҳорибавӣ (WCSF), чемпиони ҷаҳон аз рӯи грэпплинг (FILA), чемпиони ҷаҳони MMA (версичи WKA), ҷудукор, устоди варзиши Тоҷикистон дар дараҷаи байналмилалӣ дар самбои муҳорибавӣ .

Зиндагинома
-----------

Аз синни ҳафтсолагӣ вай ба сексияи футбол машғул буд. Аммо чаҳор амакбачаҳои ӯ мехостанд ӯро мубориз созанд ва аз ин рӯ ӯро ба омӯзиши самбо оварданд. Дар аввал, Ғафуров аксар вақт аз таълим барои футболбозӣ мегурехт, аммо пас аз муваффақиятҳои аввалин ӯ ба мубориза таваҷҷуҳ пайдо кард .

Соли 2014 дар мусобиқоти самбои муҳормбавии касбии «Ҳуҷуми форсӣ» Ғафуров қаҳрамони ҷаҳон дар кшу-санда Магомед Абдуллоевро мағлуб кард. Соли 2016, вай бо созмони Осиёии ONE Fighting Championship Team шартнома баст. Ӯро — намояндаи Лигаи самбои муҳорибавӣ ва ММА-и Тоҷикистон Аҳтам Хокиров тамрин медиҳад .

Соли 2018, ӯ дар мусобиқаи ҷуду дар Иёлоти Муттаҳида ғолиб омад .

Эзоҳ
----

1. 1 2
2. 1 2 3  sputnik.
3. ↑  ҷуду.

Пайвандҳо
---------

* Таджикский боец Муин Гафуров собирается выступать на базе UFC. *Спутник Таджикистан* (16 июни 2018). 15 марти 2019 санҷида шуд.
* Таджикский боец Муин Гафуров стал первым на ЧМ по боевому самбо. *Спутник - Таджикистан* (20 Декабри 2017). 15 марти 2019 санҷида шуд.
* Как таджикский боец Муин Гафуров победил на турнире по ҷуду в США. *Спутник - Таджикистан* (6 июни 2018). 15 марти 2019 санҷида шуд.
**Мукаррама Камолова** (6 январи 1937, Душанбе — 2 октябри 1994, ҳамонҷо) — ҳунарпешаи синамои тоҷик, барандаи Ҷоизаи комсомоли Ленинии Тоҷикистон (1971). Ҳунарпешаи хизматнишондодаи Тоҷикистон (1974). Духтари дирижёр Аъзам Камолов ва раққоса Офтобхон Исомова.

Зиндагинома
-----------

Студияи миллии Институти давлатии санъати театрии ба номи А. В. Луначарский (ГИТИС)-ро хатм намудааст (1960). Ҳунарпешаи театри мазҳакаи мусикии ба номи А. С. Пушкини ш. Ленинобод (Хуҷанд, 1960-61), ҳунарпешаи ТДАДТ ба номи А.Лоҳутӣ (1961- 85).

Эҷодиёт
-------

Беҳтарин нақшҳои офаридаи ҳунарпеша: Любов Гордеевна («Камбағалӣ айб нест»-и А.Островский), Клариче («Шоҳ гавазн»-и К.Готси), Луиза, Амелия («Макр ва муҳаббат» ва «Роҳзанон»-и Ф.Шиллер), Лутфия, Занҷира, Гулнор («Хор дар гулистон», «Горнизон таслим намешавад» ва «Дохунда»-и Ҷ.Икромӣ), Гурдофарид («Рустам ва Суҳроб»-и Ғ.Абдулло), Садорат («Хатро ман навишта будам»-и Ф.Ансорӣ), Ангустпас («Хонадони Бернарда Алба»-и Ф.Лорка) ва ғ.

Саҳм дар синамо
---------------

Дар филмҳои «Ҳасани аробакаш» нақши Зайнаб, «Ситораи Улуғбек»-и «Ӯзбекфилм» нақши Нисоро иҷро кардааст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Энциклопедия кино Таджикистана. — Душанбе, 2012, с. 86
**Музаффар Бурҳонов** - раққос ва балетмейстери Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ. Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон (1967). Дорандаи Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи А. Рӯдакӣ.

Зиндагинома
-----------

Омӯзишгоҳи академии хореографии ба номи А.Я. Ваганови ш Ленинград ва факултети балемейстерии Институти санъати театрии ш. Москаро (1972), хатм кардааст. Солҳои 1961-1980 раққоси балет ва минбаъд сарбалемейстери Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ буд.

Эҷодиёт
-------

Дар 30 спектаклҳо нақш офаридааст. Соли 1972 аввалин балети кори дипломиашро - "Темурмалик" ( М. Ашрафӣ) ба саҳна гузоштааст. Ӯ якҷо бо Ҳунарпешаи халқии ИҶШС Малика Собирова ҳунарнамои намуда дар сартосари ҷаҳон шуҳрат дошт ва бо ҳунари баланди худ Тоҷикистонро машҳур гардонда буд. Нақшҳои асосиро дар театрҳои хориҷии Туркия,Эрон, Япония, Полша ва Чехословакия, Финляндия, Сингапур, Ҳиндустон, Канада, Тунис ва Либиё, Дания ҳамроҳи раққосаи балет Малика Собирова иҷро кардааст. Дар Озмуни байналмилалии артистони балет дар Варна (1964) бо медали нуқра мукофотонида шудааст.

### Қаҳрамонҳои намоишномаҳо

* Алберт («Жизел» А.Адан, 1961),
* Зигфрид («Лебединое озеро» П.Чайковский, 1962),
* Ленни («Тропою грома» К.Караев, 1963),
* Базалио («Дон Кихот» Л.Минкус, 1963, 1969, 1980),
* Зафар, Қодир («Афсонаи кӯҳсор», «Писари Ватан» Ю.Тер - Осипов),
* Ромео («Ромео и Джульетта» С.Прокофьев, 1966),
* Маҷнун («Лайлӣ ва Маҷнун» С.Баласанян, 1970),
* Шоҳзода («Золушка» С.Прокофьев, 1972),
* Солор («Баядерка» Л.Минкус, 1973, 1974),
* Дезире («Спящая красавица» П.Чайковский, 1975),
* Феб («Эсмералда» Пуни, 1976) ва диг.

### Намоишномаҳои ба саҳна гузошта

* «Кӯли қувон» П. Чайковский (1983),
* «Алибобо ва ғорагарон» Г. Александров (1982),
* «Суруди кӯҳсорон» Ю. Мамедов (1985),
* «Ҳазору ак шаб» (1985).

Мукофот
-------

* Ҷоизаи давлатии ба номи А. Рӯдакӣ (1967)
* ордени "Нишони Фахрӣ",
* Ифтихорномаҳои соҳавӣ қадр карда шудааст.

Пайвандҳо
---------

1. 1 2  Cомонаи театр
**Глитсеридҳо** — эфирҳои мураккаби глитсерин ва кислотаҳои органикӣ ё минералӣ. Моно-, ди- ва триглитсеридҳо маълуманд, ки мувофиқан дар молекулаашон як, ду ё се боқимондаи кислота доранд, масалан:

ROCOCH2 – CHOH – CH2OH;

ROCOCH2 – CHOH – CH2OCOR;

ROCOCH2 – CHOCOR*1* – CH2OH;

ROCOCH2 – CHOCOR*1* – CH2OCOR*11*, ки иловатан охириҳо метавонанд якхела ё гуногун бошанд. 

Аз глитсеридҳои ғайриорганикӣ аҳаммияти триглитсериди кислотаи нитрат ё *нитроглитсерин* нисбатан бештар аст. Кислотаҳои карбонатии глитсерид ба таркиби равғанҳои рустанию ҳайвонот илова карда мешаванд. Глитсеридҳоро синтез кардан низ мумкин аст: мас. моно- ва диглитсеридҳоро зери таъсири мутақобилаи хлоргидрини глитсерин бо намаки филиззоти ишқории кислотаҳои карбонатии мувофиқ, триглитсеридҳоро дар натиҷаи этерификатсияи бевоситаи глитсерин бо боқимондаи кислотаҳо. Дар саноат аз глитсеридҳо собун ва глитсерин истеҳсол мекунанд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Глитсеридҳо // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Боборикин Владимир Михайлович** (русӣ: Боборыкин Владимир Михайлович; тав. 15 июни 1922, деҳаи Левковои ноҳияи Уваров, вилояти Маскав) — рассом, Рассоми халқии ҶШС Тоҷикистон (1982), Ходими хизматнишондодаи санъати ҶШС Тоҷикистон (1967). Ширкаткунандаи ҶБВ (1941—1945).

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи Мактаби рассомии Маскав (1947) ва Институти рассомии Ленинград ба номи И. Репин (1954). Солҳои 1954—1988 муаллими Омӯзишгоҳи ҷумҳуриявии рассомии ба номи М. Олимови шаҳри Душанбе буд. Аз соли 1988 нафақир. Аз соли 1996 дар шаҳри Санкт-Петербурги Федератсияи Русия зиндагӣ мекунад.

Фаъолияти эҷодӣ
---------------

Владимир Боборикин роҷеъ ба сулҳу амният, комёбиҳо, пешрафту дигаргуниҳои сарзамини тоҷикон асари бисёре офаридааст. Ӯ қаҳрамонҳояшро аз байни коргарону деҳқонон интихоб намуда, дар портретнигорӣ ва жанрҳои гуногуни санъати рассомӣ истеъдоди баланд нишон додааст. Мусаввараҳои «Рехтагари номӣ Фозилов», «Мактаби маҳви бесаводӣ», «Дар толори интизорӣ» (ҳар се 1955—1957) таассуроти мушоҳидаҳои аввалин ва шиносоии Владимир Боборикин бо Тоҷикистон аст. Владимир Боборикин солҳои 1962—1963 ба Помир сафар карда, як силсила асарҳо («Духтари шуғнонӣ», «Посбони сарҳад», «Ғаллакори помирӣ», ва ғайра) офарид, ки дар онҳо мақсаду маром ва зиндагии мардуми кӯҳистон хеле табиӣ ва боварибахш ифода ёфтааст. Мусаввараҳои «Деҳачаи роҳсозон» (1960), «Бошгоҳи қутосҳо» (1964) ва «Қутоспарвари Аличур» (1968) гувоҳи камолоти эҷодии Владимир Боборикин ва падидаи ҷиҳатҳои фардии рассомии ӯ мебошанд. Владимир Боборикин дар мусаввараи «Дар хирмани дур» (1961) меҳнати сарбаландонаро тасвир намуда, ба воқеияти зиндагӣ оҳанги фалсафӣ бахшидааст. Яке аз асарҳои беҳтарини Владимир Боборикин «Қутосдӯш» (1972) мебошад, ки дар он унсурҳои манзара ҷанбаи портретиро тақвият додааст. Портретҳои гурӯҳии Владимир Боборикин низ бо обуранги хос ва фардияти симоҳо хеле ҷолибанд («Духтари кӯҳсор», «Чӯпонҳо» ва ғайра).

Ба эҷодиёти солҳои 70 садаи XX-и Владимир Боборикин образҳои монументалӣ ва эпикӣ низ хоссанд (мусаввараҳои «Раҷабгул», «Озода ва бригадаи ӯ», «Ҷангалбонон», силсилаи «Балҷувон» ва ғайра).

Намоиши осор
------------

Асарҳои Владимир Боборикин дар Намоиши асарҳои рассомони ҷумҳуриҳои Осиёи Миёна дар Афғонистон ва Бирма (1960), Намоиши асарҳои рассомони Тоҷикистон дар «ЭКСПО-67» (Монреал), Намоиши асарҳои рассомони шӯравӣ бо номи «СССР — Ватани мо» дар София (1973) баҳои баланд гирифтаанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Наджафов А. Р. Владимир Бобрыкин. М. 1977.

Сарчашма
--------

* Боборикин Владимир Михайлович // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.