**Бэтмен**  як абарқаҳрамон аст, ки дар маҷаллаҳои комиксҳои амрикоӣ аз ҷониби DC Comics нашр мешавад. Қаҳрамонро рассом Боб Кейн ва нависанда Билл Фингер офаридаанд ва он нахустин бор дар шумораи 27-уми маҷаллаи комиксҳои *Детектив Комикс* 30 марти соли 1939 баромад. Дар достонҳои DC Universe, исми Бэтмен **Брюс Уэйн** буда, бойбачаи амрикоӣ, хайрхоҳ, соҳибкор ва саноатчӣ мебошад, ки дар шаҳри Готэм Сити зиндагӣ мекунад. Ҳикояи пайдоиши Бэтмен нақл мекунад, ки ӯ қасам мехӯрад аз ҷинояткорон қасдашро гирад, пас аз он ки дар кӯдакӣ волидонаш Томас ва Мартаро дар назди чашмонаш ба қатл мерасонанд. Тариқи чунин интиқом ӯ ҳамчун идеали адолат шинохта мешавад. Вай худро аз ҷиҳати ҷисмонӣ ва зеҳнӣ мукаммал дода ба қаҳрамони шабпарак-монанд табдил мегардад ва шабона назорати кӯчаҳои Готэмро ба дӯши худ мегирад. Муаллифон Кейн, Фингер ва дигар эҷодкорон достонҳои Бэтменро бо қаҳрамонҳои дуюмдараҷа, ба монанди ҳамроҳонаш Робин ва Бэтгӯрл; иттифоқчиён Алфред Пенниворт, Ҷеймс Гордон ва Кэтвумен ; ва душманон ба монанди Пингвин, Ридлер, Дучеҳра ва душмани ашаддии ӯ Ҷокер идома додаанд.

Кейн бори нахуст ғояи эҷоди қаҳрамони Бэтменро аввали соли 1939 дар вақти маъруфияти Супермени DC пешиниҳод намуд; гарчанде ки Кейн аксари замон худро ҳамчун муаллифи ягона эътироф мекард, Фингер консепсияи Бэтменро аз як абарқаҳрамони умумӣ ба шакли ҳозираи ваҳамангезе, ки мо мешиносем, ташаккул додааст. Қаҳрамон соли 1940 нашрияи спин-оффи худро бо номи *Бэтмен* оғоз намуд. Бэтмен дар ибтидо ҳамчун як интиқомгирандаи бераҳм муаррифӣ шуда буд, ки ҷинояткоронро зуд-зуд мекушт ё маъюб мекард, аммо баъдан оҳиста ба қаҳрамони дорои кодекси сахти ахлоқӣ ва ҳисси қавии адолат табдил ёфт. Баръакси аксари абарқаҳрамонон, Бэтмен соҳиби ягон қувваи ғайритабиӣ ё абарқудрат нест, балки ба ақли закӣ, маҳорати баланди ҷангӣ ва сарвати бебаҳояш такя мекунад. Баромади силсилаи телевизионии *Бэтмен* дар солҳои 1960-ум, ки дар он усули эстетикии кэмп (эҷодиёти содда) истифода шудааст, ба тасаввурот ва таассуроти ҳамагон нисбати персонажи Бэтмен таъсири калон гузошт. Солҳои 1970 ва 1980 бошад, эҷодкорони гуногун барои бозгашт ба таърихи пайдоиши ториктар ва вазнини персонаж саҳм гузоштаанд, ки ин раванд бо минисилсилаи соли 1986 *The Dark Returns* *(Шаволияи Торикӣ Бармегардад)* аз ҷониби Фрэнк Миллер анҷом ёфт.

DC Бэтменро дар бисёр китобҳои комикс, аз ҷумла комиксҳои зери осори он нашршуда ба мисли Vertigo ва Black Label тасвир кардааст. Достони дарозтарини комикси Бэтмен, *Детектив Комикс*, дарозтарини китоби комикс дар Иёлоти Муттаҳида мебошад. Бэтмен аксар вақт дар баробари дигар абарқаҳрамонҳои DC, ба монанди Супермен ва Вондервумен, ҳамчун узви созмонҳои гуногун, аз қабили Лигаи Адолат ва берун аз он тасвир шудааст. Илова ба Брюс Уэйн, қаҳрамонҳои дигар дар мавридҳои гуногун шахсияти Бэтменро ба худ гирифтаанд, ба мисли Жан- Поллӣ / Азраэл дар камони ҳикояи "Найтфол "дар солҳои 1993–1994; Дик Грейсон, аввалин Робин, аз соли 2009 то 2011; ва Ҷейс Фокс, писари шарики Уэйн Люсиус, аз соли 2021.  DC инчунин комиксҳоро нашр кардааст, ки версияҳои алтернативии Бэтмен, аз ҷумла таҷассумшуда дар *The Dark Knight Returns* *(Шаволияи Торикӣ Бармегардад)* ва ворисони он, таҷассум аз рӯйдодҳои *Flashpoint* (2011) ва тафсирҳои сершумори ҳикояҳои *Elseworlds* дида мешавад.

Ҳамчун яке аз персонажҳои барҷастатарин дар фарҳанги маъмул, Бэтмен дар байни бузургтарин абарқаҳрамонони комиксҳо ва қаҳрамонҳои афсонавӣ эътироф гардидааст. Ӯ яке аз абарқаҳрамонони аз ҷиҳати тиҷорат муваффақтарин аст ва шабоҳати ӯ дар расонаҳо ва молҳои мухталифе, ки дар саросари ҷаҳон фурӯхта мешаванд, литсензия ва тавсиф шудааст; масалан, брэндҳои бозичабарорӣ ба монанди *Lego Batman* ва бозиҳои видеоӣ ба мисли силсилаи *Бэтмен: Аркҳэм* дохил мешаванд. Бэтмен дар филмҳои зинда ва аниматсионӣ мутобиқ карда шудааст, аз ҷумла силсилаи телевизионии *Бэтмен* дар солҳои 1960-ум бо нақшбозии Адам Уэст, дар филмҳои *Бэтмен* (1989), *Бозгашти Бэтмен* (1992) филмҳои абарқаҳрамонии корганрдон Тим Бёртон ва *Флеш* (2023) бо ҳунарпеша Майкл Китон, Вал Килмер дар *Бэтмен Барои Ҳамеша* (1995), Ҷорҷ Клунӣ дар *Бэтмен ва Робин* (1997), Кристиан Бейл дар сегонафилми *Шаволияи Торик (The Dark Knight)* (2005–2012), Бен Аффлек дар Дунёи васеъи DC (2016 – то ҳол) ва Роберт Паттинсон дар *Бэтмен* (2022). Кевин Конрой, Дидрих Бейдер, Ҷенсен Аклс, Трой Бейкер ва Уилл Арнетт, аз ҷумла овози қаҳрамонро дар бозиҳои видеоӣ ва филмҳои аниматсионӣ таъмин кардаанд.

Таърихи нашр
------------

### Оғоз

Акс:Batman ad.jpg Нахустин тасвири Бэтмен дар *Комиксҳои Экшн* №12 нашр шудааст, ки қаҳрамонро дар оянда *Комиксҳои Детективӣ* №27 бори аввал муаррифӣ мекунад 
### Асри тиллоӣ

#### Сабти номи муаллифӣ

Кейн бар ивази ҷубронпулии дигар, хатти ҳатмӣ дар ҳама комиксҳои Батман, моликияти қаҳрамонро имзо кард. Ин хатти ибтидоӣ нагуфтааст, ки "Бэтменро Боб Кейн офаридааст"; номи у дар сахифаи сарлавхаи хар як хикоя танхо навишта мешуд. Ин ном дар миёнаҳои солҳои 1960 аз китоби комикс нопадид шуд ва бо кредитҳо барои нависанда ва рассомони воқеии ҳар як ҳикоя иваз карда шуд. Дар охири солҳои 1970-ум, вақте ки Ҷерри Сигел ва Ҷо Шустер ба гирифтани кредити "офаридашуда" дар унвонҳои Супермен шурӯъ карданд ва ба Уилям Мултон Марстон барои эҷоди Wonder Woman дода шуд, ҳикояҳои Батман ба иловаи "Офарида аз ҷониби Боб Кейн" оғоз карданд. ба кредитҳои дигар.

#### Солҳои аввал

Акс:Detective Comics 27 (May 1939).png Бэтмен дебюти худро дар *Детектив Комикс* № 27 ( муқова аз моҳи майи 1939, рассом: Боб Кейн) кардааст.
### Асрҳои нуқра ва биринҷӣ

#### Солҳои 1950-ум ва аввали 1960-ум

### Асри муосир

#### *Шаволияи Торикӣ Бармегардад*

#### *Найтфол*

### Асри 21

#### *Нав 52*

Тавсифномаи қаҳрамон
--------------------

### Брюс Уэйн

Акс:Bruce Wayne Concept Art.png Тасвири консептуалии Брюс Уэйн аз DC Comics, рассом: Микел Йанин
#### Шахсият

Қаҳрамонҳои дуюмдараҷа
----------------------

Иртиботи Бэтмен ҳам бо душманон ва ҳам бо шариконаш, бо мурури замон, ба эҷодиёти як қатор қаҳрамонҳои дуюмдараҷаи доимӣ боис гардидааст. 

### Душманон

### Шарикон

Алфред
"Оилаи Бэтмен"
Шаҳрвандон
GCPD - Идораи Пулиси Готэм Сити
Лигаи Адолат
Робин
Акс:Batman & Robin (Batman vol. 1 -9 Feb. 1942).jpg Батмен ва Робин, рассом: Ҷек Бернлӣ
### Муносибатҳо

#### Дарахти оилавӣ

#### Муносибатҳои романтикӣ

Кэтвумен

Қобилиятҳо
----------

### Маҳорат, тамрин ва дониш

Бэтмен дорои қудрати ғайриинсонии хос нест; вай ба «дониши чуқури илмӣ, маҳорати корогоҳӣ ё детективӣ ва қувваи волои ҷисмонии худ» такя мекунад.  Сарвати бепоёни Бэтмен ба ӯ дастрасӣ ба технологияҳои пешрафта медиҳад ва ҳамчун олими моҳир ӯ қодир аст, ки ин технологияҳоро ба манфиати худ истифода ва тағъир диҳад. Дар ҳикояҳо, Бэтменро ҳамчун яке аз бузургтарин детективҳои ҷаҳон ва ё ҳамчун бузургтарин ҳалкунандаи амалҳои ҷиноӣ мешиносанд.  Бэтмен борҳо ҳамчун шахси дорои зеҳни закӣ, яке аз беҳтарин размикорони Дунёи DC ва инсони вазъи ҷисмонӣ ва равониаш дар сатҳи баландтарин қарордошта тавсиф шудааст.  Ҳамчун як полимат, дониш ва таҷрибаи ӯ дар фанҳои бешумор нисбат ба дигар қаҳрамонҳои Дунёи DC қариб беҳамто аст. Вай дар соҳаҳои гуногун, аз қабили математика, биология, физика, химия ва як қатор сатҳҳои муҳандисӣ маҳорат нишон додааст. Ӯ дар саросари ҷаҳон сайр карда, малакаҳои лозимиро барои мақсадҳои худ ба даст овардаст. Дар *"Супермен: Ҳикояи марговар* "Супермен Бэтменро яке аз зеҳнҳои олиҷаноби сайёра мешиносад. 

### Технология

Бэтмен дар мубориза бар зидди ҷинояткорӣ аз як қатор нақлиёт ва таҷҳизоти махсус ва бо фановариҳои пешрафта сохташуда истифода мебарад, ки тарҳҳои онҳо одатан шеваи кӯршабпаракро доранд. Муаррихи Бэтмен Лес Дэниэлс ба Гарднер Фоксро барои эҷоди консепсияи арсенали Бэтмен бо ҷорӣ намудани камарбанди махсус дар *Детективи Комикс* № 29 (июли 1939) ва аввалин аслиҳаи батаранг ва "Батгиро" дар *Детектив Комикс* №31, 32 эътироф мекунад (сентябр ва октябри соли 1939). 

Бэтмобил
 Бэтмобили силсилаи телевизионии соли 1966, ки Ҷорҷ Баррис консепсияи онро аз мошини Линколн Футура нусха кардааст
Бэт-сигнал
Ғори Бэтмен

Тарҷумаи ҳоли қаҳрамони афсонавӣ
--------------------------------

### Асри 20

#### Пайдоиш

#### Асри тиллоӣ

#### Асри нуқра

#### Асри биринҷӣ

#### Асри муосир

### Асри 21

Таъсири фарҳангӣ ва мерос
-------------------------

### Дар дигар василаҳо

 Адам Уэст ҳамчун Бэтмен дар силсилаи телевизионии солҳои 1960.
### Дар телевизион

Акс:Batmananimated32.png Бэтмен тавре ки дар силсилаи аниматсионии солҳои 1990 тасвир шудааст.
### Дар филм

Акс:Keaton as Batman.jpg Майкл Китон ҳамчун Бэтмен дар филми соли 1989.
#### Дунёи васеъи DC

Акс:Batman-BenAffleck.jpg Бен Аффлек ҳамчун Бэтмен дар Дунёи васеъи DC .
#### Филмҳои DC Elseworlds

Данте Перейра-Олсон дар филми *Ҷокер* *(2019)* нақши Брюс Уэйни ҷавонро бозӣ мекунад.  

Роберт Паттинсон дар филми коргардон *Мэтт* Ривз *Бэтмен (2022,)* нақши Брюс Уэйн / Бэтменро муҷассам мекунад,.  

#### Дунёи DC

Нақшбозии нави Бэтмен дар доираи франшизаи Дунёи DC (DCU) дар филми *<a href="https://en.wikipedia.org/wiki/The\_Brave\_and\_the\_Bold\_(film)" rel="mw:ExtLink" title="The Brave and the Bold (film)" class="mw-redirect cx-link" data-linkid="1833">The Brave and the Bold</a>* оғоз мегардад, ки аз тарафи DC Studios истеҳсол хоҳад шуд. Филм ба Бэтмен ва Дэмиан Уэйн тамаркуз хоҳад кард.

Қайдҳо
------

1. ↑  Originally stylized as **The Bat-Man**

Иқтибосҳо
---------

Сарчашмаҳо
----------

Пайвандҳои беруна
-----------------

* dc.com/characters…​(англ.) — вебгоҳи расмии Бэтмен
* Batman Bio at the Unofficial Guide to the DC Universe
* Batman on DC Database, a DC Comics wiki
* Batman (1940–present) Comics Inventory
* 

* *Batman* дар феҳристи пайвандҳои Open Directory Project (dmoz).

Шаблон:BatmanШаблон:Justice League characters

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. ↑
5. ↑
6. ↑
7. ↑
8. ↑
9. ↑
10. ↑  *Levitz P.* 75 Years of DC Comics: The Art of Modern Mythmaking — Taschen, 2010.
11. ↑  *Gayen.* *I Am Batman* #0 Comic review. *Comic Book Resources* (18 August 2021). 19 августи 2021 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 6 марти 2022.
12. ↑  DIAL B for BLOG – THE WORLD'S GREATEST COMIC BLOGAZINE. 3 августи 2015 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 19 августи 2015.
13. ↑  Pearson; Uricchio.
14. ↑  Wright, p. 17.
15. ↑  Mike Conray, *500 Great Comicbook Action Heroes*. 2002, Collins & Brown. ISBN 978-1-84411-004-9
16. ↑  Greenberger, Robert (2008). *The Essential Batman Encyclopedia*. Del Rey Books. ISBN 978-0-345-50106-6.
17. ↑  *Davis.* 'Joker': Dante Pereira-Olson Cast as Young Bruce Wayne. *ComicBook.com* (October 23, 2018). 23 октябри 2018 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 23 октябри 2018.
18. ↑  *Couch.* Joker' Finds Its Young Bruce Wayne and Alfred Pennyworth. *The Hollywood Reporter* (October 23, 2018). 23 октябри 2018 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 29 августи 2020.
19. ↑  *McNary.* Robert Pattinson Is Officially 'The Batman'. *Variety* (May 31, 2019). 14 феврали 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 31 май 2019.
20. ↑  *Murphy*. 'The Batman' Begins With Promising $57 Million Opening Day at Domestic Box Office (en-US), *Variety* (5 марти 2022). Бойгонӣ шудааст 6 марти 2022  сол. Проверено 5 марти 2022.