recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Вишневский Александр Василевич** (русӣ: Алекса́ндр Васи́льевич Вишне́вский, 23 август (4 сентябр) 1874 (1874-09-04), авули Чирюрт, Доғистон — 13 ноябри 1948, Маскав) — ҷарроҳ, узви ҳақиқии АИТ ИҶШС (1947), Арбоби шоистаи илми ҶШФСР (1934). Асосгузори беҳиссозии узвҳои алоҳида қабл аз ҷарроҳӣ ва дигар анвоъи табобат.

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи факултаи тиббии Донишгоҳи Қазон (1899). Мудири клиникаи ҷарроҳии ҳоспиталӣ (1914-25) ва клиникаи ҷарроҳии факултативии Қазон (1926-34). Соли 1947 директори Институти ҷарроҳии АИТ ИҶШС таъйин шуд (аз соли 1948 номи Александр Вишневскийро дорад). Александр Вишневский оид ба роҳҳои беҳиссозии мавзеӣ бо усули инфилтрати хазанда ва таъсири шифобахши ангезиши сусти силсилаи асаб бо маҳлули новокаин ҳангоми баъзе бемориҳо пажӯҳиш анҷом дод, навъҳои гуногуни блокадаи новокаинӣ ва истифодаи онро дар пайвастагӣ бо бандинаи баласонӣ пешниҳод намуд. Ӯ марҳаме кашф намудааст (ба номи «Марҳами Вишневский» маъруф аст), ки таркиби он аз зифт, ксероформ, равғани беданҷир иборат буда, шифои захмро метезонад, барои табобати ҷароҳат, сӯхтагӣ ва ғ. манфиатбахш аст.

Осор
----

* Собрание трудов. Т. 1-5. М. 1950—1952.

Эзоҳ
----

1. 1 2  Вишневский Александр Васильевич // Большая советская энциклопедия (рус.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
2. 1 2 3
3. ↑  Биография Александра Вишневского(рус.), *РИА Новости* (4 сентябри 2014). Проверено 30 августи 2017.

Сарчашма
--------

* Вишневский Александр Василевич // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая российская (старая версия)
* Литовская универсальная

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* NKC: nlk20030128417
* NUKAT: n2018285447
* VIAF: 302148925
* WorldCat VIAF: 302148925

 |
**Боғи ботаникии Кӯлоб** — муассисаи илмию таҷрибавии АИ ҶТ. Соли 1985 дар қисми шимолу шарқии шаҳри Кӯлоб таъсис ёфтааст. Баландиаш аз с. б. 630—647 м.

Масоҳати боғ сараввал 6,8 га буд. Феълан он дар 16 га доман густурдааст (2012). Б. б. К. бо мақсади омӯзиши хусусиятҳои биоэкологӣ, ҳифз ва зиёд кардани набототи маҳаллӣ, мазрӯъ гардондани рустаниҳои худрӯйи манфиатбахш ва ғ. таъсис ёфтааст. Ба он зиёда аз 2450 намуд, навъ ва хелҳои дарахту бутта оварда шудаанд, ки мансуби 49 оила ва 137 ҷинс мебошанд. Ҳоло дар боғ зиёда аз 150 намуди рустанӣ парвариш меёбад, ки 25 намуди онҳо ба «Китоби сурхи Тоҷикистон» ворид гардидаанд (2012). Кормандони боғ зиёда аз 300 намуди гулро санҷида, барои сабзкории шаҳр тавсия додаанд. Дар боғ оид ба рустаниҳои доруӣ низ таҳқиқот анҷом дода мешавад. Ҳамчунин роҳҳои аз тухму пиёзак сабзондани зира, гули лола (8 намуд), пиёзи кӯҳӣ (15 намуд), сичак (13 намуд), савсан (4 намуд), сиёҳгӯш (5 намуд), субинак, ҷамбилак, пудина, маҳмил, ҳолмон ва ров
дарёфт шудаанд. Хусусан таҷрибаҳо оид ба парвариши зираи форсӣ, субинак, ҷамбилаки кӯҳӣ, аҷик ва ҳазориспанд ҷолиби диққат мебошанд. Боғ бо Донишгоҳи давлатии Кӯлоб, филиали Донишгоҳи технологии Тоҷикистон, коллеҷҳои тиббӣ ва омӯзгорӣ робитаи зич дорад. Натиҷаҳои таҳқиқоти ходимони боғ дар рӯзномаю маҷаллаҳо ба табъ мерасанд.

Нигаред низ
-----------

* Боғи ботаникии Помир
* Боғи ботаникии Хуҷанд
* Боғи ботаникии Академияи илмҳои Тоҷикистон

Адабиёт
-------

* Бобоев Т. Бӯстони Кӯлоб. Кӯлоб, 1992;
* Бобоев Т. Бобоев М. Кабудизоркунии муҳити зист. Д. 2007;
* Бобоев Т. Бобоев М. Ниҳолхона (Питомник). Д. 2008;
* Бобоев Т. Бобоев М. Роҳҳои парвариши зираи форсӣ. Д. 2010;
* Бобоев Т. Бобоев М. Рустаниҳои нодиру камёфтро ҳифз менамоем. Д. 2010.

Сарчашма
--------

* Боғи ботаникии Кӯлоб / Т. Бобоев // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.



|  |  |
| --- | --- |
| Тоҷикистон | *Ин мақолаи нопурра аз ҷуғрофияи Тоҷикистон мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |
***"Ҳэррӣ Поттер ва санги ҷоду"*** як филми афсонавии соли 2001 аст, ки аз ҷониби коргардон Крис Коламбас ва продюсер Дэвид Ҳейман омода шудааст. Сенаристи филм Стив Кловз достонро бар асоси 1997 романи ҳамноми нависанда Ҷ.К.Роулинг таҳия кардааст. Ин филми аввалин дар силсилаи филмҳои Ҳэррӣ Поттер ба шумор меравад. Дар нақшҳои асосӣ Дэниел Рэдклифф ҳамчун Гарри Поттер, Раперт Гринт ҳамчун Рон Уизлӣ ва Эмма Уотсон ҳамчун Ҳермайна Гренҷер бозӣ мекунанд. Филм соли хониши аввали Ҳэррӣ ва дӯстонашро дар Мактаби Сеҳру Ҷодугарии Ҳогвартс қисса менамояд, пас аз маълум гаштани машҳурияти ӯ ҳамчун ҷодугари бузург. Ҳамин тариқ таълими сеҳру ҷоду барои ӯ расман оғоз мегардад.

Киностудияи Warner Bros. Pictures соли 1999 ҳуқуқи филмиро ба китоб ба маблағи 1 миллион фунт стерлинг (1,65 миллион доллар) хародирӣ намудааст. Истеҳсоли филм дар Британияи Кабир дар соли 2000 оғоз меёбад ва Коламбас аз байни рӯйхати кӯтоҳи коргардонҳо ба мисли Стивен Спилберг ва Роб Райнер коргардони филм интихоб карда мешавад. Муаллифи китобҳо Роулинг исрор мекунад, ки тамоми ҳайати ҳунарпешагон бритониёӣ ва ирландӣ бошанд ва се нақшҳои асосӣ дар моҳи августи соли 2000 пас аз даъватҳои кастинги кушод интихоб шуданд. Наворбардорӣ дар Киностудияи Ливзден ва биноҳои таърихии саросари Британияи Кабир аз сентябри соли 2000 то марти 2001 сурат мегирад.

Таркиби филм
------------

Шаби торик, Албус Дамблдор ва Минерва МакГонагалл профессорони Мактаби Сеҳру Ҷодугарии Ҳогвартс ҳамроҳ бо посбон Рубеус Ҳагрид, Ҳэррӣ Поттер як ҷодугари навзоди ятиммондаро ба зери дари хонаи ягона хешу табори зиндаи писарбача, амма ва ҳамсари ӯ, маглҳо, Петуния ва Вернон Дурсли мегузоранд.

Нақшҳо
------

Истеҳсоли филм
--------------

### Марҳилаи инкишоф

### Кастинг

### Наворбардорӣ

### Мусиқӣ

Фарқиятҳо аз китоб
------------------

Паҳнкунӣ
--------

### Маркетинг

### Намоиш

### Баромад ба DVD ва VHS

Таасурот
--------

### Ҷамъоварии даромад

### Баҳои мунаққидон

### Ҷоизаҳо

Иқтибосҳо
---------

Пайвандҳои беруна
-----------------

* warnerbros.com/harry-potter-and-sorcerers-stone — вебгоҳи расмии Ҳэррӣ Поттер ва Санги Ҷоду (филм)
* *Harry Potter and the Philosopher's Stone*(англ.) дар вебгоҳи Internet Movie Database
* Harry Potter and the Philosopher's Stone at the BFI's Screenonline
* «Harry Potter and the Philosopher's Stone»(англ.) дар сомонаи Box Office Mojo

1. 1 2
2. ↑  *Blanc J.* AlloCiné (фр.) — 1993.
3. ↑  Box Office Mojo (ингл.) — 1999.
4. 1 2 3 4
5. ↑
**Ботур Боқиевич Бегиев** — сейсмолог. Номзади илмҳои техникӣ (1965), дотсент (1977).

Зиндагинома
-----------

Ботур Боқиевич Бегиев шуъбаи механикаи фак. физ. ва мат. УДӮзб.-ро хатм кардааст (1957). Ассис. каф. механикаи тех. ИПТ (ҳоло – Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи Муҳаммад Осимӣ, 1957-1960), асп. (1960-1963), корм. хурди илмӣ (1963-1965), муд. бахши динамикаи иншоотҳои Ин.-ути сохтмони зилзилабардор ва зилзилашиносии АИ Тоҷикистон (1965-1975), муд. каф. механикаи назариявии Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи Муҳаммад Осимӣ (1975-1993). Дар мавзӯи «Муайян кардани фишори сейсмикии бинову иншоотҳо аз рӯи акселерограммаи воқеӣ» дар Тошканд рисолаи номз. дифоъ кардааст. Муаллифи беш аз 40 мақолаи илмию тадқ. 25 дастурамали илмии услубӣ. С. 1993 ба нафақа баромада, ба зодгоҳи худ – ш. Самарқанд кӯчидааст. Омӯзгори Коллеҷи олии худрав-фармондеҳии Осиёи Миёна (СВАКУ, 1993- 96). Бо медали «Барои меҳнати шуҷоатнок» ва «Ветерани меҳнат» мукофотонида шудааст.

Сарчашма
--------

* Аслҳо ва наслҳо. – Душанбе, 2013, - С. 11 ISBN 978-99947-958-2-6

Эзоҳ
----
«**Гули даврӣ**», **даврагӣ**, **даврагул** — навъи нақшест дар санъати ороиши амалии тоҷикон.

«Гули даврӣ» анвои гуногун дорад, ки бо баъзе рангҳои мухталифу бандубасти давриаш аз ҳамдигар фарқ мекунад. Гулбандинаҳои «Гули даврӣ» дар шиша, гил, чӯб, гач, устухон ва матоъи пахтагӣ истифода мешуд, ки бозёфтҳои бостоншиносии мавзеъҳои гуногуни Осиёи Миёна аз қадимӣ будани ин нақш гувоҳӣ медиҳанд. Дар байни ҳунарварони санъати тасвириву амалӣ ва ороишии тоҷикон гулбандинаҳои дар маркази ашёву мавод ҷойгиршуда, ному истилоҳи хоссе доранд: гулбандинаи муқоваи китобро «шамсӣ», гулбандинаҳои сӯзанӣ, зардеворӣ, борпӯшу қарсро «шутурпай» (ноҳияҳои шимоли Тоҷикистон) ва косагул (ноҳияҳои ҷануби Тоҷикистон) меномиданд.
Дар санъати кандакории рӯи чӯб онро аксаран «турунҷ» ё «турунҷдавра» (аслан дар Самарқанду Бухоро) ва «офтобӣ»-ву «моҳтобӣ» (мардуми Бадахшон маркази нақшро шабеҳи офтоб месохтанд) меноманд. Дар амалияи санъати кандакории ҳунармандони Истаравшан чунин даврагулҳои калон бо номи «фалаки калон», «фалаки хурд» маъмуланд. Дар санъати ороишиву амалии тоҷикони вилояти Қашқадарёи Ҷумҳурии Ӯзбекистон (Косон) бандинагулҳо «лола» ном гирифтаанд. Аз ин ҷост, ки андозаи сӯзаниҳои ин маҳал низ вобаста ба шумораи бандинагулҳо муайян мегардад: сӯзании шашлола, нуҳлола, дувоздаҳлола ва ғ.. «Гули даврӣ» дар амали ҳунармандони имрӯзаи тоҷик низ хеле маъмул буда, баробари нақшҳои ҳандасию ислимии анъанавӣ, ашколу тасвироти замонавиро дар бар мегирад. Анвои гуногуни «Гули даврӣ» дар куртаҳои чакану сӯзаниҳо ва дигар маснуоти ороиши рӯзгор фаровон ба назар мерасанд. Дар адабиёти хаттии санъати тасвирӣ (рисолаҳо доир ба саноеи нафиса), аз ҷумла ороиши санъати китоб ва китобороӣ (рисолаҳои Қозӣ Аҳмад «Гулистони ҳунар», Дӯстмуҳаммади Ҳиравӣ «Ҳолоти ҳунарварон», Содиқбеки Афшор «Қонуну-с-сувар», Мустафо Чалабӣ «Маноқиби ҳунарварон» ва ғ.) дар бораи ин навъи ороиш маълумот дода шудааст. «Гули даврӣ» имрӯз миёни ҳунармандон муътабар аст ва баробари нақшҳои ҳандасию ислимии суннатӣ бо ашколу тасвирҳои замонавӣ такмил шудааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Гули даврӣ / А. Раҷабов // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.

* Белинская Н. Декоративное искусство горного Таджикистана (текстиль). Д. 1965;
* Юнусова Н. Декоративная вышивка Ура-Тюбе к XIX-нач. XX в.// Из. АН Таджикской ССР. Д. 1969;
* Юнусова Н. Гулдӯзии тоҷикӣ. М. 1979;
* Рузиев М. Декоративно-прикладное искусство таджиков. Д. 2003;
* Додхудоева Л. Санъати мардумии Тоҷикистон. Д. 2011.
**«Москва»** — крейсери мушакии посбонони Русия аст, ки киштии асосии лоиҳаи 1164 «Атланта» мебошад. Он дар ҳайати дивизияи 30-уми киштиҳои рӯизаминии Флоти баҳри Сиёҳи Флоти Русия буд. Дар корхонаи киштисозии ба номи 61 коммунарҳои шаҳри Николаев сохта шуда, дар аввал номи «**Слава**»-ро гирифтааст. Баъди аз кор баровардани крейсери зидди зериобии лоиҳаи 1123 «Москва» вай номи ӯро мерос гирифт ва флагмани флоти Баҳри Сиёҳ гардид. Ӯ дар низоъҳои низомӣ дар Гурҷистон (2008), Қрим (2014) , Сурия (2015) ва Украина (2022) ширкат кардааст.

Ҳангоми ҳамлаи Русия ба Украина 24 феврали соли 2022 киштӣ дар забти Ҷазираи Змеиний  иштирок кардааст. Ба гуфтаи намояндагони мақомоти Украина, маҳз ба крейсери «Москва» ибораи "Русский военный корабль, иди на хуй"     гуфта мешуд.

Шаби 13 ба 14 апрели соли 2022 дар натиҷаи сӯхтор ва таркиш киштӣ осеби ҷиддӣ дидааст. Намояндагони мақомоти Украина изҳор доштанд, ки ба киштӣ ду мушаки зидди киштии Нептун ҳамла карда шуд . Рӯзи 14 апрел вазорати дифои Русия хабар дод, ки крейсер дар шароити тӯфонӣ ҳангоми кашола кардан ба бандар бар асари осеби корпусаш бар асари таркиши лавозимоти ҷангӣ ҳангоми сӯхтор ғарқ шуд  .

Крейсери ғарқшуда гаронтарин талафоти низомии Русия дар ҷанг бо Украина гардид. Эҳтимол меравад, ки арзиши ибтидоии тақрибан 2 миллиард доллар, арзиши боқимондаи крейсер 750 миллион долларро ташкил дод  .

Эзоҳ
----

1. 1 2  "Москва" потонула. Що сталося з російським крейсером(укр.).  Украинская служба Би-би-си (14 апрели 2022). 15 апрели 2022 санҷида шуд.
2. 1 2  В Черном море загорелся крейсер «Москва». Власти Украины заявили о ракетном ударе по кораблю, Минобороны РФ — о пожаре и детонации боеприпаса.  Meduza (13 апрели 2022). 14 апрели 2022 санҷида шуд.
3. ↑  Минобороны России подтвердило взрыв на флагманском крейсере "Москва".  Deutsche Welle (14 апрели 2022). 14 апрели 2022 санҷида шуд.
4. ↑  Russia's Most Powerful Warship In The Black Sea Is Operating In A Pattern (en-US). *Naval News* (7 апрели 2022). 16 апрели 2022 санҷида шуд.
5. ↑  Ukraine's Next Nightmare: Russia’s Slava-class Cruisers are Threatening Odessa (en-US). *19FortyFive* (4 марти 2022). 16 апрели 2022 санҷида шуд.
6. ↑  Гибель российского крейсера "Москва" в Черном море: пять важных вопросов, *BBC News Русская служба*. Проверено 17 апрели 2022.
7. ↑  *Deutsche Welle.* Минобороны РФ: Крейсер "Москва" затонул при буксировке | DW | 14.04.2022 (ru-RU). 15 апрели 2022 санҷида шуд.
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Ҳуқуқ (мазмунҳо)-ро бубинед.
**«Ҳуқуқшинос» (рӯзнома)** - рӯзномаи илмию таълимии факултети ҳуқуқи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон аст, ки бо ташаббуси декани ин факултет доктори илми ҳуқуқ, профессор М.А.Маҳмудов таъсис шудааст.
Шумораи аввалини он 1 феврали соли 1999 аз чоп баромада, моҳе як бор нашр мешавад. Дар ин нашрия ахбори гуногун, мақолаву лавҳа, ҳисобот, мақолаҳои илмй, навгониҳои факултет, ки муалл ифонашон асосан устодон ва донишҷӯёни факултети ҳуқуқ мебошанд, ба табъ мерасад.
Рӯзномаи мазкур ба ду забон – тоҷикӣ ва русӣ чоп мешавад. Сармуҳарририи рӯзномаро профессор М.А.Маҳмудов ба уҳда дорад.

Нигаред
-------

* Ҳуқуқ

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - С. 536
**Ҳуқуқи ширкат варзидан дар дар маҷлис, намоиш ва роҳпаймоиҳои осоишта** — яке аз воситаҳои иштироки шаҳрвандон дар ҳалли масъалаҳои иҷтимоию иқтисодӣ ва сиёсӣ, татбиқи ҳуқуқи онҳо ба ширкат дар маҷлисҳо, гирдиҳамоиҳо, намоишҳо ва роҳпаймоиҳои осоишта мебошад (моддаи 29). Мувофиқи моддаи 20 Эъломияи умумии ҳуқуқи башар ва моддаи 21 Муоҳидаи байналмилалӣ дар бораи хуқуқҳои шаҳрвандӣ ва сиёсӣ шаҳрвандон бояд барои бо мақсадҳои осоишта ва бе силоҳ гирди ҳам омадан, фаъолияти ҷамъиятии худро дар шакли гузаронидани маҷлисҳо, гирдиҳамоиҳо, намоишҳо ва роҳпаймоиҳои осоишта дар доираи талаботҳои бо қонунгузорӣ пешбинигашта амалӣ гардонидан ҳуқуқ дошта бошанд. Амалигардонии ин ҳуқуқ ба ҳеч ваҷҳ маҳдуд карда намешавад, ғайр аз ҳолатҳое, ки бо мақсади ҳимояи манфиатҳои ҷамъияти демократӣ, амнияти давлат ва тартиботи ҷамъиятӣ, осудагии аҳолӣ ва ҳуқуқу озодиҳои дигарон пешбинӣ шудааст.

Нигаред низ
-----------

* Ҳуқуқ ва озодиҳои инсон ва шаҳрванд

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 531
**Юсуфҷон Ашӯров** (2 майи 1907, деҳаи Оқариқ, ноҳияи Хуҷанд — 4 феврали 1973, ҳамон ҷо) — пахтакор, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1949).

Зиндагинома
-----------

Колхозчӣ, сардори звено ва бригадаи пахтакории Колхози ба номи Ӯрунхӯҷаеви ноҳияи Хуҷанд (1931-73). Солҳои 1947—1948 ҳосили фаровони пахтаи маҳиннах гирифтааст.

Ордену медалҳо
--------------

Бо ордени Ленин, медалҳо ва Грамотаи Фахрии Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Ашӯров Юсуфҷон // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Гулистон** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Дӯстии ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ. Аз Гулистон то маркази ҷамоат 6 км, то маркази ноҳия 18 км; роҳ мошингард. Аҳолиаш 920 нафар (2017), тоҷикон.

Дар ҳудуди хоҷагии давлатии ниҳолпарварии ба номи Рустами Абдураҳим воқеъ аст. Деҳа солҳои 1978–1979 таъсис ёфта, мардумаш аз ноҳияҳои Колхозобод ва Қумсангир кӯчидаанд.

Иқтисод
-------

Мактаби таҳсилоти умумии асосӣ, масҷиди ҷомеъ, чойхона-фароғатгоҳ, нуқтаҳои савдои хусусӣ дорад. Талабагон таҳсилро дар мактаби таҳсилоти миёнаи умумии деҳаи Ғалаба давом медиҳанд. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, чорводорӣ ва боғдорӣ. Заминҳо аз дарёи Вахш тавассути нақби Парчасой обёрӣ мешаванд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Гулистон // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.

* Феҳристи номи маҳалҳои Тоҷикистон — Д.: СИЭМТ, 2013. — 332 с. — ISBN 978-99947-33-54-5


|  |  |
| --- | --- |
| Тоҷикистон | *Ин мақолаи нопурра аз ҷуғрофияи Тоҷикистон мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |

Шаблон:Ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ
**Гули ёқут**, **моргул** (лот. Gladíolus) — сардае аз гиёҳони бисёрсола. Мансуби оилаи савсаниҳост.

Тавсифоти гиёҳшинохтӣ
---------------------

Пояи рости дароз (25-220 см), барги шамшермонанд, хӯшагули зебо, гули қифшакли сафед, зард, норанҷӣ, сурх ё бунафш дорад. Ғӯзааш сертухм. Гули ёқут аслан аз манотиқи гармсери Африқо, Баҳри Миёназамин, Аврупо, Осиё ва Сибири Ғарбӣ аст. Дар ҷаҳон беш аз 5000 навъи гули ёқут мерӯяд. Дар Тоҷикистон як навъи он (G. segetum) месабзад. Дар давраи рушд пиёзаки гули ёқут нобуд шуда, ба ивази он 1-4-то пиёзи калон ва аз 20 то 300 дона пиёзакҳои майда ташаккул меёбанд. Гули ёқути худрӯй (G. italicas) дар навоҳии Ҳисору Дарвоз ва ҷануби Тоҷикистон дар буттазор, доманакӯҳҳо, заминҳои партов ва киштзорҳо мерӯяд. Моҳи май шукуфта, июн тухм мебандад. Гулаш гулобӣ, хӯшагулаш зебо аст. Дар гулпарварӣ асосан гули ёқути боғӣ (G. hubriodushort) истифода мешавад. Онро аз пиёзак ва тухм зиёд мекунанд. Дар Тоҷикистон гули ёқутро моҳи март дар чуқурии 5-8 см мешинонанд. Пиёзаки онро пеш аз сармои зуд (тирамоҳ) ҷамъ карда, дар бинои торик дар ҳарорати 4-5°С ва рутубати 70 % нигоҳ медоранд. Дар замини ҳосилхез, гилхок, чимтол, сиёҳхок ва хокаш хокистарӣ хуб нашвунамо мекунад.

Корбурдҳо
---------

Замонҳои қадим (300 сол то м.) пиёзаки гули ёқутро кӯфта ба орд ҳамроҳ карда нон мепухтанд. Пиёзаки G. segefum чун доруи хунбанд маъмул буд. Гули ёқут аз касалиҳои скеротиниоз, фузариоз, септориоз, саратон зарар мебинад. Ба он трипс, ширинча ва гамбусакҳои баргхӯри полиз низ осеб мерасонанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Гули ёқут // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.

* Цветоводства в городах и посёлках Таджикистана. Д. 1965;
* Лисянский Б. Г. Ладыгина Г. Г. Гладиолусы. М. 2002.
**Чаноро** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Ҷавонони ноҳияи Файзобод. Аз деҳа то маркази ноҳия 8,5 км. Аҳолиаш 912 нафар (2010), тоҷикон. Аз 104 хоҷагӣ иборат аст. Дар деҳа мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, 2 мағозаи хусусии молҳои ниёзи мардум, нуқтаҳои хидматрасонии маишӣ, чойхонаи ҷамъиятӣ, корхонаи дӯзандагӣ, осиёи обӣ, осиёи барқӣ, 25 хоҷагии деҳқонии инфиродӣ фаъолият доранд. Мардуми деҳа ба сабзавоткорӣ, ғаллакорӣ, боғу токдорӣ, чорводорӣ ва занбӯриасалпарварӣ машғуланд. Заминҳо аз оби чашмаҳо обёрӣ мешаванд.

Пайвандҳо
---------

Эзоҳ
----

1. ↑  ФАЙЗОБОД. Энсиклопедия. Душанбе, 2011. Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик. 392 саҳ.
**Маркази тиҷоратии байналмилалии Маскав "Москва-Сити"** (МТБМ *"Москва-Сити") — як* ноҳияи тиҷории рӯ ба тараққӣ дар Москва дар Пресненская набережная мебошад. Аз ҷиҳати маъмурӣ, он ба ноҳияи Пресненскийи Округи марказии маъмурии Маскав дохил мешавад.

Дар доираи Москва Сити минтақаи фаъолияти соҳибкорӣ таъсис дода мешавад, ки он тиҷорат, манзил ва истироҳатро дар бар мегирад. Ширкати идоракунанда оид ба сохтан ва таҳияи тамоми лоиҳаи MIBC "Москва-Сити" ҶСК "Сити" буда, фармоишгари техникӣ ва намояндаи шаҳри Москва дар ихтиёри амволи давлатии ядрои марказии MIBC мебошад Москва-Сити "ин КВД" Тсентер-Сити "аст.

Сохтмони МТБМ "Москва-Сити" дар соҳили Пресненская, дар маҳалли сангшикании қаблӣ, дар майдони масоҳати умумии тақрибан 100 гектар, ки 60 гектараш бояд азхуд карда шавад, идома дорад. Дар соли 2014 ҳаҷми сармоягузорӣ ба MIBC тақрибан 12 миллиард долларро ташкил дод . Дар соли 2016, дувоздаҳ аз бисту се иншооти ба нақша гирифташуда аллакай дар ҳудуди Москва-Сити сохта шудаанд. Ҳафт бинои дигар дар ҳоли сохтан ва чортои он дар марҳилаи тарроҳӣ қарор доранд . Сохтмони манораҳои шаҳри Маскавро сармоягузорони хусусӣ маблағгузорӣ мекунанд  .

Нақшаҳои аввалини ташкили семоҳаи тиҷории байналмилалӣ дар Маскав соли 1991 пайдо шуда буданд. Ташаббускор меъмор Борис Иванович Тхор буд , ки ба Ю. М. Лужков бо пешниҳоди сохтани осмонбӯсҳои маркази тиҷории байналмилалӣ дархост кард. Сипас, махсусан барои сохтмон ва истифодаи MIBC "Москва-Сити" бо дастгирии фаъоли Ҳукумати Маскав, Ҷамъияти саҳҳомии "Сити" таъсис дода шуд, ки баъдтар ба ҶСК "Сити" табдил ёфт, ки ҳамчун як ширкати идоракунанда барои ташкил ва рушди лоиҳаи MIBC "Москва-Сити" мебошад. Дар асоси созишномаҳои дахлдор, ки бо Ҳукумати Маскав ба имзо расидаанд, "Сити" вазифаҳои фармоишгарро дар тамоми лоиҳа иҷро мекунад ва барои MIBC Москва-Сити иҷоралиҳанда мебошад.Шаблон:Фотогалерея

 Зали консертӣ 
 Бурҷи 2000
 Бурҷи Эволютсия
 Маҷмааи "Imperia Tower"
 Маҷмааи "Город столиц"
Маҷмааи «Башня на Набережной»
 IQ-Quarter
 Бурҷи Евразия
 Бурҷи Федератсия
Меркурий-сити-тауэр
Нева Тауэрс в 2020 годуНева Тауэрс дар с. 2019Нева Тауэре в 2020 годуНева Тауэрс
 Бурҷи Шимолӣ
Шаблон:Фотогалерея

Эзоҳ
----

1. ↑  Анатомия проекта: 25 лет спустя. *Ведомости* (18 марти 2014). 9 марти 2018 санҷида шуд.
2. ↑  «Москва-Сити» к 2018 году развернётся на 100 га. *Управа района Текстильщики города Москвы*.  tekstilschiky.mos.ru. 9 марти 2018 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 29 марти 2019.
3. ↑  Сергей Собянин: «Москва-Сити» превращается в современный центр столицы.  Сайт Москвы (19 Декабри 2017). 4 апрели 2019 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 29 марти 2019.
4. ↑  Другая Москва.  www.drumsk.ru. 9 марти 2018 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 4 августи 2017.
**Бозил** (форсӣ: باذل‎, **Мирзо Муҳаммадрафеъ ибни Мирзо Маҳмуди Машҳадӣ**; ? — 1173) — ходими давлатӣ ва шоири форсизабони Ҳиндустон.

Зиндагинома
-----------

Падараш аз Машҳади Эрон ба Ҳинд омада, дар хидмати давлат буд, баъдан писараш Бозил низ ба корҳои давлатӣ машғул шуд. Бозил, чунонки дар маъхазҳои адабӣ омадааст, шоири ғазалсаро буд, вале маснавии ҳамосавии «Ҳамлаи Ҳайдарӣ» ба ӯ маъруфияти бештар овард. Маснавии мазкур бар вазни «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ дар умури динии Муҳаммад (с) ва хулафои рошидин бар мабнои «Маъоризу-н-нубувват мадориҷу-л-футувват»-и Муинуддин Мискини Фароҳӣ (фавт 1547) дар 28 ҳазор байт нигошта шудааст. Маснавии Бозил нотамом мебошад. Бозил қиссаи худро то замони вафоти халифа Усмон (р. а.) расондааст. Дар асрҳои 17-18 шоирони Эрон ва шоирони форсизабони Ҳиндустон дар ҳудуди 5 ҳазор байт ба навиштаи Бозил илова кардаанд. Аз Бозил инчунин асари мансур «Насри Бозил ё Иншои Бозил» (дастнависаш маҳфуз дар Осорхонаи миллии Покистон, шумораи NM, 1963—266), «Эътиқодия» — 15 банд ҳамду наът дастрас гардидаанд. Девони ашъораш пайдо нашудааст. Абёти зерин намунаи шеъри ӯянд:

> Чӣ нишот бода бахшад ба мани хароб бе ту,   
> 
> Ба дили гирифта монад қадаҳи шароб бе ту.   
> 
> Ту чунон рамидӣ аз ман, ки ба хоб ҳам наёӣ,   
> 
> Ба кадом умедворӣ биравам ба хоб бе ту. 
> 
>

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бозил / Ш. Муҳаммадиев // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Балтимор (мазмунҳо)-ро бубинед.

**Балтимор** (англ. Baltimore [ˈbɒltɨmɔr]) — шаҳр дар иёлати Мэриленди ИМА, дар соҳили халиҷи Чесапики Уқёнуси Атлантик.

Аҳолиаш 638 ҳазор нафар (бо аҳолии атрофаш 2,7 млн нафар, 2010), аз ин миқдор 64 дарсадро амрикоиҳои африқоинажод, зодагони Амрикои Лотинӣ ташкил медиҳанд. Бандари калони баҳрӣ (гардиши мол дар як сол 25 млн т). Фурудгоҳи байналмилалиаш ба Балтимор ва Вашингтон хидмат мерасонад; маркази р.о. ва автомобилгард. Балтимор маркази муҳимми саноат, савдо, молия ва илми ҷан. шарқии ИМА аст. Хусусан, филиззоти сиёҳ ва ранга, истеҳсоли арматур, электротехника, радиоэлектроника, таҷҳизоти авиакайҳонӣ, мошинасозӣ (асосан киштисозӣ), коркарди нафт, кимиё ва хӯрокворӣ тараққӣ кардааст. Инчунин саноати дорусозӣ, табъу нашр ва дӯзандагӣ пеш рафтааст. Дар Балтимор 60 ташхисгоҳи таҳқиқотии федералӣ (дар соҳаи физика, уқёнусшиносӣ, дорусозӣ ва таҷҳизоти тиббӣ), Маркази Колумб (биотехнологияи баҳрӣ), Маркази илмии иёлати Мэриленд, Донишгоҳи Ҷ. Гопкинс (1876), Маҷмӯи донишгоҳҳои иёлати Мэриленд (Таусон, Мэриленд ва Балтимор), донишгоҳи яҳудӣ (1919), Консерваторияи Пибодӣ (1857), Нигористони бадеии Уолтерс, Осорхонаи санъат, Осорхонаи таърихи Мэриленд, оркестри симфонӣ, театри опера, Китобхонаи Иноч-Пратт (1884) мавҷуданд. Ёдгорҳои меъморӣ ва таърихӣ: Маъбади румӣ-католикии Марияи Муқаддас (1820), Қалъаи Мак-Генрӣ, осорхонаи инфиродӣ ва мадфани нависанда Эдгар Аллан По.

Балтимор соли 1729 аз тарафи мустамликадорони англис бунёд ёфта, ба шарафи лорди англис, аввалин мустамликадори Мэриленд — Балтимор номгузорӣ шудааст. Охири садаи XVIII ва аввали садаи XIX Балтимор маркази киштисозӣ буд. Соли 1797 дар Балтимор бори нахустин киштии ҳарбии амрикоӣ «Констеллейшн» сохта шуд. Аз. соли 1797 — шаҳр аст. Дар с-ҳои 1828-1830 аввалин роҳи оҳани ИМА — «Балтимор — Огайо» бунёд ёфтааст.

Эзоҳ
----

1. ↑
2. ↑  Ballotpedia — 2007.

Адабиёт
-------

* Балтимор // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.

Пайвандҳо
---------

* Вебгоҳи расмии шаҳри Балтимор(англ.)(фр.)(кор.)(рус.)(исп.)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* Giant Bomb
* Open Directory Project

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая каталанская
* Большая норвежская
* Большая российская (старая версия)
* Большая советская (1 изд.)
* Брокгауза и Ефрона
* Военная Сытина
* Еврейская Брокгауза и Ефрона
* Краткая еврейская
* Ларусса
* Литовская универсальная
* Малый Брокгауза и Ефрона
* Хорватская
* Ballotpedia
* Britannica (онлайн)
* De Agostini
* Treccani
* Universalis
* Современной Украины

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNE: XX457667
* BNF: 15238454s, 11943130m
* GND: 4004380-0, 1087584116
* ISNI: 0000 0004 0420 2224
* J9U: 987007552532905171
* LCCN: n79006530
* NKC: ge131170
* SUDOC: 027376214, 25591606X
* VIAF: 235452840
* WorldCat VIAF: 235452840

 |

 |
**Аншлиф** (англ. polished section; олмонӣ: *Anschliff*; фр. section polie; итол. *seccion pulida, placa pulimentada*) — ҷинсҳои кӯҳии сангушуда, ангишт ё металле, ки як ё якчанд сатҳашон барои тадқиқи микроскопӣ дар рӯшноии инъикосшудаи микроскопи қутбишӣ суфта ё сайқал дода шудааст.

Омӯзиш
------

Аншлифро аз резаҳои минерал, ки бо шилм часпонда ва дар қолаби махсус рехта шудааст, низ тайёр мекунанд. Ҷинсҳои сермасома ё ангиштро пеш аз суфта кардан бо қатрон, канифол ва ғ. мечаспонанд. Тадқиқотро дар микроскопҳои махсус, ки дар онҳо аншлиф бо ёрии опак-иллюминатор ба воситаи объектив равшан мегардад, мегузаронанд. Дар аншлиф ранги минерал хуб аён шуда, сахтии он, электрикгузарониаш омӯхта мешаванд; аз рӯи хусусияти инъикоскунии рӯшноӣ анизотропнокии аншлифро муайян мекунанд. Дар сатҳи аншлиф содатарин реаксияҳои химиявиро гузарондан мумкин аст. Бо ёрии аншлиф минералҳо ва пайдарпайии ҷудокунии онҳо, сохти маъданҳоро меомӯзанд.

Ҳамчунин нигаред
----------------

* Шлиф

Эзоҳ
----

Пайвандҳо
---------

* Инженерная защита. Библиотека материалов Бойгонӣ шудааст 22 октябри 2016  сол. Глава 2. Отбор образцов
* ЭБ НиГ  Аншлиф, страница 4
* МИНОБРНАУКИ РОССИИ «Ухтинский государственный технический университет»  Бойгонӣ шудааст 21 Декабри 2016  сол. ИЗГОТОВЛЕНИЕ ПРОЗРАЧНЫХ И ПОЛИРОВАННЫХ ШЛИФОВ

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Балосоғун** — вилоят ва шаҳри қадимае дар Осиёи Марказӣ, ки то замони муғулҳо вуҷуд доштааст. Дар маъхазҳои асримиёнагӣ «Балосакун», «Валосакун», «Балосағун», «Балосақун», «Билодсуғур», «Билодсоғун» зикр гардидааст. В. В. Бартолд навиштааст: «Бархе чунин мепиндоранд, ки номи Балосоғун бо номи муғулии "болқосун" ба маънои «шаҳр» иртиботи қавӣ дорад, вале ин назар дар ҳеч як гӯиши туркӣ таъйид намешавад».
Роҷеъ ба маҳалли Балосоғун низ ихтилофҳо вуҷуд доранд. Муқаддасӣ Балосоғун-ро аз тавобеи Испиҷоб пиндоштааст. Ёқут Балосоғун-ро шаҳре бузург дар болои рӯди Сайҳун (Сирдарё) дар наздикии Кошғар донистааст. Муаллифи охир дар ҷойи дигар маҳалли Балосоғун-ро муқобили Фороб (Утрор) ва дар шим. ғарбии Чоч зикр кардааст: «маҳалли Балосоғун дуртар аз Чоч ва ҳамон сарзаминҳоест, ки дар он сӯи Чоч воқеанд». Ҳар ду матлаби мазкури Ёқут, бино ба навиштаи В. В. Бартолд, маъхуз аз китоби Самъонӣ мебошанд.

Дар охири садаи 10 миёни туркон нахустин давлати мусулмонӣ зуҳур намуд, ки ба «Қарохониён» ё «Эликхониён» шуҳрат доштанд ва Туркистони Шарқию Ғарбӣ зери тасарруфи онҳо қарор дошта, тахтгоҳашон – Балосоғун дар минтақаҳои Ҳафтрӯд воқеъ буд.

Бино ба ахбори маъхазҳои чинӣ Балосоғун дар сари роҳи Алмалиқ (Кулҷа) ба Талас аз тариқи Туқмоқи канори рӯди Чу (Шу) ҷой доштааст. Григорев Балосоғун-ро ба шаҳри Хоқони Таркашӣ – «Мадинат Хоқон-ат-Таркашӣ» дар навиштаи Ибни Хурдодбеҳ ва «Қарят Хоқон-ат-туркӣ» дар навиштаи Қудомаи Ҷаъфар як донистааст.

Кошғарӣ таърихи бино шудани Балосоғун-ро ба афсона даромехта, ба Зулқарнайн нисбат додааст. Гардезӣ ва муаллифи «Ҳудуду-л-олам» аз деҳи Суёб дар даврони фармонравоии ябғуҳои қарлуқ (халлух) ёдовар шудаанд, вале ба номи Балосоғун ишорае накарданд. Низомулмулк Балосоғун ва Кошғарро дар ҳамҷавории якдигар донистааст. Ба назар мерасад, ки бояд маҳалли Балосоғун-ро дар минтақаҳои ғарбии Ҳафтрӯд– канори рӯди Чу (Шу) ҷустуҷӯ кард, ки акнун дар он ҷо шаҳракҳои бисёре ба вуҷуд омадаанд. Бартолд В. В. бо истинод ба навиштаҷоти Низомулмулк таъкид кардааст, ки дар ҳудуди с. 942 мусулмонон бар зидди туркон ҷангида, Балосоғун-ро тасхир карданд. Маълумоти замони Эликхониён (Қарохониён) дар бораи Балосоғун парешон ва зидди ҳамдигаранд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бартольд В.В. Сочинения. Т. 2, ч. 2; Т. 3. М. 1963–1973.
* ابوالفدا.تقویم البلدان./ به کوشش رینو و دسلان. پاریس، ۱۸۴۰؛
* ابن خردادبه. المسالک و الممالک. به کوشش دی - گوی. لیدن، ۱۸۸۹-۱۳۰۶؛
* قاشغری محمود. دیوان لغات ترک. استانبول، ۱۳۳۵-۱۳۳۳؛
* حبیبی عبدالحی. حاشیه و تعلیقات بر «طبقات ناصری» منهاج سراج کابل، ۱۳۴۲؛
* دهخدا. لغتنامه. ج ۱۴. تهران، ۱۳۴۴؛
* گردیزی. زین الاخبار/ به کوشش حبیبی ابدالحی. تهران، ۱۳۴۷؛
* دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. ج۱۲. تهران، ۱۳۸۳؛
* نظام الملک. سیاستنامه/ به کوشش ح. دارک. تهران، ۱۳۶۴.

Сарчашма
--------

* Балосоғун / А. Ҳасанов // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
БАТАКҲÓ, мардуме дар Индонезия, ки дар қисми шимимолу ҷазираҳои Суматра умр ба сар мебаранд.

Батакҳо
Шумораашон зиёда аз 4,5 млн нафар (2011). Аз нигоҳи забонӣ ва этникӣ Батакҳо ба 6 гурӯҳ тақсим шудаанд: тоба, каро, тимор, пакпак, ангкола ва мандайлинг. Ба забонҳои батакӣ ҳарф мезананд. Дини Батакҳо, асосан, ислом буда, қисме аз Батакҳои тоба ба дини христианӣ эътиқод доранд. Батакҳои каро ба дини анъанавии Индонезия содиқ мондаанд. То ҳол Батакҳо мутеи анъанаҳои авлодӣ ва ниёпарастӣ буда, онҳоро сахт риоя мекунанд. Шуғли асосиашон – зироаткорию деҳқонӣ (кишти шолӣ, ҷуворӣ, батат ва ғайра).

Бофандагию кулолӣ, дуредгарию кандакорӣ, филиззгудозию бинокориро хеле хуб медонанд. Аз аввалин рӯзҳои ба мустамликаи Ҳолландия табдил ёфтани Суматра (а. 17), муборизаро барои озодӣ ва истиқлол сар карданд. Аз а. 19 Батакҳоро ро «шоҳи муқаддас» идора мекард.

Баъд мустамликаи Ҳолландия шуд ва муносибаташ бо дигар давлатҳо маҳдуд буд. То солҳои 20 а. 20 ғуломии давраи патриархалӣ ҳукмрон буд. Асоси хоҷагидории онҳо рӯёндани зироатҳои гуногуни обӣ мебошад. Аз а. 20 сар карда муносибатҳои молию пулӣ бо нигаҳдории унсурҳои хоҷагидории табиии миллӣ вусъат ёфт.

Манбаъ
------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Балош (мазмунҳо)-ро бубинед.

**Балош** (форсӣ: بلاش‎) — подшоҳи Сосонӣ. 

Баъд аз марги бародараш Фирӯз (Пирӯзи I) ба тахти подшоҳӣ нишаста, с-ҳои 484–488 ҳукмронӣ кардааст. Дар ин айём барои тасхири Арманистон ҷанг идома дошт. Балош бо ҳокими Арманистон аҳдномаи сулҳро ба имзо расонд, ки тибқи он масеҳият дини расмии Арманистон эълон гардид ва идораи ин сарзамин ба дасти Б. гузашт. Дар с. 488 Балошро Сосониён аз подшоҳӣ маҳрум карда, кӯр намуданд. Тахту тоҷи подшоҳӣ насиби писари Фирӯз – Қубоди I гардид.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* قدیان عباس. فرهنگ فشردۀ تاریخ ایران. تهران، ۱۹۹۷؛
* رضائی عبدالعظیم. تاریخ ده هزار سالۀ ایران. ج. ۲. تهران، ۱۹۹۴

Сарчашма
--------

* Балош / Қ. Расулиён // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Бозии барқосо**, **блитс** (аз олм. олмонӣ: *Blitz* — барқ) — як навъи бозии шатранҷ, ки ҳангоми он бар хилофи бозиҳои маъмулӣ ва расмӣ (1-3 соат тӯл мекашад) барои ҳар тараф аз 3 то 5 дақ. вақт дода мешавад.

Қавонини ин бозӣ маъмулиянд, ба ҷуз чанд вижагии муқарраршуда. Нахустин мусобиқаи бозии барқосо дар яке аз клубҳои шатранҷи Лондон (1897) доир шудааст, ки он замон барои андеша ба ҳар гашт 30 с пешбинӣ мешуд. Такмили тадриҷии соатҳои шатранҷбозӣ ба низоми нави бозии барқосо мусоидат кард. Бисёре аз чемпионҳои шатранҷи ҷаҳон ва дигар номоварони ин ҳунар, аз қабили А. Алёхин, Х. Капабланка, Э. Ласкер, М. Тал, Т. Петросян, Б. Фишер ва дигарон дар бозии барқосо мумтоз буданд. Соли 1945 гроссмейстери амрикоӣ Райбен Файн дар баробари 4 тахта ба бозии ҳамзамонии чашмбаста нишаст (барои ҳар ҳаракат 10 с) ва бар ҳама, аз ҷумла бар гроссмейстари ояндаи шатранҷ Р. Брин пирӯз шуд. Роҷеъ ба аҳаммият ва арзиши бозии барқосо назари коршиносон мухталиф аст. Яке (мас. М. Тал) арзиши онро дар динамизм ва ҷаззобият бинад, дигаре (мас. М. Ботвинник) бозии барқосоро аз лиҳози бархурди эҷодӣ камсамар мешуморад. Бозии барқосо дар ҷаҳон равнақ дорад, дар чандин кишвар чемпионатҳои миллӣ доир мегарданд. Нахустин ғолиби чемпионати ғайрирасмии ҷаҳон оид ба бозии барқосо М. Тал мебошад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бозии барқосо // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Бозии сареъ** — аз бозиҳои роиҷ дар шатранҷ, ки ҳангоми он барои як дидор на беш аз як соат (ба ҳар як рақиб на беш аз 30 дақ.) вақт дода мешавад.

Қоидаҳои бозии сареъ соли 1987 дар Маҷмаи кулли Федератсияи байналмилалии шатранҷ (ФБШ) дар ш. Севил ба тасвиб расидаанд. Ин қоидаҳо чунинанд: 1) ҳар як бозигар вазифадор аст то замоне, ки на кам аз 5 дақ. фурсат дорад, ҳаракатҳоро сабт кунад; 2) бозигар тугмачаи соатро бояд бо ҳамон дасте пахш кунад, ки муҳра меронад; 3) агар парчами яке аз бозигарон сарнагун шавад, рақиби ӯ бояд фавран соатро аз ҳаракат боздорад ва барои сабти пирӯзии хеш доварро огоҳ кунад; 4) агар парчами ҳар ду бозигар сарнагун шавад, ин дидор мусовӣ эълон мешавад; 5) дар ин маврид дидорҳо низ мусовӣ шумурда мешаванд — агар дар рӯйи тахта фақат боқӣ монда бошад: а) ду шоҳ муқобили ҳам; б) шоҳе алайҳи шоҳ ва як муҳраи сабук (асп ё фил); в) шоҳ ва филе алайҳи шоҳ ва фил, ки дар зимн ҳамранг низ бошанд; 6) илова бар ин нишондодҳо яке аз рақибон ҳақ дорад бо ин шароит дар бозӣ дархости мусовӣ кунад: а) ҳарифи ӯ танҳо бо як шоҳ мондааст; б) ӯ кишти доимӣ эълон мекунад; в) ҳарифаш амалан имкони пирӯзӣ надорад. Дар асоси қарори Маҷмаи кулли ФБШ аз соли 1988 чемпионатҳои иозии сареъи Аврупо ва ҷаҳон барпо мегарданд. Нахустин чемпиони ҷаҳон дар ин намуди шатранҷ Анатолий Карпов мебошад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бозии сареъ // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
Батик дар тасвири ҳинду
БÁТИК (малайӣ, яваии ambatik – навиштан, нигоштан), усули ҳосил кардани нақш ё тасвир дар рӯйи матоъ: муми гудохтаро ба рӯйи порчаи матоъ мерезанд, баъд онро ба маҳлули ранг меандозанд, ҷойҳои аз мум холии матоъ рангро ба худ меҷабад ва дар натиҷа нақш ё тасвири матлуб ҳосил мешавад.

Батик аввал дар байни мардуми Индонезия, Ҳиндустон, Африқо маъмул буд. Онҳо либос ва ашёи манзилҳои худро бо нақшҳои ҳандасӣ ва ё тасвири набототу ҳайвонот оро медоданд. Асрҳои 16–17 тоҷирони ҳолландӣ намунаҳои Батики ин кишварҳоро ба Аврупо оварданд ва ин усули нигориш дар ин ҷо низ интишор ёфт (махсусан дар а. 20). Дар Тоҷикистон рассомон М. Носирова ва М. Ӯлҷабоева дар офаридани Батик даст доранд ва ин ҳунарро дар Омӯзишгоҳи ҷумҳуриявии рассомии ба номи М. Олимов ба ҷавонон меомӯзонанд.

Манбаъ
------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
Заминҷунбӣ дар Уқёнуси Ҳинд дар соли 2004, ки ба як сунамии харобиовар расонд
**Балó** (ар. بلا‎ – офат, газанд, мусибат, бадбахтӣ) — ҳодисаи нохуши ғайричашмдошт фарорасида ба сари касе, оилае ва ё гурӯҳе, ки кулфатангез, ғамангез ва хисоратбор бошад.

Офатҳои табиӣ
-------------

Сухтор дар Калифорния 5 сентябри соли 2008
*Мақолаи асосӣ*: *Офатҳои табиӣ*
Офатҳои табиӣ (тӯфон, раъду барқ, жола, сел ва ғайра)-ро маъмулан балоҳои табиӣ меноманд, ки баногаҳ фаро мерасанд.

Бало дар адабиёт
----------------

Дар адабиёти шифоҳӣ ва хаттӣ бало ба таври фаровон истифода шудааст: бало занад; балоии азим. «Андар балои сахт падид ояд" (Рӯдакӣ). "Магар ин балоҳо зи ман бигзарад" (Фирдавсӣ),

> На танҳо офатам зебоии ӯст,  
> Балои ман зи бепарвоии ӯст. — Ҷомӣ
> 
> 

> Бо балои осмонӣ панҷа кардан мушкил аст,  
>  Барқро манъ аз найистон шер натвонист кард.— Соиб
> 
> 

### Фолклор

Бало дар фолклори тоҷик яке аз образҳои ҳикояҳои асотирӣ аст, ки ногаҳон дар шаклҳои гуногуни ваҳмангез ба кас дучор мешаванд.

### Балоҳои даҳгона

Балоҳои даҳгонаро бо хоҳиши Мусо бо сабаби иҷозати хуруҷи Банӣ Исроил аз Мисрро надодани Фиръавн Худованд ба мисриён нозил кард ва зикри онҳо дар сафари «Хуруҷ» дар Қуръон омадааст:
قَالَ مُوسَى لِقَوْمِهِ اسْتَعِينُوا بِاللَّهِ وَاصْبِرُوا إِنَّ الْأَرْضَ لِلَّهِ يُورِثُهَا مَنْ يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ  قَالُوا أُوذِينَا مِنْ قَبْلِ أَنْ تَأْتِيَنَا وَمِنْ بَعْدِ مَا جِئْتَنَا قَالَ عَسَى رَبُّكُمْ أَنْ يُهْلِكَ عَدُوَّكُمْ وَيَسْتَخْلِفَكُمْ فِي الْأَرْضِ فَيَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُونَ  وَلَقَدْ أَخَذْنَا آلَ فِرْعَوْنَ بِالسِّنِينَ وَنَقْصٍ مِنَ الثَّمَرَاتِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ  ‎

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги тафсирии забони тоҷикӣ (иборат аз 2 ҷилд) Ҷ. 1 А – Н (нашри дувум)./Зери таҳрири С. Назарзода, А. Сангинов, С. Каримов, М. Ҳ. Султон. – Душанбе 2010, - c. 8-11 ISBN 978-99947-69-39-1
2. ↑  Сураи Аъроф, ояҳои 128-130

Адабиёт
-------

* Деҳхудо. Луғатнома. Ҷ. 3, Т. 1372;
* Фарҳанги забони тоҷикӣ. М. 1969;
* Раҳмонӣ Р. Ҳикояҳои асотирӣ// Фолклор, забон, адабиёт. Д. 2004.

Сарчашма
--------

* Бало / Р. Раҳмонӣ // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Cтандартҳои давлатии таҳсилот** — маҷмӯи меъёрҳое, ки мазмуни таҳсилот, моҳияту муҳлати таълим, ҳаҷми сарбории таълимӣ, сатҳи азхудкунии донишро аз тарафи таълимгирандагон ифода намуда, талаботи асосӣ ба таъмини раванди таълим, мазмуну мундариҷаи барномаҳои таълимӣ ва баҳогузории сатҳи донишро дар муассисаҳои таълимӣ бо назардошти дастовардҳои миллӣ ва умумибашарӣ муайян мекунанд.

Тоҷикистон
----------

Русия
-----

ИМА
---

Нигаред
-------

* Таҳсилот
* Мактаб

Манобеъ
-------

1. ↑  ҚОНУНИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН ДАР БОРАИ МАОРИФ БОБИ 1. МУҚАРРАРОТИ УМУМӣ omuzgor.tj(пайванди дастнорас)
|  |
| --- |
| Унсури холии Викидода |

**«Боғи маонӣ»** — тазкираест аз таълифоти Нақши Алӣ ном шахс, ки дар Ҳиндустон таълифаш соли 1760/61 шурӯъ шуда, соли 1776 ба анҷом расидааст. Аз ин тазкира
нусхаҳои дастнависи ноқис, танҳо ҷ-ҳои 2 ва 3 боқӣ мондаанд. Аз бахшҳои боқимондаи асар бармеояд, ки он зиндагӣ ва осори шоирони гузашта (аз оғози адабиёти форсии дарӣ) ва муосири муаллифро дар бар мегирифтааст. Тақсимбандии пораҳо (фаслҳо)-и тазкира «чаман» ном доранд. Ному насаби шоирон мутобиқи алифбои арабиасоси форсии тоҷикӣ омадааст. Шарҳи ҳоли шоирон ва намунаҳои ашъорашон мухтасаран дода шудааст. Фаслҳои шашуму ҳафтуми ҷ. 3 шарҳи ҳолу намунаҳои осори шоирони садаҳои 15-18-ро, ки дар Ҳиндустон зиндагӣ ва эҷод кардаанд, дар бар мегирад. Дар баъзе фаслҳои тазкира аз подшоҳону вазироне сухан меравад, ки ба шеъру шоирӣ майл доштаанд. «Боғи Маонӣ» барои омӯхтани адабиёти форсизабони Ҳиндустон (садаҳои 15-18) арзишманд аст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Боғи Маонӣ / Ю. Яъқубов // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Боғчадарвоза** — дарвозаи шашгумбаздори қисми шимолии қалъаи Ичан (Хева, садаи XIX).

Ҳамаи гунбазҳо шаклан якхелаанд. Ду гунбази калон дар болои роҳрав буда, дар паҳлӯи онҳо дуконҳо сохта шудаанд. Дар тарафи пеши Боғчадарвоза ду бурҷ (гулдастаҳо) гузошта шуда, болои дарвоза равоқ ва кунгурадор мебошад. Тарафҳои шимолу ҷануби Боғчадарвоза бо рангҳои гуногун кошикорӣ гардидааст. Боғчадарвоза солҳои 1959–1960 тармим карда шуд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Боғчадарвоза // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Боқии Косонӣ** (форсӣ: باقی کاسانی‎) — шоири тоҷик (асри 16).

Зиндагинома
-----------

Аз аҳли хонадони яке аз ашхоси бонуфузи Косон будааст. Маълумоти ибтидоиро дар хонавода гирифта, баъдан дар мадраса илмҳои расмии даврро омӯхт ва дар байни аҳли адабу фазли он давра бо донишу фазилати худ шуҳрат ёфт. Аз Боқии Косонӣ қасидаҳо, ғазалҳо ва абёти пароканда ба тавассути тазкираҳо (мас. «Музаккиру-л-аҳбоб»-и Нисории Бухороӣ) мондааст. Ба қасидаи Котибии Нишопурӣ (бо радифи «гул») назира навиштааст. Байти зерин аз назираи ӯст:

> Килки таҳрираш ҳама гулҳои тар оварда буд,   
> 
> Кас надидаст аз найи хушке, ки орад бор гул. 
> 
>

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Боқии Косонӣ // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — С. 52. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Боқии Кошонӣ** (форсӣ: باقی کاشانی‎) — шоири эронӣ (асри 17).

Зиндагинома
-----------

Дар бораи ин шоир тазкиранигор Малеҳои Самарқандӣ дар асараш «Музаккиру-л-асҳоб» маълумоти ҷолибе оварда, ӯро чун шоири хушбаёну хуштакаллум ёд кардааст. Мегӯяд, ки: «Алҳақ ибораташ ҷонӣ буд, дар латофат ёқути рангин менамуд. Дар тароват алфози дилфиреби ӯ бар маонӣ шӯхиангезтар аз хандаи шакарлабон, мазмунҳои бикри тозаи фикраш диловез аз турраи маҳбубон». Инчунин ба қавли ин тазкиранигор Боқии Кошонӣ хаттот будааст ва хатти насхро бо маҳорат менавиштааст. Иборат аз 10 ҳазор байт девон доштааст. Намунаҳо аз ашъори Боқии Кошонӣ:

> Магар он шӯх ба сарманзили мо меояд,  
> 
> Ки зи ҳар ҳалқаи дар бонги «даро» меояд.  
> 
> Аз шикасти дили ман мерасад овоз ба гӯш,  
> 
> Пайи ҳар хаста, ки бар санги ҷафо меояд.  
> 
> Ғайр аз ин нест, ки помол кунӣ хуни маро,  
> 
> Чӣ зи дастат дигар, эй дузди ҳино, меояд?!  
> 
> Баски гарм аст ба ҳам улфати мо сӯхтагон,  
> 
> Шамъ месӯзаду хун аз дили мо меояд.  
> 
> Гар нагардид дилам аз ғами ӯ хун, Боқӣ,  
> 
> Ин ҳама ашки ҷигархун зи куҷо меояд?!
> 
>

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Боқии Кошонӣ // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Боғи обии "Делфин" -и Душанбе** — маркази фароғатӣ ва саломатӣ дар канори ғарбии пойтахт, дар ноҳияи Абуалии Сино шаҳри Душанбе воқеъ аст.

Хусусият
--------

Боғи обӣ дар ҳавои кушод ҷойгир аст, асосан дар мавсими гармо - аз май то ноябр, вақте ки ҳарорати миёнаи ҳаво дар шаҳри Душанбе рӯзона аз + 20 °C зиёд аст кор мекунад. Ин аввалин боғи обии ҳамон гунаест, ки дар Тоҷикистон барои фароғати сокинони пойтахт сохта шудааст. Дар тобистон яке аз ҷойҳои фароғатӣ ва саломатии сокинон ва меҳмонони шаҳр ба шумор меравад. Боғи обӣ 5 ҳавзро дар бар мегирад, ки дутои он барои кӯдакон мебошанд. Ҳавзи калонсолон 5 слайдро дар бар мегирад: Серпантин, Камикадзе, Мултислайд, Шикофии торик ва Шикофии кайҳон. Барои кӯдакон мини-слайдҳои обӣ мавҷуданд.

Таърих
------

Сохтмон ва ба истифода додани боғи обӣ барои сокинони пойтахт аз ҷониби мақомоти шаҳр дар соли 2004, дар арафаи солгарди пойтахт, ба нақша гирифта шуда буд. Аммо, ширкати хориҷӣ, ки ба сохтани боғи обӣ шурӯъ кард, дар натиҷаи иҷро накардани шартнома, фаъолияташ қатъ гардид. Танҳо дар соли 2012 дар канори ғарбии пойтахт як боғи замонавии обӣ сохта шуд. Ҳангоми сохтмон лоиҳаҳои, чунин иншоотҳои фароғативу ва саломатӣ дар Туркия, Дубай, Сочи ҳамчун асос гирифта шуданд ва тобистони соли 2012 як ширкати олмонӣ боғро сохта ба мақомоти шаҳр супурд. Акнун сокинон имкон доранд, ки бе тарк кардани шаҳр вақти истироҳатиро дар боғи обӣ гузаронанд. Аммо, на ҳамаи меҳмонон аз "арзиши баланди лаззат" дар боғи обӣ қаноатманданд.

* 
* 
* 
*

Пайвандҳо
---------

* Дар Душанбе аввалин парки хусусии обии "Делфин" ифтитоҳ ёфт  Бойгонӣ шудааст 29 октябри 2013  сол.
* Боғи об дар Душанбе
* Вебсайти Боғи обии «Делфин» Бойгонӣ шудааст 28 ноябри 2021  сол.

Эзоҳ
----

1. ↑  .

| ⚙️ Flag of Tajikistan.svg Боғҳои Душанбе |
| --- |
| Боғҳои фароғатӣ | Боғи кӯдакон • Боғи Парчами Миллӣ • Боғи Пойтахт • Боғи Айнӣ • Боғи Шоҳмансур |  |
| Боғҳои табиӣ ва истироҳатӣ | Боғи Ғалаба • Боғи ботаникӣ • Боғи Рӯдакӣ |
| Гулбоғҳо ва гулгаштҳо | Гулбоғи В. Куйбышев • Гулбоғи «Бӯстон» • Гулбоғи А. Мироненко  • Гулгашти Раҷабовҳо |
| дигарҳо | Боғи «Делфин» • Боғи ҳайвонот • Боғи Лучоб |
«Боғи боғбон» — бозии халқии бачагонаи тоҷик.

Қоидаҳо
-------

Ширкаткунандагони «Боғи боғбон» дасти якдигарро гирифта, мисли камон паҳлуи ҳам меистанд. Ду нафар сардор дар ду тарафи нимдавра ҷой мегиранд ва як занҷирае ба вуҷуд меояд. Байни сардорҳо муколама сурат мегирад:

Сардори якум: Боғи боғбон?
Сардори дуюм: Ҷони боғбон.
Сардори якум: Ангурако пухтак?
Сардори дуюм: Ниму намкола.
Сардори якум: Чаро саракои калонаша хӯрдӣ, майдаша ба ман мондӣ?
Сардори дуюм: Дар сари санг мондам, зоғако хӯрдандаш.
Сардори якум: Ку раҳи гулзор, ку раҳи хорзор?
Сардори дуюм: Ина раҳи гулзор, ина раҳи хорзор, чилингу чилинг (ҷаҳиду ҷаҳид) дар пой хор зад.
Сардори якум занҷираи бачаҳоро аз пайи худ кашида, аз зери дасти сардори дуюм ва бачаи дар паҳлуи ӯ буда мегузарад.
Дар натиҷа шахси охир дар занҷира маҳкам шуда, пушт ба бозигарон ва дастҳояш пеши бар ба мисли салиб ноҷунбон мемонад. Сардори якум занҷираи бачагонро аз қафои худ кашида, ба ҷойи худ бармегардад. Бозӣ идома меёбад, боз мисли дафъаи якум муколама сурат мегирад ва аз зери дасти якдигар мегузаранд ва боз яке аз онҳо дастбаста мешавад. Ҳамин тариқ бозӣ то лаҳзае давом меёбад, ки ғайр аз сардорҳо дигар ҳамаи бозигарон дастбаста мешаванд. Баъди ин сардорҳо ду тоқиро ба замин дар масофаи ду метр аз ҳамдигар мегузоранд. Сардорҳо қаблан байни худ машварат мекунанд, ки шартан як тоқӣ «роҳи банд» ва тоқии дигар «роҳи шиғ» (роҳи боз) ҳисоб шавад. Баъд сардорҳо ҳар як бозигарро аз дасташ дошта ба назди тоқиҳо мебаранд. Бозигар яке аз тоқиҳоро интихоб карда, дар назди он меистад. Ҳамин тавр бачагон ба ду даста тақсим мешаванд. Дар охир сардорҳо гурӯҳи марбут ба тоқии «роҳи шиғ»-ро озод (ғолиб) эълон мекунанд ва занҷираи онҳо пароканда мешавад. Гурӯҳи дигари марбут ба «роҳи банд» чанд муддат даст ба даст гирифта занҷираро нигоҳ медорад ва мағлуб ҳисоб меёбад. 

Ин бозӣ дар водии Қаротегину Дарвоз бо номи «Зардолупазак» ва дар Ванҷ бо номи «Лаббай-лаббай» низ маъруф аст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Таджики Каратегина и Дарваза. Вып. 3. Д. 1976.

Сарчашма
--------

* Боғи боғбон / Д. Раҳимов // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.