recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Инкори инкор**, яке аз қонунҳои асосии диалектика, ки дар раванди инкишофи табиат, ҷамъият ва тафаккур зоҳир мешавад. Ин қонун бо дигар қонунҳои диалектика зич алоқаманд аст, вале хислатҳои фарқкунандаи худро дорад. Агар қонуни ягонагӣ ва муборизаи зидҳо манбаи инкишоф, қонуни гузаштани тағйироти миқдорӣ ба сифати механизми онро ошкор намоянд, қонуни Инкори инкор алоқамандии узвии раванди олами модӣ ва тафаккурро муайян намуда, роҳҳои ҳалли зиддияти ба онҳо хосро нишон медиҳад. Инкори инкор тамоюл, самт, суръат, шакл ва натиҷаи инкишофро муайян менамояд. Аз ин рӯ, вай тағйиротеро дар бар мегирад, ки дар он ҳаракат аз паст ба боло, аз сода ба мураккаб, аз куҳна ба нав, аз абстрактӣ ба конкретӣ ҷараён дорад.

{\displaystyle \neg (\neg A)\rightarrow A}
Қонуни Инкори инкор аввалин бор дар системаи идеалистии Г. Гегел баён шудааст. Г. Гегел Инкори инкорр чун синтезе муайян мекард, ки вай аввалин «ҷиҳатҳои абстрактӣ ва ғайриҳақиқӣ», яъне ҷиҳатҳоеро, ки ба сабаби яктарафагӣ ва номукаммалиашон «абстрактӣ» ва «ғайриҳақиқӣ» буданд, бартараф мекунад (Ниг. Гегель, Соч. т. VI, М. 1939, с. 312).

Марксизм-ленинизм Инкори инкорро ҳамчун қонуни инкишофи ҳодисаҳои олами модӣ ва инъикоси онҳо дар шуур медонад. Ф. Энгелс менависад: «Қонуни бағоят умумӣ ва маҳз ба ҳамин сабаб бағоят васеъ амалкунандаи табиат, таърих ва тафаккур мебошад; қонунест, ки он... дар олами ҳайвонот ва олами наботот, дар геология, математика, таърих, фалсафа зоҳир мешавад> (Ф. Энгельс, Анти-Дюринг, Д.1975, с. 144).

Фаҳмиши метафизикӣ ва диалектикии Инкори инкор муқобили якдигаранд. Метафизика ҷиҳатҳои мусбат, унсури раванди навро ба эътибор намегирад. Ингуна фаҳмиш аксаран, ҳам ба назария ва ҳам ба амалия таъсири манфӣ мерасонад. (Мас. таълимоти пролеткулт ва як қатор назариётиёни Хитой дар бораи нест кардани маданияти кӯхна ва барпо намудани маданияти пролетарӣ).

Нигаред
-------

* Инкор
* Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] / сармуҳаррир  А. С. Сайфуллоев. — Д. : СИЭСТ, 1978—1988.
**Мавлоно Бобои Балхӣ** (форсӣ: باباى بلخى‎, с. тав. ваф. номаълум) — шоири тоҷик (а. 16).

Аз ин шахс танҳо тазкиранигор Нисории Бухороӣ дар «Музаккир-ул-аҳбоб» ёд кардааст. Бобои Балхӣ, чунон ки аз нисбааш бармеояд, дар Балх зиндагӣ ва эҷод карда, дар ҳамин ҷо даргузаштааст. Аз анвои шеър бештар ба ғазал таваҷҷуҳ доштааст. Ин байт аз ӯст:

> Мижгони ту дуд аз дили пурдард баровард,   
> 
> Тират зи тани хокии ман гард баровард. 
> 
>

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* مشحون. تاریخ موسیقئ ایران. تهران، ۱۳۷۶

Сарчашма
--------

* Бобои Балхӣ // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Ҷумъа Ҷумъазода** (тав. 1 октябри соли 1982, Хоруғ) — сиёсатмадори тоҷик. Раиси ноҳияи Шуғнон.

Зиндагинома
-----------

Ҷумъазода Ҷумъа Шофақир 1 – уми октябри соли 1982 дар шаҳри Хоруғи Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон дар оилаи коргар таваллуд шудааст.
Соли 2004 Донишгоҳи давлатии Хоруғро аз рўи ихтисоси менеҷмент ва маркетинг, соли 2006 Донишкадаи андоз ва ҳуқуқи шаҳри Душанбе бо ихтисоси ҳуқуқшинос ва соли 2012 Академияи хоҷагии халқ ва хидмати давлатии назди Президенти Федератсияи Русия аз рўи ихтисоси менеҷер дар соҳаи идоракунии давлатӣ ва маҳаллӣ ба итмом расонидааст.
Солҳои 2004 - 2007 дар вазифаҳои мудири бахши махсуси дастгоҳи раиси ВМКБ, сардори Раёсати ҷавонон, варзиш ва сайёҳии ВМКБ кор кардааст.
Аз моҳи сентябри соли 2007 то 2010 мудири шўъбаи ислоҳоти иқтисодӣ ва сармоягузории шаҳри Хоруғ ва аз соли 2010 то моҳи сентябри соли 2012 сармутахассиси Раёсати ҳимоя ва рушди рақобати Хадамоти зиддиинҳисории назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият намудааст.
Аз соли 2012 то моҳи майи соли 2013 мудири шўъбаи саноат, энергетика ва коммуникатсияи мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии ВМКБ ва аз моҳи майи соли 2013 то инҷониб муовини якуми раиси шаҳри Хоруғ кор карда истодааст.
Рӯзи 13 январи соли 2020, бо фармони раисҷумҳури Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон, Ҷумъазода Ҷумъа Шофақир раиси ноҳияи Шуғнони ВМКБ таъйин гардид, дар ин вазифа Азиз Гиёзодаро иваз кард.

Эзоҳ
----
**Бобо Аннанов** (туркманӣ: Baba Annanow; 20 феврали 1934, Ашқобод — 27 декабри 1991, ҳамон ҷо) — ҳунарпеша ва коргардони туркман, Артисти халқии СССР (1985).

Зиндагинома
-----------

Донишкадаи театрии шаҳри Тошкандро соли 1959 хатм намуда, дар театри шаҳри Чорҷӯ кор кардааст. Солҳои 1961 – 91 режиссёр студияи телевизиони Ашқобод буд.

Дар студияи «Туркманфилм» ролҳои зиёд офаридааст: Гулманов («Имтиҳони аввалин»), Шерсинг («Роҳи охирин»), Ортиқ Боболӣ («Қадами қатъӣ»), Черкез («Роҳи аробаи сӯзон»), Санъат («Тасодуф дар паҳлӯ»), Атобоев («Ранги тило») ва ғаайра. Асосан образи одамони мубориз, қавиирода, поквиҷдон ва фаъоли ҷомеъаро иҷро менамуд.

Аннанов Бобо дар киностудияи «Тоҷикфилм» нақши ҳамзамононро дар як силсила филмҳо хеле боварибахш офаридааст: Ӯртабоев («Одам пӯсташро иваз мекунад»), босмачӣ («Ҳеҷбудагон…»), Хуршед («Ҷинояткор ва ҳимоятгарон»), полковник Мӯъминов («Дастгиркунӣ»), подполковник («Ба дӯстон хиёнат намекунанд»).

Ҷоизаҳо
-------

Дорандаи Мукофоти ҶШС Туркманистон ба номи Махтумқулӣ (1966).

Эзоҳ
----

1. ↑  Internet Movie Database (ингл.) — 1990.

Сарчашма
--------

* Аннанов Бобо // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.

Пайвандҳо
---------

* Баба Ананов(англ.) дар вебгоҳи Internet Movie Database
**Бобобеки Иштибар** (ар. بابابیک اشتیبر‎, *Домулло Бобобек*; 1784, Шаҳрисабз – 1884, Бухоро) — хаттот ва хушнависи тоҷик.

Зиндагинома
-----------

Шогирди Иброҳим Девонаи Шаҳрисабзӣ. Марди донишманд буд, дар Бухоро бо даъвати Амир Ҳайдар (ҳукмр. 1800 – 25) ба толибилмон аз хаттотӣ ва сарфу наҳв дарс додааст. Хаттотони маъруфи замонаш – Абдурраҳими Таманно, Субҳонқулӣ, Умархоҷа, Мирмаъсуми Оламиён, Мирсироҷи Атолиқ, Абдулқодирхоҷаи Пишакбоз, Садриддини Махдуми Хуҷандӣ ва дигар. аз ҷумлаи шогирдони Бобобеки Иштибар мебошанд. Бобобеки хатнависии хосса дошта, мавриди китобат махраҷгирӣ, доиракашӣ, хату ҳошия кашидан ва дигар қонуну қавоиди хаттотиро хуб риоя мекард. Ӯро барои маҳорат ва нуктадониаш «Устоди кулл» ном бурдаанд. Дар Бухоро мактаби махсуси хаттотӣ таъсис додааст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Бобобеки Иштибар / С. Султонов // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Ҷумъаи Толиб** (*Толибов Ҷумъабой Ҷӯраевич*; 25 январ 1960, вилояти Суғд — 18 ноябр 2011, Вилояти Суғд) — рӯзноманигори тоҷик. Узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон (1194). Узви Конфедератсияи байналхалқии журналистон (1987).

Зиндагинома
-----------

Ҷумъаи Толиб 25 январи соли 1960 дар деҳаи Испағни ноҳияи Айнӣ таваллуд шудааст. Соли 1979 ба Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин (факултети журналистика) дохил шуда, соли 1984 таҳсилро ба анҷом расонидааст. Аз соли 1989 то 1994 дар Донишгоҳи Давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин (факултети ҳуқуқшиносӣ) таҳсил кардааст.

Оиладор, соҳиби 6 фарзанд.

Додгоҳи Олии Тоҷикистон парвандаи ӯро баррасӣ карда, бегуноҳии журналистро ба исбот расонд. Ин мушкилот Толибовро аз роҳаш барнагардонд

Корнома
-------

* Солҳои 1984—1994 дар газетаи ноҳиявии «Меҳнат»-и ноҳияи Айнӣ мусаҳҳеҳ, мухбир ва мудири шуъба шуда кор кардааст.
* Солҳои 1994—1995 сармуҳаррири газетаи «Нури ҳақ»-и ноҳияи Айнӣ буд.
* Солҳои 1995—1998 раиси хоҷагии деҳқонии «Авсанъан».
* Солҳои 1998—2004 мудири шуъбаи ҳуқуқи Ҳукумати ноҳияи Айнӣ.

Дар натиҷаи нашри мақолаҳои интиқодӣ нисбат ба мақомоти қудратӣ 8 моҳ зиндонӣ шуд. Пас аз он боз ба рӯзноманигорӣ баргашт.

* Солҳои 2004—2005 мухбири махсуси Маркази тадқиқоти журналистӣ дар водии Зарафшон.
* Солҳои 2005—2006 директори иҷроияи Маркази тадқиқоти журналистӣ.
* Солҳои 2007—2008 директори Оҷонсии иттилоотии «Зарафшон-таймс».

Аз соли 2008 директори Бюрои маслиҳатдиҳӣ, сухансанҷӣ ва тадқиқоти журналистӣ, ҳамзамон, аз моҳи марти соли 2009 сармуҳаррири ҳафтаномаи ҷамъиятиву сиёсии «Пайкон» буд.

Ҷоизаҳо
-------

* Аълочии матбуоти Тоҷикистон.

Беморӣ ва даргузашт
-------------------

Ҷумъабой Толибов бар асари бемории саратон 18 ноябри 2011 дар деҳаи Испағни ноҳияи Айнӣ даргузашт.

Эзоҳ
----

1. ↑  Ҷумъаи Толиб: "Маро ноҷавонмардии дӯст мекушад..."(тоҷ.). *Радиои Озодӣ*. 25 январи 2023 санҷида шуд.
2. ↑  Даъвати кӯмак ба журналист Ҷумъаи Толиб(тоҷ.). *Радиои Озодӣ*. 25 январи 2023 санҷида шуд.

Пайвандҳо
---------

* 
* Даргузашти рӯзноманигори муборизи тоҷик Ҷумъаи Толиб Бойгонӣ шудааст 29 ноябри 2011  сол.
* Даргузашти рӯзноманигори шинохта Ҷумъабой Толибов
**Бобо Сангинов** (*Сангинов Бобо Сангинович*; 1 июл 1935 — 10 ноябр 2017) — аввалин селексионери тоҷик, олим, номзади илми кишоварзӣ (1968). Академики АИ ҶШС Тоҷикистон (1987), узви вобаста, (1976), академики Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон (1991), узви вобастаи Академияи илмҳои кишоварзии Россия (1991). Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1973), Агрономи шоистаи ҶШС Тоҷикистон (1964). Дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино (1972). Ҷоизаи Комсомоли ленинии Тоҷикистон 1970), Ҷоизаи байналмилалии ЭКО дар соҳаи илм ва технология (2004).

Зиндагинома
-----------

Донишкадаи кишоварзии Тоҷикистонро ба поён расондааст (1958), ихтисос — "селексия ва тухмпарварии пахта.
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: селексия ва тухмпарварии пахта, рустанипарварӣ.
Директор ва мудири шуъбаи селексия ва тухмпарварии пахтаи Бунгоҳи озмоиши Вахши Институти илмию тадқиқотии зироаткории Тоҷикистони Вазорати кишоварзии ҶШС Тоҷикистон (1963—1974), директор ва мудири шуъбаи селексия ва тухмпарварии пахтаи Бахши Вахши ба номи В. П. Красичкови Институти илмию тадқиқотии зироаткории Вазорати кишоварзии ҶШС Тоҷикистон (1974—1991). Ноиби президент- ташкилкунандаи Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон (1991—1993), президент (1994). Президенти Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон (1994—2005).

Ҷоизаҳо
-------

* Бо ду ордени Байрақи Сурхи Меҳнат,
* орденҳои Дӯстии халқҳо,
* «Нишони Фахрӣ»,
* медалҳои «Барои меҳнати шоён.
* Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В. И. Ленин» тақдир шудааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Ҳайати шахсӣ. — Душанбе: Дониш, 2011. — 216 с
**Бонки тиҷоратӣ** (англ. Commercial bank) — бонке, ки ба муштариёнаш дар бобати пешбурди суратҳисобҳои ҷорӣ, додани кредитҳову қарзҳои тиҷоратӣ ва ғайра хидматҳои мух­талиф мерасонад. Муштариёни асосии бонкҳои тиҷора­тӣ шахсони алоҳида ва корхонаҳое мебошанд, ки фаъолияти ҷо­рии истеҳсолӣ, савдо ва умури дигари тиҷорати­ро анҷом медиҳанд.

Бонки тиҷоратӣ маблағи гузаронидани амалиётро асосан аз ҳисоби пасандози амонатҳо, инчунин аз ҳисоби кредитҳои байнибонкӣ ва баровардани саҳмияву вомбаргҳои худӣ ба даст меорад. Аввалин бонки тиҷоратӣ соли 1407 дар Генуя (бонки Георгийи Муқаддас) ташкил шуда буд. Дар ҷаҳон қадимтарин бонки тиҷоратӣ, ки то имрӯз фаъолият дорад, бонки итолиёии Монте дей Паски ди Сиена (таъсисаш 1472) аст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Бонки тиҷоратӣ / Ш. Дӯстбоев // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Бахшӣ** — (аз калимаи санскритии бҳикту – қаландар, дарвеш), 1) мардуми туркзабон, махсусан туркманҳо шахсеро мегӯянд, ки достонҳо, қиссаҳо, ҳикоятҳоро аз адабиёти хаттӣ ва аз адабиёти омиёна месароид ва ё баъзан ба наср ҳикоя мекард. Бахшиҳо аз асбобҳои мусиқӣ – дутор, дамбура, ғижак истифода мебурданд.

Туркманҳо инчунин пири авлодро *Бахшӣ* мегуфтанд. Бахшигӣ дар асоси шогирдӣ ва устодӣ ривоҷ меёфт;

2) Бахшӣ дар байни муғулҳо аз қадимулайём маълум буд ва қадру эътибор дошт. Муғулҳо рӯҳонӣ, қаландари будоӣ, пешвои дин, ҷодугар, дабир, соҳирон, ҷодугаронро *Бахшӣ* мегуфтанд.

Дар давлати Темуриёни Ҳинд *Бахшӣ* шахсе буд, ки ҳисобу китоби сипоҳро анҷом медод ва музди кор медод. Дар Аморати Бухоро Бахшӣ амалдореро мегуфтанд, ки ҳисоби молиявии сохтмони биноҳои давлатиро анҷом медод;

3) Бахшӣ шахсеро мегӯянд, ки ба табобати рӯҳии мардум машғул буд, афсунгарӣ ва фолбинӣ мекард. Ба ақидаи Бахшиҳо ба бадани бемор деву парӣ, ҷин, албастӣ ва ғ. ҷой гирифта, ӯро бемор мекунанд. Бахшиҳо бо истифода аз оташ, кафгири дар оташ сурхшуда, дойразанӣ, садоҳои баланди ваҳмангез, ҳаёҳу ва ғ. намодҳои бадро аз бадани инсон дур мекарданд.

Адабиёт
-------

* Фарҳанги забони тоҷикӣ. Ҷ. 1. - М. 1969.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Бонки фаръӣ** — ташкилоти мустақили бонкӣ, ки дар шакли ҷамъияти саҳомии кушода ё пӯшида, ё ҷамъияти масъулияташ маҳдуд фаъолият мекунад, вале ҳама ё қисми зиёди саҳмияҳо ба бонки асосии байналмилалӣ тааллуқ доранд. Бонки фаръӣ ҳамаи хидматрасониҳои бонкиро иҷро мекунад. Бонки фаръӣ чун ташкилоти мустақили бонкӣ бояд ҳама гуна талаботи қонунгузории маҳаллиро қонеъ гардонад, барои амалигардонии фаъолияти бонкӣ иҷозатнома дошта бошад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бонки фаръӣ // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Бону Камолова** (*Камолова Бону Олимовна*; зод. 15 майи 1985, шаҳри Душанбе) — рассоми моделсоз. Узви Иттифоқи рассомони Тоҷикистон (аз с. 2011).

Зиндагинома
-----------

Дар шуъбаи рассоми моделсози Колеҷи ҷумҳуриявии рассомии ба номи М. Олимов (2001—2005), дар факултаи фарҳангшиносии Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон таҳсил намудааст (2008—2013). Муаллими графикаи коммутарии Маркази рассомии минётураи «Мино» — Клуби ЮНЕСКО (2009—2012). Аз с. 2010 — маъмури ташкилоти ҷамъиятии Маркази рассомии минётураи «Мино» — Клуби ЮНЕСКО (ҳоло — устохонаи хусусии «Дом Мино Миниатюр» — Клуб ЮНЕСКО), ҳамзамон аз соли 2005 мусаввари ғайриштатии нашриёти «Адиб»-и шаҳри Душанбе.

Эҷодиёт
-------

Муаллифи мусаввараҳои «Таркиши бузург» (2011), «Пегас» (2012), муҳрабофии «Гунҷишкак», «Флора ва Фауна», «Каҳкашон», «Фарзанди Посейдон», «Шоҳпаракҳо», мусаввараҳои сиёҳқалами кит. «Ҷаноби Донгуо ва гург» (2005), «Гули қоқу»-и Бобо Ҳоҷӣ («Адиб», Д. 2011), «Дарси ҳаёт» -и Тоҷинисо Рауфова (Д. 2014), «Гамбусаки сахӣ»-и Латофат Кенҷаева (Д. 2014), «Садбарг»-и Гулнисо Ризвоншоева (Д. 2014), «Ҳадяи Қаратоғ» (маҷмӯаи пиесаҳо, «Адиб», Д. 2006), мусаввараҳои маҷ. «Чигӯяк» (2005-06), мусаввара барои созмони ЮНИСЕФ дар китобхонаи Оғохон (2007) ва ғ. Иштир. бисёр озмунҳо, аз ҷумла озмунҳои «Устоди ҳунар», «Мактаби тобистона» (Иссиқкӯл, Бишкек, 2012), «Мусаввараи беҳин» аз маҷмӯаи расмҳои «Ҳаёти мӯрчагон», Хомаи Япония (2004). Иштирокдори Фестивали 1-уми байналмилалии ҷавонони соҳибистеъдод (Исфаҳон, Эрон, 2011), Фестивали умумиҷаҳонии кӯдакон дар майдони парки Нэшнл Мол (Вашингтон, ИМА, 2011). Баъзе асарҳояш дар коллексияҳои шахсии мухлисони Франсия, Ҳиндустон, Япония ва Англия маҳфузанд. Бо ҷоизаи ҳавасмандкунанда барои тасвири беҳини логотипи интернет-сервиси провайдери «Cybernet»-и Ширкати телекоммуникатсияи «BABILON-T» сарфароз гардонида шудааст (2005).

Эзоҳ
----

1. ↑  Аз асл ба насл. — Душанбе, 2019. — 215 с.(тоҷ.). ISBN 978-99947-958-2-6
**Бонки миллӣ**, **Бонки марказӣ** — бонки давлатии асосии мамлакат, ҷузъи муҳимми системаи пулӣ-кредитии давлат.

Бонки миллӣ вазифаҳои махсус дорад, ки яке аз онҳо барориши пул ва танзими фаъолияти бонкҳои тиҷоратӣ аст. Бонки миллӣ бонки бонкҳо буда, дастгири давлату ҳукумат дар робита ба гардиши пул ва идораи буҷа мебошад. Бонки миллӣ доир ба маҳфуз доштани захираи тило — асъори давлат, қарздиҳӣ, ҳисобу китоби бонкҳои тиҷоратӣ, танзими гардиши пул ва назорат аз болои ташкилотҳои кредитӣ низ тадбирҳои судманд меандешад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бонки миллӣ // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Бонки универсалӣ** — бонке, ки дар доираи амалиёташ маҳдудиятҳои камтарин дорад.

Ин бонкҳо имкон доранд, ки амалиёти муқаррарии бонки (додани қарз, амонатҳо, хидмати ҳисобдории хазинавӣ)-ро бо амалиёт тавассути коғазҳои қиматнок (даллолӣ, фаъолияти сармоягузории бонкӣ) ҳамроҳ созанд, ширкатҳои ғайримолиявиро бевосита маблағгузорӣ намоянд, амалиёти суғуртавӣ доир намоянд ва ғ. Бонки универсалӣ нисбат ба бонкҳои махсусгардонида устувортар мебошад, зеро он фаъолияти тиҷоратӣ ва сармоягузориро муттаҳид месозад. Барои муштариён сару кор доштан бо як бонк нисбатан мувофиқ аст. Дар бисёр давлатҳои мутараққӣ (ИМА, Русия ва ғ.) аксари бонкҳо универсалӣ мебошанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бонки универсалӣ / Ш. Дӯстбоев // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* BNF: 12444137j
* GND: 4117291-7
* J9U: 987007544284705171
* LCCN: sh90000235

 |
**Гавазн**, **говазн** (лот. Cervidae) — ҷонварест аз оилаи ширхӯрҳои ҷуфтсум.

Навъҳо
------

Дар дунё 51 намуди гавазн вуҷуд дорад. Гавазнҳо дар Авруосиё, Амрикои Шимолӣ ва Ҷанубӣ, Африқои Шимолӣ ва Осиё дучор меоянд. Онро одамон ба Австралия ва Зеландияи Нав низ бурдаанд. Гавазн ҳайвони базебу чолок буда, шохи панҷашакли калон, пойҳои дарозу боқувват, думи кӯтоҳ ва гӯшҳои калон дорад. Бештар гавазнҳои нарина шохдор мешаванд. Гавазни обӣ шох надорад. Нарина ва модинаи гавазни шимолӣ шох дорад. Шохи гавазнҳо ҳар сол афтода, ба ҷойи он шохи нав месабзад. Ранги гавазнҳо бештар малла аст; ҷавонаҳои онҳо ғолибан холдор мешаванд. Гавазнҳо дар биёбон, дашт, бешазор, тундраи арктикӣ ва ҷангалҳои кӯҳӣ зиндагӣ мекунанд. Дар як — якунимсолагӣ болиғ мегарданд. Баъзе гавазнҳо тирамоҳ, гавазнҳои дигар зимистон ҷуфт шуда, баъди 6-9 моҳ 1-2, гоҳе 4 бача мезоянд. Ғизои гавазн алаф, бутта, барг, пӯстлох ва шоху навдаи дарахтон аст. Баъзе намуди гавазнҳо танҳо зиндагӣ мекунанд, вале бисёр намуди онҳо гурӯҳ-гурӯҳ умр ба сар мебаранд. Сарварии чунин гурӯҳҳо ба уҳдаи як гавазни нарина аст. Дар давраи гушн байни гавазнҳои нарина барои интихоби ҷуфти худ задухӯрди шадид ба вуқӯъ мепайвандад. Дар минтақаҳои гармсер гавазнҳо тамоми сол ҷуфт мешаванд, дар минтақаҳои иқлимашон муътадил давраи ҷуфтшавии онҳо тирамоҳ ё зимистон фаро мерасад.

Гавазнҳо дар Тоҷикистон
-----------------------

Дар Тоҷикистон як намуди гавазн — холгул (хонгул) дучор меояд. Онро дар мамнуъгоҳҳо нигоҳубин ва парвариш мекунанд. Хоҷагиҳои ҷангали ҷумҳурӣ ба муҳофизат ва афзоиши саршумори гавазнҳо эътибори ҷиддӣ медиҳанд. Шикори гавазн қатъан мамнӯъ аст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Гавазн / А. Саидов // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Библейская
* Большая датская
* Большая каталанская
* Большая норвежская
* Большая российская (старая версия)
* Брокгауза и Ефрона
* Брокгауза и Ефрона
* Еврейская Брокгауза и Ефрона
* Кругосвет
* Малый Брокгауза и Ефрона
* Новый
* В. Даля
* Britannica (онлайн)

 |
| Орояшиносӣ | 
* EOL
* Fossilworks
* GBIF
* iNaturalist
* NCBI
* IRMNG
* ITIS TSN
* WoRMS

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* BNF: 119580553
* GND: 4159953-6
* J9U: 987007284956805171
* LCCN: sh85022182
* NKC: ph121339

 |
|  |
| --- |
| ← **декабр** → |
| Дш | Сш | Чш | Пш | Ҷм | Шн | Яш |
|   |   |   | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |
| с. 2022 |

**10 декабр** — 344-умин рӯзи сол (345-умин дар солҳои кабиса) дар тақвими григорӣ.
То поёни сол 21 рӯз боқӣ мемонад.

Ҷашнҳо
------

*Бознигаред: Гурӯҳ:Ҷашнҳои 10 декабр*

### Миллӣ

### Динӣ

Рӯйдодҳо
--------

*Бознигаред: Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 10 декабр*

Зодрӯзҳо
--------

*Бознигаред: Гурӯҳ:Зодагони 10 декабр*

Даргузаштҳо
-----------

*Бознигаред: Гурӯҳ:Даргузаштагони 10 декабр*

Тақвими мардумӣ
---------------

Қавс (23 Ноябр - 21 Декабр) яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Озар дар тақвими Эронӣ аст.

ҚавсҚавс

Пайвандҳо
---------

* Бойгонӣ шудааст 27 январи 2012  сол.
* 
* Наука, 10.12
* BBC On this day, 10.12

Эзоҳ
----
**Гаврилов Тимофей Кузмич** (1910, деҳаи Шемиратсаи вилояти Ленинград — 1944, номаълум) — халабони низомии аҳли Иттиҳоди Шӯравӣ. Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ (1944), капитани гвардия.

Зиндагинома
-----------

Баъди хатми мактаби флоти ҳавоии гражданӣ (1935) дар Туркистон (1935) ва аз соли 1938 дар Тоҷикистон лётчик буд. Соли 1941 аз ш. Сталинобод ба сафи Артиши Сурх даъват шуда, дар муҳорибаи назди Маскав ширкат доштааст. Барои ба Ленингради муҳосирашуда расондани лавозимоти ҳарбӣ, хӯрокворӣ, анҷомҳои тиббӣ, доруворӣ аз болои кӯли Ладога 220 бор, дар ҷангҳои Сталинград барои бомбаборон кардани мавқеъҳои душман шабонгаҳон 212 бор парвоз намудааст. Августи 1943 фармондеҳи эскадрилияи 102-юми полки авиатсионӣ буд. Г. ба ақибгоҳи душман чаҳор бор парвоз карда, ба отряди партизании Сабуров (дар ҳудуди Минск ва дигар минтақаҳо) лавозимоти ҳарбӣ, хӯрокворӣ ва сарулибос расондааст. Дар атрофи Киев се бор десант фуровардааст.

Ҷоизаву орденҳо
---------------

Бо орденҳои Ленин, Байрақи Сурхи Ҷангӣ ва медалҳо сарфароз гардидааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Герои Советского Союза. Краткий биографический словарь. Т. 1. М. 1987.

Сарчашма
--------

* Гаврилов Тимофей Кузмич / Б. Аҳмадов // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* Герои страны

 |
**Баширия** — гурӯҳе аз ғуллоти шиа, ки ба тафвиз гароиш дошта, дорои ақидаҳои хоссе дар бораи Имом Мусои Козим мебошад.

Таълимот
--------

Асоси таълимоти гурӯҳро ақидаҳои Муҳаммад ибни Башир ташкил мекунанд. Масъалаи асосӣ иборат аз шакку тардидҳое мебошанд, ки баъди вафоти Имом Мусои Козим ба миён омадаанд. Муҳаммад ибни Башир ақида дошт: шахсе, ки мардум ӯро ба унвони Имом Мусо ибни Ҷаъфари Маҳдӣ хондаанд, фарзанди Имоми Содиқ нест. Имом Мусо ибни Ҷаъфар Маҳдии уммат аст, ки аз назарҳо пинҳон гашта, рӯзе зуҳур хоҳад кард. Баъди чунин шакку тардид нисбат ба имоми пас аз Мусо ибни Ҷаъфар падид омад. Саволе пайдо шуд, ки оё ӯ пас аз ҳабс шудан ба шаҳодат расид ё уруҷ кард ва ё бо марги табиӣ аз дунё рафт? Муҳаммад ибни Башир худро ба қатори воқифони воқеа ворид карда, мегуфт, ки Мусо ибни Ҷаъфар аслан ба зиндон по наниҳодааст ва он ки мардум мешиносанд, фарди ба ӯ монанде будааст. Мусо ибни Ҷаъфар аз дидаҳо пинҳон асту дар миёни мардум омадурафт ҳам кунад, касе аз ҳузури ӯ пай намебарад.

Муҳаммад ибни Башири Куфӣ аз маволии банӣ Асад ва устоди фанни шуъбадабозӣ буд. Барои чунин ақидаҳояш халифа ӯро ба марг маҳкум кард. Вале ӯ пайравони худро дошт, ки муддате ба гуфтаҳои ӯ содиқ монданд. Ин фирқа, бино бар иттилои маъхазҳо, аз се насл бештар фаъолият надошт.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Баширия / М. Ҳазратқулов // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.

* سعد بن عبد الله اشعری. المقالات و الفرق. تهران، ۱۳۴۲؛
* نوبختی حسن. فرق الشعة. به کوشش ریتر ح. استانبول، ۱۹۳۱
**Таркиш дар бемористони Ибни ал-Хатиб** — таркиш ва пас аз он сӯхтор рӯзи 24 апрели соли 2021 дар беморхонаи беморони гирифтори сирояти вируси COVID-19 дар Бағдоди Ироқ.

Сӯхтор
------

Ҳангоми сӯхтор дар дохили он садҳо нафар буданд. Сӯхтор дар се дақиқа паҳн шуд. Ба гуфтаи наҷотбахшон, тақрибан 200 нафар тавонистаанд аз оташ худро канор гиранд.

Дар натиҷаи сӯхтор, 82 нафар ба ҳалокат расиданд, дар ҳоле ки ибтидо ин рақамҳо камтар буданд - 58 нафар.

Теъдоди қурбониёни сӯхтор 110 нафарро ташкил додааст, ки вазъи баъзеи онҳо вазнин аст.

Сабаби сӯхтор
-------------

Тибқи маълумоти пешакӣ, сабаби сӯхтор таркиш дар анбори баллонҳои оксиген мебошад, ки дар беморхона барои таъмини ҳаёти беморони ниёзманди нафаси сунъӣ қарор доштанд.

Вокуниш ва тафтишоти Вазорати корҳои дохилии Ироқ
-------------------------------------------------

Дар кишвар мотами серӯза эълон шуд. Пас аз сӯхтор раиси Вазорати тандурустии Ироқ ва губернатори Бағдод истеъфо дод.

Муфаттишон маъмурияти беморхонаеро, ки дар он ҷо сӯхтор рух додааст ва кормандони амниятро боздошт карданд.

Тибқи маълумоти пешакӣ, беморхона бо системаҳои зарурии оташхомӯшкунӣ муҷаҳҳаз набуд.

Эзоҳ
----

1. 1 2  В результате пожара в больнице Багдада погибли 82 человека. *ТАСС*.
2. ↑  В МВД Ирака раскрыли подробности пожара в больнице Багдада. *ТАСС*.
3. ↑  Главу Минздрава Ирака и губернатора Багдада отправили в отставку после пожара в больнице. *ТАСС*.
4. ↑  Число погибших при пожаре в больнице в Багдаде достигло 82(рус.). *РИА Новости* (20210425T1230).
5. ↑  Взрыв в коронавирусной больнице Багдада: главное(рус.). *360tv.ru*.

Пайвандҳо
---------
**Қобил Зарифов** — сароянда-таронасаро, намояндаи ҳавзаи иҷроии Зарафшон, хонандаи боҳунари мероси мусиқии мардумӣ ва классикии тоҷик. Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон (2011), бародари овозхони тоҷик Хурсандмурод Зарифов

Зиндагинома
-----------

Қобил Зарифов фориғуттаҳсили мактаби ҳамагонии ноҳияи Айнӣ (1983), шуъбаи мусиқии анъанавии (сароянда) факултаи мусиқии тоҷики Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода (1989, таҳти раҳнамоии устодон Барно Исҳоқова, Боймаҳмад Ниёзов) буда, дар иҷрои мусиқии мардумӣ ва классикии тоҷик салиқаи хубихонандагӣ дорад. Қобил Зарифов баъди хатми донишгоҳи ҳунар фаъолияти иҷроияшро дар дастаи тарона ва рақси Филармонияи давлатии Тоҷикистон ба номи А. Ҷӯраев (1989) оғоз намуда, то имрӯз дар ин боргоҳ ҳунарнамоӣ мекунад. Қобил Зарифов дар сурудани қисм, шохаҳои ҷудогонаи мақомҳо: «Сарахбори Ороми ҷон», «Қашқарчаи Савти Наво», «Муғулчаи Дугоҳ», «Сегоҳ» , «Чоргоҳ» ва ғ. завқу салиқаи нафиси иҷроӣ ба харҷ дода, иштирокдори симпозиум ва фестивалҳои байналмилалии мусиқӣ (Самарқанд-1987, Душанбе-2002, 2006) буда, барандаи озмуни ҳунарии «Ситораи сол» (2001) аст.
Қобил Зарифов барои маҳорати баланди иҷроӣ ва тарғиби мероси мусиқии тоҷик бо нишони «Хидмати шоиста» (2002), «Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2001) ва ифтихорномаҳои Вазорати фарҳанги ҶТ мушарраф шудааст.

Ҳамчунин нигаред
----------------

* Шашмақом

Сарчашма
--------

1. ↑  Донишномаи Шашмақом./Зери таҳрири Олимов К. Абдувалиев А. Азизӣ Ф. Раҷабов А. Ҳакимов Н. – Душанбе, 2009. - с. 75 ISBN 978-99947-49-13-3
**Қисса** — яке аз навъҳои насри шифоҳии фолклори тоҷик мебошад, ки дар адабиёти хаттӣ низ мавқеъ дорад. Дар мундариҷаи он силсилаи ҳодисаҳои бофтаву таърихӣ ва 
саргузашту корнамоиҳои шахсони муътабари динию мазҳабӣ ва қаҳрамонҳои ормонии мардум дар замону макони муайян тасвир мегарданд. Дар байни мардуми тоҷик қиссаҳо аз рӯзгори паёмбарон, оид ба корнамоиҳои Амир Ҳамза, ҳазрати Алӣ, имом Ҳусайн, авлиёву малоик ва инчунин тасвири биҳишту дӯзах ҳикоят карда мешаванд, ки бегумон аз адабиёти динии китобӣ маншаъ гирифтаанд. Дар саросари кишвар фаъол аст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Феҳристи миллии намунаҳои мероси фарҳангии ғайримоддӣ./ Пажӯшиҳгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилооти Вазорати фарҳанги ҶТ - Душанбе: "Ирфон", 2014, - С. 64
2. ↑  ПИТФИ Феҳристи миллии намунаҳои мероси фарҳангии ғайримоддӣ (пайванди дастнорас)

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ин мақолаи нопурра аз таърих мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |
**Афрӯзѝш** — афрӯхтани омехтаи сӯзишворӣ дар силиндрҳои муҳаррики дарунсӯз. Ду навъи афрӯзиш маълум аст: афрӯзиш аз батареяи аккумляторҳо ва афрӯзиш аз магнето. Дар афрӯзиши батареявӣ ҷараёни барқи пастшиддат (12-16 В) аз батареяи аккумуляторҳо ба воситаи калиди афрӯзиш ба симпечи якуми ғалтаки индуктивӣ меояд. Чараёни баландшиддат (12000–15000 В), ки дар симпечи дуюми ғалтаки индуктивӣ ба вуҷуд меояд, ба воситаи ротор ба контакт ва аз он ба шамъи силиндр дода мешавад. Байни электродҳои шамъ шарора пайдо шуда, афрӯзиш ба амал меояд. афрӯзиши батарявӣ оғози хуби кори муҳаррикро таъмин карда, бештар дар автомобил татбиқ меёбад. Дар афрӯзиши аз магнето баамалоянда ба батареяи аккумуляторҳо эҳтиёҷ нест. Ин усули афрӯзиш дар трактор, мототсикл ва автомобилҳои махсус татбиқ мешавад.

Эзоҳ
----

1. ↑  Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, Ҷилди 2. АСОС-БОЗ – Душанбе: Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, 2013, - с.125
«**Хамса**» (ар. خمسه‎ — панҷ, панҷгона) — панҷ достони алоҳидаи як адибро гӯянд, ки дар як муҷаллад гирд оварда шудаанд.

Анъанаи «хамса»-гӯӣ нахустин маротиба дар адабиёти форс-тоҷик пайдо шуда, баъди асрҳои 13—14 дар адабиёти дигар мардумони Машриқзамин ҷорӣ гардидааст. Дар таърихи адабиёти форс-тоҷик шахси номаълуме панҷ достони Низомии Ганҷавиро дар як ҷилд гирд оварда, ба онҳо номи умумии «Хамса»-ро ниҳодааст ва ба ҳамин сабаб Низомиро поягузори мактаби «хамса»-нигорӣ медонанд. Дар ҷавоби «хамса»-и Низомӣ аввалин бор шоири форс-тоҷик Амир Ҳусайни Ғурӣ (вафот 1318) «хамса» навиштааст. Аммо дар ҷодаи «хамса»-сароӣ Хусрави Деҳлавӣ муваффақияти бузурги эҷодиро ноил шудааст.Баъди Низомӣ, Ғурӣ ва Хусрав шоирони бисёре аз қабили Хоҷуи Кирмонӣ, Ашраф, Ҷомӣ, Абдибеки Шерозӣ, Сарфии Каисмирӣ, Замонии Яздӣ, Номии Исфаҳонӣ, Ҳусайни Қазвинӣ ва дигарон анъанаи «хамса»-сароиро равнақ додаанд.

Достонҳои ҷавобия, маъмулан дар доираи вазну мавзӯи муфрад офарида шаванд ҳам, аз лиҳози хаҷмӯ ҳалли масъала, шумораи образу қаҳрамонон, васоити тасвир, хатти сюжету фабула, забону тарзи баён ва ҷиҳатҳои дигари ғоявию бадеӣ дар пояҳои гуногун меистанд. Масалан, Хоҷуи Кирмонӣ дар номгузорию интихоби мавзӯъ ва тафсири бадеии мазмунҳои «хамса»-аш усули наверо пеш гирифтааст. Аюдурраҳмони Ҷомӣ бошад шумораи достонҳои «хамса» ро ба 7 расонидааст. Адибони турку озар, туркману уйғур, курду арман, пуштую урду, панҷобӣ, арабу ҳинду ва гурҷӣ низ дар интишору инкишофи «хамса»-нигорӣ ҳисса гузаштаанд. Махсусан дар адабиёти туркизабон ин чиз бештар мушоҳида мешавад. Намунаи он «Хамса»-и Алишери Навоӣ мебошад.

Эзоҳ
----

* Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] / сармуҳаррир  А. С. Сайфуллоев. — Д. : СИЭСТ, 1978—1988.
**Хосе Луис Родригес Сапатеро** (исп. *José Luis Rodríguez Zapatero*; 4 августи 1960, Валядолид, Кастилия ва Леон, Испания) — сиёсатмадори ипониёӣ, сарвазири Испониё аз соли 2004 то 2011.

Зиндагинома
-----------

Ӯ 4 августи соли 1960 дар шаҳри Валядолид (Кастилия ва Леон) таваллуд шудааст. Бо таъсири волидайнаш, сотсиалистҳои содиқ, ӯ ба зудӣ ба ақидаҳои сотсиалистӣ мафтун шуд ва дар соли 1976 ба Ҳизби сотсиалистии коргарии Испания (ҲСКИ) пайваст.

Соли 1982 факултети ҳуқуқшиносии Донишгоҳи Леонро хатм карда то соли 1986 дар он ҷо омӯзгор буд. Соли 1986 ба хаёти фаъолонаи сиёсй шуруъ намуд. Вай ба Конгресси вакилони музофоти Леон интихоб шуда, дар асл ҷавонтарин вакили он гардид. Вай чор маротиба паи ҳам ба конгресс интихоб шуд. Аз соли 1988 то соли 2000 Сапатеро ба созмони минтақавии сотсиалистҳо дар Леон сарварӣ мекард ва дар моҳи июли соли 2000 дар Анҷумани XXXV Ҳизби сотсиалистии коргарии Испания (ҲСКИ) котиби генералии ҳизб интихоб шуд.

Вай баъд аз ғалаба дар интихоботи парлумонии Ҳизби сотсиалистии коргарии Испания ба хукумат сарварӣ кард. Бо пуштибонии артиши ИМА дар Ироқ ва ҳамчунин ҳамлаҳои террористии 11 марти соли 2004 Ҳизби халқи Испания нуфузи худро дар ҷомеа қисман аз даст дод. 14 марти соли 2004 Ҳизби сотсиалистии коргарии Испания бо раҳбарии Родригес Сапатеро дар интихоботи миллӣ пирӯз шуд.
Дар моҳи апрели соли 2004 Сапатеро девони вазиронро ташкил дод. Баъд аз ғалабаи сотсиалистон, Испания сиёсати берунии худро андаке тағйир дода, аз тамоили пештараи яктарафаи худ ба ИМА даст кашида роҳи сиёсати наздикшавиро бо Иттиҳоди Аврупоро интихоб кард.

Дар интихоботи парлумонии 9 марти соли 2008 Ҳизби сотсиалистӣ аксарияти нисбӣ дар порлумонро ба даст овард ва тавонист қудратро дар кишвар нигоҳ дорад.

11 апрели соли 2008 вай бори дуюм ба мансаби сарвазир таъйид шуд ва то 21 декабри соли 2011 дар ин вазифа буд.

Оила
----

Ӯ бо Сонсолес Эспиноза, омӯзгори мусиқӣ издивоҷ кардааст ва соҳиби ду духтар аст — Лаура ва Алба.

Эзоҳ
----

1. ↑  Internet Movie Database (ингл.) — 1990.
2. ↑  Энциклопедия Брокгауз (нем.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
3. ↑  Архив изобразительного искусства — 2003.
4. ↑
5. ↑

Пайвандҳо
---------

* Акси садои Москва. 48 дақиқа.
* Хосе Луис Родригес Сапатеро
* Би-би-си дар бораи хайати хукумати Сапатеро

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* Бонки Иттилоотии Интернетии Филмҳо

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая каталанская
* Большая китайская
* Большая норвежская
* Большая российская (старая версия)
* Лентапедия
* Литовская универсальная
* Хорватская
* Britannica (онлайн)
* Notable Names Database
* Universalis
* Справка РИА

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNC: a1101443x
* BNE: XX1578250
* BNF: 15540187q
* CONOR: 138503523
* GND: 124110932
* GTAA: 172589
* ICCU: UBOV017465
* ISNI: 0000 0001 2321 1909
* J9U: 987007330153905171
* LCCN: n2001156612
* NKC: xx0029196
* NLP: A29392810
* NTA: 328670189
* NUKAT: n2010041266
* PTBNP: 1668967
* SUDOC: 077467027
* VIAF: 85479360
* WorldCat VIAF: 85479360

 |

 |
**Изи шиҳоб**, **изи метеор** — изе, ки баъд аз таркиши шиҳобпора (метеороид)-ҳои рахшон дар осмон боқӣ мемонад.

Мушоҳидаи И. ш. дар атмосфераи Замин ҳодисаи хеле ҷолиб аст. Пеш аз пайдо шудани шиҳобпора қабати мавҷи зарбатӣ дар шакли гази атмосферии фишурдаи тафсон ҳосил мешавад. Андозагирии тағйирёбии И. ш. бо усули радиомавҷӣ имкон медиҳад, ки суръати атмосфераи Замин дар баландиҳои 80-100 км таҳқиқ карда шавад. Агар ҳаракати шиҳоб амудӣ бошад, изи он дар атмосфера бештар боқӣ мемонад. Аз ҳисоби ҳаракати қисмҳои муайяни атмосфера И. ш. метавонад куллан тағйир ёбад. Мас. чунин ҳодиса 23 июли соли 2008 дар Тоҷикистон ба амал омада буд. Фавқушшиҳоби Тоҷикистон соати 19:45 дақ. бо вақти маҳаллӣ дар фазои ғарбии Ҳисор, дар давоми 20 дақ. мушоҳида шуда, изи худро дар осмон зуд тағйир дод. Парвози шиҳоб бо таркишҳо ва садоҳои баланд ба амал омад ва ин ҳодисаро қабулкунакҳои оптикии низоми радифони ҳарбии ИМА ба қайд гирифтанд. Давомнокии таркиши дурахшонӣ 4,5 с-ро ташкил дода, он ду бор такрор ёфт. Қадри ситоравии фавқушшиҳоб ба — 21m баробар буд. Дар натиҷаи таркиш 1,87х1011 Ҷ энергия хориҷ шуд. Баландии фавқушшиҳоб дар ҳудуди аз 14,3 то 43,4 км мехобад. И. ш.-и мазкур аз ҷониби дӯстдорони астрономия аксбардорӣ шудааст (расми 2). И. ш.-и дигар, ки хеле дурахшон буд, баъди афтидани шиҳобсанг ба ш. Челябинск (Русия) субҳи 15 феврали соли 2013 тақр. соати 9:20 дақ. бо вақти маҳаллӣ ба вуҷуд омад. Ин ҷисми шиҳобсангӣ дар атрофи Челябинск дар баландии 15-25 км таркиши азимеро ба вуҷуд овард. Мувофиқи ҳисоби NАSА (Барномаи кайҳоншиносии ИМА) шиҳобсанг (метеорит) ба қутр (диаметр)-и 17 м ва массаи 10 000 т ба атмосфераи Замин бо суръати 18 км/с ворид шудааст. Изи ҳаракати шиҳобпора тавассути дастгоҳҳои кайҳонии MTSAT-2, Мeteosat-9, Меteosat-10, FY-2D ба қайд гирифта шуд (расми 3). Масири ҳаракати парвози шиҳобпора аз тарафи шарқ ба ғарб дар қисми ҷанубии ш. Челябинск ба амал омад. Афтиши чунин ҷисмҳои осмонӣ хатари калон надошта бошад ҳам, метавонад боиси харобиҳои зиёд гардад. Давомнокии И. ш.-и бо чашм мушоҳидашаванда ба қадри ситоравии он вобаста аст: агар қадри ситоравии шиҳоб ба — 6m баробар бошад, муҳаққиқ метавонад изи онро дар давоми 2 дақ. мушоҳида намояд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Изи шиҳоб / А. Ғ. Сафаров // Замин — Илля. — Д. : СИЭМТ, 2017. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 7). — ISBN 978-99947-33-89-9.
**Ладо́ (Влади́мир) Дави́дович Гудиашви́ли** (гурҷӣ: ლადო (ვლადიმერ) დავითის ძე გუდიაშვილი; 18 [30] март 1896[…], Тифлис — 20 июл 1980[…], Тифлис) — рассом ва графики гурҷӣ, Рассоми халқии Иттиҳоди Шӯравӣ (1972).

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи Мактаби рассомӣ ва ҳайкалтарошии Тифлис (1914). Солҳои 1919-26 дар Порис зиндагӣ кардаст. Ладо Гудиашвили узви доимии ҷамъияти рассомони муҳоҷири «Занбӯрхона» («La Ruehe») буд ва дар он ҷо бо рассомони машҳур Н. С. Гончарова, М. Ф. Ларионов, А. Модиляни, И. Зулола ва дигарон аз наздик шинос шуд. Тамоюли фарҳанги Аврупои Шарқии солҳои 20 асри 20, анъанаҳои санъати тасвирии қадими гурҷӣ ва форсӣ (наққошӣ, деворнигорӣ) ва сабки наққошии рассоми шинохта Н. Пиросмани ба эҷодиёти Ладо Гудиашвили таъсир расонидааст. Мусаввараҳои Ладо Гудиашвили саршор аз эҳсосоти ҳаёти миллӣ буда, дар асоси суруду достонҳои халқӣ («Моҳии сосхалӣ, 1920»), тамсилҳои асотирӣ («Сайругашти Серафита, 1940») офарида шудаанд. Ладо Гудиашвили инчунин муаллифи тасвирҳо, силсиларасмҳои ба Пиросмани бахшидашуда ва асарҳои зиддифашистӣ (1942-43) мебошад; китобҳои бисёр, аз ҷумла «Хиради тахайюлот»-и Султон Сабои Орбелиани, «Достонҳо ва афсонаҳо» (1963)-ро оро додааст. Соли 1946 ӯ маъбади Кашветиро дар Тифлис наққошӣ кард, ки барои ин амал аз узвияти Ҳизби коммунист, АР Тифлис озод, аз Мукофоти давлатии Гурҷистон ва унвони Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ маҳрум карда шуд.

Эзоҳ
----

1. 1 2 3 4  Vladimir (Lado) Davydovich Gudiashvili (нидерл.)
2. 1 2  *Delarge J.*  (фр.) — Paris: Gründ, Jean-Pierre Delarge, 2001. — ISBN 978-2-7000-3055-6
3. 1 2 3 4  Архив изобразительного искусства — 2003.
4. 1 2  Гудиашвили Ладо Давидович // Большая советская энциклопедия (рус.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
5. 1 2  *Sokolov M. N.* Gudiashvili, Lado (ингл.) // *Grove Art Online* / J. Turner — [Oxford, England], Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 2018. — ISBN 978-1-884446-05-4 — doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T035376
6. 1 2  Большая российская энциклопедия (рус.) — М.: Большая российская энциклопедия, 2004.

Адабиёт
-------

* Гудиашвили Ладо Давидович // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* Герои страны
* Бонки Иттилоотии Интернетии Филмҳо
* RKDartists

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Биографический Грузии
* Большая российская (старая версия)
* Кругосвет

 |
| Таборшиносӣ ва некрополистика | 
* Find a Grave

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNE: XX1074205
* BNF: 11986963b
* GND: 118746642
* ISNI: 0000 0001 1680 1193
* J9U: 987007410498005171
* LCCN: n84056521
* NKC: jn20000602722
* NUKAT: n2004028324
* SUDOC: 144842947
* VcBA: 495/61028
* VIAF: 84026457
* WorldCat VIAF: 84026457
* ULAN: 500005759

 |

 |
**Мулло Иззатуллоҳ Махдуми Балхӣ** — шоири тоҷик (асри 19).

Зиндагинома
-----------

Дар Бухоро таҳсил ва ба шеър гуфтан оғоз кардааст. Пас аз хатми мадраса ба зодгоҳаш Балх баргашта, мударриси мадрасаи Сари Мазор шуд. Иззат дар замони Амир Исҳоқхон чун шоир ва донишманд обрӯю эътибор дошт, аммо баъди ба сари ҳокимият омадани Амир Абдурраҳмонхон ба таъқибу тааннӣ дучор шуд ва ба мавзеи Шеробод кӯчид. Иззат шеърро неку мегуфтааст.

Абёти зер аз ӯст:

> Бе ҷамолат гул ба чашмам хори ғайрат мезанад,  
> 
> Сунбул аз савдои зулфат фоли ваҳшат мезанад.  
> 
> Дар шаби ҳиҷрон ба ёди орази он тундхӯ  
> 
> Мавҷи махмал бар танам бас неши ҳасрат мезанад.  
> 
> Шамъсон азбас ба ҳоли хеш кардам гиря сар,  
> 
> Ҳар ҳубоби ашк аз он ҷӯши надомат мезанад…  
> 
> Иззати мо дар Бухоро то ба хорӣ карда хӯ,  
> 
> Пушти по бар маснади иқболу иззат мезанад.
> 
>

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Иззат // Замин — Илля. — Д. : СИЭМТ, 2017. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 7). — ISBN 978-99947-33-89-9.
**Рақси «Лаглагбозӣ»** - роҳгардӣ ва ҳаракатҳои лаклакро тасвир менамояд.

Номи унсур ва истилоҳоти дигар
------------------------------

*Лайлак*

Тавсифи мухтасар
----------------

Дар он ақидаҳои мардум дар бораи лаклак чун паррандаи некфол таҷассуми бадеӣ ёфтаанд.
Раққос оҳиста-оҳиста рӯи майдон мегардад, баъзан ӯ дастонашро мавзун боло мебардорад ва нишон медиҳад, ки чи тавр лаклак бол меафшонад. Гоҳе «нӯл»-ро ба ҳаракат меорад, баданашро бо нӯлаш мехорад, назди баъзе аз тамошобинон меояд, каллаи касеро ба тарзи шӯхӣ нӯл мезанад. Ин рақс аз тарафи як ё ду мард таҳти навозиши доира иҷро мегардад.

Маҳалли густариш
----------------

Кӯлоб, водии Зарафшон

Вазъи имрӯзаи унсур
-------------------

Нимфаъол

Манобеъ
-------

1. ↑  Феҳристи миллии намунаҳои мероси фарҳанги ғайримоддӣ./ Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилооти Вазорати фарҳанги ҶТ. Сармуҳаррир Раҳимов Д. Мураттибон: Раҳимов Д. Қличева Н. Муҳаммадиев Ҳ. Муродов М. Обидпур Х. Қодиров Ф. Аминов А. Холмуродов З. – Душанбе:«Аржанг»,2016. – 354 с.
2. ↑  Феҳристи миллии намунаҳои мероси фарҳанги ғайримоддӣ.(тоҷ.). *www.pitfi.tj*. 1 ноябри 2019 санҷида шуд.
**Донишгоҳи Шкодра ба номи Луиҷ Гуракукӣ** як донишгоҳи давлатӣ дар шаҳри Шкодраи Албания буда, дорои 11,500 донишҷӯ ва 710 корманди илмӣ мебошад. Он соли 1957 ҳамчун дуюмин донишгоҳи омӯзгории Албания таъсис ёфтааст. Дар соли 1991 он мақоми донишгоҳи мукаммалро гирифт ва ба номи нависанда Луиҷ Гуракукӣ, ки дар сиёсати забон ва маориф саҳми арзанда гузоштааст, номгузорӣ шуд. Дар солҳои минбаъда факултетҳои зерин ташкил карда шуданд:

* Факултети илмҳои ҷамъиятӣ
* Факултети илм
* Факултети илмҳои маориф
* Факултети иқтисод
* Факултети ҳуқуқшиносӣ
* Факултети забонҳои хориҷӣ

Ҳамкорӣ
-------

Донишгоҳ узви шабакаи донишгоҳҳои Балкан мебошад. 

Илова ба созишномаҳои мухталифи ҳамкорӣ бо донишгоҳҳои Аврупо ва Иёлоти Муттаҳида, аз соли 2005 бо Донишгоҳи илмҳои амалии шимолу ғарбии Швейтсария ҳамкории зич вуҷуд дорад.

Истинодҳои веб
--------------

* Вебсайти расмии Донишгоҳи Шкодра (албанӣ, англисӣ)

Эзоҳ
----

1. Members of AARC(англ.). *Rector's Conference of the Universities of the Alpes Adriatic Region*. 10 сентябри 2019 санҷида шуд.
2. Members(англ.). *Balkan Universities Association* (2019). 8 сентябри 2019 санҷида шуд.
**Муҳаммадбадеъ ибни Муҳаммадшариф Малеҳои Самарқандӣ** (форсӣ: محمد بدیع بن محمد شریف ملیحای سمرقندی‎; 1641, Самарқанд — 1692) — шоир ва тазкиранависи маъруфи тоҷик.

Зиндагинома
-----------

Муҳаммадбадеъ Малеҳои Самарқандӣ соли 1641 дар шаҳри Самарқанд ба дунё омадааст. Падари ӯ аз шахсони соҳибмаърифат ва муътабари Самарқанд буда, дар мадрасаҳои ин шаҳр дарс мегуфт ва ба шеъру шоирӣ муҳаббати фаровон дошт. Малеҳо дар назди падараш ба шеъргӯйӣ оғоз кард. Ӯ то синни 30 солагӣ асосан бо роҳбарии падараш ба омӯхтани илмҳо машғул буд. Донишомӯзиро вай аз омӯхтани забони арабӣ ва илоҳиёт, аз қабили фиқҳ, тафсир ва ғайра оғоз менамояд. Соли 1678 баъд аз вафоти падар Малеҳо ба сафари Хуросон ва Эрон баромада, бо аҳли адаби ин сарзаминҳо мулоқот мекунад.

Баъди бозгашт аз Эрон Малеҳо дар қозихона ба кор даромада, мударриси мадрасаи Шайбонихон низ таъйин мегардад.

Эҷод
----

Ӯ дар баробари адои вазифаи шаръӣ, ба шеъргӯйӣ ва такмили тазкираи худ машғул шуд. Малеҳо тазкираи худро «Музаккиру-л-асҳоб» номидааст. Аз ҷумлаи 165 шоире, ки дар ин тазкира зикр шудаанд, 56 нафарро шоирони Эрон ташкил мекунанд, ки муаллиф бо онҳо шахсан вохӯрда, ҳамсуҳбат шудааст. Намунаҳои дар тазкираи Малеҳо омадаи осори шоирони асри XVII барои муайян кардани хусусиятҳои равнақи адабии ин давр аҳамияти бузург доранд.

Даргузашт
---------

Малеҳо аввалҳои асри XVIII вафот кардааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Муҳаммадбадеъ ибни Муҳаммадшариф Малеҳои Самарқандӣ. Музаккир-ул-асҳоб. Таҳияи К. Айнӣ, Душанбе, 1385 ҳ.ш. саҳ. 506.
**Силсилаи сонатавӣ** — шакли мусиқии бисёрқисма, ки дар он агар як қисмаш (одатан 1-ум) дар шакли соната навишта шуда бошад. Сохти ба таври махсус эҷодшудаи силсилаи сонатавӣ аз 4 қисм иборат аст: 
1) сонатаи allegro – маркази драмавии силсила;

2) бахши суст лирикӣ-мулоҳизакунанда;

3) скертсоии (то Бетховен-менуэт), хусусияти интерметсодошта;

4) хушҳолона ё хотимаи тан-танавӣ-зиндадилона ба итмои расонидани силсила. Шакли сил-силаи сонатавӣ дар нимаи 2-ми асри XVIII дар эҷодиёти Ҳайдн, Мотсарт, Бетховен муайян гардида, баъдтар бо навовариҳои зиёде тағйир ёфт. Тартиби бахшҳо дигар шуд: скертсо ба ҷои 2-юм оварда шуд (дар Синфонияи нуҳуми Бетховен ва диг.), қисми суст дар охир-ба хотима (дар Симфонияи патетикии Чайковский ва диг.) гузаронида шуданд. Баъзе бахшҳо поин фароварда (мас. скертсо дар сонатаи «Аппассионата»-и Бетховен) ё баракс, бахшҳои иловагӣ дохил гардиданд ба болои 4 қисми анъанавии чорум (дар Симфонияи сеюм Чайковский-5 қисм, дар Симфонияи сеюми Малер-6 қисм ва ғайра).

Шакли силсилаи сонатавӣ қариб, ки ба таври истисно дар мусиқии созӣ истифода мешавад. Силсилаи сонатавӣ барои як кас ё ду нафар иҷрокунанда-соната номида мешавад, барои ансамбли калон-истилоҳот бо миқдори иштирокчиён нишон дода мешавад (трио, квартет, квинтет ва ғайра), барои оркестр-симфония, барои сози якканавоз ё оркестр-консерт. Барои ташаккули шакли силсилаи сонатавӣ композитрон Ф.Шуберт, Р.Шуман, Г.Берлиоз, И. Брамс, А.Брукнер, Г.Малер, П.Чайковский, А.Бородин, А.Глазунов, С.Прокофйев, Д.Шостакович нақши бузург бозиданд.

Нигаред
-------

* Тенор

Эзоҳ
----

1. ↑  Обидпур Ҷ. Луғатномаи тафсирии мусиқӣ / зери назари Б.Қобилова. – Душанбе: Аржанг, 2019. – С. 351-352. – 480 с. ISBN 978-999-47-43-90-2 (тоҷ.)
**Далер Хонзода** - сарояндаи муосири Узбекистон, зодаи шаҳри Турсунзодаи Тоҷикистон.

Зиндагинома
-----------

Хонов Далер 1 апрели 1989 дар шаҳри Турсунзода дар оилаи зиёӣ таваллуд шудааст. Соли 1993 ба Ҷумҳурии Узбекистон ба шаҳри Самарқанд омада, соли 1996 ба мактаби миёнаи рақами 1 рафта, аз соли 2004 мустақилона мусиқаро омӯхт. Соли 2005 ба литсеи академии дар назди Донишгоҳи давлатии Самарқанд дохил шуда, аз соли 2006 мустақилона навохтани гитара ва фортопианираро аз худ кард ва имрӯз озодона ин асбобҳои мусиқиро барои фаъолияти эҷодии худ истифода мебарад. Ҳофизи ҷавон аз соли 2009 то ин ҷониб дар хонааш студияи мусиқӣ кушода, фаъолияти кории студияро аз худ карда мустақилона шеър ва мусиқӣ менависад. 5 августи соли 2011 ба студияи «Pan Terra» шартномаи меҳнатиро имзо кард ва аз ҳамон рӯз сарояндаи гурӯҳи «Саҳро» гардид. Ҳамон сол дар озмуни ҷойизаи байналмилалии «M&TVA awards» иштирок намуда, сазовори номинатсияи «Навоварии сол» («Открытие года») гардид. Инчунин соли 2012 барои банаворгирии клипҳои нав дар чорабинии озмуни «M&TVA awards» сазовори грант гардид. Соли 2013 аъзои ҳакамони озмуни телевизонии мусиқӣ «Zo’r Zo’r Star» буд ва соли 2013 дар шаҳрҳои Москав ва Лондон дар чорабинии «Рӯзи санъати узбек» иштирок намуд. Иштирокчии аксияи «Мо – як гурӯҳ, мо – як оила» дар соли 2012 гардида, дар ҳудуди Ҷумҳурии Узбекистон бо сафари ҳунарӣ баромад намудааст. Пас аз ба итмом расидани шартнома бо студияи «Pan Terra» гурӯҳи «Саҳро»-ро тарк намуда оғози кори яккахониро ба роҳ мондааст.

Албомҳо
-------

* «Без меня»
* «Одинок»
* «Сахроингман»
* «Time is gone»
* «Саломалейкум»
* «Crazy for you»
* «Бегу»
* «Сенсиз»
* «Сказка»
* «Angel»
* «Ayyor yorim»
* «Эслеме»
* «Эслама»
* «Help me»
* «Мария»
* «Я с тобой»
* «Ёд кардам»
* «Любовь восточная»
* «Вспоминай»
* «Дардларим айтай»
* «Туро мехом дидан»
* «Я прошу»
* «Лето»
* «Мама Узбекистан»
* «Новый год»
* «Ishq»

Пайвандҳо
---------

* Клипҳои Далер Хонзода канали дар Youtube
* Саҳифаи расмии Далер Хонзода дар шабакаи иҷтимоии «ВКонтакте»

Эзоҳ
----
**Гео́ргий Миха́йлович Бери́ев** (гурҷӣ: გიორგი მხეილის ძე ბერიაშვილი, 13 феврали 1903, Тифлис — 2 июли 1979, Маскав) — авиаконструктори машҳури шӯравӣ, генерал-майори хадамоти муҳандисию техникӣ (1951), доктори илмҳои техникӣ (1961).

Зиндагинома
-----------

Баъди хатми Донишкадаи политехникии Ленинград (1930) чун конструктори Бюрои конструктории самолётсозии таҷрибавии баҳрии Иттиҳодияи умумииттифоқии авиатсионӣ (КБ МОСВАО) таҳти сарварии конструктори фаронсавӣ П. Э. Ришар кор кардааст. Аз соли 1934 то 1968 сарконструктор ва сардори Бюрои марказии конструктории самолётсозии баҳрии назди Заводи самолетсозии шаҳри Таганрог буд. Таҳти роҳбарии ӯ ҳидросамолётҳои МБР-2, МП-1, МП-1Т, самолётҳои катапултадори КОР-1 ва КОР-2, Бе-6, заврақи реактивии Бе-10, амфибияи Бе-12 (бо модификатсияҳо) ва Бе-12ПС; МДР-5, МБР-7, ЛЛ-143, Бе-8, Р-1, Бе-14, мусофиркашони Бе-30 (Бе-32), самолёт-снаряди таҷрибавии П-10 сохта шудаанд. Соли 1943 лоиҳаи заврақи парвозкунандаи ПЛЛ-143 таҳия ва соли 1944 амсилаи ПЛЛ-144 сохта шуд. Бериев узви Шӯрои илмӣ-техникии Кумитаи давлатии ИҶШС оид ба техникаи авиатсионӣ, Кумитаи давлатӣ оид ба киштисозӣ ва Шӯрои илмӣ-техникии авиатсияи Флоти ҳарбии баҳрӣ буд.

Ҷоизаву орденҳо
---------------

Дорандаи Мукофоти сталинӣ (1947, барои сохтани Бе-6) ва Мукофоти давлатии СССР (1968, барои сохтани Бе-12). Бо ду ордени Ленин, ду ордени Байрақи Сурхи Меҳнат ва медалҳо сарфароз гардидааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бериев, Георгий Михайлович // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.