recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ҷамоати Ғазантарак** — ҷамоатест дар ноҳияи Деваштичи вилояти Суғди Тоҷикистон.

Сохтори маъмурию ҳудудии Ҷамоат
-------------------------------

Ҷамоати деҳоти Ғазантарак 23 марти соли 1977 ташкил шудааст. Ҷамоат дар зери қаторқўҳҳои Туркистон ҷойгир буда, аз маркази ноҳия 3 км дуртар воқеъ гаштааст. Аз тарафи шимол бо Ҷамоати деҳоти Яхтан, аз ҷануб бо Ҷамоати деҳоти Муҷун ва аз ғарб бо Ҷамоати шаҳраки Ғончӣ ҳамсарҳад мебошад.
Ҷамоати деҳоти Ғазантарак аз 8 деҳаву маҳалла иборат буда, яке аз Ёдгориҳои қадимаи таърихию фарҳангӣ ба ҳисоб меравад. Деҳаи Ғазантарак яке аз деҳаҳои куҳандиёр ба ҳисоб меравад. Дар гузашта яъне ба вилояти Курушана, ки асосан аз 7 — шаҳри калон иборат буд ва яке аз онҳо шаҳри Ғаза ба ҳисоб мерафт, ки аз қадимулайём деҳаи Ғазантарак, Қалъачаи Азим ва Қаробӯин ба ҳайати он дохил буданд. Ин деҳаҳо бо токпарварӣ машғул ва машҳур буданд. Шираи ангури Ғазантарак то 40 % қанд дорад. Ҳатто баъзе сайёҳон қайд мекунанд, ки дар шаҳри Лос-Анҷелоси Амрико дар музей, мавизи «Чиллагии» Ғазантаракро дидаанд.

Шароитҳои табиию иқлимӣ ва захираҳо
-----------------------------------

Дар ҳудуди Ҷамоати деҳоти Ғазантарак аз захираҳои табиӣ,- хоки зард барои тайёр кардани хишти пухта, гили бўтта — барои тайёр кардани зарфҳои кулолӣ, ашёи хом барои тайёр кардани семент ва оҳак, инчунин дар назди деҳаи Қаробўин оби шифобахш мавҷуд аст. Иқими Ҷамоати деҳоти Ғазантарак хушк ва камбориш буда, ҳарорати миёнаи моҳи январ – 5 + 5 0С аст ва дар моҳи июл ҳарорати аз ҳама баланд +35 +40 0С мебошад. Масофаи байни Ҷамоати деҳоти Ғазантрак ва маркази ноҳияи Ғончӣ 3, то Хуҷанд 67 ва то Истаравшан 14 км мебошад.

Мардум
------

Аҳолии Ҷамоати Ғазантарак дар аввали соли 2009 — 16529 нафарро ташкил дод, ки зиёда аз 61,3 % онро тоҷикон ва 38,7 %-и боқимондаро ўзбекон ва намояндагони 5 миллати дигар ташкил медиҳанд. Мардон 8099 ва занон 8430 нафар мебошанд.

Деҳоти ҷамоат
-------------

|  |
| --- |
| **Деҳаҳои Ҷамоати Ғазантарак** |
| Деҳа | Аҳолӣ |
| Ғазантарак |  |
| Янгиариқи Поён |  |
| Қалъачаи Раис |  |
| Қалъачаи Азим |  |
| Гул (деҳа)  |  |
| Қаробӯин |  |
| Анбарҳази Поён |  |

Пайвандҳо
---------

1. ↑  Ҷамоати деҳоти Ғазантарак(пайванди дастнорас)
**Кошон** (порсӣ:  كاشان ) — шаҳрест маркази шаҳристони Кошони устони Исфаҳони Эрон, дар доманаи риштакӯҳҳои Кӯҳрӯд ва гузаргоҳи роҳи мошингарди Теҳрон — Язд ҷойгир аст.

Таърих
------

Мувофиқи тахминҳои муҳаққиқони бостоншинос, маскун шудани одамон дар ин ҷо ба 6 ҳазор сол то м. рост меояд. Кошон аз даврони бостон то имрӯз ба номҳои Кай Оштон, Омбурудукус, Катсифунат, Косон, Косиён, Кошиён, Қошон, Қосон, Коҳфашон, Чиҳилҳисорон ва ғайра шуҳрат дошт. Ба бовари баъзе муҳаққиқони даврони исломӣ, сохтмони Кошон бо дастури Зубайдахотун, ҳамсари *Ҳорунаррашид* халифаи аббосӣ анҷом шудааст. Дар садаи XI бо фармони Маликшоҳи Салҷуқӣ шаҳр тавсеа ёфт. Дар миёнаҳои садаи XI Кошон аз ҳисоби истеҳсоли қолин шуҳрат пайдо кард. Дар оғози садаи XVI ва нимаи аввали садаи XVIII яке аз пойтахтҳои сулолаи Сафавиҳо буд. Соли 1778 дар натиҷаи заминларзаи шадид хароб гашт ва баъдан таъмиру тармим шуд.

Ёдгориҳои таърихӣ
-----------------

Дар Кошон як қатор ёдгориҳои таърихиву фарҳангӣ боқӣ мондаанд: маъбади давраи Сосониён, Масҷиди ҷомеъ (1073; манора), манораи Зайнуддин (асри 12), масҷиди Майдон (1263—1264), оромгоҳи имомзода Ҳабиб ибни Мусо (1269-72) бо дахмаи шоҳ Аббоси 1 (1629), ҳаммом ва бозори гунбаздори Ҳоҷӣ Ҳусайнхон (асрҳои 16-17), масҷид ва мадрасаи Оғобузург (охири садаи XVIII ва аввали садаи XIX), биноҳои ба сабки порсии анъанавӣ сохташуда (қасри Аббос, охири садаи XVIII; қасрҳои Таботабоӣ, 1840, Амирӣ, миёнаҳои садаи XIX ва ғайра). Дар наздикии Кошон боқимондаҳои маҳаллаи таърихии Сиялк (7500 сол) дар теппаи Сиялк воқеъ аст.

Иқтисод
-------

Иқтисоди Кошон асосан ба соҳаҳои кишоварзӣ, саноати нассоҷӣ, кулолгарӣ, маҳсулоти косибӣ, қолинбофӣ ва маснуоти заргарӣ такя мекунад.

Ашхоси маъруф
-------------

Риёзидон ва мунаҷҷими машҳур Ғиёсуддин Ҷамшеди Кошонӣ, адибон Бобоафзали Кошонӣ ва Суҳроби Сипеҳрӣ дар ҳамин шаҳр ба дунё омадаанд.

Адабиёт
-------

* فرهنگ شهرها و استانهای ایران، پژوهش و نگارش ایرج افشار سیستانی. تهران، ١٣٩١

  



| Шаҳрҳои устони Исфаҳон |
| --- |
| Ардистон | Исфаҳон | Ноин | Наҷафобод | Натанз | Муборака | Симерум | Фаридуншаҳр | Фаловарҷон | Кошон |Хур | Хумийнӣшаҳр | Хонсор | Чодигон | Шаҳризо |
'*Антинейтрино **(ῦ)'*** — антизарраи нейтрино, зарраи бунёдии нейтралие, ки массаи сукунат надорад (бо саҳеҳии 5∙104 m0, m0 — массаи сукунати электрон). Ба фермионҳо мансуб аст (спинаш ½). Антинейтрино заряди электрикӣ ва моменти магнитӣ низ надорад. Аз ин рӯ, эҳтимолияти таъсири мутақобили он бо моддаҳо бағоят хурд мебошад. Ду навъ антинейтрино мавҷуд аст: антинейтринои электронӣ (ῦе), ки ҳамеша ҳамроҳи электрон пайдо мешавад ва антинейтринои мюонӣ (ῦμ), ки дар натиҷаи коҳиши мюонҳо ба вуҷуд меояд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Антинейтрино // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Евге́ний Ви́кторович Вуче́тич** ((15) 28 декабри 1908, Екатиронослав (ҳоло Днепропетровск), Украина — 12 апрели 1974, Маскав) — ҳайкалтароши рус, ки дар осори хеш ғояҳои реализми сотсиалистиро пайваста ва васеъ татбиқ кардааст; узви вобастаи АР ИҶШС (1953), ноиби президенти АР ИҶШС (1970–74).

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи АР Ленинград (1933). Яке аз устодони мумтози Студияи мусаввирони низомии ба номи М. Греков буд. Дар миёни корҳои ӯ нақшҳои барҷастаи «Ба ту савганд мехӯрем, рафиқ Ленин.» (1949); нимпайкараҳои сарлашкарони шӯравӣ (нимаи дуюми солҳои 1940); ҳайкали Ф. Дзержинский (1958), аллегорияи «Шамшерро ба омоч иваз мекунем» (1957), маҷмааи ёдгории «Бо ёди низомиёни Артиши Шӯравӣ, ки дар набард бо фашизм ҷон додаанд» дар боғи Трептови Берлин (1946–49) ва маҷмаае дар Қӯрғони Мамайи Волгоград (1963–67) маъруфияти бештар доранд.

Ҷоизаҳо
-------

Дорандаи Мукофоти сталинӣ (1946, 1947, 1948, 1949, 1950) ва Мукофоти ленинӣ (1970). Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1967).

Осор
----

* Художник и жизнь. М. 1963.

Эзоҳ
----

1. ↑  *Paramonov A. V.* Vuchetich, Yevgeny (ингл.) // *Grove Art Online* / J. Turner — [Oxford, England], Houndmills, Basingstoke, England, New York: OUP, 2017. — ISBN 978-1-884446-05-4 — doi:10.1093/GAO/9781884446054.ARTICLE.T090264
2. ↑  Архив изобразительного искусства — 2003.

Адабиёт
-------

* Е. В. Вучетич (Альбом). М. 1960;
* Новая российская энциклопедия. Т. IV (1). М. 2007.

Сарчашма
--------

* Вучетич Евгений Викторович // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Евгений Фёдорович Гросс** (8 [20] октябр 1897, Колпино, губернияи Санкт-Петербург[d] — 4 апрел 1972, Санкт-Петербург) — физикдони шӯравӣ, узви вобастаи АИ ИҶШС (1946).

Зиндагинома
-----------

Донишгоҳи Ленинградро хатм карда (1924), дар ҳамон ҷо ба фаъолияти корӣ оғоз намудааст (аз 1938 профессори). Ҳамзамон корманди илмии ин-тҳои физика ва техника (1944) ва нимноқилҳои ИҶШС (1964). Таҳқиқоти Евгений Гросс ба оптика ва спектроскопияи ҷисмҳои сахт бахшида шудааст. Дар натиҷаи пажӯҳиши парешхӯрди рӯшноӣ дар системаҳои конденсатсияшуда сохтор (структура)-и нозуки хатти парешхӯрди Рэлейро дар кристаллҳо ва моеъҳо (онро Л. И. Манделштам ва Л. Бриллюэн пешгӯӣ карда буданд), ки ба он парешхӯрди мавҷҳои ҳиперсадоӣ мусоидат мекунанд, кашф намуд (1930). Соли 1935 якҷо бо М. Ф. Вукс тайф (спектр)-и парешхӯрди басомадҳои хурдро дар кристаллҳо, ки ба лапишҳои байнимолекулавии панҷараҳои кристаллӣ вобастаанд, ошкор сохт («басомадҳои Гросс»). Евгений Гросс алоқаи байни парешхӯрди рӯшноӣ ва зуҳуроти релаксатсиониро дар моеъҳо таҳқиқ намуда, усули тавассути тайфи рӯшноии парешхӯрда муқаррар сохтани муддати релаксатсияи молекулаҳоро пешниҳод кард (1940), ки дар моеъҳои ғайриқутбӣ татбиқ мешавад. Ӯ тайфҳои электронии кристаллҳоро таҳқиқ намуда, дар кристаллҳои нимноқилӣ мавҷуд будани экситонҳои Ванйе-Моттаро исбот кард. Минбаъд хосиятҳои экситонҳо ва мавқеи онҳоро дар зуҳуроти физикӣ (фотоноқилият, люминессенсия ва ғ.) дақиқ таҳқиқ намуда, дар онҳо мавҷуд будани диамагнетизм, ионизатсияи майдони электрии беруна, инверсияи майдони магнитӣ ва ғ. инчунин тайфи оптикии биэкситонҳоро ошкор сохт.

Ҷоизаҳо
-------

Дорандаи Мукофоти давлатии ИҶШС (1946), Мукофоти ленинӣ (1966). Бо ордени Ленин ва медалҳо сарфароз гардидааст.

Осор
----

* Спектр возбуждения экситонов в кристаллической решетке// Успехи физических наук. Т. 63. Вып.3 1957;
* Экситон и его движение в кристаллической решетке// Успехи физических наук. Т. 76. Вып.3. 1962.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Гросс Евгений Фёдорович // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.

* Новиков Б. В. Судьба двух открытий: Очерк о Е. Ф. Гроссе. Л. 1988;
* Воспоминания о Гроссе (к 100-летию со дня рождения): [Сб.]. СПб. 1997.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая российская (старая версия)

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* ISNI: 0000 0000 2790 2128
* LCCN: n00004375
* NUKAT: n2006134944
* VIAF: 1238739
* WorldCat VIAF: 1238739

 |
Гулчанбар дар фурӯшгоҳ
**Гулчанбар** — ороише, ки дар шакли доира аз баргу поя, гул, шохчаи рустаниҳои ҳамешасабз, маснуоти сунъӣ, коғаз ва ғайра таҳия мекунанд.

Гулчанбар вобаста ба мақсади истифода идона, ҷашнӣ, сӯгворӣ ва ғайра мешавад. Дар Юнони Қадим ғолибони мусобиқаҳои навозандагӣ ва варзиширо бо гулчанбар сарфароз мекарданд. Ба ғолибони бозиҳои Пифий чанбари баргҳои лавр (ғор) супорида мешуд. Дар асри 5 то м. Гулчанбар рамзи ҳақиқии пирӯзӣ гашт. Дар империяи Рум гулчанбар мақоми ҷоизаро дошт. Мас. барои аз марг раҳонидани шаҳрванди Рум ба наҷотгар гулчанбари баргҳои булут дода мешуд; ба ҷанговароне, ки аввалин шуда девори шаҳри душманро фатҳ мекарданд, гулчанбарҳои махсус месупориданд. Минбаъд ҷои чанбаракҳои гулу гиёҳиро ашёи филиззӣ гирифт ва ҳамин тавр, тоҷ пайдо шуд. Гулчанбар дар байни бисёр халқҳо шуҳрати беандоза дорад. Бино ба баъзе расму ойинҳои қадимӣ баъзе халқҳои славянӣ бо гулчанбар фол мекушоянд. Чунончи, дар рӯзи Иван Купала (иди қадимии халқии заминдорони динпараст, ки ба 24 июн рост меояд) духтарон ба об гулчанбар сар дода, бо ҳамин роҳ фол медиданд: гулчанбари зери об маънии марг, гулчанбари рӯи об маънии издивоҷро дошт. Гулчанбарҳои муосир бештар рукни ҷашниро соҳиб гашта, вобаста ба мақсад навиштаҷот доранд. Онро чун рамзи эҳтиром, поси хотир ба пояи муҷассамаҳои шахсиятҳои бузурги таърихӣ ва муосир мегузоранд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Гулчанбар // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Сергей Иванович Вавилов** (24.03.1891, Маскав – 25. 01.1951, ҳамон ҷо), физик, ходими давлатӣ ва ҷамъиятӣ, акад. АИ ИҶШС (1932) ва узви Президиуми АИ ИҶШС (1935–38).

Зиндагинома
-----------

Вавилов С.И. баъди хатми Университети Маскав (1914) дар хидмати ҳарбӣ (1914–18) буд. Солҳои 1918–32 муаллим ва мудири кафедраи физикаи умумии Университети Маскав (аз 1929 профессор), сипас, директори Институти физикаи АИ ИҶШС (1932) ва роҳбари илмии Институти давлатии оптика (1932–45), президенти АИ ИҶШС (1945–51) ва раиси Шӯрои ҳамоҳангсозии кори АИ ҷумҳуриҳои иттифоқӣ буд. Корҳои илмии Вавилов С.И. ба оптика (люминессенсия, флуорессенсия, хосияти квантии рӯшноӣ ва ғайра), фалсафаи табиатшиносӣ ва таърихи физика бахшида шудаанд. Бо роҳбарии ӯ П. А. Черенков шуоъафкании моеоти софро таҳти таъсири β ва γ – шуоъафкании моддаҳои радиофаъол (нигар Шуоъафкании Черенков – Вавилов) кашф кард (1934). Вавилов С.И. дар китоби «Микросохтори рӯшноӣ» (1950) ба соҳаи нави оптика – микрооптика асос гузошт. В. инчунин асосгузори оптикаи ғайрихаттӣ, ташкилкунандаи чандин мактабҳои физикҳо мебошад. Дар фаъолияти Вавилов С.И. тарғиби донишҳои илмӣ дар байни омма мавқеи хосса дорад. Ӯ яке аз ташаббускорони ташкил кардани ҷамъияти умумииттифоқии «Дониш» ва аввалин раиси ин ҷамъият (1947), инчунин (аз соли 1949) сармуҳаррири нашри 2-юми «Большая Советская Энциклопедия» (Энсиклопедияи Бузурги Шӯравӣ) буд. Солҳои ҶБВ (1941–45) Вавилов С.И. вакили фавқулодаи Комитети давлатии мудофиа таъйин мешавад. Бо роҳбарии ӯ асбобҳои наве сохта шуданд, ки бо онҳо Артиш ва Флоти Шӯравӣ мусаллаҳ гардид. Депутати Совети Олии ИҶШС (1946, 1950). Дорандаи Мукофоти давлатии ИҶШС (1943, 1946 ва 1951 баъди вафот). Бо 2 ордени Ленин ва ордени Байрақи Сурхи Меҳнат сарфароз гардидааст. Ба Институти давлатии оптика (дар Санкт-Петербург) номи Вавилов С.И. дода шудааст. Ба номи Вавилов С.И. инчунин медали тило таъсис ёфтааст (1951), ки ҳар сол барои корҳои барҷастаи илмии соҳаи физика дода мешавад.

Осор
----

* Вавилов С.И.Собрание сочинений, М. 1952–1956.

Адабиёт
-------

* Левшин Л. В. С. И. Вавилов, М. 1960.

Сарчашма
--------

* Вавилов Сергей Иванович // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.

Эзоҳ
----
**Евгений Борисович Комаров** (тав. 10.04.1942, деҳаи Болшое Кузнечковои вилояти Калинин) — арбоби ҳизбӣ ва давлатии шӯравӣ, раиси вилояти Мурманск (1991-1996).

Зиндагинома
-----------

10 апрели соли 1942 дар деҳаи Болшое Кузнечковои ноҳияи Кувшиновский, вилояти Калинин таваллуд шудааст.

Соли 1961 омӯзишгоҳи роҳи оҳани Ржевро хатм карда, баъди он дар истгоҳи Виходнойи ноҳияи Колаи вилояти Мурманск устои таъмири роҳ ба кор даромад. Худи ҳамон сол бо даъват ба армия рафта, дар вилояти Мурманск хидмат кардааст.

Аз соли 1964 инҷониб дар комбинати маъдану металлургии Печенганикел электромонтёр ва электрик шуда кор мекард. Баъди як сол, соли 1965 ба сафи КПСС дохил шуд.

Аз соли 1972 дар кори партиявии Печенга ва баъд дар комитети ноҳиявии Ковдор КПСС.

Дар соли 1982 раиси комиҷроияи Совети вакилони халқии ноҳияи Ковдор ва соли 1984 котиби якуми комитети ҳизбии ноҳияи Ковдорскии КПСС шуд. Соли 1985 дар шуъбаи рӯзона Донишкадаи молия ва иқтисоди Ленинградро хатм кардааст. Соли 1988 котиб ва аъзои бюрои комитети ҳизбии вилоят шуд.

11 октябри соли 1990 бо қарори Шӯрои Олии РСФСР Евгений Комаров ба вазифаи раиси Кумитаи давлатии РСФСР оид ба рушди иҷтимоию иқтисодии Шимол тасдиқ карда шуд.

### Сардори идораи вилояти Мурманск

Бо Укази Президенти РСФСР аз 7 ноябри соли 1991 сардори идораи вилояти Мурманск таъйин карда шуд. Ба вазифааш 10 ноябри соли 1991 оғоҳ кард. Моҳи декабри соли 1996 ӯ дар интихобот ба Юрий Евдокимов мағлуб шуд (дар даври аввал ӯ дар байни 8 номзад ҷои аввалро гирифт (31% овозҳо), дар даври дуюм 40,64% овоз гирифта, камтар аз 3% аз Евдокимов бохт.

### Фаъолияти минбаъда

Дар соли 2000 ӯ бори дигар ба курсии волӣ номзад шуд, аммо боз ба Юрий Евдокимов мағлуб шуда, ҳамагӣ 3,37% овоз гирифт.

Эзоҳ
----

1. ↑  Комаров Евгений Борисович
2. ↑  Персональная страница: Евдокимов Юрий Алексеевич
3. ↑  Паспорт Мурманской области(пайванди дастнорас — *таърих*). 3 августи 2008 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 11 октябри 2007.
Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978

**Чемпионати ҷаҳон оид ба футбол** ё **Ҷоми Ҷаҳонии Футбол** — мусобиқаи байналмиллалиест, ки таҳти назорати ФИФА (FIFA) мегузарад. Номи аслиаш **FIFA World Cup** (Ҷоми ҷаҳони ФИФА). Дар ин мусобиқа ҳамаи дастаҳои мардонаи миллии давлатҳои аъзои ФИФА метавонанд, иштирок намоянд. Мусобиқаҳои финалӣ 1 маротиба дар 4 сол гузаронида мешаванд, ва дар якҷоягӣ бо мусобиқаҳои интихоботи минтақавӣ 3 сол даъвом доранд.

**Далелҳо аз таърихи рушди Ҷоми Ҷаҳон**

Ҷоми ҷаҳонии соли 1950, ки дар Бразилия баргузор шуда, аввалин бор буд, ки дар он иштироккунандагони Британияи Кабир ширкат доштанд. Дар соли 1920 дастаҳои Бритониё аз ФИФА хориҷ шуданд, қисме аз онҳо ба далели ба муқобили мамлакатҳое, ки бо онҳо дар вазъияти ҷангӣ буданд, бозӣ кардан нахостанд ва қисме ба нишони эътироз алайҳи таъсири кишварҳои хориҷӣ ба футбол, вале дар соли 1946 бо даъвати ФИФА дубора шомил шуданд. Дар ин мусобиқа инчунин бозгашти қаҳрамонҳои Уругвай дар соли 1930 (Уругвай то имрӯз 2 Ҷоми ҷаҳониро баргузор кардааст), ки 2 Ҷоми ҷаҳонии қаблиро бойкот карда буданд. Уругвай пас аз шикаст додани кишвари мизбон Бразилия дар бозӣ бо номи «Мараканасо» (бо португалӣ: Maracanaço) бори дигар пирӯз шуд.

Дар мусобиқаҳои байни солҳои 1934 ва 1978, дар ҳар мусобиқа 16 даста иштирок намуданд, ба истиснои соли 1938, вақте ки Утриш пас аз квалификатсия ба Олмон ҳамроҳ шуд ва мусобиқаро 15 даста идома дод. Инчунин соли 1950 тимҳои миллии Ҳиндустон, Шотландия ва Туркия мусобиқаро тарк намуданд ва 13 даста дар мусобиқот иштирок намуд. Аксари кишварҳои иштироккунанда аз Урупо ва Амрикои Ҷанубӣ ва ақаллияти хурд аз Амрикои Шимолӣ, Африқо, Осиё ва Уқёнуси Ором буданд. Ин дастаҳо одатан аз дастаҳои Урупо ва Амрикои Ҷанубӣ ба осонӣ мағлуб мешуданд. То соли 1982 ягона мунтахабҳои берун аз Урупо ва Амрикои Ҷанубӣ аз даври аввал баромада тавонистанд: ИМА, 1930 даври нимниҳоӣ; Куба, чорякфинал 1938; Кореяи Шимолӣ, чорякфинал 1966; ва Мексика, ки дар соли 1970 чоряк финал баромаданд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Scotland and the 1950 World Cup. *bbc.co.uk*. 6 май 2022 санҷида шуд.
2. ↑  Conheça o Passado para Entender o Futuro. *casasdeapostas365.com*. 6 май 2022 санҷида шуд.
3. ↑  Were India Banned From World Cup 1950 For Wanting To Play Barefoot?. *worldfootballindex.com*. 6 май 2022 санҷида шуд.

|  |  |
| --- | --- |
| Тӯби футбол | *Ин мақолаи нопурра дар бораи футбол мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |

Нигаред
-------

* Футбол
* Портал:Футбол
«**Гулшани Иморат**» (форсӣ: گلشن امارت‎) — асари таърихнигори Афғонистон Нурмуҳаммади Нурӣ, ки ба амир Шералихон (1863—1878) бахшида шудааст.

«Гулшани Иморат» аз шаш гулшан ва 43 гул (бахш) иборат буда, панҷ гули аввали он рӯйдодҳои таърихии Афғонистонро аз таваллуди амир (соли 1825) то давраи камолот, гулҳои 6-15 шарҳи воқеаҳои вилоятҳои Қандаҳор, Ҳирот ва Ҷалолобод дар замони валиаҳдӣ ва гулҳои боқимонда воқеаҳои сиёсии кишварро дар аҳди аморати Шералихон фаро мегирад. Сабки нигориши «Гулшани Иморат» ба шеваи насрнависии солҳои нахустини асри 18 шабоҳат дошта, то андозае яктарафа ва ҷиҳати ҷонибдории Шералихон навишта шудааст. «Гулшани Иморат» муҳимтарин асноди таърихии аҳди салтанати шоҳони муҳаммадзуйии Афғонистон буда, дар бораи сиёсати дохилӣ ва ислоҳоти Шералихон маълумот медиҳад. «Гулшани Иморат» ва «Тузуки Шералихон» ягона маъхазҳои таърихии форсизабони Афғонистонанд, ки аз аҳди Шералихон боқӣ мондаанд. «Гулшани Иморат» аввалан ба таври силсилавӣ дар маҷаллаи «Ориёно» (соли 1954) ва соли 1957 бо муқаддимаи Муҳаммадалии Кӯҳзод нашр шуд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Гулшани Аморат / С. Ҳусайнов // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.

* Назаров Ҳ. Мақоми тоҷикон дар таърихи Афғонистон, Д. 1998;
* غبار. م. کتاب خطی گلشن امارت.// آریانا، ۱۳۲۶، شمارۀ ۶۱؛
* .نور محمد نوری. گلشن امارت. کابل، ۱۳۳۵
**Шайх Гулшан Алӣ фарзанди Шайх Аттории Ансории Ҷунпурӣ** (1705, Ҷунпур — тақр. 1786, ҳамон ҷо) — шоири форсизабони Ҳиндустон.

Зиндагинома
-----------

Таълими ибтидоиро аз падараш гирифт, сипас дар назди донишмандон сарфу наҳв омӯхт. Дар навиштани хатҳои сулс, настаълиқ ва шикаста моҳир гардид. Соли 1730 ба Шоҳиҷаҳонобод (Деҳлӣ) омада, ба хидмати ҳукмрони давр ба ҳайси муншӣ ворид шуд. Аз шоирони ҳамзамонаш — Мир Муҳаммадафзал Собити Аллоҳободӣ (фавт 1738), Фақири Деҳлавӣ, Ҳазини Лоҳиҷӣ ҳунари суханвариро омӯхт. Бо Волаи Доғистонӣ дӯсту ҳамнишин буд. Дар охири умр гӯшанишиниро ихтиёр кард. Аз навиштаҳои Гулшании Ҷунпурӣ, ки тазкиранигорону муҳаққиқон шумораашонро 5 ҳазор байт гуфтаанд, маснавии ҳасбиҳолие бо номи «Сурати ҳол» (нусхаи дастнависаш маҳфуз дар Музейи Биритониё, № Add 16805), девони ашъор (маҳфуз дар китобхонаи Осафияи Ҳайдарободи Дакан, № 631; китобаташ соли 1822) боқӣ мондаанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Гулшании Ҷунпурӣ // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**«Бузи танагирак» (бозӣ)**

Ин бозиро одатан бачаҳои хурд ва наврасон бозӣ мекарданд, баъзан ҷавонон ҳам ба онҳо ҳамроҳ мешуданд. Яке аз бозигаронро ҳамчун «бузи танагирак» интихоб мекарданд, яъне бузе, ки ҳаққи дигаронро гирифта аз худ менамуд ва ба сӯйи марра медавид. Дигарон ӯро таъқиб менамуданд. «Бузи танагирак» агар то марра – «ҳалолгаҳ» рафта мерасид, ғолиб дониста мешуд. Дар Рашт, Дарвоз, нимфаъол аст.

Адабиёт
-------

1. Донишномаи фарҳанги мардуми тоҷик. Ҷ.1. Д. 2015. 
2. Нурджанов Н. Игры // Таджики Каратегина и Дарваза. Вып.3, Д. 1976.

Нигаред
-------

* Бозиҳои миллӣ ва мардумии тоҷикон
* Сақабозӣ

Манобеъ
-------

1. ↑  Феҳристи миллии фаҳанги ғайримоддӣ /Natioal list of intangible cultural hertage/ Пажӯшиҳгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилооти Вазорати фарҳанги ҶТ – Душанбе: «Аржанг» 2016, – С. 176


|  |  |
| --- | --- |
| Таърих | *Ин мақолаи нопурра аз таърих мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |
**Гулқанд**, **гулшакар** — доруест ширину гуворо.

Дар тибби Шарқ машҳур аст. Аз барги гули тару тозаи муаттари садбарги ҷойдорӣ тайёр мекунанд. Ду навъ мешавад: шакарӣ ва ангубинӣ. Қуввати гулқанди ангубинӣ то чаҳор сол ва гулқанди шакарӣ то ду сол маҳфуз мемонад. Тарзи тайёр кардани гулқанд чунин аст: гулбаргҳои тару тозаи садбарги ҷойдориро пеш аз тулӯи офтоб чида, дар зарфе мекӯбанд (ё аз гӯштқимакунак мегузаронанд), ба андозаи сечанд ё чорчанди вазни он шакар андохта, хуб дарҳам меомезанд, даҳони зарфро пӯшида чил рӯз дар офтоб мегузоранд. Баъзан барои хуштаъм шудани гулқанд ба он 4-5 барги заъфарон ҳам илова мекунанд. Табибони Шарқ гулқандро муқаввии меъда ва димоғ, ҷабандаи рутубат, ҳамчунин барои баъзе амрози гурда, сурфа, камқувватӣ, ибтидои дарди мафосил нофеъ медонанд. Гулқандро дар таркиби дигар давоҷот низ истифода мекарданд, мас. бо челону тухми карафс ҷӯшонда медоданд.

Нигаред низ
-----------

* Гулангубин

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Гулқанд / И. Раҳматов // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Сомон Маҳмадбеков** (24 марти 1999, Иркутск, Русия) — ҷудокори тоҷик.

Зиндагинома
-----------

Cомон Моёншоевич Маҳмадбеков 24 марти соли 1999 дар шаҳри Иркутски Федератсияи Русия ба дунё омадааст. Волидайни Сомон — Моёншо Маҳмадбеков ва Ҷамила Парвонаева зодагони ноҳияи Ванҷи ВМКБ мебошанд.

Корнома
-------

Сомон дар синни 6-солагӣ дар толори Мактаби ҷумҳуриявии маҳорати олии варзишӣ, мавсум ба «Манеж» дар назди мураббии шинохтаи куштии самбо Муҳаммадшариф Сулаймонов ба тамрин оғоз мекунад.
Тирамоҳи соли 2008 амакбузурги Сомон- Эргаш, ки дар Русия кору фаъолият мекунад, барои дидорбинӣ ва аёдати волидайн ба Тоҷикистон омада, дар бозгашт Сомонро барои идомаи тамрин ҳамроҳи худ ба шаҳри Иркутск мебарад. Зеро он ҷо толори варзишии ҷудо барои кӯдакон ифтитоҳ гардида, ҳамсолони ӯ, аз ҷумла Маҳмадбек Маҳмадбеков (писарамаки дигари Сомон) машқ мекарданд. Ҳарчанд дар Русия машқу тамрин кунад ҳам, аммо дар мусобиқоти байналмилалӣ аз номи Тоҷикистон баромад мекунад. Сомон Маҳмадбеков иштирокдори мусобиқаҳои сатҳи ҷаҳонӣ, аврупоӣ ва осиёӣ буда, миёни тоҷикон аввалин варзишкорест, ки аз Қаҳрамонии ҷудои ҷаҳон миёни ҷавонон дар моҳи октябри соли 2017 (шаҳри Загреби Хорватия) нишони биринҷиро ба даст овард. Ҳамзамон, Сомон нахустин Қаҳрамони ҷудои ҷаҳон миёни ҷавонон аз Тоҷикистон мебошад, ки моҳи октябри соли 2019 дар Марокаш нишони тилоро ба гардан овехт. Моҳи августи соли 2019 дар Қаҳрамонии ҷудои ҷаҳон миёни мардон (Токио-2019) ширкат карда, барандаи мақоми ифтихории 5-ум шуд. 23-ноябри соли 2019 дар шаҳри Осакаи Ҷопон дар мусобиқаи бонуфузи «Тоскулоҳи бузурги Осака-2019» (Osaka Grand Slam-2019) сазовори мақоми сеюм гардид.

Дар рейтингии ҷаҳонии ҷудо миёни ҷавонон дар мақоми 1 ва дар шохиси ҷаҳонии ҷуду миёни бузургсолон (мардон) дар ҷои 16 қарор дорад. Ҳоло барои ба даст овардани имтиёзҳои олимпӣ барои ширкат дар Олимпиада (Tokyo 2020) талош меварзад.

Дастовардҳо
-----------

Феҳрасти дастовардҳои Сомон Маҳмадбеков дар солҳои 2017—2019 ба гунаи зайл аст:

* 23-Nov 2019, Osaka Japan, Osaka Grand Slam-2019, 3
* 17- Oct 2019, Marocco World Championships Juniors, 1
* 25-Aug 2019 ,Tokio World Judo Championships Seniors, 5
* 20-Apr 2019 Asian-Pacific Championships Seniors and Teams 2019, 5
* 22-Feb 2019 Düsseldorf Grand Slam 2019, 5
* 01-Dec 2018 Hong Kong Asian Open 2018, 1
* 19-May 2018 La Coruna Junior European Cup 2018, 3
* 17-Mar 2018 Coimbra Junior European Cup 2018 2
* 18-Oct 2017 World Championships Juniors & Teams 2017, 3
* 19-Aug 2017 Arad Junior European Cup 2017, 1
* 03-Jun 2017 Leibnitz Junior European Cup 2017, 5
* 22-Apr 2017 Tunis Junior African Cup 2017, 1
* 15-Apr 2017 StPetersburg Junior European Cup 2017, 5

Эзоҳ
----

1. ↑   (ингл.) — 2002.
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Дар шабакаҳои иҷтимоъӣ | 
* Инстаграм

 |
| Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* IFJ
* JudoInside
* Olympedia
* TheSports.org
* МОК

 |
**Видеотелефон** (видеотелефония, **иртиботи видеотелефонӣ**) — телефонест, ки имкони нишон додани тасвир (видео)-ро дошта, тавассути он ҳамсуҳбатон дар як вақт ҳамдигарро мешунаванд ва мебинанд.

Нахустин видеотелефоне, ки соли 1878 сохта шуда, тасвир ва садоро интиқол медод, «телефоноскоп» ном дошт. Томас Эдисонро ихтироъкори видеотелефон мешуморанд. Бори нахуст видеотелефони оммавии экранаш 8-дюймаро дар Олмон Георг Шуберт сохтааст, ки соли 1936 дар Олимпиадаи тобистонии Х1 дар Олмони фашистӣ намоиш дода шуда буд. Солҳои 70 ва 80 асри 20 ширкатҳои ИМА, Фаронса ва Ҷопон видеотелефонҳоро ба фурӯш бароварданд, вале бинобар арзиши баланд доштан видеотелефон дар байни мардум маъмул нагашт. Дар асри 21 телефонҳои мобилӣ ба сифати видеотелефон истифода мегарданд. Видеотелефонҳои барномавии муосир ба бисёр барномаҳо барои мубодилаи фаврии иттилоот (ICQ, Skype, Google Talk ва ғ.) дохил карда шудаанд. Барои кор бо видеотелефони барномавӣ компютери инфиродӣ, ноутбук ё коммуникатор, веб-камера, гӯшакҳо бо микрофон ва пайвастшавӣ ба Интернет лозим аст. Сифати начандон хуби чунин барномаҳоро дастрасӣ ва содагии истифодаи онҳо ҷуброн мекунад. Феълан бо видеотелефонҳои барномавӣ баргузор намудани видеоҷаласаҳои гуногун, аз ҷумла видеоконференсияҳо хеле маъмул гаштааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Видеотелефон // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Видеофилм** — сабти телевизионии тасвири овоз ва воқеаҳо, намоишҳои театрӣ, суханрониҳо ва филмҳо, намоишҳои идона барои такроран намоиш додан.

Солҳои охир дар бисёр мамлакатҳо такроран ба навори телевизионӣ сабт кардани бисёр асарҳои кино, пйесаҳои театрӣ, намоишҳои эстрадӣ, намоишҳои бисёрнафараи консертҳои ҷашнӣ дар варзишгоҳҳову наврӯзгоҳҳо расм шудааст. Теъдоди видеофилм номаҳдуд аст. Дар айёми мо ҳар кас метавонад соҳиби видеомагнитофон ва видеофилмҳои дӯстдошта бошад. Дар телевизион, маъмулан, воқеоти фавриро видеофилм мекунанд. Лаҳзаҳои филм ва ё намоишномаи консертӣ якбора бо якчанд камера аксбардорӣ ва аз тарафи коргардон дар нуқтаҳои махсус васл (монтаж) мешаванд, ки онро васли электронӣ меноманд. Дар студияҳои телевизионии Душанбе ба видеонавор филм-консертҳо, спектаклҳои телевизионӣ сабт карда мешаванд: «Шуълаи Хуҷанд» (коргардон Ш. Отамбеков), «Ибни Сино» (коргардон М. Ғаниев), «Сиёҳсавор» (коргардон Ш. Қиёмов), «Кадри ҳавоӣ» (коргардон Н. Латифов), «Зани оҳанин» (коргардон С. Ғуломова), инчунин намоишномаҳои «Баҳористон», «Дугонаҳо», «Бӯстон», «Беғараз панд», «Чакомаи гесӯ», «Шомгоҳи артистони балет», новеллаҳои телевизионию минётураҳо аз қабили онҳоянд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Видеофилм / Ш. Низомов // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Гулобии зард** — навъи харбузаи дерпаз. Асосан дар вилояти Суғд мепарваранд.

Харбузаи байзашакл ё дарозрӯяи нӯктез аст; дарозиаш 45-56 см, вазнаш 4-5 кг. Пӯсташ суфта, сахт, зарди норанҷӣ, доғҳои зарди кушод дорад. Мағзаш сафед, ғафс (5-8 см), хуштаъму гуворо, аз 8,3 % қанд иборат аст. Тухмпаллааш хурд, тухмаш калон, дарозрӯяи нӯктез, ҷигарӣ. Даври нашваш 115—120 рӯз. Аз ҳар га 230—380 сентнер ҳосил мегиранд. Барои ба ҷойҳои дур кашондан ва дер нигоҳ доштан мувофиқ аст. Ба касалии пажмурдашавӣ тоб меорад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Гулобии зард // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.

* Дастури полизкор. Д. 1987.
**Гулоби Танбӯрӣ** (1892, Панҷакент — 1947, ҳамон ҷо) — танбӯрӣ, донанда ва иҷрокунандаи мусиқии классикӣ ва мардумии тоҷик, намояндаи ҳавзаи мусиқии Панҷакенту Самарқанд.

Зиндагинома
-----------

Ҳунари мутрибиро ибтидо дар зодгоҳаш аз ромишгарони мардумӣ омӯхта, барои такмили маҳорат ба ш.-ҳои Самарқанду Миёнколот ва Бухоро рафт. Дар мактаби мусиқии Самарқанд бо роҳнамоии Ҳоҷиабдулазиз, Қорӣ Сироҷ ва дигарон донишу маҳорати хешро сайқал дод. Шохаҳои ҷудогонаи «Шашмақом»-ро хуб медонист ва «тарҷеъ», «гардун», «тасниф»-ро моҳирона менавохт. Бо Искандари Савтӣ ҳамкории эҷодӣ дошт.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Гулоби Танбӯрӣ / А. Раҷабов // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.

* Ҳакимов Н. «Шашмақом» дар қарни ХХ, Хуҷанд, 2006.
* Донишномаи Шашмақом. / Зери таҳрири Олимов К. Абдувалиев А. Азизӣ Ф. Раҷабов А. Ҳакимов Н. — Душанбе, 2009. — с. 52 ISBN 978-99947-49-13-3
* Таджикская музыка. Душанбе, 2003.
**Гулнақш** (форсӣ: گلنقش‎) — ороиши гулгашту роҳравҳову майдонҳо бо анвои гулҳои табиӣ, ки ду шакл — сода (мудаввар, чаҳоркунҷа ё чандкунҷа) ва мураккаб (дар намуди нақши хоссе, мусаввара ё матни мунтахаб) аст. Дар ороиши гулнақш буттачаману бунафша, бӯстонафрӯз, садтумонӣ, оташгул, лола, наргис, райҳон ва амсоли ин, ки аксаран пиёзбеханд, истифода мешаванд. Баъзан гулнақшҳоро барои зинати муҷассамаву мусаввараҳо ба кор мебаранд. Дар таҳияи гулнақш ихтисосмандони олами рустаниҳо, меъморону ороишгарони ҳирфаӣ иштирок мекунанд. Шаклҳои гуногуни гулнақшро дар майдони «Дӯстии халқҳо», хиёбони «Ғалаба», Қасри миллат, Кохи Борбад, Кохи Истиқлол, Кохи Сомон, Боғи устод Рӯдакӣ, Боғи фарҳангии шаoри Душанбе ва ғ. дидан мумкин аст;

Гулнақш, усули гулпартоӣ дар санъати тасвирию амалии тоҷикони Осиёи Марказӣ, ки дар матоъ, маснуоти кулолӣ, гачкорӣ, сангтарошӣ ва кандакории чӯб истифода мешавад. Дар санъати кулолӣ устоҳо чандин навъи гулнақш (ислимӣ, мадохил, гиреҳ, барг, гул ва ғ.)-ро ба кор мебаранд. Аммо нақшҳое, ки гул номида шудаанд, беш аз 200 гуна буда, ба номи гулҳо (садбарг, раъно, бунафша, хайрӣ ва ғ.) бастагӣ доранд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Гулнақш / Х. Умаров, А. Раҷабов // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.

* Юнусова Н. Гулдӯзии тоҷикӣ. М. 1979;
* Энциклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик. Ҷ. 1. Д. 1988;
* Рузиев М. Декоративно-прикладное искусство таджиков. Д. 2003.
**Номи шаҳрванд** - шаҳрванд ҳуқуку ӯҳдадориҳоро, агар аз қонун ё анъанаҳои миллӣ тартиби дигаре барнаояд, бо номи худ, ки фамилия ва худи ном, инчунин номи падарро дар бар мегирад, ба даст меорад ва татбиқ менамояд. Шаҳрванд ҳуқуқи иваз кардани номро низ дорад (қ.2 м.20 КГ ҶТ). Номе, ки ба шаҳрванд пас аз таваллудаш гузошта шудааст, инчунин дигар кардани ном бояд мувофиқи тартиби барои қайди асноди ҳолати шаҳрвандӣ пешбинишуда ба қайд гирифта шаванд.

Нигаред низ
-----------

Ҳуқуқу озодиҳои конститутсионии инсон ва шаҳрванд

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 352
Коргхонаи истеҳсоли гулоб дар Кошон
**Гулоб** (форсӣ: گلاب‎) — оби муаттари як навъ гули садбарг, ки ба воситаи анбиқ ҳосил мекунанд.

Аз гулоб бештар шарбатеро тайёр карда менӯшанд, ки қандгулоб ном дорад. Гулоб дар Эрон, Покистон, Бангладеш, қисман дар Ҳиндустон, баъзе мамолики араб ва дар аксар шаҳрҳои Осиёи Марказӣ аз замонҳои хеле қадим (ҳазорсолаи якуми то м.) маъмул аст. Муаллифони китобҳои тибби қадим гулобро тавсиф карда, аз манфиат ва ҳикмати он сухан рондаанд. Мас. дар «Эҳёу-т-тибб»-и Субҳонӣ чунин гуфта мешавад: «Накутарини он тез ва хушбӯй бувад; муқаввии димоғ ва мусаккини судоъ бошад; тақвияти дил ва меъда кунад, лиса (вора)-ро сахт гардонад, дарди чашм сокин созад. Хӯрдани он бемориҳои нафсуддам, хафақони гарм ва ғаширо нофеъ бувад, чун бар сар резанд, хуморро сокин кунад, ба мӯй бисёр моланд, сафед гардонад».

Гулобро ҳамчунин дар қаннодӣ ба кор мебаранд. Мас. онро ба нишолло, мураббои сабзӣ, лавз ва ғ. меандозанд, ки хеле хушбӯй мекунад. Тарзи тайёр намудани гулоб чунин аст: субҳдам, пеш аз баромадани офтоб, гулҳои навшукуфтаи садбарги хушбӯи маҳаллиро чида, як шабонарӯз дар соя мегузоранд, пас баргҳоро ҷудо карда мегиранд. Обро дар анбиқ, ҷӯшонда, барги гулҳоро ба он меандозанд ва 2-3 дақ. меҷӯшонанд. Агар сатҳи об аз гулҳо паст бошад, боз қадре об меандозанд, то ки баргҳо пӯшида гарданд. Баъд аз он сарпӯши анбиқро гузошта, давродаври онро бо хамир мебанданд ва дар оташи паст 1,5-2 соат меҷӯшонанд. Аз мили анбиқ қатраҳои гулоб мечакад, ки дар зарфҳо гирифта даҳонашонро мебанданд (бояд ҳаво надарояд). Ҳамчунин боз чанд навъи дигари гулобкашӣ маълуманд. Гулобро дар гулобдон ва гулобпош ном зарфҳои махсус нигоҳ медоштанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Гулоб / И. Раҳматов // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая каталанская
* Большая норвежская

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* GND: 4359096-2

 |
**Нонхӯракҳо** (лот. Blattoptera) — қатори ҳашарот аз забарқатори нонхӯракшаклон (*Dictyoptera*), ки давраҳои инкишофашон нопурра мебошад, яъне се фаза (тухм, кирмина ва ҳашароти болиғ ё имаго)-ро дар бар мегирад. Нонхӯракҳо яке аз гурӯҳҳои қадимтарини ҳашарот буда, намояндаи онҳо ҳанӯз дар давраи ангишт зиндагӣ мекарданд.

Тавсифот
--------

Тани нонхӯракҳо мусаттаҳ мебошад. Сари нонхӯрак ба поён ҳам шудааст. Мӯйлаби дароз доранд. Узвҳои даҳонашон хоянда аст. Пойҳояшон ба тез гаштан мувофиқ шуда­аст. Болҳои пеш зичи дурушт буда, болҳои қафо хеле тунук аст. Боли баъзе Ноухӯракҳои модина бисёр кӯтох шу­дааст, ё ин ки онҳо бол надоранд.

Зиндагӣ
-------

Нонхӯракҳо тухми худро одатан дар капсулаи махсус—ботека, ки аз пардаи хитинӣ иборат аст, мегузоранд. Инкишофи онҳо аз 2—3 моҳ то 3—4 сол давом мекунад. Нонхӯракҳо ҳамахӯранд. Онҳо бештар ҳаёти шабона мегузаронанд. Баъзе намудашон (масалан, нонхӯраки зард — Blattella germanica ва нонхӯ­раки сиёҳ — Blatta orientalis) дар хонаҳои истиқоматӣ ва биноҳои гарм зиндагӣ карда, ашёи чармин ва маҳсулоти хӯрокро вайрон мекунанд.

Густариш
--------

Дар Осиёи Миёна ва мамлакатҳои Шарқи Наздик нонхӯраки турксттонӣ (Shelsordella tattara)-po низ мансуби организмҳои синантропи (организмҳое, ки ба дараҷаи муайян ба одам алоқа дорад) медонанд.

Намудҳо
-------

Дар айни замон қариб 3,6 ҳазор намуди нонхӯракҳо маълуманд. Онҳо асосан дар субтропика ва тропика паҳн шудаанд.

Дар Тоҷикистон 11 намуди нонхӯракҳо (Ectobius tadzictis, Б. subvitreus, Б. pavlovskii, Phyllodromica tarbinskii вa ғайра) зиндагӣ мекунанд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] / сармуҳаррир  А. С. Сайфуллоев. — Д. : СИЭСТ, 1978—1988.
**Гулобмағор**, **гулобпӯпанак** — як навъ касалии занбӯруғии рустаниҳо.

Аз гулобмағор бештар тухму меваи дарахтон (себ, нок, биҳӣ ва ғ.), хосса ангур зарар мебинад. Ангезандааш мағори гулобӣ — Trichothecium roseum. Аломати асосии гулобмағор дар ҷои осебёфтаи мева падид омадани пӯсидагии бӯртоб аст. Гулобмағор метавонад бидуни нишонаҳои зоҳирӣ низ пайдо шавад. Дар чунин ҳолат мева бештар аз дарун мепӯсад ва ҳангоми буридан намудор мегардад. Ҷои солими мева бӯи мағор карда, турш мешавад. Ангезандаи гулобмағор ҳог (спора) ҳосил мекунад. Спораҳо тавассути захм ва сӯрохчаҳои пӯсти мева дохили бофтаҳо шуда, зарар мерасонанд. Гулобмағор, маъмулан, дар мавсими гармо ва сербориш авҷ мегирад. Барои пешгирии гулобмағор кишти тухмии солим, истифодаи маҳлули 0,5%-и кислотаи атсетат ё перманганати калий, бо гранозан (ба 1 кг тухм 2 г) заҳролуд кардани тухмии осебдида, интихоби ниҳолҳои солим, риояи қоидаҳои парвариши дарахтон муҳим аст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Гулобмағор // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.

* Энциклопедия виноградарства. Кишинёв, 1986;
* Пономарёва И. Н. Корнилова О. А. Кучменко В. С. Биология: Растения. Бактерии. Грибы. М. 2001;
* Большая энциклопедия природы. М. 2005.
Акс:Madrassah-of-Barakhan.jpgКомплекси мадрасаи Бароқҳон.
**МАДРАСАИ БАРОҚХОН (Baroqxon madrasasi)**, ёдгории меъмории охири садаи XV — ибтидои садаи XVI дар Тошкент. Дар аҳди Барокхон (Наврӯз Аҳмад, ҳукмрони 1551—1556) бино ёфтааст. Атрофи ҳавлии мадрасаро ҳуҷраҳо иҳота намуда, дар ду тарафи муқобил пештоқ гузошта шудааст. Пештоқи шарқи нисбатан муҳташам буда, бурҷҳояш бо тоқҳои ороишиву ҳошияҳои ҷолиб зинат ёфтаанд. Пештоқи ғарбӣ низ мунаққаш аст. Гунбази 22-метраи тиловатхонаи Мадрасаи Бароқхон бо кошии фирузаранг пардоз ёфта, устувонаи баландиаш 4,5 м бо нақшҳои хандасиву катиба муайян шудааст. Мадрасаи Бароқхон ду мақбараро дар бар мегирад (мадфангохи Бароқхон ва Суюнчхон ҳокими Тошкент). Ороиши дохили иморат низ назаррабост. Қисми болои девор гачкориву ҳалкорӣ шудааст. Изорааш аз порчаҳои кошии шашгуша аст. Пас аз Инқилоби Октябрь чанд маротиба тармим гардндааст. Услубащ ба ёдгориҳои бехтарини маъмории Самарқанд (Окса-рой, Ишратхона) наздик аст. Ёдгорӣ дар муҳофизати давлат аст.
**Беленитский Александр Маркович** - (24.03.1904, деҳаи Любинои ноҳияи Усвятскийи вилояти Смоленск – 1993, Санкт-Петербург), муаррих-шарқшинос, бостоншинос, доктори илмҳои таърих (1967). Ходими хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1975), Дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино 1977.

Зиндагинома
-----------

Донишгоҳи давлатии Осиёи Миёнаро хатм кардааст (1930). Дар ҶБВ (1941–1945) иштирок кардааст. Пас аз хатми донишгоҳ барои кор ба Тоҷикистон омад ва фаъолияташ чун донишманди илми таърих, омӯзгор дар ҳамин ҷо ҷараён гирифтааст. Дар аспирантураи Донишгоҳи давлатии Санкт-Петербург таҳсил карда, бо унвони «Сарбадорони Эрон» рисолаи номзадӣ дифоъ намуд. Аз соли 1936 ходими илмҳои Шуъбаи Ленинградии Институти бостоншиносии АИ ИҶШС. Солҳои 1946–1978 Беленетский ҳар сол дар таҳқиқоти бостоншиносӣ дар ҳудуди Тоҷикистон иштирок мекард.

Фаъолияти илмӣ
--------------

Рисолаи «Очерки таърихӣ-ҷуғрофии Хуталон дар заминаи маводди бостоншиносӣ» таълиф гардидааст. Мақолаи бунёдии «Топографияи таърихии Ҳирот дар асри XV» (1946) низ дар асоси маводди бостоншиносӣ навишта шудааст. Соли 1947 Александр Маркович Беленитский бо роҳбарии Александр Юрьевич Якубовский ба омӯзиши мавзеи шаҳраки Панҷакенти қадим шурӯъ намуд ва аз соли 1954 сарварии корҳои бостоншиносии Панҷакентро ба уҳда гирифт. Осори ҳунари наққошӣ ва рассомӣ, нақшҳо дар чӯб, муҷассамаҳо аз гил ва ғайра, ки дар ҳафриёти экспедитсияи Панҷакент дастрас гардиданд, намоёнгари ғановати тамаддуни Суғд мебошанд, ки дар силки офаридаҳои санъати ҳунарии умумибашарӣ ҷой гирифтанд ва намунаҳояшон ба табъ расиданд. Дар мавзӯи Панҷакенти қадим чун шаҳр Беленитский рисолаи докторӣ дифоъ кард. Ба ғайр аз ин Беленитский ба омӯзишу тарҷумаи осори Абурайҳони Берунӣ, махсусан осори ӯ дар бораи маъданшиносӣ, машғул шудааст. Беленитский дар конгрессҳои 23 (Кембриҷ, 1954), 24 (Мюнхен, 1957), 25 (Москва, 1960) шарқшиносон, Конгресси байналмилалӣ оид ба ҳунар ва бостоншиносии Эрон (Теҳрон, 1968) иштирок ва суханронӣ кардааст. Барои маҷмӯи асарҳо оид ба таърих ва маданияти Панҷакенти Қадим, ки солҳои 1950–1970 чоп шудаанд, Беленитский соҳиби Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино 1977 гардид.

Осор
----

1. Собрание сведений для познания драгоценностей (Минералогия) // Перевод А. М. Беленицкого. Статьи и комментарии А. М. Беленицкого и Г. Г. Леммлейн. М. 1963 (нашри диг. 2011);
2. Средневековый город Средней Азии. Ленинград, 1973 (ҳамроҳи О. Г. Большаков ва И. Б. Бентович);
3. Central Asia || Archeoloqia Mudi. Geneva; Paris; Munich, 1968;
4. Mittelasien Kunst Ler Sagden. Leipziq? 1980.

Сарчашма
--------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.

* Грязнев М. П. К 60-летию Александра Марковича Беленицкого. // «Советская археология», Москва, 1964, №3;
* Массон В. М. Культурогенез Древней Центральной Азии. - С-П. 2006;
* Милибанд С. Д. Востоковеды России. - М. 2008.
**Нонишнома** (англ. Uncyclopedia) — номи як лоиҳаи ҳамагонист, ки дар январи соли 2005 тавассути чанд тан аз корбарони собиқи Википедияи Инглисӣ, ки аз қонунҳои сахтгирона ва хушки он норозӣ буданд, таъсис шуд. Идеяи Нонишнома аз сафҳаи «Музахраф вале ҷолиб аст»-и Википедияи Инглисӣ нашъат гирифтааст. Ин вебгоҳ низ аз нармафзори MediaWiki истифода мекунад ва муҳтавиёти он таҳти иҷозатномаи Creative Commons қобили истифода аст.

Дар ин вебгоҳ, корбарон дар ҳар мавриде, ки дӯст доранд, аз ҷумла матолиби танз, тавҳиномез, ғайриқобили исбот ва ғайра қарор медиҳанд. Матолиб бояд тавре навишта шаванд, ки ҷанбаи танз дошта бошанд.

Дар ҳоли ҳозир, Нонишномаи Инглисӣ ҳудуди 30 ҳазор мақола дорад. Ҳамчунин, Нонишнома ба 23 забони дигар, аз ҷумла форсӣ, фаъолият мекунад. Дар Нонишномаи Форсӣ низ беш аз 1000 мақола вуҷуд дорад.

Эзоҳ
----

1. ↑  Таблица разделов по версии координирующей организации UnMeta (Uncyclomedia):
2. ↑
3. ↑  Alexa Internet (ингл.) — 1996.
4. ↑  Мушорикаткунандагони Википедия, «Нонишнома», Википдияи Форсӣ, Донишномаи озод, (Бозёбишуда дар 21 майи 2018).
**Мадрасаи Миролим Додхоҳ** — ёдгории меъморӣ дар қисми ҷанубу шарқии шаҳри Панҷакент. Мадраса дар асри XVIII сохта шудааст. Мадраса аз толори гунбаздори калон иборат буда, дар се тарафаш айвонҳои гунбаздори аркӣ мавҷуданд. Андозаи умумиаш 22Х17,6 м. Бинои зимистона шакли мураббаъ дошта (10,16Х10,17м), бо гунбази баланд пӯшонида шудааст. Гунбазаш ҳаштқирраи барҷаста. Деворҳои бино бо гачи сафед рӯпӯш шудаанд. Инчунин дар дохили масҷид меҳробест, ки бо гач оро ёфтааст. Равоқтоқҳои пайконӣ намуди зоҳирии масҷид ва ҳашамати гунбазҳоро афзудаанд. Даромадгоҳи толор дар қисми ҷанубӣ воқеъ буда, дари дутабақаи кандакоришуда дорад. Дар наздики мадраса манораи начандон калон, ҳавз, бинои дуошёнаи Гунбазшакл воқеъ буд, ки вазифаи мадрасаро иҷро мекард. Изораи масҷид аз санг сохта шуда, эҳтимол боқимондаи бино кӯҳнатаре бошад. Толор дорои шифти болордор буда, аз се тараф бо айвонҳои 12-сутуна иҳота гардида буд. Яъне масҷиди нисбатан қадим дар асрҳо XVII—XVIII аз нав таъмиру тармим гардида, дар ҳамин шакл то мо расидааст. Ёдгорӣ дар муҳофизати давлат аст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Мадрасаи Миролим Додхоҳ // Лениннома — Муҳит. — Д. : СИЭСТ, 1983. — (Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] /  сармуҳаррир А. С. Сайфуллоев ; 1978—1988, ҷ. 4).
**Антропони́мика** (юн. ἄνθρωπος — инсон ва ὄνομα — ном) — соҳаи ономасиология (то солҳои 60 садаи XX ономастика мегуфтанд), ки маҷмӯи маълумоти антропономӣ, яъне номи хоси одамон (ном, насаб, лақаб, тахаллус, куния, унвонҳои фахрӣ, шаклҳои кӯтоҳшуда), таърихи пайдоиш, таҳаввулот, қонунияту вазоифи онҳоро, меомӯзад.

Ахбореро, ки ном бо худ дорад, аз ҷумла хислату сифатҳои шахс, ба кадом оила, авлод қавм, нажод, миллат, халқият, касбу машғулият, табақа, маҳал ва ғайра мансубият доштани шахсро меомӯзад. Антропонимика барои таҳқиқи таъриху этнография ва фарҳанг маводи пурқимат буда, таҳаввули вазъи сиёсӣ, иҷтимоиву маданӣ, ҷаҳонбинии фалсафӣ, динӣ, маънавию ахлоқӣ, эстетикӣ, шавқу завқ, майлу хоҳиш, тафаккур, эътиқоду меҳру муҳаббати ба ниёгон ва расму оин доштаи мардумро дар худ таҷассум менамояд. Антропонимика метавонад дар аниқ намудани таркиби этникӣ ва кӯчиши аҳолӣ дар давраи гузашта чун манбаи пурқимати таърихӣ хидмат кунад. Аз сохту намуд ва миқдори антропонимҳо дар кадом сатҳ ва чӣ қадар давом кардани муносибатҳои байниҳамдигарии миллатҳоро муайян кардан мумкин аст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Антропонимика / М. Аюбова // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.

* Ҳайдарӣ Ш. Андар масоили номшиносӣ// Мақолаҳои номшиносӣ, Пермь, 2001;
* Ҳайдарӣ Ш. Из истории изучения антропонимии ираноязычных народов, Пермь, 2009.
**Мадрасаи Хоҷамашҳад** — ёдгории меъморӣ дар деҳаи Сайёди ноҳияи Шаҳритуси Тоҷикистон (асрҳои IX—XII).

Ҳоло аз ин ансамбли муҳташам ду бинои гунбазу равоқдори ба ҳампайваст (аз хишти пухта) боқӣ мондааст. Бннои тарафи рост, ки аз тарафи шарқию ғарбй даромадгоҳ доштааст, қисми қадимтарини ин ёдгорист (асрҳои IX—X). Сохти гунбазу равоқҳо ва нижвонхо, ки аз хиштҳои моил чидашуда бино ёфтаанд, хоси меъмории ҳамин давраанд. Дертар аз тарафи ғарбии бинои дуюм равоки пештокдори мунаккаше илова гардидааст, ки дар шафати он толори гунбаздоре комат афрохта буд. Ин бино айнан ба биной якум монанд буда, вазифаи масчид ва баъдтар мадрасаро адо мекард. Танхо дарунаш бо усули Мадрасаи Хоҷамашҳад. Деҳаи Сайёди ноҳияи Шаҳритус. Асрҳои IX—XII ороишии асрҳои XI—XII гаҷкорӣ шудааст. Накшунигори руи иморат ҳам дар ҳамин давр анҷом ёфтааст. Дар ду гушаи ин биноҳо гулдастаҳои начандон калон сохтаанд. Дар тарафи муқобил (шимолй) низ ду бинои гунбаздори на он қадар калон (аз хишти хом ва похса) пушида шуд, ки мисли бинои қисми чап ва асосии ансамбл буд. Даромадгоҳи он низ пештоқ, др.шт. Мадрасаи Хоҷамашҳад ҳамчун мадрасаи қадимтарини Осиёи Миёна аҳамияти таърихй дорад ва яке аз маркази илму маданият будани Қубодиёни қадим шаҳодат медиҳад, Мадрасаи Хоҷамашҳад дар муҳофнзати давлат аст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Беленнцкий А. М. Мавзолей ӯ селения Саят.//Матерналы и исcледования по археологии СССР", № 15, М.— Л. 1950.
* Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] / сармуҳаррир  А. С. Сайфуллоев. — Д. : СИЭСТ, 1978—1988.
**Белемнитҳо** ё **белемнитидҳо** ((лот. Belemnitida, аз юн.-қад. βέλεμνον)) — як гурӯҳи ҳайвоноти бемуҳраи мунқариз.

Мансуби синфи нармбаданҳои сарпой мебошанд. Аз давраи ангиштсанг то палеоген зиндагӣ кардаанд. Зоҳиран ба калмарҳо монанд буда, садафи дохилӣ доштанд (он аз се қисм — фрагмокон, проостракум ва ростр иборат буд). Фрагмокон махрутшакл буда, ба воситаи девора ба ҳуҷраҳо тақсим мешуд. Проостракум дар тахтапушти Белеминтҳо пеш аз фрагмокон ҷой гирифта буд. Ростр (дарозиаш то 40 см) дарозрӯяи сигормонанд ё нештаршакл буда, чун ғилоф фрагмоконро мепӯшид. Белеминтҳо дар баҳрҳо мезистанд. Ғизои онҳо ҷонварони обӣ буданд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Белемнитиды; Белемниты // Геологический словарь. Т. 1. — М.: Недра, 1978. — С. 72.

Адабиёт
-------

* Белемнитҳо // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**AliExpress** — як бозори ҷаҳонии виртуалӣ мебошад, ки имкони харидани молҳоро аз истеҳсолкунандагони Чин, инчунин Русия, Аврупо, Туркия ва дигар кишварҳо фароҳам меорад. Молҳо дар сайт дар чакана ва яклухт фурӯхта мешаванд (баръакси яклухт Alibaba ). Платформа дар Чин кор намекунад - Taobao онро дар он ҷо иваз мекунад.

AliExpress дар айни замон бо забонҳои русӣ, англисӣ, испанӣ, голландӣ, фаронсавӣ, итолиёӣ, полякӣ, арабӣ ва португалӣ дастрас аст (маълумоти маҳсулот ба таври худкор ба забонҳои гуногун тарҷума карда мешавад). Ба муштариёни берун аз ҳудуди кишвар барои ин забонҳо ба таври худкор дар версияи англисии сайт хидмат мерасонанд.

Сомона аз рӯи маълумоти Alexa  дар феҳристи захираҳои аз ҳама диданшавандаи веб дар ҷаҳон ҷои 32-юмро ишғол мекунад.

Таърих
------

AliExpress дар соли 2010 ҳамчун платформаи фурӯши молҳои чинӣ ба кишварҳои дигар оғоз ёфт. . Дар аввал, ин сайт дар соҳаи B2B барои хариду фурӯш кор мекард. Пас аз он портал ба B2C C2C, роёниши абрӣ ва хидматрасонии пардохт густариш ёфт.

Пайвандҳо
---------

* Китобистон

Соҳибон ва роҳбарият
--------------------

Эзоҳ
----

1. ↑  Alexa - Top sites.  alexa.com. 9 январи 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 15 июли 2018.
2. ↑  Alibaba Group.  alibabagroup.com. 9 январи 2020 санҷида шуд.