**1080i** — нусхаи ба ҳам пайвастаи формати умумии тасвир (англ. Common Image Format, CIF), мебошад, ки дар телевизиони рақамии баландсифат (HDTV ) истифода мешавад. Таносуби ҷанбаи экран 16: 9 ва қарори тасвир 1920 × 1080 пикселҳои мураббаъ мебошад. Ҳар як чорчӯбаи видеои 1080i дар ду нимкоса интиқол дода мешавад, ки ҳар кадомаш 540 хат (унсурҳои амудӣ) доранд. Дар як чаҳорчӯбаи нимпайкар хатҳои ҷуфт ва дар тоқ - хатҳои тоқ интиқол дода мешаванд.

Тавсифи стандарт
----------------

Андозаҳои 1080i ба бастаи *CIF* (англ. Common Image Format) созишномаи байналмилалӣ оид ба андозаи тасвири ТВЧ дохил карда шудаанд, ки комиссияи ITU-R моҳи августи соли 1999 тасдиқ кардааст. Андозаи тасвирҳо дар муқоиса бо андозаҳои қаблии аналогии 1125/60 ва 1250/50 мувофиқи тавсияи ITU-R BT.709.3 барои пикселҳои квадратӣ мебошанд. Рақами "1080" шумораи хатҳои фаъолро, ки дар сохтани тасвир иштирок мекунанд, бо назардошти ҳаракати баръакси кушоиши кадрҳо нишон медиҳад. Шумораи умумии хатҳои андоза 1125 мебошад, аммо нишони муосире, ки дар телевизиони рақамӣ қабул шудааст, танҳо шумораи элементҳои фаъолро дар амудӣ ба назар мегирад. Таърифи уфуқӣ мутобиқи стандарт барои басомади интихобшудаи видеоии ТВЧ-и 74,25 МГц 2200 намуна дар як давомнокии сатр мебошад, ки 1920-тои он фаъол аст, яъне дар кадр намоён аст. Андозаи CIF истифодаи меъёрҳои гуногуни чорчӯбаро пешбинӣ мекунад, ки метавонанд дар як сония 60, 50, 30, 25 ва 24 наворро ташкил медиҳанд, аз ҷумла қиматҳои касрии 1.001 номиналӣ. Дар басомади "прогрессивӣ" 1080i басомадҳои 60, 50 ва 24 истифода мешаванд, дар ҳоле ки системаи 1080i танҳо бо ду басомади 30 ва 25 дар як сония дар чаҳорчӯбаи нисфи кадр ҳисоб карда мешавад.

Чунин арзишҳои иҷозатдодашудаи сатҳи кадр имкон медиҳад, ки воситаҳои техникии синамо ва телевизион ба таври содда муттаҳид карда мешаванд. Басомади 60 нимкадр дар кишварҳои дорои телевизиони таърифи стандартӣ бо қарори 480i (ИМА, Канада, Ҷопон ва Бразилия) истифода мешаванд ва 50 нимкадр дар минтақаҳое қабул карда мешаванд, ки одатан андозаи 576i -ро истифода мебаранд (Аврупо, Австралия, аксарияти Осиё ва Африқо, баъзе кишварҳои Амрикои Ҷанубӣ). Ҳарду имконот метавонанд дар якҷоягӣ бо андозаҳои асосии телевизиони рақамӣ истифода мешаванд: ATSC ва DVB. Дар ҳуҷҷатҳои аврупоӣ EBU, андлзаи болоравии 1080i 50-никадраи System 2 номида мешавад (S2) ва ба андозаи SMPTE 274M-2008 мувофиқат мекунад. Андозаи 1080i мустақиман бо баъзе телевизионҳои дорои дастгоҳҳои нурҳои электронӣ мувофиқ аст, ки онро дар шакли воҳид дар дохили он намоиш додан мумкин аст. 

Ҳама шабакаҳои HD-и Британияи Кабир дар платформаҳои моҳвораӣ, ноқилӣ ва заминӣ, аз ҷумла BBC HD ва ITV1 HD дар ин андоза пахш мешаванд. Дар ИМА 1080i андозаи асосӣ барои CBS, NBC ва The CW мебошад, гарчанде ки баъзе шарикон (алахусус онҳое, ки ду шабакаи рақамии HD пахш мекунанд) пахши барномаи 720i-ро таъсис додаанд. Fox ва ABC / ESPN дар 720i пахш мекунанд, гарчанде ки бисёр филиалҳои ABC, ки ба Hearst Television ва Belo Corporation тааллуқ доранд, инчунин дар 1080 сатр пахш мешаванд, дар ҳоле ки аксарияти ин барномаҳо бояд ба 720i интерполятсия карда шаванд. 

Баъзе форматҳои видео, ки барои таърифи амудии 1080 хатҳо баҳогузорӣ шудаанд, анаморфизми рақамӣ ва пиксели росткунҷаеро, ки ба таври уфуқӣ кашида шудааст, истифода мебаранд. Бо таносуби стандартии 16:9 шумораи элементҳо 1440 × 1080 ва дар сурати 2: 1 пиксели росткунҷа андозаи чорчӯба 960 × 1080 унсурҳо мебошад. Истифодаи нисфи қарори уфуқӣ ва танҳо як майдон дар як навор бо филтри зидди тахаллус ба стандарти таҷзияи маъруф бо номи 540i оварда мерасонад, ки андозаи чорчӯбаи 960 × 540 ва 30 ё 25 кадр дар як сония мебошад.

Эзоҳ
----

1. ↑  *Константин Гласман* Конференция IBC-2004(рус.) // «625» : журнал. — 2005. — № 1. — ISSN 0869-7914.
2. ↑  *Владимир Дулепов* Работа с форматом AVCHD(рус.) // iXBT.com : журнал. — 2009.

Пайвандҳо
---------