recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Гамма (мазмунҳо)-ро бубинед.
**Гамма** (аз номи ҳарфи юнонии γ гирифта шудааст) — дар мусиқӣ пайдарҳамии овозҳо, яъне қаторовоз (пайиҳам ҷойгиршавии пардаҳо)-е, ки аз лаҳни асосӣ то пардаи охирини бам ва ё зер ҷойгир шудаанд.

Ҳарфи юнонии ғамма (γ) дар садаи X барои ифодаи овози паст ва ғафс истифода мешуд. Гамма дар фосилаи як октава тартиб дода мешавад, вале метавонад давом ёбад ва ду ё зиёда октаваро дар бар гирад. Дар санъати мусиқии халқӣ, классикӣ ва касбии тоҷик ғаммсадаҳои ҳафтовозаи диатоникӣ (якпардагӣ), панҷовозаи пентатоникӣ (як ва якунимпардагӣ) ва дувоздаҳовозаи хроматикӣ (нимпардагӣ), инчунин ғаммаҳои мажорӣ ва минорӣ (гармоникӣ, мелодикӣ, натуралӣ) хеле бисёр истифода шудаанд. Пайваста иҷро намудани шаклҳои гуногуни ғамма-ҳо бо суръати баробар дар ҳудуди якчанд октава, яке аз роҳҳои беҳтарини баланд бардоштани малакаву маҳорати сарояндагиву навозандагӣ ба ҳисоб меравад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Гамма / Ш. Ҳабибов. // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.

* Обидпур Ҷ. Луғатномаи тафсирии мусиқӣ / зери назари Б.Қобилова. — Душанбе: Аржанг, 2019. — С.90. — 480 с. ISBN 978-999-47-43-90-2(тоҷ.)
**Бомшод** (форсӣ: بامشاد‎‎; Садаи VII — 634, Тайсафун) — сароянда, навозанда, мусиқидон ва шоири машҳури замони Сосониён.

Зиндагинома
-----------

Ҳунари сознавозию овозхониро дар зодгоҳаш омӯхта, дар дарбори шоҳони Сосонӣ чун ромишгар хидмат кардааст. Бомшод аз ромишгарони замони Борбад буда, дар иҷрои таронаҳои рустоӣ, фаҳлавиёт, достонҳои таърихию ҳамосӣ, сурудҳои силсилаи ниёишии «Каркуй», «Лоскавӣ», «Уроманӣ» маҳорати баланд доштааст. Бомшод дар инкишофи шаклу анвои шеърию мусиқии маъмули замонаш «тарона», «чакома», «суруд», «патвожа» ва ғ. нақши муассир гузоштааст. Муаллифи суруду оҳангҳои мавсимию маросимии «Бомшодӣ», «Найрез», «Ашкана», «Тези Рост» ва ғ.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бомшод / А. Раҷабов // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Бонапартизм** — сиёсатест, ки дар натиҷаи буҳрони сиёсии ҷомеъа яке аз гурӯҳҳои қудратталаб вазъи баамаломадаро истифода намуда, бо ёрии артиш ё нерӯҳои низомии дигар ҳокимиятро соҳиб мешавад. 

Сараввал истилоҳи бонапартизм барои ифодаи диктатураи ҳарбии Наполеон Бонапарт ва Луи Бонапарт истифода шуда, дертар маънии фарохтари сиёсати эътимодбахши ҳарбиеро гирифт, ки дар миёни гурӯҳҳои қудратталаб моҳирона амал намуда, ҳокимиятро ба даст меорад. бонапартизм усулан сиёсатест, ки дар байни манфиатҳои иҷтимоӣ ва сиёсии гурӯҳҳо амал намуда, ҳар гуна оппозитсияи сиёсиро ва диққати мардумро аз масъалаҳои дохилию берунӣ ба сиёсати экспансионистӣ ҷалб менамояд. Мафҳуми бонапартизм аз насабу сиёсати қудратталабии Наполеон Бонапарт гирифта шуда бошад ҳам, ин гуна ҳодисаҳо дар таърих борҳо то замони Наполеон рӯй додаанд. Дар илм чунин рӯйдодҳоро бо мафҳуми «сезаризм» низ ифода намудаанд, ки сухан аз боби ба қудрат расидани сарлашкари машҳури румӣ Юлий Сезар меравад. бонапартизм ҳамчун ҷараёни сиёсӣ асосан манфиатҳои буржуазияи ҳукмронро ифода менамуд. Буржуазия дар натиҷаи буҳрони шадид ва вазъи ногувори ҷомеа ҳокимияти хешро ба диктатураи ҳарбӣ месупорид, ки он усули шакли монархияи номаҳдуд буда, арзишҳои демократиро бо ном нигоҳ медорад, вале асосан ба зӯроварӣ ва нерӯи артиш такя менамояд. бонапартизм ҳамчун қудрати идорӣ дар фаъолияти худ хусусиятҳои генезиси инқилобӣ ва моҳияти иртиҷоиро фароҳам меорад. Аз он хотир бонапартизм пайдоиши инқилобгароӣ дошта, ҳамзамон кӯшиши таҷассуми монархияи иҷтимоиро менамояд ва ба боварию пуштибонии доираи васеи мардум такя мекунад. Беҳуда нест, ки бонапартизм чун низоми сиёсӣ дар ҳалли мушкилоту монеаҳои ҷомеа бештар ба фазлфурӯшию суханпардозӣ такя мекунад.

Дар шароити кунунии инкишофи таърихӣ таҳти мафҳуми бонапартизм диктатураҳои ҳарбие ифода мешаванд, ки ба ҳукмронии ҳизбӣ ва ғояҳои идеологӣ вобастагӣ доранд (мас. диктатураи Пиночет дар Чили). Яке аз шаклҳои бонапартизм фашизм ба шумор меравад, ки аз рӯйи мазмуну моҳият ва пайгирии низоми иҷтимоӣ ба ҳамдигар қаробат доранд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бонапартизм / Г. Зокиров // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая российская (старая версия)

 |
**Бомус**, **бомас** (лот. Brómus) — гиёҳест бо баргҳои борику овезон, ки дорои решаи нисбатан амиқе аст ва дар муқобили хушкӣ ва гармо муқовим мебошад ва ба ҳамин ҷиҳат низ қодир аст дар тобистони гарм ба рушду нумуви худ идома диҳад.

Тавсифоти гиёҳшинохтӣ
---------------------

Пояаш шахшӯли мӯякдор ё бемӯяки бо-рик буда, 5-120 см қад мекашад; хӯшагулаш ҷорӯбакшакл аст. Апрел-июл гул карда, баъдтар тухм мебандад. Бомус қариб дар ҳама ҷо мерӯяд; дар кӯҳҳо дар баландиҳои 2500-3000 м аз с. б. дучор меояд. Хусусан дар ҷойҳои камхок — заминҳои санглох, шағалзори соҳили дарёҳо, нишебиҳои кӯҳҳо нағз нумӯ меёбад. Хӯроки хуби чорвост.

Дар Тоҷикистон 9 гунаи бомус (B. oxyodon, B. japonicus, B. sgyarrosus, B. danthoniae, B. macrostachys, B. scoparius, B. popovii, B. severtzovii, B. Ianceolatus) вомехӯрад. Чун хӯроки чорво фақат 6 гунаи бомус омӯхта шудааст: B. severtzovii 25-65 см қад мекашад; баргаш борики дароз (бараш 4-8 мм), хӯшагулаш кӯтоҳ. Дар заминҳои корам алафи бегона ҳисоб мешавад. B. oxyodon то 30-75 см қад мекашад. Барги дарози борик (бараш 3-9 мм), хӯшагули калон (дарозиаш то 20 см)-и ҷорӯбакмонанд ва саракҳои хурд дорад. Дар боғот, заминҳои партову кишти тирамоҳӣ чун алафи бегона дучор меояд. Рустании серғизо ва хӯроки хуби чорво мебошад. B. lanceolatus пояи хамида (дарозиаш 25-80 см), барги дарозрӯя (бараш 3-8 мм) ва хӯшагули зич дорад. Дар киштзор, боғот ва заминҳои партов алафи бегона аст. Онро то тухмбандӣ чорво нағз мехӯрад. B. danthoniae то 25-45 см қад мекашад; пояаш серпашмак, баргаш дарозрӯя (бараш 2-4 мм), хӯшагулаш калон (дарозиаш 9-14 см), 3-4 сарак дорад. Дар заминҳои партов, кишти тирамоҳӣ, канори роҳ мерӯяд. Аз сабаби сахту шахшӯл будани поя онро чорво нағз намехӯрад. Пояи B. scoparius хамидаи парешон (баландиаш 10-30 см), баргаш ҳамвори дарозрӯя (бараш 3-5 мм) аст, чорво нағз мехӯрад. B. japonicus пояи каме хамида (то 20-80 см қад мекашад) дорад. Хӯшагулаш калон (дарозиаш 15-20 см) аст. Чун алафи бегона дар киштзори тирамоҳӣ мерӯяд. Ҳангоми нашву оғози хӯшабандӣ онро чорво нағз мехӯрад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бомас / С. Юнусов // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая российская (старая версия)
* Britannica (онлайн)

 |
| Орояшиносӣ | 
* APNI
* EOL
* GBIF
* GRIN
* iNaturalist
* NCBI
* IPNI
* ITIS TSN
* POWO
* Tropicos
* WFO
* WoRMS
* Флора Китая

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* NKC: ph237391

 |
**«Аргументы и факты»** (**«АиФ»**) — ҳафтаномаи маъруф ва бонуфузи Русия.

Таърих
------

Аз соли 1978 нашр мешавад. Танҳо дар ФР доираи хонандагонаш 7 млн нафарро ташкил медиҳад. Дар 60 кишвари дунё
муштарӣ дорад. Дар 66 минтақаи ФР ва 16 кишвари хориҷӣ дорои шабакаҳо мебошад. Соли 1990 аз рӯйи теъдоди нашраш (33431100 нусха) ба Китоби рекордҳои Гиннес дохил шудааст. Декабри 2006 дар шаҳри Лондон байни нашрияҳои ғайрианглисӣ соҳиби «Ҷоми булӯрин» гаштааст.

«Аргументы и Факты» то замони истиқлолият дар Тоҷикистон маҳбубияти зиёд дошт, вале баъди фурӯпошии Иттиҳоди Шӯравӣ нашри он дар Тоҷикистон қатъ гардид. Декабри 2006 байни нашрияи «Аргументы и Факты» ва ҶММ «Оила» дар хусуси интишори он дар Тоҷикистон шартнома баста шуд. Аз январи 2007 бо номи «Аргументы и факты. Таджикистан» дар матбааи «Оила-принт» чоп мешавад. Ибтидо дар ҳаҷми 32 саҳифа нашр мешуд, ки 24 саҳифаи он матолиби иқтисодӣ, сиёсӣ, иҷтимоӣ, фарҳангӣ, фароғатӣ, варзишии аз ҷониби дафтари Москва таҳияшуда ва 8 саҳифааш мавзӯъҳои зикршударо аз ҳаёти Тоҷикистон дар бар мегирифт. Аз охири соли 2009 дар ҳаҷми 24 саҳифа ба табъ мерасад. Дар тамоми шаҳру ноҳияҳои Тоҷикистон ба фурӯш расонда мешавад. Теъдоди нашраш 8600 нусха (2010).

Эзоҳ
----

1. 1 2  The ISSN portal (ингл.) — Paris: ISSN International Centre, 2005. — ISSN 0204-0476

Адабиёт
-------

* Аргументы и Факты / Н. Шарипов // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Дар шабакаҳои иҷтимоъӣ | 
* ВКонтакте
* Одноклассники: aifru
* Твиттер
* Фейсбук
* Инстаграм
* Telegram

 |
| Тасвир, видео ва садо | 
* Rutube
* YouTube
* Дзен

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая китайская
* Большая российская (старая версия)

 |
**Од** - аз фарзандони Сом ибни Нӯҳ буд ва қабилааш низ ба номи ӯ «Од» хонда шуд. Ин қавмро амире буд ба номи Шаддод ибни Од ки бинои Ирами зотулимодро ба ӯ нисбат додаанд. Од бо Самуд аммазодагон буданд ва дар Қуръон ҳам ағлаб қиссаи ин ду қабила бо ҳам меояд. Дар ҷаҳон аз эшон мардуме қавитар ва баландболотар набуд. Шунавоӣ ва биноии онон то ҳадди шигифтӣ буд ва чандон зӯр доштанд, ки агар пой ба замини хушк мезаданд, то зону ба замин фуру мерафтанд. Қуръон (Ҳоққа: 7) ононро ба хурмобуноне афканда ташбеҳ кардааст.
Қавми Од мардуме бутпараст ва ҷаббор буданд ва дар замини Яман ҷое ки Аҳқоф гӯянд байни Яман ва Уммон аз Баҳрайн то Хазрамавт сукунат доштанд ва аз он ҷо ба соири ҷоҳо пароканда шуданд. Худованд Ҳудро ба паёмбарӣ назди эшон фиристод, ки панҷоҳ сол ононро ба худованд мехонд, онҳо мегуфтанд: мо ба ту нахоҳем гаравид ва даст аз бутони хеш барнахоҳем дошт ва ӯро ба девонагӣ нисбат доданд ва Ҳуд эшонро аз азоби худой бим дод.
Вафди (расулон) Од: Ва чун ҷуз андаке ба ӯ нагаравиданд худованд бар онҳо қаҳт ва хушксолӣ фиристод. Бо худ гуфтанд расул ба Макка фиристем, то дуо кунанд ва борон хоҳанд. Се танро бо чорпоён бифиристонданд то дар Макка қурбонӣ кунанд. Эшон дар Макка хешоне доштанд ки онҳоро меҳмон карданд ва донистанд ки вафди Оданд ва ба борон хостан омадаанд. Набид ва канизакони муғанния оварданд ва ба хурдан машғул шуданд ва як моҳ бимонданд ва аз қавми хеш ёд наоварданд. Дар араб масале дар иртибот бо ин қазия падид омада, ки ҳар куҷо расуле фиристанд ва ӯ ба кори худ машғул шавад ӯро «вафди Од» хонанд. Пас боде андар омад ва онҳоро бар замин афканд то ҳафт шабу ҳашт рӯз (Ҳоққа:7). Танҳо ду тан аз онон ба номи «Луқмон» ва «Мурсад» монданд, ки пас аз нобудии қавми худ қурбониҳо карданд ва ин ду мусулмон буданд.
Муаррихони араб қавми Одро ҷузви араби боида (нобудшуда) мешуморанд ва ба қидмати он масал мезананд. Дар Қуръон (Фаҷр:7) Ирами зотулимод ба ба Од нисбат дода шуда, ҳамон ки бархе ҳам ба Шаддод мансуб доштаанд. Баъзе ховаршиносон Одро бо қавми «оводитс» ки ба қавли Батлимиюс дар Ҷазиратулараб мезистанд, яке донистаанд. Қавми Од ба унвони гурӯҳе ситамкор, ки мояи ибрати дигарон шуданд, Калимаи «Од» ва каламоти баъдии ин боб дар матни асл (форсӣ) бо ҳарфи ъайн( ع ) шурўъ мешаванд, вале ба хотири риояи имлои тоҷикӣ (зимни ҳазфи ҳарфи ъайн) ин боб ба садонокҳои гуногун дар шурўъи калимаҳо иборат шудааст. Қавми Од ба унвони гурӯҳе ситамкор, ки мояи ибрати дигарон шуданд, дар адаби форсӣ шинохтаанд.

Пайвандҳо
---------

1. ↑  Сомонаи "Садои Шарқ", Фарҳанг. 16 Декабри 2015 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 16 январи 2016.
Жуан-Песоа, пляжи Манаира
**Жуа́н-Песо́а** (португалӣ: João Pessoa) — шаҳрест, ки дар давлати Бразилия қарор дорад, пойтахти иёлати Параиба. Аҳолӣ 660 ҳаз. нафар (2005).

Шаҳр, рӯзи 5 августаи соли 1585 асос гузошташудааст ва аввал *Nossa Senhora das Neves* ном дошт. Дар соли 1588 бахшида ба шоҳи Испании Филипп II ба *Filipéia de Nossa Senhora das Neves* ё сода *Felipéia* номи диграе гузошта щуд.

Пайвандҳо
---------

 
Анбори Википедиа дар бораи ин мавзӯъ гурӯҳ дорад:
***Жуан-Песоа***

```
Шаблон:Commons2

```

  



|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ин мақолаи нопурра аз ҷуғрофияи Бразилия мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |
**Замини Иштар** (аз лот. Ishtar Terra) — яке аз минтақаҳои асосии кӯҳии Зуҳра, ки аз рӯи андоза баъд аз Замини Афродита ҷой гирифтааст. Иттиҳоди байналмилалии ас­­­трономҳо соли 1979 онро ба шарафи илоҳаи Иштар (бузургтарин давлати асрҳои 24–22 то м. ки дар қисмати миёнаи Байнаннаҳрайн, марзи Ироқи имрӯза қарор дошт) ном гузоштааст. Кӯҳҳои баландтарини сайёра дар ҳамин минтақа ҷойгиранд. Замини Иштар дар нимкураи ба самти Замин нигарони Зуҳра (ҳангоми ба Замин наздик буданаш), дар наздикии Қутби шимол ҷойгир аст. Он аз шимол ба ҷануб дар ҳудуди 2500 км ва аз ғарб ба шарқ дар масофаи 8000 км тӯл кашидааст. Масоҳаташ ба 8,5 млн км2 баробар буда, аз масоҳати Австралия бузургтар ва аз масоҳати Амрико хурдтар мебошад. Дар маркази Замини Иштар баландтарин кӯҳи сайёра – кӯҳи Максвелл (баландиаш 11 км) воқеъ аст. Дар самти ғарбии он пуштакӯҳи баланди Лакшми ҷой гирифтааст, ки онро аз шимол кӯҳи Фрейи, аз шимолу ғарб кӯҳи Акна ва аз ҷанубу шарқ кӯҳи Дану иҳота кардааст. Дар ташаккули релефи сатҳи Замини Иштар равандҳои тектонӣ, вулканӣ ва ба ҳам бархӯрдани астероидҳо мақоми хосса доранд. Пуштакӯҳи Лакшми эҳтимол пайдои ши вулканӣ дошта бошад, зеро вулканҳои азими Сакаҷавеи ва Колетт дар он ҷо қарор доранд. Дар кӯҳи Максвелл
танӯраи зарбатии бо ҷинсҳои гудохташуда пӯшидашудаи Клеопатра ҷойгир шудааст, ки то 100 км тӯл кашидааст.

Ҳамчунин нигаред
----------------

* Замини Афродита

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Замини Иштар // Замин — Илля. — Д. : СИЭМТ, 2017. — С. 7. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 7). — ISBN 978-99947-33-89-9.
**Bафкас**, Фағкас, Фағкат — шаҳраки тобеи Усрушана, ки дар сефарсахии Бунҷикат – сари роҳи Хуҷанд воқеъ гардида буд. Дар маъхазҳои ҷуғрофиёӣ Bафкас мавзеи сераҳолӣ зикр шудааст. Деҳхудо маънои Фағкасро «бутхона» шарҳ дода, асли Bафкасро «фағкада» медонад. Bафкасро якҷо бо Ғазақ бо шаҳрҳои Ғаза ва Боға, ки дар таърихномаҳои аҳди Искандари Мақдунӣ зикре аз онҳо рафтааст, наздик мешуморанд. Эҳтимол меравад, ки Вағат (Вогат)-и имрӯза дар маҳалли таърихии Bафкас қарор дорад ва сокинони онро аз насаби бозмондагони Гуштосп медонанд.

Адабиёт
-------

* Абдуллоев С. Ҷуғрофиёи таърихии давлати Сомониён. Хуҷанд, 2001; Донишномаи Сомониён. Ҷ. 1. Хуҷанд, 2008;
* دهخدا. لغت نامه. جلد ۳۵. تهران، ۱۳۴۱ هـ.ش

Сарчашма
--------

* Bафкас // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Замини хироҷӣ** – як шакли заминдории хусусӣ дар Осиёи Миёна, ки дар раванди истилои араб пайдо шудааст. Замини хироҷӣ мулкест, ки халифа баъди забти минтақаи нав мувофиқи табъ ихтиёрдорӣ мекард. Ӯ метавонист ин заминҳоро ба мерос диҳад, ба касе абадӣ ё муваққатӣ бахшад ё фурӯшад. Заминҳое, ки моликашон дар ибтидои истилои араб исломро қабул карда буданд, инчунин заминҳои холию бикр, ки аз ҷониби шахсони алоҳида кишт мешуданд, аз ҷумлаи замини хироҷӣ буданд. Дар ҳама мавридҳо соҳиби Замини хироҷӣ ба хазина хироҷ ва ушр (нигар Даҳяк) пардохт мекарданд ва давлат шарики заминдор ба шумор мерафт. Замини хироҷиро мерос гузоштан, вақф кардан, фурӯхтан ва ба гарав мондан мумкин буд. Ҳангоми тақсими Замини хироҷӣ дар байни давлат ва заминдор ё фурӯхтани он 2,3 ҳисса ба соҳибмулк ё харидор расида, 2,3 қисми он ба моликияти давлатӣ табдил меёфт. Замини хироҷӣ пас аз сарнагуншавии Аморати Бухоро барҳам хӯрд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Замини хироҷӣ // Замин — Илля. — Д. : СИЭМТ, 2017. — С. 10-11. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 7). — ISBN 978-99947-33-89-9.
**Алека Ҳаммонд** (гренл. Aleqa Hammond, б. 23 сентябри 1965, Нарсак, Гренландия, Дания ) — сиёсатмадори Гренландия, раҳбари Ҳизби Сотсиал-Демократии "Ба пеш" (аз 2009 то 2014), нахустин зани сарвазири Гренландия (2013-2014).

Зиндагинома
-----------

Алека Ҳаммонд 23 сентябри соли 1965 дар Нарсак таваллуд шуда, дар Уумманнак ба воя расидааст.  Падари ӯ Пиитаарак Йохансен ҳангоми шикор ҳангоми яхбандӣ дар синни 7-солагии Ҳаммонд, аз болои ях афтида, фавтид.  Солҳои 1989-1991 дар Коллеҷи Арктикии Нунавут ва солҳои 1991-1993 дар Донишгоҳи Гренландия ( Нуук) таҳсил кардааст. 

Аз соли 1993 то 2005 дар соҳаи сайёҳии Гренландия дар вазифаҳои гуногун кор кардааст. 

Вай бори аввал моҳи ноябри соли 2005 ба парлумони Гренландия интихоб шуд,  ва вазири оила ва адлияи Гренландия таъин шуд.  Ҳаммонд соли 2007 вазири молия ва корҳои хориҷии Гренландия шуд, аммо соли 2008 ба нишони эътироз аз касри буҷаи ҳукумат ба нафақа баромад. 

Пас аз шикасти ҳизби Ба пеш дар интихоботи соли 2009, ӯ Ҳанс Эноксенро ба ҳайси раҳбари ҳизб иваз кард. Дар моҳи марти соли 2013, ҳизби ӯ дар интихобот бо 14 курсӣ аз 31 курсии парлумон пирӯз шуд  ва Алек Ҳаммонд нахустин нахуствазири зан дар Гренландия шуд.

1 октябри соли 2014, ӯ дар робита ба ҷанҷоли хароҷот истеъфо дод.  Вайро ба ҳайси сарвазир ва раҳбари ҳизб Ким Килсен иваз кард. Дар с. 2015, вай узви Фолкетинг дар интихоботи парлумонии Дания интихоб шуд.

Оила
----

Ҳаммонд бо Георг Ниегаард оиладор аст ва ҳамсарон писари фарзандхонда доранд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Munzinger Personen (нем.)
2. 1 2 3  Aleqa Hammond Бойгонӣ шудааст 12 апрели 2013  сол. Siumut (Danish)
3. 1 2  Beyond the ice The Guardian, 11 December 2008
4. ↑  Greenland vote likely headed for a squeaker this March 12 Бойгонӣ шудааст 13 феврали 2018  сол. Nunatsiaq Online, 11 March 2013
5. ↑  Aleqa Hammond is the new Minister for Family and Justice in Greenland New Apostolic Church, 22 December 2005
6. ↑  Greenlanders vote for change Бойгонӣ шудааст 14 марти 2013  сол. Copenhagen Post, 13 March 2013
7. ↑  Greenland calls election amid expenses scandal - The Local
**Алевтина Полякова** (Полякова Алевтина Павловна (12.02.1933, ш. 1933, ш. Саранск) — актрисаи балет, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (1955). Баъди хатми (1952) Омӯзишгоҳи хореографии ш. Маскав дар Театри давлатии опера ва балети ба номи С. Айнӣ ба фаъолият оғоз намуд ва аз баракати истеъдоду заҳматдӯстӣ дар кӯтоҳмуддат мартаба ёфт. Бо ҳаракатҳои зарифу зебо, назокату малоҳати адо партияҳои асосиро дар балетҳои зиёд иҷро намуда, симои ботинии қаҳрамононашро пурра мекунад. «Штраусиана», «Лауренсия», «Фаввораи Бахчисарой», «Дон Кихот», «Ромео ва Ҷулйетта», «Пйер Гюнт», «Шабҳои Миср», «Дафнис ва Хлоя», «Ишқи ҷодугарзан», «Бону ва авбош», «Жизел», «Риголетто», «Болеро», «Франческа да Рамини» намунае аз балетҳоанд, ки бо иштирокаш рӯи саҳна омадаанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.
**Замингирӣ**, **заминзехт** (ба шуғнонӣ) — навъи бозии наврасон, ки дар фасли баҳор доир мегардад. Дар заминҳои офтобрӯи нисбатан ҳамвортар аввалҳои баҳор барф об мешавад ва 5-6 нафар наврас ва аз ин ҳам бештар (то 10 нафар) бо роҳи қуръапартоӣ тавассути сангчаи нишонадор сардорро муайян мекунанд. Сардор дар рӯи замин ба қутри 2-3 ё 4 м дар шакли давра хат мекашад. Шахси аввал, ки худи сардор онро интихоб мекунад, мехи калони дарозиаш 15-20 см (сари мехро пачақ — ҳамвор мекунад) ё сими ба ҳамин андоза буридашудаву як нӯгаш ба шакли доирача хамкардашударо рост истода, ба дохили доира ҳаво медиҳад. Агар мех ё сим ба замин халида рост наистаду ба сӯе афтад, навбати бозӣ ба шахси дигар мегузарад. Агар мех ба замин халад, вобаста ба моилии мех ё сими истода доира тақсим мешавад. Яъне, як қисми доира аз ӯ мешавад. Агар шахсе то охир заминро тақсим ва аз худ кунад, ғолиб дониста мешавад ва ҳар яке аз бозигарон ӯро бо навбат пуштора карда, гирдогирди давра мегардонанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Замингирӣ / Б. Раҳматов // Замин — Илля. — Д. : СИЭМТ, 2017. — С. 4. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 7). — ISBN 978-99947-33-89-9.
**Анҷумани Фарҳанги Бостон** — иттиҳодияи ҷамъиятии илмию фарҳангӣ. Соли 1992 дар шаҳри Душанбе таъсис ёфтааст.

Иштироки фаъолона ва мусоидат дар бобати омӯзишу тарғиби фарҳанг, забон, осори илмию бадеии бостонии мардуми ориёӣ, хоса тоҷикон, эҳёи ҷашну суннатҳои бостонии мардуми эронинажод, ҳифзи ёдгориҳои таърихии бостонӣ ва ғайра аз аҳдоф ва вазифаҳои Анҷуман мебошанд. Бо саъю талоши аъзои он пораҳо аз китоби «Авасто» (2001) ва тарҷумаҳои форсии «Готҳо»-и Зардушт ба тоҷикӣ бо ҳуруфи крилликӣ баргардон ва нашр шудаанд. Анҷуман бо анҷумани «Рӯдакӣ» (Париж) дар баргузории ҳамоишҳои ҳарсолаи «Пажӯҳиш дар фарҳанги бостон» фаъолона ҳамкорӣ менамояд. Ҳамоишҳои солҳои 1992, 1996, 2001, 2003 дар Душанбе, ҳамоишҳои дигар дар Ҳамбург (Германия), Гётеборг (Шветсия), Париж гузаштанд. Анҷуман бо анҷуманҳои «Пайванд», «Борбад», бо марказҳои фарҳангӣ дар Русия, Европа, ИМА, Австралия, Эрон, Ҳиндустон ва донишмандони алоҳида аз мамолики гуногун ҳамкорӣ мекунад. Шуъбаҳои он дар вилоятҳои Суғд, Хатлон, ВМКБ амал менамоянд. Раиси А. — профессор П.Ҷамшедов.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Анҷумани Фарҳанги Бостон / М. Диловаров // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Асадулло Шукуров** - ҷонишини сармуҳаррири рӯзномаи вилояти Самарқанд - «Овози Самарқанд».

Зиндагинома
-----------

Асадулло Шукуров 7 июни 1970 дар деҳаи Чорбоғи ноҳияи Сариосиёи вилояти Сурхондарё ба дунё омадааст. Хатмкардаи мактаби рақами 12 зодгоҳ аст. Факултети филологии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро хатм намудааст. Ҳанӯз солҳои 1987-1988 омӯзгори фанни таърихи мактаби рақами 15-и ноҳияи Сариосиё буд. Пас аз адои хидмати ҳарбии ҷавонмардӣ баробари таҳсили олӣ дар вазифаи муҳаррири саҳифаи тоҷикии рӯзномаи «Сариосиё ҳақиқати» фаъолияти кориашро давом дод. Асадуллоҳ аз соли 2000 шаҳрванди доимии шаҳри бостонии Самарқанд аст. Як муддат дар вазифаи муҳаррири шуъбаи тоҷикии радио ва телевиденияи Самарқанд кор кард. Солҳои 2000-2006 ҷонишини сармуҳаррири рӯзномаи Шӯрои намояндагони халқ ва ҳокимияти вилоят - «Овози Самарқанд», солҳои 2006-2008 сармуҳаррири рӯзномаи мактабиён - «Булбулча» ва солҳои 2008-2012 сармуҳаррири журнали адабии «Маҳорат» буд. Аз моҳи декабри соли 2012 то имрӯз дар вазифаи ҷонишини сармуҳаррири рӯзномаи «Овози Самарқанд» фаъолияти меҳнатӣ ва эҷодии худро давом медиҳад.

Эҷодиёт
-------

Муаллифи китобҳои 

* «Атри ваҳдат»(Тирмиз,«Ҷайҳун»,1998),
* «Намозгоҳи хуршед» (Самарқанд, «Зарафшон»,2003),
* «Осиёи қисмат»(Самарқанд, «Зарафшон» 2003),
* «Ашки ошиқ» («Зарафшон»,Самарқанд, 2006),
* «Чил баҳору чил хазон» (Тошканд, «Муҳаррир», 2010) аст.

Шеъру ҳикояҳояш ба забонҳои ӯзбекӣ ва русӣ тарҷума шудаанд.

Пайвандҳо
---------

Рӯзномаи «Овози Самарқанд» Бойгонӣ шудааст 18 Декабри 2014  сол.

1. ↑  Асадулло Исмоилович Шукуров. 12 апрели 2015 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 9 марти 2016.
**«География»** (юн.-қад. Γεογραφικά)-и Страбон дар 17 китоб — асари машҳури ҷуғрофиёдон ва таърихнигори Юнони Қадим Страбон, ки онро тақрибан соли 7 м таълиф намудааст. 

«География» мувофиқи маъхазҳои юнонӣ, аз 17 китоб иборат буда, муаллиф бар асоси санаду далелҳои ҷуғрофиёӣ мавқеи ҷойгиршавии кишварҳову вилоятҳо, мардуму халқиятҳои сокини он, масофаву масоҳат, шароити табиӣ, иқлиму боду ҳаво ва ғ.-ро дар он сабт кардааст. Ду китоби аввали «География» моҳияти назариявию ҷуғрофиёи ҳандасӣ дошта, китобҳои 3-6 ба мамлакатҳои Испания, Галлия, Британия, Итолиё ва Ситсилия, китобҳои 7-10 ба Аврупои Шимолӣ ва Шарқӣ, нимҷазираи Балкан ва Юнон, китобҳои 11-14 ба кишварҳои шимолӣ ва шарқии назди баҳри Сиёҳ ва Осиёи Хурд, китобҳои 15-17 ба Ҳиндустон, Байнаннаҳрайн, Арабистон ва Миср бахшида шудаанд. Нусхаи комили «География»-и Страбон боқӣ намондааст ва шакли нисбатан мукаммалтари он соли 1472 ба лотинӣ тарҷумаву нашр гардида, нусхаи юнонии он соли 1516 ба табъ расидааст. Страбон барои гирдоварӣ ва нигориши маводди илмии «География» бештари умрашро сарф карда, баробари саёҳату сафари Юнон, Итолиё, Осиёи Хурд, Миср ва ғ. боз аз соли 44 то м. аз маъхазҳои китобхонаҳои калонтарини Рум, Китобхонаи Искандарияи Миср ва асарҳои Эратосфен, Гиппарх, Артемидор, Полибий, Мегасфен, Неарх, Онесикрит истифода намудааст. Страбон дар «География» тарҳи то аҳди эллинизм маъмули Замин (Ойкумена)-ро аз нигоҳи дастовардҳои минбаъдаи ҷуғрофиёӣ такмилу ислоҳ намуда, маълумоти собиқаи ҷуғрофиёиву таърихиро зимни дастовардҳои навтарин ва андозаву ҳисобҳои ҳандасӣ ба тартиб даровардааст. «География», асосан, моҳияти таҳқиқию муқоисавӣ дошта, аз рӯйи услуб ба асарҳои Полибий, Диодори Ситсилиягӣ ва Дионисийи Ҳаллиқарнасӣ шабоҳат дорад. Мувофиқи ҳадафи муаллиф, «География» ҳамчун дастурамали дақиқи мардумшиносӣ ва роҳнамои ҷуғрофиёию таърихӣ таълиф шудаст. Дар «География» ҳамчунин ҷуғрофиёи таърихии баъзе мулкҳои давлати Селевкиёну Ашкониён, Порт ва минтақаҳои Қафқоз, Босфор, Осиёи Миёна, Ҳиндустон, инчунин Осиёи Хурд ва Миср таҷассум ёфтааст. «География» арзиши бузурги илмӣ дошта, моҳиятан ҷуғрофиёи таърихиро фаро мегирад, ки дар бораи Бохтару Ҳинд ва халқиятҳои сокини он маълумоти нодир дорад. Мас. Страбон дар «География» аз ҷиҳати этникӣ халқияти эронинажод будани бохтариҳоро зикр намуда, таъкид менамояд, ки порсҳо, мидиҳо, бохтариҳо ва суғдиён аз ҷиҳати забон бо ҳам хеле наздиканд. «География»-и Страбон дар аҳди кашфиётҳои бузурги ҷуғрофиёӣ (асрҳои 15-16) барои тасвири харитаи мукаммали Замин истифода шудааст.

Нигаред низ
-----------

* Страбон.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Страбон. География /Тарҷума ва тасҳеҳи Г. А. Стратановский, М. 1994;
* Пьянков И. В. Средняя Азия в античной географической традиции. М. 1997;
* Фрай Ричард. Наследие Центральной Азии. Д. 2000.

Сарчашма
--------

* География / Б. Абдураҳмонов // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Геологи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон** — унвони фахрӣ; 12 декабри 1962 Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон муқаррар кардааст.

Шахсони сазовори ин унвон соҳиби нишони сарисинагӣ гардидаанд. Ин унвон ба кормандони фаъоли муҳандисиву техникии хидмати заминшинохтӣ, заминфизикӣ,обзаминшинохтӣ, топографию заминсанҷӣ, муассисаҳои таҳқиқоти илмии соҳаи заминшиносӣ ва ҷустуҷӯи сарватҳои зеризаминӣ (табиӣ), инчунин ба ашхосе, ки дар тарбияи мутахассисони соҳаи заминшиносӣ хидмати арзанда карда, аз рӯи ихтисос камаш понздаҳ сол заҳмат кашидаанд, дода мешуд.

Ашхоси зерин сазовори ин унвон гардидаанд:

* 1963 — Д. З. Гачечиладзе.
* 1964 — В. И. Верхов, В. А. Автономов, П. Е. Котляр, Ҳ. Латифов, Ю. И. Павпертов, Т. Н. Тагиров, Э. З. Тоҳиров, Н. М. Чуршина.
* 1965 — В. П. Булин.
* 1968 — И. Н. Фоминский, Р. М. Захаров.
* 1970 — З. И. Иоффе, Н. М. Курносов.
* 1971 — Х. А. Сантекиди.
* 1972 — А. П. Недзветский.
* 1974 — Н. С. Огнёв, Ҳ. Розиқов.
* 1975 — Г. С. Аверянов, А. В. Степаненко.
* 1977 — В. В. Подтележникова, А. Н. Балашев, К. О. Сориев, Ю. С. Шихин, Зуҳур Ёров,
* 1982 — Алихон Зайнуков.
* 1985 — Боймурод Холмуродов.
* 1988 — Иван Кошлаков, Аюбҷон Орифов.

Унвони мазкур аз соли 1994 барҳам дода шуд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Геологи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Ваҳдат (мазмунҳо)-ро бубинед.

**Ваҳдат** (то 15 июни 2012 *Коммунист*) — деҳа дар ҷамоати деҳоти 50-солагии Тоҷикистони ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ.

Ҷуғрофиё
--------

Аз Ваҳдат то маркази ҷамоат 6 км, то маркази ноҳия 7 км ва то маркази вилоят 40 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 2647 нафар (2017), тоҷикон. Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғдорӣ, пахтакорӣ, чорводорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз дарёи Хоҷақалъа обёрӣ мешаванд.

Эзоҳ
----

1. ↑  ЭМТ, Ҷ. 3. БОЗ-ВИЧКУТ – Душанбе: СИЭМТ, 2014, — с.556

Сарчашма
--------

* Феҳристи номи маҳалҳои Тоҷикистон — Д.: СИЭМТ, 2013. — 332 с. — ISBN 978-99947-33-54-5


|  |  |
| --- | --- |
| Тоҷикистон | *Ин мақолаи нопурра аз ҷуғрофияи Тоҷикистон мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |

Шаблон:Ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ
**Ваҳраз**, **Ваҳрази Дайламӣ**, **Ваҳрез** — сарлашкар, аввалин ҳокими дастнишондаи Сосониён дар Яман.

Зиндагинома
-----------

Ваҳраз бо амри Хусрави 1 Анӯшервон (531—579) ва дархости Сайф ибни Зиязан ҷиҳати ёрӣ ба ҳимяриён дар мубориза бар зидди ҳабашҳо ба Яман рафт. Ба қавли Табарӣ, сафари Ваҳраз бо 8 киштӣ (800 нафар) сурат гирифта, дар роҳ ба Яман ду киштӣ дар баҳр ғарқ шуд. Баъди фуруд омадан дар Ҳазрамавт Ваҳраз барои пешгирии фирори сарбозон ба ватан киштиҳоро оташ зада, ҳамроҳи неруҳои Сайф ибни Зиязан муборизаро бар зидди Масруқ ибни Абраҳа оғоз кард. Баъди шикаст додани ҳабашҳо (575) ва ба тахт шинондани Сайф ибни Зиязан (ҳукмронӣ 575-79) Ваҳраз бо хироҷи Яман ба Эрон баргашт. Бо кушта шудани Сайф ибни Зиязан аз ҷониби ҳабашҳо Ваҳраз бори дигар ба Яман лашкар кашида (579), онро фатҳ намуд ва аз ҷониби Сосониён ҳокими он ҷо таъйин гардид. Дар натиҷаи лашкаркашиҳои Ваҳраз Яман ба ҳайати давлати Сосониён дохил шуда, таҳдиди ҳабашҳо дар халиҷи Форс аз байн рафт. Аз давраи ҳукмронии Ваҳраз дар Яман форсҳо бо ҳимяриён омезиш ёфта, насли онҳо бо номи «абно» машҳур шуд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Ваҳраз / Н. Сафаров // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Нобусуке** **Киши** ( ҷопонӣ: 岸 信介; 13 ноябр 1896 (1896-11-13), Табусе — 7 августи 1987, Токио ) — Ходими давлатии Ҷопон. Бобои сарвазири собиқи Ҷопон Шиндзо Абе ва вазири дифоъ Киши Нобуо .

Зиндагинома
-----------

Донишгоҳи Токиоро хатм кардааст ( 1920 ). Дар соли 1941 ӯ ба ҳайси вазири савдо ва саноат вориди Девони вазирони Ҳидеки Тоҷо шуд. Баъди 1 ноябри  соли 1943 Вазорати таъминоти ҳарбӣ ташкил карда шуда буд. Киши ҷонишини вазир таъин шуд. Аз сабаби он ки худи Точо расман сарвазир буд, дар ҳақиқат, Киши роҳбарии корҳои ҷории вазорат ва тамоми масъалаҳои таъмини артиши Ҷопонро ба зиммаи худ гузошта буд. Дар соли 1944 вай якҷоя бо аъзоёни Девони вазирон истеъфо дод. Баъди ба охир расидани Ҷанги ҷаҳонии дувум вай дар байни асосгузорони ҳизби либералӣ буд. Соли 1953 вакили порлумон интихоб шуд. Ӯ котиби генералии Ҳизби демократӣ буд. Яке аз аъзоёни бонуфузи Ҳизби либерал-демократии Ҷопон (ҲЛД), асосгузори яке аз шаш фраксияи калонтарини он. Нобусуке Киши сарвазири Ҷопон аз 25 феврали  соли 1957; барои аз нав мусаллаҳ гардондани Ҷопон, кушиш намуд, инчунин мехост бо Иёлоти Муттахида созишномаи нави бехатарӣ баста шавад. Дар рафти эътирозҳои оммавӣ ба муқобили тасвиби шартнома ва сафари президенти ИМА Дуайт Эйзенҳоуэр 15 июли  соли 1960 Нобусуке Киши маҷбур шуд, ки истеъфо диҳад.

Эзоҳ
----

1. 1 2  Encyclopædia Britannica (ингл.)
2. 1 2  Энциклопедия Брокгауз (нем.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
3. 1 2  Proleksis enciklopedija, Opća i nacionalna enciklopedija (хорв.) — 2009.

Пайвандҳо
---------

* Киши Нобусуке

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая китайская
* Большая российская (старая версия)
* Britannica (онлайн)
* Universalis

 |
| Таборшиносӣ ва некрополистика | 
* WikiTree

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* CiNii: DA00468727
* GND: 124545696
* GTAA: 116814
* ISNI: 0000 0000 8351 6563
* J9U: 987007576495105171
* LCCN: n81127217
* NDL: 00031701
* NTA: 185285236
* NUKAT: n2019062383
* SUDOC: 133564789
* VcBA: 495/201285
* VIAF: 3408167
* WorldCat VIAF: 3408167

 |

 |
**Беҳбудӣ Сарват Мидҳатович** (тав. 5 июни 1945, Тошканд) — човандоз, жонглёр, ромгар ва коргардони сирк. Артисти хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1972), Артисти халқии РСФСР (1989).

Зиндагинома
-----------

Дар оилаи ҳунармандони сирк ба воя расидааст. Аз соли 1958 ба сирк омада, аввал дар ҳайати трио – ҳамроҳи модараш Лола ва тағояш Лавар Хоҷаев ҳунарнамоӣ мекард. Аз соли 1962 ҳамчун жонглёри човандоз мустақилона баромад мекунад. Беҳбудӣ ромгари хуб низ буда, аз соли 1972 бо ҳайвоноти гуногун (асп, фил, заррофа, каркадани сафеди африқоӣ, маймуни шимпанзе, бабр) намоишҳо нишон медиҳад. Беҳбудӣ дар Россия ягона ромгарест, ки дар як вақт дар манеж бо 12 асп (6 аспи сафед ва 6 аспи сиёҳ) ҳунарнамоӣ кардааст. Барномаҳои Беҳбудӣ аз композитсияҳои мураккаб (дар асп чапа нишаста 6 –7 ҳалқа, 5–7 саққоро бозӣ медоронд, ҳангоми дави асп дар болои он рост истода тӯбро дар тӯбнигоҳдораки махсус мувозӣ нигоҳ медошт, чархзаниҳои гуногунро иҷро мекард ва ғайра) иборат буда, диққатангез ва муассиранд. Беҳбудӣ тамошобинонро бо завқи табиӣ, чолокона ва моҳирона иҷро кардани этюдҳои акробатии ногаҳонӣ ба ҳайрат мегузошт. Аз корҳои режиссёрии Беҳбудӣ барномаи «Ҳодисоти солинавӣ» (дар сирки шаҳрҳои Иваново, Донеск, Лвов ва ғ. намоиш додааст) хеле ҷолиб буд. Соли 1980 Беҳбудӣ бо атраксиони нав – филҳои ромшудаи ҳиндию африқоӣ, ки ба Бозиҳои 20-уми олимпӣ бахшида шуда буд, дар бинои Сирки Маскав баромад кард. Барномаҳои дигари таҳиякардаи ӯ бо зар-рофа ва каркадани сафеди африқоӣ (ба шарафи 100-солагии Сирки Маскав), «Бабрҳои сафед» (ба муносибати 850-солагии Маскав), «Озодии аспҳо» (ба муносибати 125-солагии сирки Маскав) низ намоишномаҳои нодиранд.

Ҷоизаҳо
-------

Беҳбудӣ дорандаи ҷоизаи Конкурси умумииттифоқии санъати сирк «Барои беҳтарин барнома ва атраксион» (1977), «Ҷоизаи матбуот»-и Фестивали байналхалқӣ дар Монте-Карло (1992, барои ромкунии бабрҳо) мебошад. Ба ИМА, Олмон, Канада, Руминия, Чехословакия, Полша, Белгия, Финляндия, Булғория, Австрия), Зелландияи Нав, Ҳолландия (1979), Югославия (1981) сафари ҳунарӣ кардааст. Мусоҳими доимии Беҳбудӣ ҳамсараш Олга Николаевна мебошад, ки ҳамроҳи шавҳараш барандаи Мукофоти комсомоли ленинии умумииттифоқ ва Конкурси умумииттифоқӣ шудааст. Аз соли 2008 дар ҶХХ кор мекунад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Беҳбудӣ, Сарват Мидҳатович / Н. Шарипов // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
Либиё соли 1951 ҳамчун давлати мустақил ба вуҷуд омад  Дар ибтидо, он шоҳигарӣ буд, ки ба он подшоҳ сарварӣ мекард. Аз соли 1969 Либиё ҷумҳурӣ гардид. Давраи 1969-2011  ҳукмронии Муаммар Қаззофӣ воқеан сарвар буд, аммо расман аз соли 1979 то 2011  сарвари ҷумҳурӣ буд. Мувофиқи қонун ӯ сардори давлат, котиби Конгресси умумихалқии Либиё низ буд. Муаммар Қаззофӣ дар мақом — «Пешвои инқлоби Либиё» буд. Пас аз сарнагунии Қаззофӣ қудрат ба Шӯрои миллии шӯришчиён гузашт. Баъд Конгресси умумимиллии Либиё интихоб шуд. Аммо соли 2014 дар Либиё чудоӣ ба амал омад, ду ҳукумат ташкил карда шуд.

Феҳристи сарварон
-----------------

**Подшоҳии Муттаҳидаи Либиё**

* Идриси I  - 1951—1969

**Ҷамоҳирияи Либиёи Араб**

* Муаммар Қаззофӣ  - 1969-2011

**Котибони Конгресси умумихалқии Либиё**

* Абдулотӣ Убайдӣ - 2.3.1979  - 7.1.1981
* Муҳаммад Заруқ Раҷаб - 7.1.1981  - 15.2.1984
* Мифтоҳ Усто Умар - 15.2.1984  - 7.10.1990
* Абдулраззоқ ас-Савсаҳ - 7.10.1990  - 18.11.1992
* Муҳаммад аз-Зенатӣ - 18.11.1992  - 3.3.2008
* Мифтоҳ Муҳаммад Кеиба - 3.3.2008  - 5.3.2009
* Имборак Абдуллоҳ Шомеҳ - 5.3.2009  - 26.1.2010
* Муҳаммад Абдулқосим Зуаӣ - 26.1.2010  - 23.8.2011

**Шӯрои миллии муваққатии Ҷумҳурии Либиё**

* Мустафо Абдулҷалил - 5.03.2011  - 9.8.2012

**Раиси Конгресси умумимиллӣ**

* Муҳаммад Алӣ Салим - 9.08 - 10.08.2012 (и. в.)
* Муҳаммад Мақариф - 10.08.2012  - 28.5.2013
* Ҷумъа Аҳмад Атиқа - 28.05.- 25.06.2013 (и. в.)
* Нурӣ Абусаҳмайн - 25.06.2013  - 4.08.2014 (дар м. Триполи - то 30.03.2016)

**Раиси Палатаи Намояндагон**

* Абубакр Мустафо Байрат - 4.08 - 5.08.2014 (и. в. )
* Оқоилоҳ Солеҳ Исо - 5.08.2014 - 30.03.2016

**Раиси Шӯрои президент**

* Файз Сироҷ - 30.03.2016 - 15.03.2021 (инчунин сарвазири Ҳукумати ризоияти миллӣ 5.04.2016  - 15.03.2021)
* Муҳаммадюнус Манфӣ - аз 15.03.2021

Сарчашмаҳо
----------

* www.worldstatesmen.org/Libya
**Ҳасани Муҳаммадӣ** — нависанда, адабиётшинос ва фарҳангшинос. Аз соли 1996 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон буд.

Зиндагинома
-----------

Ҳасани Муҳаммадӣ 30 октябри соли 1940 дар маҳаллаи Баландпояи шаҳристони Дарбанди ноҳияи Бойсуни вилояти Сурхондарё таваллуд ёфтааст. Соли 1964 факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Самарқандро бо дипломи сурх хатм карда, баъди хидмати яксола дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи
Шуравӣ ба Душанбе омада, дар кафедраи адабиёти тоҷики Донишкадаи омӯзгории Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко, кафедраи забонҳои Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон ба номи Шириншоҳ Шоҳтемур фаъолият бурдааст. Солҳои 1981—1991 дар ҳафтавори «Адабиёт ва санъат» ба ҳайси ходими калони адабӣ, мудири шуъбаи тақризу китобиёт, аз охири соли 1994 то соли 2003 дар Вазорати фарҳанги ҷумҳурӣ дар вазифаҳои ходими пешбар ва сармуҳаррири Сарраёсати санъат кор кардааст.
Солҳои 2003—2006 сармутахассиси Дастгоҳи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии ҷумҳурӣ будааст.
Аз моҳи майи 2006 то соли 2018 ходими пешбари илмии Пажӯҳишгоҳи фарҳангу иттилооти Вазорати фарҳанги ҷумҳурӣ кор мекард. 6 майи соли 2020 нависанда, адабиётшинос ва фарҳангшиноси тоҷик Ҳасани Муҳаммадӣ дар синни ҳаштодсолагӣ аз олам чашм пӯшид.

Эҷодиёт
-------

Тақризу мақолаҳояш аз нимаи дувуми солҳои шастуми садаи бист дар матбуоти даврӣ ба табъ мерасанд. То имрӯз бештар аз панҷоҳ тақриз ба табъ расондааст, ки муаллифашонро ба хонандагону адабиётшиносон ҳамчун мунаққиди ҷӯяндаву навовар муаррифӣ намудаанд. Чеҳраҳои эҷодии донишмандони тоҷик Шарифҷон Ҳусейнзода, Воҳид Асрорӣ, Раззоқ Ғаффоров, Камол Айнӣ ва ғ-ро моҳирона рӯи коғаз овардааст.
Шохаи дигари фаъолияти адабётшиносии Ҳасани Муҳаммадӣ таҳқиқи масоили равобити адабӣ буда, ба туфайли навиштаҳои ӯ хонандагон тоҷик бо ҳаёт ва эҷодиёти адибони бузурги ҷаҳон, аз ҷумла К.Чуковский, А. Твардовский, А.Гайдар, П. Неруда, Мӯсо Ҷалил ва ғ. ошнойии бештаре пайдо кардаанд.
Оид ба хусусиятҳои жанрӣ ва бадеии достонҳои Мирзо Турсунзода чанд мақола ва ду монография («Достони фалсафӣ ё фалсафаи достон», «Салосат, фасоҳат ва балоғати сухан») таълиф кардааст.
Аз охири солҳои ҳаштодум ба навиштани асарҳои мансур пардохтааст, ки силсилаи қиссаву ҳикояву таронаҳои «Дарёи ғазалхон», «Китоби зиндагӣ», «Гуфтугӯ бо фаришта», «Закоти ҳусн», «Ростоншоҳ» ва ғ. Намунаҳои онанд.
Муаллифи маҷмӯаҳои «Қатраборон» (2000), «Афсонаи дил» (2002), «Гулбонги ошиқона» (2010), «Садои пойи борон» (2010), «Салосат, фасоҳат ва балоғати сухан» (2011), «Меҳргоннома» (2012), "Фишонд аз савсану гул симу зар бод… "(2012), «Наврӯзи ҷаҳонафрӯз» (2013) ва ғ. мебошад.
Дар силсилаи эссеҳои ӯ чеҳраҳои як даста ҳунарвару фарҳангиёни кишвар ба қалами тасвир оварда шудаанд.
Ду асари драмавии ӯ «Шербачаи зардгун» ва «Устои қулфи англисӣ» дар озмуни драманависони мамлакат баҳои хуб гирифта, аввалиро Театри ҷумҳуриявии лӯхтак саҳнагузорӣ кардааст.

Сарчашма
--------

1. ↑  Адибони Тоҷикистон (маълумотномаи мухтасари шарҳиҳолӣ)./Таҳия ва танзими Асрори Сомонӣ ва Маҷид Салим. — Душанбе, «Адиб», 2014, — с. 146 ISBN 978-99947-2-379-9
2. ↑  Ҳасани Муҳаммадӣ: «Аз умри сипаридашуда пушаймон нестам». 10 май 2016 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 23 ноябри 2010.
**Ҳафт мӯъҷизаи нави ҷаҳон** — ки аз тарафаи дар Ғарб интихоби ҳафт мӯъҷизаи нави ҷаҳон аз байни сохтумонҳои меъмории ҷаҳон ташкил карда шуд, ки номи онҳо рӯзи 7 июли соли 2007 эълон шуд. Ҳамин тариқ, се ҳафт (777) мешавад. Овоздиҳӣ тариқи SMS, телефон ва Интернет гузаронида шуд.

Байни номзадҳои мӯъҷизаи нави ҷаҳон Кремли Москва ва Майдони сурх буданд.

Номзадҳои мӯъҷизаи нави ҷаҳон
-----------------------------

Девори Бузурги Чин

Натиҷаи овоздиҳӣ
----------------

Дар рӯзи ҳафтуми моҳи ҳафтуми соли ҳафтум, яъне 07.07.07 ҳафт мӯъҷизаи нави ҷаҳон дар шаҳри Лиссабони Португалия эълом муайян шуданд. Ин мӯъҷизоти навро 100 миллион нафар таввасути раъйдиҳӣ дар Интернет интихоб кардаанд.

Муҷассамаи Исои наҷотбахш дар Бразилия, Қалъаи Макту Пикту дар Перу, аҳроми Чичен Итза дар Мексика, садди бузурги Чин, қаълаи Ал Бутраи Урдун, Коллизеуми Рум ва Тоҷмаҳали Ҳиндустонро ҳафт мӯъҷизаи нави дунё унвон шудаанд.

Эзоҳ
----

1. ↑
2. ↑  нусхаи бойгонӣ. 15 июли 2007 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 27 сентябри 2007.

Пайвандҳо
---------

* Сомонаи расмӣ бо забони русӣ
* Номнависи барои овоздиҳӣ

Нигаред
-------

* Ҳафт мӯъҷизаи ҷаҳон

Ҳафт мӯъҷизаи нави ҷаҳон

 Девори Бузурги Чин ·
 Тоҷ-Маҳал ·
 Коллизеум ·
 Қаълаи Ал Бутра ·
 Муҷассамаи Исо ·
 Мачу-Пикчу ·
 Чичен-Итза
**Академияи илмҳои қтисодӣ** (рум. Academia de Studii Economice din București) — муассисаи олии таълимии давлатӣ дар Руминия аст, ки дар шаҳри Бухарест ҷойгир аст. Ин қадимтарин донишгоҳи иқтисод ва савдои Руминия мебошад.

Таърих
------

 Маркаи почтаи Руминия бахшида ба 100-солагии Академияи илмҳои иқтисодӣ дар Бухарест
6 апрели соли 1913 дар Бухарест бо фармони шоҳи Руминия Кароли I ҳамчун Академияи олии тиҷорат ва саноат таъсис ёфтааст. Ин аввалин муассисаи таҳсилоти олии иқтисодӣ буд, ки дар Руминия таъсис ёфтааст. Аввалин ректор — математик А. Давидоғлу.

Дар соли 1947, академия аз нав ташкил карда шуд ва бо Академияи муштараки тадқиқотӣ якҷоя шуд, то Академияи савдо ва кооперативро таъсис дод. Аз моҳи августи соли 1948 — Институти иқтисод ва банақшагирӣ, шабеҳ ба муассисаҳои таҳсилоти олии СССР буд.

Аз соли 1967 — Институти илмҳои иқтисодӣ ва банақшагирӣ ба яке аз калонтарин муассисаҳои таҳсилоти олии Руминия ва Аврупои Ҷанубу Шарқӣ табдил ёфтааст.

Дар солҳои 2012-2013 дар ёздаҳ факултаи Академия 22684 донишҷӯ таҳсил мекарданд.

Факултаҳо
---------

* Идоракунии маъмурӣ ва давлатӣ
* Системаҳои иттилоотии баҳисобгирӣ ва идоракунӣ
* Бизнес ва туризм
* Кибернетикаи иқтисодӣ, омор ва информатика
* Иқтисодиёти кишоварзӣ, озуқаворӣ ва экология
* Молия, суғурта, бонкдорӣ ва биржаҳои фондӣ
* Тиҷорат ва иқтисод
* Идоракунии тиҷорат бо забонҳои хориҷӣ
* Назорат
* Маркетинг
* Тиҷорати байналмилалӣ ва иқтисод.

Ҳоло яке аз донишгоҳҳои машҳуртарини Руминия мебошад.

Пайвандҳо
---------

* Вебсайти Академияи илмҳои қтисодии Бухарест(рум.) )
**Канали магистралии Вахш**, канали сунъиест дар системаи обёрии водии Вахш. Аз дарёи Вахш об мегирад. Тӯлаш 28,7 км, бараш ба ҳисоби миёна 36 м, чуқуриаш 4,5 м. Сарфи об дар саргаҳи канал зиёда аз 210 м3/сон. Канали магистралии Вахш 13 сентябр 1933 ба истифода дода шудааст. Дар сохтмони канал бисьёр коргарон, муҳандисон ва мутахассисони шаҳрҳои Москва, Ленинград, Тошканд ва ғайраҳо иштирок кардаанд.
Баробари сохтмони НОБ-ҳои Шаршара (1958), Сарбанд (1963) ва Маркази дарозии Канали магистралии Вахш нисбат ба аввала хеле афзуд.

Иншооти гидротехникии канал
---------------------------

Канал якчанд иншооти гидротехникӣ дорад. Шохаҳои Канали магистралии Вахш аз каналҳои Ҷӯйбор (дарозиаш 25,6 км, сарфи об дар саргаҳаш 52 м3/сон), Октябрь (дарозӣ 2,6 км, сарфи об 21 м3/сон), Гулистон (37,5 км, сарфи об 37 м3/сон), Қумсангир (61,2 км, сарфи об дар саргахаш 51 м3/сон), Ҷиликулкофир бо поёнобаш канали Ҷиликул (35,2 км, сарфи об 36 м3/сон) иборатанд. Ба воситаи канал 90 ҳаз. га замии, аз ҷумла 55 ҳаз. га пахтазорони ноҳияҳои Қурғонтеппа, Вахш, Колхозобод ва Қумсангир обёрӣ мешавад.

Нигаред низ
-----------

* Водии Вахш
* Канали Магистралии Ёвону Обикиик

Эзоҳ
----

* Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] / сармуҳаррир  А. С. Сайфуллоев. — Д. : СИЭСТ, 1978—1988.
**Боравафот** (форсӣ: باره‌وفات‎) — аз маросими маъруф дар миёни мусулмонони суннимазҳаби нимҷазираи Ҳинд ба муносибати рӯзи таваллуд ва вафоти Пайғамбар (с), ки 12-уми рабиъулаввал дониста шуда, ҳам ҷанбаи азодорӣ ва ҳам ҷанбаи ҷашну шодмонӣ дорад.

Рӯзи мазкур ба ҳайси рӯзи таваллуди Пайғамбар (с) дар баъзе маъхазҳои муътабар (аз ҷумла «ас-Сирату-н-набавия»-и Ибни Ҳишом) ва ҳамчун рӯзи вафоти он ҳазрат дар бархе сарчашмаҳои таърихӣ (мас. «ат-Табақоту-л-кубро»-и Ибни Саъд) зикр шудааст. Маросими боравафот танҳо ба мусулмонони нимҷазираи Ҳиндустон тааллуқ дошта, дар миёни мусулмонони дигар кишварҳо ба ин сурат дида намешавад. Ба гуфтаи Абдулҳамиди Лоҳурӣ боравафот-ро бори нахуст соли 1627 Шоҳиҷаҳон дар дарбораш баргузор кардааст. Боравафот рӯзи 11-уми рабиъулаввал бо чароғон кардани маҳалҳои махсус оғоз меёбад. Баъди адои намози пешин гурӯҳе дар либоси азодорӣ аз хиёбонҳои шаҳр гузар мекунад ва мардуми дигар ба он мепайвандад. Расми дигари маъмули боравафот «сандал» ном дорад, ки зимни он дар зарфе шираи хушбӯи гиёҳи сандалро гирифта ба идгоҳ мебаранд ва дар байни мардум тақсим мекунанд, ки ин эълони даъвати умумӣ барои иштирок дар маросими рӯзи 12-уми рабиъулаввал аст. Идгоҳ дар хориҷи шаҳр сохта шуда, маъмулан дорои девори сангии баланд, меҳроб, ду манора ва саҳни бузург аст. Дар баъзе минтақаҳо мардум барои баргузории боравафот дар масҷид ҷамъ мешаванд. Зимни баргузории боравафот дар масҷидҳо ва манзилҳои мардум аз зиндагӣ ва таълимоти Пайғамбар (с), хислату фазилатҳои он ҳазрат ёд карда, дар поёни маҷлис фотиҳа мехонанд ва ба мустаҳиққон хайрот медиҳанд. Баъзе одоби боравафот, аз қабили қироати Қуръон, хондани фотиҳаву марсия, барпо кардани маҷлисҳои ваъз, баёни воқеаҳои таваллуд, вафот ва муъҷизаҳои Пайғамбар (с) ба мавлудхонӣ шабоҳати зиёд дорад.

Боравафот алоқа ва муҳаббати мардуми мусулмоншудаи нимҷазираи Ҳиндустонро ба Пайғамбар (с) нишон медиҳад. Он дар Покистон таътили расмӣ буда, мардум дар ин рӯз барои тақдими назру хайроти худ ва намоз гузордан гирд меоянд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Боравафот / С. Маҳмадуллоҳ // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Боргирӣ** ё **дарёфт** ё **зеркашӣ** (англ. Download) — дар шабакаҳои компютерӣ маънои гирифтани маълумотро дорад. Ҷамъоварии иттилооти электронӣ ва маълумот тавассути шабака ё сомонаи Интернет роҳандозӣ мешаванд, ки одатан сервер аст. Ин сервер метавонад системаи почтаи электронӣ, протоколи интиқоли файл ва ғ. бошад.

Ин иттилоот ё додаҳо метавонанд файлҳое бошанд, ба монанди матн, садо, ангуштдона, файлҳои иҷрошаванда ва ғайра.

 Шарҳи мухтасари тарзи зеркашӣ дар Интернет.

Эзоҳ
----

1. ↑   Бойгонӣ шудааст ۵ سپتامبر ۲۰۱۹. Definition of Downloading

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Treccani

 |
Ҳолати тиббӣШаблон:SHORTDESC:Ҳолати тиббӣ

**Анафилакси́я** (аз юн.-қад. ἀνά- «аз нав» ва ἀφύλαξις «беҳимоятӣ») — як намуди реаксияи аллергӣ, ки ҳангоми такроран ба организм ба воситаи пӯст ё мушак (на ба воситаи узвҳои ҳозима) ворид намудани баъзе моддаҳои аллергиязо ба вуҷуд меоянд.

Анафилаксия дар намуди реаксияи умумӣ ё ҷузъӣ (мас. чун иллати пӯст) зоҳир мешавад. Реаксияи умумию хеле аёни организмро сактаи анафилаксӣ меноманд. Зуҳуроти гуногуни анафилаксия, аз ҷумла сактаи анафилаксӣ, дар натиҷаи истеъмоли баъзе доруҳо, неш задани занбӯри асал, орую говзанбӯр, ба роҳи нафас афтодани гарди рустаниҳо (агар баъди тадохули пештараи аллерген организм нисбат ба он ҳассос шуда бошад) ба вуҷуд меояд. Душвор гардидани нафаскашӣ, паст шудани фишори хун ва беҳушӣ аломатҳои асосии сактаи анафилаксӣ мебошанд. Ҳангоми сактаи анафилаксӣ бемор ба ёрии таъҷилии тиббӣ мӯҳтоҷ аст.

Пешгирӣ
-------

Бе тавсияи духтур истеъмол накардани доруҳо (беназорат истеъмол кардани онҳо боиси баланд шудани ҳассосияти организм мегардад); агар ҳангоми истеъмоли дору ин ё он реаксияи аллергӣ (обварам, саглес ва ғайра) рӯй диҳад, албатта ба духтур муроҷиат кардан лозим аст.

Бо мақсади табобати анафилаксия адреналин, эфедрин, доруҳои гормонӣ ва ғайраро кор мефармоянд.

Ҳамчунин нигаред
----------------

* Аллергия

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Тагоченко В. К. Педиатру на каждый день (справочник по лекарственной терапии), М. 1997;
* Лесков В. П. Чередеев А. Н. Горлина Н. К. Клиническая иммунология для врачей, М. 1997.

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.