Абдуллоҳи II (**Султон Абдуллоҳи II Риоятуддин Ал-Мустафо Биллоҳ Шоҳ ибни Султон Аҳмадшоҳ ал-Мустайн Биллоҳ** ;англ. Al-Sultan Abdullah Ria'yatuddin Al Mustafa Billah Shah ibni Sultan Ahmad Shah al-Musta'in Billah ; тав. 30 июли соли 1959, Пекан, Паҳанг, Федератсияи Малайзия) — сиёсатмадори Малайзия, варзишгар, ки Султони шашуми Паҳанг (аз 15 январи соли 2019 то ҳол), шонздаҳум Ҳокими Олӣ (Янг ди-Пертуан Агонг)-и Малайзия, аз 31 январи 2019 аст.

Зиндагинома
-----------

Абдулло дар миёнаи соли 1959 дар султонати Паҳанг, он замон ба ҳайати Федератсияи Малайя таалуқ дошт, таваллуд шудааст; ӯ фарзанди чоруми оила буд (то он замон ду хоҳари калонӣ ва бародари калонӣ буданд). Он вақт падари ӯ раҷ/роҷ (ворис) -и тахти султонӣ буд. Дар моҳи майи соли 1974, Абдуллоҳ, на бародари калониаш, раҷ шуд (бо қарори шӯрои регентӣ) вақте ки падараш раҳбарии Паҳангро ба даст гирифт. Вай Академияи ҳарбии шоҳии Сандхурстро (Бритониё) хатм кардааст.

### Дар сари салтанат

Дар соли 2016, падари ӯ бо сабабҳои саломатӣ дар иёлати худ ба нафақа баромад ва Абдулло идораи давлаташро ба уҳда гирифт. Соли дигар Султон ва падари ӯ Аҳмадшоҳ аз вазифаи муовини ҳокими олии Малайзия истеъфо доданд. Мутаассифона, вазъи саломатии волидайн беҳтар нашуд ва дар миёнаи моҳи январи соли 2019 Султон қудратро канор гузошт. Абдуллоҳи II иёлати худро ба уҳда гирифт. Маросим дар Истана Абу Бакар, қароргоҳи расмии Султони Паҳанг баргузор шуд. Ҳукмронии ӯ қаблтар, аз 11 январи соли 2019, аз рӯзе, ки Шӯрои Регентӣ дар бораи вориси ӯ қарор қабул кард, эълон карда шуд. Пас аз якуним ҳафта, дар ҷаласаи сарони давлатҳои Малайзия, ӯ инчунин Ҳокими олии Малайзия интихоб шуд. Ҳамзамон, ӯ вазифаи муовини Ҳокими Олиро пазмон шуд, ин танҳо дар таърихи Малайзия бори дуввум рух дод.

Пас аз нишастан ба тахти Паҳанг Абдуллоҳи II ӯ унвони шоҳии "Ал-Султон Абдуллоҳ Риётуддин Ал-Мустафо Биллоҳ Шоҳ" -ро ба даст овард.

### Дар сари давлат

Вай рӯзи охирини моҳи январи соли 2019 дар пойтахти кишвар вазифаи Ҳокими Олиро гирифт. Вай рутбаи маршали нерӯҳои ҳавоии Шоҳигарии Малайзия, инчунин рутбаи фелдмаршали артиши Малайзия ва адмирали флоти баҳрии шоҳии Малайзияро бинобар фармондеҳи кулли нерӯҳои мусаллаҳи Малайзия буданаш дорад.

Маросими савгандёдкунии Ҳокими Олӣ дар юбилей (60-солагии зодрӯз) Абдуллоҳи II 30 июл баргузор шуд. Он дар пойтахти кишвар, дар утоқи Арши Истон Негара сурат гирифт. Ба ифтитоҳи савганд тангаҳои хотиравӣ аз ҷониби Малайзия бароварда шуданд.

Фаъолияти иҷтимоӣ
-----------------

Абдуллоҳи II роҳбари Федератсияи хоккейи алафи Осиё мебошад. Як муддат (2014-2017) вай Федератсияи футболи Малайзияро роҳбарӣ мекард ва ноиби президенти Конфедератсияи футболи Осиё аст. Аз соли 2015 то 2019, ӯ дар Шӯрои ФИФА буд, аммо пас аз интихоби Ҳокими Олӣ, онро тарк кард. Раиси Ассотсиатсияи Полои Шоҳигарии Малайзия (RMPA) мебошад.

Аз замони интихоб шуданаш ба унвони Султон, ӯ инчунин ба ҳайси ректори Донишгоҳи Технологии MARA (UiTM) ва Донишгоҳи Миллии Мудофиаи Малайзия (UPNM) кор кардааст.

Ҳаёти шахсӣ
-----------

Султон Абдуллоҳ ду маротиба зан гирифтааст. Зани аввали ӯ хоҳари Султони Ҷоҳор Иброҳими Исмоили Азиз буд, ки моҳи марти соли 1986 бо ӯ издивоҷ кард. Аз зани аввалаш, ӯ чор писар (калонӣ соли таваллудаш 1990) ва ду духтар дорад. Зани дуюмашро соли 1991 гирифтааст. Номи ӯ Ҷике Раисе аст, аз ӯ Султон се духтар дорад. Вай инчунин писари фарзандхондшуда Янг Амат Мулиа Тенгку Амир Нассера (соли таваллудаш 1986) дорад, ки пеш аз таваллуди фарзандони худ, соли 1987 ба фарзандӣ гирифта шудааст.

Як қатор мукофотҳо аз Малайзия, Паҳанг ва Бруней дорад.

Эзоҳ
----

1. ↑   — 1997.
2. ↑  Верховным правителем Малайзии станет новый султан Паханга Абдулла.
3. ↑  *Nadirah H. Rodzi*. Sultan Abdullah takes oath as the sixth Sultan of Pahang, *The Straits Times* (16 January 2019). Проверено 11 июли 2019.
4. ↑  В Малайзии избран новый Верховный правитель.
5. ↑  *Bernama*. Al-Sultan Abdullah Ri'ayatuddin Al-Mustafa Billah Shah gelaran rasmi Sultan Pahang, *Berita Harian* (15 January 2019). Бойгонӣ шудааст 11 июли 2019  сол. Проверено 11 июли 2019.
6. ↑  Новый Верховный правитель Малайзии вступил в должность.(пайванди дастнорас)
7. ↑  *Saraya Mia*. 30 Julai cuti am sempena pertabalan Agong (Malay), *Astro Awani* (28 June 2019). Проверено 12 июли 2019.
8. ↑  Верховный правитель Малайзии Абдулла покинул совет ФИФА.

Пайвандҳо
---------

* ПАХАНГ
* Абдулла Риайятуддин Аль-Мустафа Биллах Верховный глава Малайзии. *Энциклопедия: Персоны. Страны. Темы*(пайванди дастнорас — *таърих*).  ТАСС. — Краткие справки обо всех странах мира, их руководителях, а также о событиях, привлёкших внимание мировых и российских СМИ. 22 май 2019 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 21 май 2019.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Treccani
* Энциклопедия ТАСС

 |

| ⚙️ Роҳбарони олии Малайзия |
| --- |
| Парчамм Малайзия | 
* Абдураҳмон Негорӣ Самбилон (1957—1960)
* Ҳисомуддин Олимшоҳ (1960)
* Ҳорун Путро (1960—1965)
* Исмоил Насриддиншоҳ (1965—1970)
* Абдулҳалим Муазамшоҳ (1970—1975)
* Яҳё Битро Калантонӣ (1975—1979)
* Аҳмадшоҳ Мустаин Биллоҳ (1979—1984)
* Искандар Ҳоҷ (1984—1989)
* Азлон Муҳибиддиншоҳ (1989—1994)
* Ҷаъфар бин Абдураҳмон (1994—1999)
* Салоҳиддин Абдулазизшоҳ (1999—2001)
* Сайид Сироҷиддин (2001—2006)
* Мизон Зайналобиддин (2006—2011)
* Абдулҳалим Муазамшоҳ (2011—2016)
* Муҳаммади V Калантонӣ (2016—2019)
* Абдуллоҳи II (2019 — то ҳол)

 |