recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Эргаш Рӯзметов** (тав. 31. 05. 1939, ноҳияи Бостони вилояти Тошкенти ҶШС Ӯзбекистон — ваф. 1998, шаҳри Душанбе)  — риёзидони тоҷик, номзади илмҳои физика-математика (1965), профессор (1988). «Корманди шоистаи Тоҷикистон» (1995).

Зиндагинома
-----------

Солҳои 1956—1961 дар факултети физика-математикаи Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко таҳсил намудааст. Солҳои 1961—1964 аспирант, 1964—1967 муаллими калони кафедраи математикаи олӣ, 1967—1969 муовини декани факултети физика- математика, 1969—1971 мудири кафедраи таҳлили математикии донишкадаи омӯзгории пойтахт, 1971—1976 мудири шуъбаи илм ва нашриёти Вазорати маорифи Тоҷикистон, 1976—1977 мудири кафедраи таҳлили математикӣ, 1977—1987 декани факултети математика, 1987—1991 муовини ректори донишгоҳи омӯзгорӣ оид ба илм, 1991—1995 муовини аввали ректори донишгоҳи омузгорӣ оид ба таълим, 1995—1998 профессор ва мудири кафедраи анализи математикии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ буд. Оид ба ҳалшавандагии муодилаҳои интегралии сингулярии бисёрченакаи ғайрихаттӣ бо усули наздиккуниҳои пай дар пай ва назарияи системаҳои сингулярии барзиёд муайяншуда кори илмӣ ба анҷом расонидааст. Муаллифи зиёда аз 80 корҳои илмӣ ва илмию методӣ, аз он ҷумла як монография, 2 китоби дарсӣ, зиёда аз 8 дастуру васоити таълимӣ ва мақолаву фишурдаҳо мебошад. Хизматҳои шоёнаш бо медали «Барои меҳнати шоён» ба муносибати 100-солагии В. И. Ленин, унвони фахрии «Корманди шоистаи Тоҷикистон» (1995), нишонҳои «Барои муваффақиятҳои олӣ дар кори маорифи ИҶШС» ва «Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон» қадр карда шудааст.

Осор
----

Анализи математикӣ (Китоби дарсӣ барои донишҷӯёни мактабҳои олӣ. Қисми 1, бо ҳаммуаллифӣ), Д. 1989; Анализи математикӣ (Китоби дарсӣ барои донишҷӯёни мактабҳои олӣ. Қисми 2, бо ҳаммуаллифӣ), Д. 1991; Муодилаҳои дифференсиалии параметрдор ва татбиқи он дар татқиқи баъзе системаҳои барзиёд муайяншудаи муодилаҳо бо ҳосилаҳои хусусӣ, Д. 1994.

Эзоҳ
----

Пайвандҳо
---------

* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
**Гранулотситҳо** — ҳуҷайраҳои сафеди хун, ки шакли дона-дона дошта, дар ситоплазма ҷойгиранд.

Гранулотситҳоро аз рӯи қобилияти рангнокшавии донаҳо ба эозинофилҳо ва нейтрофилҳо ҷудо мекунанд. Гранулотситҳо бахши асосии лейкотситҳои хуни одам мебошанд. Вобаста ба синну сол, ҳолати физиологии андомгон (организм) ва таъсири бемориҳо таносуби гранулотситҳо дар андомгон тағйир меёбад. Гранулотситҳо қобили фаготситоз мебошанд. Онҳо мумкин аст аз раги хун ба бофтаҳо гузашта, дар раванди илтиҳоб ширкат варзанд. Гранулотситҳо дар узвҳои хунофар ҳосил мешаванд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Гранулотситҳо // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* FMA

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая каталанская
* Большая российская (старая версия)
* Большая российская (научно-образовательный портал)
* Britannica (онлайн)
* Treccani

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* BNF: 12098534x
* GND: 4158047-3
* J9U: 987007538560305171
* LCCN: sh85056441
* NKC: ph216735

 |
**Бедил Чандраман** (с. тав. ва ваф. номаълум) — шоири ҳинду (а. 17).

Эҷодиёт
-------

Ба забони форсӣ асарҳо эҷод кардааст. Асосан ба тарҷума ва таҳрири форсии қиссаҳову достонҳои ҳиндӣ шуғл доштааст. Манзумаҳои «Қиссаи Кришна», «Ҳикояти Бакрам», «Зафарнома», «Баҳори сухан» аз навиштаҳои ӯянд. Достони машҳури ҳиндии «Рамаяна»-ро ба наср ва ҳам ба назм гардондааст. Таҳрири манзуми ин асар бо номи «Наргисистон» байни с-ҳои 1692-94 таълиф ва ба шоҳ Аврангзеби Оламгир (1605—1707) эҳдо шудааст. «Наргисистон» ба шакли маснавист иборат аз 6 дафтар (боб, қисм; 5 дафтар ба вазни баҳри ҳазаҷ, дафтари 6-ум ба вазни мутақориб). Соли 1875 дар Лакҳнав ба табъ расидааст (чопи сангӣ).
Намунае аз нигоштаҳои Бедил:

> Аз он рӯ байт созад ин мусанниф,   
> 
> Ки Чандарман бувад номи муаллиф.   
> 
> Чу андар Мадҳпур гӯшанишинам,   
> 
> Гул аз боғи баҳори ӯ бичинам.   
> 
> Агарчи пеш аз ин достоне   
> 
> Ба наср овардаам дар як замоне,   
> 
> Кунун хоҳам, ки дар назм оварам боз,   
> 
> Шавам з-ин достони пок мумтоз. 
> 
>

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бедил / Б. Раҳимӣ // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.

* Раҳимӣ Б. Ошноӣ бо Бедил. Д. 2009.
**Бегорӣ** — як навъи молиёт дар асрҳои миёна. Бемузд кор фармудан бо фармони шоҳ, амир, ҳоким. Бегорӣ дар манобеи таърихӣ бо номи «ҳашар» ва «мардикор» низ зикр шудааст.

Бегорӣ дар Мовароуннаҳр, Хуросон, Эрон ва Ҳиндустон аз садаи 10 то ибтидои садаи 19 роиҷ буд. Ин навъи молиётро мардум дар сохтмони саройҳо, ҳаммомҳо, пулҳо, поккории роҳҳо аз барф, кандани ҷӯйбору корезҳо ва тоза кардани онҳо дар фасли баҳорон ройгон иҷро мекарданд. Бегорӣ дар манобеи таърихӣ бо номи «ҳашар» ва «мардикор» низ зикр шудааст ва баъди садаи 11, ки Мовароуннаҳру Хуросон ва Эрон зери ҳукумати хонадонҳои турку муғул қарор гирифтанд, рушди бештар намуд. Ин ҳолат вазъи кишоварзонро, ки илова бар пардохтани молиёти гуногуни давлатӣ боз ба кори бемузд маҷбур карда мешуданд, вазнинтар менамуд. Масалан, Абдуллоҳхони II Шайбонӣ дар с-ҳои 1579 ва 1585 чаҳор фармон интишор кард, ки тибқи онҳо ҳокимони Ҳисор, Қубодиён ва Деҳнав вазифадор буданд дар кандани ҷӯйбори бузург аз рӯдхонаи Вахш барои обшор сохтани заминҳои яке аз шахсони рӯҳонии бонуфузи он давр Хоҷа Саъд, ки пири Абдуллоҳхони Шайбонӣ маҳсуб мешуд, 10 ҳазор мардикорро вобаста намоянд.

Адабиёт
-------

* История Таджикского народа. Т. 4. Д. 2010;
* История вторжения кочевых племён Дашти Кипчака в Мавераннахр и Хорасан (16 в.).
* دهخدا، ج. ۱۱ ، تهران، ۱۳۳۴ ه. ش

Сарчашма
--------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Нагасаки** (ҷопонӣ: 長崎市) — яке аз шаҳрҳои префектураи Нагасаки, Ҷопон аст.

Таърих
------

### Бомбаборони атомӣ (Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ)

*Мақолаи асосӣ*: *Бомбаборони атомии Хиросима ва Нагасаки*
Субҳи 9 август, тақрибан соати 7:50 ба вақти Ҷопон, дар Нагасаки огоҳии ҳамлаи ҳавоӣ садо дод, ки дар соати 8:30 бекор карда шуд.  Мардум аз паноҳгоҳҳои худ берун омаданд. Вақте ки дар соати 10 ва 53 дақиқа ду ҳавопаймои В-29 (ҳавопаймоҳои бомбаандози америкоӣ) пайдо шуданд, ҷопониҳо гӯё онҳоро разведка ҳисоб карда, бонги нав надоданд. Аммо бисёр одамон ҳавопаймоҳоро пай бурда, барои пинҳон шудан давиданд, зеро баъди таркиши 1 август боварй доштанд, ки дар шаҳр тайёриҳои сахт тайёр карда мешаванд.

Пас аз чанд дақиқа, соати 11:00 мушоҳидаи В-29 блоки асбоби ченкуниро ба се парашют партофт ва дар соати 11:02 ҳавопаймои дигар бомбаи атомии «Фарбеҳакро»-ро бо иқтидори таркиши 21 килотонна тротилро дорад, партофт. Бомба дар болои водии саноатии Нагасаки, тақрибан дар нимаи байни корхонаҳои пӯлод ва аслиҳаи Митсубишӣ дар ҷануб ва корхонаи торпедои Ураками Митсубишӣ дар шимол, ду ҳадафи асосии шаҳр таркид.

Ин дуввумин ҳамлаи ҳастаии ИМА (пас аз Ҳиросима) ба Ҷопон буд ва боиси харобиҳои фалокатбор ва талафоти зиёди одамон гардид: тақрибан 74,000 нафар кушта ва тақрибан 51,000 бино хароб шуданд.

Ҷуғрофия
--------

Иқтисодёт
---------

Инҷоро ҳам бингаред
-------------------

 
Викианбор маводҳои вобаста ба мавзӯи 
***Нагасаки*** дорад


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ин мақолаи нопурра аз ҷуғрофияи Ҷопон мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |
Сирдарьё
Бахт
**М34** — Роҳи автомобилгардест ки ба воситаи ҳудуди Узбекистона ва Тоҷикистон мегузарад. Роҳи автомобилгард асосан бо қумзору даштҳо ва қисман бо доманакуҳҳо мегузарад (дар ҳудуди Тоҷикистон). Ин роҳ шаҳрҳои Тошканд Гулистон ва Душанберо мепайвандад. М34 қисме аз Роҳхати осиёи мебошад, шароиташ номусоид ва танҳо моҳҳои май – декабр барои мусофирон кушода аст...

Манобеъ
-------

1. ↑   Бойгонӣ шудааст 23 Декабри 2011  сол. Альфатранс М34
2. ↑  нусхаи бойгонӣ. 16 марти 2012 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 16 марти 2012.
3. ↑  нусхаи бойгонӣ. 12 январи 2015 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 16 марти 2012.
4. ↑  нусхаи бойгонӣ. 16 марти 2012 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 16 марти 2012.
**Рақс бо ғижак**  – – як навъ рақси анъанавии тоҷикон мебошад, ки онро мардон иҷро мекунанд.

Номи унсур ва истилоҳоти дигар
------------------------------

*Рақси чиғакнавоз*

Тавсифи мухтасар
----------------

Рақс бо ғижак таҳти навозиши як гурӯҳ мутрибон ва сароидану ғижакнавозии худи бозингар иҷро мегардад. Ғижак сози мусиқии тордор аст, ки бо камонча навохта мешавад. Он рақси яккаи мардона буда, дар навоҳии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон маъмул мебошад. Рақс бо ғижак таҳти навозиши ғижак ва даф, ё таҳти навозиши гурӯҳи мутрибон ва ҳофизон иҷро мегардад.
Иҷрокунанда ғижакро бо дасти чап ва камончаро бо дасти рост гирифта, дар пайравии зарбу усули рақсии навозандагон оҳанг менавозад. Дар оғози рақс раққос рӯ ба рӯи навозандагон истода ғижакро ба таври уфуқӣ боло мебардорад. Ӯ пайкарашро ба пеш хам карда, бо эҳсоси баланд месарояд ва менавозад. Сипас ба тарафи тамошобинон рӯ гардонда, ду-се қадам ба пеш монда, чарх меравад, ба зону мешинад ва боз ҳамон ҳаракати авваларо такрор мекунад. Раққос гоҳе ғижакро ба дасти чап дар пушти сараш гузошта, дудаста менавозад. Дар интиҳои рақс ӯ сурудхониро ба анҷом расонида, суръати ғижакнавозӣ ва рақсашро тез мекунад, шумораи чархҳоро меафзояд. Ӯ ба тарафи рост рафта, дар як ҷой истода чарх мезанад ва рост истода, ба ҳозирин таъзим карда, аз саҳна берун мешавад.

Маҳалли густариш
----------------

* Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон

Нигаред
-------

* Рақси «ангуштпона»
* Рақси зангбоз
* Рақси кабк

Пайвандҳо
---------

* Феҳристи миллии мероси фарҳанги ғайримоддӣ. *www.pitfi.tj*. 19 феврали 2019 санҷида шуд.(пайванди дастнорас)

Эзоҳ
----

1. ↑  Мероси фарҳанги ғайримоддӣ дар Тоҷикистон / Мураттиб: Д. Раҳимов; муҳаррир Ш.Комилзода. – Душанбе: Эр-Граф, 2017. – С. 40-41. – 280 с.
Миқдори лӯлиҳо нисбат ба аҳолии Аврупо
**Лӯлиҳо** — ​​яке аз ақаллиятҳои сершумори қавмӣ дар Аврупо мебошанд, як қишри аҳолии этникии пайдоиши ҳиндуст.

Номи маъмули худ *Рома* аст, ҳарчанд этнонимҳои дигар низ истифода мешаванд: *Синти*, *Мануш («мардум»)*, *Кале («сиёҳ»)*, *Сиганҳо* (номгузории русӣ) *Лӯлӣ, Ҷугӣ* (дар Осиёи Марказӣ). Ҳамчун номи умумӣ дар сатҳи сиёсӣ барои ҳамаи лӯлиҳои Аврупо, нишони лӯлиҳо ​​(англисӣ — Romani people, Romani) истифода мешаванд.

Лӯлиҳо ​​дар бисёр кишварҳои Аврупо, инчунин дар Африқои Шимолӣ, Амрико ва Австралия зиндагӣ мекунанд. Гурӯҳҳои марбут ба лӯлиҳои аврупоӣ низ дар кишварҳои Ховари Миёна зиндагӣ мекунанд. Шумораи лӯлиҳо ​​дар ҷаҳон то 4 373 000 нафарро ташкил медиҳад. Дар ИҶШС расман 175,3 ҳазор нафар буданд (барӯйхатгирии соли 1970). Дар Русия, бар асоси саршумории соли 2010, тақрибан 220 ҳазор лӯлиҳо ҳастанд.

8 апрел лӯлиҳо ​​дар саросари ҷаҳон иди байналмилалӣ — *Рӯзи байналмилалии лӯлиҳоро* ҷашн мегиранд. Онро Конгресси якуми ҷаҳонии лӯлиҳо ​​дар соли 1971 таъсис дода буд ва аз он вақт инҷониб ҳамасола ҷашн гирифта мешавад.

Аксҳои лӯлиҳо
-------------

* Лӯлиҳо дар Укроин. ш ЛвовЛӯлиҳо дар Укроин. ш Лвов
* Кӯдакони лӯлӣ. ш ВинитсаКӯдакони лӯлӣ. ш Винитса

Эзоҳ
----

1. ↑  Дар Википедияи русӣ
2. ↑  Международный день цыган. В 2021 году отмечают 8 Апреля.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* Giant Bomb

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая датская
* Большая норвежская
* Большая российская (старая версия)
* Брокгауза и Ефрона
* Географическо-статистический Российской Империи
* Кругосвет
* Ларусса
* Малый Брокгауза и Ефрона
* Хорватская
* Britannica (онлайн)
* Infernal (6e éd.)
* TDV İslam Ansiklopedisi
* Universalis
* Гранат

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNF: 11933633t
* GND: 4050473-6
* J9U: 987007545708905171
* LCCN: sh85058109
* NDL: 00574848
* NKC: ph118051

 |

 |
**Граносиенит** — ҷинси кӯҳии интрузивӣ, ки аз рӯи таркиби минералогӣ ва кимиёиаш дар миёни санги хоро (гранит) ва сиенит мебошад.

Граносиенит аз шпатҳои саҳроӣ (даштӣ) -и калийдор — ортоклаз, микролин (25-50 %), плагиоклази турш — олигоклаз (15-25 %), кварс (15-25 %) ва ба миқдори кам аз минералҳои ранга — амфибол, биотит, пироксен ташкил ёфтааст. Дар таркибаш аз минералҳои аксесорӣ сфен, сиркон, апатит, магнетит ва ғ. вомехӯранд. Минералҳои рангаи дар таркиби граносиенит мавҷудбуда ба намудҳои зерин ҷудо мешаванд: амфиболу биотитдор, биотитдор, амфиболдор, пироксену амфиболдор. Граносиенит дар мавзеъҳои граниту сиенитдори Тиён-Шону Помир ва дигар минтақаҳои чиндор вомехӯрад.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Граносиенит / Ю. Мамадҷонов // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Граувакка** (аз олм. grau — хокистарранг ва wacke — ҷинси кӯҳӣ) — ҷинси кӯҳии таҳшинӣ, ки аз пораҳои ҷинсҳои магмавӣ, метаморфӣ ва таҳшинӣ таркиб ёфта, ба миқдори зиёд моддаҳои сементӣ ҳам дорад. Рангаш маъмулан хокистарии сиёҳтоб, сиёҳ ё сабзи тира. Донаҳояш қиррадори дурушт. Граувакка ҷинси хосси ноҳияҳои геосинклиналӣ буда, дар онҳо қабатҳои ғафсро ташкил медиҳад. Граувакка бар асари вайрон шудани кӯҳҳо ва дар доманаи кӯҳҳо ҷамъ шудани ҷинспораҳо пайдо мешавад.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Граувакка // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Гранка** — навъе аз тасҳеҳот, нусхаи чопӣ дар шакли сутун бо шумораи озоди сатрҳо ва сафҳабандинашуда, ки нашриёт аз чопхона (матбаъа) мегирад. Дар раванди таҳияву нашр ин усулро асосан ҳангоми ба нашр омода кардани осори аз лиҳози чоп мураккаб истифода мебаранд. Дар умури нашаротии муосир, вақте ки матнҳо тавассути роёна ҳуруфчинӣ мешаванд, тарзи ғайригранкавии тасҳеҳот маъмул гашт, аммо ҳангоми зарурат барои муносиб будани таҳрир дар марҳалаи мобайнӣ имкон дорад, ки ба шакли гранка чоп карда шавад

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Гранка // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая каталанская
* Большая каталанская
* Britannica (онлайн)

 |
**Гранулометрия** (аз лот. granulum — донача ва метрия) — таҳлили гранулометрӣ, таҳлили механикӣ, маҷмӯи усули аз рӯйи фоиз муайян кардани таркиби гранулометрии ҷинсҳои кӯҳӣ (гил, хок, рег, шағал, хоки регдор). Ҷинсҳои кӯҳиро дар натиҷаи таҳлили механикию гидравликӣ ба гурӯҳҳо ҷудо карда, таркибашонро аз рӯйи фоиз дақиқ менамоянд. Дар таҳлили механикӣ ҷинсҳои кӯҳии майдашударо аз элаку ғалбери махсус гузаронда, ба гурӯҳҳо тақсим мекунанд. Таҳлили гидравликӣ дар лаборатория (ташхисгоҳ) бо усули пайиҳам ба об андохта шуста гирифтани зарраҳои хурд анҷом меёбад. Бо ёрии гранулометрия зарраҳои ҷинсҳои кӯҳиро мувофиқи андозаашон ба фраксияҳои зерин ҷудо мекунанд: гил аз 0,005 мм хурдтар, гард аз 0,005 то 0,05 мм, рег аз 0,05 то 1 мм, сангреза аз 1 мм калонтар. Гранулометрия ғайр аз ин, пайдоиши ҷинсҳои кӯҳӣ, қобилияти аз худ гузаронидани обу нафт ва газ, инчунин хусусиятҳои дигари онҳоро меомӯзад.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Гранулометрия // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Аҳмади Манярӣ** احمد منیری Шайх Шарафуддин ибни Яҳё (соли таваллуд номаълум — вафот 1467) — донишманд ва адиби форсизабони Ҳиндустон. Дар шаҳри Маняри вилояти Биҳори Ҳиндустон таваллуд ёфта, ба камол расидааст. Яке аз машоихи машҳури Ҳиндустон ва пешвои тариқати чиштия буд. Аз таълифоти ӯ ду ҷилд китобе бо номи «Мактуботи Аҳмади Манярӣ» (дар ҳар як ҷилд 100 мактуб) маъруф аст. Ин асар бо забони содаву равон навишта шудааст. Китоби дигар бо номи «Иршод-ус-соликин» дорад дар тасаввуф. Аҳмади Манярӣ «Одоб-ул-муридин»-и Зиёуддини Суҳравардиро (вафот 1167) аз арабӣ ба форсӣ тарҷума ва тафсир кардааст. Қивомуддин Иброҳими Форуқӣ, ки аз муридони Аҳмади Манярӣ буд, асараш «Фарҳанги Иброҳимӣ»-ро «Шарафномаи Аҳмади Манярӣ» ном гузошта, ба Аҳмади Манярӣ бахшидааст. Аҳмади Манярӣ бо номи Шарафи Ҷаҳон низ маъруф аст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Аҳмади Оташ** (1917−1966) — шарқшинос ва матншиноси турк.

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи Донишкадаи адабиёти Истанбул дар риштаи адабиёт ва забони туркӣ. Дар шаҳри Қунияи Туркия бо забоншиноси тоҷик Шавкат Ниёзӣ (1905−62) дар як мактаб хондааст. Забонҳои арабию форсиро бо тариқи худомӯзӣ аз худ кард. Аҳмади Оташ устоди Донишгоҳи Истанбул шуд ва ҳамроҳи ховаршиноси олмонӣ Ҳелмут Риттер (1892−1971), ки устоди роҳнамои Аҳмади Оташ буд, барои густариши таълими забону адабиёти арабӣ ва форсӣ дар мактабҳои Туркия талош мекард. Аҳмади Оташ пажӯҳишгари пуркор буд. Матни осори насру адабиётшиносӣ ва таърихии форс-тоҷик «Синдбоднома»-и Муҳаммад ибни Алии Заҳирии Самарқандӣ, бо «Синдбоднома»-и тозӣ (Истанбул, 1948), «Тарҷумон-ул-балоға»-и Муҳаммад ибни Умари Родуёнӣ (Истанбул, 1949), «Ҷомеъ-ут-таво­рих»-и Рашидуддини Фазлуллоҳ (дар ду ҷилд, Анқара 1959-60), «Рисола фӣ моҳият-ил-ишқ»-и Ибни Сино (Истанбул, 1957) ва ғайраро таҳия карда, ба табъ расондааст. Ба забони туркӣ «Эҳё-ул-улум»-и Форобӣ, «Роҳат-ус-су­дур»-и Ровандиро тарҷума кардааст. Муаллифи 21 мақолаи бунёдӣ дар бораи осори адабию таърихии форсӣ-тоҷикӣ ва арабӣ, дастнависҳои дар китобхонаи Туркия маҳфуз ва 40 мақола барои «Энсиклопедияи ислом»-и туркӣ мебошад. Дар анҷуманҳо (конгрессҳову конференсияҳо)-и байналмилалии шарқшиносон ширкат ва суханронӣ кардааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* دائرة المعارف بزرگ اسلامی. تهران، ۱۳۸۳ هـ. ش.

Сарчашма
--------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Мирзо Аҳмадхони Мушируссалтана** (форсӣ: احمد مشير السلطنه‎; 6 июл 1844, Омул, Устони Мозандарон — 20 апрел 1918, Эрон) — хушнависи эронӣ.

Зиндагинома
-----------

Аҳмади Мушируссалтана аз мардуми Мозандарон буда, дар дарбори Носируддиншоҳи Қоҷор то замони Аҳмадшоҳ ба вазифаҳои муҳимми давлатӣ машғул шудааст: муддате ҳокими Гелон, баъд сардори идораи биноҳои давлатӣ ва то соли 1902/03 хазинадор буд. Аҳмади Мушируссалтана ба кордонӣ ва амонат маъруф ва аз муставфиён ва муншиёни забардаст буда, ба ҷуз настаълиқ хатти шикастаро низ хуб менавишт. Аз хатти настаълиқи вай чанд қитъа дар Китобхонаи салтанатии Эрон ва қитъае дар китобхонаи Остони разавӣ (Мазори имом Ризо дар Машҳад) мавҷуд аст, ки мувофиқан дар соли 1883/84 ва 1905/06 бо хатти зебо китобат шудаанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* مهدی بيانی. احوال و اثار خوشنويسان. تهران، ۱۳۴۵

Сарчашма
--------

* Аҳмади Мушируссалтана // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Грант** (аз англ. grant — туҳфа, ҳадя, иона) — кумаки бебозгашти мақсаднок, ки ба шаҳрвандон ва ташкилотҳо дар шакли маблағҳои пулӣ ва молӣ пешниҳод мегардад.

Грант бо мақсади амалӣ намудани лоиҳаҳо ва барномаҳои таҳқиқотӣ дар соҳаҳои илм, маориф, фарҳанг, санъат, тандурустӣ ва ғайра ҷудо мегардад. Истифодаи мақсадноки грант бо ҳисоботи корҳои иҷрошуда тасдиқ мегардад. Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон грантҳо барои амалӣ кардани барномаҳои илмӣ, таълимӣ, фарҳангӣ, варзишӣ ва ғайра истифода мешаванд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Грант // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
|  |
| --- |
| Унсури Викидода мавҷуд нест |

**Графенштейни сурх** - навъи қадимии себи баҳории олмонӣ. 

Дарахташ калони сершоха, то 7 м қад мекашад, дарозии шохаҳояш 10-12 м. Шохсораш бақувват, танааш ғафс (150—160 см). Баргаш калон (9,4 х 6,0 см)-и байзашакл, заврақчамонанд, рангаш сабзи тирагун, думчааш ғафс (дарозиаш 3,0 см). Гулаш калон (6,1-6,7 см), сафеди гулобӣ, 5-6-тоӣ дар хӯшагул ҷой гирифтааст. Мевааш хушнамуд, махрутшакл ё гирда; вазнаш 100—120 г, пӯсташ нафиси суфта, зард, донача ва рахҳои сурхи гулобӣ дорад. Гӯшти мевааш сафеди зардча, нарми сероб, хуштаъми хушбӯй, ширин; тухмаш майдаи дарозрӯя, ҷигарӣ. 

Графенштейни сурхро дар Осиёи Марказӣ аз охири асри 19 мепарваранд. Дар Тоҷикистон аз соли 1965 дар вилоятҳои Хатлон, Суғд ва навоҳии тобеи марказ парвариш карда мешавад. Онро дар Ӯзбекистон, Озарбойҷон, Қазоқистон, вилояти Иссиқкӯли Қирғизистон ва Украина низ мепарваранд. Дар заминҳои ҳосилхез ва обшор хуб нашъунамо карда, ҳосили фаровон медиҳад. Ниҳолаш баъди 5-6 сол самар меорад. Даври нашваш 230—250 рӯз. Аввали апрел гул мекунад; давраи гулшукуфташ 13-16 рӯз. Меваашро даҳаи дуввуми июл меғундоранд; он пас аз 7-10 рӯзи чидан пухта мерасад (то як моҳ сифаташро нигоҳ медорад). Дар таркиби меваи тару тозааш 87,12 % об, 12,88 % моддаҳои хушк, 9,88 % қанд, 0,49 ҷавҳар мавҷуд аст; барои тархӯрӣ, консервонӣ ва хушконидан истифода мебаранд. Аз ҳар га боғи он 200—300 сентнер ҳосил гирифтан мумкин. Мевааш барои ба ҷойҳои дур кашондан мувофиқ аст. Дарахташ аз сармо, баъзан аз кирми мевахӯрак зарар мебинад. Дарахти сармозадааш пас аз 2-3 сол аз сари нав тана мекунад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Плодоводство Таджикистана. Д. 1970-76;
* Гулов С. М. ва дигарон. Мевапарварӣ. Д. 2007.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Графенштейни сурх / Ф. Урунов, У. Раҳмонов // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Саидҷон Ҳакимзода** (25 январи 1939, деҳаи Каримбердӣ, ноҳияи Восеъ, вилояти Кӯлоб) — шоири тоҷик, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1990)

Зиндагинома
-----------

Саидҷон Ҳакимзода 25 январи соли 1939 дар деҳаи Каримбердии ноҳияи Восеъи вилояти Хатлон ба ҷаҳон омадааст. Маълумоти миёнаро дар мактаби деҳа фаро гирифта, соли 1969 факултаи таъриху филологияи Институти давлатии педогогии Кӯлобро хатм кардааст. Солҳои 1967—1975 мусаҳҳеҳ, баъдан, солҳои 1971—1975, мудири шуъба, котиби масъул ва ҷонишини муҳаррири рӯзномаи «Ҳақикати Кӯлоб» будааст. Солҳои 1975—1988 ба ҳайси муҳаррир ва сармуҳаррири Кумитаи вилоятии телевизион ва радиошунавонӣ, ҳамчунин, муддате, дар рӯзномаи вилоятии «Роҳи Ленинӣ» дар вазифаи мудири шуъба фаъолият доштааст. Аз соли 1988 то охири умраш мудири шуъбаи радиошунавонии шаҳри Кӯлоб ва, ҳамзамон, раиси бахши Кӯлоби Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон будааст.

Эҷодиёт
-------

Шеърҳои аввалинаш аз аввали солҳои 50-уми асри гузашта дар рӯзномаву маҷаллаҳои ҷумҳурӣ ба табъ расидаанд.

Муаллифи маҷмӯаҳои шеърии «Лолаи сурх» (1964), «Сарчашма» (1983), «Ҷигар­гӯша» (1987), «Хиромон» (1989), «Достони Сангак» (1983), «Садафмоҳ» (1993), «Фидоӣ»(1994), «Кӯҳпора» (1996), «Чеҳраи субҳ» (1997), «Куллиёт» (2009) ва ғ. мебошад.
Намунаҳое аз ашъораш ба забонҳои русӣ, ӯзбекӣ, украинӣ ва ғ. тарҷума ва чоп шудаанд. Баъзе шеърҳои шоирони русу ӯзбекро ба тоҷикӣ гардондааст.

Соли 1990 ба узвияти Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон пазируфта шудааст.

Соли 2004 аз ҷаҳон даргузашт.

Эзоҳ
----

1. ↑  САИДҶОН ҲАКИМЗОДА. *navisandagan.tj*. 28 сентябри 2021 санҷида шуд.
**Наддофӣ, савачӯбзанӣ, шада** — ҳунари пахтаро бо чӯбҳои махсус ғоз-ғоз кардан. Мардум бо савачӯбҳо пахтаи кӯрпа, курпача болин, либос ва ғ.-ро сава мекунанд. Саваро аз навдаи душохаи дарахти сахту қаиш (тут, сада, биҳӣ, илғай ва ғайра) месозанд. Дар баъзе маҳалҳо 6-8 дона навдаро гирифта, ба андозаи 120-140 см (ғафсиаш 1,5 см) мебуранд ва онҳоро пуст канда хушк мекунанд. Дар саросари кишвар нимфаъол аст.

Адабиёт
-------

* Материальная культура таджиков верховьев Зеравшана. - Д. 1973.
*

Нигаред низ
-----------

* Сабадбофӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Феҳристи миллии фаҳанги ғайримоддӣ /Natioal list of intangible cultural hertage/ Пажӯшиҳгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилооти Вазорати фарҳанги ҶТ – Душанбе: «Аржанг» 2016, – С. 112

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ин мақолаи нопурра аз таърих мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |
**Шарифов Эргаш Қосимович** (14 феврал 1913, Маҳрам — 22 апрел 1945, Уҳерски-Брод[d]) — фармондеҳи взводи оташфишонии батареяи 1-уми артиллерияи 387-уми Зволенский орденҳои Суворов ва Богдан Хмелниский, лейтенанти хурд. Каҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ .

Зиндагинома
-----------

Эргаш Шарифов 14 феврали соли 1913 дар деҳаи Маҳрами хозира ҳозиран ноҳияи Конибодом дар хонадони тоҷик ба дунё омадааст. Солҳои 1935—1937 дар сафи Артиши Сурх хидмат кардааст. Ба ватан баргашта, дар шаҳри Тошканд курсҳои омӯзгорироро хатм кард. Муаллими мактаби миёнаи вилояти Кулоб шуда кор кардааст. Аъзои ВКП (б) аз соли 1940.

Эзоҳ
----

Пайвандҳо
---------

* Иргаш Касымович Шарипов.  Сайти «Герои Страны». 9 июли 2014 санҷида шуд.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* Герои страны

 |
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо номи Сайдулло мебошанд.
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо насаби Абдуллоев мебошанд.

**Сайдулло Абдуллоев** (18 феврали 1945, Ленинобод, ҶШС Тоҷикистон — 12 майи 2001 Хуҷанд, Тоҷикистон) — муаррих, доктори илмҳои таърих (1996), профессор (1994). Арбоби илм ва техникаи Тоҷикистон (1998).

Зиндагинома
-----------

Сайдулло Абдуллоев хатмкардаи Институти давлатии педагогии Ленинобод (1967). Солҳои 1967 – 74 муаллим, муаллими калон, 1974 – 92 дотсент, муовини декан, декани факултети таърихи ҳамин донишкада, 1992 – 1995 ноиби ректор ва аз соли 1995 то охири умр ректори Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров буд. Сайдулло Абдуллоев доир ба масъалаҳои рушди илм, маорифу фарҳанг дар Тоҷикистон ва умуман Осиёи Марказӣ зиёда аз 350 таълифоти илмӣ, илмӣ – оммавӣ ва публитсистӣ ба табъ расондааст. Перомуни ҳаёту фаъолияти фарзандони номвари миллат Исмоили Сомонӣ, Бобоҷон Ғафуров ва дигар китобу рисолаҳои ҷолиб навиштааст.

Осор
----

* Фидоии илму маърифат, Х. 1997;
* Фарзанди замон, Х. 1997;
* Рост культуры Таджикистана в 30-е годы, Х. 1998;
* Академик Бобоҷон Ғафуров, Х. 1998;
* Амир Исмоили Сомонӣ, Х. 1998;
* Амирони Сомонӣ, Х. 1999;
* Илм ва фарҳанги Тоҷикистон дар нимаи аввали қарни XX, Х. 1999;
* Нақши умр, Х. 2002.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Сайдулло Абдуллоев // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Ҷонишинҳои нафсӣ** ба шахсе ишора мекунанд, ки дар шароити муайяни нутқ иҷрокунандаи амал мебошад. Бинобар ин онҳо ба ҷонишинҳои шахсӣ наздиканд. Миқдори ҷонишинҳои нафсӣ дар забони тоҷикӣ зиёд нест. Ба ин гурӯҳ калимаҳои **худ, хеш, хештан** дохил мешаванд.Ҷонишини **худ** дар забони адабии ҳозираи тоҷик хеле серистеъмол буда, дар чунин мавридҳо истифода мешавад:
а)ифодаи субъекти амал:

Мисолҳо
-------

* ...меҳмонро ба чорзону нишастан таклиф карда, **худ** ҳам чорзону нишаст (Садриддин Айнӣ);
* —Марҳамат кунед,ба нон нигоҳ кунед,- гуфта меҳмонро ба нонхӯрӣ таклиф кард ва **худ** ҳам баробари меҳмон луқмаи нонеро ба даҳон андохт...(Садриддин Айнӣ).

б) ифодаи соҳибият:

Мисолҳо
-------

* Ситораҳо акси ***худро*** бо тамоми нурашон ба даруни ин кӯча

меандозанд (Садриддин Айнӣ).

* Чашмаҳо монанди чашмони ситамдидагони даврони подшоҳӣ оби ***худро*** чакра- чакра мечаконанд (Садриддин Айнӣ).

Ҷонишинҳои **хеш** ва **хештан** муродифи ҷонишини **худ** мебошанд, аммо онҳо нисбатан камистеъмол буда, асосан дар услуби бадеӣ (бештар дар назм) истифода мешаванд.

Мисолҳо
-------

* Омадӣ, ёбӣ ту нони ***хешро*,**
* Зинда дорӣ худ ҷони ***хешро*** (Мирзо Турсунзода)
* Аввал ***хеш*,** баъд дарвеш (зарбулмасал)

Нигаред низ
-----------

* Ҷонишин (дастури забон)

Адабиёт
-------

* Грамматикаи забони адабии ҳозираи тоҷик. — Душанбе: Дониш, 1985. — 163саҳ.
**Сайид Абдулло** - шоир, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1993)

Зиндагинома
-----------

**Сайид Абдулло** 15 августи соли 1935 дар деҳаи Фаркаки ноҳияи Ховалинг ба ҷаҳон омадааст. Соли 1953 Омӯзишгоҳи тиббии Душанбе, соли 1965 Донишгоҳи дорусозии Пятигорскро хатм кардааст. Солҳои тӯлонӣ дар соҳаҳои дорусозӣ ва доруфурӯшии ҷумҳурӣ фаъолият бурдааст.

Эҷодиёт
-------

Дар ашъораш, асосан, манфиати гиёҳҳо ва хосияти шифобахшии онҳоро меситояд. Муаллифи маҷмӯаҳои шеърии «Дармони ҷон» (1983) «Мардумгиёҳ» (1985), «Дунёи дил» (1986), «Обшорон» (1989), «Дорухонаи табиат» (1991) «Даври ҳазору як дард» (1995 бо ҳамкории Ҷ. Азонзод), «Хоби равшан» (2005) ва ғ. мебошад.

Эзоҳ
----

1. ↑  Адибони Тоҷикистон (маълумотномаи мухтасари шарҳиҳолӣ)./Таҳия ва танзими Асрори Сомонӣ ва Маҷид Салим. – Душанбе, «Адиб», 2014, – с. 20 ISBN 978-99947-2-379-9
**Тӯрақул Зеҳнӣ** (*Нарзиқулов Тӯрақул Зеҳнӣ*; 1892, Самарқанд, генерал-губернатории Туркистон — 10 апрел 1983, Душанбе) — шоир, адабиётшинос ва забоншинос, маорифпарвар, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон.

Зиндагинома
-----------

Тӯрақул Зеҳнӣ (Нарзиқулов) соли 1892, дар м. Галаосиёи ноҳияи Самарқанд ба дунё омадааст. Дар мадрасаи Тиллокории Самарқанд (1905), дар курси яксолаи таълим ва тарбия (1918—1919) таҳсил кардааст. Муал. заб. ва адаб. тоҷ. дар мак. ибтидоӣ ва муаллимтайёркунӣ (1919—1925), муҳар. шуъбаи Нашр. давл. Тоҷикистон дар Самарқанд (1926—1932), муал. заб. ва адаб. тоҷ. Техн. пед. Самарқанд (1932—1936), муал. таълими методикаи форсӣ дар УДС ба номи А.Навоӣ (1940—1945). Тӯли 9 сол бо туҳмат дар бадарғаи Сибиру Қазоқистон буд. Аз соли 1956 то охири умр Ходим, ва ходими калони илмии Институти забон ва адабиёти ба номи Рӯдакии АИ ҶШС Тоҷикистон.

Эҷодиёт
-------

Фаъолияти эҷодиаш ҳамчун шоир оғоз ёфтааст (1919—1920). Ашъори ҳаҷвӣ, мақолаҳои танқидиаш бо тахаллусҳои «Сомонӣ», «Рустам», «Мушфиқӣ», «Қӯчқор», «Мулло» дар маҷ. ва рӯзн. «Шӯълаи инқилоб», «Дониш-биниш», «Раҳбари дониш», «Барои адабиёти сотсиалистӣ», «Овози тоҷик», «Бедории тоҷик» чоп шудаанд. Зиёда аз 300 мақолаи илмӣ доир ба масъалаҳои мухталифи таър. адаб. класс. ва сов. тоҷ. роҷеъ ба илмҳои адабиётш. фолклорш. ба қалами ӯ тааллуқ дорад. Аввалин тарҷ. повести Н. В. Гогол «Шинел» (1928).

Яке аз муаллифони китобҳои дарсӣ барои мактабҳои ибтидоӣ ва миёна:

* «Омӯзиш» (1928, бо ҳамқаламии В.Маҳмудӣ),
* «Сарфи забони тоҷикӣ» (бо ҳуруфи форсӣ, 1930, 1933, бо ҳамқаламии Б.Ҳоҷизода ва Л.Бузургзода),
* «Сарф» (бо ҳуруфи лотинӣ, 1935 бо ҳамқаламии Ҳамид Бақозода),
* «Таронаҳои бачагон» (1927),

муаллифи китоби

* «Санъатҳои бадеӣ дар шеъри тоҷикӣ» (1963) ва нашри такмилёфтаи он «Санъати сухан» (1970, 1979), соли 1992 чопи 3-юм бо иловаи «Қофия»,
* «Чанд сухани судманд» (1984) аз ҳаёти Нақибхон Туғрал, С.Айнӣ, А.Лоҳутӣ, Ҳабиб Юсуфӣ, Шоҳназар Соҳибов.

Яке аз мураттибони

* «Фарҳанги забони тоҷикӣ»,
* «Гулу сунбул» (1963),
* «Суханварони сайқали рӯи замин» (бо хамқаламии Садри Саъдиев, 1973),
* «Аз таърихи лексикаи забони тоҷикӣ» (1987).

Эзоҳ
----

1. ↑  Аслҳо ва наслҳо. — Душанбе,2013. — С.52 — 184 с. — ISBN 978-99947-958-2-6(тоҷ.)
**Соли 1248 (ҳазору дусаду чилу ҳаштум)** дар гоҳшумории юлианӣ — [[|соли кабиса]], оғоз дар рӯзи чоршанбе. Ин 1248 соли даврони ҳозир, 248 соли ҳазораи 2, 48 соли садаи XIII, 8 соли даҳаи 5 садаи XIII, 9 соли даҳаи 1240-ум.

Рӯйдодҳо
--------

* Маҳалли немисҳо бо номи Ҳазенпот (Латвияи муосир) таъсис ёфт.

Зодрӯзҳо
--------

*Бознигаред: Гурӯҳ:Зодагони соли 1248*

* Анҷела аз Фолино, рӯҳонизани италёӣ, нависанда.
* Ҷон I Баллиол, шоҳи Шотландия дар солҳои 1292—1296
* Карл II, (1285—1309).

Даргузаштҳо
-----------

*Бознигаред: Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1248*

Нигаред низ
-----------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Соли 1248 дар Викианбор |

  Соли 1248

Эзоҳ
----
**Саидҷон Қодирӣ** (1962, Душанбе, ҶШС Тоҷикистон) — коргардони синамо.

Зиндагинома
-----------

Хатм­кардаи Донишкадаи давлатии санъати ба номи М. Турсунзода. Солҳои 1981—1985 дар киностудияи «Тоҷикфилм» ба сифати коргардони дуюм, ёвари коргардон фаъолият намуда, аз соли 1986 дар Телевизиони Тоҷикистон кор мекунад. Видеофилмҳои «Ашки зиндагӣ», «13 соли Истиқлоли Тоҷикистон», «Ошёни хуршед», филми фантастикии «Муҳити 44 — 44», филм-консерти кӯдаконаи «Уқобчаҳо майли парвоз доранд», филм-консерти «Тоҷиддин Муҳиддинов месарояд», филми ҳунарии «Гулистон»-и Саъдӣ, филми бадеии «Гирдоб» ва ғайра таҳия кардааст. Муваффақияти бештар ба ӯ филмҳои бадеии бисёрқисматаи телевизионии «Дар орзуи падар» ва «Шоҳин» овардаанд.

Осор
----

* Режессураи телевизион, кино ва радио, Д. 2011.

Адабиёт
-------

* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.
**Вилланҳо** (лот. villanus; англ. villein, serf) — табақаи деҳқонон дар кишварҳои Аврупои Ғарбӣ (асрҳои 10-15), ки ба заминдорони калон вобаста буданд.

Вилланҳо вобаста ба ҳуқуқ ва уҳдадориҳояшон ба 2 гурӯҳ ҷудо мешуданд: 

1. Дар Фаронса, Олмон ва Итолиё вилланҳо озодии шахсӣ (дар фарқият аз сервҳо) ва заминҳои меросӣ доштанд, ҳуқуқи ба шахси дигар додани он, тарк карда ба мулки дигар рафтанро доштанд. Вилланҳо аз лиҳози ҳуқуқӣ вобастаи хоҷаашон буда, ба судҳои болоӣ шикоят бурда метавонис танд. Вилланҳо ба ивази қитъаи замин дар назди хоҷа уҳдадории муайянро иҷро мекарданд (баршина, оброк). 

2. Дар Англия вилланҳо гурӯҳи беҳуқуқу беҳимояи аҳолӣ ба ҳисоб рафта, чун ғулом ба лорд итоат мекарданд. Онҳо аз ҳуқуқи моликият маҳрум буданд, бе иҷозати лорд ҳуқуқи тарк кардани мулкро надоштанд. Вилланҳои Англия, одатан, муддати се-чор рӯз дар ҳафта ба нафъи хоҷаашон кор мекарданд. Хоҷа метавонист вилланҳо ё аъзои хонадони онҳоро ба шахси дигар фурӯшад. Вилланҳо ҳуқуқи доштани силоҳ надоштанд. Вилланҳо барои ҳимояи ҳуқуқҳояшон ба суди шоҳӣ муроҷиат карда наметавонистанд. Вилланҳо бо пардохти маблағи муайян метавонистанд аз вобастагии хоҷаашон озод гарданд. Вазъияти иқтисодии вилланҳо нисбат ба коттариҳо ва бордариҳо беҳтар буд. Вилланҳои хоҷагиҳои шоҳӣ аз лиҳози ҳуқуқӣ метавонистанд ба судҳои шоҳӣ муроҷиат намоянд. Бо ташаккулёбии табақаи копиголдерҳо (асрҳои 15-16) истифодаи меҳнати вилланҳо дар кишоварзӣ нолозим гардид. Бо рушди муносибатҳои молӣ-пулӣ дар Англия (асрҳои 14-15) вилланҳо аз ҳолати вобастагӣ озод шуданд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Вилланҳо // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая российская (старая версия)
* Брокгауза и Ефрона

 |
**Рақс бо кӯза** – як навъ рақси анъанавии тоҷикон мебошад, ки онро занон таҳти зарби доира иҷро мекунанд.

Тавсифи мухтасар
----------------

Рақс бо кӯзаро дар Бадахшон мардон, дар Рашт, Тавилдара, Кӯлоб ва вилояти Суғд занон таҳти зарби доира иҷро мекунанд. Рақс бо кӯза дар шаклҳои якнафара, дунафара ва гурӯҳӣ рақсида мешавад. Дар Бадахшон ин рақсро таҳти оҳанги «Раҳпо» иҷро мекунанд. Дар Кӯлоб ва водии Рашт рақси мазкур зери садои созҳои мусиқӣ ва сурудхонӣ иҷро мегардад. Дар варианти суғдӣ раққосаҳо бо кӯза таҳти навозиши доира мерақсанд. Раққосае кӯзаро дар китфаш гузошта, оҳиста-оҳиста рақсро оғоз мекунад. Ӯ кӯзаро гоҳ дар ин ва гоҳ дар он китфаш гузошта ба сари чашма барои гирифтани об меравад. Духтар дар назди чашмаи об кӯзаро гузошта, худро орову торо дода, дасту рӯяшро шуста, мӯйҳояшро ҳамвор мекунад. Дар назди чашма бо дугонаҳояш ва ё бо ҷавони дӯстдоштааш рақскунон мулоқот мекунад. Дар охир ба кӯза об гирифта, рақскунон ба хона бармегардад. Рақс бо кӯзаро дар Бадахшон мардон иҷро менамуданд. Раққос дар кӯза чанд дона чормағз андохта, онро алвоҷ дода, ҳаракатҳои гуногуни рақсиро иҷро мекард. Чормағзҳои даруни кӯза дар вақти рақс садо медоданд. Баъзе раққосон бо кӯзаи холӣ мерақсиданд ва онро ба боло партофта, банди дастҳоро тоб дода, боз кӯзаро ба даст мегирифтанд. Ин рақс унсурҳои жонглёриро дошт. Раққос кӯзаро гоҳ дар ин ва гоҳ дар он китфаш мегузошт. Ӯ баъзан кӯзаро дар рӯбарӯяш бо ду дасташ дошта, ба ин тарафу он тараф чарх мерафт, гоҳ менишаст ва мехест.
Дар ин рақси мардона суруд, рақс, пантомима ва унсурҳои жонглёрӣ ба ҳам пайваст шудаанд. Дар ноҳияҳои Рашт, Сангвор, Кӯлоб рақс бо кӯзаро занон иҷро мекунанд. Ҳаракатҳои банди даст, чархзанӣ ва ҳаракатҳои дигар қомату зебоӣ, чолокии иҷрокунандаро тасвир менамоянд. Дар асри ХХ ин рақс хеле паҳн шуда, ба санъати рақсии ҳаваскорӣ ва касбӣ роҳ ёфт. Устодони рақс Ғ. Валаматзода, А. Исломова ва А. Протсенко дар намоиши ансамбли мусиқӣ-театрии «Лола» шакли коллективии «Рақс бо кӯза»-ро дар иҷрои гурӯҳи духтарон ба саҳна гузоштаанд. Ин рақс дар асоси коркарди рақси анъанавии халқӣ, ҳаракатҳои рақсӣ ва лаҳзаҳои пантомимӣ офарида шудааст. Дар замони муосир ин рақс бо номҳои «Кӯзабозӣ», «Рақс бо кӯза», «Вохӯрӣ» ва ғайра тавассути дастаҳои ҳаваскорӣ ба саҳна гузошта мешаванд.

Маҳалли густариш
----------------

Ноҳияи Рӯшон, Ноҳияи Шуғнон, Ноҳияи Тавилдара, Ноҳияи Сангвор, Кӯлоб, Водии Рашт.

Нигаред
-------

* Рақс бо дутор
* Қошуқбозӣ
* Рақс бо най
* Рақси «Рӯймол»

Пайвандҳо
---------

* Феҳристи миллии мероси фарҳанги ғайримоддӣ. *www.pitfi.tj*. 19 феврали 2019 санҷида шуд.(пайванди дастнорас)

Эзоҳ
----

1. ↑  Мероси фарҳанги ғайримоддӣ дар Тоҷикистон / Мураттиб: Д. Раҳимов; муҳаррир Ш.Комилзода. – Душанбе: Эр-Граф, 2017. – С. 36. – 280 с.
**Рақси остин** – як навъ рақси анъанавии тоҷикон мебошад, ки онро занон иҷро мекунанд.

Тавсифи мухтасар
----------------

Рақси остин – рақси занонаи анъанавии қадимаи тоҷик буда, таҳти навозиши доира бо ҳаракатҳои остини дарози куртаи занонаи тоҷикӣ иҷро мешавад. Он дар тӯю маъракаҳо,
ҷашнҳои миллӣ ва базмҳои занонаи водиҳои Кӯлоб, Дарвоз, Рашт, Ҳисор, ноҳияи Истаравшан, Мастчоҳ, Зафаробод ва мардуми водии Зарафшон рақсида мешавад. Занҳо
дар усули рақси кӯлобӣ, дарвозӣ ва раштӣ
остинҳоро бо пайкар, бо зарби пой қадами
майда-майда монда, якҷоя меҷунбонанд.
Онҳо дар пеши худ остинҳоро алвонҷ дода,
ҳаракатҳои гуногунро иҷро мекунанд.
Остинҳоро ба ду тараф кушода, як дастро ба
пеш боло бардошта, дуюмро аз он поёнтар
гирифта, дар пеши рӯй нигаҳ медоранд ва
як навъ шарму ҳаёи хосси бонувони тоҷикро
ифода менамоянд. Сипас ду остинро аввал
ба тарафи рост ва баъд ба тарафи чап бо
панҷаи даст ба ҳаракат медароранд. Ҳамин
гуна ҳаракатҳро боз ба дигар тараф такрор
мекунанд.
Дар варианти рақси мастчоҳӣ саростинчаҳои
дарози раққоса аз матоъҳои сурх,
гулобранг ё сафеди гулдузӣ дӯхта шудаанд,
ки онҳо аз панҷаи даст 20 см берунтар
баромадаанд. Занҳо бо чунин остинҳо таҳти
навои доира ё суруд бо зарби мусиқии 6/8
мерақсанд. Остинҳоро бо як ва бо ду даст
ба китф бо навбат мепартоянд, дар ин вақт
пайкари зан ин ё он тараф ҳаракат мекунад.
Дастҳоро ду тараф кушода, остинҳоромеафшонанд ва як остинро пеши
худ ва дигарашро ба қафои миён
гузошта, ин ҳаракатро чанд бор бо
ивази дастҳо такрор мекунад. Бо
ду панҷаи даст остинҳоро ин ё он
тараф ба ҳаракат медарорад.
Умуман, остин дар зиндагии
мардуми кӯҳистон мазмуни бисёре
дорад. Остин ҳамчун бодбезак
ва дастрӯймол истифода бурда
мешавад. Дар гузашта рақси остин
ҳангоми ба хонаи шавҳар овардани
арӯс ва дар гирди оташ давр
занондани ӯ аз ҷониби модаркалони
домод иҷро мегардид. Ӯ тавассути
рақс кушодани роҳи сафедро баён
мекард. Остинҳояшро ҷунбонда,
гӯё ки роҳро барои аъзои нави
оилааш аз ҳар гуна чашми бад
ва таъсири рӯҳҳои зиёновар тоза
менамуд.
Дар охири асри ХХ ва оғози асри ХХI рақси фолклории «Остин» ба барномаи дастаҳои ҳаваскорӣ роҳ ёфт ва ба яке аз рақсҳои маъмул ва машҳур табдил гашт.

Маҳалли густариш
----------------

Водии Кӯлоб, Водии Рашт, Водии Зарафшон, ниҳияи Истаравшан, Дарвоз, Рашт, водии Ҳисор

Нигаред
-------

* Рақси «уфар»
* Рақси кабк
* Рақси «чойнак»

Пайвандҳо
---------

* Феҳристи миллии мероси фарҳанги ғайримоддӣ. *www.pitfi.tj*. 19 феврали 2019 санҷида шуд.(пайванди дастнорас)

Эзоҳ
----

1. ↑  Мероси фарҳанги ғайримоддӣ дар Тоҷикистон / Мураттиб: Д. Раҳимов; муҳаррир Ш.Комилзода. – Душанбе: Эр-Граф, 2017. – С. 46-47. – 280 с.
**Раёсати Ҳукумат** - мақоми коллегиалии доимо амалкунандаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад, ки ҳайати он аз Сарвазир, муовини якум ва муовинони ӯ иборат мебошад ва вазифаҳои он пешакӣ тайёр кардани масъалаҳоест, ки дар Ҳукумати ҶТ баррасӣ мешаванд. Раёсати Ҳукумат аз рӯйи масъалаҳои баррасишаванда қарорҳои дорои хусусияти тавсиявӣ қабул мекунад. Асоси ҳуқуқии Раёсати Ҳукуматро Қонуни конститутсионии ҶТ «Дар бораи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон» аз 12 майи с.2001, Дастури (регламенти) Ҳукумати ҶТ, Фармону амрҳои Президенти ҶТ ташкил медиҳанд.

Нигаред низ
-----------

Раёсат

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 388-389
**Рақси «Рӯймол»** – як навъ рақси анъанавии тоҷикон мебошад, ки онро занон таҳти зарби доира, таблак, ё созҳои дигари мусиқии миллӣ иҷро мекунанд.

Тавсифи мухтасар
----------------

Рақси «Руймол»-ро таҳти садои доира, таблак, ё созҳои дигари мусиқии миллӣ занҳо иҷро мекунанд. Он рақси якка буда, дар тӯю маъракаҳои оилавӣ, идҳои расмӣ ва халқӣ,
базмҳо ва ғайра иҷро мегардад. Ин рақс зебогӣ, мавзунқоматӣ, ороиши эстетикии занро тавассути ҳаракатҳои гуногуни мавзуни дастҳо, пайкар, мимикаи рӯй таҷассум менамояд. Дар рақс иҷрокунанда дар як ҷо нишаста, рӯймолро гулдӯзӣ карда, дар айни замон бо ҳаракатҳои зебои маҳин ва имову ишораҳои пур аз маънӣ олами эҳсосоти ширину гуворои худро намо-
иш медиҳад. Ӯ ҳамин тавр рӯймолро дӯхта, аз хурсандӣ мерақсад ва ба ягон кас онро туҳфа мекунад.
Дар варианти дигари ин рақс раққоса дар ҳар дасташ рӯймолчаеро дорад. Ӯ майда-майда қадам мегузорад ва ба иҷрои ҳаракатҳои рақсӣ
шурӯъ мекунад. Раққоса бо навбат ҳар яке аз дастонашро боло бардошта, рӯймолчаҳоро бо банди даст ин сӯ ё он сӯ тоб медиҳад. Ҳангоми
истодан ӯ дасти чапро ба пушт мебарад ва дасти ростро боло бардошта, рӯймолчаро меларзонад. Ҳамин ҳаракат бо дасти дигар низ такрор
мешавад.
Дар асри ХХ дар санъати рақсии касбӣ
ва ҳаваскорӣ намудҳои гуногуни ин рақс ба
вуҷуд омаданд. Дар санъати ҳаваскорӣ устодон рақси якка, дунафара ва шакли гурӯҳии ин
рақсро ба саҳна гузоштанд. Дар шакли гурӯҳии
рақси мазкур дувоздаҳ духтар рӯймолҳоро
дар ду даст гирифта ба рақс мебароянд. Онҳо
дастҳояшонро бо рӯймол ин сӯ ё он сӯ алвонҷ
дода, ба пеш ҳаракат мекунанд. Раққосаҳо
дар як саф истода ба ду қатор тақсим мешаванд. Як қатор духтарон ба як зону мешинанд,
раққосаҳои дигар қатор омада, гирди он онҳо
давр зада, бо нишастагон ҷойҳоро иваз мекунанд. Раққосаҳо баъди он дар саҳна ба тар-
зи нимдавра паҳлуи ҳам меистанд. Ду нафар
раққоса аз байни духтарон гузашта, дар саҳна
бо рӯймол чарх мезананд. Ҳаракатҳои рақсӣ
бо рӯймолҳо гуногун мебошанд: рӯймолҳоро
ба боло, ба ду тараф гардонидан, нишон додани нақши гулдӯзии рӯймолҳо, бастани
рӯймолҳо дар сар, дар миён ва ғайра.
Дар асри ХХ рақс бо рӯймол хеле машҳур
гашт, онро беҳтарин раққосон дар тӯйҳо,
ҷашни Наврӯз, маъракаҳои мардумӣ иҷро менамуданд.

Маҳалли густариш
----------------

Вилояти Суғд, водии Ҳисор

Вазъи имрӯзаи унсур
-------------------

Фаъол

Нигаред
-------

* Рақс бо дутор
* Қошуқбозӣ
* Рақс бо кӯза

Пайвандҳо
---------

* Феҳристи миллии мероси фарҳанги ғайримоддӣ. *www.pitfi.tj*. 19 феврали 2019 санҷида шуд.(пайванди дастнорас)

Эзоҳ
----

1. ↑  Мероси фарҳанги ғайримоддӣ дар Тоҷикистон / Мураттиб: Д. Раҳимов; муҳаррир Ш.Комилзода. – Душанбе: Эр-Граф, 2017. – С. 57. – 280 с.
**Раънои Мубориз** — рӯзноманигор, шоира, узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон, узви Конфедератсияи байналхалқии Иттиҳодияҳои журналистони ИДМ (1992), узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1993)

Зиндагинома
-----------

**Раънои Мубориз** (Хӯҷаева Раъногул Карамхудоевна) 9 майи соли 1965 дар ҷамоати деҳоти Поршневи ноҳияи Шуғнони Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ба ҷаҳон омадааст. Дастпарвари мактаби миёнаи ба номи Мастибек Тошмуҳаммадови ноҳия, хатмкардаи шуъбаи рӯзноманигории факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи миллии Тоҷикистон мебошад. Соли 1987, баъди хатми донишгоҳ, дар рӯзномаи вилоятии «Бадахшони Советӣ» ба кор пардохтааст. Муддате корманди рӯзномаи мазкур ва сармуҳаррири ҳафтаномаи «Анис», мудири бахши иҷтимоӣ-фарҳангии дастгоҳи раиси вилоят, сарвари созмони бонувони эҷодкори вилоят, мушовири шуъбаи ИНТ дар Бадахшон ва муовини раиси маҳфили «Адибони Бадахшон» будааст. Соли 2003 муовини сардабири маҷаллаи «Фирӯза» таъйин шудааст. Солиёне чанд ба сифати сармуҳаррири ҳафтавори «Чархи гардун» фаъолият доштааст. Феълан дар ҳафтаномаи «Адабиёт ва санъат» ба ҳайси мудири шуъба кор мекунад. Аз соли 1992 узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон ва узви Конфедератсияи байналхалқии Иттиҳодияҳои журналистони ИДМ, аз соли 1993 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон мебошад.

Эҷодиёт
-------

Аз солҳои донишҷӯӣ ба шеърнависӣ пардохта, намунаҳои ашъораш дар маҷмӯаҳои дастаҷамъӣ ва алоҳидаи «Гаҳвораи сангин» (1992), «Навои найсон», (2004), «Садбарги кӯҳӣ», (2005), «Мусоҳиби офтоб» (2010) ва «Лаъли Бадахшон» (2015) чоп шудаанд. Намунаҳое аз чакидаҳои хомаи ӯ ба забонҳои русӣ, белорусӣ, хитоӣ, ӯзбекӣ ва инглисӣ тарҷума ва чоп шудаанд.

Ҷоизаҳо
-------

* Ҷоизаи ба номи Мирзо Турсунзода (2013);
* Аълочии матбуоти Тоҷикистон;
* Медали «Хидмати шоиста».

Сарчашма
--------

1. ↑  Адибони Тоҷикистон (маълумотномаи мухтасари шарҳиҳолӣ)./Таҳия ва танзими Асрори Сомонӣ ва Маҷид Салим. – Душанбе, «Адиб», 2014, – с.136 ISBN 978-99947-2-379-9

θ
**Николай Андреевич Аникин** (22 январ 1919, уезди Шатки[d], губернияи Тамбов[d] — 18 март 1997, Королёв[d], Вилояти Маскав) — арбоби низомии шӯравӣ, майор, Қаҳрамони Иттифоқи Советӣ (1943).

Зиндагинома
-----------

Солҳои 1936—1939 дар трести бинокории Сталинобод дуредгар буд. Баъд дар заводи чарм кор кард. Соли 1939 ба хидмати ҳарбӣ даъват шуд. Дар Ҷанги Бузурги Ватанӣ (1941—1945) аз рӯзҳои аввал иштирок намуд. Ноябри 1941 аз шаҳри Вологда ҳамчун фармондеҳи қисми сапёрии баталиони 698-уми сапёрӣ ба ихтиёри фармондеҳии Армияи 27-уми Ҷабҳаи Калинин фиристода шуд. Октябри 1943 ёрдамчии командири взводи сапёрии полки 1318-уми дивизияи 163-юми тирандози Роменск таъйин шуд. 2 октябр дар мавзеи ҷазира Жукови наздикии Киев ҳангоми убури дарёи Днепр қаҳрамонӣ нишон дод. Гурӯҳи Аникин Николай Андреевич зери тирборони душман қариб тамоми ҳайати полкро ба ҷазира гузаронд. Аникин Николай Андреевич дар рафти задухӯрд 17 гитлерчиро нобуд карда, 183 ҷанговарро аз ҷазира ба соҳили рости дарёи Днепр бурд. Дар чандин амалиёти ҷангии ҳудуди Германия иштирок намуд. Баъди баргаштан аз сафи Қувваҳои Мусаллаҳ дар сохтмонҳои граждании Москва кор кардааст.

Ҷоизаву орденҳо
---------------

Бо орденҳои Ленин, Байрақи Сурхи Ҷангӣ, Ситораи Сурх, Ҷанги Ватанӣ (дараҷаи 1) ва медалҳо сарфароз гардидааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Аникин, Николай Андреевич // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.

* Сечкина Л. П. Фарзандони шарафманди Тоҷикистон, Д. 1968.

Пайвандҳо
---------

 *В. В. Примаченко.* Аникин, Николай Андреевич.  Сайти «Герои Страны».

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* Герои страны

 |
**Театри халқии ноҳияи Нуробод**, ҳайати эҷодест, ки соли 1980 дар заминаи Хонаи маданияти ноҳия таъсис ёфтааст. Коргардони аввалини театр А. Анҷиров буд. Нахустин намоишномаи театр «Эшони риш»-и Ҳ. Содиқ (соли 1981) мебошад. Баъдтар ба театр артистон: Ҷ. Раҳимов, Д. Қодиров, О. Ваҳҳобов, Т. Кабутова ва диг. омада, дар пешрафти кори театр саҳми калон гузоштанд. Театр як қатор пейсаҳои замонавиро ба саҳна гузоштааст: «Бародарон»-и М. Бахтӣ, «Қасос»-и С. Саидмуродов, «Қарздор»-и У. Умарбеков, «Хас каму ҷаҳон пок»-и М. Шарифов, «Лейтенант Олимов айбдор мекунад»-и А. Сидқӣ, «Эшони Иллоанта»-и А. Атобоев, «Хоҷанав-параст»-и Ф. Муҳаммадиев ва М. Миров, «Падари тасодуфӣ»-и Б. Файзуллоев, «Хоби мудир»-и С. Мирзоев ва ғ. Дар театр дастаҳои мусиқӣ ва драмавӣ амал меку-нанд. Театр иштирокчии Фестивал-конкурси «Бӯстон-3», (1986-87) ва «40-солагии ғалабаи Армияи Советӣ» (1985) мебошад. Коллективи театр аз Ҷ. Раҳимов, С. Алиев, О. Ваҳҳобов, А. Обидов, Д. Мирзодавлатов, Б. Маҳмадҷонов, Х. Гулов, Т. Ҳисориев, П. Носиров ва диг. иборат аст. Ҳайати эҷодии Театр чандин бор ба шаҳру ноҳияҳои Ваҳдат, Бохтар, Хоруғ, Ҳисор, Лахш, Рашт, Файзобод ва шаҳри Роғун сафари эҷодӣ кардааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Раҳмонқулов А. Театри халқии ноҳияи Нуробод (маълумотномаи таърихию фарҳангӣ) //Энсиклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик. - Душанбе, 2004.- ҷ. 3. - С. 203.