**Айдин** ( тур. Aydın Айдын, юн. Αϊδίνιο Αϊδίνιο ) — шаҳрест дар Ғарби Туркия, маркази маъмурии вилояти Ойдин.

Таърих ва пайдоиши ном
----------------------

Шаҳр дар салтанати қадимии Лидия ҷойгир аст. Дар нимаи дуюми асри V дар ин ҷо меъмор Анфимӣ ба дунё омадааст, ки вай ҳамроҳи риёзидони қадим Исидори Милетус дар Константинопол калисои муқаддасии Софияро сохтааст.

Шаҳр (ҳоло дар атрофи Ойдин) аз замонҳои қадим бо номи Траллӣ ( юн.-қад. Τράλλεις ). Аз садаи XIII, онро инчунин бо номи туркӣ *Гузелҳисар* (қалъаи зебо) *мешиносанд*. Дар аввали асри XIV, пас аз забти шаҳри Византия аз ҷониби қабилаҳои туркӣ, сарвари як бейлики ( бекигарӣ) хурд Бей Ойдин шаҳрро бо номи худ меномад.

Ойдин пойтахти давлати пурзӯри ғоратгарони баҳрӣ амир Умур буд.

Дар соли 1912 дар ин ҷо зиндагӣ мекарданд: туркҳо - 46 578 нафар, юнониҳо - 19 982 нафар, яҳудиён - 1890 нафар.

То соли 1922, юнониҳо тақрибан нисфи аҳолиро ташкил мекарданд. Юнониҳои исломро қабул намуда, ҳоло низ қисми зиёди аҳолиро ташкил медиҳанд .

Дар Тралла, дар охири садаи XIX, яке аз ёдгориҳои машҳури мусиқии Юнони қадим - эпитафиёи Сейкил кашф шуд.

Ҷуғрофия
--------

Ойдин дар маркази водии дарёи Мендереси Бузург (собиқ *Мэандер* ) - дарёи муҳимтарин дар қисмати ғарбии Осиёи Хурд ҷойгир аст. Дар шимол, дар наздикии шаҳр, кӯҳҳои Ойдин ҷойгиранд, ки баландии қуллаҳои онҳо 1800 метр аз сатҳи баҳр мебошанд.

Шоҳроҳи E87 (O31) шаҳрро бо соҳили баҳри Эгей ва севумин шаҳри бузурги Туркия - Измир мепайвандад. Роҳ аз кӯҳҳои Ойдин мегузарад, ки дар он ҷо нақби замонавӣ сохта шудааст. Дар самти шарқ, масир ба Денизли ва баъдтар ба Анталия — минтақаи осоишгоҳ, ки баъзан Ривйериаи Туркия номида мешавад, оварда мерасонад.

Иқлим
-----

Тобистон дар Ойдин ҳама вақт гарм аст, ҳарорати баланд қариб тамоми сол давом мекунад.

Адабиёт
-------

* Айдын // А — Ангоб. — М. : Советская энциклопедия, 1969. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров ; 1969—1978, т. 1).

Пайванд
-------

* aydin.bel.tr — вебгоҳи расмии Ойдин - Вебсайти расмии Айдин

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Ойдин дар Викианбор |

Эзоҳ
----

1. ↑  George Sotiriadis, An Ethnological Map Illustrating Hellenism in the Balkan Peninsula and Asia Minor, 1918
2. ↑  Исламизированные греки Турции. *www.noravank.am*(пайванди дастнорас — *таърих*). 1 май 2019 санҷида шуд.

**Lua error in Модул:External\_links at line 153: attempt to call field 'getWikidataRefHtml' (a nil value).**

| ⚙️ Шаҳрҳои Туркия |
| --- |
| Пойтахт | Анкара |  |
| Шаҳрҳо | Ағри  • Адана  • Адапазари  • Алошаҳр  • Амосия  • Анкара  • Антакия  • Анталиё  • Ардаҳон  • Афюнқараҳисор  • Байбурт  • Боликесир  • Бартин  • Ботмон  • Бергама  • Билеҷик  • Бингёл   • Битлис  • Бодрум  • Болу  • Бурдур  • Бурса  • Ван  • Гелиболу  • Гиресун  • Гумушхона  • Ғазиантеп  • Денизли  • Диёрбакр  • Дузҷе  • Ерзинҷан  • Ерзурум  • Елазиғ  • Ёлуво  • Зонгулдак  • Измир  • Измит  • Изник  • Иғдир  • Искандарун  • Истанбул  • Йозгат  • Кайсари  • Қарабуйук  • Қаромон  • Қарс  • Кастамону  • Қаҳрамонмаръаш  • Кемар  • Килис  • Қуния  • Кушодосӣ  • Қирқларэлӣ  • Қиршаҳр  • Қириққалъа  • Кутоҳиё  • Испарта  • Истанбул  • Малатиё  • Манавгат  • Манисо  • Мардин  • Мармарис  • Махмутлар  • Мерсин  • Мугла  • Муш (шаҳр)  • Навшаҳр  • Ниғде  • Одиёмон  • Ойдин  • Оқсарой  • Олониё  • Ортвин  • Орду  • Риза  • Самсун  • Сивас  • Сиде  • Сиирт  • Синоп  • Тарсус  • Текирдоғ  • Тукот  • Трабзон  • Тунҷели  • Усмония  • Ушок  • Фатҳия  • Ҳаккори  • Чаноққалъа  • Чонқири  • Чорум  • Ҷайҳон  • Шанлиурфа  • Ширнак  • Эдирна  • Эскишаҳр |