Дар Тоҷикистон мавзеъҳое, ки тамаддуни ҷамъияти инсониро таҷассум мекунанд, хеле зиёд ба назар мерасанд. Ёдгориҳои бостонӣ ва меъмории Ҷумҳурии Тоҷикистон аз ҷониби вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон соли 2010 ба рўйхат дароварда шудааст.

Феҳрист
-------

### Шаҳри Душанбе

1. Бинои Театри давлатии опера ва балети ба номи С. Айнӣ, соли 1946.

2. Бинои Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, соли 1999.

3. Маҷмаъаи Исмоили Сомонӣ, соли 1999.

4. Шаҳраки Душанбеи қадим (асри III пеш аз милод)

### Ноҳияи Рӯдакӣ

5. Мақбараи Мавлоно Ёқуби Чархӣ — асри XII

6. Қалъаи Кофарниҳон, асрҳои VII—VIII

### Ноҳияи Турсунзода

7. Мақбараи Хоҷа Нахшрон, асрҳои XI—XII

8. Шаҳраки Узбеконтепа, асрҳои I—VIII

9. Қабристони Тандирёл, асри XI — то милод

### Ноҳияи Ҳисор

10. Қалъаи Ҳисор, асрҳои XI—XIX

11. Қабристони Тупхона, асрҳои I—III милодӣ

### Ноҳияи Шаҳринав

12. Шаҳраки кӯшонӣ, асри II

### Ноҳияи Ваҳдат

13. Мақбараи Халифа Нурмуҳаммад, асрҳои ХVII-ХVIII

### Ноҳияи Файзобод

14. Мақбараи Хоҷа Ҳотами Асам, асри ХVI

15. Қалъаи Сангин, асрҳои IХ — ХI

### Ноҳияи Тавилдара

16. Мақбараи Ҳазрати Бурх, асрҳои IХ — ХII

### Ноҳияи Тоҷикобод

17. Мақбараи эшони Абдулмалик, асри ХIХ — ХХ

### Нoҳияи Ҷиргатол

18. Қабристони Лахш II, асрҳои V—VI

### Ноҳияи Шахритӯс

19. Мадрасаи Хоҷа Машҳад, асрҳои ХI — ХII

20. Мақбараи Хоҷа Дурбод, асрҳои ХI — ХII

21. Чилучорчашма

### Ноҳияи Носири Хусрав

22. Қабристонҳои Тулҳор ва Аруқтов, асрҳои I—IV

23. Қалъаи Бешкент, асри ХIХ

### Ноҳияи Ҷилликул

24. Мақбараи Имом Зайналобуддин, асри ХVII

### Ноҳияи Қубодиён

25. Қалъаи Мир, асрҳои VI то милод — VI милодӣ

26. Тахти Сангин, асри IV то милодӣ — III милодӣ

27. Шаҳраки Тепаи Шоҳ, асрҳои II—III

### Ноҳияи Ҷалолиддини Румӣ

28. Кофирқалъа, асрҳои, VII—VIII

### Ноҳияи Ёвон

29. Гаравқалъа, асрҳои IХ — V

### Ноҳияи Вахш

30. Аҷинатеппа, асрҳои VII—VIII

### Ноҳияи Данғара

31. Мақбараи Мавлоно Тоҷуддин, асри ХIV.

32. Мақбараи Мавлоно Обиддин, асри ХIV

33. Мақбараи Шайх Шақиқи Балхӣ, асри IХ

34. Мақбараи Шаҳид, асрҳои ХII — ХVI

35. Қабристони Ксиров, асрҳои I — то милод II — милодӣ

36. Маскани Туғузак, ҳазорсолаи II — то милод

37. Қалъаи Сангтӯда, асри ХI

### Ноҳияи Кӯлоб

38. Маҷмаъаи меъмории Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ, асри ХV

39. Мақбараи Хоҷа Исҳоқи Хатлонӣ, асри XVI

### Ноҳияи Фархор

40. Шаҳраки бостонии Cаксанохур, асри II — то милод II — милодӣ

41. Қабристони «Иттифоқ», асрҳои I—III

42. Қабристони Макони Мор асри ХII — то милод

43. Шаҳартеппа, асри VIII

44. Шаҳркадаи Золи Зар, асри ХII

### Ноҳияи Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ

45. Шаҳраки Сайёд, асри ХI

46. Қабристони Обкӯҳ, ҳазорсолаи II — то милод

### Ноҳияи Восеъ

47. Шаҳри Ҳулбук, асрҳои IХ — ХI

48. Қабристони Ғелот, ҳазорсолаи II то милод.

49. Қалъаи Кайнар, асри VIII

50. Манзартеппа, асри ХII

### Ноҳияи Темурмалик

51. Маскани Кунғуртут, ҳазорсолаи II то милод

### Ноҳияи Муъминобод

52. Маҷмаъаи меъмории мақбараи Шоҳи Хомӯш, асри ХI

53. Мақбараи Хоҷаи Нур, асри ХII

54. Қалъаи Муъминобод, асрҳои ХI — ХVIII

### Ноҳияи Ховалинг

55. Мақбараи Ҳазрати Султон, асри ХVI

56. Маъбади Буддоии Чепивол, асри VIII

57. Истғоҳи Қулдара, 850 ҳазор сол муқаддам

### Ноҳияи Балҷувон

58. Мақбараи Мавлоно Қутбиддин, асрҳои ХIV — ХV

59. Мақбараи Шоҳ Неъматуллоҳи Зарробӣ, асрҳои ХIV — ХV

Ноҳияи Шӯробод

60. Мақбараи Шайх Ёрмуҳаммади Валӣ, асрҳои ХV — ХVI

### Шаҳри Хуҷанд

61. Қалъаи Хуҷанд, асрҳои VII—XIX

62. Боқимондаи деворҳои шаҳр, асрҳои XVII—XIX

63. Маҷмаъаи таърихӣ-меъмории Шайх Муслиҳиддин, асрҳои XII—XIV

### Ноҳияи Истаравшан

64. Мадрасаи Абдулатиф Султон, асри XVI

65. Маҷмаъаи меъмории Ҳазрати Шоҳ, асри XIX

66. Маҷмаъаи таърихӣ-меъмории Савристон, асри XVII

67. Масҷиди Ҳавзи Сангин, асри XIX

### Ноҳияи Деваштич

68. Қабристонҳои антиқӣ, асрҳои I—VII

69. Тасвирҳои болои санг, асри санг — асрҳои миёна

### Ноҳияи Ҷаббор Расулов

70. Қалъаи Хитойреза, асрҳои XVII—XVIII

### Ноҳияи Конибодом

71. Мадрасаи Мирраҷаб Додхо, асри XVII

72. Мадрасаи Оим, асрҳои XVI—XIX

73. Манораи Майдони Машҳад, асри XIX

74. Мақбараи Хоҷа Такровут, асри XII

### Ноҳияи Айнӣ

75. Манораҳои Варз, Рарз, Фатмев, асри XII

76. Мвҷмааи меъмории Абулқосим Гургонӣ, асри XII

77. Қалъаи Муғ, асри VII

78. Мақбараи Нақибхони Туғрал, асри XX

### Ноҳияи Кӯҳистони Мастчоҳ

79. Масҷидҳои Палдорак ва Ревомутк, асри XIX

### Ноҳияи Панҷакент

80. Мадрасаи Миролим Додхоҳ, асрҳои XVII—XVIII

81. Мақбараи Муҳаммади Башоро, асрҳои XI—XIV

82. Мақбараи Абӯабдуллоҳи Рудакӣ, асрҳои X—XX

83. Саразм, ҳазорсолаи VI—II пеш аз милод

84. Шаҳри бостонии Панҷакент, асрҳои VI—VIII.

### Ноҳияи Шаҳристон

85. Бунҷикат, асрҳои VI—XII

86. Чилҳуҷра, асрҳои V—IX

### Ноҳияи Исфара

87. Мадрасаи Абдуллохон, асри XVI

88. Маҷмаъаи меъмории Ҳазрати Шоҳ, асри XI

89. Мақбараи Хоҷа Рушноӣ, асри X

### Ноҳияи Рӯшон

90. Қалъаи Вамар, асри XIX

### Ноҳияи Шуғнон

91. Маъбади Оташ, асрҳои I—IV

92. Қалъаи Сиҷ, асрҳои I—IV

93. Қалъаи Деруҷ, асрҳои I—IV

94. Тақвими офтобӣ, асрҳои I—VIII

### Ноҳияи Ишкошим

95. Қалъаи Қаҳқаҳа, асри III то милод, VII

96. Қалъаи Ямчун, асрҳои III—I милод V—XI

97. Маъбади буддоии Вранг, асрҳои IV—VII

98. Марқади Шоҳқамбари Офтобӣ, асри XII

### Ноҳияи Мурғоб

99. Шаҳраки Бозордара, асрҳои X—XI

100. Тасвирҳои рӯи санг, ҳазорсолаи VII пеш аз милод — асрҳои миёна (Шахта, Аличур, Лангарикишт)

101. Қабристонҳои сакоии Аличур, Тегермансу, асрҳои VII—II то милод.

Эзоҳ
----

1. ↑  Ёдгориҳои бостонӣ ва меъмории Ҷумҳурии Тоҷикистон. *www.vfarhang.tj*. 23 январи 2023 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 23 январи 2023.