recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ҳолати тиббӣШаблон:SHORTDESC:Ҳолати тиббӣ

**Афсурдарӯҳӣ**, **депре́ссия** (аз лот. deprimo) — бетобиест, ки бо ихтилоли фаъолияти рӯҳӣ (рӯҳафтодагӣ) ва ҷисмонӣ, сустии ҳаракат, ихтилоли узвҳои ҳозима ва хоб зоҳир мегардад.

Дараҷаҳои гуногуни аломатҳои афсурдарӯҳӣ мушоҳида мешаванд. Масалан, рӯҳафтодагӣ бо андӯҳ, гум шудани шавқу ҳавас, ғами гарон ва хоҳиши марги хеш; сустии фаъолияти рӯҳӣ бо «заифӣ»-и тафаккур, иҷро карда натавонистани корҳои фикрӣ; заифии ҳаракат бо андаке бемадорӣ ва дар як вазъият соатҳо «шах шуда мондан»-и бемор ва ғайра Вобаста ба зуҳуроти аломатҳо афсурдарӯҳӣ сабук ва изтиробӣ мешавад. Дар рафти афсурдарӯҳии изтиробӣ андӯҳ бо «ошӯби ҳаракат», хурӯҷи яъсу ноумедӣ ҷӯр мегардад. Ин қабил беморон қиёфаи хос доранд: беист ба як нуқта нигоҳ мекунанд, имову ишораашон ноқис, ҳаракаташон суст аст. Бар хилофи муваққатан паст шудани тонуси рӯҳию физиологие, ки аслан ба шароити беруна вобаста буда, ба одамони солим хос аст, афсурдарӯҳӣ бетобии устуворест, ки ҳатто баъди бартараф шудани сабабҳои пайдоиш низ метавонад идома ёбад. Ба устувории афсурдарӯҳӣ хастагии тӯлонӣ, садамаи рӯҳии кашолёфта (ба ном афсурдарӯҳии бемадорӣ), аз сар гузарондани ғаму кулфат (ба ном афсурдарӯҳии мутаассирӣ) мусоидат мекунанд. афсурдарӯҳии одамони калонсол имкон дорад, ки баъди баъзе бемориҳои сироятӣ (масалан, грипп) инкишоф ёбад. Бе назорати духтур ва бисёр истеъмол намудани доруҳо, хусусан доруҳои таскинбахш низ афсурдарӯҳии тӯлониро ба вуҷуд меоварад. Шахсони рӯҳан заиф ва ноустувор (беморони невроз, психопатия, ашхосе, ки зарбу лат хӯрдаанд, майзадагон) зуд гирифтори афсурдарӯҳӣ мешаванд. Афсурдарӯҳӣ бетобиест, ки ҳамеша ба муолиҷа эҳтиёҷ дорад. Азбаски шахси афсурдарӯҳ дар бораи муҳити иҷтимоӣ идрок ва ақидаи хос дорад (ба ном тафаккури депрессивӣ), ӯ зудранҷ мешавад. Вақте ки «ҳама чиз сиёҳ метобад», аз баҳонаи андак ҷанҷол бармехезад ва боиси қатъи алоқа бо одамони наздик ва ҳатто худкушӣ мегардад. Дар аснои авҷ гирифтани афсурдарӯҳӣ беморонро, маъмулан, дар касалхона табобат мекунанд. Ҳангоми муолиҷаи дармонгоҳӣ (амбулаторӣ) ба ҷо овардани дастурҳои духтур оид ба тартиби қабули дору, режим ва хӯрок бечуну чаро зарур аст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Наталевич Э. С. Королев В. Д. Депрессии в начальных стадиях гипертонической болезни. Минск, 1988;
* Депрессия, хроничес­кая боль и ревматологическая практика. М. 2001;
* Евсегнеев Р. А. Распознавание и лечение депрессий в общемедицинской практике. Минск, 2002.

Сарчашма
--------

* Афсурдарӯҳӣ // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.



|  |  |
| --- | --- |
| Пизишкӣ | *Ин мақолаи нопурра аз пизишкӣ мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* Giant Bomb

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая китайская
* Большая российская (старая версия)
* Кругосвет
* Britannica (онлайн)
* Современной Украины

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* GND: 4011474-0
* NKC: ph119384

 |
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Ҳуқуқи интихоботӣ (мазмунҳо)-ро бубинед.
**Ҳуқуқи интихоботии фаъолона** - шаҳрвандони Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки ба синни 18-солагӣ расидаанд, ҳуқуқ доранд дар интихоботи Раиси ҷумҳур, Маҷлиси намояндагон ва дигар Маҷлисҳои маҳаллии вакилони халқ ширкат варзида, мувофиқи иродаи худ ба номзади арзандаашон овоз диҳанд.

Донистаниҳо
-----------

Вакилони Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҷаласаи навбатии иҷлосияи дуюм оид ба Тағйиру иловаҳо ба Конститутсияи (Сарқонуни) ҶТ ба раъйпурсии умумихалқӣ пешниҳод намуданд. Раъйпурсии умумихалқӣ оид ба «Тағйироту иловаҳо ба Конститутсияи (Сарқонуни) ҶТ рӯзи 22 майи соли 2016 таъйин гардид. (Нигаред ба лоиҳа)

Нигаред низ
-----------

* Ҳуқуқи интихоботӣ
* Қонунэҷодкунӣ (раъйпурсии умумихалқӣ)
* Ҳуқуқи интихоботии умумӣ
* Интихобот дар Тоҷикистон
* Парламент

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 524
2. ↑  Тағйиру иловаҳо ба Конститутсияи (Сарқонуни) ҶТ ба раъйпурсии умумихалқӣ пешниҳод карда шуд.. 19 марти 2016 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 20 апрели 2021.
**Ҷумҳурии Демократии Олмон** (**Республикаи Демократии Германия** (**РДГ**, **ҶДО**) (ба олм. *Deutsche Demokratische Republik, DDR*);  ба таври ғайрирасмӣ инчунин **Олмони Шарқӣ** (ба олм. *Ostdeutschland* *Остдойчланд*) — давлати сотсиалистӣ буд, ки дар қаламрави Аврупои Марказӣ аз 7 октябри соли 1949 то 3 октябри соли 1990 вуҷуд дошт.

ҶДО 7 октябри соли 1949 дар макони минтақаи ишғоли шӯравии собиқи Олмон дар Олмони Шарқӣ пас аз чаҳор соли анҷоми Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ ташкил шудааст.

ҶДО то вайрон шудани девори Берлин ва аз нав муттаҳид шудани Олмон дар соли 1990 яке аз аъзои асосии иттиҳоди сотсиалистии СПВ (Паймони Варшава) буд.

ҶДО аз Иттифоқи Советӣ режими сиёсии сотсиалистиро қабул карда, дар давоми тамоми таърихи «ҷанги сард» яке аз мамлакатҳои пешқадами лагери сотсиалистӣ буд.

Эзоҳ
----

1. ↑  What Happened on October 7, 1949
2. ↑  What Happened on October 3, 1990

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая каталанская
* Большая китайская
* Большая норвежская
* Большая норвежская
* Большая российская (старая версия)
* Britannica (онлайн)
* Universalis
* Швейцарский исторический

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BIBSYS: 90234473
* BNC: a10959294
* BNE: XX451348
* BNF: 11862204b
* GND: 4011890-3
* ISNI: 0000 0001 2242 8348
* J9U: 987007559778005171
* LCCN: n80125938
* NDL: 00561600
* NKC: ge131389
* NSK: 000214946
* PTBNP: 309377
* LIBRIS: jgvxw0025qdccn1
* SUDOC: 026358662
* VcBA: 494/6971
* VIAF: 125035363
* WorldCat VIAF: 125035363

 |

 |
**Ҳуқуқи табий** - дар илми ҳуқуқ мафҳуми ҳуқуқи табий мазмуни маҷмӯи усулҳо, қоидаҳо, ҳуқуқ ва арзишҳоеро дорад, ки худи табиати инсонӣ ҳукм кардааст, ва аз ин рӯ, ба эътироф кардан ё накардани ҳукуқи табий аз тарафи давлати мушаххас вобаста нест. Хуқуқи табий ба ҳар кас аз рӯзи таваллуд тааллуқ дорад.
Ҳуқуқи табий аз ҳуқуқҳое иборат аст, ки барои ҳифзи ҳаёт, озодӣ, қадру номус, шаъну шарафи инсон ва дигар ҳуқуқҳои фитрӣ, ки ба ҳаёти шахсии ӯ алоқаманд мебошанд, таъмин гардидааст.

Нигаред низ
-----------

* Ҳуқуқи фитрӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 529
**Афтѝши ҷисм** — ҳаракати ҷисм дар майдони ҷозибаи Замин ҳангоми ба сифр баробар будани суръати ибтидоӣ. Афтиши ҷисм зери таъсири қувваи ҷозиба, ки ба масофаи байни ҷисм, маркази Замин ва қувваи муқовимати муҳит (ҳаво, об) r вобаста аст, ба амал меояд (қувваи муқовимати муҳит ба суръати ҳаракат υ вобаста мебошад). Афтиши ҷисм ба сатҳи Замин ба гардиши шабонарӯзии он (бо суръати кунҷии ω=0,0000729 рад/с) низ вобаста аст. Агар ғайрикуравӣ будани Замин, таъсири гардиши он (аз сабаби хурдии ω), инчунин муқовимати ҳаво ба назар гирифта нашавад, ҳаракати маркази вазнинии ҷисми афтанда аз рӯйи хатти росте ба амал меояд, ки он ба маркази Замин равона шудааст. Ҳангоми афтиши ҷисм дар баландии ниҳоят хурди h (h<<R – радиуси Замин) вобастагии қувваи ҷозибаро сарфи назар аз r ҳисоб кардан мумкин аст. Ҳаракати маркази вазнинии ҷисм бо шитоби доимии g0 (шитоби қув­ваи ҷозиба) ба суръати аз рӯйи қонуни 

```
(1) 
```

афзоянда ба вуҷуд меояд (х – масофаи тайшуда нисбат ба мавқеи аввалаи ҷисм). Ҳангоми афтиши ҷисм аз баландиҳои калон h вобастагии қувваи ҷозиба ва масофа r=R+h –x-ро ба эътибор гирифтан зарур аст. Дар ин маврид шитоби маркази вазнинии ҷисми афтанда аз рӯйи қонуни ω = g0R2 /r2, суръат аз рӯйи 

```
(2)
```

тағйир меёбад. 
Ҳангоми x = h будан ифодаи (2) суръати ҷисми афтандаро дар лаҳзаи афтиши ҷисм ба сатҳи Замин ифода мекунад ва ҳангоми h<<R будан ифодаи (2) ба ифодаи (1) табдил меёбад. Ҳангоми афтиши ҷисм аз баландии хурд дар ҳолати ба эътибор гирифтани таъсири гардиши Замин, ба қувваи ҷозиба қувваи марказгурези инерсия зам мешавад. Баробартаъсиркунандаи ин ду қувва қувваи вазнинии Р мебошад, ки самташ амудӣ аст. Дар ин маврид шитоби афтиши озод (шитоби қувваи вазнинӣ) g аз g0 ҳам аз ҷиҳати бузургӣ ва ҳам аз ҷиҳати самт фарқ карда, ба арзи ҷуғрофиёи φ вобаста аст (масалан, шитоби афтиши озод дар қутб ба 9,83 м/с2 ва дар хатти истиво ба 9,78 м/с2 баробар аст).
Дар амалия барои ҷисмҳое, ки суръати афтиши онҳо зиёд аст (масалан, афтиши тири тӯп, парашют), муқовимати муҳитро ба назар мегиранд. Ҳангоми аз баландиҳои зиёд афтодани ҷисм қувваи Кориолисро бояд ба эътибор гирифт, зеро қувваи инерсияи Кориолис ҳангоми афтиши амудии ҷисм дар Нимкураи шимолии Замин тамоюли шар­қӣ ба вуҷуд меоварад.

Эзоҳ
----

1. ↑  Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, Ҷилди 2. АСОС-БОЗ – Душанбе: Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, 2013, - с.128 / С. Маҳмудов.

* Кикоин А. К. «Закон нечетных чисел» для свободного падения тел. Квант, № 12. М. 1984;
* Ландсберг Г. С. Элементарный учебник физики. Т. 1. М. 1985;
* Сивухин Д. В. Курс общей физики. Т. 1. Механика, М. 2005.
**«Афсáри Сигзӣ»** أفسر سگزی — оҳанги мавсимию маросимии форс-тоҷик, ки онро Борбади Марвӣ дар аҳди Сосониён ба муносибати ҷашни Наврӯз эҷод кардааст. «Афсари Сигзӣ» ба силсилаи аввали «Хусравонӣ»-и Борбад дохил шуда, ҳолату рӯҳияи мардумро дар рӯзи иди Наврӯз васфу тараннум мекардааст. Мувофиқи маълумоти рисолаи мусиқии «Мақолид-ул-улум»-и Ҷурҷонӣ, «Афсари Сигзӣ» чун шуъбаи мусиқӣ дар асрҳои 12–13 амал доштааст, вале дар «Дувоздаҳмақом» хотирнишон нашудааст; 2) сози тории мусиқии қадимии мардуми эронинажод, ки бо ин ном шуҳрат доштааст.

Адабиёт
-------

* Раҷабов А. Эҷод ва иҷрои мусиқӣ дар садаҳои IV–VII. Д. 2011.

Эзоҳ
----

1. ↑  Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, Ҷилди 2. АСОС-БОЗ – Душанбе: Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, 2013, - с.125 / А. Раҷабов.
**Ҳуқуқи мурофиаи маъмурӣ** – ин раванди танзими фаъолияти мақомоти иҷроия (шахсони мансабдор) ба воситаи меъёрҳои мурофиавӣ-маъмурӣ оид ба баррасӣ ва дида баромадани намудҳои гуногуни парвандаҳои маъмурӣ мебошад, ки дар соҳаи идоракунии давлатӣ ва тартиби татбиқи вазифа функсияи ҳокимияти иҷроияро ба вуҷуд меорад.

Мурофиаи маъмурӣ дар фаъолияти амалии мақомоти иҷроия якчанд шакли мушаххаси инъикоси худро дорад. Вобаста аз хислати парвандаи инфиродӣ мафҳуми мурофиаи маъмурӣ ташаккул меёбад. Масалан, тартиби ҳалли шикояти шаҳрванд, тартиби литсензиякунонӣ, тартиби татбиқи чораҳои маҷбурсозии маъмурӣ ва ғайра - ҳамаи ин намудҳои истеҳсолоти маъмурӣ ба ҳисоб мераванд.

Нигаред низ
-----------

* Маҷбурсозии маъмурӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 527
**Афродѝта** — дар асотири Юнони Қадим илоҳаи ишқу зебоӣ, духтари Зевс ва Диана. Мувофиқи ривоятҳои асотирии дигар аз кафки баҳр пайдо шудааст. Афродита дар шакли зебоиҳои баҳору табиат падидор мегардад, дар байни гулҳои садбарг, шақоиқу нуъмон, бунафшаву наргис, савсану сунбул тасвир ёфтааст. Афродита нигаҳбони ҳосили фаровон, баҳрнавардон, зебоибахши замин, ақди никоҳ, кӯҳсорон, дарёҳо ва ғайра мебошад. Афродита дар дили ошиқон ҳарорати меҳру муҳаббатро афзун менамояд ва худаш низ бо эзадон Анхес, Арес ишқварзӣ мекунад. Афродита дар устураҳо хеле зебо, соҳибҷамол, дилрабо тасвир ёфтааст. Камарбанде дошт, ки аз миён боло мебаст ва бо ин зебоии андоми ӯ зиёдтар мегашт. Ҳамин гуна камарбанд­ро дар асотири ориёӣ Аредвисура Аноҳита — илоҳаи ишқу зебоӣ, илоҳаи обҳо дорад. Афродита ба илоҳаҳои финиқиҳо Астарта, бобилиҳо Иштар, мисриҳо Исида монанд аст. Ин илоҳаҳо дар тасвироти боқимонда якҷоя бо тӯдаи ҳай­во­ноти ваҳшии ромшуда — шер, гург, хирс ва ғайра пайдо мешаванд. Дар баъзе нигораҳо Афродита низ ба ҳамин шакл тасвир ёфтааст. Ба ғайр аз Юнон, дар кишварҳои дигар — Рим, Сурия, Форс, Арабистон маъбадҳои Афродита вуҷуд доштанд. Дар осори адибону файласуфон Лукретсий, Эсхил, Афлотун, шоира Сапфо ва дигар Афродита чун илоҳаву зани зебо тасвир ёфтааст. Машҳуртарин муҷассамаи Афродита, ки дар он тамоми назокату латофат, зебоии зан таҷассум ёфтааст, ба муҷассамасози Юнон Приксител (тақрибан 390—330 то м.) тааллуқ дорад. Яке аз муҷассамаҳои қадимии Афродита дар осорхонаи Луври Париж маҳфуз аст. Дар таърихи санъати тасвирӣ беҳтарин асар тимсол (портрет)-и Афродита (офаридаи Апеллес) эътироф гардидааст. /

Адабиёт
-------

* Афродита // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.

* Саъдуллоҳи Наим. Қомуси асотир ва ишороти фарҳангӣ. — Душанбе,2006.

Эзоҳ
----

1. ↑  Псевдо-Аполлодор
2. ↑  Диона (рус.) // *Энциклопедический словарь* — СПб.: Брокгауз — Ефрон, 1893. — Т. Xа. — С. 755.
3. ↑  Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, Ҷилди 2. АСОС-БОЗ — Душанбе: Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, 2013, — с.122-123

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* Giant Bomb

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая каталанская
* Большая китайская
* Большая норвежская
* Большая российская (старая версия)
* Большая советская (1 изд.)
* Брокгауза и Ефрона
* Брокгауза и Ефрона
* Брокгауза и Ефрона
* Брокгауза и Ефрона
* Еврейская Брокгауза и Ефрона
* Кругосвет
* Литературная
* Литературная
* Малый Брокгауза и Ефрона
* Православная
* Реальный словарь классических древностей
* Хорватская
* Britannica (11-th)
* Britannica (онлайн)
* Pauly-Wissowa
* Treccani
* Universalis

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNF: 119309228
* GND: 118649809
* J9U: 987007329039305171
* LCCN: no2014047558
* NKC: jo2016908806
* SUDOC: 027219550
* VIAF: 37709888
* WorldCat VIAF: 37709888

 |

 |
**Бонки хориҷӣ** — бонке, ки пурра ё қисман ба сармояи хориҷӣ (хусусӣ, коллективӣ ё давлатӣ) тааллуқ дошта, асосан ба манфиати он хидмат мекунад.

Бонкҳои хориҷӣ амалиёти тиҷоратии бурунмарзӣ анҷом дода, камбуд (дефитсит)-и тавозунҳои пардохт ва буҷаи давлатро маблағгузорӣ мекунанд, доираи фаъолияти корпоратсияҳои саноатии трансмиллиро васеъ намуда, амалиёти гуногуни дигар, масалан, маблағгузории лоиҳаҳо, рушди хадамоти иттилоотию машваратӣ, идораи корпоратсияҳои трансмиллӣ ва ғ. анҷом медиҳанд. Фаъолияти бонки хориҷиро қонунгузории миллии давлате, ки бонк дар он қарор дорад, танзим менамояд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бонки хориҷӣ / Ш. Дӯстбоев // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Ҳуқуқи мурофиаи ҷиноятӣ** - соҳаи мустақили ҳуқуқи Ҷумҳурии Тоҷикистон буда, аз маҷмӯи меъёрҳои хуқуқие иборат аст, ки асос ва тартиби огози парвандаи ҷиноятӣ, тафтишоти пешакӣ, баррасии парвандаҳои ҷиноятиро дар зинаҳои судӣ иҷроиши қонунро муайян менамоянд, муносибатҳои ҷамъиятии дар байни мақомотҳои давлатӣ ва шахсони мансабдори истеҳсолоти
ҷиноятиро баамалбароваранда, инчунин байни дигар субъектҳои мурофиаи ҷиноятӣ вобаста ба истеҳсолоти парвандаи ҷиноятӣ пайдошавандаро
танзим менамояд.

Нигаред низ
-----------

* Ҳуқуқи мурофиаи маъмурӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 526
«**Бонугушаспнома**» (форсӣ: بانوگشسپ‌نامه‎) — яке аз достонҳои ҳамосиест, ки дар сабку равияи «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ, дар баҳри мутақориб, тақрибан дар асри 11 (дар ҳаҷми 900 байт) таълиф шудааст.

Муаллифаш номаълум. Дар ин достон аз корнамоиҳо, ҷангу набардҳои Бонугушасп — духтари Рустам сухан меравад. Дар достонҳои «Баҳманнома», «Барзунома» аз Бонугушасп ва ҷангҳояш бо душманон ёд шудааст, вале воқеаҳо ва лаҳзаҳое, ки дар «Бонугушаспнома» тасвир шудаанд, аз достонҳои номбурда фарқ мекунанд. Дар ин достон аз ҷанги Бонугушасп бо шерону дарандагон, саҳнаҳои шикори ӯ, ҷангҳояш бо баъзе амирону подшоҳон ва мағлуб кардани онҳо сухан меравад. Рустам хост, ки Бонугушаспро ба Гев — паҳлавони номдор, писари Гударз ба занӣ диҳад, вале Бонугушасп пеш аз завҷаи Гев шудан ба набарди ӯ бархоста, пирӯз шуд. Барои ин аъмолаш Рустам ӯро танбеҳ дод. Дар достон инчунин аз набарди Бонугушасп бо Рустам ва писараш Фаромарз (пеш аз набард онҳоро нашинохт) ёд шудааст. Дар ин набард Бонугушасп Рустамро маҷрӯҳ кард.
Як нусхаи «Бонугушаспнома» дар Китобхонаи миллии Фаронса, нусхаи дигараш дар китобхонаи Музейи Британия мавҷуд аст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бонугушаспнома / Г. Саъдиева // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Ҳуқуқи парлумонӣ** – падидаи ҳуқуқи конститусионӣ, ки мавзӯи он тартиби ташкил ва фаъолияти мақомоти намояндагӣ ва қонунгузории давлатиро дарбар мегирад. Сарчашмаҳои ҳуқуқи парлумонӣ инҳоянд: худи Конститусияи ҶТ, ки боби алоҳида дар бораи парлумон дорад. Масалан, боби сеюми Конститусияи ҶТ ба Маҷлиси Олии ҶТ бахшида шудааст; санадҳои қонунгузорй, ки дастурҳои конститутсиониро инкишоф медиҳанд; дастури (регламентӣ) парлумонӣ (ё ин ки ҳар ду дастурҳои палатаҳо дар парлумони дупалатагӣ), ва дигар санадҳои парлумонӣ хислати ташкилӣ ва мурофиавӣ дошта; урфу одатҳои парлумонӣ - ин бештар дар давлатҳое, ки таърихи дурударози парлумониро аз сар гузаронидаанд, аҳамияти махсус дорад.

Нигаред низ
-----------

* Аксарияти парлумонӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 528
**Бор**, **борбӯхча** — чизу чораи дар як ҷо ҷамъшудаи ашёи рӯзгор, ашё ва чизҳои бастабандшудаи хурду калон, инчунин ҳамаи васоили ҳамлшавандае, ки ба воситаи шахс ва ё воситаи дигари нақлиёт аз маконе ба маконе интиқол дода мешаванд.

Шахси ҳамлкунандаи борро маъмулан ҳаммол меноманд. бори кам (на он қадар вазнини рӯзгор), ба мисли бастаи алаф, ҳезум, хас, халта, қанор, қопча ва амсоли инро ба пуштора мебардоранд. Б-ҳои вазнинтар (сангинтар)-ро бо аспу хару шутур мекашонанд. Бор ҳамчунин ба маъноҳои вазнинӣ, гаронӣ, ғусса, ғам, андӯҳ, бар, мева, самар, ҳосил, қабул, пазироӣ (дар боргоҳ), иҷозат, рухсат, дафъа, карат, маротиба, шоха, шохи дарахт, шохи наботот ва амсоли онҳо ҳам истифода мешавад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бор / Р. Раҳмонӣ // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Ҳуқуқи кӯдак** — навъе аз ҳуқуқи инсон аст, ки нисбат ба кӯдакон истифода мешавад: ҷудо гардидани ҳуқуқи кӯдак ба гурӯҳи алоҳида ба он алоқаманд мебошад, ки аз як тараф кӯдакон (мувофиқи қонунгузории тамоми давлатҳо) дорои тамоми ҳуқуқҳои шахсони болиғ нестанд, аз тарафи дигар, кӯдакон бояд ба ҳуқуқҳои махсус дастрас бошанд, ки бо синну соли онҳо ва вазъияташон
дар оила алоқаманд мебошад. Ҳоло санадҳои байналмилалии ҳуқуқӣ ва миллии махсус, ки ҳуқуқи кӯдакро муайян мекунанд, кор карда шудаанд ва истифода мешаванд.

Нигаред низ
-----------

Ҳуқуқи оилавӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 525
К2 дар тобистон
**К2** (Чогори) — дуюмин балантарин қуллаи кӯҳӣ баъд аз Эверест. Баландии вай 8611 метр аз сатҳи баҳр мебошад. К2 дар Покистон ҷойгир шудааст ва ба массиви кӯҳии Каракорум дохил мешавад, кадоме ки дар ғарб аз Ҳимолой. Номҳои дигари К2: Чогори, Дапсанг, Годуин-Остен.

Таърих
------

К2 -ро экспедисияи аврупоиҳо дар соли 1856 дарёфт карданд. Кӯҳро бо аломати «К2» ҳамчун дуюм аз баландтарин қуллаҳои кӯҳии Каракорум қайд карда шуда буд. Баландиҳо/Қуллаҳое, ки бо К1, К3, К4 ва К5 номгузори шуда буданд, дертар номҳои худро гирифтан ва дар ҳоли ҳозир онҳо Машербрум, Броуд Пик, Гашербрум II и Гашербрум I мебошанд. К2 номи худро дошт, аммо ба аврупоиҳо шинос набуд. Таърихи ҳамин хел шуд, ки номи аз ҳама паҳншудаи ин ҳамин номи техникии К2 мебошад.

Якум кӯшиги баромадан соли 1902 аз тарафи Оскар Экерштейн ва Алистер Кроули, аммо муваффақият ба даст наомад. Якумин шуда ба қуллаи К2 экспедисияи итолиёвиҳо соли 1954 бо сарварии Ардито Дезио баромаданд. 31 июл алпинистони\кӯҳнавардони итолиёӣ Лино Лачеделли ва Ахилле Компаньони якум шуда ба қуллаи К2 баромаданд.

Баромадан ба К2 аз рӯи техники душвортар аст, назар ба Эверест. То 2000 сол дар қуллаи К2 189 нафар одмаон баромаданд, 49 нафар вафот карданд дар вакти кӯшиши баромадан. Дар як вақт ба Эверест қариб 1500 нафар баромаданд. Якум зане, ки ба К2 баромад, ин кӯҳнаварди Полша Ванда Руткевич (1986).

Филмхо дар бораи К2
-------------------

* «Вертикальный предел»
* «К2»

Китобҳо дар бораи К2
--------------------

* Дезио А. Вторая вершина мира: пер. с нем. Эванс Ч. Неприкосновенная Канченджанга: пер. с англ./Предисл. В. А. Иванова. — М.: Физкультура и спорт, 1984. — 253 с.

 
Викианбор маводҳои вобаста ба мавзӯи 
***K2*** дорад
[[Гурӯҳ:Маҷаллаҳои [[Гурӯҳ:{{{тип издания множественный}}} ба {{{забон}}}]]]]

«**Бонувони Тоҷикистон**» — маҷаллаи давлатии сиёсӣ, иҷтимоӣ ва фарҳангии Тоҷикистон. Муассисаш Президенти Тоҷикистон.

Аз сентябри 2006 ҳар моҳ бо забони тоҷикӣ (баъзе мавод бо забони русӣ) дар ҳаҷми 32 саҳ. нашр мешавад. Дар маркази вилоятҳо мухбирони худро дорад. Мақсад аз ташкили «Бонувони Тоҷикистон» инъикоси муваффақият ва бозтобу таҳлили мушкилоти бонувони Тоҷикистон мебошад ва тибқи вазоифи оинномавӣ дар ҳамин самт фаъолият дорад. Дар «Б. Т» зери рубрикаҳои «Симои зани муосир», «Зан ва сиёсат», «Дин ақл аст», «Мактаби модарони ҷавон», «Бонувон дар парлумон», «Зан ва мансаб», «Мушкилот», «Танзими маросимҳо», «Окно в мир», «Ҳунар», «Чеҳракушоӣ», «Таҷрибаи сиёсӣ», «Варзиш», «Бонувони соҳибистиқлол» ва ғ. мавод ба табъ мерасад, ки қариб тамоми ҷанбаҳои фаъолияти бонувони тоҷикро дар бар мегирад. Сармуҳаррираш Шаҳлои Насриддин. Адади нашр 14300 нусха (2013).

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бонувони Тоҷикистон / И. Сулаймонӣ // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Ҳуқуқи молумулки ҳамсарон** — пас аз қайди давлатии никоҳ дар байни зану шавҳар муносибатҳои молумулкӣ асоси ҳуқуқй пайдо мекунад. Минбаъд дар ҷараёни никоҳ молу мулки якҷоя бадастовардашуда, ки қонунгузории ҷумҳурӣ пешбинӣ намудааст, амволи муштараки зану шавҳар ба шумор меравад ва амволе, ки зану шавҳар дар давраи ҳамзистӣ ҷамъ овардаанд, моликияти умумии онҳо ҳисобида мешавад (қисми якуми моддаи 34 Кодекси оилаи Ҷумҳурии Тоҷикистон).
Кодекси оилаи Ҷумҳурии Тоҷикистон, ғайр аз ин муайян намудани низоми ҳуқуқии молу мулки якҷояи зану шавҳар, инчунин муносибатҳои ба
моликияти ҳар кадоме аз зану шавҳар алоқаманд, вазъи ҳуқуқии молу
мулки ҳамсаронро, ки дар аҳдномаи никоҳ муайян шудааст, ба танзим медарорад.

Кодекси оилаи Ҷумҳурии Тоҷикистон ба сарчашмаҳои молумулкии ҳамсарон: аз фаъолияти меҳнатӣ - музди меҳнат, аз фаъолияти соҳибкорӣ, интеллектуалӣ (зеҳнӣ) - даромад, инчунин ёрдампулиҳо ва дигар пардохтҳои пулиро дохил намудааст.

Молу мулки якҷояи зану шавҳар аз маблағҳои пулӣ, амволи
манқул - автомашинаҳои тамғаҳои гуногун, дигар воситаҳои нақлиёт,
амволи ғайриманқул - хонаҳои истиқоматӣ, иморатҳо, мебели хона ва
монанди онҳо, қоғазҳои қиматнок, вомбаргҳо (облигатсияҳо), барот (вексел), чек, сертификати бонкӣ, коносамент ва ғайра, саҳмияҳо – саҳмияҳои одӣ ва имтиёзнок, пай ва ғайра иборат аст. Ҳамаи амволи номбурда, ки
танҳо дар давраи занушавҳарӣ ҷамъ оварда шудаанд, молу мулки муштараки онҳо ба шумор меравад. Ин амвол новобаста аз он ки ба номи зан ё шавҳар гирифта шудааст, моликияти муштараки онҳо мебошад.
Номгӯи молу мулки якҷояи зану шавҳар, ки дар Кодекси оилаи Ҷумҳурии
Тоҷикистон пешбинӣ шудааст, махдуд нест, чунки ба он намудҳои дигари молу мулк низ дохил шуданаш мумкин аст, ки қонунгузории ҷорӣ пешбинӣ кардааст. Муносибатҳои ҳуқуқӣ роҷеъ ба молу мулки маштарак танҳо дар ҳолати дар никоҳи расмӣ будани зану шавҳар пайдо мешавад. Дар мавриди набудани никоҳи
расмӣ ва мавҷудияти муносибатҳои никоҳи воқен, яъне зиндагии якҷояи
марду зан новобаста аз тӯлонӣ будани он асоси ҳуқуқиро роҷеъ ба молу мулки муштарак ташкил намедиҳад. Дар ин ҳолат муносибатҳои молумулкӣ ба
воситаи Кодекси оилаи Ҷумҳурии Тоҷикистон ба танзим дароварда намешавад. Зану мард дар ин маврид ҳар яке соҳиби молу мулки алоҳидаи худ
аст ва нисбати он қонунгузории гражданӣ дар бораи моликияти ҳиссагӣ
(боби 17 Кодекси граждании Ҷумҳурии Тоҷикистон, қисми 1) татбиқ мегардад.

Нигаред низ
-----------

* Ҳуқуқҳои шахсии ҳамсарон
* Амволи муштараки зану шавҳар
*

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 532-533
**Памела Денис Андерсон** (англ. Pamela Denise Anderson) — ҳунарпешаи синамои ИМА.

Зиндагинома
-----------

Памела Денис Андерсонякуми июли соли 1967 дар шаҳри Ледисмити музофоти Бритиш Колумбияи Канада ба дунё омадааст. Падари ӯ таъмиргар ва модараш пешхидмати тарабхонае будааст. Муддате чанд ӯ бо номи Памела Андерсон Лӣ машҳур буд. Ӯ ҳам шаҳрванди Канада ва ҳам шаҳрванди ИМА мебошад. Бобои падарии Памела финландӣ буда, соли 1908 ба Канада ҳиҷрат намудааст.

Памела соли 1985 мактаби миёнаи Ҳайландро хатм менамояд. Се сол пас оилаи онҳо ба шаҳри Ванкувер меояд. Дар ин ҷо ӯ ба ҳаёти шаҳр одат мекунад ва чанде ба ҳайси мураббии фитнесс кор мекунад. Тобистони соли 1989, Памела Андерсон бо дӯстонаш ба варзишгоҳ барои тамошои бозии футбол меоянд. Дар ин ҷо акси Андерсон ба экрани калон меафтад ва тамошобинон ба ӯ кафкӯбӣ мекунанд. Баъд аз ин ширкати пивопазие, Памеларо ба иштирок варзидан дар ба наворгирии реклама даъват мекунад. Чанд пас, ӯ дар соҳаи реклама дар Канада хеле машҳур мегардад ва ба шаҳри Лос-Анҷелес барои дар ИМА ҳам шуҳрат ёфтан меояд.

Баъд аз чанд иштироки санҷишӣ дар шоуҳои телевизонии гуногун, Памеларо барои иштирок дар телесериали "Наҷотдиҳандагони Марибу" даъват мекунанд. Сериал ба тамошобинон ниҳоят писанд омад. Онро ҳатто аҳли оилаи шоҳигарии Подшоҳии Муттаҳида низ тамошо мекарданд. Вале то ҳол дар синамои калон ба Памела душворӣ вуҷуд дорад. Бо вуҷуди зоҳири зебо доштан, Памела Андерсон натавонист ба ҷодаи синамои аслии пурраметраж дохил шавад. Ӯро дар ягон филме даъват намекарданд. Вале Памела Андерсон шуҳрати худро дар телевизион гум накард. Телесериали навбатӣ бо иштироки ӯ - V.I.P. низ хеле машҳур гардид.

Памела ба зебоӣ ва солимии бадани худ бисёр диққат медиҳад. Ба гуфти ӯ ин сармояи асосии ӯст. Ӯ чандин маротиба барои намуди зоҳирияшро тағйир додан ҷарроҳӣ шудааст ва бояд қайд намуд, ки ҳуснаш аз ин коста нагардидааст.

Дар ҳаёти оилавии Памела Андерсон он қадар хушбахт нест. Ӯ бо ҳунарпешагон Дэвид Чарвет, Брет Майклос, Силвестр Сталлоне ишқварзӣ мекард. Соли 1995 Памела бо мусиқинавози гурӯҳи "Мотлӣ Крю" – Томмӣ Лӣ шинос мешавад. Пас аз панҷ соли вохӯрӣ онҳо хонадор мешаванд. Онҳо соҳиби ду фарзанд - Брендон ва Ҷаггер мегарданд. Вале шавҳари Пэм дорои феъли бад буд, ба завҷааш пайваста рашк мекард ва ӯро лату кӯб мекард. Косаи сабри Памела лабрез шуд. Бо қарори суд онҳо аз ҳам ҷудо шуданд ва Томмӣ Лӣ барои амали содиркардааш шаш моҳ ба маҳбас нишаст.

Соли 2004 Памела Андерсон китоберо бо номи "Ситора" бо ҳаммуаллифии Эрик Шоу Квинн таълиф намуд. Дар он ӯ дар бораи наврасе, ки шуҳратманд шудан мехост, навишта шудааст. Баъд аз ин, ӯ ба саёҳати ИМА баромад ва ба мухлисони бешумораш соядастҳо тақдим менамуд. Китоби дуюмаш ба ҳаёти оилавии онҳо бо Томмӣ Лӣ бахшида шудааст..

Эзоҳ
----

1. ↑  L'Encyclopédie canadienne, The Canadian Encyclopedia (ингл.)
2. ↑  Discogs (ингл.) — 2000.
3. ↑  FemBio: Банк інформації про видатних жінок, Frauendatenbank, Банк данных о выдающихся женщинах, Görkəmli qadınlar haqqında məlumat bankı, Հայտնի կանանց տվյալների բանկ
4. 1 2
5. ↑  Памела Андерсон оказалась русской(пайванди дастнорас)

Сарчашма
--------
**Бонкипур** (форсӣ: بانکی‌پور‎) — яке аз минтақаҳои ғарбии шаҳри Патна воқеъ дар иёлати Биҳори Ҳиндустон.

Дар самти рости рӯди Ганг ҷой гирифтааст ва аз ин ҷост, ки онро шаҳри соҳили рӯд мегӯянд. Бонкипур бо китобхонае, ки дар он ҷой гирифтааст ва бо номҳои «Китобхонаи Худобахш» ва «Китобхонаи Бонкипур» ёд мешавад, машҳур аст. Китобхонаи мазкур яке аз марказҳои муҳимми пажӯҳишӣ дар Ҳиндустон ба шумор меравад. Муассиси китобхона Баҳодурхон Мавлавӣ Худобахшхон (асри 19) аст, ки онро дар заминаи 1400 нусхаи хаттии падараш — Муҳаммадбахш таъсис додааст. Худобахшхон аз кишварҳои гуногуни дунё ва аз Ҳиндустон нусхаҳои хаттии бисёре харидорӣ карда, захираҳои китобхонаро афзун кард. Соли 1891 китобхонаро ба давлат дод, то ба сурати китобхонаи умумӣ мавриди истифода қарор бигирад. Дар китобхонаи Бонкипур 17036 нусха китоб — 8 ҳазор ҷилд арабӣ, 8 ҳазор ҷилд форсӣ, ҳазор ҷилд ба урду, 24 ҷилд туркӣ, 12 ҷилд ба забони пашту мавҷуданд. Нусхаи куҳантарин дар ин китобхона дастнависи Қуръонест, ки аз мусҳафи Абдуллоҳ ибни Масъуд нусхабардорӣ шудааст. Соли 1903 муҳаққиқ Денисон Рос маъмури таҳияи феҳристи китобхонаи Бонкипур шуд. Дар 32 ҷилд феҳристи китобҳои китобхонаи Бонкипур таҳия гардидааст. Китобхона нашрияе дорад, ки ба ду забон — урду ва англисӣ чоп мешавад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бонкипур / Н. Шарипов // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Бону Ситсилия Бенсиановна** (13 март 1911 ё 1911, Liubech[d] — 11 январ 1998 ё 1998, Маскав) — шоир ва тарҷумони рус. Коркуни хидматнишондодаи маданияти ҶШС Тоҷикистон (1981). Узви ИН ИҶШС (1934). Ҳамсари Абулқосим Лоҳутӣ.

Зиндагинома
-----------

Шуъбаи форсии курсҳои шарқшиносиро соли 1928 дар шаҳри Киев хатм намуда, ба Осиёи Миёна, ба Самарқанд омад. Дар ин ҷо аввал муаллима буд; сипас дар радио чун ровӣ, ходими г. «Овози тоҷик» кор кард. Соли 1930 дар Нашриёти марказии халқҳои ИҶШС ба кор даромад. Дар тӯли ҳаёти эҷодӣ Бону, асосан ба тарҷумаи шеъру достонҳои Абулқосими Лоҳутӣ, «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ ба забони русӣ машғул шудааст. Аз соли 1936 то соли 1943 дувоздаҳ маҷмӯаи ашъори А. Лоҳутӣ дар тарҷумаи Бону ба табъ расиданд. Маҷмӯаҳои нисбатан мукаммали тарҷумакардаи Бону аз ашъори Лоҳутӣ «Лирика» (М. 1970) ва «В сад я вышел на заре» (Д. 1983) мебошанд. Тарҷумаи «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ, ки Бону дар ҳамкорӣ бо А. Лоҳутӣ анҷом додааст, яке аз беҳтарин тарҷумаҳои «Шоҳнома» ба забони русӣ ба шумор меравад. Ин тарҷума дар АИ ИҶШС солҳои 1957-89 (нашри дуюмаш 1994) бо муқаддимаи муфассали А. Стариков, шарҳу тавзеҳоти фарогири кулли ҷузъиёт ва ғ. ба табъ расидааст.

Маҷмӯъаҳои ашъораш бо номҳои «Ду нома», «Иттиҳоди ҷудоинопазир», «Ҳикояти пионер» (ҳар се — 1942) чоп шудаанд. Бону ширкаткунандаи ҶБВ (1941-45) буд.

Ҷоизаҳо
-------

Бо медалҳо сарфароз гардидааст.

Эзоҳ
----

1. 1 2 3 4 5 6

Адабиёт
-------

* Бону // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.


|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода | 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* GND: 1153033135
* ICCU: BVEV034787
* ISNI: 0000 0001 1276 4997
* J9U: 987007399646805171
* LCCN: n90644855
* NKC: mub20221156558
* NUKAT: n2004084261
* VIAF: 164441600
* WorldCat VIAF: 164441600

 |

 |
**Иттифоқи 17 октябр** («**Октябристҳо**») — ҳизби зиддиинқилобии помешикони калон ва бур­жуазияи тиҷоратию саноатӣ дар Русия, қаноти рости либерализми Русия. Ҳизби Октябристҳо баъди нашри Манифест 17 октябри 1905 (номаш аз ҳамин ҷост), аввалҳои ноябри 1905 аввал дар Маскав, баъд дар Петер­бург ба вуҷуд омада, манфиати бур­жуазияи калон ва помешиконро ҳимоя мекард.

Муқаррароти асосии Манифести 17 октябри соли 1905
-------------------------------------------------

Иля Репин. *17 Октябри 1905*
Октябристҳо тарафдори «ҳокимияти мутлақи тавоно» буда, тамоми амалиёти мутлақиятро, ки ба пахш кардани инқилоб нигаронида шуда буд, қонунӣ меҳисобиданд. Октябристҳо дар барномаи худ (феврали 1906) ба тарафдорни ягонагӣ ва тақсимнопазирии Империяи Русия баромада, бо ҳамин сиёсати бузургдавлатию шовинистии ҳукумати подшоҳӣ, мутлақияти конститутсионӣ (бо намояндагии дупалатагӣ) ва озодиҳои сиёсиро (дар доираи Манифести 17 ок­тябр) дастгирӣ мекарданд.

Октябристҳо таклиф мекарданд, ки масъалаи аграрӣ асосан бо роҳи баробар кардани ҳуқуқҳои гражданиву моликиятдории деҳқонон ва табақаҳои дигари ҷамъиятӣ, «батартибории» иҷораи замин, муҳодиркунии деҳқонон, аз ҳисоби за­минҳои давлатӣ ва қитъавӣ таъмин намудани деҳқонон ва ғайра ҳал карда шавад. Фраксияи Октябристҳо дар Думаи 1- уми давлатӣ 16 депутат, Думаи 2- юм 54 депутат, Думаи 3-юм 154 де­путат доштанд.

Октябристҳо дар фаъолияти думагии худ бо сиёҳгурӯҳчиён ва кадетҳо иттифоқ баста, дар гузаронидани сиёсати реаксионӣ ба хукумат ёрӣ расониданд. Баъди оғози Ҷанги якуми ҷаҳонӣ (1914—48) Октябристҳо ба тарафдории ҳукумати подшоҳӣ баромада, пас аз Инқилоби феврали 1917 ба хайати Ҳукумати муваққатии буржуазӣ дохил гардиданд. Баъди ғалабаи Инқилоби Кабири Сотсиалистии Октябр Октябристҳо дар ташкилоту ҳукуматҳои гвардиячинии сафед мансабҳои намоёнро ишғол карда, бар зидди Ҷумҳурии Шӯравӣ мубориза бурданд.

Рӯзномаҳо
---------

* «Голос Москвы» (Москва)
* «Слово» (Москва)
* «Обновление» (Казань)
* «Время» (Томск)
* «Русская окраина» (Самарканд)

Пайвандҳо
---------

* Политические партии России: история и современность. / Под ред. А. И. Зевелева, Ю. П. Свириденко, В. В. Шелохаева. — М.: РОССПЭН, 2000. — 631 с. — ISBN 5-8243-0068-2
* Союз 17 октября // Хронос
* Союз 17-го Октября // Томское краеведение

Сарчашма
--------

* Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] / сармуҳаррир  А. С. Сайфуллоев. — Д. : СИЭСТ, 1978—1988.
**Фотима Паймон** (форсӣ: فاطمه پیمان‎; зод. 1995, Кобул) — як сиёсатмадори устролиёӣ ва узви интихобшудаи Сенати Устролиё дар интихоботи федеролии Устролиё дар соли 2022 аст. Вай 20 июни соли 2022 ба унвони Сенатори Устролиёи Ғарбӣ интихоб шуд ва ваколаташро аз 1 июл оғоз хоҳад кард.

Зиндагии пешин ва хонавода
--------------------------

Паймон тақрибан соли 1995 дар Афғонистон ба дунё омада, соли 2003 ҳаштсола буд, ки ба ҳамроҳи модару хоҳар ва бародарони кӯчактараш ба унвони паноҳанда вориди Устролиё шудаву дар Перт иқомат гузиданд.

Падараш қаблан дар сол 1999 аз тариқи қаиқ ворид Устролиё шуда буд ва аз дасти Толибон фирор карда буд.

Пас аз тарки боздошти муҳоҷират, ба унвони нигаҳбон, ёвари ошпазхона ва ронандаи токсӣ машғул ба кор шуд то битавонад пули кофӣ барои ҳимоят аз ҳамсару чаҳор фарзандаш барои муҳоҷират ба даст оварад. Ҳангоме, ки дар Устролиё буд, модараш касбукореро шурӯъ кард, ки ба онҳо дарси ронандаги медод.

Падарбузурги Паймон низ намояндаи Маҷлиси Афғонистон буд.

Шаҳрвандӣ
---------

Паймон дар соли 2005 тобеъияти Устролиёро дарёфт кард, агарчи ин амр ба таври худкор тобеъияти Афғонистонро лағв накард. Аз онҷое, ки банди 44 Қонуни асосии Устролиё тамоми номзадҳоро мулзам мекунад, ки фақат шаҳрванди Устролиё бошанд, ӯ дар октябри 2021 ба сафорати Афғонистон дар Устролиё муроҷаъа кард то тобеиъяти Афғонистонро лағв кунад. Ба ӯ гуфта шуд, ки мароҳили саҳеҳро думбол кардааст, аммо сафорат натавонист онро ниҳоӣ кунад, зеро ҳеч тамоси бо давлати ҷадиди толибон, ки дар моҳи август контроли кишварро ба даст гирифта буд, надошт.

Пулиси маҳаллӣ мушовираи ҳуқуқӣ дарёфт кард мабнӣ бар инки Паймон ҳанӯз воҷиди шароити интихоб шудан аст, зеро ӯ тамоми иқдомоти мантиқиро барои инсироф аз тобеъияти Афғонистон анҷом додааст, ва хотирнишон кард, ки сафорати Афғонистон дар Устролиё ҳатто намедонад, ки оё идорот ва афсарони мухталиф, ки вазифаи онҳоро бар уҳда хоҳанд дошт ё на. Пас аз тасхири Афғонистон тавассути Толибон, расидагӣ ба дархости ӯ дар Кобул ҳатто дигар вуҷуд дорад.

Эзоҳ
----

1. ↑
2. ↑  Fatima Payman – Labor Senator for WA(англ.). *www.alp.org.au*. 20 июни 2022 санҷида шуд.
3. ↑  Fatima Payman for Senate(англ.). *www.walabor.org.au*. 20 июни 2022 санҷида шуд.
4. ↑  Refugee Senate hopeful seizes opportunity(англ.). *7NEWS* (2 June 2022). 20 июни 2022 санҷида шуд.
5. ↑  *Hamish Hastie.* Taliban takeover prevents Labor Senate hopeful from renouncing Afghan citizenship(англ.). *The Sydney Morning Herald* (28 April 2022). 20 июни 2022 санҷида шуд.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Дар шабакаҳои иҷтимоъӣ | 
* Фейсбук

 |
**Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё** — яке иттиҳодҳои ҳамкории кишварҳои Аврупо ва Осиё аст. Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё (русӣ ЕвроАзэс) – ташкилоти байналмилалии иқтисодӣ буда, барои босамар пешравии ҷараёни иттифоқи гумрукӣ ва минтақаи озоди иқтисодӣ ва боз барои иҷрокунии дигар мақсадҳо ва вазифаҳое ки бо ҷараёни интегратсиони дар соҳаи иқтисодӣ ва башардӯстона вобаста мебошанд, таъсис шудааст. Ин ташкилот пурра мувофиқи шартҳои Созмони Милали Муттаҳид ва мувофиқи меъёри ҳуқуқии байналмилалӣ ташкил шудааст ва дорои ҳуқуқи субъекти байналмилалӣ мебошад. Ин системаи таркиби аниқ дошта бо механизми ҷиддӣ ва барои иҷрои масъалаҳои иқтисодӣ қабул гардида аст. Иттиҳод ва шахсҳои вазифадори он аз имтиёзҳо ва иммунитетҳое, ки барои иҷрои ҷараён ва ноилшавии мақсадҳо ки дар шартномаи Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё қабул шудаанд, истифода мебаранд. Дар соли 2003 Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё дар Маҷмааи Умумии Созмони Милали Муттаҳид мақоми назораткунандаро қабул кард. Ҳар як кишвар метавонад ба ин иттиҳод аъзо шавад, агар ба худ ӯҳдадориҳое, ки дар шартномаи АвруОсиё омада аст ва дар дигар шартномаҳои иттиҳод аз рӯи номгӯйи Шӯрои байни давлатии Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё ба ӯҳда бигирад, қабул мешавад.

Шартнома дар бораи барпо гардидани Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё 10 октябри соли 2000 дар шаҳри Остона қабул гардид ва аз 30 майи соли 2001 баъди тасдиқи ҳамаи аъзоёни кишварҳо эътибор гирифта шуд. 
Аъзоёни Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё аз лаҳзаи таъсис, панҷ кишварро дарбар мегирифт: 
1. Беларус 
2. Қазоқистон 
3. Қирғизистон 
4. Русия 
5. Тоҷикистон 
25 январи соли 2006 Ӯзбекистон, дар асоси қарори суратҷаласа дар бораи дохилшавӣ ба Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё, қабул гардид. Моҳи октябри соли 2008 Ӯзбекистон иштироки худро дар ин иттиҳод қатъ кард. Еаразэс – ташкилоти кушода аст.

Пайвандҳо
---------

* Қирғизистон шомили Иттиҳоди иқтисодии АвруОсиё шуд (Тоҷнюс) 24 декабря, 2014  Бойгонӣ шудааст 14 апрели 2015  сол.

Эзоҳ
----



|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Дар шабакаҳои иҷтимоъӣ | 
* Твиттер

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая китайская
* Большая российская (старая версия)
* Britannica (онлайн)

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* GND: 1069952745
* J9U: 987007393767805171
* LCCN: n2012030654
* NKC: ko2015865789
* SUDOC: 116444851
* VIAF: 250317757
* WorldCat VIAF: 250317757

 |

 |
**Марҳабо Ҷабборӣ** (*Ҷабборова Марҳабо Тухтасуновна*; 19 январи 1958, Конибодом, вилояти Ленинобод, ҶШС Тоҷикистон) — омӯзгор ва сиёсатмадор, доктори илмҳои филология, профессор. Муовини сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон (2013—2016).

Зиндагинома
-----------

Марҳабо Ҷабборова 19 январи соли 1958 дар шаҳри Конибодом дар хонаводаи омсӯзгор ва Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ Ҳабиба Каримова ба дунё омадааст. Соли 1980 Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Ленинободро бо тахассуси муаллими забон ва адабиёти рус хатм кардааст.

Хонавода
--------

Оиладор ва соҳиби 3 фарзанд аст.

Фаъолияти корӣ
--------------

Марҳабо Ҷабборӣ баъд аз хатми донишкада дар соли 1980 то соли 2001 дар якчанд муассисаи таҳсилоти олӣ, аз ҷумла Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Хуҷанд (он замон Ленинобод), Донишкадаи давлатии омӯзгории Душанбе ва Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон, ба ҳайси омӯзгор ифои вазифа кардааст.

Солҳои 2001—2003 ҳамчун ноиби ректори Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон дар бахши илм ва солҳои 2003—2010 ректори Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон ба номи Сотим Улуғзода  фаъолият кардааст.

Аз 16 марти соли 2010 вакили парлумон ва раиси Кумитаи илм, маориф ва сиёсати ҷавонони Маҷлиси намояндагони Тоҷикистон буд.

Дар солҳои 2013—2016 муовини сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон буд.

Ҳоло ӯ ба ҳайси омӯзгор дар макотиби олии Душанбе ифои вазифа карда истодааст.

Ордену ҷоизаҳо
--------------

Бо «Ордени Шараф дараҷаи I», «Аълочии маорифи Тоҷикистон», Ифтихорномаҳои Вазоратҳои фарҳанг ва маориф сарфароз шудааст.

Эзоҳ
----

Пайвандҳо
---------

* Сомонаи Фараж(пайванди дастнорас)
**Виктор Станиславович Виткович** (21 март 1908, Женева — 8 май 1983, Маскав) — филмноманависи шӯравӣ.

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи факултаи иҷтимоии Донишгоҳи давлатии Озарбойҷон (1928). Фаъолияти эҷодиаш соли 1926 оғоз ёфтааст. Виктор Виткович муаллифи бисёр филмҳои бадеӣ ва мултипликатсионист. Дар эҷодиёти ӯ мавзӯи Шарқ мавқеи калон дорад. Виктор Виткович бештар дар асоси ривояту достонҳо, қиссаву афсонаҳои шарқӣ асарҳо офарида, рӯйи экран овардааст.

Филмномаҳо
----------

Аз рӯйи филмномаҳои Виктор Виткович филмҳои машҳури «Насриддин дар Бухорро» («Узбекфилм», 1943, бо ҳамкории Л. Соловёв), «Саргузаштҳои Насриддин» (1946), «Шоҳсанам ва Ғариб» («Туркманфилм», 1963, бо ҳамкории К. Бӯрунов, таҳияи коргадони тоҷик Тоҳир Собиров), филмҳои «Чароғи сеҳрноки Аловиддин» (1966, бо ҳамкории Г. Ягдфелд, киностудияи ба номи Горкий, мазмун аз «Ҳазору як шаб»), «Мазаи ҳалво» (1975, киностудияи ба номи Горкий, афсонаи мусиқӣ аз даврони бачагии Хоҷа Насриддин) ва ғ. таҳия шудаанд. Дар иншои филмномаи «Абуалӣ ибни Сино» (1936) Виктор Виткович ҳаммуаллифи Сотим Улуғзода буд. Ӯ аз рӯйи достони Бедил «Комде ва Мадан» «Достони ду дил» (1967) ном сенария навишт, ки онро дар киностудияи «Узбекфилм» коргардон К. Ёрматов таҳия кардааст. Инчунин бо ҳамкории Сотим Улуғзода драмаи «Асрори Абуалӣ Сино»-ро навиштааст, ки он дар саҳнаи Театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон ба номи М. Воҳидов (1980, таҳияи Ш. Қиёмов) ва Театри давлатии драмаи русии ба номи В. Маяковский (1980, таҳияи Ф. Тошмуҳаммадов) бо номи «Ҷавонии Сино» ва «Табиби бузург» гузошта шудааст. Виктор Виткович муаллифи чандин сенарияи филмҳо ва пйесаҳо барои бачагон, асарҳои публитсистӣ дар бораи ҷумҳуриҳои Осиёи Миёна ва ғ. мебошад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Виткович Виктор Станиславович / А. Аҳроров // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* Česko-Slovenská filmová databáze
* Бонки Иттилоотии Интернетии Филмҳо
* Кинопоиск
* animator.ru

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNF: 169966800
* CiNii: DA11126419
* GND: 128551569
* ISNI: 0000 0001 0959 2231
* J9U: 987007272717205171
* LCCN: n87831032
* NDL: 00709589
* NKC: xx0047155
* NLG: 115342
* NTA: 240580451
* NUKAT: n2008085902
* SUDOC: 137534302
* VIAF: 20738617
* WorldCat VIAF: 20738617
* РНБ: 7762730

 |

 |
**Луи́ Блерио́** (фр. Louis Blériot; 1 июл 1872 (1872-07-01), Камбре — 2 августи 1936, Порис) — ихтироъкор, авиатор ва соҳибкори фаронсавӣ.

Зиндагинома
-----------

Соли 1895 маълумоти муҳандисӣ гирифта, ҳамчун соҳибкор истеҳсоли фонусҳоро ба роҳ монд. Соли 1907 нахустин аэро­планро сохт. Блерео аввалин ҳавонавардест, ки гул. Ла-Манш­ро 25 июли 1909 парвоз карда гузаштааст ва нахустин фаронсавиест, ки шаҳодат­номаи ҳавонавардиро гирифтааст. Мо­ноплани Блерео бар хилофи биплани амрикоиҳо ва англисҳо мукаммалтар буд. Блерео аэроплани худро сол аз сол такмил медод. Соли 1914 бо ширкати худ «Blériot Aéro­nautique» дороиҳои ширкати калонтарини авиатсиониии SPAD-ро, ки дар солҳои Ҷанги якуми ҷаҳонӣ зиёда аз 10000 мошини авиатсиониро сохта буд, харид. Баъди ҷанг Блерео истеҳсоли мототсиклҳоро ба роҳ монд, вале кораш омад накард. Истеҳсоли мототсикли намунаи ягонаи муҳаррикаш 500 см3 соли 1923 қатъ гардид. Ширкати Блерео сохтани тайёраҳоро дар давраи байниҷангӣ низ давом дод. Аз ҷумла солҳои 1923-26 тайёраҳ, мои мусофирбари Blériot-115, 135, 155, 165, соли 1926 бомбаандози ду­муҳаррикаи Blériot-127, соли 1931 тайёраи мусофирбари дуфюзеляжии думуҳарри­каи Blériot-125, киштии парвозкунандаи трансатлантикии таҷрибавии Blériot-5190 низ дар ширкати Блерео. сохта шуданд.

Эзоҳ
----

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* идентификатор BNF (фр.): платформаи додаҳои боз — 2011.
2. ↑  Louis Charles Joseph Bleriot (фр.) — ministère de la Culture.
3. ↑  Encyclopædia Britannica (ингл.)
4. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek, Staatsbibliothek zu Berlin, Bayerische Staatsbibliothek, Österreichische Nationalbibliothek* Record #118659049 // Общий нормативный контроль (GND) (нем.) — 2012—2016.
5. ↑

Сарчашма
--------

* Блерио Луи / Т.Ҷӯраев // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Марғзор (Марғузор)** — кӯлест дар ноҳияи Панҷакенти вилояти Суғди Ҷумҳурии Тоҷикистон. Дар нишебии шимолии қаторкӯҳи Ҳисор, дар водии қисми болооби дарёи Шинг шохоби рости дарёи Моғиён, Ҳавзаи Зарафшон воқеъ гаштааст. Баландии кӯл 2139 м аз сатҳи баҳр буда, масоҳати сатҳи кӯл 1,16 км тӯлаш 2650 м, бараш ба ҳисоби миёна 423 м, ҷойи аз ҳама чуқураш 46,7 м буда, ҳаҷми об 29 млн. м мебошад. Манбаи асосии кӯл оби дарёчаест, ки аз кӯли Ҳазорчашма 2 км болотар аз Марғзор ҷорист. Ғайр аз он ба кӯл боз 4 дарёча мерезад, ки манбаи онҳо чашмаҳои кӯҳӣ мебошанд. Кӯли Марғзор дар натиҷаи канда шудани кӯҳпора ва банд шудани маҷрои Шинг ба вуҷуд омадааст.

Шоҳидон мегуянд, ки дар гузашта сатҳи об боз ҳам баландтар будааст ва аз сабаби боло шудан аз дарғот сатҳи он 25 метр коҳиш ёфтааст. Дар аёми баҳору тобистон гирду атрофии он аз ҳисоби гулу гиёҳҳо кабуди кабуд мешавад, аз ин хотир онро Марғзор номидаанд. Ҷои писандидаи сайёҳон аст. Мардум дар болои он деҳаи Оби ҳаёт ва канораш деҳаи Чакиро обод кардаанд. Аз ин кӯл пулакчамоҳи шикор кардан мумкин аст.

Нигаред низ
-----------

* Ҳафткӯл
* Искандаркӯл

Эзоҳ
----

1. ↑  Ҳомидов Д.Р. Таҳқиқи забоншиносии гидронимҳои мавзеъҳои таърихии тоҷикнишин/Рисолаи докт. илми филол. — Душанбе, 2018. — С. 123-124. — 470 с. (тоҷ.)
2. ↑  ТОҶИКИСТОН АЗ АФЛОК АСТ»/ТВ "Сафина". 29 июли 2018 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 23 апрели 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| Тоҷикистон | *Ин мақолаи нопурра аз ҷуғрофияи Тоҷикистон мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |
**Грудина Вячеслав Михайлович** (11.2.1955, Қазон, Федератсияи Русия) — генерал-майори авиатсия.

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи Омӯзишгоҳи олии ҳарбию авиатсионии лётчикҳои Борисоглебский ба номи В. П. Чкалов (1976) ва Академияи ҳарбӣ-ҳавоии ба номи Ю. А. Гагарин (1999). Солҳои 1976-77 лётчики полки 34-уми авиатсионии Артиши ҳавоии Округи ҳарбии Закавказия, 1977-78 лётчики дастурдиҳандаи полки 34-уми алоҳидаи чархболҳо, июн — ноябри 1978 лётчик-штурмани полки 793-юми алоҳидаи чархболҳо буд. Аз октябри 1978 то сентябри 1984 ва аз апрели 1985 то феврали 1987 дар Ҷумҳурии Демократии Афғонистон хидмат кард. Солҳои 1984-85 сарвари омодагии тактикӣ ва оташфишонии ҳавоии эскадрилияи алоҳидаи чархболҳо ва командири калони МИ-24 дар Шарқи Дур, 1987-93 сардори стансияи 655-уми озмоишии З-ди таъмиру барқарорсозии авиатсионии 300-уми санҷидашуда дар Душанбе, 1993-94 сардори Раёсати Қувваҳои ҳарбӣ-ҳавоии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон, 1994-96 фармондеҳи Қувваҳои ҳарбӣ-ҳавоии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон, 1999—2000 муваққатан иҷрокунандаи вазифаи ҷонишини Вазири мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон буд. Солҳои 2000‒2013 ҷонишини Вазири мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон. Аз соли 2013 нафақагир.

Ҷоизаҳо
-------

Бо 2 ордени Ситораи Сурх, ордени Спитамен (дараҷаи 1) ва 25 медал сарфароз гардидааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Грудина Вячеслав Михайлович / Б. Мирзоев // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Масал (ҳикояти тамсилӣ)** - як навъ ҳикояи хурдест, ки мазмуни ахлоқию пандомезӣ ва тасвирҳои рамзноку тамсилӣ дорад. Масалҳо метавонанд мустақил бошанд ва ё дар дохили асари ҳамосавии дигаре дар шакли назм ё наср ҷой гиранд. Дар масалҳо ҷонварон ва ашё ба сифтаи персонаж фаъолият мекунанд ва баъзеи онҳо ба афсонаҳо дар бораи ҳайвонот монанд мебошанд. Масалан, масалҳои «Рӯбоҳ ва ангур», «Гург ва Лакалак» ва ғ. Дар саросари кишвар фаъол аст.

Нигаред низ
-----------

* Масал

Эзоҳ
----

1. ↑  Феҳристи миллии намунаҳои мероси фарҳангии ғайримоддӣ./ Пажӯшиҳгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилооти Вазорати фарҳанги ҶТ - Душанбе: "Ирфон", 2014, - С. 64
2. ↑  ПИТФИ Феҳристи миллии намунаҳои мероси фарҳангии ғайримоддӣ (пайванди дастнорас)

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ин мақолаи нопурра аз таърих мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |