recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Салоҳияти кумита ва комиссияҳои Маҷлиси намояндагон** — Қонуни конститутсионӣ «Дар бораи Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон» муқаррар менамояд, ки салоҳият, тартиби фаъолияти кумитаю комиссияҳоро Дастури Маҷлиси намояндагон ба танзим медарорад (моддаи 50). Кумита ва комиссияҳои Маҷлиси намояндагон:

а) мутобиқи қарори Шӯрои Маҷлиси намояндагон лоиҳаи қарору қонунҳо ва дигар санадҳои меъёрию ҳуқуқиро қаблан баррасӣ менамоянд ва ба онҳо хулоса медиҳанд;

б) муҳокимаи парламентиро ташкил мекунанд;

в) ба лоиҳаи Қонун дар бораи буҷети давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон хулоса медиҳанд ва таклифҳо пешниҳод мекунанд;

Инчунин Дастури Маҷлиси намояндагон салоҳияти хоси ҳар як Кумита ва комиссияро муқаррар намудааст. Масалан, салоҳияти кумита оид ба қонунияти конститутсионӣ, қонунгузорӣ ва ҳуқуқи инсон ба таври зерин муқаррар шудааст:

1. Қонунгузорӣ оид ба тафсири Конститутсия, қонунҳои конститутсионӣ ва қонунҳо;

2. Қонунгузорӣ оид ба ҳифзи ҳуқуқҳои конститутсионӣ, озодии инсон ва шаҳрванд;

3. Қонунгузорӣ оид ба масъалаҳои шаҳрвандӣ, ҳолати ҳуқуқии шаҳрвандони хориҷӣ ва шахсони бетабаа;

4. Қонунгузории маъмурӣ;

5. Қонунгузории гражданӣ, мурофиаи гражданӣ ва мурофиаи хоҷагӣ;

6. Қонунгузории ҷиноятӣ, мурофиаи ҷиноятӣ ва иҷрои ҷазои ҷиноятӣ;

7. Қонунгузорӣ дар бораи низоми судӣ, мақоми судяҳо ва иттиҳодияҳон судӣ;

8. Қонунгузорӣ дар бораи мақомоти адлия, прокуратура, адвокатура ва нотариат;

9. Қонунгузорӣ дар бораи мукофотҳои давлатӣ;

10. Қонунгузорӣ дар бораи истеҳсоли (коргузории) иҷроиявӣ;

11. Қонунгузорӣ оид ба маблағгузории мақомот ва ташкилотҳое, ки фаъолияти онҳо ба ваколати кумита дахл дорад ва назорати иҷрои он;

12. Масъалаҳои ҳуқуқӣ оид ба авф ва татбиқи авф;

13. Таҳлили қонунгузорӣ оид ба масъалаҳое, ки ба ваколати кумита дохиланд;

14. Тайёр намудани пешниҳодҳо барои дохил намудан ба Барномаи намунавӣ ва нақшаи тақвимии Маҷлиси намояндагон оид ба масъалаҳое, ки ба ваколати кумита дохиланд;

15. Созмон додани алоқаҳои байнипарлумонӣ бо кумита ва комиссияҳои марбутаи Ассамблеяи байнипарлумонии давлатҳои иштирокчии Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил ва парлумонҳои дигар давлатҳо;

16. Омӯхтани зарурат ва имконияти сафари аъзои кумита ба кишварҳои дигар барои иштирок намудан дар ҷаласаҳои байналмилалии парламентҳо ва дар ин бора ба Шӯрои Маҷлиси намояндагон пешниҳод намудани таклиф;

17. Фаъолияти қонунгузорӣ, таҳияи хулоса, гузоришҳо ва амалӣ намудани дигар масъалаҳое, ки ба салохияти кумита дохил мешаванд.

Нигаред низ
-----------

Салоҳияти кумита ва комиссияҳои Маҷлиси миллӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 403 - 404
**Салоҳияти Маҷлиси миллӣ** - Маҷлиси миллӣ як қисми сохтори Маҷлиси Олӣ буда, Конститутсия ва дигар қонунҳо салоҳияти онро муқаррар менамоянд. Дар Конститутсия ваколатҳои зерин пешбинӣ шудааст:

1. Таъсису барҳам додани воҳидҳои марзию маъмурӣ ва тағйири онҳо;

2. Интихоб ва бозхонди раис, муовинон ва судяҳои Суди конститутсионӣ, Суди Олӣ ва Суди олии иқтисодӣ бо пешниҳоди Президент;

3. Ҳалли масъалаи бекор кардани дахлнопазирии раис, муовинон ва судяҳои Суди конститутсионӣ, Суди Олӣ ва Суди Олии иқтисодӣ;

4. Ризоият ба таъйин ва озод намудани Прокурори Генералӣ ва муовинони ӯ;

5. Амалӣ намудани ваколатҳои дигаре, ки Конститутсия ва қонунҳо муайян намудааст (моддаи 56 Конститутсия).

Нигаред низ
-----------

Салоҳияти Маҷлиси намояндагон

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 404 - 405
|  |
| --- |
| ← **феврал** → |
| Дш | Сш | Чш | Пш | Ҷм | Шн | Яш |
|   |   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 |   |   |   |   |   |
| с. 2023 |

**8 феврал** — 39-умин рӯзи сол дар тақвими григорӣ.
То поёни сол 326 рӯз (327 рӯз дар солҳои кабиса) боқӣ мемонад.

Ҷашнҳо
------

*Бознигаред: Гурӯҳ:Ҷашнҳои 8 феврал*

### Миллӣ

### Динӣ

Рӯйдодҳо
--------

*Бознигаред: Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 8 феврал*

Зодрӯзҳо
--------

*Бознигаред: Гурӯҳ:Зодагони 8 феврал*

* 1822 — Жюл Габриэл Верн, нависандаи фаронсавӣ
* 1834 — Дмитрий Мендилеев, олими рус
* 1928 — Вячеслав Тихонов, ҳунарманди шӯравӣ ва рус

Даргузаштҳо
-----------

*Бознигаред: Гурӯҳ:Даргузаштагони 8 феврал*

* 2000 — Муборакшо Мирзошоев, овозхон ва оҳангсози тоҷик
* 2012 — Олими Искандарӣ, овозхони тоҷик

Тақвими мардумӣ
---------------

**(21 Январ — 19 Феврал)** — **Далв** яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Баҳман дар Гоҳшумори Эронӣ аст.

ДалвДалв

Нигаред низ
-----------

|  |
| --- |
| **Дарахти гурӯҳҳо** *(боб):*
  8 феврал |

Эзоҳ
----

Пайвандҳо
---------

* Бойгонӣ шудааст 15 июли 2006  сол.
* 
* BBC On this day, 08.02
**«Саломнома»** — як навъ суруди анъанавии ҷашну тӯйҳои арӯсии тоҷикон, ки ба муносибати қадам ниҳодани арӯс ба хонаи домод аз тарафи наздикони арӯс иҷро карда мешавад.

Ҳангоми ба арӯсхона ворид шудани арӯс аз ҷониби бибихалифа «Саломнома» хонда мешавад. Занҳои дигар пас аз ҳар як сатр хондани ӯ ҳама якҷоя «ҳазор алек» гуфта, ҷавоб медиҳанд.(дар маросими арӯсбарон)
Он дар шаҳру ноҳияҳои баъзе мавзеъҳои тоҷикнишини вилояти Фарғона, ва тоҷикони Бухорову Самарқанд, вилояти Қашқадарё маъмул буда, ҳамчун суруди муборакбодӣ маъруфу машҳур аст. Дар Вилояти Суғд, водии Зарафшону водии Ҳисор фаъол аст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Донишномаи Ҳисор. — Душанбе: «Ирфон», 2015, — с. 133
2. ↑  Феҳристи миллии намунаҳои мероси фарҳангии ғайримоддӣ./ Пажӯшиҳгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилооти Вазорати фарҳанги ҶТ — Душанбе: «Ирфон», 2014, — С. 64
3. ↑  ПИТФИ Феҳристи миллии намунаҳои мероси фарҳангии ғайримоддӣ (пайванди дастнорас)

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ин мақолаи нопурра аз таърих мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |
**Паҳавалла** (эстонӣ: *Pahavalla*, олмонӣ: *Pahawald*) — деҳа (эстонӣ *küla*) дар ҷазираи эстонии Сааремаа. Ба волости Сааремаа (то 2017: волости Лаимяла), ки тобеъи шаҳристони Сааре аст мансуб аст.

Аҳолӣ ва ҷойгирӣ
----------------

Деҳа дорои 22 нафар аҳолист (ба вазъи 31 декабри 2011). Дар 38 километрӣ аз шимолу шарқи маркази ҷазира Курессааре ҷойгир аст.

Шахсиятҳо
---------

Соли 1928 дар фермаи *Tooma talu*-и деҳа сиёсатмадори эстонӣ Арнолд Рюйтел таваллуд шуд. Ӯ аз соли 2001 то 2006 Президенти Эстония буд.

Адабиёт
-------

* Gertrud Westermann:. In: Hans Feldmann, Heinz von zur Mühlen (Hrsg.):. Band 8/I. Böhlau Verlag, Köln, Wien 1985, ISBN 3-412-07183-8, S. 419 (702 Seiten).

Пайвандҳои беруна
-----------------

* Beschreibung (*eestigiid.ee*)

Эзоҳ
----

1. ↑  Estnisches Statistikamt

Шаблон:Маҳалҳои аҳолинишини волости Сааремаа
|  |
| --- |
| ← **декабр** → |
| Дш | Сш | Чш | Пш | Ҷм | Шн | Яш |
|   |   |   | 1 | 2 | 3 | 4 |
| 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 |
| 12 | 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 |
| 19 | 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 |
| 26 | 27 | 28 | 29 | 30 | 31 |   |
| с. 2022 |

**8 декабр** — 342-умин рӯзи сол (343-умин дар солҳои кабиса) дар тақвими григорӣ.
То поёни сол 23 рӯз боқӣ мемонад.

Ҷашнҳо
------

*Бознигаред: Гурӯҳ:Ҷашнҳои 8 декабр*

### Миллӣ

### Динӣ

Рӯйдодҳо
--------

*Бознигаред: Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 8 декабр*

Зодрӯзҳо
--------

*Бознигаред: Гурӯҳ:Зодагони 8 декабр*

Даргузаштҳо
-----------

*Бознигаред: Гурӯҳ:Даргузаштагони 8 декабр*

Тақвими мардумӣ
---------------

Қавс (23 Ноябр - 21 Декабр) яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Озар дар тақвими Эронӣ аст.

ҚавсҚавс

Пайвандҳо
---------

* Бойгонӣ шудааст 15 октябри 2012  сол.
* 
* Наука, 08.12
* BBC On this day, 08.12

Эзоҳ
----
**Лола Азизова** — овозхон ва сарояндаи "Шашмақом" ва дастаи ҳунарии «Дарё», Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (1997), Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (2009).

Зиндагинома
-----------

Лола Азизова дар деҳаи Зарафшон, ноҳияи Ҷаббор Расулов, вилояти Суғд ба дунё омадааст. Ӯ фориғуттаҳсили Омӯзишгоҳи мусиқии ба номи Содирхон (Хуҷанд, 1982), Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода (факултаи мусиқии тоҷик-мусиқии суннатӣ, 1987). Лола Азизова солҳои 1982-1987 овозхони дастаи бонувони рубобии Филармонияи давлатии Тоҷикистон, сарояндаи ансамбли мақомхонони Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон (1987-1989) ва аз соли 1989 то кунун дар дастаи ҳунарии «Дарё» ба сифати сароянда хидмат намуда, дар рушди мусиқии мардумӣ ва касбии тоҷик саҳми хоса дорад.

Эҷодиёт
-------

Лола Азизова таснифоти мусиқии оҳангсозону мусиқии мардумию классикии тоҷик ва мардумони шарқро бо лаҳни зебо ва сабки мавзун иҷро мекунад. Санъати овозхониро дар Институти давлатии санъати Тоҷикистон назди Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон Барно Исҳоқова омӯхта, минбаъд аз дигар донандагони мусиқӣ нозукиҳои овозхонии суннатиро андӯхта, маҳора-ти иҷроияшро такмил додааст. Азизова бахш, гӯшаҳои овозии «Шашмақом»-ро бо лаҳни муассири иҷроияш («Соқиномаи Савти Калон», «Чоргоҳ», «Ним-чупонӣ» ва ғайра) фаро гирифта, маҷмӯи таронаҳои халқию касбии «Афсонаи ишқ», «Тоҷикистон», «Нилуфар», «Рубоиҳои саргаҳи Зарафшон», «Наврӯз», «Ганҷи дил», «Шаби борон», «Алла» ва ғайраро рангину мавзун сурудааст. Ӯ иштирокдори чандин ҷашнвораҳои ҳунарӣ, рӯзҳои фарҳанги тоҷик дар мамолики Осиёи Марказӣ ва Шарқу Ғарб буда, барои маҳорати баланди иҷроияш ва саҳми хосааш дар рушду тарғиби санъати тоҷикон, мардумони шарқ бо ифтихорномаю ҷоизаҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон сарфароз шудааст. Лола Азизова иштирокчии чандин ҷашнвораҳои ҳунарӣ, рӯзҳои фарҳанги тоҷик дар мамлакатҳои Осиёи Марказӣ ва Шарқу Ғарб буда, дар рушду тарғиби санъати тоҷикон ҳиссагузор аст..

Адабиёт
-------

* Таджикская музыка. - Душанбе, 2003.

Ҳамчунин нигаред
----------------

* Шашмақом

Сарчашма
--------

1. ↑  Донишномаи Шашмақом./Зери таҳрири Олимов К. Абдувалиев А. Азизӣ Ф. Раҷабов А. Ҳакимов Н. – Душанбе, 2009. – С. 26 ISBN 978-99947-49-13-3
2. ↑  Обидпур Ҷ. Луғатномаи тафсирии мусиқӣ / зери назари Б.Қобилова. – Душанбе: Аржанг, 2019. – С. 13 -14. – 480 с. ISBN 978-999-47-43-90-2
Додекаэдр
**Бисёррӯя** (дар фазои сеандоза), **полиэдр** — шакли геометриявие, ки аз шумораи муайяни бисёркунҷаҳои ҳамвор ташкил ёфтааст, ки:

1. ҳар як тарафи бисёркунҷаи дилхоҳ дар як вақт ба бисёркунҷаи ҳамсоя низ тараф мебошад;
2. аз ҳар як бисёркунҷа ба дигар бисёркунҷаи дилхоҳ гузаштан мумкин аст (аввал ба бисёркунҷаи ҳамсоя, сипас ба ҳамсояи он ва ғайра).

Тараф ва қуллаҳои бисёркунҷаҳоро мувофиқан теға ва қуллаҳои бисёррӯя меноманд. Агар бисёррӯя аз ҳамвории рӯяи дилхоҳ дар як тараф воқеъ гардад, бисёррӯя барҷаста номида мешавад (дар ин вақт рӯяҳо низ барҷастаанд). Дар бисёррӯяи барҷаста е + f — k = 2 аст (теоремаи Эйлер), ки ин ҷо е — адади қуллаҳо, f — адади рӯяҳо, k — адади теғаҳоянд. Дар Бисёррӯяи барҷаста агар рӯяҳо аз бисёркунҷаҳои яксони мунтазам иборат ва кунҷҳои бисёррӯяи назди қуллаҳо мунтазам ва ба ҳамдигар баробар бошанд, бисёррӯяро мунтазам меноманд.

5 навъи бисёррӯяи мунтазам мавҷуд аст (расм): тетраэдр (а), куб (б), октаэдр (в), додекаэдр (г), икосаэдр (д).

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  |  |  |  |  |
| а | б | в | г | д |

Агар рӯяҳои бисёррӯяи барҷаста бисёркунҷаҳои ҳарсони мунтазам ва кунҷҳои назди қуллаҳо симметрӣ ё конг­ру­энтӣ бошанд, Бисёррӯя ниммунтазам номида мешавад.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Бисёррӯя / А. Сангинов // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
|  |  |
| --- | --- |
|  Як бит иттилоъ баробари 0 (нул)  лампа фурузон |  Як бит иттилоъ баробари 1 (яко)  лампа хомуш |
| 

|  |
| --- |
| Ҳарфи «**М**»-и калони сирилик бино бар рамзбандии ISO 8859-5 дар 8 бит рамзбандӣ шудааст |
| {\displaystyle 10111100} |
|  |  |  |  |  |  |  |  |

 |

**Бит** (ҷаҳонӣ: **bit**; аз англ. **bi**nary digi**t** — ҳисоби дуӣ; ё вожабозӣ: англ. bit — ҳиссача) — аломат, рақам, яке аз маъмултарин воҳиди ченкунии миқдори ахбор, ки ҳангоми воқеӣ гардидани яке аз ду ҳодисаи баробарэҳтимол пайдо мешавад.

Таърих
------

Битро соли 1948 олими амрикоӣ К. Шеннон барои ифода намудани воҳиди ахбории хурдтарин пешниҳод кардааст. Бит воҳиди бунёдии андозакунии миқдори ахборест, ки ба миқдори ахбори дар таҷриба мавҷудаи ду натиҷаи баробарэҳтимол баробар аст. Яъне миқдори ахборест, ки фақат ҷавоби «ҳа» ё «не», 1/0, баста ё кушодаро дорад. Ба ибораи дигар миқдори ахборест, ки ба саволи гузошташуда ҷавоби якмаъно медиҳад. Бит воҳиди дуии ахбор мебошад. Дар электроника ба як разряди дуӣ як триггери дуӣ мувофиқат мекунад, ки ду ҳолати собит дорад. Дар техникаи ҳисоббарор ва шабакаҳои институтиқоли маълумот, одатан, қиматҳои 0 ва 1 бо қиматҳои гуногуни шиддат ё ҷараён институтиқол дода мешавад. Масалан дар микросхемаҳои асосашон ТТЛ рақами 0 чун шиддат дар фосилаи +0 то + 0,8В, рақами 1 дар фосилаи аз +2,4 то +5,0 В ифода меёбанд. Дар техникаи ҳисоббарор, бахусус дар ҳуҷҷатҳо ва стандартҳо, калимаи «бит» аксар ба маънои «разряди дуӣ» истифода мешавад (Масалан Бити калон разряди дуии бузурги байт ё калимае мебошад, ки сухан дар бораи он меравад).

Нигаред низ
-----------

* NX-бит
* Системаи ҳисоби дуӣ
* Триггери дуӣ
* Воҳидҳои ченаки иттилоот
* Битрейт

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Бит // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.


| ⚙️ Воҳидҳои ченаки иттилоот |
| --- |
| Воҳидҳои аслӣ | 
* Бит
* Байт
* Кубит
* Трит

 |
| Воҳидҳои вобаста | 
* Ниббл
* Калима
* Октет

 |
| Воҳидҳои бити марсум | 
* Килобит
* Мегабит
* Гигабит
* Терабит
* Петабит
* Эксабит
* Зеттабит
* Иоттабит

 |
| Воҳидҳои байти марсум | 
* Килобайт
* Мегабайт
* Гигабайт
* Терабайт
* Петабайт
* Эксабайт
* Зеттабайт
* Иоттабайт

 |
| Воҳидҳои бити КЭБ (IEC) | 
* Кибибит
* Мебибит
* Гибибит
* Тебибит
* Пебибит
* Эксбибит
* Зебибит
* Йобибит

 |
| Воҳидҳои байти КЭБ (IEC) | 
* Кибибайт
* Мебибайт
* Гибибайт
* Тебибайт
* Пебибайт
* Эксбибайт
* Зебибайт
* Йобибайт

 |
**Битиқчашма́** — чоҳест дар доманаи ҷанубу ғарбии қкӯҳи Боботоғ, ки дар қарибиҳояш тасвирҳои рӯйи санг ёфт шудаанд.

Нақшҳои рӯйи оҳаксанг бо рангҳои сиёҳу зарду сурх кашида шуда, онҳоро аввал (1948) Г. В. Пар­фёнов, баъдан акад. А. П. Окладников (1953) таҳқиқ намудаанд. Дар байни суратҳо тасвири ҳайвонот, тиру камон, шамшери каҷ, корд ва ғ. ба назар мерасанд. Дар чанд расм манзараи шикор ва бодиягардӣ акс ёфтааст. Аломатҳои бисёри гуногуне ҳастанд, ки Г. В. Парфёнов онҳоро рамзи офтобу моҳ тафсир додааст. Дар атрофи чоҳ порчаҳои оташбарг, белчаҳо, нуклеусҳо (сангҳои ба шакл­ҳои гуногун тарошидашуда, ки барои шикор, кандани пӯсти ҳайвони шикоршуда ва амсоли инҳо истифода мегардиданд) дучор мешаванд, ки тақр. ба давраи мезолит тааллуқ доранд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Битиқчашма / В. Ранов // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
Графики бисёръузваи дараҷаи 7.
**Бисёръузва́** (ё **полино́м** аз юн. πολυ- «бисёр» + лот. nomen «ном») — ифодаи намуди Axkyl…um+Bxnyp..uq+…+Dxrys…ut, ки дар он x, y,…u бузургиҳои тағйирёбанда, А, В,…, D зарибҳо ва k, l,…, t (дараҷаҳо — ададҳои бутуни ғайриманфӣ) ададҳои доимианд. Агар Бисёръузва аз як, ду ва се узв иборат бошад, онро мувофиқан якузва, дуузва (бином) ва сеузва меноманд. Бисёръузваи дараҷаи n-уми якномаълума шакли зайл дорад: a0xn+a1xn-1+…+an-1x+an ин ҷо a0 , a1, …, an- зарибҳо мебошанд (а0≠0).

Ҳосили ҷамъи нишондиҳандаҳои ҳар узв дараҷаи ҳамин узв номида мешавад, калонтарини онро дараҷаи Бисёръузва меноманд. Масалан xyz+x+y+z- Бисёръузваи дараҷаи сеюм, 2x+ y- z+1 — Бисёръузваи дараҷаи якум (хаттӣ) мебошанд. Бисёръузваҳоро ҷамъ, тарҳ, зарб ва тақсим (ҳангоми ба сифр баробар набудани тақсимкунанда) кардан мумкин аст.

Барои ҷамъ (тарҳ)-и ду Бисёръузва зарибҳои тағйирёбандаҳои якхеларо ҷамъ (тарҳ) мекунанд. Бисёръузваҳои дараҷаи якум, дуюм ва сеюмро мувофиқан Бисёръузваҳои хаттӣ, квадратӣ ва кубӣ меноманд.

Бисёръузвае, ки дараҷаи узвҳояш якхела аст, Бисёръузваи якҷинса номида мешавад.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Бисёръузва // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Пешпардохт** (Аванс) - маблағи пулие, ки ба ҳисоби пардохти оянда барои неъматҳои моддии мувофиқи шартнома гирифташуда, кори иҷрогардида, хидмати расонидашуда супорида мешавад.

Чунин маблағ дар мавриди ба таври дахлдор иҷро намудани ӯхдадорӣ ва пардохти пурраи он ба ҳисоб гирифта мешавад. Пешпардохт дар муносибатҳои шартномавӣ хеле васеъ истифода мешавад. Пешпардохт одатан мувофиқи шартнома аз 10 то 40 фоизи арзиши пурраи шартномаро ташкил медиҳад. Дар шартнома ба сифати пешпардохт дода шудани маблағ бояд қайд карда шавад. Зеро дар баъзе мавридҳо зарурати фарқ намудани он аз дигар муносибатҳои ба он монанд мумкин аст ба миён ояд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с.13
**Лолагӣ** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Вашгирди ноҳияи Файзобод. Аз деҳа то маркази ноҳия 8 км. Дар сари роҳи Файзобод - Роғун воқеъ аст. Аҳолиаш 2751 нафар (2010), тоҷикон. Аз 392 хоҷагӣ иборат аст. Дар деҳа мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, маркази саломатӣ, филиали почтаи ноҳия, филиали «Амонатбонк», заводи «Мурғи ҳилол», заводи «Мурғи марҷон», 3 мағозаи хусусии маҳсулоти ниёзи мардум, нуқтаҳои хидматрасонии маишӣ, 2 дӯкони фурӯши маҳсулоти кишоварзӣ, 1 хоҷагии деҳқонии коллективӣ фаъолият доранд. Мардуми деҳа ба парандапарварӣ, сабзавоткорӣ, ғаллакорӣ, боғу токдорӣ машғуланд. Заминҳо аз канали Меҳробод обёрӣ мешавад.

Аксҳо
-----

Пайвандҳо
---------

* Сафари корӣ ба ноҳияи Файзобод
* «Мурғи ҳилол»-и Файзобод бозорҳоро тасхир кард

Эзоҳ
----

1. ↑  ФАЙЗОБОД. Энсиклопедия. Душанбе, 2011. Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик. 392 саҳ.
**Борис Всеволодович Громов** (зод. 7 ноябр 1943, Саратов) — аз низомиёни олирутбаи шӯравӣ, ходими давлатии Русия, генерал-полковник (1989), Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ (1989), губернатори вилояти Маскав (2000—2012).

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи Омӯзишгоҳи ҳарбии Ленинград (1965), Академияи ҳарбии ба номи М. В. Фрунзе (1972) ва Академияи ҳарбии Ситоди генералӣ (1984). Солҳои 1980-82 фармондеҳи дивизия ва аз июни 1987 фармондеҳи армияи 40-уми Иттиҳоди Шӯравӣ дар Афғонистон буд. Дар аввали соли 1989 хурӯҷи муваффақонаи артиши шӯравиро аз Афғонистон ташкил намуд. Аз соли 1989 фармондеҳи Округи ҳарбии Киев. Ноябри 1990 — сентябри 1991 — муовини аввали вазири умури дохилаи ИҶШС. Дар давраи буҳрони августии соли 1991 алайҳи нақшаи ҳуҷум ба Қасри Сафеди Маскав амал кард. Аз ноябри 1991 муовини аввали фармондеҳи Қувваҳои таъйиноти умумии Қувваҳои мусаллаҳи ИДМ, аз июни 1992 муовини вазири дифои Федератсияи Русия. 3.10.1993 муқобили ворид намудани қувваҳои ҳарбӣ ба Маскав ва бо тӯпҳо тирборон кардани Қасри Сафед ва дар охири соли 1994 зидди ворид намудани қувваҳои ҳарбӣ ба Чеченистон баромад ва баъд аз ин амалан аз кор барканор карда шуд. Чанде баъд ҷунбиши «Сарзамини ман»-ро сарварӣ кард. Солҳои 1995-98 депутати Думаи давлатӣ буд. Соли 1999 губернатори вилояти Маскав интихоб гардид. Солҳои 2003—2007 ва 2007—2012 аз нав ба ин вазифа интихоб шуд. Аз 21 июни 2013 депутати Думаи давлатии Федератсияи Русия (даъвати 6). Аз соли 1999 то ҳоло раиси созмони ҷаҳонии «Бародарии размии бидуни марз», ки собиқадорони 35 ҷанг ё ихтилофоти ҷангиро муттаҳид мекунад. Пиромуни масоили артиш ва таърихи артиши Русия таълифот низ дорад.

Ҷоизаҳо
-------

Бо ду ордени Байрақи Сурх, орденҳои Ситораи Сурх, «Барои хидматҳо дар назди Ватан» (дараҷаҳои 2, 3, 4) ва дигар ордену медалҳо сарфароз гардидааст.

Эзоҳ
----

1. 1 2  Munzinger Personen (нем.)

Адабиёт
-------

* Громов Борис Всеволодович // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* Герои страны
* Декларатор
* Бонки Иттилоотии Интернетии Филмҳо

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Лентапедия

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* GND: 131990691
* GTAA: 103909
* ISNI: 0000 0001 1674 8062
* LCCN: nr94032016
* NKC: js2006345132
* NTA: 123877237
* NUKAT: n98013600
* SUDOC: 133258572
* VIAF: 76200217
* WorldCat VIAF: 76200217

 |

 |
Тепловози ТЭП70-0254
**Локомотиви дизелӣ**, **теплово́з** — локомотивест, ки муҳаррики дарунсӯз дорад; қувваи муҳаррик тавассути таҳвили қувваи (механикӣ, гидромеосаникӣ ё электрӣ) ба чархҳо дода мешавад.

Ғояи истифодаи муҳаррики ҳароратӣ дар локомотив охири садаи XIX пайдо шуд. Муҳаррики намунавии дарунсӯзро инженери рус В. И. Гриневесклӣ солҳои 1908—1912 сохт. Инженери советӣ А. Н. Шелест соли 1922 тепловози конструкцияаш хеле хубро бо генератори механикии газӣ пеш ниҳод (ин ғоя фақат солҳои 50 садаи XX дар Швеция амалӣ гардид). Нахустин тепловози магистрали дар ИҶШС соли 1924 аз рӯи нақшаи Я. М. Гаккел сохта шуд. Тепловозҳои таҳвили электрӣ, ки дар онҳо зонунаварди муҳаррики асосӣ лангари генератори асосии электриро ба гардиш меорад, бештар маъмул гардиданд.

Гардиши лангарҳои муҳаррикҳои электрии кашанда тавассути таҳвили дандонадор ба ҷуфти чархҳо дода мешавад. Ба қисми экипажии тепловози рақам асосӣ ва аробача (тележка)-и ду, се ё чормеҳвара бо ҷуфти чархҳо, буксаҳо ва овезаҳои рессорӣ дохиланд. Дар рамаи асосӣ кузови тепловози ҷойгир мешавад. Тепловозҳо як, ду ё секузовӣ (я)к, ду ё сесексиягӣ) мешаванд. Тепловози аз кабилаи мошинист (дар кузов) идора мешавад. Мошинист тавассути наззора (контроллёр) бассомади гардиши наварди муҳаррикро муқаррар мекунад. Тартиби кории генераторҳои электрӣ ва муҳаррикҳои электрии кашанда бошанд, вобаста ба профили роҳи оҳан автоматй тағйир меёбанд. Кабинаро аз қисми мошинӣ одатан камераи аппаратҳо ҷудо мекунад, ки дар он асбоб ва дастгоҳҳои пайвасткунандаи занҷирҳои қуввагии тепловози ҷойгир мешаванд. Дар қисми мошинӣ, ба ғайр аз муҳаррик, генератори асосӣ, компрессор, батареяи аккумуляторӣ, филтрҳо ва ғайра ҷойгиранд. Дар тепловози энергияи сузишворӣ назар ба паровоз тақрибан 6 маротиба самараноктар истифода мешавад.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] / сармуҳаррир  А. С. Сайфуллоев. — Д. : СИЭСТ, 1978—1988.
**«Арманистони Советӣ»** (озарбойҷонӣ: Совет Ермәнистаны) — рӯзномаи ҷумҳуриявии ҷамъиятию сиёсӣ ба забони озарбойҷонӣ, дар РСС Арманистон нашр мешуд. Рӯзнома воқеаҳои ҷамъиятию сиёсиро, ки дар Арманистон ва берун аз он ба амал меоянд, инъикос мекард.

Солҳои 70-ум рӯзнома ҳафтае 3 маротиба бо тиражи 21000 нусха мебаромад .

Рӯзнома соли 1921 таъсис ёфтааст. Он аввалан «Ранҷбар», солҳои 1925—1928 «Занга», дар солҳои 1929—1937 «Kı̢zı̢l Зәfek/Qьzьl Şәfeq», дар солҳои 1937—1939 «Коммунист» ном дошт. Аз октябри соли 1939 — «Совети Эрманистанӣ». Соли 1971 бо ордени « Нишони Фахрӣ» мукофотонида шудааст. Дар замони муноқишаи Қарабоғ нашри рӯзнома қатъ гардид.

Эзоҳ
----
«**Музаккиру-л-асҳоб**» — тазкира, таълифи Муҳаммадбадеъ Малеҳои Самарқандӣ. Дар байни солҳои 1688—1692 навишта шудаасг.

Дар муқаддимаи баъзе аз нусхаҳои «Музаккиру-л-асҳоб» муаллиф қайд кардааст, ки асарро то соли 1700 такмил ва тасҳеҳу таҳрир намудааст. Дар «Музаккиру-л-асҳоб» оид ба 203 шоири Хуросон, Мовароуннаҳр ва Эрони Ғарбӣ маълумот дода шудааст. Дар оғози «Музаккиру-л-асҳоб» номгӯи шоироне омадааст, ки шарҳи ҳолашон дар асар сабт гардидааст. «Музаккиру-л-асҳоб» аз ду қисм (асосӣ ва иловагӣ) иборат аст. Қисми асосӣ шарҳи ҳол ва намунаи ашъори 166 ва қисми иловагӣ 37 шоирро дар бар мегирад. Тазкираи Малеҳо аз ҷиҳати тарзи маълумотдиҳӣ аз бисёр тазкираву манбаъҳои ада­бӣ фарқ мекунад. Малеҳо аз зиндагӣ, тарҷумаи ҳол, касбу кор, обрӯ ва эътибори шоирон, муносибатҳои байниякдигарии онон, соҳибдевон будан ё набуданашон ва ғайра то ҳадди имкон пурра ва мукаммал маълумот дода. аз ашъорашон намуна овардааст. Малеҳо, ки худ аз доираи ҳунармандон буд, бештар ба эҷодиёти адибони ин доира диққат додааст. Маълумоти «Музаккиру-л-асҳоб» нисбат ба тазкираҳои дигар эътимоднок мебошанд. Муаллиф асосан оид ба он шоироне маълумот додааст, ки бо онҳо ҳамсӯҳбат шудааст. Инчунин барои чамъоварии санаду маълумот ба якчанд шаҳру кишварҳои Мовароуннаҳру Хуросон ва Эрони Faрбӣ сафар кардааст. Ба ҳамин тариқ, «Музаккиру-л-асҳоб» барои омӯхтани ҷараёни адабии асри 17-и Moвapoуннаҳру Хуросон ва давран Сафавиёни Эрон аҳамияти ка­лон дорад. «Музаккиру-л-асҳоб» то замони мо дар шакли дастнавис расидааст, ки 8 нусхаи он дар китобхонаҳои Иттифоқи Республикаҳои Советии Сотсиалистӣ СССР мавҷуд аст. Дар китобхонаҳон мамлакатҳои хориҷӣ нусхае аз «Музаккиру-л-асҳоб» пайдо нашудааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Музаккиру-л-асҳоб / 3. Ҳасанова // Лениннома — Муҳит. — Д. : СИЭСТ, 1983. — (Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] /  сармуҳаррир А. С. Сайфуллоев ; 1978—1988, ҷ. 4).

* Мирзоев А. Сайидо и его место в истории таджикской литерату­ры, Сталинабад, 1954;
* Мирзоев А. Боз як аҳамияти муҳимми тазкираи Малеҳо, журнали «Садом Шарқ». 1961. № 7.
**Роберт Вентури** (англ. Robert Venturi, 25 июн 1925[…], Филаделфия, Пенсилвания, Иёлоти Муттаҳидаи Амрико — 18 сентябр 2018[…], Филаделфия, Пенсилвания, Иёлоти Муттаҳидаи Амрико) — меъмори амрикоӣ ва назарияпардози риштаи ҳунар, яке аз поягузорони постмодернизм.

Дар мактаби меъмории Донишгоҳи Принстон (1947-50) ва Академияи амрикоии ш. Рим (1954-56) таҳсил намудааст. Дар ширкатҳои меъмории О. Стоноров, Э. Сааринен ва Л. Кан (1950-58) кор кардааст. Соли 1964 (ҳамроҳ бо Ҷ. Раух) ширкати хусусии хешро таъсис дод. Аз соли 1980 ширкат номи «Вентури, Раух ва Скатт Браун»-ро гирифт. Роберт Вентури дар меъмориҳои хеш бо дар назар доштани унсурҳои меъмории суннатӣ сабки равияҳои мухталифро огоҳона бо ҳам омезиш медод (Гилд-ҳаус, манзил барои пирсолони бепарастор дар Филаделфия, 1960-65; хонаи хусусӣ барои модари Вентури дар Честиат-Ҳилл, Пенсилвания, 1962; Брант-ҳаус дар Гринвич, иёлати Коннектикут 1971-73) ё равиши тарроҳии нозуконаро, ки намегузошт кори сохт мон табдил ба як қонуни эстетикии бебаҳс шавад, пеш мегирифт. Бо мурури солҳо ин равиш дар хотираҳои таърихӣ ривоҷ пайдо кард, ки як қатор корҳои ӯ ба ин намунаанд: факултаи гуманитарӣ ва улуми иҷтимоӣ дар Донишгоҳи давлатии Пейчаз, иёлати Ню-Йорк (1968—1978), депои сӯхторнишонии Ню-Ҳейвен (1970), муҷтамеи меъмории Б. Франклин дар Филаделфия (1972-70), биноҳои нави осорхонаҳои Оберлин (1974-77), Остин (1983), Сиэтл (1985), Сан-Диего (1986-96), иморати нави Нигористони миллии Лондон (1989-91). Роберт Вентури дар таърифоти назариявии хеш ба рангорангии бадеӣ даъват кардааст, ки он тафовут миёни ҳунари «афзал» ва «ноафзал»-ро аз байн мебарад.

Эзоҳ
----

1. ↑   (ингл.)
2. 1 2  RKDartists (нидерл.)
3. 1 2 3 4 5 6 7 8
4. 1 2  Structurae (ингл.) — Ratingen: 1998.
5. 1 2  Энциклопедия Брокгауз (нем.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
6. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* идентификатор BNF (фр.): платформаи додаҳои боз — 2011.

Адабиёт
-------

* Вентури Роберт // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* Structurae
* Бонки Иттилоотии Интернетии Филмҳо
* RKDartists

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая каталанская
* Большая китайская
* Большая норвежская
* Большая российская (старая версия)
* Кругосвет
* Хорватская
* American National Biography
* Britannica (онлайн)
* Notable Names Database
* Universalis

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNC: a11426226
* BNE: XX865993
* BNF: 12195580j
* CiNii: DA00633991
* GND: 118898922
* ISNI: 0000 0001 2283 9550
* J9U: 987007296962705171
* LCCN: n79064990
* NDL: 00459650
* NKC: js20020204002
* NLP: A2704421X
* NTA: 071394826
* NUKAT: n2005094720
* SUDOC: 030566029
* VIAF: 108427049
* WorldCat VIAF: 108427049
* ULAN: 500018011

 |

 |
**Ваколати вогузоршаванда** — ваколати Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, дигар мақомоти марказии ҳокимияти иҷроия, мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии болоӣ мебошад, ки тибқи санадҳои меъёрии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва ё дар асоси шартномаи тарафҳо ба ихтиёри мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии дахлдор вогузошта мешавад.

Дар қонунҳои дар даҳсолаи охир қабулшудаи Ҷумҳурии Тоҷикистон меъёрҳо дар бораи Ваколати вогузоршаванда пайдо шудаанд. Гарчи дар таҷрибаи фаъолияти мақомоти олии иҷроия ва мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатӣ ба ихтиёри мақомоти поёнӣ вогузор кардани иҷрои баъзе Ваколатҳои мақомоти болоӣ қаблан ҷой дошт, аммо дар қонунҳо таърифи ин мафҳум дода намешуд. 

Дар Қонуни конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатӣ» (2004) шарҳи мафҳуми Ваколати вогузоршаванда дода шудааст. Ҳамчунин дар моддаи 21 Қонуни конститутсионии мазкур муқаррар карда шудааст, ки Раисони ВМКБ, вилоятҳо ва ш. Душанбе татбиқи баъзе Ваколатҳои худро ба раисони шаҳрҳо ва ноҳияҳо вогузор менамоянд. Таърифи Ваколати вогузоршаванда дар Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи мақомоти худидоракунии шаҳрак ва деҳот» (2009) дода шудааст.

Адабиёт
-------

* Қонуни конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон». Д. 2001;
* Қонуни конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатӣ». Д. 2004; Имомов А. Мақомоти ҳокимияти давлатӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон. Д. 2007;
* Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи мақомоти худидоракунии шаҳрак ва деҳот». Д. 2009

Сарчашма
--------

* Ваколат // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Наргис Усмонова** — журналист, номзади илми филология, дотсенти кафедраи матбуоти факултети журналисткаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон.

Зиндагинома
-----------

Наргис Усмонова 4 ноябри соли 1984 дар ноҳияи Абдураҳмони Ҷомии вилояти Хатлон ба дунё омадааст. Соли 2002 мактаб-литсейи ноҳияи номбурдаро хатм намуда тариқи квотаи президентӣ ба факултети журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон дохил шуда, онро бо ихтисоси журналистика соли 2007 хатм намудаст. Аз соли 2008 ин ҷониб дар кафедраи журналистикаи байналхалқӣ ба ҳайси муаллими соатбай, сипас ассистент дарс хондааст.
Соли 2013 рисолаи номзадии худро бо унвони «Ҳақиқати таърихӣ ва оҳанги публитситии романи Ҷумъа Одина «Гузашти айём» дифоъ намудааст.
Тўли ҳашт соли фаъолият 16 мақолаҳои илмию публитсистӣ ва 1 дастури таълимию методӣ чоп намудаанд.
Моҳи феврали соли 2016 мудири кафедраи матбуоти факултети журналистка таъйин гардидааст.мудири кафедраи матбуоти факултети журналистка(тоҷ.). *www.philol.tnu.tj*. 31 май 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 3 июни 2020.</ref>

Эзоҳ
----
**Абдурауф Бенаво** (форсӣ: عبدالرووف بېنوا‎, 23 августи 1913, Қандаҳор —1987) — шоир, публисист, олим, ходими ҷамъиятии Афғонистон.

Зиндагинома
-----------

Маълумоти ибтидоиро дар хонавода ва мактаби маҳаллӣ гирифт. Ба забонҳои пашту ва дарӣ (форсии кобулӣ) менавишт. Шеърҳои нахустинаш соли 1934 дар рӯзномаи «Тулӯи афғон» ва маҷмӯаи «Пашту» ба табъ расидаанд. Ба ғайр аз тахаллуси «Бенаво», ки бо он шуҳрат дошт, боз бо тахаллусҳои «Ятим», «Барён» ва ғайра асар эҷод мекард. Бенаво солҳои 1947—1951 Президенти Академияи илмҳои Афғонистон, аз соли 1949 муҳаррири рӯзномаи «Ҳивод» («Ватан») ва маҷаллаи илмии «Кобул» буд. Ӯ соли 1987 аз олам даргузаштааст.
Осори манзум (маҷм. «Афкори парешон», 1957; «Хушҳол ва Псарлай», 1958), ҳикояҳо ба қалами ӯ тааллуқ доранд. Китобҳои «Назарияи адабиёт» (1946), «Нависандагони муосир» (1957) осори илмӣ-адабиётшиносии Бенаво мебошанд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Большая российская энциклопедия (рус.) — М.: Большая российская энциклопедия, 2004.
2. ↑  Library of Congress Authorities (ингл.) — Library of Congress.

Сарчашма
--------

* Бенаво // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Нарзиқул Ибодович Обидов** (9 марти соли 1937, шаҳри Душанбе) — рӯзноманигор, тарҷумон ношир, Узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон ва СССР (аз с.1975).

Зиндагинома
-----------

Дастпарвари мактаби миёнаи № 7 шаҳри Душанбе (1956). Ӯ факултети таъриху филологияи УДТ ба номи В. И. Ленин (1961), шуъбаи журналистикаи факултети кадрҳои идеологии Университети марксизм-ленинизми назди комитети ҳизбии шаҳри Душанбе (1983), Институти умумииттифоқии такмили ихтисоси кормандони матбаа (Москва, 1988)- ро хатм кардааст. Муҳаррири хурди нашриёти «Ирфон» (1961—1962), тарҷумони Вазорати роҳсозии ИҶШС дар Афғонистон (1962—1963), муҳаррир (1964—1972), муҳаррири калони нашриёти «Ирфон» (1972—1979), муҳаррир-тарҷумони Агентии телеграфии назди Совети Вазирони Тоҷикистон (1979—1991), мудири котиботи Вазорати кишоварзии ҶТ (1991—1993). Аз соли 1993 — сармутахассиси Дастгоҳи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии ҶТ. Асосан бо тарҷума ва таҳрири асарҳои классикони марксизм-ленинизм, адабиёти сиёсӣ, иҷтимоию иқтисодӣ ва илмии оммавӣ машғул будааст. Муаллифи мақолаҳо дар рӯзномаву маҷаллаҳо, оҷонсии давлатии ҶШС Тоҷикистон «ТОЧИКТА», ҳикояҳо ва рисолаҳои шарҳиҳолӣ дар бораи шахсиятҳои маъруфи Тоҷикистон мебошад.

Ҷоизаҳо
-------

Бо медалҳои «Барои азхудкунии заминҳои бекорхобида» (1958), «Барои меҳнати шоён. Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В. И. Ленин» (1970), «Хидмати шоён» (2005),
ду Ифтихорномаи Фахрии Президиуми Совети Олии Тоҷикистон (1977, 1988), Ифтихорномаи КМ ПК Тоҷикистон (1973), Дипломи Ком. НКХХ Тоҷикистон (1973), Ифтихорномаи Иттифоқи журналистон ба муносибати 60-солагии таъсиси СССР (1977), Ифтихорномаи Фахрии ТАСС (Агентии телеграфии Иттиҳоди Шӯравӣ дар назди Совети Вазирони СССР) бахшида ба 60-солагии ТАСС (1985), Ифтихорномаи Фахрии КМ КПСС, Совети Вазирон ВССПС ва КМ ВЛКСМ ба муносибати 70-солагии Револютсияи Октябр (1987) ва Ифтихорномаҳои соҳавӣ мукофотонида шудааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Аслҳо ва наслҳо. — Душанбе, 2013. — С. 99.
**Абдусатторов Абдумуталлиб** (25 декабр 1947, шаҳри Исфара — 20.06.2002, ҳамон ҷо) иқтисодшинос, узви вобастаи Академияи муҳандисии ҶТ (1995). Аз оилаи хизматчӣ. ИПТ (1972), Академияи хоҷагии халқи Шӯрои Вазирони СССР дар шаҳри Москва (1988). 
Абдусатторов фаъолияти кориашро аз корхонаи сохтмону роҳсозии №5 ш. Душанбе ҳамчун устои роҳ, прораб, сармуҳандис (1972-1978) оғоз намудааст. Сармуҳандиси идораи сохтмони асосии кумиҷроияи ш. Душанбе (1978-1982), ҷонишини раиси идораи дар ҶТ будаи бонки саноату сохтмони СССР (1982-1986), раиси садорати «Тоҷикпромстройбанк», сипас бoнки саҳҳомиву тиҷоратӣ ва саноату сохтмони Тоxикистон «Ориёнбонк» (1986-1998).
Дар бораи зиндагиномаи Абдусатторов таърихшинос А.Азимов бо номи «Шарораи меҳр» (Душанбе, 1997) таълиф кардааст. Ба ифтихори Абдусатторов дар маҷмааи фарҳангиву тиҷоратии «Ориён»-и шаҳр лавҳаи ёдгорӣ гузошта шудааст (2003).
**Роберт Адлиман** (англ. Robert Adleman; 7 май 1919 (1919-05-07), Филаделфия, ИМА — 16 ноябр 1995 (1995-11-16), Ашленд, Иёлоти Муттаҳида) — нависанда ва муаррихи амрикоӣ аст.

Тарҷумаи ҳол
------------

Адлиман дар Филаделфияи Пенсилвания таваллуд шудааст. Дар Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ ҳамчун суратгир ва тирандоз дар Корпуси ҳавоӣ хидмат кардааст. Пас аз ҷанг ӯ соҳибкор шуд ва дар ҳамкорӣ бо полковники артиши ИМА Ҷорҷ Уолтон ба навиштани асарҳои таърихӣ шурӯъ кард. Якҷоя онҳо дар бораи Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ як қатор китобҳо навиштанд, ки муваффақтарини онҳо "Иблис", соли 1966 дар бораи бригадаи 1-уми нерӯҳои махсус, ки лақаби "Бригадаи шайтон" буд. Китоб баъдтар ба навор гирифта шуд.

Адлиман шарик ва президенти Робинсон, Адлеман ва Монтгомери, як ширкати иртиботи ҷамъиятӣ ва таблиғи Филаделфия буд. Ҳамчун як навовар, ӯ пайваста корхонаҳои нав эҷод мекунад: ӯ рӯзномаи The Record-Breeze ва Mall Journal нашр мекунад, намоишҳои телевизионии Today, Modern Living ва занҷирҳои хӯроквории зуд-зуд Take Out Kitchens ва Hush таҳия кардааст.

Пас аз фурӯши ҳуқуқи филм, Адлиман ва занаш аз Филаделфия ба Малибу, Калифорния кӯчиданд. Онҳо дар он ҷо чанд сол монданд, то он даме, ки дар Орегон як ранчи калон хариданд ва дар он ҷо The Bella Union-ро кушода, коктейлҳои патентшудаи *шафтолуи бабуи* худро, ки ба номи набераашон номида мешавад, пешкаш карданд.

Адлиман дар Эшланд, Орегон дар соли 1995 даргузашт. Зан ва ду духтараш бо васияти ӯ хокистари ӯро дар соҳили уқёнус дар Малибу пароканда карданд.

Мурофиа
-------

* *Бригадаи иблис* (1966) (навишташуда бо полковник. Ҷорҷ Уолтон)
* *Рим имрӯз афтод* (1968) (навишташуда бо Кол. Ҷорҷ Уолтон)
* *Маъракаи шампан* (1969) (навишташуда бо Кол. Ҷорҷ Уолтон)
* *Бендерҳои хунин* (1970)
* *Энни Дин* (1971)
* *Чӣ воқеан ба навиштан ва фурӯши китоби шумо дахл дорад* (1972)
* *Қуттии сиёҳ* (1973)
* *Тахассуси Big Cherry: Эътирофҳои як ҷинояткори усто* (1973)
* *Табларзаи ширин* (1986)

Эзоҳ
----

1. 1 2  Internet Speculative Fiction Database (ингл.) — 1995.
2. ↑  *Bibliothèque nationale de France* идентификатор BNF (фр.): платформаи додаҳои боз — 2011.
3. ↑  LIBRIS — 2010.

Пайвандҳо
---------

* Robert H. Adleman, Author, 76, New York Times (November 23, 1995), стр. D21.
* Hoover Institution Archives of Adleman’s papers at Stanford University(англ.)
**Ро́берт Бойл** (англ. Robert Boyle; 25 январ 1627[…], Дижи Лисмор[d], Вилояти Уотерфорд — 31 декабр 1691, Лондон) — физикдон ва кимиёдони инглис.

Зиндагинома
-----------

Маълумоти ибтидоиро дар хона гирифтааст. Дар синни 12-солагӣ барои идомаи таҳсил ба шаҳри Женева фиристода шуда, сипас, дар вақти саёҳат ба Итолиё ва Фаронса маълумоташро мукаммал кардааст. Баъди бозгашт ба Ирландия аз соли 1654 дар Оксфорд маскун мешавад ва ба омӯзиши физика ва кимиё машғул мегардад. Ӯ дар таъсиси Ҷамъияти илмҳо, ки соли 1668 ба Лондон кӯчонда шуд ва баъдтар бо номи «Ҷамъияти шоҳии Лондон» маъмул гардид, ширкат кардааст. Фаъолияти илмии Роберт Бойл ба асоснок кардани методи таҷрибавӣ дар соҳаҳои физика ва кимиё бахшида шудааст. Дар натиҷаи таҳқиқот Роберт Бойл соли 1660 қонуни тағйирёбии ҳаҷми ҳаво аз тағйирёбии фишорро, ки бо номи қонуни Бойл-Мариотт машҳур аст, кашф кард. Мувофиқи он чандирияти газ ба ҳаҷми ишғолкардааш мутаносиб аст. Дар соҳаи магнетизм, физикаи молекулавӣ, оптика ва электрик, физикаи назариявӣ ва аэростатика таҳқиқот анҷом додааст. Роберт Бойл барометр ва асбоби махсусе сохт, ки тимсоли вакуумметр аст. Зичии моддаҳоро омӯхт, хосияти фосфор (зичӣ, бӯй, вазни хос, шуоъафканӣ ва ғ.)-ро пешгӯӣ кард. Бо ибораи Фридрих Энгелс «Бойл кимиёро илм кард».

Нигаред низ
-----------

* Қонуни Бойл-Мариотт

Эзоҳ
----

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* идентификатор BNF (фр.): платформаи додаҳои боз — 2011.
2. 1 2  Архив по истории математики Мактьютор
3. 1 2 3 4  Encyclopædia Britannica (ингл.)
4. 1 2  *Aubrey J.* Scientific Lives (ингл.) — ISBN 978-1-84391-169-2
5. 1 2  *Burns D. T.* Some Irish Contributors to European Analytical Chemistry, R. Boyle, R. Kirwan, J. Emerson Reynolds (ингл.) // *Analytical Letters* — Marcel Dekker, Taylor & Francis, 1979. — Vol. 12, Iss. 2. — P. 89—107. — ISSN 0003-2719; 1532-236X — doi:10.1080/00032717908055684
6. 1 2  Бойль Роберт // Большая советская энциклопедия (рус.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
7. ↑  Математическая генеалогия (ингл.) — 1997.

Адабиёт
-------

* Бойл Роберт // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Абдурауф Муродӣ** — рӯзноманигор, шоир,нависанда, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1996)

Зиндагинома
-----------

**Абдурауф Муродӣ** 1 апрели соли 1961 дар деҳаи Хоҷапанҷи ноҳияи Панҷакент таваллуд ёфтааст. Дар мактаби деҳа таҳсил карда, баъдан Оӯзишгоҳи омӯзгории Панҷакент (1981) ва факултаи филологияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Душанберо (1985) бо дипломи аъло хатм кардааст. Дар шаҳри Роғун ба сифати омӯзгори мактаби миёна ва ҷонишини сармуҳаррири нашрияи «Нурафшон» оғози фаъолият намудааст. Солҳои 1992-2001 дар Панҷакент омӯзгори гимназия, мушовири шуъбаи маориф ва раиси бахши Бунёди байналмилалии форсии тоҷикӣ будааст. Дар кори таъсис ва нашри маҷаллаҳои «Дайри муғон» ва «Сомониён» (нашрияҳои ҳукумати Панҷакент) фаъолона ширкат варзида, соле чанд ҷонишинии сармуҳаррири ин маҷаллаҳоро иҷро кардааст. Аз соли 2002 ҷонишини сармуҳаррири ҳафтаномаи «Омӯзгор» мебошад.Соли 1996 ба узвияти Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон пазируфта шудааст.

Эҷодиёт
-------

Аз овони донишҷӯӣ ба эҷоди бадеӣ машғул шуда, навиштаҳояш пайваста тавассути маҷаллаву рӯзномаҳо ба табъ расидаанд. Муаллифи китобҳои «Дили гарм» (ҳикояҳо, 1997), «Мӯйлаб» (ашъори ҳаҷвӣ), «Ҷасорат» (қиссаи ҳуҷҷатӣ), «Аз нешханд то нӯшханд» (ҳаҷвияҳо, 1999), «Лутфи Худованд» (назму наср 2000), «Шукуфти ғунчаи лабҳо» (ҳикояҳои ҳаҷвӣ, 2006 «Анори дона-дона» (2005), «Чошнӣ» (ашъори ҳаҷвӣ, 2009) ва қиссаи ҳаҷвии «Ману занам» мебошад. Силсилаи бардавоми навиштаҳои ҳаҷвии ӯ «Анори дона-дона» аз ҷониби хонандагон истиқболи гарм ёфтаанд. «Биё, то қадри якдигар бидонем!» (2009) сафарнома буда, бо сабки хосу ҷолибе нигориш ёфтааст. Китобҳои «Дилнавоз», «Посдори ҳақиқат» ва «Анҷумани дӯстон»-аш аз кору пайкори бархе ҳамдиёрони маъруфамон ҳикоя мекунанд. Мақолаҳои илмию методии ӯ дар авроқи китобҳои «Дурахши вожаҳо», «Ҷашнномаи мактаб» ва «Паёми мушовир» дастраси умум
гардидаанд. Як силсила ашъори ҷавоншоирони ӯзбекзабони Тоҷикистонро ба тоҷикӣ гардондааст. Намунаҳое чанд аз эҷодиёташ ба забонҳои русиву ӯзбекӣ тарҷума ва чоп шудаанд.

Ҷоизаҳо
-------

* Нишони фахрии «Аълочии маорифи Тоҷикистон»;
* Нишони «Аълочии фарҳанги Тоҷикистон»;
* Нишони «Аълочии матбуоти Тоҷикистон»;
* Ҷоизаи Ҷамъияти умумииттифоқии «Знание»;
* Ҷоизаи ба номи Абулқосим Лоҳутӣ.

Эзоҳ
----

1. ↑  Адибони Тоҷикистон (маълумотномаи мухтасари шарҳиҳолӣ)./Таҳия ва танзими Асрори Сомонӣ ва Маҷид Салим. – Душанбе, «Адиб», 2014, – с.141 ISBN 978-99947-2-379-9
**Ваколати муштарак**. Мувофиқи қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон мақомоти ҳокимияти давлатӣ Ваколати муштарак дошта метавонанд. Мувофиқи Қонуни конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатӣ» Ваколати муштарак ваколате мебошад, ки барои иҷрои он Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ё дигар мақомоти марказии ҳокимияти иҷроия, мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ, аз як тараф ва мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии дахлдор, аз тарафи дигар, масъулияти муштарак доранд. Ваколати муштарак ҳамчунин дар асоси шартномаи байни мақомоти дахлдори ҳокимияти давлатӣ пайдо мегардад.

Адабиёт
-------

* Қонуни конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон». Д. 2001;
* Қонуни конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатӣ». Д. 2004; Имомов А. Мақомоти ҳокимияти давлатӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон. Д. 2007;
* Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи мақомоти худидоракунии шаҳрак ва деҳот». Д. 2009

Сарчашма
--------

* Ваколат // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Абдумалик Абдуллоҷонов** (1 январи соли 1949, Хуҷанд, ҶШС Тоҷикистон, ИҶШС) — ходими сиёсии тоҷик, сарвазири Тоҷикистон аз 21 сентябри 1992 то 18 декабри 1993.

Зиндагинома
-----------

Абдумалик Абдуллоҷонов 1 январи соли 1949 дар шаҳри Хуҷанд дар як оилаи номдор таваллуд шудааст. Бобои Абдуллоҷонов — профессор Абдураҳмон ибн аш-шайх Муҳаммад Султон ал-Маъсумӣ — олими машҳури улуми динӣ буд ва соли соли 1922 ба Арабистони Саудӣ фирор карда, онҷо мушовири шоҳи саудӣ Абдул Азиз буд.

Фаъолияти меҳнатӣ
-----------------

Соли 1971 Донишкадаи технологии Одессаро аз рӯи ихтисоси муҳандис-технолог хатм кард. Аз соли 1971 — сардор, баъдан сарвари комбинати Қайроққум шуда кор кардааст.

Аз соли 1980 — муовини вазири аъшёи хоми ҶШС Тоҷикистон, аз соли 1986 — муовини якуми вазир, аз соли 1987 — вазири масолеҳи нонии ҶШС Тоҷикистон буд.

Аз 21 сентябри соли 1992 — иҷрокунандаи вазифаи сарвазир; аз 20 ноябри соли 1992 — сарвазири Тоҷикистон буд.18 декабри соли 1993 ба сабаби норозигӣ бо сиёсати раисиҷумҳур Эмомалӣ Раҳмон, худро ба истефоъ дод.

Солҳои 1993—1994 — сафири Сафорати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Федератсияи Русия буд.

Моҳи ноябри соли 1994 дар интихоботи президентии Тоҷикистон номзадии худро гузошт. Моҳи июли соли 1996 блоки сиёсии Ҳамдилии миллиро ташкил кард. Баъдан — пешвои Чунбиши мухолифини шимол барои тамаддуни миллӣ буд. Аз нимаи даҳаи 1990-ум дар муҳоҷират зиндагӣ мекунад, Абдуллоҷоновро ҳамчун ташкилкунанди нооромиҳои Хуҷанд дар соли 1998 айбдор мекунанд. Дар ҳоли ҳозир Абдуллоҷонов дар шаҳри Лос Анҷелеси Иёлати Калифорнияи ИМА зиндагӣ мекунад.

Адабиёт
-------

* Кто есть кто в России и в ближнем зарубежье: Справочник. — М. Издательский дом «Новое время», «Всё для вас», 1993. — ISBN 5-86564-033-X

Эзоҳ
----

1. ↑  Абдумалик Абдуллоҷонов дар бораи сессия, интихобот ва инноватсия — 19 ноябри 2012 Радиои Озодӣ

| ⚙️ Сарвазирони ҶМШС Тоҷикистон, ҶШС Тоҷикистон ва Тоҷикистон |
| --- |
| Шӯрои Нозирони Халқии ҶХШ Бухоро | 
* А. М. Муҳиддинов (1920—1923)
* Файзулло Хоҷа-оғлӣ (1923—1924)

 |
|  Шӯрои Комиссарони Халқи ҶМШС Тоҷикистон | Абдуқодир Муҳиддинов (1926—1929) • Абдурраҳим Ҳоҷибоев (1929) |
|  Шӯрои Комиссарони Халқи ҶШС Тоҷикистон | Абдурраҳим Ҳоҷибоев (1929—1933) • Абдулло Раҳимбоев (1933—1937) • Ӯрунбой Ашӯров (1937) • Маҳмадалӣ Қурбонов (1937—1946) |
|  Шӯрои Вазирони ҶШС Тоҷикистон | Ҷаббор Расулов (1946—1955) • Турсунбой Ӯлҷабоев (1955—1956) • Назаршо Додхудоев (1956—1961) • Абдулаҳад Қаҳҳоров (1961—1973) • Раҳмон Набиев (1973—1982) • Қаҳҳор Маҳкамов (1982—1986) • Иззатулло Ҳаёев (1986—1990) • Қаҳҳор Маҳкамов (1990—1991) |
|  Кабинети вазирони Тоҷикистон | Иззатулло Ҳаёев (1991—1992) • Акбар Мирзоев (1992) • Абдумалик Абдуллоҷонов (1992—1993) • Абдуҷалил Самадов (1993—1994) • Ҷамшед Каримов (1994—1996) • Яҳё Азимов (1996—1999) • Оқил Оқилов (1999—2013) • Қоҳир Расулзода (2013—то ҳол) |
**Абдумаҷид Воҳидов** (тав. 8 августи 1942, Конибодом) — анестезиолог ва реаниматолог, доктори илмҳои тиб (1990), профессор (1993).

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи Институти давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино (1967). Ординатори клиникӣ (1967–69), аспирант (1969–72), ассистент (1972–91), дотсент (1991–92) ва профессори кафедраи ҷарроҳии умумии факултаи муолиҷавӣ, мудири кафедраи анестезиология ва реаниматологияи факултаи такмили ихтисоси духтурони ДДТТ (1993–94). Аз соли 1994 мудири кафедраи анестезиология ва реаниматологияи Донишкадаи такмили ихтисоси кормандони тибби Тоҷикистон.

Пажӯҳишҳо
---------

Дар бораи рафъи ҳисси дард баъди ҷарроҳӣ, ҳемотерапия, пешгирию муолиҷаи иллати нафаскашӣ дар одамони гирифтори бемориҳои номахсуси шуш, фаъолияти шуш ва ислоҳи ихтилоли он ҳангоми садамаи вазнини косахонаву мағзи сар пажӯҳишҳо анҷом додааст. Зиёда аз 200 таълифоти илмӣ дорад.

Осор
----

* Техника регионарной анестезии и аналгезии в практике хирургии и акушерство-гинекологии. Д. 1997;
* Регионарная и спиномозговая анестезия и аналгезия. Д. 2003;
* Операция на печени без использования аллогенных компонентов крови //Здравоохранение Таджикистана. Д. 2007, № 1;
* Сестринское дело в анестезиологии и реаниматологии. Д. 2008.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Воҳидов Абдумаҷид // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Муҳаммадваҷеҳ Ваҷеҳии Ахсикатӣ** (форсӣ: وجیهی اخسیکتی‎) — шоири тоҷик (асри 16).

Аз нисбааш бармеояд, ки дар Ахсикат — пойтахти қадимии Водии Фарғона ба дунё омадааст. Мувофиқи маълумоти «Тазкират-уш-шуаро»-и Мутрибӣ, В. А. шахси таҳсилдида, донишманди илми риёзиёт будааст. Бештар ба рубоисароӣ майл доштааст. Дар рубоиёташ таъсири Умари Хайём ҳис мешавад:

> Хоке, ки сиришта шуд ба меҳнат, гили мост,   
> 
> Даште, ки гиёҳи ғам дамад, манзили мост.   
> 
> Кӯҳест зи бори ноумедӣ тани мо,   
> 
> Баҳре, ки муҳити ғусса бошад, дили мост.
> 
>

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Ваҷеҳии Ахсикатӣ / У. Каримов // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.