**Шиносоии байналмилалии таҷҳизоти мобилӣ**
**IMEI** ( *International Equipment Equipment Mobile Identity* ) рақамест, ки одатан беназир аст, барои муайян кардани телефонҳои GSM, WCDMA ва IDEN, инчунин баъзе телефонҳои моҳвораӣ. Он ё 15 адад бо аломати даҳӣ дорад, ки дар он рақами охирин рақами назоратӣ мувофиқи алгоритми Луна мебошад, ё 16 , ки дар он ду рақами охирин версияи нармафзори дастгоҳи мобилӣ мебошанд.

Сохтори IMEI ва IMEISV
----------------------

IMEI (аз 14 рақам ва рақами тасдиқ иборат аст) дорои маълумот дар бораи пайдоиш, модел ва рақами силсилавии дастгоҳ мебошад. 8 рақами аввал модел ва ҷои пайдоиши дастгоҳро муайян мекунад ва ҳамчун TAC (Кодекси тасдиқи навъи) маълум аст. Қисми боқимонда рақами силсилавии дастгоҳ мебошад, ки онро истеҳсолкунанда муайян мекунад ва рақами чек бо истифода аз алгоритми Luhn дар охири ҳисобнома ҳисоб карда мешавад. То соли 2003 ин рақам бояд 0 бошад. Баъдтар ин қоида бекор карда шуд.

То соли 2004, формати IMEI AA-BBBBBB-CCCCCC-D мебошад, гарчанде ки он на ҳамеша чунин менамояд. IMEISV ба ҷои як рақами назоратӣ ду рақами версияи нармафзорро истифода мебарад, аз ин рӯ IMEISV ҳамчун AA-BBBBBB-CCCCCC-EE пайдо мешавад.

|  | AA | - | BB | BB | BB | - | CC | CC | CC | D ё EE |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| IMEI кӯҳна | TAC | FAC | Шумораи пай дар пай | Рақами санҷиши алгоритми Луна ё 0 (то соли 2003) |
| IMEI нав | TAC |
| IMEISV кӯҳна | TAC | FAC | Версияи нармафзор (SVN) |
| IMEISV нав | TAC |

Пеш аз соли 2002, TAC танҳо аз 6 рақам иборат буд, 2 рақами боқимонда рамзи ҷамъбасти ниҳоӣ буданд. Аз 1 январи соли 2003 то 1 апрели соли 2004 давраи гузариш ба амал омад, ки дар он тамоми рамзҳои KVS ба 00 рақам баробар буданд. 1 апрели соли 2004 KVS фаъолияташро қатъ кард ва TAK ба 8 рақам васеъ карда шуд.

Ду рақами аввали TAC рамзи расман ба қайд гирифташудаи RBI (Identifier Body Reporting) мебошанд. RBI ҳамеша камтар аз 0xA0 аст, ки фарқ кардани IMEI аз MEID, ки ибтидои он ба 0xA0 баробар ё калонтар аст, осон мекунад.

Масалан, IMEI 35-209900-176148-1 ё IMEISV 35-209900-176148-23-ро баррасӣ кунед:

**TAC** : 35-2099 - Рамзи Шӯрои Бритониё оид ба ҳамоҳангсозии телекоммуникатсия ( BABT ) ва рақами модели 2099 ( Alcatel One Touch 332 )
**FAC** : 00 - ин рамз маънои онро дорад, ки телефон дар давраи гузариш, вақте ки FAC бекор карда шуда буд, сохта шудааст. Ҳангоми мавҷудияти FAC, аз ҷумла рамзҳои зерин истифода мешуданд: 60 - Сингапур, 67 - ИМА, 19.03 ё 40 - Британияи Кабир, 07 08, 20, 41-49, 78 ё 80 - Олмон, 01, 05, 06, 09, 10 ё 70 — Финляндия, 13 — Озарбойчон, 30 — Корея, 80 — Хитой, 04 — Ветнам, 02 ё 20 — Аморати Муттадидаи Араб.
**SNR** : 176148 - рақами силсилавии дастгоҳ
**CD** : 1 - рақами санҷиш
**SVN** : 23 - рақами версияи нармафзори дар телефон насбшуда. Рақами 99 маҳфуз аст.
### Ҳисобкунии рақамро тафтишӣ

1. Ҳама рақамҳоро дар ҷойҳои тоқ илова кунед;
2. Рақамҳоро дар ҷойҳои ҷуфт ду баробар зиёд кунед ва маблағи рақамҳои ҳосилшударо ҳисоб кунед.  
 (Ин ба иваз кардан баробар аст:
	* 0=0
	* 1=2
	* 2=4
	* 3=6
	* 4=8
	* 5=1
	* 6=3
	* 7=5
	* 8=7
	* 9=9  
	пас аз ҷамъбаст)
3. Натиҷаи дар қадами 1 гирифташударо ба рақами натиҷавӣ илова кунед;
4. Агар рақами натиҷавӣ ба 10 баробар бошад, рақами санҷиши IMEI 0 аст. Дар акси ҳол, маблағи назорат ин рақамест, ки бояд ба натиҷа илова карда шавад, то рақами навбатии "давра" калонтар гирифта шавад.

Мисол
IMEI = 35-419002-389644-3.

Ҳама рақамҳоро дар ҷойҳои тоқ илова кунед:

3+4+9+0+3+9+4 = 32
Рақамҳоро дар ҷойҳои ҷуфт иваз кунед:

5,1,0,2,8,6,4 => 1,2,0,4,7,3,8
ва онҳоро ҷамъ кунед:
1+2+0+4+7+3+8 = 25
Натиҷаи қадами 1-ро ба рақами натиҷавӣ илова кунед.

25 + 32 = 57
Маблағи назорат ба рақаме баробар аст, ки бояд ба натиҷа илова карда шавад, то рақами навбатии "давра" калонтар ба даст оварда шавад:

60 – 57 = 3

Қайдҳо
------

1. ↑  [ Digital cellular telecommunications system (Phase 2+) (GSM);
Universal Mobile Telecommunications System (UMTS);
LTE;
5G;
Numbering, addressing and identification
(3GPP TS 23.003 version 16.3.0 Release 16)] (English) // 3GPP : Стандарт. — 2020. — С. 41. Архивировано из первоисточника 23 октябри 2021.

Пайвандҳо
---------

* Санҷиши IMEI (пайванди дастнорас)</link>
* Мушаххасоти 3GPP: 22.016 - Идентификатсияи таҷҳизоти байналмилалии истгоҳи мобилӣ (IMEI)
* Пойгоҳи IMEI - GSMA
* Пойгоҳи IMEI ва TAC ройгон