recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Агенти андоз** — шахсест, ки корманди мақомоти андоз набуда, ба уҳдаи вай мутобиқи Кодекси андози Ҷумҳурии Тоҷикистон вазифаи ҳисоб кардани андозу пардохтҳои иҷтимоӣ, гирифтани он аз андозсупорандагон ва ба буҷети дахлдор ё фондҳои ғайрибуҷетии молиявӣ гузарондан вогузор шудааст. Барои иҷро накардани вазифаҳояш Агенти андоз мувофиқи тартиби муқаррарнамудаи Кодекси андози Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷавобгӯ мебошад.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Агенти Дипломатӣ** — унвони умумии тамоми намояндаҳои расмии давлатӣ дар мамлакатҳое, ки фиристода шудаанд. Ҳуқуқи байналхалқӣ барои тамоми давлатҳои соҳибистиқлол, мухтор ҳуқуқ додааст, ки дар дигар давлат агенти дипломатӣ таъйин намоянд ва дар навбати худ аз дигар давлатҳо агенти дипломатӣ бипазиранд. Вале ин амал таҳмилӣ нест ва ин ё он давлат агар таъйини агенти дипломатиро ҳатто дар ҳолати мавҷуд будани муносибатҳои дипломатии байни давлатҳо зарур нашуморад, дар амалаш мухтор аст. Давлат ҳамчунин салоҳият дорад як агенти дипломатиро дар чанд давлат таъйин кунад. Иваз кардани агенти дипломатӣ бо мувофиқаи тарафайн сурат мегирад. Новобаста аз таснифоти агенти дипломатӣ ҳуқуқи байналхалқӣ тафовути ҳуқуқие байнашон намегузорад ва имтиёзҳои онҳоро ба ҳеч ваҷҳ маҳдуд намесозад ва танҳо баъзе сафирон аз имтиёзҳои ҷанбаи маросимидошта бархурдоранд. Дар баробари агенти дипломатии доимӣ, давлат аксаран агенти дипломатиеро барои иҷро намудани вазифаи кӯтоҳмуддати махсус таъйин мекунад (сафирони супориши махсусдошта). Гоҳо чунин маъмурият (миссия) ба хотири маросиме созмон дода мешавад (тоҷгузорӣ, ҷашнҳо, идҳо, тантанаҳо, дафни сарони давлат, табрикот ва ё расондани ягон хабари ниҳоят муҳим. Вазифаи умдаи агенти дипломатӣ асосан аз намояндагии давлати худ иборат буда, аз номи ин давлат баромад карда, манфиатҳои онро ҳимоят менамояд, бо муассисоти корҳои хориҷии давлате, ки дар он ифои вазифа дорад, муколамаву мукотиба мекунад, актҳо, мувофиқатномаҳо ва шартномаҳои мавриди заруратро тартиб дода ба имзо мерасонад. агенти дипломатӣ барои иҷро намудани вазифааш комилан таҳти ҳимоя қарор дорад ва дахлнопазиру суднашаванда аст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**«Агентии Порс»**, нахустин агентии иттилоотии мустақил дар Ҷумҳурии Исломии Эрон. Соли 2003 таъсис ёфтааст. Роҷеъ ба соҳаҳои гуногуни ҳаёти имрӯзаи Эрон – сиёсат, иқтисод, фарҳанг, иҷтимоъ, ҳуқуқ, умури ҳарбӣ, варзиш ва ғайра ахбор пахш мекунад. Хабарҳо ба форсӣ (аз соли 2005 ба забони англисӣ низ) пахш мешаванд. «Агентии порс» ҳамчунин матолиби таҳлилӣ ва мусоҳиба бо ашхоси маъруф ва босалоҳиятро омода менамояд. Хабарҳо аз тариқи шабакаи умумиҷаҳонии Интернет дар чор сомона пахш мегарданд. «Агентии порс» дар бисёр кишварҳои ҷаҳон, аз ҷумла дар Тоҷикистон (аз соли 2009) намояндагӣ дорад.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Назорат (мазмунҳо)-ро бубинед.
**Назорат** — яке аз шаклҳои фаъолияти мақомоти гуногуни давлатӣ оид ба таъмини қонуният мебошад. Чунин навъҳои назорат, ба монанди назорати судӣ, назорати конститутсионӣ, назорати прокурорӣ, намудҳои гуногуни назорати маъмурӣ аз якдигар фарқ доранд. Дар забони тоҷикӣ ибораҳои русии «надзор» ва «контроль» ба як мазмун ҳамчун назорат истифода мешаванд. Чанде пеш ибораи назорат (контроль) дар мазмуну шаклҳои гуногун ба кор бурда мешуд. Масалан, назорати идоравӣ, назорати давлатӣ, назорати халқӣ, назорати ҷамъиятӣ, назорати ҳизбӣ-давлатӣ, назорати махсус ва ғайра. Дар ҳуқуқи конститутсионӣ ва ҳуқуқи маъмурӣ мазмун ва таъиноти назорати конститутсионӣ, назорати давлатӣ ва назорати идоравӣ омӯхта мешаванд.

Нигаред
-------

* Ҳуқуқ

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - С. 319
**Днепр** (беларусӣ: Дняпро, Днепр, укр. Дніпро) — чорумин аз рӯи дарозӣ дарёи Аврупо пас аз Волга, Дунай ва Урал, дорои маҷрои дарозтарин дар қаламрави Украина.

Дарозии Днепр дар ҳолати табиӣ 2285 км-ро ташкил мекард, акнун (пас аз сохтани якчанд обанборҳо), баъди оне, ки дар бисёр ҷойҳо фарватераш рост карда шуд — 2201 км; дар даруни Украина — 1121 км, дар ҳудуди Беларус — 595 км (115 км дар минтақаи сарҳадии Беларус-Украина ҷойгир аст), дар ҳудуди Русия — 485 км. Масоҳати ҳавзаи обҷамъкунанда — 504 000 км², аз онҳо дар Украина — 291 400 км². Хуруҷи миёнаи об ба даҳона — 1670 м³/с. Нишебии дарё — 0,09 м/км.

Юнонҳои қадима онро *Борисфен* ном мебурданд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Шаблон:Книга:ЭПБ
2. 1 2  Шаблон:Книга:БКБ
3. ↑  Водний фонд України: Штучні водойми — водосховища і ставки: Довідник / Под ред. В. К. Хильчевского, В. В. Гребня. — К.: Интерпресс, 2014. — 164 с. — ISBN 978-965-098-2.
4. ↑  Статистичний збірник «Україна 2011» 2012(укр.). *www.ukrstat.gov.ua*(пайванди дастнорас — *таърих*). 6 май 2021 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 15 ноябри 2019. стр. 4
5. ↑  *Кравчук П. А.* Рекорды природы. — Любешов: Эрудит, 1993. — 216 с. — ISBN 5-7707-2044-1.
6. ↑  *Яцик А. В. Яковлєв Є. О. Осадчук В. О.* Коротка історія освоєння Дніпра // До питання щодо спуску Київського водосховища / За ред. А. В. Яцика. — К.: Оріяни, 2002. — С. 6—12. — 400 экз. — ISBN 966-7373-78-9.
Мухлисони Гарри Поттер либоси донишҷӯёни Ҳогвартс доштанд
**Фэндом** ё **фандом** (аз англ. fandom — "ҷамоаи мухлисон") — зерфарҳанг, ки аз мухлисони (ҳаводорони) чизе иборат аст. Чун қоида, ин номи мухлисони як кори муайяни фарҳанг аст, олами афсонавӣ, услуби санъат ё хоббӣ. Намояндагони мухлисон аксар вақт дар фан-клубҳо муттаҳид шуда, фан-арт, фанфик, филк, косплей ва дигар санъатро дар асоси мавзӯи мавриди таваҷҷӯҳи худ эҷод мекунанд.

Ҷамъиятҳо дар Интернет
----------------------

Ҳоло ҷомеаҳо аз Интернет ҳам барои табодули иттилоот ва ҳам барои эҷоди бойгонии иттилоот оид ба мавзӯи худ фаъолона истифода мебаранд. Барои ин, аксар вақт форумҳо, блогҳо, шабакаҳои иҷтимоӣ, видеохостингҳо ва дигар сайтҳои якҷоя таҳриршуда истифода мешаванд. Як намуди маъмули эҷодкорӣ фанфик аст — навиштани ҳикояҳо дар бораи олам ва қаҳрамонони ҷомеа. Навъҳои дигари эҷодкорӣ ин видеоҳои мухлисон (офаридани видеоҳои ҳаводор дар мавзӯи ҷомеа бо чаҳорчӯба бо як идеяи умумӣ муттаҳид карда шудаанд) ва фан-арт (онҳо метавонанд ҳам эҷоди расмҳои аслӣ ва ҳам коркарди маводи тайёрро барои сохтани коллажҳо ва аватарҳо дар бар гиранд) мебошанд. Интернет инчунин барои ташкили чорабиниҳои гуногун дар дохили ҷомеа, аз қабили бозиҳои нақшбозӣ, фестивалҳо ва мусобиқаҳои косплей истифода мешавад.

Эзоҳ
----

Пайвандҳо
---------

* Мақола дар бораи фандом дар фанфик - Фандом чист ва бо чӣ мехӯрад
* Фандом. РУ — хуччатхо оид ба таърихи фандом рус
* Конвенсия. РУ — хабархо, хуччатхо, репортажхои съездхои русй ва дустй
**Канорак** ( форсӣ: كنارك‎ ҳамчунин ба забони румӣ чун **Konārak** ва **Kenārak;** низ **Kūmārak** ва **Kunārak)** маълум аст) — шаҳр ва маркази Шаҳристони Канорак, Устони Систон ва Балучистон дар Эрон. Дар барӯйхатгирии аҳолии соли 2016, шумораи он 43,258 нафар буд.

Он дар соҳили ғарбии Чобаҳор Бей, дар назди бандари Чобаҳор дар шарқ, дар соҳили Макран дар халиҷи Умон, тақрибан 50 км ғарбтар аз сарҳади Эрон ва Покистон ҷойгир аст.. Мисли як вилояти Балуҷистони Покистон, аксарияти кулли сокинони шаҳр аз қавмӣ мардуми балучи ҳастанд, ки бо Забони балучӣ гап мезананд.


|  |  |
| --- | --- |
| Эрон | *Ин мақолаи нопурра аз ҷуғрофияи Эрон мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |

Сарчашмаҳо
----------

* Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон
* 
*

| Шаҳрҳои устони Систон ва Балучистон |
| --- |
| Бампур | Галмурти | Забалӣ | Зобул | Зоҳидон | Канорак | Мирҷавеҳ | Негур | Некшаҳр | Раск | Саровон | Фануҷ | Хош | Чобаҳор | Эроншаҳр |

Эзоҳ
----

1. ↑  *Red Sea and the Persian Gulf*. ProStar Publications. 1 January 2007. p. 207. ISBN 978-1-57785-755-6.
**Иқтисодиёти ҶШС Тоҷикистон -** қисми таркибии иқтисодиёти Иттиҳоди Шӯравӣ, ки дар ҳудуди ҶШС Тоҷикистон воқеъ буд. Он як қисми ноҳияи иқтисодии Осиёи Миёна буд.

Саноат
------

Саноати сабук ва хурокворӣ зиёда аз 60 фоизи маҳсулоти саноатро ташкил медод. Соҳаҳои асосии саноати вазнин электроэнергетика, саноати маъдани куҳӣ, металлургияи ранга, машинасозй ва металлкоркунӣ, саноати масолеҳи бинокорӣ буданд. Асоси саноати электрикиро нерӯгоҳҳои обии барқии Норак , Головная, Бойғозӣ (дар Вахш), Қайроққум (дар Сирдарё) ва ғайра ташкил медоданд. То соли 1989 сохтмони НОБ-и Роғун, НОБ-и Сангтуда дар дарёи Вахш давом доошт. Нерӯгоҳи калони барқии аловӣ — дар Душанбе, Ёвон. Ангишти қаҳваранг ( Шӯроб ), нафт (дар шимол ва ҷануби ҷумҳурӣ), гази табиӣ ( Вахш, водиҳои Ҳисор ) истихроҷ карда мешуд. Истихроҷ ва ғанисозии маъданҳои металлҳои ранга ва нодир ( сурб, руҳ, висмут, сурма, симоб, вольфрам, молибден ), тилло. Металлургияи ранга (заводи алюминий дар Турсунзода, заводи гидрометаллургии Исфара ва гайра). Корхонахои мошинсозй печка, мошинхои хочагии кишлок, тачхизот барои корхонахои савдо ва хуроки умумй, бофандагй, тачхизоти рушноидиханда, трансформаторхо, яхдонхои рузгори помири, кабель ва гайра истехсол мекарданд (маркази асосиаш Душанбе мебошад). Саноати химия: заводхои нурихои азотй дар Кургонтеппа, электрохимиявии Ёвон, пластмасса дар Душанбе ва гайра тараккй карданд. Сохахои асосии саноати сабук пахтатозакунй, шохибофй, колинбофй ( Душанбе, Ленинобод, Кайроккум ва гайра) мебошанд. Дар саноати хурокворй, саноати консервбарории мева, равгану равган ба назар мерасид.

Кишоварзӣ
---------

Соли 1986 дар ҷумҳурӣ 299 совхоз ва 157 колхоз мавҷуд буд. Замини кишоварзӣ 4,2 миллион гектарро ташкил дод, ки аз он:

* замини корам — 0,8 миллион гектар,
* чарогоҳҳо — 3,2 миллион гектар.

Ба муносибати корҳои бузурги ирригатсионӣ майдони замини обӣ соли 1986 ба 662 ҳазор гектар расид. Қариб 65 фоизи маҳсулоти умумии хӯроквориро маҳсулоти кишоварзӣ ташки медод. Соҳаи пешбарандаи хоҷагии кишоварзӣ пахтакорӣ (ҷамъоварии пахтаи хом дар соли 1986 922 ҳазор тонна буд); пахтакорӣ дар водии Фарғона, водии Вахш, водии Ҳисор инкишоф меёфт. Тоҷикистон базаи асосии истеҳсоли пахтаи маҳиннах мебошад. Тамоку, геран, зағир, кунҷит низ кишт карда мешуд. Қариб 20 фоизи киштзорро ғалладона (ҷамъоварии умумии ғалла — 246 ҳазор тонна дар соли 1986 ) ишғол мекард. Зироатҳои сабзавот ва каду парвариш карда мешуданд. Мевапарварӣ ва боғдорӣ (аз чумла ситруспарварӣ) ва токпарварӣ рушд кард. Гусфандпарварии пашму гушт ва чорводории гушту шир меафзуд. Чорво (барои соли 1987, ба хисоби миллион cap): чорвои калони шохдор — 1,4 (аз ҷумла модагов — 0,6), гусфанду буз — 3,2. Кирмакпарварӣ низ соҳаи асосии кишоварзӣ буд.

Нақлиёт
-------

Дарозии роҳҳои нақлиёт (барои соли 1986 ):

* роҳи оҳан - 470 км,
* роҳҳои автомобилгард - 13,2 ҳазор км (аз ҷумла бо сатҳи сахт - 11,6 ҳазор км).

Ба Тоҷикистон газ аз Узбакистон, Афғонистон ( лӯлаи гази Келиф - Душанбе ) аз конҳои гази маҳаллӣ интиқол дода мешуд.

Нигаред низ
-----------

* 
* ҶШС Тоҷикистон
* Иқтисоди Тоҷикистон
* Истеҳсоли маҳсулоти саноат аз рӯи солҳо
**Назарияи позитивии ҳуқуқ** - равияи васеъ паҳнгаштаи афкори ҳуқуқӣ аст, ки ҳуқуқро ҳамчуи маҳсули давлат, иовобаста аз таҳлилҳои арзишиву ахлоқӣ, бе назардошти воқеияти хуқуқӣ меомӯзад. Назарияи умумии ҳуқуқи позитивӣ (позитивияти ҳуқуқӣ) илми ҳуқуқшиносист, ки дар натиҷаи ҷамъбасту истифодаи васеи маълумотҳои ҳуқуқшиносии таҳлилӣ ташаккулу ривоҷ ёфтааст.
Меъёри ҳуқуқӣ, муносибатҳои ҳуқуқ, сарчашмаҳои ҳуқуқ, ҳуқуқэҷодкунӣ, санадҳои меъёрию ҳуқуқӣ, техникаи ҳуқуқӣ, амалисозӣ ва татбиқи ҳуқуқ, ҳолатҳои воқеии ҳуқуқӣ, қонуният ва тартиботи ҳуқуқӣ аз ҷумлаи он масъалаҳоянд, ки мавзӯи омӯзиши назарияи позитивии ҳуқуқро ташкил медиҳанд. Ақидаҳои волоияти қонун, қонуният, алоқамандии ҳуқуқ ва давлат дар позитивияти ҳуқуқӣ пешбарӣ шуданд. Маҳз дар доираи позитивияти ҳуқуқӣ ақида ва назарияҳои давлати ҳуқуқбунёд асоснок гаштаанд (П. Лабанд, А. Эсмен, Г. Келзен ва диг.). Дар нимаи аввал ва миёнаи асри XX позитивият дар шакли назарияи меъёрии Г. Келзен инкишоф ёфтааст, ки новобастагии ҳуқуқи позитивиро аз сиёсат ва мафкура ҳимоя менамуд. Дар айни замон назарияи меъёрии шӯравӣ (нимаи дуюми с. 30 - ибтидои с. 90 асри XX) инкишоф меёбад, ки мазмуни сиёсӣ (синфӣ) ва мафкуравӣ дошт.

Нигаред низ
-----------

Ҳуқуқу озодиҳои конститутсионии инсон ва шаҳрванд

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 319
**Назарияи автоматҳо** (англ. Automata theory)) — як фасли кибернетикаи назарист, ки табдилдиҳандаҳои гуногуни ахбори мунфассил (иттилооти дискретӣ)-ро меомӯзад.

Солҳои 50 садаи XX ҳамроҳа ба талаботи лоиҳагирии компютерҳо ва зарурати тартиб додани моделҳои мате­матики и просессҳои коркарди ахбор дар системаҳои биологӣ, иқтисодӣ ва ғайра ташаккул ёфтааст. Мафҳуми абстрактии автомат ва мафҳуми композитсияи автоматҳо мафҳумҳои асосии назарияи автоматҳо ба ҳисоб мераванд. Ин мафҳумҳо абстраксияҳои бошууронаи таҷҳизоти воқеӣ — автоматҳо мебошанд. Мафҳуми автомат имконият медиҳад, ки таҷҳизот аз нуқтаи назарӣ алгоритми кори он, яъне алгоритми коркарди ахбори ба он дохилшаванда тавсиф дода шавад. Композитсияи автоматов бошад, ал­горитми кори таҷҳизотро аз рӯи сохти худи таҷҳизот тавсиф медиҳад ё худ он дар бораи аз кадом қисмҳо бо чӣ тарз таркиб ёфтани таҷҳизоти додашуда маълумот медиҳад. Назарияи автоматҳо асосан дар лоиҳакашӣ ва автоматонии лоиҳакашии таҷҳизоти мунфассил (аз ҷумла компютерҳо) амалан истифода мешавад. Ҳозир назарияи автоматҳоро дар назарияи алгоритмҳо, кибернетика, назарияи системаҳои шартӣ, назарияи барноманависӣ ва ғайра низ татбиқ, мекунанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Трахтенброт В. А. Барзд и н Я. М. Конечные автоматы, М. 1070;
* Глушков В. М. Спится тсифро­вых автоматов, М. 1072.
* Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] / сармуҳаррир  А. С. Сайфуллоев. — Д. : СИЭСТ, 1978—1988.
**Назаршо Бозидов** (тав. 10. 01. 1930, деҳаи Дерзуди ноҳияи Рӯшон — 10. 07. 1992, Душанбе), забоншинос, номзади илмҳои филологӣ (1960), дотсент (1964). == Зиндагинома ==
Солҳои 1946–1948 ҳамчун муаллими синфҳои ибтидоии мактаби миёнаи деҳаи Барзуд кор кардааст. Солҳои 1948–1952 дар Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Сталинобод ба номи Т.Г. Шевченко таҳсил намудааст. Солҳои 1952–1954 ассистенти кафедраи забони тоҷикӣ, 1954–1957 аспирант, 1958–1971 муаллими калон ва дотсенти кафедраи забони тоҷикӣ, 1974–1986 асосгузор ва аввалин мудири кафедраи методикаи таълими забон ва адабиёти тоҷики факултети филологияи Донишкадаи давлатии омӯзгории Душанбе ба номи Т.Г. Шевченко буд. Солҳои 1987–1992 ҳамчун дотсенти кафедраи номбурда фаъолият дошт. Ҳамзамон, солҳои 1972–1974 вазифаи муовини декани факултети таъриху филология, 1980–1985 котиби ташкилоти ҳизбии факултети мазкурро дар донишкадаи омӯзгории пойтахт иҷро намудааст. Дар муддати 40 соли фаъолияташ дар донишкадаи омӯзгории пойтахт дар тарбияи ҳазорҳо нафар мутахассисони соҳаи забоншиносӣ саҳми арзишманди худро гузоштааст. Муаллифу ҳаммуаллифи китобҳои дарсӣ ва илмӣ, зиёда аз 50 мақолаҳои илмию публисистӣ ва барномаҳои таълимӣ мебошад. Оид ба пуркунандаи бавосита дар забони адабии ҳозираи тоҷик ва дигар масъалаҳои муҳими забоншиносӣ тадқиқоти илмӣ бурдааст. Хидматҳояш бо унвони фахрии «Муаллими хизматнишондодаи мактаби Тоҷикистон» (1974), нишони сарисинагии
«Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон» (1970), медали «Барои меҳнати шоён» ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В.И. Ленин, ифтихорномаҳои Вазорати маълумоти олии ИҶШС ва Вазорати маорифи ҶШС Тоҷикистон қадрдонӣ карда шудааст.

Осор
----

Муқаддимаи забоншиносӣ (Китоби дарсӣ барои факултетҳои филологияи тоҷики мактабҳои олӣ), Д. 1977; Пайвандакҳо дар забони адабии ҳозираи тоҷик, Д. 1985; Пуркунандаи бавосита дар забони адабии ҳозираи тоҷик, Д. 2000; Забони адабии ҳозираи тоҷик (барои факултетҳои филологии мактабҳои олии Тоҷикистон, муаллифи қисматҳои
«Сифат», «Пайвандак», «Пуркунандаи бавосита»), Д. 1970; Грамматикаи забони адабии ҳозираи тоҷик. Қисми 1, «Фонетика ва морфология» (муаллифи бахши «Пайвандакҳо»), Д. 1981.

Пайвандҳо
---------

* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
*
**Назарияи континуитет** - таълимоти паҳнгаштаи қарни XIX буд, ки мазмуни он новобаста аз тағйироти дохилӣ дар нигаҳдошти баробарию якзайлии соҳибҳуқуқии давлат дар бахши қаламрав ва аҳолӣ равона шудааст ва чунин ҳолат робитаи ногусастанӣ ва муттасилро бо амали шартномаи байналмилалӣ дар давлати мазкур дорад. Амалан назарияи континуитет ба он нигаронида шудааст, ки тамоми уҳдадориҳоеро, ки аз шартномаи байналмилалӣ ба вуҷуд омадаанд, давлати ҳуқуққабулкунанда ҳамчун ворис бояд иҷро намояд. Ин назария дар айни ҳол тарафдорони кам дорад, чунки қабул гаштани Конвенсия «Дар бораи ҳуқуққабулкунии давлат дар муносибат бо шартномаи байналмилалӣ» 23 августи соли 1978 мавқеи назарияи континуитетро дар таҷрибаи байналмилалӣ коҳиш дод ва иҷро кардани ҳамаи уҳдадориҳои шартномаи байналмилалиро барои давлатҳои нав ҳамчун ворис ҳатмӣ нашуморид.

Нигаред низ
-----------

Ҳуқуқу озодиҳои конститутсионии инсон ва шаҳрванд

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 318
**Осорхонаи рӯзгори халқи тоҷик** - дар Мамнӯъгоҳи таърихӣ-фарҳангии ноҳияи Ҳисор, дар дохили бинои Мадрасаи Кӯҳна фаъолият карда шудааст, ки аз 13 ҳуҷраи намоишӣ иборат аст. Дар мамнуъгоҳ инчунин шуъбаи фондҳо ташкил дода шуд, ки вазифааш ҷустуҷӯ ва дарёфти нигораҳои таърихӣ аз тамоми манотиқи ҷумҳурӣ буд. Бо ин мақсад экспедитсияи 
илмӣ ташкил намуда (1981-1989), зиёда аз 18 ҳазору 387 экспонат ҷамъоварӣ карда шудааст, ки аз ин ҳисоб осорхона фаъолият карда истодааст.

**Осорхонаи рӯзгори халқи тоҷик**-ро аввал толори намоишӣ, гӯшаи расмҳои қадимаи Ҳисор бо номи «Симои Ҳисори бостон», нақшаи мамнӯъгоҳ, ёдгориҳои таърихӣ ва меъмории асрҳои 1Х - ХХ ташкил медиҳанд. 
Дар толори дуюм намоиши осори ҳафриётӣ, истадон (а. У1 пеш аз м.), хумҳо (а. 11-1 пеш аз м.), қубурҳо (лӯлаҳои а. 11-1 пеш аз м.), пойсутунҳои давраҳои Юнону Бохтар (а. У1-1У пеш аз м.) ва давраи Кушониён, ҷому кӯзаҳо, сурмадонҳо, осорҳои фулузин (а.ХУ1-ХУ111), офтобаю ҷом, лаълиҳо, намунаи хонаи миллии мардуми тоҷик (а. ХУ111-Х1Х), ҳунарҳои гулдӯзӣ, 
шерозбофӣ, тоқидӯзӣ, сару либоси ҳарбӣ, шамшер, ханҷар, теғ ба намоиш гузошта шудаанд. Диққати тамошобинонро, хусусан, ҳуҷраҳои навбатӣ ба худ ҷалб месозад: толори сеюм ки онҷо обҷувоз, сангҳои осиёб, ҷувозҳои калони сангин (а. Х-ХУ1); толори чорум: намунаҳои ҳунарҳои мардумӣ-дастгоҳи коррезӣ, табақҳои чӯбин, сандуқ, каҷкӯли дарвешӣ (а. ХУ11), асбоби мусиқӣ (а. Х1Х), кафшҳои чӯбин (а.ХУ111); толори панҷум: намунаҳои сӯзанӣ, гулдӯзӣ, дастгоҳи ресандагӣ бо асбобаш, чарх, ҳаллоҷӣ (а. ХУ11-Х1Х), сару либос; толори шашум: осори фулузини шикорӣ, табарҳои оҳанин (а. Х), офтобаи чойҷӯшонӣ; ҳафтум: намунаҳои тобути гилини пеш аз милодии давраи Кушониён, ки аз деҳаҳои Иттифоқ ва Бӯстони ноҳияи Ҳисор ёфт шудаанд; ҳаштум: осори кулолгарӣ; нуҳум: «Чиллахона», намунаҳои ҳуҷҷатгузорӣ (а. ХУ11-Х1Х); даҳум: намунаҳои осори фулузин (а. ХУ11- ХХ); ёздаҳум: маҳсули дастони кулолгарони муосири рустои Қаратоқ (ноҳияи Турсунзода) ва ш.Конибодом; дувоздаҳум: маълумот дар бораи иштирокчиёни ҶБВ (1941-1945)-и деҳоти Ҳисор, чашмаҳои шифобахши ноҳия; сездаҳум: дастгоҳи бофандагӣ (нассоҷӣ) (а. ХУ11) ва дигар нигораҳои қадима.

Пайнавиштҳо
-----------

1. ↑  Донишномаи Ҳисор. - Душанбе: "Ирфон", 2015, - с. 442-443


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ин мақолаи нопурра дар бораи осорхонаҳо мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |
**Назарияи се ҷаҳон (**пинйин *Sān gè Shìjiè de Lǐlùn*) — назарияест, ки аз ҷониби роҳбари коммунисти Чин Мао Сэдун таҳия карда шудааст, ки дар он гуфта мешавад, ки муносибатҳои байналмилалӣ аз се ҷаҳони сиёсӣ ва иқтисодӣ иборатанд: Ҷаҳони якум - абардавлатҳои Иёлоти Муттаҳида ва СССР, ҷаҳони дуюм - "миёнаравҳо" давлатҳо, ба монанди Ҷопон, Аврупо ва Канада ", ва ҷаҳони сеюм - "Осиё, ба истиснои Ҷопон", "тамоми Африқо ... ва Амрикои Лотинӣ"  .

Дар соли 1974, он вақт муовини сарвазири Чин Дэн Сяопин дар як суханронӣ дар Созмони Милали Муттаҳид назарияи се ҷаҳонро шарҳ дода, ҳамкории Чинро бо кишварҳои ғайрикоммунистӣ асоснок кард.

Назарияи се олам, ки Мао Тзэ-дун кор карда баромада буд, аз назарияи се олами ғарбӣ (соли 1952 Алфред Сауви пешниҳод карда буд) фарқ мекунад. Назарияи ғарбӣ чунин мешуморад, ки ҷаҳони якум Иёлоти Муттаҳида ва иттифоқчиёни онро дар бар мегирифт, ҷаҳони дуюм Иттиҳоди Шӯравӣ ва иттифоқчиёни он ва ҷаҳони сеюм кишварҳои бетараф ва ба блокҳо ҳамроҳнашуда буданд.

Роҳбари Албанияи сотсиалистӣ Анвар Хоҷа ба муқобили ҳар ду назарияи се ҷаҳон ва ба муқобили мавкеи Партияи Коммунистии Иттифоқи Советӣ альернативаи идеологиро нишон дод. Вай исбот кард, ки ду ҷаҳон вуҷуд дорад: сотсиалистӣ ва капиталистӣ. Дар назарияи Мао, вай саъю кушиши Чинро барои табдил шудан ба «давлати абарқудрат» медид . Ин боиси дар ҲК ҷудо шудани Хитой ва Албания гардид.

Нигаред
-------

* Дунёи якум
* Дунёи дуюм
* Ҷаҳони сеюм

Эзоҳ
----

1. ↑  *Мао Цзэдун.* К вопросу о различии трёх миров(пайванди дастнорас — *таърих*).  Маоистская библиотека (22 феврали 1974). 1 май 2016 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 9 апрели 2016.
2. ↑  *Энвер Ходжа.* Империализм и революция. — 2-е изд. — Тирана: «8 Нентори», 1979. — С. 290-390. — 535 с.

Адабиёт
-------

* *Редакция газеты «Жэньминь жибао».* Теория Председателя Мао Цзэдуна о делении на три мира — огромный вклад в марксизм-ленинизм(пайванди дастнорас — *таърих*).  Маоистская библиотека (1 ноябри 1977). 7 апрели 2013 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 11 июли 2012.
* Рецензия на книгу Ян Гэна "Апология Маркса: новое прочтение марксизма".

Пайвандҳо
---------

* Вопрос деления на три мира
* Коммунистическая партия Китая - Письмо в 25 пунктах
* Выступление Дэна Сяопина на сессии ООН
* Энвер Ходжа. Империализм и революция
* Коммунистическая партия Перу о теории трех миров
* Коммунистическая партия Турции/Марксистско-ленинская о теории трех миров
* Фракция Красной Армии: Черный сентябрь (заявление)
**Осорхонаи адабии Турсунзода** — осорхонаи ёдгорӣ-адабии Мирзо Турсунзода, ки бо қарори КМ ҲК Тоҷикистон ва Совети Вазирони ҶШС Тоҷикистон 21 марти соли 1978 дар хонаи шоир шаҳри Душанбе, (кучаи Л. Шерали 79) таъсис ёфтааст. Осорхона соли 1981 дар рӯзҳои ҷашни 70-умин солгарди таваллуди Мирзо Турсунзода барои тамошобинон кушода шуд. 
Дар даромадгоҳи Осорхона мизи кории Шоири халқии Тоҷикистон, Қаҳрамони Тоҷикистон, устод Мирзо Турсунзода гузошта шудааст, ки он аз китобҳо, медалҳо, телефони корӣ ва дигар ашёе, ки худи шоир дар зиндагиашон истифода намудаанд, иборат мебошад. Дар бинои дигари ин осорхона санъати ҳунарҳои мардуми деҳаи Қаратоғ ҷо гирифтааст. Муҳаққиқ Руҳулло Ҷӯрабоев мегӯяд "Касбу косибӣ пешаи ҳунармандони ин деҳа аст. Ҳар як касб ба худ ному хусусияти худро дорост. Мардуми ин деҳа зиёда аз 95 касбу кори гуногун доштанд".
Қаратоғ аз аҳди Кушониён то садаи XV, яъне то кушодашавии роҳҳои баҳрӣ яке аз шохаҳои тиҷорати "Роҳи Абрешим" маҳсуб ёфта, Самарқанду Бухоро ва дигар ноҳияҳоро бо ҳам мепайваст. Далели ин гуфтаҳо он аст, ки аз мавзеъҳои харобгаштаи деҳаи Қаратоғ зангулаҳои корвони шутурҳо, зарфҳои чинӣ, мисин, шишаву оина ба даст омадаанд. Ва онҳо имрӯз бо номи табақу коса ва пиёлаи қошғарӣ дар Осорхона ва хонаҳо ҳифз карда мешаванд. Яке аз харитаҳои "Роҳи Абрешим" дар ин осорхона боқӣ мондааст".

Дар назди осорхона маркази осорхонаҳои адабӣ амал мекунад, ки дар он шуъбаҳои Осорхонаи адабии Айнӣ ва Осорхонаи адабии Лоҳутии шаҳри Душанбе дохил мешаванд.

Нигаред
-------

* Осорхонаҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон
* Феҳристи осорхонаҳои Тоҷикистон

Адабиёт
-------

* Осорхонаҳои Тоҷикистон дар даврони истиқлол: Феҳристи адабиёт / Мураттиб ва муаллифи мақолаи муқаддимавӣ Ф. Шарифзода; Муҳаррир Ш.Комилзода. – Душанбе: Бухоро, 2013. – 224 с.– Матн ба заб. тоҷ. ва руси.

Эзоҳ
----

1. ↑  Қаратоғ ва мавзеъҳои таърихии он
2. ↑  Дом-музей Мирзо Турсун-заде

|  |  |
| --- | --- |
| Осорхона | *Ин мақолаи нопурра дар бораи осорхонаҳо мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |


| ⚙️ Осорхонаҳои Душанбе |
| --- |
|  | 
 Осорхонаи миллии Тоҷикистон • Осорхонаи мардумшиносӣ • Осорхонаи бостоншоносӣ • Осорхонаи заминшиносӣ • Осорхонаи адабии Айнӣ • Осорхонаи А. Лоҳутӣ • Осорхонаи М. Турсунзода • Осорхонаи М. Раҳимӣ • Осорхонаи М. Аминзода • Осорхонаи фарҳангӣ мусиқии З. Шаҳидӣ • Осорхонаи асбобҳои мусиқии З. Завқибеков • Осорхонаи шарафи ҷангӣ
 |  |
**Ҳусейни Назрулло** — рӯзноманигор, нависанда, узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон (1983), узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (2010)

Зиндагинома
-----------

**Ҳусейни Назрулло** 20 майи соли 1954 дар шаҳри Истаравшан таваллуд шудааст. Соли 1971, пас аз хатми мактаби миёна вориди факултаи филологияи тоҷики Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленин шуда, пас аз хатми он, соли 1976, фаъолияти кориро дар Институти забон ва адабиёти ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакии Академияи илмҳои Тоҷикистон оғоз кардааст. Сипас, солҳои 1982-1996, дар Кумитаи давлатии телевизион ва радиошунавонии Тоҷикистон дар вазифаҳои гуногун кор карда, солҳои
1991-1996 сармуҳаррири Идораи барномаҳои дувум (студияи «Фурӯғи Ориёно»)-и Радиои Тоҷикистон будааст. Ҳамзамон, солҳои 1978-1981 ва 1984-1986 дар Ҷумҳурии Афғонистон тарҷумонӣ кардааст. Баъдан, то соли 2000, дар ноҳияи Зафаробод, дар вазифаи мудири шуъбаи Ҳукумати ноҳия фаъолият бурда, аз сентябри 2000 то октябри 2003 котиби матбуоти раиси шаҳри Истаравшан ва сарвари Студияи телевизиони «Курушкада» будааст. Аз ибтидои соли 2004 хабарнигори рӯзномаи «Садои мардум» дар вилояти Суғд аст. Аз соли 1983 узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон, аз соли 2010 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст.

Эҷодиёт
-------

Муаллифи китобҳои «Замини Акбар» (Хуҷанд, 2002), «Юбилейный Истаравшан глазами Вароруда» (ба забонҳои русӣ ва инглисӣ; Истаравшан, 2002), «Роҳи муқаддас» (дар ҳаммуаллифии Б.Воҳидпур ва Ҷ.Маҳкам; 2004), «Некӯниҳод» (Истаравшан, 2006), «Баракати Истиқлол» (Истаравшан, 2007), «Афғонистон: оташ дар хонаи ҳамсоя» Хуҷанд, 2009), «Чашмаи хирад» (Хуҷанд, 2013) мебошад. Ҳамчунин, муаллифи бисёр очерку фелетону памфлет ва мақолаҳои публитсистист.

Ҷоизаҳо
-------

* Медали «Ҳафтсолагии Инқилоби Савр»;
* Медали «Аз халқи сипосгузори Афғонистон»;
* Ифтихорномаи Президиуми Шӯрои Олии СССР;
* Ифтихорномаи КМ ВЛКСМ ва ғайра;
* Аълочии матбуоти Тоҷикистон (2002);
* Аълочии фарҳанги Тоҷикистон (2010);
* Ҷоизаи ба номи Ҳоҷӣ Содиқ (2006);
* Ҷоизаи ба номи Абулқосим Лоҳутӣ (2014).

Сарчашма
--------

1. ↑  Адибони Тоҷикистон (маълумотномаи мухтасари шарҳиҳолӣ)./Таҳия ва танзими Асрори Сомонӣ ва Маҷид Салим. – Душанбе, «Адиб», 2014, – с.154 ISBN 978-99947-2-379-9
**Ҳусен Худоёрович Бегимов** (тав. 28. 01. 1961, ноҳияи Қамаши ҶШС Ӯзбекистон), педагог, номзади илмҳои педагогӣ (2010).

Зиндагинома
-----------

Солҳои 1978–1980 ҳамчун сохтмончӣ дар трести «Душанбестрой» кор кардааст. Солҳои 1980–1982 дар сафҳои Артиши Шӯравӣ хидмат кардааст. Солҳои 1982–1987 дар Донишкадаи давлатии омӯзгории Душанбе ба номи Т.Г. Шевченко таҳсил дошт. Солҳои 1987–1989 муаллими математика ва физикаи мактаби миёнаи №31 ноҳияи Комсомолобод, 1989–1991 лаборанти калон, 1992–1994 ассистент, 1994–1997 аспирант, 1997–2000 ассистенти кафедраи методикаи таълими физикаи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Қ. Ҷӯраев буд. Аз соли 2000 ҳамчун муаллими калони кафедраи методикаи таълими ибтидоӣ ва ҳамзамон муовини декани факултети педагогикаи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ оид ба таълим фаъолият дорад. Оид ба асосҳои дидактикии ташаккули донишҳои фанҳои дақиқ дар хонандагони синфҳои ибтидоӣ кори илмӣ бурдааст. Муаллифи зиёда аз 50 мақолаи илмӣ, илмию методӣ ва оммавӣ мебошад. Бо нишони сарисинагии «Аълочии маорифи Тоҷикистон» (2002) сарфароз шудааст.

Осор
----

Маҷмӯи кор бо мактаббачагони хурдсол доир ба шинос кардани онҳо бо ҷузъиёти физика, Д. 2007; Познавательные возможности формирования элементов естественных дициплин ӯ младших школьников // Вестник Таджикского национального университета, 2010, №4 (60).

Пайвандҳо
---------

* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
*
**Ҳуснӣ ал-Заим** ( ар. حسني الزعيم‎ ‎ курдӣ: Husnî Zeîm, Husniyê Zeîm‎ ; 1897 (1897) , Алеппо , Империяи Усмонй — 14 августи 1949 , Дамаск , Сурия ) — Президент ва сарвазири Сурия аз 17 апрели соли 1949 то 26 июни соли 1949.

Ҳаёт ва таҳсил
--------------

Ҳуснӣ ал-Заим соли 1894 дар Ҳалаб таваллуд шудааст. Аз оилаи курд .Ӯ ду бародар дорад - рӯҳонии Саладин ал-Заим ва Башир ал-Заим.

Вай афсари усмонӣ ва баъдтар артиши Фаронса шуд. Баъди эъдлн гардидани истиқлолияти Сурия ӯ сардори ситоди генералӣ шуд  .

Дар натиҷаи табаддулоти ӯарбӣ ба сари хокимият омад. Ӯ аз дастгирии мардум бархурдор нагардид ва баъди чор моҳ ӯро ҳамсафони пештарааш аз вазифааш дур карданд. 14 августи соли 1949 дар наздикии Димишқ ба катл расонда шуд.

Эзоҳ
----

1. ↑   — 1908.
2. ↑  История Сирии(пайванди дастнорас — *таърих*). 8 май 2010 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 18 феврали 2009.
|  |
| --- |
| Bismillahir Rahmanir Rahim Бахше аз маҷмӯъаи мақолаҳои ислом |
| Худо дар ислом |
| "Аллоҳ" дар хушнависии арабӣ*Аллоҳ  ҷалла ҷалолуҳу*дар хушнависии арабӣ |
| List
* Аллоҳ
* Names
* Phrases and expressions
* God's throne in Islam
* Theology
* Oneness
* Islamic creed
* Transcendence
* Denial of Divine attributes
* Anthropomorphism
 |
|  • Category |
| * д
* б
* в
 |

**Боқӣ**, **ал-Боқӣ** (ар. الباقي‎ — ҷовид, абадӣ ва фанонопазир) — яке аз номҳои Худованд. Зоти Ӯ бо ифодаи номи Б. зиндаи ҷовид ва ҳайю қайюми абадӣ аст. Дар Қуръон ин вожа барои исботи сифати бақо барои Худо ба кор рафтааст: «Ҳар касе бар рӯйи он (замин) аст, фонӣ аст ва (танҳо) зоти Парвардгори ту, ки соҳиби ҷалолу икром аст, боқӣ мемонад» (55:26, 27) ва «Ва Худо беҳтар ва боқӣ аст» (20:73).
Ғаззолӣ дар тафсири маънои Б. мегӯяд: «Ӯ мавҷуди воҷибулвуҷуд бизотиҳи аст, лекин вақте дар зеҳн ба оянда изофа шавад, Б. ва чун ба гузашта изофа шавад, қадим (аввал) номида шавад». Б. аз назари мутакаллимон ва фалосифаи исломӣ мавриди баррасиҳои густардае қарор гирифт, ки ин басотати луғавии онро то андозае печида сохтааст. Вожаи Б. дар Қуръони карим бо муштаққоти феълӣ омадааст ва дар суннати набавӣ дар ҳадиси асмоуллоҳ — «Сунан»-и Тирмизӣ (3507), «Сунан»-и Ибни Моҷа (3861), «Мустадрак»-и Ҳоким ва «Фатҳулборӣ»-и Ибни Ҳаҷари Асқалонӣ (14/468, 469) ба шакли исми фоил зикр шудааст. Банда, ки фитратан ба абадият ва ҳаёти мондагор гароиш дорад, мақоми ҷовидонагӣ ва ҳаёти абадиро бо таҷаллии осори номи Б.-и Худованд дар зиндагиаш, бо пайравӣ аз таълимоти шариати Ӯ ва бо анҷом додани корҳои мондагоре, ки дар таъбири қуръонӣ ба онҳо боқиёти солиҳот — пасандозҳои нек гуфта мешавад, ба даст меоварад ва ба саодати абадӣ дар биҳишт даст меёбад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Боқӣ / А. Боқизода // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* TDV İslam Ansiklopedisi

 |
**Боқири Хурдаи Кошонӣ** (форсӣ: باقر خرده کاشانی‎), **Мавлоно Муҳаммадбоқири Хурдафурӯш**, мутахаллис ба **Боқир** (? — 1629, Бурҳонпур, Ҳиндустон) — шоири форсизабони Ҳиндустон.

Зиндагинома
-----------

Сабаби бо номи Хурдаӣ машҳур будани ин шахсро муаллифи «Тазкираи Майхона» Абдуннабии Фахруззамонӣ дар он донистааст, ки ӯ ба хурдафурӯшӣ (резаворфурӯшӣ) машғул будааст. Сайид Нафисӣ зодгоҳашро деҳаи Хурда гуфтааст. Дар шеър шогирду пайрави Муҳташами Кошонӣ, дар хат шогирди Мир Муизиддин Муҳаммади Кошонӣ буд. Дар манбаъҳо аз Боқир чун устоди хатти настаълиқ ёд кардаанд. Дар ҷавонӣ ба мазҳаби нуқтавия гаравид. Пайравони ин мазҳаб аз ҷониби Шоҳ Аббоси Сафавӣ (ҳукмронӣ 1588—1629) ба таъқибот дучор омаданд. Боқир бо миёнаравии вазири Шоҳ Аббос аз қатл раҳо ёфта, пас аз саргардониҳо дар Ироқ, Кошон, Хуросон озими Ҳинд шуд ва дар дарбори ҳокимони ш-ҳои Аҳмаднагар, Беҷопур, Бангола ба хидмат даромада, таъмини маош мекард. Мувофиқи иттилои адиб ва тазкиранигор Абдулбоқии Наҳовандӣ («Маосири Раҳимӣ») Боқир соҳиби девоне иборат аз 12 ҳазор байт ва соқиномае будааст. Абёти зерин намунае аз ашъори Боқир мебошанд:

> Шаб нолаи ман гӯшзади мурғи чаман шуд,   
> 
> Бечора гирифтори гирифтории ман шуд.   
> 
>   \* \* \*  
> 
> Ё Раб, он сӯз фиган дар дили девонаи мо,   
> 
> Ки Калим ояду оташ барад аз хонаи мо.   
> 
>   \* \* \*  
> 
> Рафтию бишкаст аз дурии ту  
> 
> Дар дидаам ашк, дар синаам оҳ. 
> 
>

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Боқири Хурдаии Кошонӣ / Ш. Муҳаммадиев // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Мирзобоқири Табрезӣ** (форсӣ: میرزا باقر تبریزی‎, муллақаб ба **Фахрулкуттоб**) — хушнависи табрезӣ.

Зиндагинома
-----------

Замоне дар хидмати Лутфалихони Данбалӣ Носируссултон ва муддате дар дастгоҳи Имомқулӣ Мирзо — писари шоҳзода Маликқосим Мирзои Қоҷор ба касби котибӣ машғул буд. Боқири Табрезӣ шикастаи настаълиқ ва настаълиқро хуб менавишт ва ҳунари қаламдонсозиро медонист. Китобати «Калила ва Димна»-и Баҳромшоҳӣ, «Ҳуҷҷату-с-саодат»-и Муҳаммад Ҳасанхон Эътимодуссалтана ва «Гулистон»-и Саъдии Шерозиро ба ӯ нисбат медиҳанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Боқири Табрезӣ / Н. Шарипов // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Боқиёи Нойинӣ** (форсӣ: باقیای نایينی‎; 1595, Нойин — 1633, Банорас) — шоир ва мусиқидони форсизабони Ҳиндустон.

Зиндагинома
-----------

Дар ашъораш ба тақозои вазн «Боқӣ» ва ё «Боқиё» тахаллус мекард. Пас аз касби камол ба Исфаҳон рафта, илму дониш, махсусан улуми адабиро омӯхт. Дар Ироқ аз суҳбати шоирону донишмандони давраш — Ҳаким Шифоӣ ва дар Хуросон аз вохӯрӣ бо Малик Мирзои Фасеҳӣ баҳравар гардидааст. Аз маҳорати Боқиёи Нойинӣ дар шеъру мусиқӣ Абдулбоқии Наҳовандӣ дар тазкираи «Маосири Раҳимӣ» ва муаллифи тазкираи «Майхона» Абдуннабӣ Фахруззамонии Қазвинӣ иттилоъ додаанд. Абдуннабӣ ин шахсро бори аввал соли ба Ҳиндустон расиданаш ва сипас борҳо, то охири умраш дидааст ва бо вай ҳамсуҳбат шудааст. Боқиёи Нойинӣ соли 1614 бо роҳи Қандаҳор ба Ҳиндустон рафт; аввал ба хидмати вазири Ҷаҳонгир (ҳукмронӣ 1606 — 28) Мирзо Ғиёсбеки Эътимодуддавла расид, сипас ба Дакан омад ва ба мулозимати шоҳзода Хуррам — Шоҳиҷаҳон (1628 — 57) ворид гардид. Пас аз ду сол тарки хидмати дарбор намуд ва ба тиҷорат машғул шуд. Дар солҳои охири умр боз ба хидмати Шоҳиҷаҳон пайваст. Аз ӯ иҷозаи сафари ҳаҷ гирифта ба Эрон омад. Пас аз муддате боз ба Ҳинд омад ва дар Банорас фавтид.

Аз Боқиёи Нойинӣ девони ашъор шомили қасоид, ғазалиёт ва дигар анвои шеър боқӣ мондааст, ки нусхае аз он дар Институти шарқшиносии Ӯзбекистон таҳти шумораи 10226/3 маҳфуз аст. Дастнависи маснавии ирфонии Боқиёи Нойинӣ — «Зоту сифот» дар Музейи миллии Покистон (NM 1963—226/14) нигоҳдорӣ мешавад. Дар илми мусиқӣ низ рисолае доштааст Мувофиқи маълумоти муҳаққиқони ин соҳа, Боқиёи Нойинӣ мусиқии эрониро бо мусиқии юнонӣ омезиш дода, ба равияи Амир Хусрави Деҳлавӣ оҳангҳое дар мусиқии ҳиндӣ эҷод намудааст.
Абёти зерин намунае аз нигоштаҳои Боқиёи Нойинӣ мебошанд:

> Аз он Худой ба инсон ду гӯш дода аён,   
> 
> Аз он намуда забонро ниҳон ба кому даҳан,   
> 
> Ки ин мабод тағофул кашад ба гоҳи самоъ,   
> 
> Ки он мабод таҷоҳул кунад гаҳи гуфтан.   
> 
> Даме, ки мешунавӣ, ҷумла гӯш бояд буд,   
> 
> Валек дар гаҳи гуфтан мабош зудсухан.   
> 
> Зи осиё натвон буд кам, ки аз раҳи гӯш   
> 
> Ҳар он чи бишнавад аз ҳар касе ба ваҷҳи ҳасан   
> 
> Даруни хотири худ то бад-он нагардад боз,   
> 
> Берун наёрад аз ҷо яке зи роҳи даҳан.
> 
>

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Боқиёи Нойинӣ / Ш. Муҳаммадиев // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Боқии Хумдонакӣ** (форсӣ: باقئ خمدانکی‎) — шоир-и тоҷик (асри 16).

Зиндагинома
-----------

Дар Самарқанд таваллуд ёфта, зиндагию эҷод кардааст. Мувофиқи маълумоти тазкиранигор Мутрибӣ Боқии Хумдонакӣ шоири бомаҳорату хуштабъ будааст. Мутрибӣ инчунин аз соҳибдевон буданаш иттилоъ додааст. Абёти зерин намунае аз ашъори Боқии Хумдонакӣ мебошанд:

> Набарад меҳри ту аз синаи ман моҳи касе,  
> 
> Ҷаҳд кун, то набувад дар пайи ту оҳи касе.   
> 
> Хоҳам аз ту нафасе дур набошам, чӣ кунам?  
> 
> Нест чун кори ҷаҳон ҳеч ба дилхоҳи касе.  
> 
> Дили моро чу сиришк аз назари хеш марон,  
> 
> Ба гадоёни дарат ҳайф макун шоҳи касе.  
> 
> Гар гирифтор шудам аз ғами ишқат, чӣ аҷаб,  
> 
> Ҳаст бисёр аз ин воқеа дар роҳи касе.  
> 
> Дили Боқӣ макун озурда, ки некӣ набувад,  
> 
> Ки бувад дар пайи ту оҳи саҳаргоҳи касе.
> 
>

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Боқии Хумдонакӣ / М. Диловаров // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Боқӣ, Маҳмуд Абдулбоқӣ** (Шаблони холии {{ВД-Дебоча}} ) — шоири турк.

Зиндагинома
-----------

Дар мадрасаи Сулаймонияи Истанбул таҳсил кардааст. Дар 19˗солагӣ чун шоири мақоми аввали Истанбул шуҳрат ёфт ва ба хидмати ҳукмрони давр Султон Сулаймон дохил шуд. Минбаъд мударриси мадрасаҳои машҳури он замон ва қозӣ (муддате дар Макка) буд. Боқӣ девони ашъор (нашри якумаш — 1859; нашрҳои дигар ҳам дорад), тарҷумаи якчанд асари арабӣ дар масоили адабӣ, ирфонӣ ва динӣ дорад. Мас. яке аз тарҷумаҳои ӯ «Фазоили Макка» номида шудааст, ки тарҷумаи туркии «ал-Аълом фӣ аҳволи Баладиллоҳи-л-Ҳаром»-и Қутбуддин Аҳмад ибни Маккӣ мебошад (хатми таълиф 1579). Нусхаҳо аз тарҷумаҳои Боқӣ дар китобхонаҳои Туркия мавҷуданд. Боқӣ қасида, ғазал, рубоӣ ва ғ. эҷод кардааст. Дар эҷодиёташ таъсири Ҳофиз, Салмони Соваҷӣ, Камоли Хуҷандӣ аён аст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Боқӣ // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Боқӣ Раҳимзода** (то соли 2012 *Қурултой*) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Иттифоқи ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ. Аз Боқӣ Раҳимзода то маркази ҷамоат ва ноҳия 1,5 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 4200 нафар (2013), тоҷикон.

Иқтисод
-------

Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, клуб барои баргузории маъракаҳои мардум ва масҷиди панҷвақта дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, ғаллакорӣ, сабзавоткорӣ ва чорводорӣ. Заминҳо аз наҳри Аскари Шоҳ обёрӣ мешаванд.

Мардум
------

Мардумаш солҳои 1949 аз ноҳияи Ғарм бо мақсади обод кардани заминҳои туғайзор ба ин ҷо муҳоҷир шуда, дар ҳудуди колхози Комсомол бо сарварии раиси колхоз Қӯчқор Дусанов дар 1400 га замини корам киштукор мекардаанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Боқӣ Раҳимзода // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.

* Феҳристи номи маҳалҳои Тоҷикистон — Д.: СИЭМТ, 2013. — 332 с. — ISBN 978-99947-33-54-5


|  |  |
| --- | --- |
| Тоҷикистон | *Ин мақолаи нопурра аз ҷуғрофияи Тоҷикистон мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |

Шаблон:Ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ
**Боқири Дамовандӣ** (форсӣ: باقر دماوندی‎) — шоири форсизабони Ҳиндустон (асри 17).

Зиндагинома
-----------

Мувофиқи маълумоти тазкираи Абдулбоқии Наҳовандӣ «Маосири Раҳимӣ» Боқири Дамовандӣ дар зодгоҳаш — Дамованди Эрон таҳсили улум намуда ба камол расидааст. Муддате дар Ироқ буд. Аз он ҷо ба Ҳиндустон омад ва ба хидмати дарбори Абдурраҳими Хонихонон дохил гардид. Аз осораш намунаҳо ба тавассути тазкираҳо (мас. дар «Маосири Раҳимӣ» як қасидааш иборат аз 42 байт) боқӣ мондаанд.
Абёти зерин аз ӯст:

> Саҳар нигори ман омад ба хайрбоди сафар,   
> 
> Миён ба ҳамраҳияш чуст баста бод камар.   
> 
> Ба мастие, ки арақ дар масоми ӯ шуда май,   
> 
> Ба тундие, ки тараб дар мизоҷи ӯ шуда тар.... 
> 
>

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Боқири Дамовандӣ / Ш. Муҳаммадиев // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
Болид
**Болид** (фр. bolide, аз юн. bolis) — найзаи партофташуда), 1) шиҳоб (метеор)-и дурахшониаш на камтар аз 4m (аз Зуҳра равшантар), ки андозаҳои кунҷии намоён дорад. 
Муниртарин Болид рӯзона ҳам намудор мешавад; шабона ҷилд ва думи онро низ дидан мумкин аст. Болид пайе мегузорад, ки аз гази иондор ва чанг иборат аст. Ҳангоми парвози болид баъзан садои махсус шунида мешавад ва радиоалоқа қатъ мегардад. Шиҳобҳо пеш аз ба Замин афтидан чун болид намоён ҳастанд. Баъзе болидҳо пурра насӯхта, дар шакли шиҳоб ба Замин меафтанд. 19 марти 1718 Г. Галилей парвози болиди ниҳоят бузургеро мушоҳида кардааст, ки «...чун Офтоб равшан буд». Яке аз болидҳои калонтарин «Бенешов» мебошад, ки дурахши он 21m бузургии ситоравӣ аст (барои муқоиса дурахши Моҳ – 13m, Офтоб – 26m). Аз рӯйи нақли шоҳидони афтиши шиҳоби Сихотэ-Алин (12 февр. 1947) он аз Офтоб равшантар буда, (дар рӯзи равшан) чашмро кӯр ва соя пайдо мекард. Барои мушоҳидаи юолидҳо дар ИМА, Канада ва Аврупо шабакаҳои махсус таъсис дода шуда буданд, лекин кори онҳо пурмаҳсул нашуд. Аз ин рӯ, ҳоло болидҳоро аз мушакҳои кайҳонӣ мушоҳида менамоянд. 
2) Намуди автомобилҳои пойгавии чархкушоди тез-суръат (то 335 км/соат), ки дар муқоиса бо Болид номи рамзии худро соҳиб шудаанд. Ҳар сол байни онҳо чемпионати ҷаҳон – «Формула-1» аз рӯйи пойгаи ҳалқавӣ гузаронда мешавад. Он аз марҳалаҳои алоҳида (гран-при) иборат буда, дар шаҳру мамлакатҳои гуногун мегузарад. Дар «Формула-1» сарнишинҳо байни худ барои унвони «Чемпиони ҷаҳон» ва дастаҳо барои «Ҷоми конструкторҳо» мубориза мебаранд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

Болид // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — С. 57-58. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Аминҷон Норқулович Бақоев** (11.11.1940, гуз. Сӯзангарони ш. Самарқанд) — иқтисоддон, номзади илми иқтисод (1968), дотсент (1971). «Аълочии маорифи халқи Ӯзбекистон». (1979), «Аълочии маорифи халқи СССР» (1991), «Аълочии таҳсилоти олии Ӯзбекистон» (1999).

Зиндагинома
-----------

Аминҷон Норқулович Бақоев фак. зоотех. Институти хоҷагии қишлоқи Самарқандро хатм кардааст (1962). Мутах. калон ва инспектор-ташкилотчии Упр. минтақавии хоҷ. қишлоқи н. Нарпайи вилояти Самарқанд (1962–1963). Охирҳои соли 1963 ба Душанбе омадааст: аспиранти ИТИ хоҷ. қишлоқи ҶТ (1964–68). Бо супориши роҳбарияти Ваз. хоҷ. қишлоқи ҶТ ҳамроҳи гурӯҳи мутах. лоиҳаи «Махсусгардонӣ ва ҷойгиронии соҳаҳои хоҷ. қишлоқ дар ноҳияҳои водии Вахши Тоҷикистон»-ро тарҳрезӣ кардааст. Минбаъд ход. хурд (1968–69), ход. калони илмии шуъбаи иқт. ИТИ хоҷ. қишлоқи ҶТ шуда кор кардааст (1969–1971). Соли 1971 ба Самарқанд кӯчидааст. Муаллими калон, дотсенти каф. иқт. сиёсӣ, ҷон. декани фак. ноиби рек. оид ба корҳои таълимии Ин.-ути пед. Самарқанд ба номи С. Айнӣ (1971–1991), дотсенти каф. назарияи иқт. ДДС ба номи А. Навоӣ (1992–1996), дотсенти каф. илмҳои ҷамъиятшиносӣ, декани фак. туризми байналхалқӣ, муов. рек. оид ба иқт. ва соҳибкорӣ, дотсенти каф. фалс. ва иқт. Институти заб. хориҷии Самарқанд (1996–2007), ҳамзамон дир. Бизнес-инкубатори «Ипак йӯли»-и назди Институти мазкур, дотсенти каф. илмҳои ҷамъиятшиносӣ, профессори фахрии Донишкадаи такмили ихтисоси муаллимони вилояти Самарқанд (2007–2010). Аз с. 2011 – бознишаста. Муаллифи зиёда аз 100 асару мақолаи илмӣ ва илмии оммавӣ. Бо нишони «Истиқлоли Ҷум. Ӯзбекистон», мед. «Ветерани меҳнат» мукофотонида шудааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Аз асл ба насл. — Душанбе, 2019. — 215 с. (тоҷ.). ISBN 978-99947-958-2-6
**Боқимуҳаммади Ӯротеппаӣ** (форсӣ: باقی‌محمد اوراتپه‌یی‎) — хаттоти тоҷик (асри 19).

Зиндагинома
-----------

Дар маҳаллаи Боғкалони Ӯротеппа дар оилаи боғбон таваллуд ёфта, назди тағояш, хаттоти номӣ Тӯрахоҷаи Истаравшанӣ таълим гирифтааст. Боқимуҳаммади Ӯротеппаӣ бисёр ашъор ва асарҳоро китобат кардааст. Аз ҷумла «Нигористон» ном асари китобаткардаи ӯ дар Ганҷинаи дастхатҳои Институти шарқшиносии АИ Ӯзбекистон таҳти рақами 3494 маҳфуз аст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Боқимуҳаммади Ӯротеппаӣ // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Консерваторияи давлатии Москва ба номи П.И. Чайковский** — яке аз қадимтарин ва калонтарин муассисаи олии мусиқӣ, маркази илмию методии умумироссиягии маълумоти мусиқӣ.

Таърих
------

Аз тарафи Ҷамъияти мусиқии рус ва бо ташабуси Н.Г. Рубинштейн соли 1886 таъсис ёфтааст. Дар Консерватория анъанаҳои мусиқӣ, мактаби эҷодӣ ва педагогии П.И. Чайковский, С.И. Танеев, А.С. Арменский (композитсия ва назарияи мусиқӣ), Н.Г. Рубинштейн, В.И. Сафонов (фортепиано), Ф. Лауб, И.В. Гржимали (скрипка), В.Ф. Фитсенгаген (виолончел), А.Д. Александрова-Кочеткова (вокал) ташаккул ва шуҳрати ҷаҳонӣ ёфт. Дастпарварони К.– С. Танеев, С. Рахманинов, А. Скрябин, А. Нежданова, А. Зилоти, З. Палияшвили, Р. Глиэр, А. Обухова, А. Хачатурян, Т. Хренников, Д. Кабалевский, Л. Коган ва даҳҳо нафарони дигарон мебошанд, ки аксари онҳо минбаъд омӯзгорони Консерватория шуданд. Ташаккул ва инкишофи мактаби мусиқии педагогии шӯравӣ бо номи дастпарварони педагогҳо, композиторон ва мусиқинавозони машҳур Н. Мясковский, С. Прокофев, А. Александров, Д. Шостакович (композитсия), А. Голденвейзер, Г. Нейгауз, Э. Гилелс (фортепиано), А. Ямполский, Д. Ойстрах (скрипка) ва даҳҳо тани дигарон созҳои гуногун иртиботи узвӣ дорад.

Консерватория дорои факултаҳо, ассистентура-коромӯз, 26 кафедра, студияи опера (1934), омӯзишгоҳи мусиқӣ бо мактаби 7-сола, мактаби муттаҳидаи даҳсолаи мусиқӣ, кабинети омӯзиши мусиқии халқӣ (аз соли 1937), фонотека, китобхонаро дар бар мегирад. Солҳои 30-50 дар Консерватория студияҳои миллии мусиқӣ (тоҷикӣ, ӯзбекӣ, туркманӣ, қирғизӣ, тоторӣ, бошқирдӣ ва ғайра) амал мекард, ки дар онҳо композиторони намоёни шӯравӣ М. Ашрафӣ, А. Бобоҷонян, Н. Жиганов, Қара Қароев, В. Мухатов, С. Синсадзе ва дигарон таълим гирифтаанд. Солҳои 1984-1985 дар Консерватория беш аз ҳазор донишҷӯ таҳсил мекардаанд. Дар Консерватория зиёда аз 300 омӯзгор кор мекарданд. Дар Консерватория шӯрои дифои рисолаҳои номзадию докторӣ фаъолият мекунад. Консерватория дар муддати мавҷудияташ беш аз 7 ҳаз. композиторону мусиқинавозонро тайёр кардааст. Дар Консерватория намояндагони мамлакатҳои хориҷӣ таҳсил мекунанд. С. 1940 Консерватория номи П.И. Чайковскийро гирифт.

Як зумра композиторону ҳунарпешагони шинохтаи тоҷик – Фазлиддин Шаҳобов, Шоҳназар Соҳибов, Зиёдулло Шаҳидӣ, Шариф Бобокалонов, Эдуард Айрапетянс, Ҳанифа Мавлонова, Аҳмад Бобоқулов, Амон Ҳамдамов, Фозил Солиев, Аъзам Камолов, Н. Пӯлодов, Баҳор, Ш. Муллоҷонова, А. Одинаев, Х. Абдуллоев, Ҷ. Охунов, Д. Дусмуҳаммадов, Қ. Ҷабборов, Ю. Ҳасанов, Т. Шаҳидӣ, Р. Муллоҷонова, В. Каримов, Оят Сабзалиева, Заррина Миршакар, Манзура Ҳасанова ва дигарон дар Консерватория таҳсил кардаанд. Консерватория бо 2 ордени Ленин (1946, 1966) мукофотонида шудааст.

Нигаред
-------

* Композитор
* Консерваторияи миллии Тоҷикистон ба номи Т. Сатторов

Эзоҳ
----

1. ↑  Обидпур Ҷ. Луғатномаи тафсирии мусиқӣ / зери назари Б.Қобилова. – Душанбе: Аржанг, 2019. – С.188. – 480 с. ISBN 978-999-47-43-90-2(тоҷ.)
**Боқирии Ҳиравӣ** (форсӣ: باقرئ هروی‎) — шоири форс-тоҷик (асри 15).

Зиндагинома
-----------

Дар зодгоҳаш — шаҳри Ҳирот улуми мутадовилаи даврашро омӯхта, ба камол расидааст. Пас аз касби камол ба доираи адабии дарбори Султон Ҳусайни Бойқаро ворид шуд. Дар шеъру шоирӣ шогирди Шаҳдоби Ҳиравӣ — шоири маъруфи замонаш буд. Боқирии Ҳиравӣ дар анвои гуногуни назм — қасидаву ғазал, рубоӣ ва ғайра шеърҳо эҷод кардааст, ки намунаҳои онҳо тавассути тазкираҳо расидаанд. Дар муаммогӯӣ дасти қавӣ доштааст. Муаммои зерин ба исми «рукн» аз сурудаҳои ӯянд:

> Рақиб дид, ки сайдам намуд ғамзаи ёр,   
> 
> Зи рашк сӯхт дилаш чун ба ноз кард шикор. 
> 
>

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Боқирии Ҳиравӣ / С. Ализода // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.