recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Áффикс** (лот. affixus – пайвастшуда, часпида) — ҳиссаҳои ёрирасони калимасоз, ки дорои маънои грамматикӣ буда, ба аввал, мобайн ва ё охири реша пайваст шуда маънову сохти онҳоро тағйир медиҳанд. Аффиксҳо пеш аз решаву асос оянд, пешванд (префикс; ҳам-дил, бо-шукӯҳ, бе-мағз, дар-омад, фур-овардан), дар мобайн миёнванд (интерфикс: гуфт-у-гӯ, гир-у-дор, дав-о-дав) ва дар охир пайваст гарданд, пасванд (суффикс: амон-ӣ, шавқ-манд, чӯб-ин, гул-истон) ном доранд. Навъи дигари аффикс миёнванд (инфикс) мавҷуд аст (масалан дар забони англисӣ sta-n-d – истодан масдар буда, бе миёнванди n – stood маънои «меистод»-ро мефаҳмонад) ва ин дар забони тоҷикӣ маъмул нест. Аффикс вобаста ба хусусияти маъносозӣ калимасоз (ҳам-фикр, бо-шараф, ҳалво-гар, сабз-иш, хирад-манд) ва шаклсоз (би-гуфт, ме-гуфт, корд-ча, каду-ча, чӯб-ак) шуда, баъзе аффиксҳо ҳам маънои луғавӣ ва ҳам маънои грам­матикии решаро тағйир медиҳанд. Масалан: сӯз-он, даҳ-а, но-дон, сиёҳ-ӣ. Дар мавриди муайян намудани вазифаи маъносозию шаклсозии аффикс ба хусусияти маъноии онҳо дар дохили реша ё асос диққат бояд дод, зеро як зумра аффиксҳо шаклсоз бошанд ҳам (хоҳар-ча, одам-ча, кабуд-ча), хосияти калимасозӣ низ доранд (бози-ча, ало-ча, қалам-ча). Аффиксҳо дар забон вазифаҳои муҳимми луға­вию грамматикиро адо намуда, аз рӯйи дараҷаи калима­созӣ дар забони муосир ба гурӯҳҳои сермаҳсул, каммаҳсул ва бемаҳсул ҷудо мешаванд. 
1. Аффиксҳои сермаҳсул аз рӯйи қолаби муайяни калимасозӣ миқдоран калимаҳои бисёр месозанд: ҳам-, бо-, бе- ва ғайра 
2. Аффиксҳои каммаҳсул доираи калимасозии нисбатан танг доранд ва калимаҳои бисёр сохта наметавонанд: бар-, фур-, дар-. 
3. Аффиксҳои бемаҳсул танҳо бо якчанд калима омада, хусусияти қадимӣ доранд, аз давраҳои пеш то кунун ду–се калима сохтаанд: -ур (ранҷ-ур, музд-ур, ганҷ-ур).

Эзоҳ
----

1. ↑  Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, Ҷилди 2. АСОС-БОЗ – Душанбе: Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, 2013, - с.129 / С. Ҳошимов.
**Шамс Ғуломов** (1926, деҳаи Файзобод, ноҳияи Файзобод — 2013, ноҳияи Файзобод) — агрономи тоҷик, Агрономи шоистаи Тоҷикистон (1976), Иштиродори Ҷанги Бузурги Ватанӣ.

Зиндагинома
-----------

Шамс Ғуломов соли 1926 дар деҳаи Чуваи совети қишлоқи Дубеда дар оилаи деҳқон таваллуд шудааст. Маълумоти ибтидоиро аз соли 1937 дар зодгохаш гирифтааст. Баъдтар идомаи таҳсили ибтидоиро дар деҳаҳои Дороб ва Дашти Марзо мегирад. Синфи 4-ро дар деҳаи Сари Сафедхок хатм мекунад.

Соли 1944 ба сафи Қувваҳои Мусаллаҳи Иттифоқи Советӣ даъват шуда, дар ҳайати Ҷабҳаи 1-уми Украина зидди фашистон (то озодкунии Берлин) ҷангидааст. Соли 1949 ба зодгоҳаш баргашта, ба кори барқарорсозии соҳаи кишоварзӣ машғул шуд, агрономи МТС буд. Ҳамзамон соли 1962 Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистонро бо ихтисоси агроном хатм намуда, ба ҳайси ходими хурди илмии Стансияи таҷрибавии Файзобод ба кори илмӣ машғул шуд.

«Помидори Файзобод»
-------------------

Дар асоси тадқиқоти илмӣ помидори навъи «Файзобод»-ро ихтироъ кард. Солҳои 1986—1998 сардори хоҷагии махсусгардонидаи «50-солагии Комсомол»-и ноҳияи Кофарниҳон буд. Дар давоми 54 соли фаъолияти кориаш даҳҳо га боғҳои себу ангур бунёд намуда, кишти зироатҳои полизиро инкишоф дод.

Ҷоизаву орденҳо
---------------

Барои хидматҳои ҷангӣ ва кории содиқонааш бар орденҳои Байрақи Сурхи Ҷангӣ, Ленин, медалҳои ҷангӣ ва ҷашнӣ, нишони сарисинагии «Агрономи шоистаи Тоҷикистон» (1976) сарфароз гардидааст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* ФАЙЗОБОД. Энсиклопедия. — Душанбе, 2011. СИЭМТ, — 392 саҳ. — ISBN 978-99947-33-48-4
**Шамсӣ Низомов** — коргардони (режиссёр)и санъати операи тоҷик, Арбоби ҳунари Тоҷикистон (1977). Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (2007), Аълочии фарҳанги Тоҷикистон. (2010).

Зиндагинома
-----------

Шамсӣ Низомов 10 майи соли 1937 дар м. Боғимайдони шаҳри Самарқанд ба дунё омадааст. Студияи вокалии назди Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ (1963) ва факултети режисёри Консерватория давлатии шаҳри Ленинград ба номи Н.А.Римский-Корсаковро (1968) хатм кардааст. Овозхон (1968), коргардон (1968-1970), аз соли 1970 - саркоргардони Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ. Аз соли 1977 - омӯзгори санъати операи Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода ва Консерваторияи миллии Тоҷикистон ба номи Т. Сатторов буд. Шамсӣ Низомов 22 январи соли 2015 оламро падруд намудааст.

Эҷодиёт
-------

Зиёда аз 100 операи оҳангсозони тоҷик ва классикони ҷаҳонӣ, аз ҷумла 

* «Афсонаи Шерак»-и С. Ҳамроев,

«Лаънаткардаи халқ»-и Д. Дӯстмуҳаммадов, 

* «Бозгашт»-и Ёқуб Сабзанов,
* «Рӯдакӣ»-и Шарофиддин Сайфиддинов,
* «Ғуломон»-и Зиёдулло Шаҳидӣ,
* «Богема»-и Ҷ. Пуччини,
* «Сартароши Севилӣ»-и Ҷ. Россини,
* «Мотсарт» ва «Салйери»-и Н.А. Римский-Корсаков,
* «Евгений Онегин»-и П.И.Чайковский,
* «Ширинкорон»-и Р. Леонкавалло,
* «Кармен»-и Ҷ. Бизе

ва ғ.-ро рӯи саҳнаи театр овардааст. 
Дар театрҳои шаҳрҳои Самарқанд, Тошканд, Ашхобод низ чанд операро ба саҳна гузоштааст.

Мукофот ва ҷоизаҳо
------------------

Бо медали нуқра ва тилои Комитети умумииттфоқии муҳофизати сулҳ, Ифтихорномаҳои Фахрии Президиуми Совети Олии ҶШС Тоҷикистон (1977) мукофотонида шудааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Обидпур Ҷ. Луғатномаи тафсирии мусиқӣ / зери назари Б.Қобилова. – Душанбе: Аржанг, 2019. – С. 260 – 480 с. ISBN 978-999-47-43-90-2 (тоҷ.)
2. ↑  Аслҳо ва наслҳо. - Душанбе, 1988. – С. 95. (тоҷ.). ISBN 978-99947-958-2-6
**Балбоз** — зоти гӯсфанди гӯшту ширу пашмдеҳ.

Дар Арманистон, Озарбойҷон, Туркия ва Эрон парвариш карда мешавад. Дар Анатолия (Анқара, Кения, Сивос, Арзарум) бо номи «оқкараман» машҳур аст. Рангаш, одатан, сафед, пою сару гӯшаш сиёҳ; думи дарози S-шакл дорад. Вазни қӯчқораш 35–110 кг, мешаш 55–75 кг (дунбааш 3–14 кг). Аз ҳар сар гӯсфанд 2,5–3 кг пашм метарошанд. Аз пашми он қолин, бурка (либоси намадини қафқозӣ) ва ғ. мебофанд. Гӯсфанди сершир аст (то 210 л шир меди­ҳад). Барои беҳтар кардани сифати зот соли 1935 дар Арманистону Озарбойҷон парваришгоҳҳои балбоз ташкил карда шуданд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Балбоз // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Баландӣ (мазмунҳо)-ро бубинед.
Баландӣ
**Баландӣ** — дар геометрия порчаи амудие, ки аз қуллаи шакли ҳандасӣ (масалан, секунҷа, трапетсия, пирамида) ба асос ё давоми асос фуроварда шудааст. Дар маншур, силиндр (устувона), қабати куравӣ, пирамидаи сарбурида ва махрути сарбурида баландӣ масофаи байни асосҳои онҳо мебошад. Баландӣ бо ҳарфи h ишора мешавад, воҳидаш см, м ва километр мебошад.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Баландӣ // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Садриддин Наҷмиддин** (19 январи 1980, Душанбе, ҶШС Тоҷикистон) — овозхони мусиқии попи тоҷикӣ.

Зиндагинома
-----------

Садриддин Наҷмиддин 19 январи соли 1980 дар шаҳри Душанбе ба дунё омадааст. Мактаби миёна ва Донишгоҳи ҳунарҳои зеборо низ ин ҷо хатм кард. Аввалин албомаш «Садои борон»-ро дар 16-солагӣ ба дасти нашр супурд. Ҳоло раҳбари гурӯҳи «Садр» дар вазорати фарҳанги Тоҷикистон аст. Зуд маъруф шуд, аммо шуҳрат дигар ӯро раҳо накард ва ҳоло аз раддаи аввали овозхонони Тоҷикистон ҳатто дар Эрону Афғонистон шинохта мешавад.

Аввалин сурудҳое, ки Садриддинро машҳур гардонидаанд, дар студияи «JC Records Studio» аз ҷониби муҳандиси садо Олим Ширинов сабт шудаанд. Дар байни онҳо: «Гули ноз» (2005), «Медони» (2005), «Ғариби» (2006), «Гоҳе» (2006), «Хоб дидам» (2006), «Имшаб» (2006), «Садои дил» ва ғайра ҳастанд.

Моҳи октябри соли 2017 Садриддин Наҷмиддин дар студияи «JC Records Studio» дар якҷоягӣ бо муҳандиси садо ва продюсер Олим Ширинов, суруди «Тифли Мянмар»-ро, ба хотири дастгирии кӯдакони мусалмони Роҳингия, сабт кард.

Эзоҳ
----

1. ↑  Садриддин: "Аз турбати Аҳмад Зоҳир зиёрат кардам".  Радиои Озодӣ. 2 январи 2018 санҷида шуд.
2. 1 2  «JC Records Studio» ISNI ID
3. ↑  Садриддини Наҷмиддин дар бораи кӯдакони Роҳингия суруд хонд

Пайвандҳо
---------

* Cаҳифаи расмии Садриддин Наҷмиддин дар Telegram
* Cаҳифаи расмии Садриддин Наҷмиддин дар Instagram
* Cаҳифаи расмии Садриддин Наҷмиддин дар Facebook
* Клипҳои Садриддин дар Youtube
**Баласон**, **балисон**, **ҳанут**, **дарахти миср** — номи умумии як гурӯҳ дарахту буттаҳои тропикӣ ва суб­тропикӣ. Дар бешазорҳои Амрикои Ҷанубӣ (Myroxylon balsamum, M. peruiferum ва ғайра), қисми ҷан. ғарбии ним­ҷаз. Арабистон ва Сомалӣ мерӯянд. Дарахтони ҳамеша­сабз буда, то 30 м қад мекашанд. Баргашон пармонанд, гулашон сафед. Самари Б. ғилофак (дарозиаш 7–11 см) буда, як тухм дорад. Мағзи чӯби Б. ҷигарии сиёҳтоб аст ва дер мепӯсад.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Баласон // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Оле́г Константи́нович Анто́нов** (7 феврал (25 январ) 1906 (1906-01-25) Подолск — 4 апрели 1984, Киев) — авиаконструктор, яке аз асосгузорони планеризми советӣ, академики АИ СССР (1981) ва АИ ҶШС Украина (1967), доктории илмҳои техникӣ (1960), профессор (1978). Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1966). Депутати Совети Олии СССР (даъвати 5 — 10). Дорандаи мукофоти сталинӣ (1952), мукофоти ленинӣ (1962).

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи Донишкадаи политехникии Ленинград (1930). Авиаконструктор оид ба истеҳсоли планерҳо дар яке аз заводҳо (1931 — 38), муҳандиси пешбар (1938 — 43), муовини сарконструктори Бюрои конструктории А. С. Яковлев (1943 — 46). Роҳбари Бюрои конструктории навташкил дар шаҳри Киев (1943). Аз соли 1978 дар Донишкадаҳои Киев ва Харков ба фаъолияти илмию педагогӣ машғул буд. Таҳти роҳбарии Антонов як силсила планерҳои «Голуб», «Рот-Фронт-1», «Рот Фронт −2», «Рот Фронт-3», «Рот Фронт-4», самолётҳои мусофиркашон ва ҳарбию боркашони Ан-2, Ан-8, Ан-10, Ан-12, Ан-14, Ан-22 («Антей»), Ан-124 («Руслан») ва ғайра сохта шуданд. Бо сохта шудани Ан-8 масъалаи мушкили бо тариқи ҳаво кашондан ва аз ҳаво партофтани техникаи вазнини ҳарбӣ ҳалли худро ёфт; бо Ан-33 танҳо дар соли 1967-ум 15 рекорди ҷаҳонӣ ҷиҳати борбардорӣ (аз 35 то 100 т) гузошта шуд; Ан-124 то 1540 т бор бардошта метавонад.

Эзоҳ
----

1. ↑  Энциклопедия Брокгауз (нем.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
2. ↑  Gran Enciclopèdia Catalana (кат.) — Grup Enciclopèdia, 1968.
3. ↑  Munzinger Personen (нем.)

Адабиёт
-------

* Антонов, Олег Константинович // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* Герои страны

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая каталанская
* Большая китайская
* Большая норвежская
* Большая российская (старая версия)
* Большая украинская
* Хорватская
* Treccani
* Истории Украины
* Современной Украины

 |
| Таборшиносӣ ва некрополистика | 
* Find a Grave

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* GND: 119524244
* ISNI: 0000 0000 5539 4335
* LCCN: n83000523
* NKC: jn20000600303
* NLP: A20373107
* NTA: 218053835
* NUKAT: n2012162795
* VIAF: 62360260
* WorldCat VIAF: 62360260

 |

 |
Изогонҳои инҳирофи майдони миғнотисии Замин аз 1591 то 1990
**Изогона** (от юн.-қад. ισος — «баробар» и γωνία — «кунҷ») — изохатҳои самтгирии ягон бузургии физикӣ; дар харитаи ҷуғрофиёӣ изохаттест, ки нуқтаҳои қиматашон яксони ягон кунҷ, ягон чизи самт ва тамоюлаш яксонро ба ҳам мепайвандад.

Дар метеорология изогона хаттест, ки нуқтаҳои самташон яксони шамолро нишон дода, онҳоро пайваст мекунад. Дар магнетизми Замин изогонаҳо хатҳое мебошанд, ки қиматҳои яксони майли магнитиро мепайванданд. Дар харитаҳои магнитӣ изогонаҳо дар арзҳои миёна тақр. самти меридианӣ, вале дар қисми шарқии қитъаи Осиё шакли сарбаста доранд. Дар арзҳои баланд изогона ба қутбҳои ҷуғрофиёӣ ва магнитӣ наздик мешавад. Дар астрономия изогонаи гирифти Офтобу Моҳтоб гуфта хатҳоеро меноманд, ки аз ҳамон нуқтаҳои сатҳи Замин мегузаранд. Аз онҳо хатҳои рости пайвасткунандаи маркази Офтоб (ё Моҳтоб) ва нуқтаҳои расиши оғоз ё анҷоми гирифти нопурраро таҳти кунҷҳои яксони мавқеӣ (позитсионӣ) дидан мумкин аст. изогонаро пешакӣ ҳисоб карда, дар мушоҳидаҳои гирифти Офтобу Моҳтоб ба кор мебаранд. Барои хатҳои тамоюлашон баробар (аз ҷумла барои изохатҳои тамоюли магнитӣ) истилоҳи изоклинро истифода мекунанд (нигар Инклинатор).

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Изогона / Ю. Азизов. // Замин — Илля. — Д. : СИЭМТ, 2017. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 7). — ISBN 978-99947-33-89-9.
Масеҳиён дар Тоҷикистон ақаллияти динӣ мебошанд. Аксари онҳо православҳо мебошанд (аксаран русҳо), ки аъзои епархияи душанбегии калисои ортодоксии Русия бо маъмурияти епархия дар Душанбе мебошанд (собор — собори Николайи Мӯъҷизаофар (Душанбе))  .

Протестантизм аз рӯи шумораи диндорон дуввумин шохаи масеҳият дар кишвар аст. Дар Тоҷикистони муосир протестантҳо аз 9 то 12 ҳазор нафарро ташкил медиҳанд  . Ба ин шумора панҷбадаҳҳо (пятидестники) (4,7 ҳазор , аз ҷумла ҳаракати кореягии «Сонмин Сунбогум»), пресвитерианҳо аз миссияи «Сонмин Грейс» (1,5 ҳазор ), адвентистҳо, баптистҳо, лютеранҳо ва ғайра дохиланд.

Дар Тоҷикистон инчунин католикҳо мавҷуданд, ки дар се махалла муттаҳид шудаанд (дар Душанбе, Қӯрғонтеппа ва Бӯстон), ки онҳоро 5 коҳин нигоҳубин мекунанд . Немисҳо католисизмро ба Тоҷикистон оварданд.

Ҷамъияти Шоҳидони Йеҳӯва, ки соли 1997 пайдо шуд, дар мавқеи ғайриқонунӣ қарор дорад  .

Эзоҳ
----

1. ↑  Как живут православные Таджикистана
2. 1 2  *Jason Mandryk.* Tajikistan // Operation World: The Definitive Prayer Guide to Every Nation. — InterVarsity Press, 2010. — 978 p. — (Operation World Set). — ISBN 0-8308-5724-9.
3. ↑  *J. Gordon Melton.* Tajkistan // Religions of the World, Second Edition A Comprehensive Encyclopedia of Beliefs and Practices / J. Gordon Melton and Martin Baumann. — 2-е. — Santa Barbara, California: ABC CLIO, 2010. — P. 2803-2806. — 3200 p. — ISBN 978-1-59884-203-6.
4. ↑  *Walter Sawatsky.* Tajikistan // The Encyclopedia of Christianity / Erwin Fahlbusch, Geoffrey William Bromiley. — Wm. B. Eerdmans Publishing, 2008. — Vol. 5 том. — P. 307-308. — 866 p. — ISBN 9780802824172.
5. ↑  Сайт Римско-Католической Церкви в Республике Таджикистан Бойгонӣ шудааст 1 апрели 2009  сол.
6. ↑  В Таджикистане запретили деятельность «свидетелей Иеговы»
**Шамсиддин Орумбекзода** (*Орумбекзода Шамсиддин Шодибек*; 18 марти 1956, ноҳияи Шуғнон, ВАКБ, ҶШС Тоҷикистон) — ходими давлатии тоҷик. Вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон (2013—2020), Корманди шоистаи Тоҷикистон (2019).

Зиндагинома
-----------

Орумбекзода Шамсиддин Шодибек 18 марти соли 1956 дар ноҳияи Шуғнони Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон таваллуд шудааст. Маълумоташ олӣ, соли 1977 Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро бо ихтисоси филолог ва соли 1991 Донишкадаи сиёсатшиносӣ ва идоракунии шаҳри Тошкандро бо ихтисоси сиёсатшинос хатм кардааст.

Оила
----

Оиладор, соҳиби 4 фарзанд.

Фаъолияти корӣ
--------------

Фаъолияти кориашро соли 1977 ба ҳайси омӯзгори мактаб шурӯъ намуда, дар давоми солҳои 1978—1980 дар вазифаҳои муҳаррири кумитаи телевизион ва радиои ВМКБ, солҳои 1980—1995 инструктор, муовини мудири шуъба ва муовини раиси кумитаи иҷроияи Шурои намояндагони халқи Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон кор кардааст. Аз соли 1995—1997 дар мансаби сардори раёсати фарҳанг ва иттилооти Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ва аз соли 1997 то 2000- ум раиси идораи телевизион ва радиои Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон шуда кор кардааст.

Солҳои 2000—2011 дар вазифаҳои роҳбари дастгоҳи Раиси ВМКБ, муҳаррири рӯзномаи «Мӯнис», раиси ноҳияи Шуғнон, муовини раиси Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон фаъолият намудааст. Аз моҳи ноябри соли 2011 дар мансаби Мушовири Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба сиёсати кадрҳо кор кард

Аз 21 ноябри соли 2013 то 24 январи соли 2020 Вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон буд.

Ҷоизаҳо
-------

Бо ордени Шараф ва Корманди шоистаи Тоҷикистон (2019) сарфароз гардида, Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад.

Эзоҳ
----

1. ↑  Шамсиддин Орумбекзода(рус.). *culturalforum.ru*. 18 марти 2023 санҷида шуд.

Пайвандҳо
---------

* Сомонаи Расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
**100-солагии Ҳизби Коммунисти Чин** (чинӣ: 中国共产党成立100周年庆祝活动) таҷлили садсолагии ин созмон, бузургтарин ҳизби сиёсии ҷаҳон аст . Он 1 июли соли 2021 баргузор шуд, ки то он сол солгарди муҳимтарин рӯйдоди сол дар ҳаёти сиёсии ҶХЧ номида мешуд . Ҷашни васеъмиқёс бо як қатор чорабиниҳои ҳамроҳ  дар тамоми Чин дар сатҳҳои гуногун  ташкил карда шуд.

Си Ҷинпин, дабири кулли Кумитаи марказии Ҳизби коммунистӣ қайд кард, ки дар остонаи садсолагии Ҳизби коммунист беш аз 91 миллион аъзо дорад ва худи он аз ҳимояти васеи мардуми 1,4 миллиарднафарии Чин бархурдор аст. Ҳанӯз дар соли 2017, Сӣ қайд карда буд, ки барои ҳизбе, ки барои некӯаҳволии абадии миллати Чин мубориза мебарад, 100 сол давраи авҷ аст . Дар маърӯзаи Сӣ Ҷинпин ба Анҷумани 19-уми Ҳизби коммунистӣ гуфта мешавад, ки ҳизб дар садсолагии худ ҳадафи бунёди ҷомеаи мутаносиби шукуфоиро дар кишвар гузоштааст  . Садсолагии Ҳизби Коммунистии Чин ва ояндаи худи ҶМЧ дар соли 2049 "ду садсолаҳо" номида шуданд (Two Centenaries[en]). Си Ҷинпин дар арафаи ин солгарди Ҳизби Коммунистии Хитой аъзоёни онро даъват кард, ки далерона ба сӯи мақсаде пеш раванд, ки ба 100-солагии Ҷумҳурии Халқии Хитой — сохтмони ҳаматарафаи давлати сотсиалистии навсозишуда, инчунин ба амал баровардани нишондодҳои мардуми бузурги Хитой мувофиқанд  .

Бонки марказии Чин ба муносибати 100-солагии ҲКЧ тангаҳои хотиравӣ ба муомилот баровардааст (аввалини онҳо аз металлҳои қиматбаҳо - қаблан дар солҳои 2011 ва 1991 муомилот шуда буданд.) .

Эзоҳ
----

1. ↑  КПК начала кампанию по изучению партийной истории\_Russian.news.cn
2. ↑  Си Цзиньпин поблагодарил Россию за архивы, связанные с историей КПК — РИА Новости, 28.06.2021
3. ↑  В Китае рассказали, как Компартия отметит своё столетие — Парламентская газета
4. ↑  Власти Китая организовали в Пекине масштабное празднование по случаю столетия компартии - Международная панорама - ТАСС
5. ↑  Си Цзиньпин поздравил всех китайцев с праздником Весны\_Russian.news.cn
6. ↑  Си Цзиньпин: КПК готова консолидировать могущественные общенациональные силы для содействия развитию Китая
7. ↑  Полный текст доклада, с которым выступил Си Цзиньпин на 19-м съезде КПК
8. ↑  2020 год войдет в историю КНР как время преодоления двойного удара — Российская газета
9. ↑  Си Цзиньпин призвал КПК двигаться вперед к цели, приуроченной к столетию КНР
10. ↑  China issues commemorative coins to mark CPC centenary
**Шамсӣ Аҳмадова** (тав. 1918, деҳаи Ғӯлакандози ноҳияи Пролетар — 11.05.2003) — пахтакор, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1948) — Устоди пахтаи Тоҷикистон (1962). Колхозчӣ (1935) — сардори звено ва бригадаи пахтакории колхози ба номи Ленини ноҳияи Пролетар. Аз соли 1970 нафақагир. Соли 1947 ҳосили баланди пахтаи маҳиннах гирифт. Бо орденҳои Ленин, «Нишони Фахрӣ», медалҳо ва Грамотаҳои Фахрии Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Борсеркунӣ** — раванди коркарди кимиёию ҳароратӣ, сер гардондани сатҳи филиззу хӯлаҳо бо унсури бор ва дар вақти гармкунӣ ва дар муҳити фаъоли кимиёӣ нигоҳ доштан.

Борсеркуниро бо мақсади зиёд намудани сахтӣ, гармитобоварӣ ва ба хӯрдашавӣ тобовар шудан мегузаронанд. борсеркунӣ инчунин ба зангзанӣ тобовар шудани хӯлаҳои оҳанӣ дар муҳитҳои гуногуни фаъол ва гармитобовариро дар ҳарорати пасттар аз 850ºС таъмин менамояд. борсеркунӣ бо тарз ва усулҳои гуногун анҷом дода мешавад. Дар саноат борсеркунӣ бо усули маҳлулҳои хока, электролиз, электролизи бемоеъ, ионӣ ва молидани хамираҳо амалӣ мегардад. Лекин аксар вақт борсеркунӣ дар электролизи борати гудохта (N2B4O7, тетраборати натрий) анҷом дода мешавад. Дар ин раванд масолеҳ чун катод ва графит чун анод хидмат мекунад. Дар ҳарорати 930—950°С ва муҳлати 2-6 соат масолеҳ ба қабати аз бор сершудаи 0,15-0,25 мм соҳиб мешавад (қабати беруна аз FeB, дохилӣ аз Fe2B). борсеркуниро дар вақти рехтани масолеҳ низ анҷом додан мумкин аст. Дар ин ҳолат ба сатҳи қолаби рехтагарӣ қабати махсуси хамираи аз бор сершударо мемоланд. Чунин хамираҳо ҳангоми пухтан дар кӯра ба сатҳи масолеҳ молида мешаванд. Ин тарзи борсеркунӣ бо самаранокӣ ва содагиаш фарқ мекунад. Пас аз борсеркунӣ устувории масолеҳ 2-10 бор ва гармитобовариаш то 900—950°С меафзояд. Сахтии қабати бо бор сершуда дар пӯлоди перлитӣ 15000-20000 МПа-ро ташкил медиҳад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Борсеркунӣ / М. Холов // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Олег Алазбеков** (род. 9 декабря 1965, Павлодар) – казахский боец и баскетболист

Биография
---------

Родился в деревне Самбаз[uk] (ныне – часть Павлодара). Имеет российские корни, дед родом из Магадана.

В возрасте 13-ти лет начал заниматься баскетболом и боксом с павлодарском тренером. В 1980-х Алазбеков играл за местный баскетбольный клуб где чаще занимал 9-е место.

Некоторое время проживал в степи не очень любив мегаполис. Воду добывал из водных источников расположенных по близости к юрте. В 2003 году президент Казахстана передал ему машину Volvo. Сам Олег использовал машину в важным случаях.
**Хатои Lua: bad argument #2 to 'formatDate': invalid timestamp 'ноябр 2018'.**



**Баҳорак** (форсӣ: **بهارک**‎) ё Баҳористон — деҳае қадимиву тоҷикнишин дар вулусволии Баҳораки вилояти Бадахшони Ҷумҳурии Исломии Афғонистон аст. 29 км дуртар аз шаҳри Файзобод ҷойгир аст.

Аз Баҳорак дар давраи ҳукмронии Кушониён дар торихномаҳои ҷинӣ бо номи Лоншӣ ёд шудааст. Сипас дар маъхазҳои таърихӣ бо номи Баҳористон, яъне минтақаи ҳамешабаҳору сарсабз зикр гардидааст. Аз рӯйи баъзе сарчашмаҳо номи Баҳоракро дар даврони исломӣ соҳиб гаштааст. Дар ин давра маъбади бузурге, ки аз лоҷвард бунёд гардида буд, ба масҷид табдил дода шуд. Пас аз тасарруфи муғулҳо номи Баҳоракро гирифт. Он ёдгори таърихӣ қисман хароб гардида, замони салтанати Темур сангҳои лоҷварди он ба Бухоро интиқол дода шуд.

Роҳи бузурги абрешим ба воситаи кӯҳҳои Помир аз Бадахшон ба Балху Хатлону Тирмиз, Самарқанду Бухоро ва Марву Нишопур аз Баҳорак мегузашт. Дар водиҳои Баҳорак рӯдҳои Зардев ва Марғилон (аз қисми шимолӣ), Вардуҷ (аз самти ҷануб) ва Кӯкча (аз қисми ғарбӣ) ҷорӣ мешаванд. Дар ҷангалҳои кӯҳиаш бештар дарахтони мевадор, аз қабили чормағз, бодом, гелос ва себ мерӯянд. Сокинони Баҳорак асосан ба кишоварзӣ, майдакосибӣ ва тиҷорат машғуланд. Кишти гандум, ҷав, ҷуворимакка, шолӣ ва дигар ғаллаҳо рушд кардааст. Соли 2006 дар Баҳорак мактаби духтарона бунёд гардид, ки дар он 3000 донишомӯз таҳсил мекарданд. Солҳои 1980-ум Баҳорак пойгоҳи низомии Артиши Шуравӣ буд. Аз ёдгорҳои таърихӣ дар Баҳорак қалъаи гилин боқӣ мондааст, ки пойгоҳи шуравӣ дар ҳамин қалъаи гилин ҷойгир буд (иборат аз 1 баталйон).

Аз ёдгорҳои таърихӣ дар Баҳорак ҳамин қалъаи гилин боқӣ мондааст.

Адабиёт
-------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Руморан**, **розмарин** (лот. Rosmarínus officinális) — буттаи сершохаи ҳамешасабзест аз оилаи лабгулҳо.

Тавсифоти гиёҳшиносӣ
--------------------

То 2 метр қад мекашад. Баргаш дарозрӯяи дурушт (дарозиаш 3—3,5 см, бараш 2—4 мм), гулаш майдаи сафед ё бунафш, 5—10-тоӣ дар нӯги шохчаҳо ҷойгир аст. Мевааш аз 4 чормағзаки бӯртоб иборат. Навбаҳорон ва тирамоҳ гул мекунад.

Pуморани худрӯй дар кишварҳои соҳили баҳри Миёназамин мерӯяд. Дар Кишварҳои пасошӯравӣ руморанро дар Қрим, Қафқоз ва Осиёи Миёна мепарваранд. Руморанро аз қаламча ва баъзан аз тухм зиёд мекунанд.

Корбурдҳо
---------

Руморан бӯй ва таъми махсус дорад. Шохчаву барги тару тоза ва хушки Руморанро барои хушбӯю хуштаъм кардани нон, чой, нӯшокиҳо ва таомҳои гуногун истифода мебаранд. Аз баргу гули руморан равғани эфир мегиранд, ки дар атриёт аҳамияти калон дорад. Равғани эфири Руморан моеъи соф, беранг ё зардча аст ва аз он бӯи кофур меояд; 30% пинен, 20% камфен, 10% синеол, 10% борнеол, 7% кофур ва ғайра дорад. Баргу шохчаи гули руморанро баъди 2—3 соли кӯчат шуданаш ҷамъ меоранд. Аз дар га 1—3 т ашёи хом меғундоранд (1,5—2,5% равғани эфир дорад).

Хосияти шифоӣ
-------------

Руморан аа қадимулайём чун рустании доруӣ маъмул аст. Махсусан «оби руморан» муддати дароз доруи машҳур буд. Шарбати баргашро ҳоло ҳам дар як қатор кишварҳои дунё дар амалияи момоӣ, ҳангоми неврози дил, заифӣ, сарчархзанӣ, нисён ва ғайра истифода меборанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Деревья и кустарники СССР, т. 5, М.—Л. 1960;
* Скляревский Л. Я. Целебные свойства пищевых растений, М. 1972.

Сарчашма
--------

* Руморан / А. Ашӯров // Плешко — Сақил. — Д. : СИЭСТ, 1986. — (Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] /  сармуҳаррир М. Д. Диноршоев ; 1978—1988, ҷ. 6).
**Хатои Lua: bad argument #2 to 'formatDate': invalid timestamp 'ноябр 2018'.**


БАҲОУДДЍН Қутбиолам Абумуҳаммад Абдуллоҳ (1388, ш. Учаи Покистон – 1454, Батуҳи Аҳмадобод), яке аз намояндагони машҳури силсилаи тасаввуфии Суҳравардия дар Ҳинд.

Зиндагинома
-----------

Набераи Ҷалолуддин Махдуми Ҷаҳо¬ниёни Бухорӣ ва аз ин рӯ, дар баъзе маъхазҳо бо лақаби Махдуми Ҷаҳониёни Сонӣ ёд шудааст. Хонадони ӯ аз аҳли Бухоро буданд ва насабаш низ ба Ҷаъфари Мусанно (бародари Имом Ҳасани Аскарӣ) рафта мерасид. Дар Покистон ба мадраса рафт, дар 10-солагӣ аз падар ятим монд ва сарпарастии ӯро амаки падараш Шоҳ Раҷуҳаттол ба уҳда гирифт.

Соли 1399 озими ш. Патна шуд ва дар он ҷо ба яке аз муридони бобояш Музаффаршоҳи I ошноӣ пайдо кард. Улуми зоҳирию ботиниро аз Алишери Гуҷаротӣ фаро гирифт, сипас муриди Шайх Аҳмади Паҳтов шуд ва ҳамин муршид ба Баҳоуддин хирқа пӯшонда, лақаби «Қутби олам»-ро дод. Баҳоуддин дар назди дигар бузургон, ба мисли Махдум Ҳусайнии Бухороӣ, Садруддин ибни Аҳмади Ачӣ, Нуриддин Абулфутӯҳи Шерозӣ ва дигар донишу биниши худро дар силсилаи тасаввуфии Суҳравардия такмил намуд. Соли 1411 аз Патна ба Аҳмадобод омада, дар Патуҳ ном деҳи он шаҳр иқомат ихтиёр кард. Дар мадраса дарс медод ва дар ҳамон ҷо вафот кард. Оромгоҳаш маҳалли зиёрати мардум гашта буд. Подшоҳони темурии Ҳинд низ борҳо ба зиёрати мазораш омадаанд. Пас аз ваф. Баҳоуддин писари калонаш Шоҳиолам халифа ва ҷонишини вай гардид.

Адабиёт
-------

ابوالفضل علامی. آینه اکبری. لکهنو، ۱۸۹۳؛ لعل بدخشی. لعلبیک. ثمرت القدث. تهران، ۱۳۷۶؛ دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. ج ۱۲. تهران، ۱۳۸۳ هـ. ش

* М. Ҳазратқулов.

Сарчашма
--------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Анато́лий Алекса́ндрович Вла́сов** (7 (20) август 1908 (1908-08-20), Балашов, ҳозира вилояти Саратов — 22 декабри 1975, Маскав) — физикдони назарии шӯравӣ ва Русия, доктори илмҳои физика ва математика.

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи Университети давлатии Маскав ба номи М. В. Ломоносов (1931), профессор (аз соли 1944), мудири кафедраи физикаи назариявии Университети мазкур (1945-53). Анатолий Власов, асосан, дар бораи физикаи плазмаҳо, назарияи ҳолати кристаллӣ, назарияи ҷозиба ва физикаи оморӣ таҳқиқот анҷом додааст. Анатолий Власов назарияи васеъгардонии хатҳои тайфиро дар асоси ҳисобгирии таъсири мутақобилаи молекулавӣ инкишоф додааст. Дар асари илмии Анатолий Власов «Оид ба хосиятҳои ларзишии гази электронӣ», ки дар он бори аввал хосиятҳои физикии зарраҳои барқаноки плазма амиқ таҳлил гардиданд, ба тавсифи плазма қобили истифода набудани муодилаи газию кинетикии Болсман нишон дода шуд ва муодилаи нави кинетикии плазма (муодилаи Власов) пешниҳод гардид, ки таъсири умумии мутақобилаи зарраҳои плазмаро тавассути майдони кулонӣ тавсиф медиҳад. Ин таҳқиқот дар физикаи кинетикӣ ҳангоми таҳқиқи системаҳои бисёрбасомад васеъ истифода мегардад.

Ҷоизаҳо
-------

Дорандаи Мукофоти ленинӣ (1970), Мукофоти ба номи М. В. Ломоносов (1944). Бо ордену медалҳо сарфароз гардидааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Власов Анатолий Александрович // Большая советская энциклопедия (рус.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
2. 1 2 3 4

Сарчашма
--------

* Власов Анатолий Александрович // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* zbMATH Open

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая российская (старая версия)

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* GND: 1157928129
* LCCN: n90682073
* NKC: jo20221168427
* NTA: 095124810
* NUKAT: n00053454
* VIAF: 6559298
* WorldCat VIAF: 6559298

 |

 |
Лакхнау
**Лаҳхнау, Лукнов** (ҳиндӣ: लखनऊ) — пойтахти иёлати Уттар Прадеш, 516 км дуртар дар самти шарқии Деҳлӣ. Аҳолӣ — 2,9 млн нафар тан (2011). Маркази маъмурӣ, илмӣ ва фарҳангии иёлати Уттар Прадеши кишвари Ҳиндустон аст.

Аҳолӣ
-----

Аз рӯи омори соли 2011, аҳолии шаҳр 2 901 474 нафар аст. Лакҳнау дувумин шаҳри калонтарини иёлати Уттар Прадеш баъд аз Канпур мебошад. 

Аксари кулли мардум бошандагони ноҳияҳои марказӣ ва шарқии Уттар Прадеш мебошанд, аммо, инчунин дар шаҳр банголиҳо, биҳарариҳо ва диг. маскунанд. Мазҳаби ҳиндуияро — 71 % аҳолии шаҳр, исломро — 26 % прастиш доранд, инчунин ҷамъиятҳои сикхҳо, ҷайнияҳо, масеҳиён ва буддоиҳо мавҷуданд. 

Аз рӯи омори соли 2001, сатҳи саводнокии мардуми Лакхнау 69,39 % (61,22 % занҳо ва 76,63 % мардҳо) ташкил медод.

Маориф
------

Лакҳнау — маркази бузурги таҳсилот ва илмӣ мебошад. Дар байни донишҳгоҳҳо ва донишкадаҳо чунин муассисаҳоро қайд кардан зарур аст: Gautam Budhh Technical University, Dr. Ram Manohar Lohia National Law University, Babasaheb Bhimrao Ambedkar Central University, Sanjay Gandhi Post Graduate Institute of Medical Sciences, Chhatrapati Shahu ji Maharaj Medical University, Integral University, Institute of Engineering and Technology ва диг.

Эзоҳ
----

1. ↑
2. ↑  Urban Agglomerations/Cities having population 1 lakh and above(англ.).  Provisional Population Totals, Census of India 2011. 3 сентябри 2012 санҷида шуд.

|  |  |
| --- | --- |
| Ҳиндустон | *Ин мақолаи нопурра аз ҷуғрофияи Ҳиндустон мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |


| ⚙️ Пойтахтҳои иёлатҳо ва қаламравҳои иттифоқии Ҳиндустон |
| --- |
| Пойтахтҳои иёлатҳо | Агартала · Аизул · Бангалор  · Бҳопал · Бхубанешвар · Гандинагар · Гангток · Диспур · Ҷайпур · Деҳродун · Имфал · Итанагар · Калкутта · Кохима · Лакхнау · Мумбай · Панаҷи · Патна · Райпур · Ранчи · Сринагар · Тривондрум · Ҳайдаробод · Чандигар · Ченнаи · Шиллонг · Шимла |  |
| Пойтахтҳои қаламравҳои иттифоқӣ | Домон · Ноҳияи миллии пойтахт Деҳлӣ · Коворотӣ · Пудучерӣ · Бандар Блэр · Силвосо |
**Ганҷалихон** (форсӣ: گنج‌علی خان‎) — маҷмӯи биноҳо дар шаҳри Кирмони Эрон марбут ба давраи Сафавиён ва ибтидои давраи Қоҷориён.

Таърих
------

Дар давраи шоҳ Аббоси аввали Сафавӣ аз дасти ва ҳокими Кирмон Ганҷалихон ва писари ӯ Алимардонхон дар охири давраи Оқомуҳаммадхони Қоҷор сохта шудаанд. Маҷмӯъаи Ганҷалихон шомили як майдони бузург (дарозиаш 100 м, бараш 50 м) аст, ки дар гузашта майдони марказии шаҳр буд. Атрофи он тоқҳое монанди майдони «Нақши ҷаҳон»-и Исфаҳон ва гунбаде дошт. Намои дохилии гунбад гачкорӣ ва наққошӣ шуда буд. Дар шарқи майдон як корвонсаройи чаҳордевории дутабақа аст, ки дар намои дохилии сардари он тасвири як аждаҳо бо сабки муғулӣ дар рӯйи кошиҳои рангин наққошӣ шудааст. Дар рӯйи кошиҳои хуштарҳи он номи меъмори бино ва муқарнасҳову тазйиноти дигар — усто Султонмуҳаммади Меъмори Табрезӣ, Алиризо Аббосӣ — нависандаи катибаҳо ва таърихи 1008 ҳ. қ. (1599 м.) сабт аст. Дар гӯшаи шарқии майдон ҳамчунин мадраса, масҷид ва бинои зарробхона (ҳоло ба Музейи сикка табдил шудааст) воқеъ аст. Масҷид бисёр зебо ва олӣ буда, даруни он гачкориҳо ва наққошиҳои зарифу муқарнаскории шево дида мешаванд. Дар он катибаи олии қуръонӣ бо хатти сулси Шаҳобуддини Кирмонӣ кандакорӣ, номи устод Султонмуҳаммади Меъмори Табрезӣ ва таърихи 1008 ҳ. қ. (1599 м.) навишта шудааст. Дар шимоли майдон бозори Ганҷалихон ё арк воқеъ буд, ки имрӯз бахше аз бозори мисгарӣ мебошад. Дар ҷануби майдон, дар бозори бузург, ҳаммоми Ганҷалихон бо сардари зебои кошикорӣ ва наққошишуда қарор дорад, ки дар хонаи либоскашии ҳашткунҷаи он чанд ҳавз низ мавҷуданд. Дар ҳаммом барои ҳаммом кардани рӯҳониён, хоҷагон, ашрофон, хонҳо, бозориҳо ва омма қисматҳои махсус вуҷуд дошт. Изораҳои ғурфаҳои он то боло кошикорӣ шуда, як қисматҳои деворҳо бо санги мармар сохта ва баъзе қисматҳояш наққошӣ шудааст. Гунбади сақфи хонаи либоскашӣ низ бо наққошӣ, муқарнаскорӣ ва гачбурӣ тазйин шудааст. Гармхонаи ҳашткунҷаи ҳаммоми хон мармарӣ аст ва тоқи гунбадии он бар ҳашт сутун қарор гирифта, як шоҳнишин дорад (дар гузашта чанд фаввора ҳам доштааст). Дар сардари ҳаммом катибаи шеърие бо хатти настаълиқ навишта шудааст, ки аз моддаи таърихи он − соли 1025 ҳ. қ. (1616 м.) ба даст меояд. Ҳаммоми Маҷмӯъаи Ганҷалихон аз даҳаи охири соли 1340 ҳ. шаҳри (1962 м.) барои нишон додани тарзи ҳаммом кардани табақаҳои мухталифи иҷтимоӣ дар гузашта ба музейи мардумшиносӣ табдил дода шудааст. Дар ғарби майдони хон ва миёнаҷойи бозори хон обанбори Алимардонхон бо 40 зинапоя, чаҳор сутун ва ду бодгир воқеъ гардидааст, ки сардари кошикорӣ ва изораи сангии кандакоришуда дорад.

Эзоҳ
----

1. 1 2 3 4 5   — 2017.
2. ↑  archINFORM (нем.) — 1994.
3. 1 2 3 4 5 6
4. 1 2

Сарчашма
--------

* Ганҷалихон / Н. Шарипов // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Гантварг Анатолий Абрамович** (тав. 3 октябр 1948 (1948-10-03), Минск, ҶШСБ, ИҶШС) — шашкабози белорус, гроссмейстери байналмилалӣ (1976), Устоди шоистаи варзиши ИҶШС (1985), мураббии варзиш.

Чаҳор карат чемпиони ИҶШС (1969-81) дар мусобиқаи инфиродии шашкаи садчаҳоркунҷаӣ. Чемпиони Аврупо дар мусобиқаҳои дастаӣ (1971, 1980), чемпиони чандинкаратаи ҷаҳон (1978, 1980, 1984, 1985). Ғолиби олимпиадаи ҷаҳонии шашка дар соли 1992. Муаллифи китоби «50 набард дар 100 чаҳоргӯша». Солҳои 1984 ва 1985 беҳтарин варзишгари БелоРусия шинохта шуд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Гантварг Анатолий Абрамович // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая российская (старая версия)

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* GTAA: 100836
* ISNI: 0000 0003 9286 8343
* NTA: 126824924
* VIAF: 287030478
* WorldCat VIAF: 287030478

 |
**Анато́лий Арка́девич Благонра́вов** (20 май (1 июн)и 1894, деҳаи Анковои губ. Владимир — 4 феврали 1975, Маскав) — механики шӯравӣ (дар соҳаи баллистика), академики АИ ИҶШС (1943), генераллейтенанти артиллерия, ду карат Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1964, 1974), Ходими хизматнишондодаи Илм ва Техникаи РСФСР (1940).

Зиндагинома
-----------

Институтиполитехникии Петроград (1916), худи ҳамон сол Омӯзишгоҳи артиллериявии Михайлов, Мактаби олии артиллерия (1929) ва Академияи ҳар­бии техникиро (1929) хатм кардааст. Президенти АИ артиллерӣ (1946-50), директори Институтимошиншиносӣ (1953), акад. котиби шуъбаи илмҳои техникаи АИ ИҶШС (1957-63), узви ҳақиқии Академияи байналхалқии астронавтика. Благонравов асосан дар масъалаҳои механика, аслиҳаи оташфишон, аслиҳаи авиатсионӣ ва кайҳонӣ таҳқиқоти илмӣ кардааст. Узви Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Бузурги Советӣ (нашри 2 ва 3), раиси Комиссияи АИ ИҶШС оид ба таҳқиқ ва истифодаи фазои Кайҳон, ноиби Президенти Кумитаи бай­налхалқии таҳ­қиқоти кайҳонӣ (КОСПАР) буд. Дорандаи Мукофоти сталинӣ (1941) ва Мукофоти ленинӣ (1960). Бо 5 ордени Ленин, орденҳои Револютсияи Октябр, «Ситораи Сурх», 3 ордени Байрақи Сурхи Меҳнат ва медалҳо сарфароз гар­дидааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Энциклопедия Брокгауз (нем.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
2. ↑  Munzinger Personen (нем.)

Сарчашма
--------

* Благонравов Анатолий Аркадевич // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Рам Баран Ядав** (тав.  4 феврали 1948, Дануса, Непал ) — Котиби генералии ҳизби Конгресси Непал, аввалин Президенти Непал, ки аз ҷониби Ассамблеяи муассисони ҷумҳурӣ 21 июли  соли 2008 интихоб шудааст. Интихоботи президент пас аз эълони ҷумҳурӣ дар Непал дар 28 майи соли 2008 имконпазир шуд.

 19 июл ба Ядав чаҳор овоз намерасид. Пас аз ду рӯз аз 590 ширкаткунанда 308 нафар ба ҷонибдории ӯ овоз доданд. Аз руи шумораи овозхое, ки ба тарафдории вай дода шудаанд, Ядав аз номзади ҳизби ҷумҳурихоҳон пеш гузашт — Рамраҷа Прасад Сингх, ки аз тарафи равияи «маочиён» дастгирӣ карда мешуд.

28 октябри соли 2015 Бидҳя Деви Бхандарӣ раиси парлумони Непал интихоб шуд

Ядав Коллеҷи тиббии Калкутаи Ҳиндустонро ду маротиба ( солҳои 1991 ва 1999 ) хатм намуда, вазири тандурустии Непал буд. Соли 1999 вакили палатаи намояндагони ҳизби Конгресси Непал интихоб шуд.

Ядав ду писару як духтар дорад. Занаш соли 1983 вафот кардааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Munzinger Personen (нем.)

| ⚙️ Парчами Непал Президентҳои Непал |
| --- |
| 
* Гириҷа Прасад Коирала (2007—2008) (и.в.)
* Рам Баран Ядав (2008—2015)
* Бидхя Деви Бхандарӣ (2015 — то кунун)

 |

 

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Britannica (онлайн)

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* GND: 1034996746
* ISNI: 0000 0000 7635 7509
* LCCN: no2010009404
* SUDOC: 194606627
* VIAF: 106891625
* WorldCat VIAF: 106891625

 |

 |
**Меҳробод** (собиқ Гумбулоқ), — ҷамоати деҳот дар ноҳияи Файзобод. Соли 1931 таъсис ёфтааст. Дар қисми ҷанубии ноҳия дар масофаи 36 км аз шаҳри Душанбе, дар шоҳроҳи Душанбе - Хоруғ воқеъ аст. Масоҳаташ 56196 км2. Аҳолиаш 9301 нафар. Деҳаҳои зерин тобеи ҷамоати деҳоти Меҳробод мебошанд: Меҳрободи Поён, Меҳрободи Миёна, Меҳрободи Боло, Устошамс, Нодирӣ, Хуросон (Қулобод), Чорбоғ (Кулул), Шерамон, Сомониён (Тақназарӣ), Себзор (Сеқишлоқа), Шифобахш (Калшодӣ), Яккабед, Гулафшон (Ҳайтак), Қасамдара, Шукурӣ. Ҷамоат 271 хоҷагии деҳқони инфиродӣ, Ассотсиатсияи истифодабарандагони об, шуъбаи милиса, беморхонаи минтақавӣ, маркази саломатӣ, 4 бунгоҳи тиббӣ, 2 китобхона, 9 мактаб, 3 масҷиди панҷвақта, масҷиди ҷомеъ дорад. Дар мактабҳои ҷамоат ба 2228 нафар хонандагон 108 нафар омӯзгорон таълим медиҳанд. Ҳамаи 15 деҳа имомхатибҳои худро доранд. Дар маркази саломатӣ ва бунгоҳҳои тиббӣ 27 нафар духтурон (5 нафарашон дорои маълумоти олӣ) ба аҳолӣ хидмати тиббӣ мерасонанд. Масоҳати умумии заминҳои ҷамоат 5979 гектар аст, ки аз ин 409 гектар обӣ мебошанд. Масоҳати умумии заминҳои хоҷагиҳои деҳқонӣ 1362 гектар буда, 48 гектари онро заминҳои лалмӣ, 188 гектар - боғҳо, 620 гектар - чарогоҳ ва 68 гектари онро заминҳои обӣ ташкил медиҳанд. Масоҳати заминҳои наздиҳавлигӣ 412 гектар буда, 274 гектари он обист. Дар ихтиёри аҳолӣ 4978 cap гов, 9958 cap бузу гӯсфанд, 43 cap асп, 319 оилаи занбӯри асал, 5304 адад паранда мавҷуд аст. Дар ҳудуди ҷамоат 6 нафар иштирокчиёни Ҷанги Бузурги Ватанӣ, 2 нафар иштирокчиёни садамаи Чернобил, 2 нафар ҷанговарони интернатсионалист, 522 нафар нафақагирон, 235 нафар зиёиён, 2 нафар занҳои роҳбарикунанда умр ба cap мебаранд. Аз фарзандони ҷамоат Холов Талбак, Аҳмадова Саврия ва Кабиров Муҳиддин Тиллоевич дар солҳои гуногун вакили мардумӣ дар Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб шудаанд.

Пайвандҳо
---------

* Табдили номи 14 деҳа дар ноҳияи Файзобод Бойгонӣ шудааст 10 августи 2015  сол.

Эзоҳ
----

1. ↑  ФАЙЗОБОД. Энсиклопедия. Душанбе, 2011. Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик. 392 саҳ.

| ⚙️ Flag of Tajikistan Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Файзобод |
| --- |
| Марказ | Файзобод |  |
| Деҳоти Бӯстон | Бӯстон • Офтобрӯя • Себистон • Ҳаймаҳмадӣ • Чилчашма |
| Деҳоти Вашгирд | Баҳористон • Лолагӣ • Сино • Шахтакиён |
| Деҳоти Дӯстмурод Алиев | Боғи Мирӣ • Кабкрез • Кенҷаобод • Кӯҳсор • Қанғелӣ • Навбаҳор • Сайдонӣ • Сурхдара • Файзобод • Файзрез • Чуқурак • Ҷонварсӯз |
| Деҳоти Қалаидашт | Бобои Валӣ • Дараи Гусфандак • Дашти Марзо • Дороб • Қалъаи Дашт • Очилдӣ • Элок |
| Деҳоти Меҳробод | Арча • Гулафшон • Қасамдара • Меҳрободи Боло • Меҳрободи Миёна • Меҳрободи Поён • Муллоашӯрӣ  • Нодирӣ • Себзор • Сомониён • Устошамс • Файзоба • Хамивафо • Хуросон • Чорбоғ • Шерамон • Шифобахш • Шукурӣ • Яккабед |
| шаҳраки 30-солагии истиқлол | Гултеппа • Заркамар • Мискинобод • Муминобод • Сарой • Орифон • Файзобод • Фатҳобод • Шаҳтуто |
| Деҳоти Чашмасор | Бунисумч • Ғуломдавлат • Дурахшон • Кӯлобиён • Сарисафедхок • Тахтиалиф • Чашмасор • Эшоно |
| Деҳоти Ҷавонон | Арзанова • Дова • Дубеда • Карсанг • Муллотуғма • Навобод • Обисангбур • Саричашма • Саричинор • Хамисавра • Хамисеб • Чаноро • Ҷавонон |
**Лайлӣ Яъқубҷоновна Бобоева** (13.08.1963, Душанбе) — доктори илми фалсафа (2009).

Зиндагинома
-----------

Лайлӣ Яъқубҷоновна Бобоева соли 1985 факултаи фалсафаи Университети давлатии Маскавро хатм намуда, дар аспирантураи он хондааст. Ба сифати муаллими калон ва дотсенти кафедраи фалсафаи ИДПД (ҳоло ДДОТ ба номи С. Айнӣ), муҳаққиқи факултаи фалсафаи Университети давлатии шаҳри Маскав, сармутахассиси (1990—2000) кор карда, солҳои 2000—2005 вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Тоҷикистон буд. Ҳоло корманди Пажӯҳишгоҳи фалсафа ва ҳуқуқи Академияи илмҳои Тоҷикистон мебошад.

Фаъолияти илмӣ
--------------

Камбизоатӣ ва сиёсати иҷтимоии давлат дар Ҷумҳурии Тоҷикистон меҳвари аслии таҳқиқоташро фароҳам овардааст.

Осор
----

* Проблемы художественного творчества в эстетике И. И. Лапшина. — М. 1995;
* Бедность и социальная политика государства в Республике Таджикистан. — Д. 2008.
*

Эзоҳ
----

1. ↑  Таърихи имрӯз: Мавлуд, ҷашн, санаҳои таърихӣ, дамои ҳаво, бозори арз. 19 марти 2017 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 13 сентябри 2015.
**Шамсулъимора** (форсӣ: شمس‌العماره‎) — яке аз биноҳои таърихии Теҳрон, марбут ба давраи Қоҷор, аз шохистарин биноҳои Кохи Гулистон ва барҷастатарин сохтимони гӯшаи шарқии Маҷмӯъаи кохи Гулистон аст, ки кори сохти он аз соли 1244 то 1246 хуршедӣ ба тӯл анҷомид. Далели барҷаста будани ин соза, баландӣ, тазйинот ва тарроҳии он аст.

Шамсулъимора дорои панҷ табақа ва 35 метр баландӣ аст, ки дар замони сохт баландтарин сохтимони он давра дар Теҳрон будааст ва аввалин сохтимоне буд, ки аз филиз дар созаи он истифода кардаанд. Куллияи сутунҳои табақоти боло ва ҳифозҳо чуданӣ ҳастанд.

Пеш аз сохта шудани Сардари Боғи Миллӣ, ин сохтимон ба унвони намоди шаҳри Теҳрон шинохта мешуд.

Таърих
------

Носируддиншоҳ, пеш аз сафар ба Аврупо ва бо дидан тасовири биноҳои Фарангистон ё монанди иморати Олиқопуи Исфаҳон, тамоюл пайдо кард биное муртафеъ назири онҳо дар пойтахти худ эҷод кунад то битавонад аз болои он манзараи шаҳр ва дурнамои перомунро тамошо кунад. Сохти ин сохтимон дар соли 1865 (1244 хуршедӣ) ба дастури Носируддиншоҳ оғоз ва пас аз ду сол ба мубошарат Дӯстъалихон Низомуддавла ба поён расид. Ин сохтимон барои тамошои шаҳри Теҳрон ва атрофи он тавассути шоҳ ва меҳмонони ӯ маврид истифода буд. Тарҳу нақшаи он зоҳиран аз Муъайирулмамолик ва меъмори он устод Алӣ Муҳаммади Кошӣ буд. Сабки ин бино таркибе аз меъмории суннатии эронӣ ва меъмории ғарбӣ аст.

Эзоҳ
----

1. 1 2  Sun Building : Shamsolemareh
2. 1 2  کاخ گلستان > موزه های کاخ. *www.golestanpalace.ir*. 1 ноябри 2022 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 29 май 2019.
3. ↑  "Shams ol Emareh" main attraction of UNESCO – recognized Golestan Palace
4. ↑  "آزادی "یا "میلاد" «نماد تهران» کدام است؟(форсӣ). *ایسنا* (2 феврали 2015). 1 ноябри 2022 санҷида шуд.
5. ↑  یادی از شمس‌العماره و باغ معیر. 1 ноябри 2022 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 1 ноябри 2022.
**Шамсия** — нависанда, тарҷумон дорандаи Ҷойизаи байналмилалии «Истеъдоди нодир» ва Ҷойизаи байналмилалии «Истеъдоди нодир»

Зиндагинома
-----------

**Шамсия** 30 ноябри соли 1980 дар шаҳри Панҷакент, дар хонадони нависанда Абдурофеъи Рабеъзод ба ҷаҳон омадааст. Таҳсилоти миёнаи ҳамагониро дар шаҳрҳои Душанбе, Самарқанд, Санкт-Петербург, Порис ва Панҷакент фаро гирифтааст. Баъдан вориди факултаи забонҳои хориҷии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ шуда, то замони фавти нобаҳангомаш саргарми таҳсилу тадрису эҷод будааст. Аз хурдсолӣ ба таълифи таронаву ҳикояву қисса ва тарҷума машғул гардида, дарак аз соҳиби истеъдоди Худододе буданаш додааст. 15 апрели соли 2000 аз олам даргузашт.

Эҷодиёт
-------

Нахустин офаридаҳояш дар авроқи панҷ кутуби алоҳида, аз ҷумла, «Болу пар» (1994) ва «Қиссаи муҳаббат» (1995) ба табъ расидаанд. Рисолаи мусаннади муаррихи рус И. Н. Арандаренко «Зиндагиномаи Халифа — Ҳасан»-ро дар ҳамин давра аз русӣ ба тоҷикӣ гардондааст, ки бори аввал, соли 1994, дар Самарқанд, сипас, даҳ бор, дар Самарқанду Панҷакент ва Душанбеву Алмаато мунташир гардидааст. Китобҳои дигари ӯ «Дар соҳили зиндагӣ» (2003), «Қиссаҳои падару духтар» (2003), «Аз хокдон то кайҳон» (2003), «Фоҷиаи рӯдбори зиндагӣ» (2005), «Ман намурдаам, ай дӯст!» (2008) дар Душанбеву Хуҷанд интишор ёфтаанд. Китоби аз фаронсавӣ ба тоҷикӣ баргардондаи ӯ «Водии бахт» соли 2006 аз дасти чоп берун омадааст. Куллиёти осораш дар ҳаҷми беш аз ҳазор саҳифа омодаи нашр аст. Иддае аз офаридаҳояш ба забонҳои русӣ, фаронсавӣ, инглисӣ, ӯзбекӣ ва ғ. тарҷума ва чоп шудаанд.

Ҷоизаҳо
-------

* Ҷойизаи байналмилалии «Истеъдоди нодир»;
* Ҷойизаи Кумитаи ҷавонони Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон.

Сарчашма
--------

1. ↑  Адибони Тоҷикистон (маълумотномаи мухтасари шарҳиҳолӣ)./Таҳия ва танзими Асрори Сомонӣ ва Маҷид Салим. — Душанбе, «Адиб», 2014, — с.290 — 291 ISBN 978-99947-2-379-9
**Бҳаскара II** (1114—1185) — риёзидон ва мунаҷҷими асримиёнагии Ҳиндустон.

Ба расадхонаи астрономии Уддҷайна сарварӣ мекард. Муаллифи якчанд рисола оид ба алгебра, арифметика ва ситорашиносӣ. Рисолаи алгебравии Бҳаскара «Бичаганита»-ро соли 1813 Эдвард Стрэчи (аз тарҷумаи форсии он, ки соли 1634 аз санскрит ба форсӣ баргардонида шуда буд) ба англисӣ тарҷума кардааст. Рисолаи арифметикии ӯро соли 1816 дар Бомбай Ҷ. Тейлор аз санскрит ба арабӣ тарҷума намуд. Дар тарҷумаи осори Бҳаскара муваррихи илм Генри Колбрук саҳми назаррас дорад, аз ҷумла соли 1817 осори риёзии Бҳаскара ва фасли риёзии рисолаи ситорашиносии ӯ «Браҳма-спҳута-сиддҳанта» дар Лондон ба англисӣ тарҷума карда шуд. Б. муаллифи асари ситорашиносие бо номи «Сурйя-сиддҳанта» низ мебошад, ки дар инкишофи илми ҳайатшиносӣ, хусусан дар Ҳиндустон нақши бузург бозидааст. Ариабҳата ба рисолаи ситорашиносии Бҳаскара — «Сурйя-сиддҳанта» низ шарҳ навиштааст. Ба Бҳаскара яке аз аввалин лоиҳаҳои муҳаррики абадӣ мансуб аст. Б. решаҳои манфии муодилаҳоро пайдо карда буд, ҳарчанд ба қимати онҳо шубҳа дошт. Асари Бҳаскара «Лилавати» дар кишварҳои Осиё намунаи китоби таълим дар бораи техникаи ҳисоббарор буд. Он соли 1816 дар Калкатта ва минбаъд якчанд бор ба сифати китоби дарсӣ барои мактабҳои динӣ чоп шудааст.

Адабиёт
-------

* Стройк Д. Я. Краткий очерк истории математики. М. 1984.
* Bhaskara II. Bija ganita: on the algebra of the Hindus. Engl. transl. E. Strachey. London, 1813.

Сарчашма
--------

* Бҳаскара II // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.

1. 1 2  Архив по истории математики Мактьютор
2. ↑