recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Шаблон:Қуттии аниманга/КитобШаблон:Қуттии аниманга/Китоб

**Дафтари марг** (ҷопонӣ: デスノート *Дэсу Но:то*, Death Note) — манга бо муаллифи Тсугуми Оби, бо мусавварсозии Такэси Обата, нашр мешуда дар маҷаллаи Weekly Shonen Jump аз 1 декабри соли 2003. Тибқи пурсиши Вазорати фарҳанги Ҷопон ҷои 10-умро дар байни мангаҳои беҳтарини замон мегирад.

Мангаи «Death Note» моҳи декабри соли 2003 ба ҳайси озмоишӣ зоҳир шуд ва моҳи феврали соли 2004 ба нашр дар маҷаллаи *ҳафтаинаи Weekly Shonen Jump* ҳамчун як сериал шурӯъ кард. Манга моҳи майи соли 2006 ба поён расид. Манга 108 бобро дар бар мегирад, ки дар 12 ҷилди танкобонҳо дар Ҷопон дубора чоп шудаанд. Баъдтар, ҷилди 13-ум, як навъ энсиклопедияи ҷаҳонӣ ба табъ расид.

Аз моҳи октябри 2006 то июни 2007 37-ум қисмати аниме-силсила дар телевизиони Nippon пахш карда шуд. 31 августи соли 2007 худи ҳамон шабакаи телевизионии Nippon нусхаи махсуси пурраи аниме бо номи «Тетрадь смерти — Переписывание: Глазами бога», ки аз 1-25 серия иборат аст ва бо саҳнаҳои нав илова карда шуд, намоиш дод. Ва 22 августи соли 2008, як нусхаи дигари пурраи аниме-сериали «Тетрадь смерти — Переписывание: Преемники L» бароварда шуд, ки иборат аз 26-37 қисм бо якчанд саҳнаҳои нав мебошад.

Идеяи манга барои ду ҷуфти филмҳои бадеӣ, ки дар театрҳои Ҷопон дар моҳи июн («Тетрадь смерти») ва ноябри соли 2006 («Тетрадь смерти: Последнее имя») намоиш дода шуданд, асос гузоштааст. Ҳарду филми бадеӣ қисман аз сюжети манга истифода мебаранд ва дар аксари онҳо асарҳои мустақил мебошанд. Дар моҳи феврали соли 2008, як филми дигари бадеии «L: Изменить мир» ба намоиш баромад, спин-оффи ду филми аввал аст. Моҳи августи соли 2006, бар асоси манга, китоби муаллифи Нисио Исино «Death Note Другая тетрадь. Дело о серийных убийствах B. B. в Лос-Анджелесе» навишта шуд.

10 январи соли 2007 аниме ва мангаҳои Дафтари марг аз ҷониби VIZ Media барои чоп дар ИМА иҷозатнома гирифтанд. 12 октябри соли 2007, ширкати Mega-Anime дар бораи ба даст овардани иҷозатнома барои нашри русии аниме-силсилаҳо хабар дод. Пахши барнома аз 20 октябр то 29 декабри соли 2007 дар шабакаи 2x2 сурат гирифт. Соли 2019 студияи SV-Dubl ҳуқуқи мутобиқсозии анимеро ба даст овард ва пахши он дар канали FAN сурат гирифт.

Дар моҳи июни соли 2008, ширкати Комикс-Арт аз дарёфти иҷозатнома барои нашри русии мангаи *Death Note* хабар дод. Ҷилди якуми "Скука" аввали соли 2009 ба табъ расид. Аз моҳи сентябри соли 2012 ҳама 12 ҷилд бо забони русӣ нашр шуданд .

Эзоҳ
----

1. ↑  Death Note (manga). *ANN*. 21 Декабри 2019 санҷида шуд.
2. ↑  Тетрадь смерти(пайванди дастнорас — *таърих*).  Комикс Арт. 3 феврали 2011 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 18 феврали 2012.
**Litecoin** (аломат: Ł) - ин қисми ҷудошудаи Bitcoin, низоми пирингии электронӣ аст, ки криптоасъори ҳамномро истифода мебарад. Барои таъмини амалкунӣ ва ҳимояи низом усулҳои криптографӣ истифода мешаванд.

Litecoin барои мубодила ба Bitcoin ё ки пулҳои оинӣ дар нуқтаҳои мубодилаи асъор, ҳамчунин барои пардохти электронии молҳо ё ки хизматрасониҳои фурӯшандаҳои омодаи қабули он истифода шуда метавонад.

Фарқият байни биткойнҳо ва лайткойнҳо
-------------------------------------

Litecoin ҷузъи ҷудошудаи дуюмини Bitcoin баъд аз Namecoin мебошад ва аз он танҳо фарқиятҳои ночиз дорад:

Дар блокчейни биткойн блоки нав дар ҳар 10 дақиқа пайдо мешавад, дар шабакаи лайткойн бошад, ин ҷараён ҳамагӣ 2,5 дақиқаро мегирад. Барои ҳамин, амалиётҳо дар шабакаи litecoin 4 маротиба зудтар ба амал меоянд, арзиши онҳо нисбати биткойн 3-5 пасттар аст.

Майнинги лайткойнҳо боз меистад, вақте ки миқдори умумии тангаҳои кандашуда ба 84 млн расад. Миқдори ҳадди ақали биткойнҳо 4 маротиба камтар – 21 аст.

Агар биткойн дар SHA-256 кор кунад, он гоҳ лайткойн аз scrypt, ки аз ҷониби афсари бехатарии FreeBSD Колин Персивал коркард гардидааст, истифода мебарад. Функсияи scrypt майнингро сабук мекунад.

Таърих
------

Litecoin тавассути клиент бо коди кушод дар GitHub санаи 13 октябри соли 2011 интишор карда шудааст.

Дар ноябри соли 2013 Litecoin ба капитализатсияи бозорӣ дар ҳаҷми 1 миллиард доллар расид.

Дар оғози соли 2014 дастаи коркардкунандагони Litecoin алфа-версияи барномаи Android-ро интишор намуд.

Дар моҳи майи соли 2017 дар таъминоти барномавии Litecoin дастгирии SegWit фаъол карда шуд.

Дар моҳи сентябри соли 2017 амалиётҳои аввалини атомарӣ гузаронида шуданд. Дар 4 рӯз амалиётҳо байни Litecoin ва Decred, Litecoin ва Vertcoin, Litecoin ва Bitcoin гузаронида шуданд.

Дар августи соли 2021 капитализатсияи Litecoin 12,2 миллиард долларро ташкил дод.

Эзоҳ
----

1. ↑  Release 0.21.2.2 — 2023.
2. ↑
3. ↑  Bitcoin P2P e-cash paper. *metzdowd.com*. 25 октябри 2021 санҷида шуд.
4. ↑  CFTC Statement on Self-Certification of Bitcoin Products by CME, CFE and Cantor Exchange. *cftc.gov*. 25 октябри 2021 санҷида шуд.
5. ↑  Bitcoin vs Litecoin Guide. *comparebrokers.co*. 25 октябри 2021 санҷида шуд.
6. ↑  Stronger key derivation via sequential memory-hard functions. *tarsnap.com*. 25 октябри 2021 санҷида шуд.
7. ↑  Litecoin Miner Status. *andykellett.com*. 25 октябри 2021 санҷида шуд.
8. ↑  Crypto-Currency Bubble Continues: Litecoin Surpasses Billion Dollar Market Capitalization. *forbes.com*. 25 октябри 2021 санҷида шуд.
9. ↑  Litecoin Successfully Activates SegWit. *coindesk.com*. 25 октябри 2021 санҷида шуд.
10. ↑  What is Atomic Cross-Chain Swap? How it websites?. *steemit.com*. 25 октябри 2021 санҷида шуд.(пайванди дастнорас)
11. ↑  Litecoin price. *coinmarketcap.com*. 25 октябри 2021 санҷида шуд.
**Владимир Борисович Ломейко** (27 ноябри 1935, Новороссийск — 15 августи 2009, Москва) — дипломати шӯравӣ ва рус, нависанда ва рӯзноманигор, профессори фахрии сиёсатшиносии Институти байналмилалии таҳқиқоти вижа дар таҳлили система ва кибернетикаи Донишгоҳи Виндзор (Канада). Намояндаи доимии ИҶШС ва ФР дар ЮНЕСКО (1988—1993).

Президенти форуми Баден-Бадени «Гуфтугӯи Олмону Русия», узви клуби интеллектуалии Русия.

Зиндагинома
-----------

Дар соли 1960 Донишкадаи давлатии муносибатҳои байналмилалии Маскавро хатм кардааст. Доктори илмҳои таърих.

Дар солхои 1959—1962. — атташе оид ба алоқаҳои ҷавонони Сафоратхонаи советӣ дар Республикаи Демократии Германия (Берлин).

Дар солҳои 1963—1968. — ҷонишини раиси Комитети ташкилотҳои ҷавонони СССР ва чанд сол дар ҳаракати байналхалқии ҷавонон фаъолона иштирок дошт. Дар баробари ин ба рӯзноманигорӣ машғул шуда, дар рӯзномаи "Комсомольская правда "ва дигар нашрияҳои ҷавонон мақолаҳо нашр мекард.

Солҳои 1968—1984. — дар агентии матбуоти «Новости» .

Аз соли 1972 — сармуҳаррири шуъбаи сарредаксияи Аврупои Ғарбӣ.

Солҳои 1977—1984 шореҳи доимии рӯзномаи бузургтарини Финландия, Ҳелсингин Саномат мебошад.

Солҳои 1994—1997 мушовири махсуси директори генералии ЮНЕСКО.

Эзоҳ
----

1. ↑  Владимир Борисович Ломейко.  mosgu.ru. 1 июни 2020 санҷида шуд.

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода | 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* GND: 1068385812
* ISNI: 0000000080090886
* J9U: 987007446549105171
* LCCN: n82276332
* NKC: jx20050613030
* NTA: 071008586
* NUKAT: n99067950
* PTBNP: 229200
* SUDOC: 224923358
* VIAF: 102451703
* WorldCat VIAF: 102451703

 |

 |
**Абубакри Кулӯй**  (тав.номаълум — 1366, Самарқанд) — яке аз роҳбарони шӯриши Сарбадорони «Самарқанд».

Зиндагинома
-----------

Дар вақти ҳуҷуми муғулҳо ба Мовароуннаҳр амирони Ocиёи Миёна Ҳусайн ва Темур дар муҳорибаи назди Чирчиқ шикаст хӯрда ба Балх гурехтанд. Абубакри Кулӯй бо ҳамроҳии Мавлонозода ва Мавлоно Хурдаки Бухороӣ муҳофизати Самарқандро ташкил намуда, хони муғулҳо – Илёсхоҷаро маҷбур кард, ки Самарқандро тарк кунад. Мудофиаи Самарқанд (1365) давоми шӯриши сарбадорон буд. Баҳори 1366 Темур ва Ҳусайн ба Самарқанд баргашта, шӯришро бераҳмона пахш карданд ва Мавлоно Хурдаки Бухороӣ ва Абубакри Кулӯйро бо ҳилаю фиреб ба қатл расониданд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Абубакри Кулӯй // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2023, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Хонии қазоқӣ** (қаз.: *Казак Хандыгы*, Qazaq Handyğy), дар сарчашмаҳои шарқӣ бо номи **Улуси қазоқҳо** маъруф аст. , **Улуси Ҷочӣ**, **Юрти Урус**, давлати Қазоқҳо дар Осиёи Марказӣ, вориси Ордаи тиллоӣ-и мавҷуда буд. аз асри 15 то 19, ки марказаш дар қисматҳои шарқии *Дешти Қипчоқ* ҷойгир шудааст.

Хониро Ҷонибекхон ва Керейхон дар соли 1465 таъсис доданд. Ҳарду хон аз қабилаҳои турко-муғул-и Торе будаанд, ки насабашро аз Чингизхон тавассути сулолаи Чочиён. Клани Торе то ба тасарруфи Империяи Русия фурў рафтани он хониро идома дод.

Аз асрҳои 16 то 17 хонигарии Қазоқистон ҳукмронӣ карда, қаламрави худро дар шарқи Куман (Қазоқистони Ғарбии имрӯза), қисми зиёди Ӯзбекистон, Қароқалпоқистон ва Дарёи Сир васеъ намуд.  дарё бо муқовимати низомӣ то Астрахан ва Хуросон, ки ҳоло дар Русия ва Эрон ҳастанд. Баъдтар дар асари Ойрот ва Чунгар дар аср[ои 17–18 хонb заиф гардид. Инҳо боиси таназзул ва парокандашавии минбаъда ба се *ҷуз' шуданд, ки тадриҷан соҳибихтиёрии худро аз даст дода, дар асри 19 ба Империяи Русия тавсеа ёфтанд.*

Таъсиси хонии Қазоқистон оғози давлатдории Қазоқистонро нишон дод whose 550th anniversary was celebrated in 2015.

Иқтибосҳо
---------

1. ↑  *Tynyshpaev M.* История казахского народа — С. 115, 131.
2. ↑
3. ↑
4. ↑  *Lyovshin A.* Описание киргиз-казачьих, или киргиз-кайсацких, орд и степей — С. 4.
5. ↑  Н. А. Атыгаев (2015). «КАЗАХСКОЕ ХАНСТВО: ТЕРМИНОЛОГИЯ ИСТОЧНИКОВ КАК ОТРАЖЕНИЕ ИСТОРИИ ГОСУДАРСТВА». *ПРАВО И ГОСУДАРСТВО* **67**. ISSN 2307-521X.
6. ↑  Kazakh Khanate – 550th anniversary. *e-history.kz*. 2 апрели 2024 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 29 октябри 2019.
7. ↑  Kazakhstan to Celebrate 550th Kazakh Statehood Anniversary in 2015, *Astana Times*.
**Артрит** (аз юн. arthron — банд, буғум, мафсил) — газаки банду буғум, бемориест, ки аз илтиҳоби банду буғум cap мешавад.

Артрит оқибати сил, сӯзок, брутселлёз, тиф, исҳоли хунин, ангина ва ғ. ҳамчунин зарбу лати бандҳо ва манбаи сирояти музмини микробҳо (ҳангоми газаки бодомак, дарди гӯши миёна, иллати узвҳои нафас, иллати дандонҳо ва ғ.) аст. Сирояти тӯлонии микробҳои касалиангез дар пайдоиши бемориҳои музмини бандҳо мавқеи муҳим дошта, боиси инкишофи аллергия мегардад. Заҳролудии тӯлонӣ, хунук хӯрдан, суст шудани қобилияти муҳофизатии организм низ ба пайдоиши артрит мусоидат мекунанд.

Дард, варам ва тағйири шакл кардани банд, сурх шудани пӯсти рӯйи банд, беҳолӣ, вараҷа, пасту баланд шудани ҳарорат аломатҳои асосии артрит мебошанд. Ҳангоми кӯҳна гаштани беморӣ бандҳо бадшаклу камҳаракат мешаванд. Дар сурати сари вақт ва дуруст табобат кардан, ки он истифодаи доруҳои пурсамар, варзиши шифоӣ ва масҳро фаро мегирад, бемор шифо меёбад. Ба варзиши шифоӣ ва масҳ фавран баъди нест шудани зуҳури шадиди беморӣ шурӯъ бояд кард. Дар аввал машқҳои одиро иҷро карда, тадриҷан онҳоро мураккаб мегардонанд. Ба бемороне, ки гирифтори артрити музминанду фаъолияти бандҳояшон халал ёфтааст, варзиши шифоии (ҳаракати) муттасил зарур мебошад. Маҳлул ва марҳамҳое, ки ба бандҳо мемоланд, чун воситаи мусаккин истифода мешаванд. Барои масҳ фақат доруҳои таъйинкардаи духтурро истифода бояд бурд.

Пешгирии артрит: сари вақт табобат кардани бемориҳои сироятӣ, мунтазам тоза кардани ҷавфи даҳон, худдорӣ аз оббозӣ дар оби хунук ва ғ. Обутоби организм, тарбияи ҷисмонӣ, беҳтар кардани шароити зиндагию меҳнат низ барои пешгирии артрит аҳамияти калон доранд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Артрит / У. Расулов // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2023, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо номи Абдуворис  мебошанд.
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо насаби Мингбоев мебошанд.

**Абдуворис Юзбоевич Мингбоев** (тав. 20.03.1959) ноҳияи Деваштич, вилояти Суғд — олим, омӯзгор, номзади илмҳои психологӣ, дотсент.

Зиндагинома
-----------

Соли 1982 Институти давлатии педагогии Ленинобод ба номи С.М. Кировро  хатм намудааст. Ихтисос психолог

1982-1984 - Омӯзгори фанни биология, химия мактаби таҳсилоти умумии № 39 н. Деваштич

1984-1987 - Муаллими кафедраи умумидонишгоҳии психологияи умумии Институти давлатии педагогии Ленинобод ба номи С.М. Киров

1987-1991 - Аспиранти Пажӯҳишгоҳи психологияи умумии ДДХ ба номи академик Б.Ғафуров

1991-1996 - Дотсенти кафедраи психологияи умумии ДДХ ба номиакадемик Б.Ғафуров

1996-2001 - Ҷонишини мудири шуъбаи идеологии ҳукумати вилояти Суғд.

2011-2015 - Мудири шуъбаи тарбияи ДДХ ба номи академик Б.Ғафуров.

Аз с.2015- то 2020 - Декани  факултети тарбияи ҷисмонии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров. 

Аз 09.2020 - то ҳол - Сармутахассиси шуъбаи тарбияи ДДХ ба номи академик Б.Ғафуров

Эзоҳ
----

1. ↑  Кафедраи тарбияи ҷисмонии умумидонишгоҳӣ Мингбоев Абдуворис Юзбоевич(тоҷ.). *www.hgu.tj*. 26 Декабри 2023 санҷида шуд.
**Амир Рашидуддин Саъдулмулк Муҳаммад ибни Абдуҷалили Ватвот** (форсӣ: امیر رشیدالدین سعدالملک محمد بن محمد بن عبدالجلیل وطواط‎; 1087—1182) — шоир ва донишманди форс-тоҷик мебошад.

Зиндагинома
-----------

Рашиддудини Ватвот дар мадрасаи Низомия таҳсил намуда, пас аз таҳсил аз Хуросон ба Хоразм меравад. Аз аксари илмҳои замонаш, махсусан фалсафа, калом, сарфу наҳв, луғат, маъонӣ ва баён, арӯзу бадеъ ва ғайра вуқуфи комил дошт.

Ватвот бо Хоқонӣ, Анварӣ, Саноӣ, Адиб Собир ва дигар шоирон мукотиба доштааст.

Рашиддудини Ватвот дар соли 1177 даргузашт.

Мероси адабӣ
------------

Аз Рашиди Ватвот дар назму наср мероси адабӣ ва илмӣ боқист, ки як қисми он ҳанӯз дастхат аст. Девони шоир 8563 байт дошта, қасида, таркиббанд, тарчеъбанд, ғазал, қитъа ва рубоиро дар бар мегирад. Аз 223 қасидаи девон 153-тои онҳо ва чанде аз таркиббанду тарҷеъбандҳои шоир дар боби сиёсату давлатдорӣ ва ҷангу сулҳ гуфта шудаанд. Дар қасидаҳояш Рашиди Ватвот устуворию пойдории давлат, ободию оромии мамлакат ва беҳбудии аҳволи халқро дар адлу дод ва ақлу дониш дида, аз ҳукумронони замон талаб кардааст, ки адолатпарвар бошанд, илму маданиятро ривоҷ диҳанд, баҳри беҳбудии кишвар ва рӯзгори халқ кӯшанд:

> Ба адл аст ҳар салтанатро субот,  
> 
> Ба илм аст ҳар мамлакатро мадор.  
> 
> Сазад мулк андар канори касе,  
> 
> Ки бошад тиҳӣ аз ҳаромаш канор!  
> 
> Ту ислоҳи гетӣ аз он кас маҷӯй,  
> 
> Ки бар нафси худ несташ иқтидор.
> 
>

Мероси адабӣ
------------

1. Ҳадоиқу-с-сеҳр фи дақоиқу-л-шеър
2. Абкору-л-афкор фи расоилу-л-ашъор
3. Ароису-л-хавотир ва нафоису-н-наводир
4. Латоифу-л-амсол ва тароифу-л-ақвол
5. Маҷмуи расоили арабӣ
6. Фаслу-л-хитоб
7. Анису-л-лаҳфон
8. Ҷавоҳру-л-қалоид вазавоҳиру-л-фароид
9. Луғати манзуми мавсум ба Ҳамду сано
10. Туҳфату-л-сиддиқ алал сиддиқ мин каломил Абубакри Сиддиқ

Эзоҳ
----

1. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek* Record #104110023 // Общий нормативный контроль (GND) (нем.) — 2012—2016.
2. ↑  Большая российская энциклопедия (рус.) — М.: Большая российская энциклопедия, 2004.

Адабиёт
-------

* Фаррух Умар. Ториху-л-адаб ал-арабӣ. — ҷ 3. 1984
* Алиакбари Деҳхудо. Луғатнома (Зайли Ватвот)
* Ҷувайнӣ. Ҷаҳонкушои Ҷувайнӣ. — Теҳрон, Ҳирмис. — с. 360—370
**Сайид Амири Кулол ибни Амир Ҳамза ибни Амир Иброҳим** (1278, Бухоро — 28 ноябр 1370, Шофирком) — донишманди ҳанафимазҳаб ва сӯфии форс-тоҷик, шашумин пири тариқати ҳоҷагон, устоди Баҳоуддини Нақшбанд.

ЗИндагинома
-----------

Ӯ муриди Бобои Самосӣ аст. Ризқи хеш аз паси касби кулолӣ пайдо кардааст. Биноан, бо лақаби Кулол машҳур шудааст. Падараш Амир Ҳамза ибни Амир Иброҳим аз шаҳри Мадина буда, ба Мовароуннаҳр кӯчида дар атрофи Бухоро умр ба сар бурдааст. Амири Кулол марди қадбаланд, фарохшона, дароздаст, абрукамон ва ба он андоза хоксор буда, ки эътирозу саркашӣ чист намедонистааст.

Бино ба натиҷагириҳои олимон Амиру Кулол соли 1281 дар деҳаи Сухори (дар манбаъ Афшина омадааст) ноҳияи Когони кунунӣ дида ба дунё кушодааст. Қисми зиёди умраш дар Бухоро пушти сар шудааст. Бино ба маълумоте як муддат дар Насаф (Қаршии кунунӣ) низ ба сар бурдааст. Соли 1370 дар деҳаи Сухор вафот карда, бино ба ҳисоби милодӣ 89 сол умр ба сар бурдааст. Ӯро дар қабристони деҳа дафн кардаанд.

Эзоҳ
----

1. ↑  САЙИД АМИРИ КУЛОЛ САОДАТИ САЙИДӢ - Ovozitojik.uz. *ovozitojik.uz*. 18 Декабри 2023 санҷида шуд.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* GND: 115832846X
* VIAF: 739152636174820052810
* WorldCat VIAF: 739152636174820052810

 |
**Calico Dragon** — як филми пӯёнамоии кӯтоҳи соли 1935 аз силсилаи «Harmonies Happy»-и студияи Metro-Goldwyn-Mayer, бо коргардонии Рудолф Исинг.

Достони филм
------------

Вақте ки як духтарча пас аз хондани афсона ба лӯхтакаш хоб меравад, бозичаҳояш зинда мешаванд. Бозичаҳо афсонаро намоиш медиҳанд, ки дар он шоҳзода бояд бо аждаҳо мубориза барад.

Ҷоизаҳо
-------

Филми тасвирӣ соли 1935 ба ба «Ҷоизаи «Оскар» барои беҳтарин пӯёнамоии кӯтоҳ» номзад шуда буд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Lenburg, Jeff (1999). *The Encyclopedia of Animated Cartoons*. Checkmark Books. p. 89. ISBN 0-8160-3831-7. Retrieved 6 June 2020.
2. ↑  The Calico Dragon. *Big Cartoon Database*. 14 ноябри 2009 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 21 июли 2012.

Пайвандҳо
---------

* *The Calico Dragon*(англ.) дар вебгоҳи Internet Movie Database
**Ҷонин Анис** ( исп. *Jeanine Áñez Chávez* ;  13 июни 1967, Сан-Хоакин, Департаменти Бени, Боливия ) - и.в. Президенти Боливия аз 12 ноябри соли 2019 то 8 ноябри соли 2020.

Зиндагинома
-----------

Вай 13 августи соли 1967 дар шаҳри Тринидад таваллуд шудааст. Вай маълумоти ҳуқуқӣ гирифтааст. Вай ба ҳайси барандаи телевизион ва директори ВАО дар Totalvision (пахшкунандаи маҳаллӣ) кор кардааст.

Солҳои 2006-2008 сол дар ҳайати ассамблеяи конститутсионй, ки бо тартиб додани конститутсияи нави Боливия машғул буд.

Соли 2010 вай аз ҳизби Ҷунбиши иҷтимоӣ-демократӣ ба сенат интихоб шуда, вазифаи муовини дуюми раиси Сенатро ба ӯҳда дошт.

12 ноябри соли 2019 вай то интихоботи ғайринавбатӣ иҷрокунандаи вазифаи президенти Боливия таъин шуд. 

Худро ҳамчун масеҳӣ муаррифӣ мекунад.

Хуан Гуайдоро ба ҳайси президенти муваққати Венесуэла эътироф мекунад.

Шавҳараш - сиёсатмадори Колумбия Ҳектор Эрнандо Карвахал.

13 марти соли 2021 вай бо иттиҳоми терроризм, фитнагарӣ ва тавтиъа боздошт шуд. Худи Анис инро "таъқиботи сиёсӣ" номид.

Эзоҳ
----

1. ↑
2. ↑  У Болівії затримали колишнього тимчасового президента Жанін Аньєс. 15 березня 2021 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 16 березня 2021.

Пайвандҳо
---------

* Собиқ барандаи телевизион ва созандаи конститутсия. Дар бораи аввалин президенти зани Боливия, ки Эво Моралесро иваз кард, чӣ маълум аст [Wayback Machine бойгонӣ шудааст .]
* Жанин Агнес худро президенти муваққати Боливия эълон кард. [мошини Wayback бойгонӣ карда шудааст.]
* Президенти собиқи муваққатии Боливия Жанин Агнес дар курсӣ қарор дорад [Wayback Machine бойгонӣ шудааст .]

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Дар шабакаҳои иҷтимоъӣ | 
* Твиттер
* Фейсбук
* Инстаграм

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Treccani
* Энциклопедия ТАСС

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* GND: 1199437492
* LCCN: n2021065984
* VIAF: 5801157416861816710009
* WorldCat VIAF: 5801157416861816710009

 |
**Oz** — язык программирования очень высокого уровня, в котором совмещены функциональная, процедурная, декларативная семантики. На уровне языка поддерживается решение задач математического программирования, в частности задач дискретной оптимизации. Языковые конструкции допускают простое и естественное распараллеливание задач.

Высококачественная открытая реализация языка Oz — Mozart
включает IDE на основе расширения редактора Emacs, компилятор, отладчик, профайлер и другие утилиты.
Пример программы на языке Oz, решающей ребус

> 
>  ФУТ  
> 
> + БОЛ  
> 
>   ---  
> 
>   ИГРА
> 
> 
> 

  
Где И=0 и все различные буквы означают различные цифры.

> 
> local Fut Res in  
> 
>  proc {Fut C}   
> 
>    F#U#T#B#O#L#G#R#A = C   
> 
>  in   
> 
>      C ::: 0#9   
> 
>      {FD.distinct C}   
> 
>      F \=: 0   
> 
>     B \=: 0   
> 
>      100 \* F + 10\* U + T + 100\*B + 10\*O + L =: 100\*G + 10\*R + A   
> 
>      {FD.distribute ff C}   
> 
>  end   
> 
> {SearchAll Fut Res}   
> 
> {Browse Res}   
> 
> end   
> 
> 
> 
>

См. также
---------

* Alice (язык программирования)
* Mozart
**Шаҳобуддин Абулфутӯҳ Яҳё ибни Ҳабаш ибни Амираки Суҳравардӣ** (форсӣ: شهاب الدین یحیی بن حبش بن امیرک ابوالفتوح سهروردی‎; мулаққаб ба **Шайхулишроқ** ва **Шайхулмақтул**; 1155, Суҳравард, Эрон, Хилофати Аббосиён — 1191, Ҳалаб, Сурия, Хилофати Аббосиён) — файласуф, сӯфӣ, зоҳид, ориф ва фақеҳи форс-тоҷик, бунёнгузори фалсафаи ишроқӣ.

Зиндагинома
-----------

Маълумоти ибтидоиро дар зодгоҳаш гирифта, барои идомаи таҳсил ба Мароға сафар намуд, он ҷо аз устодаш Маҷдуддияи Ҷилӣ улуми динва ҳикматро омӯхт ва бо Фахруддини Розӣ шинос шуд. Ваъд ба Исфаҳон омад ва осори Абӯалии Сино ва «Басир»-и Ибии Саҳноро омӯхт. Суҳравардӣ китоби Абӯалии Сино «Ишорот ва танбеҳот», рисолаи «Ғайр»-ро аз арабӣ ба форсӣ тарҷума карда, «Ишорот»-ро шарҳ дод. Китоби «Ғурбату-л-ғарбия»-ро дар идомаи рисолаи «Ҳай ибни Яқзон»-и Сино навишт. Дар Исфаҳон бо дастнависи китоби «Ҳашмату-л-матриқийин»-и ӯ шинос шуд ва аз он илҳом гирифта ба офаридани системаи нави фалсафӣ пардохт.

Таълимоти фалсафии Суҳравардӣ асосан дар китоби «Ҳикмату-л-ишроқ» (соли 1186) баён шудааст. Ақидаҳои фалсафии Суҳравардӣ таҳти нуфузи зардуштия, машшоия, навафлотуния ва калом ташаккул ёфтаанд. Дар синни тақрибан 36—З7-солагӣ бо фатвои фақеҳон ва амри Малик Салоҳуддини Аюбӣ Суҳравардӣ ба куфру илҳод муттаҳам шуда, дар қалъаи Ҳалаб ба қатл расид.

Эзоҳ
----

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* идентификатор BNF (фр.): платформаи додаҳои боз — 2011.
2. 1 2

Адабиёт
-------

* Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] / сармуҳаррир  А. С. Сайфуллоев. — Д. : СИЭСТ, 1978—1988.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* Discogs
* MusicBrainz

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая норвежская
* Ислама (1 изд.)
* Стэнфордская философская
* Хорватская
* Britannica (онлайн)
* TDV İslam Ansiklopedisi
* Universalis

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNE: XX1022308
* BNF: 119257352
* GND: 119031671
* ISNI: 0000000121423924
* J9U: 987007257043005171
* LCCN: n79121685
* NKC: jo20231173175
* NLP: : a0000002722286
* NTA: 071690522
* NUKAT: n2006111054
* LIBRIS: c9prs84w2xttxdd
* SUDOC: 027151476
* VcBA: 495/49936
* VIAF: 86440217
* WorldCat VIAF: 86440217

 |

 |
**Муҳаммадюсуф** (қарни 14) — меъмор ва наққоши форс-тоҷик.

Зиндагинома
-----------

Аслан аз Табрез. Дар ороиш, нақшунигор ва кошикории як қатор ёдгоридои меъмории Шаҳрисабз иштирок кардааст. Дар сохтани Оқсарой (охири асри 14) ширкат дошта, алалхусус пештоқи бошукӯҳи онро бо нақшунигор ва кошишои беназир оро додааст. Ном ва санаи иморати он (786 ҳиҷрӣ—1385 м.) дар байни нақшҳои пештоқ сабтгор дидааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Муҳаммадюсуф // Лениннома — Муҳит. — Д. : СИЭСТ, 1983. — (Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] /  сармуҳаррир А. С. Сайфуллоев ; 1978—1988, ҷ. 4).

Адабиёт
-------

* Ремпель Л. И. Архитектурный орнамент Узбекистана, Ташкент, 1961;
* Искусство зодчих Узбекистана. Ташкент, 1965.
**Миа Герҳардт** (ҳол. Mia Irene Gerhardt; 28 декабри 1918— 13 ноябри 1988, Роттердам) — ховаршиноси ҳоландӣ, доктори илмҳои филология.

Зиндагинома
-----------

Солҳои 1947-50 дар Донишгоҳи Лейден устоди забонҳои романӣ ва солҳои 1950-58 дар донишгоҳҳои Гронинген ва Австрия кор кард; профессор адабиётшиносии муқоисавии асрҳои миёна дар Донишгоҳи Австрия (1968). Яке аз асарҳои муҳимми ӯ "Маҳорати гӯяндагӣ. Пажӯҳиши адабии «Ҳазору як шаб» ("The art of story-telling. A literary study of the «Thousand and one nights», Leiden, 1963) аст, ки Миа Герҳардт дар боби маҳорати равиши нақли афсонаҳои «Ҳазору як шаб» дар адабиётшиносии муқоисавӣ пажӯҳиш анҷом додааст. Миа Герҳардт, ки арабиро намедонист, ҳангоми пажӯҳиш далоили хешро бар пояи чанд тарҷумаи аврупоӣ, аз ҷумла тарҷумаи олмонии Енно Литман устувор сохтааст. Ӯ «Ҳазору як шаб»-ро на чун шоҳкори осори адабӣ, балки як асари барҷастаи нақлию ривоятӣ мешумурд. Ҳамзамон, аз як муаллиф будани ин асарро рад карда, андеша иброз медорад, ки «Ҳазору як шаб» дар пайванди сухани гуфторию навишторӣ падид омадааст.

Пажӯҳишгарони муосир натиҷагириҳои Миа Герҳардтро куҳнашуда мешуморанд ва бавижа назарияи ӯро мабнӣ бар сохтори воҳиди матнҳои «Ҳазору як шаб» қабул надоранд. Вале пажӯҳиши Миа Герҳардт роҷеъ ба ин асари адабӣ хеле ҷолиб аст ва бархе аз донишмандони тоҷик низ аз он ҳамчун манбаи илмӣ баҳра бурдаанд.

Эзоҳ
----

1. 1 2 3 4 5 6 7  Catalogus Professorum Academiae Rheno-Traiectinae
2. ↑   (ингл.)
3. 1 2  Biografisch Portaal — 2009.
4. 1 2 3 4 5

Адабиёт
-------

* Герхардт М. Искусство повествования. Литературное исследование «1001 ночи». М. 1984..

Сарчашма
--------

* Герҳардт, Миа / Р. Раҳмонӣ // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Ҳаким Бадеъи Табрезӣ** (форсӣ: بدیع تبریزی‎; соли таваллуд ва вафот номаълум) — шоири донишманди эронӣ (асри 16).

Зиндагинома
-----------

Дар тазкираҳо, мас. «Оташкада»-и Озар аз ин шоир чун шахсияти таҳсилдида, воқиф аз улуми маъмулии давр — фиқҳ, нуҷум, сарфу наҳв, тиб ва ғ. ёд шудааст. Соҳибдевон. Ашъори хубу марғубе дар девонаш фароҳам омада буд.

Абёти зерин аз ӯст:

> Маҳи ман шуд ба ман гарми итоб оҳиста-оҳиста,   
> 
> Бале, гармӣ физояд з-офтоб оҳиста-оҳиста.   
> 
> Ба хунам теғи он гул рафта-рафта сурх хоҳад шуд,   
> 
> Қазо хоҳад задан нақше бар об оҳиста-оҳиста.
> 
>

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бадеъи Табрезӣ // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Гли́ссер** (фр. glisseur, аз *glisser* — лағжидан) — киштии хурди тезгард.

Дар глиссерҳо муҳаррикҳои сабуки дарунсӯзи поршенӣ, газию турбинӣ (баъзан реактивӣ) насб шуда, ба сифати ҳаракатдеҳ винтҳои паррагӣ (белдор) ё ҳавоӣ, инчунин обпарон (водомёт) истифода мешаванд. Баъзе намудҳои глиссер бо бодбонҳо муҷаҳҳаз мегарданд. Глиссерҳо ба сарбориҳо ниҳоят ҳассос буда, дар сурати зиёд шудани сарборӣ ва ё тағйир ёфтани мувозинат ҳаракат карда наметавонанд. Глиссерҳо гарчи суръати баланд доранд, вале қобилияти баҳргардиашон суст мебошад, ҳангоми ҳаракат дар баҳр аз зарба хӯрдан бо мавҷҳо танаи онҳо метавонанд шикананд. Аввалин глиссер соли 1897 дар Фаронса сохта шудааст. Назарияи глиссерҳоро Н. Е. Кочин, Л. И. Седов, С. А. Чаплигин ва дигарон пешниҳод кардаанд. Дар ИҶШС аввалин заврақи хурди лағжандаи торпедобар соли 1927 бо роҳбарии А. Н. Туполев сохта шудааст. Киштиҳои хурди глиссериро дар давраи Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ (1939-45) истифода мекарданд. Баъдан глиссерҳо ҳамчун қаиқҳои баландсуръати варзишӣ мавриди истифода қарор мегирифтанд. Бо глиссери муҳаррикаш реактивӣ рекорди ҷаҳонии суръат дар об муқаррар карда шудааст (П. Уорби бо глиссери турбореактивии «Рӯҳи Австралия» соли 1978 суръати 511,11 км/соатро ба даст овардааст). Глиссерҳои яккасаи дорои муҳаррики овезагиро скутер (англиссер scooter — тез ҳаракат кардан) меноманд. Глиссерҳо барои мусофирбарӣ, муҳофизати соҳил ва ғ. истифода мешаванд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Глиссер // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Амирӣ** (*Зиёуддин Юсуфи Бадахшӣ*; ? — тақр. 1490, Бадахшон) - шоир ва нависандаи зуллисонайни форс-тоҷик (ба забонҳои тоҷикӣ ва туркӣ менавиштааст).

Дар доираи адабии Ҳирот, дарбори Шоҳрух (1377—1445) ва Бойсунқур (1397—1434) фаъолият намудааст. Аз Амирӣ то замони мо девони ашъор, маснавии «Даҳнома», манзума-мунозираи «Бангу Бода» расидаанд. Ба қавли Алишери Навоӣ («Маҷолису-н-нафоис») шеърҳои туркии Амирӣ шуҳрат надоштанд. Дар ашъораш ба мавзӯъҳои фалсафӣ, ишқи ирфонӣ аҳамият додааст. Забон, тарзи баёнаш содаву равон аст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Амирӣ // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2023, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Аҳмади Румӣ** (форсӣ: احمد رومی‎; соли таваллуд ва вафот номаълум) — адиби суфимашраби форсизабон (охири садаи XIII — ибтидои садаи XIV).

Зиндагинома
-----------

Аз нисбааш бармеояд, ки дар Рум (ҳозор Туркия) зиндагӣ ва эҷод кардааст. Аз муридони Ҷалолуддини Румӣ. «Ҳақоиқ-уд-дақоиқ» ном асари тасаввуфӣ таълиф кардааст (1320), ки аз 80 фасл иборат аст. Ҳар фасл бо ҳадисе ва шарҳи он шурӯъ мешавад. Дар ин фаслҳо масъалаҳои ирфон, тасаввуф, шариату тариқат, сайру сулук ва ахлоқ матраҳ гардидаанд. Барои тақвияти фикр аз «Маснавии маънавӣ»-и Ҷалолуддини Румӣ, осори шоирони дигар пораҳои шеър оварда шудаанд. Асари Аҳмади Румӣ барои омӯзиши таърихи тасаввуф аҳаммият дорад. Як нусхаи дастнависи он дар Институти забон, адабиёт, шарқшиносӣ ва мероси хаттии ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакии АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳти шумораи 2331/1 маҳфуз аст. А. Афсаҳзод.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Аҳмади Румӣ // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Шофиркон** ( ӯзбекӣ: *Shofirkon/Шофиркон*, форсӣ: شاپورکام‎) — шаҳр ва маҳалли ҷойгиршавии ноҳияи Шофиркон дар вилояти Бухорои Ӯзбекистон аст.  Аҳолии шаҳр дар соли 1989 9,594 нафар,  ва дар соли 2016 14,000 нафар буд

Таърих
------

Далелҳои бостоншиносӣ аз он шаҳодат медиҳанд, ки шаҳрак дар ҳудуди Шофирқони муосир дар асрҳои миёна бунёд ёфтааст.

Ба гуфтаи Наршахӣ, муаррихи форсизабон, бунёдгузори шаҳр шоҳзодаи Сосониён Шопури I аст, ки дар қарни 3 милодӣ зиндагӣ мекард. Шопур бо падари худ, ҳокими онвақтаи Сосониён ҷанҷол карда, ба Бухоро омад ва духтари ҳокими Бухороро ба занӣ гирифт ва дар мавзеи дарёи Зарафшон заминро ҳадя гирифт. Вай дар ин ҷойхо тез-тез шикор мекард, ки ин ба ӯ хеле маъқул буд. Дар ин ҷо канале кофта шуд, онро форсӣ: شاپورکام‎ меномиданд ( *Шопурком* )  ки ба маънои "Чунон ки Шопур хостааст" ба забони порсӣ аст ва қалъаи Вардонзӣ сохта шудааст, ки Шопур бо ҳамроҳонаш аз Форс ба он ҷо мекӯчад. Баъдтар қалъа ба маркази давлат табдил ёфт. Номи Шо(ҳ)пуркам баъдан дар миёни мардуми маҳаллӣ Шафуркам ва баъдтар Шофиркон хонда шудааст. 

Аҳамияти Шопуркам ҳамчун маркази минтақа пас аз фурӯ рафтани арзиши шаҳри бостонии Варданзӣ дар солҳои 1860 афзоиш ёфт.

Соли 1926 Шофиркон маркази ноҳия дар вилояти Бухорои Ӯзбекистон гардид.

Бо Укази Президиуми Комитети Иҷроияи Марказии ИҶШС аз 7 марти соли 1933 Укази Комитети Иҷроияи Марказии ҶШС Ӯзбекистон аз 3 ноябри соли 1932 дар бораи тағйир додани номи маркази райони Баумани қишлоқи Хоҷа Ориф ба қишлоқи Бауман қабул гардид.

Дар шаҳр омузишгоҳи касбй-техникии педагогӣ, техникуми хоҷагии қишлоқ, техникуми иқтисодӣ ва ғайра мавҷуданд.

Ҳоло Шофиркон маркази ноҳия дар вилояти Бухорои Ҷумҳурии Ӯзбекистон мебошад. Дар ин ҷо намояндагони миллатҳои гуногун: ӯзбекҳо, тоҷикҳо, русҳо, туркманҳо ва ғайра зиндагӣ мекунанд.

Эзоҳ
----

1. ↑  перепись населения СССР 1989 года
2. ↑  Classification system of territorial units of the Republic of Uzbekistan (uz, ru).  The State Committee of the Republic of Uzbekistan on statistics (July 2020).
3. ↑  Population census-1989
4. ↑  Soliyev, A.S. *Shaharlar geografiyasi* [*Geography of cities*] (PDF) (in ӯзбекӣ). p. 144. Archived from the original (PDF) on 2022-07-09. Retrieved 2023-07-04.
5. ↑  Narshakhi, Muhammad ibn Ja'far, and Abu Nasr Ahmad ibn Muhammad ibn Nasr Qubawi. 1939. Tarikh-i Bukhara. Tihran: Kitabfurushi-yi Sana'i. P.44
6. ↑  Narshakhi, Muhammad ibn Ja'far, and Abu Nasr Ahmad ibn Muhammad ibn Nasr Qubawi. 1939. Tarikh-i Bukhara. Tihran: Kitabfurushi-yi Sana'i. P.44

| ⚙️  Ӯзбекистон Вилояти Бухоро |
| --- |
| Маркази маъмурӣ | Бухоро |  |
| Шаҳрҳои тобеи вилоят | 
* Бухоро
* Когон

 |
| Ноҳияҳои вилоят | 
* Ноҳияи Олот \* Ноҳияи Бухоро \* Ноҳияи Вобканд \* Ноҳияи Когон \* Ноҳияи Қаракӯл \* Ноҳияи Қоровулбозор
* Ноҳияи Пешку \* Ноҳияи Ромитан \* Ноҳияи Шофирком \* Ноҳияи Ғиждувон \* Ноҳияи Ҷондор

 |
**Коромӯзии дуалӣ** як системаи коромӯзӣ мебошад. Таълим дар доираи *системаи дуалӣ* дар ду ҷои баҳамдигар вобаста, вале ҷудо сурат мегирад: корхона ва муассисаи таълимии касбӣ. Яъне, натанҳо дониши назариявӣ омӯзонида ва ё азхуд карда мешавад, балки таҷрибаи касбӣ баробори он ҷамъоварӣ карда мешавад. Шахсоне, ки дар чаҳорчӯбаи **коромӯзии дуалӣ** таҳсил мекунанд, ҳамчун *таҷрибаомӯзон* ё, баъзан, вожаи кӯҳнашуда, шогирдон номида мешаванд.

Олмон
-----

### Таърих

### Сохтори таълимӣ

#### Коромӯзӣ дар Корхона

#### Коромӯзӣ дар Муассиссаи таълимӣ

#### Низоми имтиҳонот

### Афзалиятҳои коромӯзии дуалӣ дар Олмон

### Камбудиҳои коромӯзии дуалӣ дар Олмон

Истинодҳои веб (ба забони олмонӣ)
---------------------------------

* Институти федералии коромӯзӣ
* Моделҳои коромӯзӣ - вебсайти IHK North Westphalia
* "Ман мекунам!" - Саҳифаи иттилоотии телевизионии Бавария, наворҳо дар мавзӯи коромӯзӣ ва касбҳои гуногун.
* Маълумотнома: *Коромӯзӣ ва касб*. Бойгонӣ шудааст 11 июли 2017  сол. (PDF; 2.2 MB) Вазорати федералии маориф ва тадқиқот
* bfz Шабакаи коромӯзон
* Коромӯзӣ дар соҳаи ҳунармандӣ
* Моҳият ва мақсади коромӯзӣ Бойгонӣ шудааст 15 августи 2016  сол. (PDF; 1.3 МБ)

Адабиёт
-------
**Торон**, **тору торонак**, **торони даббоғӣ** (лот. Polygonum coriarium) — як навъ гиёҳи худрӯест аз оилаи торониҳо.

Тавсифоти гиёҳшинохтӣ
---------------------

Пояаш сершох, то 1,8 м қад мекашад. Моҳҳои июн — август гул карда тухм мебандад. Дар Осиёи Миёна, аз ҷумла Тоҷикистон гиёҳи маъмул аст. Одатан дар минтақаи буттаву бешазор ва ноҳияҳои субалпӣ ва ғайра (1200—3400 м аз сатҳи баҳр) мерӯяд.

Торон гиёҳи хӯрданист. Пояи навраси он хуштаъм ва барои организм (алалхусус узвҳои ҳозима) хеле муфид аст. Торон дар дунё яке аз беҳтарин растаниҳои даббоғӣ мебошад. Бехи он манбаи моддаҳои даббоғист (15—32 %). Баргашро барои ранг карданя мӯина (зарду сабз) истифода мебаранд. Гулаш сершаҳд. Торони наврасро моли майда наға мехурад. Баргу пояаш 15,8 % протеин, 13,87 % сафеда, баргаш 419,6 мг% ва пояаш 185 мг% витамини С дорад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Торониҳо / М. Хоҷиматов, М. Саидов // Сақофӣ — Ховалинг. — Д. : СИЭСТ, 1987. — (Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] /  сармуҳаррир М. Д. Диноршоев ; 1978—1988, ҷ. 7).
**Ширин** ( узб. *Shirin,* Ширин) — шаҳрест дар вилояти Сирдарёи Ӯзбекистон. 
Дар наздикии шаҳр истгоҳи роҳи оҳани Фарҳод, Нерӯгоҳҳои ноҳиявии Фарҳод ва Сирдарё воқеъанд.

Таърих
------

Таърихи шаҳр бо бунёди нерӯгоҳи ноҳиявии барқии Сирдарё дар аввали солҳои 70 — ум, яке аз бузургтарин нерӯгоҳҳои барқӣ дар Иттиҳоди Шӯравии бо ҳам зич алоқаманд аст. 
То он вақт, дар наздикии он нуқтаҳои аҳолинишини хурди деҳот, инчунин деҳае дар наздикии НБО Фарҳод, ки солҳои 1940 тибқи лоиҳаи меъмор И. Ю. Каракас мавҷуд буданд. 
Тақрибан 5 000 маҳбусони ҷопонӣ дар сохтмони нерӯгоҳи барқи обии Фарҳод аз соли 1945 то 1956 иштирок кардаанд. Сохтмони истгоҳи нави барқӣ дар соҳили канали Голодностепский якчанд ҳазор мутахассисонро аз тамоми Иттиҳоди Шӯравӣ ҷалб кард.

Барои кормандони НБО-и ноҳия ва оилаҳои онҳо аввал як деҳаи муваққатӣ ва сипас як шаҳри муосир бо тамоми инфрасохтори зарурӣ сохта шуд (мақом соли 1972 дода шудааст).

Дар миёнаи солҳои 1980- ум дар Ширин 3 мактаби таҳсилоти ҳамагонӣ, як техникум ва техникуми касбӣ кор мекарданд.
Дар охири солҳои 80-ум ва махсусан пас аз пошхӯрии ИҶШС, дар шаҳр хуруҷи аҳолии русзабон ва аз ин рӯ мутахассисони соҳибихтисос ба назар мерасид. Аҳолӣ дар соли 1991 12000 нафар буд.
Мушкилоти маблағгузорӣ ва шароити номусоиди муҳити зист (ҳарорати ноустувор, хокшӯр, шамолҳои сахт) ба шаҳр, ки фонди асосии манзилаш аз биноҳои панел иборат аст, таъсири манфӣ расонданд.

Эзоҳ
----

1. ↑  перепись населения СССР 1989 года

Пайванд
-------

* Сайти шаҳри Ширин


|  |  |
| --- | --- |
| Ӯзбакистон | *Ин мақолаи нопурра аз ҷуғрофияи Ӯзбакистон мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |


| ⚙️  Ӯзбекистон Вилояти Сирдарё |
| --- |
| Маркази маъмурӣ | Тирмиз |  |
| Шаҳрҳои тобеи вилоят | 
* Гулистон \* Ширин \* Янгиер

 |
| Ноҳияҳои вилоят | 
* Ноҳияи Бойовут \* Ноҳияи Гулистон \* Ноҳияи Мирзообод \* Ноҳияи Оқолтин \* Ноҳияи Сардоба \* Ноҳияи Сайхунобод \* Ноҳияи Сирдарё \* Ноҳияи Хавос

 |
**Ашрафии Самарқандӣ** (форсӣ: أشرفئسمرقندی‎; ? — 1192, Самарқанд) — шоири форс-тоҷик.

Зиндагинома
-----------

Пас аз таҳсили илмҳои мутадовилаи замон ва касби камол ба Ироқ сафар кард. Аз он ҷо ба Исфаҳон омад ва ба хидмати дарбори Арслон ибни Туғрали Салҷуқӣ (ҳукмрониаш 1161—1176) дохил шуд. Дар интиҳои умр ба ватан баргашт. Тазкиранигор Авфӣ («Лубобу-л-албоб») аз вохӯрӣ ва шиносоияш бо Ашрафии Самарқандӣ, Ризоқулихони Ҳидоят («Маҷмаъу-л-фусаҳо») аз баландии мартабаи ӯ дар байни уламову фузало иттилоъ додааст. Аз Ашрафии Самарқандӣ девоне боқӣ мондааст, ки 2 ҳазор байтро дар бар мегирад. Қасидаҳои пандуахлоқӣ, мадҳӣ, танқидӣ (мазаммати зоҳирбинию насабпарастии ашрофи замон) дорад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Ашрафии Самарқандӣ // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.

* Суханварони Сайқали рӯи замин. Душанбе, 1973.
**Масъуд Собиров** (?, Сӯфиён — 26 августи 2022, Тоҷикистон) — иқтисодшинос, сиёсатмадор, ва собиқ раиси раиси Ҳизби демократии Тоҷикистон.

Зиндагинома
-----------

Масъуд Собиров то охири умр ба ҳайси ходими илмии Пажӯҳишгоҳи иқтисодии Академияи илмҳои Тоҷикистон кор кард. Соли 2006 баъди зиндонӣ шудани Муҳаммадрӯзӣ Искандаров Масъуд Собиров як муддат раисии ҳизби демократи Тоҷикистонро ба уҳда гирифт. Масъуд Собиров 5 кудак (Сосона, Хусрав, Ориён, Ораш ва Нушин) ва 6 (Сумая, Рустам, Мустафо, Ансор ва Мубин) набера дошт

Даргузашт
---------

Масъуд Собиров 26 августи 2022 бар асари бемории қалб даргузашт.

Эзоҳ
----

1. ↑   Музокироти демукротҳо «бенатиҷа анҷом ёфт» BBC Тоҷикӣ 23 Сентябр соли 2009
2. ↑  Масъуд Собиров даргузашт(тоҷ.). *Радиои Озодӣ*. 26 августи 2022 санҷида шуд.
**Муҳаммад ибни Маҳмуди Исфаҳонӣ** (форсӣ: محمد بن محمود اصفهانی‎; ? — қарни XIV) — меъмор, хаттот, наққош, чеҳранигор ва донишманди форс-тоҷик.

Зиндагинома
-----------

Муҳаммад аз овони ҷавонӣ ба ҳунари хаттотӣ, ҷадвалкашӣ ва наққошӣ шавқ пайдо намуда, барои такмили ҳунар ба Шероз рафт. Муҳаммад дар ҳаттотию наққошӣ шӯҳрати тамом дошт ва ороишу китобати ду нусхаи девонҳои Саъдӣ ва Ҳофиз ба қалами ӯ мансуб аст (ҳоло дар Нигористони Бодлйён). Муҳаммад баробари хаттотӣ ва мусаввирӣ чун меъмор ва бинокори забардаст низ шӯҳрат дошт. Темур баъди забт кардани Исфаҳон ӯро дар катори дигар санъаткорон ба Самар­қанд овард. Муҳаммад дар Самарқанд ба ҳаттотону наққошон ва меъморон сарварӣ мекард. Аз намунаҳои барҷастаи ҳунари Муҳаммад ороиши Гӯри Мир, сохтмону ороиши ансамбли хонақоҳ ва мадрасаи Муҳаммадсултон (тақрибан 1404) дар Самарқанд буда, дар он намунаҳои олии санъатҳои наққошӣ, хатто­тӣ ва амалӣ истифода шудааст. Махсусан, катибаҳои ин ёдгориҳо хеле ҷо­либ буда, онҳоро Муҳаммад ба ҷо овардааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Муҳаммад ибни Маҳмуди Исфаҳонӣ / А. Раҷабов // Муҳит — Плеханов. — Д. : СИЭСТ, 1984. — (Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] /  сармуҳаррир А. С. Сайфуллоев ; 1978—1988, ҷ. 5).
**Мураббо** (ар. مربى‎) — тавассути пухтани мева бо шакар ба даст оварда мешавад. Ба мураббои меваҳои ширин, ки дар бисёре аз минтақаҳои Қафқози Ҷанубӣ, Осиёи Марказӣ, Осиёи Ҷанубӣ ва Ховари Миёна маъмул, ба ҳисоб меравад. Он одатан бо меваҳо, шакар ва ҳанут омода карда мешавад.

Нигористон
----------

* Мураббо харбузаи зимистона дар НепалМураббо харбузаи зимистона дар Непал
* мурабба дар Табрезӣ Озарбойҷони Эрон Мурабба дар Табрезӣ Озарбойҷони Эрон
* Навъҳои гуногуни мураббо дар Табрезӣ Озарбойҷони ЭронНавъҳои гуногуни мураббо дар Табрезӣ Озарбойҷони Эрон

Пайвандҳо
---------

* Муҳаббати муғулҳо ба меваҳо метавонад маъруфияти мураббаро дар Ҳиндустон дар Scroll.in шарҳ диҳад .
**Алишер Иззатуллоевич Ёрбобоев** (Тав. 07.01.1951, ш. Панҷакент), иқтисоддон, ходими давлатӣ, Корманди шоистаи Тоҷикистон (2000).

Зиндагинома
-----------

Алишер Иззатуллоевич Ёрбобоев факултаи иқтисоди УДТ ба номи В. И. Ленинро хатм кардааст (1971). Баъди адои хидмати ҳарбӣ, корманди Вазорати хидмати маишии Тоҷикистон (1973-1978), аввалин роҳбари Хадамоти шуғли аҳолии ҶТ (1985-93), сохторҳои гуногуни Вазорати меҳнат ва ҳифзи иҷтимоии ҶТ (1978-1985), муовин, муовини аввали вазири меҳнат ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии ҶТ (1993-2003) кор кардааст. Узви вобастаи Акададемияи Байналмилалии Иттилоот (1996). Соли 2003 узви Хазинаи маърифати Аврупо интихоб шудааст. Аз соли 1994 – раиси Хазинаи ҷум.-явии хайрияи «Ятимон». Дар баргардонидани гурезагони тоҷик ба ҷойҳои муқимӣ ва ҷойгиронии онҳо фаъолона иштирок намудааст (1993-1997). Дар таҳияи як қатор қонуну қарорҳои Ҳукумати ҶТ ва Барномаҳои давлатӣ оид ба масъалаҳои гуногуни меҳнат, маълумоти касбӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ ширкат варзидааст. Бо роҳбарии ӯ қисми «Меҳнат»-и Стратегияи паст кардани сатҳи камбизоатӣ дар ҶТ барои с. 2001-2005 таҳия шудааст. С. 1996-1998 аз ҷумлаи таҳиягарони «Ҳисоботи рушди инсон» буд, ки аз тарафи Барномаи рушди СММ омода шудааст. С. 2005 ҳамчун эксперти лоиҳаи Агентии ҳамкории байналмилалии Ҷопон (JAСА) дар муайян намудани имконоти Ҳукумати ҶТ оид ба идораи ҷараёни тараққиёт фаъолият намудааст. Cолҳои 2005-2007 узви гурӯҳи кории Президенти ҶТ оид ба таҳияи Стратегияи ягонаи ислоҳоти системаи идоракунии давлатии ҶТ, Стратегияи миллии рушд барои с. 2007-2015, Стратегияи паст кардани сатҳи камбизоатӣ барои с. 2007-2009 ва мушовири Бонки Ҷаҳонӣ буд. Аз с. 2007 – сардори шуъбаи шуғл ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Дастгоҳи иҷроияи Президенти ҶТ.

Эзоҳ
----

1. ↑  Аслҳо ва наслҳо. — Душанбе,2013. — 184 с. (тоҷ.). ISBN 978-99947-958-2-6
**Бозаргонии байналмилалӣ** гуфта тиҷорати молҳо, хидматрасониҳо, технологияҳо, сармоя ва ё дониш тавассути сарҳадҳои миллӣ ва дар сатҳи ҷаҳонӣ ё фаромиллиро меноманд.

Он муомилоти фаромарзии мол ва хидматрасониҳоро байни ду ё зиёда кишвар дар бар мегирад. Амалиётҳои захираҳои иқтисодӣ дорои сармоя, маҳоратҳо ва одамон бо мақсади истеҳсоли байналмилалии молҳо ва хидматҳои физикӣ , ба монанди молия, бонкдорӣ, бима ва сохтмон баа ҳисоб меравад. Тиҷорати байналмилалӣ инчунин ҳамчун глобализатсия маълум аст.

Гуфтугӯҳо дар атрофи тиҷорати байналмилалӣ дар тӯли солҳо гузариши истилоҳотро мушоҳида кард, ки тағйирот дар фаҳмиш ва густариши доираи тиҷорати фаромарзӣ инъикос меёбад. Дар ибтидо ибораҳое чун «тиҷорати хориҷӣ» ва «арз» маъмул буданд, ки назари статикии муносибатҳои байнисарҳадиро таҷассум мекарданд. Ба ин нигоҳ накарда, истилоҳи "хориҷӣ" аксар вақт мафҳумҳои дурӣ ё бегонаро ба вуҷуд оварда, моҳияти динамикии муомилати байналмилалиро инъикос карда натавонист.

### Интихоби усули воридшавӣ дар тиҷорати байналмилалӣ
**Варзоб** (дар қаламрави Душанбе — **Душанбедарё** ё **Душанбинка**) — шохоби рости дарёи Кофарниҳон мебошад ва аз дарёи Зидде сарчашма мегирад.

Дарёи Варзоб аз дохили пойтахти Тоҷикистон шаҳри Душанбе ҷорӣ мешавад (бинобар ин номи ғайрирасмиаш — Дарёи Душанбе ё Душанбедарё низ аст). Дарёи Душанбе дар натиҷаи ба ҳам пайвасташавии дарёи Лучоб ва Варзоб (дарё) ба миён омадааст. Дар ҷануби Тоҷикистон ба дарёи Кофарниҳон ҳамроҳ мешавад. Дарозии дарё — 71 км аст.

Дар дохили шаҳри Душанбе аз болои дарё 7 пул, 1 — пули роҳи оҳан, 1 — пули қубургузар сохта шудааст. Аз оби дарё кӯлҳои Душанбе, Ҷавонон ва Силсилаи НБО - и Варзоб — НБО Варзоб-1, Варзоб-2 ва Варзоб-3 ва Канали калони Ҳисор истифода мебаранд.

Пайвандҳо
---------


|  |  |
| --- | --- |
| Тоҷикистон | *Ин мақолаи нопурра аз ҷуғрофияи Тоҷикистон мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |
**Олмониҳои Тоҷикистон** — ақаллияти миллии Тоҷикистон. Тибқи барӯйхатгирии соли 2010 дар Тоҷикистон 446 олмонӣ, дар соли 2000 — 1136 ва дар соли 1899 — 32 671 нафар буданд. 
Муҳоҷирати оммавии мустамликадорони олмонӣ (немис) ба империяи Русия дар солҳои 1860 пас аз манифестҳои Екатерина, ки ба деҳқонони хориҷӣ имтиёзҳои махсус пешниҳод мекард, оғоз ёфт. Аввалин мустамликаҳои немисҳо дар Туркистон дар охири асри 19 барпо карда шуданд. Лютеранҳо ва меннонитзо дар ноҳияҳои Авлиёота (Аулиета) ва Тошканд, инчунин дар Самарқанд маскан гирифтанд, зеро дар он ҷо имкониятҳои беҳтарини инкишофи динию иҷтимоии худро диданд.

Солҳои 1830 дар шимоли Тоҷикистон деҳаҳои нави олмониҳо пайдо шуданд. Аҳолии олмониҳои Осиёи Миёна дар солҳои чанги дувуми ҷаҳон ва дар давраи баъд аз ҷанг дар натиҷаи аз қисми аврупоии СССР ба ин минтақа бадарға карда шудани олмониҳо хеле афзуд. Ба ҳамин тариқ, маҳалҳои аҳолинишини пештараи немисҳо дар шимоли Тоҷикистон хеле васеъ карда шуданд ва аз миёнахои солҳои 50-ум, вақте ки немисҳо дар Иттифоқи Советӣ қисман барқарор карда шуданд, дар Тоҷикистон, махсусан дар наздикии Чудзанд (Табошар), сохтмони азим cap шуд. ки дар он якчанд нафар сокинон кор мекарданд. Тайи 10-15 соли ахир тамоюли густурдаи муҳоҷирати олмониҳо аз Тоҷикистон мушоҳида мешавад, ки бар асари бӯҳрони иқтисодӣ ва ҷанги шаҳрвандӣ оғоз шудааст.

Бар асоси барӯйхатгирии аҳолӣ дар соли 1989 (маълумоти расмии охирин нест), 32 671 шаҳрванди Тоҷикистон шаҳрвандии худро олмонӣ эълон кардаанд ва 19 459 нафари онҳо забони немисиро (яъне навъҳои олмонӣ) забони модарии худ эълон кардаанд. Бо вуҷуди ин, дар натиҷаи муҳоҷират ва муҳоҷирати зикршуда ассимилятсияи забонӣ сурат гирифт. Ин тамоюли русикунии расонаҳои олмонӣ ва мавҷуд набудани таълими фаъоли ақаллиятҳои олмонӣ ба он оварда расонд, ки онҳо русзабон гаштанд.

Дар айни замон ягон иттиҳодияи умумимиллии ақаллиятҳои олмонӣ вуҷуд надорад.
Автовокзали Душанбе (ҳозира Азия Экспресс Терминал)
**Автовокзали марказии шаҳри Душанбе** — автовокзал дар шаҳри Душанбеи Тоҷикистон, ки соли 1978 бунёд гардидааст.

Он дар Осиёи Миёна аз нигоҳи сохтмон нодир ва калонтарин иншоот ҳисоб ёфта, аз ин ҷо ба аксари шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ, шаҳрҳои Ҷумҳурии Ӯзбекистон ва дигар ҷумҳуриҳои собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ рафтуомади нақлиёт сурат мегирифт. Соли 2007 бинобар хусусигардонии Терминали мусофиркашии шаҳри Душанбе Ҷамъияти масъулияташ маҳдуди «Автовокзали Душанбе» таъсис ёфт. Он (2010) дорои 24 хатсайр буда, дар як шабонарӯз ба 10 ҳазор мусофир хидмат мерасонад. Автовокзал бинои маъмурӣ, шуъбаҳои хидматрасонӣ, толори мусофирон барои 1200 кас, толори истироҳати ронандагон барои 180 кас, шуъбаи алоқа, нуқтаҳои чиптафурӯшӣ, нигоҳдошти борҳои дастӣ, ҷойи дастурӯшӯӣ, ҳуҷраи модару кӯдак, қаҳвахона, ошхона ва нуқтаҳои хидмати маишӣ дорад. Дар автовокзал 32 нафар коргар, 65 нафар ронандаи нақлиёти мусофиркаш ва 56 нафар соҳибкор фаъолият доранд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Автовокзал // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2023, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Хоҷамӯъмин** — кӯҳи намак дар ҷануби Тоҷикистон, баландиаш 1332 метр.
Ин кӯҳ пурра аз намаки тозаи гуногун ранг: кабуду сабзранг, гулгун, зарди паст ва хокистар ранг иборат аст.
Танҳо баъзан нишебиҳои ин кӯҳ аз қабатҳои тунуки хок иборат аст. Ба ҳисоби заминшиносон кӯҳӣ Хоҷамӯъмин зиёда аз 30 миллиард тонна намаки оши дорад.

Ҷойгоҳ
------

Дар пастиҳои қисмати шарқии Тоҷикистону Афғонистон, дар соҳили дарёи Яхсу, дар масофаи 25 км қисмати ҷанубу ғарбии шаҳри Кӯлоб, 7 км қисмати ҷанубии деҳаи Ҳулбук ноҳияи Восеъ ҷойгир аст.

Истеҳсол
--------

Аз замонҳои қадим сокинони маҳаллӣ аз нишебиҳои кӯҳ намак истихроҷ мекунанд. Кони намаки ошии Хоҷа Муъмин яке аз калонтарин конҳои ҷаҳон ба шумор меравад. Дар пояи ин корхона ҶСК «Хоҷа Муъмин» бунёд гардид, ки ба истеҳсол ва коркарди намак, таъмини корхонаҳо ва аҳолӣ бо намак, пешгирии бемориҳои осматикӣ дар заминаи диспансер машғул аст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ пешвои миллат мӯҳтарам Эмомалӣ Раҳмон корхонаи намаки «Хоҷа Муъмин»ро ифтитоҳ дод. *Телеканал Мир 24*(пайванди дастнорас — *таърих*) (28 октябри 2013). 2 ноябри 2015 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 8 Декабри 2015.