recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Йилмоз Гуней** (курдӣ: Yilmaz Guney‎, тур. Yılmaz Güney; 1 апрел 1937[…], Адана — 9 сентябр 1984[…], 14-ум минтақаи Порис[d]) — коргардон, филмноманавис, ҳунарпеша ва адиби курдтабори Туркия.

Зиндагинома
-----------

Дар Анқара ва Истанбул фан­ни ҳуқуқ ва иқтисодро омӯхт. Бо офаридани нақш дар бисёр филмҳо яке аз ҳунар­пе­ша­гони машҳури Туркия гар­дид. Соли 1967 ва 1970 дар ҷашнвораи филми Анталия соҳиби ҷоизаи «Но­ринҷи ти­лоӣ» гашт. Баъдан ба филм­но­мана­ви­сӣ шурӯъ карда, ҳам­замон ёвари Отиф Йилмоз — яке аз кор­гардонони маъруфи турк буд. Йилмоз Гуней соли 1965 филми нахустини худро ба навор гирифт. Со­ли 1968 ширкати синамоии хусусии худро бо номи «Gu­ney Filmcilik» таъсис дод. Филмҳои Йилмоз Гуней асосан ба мав­зӯъ­ҳои иҷтимоӣ бах­шида шудаанд. Йилмоз Гуней соли 1961 ба-рои нашри як романи коммунистгароёнааш муддати якуним сол, соли 1972 барои додани паноҳ­гоҳ ба анар­хистҳо муддати ду сол ва соли 1975 бо ҷурми ширкат дар куштор ҳабс шудааст. Ӯ замони дар маҳбас будан якчанд филмнома навишт, ки он­ҳо­ро дигар кор­гар­донҳо ба саҳна гузоштаанд. Пас аз табаддулоти низомӣ дар Туркия (1980) соли 1981 аз зиндон фи­рор карда, дар Фаронса паноҳгоҳи сиёсӣ дарёфт. Дар он ҷо филми «Роҳ»-ро, ки ҳамроҳ бо Шариф Гёрен шу­рӯъ карда буд, ба поён расонд. Ин филм дар ҷашнвораи 35-уми Канн (якҷо бо «Гумномшудаҳо»-и Коста-Гаврас) беҳта­рин филм донис­та шуд ва сазовори ҷои­заи «Навдаи нахли тилоӣ» гардид. Филмҳои машҳури Йилмоз Гуней: «Сайидхон», «Як марди чиркин» (1968), «Умед» (1970), «Марсия» (1971), «Бе­чо­раҳо» (1974), «Рама» (1978). Охирин филми Йилмоз Гуней «Девор» (1983) буд.

Эзоҳ
----

1. ↑
2. ↑
3. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* идентификатор BNF (фр.): платформаи додаҳои боз — 2011.
4. 1 2 3 4  filmportal.de — 2005.
5. 1 2 3 4  Энциклопедия Брокгауз (нем.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
6. 1 2
7. 1 2  Свидетельство о смерти — С. 16.
8. ↑   (ингл.)

Адабиёт
-------

* Гуней Йилмоз // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.

* Гусейнов А. Йилмаз Гюней. Жизнь — подвиЙилмоз Гуней М. 1967.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* AllMovie
* AlloCiné
* Česko-Slovenská filmová databáze
* Danish Film Database
* Filmportal
* Бонки Иттилоотии Интернетии Филмҳо
* Кинопоиск

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая каталанская
* Большая норвежская
* Большая российская (старая версия)
* Ларусса
* Хорватская
* Universalis

 |
| Таборшиносӣ ва некрополистика | 
* Find a Grave

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BIBSYS: 11075194
* BNE: XX1091651
* BNF: 134810125
* GND: 118698877
* GTAA: 105242
* ISNI: 0000 0001 2120 393X
* J9U: 987007432127805171
* LCCN: n87882211
* NKC: xx0130852
* NLG: 86189
* NLP: A35492715
* NTA: 071056637
* SUDOC: 035394870
* VIAF: 9998056
* WorldCat VIAF: 9998056

 |

 |
**Амир Ҳайдар Балгиромӣ** (1752, Балгиром – 1802, Муршидобод) — фақеҳи ҳанафӣ, таърихнигор, шоир ва наҳвии форсизабони Ҳиндустон.

Пас аз омӯзиши илм­ҳои мутадовили замон аз тарафи ширкати Ҳинди Шарқӣ дар Калкутта муфтӣ ва қозии кул таъйин гардид. Дар масоили фиқҳу қазоват заковати қавӣ ва дар байни мардум обрӯву эътибор дошт. Ба қалами Б. "Рисола дар аҳкоми ушру хироҷи моликони замин ва баёни ошир" тааллуқ дорад, ки с. 1797 дар Калкутта ба забони англисӣ ба табъ расид. Яке аз осори пурарзиши Б. "Таҳқиқ-ул-истилоҳот" – фарҳангномаи алифбоист, ки дар он вожаву истилоҳоти адабӣ, ирфонӣ, каломӣ, кинояву истиораҳо шарҳ ёфта­анд. Аз девони шоирони эронию ҳиндӣ калимаву исти­лоҳоти тафсирталабро ҷамъ оварда, абёти гуногунро чун шоҳиди луғавӣ ҷой дода, дар бораи баъзе шоирон маъ­лумоти мухтасар дарҷ намудааст. "Савонеҳи Акба­рӣ"-и Б. дар бораи Акбар аз таваллуд то 24-солагиаш, (с. 1579), ки ба тахт нишаст, маълумот медиҳад. Б. девони ашъор, ду асари забоншиносӣ – «Мунтахаб-ус-сарф» ва «Мунтахаб-ун-наҳв» ҳам эҷод кардааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

*. دائرة المعارف بزرگ اسلامی. جلد ۱۲. تهران، ۱۳۸۳ هـ. ش.

Сарчашма
--------

* Балгиромӣ, Амир Ҳайдар / М. Диловаров // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Сурак** ( форсӣ: سورك‎ ) — шаҳр ва маркази Шаҳристони Миёндуруд устони Мозандарони Эрон аст. Дар барӯйхатгирии соли 2006, аҳолии он 8,817 нафар дар 2377 оила будааст. 

Сурак дар 12 километр (7.5 mi) аз Сари, дар шарқ то Нико, дар шимол то Баҳри Каспий ва дар ҷануб то нишебии шимолии кӯҳҳои Албурз тул мекашад .

Маҳсулоти кишоварзӣ
-------------------

Ба маҳсулоти кишоварзӣ биринҷ, ситрусӣ ва тамоку дохил мешавад .

Сарчашмаҳо
----------

* Шумораи аҳолии шаҳрҳои Эрон

Эзоҳ
----



| ⚙️ Сурак (Мозандарон) |
| --- |
| Парчами Эрон | 
* Аббособод
* Бобул
* Бобулсар
* Беҳшаҳр
* Гулугоҳ
* Калебар
* Қоимшаҳр
* Маҳмудобод
* Навшаҳр
* Нико
* Нур
* Омул
* Ромсар
* Саводкӯҳ
* Симурғ
* Сорӣ
* Сурак
* Туникобун
* Чолӯс
* Ҷӯйбор
* Ширгоҳ

 |
**Парсек** (**пк**) — дар астрономия воҳиди ғайрисистемавии ченкунии масофа мебошад. Номаш аз калимаи "**par**allax of one **sec**ond of arc" гирифта шуда, масофа то ҷисмро мефаҳмонад, ки параллакси солонаи тригонометрии он ба як сонияи кунҷӣ баробар аст.
Мувофиқи дигар таърифи ҳаммаъно, парсек — ин масофаест, ки дар он радиуси миёнаи мадори замин (ба 1 в. а. баробар аст) перпендикуляр ба нури чашм ва таҳти кунҷи 1″ намоён мегардад.

**1 пк** = {\displaystyle {\frac {360\cdot 60\cdot 60}{2\pi }}} в. а. = 206 265 в. а. = 3,08568×1016 м = 30,8568 Пм (петаметр) = 3,2616 соли рӯшноӣ.
Воҳидҳои: килопарсек (кпк), мегапарсек (Мпк) ва гигапарсек (Гпк) низ истифода бурда мешаванд.
**Гуанта́намо** (исп. *Guantánamo*) — шаҳр дар Куба, дар шарқи ҷазираи Куба (910 км аз Гавана); маркази маъмурии ноҳияи Гуантанамо. Аҳолиаш 210 ҳазор нафар (2014). Дар доманаи кӯҳи Серра-Маэстра ҷойгир аст. Гуантанамо роҳоҳан, роҳҳои мошингард ва фурудгоҳ дорад.

Таърих
------

Соли 1796 ташкил карда шудааст, пеш Санта-Каталина-де-Салтадеро ном дошт. Дар асри 19 дар ин ҷо бисёр мустамликадорони фаронсавизабон аз Гаити сокин шуданд. Соли 1843 Гуантанамо ном гирифт, аз соли 1870 — шаҳр. Дар охири асри 19 яке аз марказҳои ҳаракати озодихоҳӣ буд. Дар ибтидои асри 20 дар натиҷаи рушди саноати қанд тараққӣ кард. Маркази коркарди қаҳва ва найшакар. Саноати коркарди филиззот, кимиё ва бофандагӣ тараққӣ кардааст. Донишгоҳ, калисои Санта-Каталина-де-Риккис (1863), бозор, вокзал (1918), осорхонаи шаҳрӣ, 2 театр дорад. 15 км ҷанубтар аз шаҳр халиҷи Гуантанамои баҳри Кабир (дарозиаш 19 км, бараш 10 км) воқеъ гардидааст. Дар қисми ҷанубии он пойгоҳи Флоти ҳарбии баҳрии ИМА (соли 1903 иҷора гирифтааст) ҷойгир аст, ки дар ҳудуди он январи 2002 маҳбаси Гуантанамо таъсис дода шуд. Дар он асосан маҳбусони ниҳоят хавфнок, аъзои созмони терростии «ал-Қоида», ки дар Афғонистон ва дигар кишварҳои Шарқ меҷанганд, нигоҳ дошта мешаванд. Бандари Кайманера ба Гуантанамо хидмат мерасонад. Дар Гуантанамо Э. Реве, ки суруди «сон-чанги»-ро машҳур гардондааст, зиндагӣ кардааст. Суруди машҳури инқилобии Куба «Гуантанамера» бо номи Гуантанамо алоқаманд аст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Гуантанамо // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая каталанская
* Большая норвежская
* Большая российская (старая версия)
* Britannica (онлайн)

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNE: XX5170946
* GND: 1027838022
* J9U: 987007487070405171
* LCCN: n2001118782
* SUDOC: 088524795
* VIAF: 6656148876468349740008
* WorldCat VIAF: 6656148876468349740008

 |

 |
**Мумтоз Камолзода** (23.02.1987, Душанбе) — забоншинос, таърихшинос, тарҷумон, муҳаррир. Док. илми муносибатҳои байналмилалӣ (2015). Узви Гурӯҳи Гарвардӣ оид ба Осиёи Марказӣ ва Қафқоз (аз с. 2011), узви Клуби Флетчери Миллатҳои пасошӯравӣ (аз с. 2011), узви Ҷамъияти дӯстӣ ва робитаҳои фарҳангии Тоҷикистон ( аз с. 2005).

Зиндагинома
-----------

Мумтоз Камолзода факултаи муносибатҳои байналмилалӣ ва таърихи Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон (2008), факултаи муносибатҳои байналмилалии Донишгоҳи Тафтеи ИМА (2012), факултаи таърихи санъат ва осорхонадории Донишгоҳи Дареми Британияи Кабирро хатм кардааст (2015). Дар Академияи тобистонаи дипломатияи Душанбе (2006), Донишгоҳи заб. ва фарҳанги Пекин (2007), Донишгоҳи филмшиносӣ ва аксшиносии Ҳинд (2009), Шуъбаи федералии ВКХ-и Швейсария (2010), Маркази Дэвис оид ба омӯзиши Россия ва АвруОсиёи Донишгоҳи Гарварди ИМА (2011), Мактаби ҳуқуқ ва дипломатияи Флетчери ИМА (2011), Донишгоҳи Гарварди ИМА (2011–12) такмили ихтисос намудааст. Пас аз хатми ДСРТ омӯзгори забон, фарҳанг ва таърихи Чин (2007–2008), ассисстенти маъмурияти ҳайати вакилони Иттиҳодияи Аврупо дар Тоҷикистон (2009) будааст. Ғолиби Олипиадаи забони русии кишварҳои ИДМ (Арманистон, 2003), Олимпиадаи заб. русӣ (Тоҷикистон, 2003), Олимпиадаи заб. хитоӣ (Тоҷикистон, 2005), Олимпиадаи заб. англисӣ (Тоҷикистон, 2005).

Эзоҳ
----

1. ↑  Аз асл ба насл. — Душанбе, 2019. — 215 с. (тоҷ.). ISBN 978-99947-958-2-6
**Ҷамшед Шайбонӣ** (форсӣ: جمشید شیبانی‎; 1922 ё 26 май 1925, Теҳрон — 2 июл 2009, Лос Анҷелес, Калифорния) — оҳангсоз, коргардон, таҳиякунанда, хонанда ва таронасарои мусиқии поп ва талфиқии Эрон буд. «Таронаи симинбар» яке аз таронаҳои маъруфи вай аст.

Зиндагинома
-----------

Ҷамшед Шайбонӣ дар сол 1304 дар Теҳрон ва дар хонаводае ҳунарманд ба дунё омад. Ӯ наваи духтарии Мирзо Абдуллоҳ, падари мусиқии Эрон аст ва падараш Иноятоллоҳхон Шайбонӣ аз пешгомони ҳунар намоиш дар Эрон ба шумор меравад. Ӯ донишомӯхтаи ба тартиб, Ҳунаристони ҳунарпешагии Теҳрон, таълиму тарбият аз Донишгоҳи Сонтомунико ва синамо аз Донишгоҳи Колифурниё аст.

Эзоҳ
----

1. 1 2 3 4  Internet Movie Database (ингл.) — 1990.
2. ↑  یادی از جمشید شیبانی، خواننده ترانه‌ی معروف «سیمین‌ بر» – DW – ۱۳۸۸/۴/۱۶(форсӣ). *dw.com*. 5 Декабри 2022 санҷида шуд.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* AllMovie
* AllMovie
* Бонки Иттилоотии Интернетии Филмҳо
* Кинопоиск

 |
Ҷамоати деҳоти Навгилем

**НАВГИЛЕМ** — деҳаи калонтарин ва маркази **ҷамоати деҳоти Навгилем**, аз замонҳои Бобур то асри XIX маркази Исфараи асримиёнагӣ буда, солҳои 30-40 асри XIX бо сабабҳои номаълум (шояд оби заҳ бошад) хароб гардидааст. Баъди бунёди мадрасаи Абдуллохон (а. ХV1) мардум ба ду тарафи роҳ гилемҳои нави бисёре овехта, хонро ботантана пешвоз гирифтанд. Ин тарзи пешвозгирӣ ба ӯ хеле маъқул афтид ва дар ҳар ҷо ба таърифи он пардохт. Аз ин пас мавзеъ номи Навгилемро-ро гирифт. Дар маъхазҳо аз мавҷуд будани ду қалъа Қалъаи Мадраса ва Қалъаи Ширеш (Саранҷ) хабар медиханд. Артелҳои нахустин дар Маҷнунбед соли 1927 (1932, колхози «14-солагии Октябр», раис Турсунбой Холматов), дар Навгилем соли 1929 бо номи Крупская (раис Бисамар Қодирова 1931, колхози ба номи Крупская, раис Муҳиддинов Шамсиддин), дар Устомулло соли 1936 колхози «Ширин» (бо номи Горкий) ташкил шудаанд. соли 1949 колхозҳои ба номи Крупская, Микоян, Горкий ба колхози ба номи Микоян (раис Ҷура Норматов), соли 1951 колхозҳои «Коммуна» (Қушдевор), ба номи Фрунзе (Офтобруй), Ворошилов (Шуртанг), Микоян ба колхози ба номи Микоян (раис Зокирхуча Ҳасанов), соли 1952 колхозҳои ба номи Сталин, Микоян ба колхози Сталин (раис Обидхон Устобоев; соли 1962 колхози «Коммунизм»; 1963 «Октябр»; 1977 совхози «60-солагии Октябр»; 1996 кози ба номи 3. Ҳасанов) муттаҳид гардиданд.
Мактабҳои аввалин соли 1922 дар хонаи Қамбархон Темурзода, дар Маҷнунбед дар меҳмонҳонаҳои Азизхоҷабой ва Сангинбойбача (муллим Абдуҷаббор Шарифзода), соли 1932 дар маҳаллаи Бумехчагарон дар меҳмонҳонаи Муллоҳасанбой таъсис ёфтаанд. Бинои аввалини мактаб соли 1928 бунёд ёфт. Дар мактаби нав Муллосаъдй Шукуров, Амонулло Раҳмонов
Сатторхон Корзизода, Ҳасанхон Охонзода, Нарзибой Шарифзода ва Абдурасул Махсумов кор мекарданд. Ба мактабҳои Навгилем, Қушдевор, Офтобруй, Шуртанг ва Маҷнунбед Абдуҷаббор Шарифзода директори озод таъйин шуд соли 1928 мактаби ҷавонони деҳот (ШКМ-школа крестянской молодёжи) ва 1936 мактаби ҳафтсола ташкил гардид.
Навгилем маҳаллаи зиёдеро фаро мегирад, ки аз байни онҳо Устомулло ва Маҷнунбед бузургтаранд. Аҳолии Навгилем соли 1907 дар 228 хоҷагӣ 1200 нафар, соли 1917 460/2500, соли 1926 572/2815, соли 1991 14528 нафар, соли 2003 3756/20224 нафар буда, аксар кишоварзонанд. Дар хоҷагии ба номи 3.Ҳасанов заҳмат кашида, дар парваришу истеҳсоли сабзавот, ғалла, пилла, меваи хушк, тухмӣ ва тармеваҳо ҳиссагузоранд. Дар гузашта харбузаҳои хоҷакалонӣ, бобосекинакӣ, узоқӣ, гургак, амирӣ, тиризанбӯрак, бӯсабозии Навгилем машҳур буданд. БОҒИ Насадский дар ҳудуди Навгилем нашъунуму дорад ва кони себу ноки гуногуннавъ аст.
Дар Навгилем се мактаб № 30, 31,32, як литсей, як хонаи маданият, магазинхо, чойхона, китобхонаҳо дар хидмати аҳли чомеа мебошанд. Навгилем бо ёдгории таърихии асҳои ХVI-ХVII Масҷиди Абдуллохон шуҳрат дорад. Идораҳои ҷамоъат, хоҷагии ба номи 3.Ҳасанов, идораи савдои деҳа ҳам дар ҳудуди Навгилем чой доранд. Осорхонаи олими намоёни тоҷик Лутфуллоҳ Бузургзода назди бинои идораи ҷамоъат қомат афрохтааст. Майдони ҳавоии (аэропорт) ш. Исфара дар қисми ҷанубии деҳа воқест. Заминҳои Навгилем аз ҷӯйҳои Паст, Зарбоф, Чилгазӣ ва канали ба номи С.Юлдошев обёрӣ мешаванд.
**Ҷамшед Муҳиддинов** (25.02.1958, д. Чоршанбеи н. Самарқанд) — иқтисоддон, омӯзгор. Номзади илмҳои иқтисод (1989).

Зиндагинома
-----------

Ҷамшед Муҳиддинов фак. мех.-мат. Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро хатм кардааст (1981). Лабор. ИТИ иқт. назди Госплани ҶТ (1981–1982), коромӯз (1982–84), асп. Ин.-ути марказии иқт. ва мат. АИ СССР (1984–89). Дар мавзӯи «Такмили механизми иқтисодии идораи корхонаи хоҷагии қишлоқ» (дар мисоли хоҷагиҳои пахтакори вил. Хатлони ҶТ) рисолаи номз. дифоъ кардааст (1989). Корм. хурди илмӣ (1989–92), корм. калони илмӣ (1992–93), муд. шуъбаи «Мушкилоти нарх ва нархгузории ИТИ Госплани ҶТ (1993–1994), корм. калони илмии Ин.-ути иқт. ҷаҳонӣ ва муносибатҳои байналхалқии АИ Тоҷикистон (1994). С. 1994 бо аҳли оилааш ба Самарқанд кӯчидааст. Иқт. муд. шуъбаи таҳлили иқт. фаъолияти бонкҳои Сарупр. вилоятии Бонки марказии Ҷумҳурии Ӯзбекистон (1994–2000), муд. шуъбаи кор бо мизоҷҳои корпоративӣ, муд. шуъбаи таҳлилӣ ва иқт. идораи дороии бозоргири Шуъбаи Самарқандии Бонки миллии фаъолияти иқт. хориҷии Ҷумҳурии Ӯзбекистон, ҳамзамон дотс. каф. молияи Ин.-ути иқт. ва сервиси Самарқанд (собиқ Ин.-ути кооперативӣ, 2000–2010). Аз с. 2010 – дотс. каф. бонкдорӣ ва амонатгузории Ин.-ути мазкур. Муаллифи беш аз 40 мақолаи илмӣ, дастури таълимӣ ва услубӣ.

Эзоҳ
----

1. ↑  Аз асл ба насл. — Душанбе, 2019. — С. 93. — 215 с. (тоҷ.). ISBN 978-99947-958-2-6
Найнавоз (муссавараи Вафо Назаров)
**Иҷрокунанда** — сознавоз, ҳофиз, мутриб, ки асари мусиқиро ё ягон-то партияро дар ансамбл, оркестр, хор иҷро мекунад. Фаъолияти иҷрокунандагӣ - ташкилӣ эҷодиёти махсусест (ниг. Интерпретатсия), ки ба ҷуз аз маҳорати касбӣ, аз мутриб донишу фарҳанг ва истеъдоди баркамолро тақозо мекунад. Ӯ касби худро мебояд дар сатҳи ниҳоят баланд аз бар карда бошад.

Нигаред низ
-----------

* Навозанда
* Мутриб
* Интерпретатсия

Эзоҳ
----

1. ↑    Обидпур Ҷ. Луғатномаи тафсирии мусиқӣ / зери назари Б.Қобилова. – Душанбе: Аржанг, 2019. – С.162. – 480 с. ISBN 978-999-47-43-90-2(тоҷ.)
**Бемориҳои чашм** — бемориҳои узвҳои чашм (пилк, аъзои ашк, косаи чашм). Тарбод, сил, сифилис, вараҷа, брутселлёз ва ғайра, инчунин ихтилоли мубодилаи моддаҳо, бемориҳои силсилаи асаб ва рагҳо, авитаминоз ва ғайра мумкин аст муҷиби бемориҳои чашм шаванд. Ин гуна бемориҳо аз таъ­сири механикӣ (зарбу лат), кимиёӣ (кислотаҳо, ишқорҳо) ва физикӣ (гармӣ, рӯшноӣ, афканишоти радиоактив) низ сар мезананд. Ихтилоли фаъолияти босира — наздикбинӣ, дурбинӣ ва астигматизм низ ба бемориҳои чашм тааллуқ доранд. Баъзе бемориҳои чашм, масалан, глаукома, кӯчидани тӯрпарда, харобии асаби босира, трахома ва ғайра мумкин аст боиси нобиноӣ гарданд. Бемориҳои чашмро соҳаи махсуси тиб — офталмология меомӯзад.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Бемориҳои чашм // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.



|  |  |
| --- | --- |
| Пизишкӣ | *Ин мақолаи нопурра аз пизишкӣ мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Брокгауза и Ефрона
* Britannica (онлайн)

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* J9U: 987007565349505171
* LCCN: sh85046653
* LNB: 000101096
* NKC: ph138849

 |
**Ҳондурасиҳо** — аҳолии асосии Гондурас. Дар ИМА, Мексика, Никарагуа ва дигар мамлакатҳо низ зиндагӣ мекунанд. Ҳондурасиҳо ҳамчун халқият дар замони мустамликадории испаниҳо (асрҳои 16-18) ташаккул ёфтаанд. Аксарият бо шеваи маҳаллии забони испанӣ ва қисми дигар бо забони англисӣ гап мезананд. Хатташон лотинӣ. Шумораашон зиёда аз 8 млн нафар (2013) буда, асосан пайрави мазҳаби католикии дини масеҳӣ мебошанд. То омадани аврупоиҳо ба қитъаи Амрико дар Гондурас қабилаҳои ҳиндии маҳаллӣ (ленка, ҳикаке, пайа ва ғ.) мезистанд. Солҳои 30 асри 16 қисме аз мустамликадорони испанӣ аз Гватемала ба Гондурас омада, бо мардуми маҳаллӣ омехта шуданд, ки минбаъд асоси ташаккулёбии гондурасиҳо гардиданд. Дар асрҳои 18-19 сокинони «Вест-Индия»-и Британия ва гарифҳо (насли омехтаи ҳиндуёни Амрикои Марказӣ ва ғуломони африқоӣ) низ дар қисми шарқии Гондурас сокин шуда, бо мардуми маҳаллӣ омезиш ёфтанд. Ҳондурасиҳо асосан ба кишоварзӣ (парвариши банан, тамоку, қаҳва, найшакар, биринҷ ва ғ) ва моҳидорӣ машғуланд. Хонаҳояшон аз чӯб сохта шуда, деворҳои онҳо бо андова ва бомашон бо най рупӯш карда шудаанд. Дар фолклори гондурасиҳо анъанаҳои ҳиндуёни Амрико ба назар мерасанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Народы Америки. Т. 2. М. 1959;
* Брук С. И. «Население мира. Этнодемографический справочник», М.1986.

Сарчашма
--------

* Гондурасиҳо // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
Нигорае аз як ҳорпӣ
**Ҳорпӣ** (юн.-қад. Ἅρπυιαι) — дар асотири юнонӣ мавҷудоти хаёлии парандавор ҳастанд ва эҳтимолан муаннас, ки аз чанд жени мухталиф сохта мешуд.

Ҳорпиҳо аз поини танаю дастҳо уқоб ҳастанд ба шакле, ки ба ҷойи даст бол доранд ба ҷойи по панҷаю соқи уқоб доранд ва сурати нимаинсон, нимаҳайвон доранд. Онҳо фарзандони Тоумос — худойи дарё ва ашёъи мартуб ва Электро — духтари Укионус, як ҳури дарёӣ буданд.

Дар нусхаҳои аввалияи афсонаҳои юнонӣ, онҳо ба унвони дӯшизаҳои болдори зебо тасаввур мешуданд, аммо баъдҳо ба шакли як ҳиюлои болдор бо сурате шабеҳ ба як пиразан бо мӯйҳое баланду дорои чанголҳои баргашта ва тез даромаданд. Онҳо вазифаи ҳамли инсонҳо ба олами зерзамин барои муҷозот ва азобро бар ъуҳда доштанд ва ин афрод дигар ҳаргиз дида намешуданд. Онҳо ба дастури Зевс, тамоми таъоми Винус — подшоҳи Трокияро медуздиданд.

Ҷусторҳои вобаста
-----------------

* Уқоби ҳорпӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Harpies, the winged Snatchers of Souls. *www.greek-gods.info*. 29 феврали 2020 санҷида шуд.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая каталанская
* Большая норвежская
* Большая российская (старая версия)
* Брокгауза и Ефрона
* Кругосвет
* Литовская универсальная
* Малый Брокгауза и Ефрона
* Реальный словарь классических древностей
* Хорватская
* Britannica (онлайн)

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* BNF: 150961682
* GND: 118884778
* SUDOC: 236894722
* VIAF: 13105601, 316444267
* WorldCat VIAF: 13105601, 316444267

 |
**Константин Николаевич Гаврилкин** (тав. 1905, ш. Пензаи РСФСР — маълум нест) — муаррихи шӯравӣ, номзади илмҳои таърих (1937), дотсент (1938), Муаллими хизматнишондодаи мактаби ҶШС Тоҷикистон. Иштирокчии Ҷанги Бузурги Ватанӣ.

Зиндагинома
-----------

Соли 1930 — шуъбаи иқтисоди умумии Донишгоҳи 2-юми ш. Москваро хатм кардааст. Солҳои 1930–1931 муаллими таърихи мактаби миёнаи ш. Пенза, 
1931–1932 — муаллими техникуми механикии ш. Пенза, 
1932–1933 — муаллими фанни коммунизми илмии мактаби шабонаи ш. Пенза, 
1934–1937 — аспиранти Институти таърих, фалсафа ва адабиёти ш. Москва, 
1937–1940 — мудири кафедраи таърихи ИҶШС, 
1940–1941 — декани факултети таърих, 
1941– 1960 — дотсенти кафедраи таърихи ИҶШС-и Донишкадаи давлатии омӯзгории Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко буд. 
Аз соли 1960 то даргузашташ ҳамчун дотсенти кафедраи таърихи ҲКИШ-и Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин фаъолият дошт.

Ҷоизаҳо
-------

Барои хидматҳояш бо унвони «Муаллими хизматнишондодаи мактаби ҶШС Тоҷикистон» ва ифтихорномаи Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз шудааст.

Пайвандҳо
---------

* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
*
*Радиоинтерферометр* ВСРТ дар расадхонаи Вестерборки (Ҳоланд)
**Радиоинтерферометр** (аз ра­дио… ва интерферометр) — афзорест ба­рои мушоҳидаи астрономӣ; аз ду антеннае иборат мебошад, ки дар масофаи Д (база) ҷойгир шуда, байни худ бо хати алоқаи кабели, мавҷбар ё хати алоқаи ретранслятсионӣ алоқаманд аст.

Сигналҳоеро, ки антеннаҳо қабул мекунанд, бо хати алоқа ба воридаи афзори қа­булкунаки умумӣ дода, таҳлил ва сабт менамоянд. Радиоинтерферометр барот дарёфти координатаҳои манбаъҳои радиоафканишот, омӯхтани табиат ва дар фазо тақсимшавии радиоафканишот, ҳамчунин барои муайян кардани паҳноиши радиомавҷҳо истифода ме­шавад. Аз Радиоинтерферометр барои назорати ҳаракати радифони маснӯи Замин, ракетаҳои байниқитъавию стансияҳои ав­томатик байнисайёравӣ низ истифода мебавднд.

Нигаред низ
-----------

* Радиотелескоп
* Интерферометр

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* *Томпсон Р. Моран Дж. Свенсон Дж.* Интерферометрия и синтез в радиоастрономии / Под ред. Л. И. Матвеенко. — М.: Мир, 1989. — 568 с. — 1 220 экз. — ISBN 5-03-001054-8, ББК 22.64.v

Пайвандҳо
---------

* Радиоинтерферометр // Астронет.
* Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] / сармуҳаррир  А. С. Сайфуллоев. — Д. : СИЭСТ, 1978—1988.
Юпитер 4 радифҳои Галилейи, қиёси ҳаҷми онҳо ва ҳаҷми Юпитер (Доғи Бузурги Сурх намоён). Аз боло, Ио, Европа, Ганимед, Каллисто
**Радифҳои Галилей** гуфта 4 радифи бузургтарин муштариро меноманд, ки аз тарафи Галилео Галилей кашф карда шудаанд.

Радифҳо
-------

| Ном | Акс | Сохтидохилӣ | Диаметр(км) | Вазн(кг) | Меҳварҳоинимасосӣ (км) | Давриорбиталӣ (рӯзҳо) |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Ио** |  |  | 3643 | 8.93×1022 | 421,800 | 1.77 |
| **Европа** |  |  | 3122 | 4.8×1022 | 671,100 | 3.55 |
| **Ганимед** |  |  | 5262 | 1.48×1023 | 1,070,400 | 7.16 |
| **Каллисто** |  |  | 4821 | 1.08×1023 | 1,882,700 | 16.69 |

Ио
--

*Мақолаи асоси: Ио*

Европа
------

*Мақолаи асоси: Европа*

Ганимед
-------

*Мақолаи асоси: Ганимед*

Каллисто
--------

*Мақолаи асоси: Каллисто*

Инҷоро ҳам бингаред
-------------------

* Радифҳои Муштарӣ
**Бемориҳои дарунӣ** — иллати узвҳои нафас, аъзои ҳозима, дилу раг, гурда, бофтаҳо, ғадудҳои усораи до­хилӣ (эндокринӣ) ва мубодилаи моддаҳо.

Фанни таълимӣ
-------------

Бемориҳои дарунӣ ҳамчун фанни таълимӣ («клиникаи бемориҳои дарунӣ», «тибби дарунӣ», «терапия»), ки дар донишгоҳҳои тиббӣ дарс дода мешавад. Гастроэнтерология, гематология, кардиология, нефрология, пулмонология, ревматология ва ғайра бахшҳои бемориҳои дарунӣ мебошанд. Таърихи бемориҳои дарунӣ то садаи XIX бо таърихи тиб тавъам меояд, чунки дар давоми ҳазорсолаҳо фақат илми ҷарроҳӣ ва акушерӣ фаслҳои мустақили тиб маҳсуб мешуданду бас. Бемориҳои бачагона, занона, амрози асабу рӯҳ ва ғайра бошанд, дар таркиби бемориҳои дарунӣ боқӣ монданд. Аз ин лиҳоз Буқрот, Ҷолинус ва Абуалии Синоро метавон асосгузорони бемориҳои дарунӣ номид.

Дар садаи XIX комёбиҳои анатомияи эътилолӣ (патологӣ; тағйири морфологии узвҳоро, ки барои бемориҳои муайян хосанд, муқаррар мекунад), физиологияи эътилолӣ (қонунияти пайдоиш ва ҷараёни бемориро меомӯзад), бактериология (барангезандаи бисёр бемориҳоро кашф намуд), таҳияи усулҳои муоинаи беморон (ангуштзанӣ, гӯшкунӣ ва ғайра) барои инкишофи бемориҳои дарунӣ заминаи мусоид фароҳам оварданд. Дастовардҳои физика, кимиё, биология ва тибби назариявӣ боиси рушди бемориҳои дарунӣ гардид. Дар нимаи дуюми садаи XIX — нимаи якуми садаи XX педиатрия, невропатология, психиатрия, дерматовенерология чун фасли мустақили бемориҳои дарунӣ ҷудо шуданд.

Нигаред низ
-----------

* Терапия.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Бемориҳои дарунӣ // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.



|  |  |
| --- | --- |
| Пизишкӣ | *Ин мақолаи нопурра аз пизишкӣ мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая советская (1 изд.)
* Britannica (онлайн)
* Universalis

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNF: 119620117
* GND: 4027074-9
* J9U: 987007555505505171
* LCCN: sh85067347
* NDL: 00567984
* NKC: ph116595

 |

 |
**Барсемдара** — дараест дар қисми ҷанубии Бадахшон, дар водии Ғунди ноҳияи Шуғнон.

Бештаре аз қисматҳои он ҳамчун чарогоҳи тобистонӣ, ки мардуми маҳаллӣ онро девлох меноманд, истифода мешавад. Дар Барсемдара буттаҳои настаран ва ангату қоти сиёҳ, дарахтони бед, дӯлона, себи худрӯй мерӯянд. Дар Барсемдара дарёи Шарвидоч, ки манбааш пиряхҳоанд, ҷорӣ гашта, ҳамроҳи чашмаи Хунукоб ба дарёи Ғунд мерезад. Олами ҳайвоноти ғанӣ дошта, харгӯш, гург, рӯбоҳ, нахчир, паланг ва суғур вомехӯранд. Дар поинтари ин дара ғоре пайдо шудааст, ки дар он аз рӯйи пиндори бостоншиносон маъбади зардуштии қадимие воқеъ будааст ва алҳол ҷойгоҳи оташкада ва дигар унсурҳои ин бозёфт мавриди омӯзиши бостоншиносон қарор дорад.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Барсемдара // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Нисор Муҳаммад** (*Нисор Муҳаммад Юсуфзайи Афғон*; 1897, Пешовар, Роҷи Бритониё — 22 ноябр 1937, Маскав) — давлатмард, муҳаққиқи забонҳои мардумони хурди Осиёи Марказӣ; яке аз бунёнгузорони ҶШС Тоҷикистон, наздиктарин ҳамкори Шириншо Шотемур.

Зиндагинома
-----------

Нисор Муҳаммад соли 1897 дар Пешовар ба дунё омад. Ӯ дар рӯйдодҳои инқилобӣ дар Афғонистон ширкат дошт, яке аз ёрони Амонуллоҳхон буд, сипас муҳоҷири сиёсӣ шуду ба Осиёи Миёна гурехт. Аз соли 1922 омӯзгори Донишгоҳи Тошканд, узви Анҷумани мутолиоти Тоҷикистон буд. Аз соли 1924 номзад ва аз соли 1928 узви ҲУК(б) буд.

Нисор Муҳаммад аввалин хиштҳоро дар пояҳои омӯзиш ва илм дар ҶШС Тоҷикистон гузошт. Аввалин китобҳои дарсӣ ва мактабҳо ба лутфи талошҳои ӯ падидор шуд. Аввалин донишҷуёни тоҷик дар донишгоҳҳои Тошканд, Маскав Ленинград самараи фаъолияти фаъоли ӯ ҳастанд.

Дар соли 1926 Комиссари халқии маорифи ҶШС Тоҷикистон шуд. Нақши ӯ дар замони табдили Ҷумҳурии худмухтори Тоҷикистон ба ҷумҳурии иттиҳодия дар соли 1929 низ бисёр олӣ буд. Аз соли 1932 дар Институти шарқшиносии Маскав кор мекарду забонҳои урду ва паштуро дарс медод. Ӯ 8 октябри 1937 ба иттиҳомоти сохтагӣ ва дурӯғин дастгир шуд. Дар ҷараёни таҳқиқот дар 22 октябри 1937 кушта шуд.

Таълифот
--------

Солҳои 1923—1924 китобҳои ӯ «Раҳнамои ҳисоб» ва «Алифбо» ба табъ расидаанд.

Бузургдошт
----------

Дар шаҳри Душанбе кӯчае, ки сохтимони Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон дар он воқеъ аст ба номи Нисор Муҳаммад номгузорӣ шудааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  نثار محمد پشتون که بود؟(форсӣ). *BBC News فارسی* (31 май 2021). 15 июни 2022 санҷида шуд.
2. ↑  МУХАМЕДОВ (Мухаммед, Мухаммедов) Нисар (1897-1937). *memory.pvost.org*.  ЛЮДИ И СУДЬБЫ. 15 июни 2022 санҷида шуд.
3. ↑  *Sputnik Тоҷикистон.* Солеҳов дар бораи шахсияти маъруфи Тоҷикистон Нисор Муҳаммад филм ба навор мегирад(тоҷ.). *Sputnik Тоҷикистон* (1 июни 2018). 15 июни 2022 санҷида шуд.
4. ↑  Вечер памяти Нисора Мухаммaда (1897-1937). Автор и ведущий Давлат Худоназаров.(пайванди дастнорас)

Адабиёт
-------

* Нисормуҳаммади Афғон // Донишномаи Душанбе. — Д.: СИЭМТ, 2016. — С. 477. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.
лаҳзаи аз хонаи падар баровардани арӯс дар ноҳияи Ҳисори Тоҷикистон
**Поипадарбӯсӣ** - як нав анъанаи халқиест, ки дар водии Ҳисор хангоми маросими Арӯсбарон мегузарад.
Дар ноҳияи Ҳисор, одатан, арӯсро пас аз дамидани субҳ мебурданд. Пеш аз тарк намудани хонаи падар арӯс бо падараш хайрухуш карда,хам шуда пойи падарашро бӯсиданӣ мешавад. Аммо падар ба ӯ ин имконро надода, ӯро аз ҷой мехезонад ва дуои нек медиҳад. Ин амалро мардум «поипадарбӯсӣ» меноманд..

Нигаред низ
-----------

* Арӯсбарон

Эзоҳ
----

1. ↑  Донишномаи Ҳисор. - Душанбе: "Ирфон", 2015, - с. 133
2. ↑  ПИТФИ Феҳристи миллии намунаҳои мероси фарҳангии ғайримоддӣ (пайванди дастнорас)

|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ин мақолаи нопурра аз таърих мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |
**Бароталӣ Муродов** (тав. 18.02.1945, ноҳияи Турсунзода) — риёзидон, номзади илмҳои физика ва математика (1975), дотсент (1986).

Зиндагинома
-----------

Соли 1969 Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т. Г. Шевченкоро хатм кардааст. Солҳои 1969—1976 ассистент, аспирант, муаллими калон, мудири кафедраи анализи математикӣ ва декани факултети математикаи Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко буд. Солҳои 1976—1979 ҳамчун муаллими Донишгоҳи Аннабаи Алҷазоир, 1991—1996 мудири шуъбаи таълим ва муовини ректори Донишкадаи соҳибкорӣ ва хидмати Тоҷикистон оид ба таълим, 1996—2006 декани факултети соҳибкорӣ ва менеҷменти донишкадаи номбурда, 2006 декани факултети технологии Донишгоҳи гуманитарии байналмилалӣ, 2006—2008 декани факултети ғоибонаи Донишкадаи соҳибкорӣ ва хидмати Тоҷикистон кор кардааст. Аз соли 2008 мудири кафедраи математика дар иқтисодиёти донишкадаи номбурда мебошад. Оид ба муодилаҳои сингулярии интегралӣ ва муодилаҳои дифферансиалии барзиёдмуайяншуда бо ҳосилаҳои хусусӣ кори илмӣ бурдааст. Муаллифи зиёда аз 50 мақолаҳои илмӣ, илмию методӣ ва дастуру воситаҳои таълимӣ аст. Китобҳои дарсии «Курси мухтасари риёзиёти олӣ» ва «Назарияи функсияҳои тағйирёбандаи ҳақиқӣ»-ро таълиф намудааст. Бо нишони сарисинагии «Аълочии маорифи Тоҷикистон» сарфароз карда шудааст.

Осор
----

* Нишондодҳои методӣ барои корҳои мустақилонаи донишҷӯён аз анализи математикӣ (бо ҳаммуаллифӣ), Д. 1987;
* Нишондоди методӣ аз анализи математикӣ барои нақшаи корӣ ва кори мустақилонаи донишҷӯён (бо ҳаммуаллифӣ), Д. 1991

Эзоҳ
----

* Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ

Пайвандҳо
---------

* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
*
**Биробиҷон** (идиш: ביראָבידזשאַן‎) — аз номи деҳаҳои Бира ва Биҷан) шаҳр дар Россия, маркази маъмурии Вилояти мухтори Яҳудиёни кишвари Хабаров.

Ҷуғрофиё
--------

Дар пастии Амури миёна, дар соҳили дарёи Бира (шохоби Амур) ҷойгир аст. Аҳолиаш 75,5 ҳазор нафар (2010). Маркази р. о. дар шоҳроҳи Сибир, маркази роҳи автомобилии Хабаров ва Облучйе. Соли 1931 ҳамчун шаҳрак дар пойгоҳи Тихонкая бунёд ёфтааст. Соли 1934 маркази Вилояти. мухтори Яҳудиён буд ва аз соли 1937 мақоми шаҳрро гирифт. Корхонаҳои саноати сабук, хӯрокворӣ, коркарди чӯб, заводи «Далселмаш» (истеҳсоли комбайнҳои тасмачарх ва трансформатор) дорад. Биробиҷон дорои осорхонаҳои вилоятии бадеӣ, санъати муосир, кишваршиносӣ, филармония, театри мусиқии яҳудӣ, театр-студияи «Когелет», театри лӯхтаки «Кудесник», студияи хореографии кӯдаконаи «Сюрприз», институти омӯзгорӣ, Академияи иҶумҳурии Тоҷикистони моӣ-гуманитарии Шарқи Дур, филиали Донишгоҳи кишоварзии Шарқи Дур, филиали Донишгоҳи давлатии Амур аст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Биробиҷон // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Восилии Кобулӣ** (форсӣ: واصلئ کابلی‎), **Мирзо Муҳаммаднабихон ибни Мирзо Ҳошимхон** (1828, Кобул— 1891, ҳамон ҷо) — шоири тоҷик.

Бо лақаби «Дабиру-л-мулк» низ машҳур аст. Таълимоти ибтидоиро дар назди Мулло Раҳмдилхони мударрис дар қаряи Муродхонии Кобул гирифта, баъд аз он ҳунари хаттотиро омӯхтааст. Дар шеъргӯӣ шавқ ва табъи баланд доштааст. Восилии Кобулӣ шахси соҳибиззату обрӯманд будааст. Дар Кобул бо сардабири дафтари шоҳӣ Мирзо Муҳсинхон шинос шуда, дар дарбори Шералихон ба кор даромад. Баъди сафири Афғонистон дар Русия таъйин гардидани Мирзо Муҳсинхон вазифаи муншӣ, дабир ва сардабирии дарборро ба уҳда гирифт. Дар замони ҳукмронии Абдураҳмонхон низ Восилии Кобулӣ аз аҳли дарбор будааст.

Эҷодиёт
-------

Восилии Кобулӣ шоири ғазалсарост. Ғазалҳояш дар пайравӣ аз ғазалҳои Ҳофиз ва бо сабки ироқӣ эҷод шудаанд. Дар девони ашъори Восилии Кобулӣ анвои гуногуни назм — қасида, қитъа, рубоӣ, тарҷеъбанд ва ғ. фароҳам омадаанд. Як девони иборат аз мухаммасҳо низ доштааст. Ин ғазал аз ӯст:

> Май хӯр ба савти фохта имшаб, ки субҳдам   
> 
> Аз андалеби ин чаман овоз нашнавӣ.   
> 
> Ай сарви навбаромада, ин саркашӣ чаро,   
> 
> Чун як-ду рӯзи дигар аз ин боғ меравӣ?   
> 
> Гар Ҷам шавӣ ба ҳашмату Доро ба кибру ноз,   
> 
> Охир ба тахта ҷо шавӣ аз тахти хусравӣ.   
> 
> Подоши нек неку мукофоти бад бад аст,   
> 
> Дирӯз ҳар чӣ киштаӣ, имрӯз бидравӣ.   
> 
> Шайхони шаҳри мо ҳама арбоби нахватанд,  
> 
> Ҳон, ай писар, ба зоҳири ин қавм награвӣ!   
> 
> Шукри Худо, ки далқи майолуди пири мо   
> 
> Аз моли вақф нест чу дастори мавлавӣ. 
> 
>

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* افغانستان آریانا. دائرةالمعارف. کابل،1955

Сарчашма
--------

* Восилии Кобулӣ / С. Ализода // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Мино Баҳруллоева** (тав. 1997, Душанбе, Тоҷикистон) — овозхони тоҷик.

Зиндагинома
-----------

Мино Баҳруллоева соли 1997 дар шаҳри Душанбе ба дунё омадааст. Падараш ҳангоми чорсола будани ӯ вафот намудааст, ки бори зиндагӣ бар дӯши модараш афтодааст. Мино дар оила фарзанди ягона набуда бародари бузургтар аз худаш дорад,ки дар ВКД ЧТ кор ва дар донишгохи байналмилалии (РУДН) Москав таҳсил мекунад. Даврони кӯдакии овозхон хело душвор гузаштааст. Модар онҳоро бо омӯзгориву кӯчарӯбӣ бузург кардааст. Мино дар хурди духтари ором табиату кам гап буд ва модараш ӯро ба мактаби рақс дод. Ӯ ба рақс хелоҳам шавқи зиёд дорад. Аллакай дар синни 7 солагӣ Мино дар ансамбли «Падида» рақс мекард, ки маоши ночизе гирифта ба оилаашон кумак мекард. Ӯ Консерваторияи миллии Тоҷикистон ба номи Т. Сатторовро хатм кардааст. Бо хоҳиши модараш Мино рақсро ба овозхонӣ иваз намуд. Модараш ба вай кумак мерасонад.

Эҷодиёт
-------

Фаъолияти ҳунарии Мино бо рақс оғоз шуда дар ансамбли рақсии «Падида» фаъолият намудааст, ки баъдтар тарки саҳнаи рақс намуда ба овозхонӣ шурӯъ намудааст. Суруди аввалинаш бо номи «Шахри мо» сабт шуд, ки овози ӯро ба овозхони колумбӣ «Шакира» шабоҳат дода, ӯро ҳамчун «Шакираи тоҷик» ном мебаранд. Баътар суруди дустдоштатарини ҳаводоронаш бо номи «Ай ёр» сабт шуда 4 июни соли 2014 дар YouTube гузошта шуд, ки ба зуди тамошобинони зиёдеро ба худ ҷалб кард. Баъдан сурудҳои *Бачаи дарвозӣ* ва *Кабки Данғара* сабт гардиданд, ки маъруфият Миноро аз марзи Тоҷикистон берун баромад, ки ӯро соли 2017 ба давлати Афғонистон даъват намуданд, онҷо ӯ дар барномаи «Қоби гуфтугӯ»-и шабакаи Tolo TV меҳмони барнома шуд ва дар барномаи «Helal Eid» барномаи консертӣ барпо намуд.

Мино сурудҳои тоҷикиро бо услуби аврупоӣ месарояд ва рақсҳои ғарбиро дар клипҳояш моҳирона иҷро мекунад. Бинобар шух сурудхондан ва рақсиданаш бештари ҳаводоронаш ҷавонҳоянд.

Иштирок дар барномаҳо
---------------------

* *Qabe Goftogo* — 2017 — барномаи шабакаи «Tolo TV»-и Афғонистон
* *Имшаб LIVE* — 2019 — барномаи интернетӣ
* *Ногуфтаҳо* — 2020 — барномаи интернетӣ
* *Бонуи пурҳунар* — 2020 — барномаи интернетӣ

Сурудҳо
-------

* *Ай ёр*
* *Бачаи дарвозӣ*
* *Аҷаб нағмагарӣ*
* *Кабки Данғара*
* *Умираю* (бо Қадами Қурбон)
* *Бачаи ҳамсоя*
* *Танҳоям*
* *Фарёд*
* *Бале-бале*
* *Гиждалла*
* *Розиям*
* *Масти маст*
* *Поппурӣ*
* *Ёри хуҷандӣ*
* *Чаро зуд меранҷи?*
* *Мама*

*… ва ғайраҳо*

Эзоҳ
----

1. 1 2  Суҳбати Мино:ятимӣ аз падар, бозоррӯбии модар, таъназаниҳо ва шавҳари оянда-видео(тоҷ.). *Sputnik-tj.com*. 24 августи 2020 санҷида шуд.

Пайвандҳо
---------
*Барои шаҳри Ҷопон, Мино, Гифу бингаред.*
Flowers
**Мино** як намуди гул аст. Гули мино гиёхҳои 1 ва бисёрсолаест аз оилаи мураккабгулхо. Мино дар шароити Тоҷикистон гули 1 сола аст. Дар дунё 4 намуди мино маълум буда, Дар Америкаи тропики меруяд. Мино дар бисёр давлатҳо гули маъмул аст. Ду намуди онро дар Тоҷикистон аз соли 1940 парвариш мекунанд. Баландиаш 70-140 см. Пояи рости сершоха, барги рубару ҷойгиршудаи паррадор ё паршакл дорад. Гулаш дар гулпояи дароз ё дар хушагули чалгузамонанд мешукуфад; найчагулаш зард, забонакгулаш сафед, сурх, норинчи ва аргувони мешавад. Мино дар шароити Тоҷикистон (Душанбе) аз нимаи якуми июн то вакти барфбори гул мекунад. онро аз тухм зиёд мекунанд. Моҳи апрел бо усули катори (байни каторхо 30х40 ё 40х60 см) кишт мешавад. Нихоли мино дар қитъаи кушод, хоки серпору ва намии муътадил нагз нашъунамо мекунад.
**Маҳмудхоҷа Беҳбудӣ** (соли 1875, д. Бахшитеппаи н. Тайлоқи вилояти Самарқанд – моҳи майи соли 1919 дар Қаршӣ ба қатл расидааст). Яке аз роҳбарони ҷадидҳои Осиёи Миёна, рӯзноманигор, адиби маорифпарвар ва ходими сиёсӣ. Аввалин ношири рӯзномаи «Самарқанд» (1913-1914) ва маҷаллаи "Ойна" (1914-1915) ва драматурги театри Ўзбек аст..

Зиндагинома
-----------

Беҳбудӣ Маҳмудхоҷа соли 1875, д. Бахшитеппаи н. Тайлоқи вилояти Самарқанд ба дунё омадааст. Мадрасаро хатм кардааст, касбаш аввал муфтӣ буд. Ба Миср, Туркия (1900-1914) ва Қазону Уфа (1903-1904) сафар кардааст. Барои Мактабҳои усули ҷадид китобҳои дарсӣ ва дастурҳои «Мунтахаби ҷуғрофияи умумӣ», «Китоб-ул-атфол», «Мухтасари таърихи ислом», «Амалиёти ислом», «Мадхали ҷуғрофияи имронӣ», «Мухтасари ҷуғрофияи Русия» ва намоишномаи "Падаркуш"-ро таълиф намудааст, ки он соли 1913 нашр шуд ва моҳи январи с.1914 онро ҳаваскорони театри шаҳри Самарқанд ба саҳна гузоштанд. Мураттиб ва ношири асари «Туркистон, Бухоро ва Хива харитаси» («Харитаи Туркистон, Бухоро ва Хива»), муҳаррир ва ношири рӯзномаи «Самарқанд» (1913-1914) ва маҷаллаи "Оина" (1914-1915). Барои нашри китоб ва дастурҳои дарсӣ дар шаҳри Самарқанд "Нашриёти Беҳбудӣ"-ро таъсис додааст. Ҳамчунин дар шаҳри Самарқанд барои аҳолии маҳаллӣ нахустин китобхона ва қироатхона кушодааст. Ба қавли Саидризо Ализода, "ин мутафаккири ягона ва файласуфи фарзонаро душманони маданият ва ваҳшиёни шаҳид намуда, риши муборакашро ба хуни покаш рангин сохтанд". Гимназияи № 1 шаҳри Хуҷанд ба номаш гузошта шудааст. То соли 1936 ш. Қаршии Ҷумҳурии Ӯзбекистон ба номи ӯ буд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Театральная энциклопедия. Том 1/Глав. ред. С. С. Мокульский - М.: Советская энциклопедия, 1961
2. ↑  Бехбуди Махмуд Ходжа

Сарчашма
--------

* Аслҳо ва наслҳо. — Душанбе,2013,— С. 36 — 184 с. — ISBN 978-99947-958-2-6
**Туннели Соланг** (форсӣ:  تونل سالنگ‎‎) — туннели автомобилгард, ки солҳои 1958—1964 дар ағбаи Соланги Афғонистон аз тарафи мутахассисони шӯравӣ (асосан метросозони маскавӣ) сохта шудааст. Аз замони ба истифода дода шуданаш (соли 1964) то соли 1973 туннели аз ҳама баландкуҳтарини автомобилгарди дунё ба ҳисоб мерафт. Дарозии туннел 2676 метр (якҷоя бо галереяҳои баромад 3,6 километр). Васеъгии роҳи мошингардаш 6 метр. Баландии портали ҷанубиаш аз сатҳи баҳр 3200 метр, нуқтаи баландтаринаш 3363 метр. Соли 1976 қувваи барқ гузаронида шуда, системаи ҳавокашӣ ба кор андохта шуд.

Эзоҳ
----

Пайвандҳо
---------

* Карты openstreetmap — Саланг
* Сайт 278-й отдельной дорожно-комендантской бригады (278 одкбр). Бойгонӣ шудааст 17 феврали 2017  сол.


|  |  |
| --- | --- |
| Афғонистон | *Ин мақолаи нопурра аз ҷуғрофияи Афғонистон мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |
**Script error: The function "infobox" does not exist.**

**Маҷлиси Миллӣ** ё **Ассамблеяи Миллӣ** (фр. Assemblée nationale) — палатаи поёнии парлумони Фаронса мебошад, палатаи болоӣ бошад сенат мебошад. Ассамблеяи Миллӣ дар Қасри Бурбон (Пале Бурбон)-и Париж, дар соҳили чапи дарёи Сена дар муқобили Майдони Оштӣ ҷойгир аст. Қасри Бурбон соли 1728 сохта шуда буд, вакилон дар он аз соли 1798 маскан гирифтанд.

Маҷлис аз 577 вакил иборат аст, ки дар натиҷаи интихоботи мустақими умумӣ дар ду давр ба муддати 5 сол интихоб мешаванд. Мисли сенаторҳо, вакилон нақши дугона доранд, ки аз болои амалҳои ҳукумат назорат кунанд, ба Ассамблея ба таври хаттӣ ё даҳонӣ ҳисобот диҳанд ва қонунҳои нав қабул кунанд.

Раиси Маҷлиси Миллӣ одатан намояндаи ҳизби пешбар аст. Ба ӯ ноиби президент, одатан аз ҳизби дигар, кӯмак мекунад. Мӯҳлати ваколати Маҷлиси Миллӣ 5 сол аст, аммо раисиҷумҳури Фаронса метавонад онро пароканда кунад ва интихоботи пеш аз мӯҳлат таъин кунад, агар вай дар соли гузашта онро пароканда накарда бошад.

Пайвандҳо
---------

* Сомонаи расмӣ(фр.) )
* Маҷдиси миллӣ дар Атласи сиёсӣ Бойгонӣ шудааст 26 сентябри 2021  сол.
**Идрор** (ар. ادرار‎ – бахшиши пайдарпай; маоши моҳона ё солона, ваҷҳи рӯзгузаронӣ), **рӯзина**, **танхоҳ**, **ротиб** — навъи ёрии мунтазами молиявӣ дар шакли музди таҳсил, баъзан кумакпулии ҳармоҳа, ки ба хонандагон, донишҷӯён ва ҳамчун ҳаққи қалам дода мешуд.

Дар Эрони Бостон ба донишҷӯёну донишмандон ва сарбозону афсарон маблағи муайяне – рӯзина (ба маънии идрор) дода мешуд. Дар асрҳои миёна дар мадрасаҳои Сармақанду Бухоро (то оғози садаи XX), Бағдод ва ғайра барои толибилмон ва шоирону олимон ба андозаи муайян идрор таъйин гардида буд. Мас. Саъдии Шерозӣ дар мадрасаи Низомияи шаҳри Бағдод барои таҳсил ва рӯзгузаронии худ идрор мегирифтааст:

> Маро дар Низомия идрор буд,  
> 
> Шабу рӯз талқину такрор буд. 
> 
> 
> Саъдӣ
> 
> 

> Марсум тамаъ мадору ташриф мапӯш,  
> 
> Идрори қалам барнеҳу инъом махӯр. 
> 
> 
> Убайди Зоконӣ
> 
> 

> Нони ҳалол касб кунем аз тариқи илм,  
> 
> Идрор чун хӯрем чу ҷуҳҳол суфиён. 
> 
> 
> Анварӣ
> 
> 

> Шоҳ хилъат доду идрораш фузуд,  
> 
> Пас забон дар мадҳи ақли ӯ гушуд. 
> 
> 
> Мавлавӣ
> 
> 

Сарчашмаҳои идрор хайру эҳсонкорӣ, даромадҳо ва ғ. буданд. Ҳангоми таъйиноти И. муваффақият ва вазъи моддии хонандаро ба назар мегирифтанд. Идрори давлатӣ ба қисми ками донишҷӯён бо ихтисосҳои муҳимми тахассусӣ ва толибилмони эҳтиёҷманд аз рӯи талаботи муайян (мас. эътимоднокии сиёсӣ, динӣ ва ғайра) таъйин мегардид.

Нигаред низ
-----------

* Стипендия

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Идрор / М. Матробов // Замин — Илля. — Д. : СИЭМТ, 2017. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 7). — ISBN 978-99947-33-89-9.
**Маҳнози Афшор** (форсӣ: مهناز افشار‎, 11 июни 1977, Теҳрон) — ҳунарпешаи синамо, театр ва телевизиюни аҳли Эрон аст.

Дар филми «Тоҷикфилм» — «Муаллим» нақши асосиро бозидааст. Дар ин филм ӯ бо ҳунарпешаи маъруфи Тоҷикистон Марат Орифов, ки баъди бист соли бознишастагӣ Марат Орифов бо даъвати коргардони шинохта Носир Саидов ба Душанбе омад ва нақши калидиро дар ин филм бозӣ кард, ҳамроҳ иштирок варзид.

Ҷоизаҳо
-------

Филми «Муаллим» бо коргардонии Носир Саидов дар ҳошияи сию сеюмин Ҷашнвораи байналмилалии филми «Фаҷр»-и Эрон дар Пардиси синамоии «Миллат» — и Теҳрон (майи соли 2015) намоиш дода шуд. Дар ҷашнвораи байналмилалии филми «Фаҷр» ҳунарманди тоҷик Марат Орифов барои нақшофарӣ дар филми «Муаллим» — и коргардон Носир Саидов бо гирифтани ҷоизаи махсуси ҷашнвора «Симурғи булурин» муваффақ гардидааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  ČSFD (чеш.) — 2001.
2. ↑  Наворбардории «Муаллим» ба анҷом расид. 3 январи 2016 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 5 марти 2016.
3. ↑  МАРАТ ОРИФОВ МУВАФФАқ БА ГИРИФТАНИ ҷОИЗАИ «СИМУРғИ БУЛУРИН» ШУД. 3 январи 2016 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 22 апрели 2016.

Шаблон:ПБl
**Фарҷ** (форсӣ: فرج‎) — ба бахши берунии андоми таносули зан, фарҷ ё кус гуфта мешавад. Бахши дарунии ин андом маҳбал ном дорад. Дорои қисматҳои мухталифе аст аз он ҷумла метавон ба мӯйҳои шармгоҳ, лабҳои кӯчак, лабҳои бузург ва чучулу (клиторис) ки ҳасостарин қисмати ҷинсии фарҷ аст ишора кард.

Зиҳор аз қабати ғафси чарбу таркиб ёфта, бо мӯйҳои ғафс пӯшида шудааст. Дар зери зиҳор лабҳои калони Ф. ҷой гирифтаанд; онҳо аз чинҳои пӯст ташаккул ёфтаанд ва дорои бофтаҳои устувор, рагҳои хунгард ва лимфа мебошанд. Дар пӯсти лабҳои калон ғадудҳои равған ва арақ ҷой гирифтаанд. Дар поёни лабҳои калони Ф. лабҳои хурди Ф. ҷойгир мебошанд. Онҳо аз ду чини дарозрӯяи пӯст иборат буда, зоҳиран луобпардаро мемонанд. Лабҳои хурди Ф. дорои ғадудҳои чарбуанд. Дар қабати лабҳои калони фарҷ ғадудҳои калони даромадгоҳи маҳбал ҷой доранд; маҷрои онҳо ба роғи фазои байни лабҳои хурди Ф. ва пардаи бакорат боз мешавад. Тарашшӯҳоти ғадуди мазкур даромадгоҳи маҳбалро намнок месозад. Клитор аз ҷисми исфанҷӣ (аз ҷиҳати сохтор ба ҷисми исфанҷии олати таносули мард монанд аст) ташаккул ёфта, бо хун нағз таъмин аст; дар он рагҳои сершумори лимфагард мавҷуданд. Сараки клитор аз нӯги асабҳои сершумор иборат аст. Клитор узви ҳисси шаҳват буда, дар вақти ангехта шудан аз хун пур мегардад. Клиторро артерияҳои ҷинсии берунӣ ва дарунӣ бо хун таъмин менамоянд; хун аз клитор ба тавассути венаҳои берунӣ ва дарунӣ бозмегардад. Ҷараёни бозгашти лимфа бошад ба сӯи ғадудҳои лимфавии чатан аст. Ба Ф. торҳои асаб аз шабакаи асабҳои миён меоянд.
Ба нуқси инкишофи Ф. набудани пардаи бакорат ё сӯрохи он, ихтилоли сабзиши узвҳои таносули берунӣ мансуб мебошанд. Осебҳои Ф. хуномосҳои пайдоишашон гуногун ва захмдор шудани клиторро дарбар мегиранд. Ба бемориҳои Ф. лейкоплакия, крауроз, доъулфил (варам кардани лабҳои калон ва хурди фарҷ аз як ё ҳарду тараф, ки сабаби он ихтилоли ҳаракати лимфа аст), вулвит, бартолинит ва ғ. тааллуқ доранд.
Дар Ф. метавонанд яраю бусуроти гуногун пайдо шаванд, мас. ҳангоми бемориҳои сифилис, сил, хуноқ. Бисёр вақт дар фарҷ табхол ва озах низ мебарояд. Ба омосҳои Ф. фиброма, гемангиома, папиллома, саратон, саркома, меланома мансубанд.

Нигорхона
---------

* 
* 
* 
* 
*

Нигаред низ
-----------

* Узвҳои таносул
* Маҳбал

 
Анбори Википедиа дар бораи ин мавзӯъ гурӯҳ дорад:
***Фарҷ (узв)***

Эзоҳ
----

1. ↑  Аз Википедиаи порсӣ
2. ↑  Фарҷ аз Энсиклопедияи Донишгоҳи Давлатии Тиббии Тоҷикистон
Парчам
Нишона
Харита
**Пловдив** шаҳрест дар қисми чанубии Булғористон. дар гохнлн д. Марица. Марказя маъмуриш окр.чгя Пловдяв Аз чихатм кадони ьа шхш мняти иктисодмю маданп г»ахди Со-фпя дук.чмн шаҳря ыамлакат аст. А\олмш \*\*Ю хаж. иаф. («Ч- Уаели накляғт. Марказя иухвмв самоатя
мошинсозӣ ва электротехнпкӣ (пс-техсоли электромоторҳо, апиаратура-ҳоя электронӣ, мошниҳон чӯбкорку-нӣ). Инчунин корҳоиаҳои саиоатн хӯрокворн (конссрви меваю сабза-вот, қаннодн, тамоку ва ғайра), бофан-дагӣ (нстсҳсоли матоъҳоп пахтапш ва абрешимнн), дӯзандагӣ, чарму понафзол, шиша, коғазу целлюлоза ва хнмия (фармацевтнка, истеҳсолн воситаҳои муҳофнзати рустанӣ, рав-гани эфир) мавҷуданд. Дар назди-кии шаҳр комбинати калони сурбу руҳ ҳаст. Дар П. аз соли 1933 ин ҷониб ҳар сол моҳи сент. выставка-ярмар-каи байналхалқӣ гузаронида меша-вад. Ин-тҳои тнббн, х. қ. хуроквори, институтҳои тадқиқоти илмни сабзавот-корӣ, мевапарварӣ ва саноатн хӯрок-ворӣ, музенҳои археологӣ, этнографӣ, ннгорястови бадеии шаҳрӣ, театрҳои драма ва операи халқӣ дорад. Едго-рцҳои меъмориаш: Масҷнди ҷомеъ (а-ҳои 15—16), калисои Константии ва Елена (1832), Қасрн ақди никоҳ (1962), меҳмонхонаи «Марица» (1967), ёдгорӣ ба Армияи Советӣ бо номи «Алёша» (1955—57) ва ғ.

Нигаред
-------

 
Анбори Википедиа дар бораи ин мавзӯъ гурӯҳ дорад:
***Пловдив***

* Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] / сармуҳаррир  А. С. Сайфуллоев. — Д. : СИЭСТ, 1978—1988.