recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Деҳистони Сулқон** ( форсӣ: دهستان سولقان‎ ) **Деҳистон** *(dehestan)* дар бахши Кан, шаҳристони Теҳрон , устони Теҳрони Эрон. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он дар 63,814 нафар, дар 15,837 оила буд. Ноҳия 11 деҳа дорад.

Тафсилоти бахш
--------------

**Деҳистон** бо ранги кабуд ранг карда шудааст. 


Деҳистони Сулқон
**Бахши Кан**
**Бахши Офтоб**
Деҳистони Офтоб
Деҳистони Халозир
**Бахши Марказӣ**
Деҳистони Сиёҳрӯд
Теҳрон
*М-1*  
*(Шаҳристони Шемиронот)*
*М-2*
*М-3*
*М-4*
*М-5*
*М-6*
*М-7*
*М-8*
*М-9*
*М-10*
*М-11*
*М-12*
*М-13*
*М-14*
*М-15*
*М-16*
*М-17*
*М-18*
*М-19*
*М-20*  
*(Шаҳристони Рай)*
*М-21*
*М-22*

Манобеъ
-------



| ⚙️ Flag of Iran.svg Шаҳристони Теҳрон |
| --- |
| Марказимаъмурӣ (пойтахт) | Теҳрон |
| Башҳои шаҳристони Теҳрон | Марказӣ • Офтоб • Кан • |
| Деҳистонҳои шаҳристони Теҳрон | деҳистони Сиёҳрӯд • деҳистони Сулқон • деҳистони Офтоб • деҳистони Халозир |
**Вазни ҳиҷоӣ** Вазни ҳиҷо, Ҳиҷо — дар илми адабиётшиносӣ яке аз навъҳои вазни шеър аст, ки дар он бо ҳам баробар омадани миқдори ҳиҷоҳо шарти асосӣ мебошад. Вазни ҳиҷоӣ нисбат ба вазни арӯз қадимӣ буда, осори пешин, мисли «Готҳо», «Яштҳо»-и Авесто, «Ёдгори Зарирон», «Дарахти асурӣ», «Суруди оташкадаи Каркуй» ба ин вазн суруда шудаанд. Ҳоло дар шеъри халқӣ дар баробари вазни арӯз аз Вазни ҳиҷоӣ низ фаровон истифода мешавад. Аксари шоирони халқӣ дар Вазни ҳиҷоӣ шеър мегӯянд. 
Ҳиҷо дар асоси ҳарфҳои садодор ба вуҷуд меояд. Миқдори ҳиҷоҳо дар калима ба миқдори садодорҳо баробар аст. Вазни ҳиҷоӣ нисбат ба истилоҳи «ҳиҷо» навтар аст. Он бори аввал дар китоби «Вазни манзумаи тоҷикӣ»-и Бектош дучор меояд. Вазни ҳиҷоӣ ба табиати забонҳое мувофиқ аст, ки ҷойи зада дар калимаҳои он забон муайяну мушаххас бошад. Забони тоҷикӣ аз ин дидгоҳ ба Вазни ҳиҷоӣ муносибу мувофиқ аст, зеро дар ин забон ҷойи задаи калима муайян (дар охир) аст. 
Баъди ихтирои илми арӯз Вазни ҳиҷоӣ маҳдуд шуда бошад ҳам, аз байн нарафт ва то имрӯз роиҷ аст. Имрӯз он бештар дар шеъри кӯдакон ба кор меравад, ки ба хусусияти синнусолии онҳо мувофиқ мебошад. Масалан: 

> Се-дух-та-ра-кон-бу-дем,   
> 
> Ло-ла-чи-на-кон-бу-дем.
> 
> 

Дараҷаи истифодаи вазни арӯз ва Вазни ҳиҷоӣ ин ҳақиқатро собит кард, ки Вазни ҳиҷоӣ нисбат ба вазни арӯз имкони хеле ками вазнсозӣ дорад. Аз оғози пайдоишаш то имрӯз дар шеъри халқӣ ҳамагӣ ҳафт навъи Вазни ҳиҷоӣ (сеҳиҷоӣ, чорҳиҷоӣ, панҷҳиҷоӣ, шашҳиҷоӣ, ҳафтҳиҷоӣ, ҳаштҳиҷоӣ, нуҳҳиҷоӣ) маъмул буда, аз инҳо вазни ҳафтҳиҷоӣ васеътар ба кор бурда мешавад. Инак, чанд намуна аз ин вазнҳо: 

Чорҳиҷоӣ: 

> Мехи зарин,   
> 
> Таги замин.
> 
> 

Панҷҳиҷоӣ: 

> Офтоб баромад,   
> 
> Ҷонам даромад.
> 
> 

Ҳафтҳиҷоӣ: 

> Осмон пури ситора,   
> 
> Дастам пури пиёла.   
> 
> Пиёлама чояш нест,   
> 
> Дугонама хобаш нест. 
> 
> 

```
               ***
```

> Аз ин ҷо то ба Машҳад   
> 
> Раги дастам мекашад. 
> 
>

Адабиёт
-------

* Тоиров У. Анвоъ ва авзони шеъри халқии тоҷикӣ. Д. 2007.

Сарчашма
--------

* Вазни ҳиҷоӣ // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Ҷанобиддин Лафизов** (17 январи 1932 Исфара) — ходими давлатӣ, вазири молияи ҶШС Тоҷикистон (1973).

Зиндагинома
-----------

Ҷанобиддин Лафизов соли 1932 дар оилаи коргар ба дунё омада, пас аз хатми мактаб соли 1947 ба техникуми молиявию карзи шаҳри Душанбе дохил мешавад. Аз ҳамин айём эътиборан ба соҳаи басо зарурӣ-молия наздики, қаробате пайдо мекунад. Ва минбаъд таҳсилро дар донишгоҳи иқтисодии шаҳри Ленинград идома медиҳад. Пас аз хатми он тули 3 сол дар техникуми молиявию иқтисодии шаҳри Душанбе омӯзгори мекунад.
Туфайли қобилияту истеъдоди фавқулодда ӯ тавонист дар андак вақт муаллими калон, муовини декани риштаи иқтисодии ДДТ гардад. Байни солҳои 1957—1960 ғоибона дар аспирантура таҳсил ва рисолаи номзадиро бошарофона ҳимоя кард.

Соли 1962 ба Вазорати молияи кишвар роҳ бурд. Вазифаҳои котибии масъули коллегия, сардории шуъбаи буҷетро бар ухда дошт. Мувофиқ ба тавсияи роҳбарону мутахассисон соли 1965 Ҷанобидинро ба Шурои Вазирони Ҷумхури даъват карда, иҷрои вазифаи муовини сардори шуъбаи молияро ба зимааш гузоштанд. Минбаъд тули 8 сол сардори ҳамин шуъба, баъдан мудири корҳои Шӯрои Вазирони Тоҷикистон буд.

Моҳи январи соли 1973 дар хайёти Ҷанобиддин саҳифаи наве, ки масъулияти ниҳоят ҷиддиро талаб мекард, кушода шуд. Ӯро Вазири молияи Ҷумхурии Тоҷикистон таъйин намуданд. Тӯли қариб 20 дар ин вазифаи пурмаҳсул ҷахду талошҳои зиёд карданд.

Соли 1991 ба зиммаи Ҷанобиддин Лафизов иҷрои вазифаи дигар — Раиси назорати давлатии суғуртаи Ҷумҳуриро гузоштанд. То тавонист дар пешравии соҳа саҳм гирифт. Душвориҳои пешомадаро бартараф сохта, рафти фаъолиятро дар ин ҷабхаи муҳим ба низом овард.

Ӯ солҳои дароз узви КМ ҲК Тоҷикистон буд, 4 даъват депутати Шӯрои Олии Ҷумхури интихоб гардида, дар қабули қарору қонунҳои ба пешрафти иқтисодиёт, баланд бардоштани сатҳи зиндагии халқ мусоидаткунанда саҳми арзанда гузошт.

Ҷоизаҳо
-------

Туфайли хидматҳои шоён ба гирифтани орденҳои «Байраки Сурхи Мехнат», «Нишони фахрӣ», даҳҳо медалҳою Ифтихорномаҳо шарафёб шуд. Қобили қайд аст, ки ҳамаи хидматҳои шоёни шодравон Ҷанобиддин Лафизовро ба инобат гирифта соли 2007 ба муносибати 75 солагии зодрӯзи устод Лафизов бо қарори Раиси шаҳри Исфара кӯчаи ба номи Карл Маркси шаҳр ба номи Ҷанобиддин Лафизов гузошта шуд.

Эзоҳ
----
**Вазни хос**  — нисбати вазни ҷисм P ба ҳаҷми ишғолкардаи он V, яъне бузургии γ = P/V (γ - В. х.) мебошад. 

Вазни хос бо муодилаи γ = pq (p – зичии модда, q – шитоби афтиши озод) низ муайян карда мешавад. Бар хилофи зичӣ, Вазни хос тавсифи физикию кимиёии модда будан наметавонад, зеро он ба қимати (нишондиҳандаи) q – и ҷойи андозагирӣ вобаста аст. Вазни хосро бо Н/м3 (системаи байналмилалии воҳидҳо, СИ), дин/см3 (системаи воҳидҳои СГС), кгс/м3 (системаи воҳидҳои МКГСС) чен мекунанд.

Сарчашма
--------

* Вазни хос // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.

Эзоҳ
----
**Вазифаи хидмати ҳарбӣ** — яке аз вазифаҳои конститутсионӣ буда, аз шаклҳои асосии иҷрои он ҳидмати ҳарбӣ мебошад, ки тартиби онро қонун муқаррар кардааст. Тибқи қонун шаҳрвандоне, ки то рӯзи даъват синнашон ба 18-солагӣ расидааст, ба хидмати мӯҳлатноки ҳарбӣ даъват карда мешаванд. Хидмати ҳақиқии ҳарбӣ аз вақти савгандёдкунӣ оғоз меёбад. Дар савганди ҳарбӣ тайёр будани ҳар як хидматчии ҳарбӣ ба ҳифзи Ватан, ҳимояи истиқлолу амнияти он ботантана ифода ёфтааст. Мувофиқи қонун шаҳрвандони солим, ки синну солашон муносиби хидмати ҳарбианд, вазифадоранд, ки бо даъвати комиссариати ҳарбӣ ба маҳалли даъват барои сабти ном, гузаштан аз муоинаи тиббӣ ва фиристодан барои таълим дар бобати гирифтани ихтисоси ҳарбӣ, даъват ба хидмати ҳарбӣ ва ҷамъомадҳо ҳозир шаванд. Ба хидмати ҳарбӣ асосан ҷавонписарон даъват карда мешаванд.

Нигаред низ
-----------

Ҳуқуқэҷодкунӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с.112
Ҳолати тиббӣШаблон:SHORTDESC:Ҳолати тиббӣ

**Вазнингӯшӣ** — як навъ иллати сомеа (шунавоӣ), ки бештар дар пирсолӣ ба вуҷуд меояд. Ба вазнигӯшӣ кӯдакон низ гирифтор мешаванд.

Ба пайдоиши вазнингӯшӣ омилҳои гуногун, мас. бемориҳои вирусӣ (грипп, ханозир), истифодаи доруҳо (антибиотикҳо — аминогликозидҳо, мас. гентамитсин), маводди пешоброн (фуросемид), васоити ғайристероидии рафъи илтиҳоб (индометатсин), бемориҳои рагҳо, зарбу лат, аз ҷумла осеби ҷумҷумаву мағзи сар, таъсири садои баланд ва навасон (вибратсия, ларзиш) мусоидат менамоянд. Ба вазнингӯшии кӯдакони хурдсол метавонанд ноҷӯриҳои ҳомилагӣ (қатъи ҳамл, бемориҳои вирусӣ — сурхча, грипп ва ғайра), бемориҳои сироятии батнӣ, нафастангии ҳамил (тифли батн), дору истифода кардани модар, норасо таваллуд шудани тифл ва харобу лоғар ба дунё омадани он боис гарданд. Вазнингӯшӣ дар кӯдакони синни томактабӣ, асосан, дар натиҷаи бемориҳои бинӣ ва ҳалқу бинӣ, илтиҳоби гӯш ва ғ. пайдо мешавад.

Вазнингӯшӣ дараҷаҳои гуногун дорад: I — аз 26 то 40 дБ; II — аз 41 то 55 дБ; III — аз 56 то 70 дБ; IV — аз 71 то 90 дБ; карӣ — 01 дБ ва зиёда аз он.

Ҳангоми ба мушоҳида расидани заъфи сомеа ба сурдолог (духтури гӯш) муроҷиат кардан лозим аст. Ӯ бемориро ташхис ва табобат мекунад. Муолиҷаи вазнингӯшӣ ба воситаи дору ва амалиёти ҷарроҳӣ сурат мегирад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Исхоки Ю. Б. Детская оториноларингология. Д. 1980;
* Исхоки Ю. Б. Бемориҳои гӯш, гулӯ ва бинӣ. Д. 2010.

Сарчашма
--------

* Вазнингӯшӣ // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Гордон Вилям МакЛаухлэн** (англ. Gòrdon William McLauchlan; Данедин, Зеландияи Нав 23 январи 1931 — 26 январи 2020 ҳамон ҷойҳо) — нависандаи Зеландияи Нав ва таърихнигори иҷтимоӣ буд. Тавассути кори худ дар телевизион ва радио шахсияти машҳури расонаӣ шуд.

МакЛаухлэн дар Данедин дар соли 1931 таваллуд шудааст. То дарёфти хонаи доимӣ дар Ауклэнд дар марказҳои гуногуни Зеландияи Нав зиндагӣ мекард. Ӯ шогирди Коллеҷи Веллингтон ва Донишгоҳи Викторияи Веллингтон буд.

МакЛаучлэн фаъолияти журналистии худро ба ҳайси хабарнигор дар бораи *Manawatu Evening Standard оғоз кардааст*. Пас аз кор ба сифати нависандаи хос ва зердасташ, соли 1973 журналист ва нависандаи озод шуд. Ғайр аз фаъолияти худ ба ҳайси рӯзноманигор, ӯ якчанд китобҳои пурарзишро навишт, ки аз соли 1976 бо номи « Мусофирон», таърихи иҷтимоии Зеландияи Навро дарбар мегирифт, ба чоп баромад. Беш аз 20 китоби дигар нааиштааст, инчунин як рӯзнома, *«Рӯзҳои охирини Франк Саргесон»*. Вай инчунин тақрибан даҳ сол ба ҳайси сардабири *энсиклопедияи Зеландияи Нав кор кардааст*.

Навиштаниҳои муаллиф ба касби дуввум ҳамчун тафсиргари ВАО оварда расонд, барномаҳои телевизион ва радиоро ҳамчун танқидгари фарҳанг ва таърихшиноси иҷтимоӣ муаррифӣ кард. Соли 1987 ӯ барандаи ҷоизаи солонаи телевизионии Зеландияи Нав гардид. Вай дар соли 2019 барои хидматҳо оид ба таҳқиқоти таърихӣ корманди ордени Зеландияи Нав дар ҷоиза барои ёддошти зодрӯзи Малика таъйин карда шуд.

МакЛаухэн 26 январи 2020 то чанд рӯзи 89-солагиаш вафот кард.

Эзоҳ
----

1. 1 2 3
2. 1 2
3. ↑
4. 1 2 3 4  "McLauchlan, Gordon, "*Read New Zealand*. Retrieved 27 January 2020.
5. ↑  Queen's Birthday Honours 2019 – Citations for Officers of the New Zealand Order of Merit.  Department of Prime Minister and Cabinet. 27 январи 2020 санҷида шуд.
**Генерал-фелдмаршал** (олмонӣ: *Generalfeldmarschall*) — рутбаи олии низомӣ дар артишҳои хушкигарди Олмон, Утриш ва Русия.

Таърих
------

Нахустин бор дар садаи XVI дар Олмон ва аз соли 1699 тавассути Пётри 1 дар Русия муқаррар гардид (то соли 1917). Дар чандин кишвар, аз ҷумла Фаронса, он қиёсан ҳамрадиф ба дараҷаи маршал (маршал-генерал) буд. Бо таваҷҷуҳ ба дараҷабандӣ генерал-фелдмаршал баробар бар рутбаҳои генерал-адмирали флот, канслер ва ё мушовири мухтори дараҷаи аввали хадамоти мулкӣ шумурда мешуд. Дар аҳди Пётри 1 ҳамчунин рутбаи генералфелдмаршал-лейтенант (яъне муовини генерал-фелдмаршал, баландтар аз генерал-аншеф) низ роиҷ буд. Ин рутба ҳамчун ҷоизаи ифтихорӣ ғолибан ба хориҷиҳое дода мешуд, ки дар артиши рус хидмат намекарданд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бантыш-Каменский Д. Н. Биографии российских генералиссимусов и генерал-фельдмаршалов. В 4-х частях. М. 1991.

Сарчашма
--------

* Генерал-фелдмаршал // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Вазнинии сунъӣ** Бевазнӣ — дар кайҳон, ҳолати физикиест, ки ҳангоми парвози дурударози киштии кайҳонӣ шароити муътадили ҳаётгузаронии кайҳоннавардонро таъмин мекунад, инчунин ба кор андохтани муҳаррики реактивии моеии киштиро осон мегардонад. Вазнинии сунъии кӯтоҳмуддатро ҳангоми ба кор андохтани муҳаррикҳои реактивӣ, ки ба маркази массаи киштӣ суръат мебахшанд, ҳосил кардан мумкин аст. Вазнинии сунъии дарозмуддатро бо роҳи дар атрофи яке аз меҳварҳояш чарх занондани киштӣ ҳосил мекунанд. Ҳангоми бо симтаноб ба ҳамдигар пайваста, дар атрофи маркази умумии масса чарх занондани ду киштии кайҳонӣ низ Вазнинии сунъӣ ҳосил мешавад.

Сарчашма
--------

* Вазнинии сунъӣ // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.

Пайвандҳо
---------

* Санько Н. Ф. Астрономический словарь
* Парабола невесомости Видео телестудии Роскосмоса
**Ҷамъиятшиносӣ** (форсӣ: جمعیت‌شناسی‎), **демогра́фия** (юн.-қад. δῆμος — мардум, юн.-қад. γράφω — менависам) — бахше аз илмҳои иҷтимоъист, ки баҳисобгирии аҳолӣ ва қонунҳои тараққиёти онро меомӯзад.

Истилоҳ
-------

Вожаи «демография»-ро бори аввал олими фаронсави А. Гийар соли 1855 дар асари тадқиқоташ «*Усули омор инсонӣ ё демографияи татбиқӣ*» ба кор бурдааст. Демография қонунияти ҳодисот ва протсессхоеро, ки дар структура ва афзоиши аҳолӣ ба амал меояд, аз руи омилҳои иҷтимоӣ, иқтисодӣ, инчунин биологӣ ва географӣ мушоҳида менамояд. Демография бо илмҳои мухталифи ҷамъияти, аз ҷумла бо сотсиология алокаманд аст. Демография проблемаи тавлиду фанои аҳолиро низ меомузад, ки он натичаи қонуниятҳои табии аст. Дар дохили мамлакат шумораи аҳолӣи шаҳру ноҳияхо ба вачхи мигратсияи аҳолӣ зиёд ё кам мешаванд. Пешгӯиҳои демографи вазифаи муҳимтарини демография буда, шумора, таркиб, ҳаракат ва тараққиёти 20 — 30-солаи пешаки муайян мекунад. Демография қонуниятҳои афзоиш ва тараққиёти аҳолӣи хар як сохти ичтимоию иктисодиро алохида меомузад. Зеро қонуни афзоиши аҳолӣ, ба чараёни демографи низ бевосита таъсир мерасонад.

Маълумот дар бораи аҳолӣ барои мукаррар кардани талабот нисбати кумаки гуногуни тибби низ кор фармуда мешаванд. Вазифаи асосии демографияи тибби омӯзиши таваллуд, фавт (аз ҷумла фавти атфол), афзоиши табиии аҳолӣ, давомоти миёнаи умр мебошад. Афзоиши табиии аҳолӣ, ки аз руи тафовути байни таваллуд ва фавт мукаррар карда мешавад, нишондодест баҳри ошкор намудани микдори аҳолӣ. Афзоиши табии манфи ва мусбат мешавад. Маълумоти демография баҳри арзёбии вазъи саломатии аҳолӣ ва кори босамари муассисаҳои тандурусти ахамияти калон доранд. Хусусан нишондодхо оид ба фавти умумӣ ва фавти кудакони то 1-сола муҳим мебошанд.

Эзоҳ
----



|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая китайская
* Большая норвежская
* Большая российская (старая версия)
* Брокгауза и Ефрона
* Кругосвет
* Малый Брокгауза и Ефрона
* Britannica (онлайн)
* Современной Украины

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNE: XX525534
* BNF: 11934148q
* GND: 4011412-0
* J9U: 987007548142505171
* LCCN: sh85036659
* LNB: 000053029
* NKC: ph117181

 |

 |
**Мамадалиев Шералӣ Ҷӯрабоевич** (зод. 6 майи 1981, дех. Гунбазӣ, ноҳияи Исфара) — варзишгар, устоди варзиш (1999), чемпиони ҷумҳурӣ (2000, 2001, 2003), чемпиони Санкт-Петербург (2003), чемпиони чандинкаратаи вилояти Суғд оид ба бокс.

Зиндагинома
-----------

Коргари заводи консерв (2001—2003) ва аз с. 2003 мураббии мактаби варзишии № 1.

Fолиб (2003) ва сазовори чойи дуюм (2000, 2001, 2002) дар мусобикаи байналхалки бахшида ба хотираи И. Хамзаалиев, чойи дуюм дар бозиҳои Осиёи Маркази (Душанбе, 2003), иштирокдори чемпионати Осиё (Филиппин, Пуэрто, 2003).

Тахти рохбарии мурабби Дадабек Фатхуллоев 105 вохури гузаронида, дар 93-тояш голиб баромадааст.

Эзоҳ
----
**Омӯзгор** (форсӣ: آموزگار‎), ё **муъаллим** (ар. معلم‎) — касест, ки пешааш омӯзиш ба дигарон бошад ва «омӯзишу парвариш» ё «таълиму тарбия» шуғлу кори ӯ ба шумор ояд.

Барои қадрдони намудани меҳнати муаллим дар собиқ ҶШС Тоҷикистон 28 апрели соли 1940, дар асоси Қарори Президиуми Совети Олии ҶШС Тоҷикистон унвони фахрии **Муаллими хизматнишондодаи мактаби ҶШС Тоҷикистон** (1940—1988) таъсис карда шуд. Минбаъд ин унвон ба **Ходими хизматнишондодаи маорифи халқи ҶШС Тоҷикистон** (1989—1991), **Корманди шоистаи маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон** (1991—1996) иваз шуда буд. Аз соли 1996 баъди тағйирот номи унвони фахрии **Муаллими шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон** қабул шудааст.

Нигаред
-------

* Устод
* Муаллими шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон

Эзоҳ
----

1. ↑  Энсиклопедияи советии тоҷик. Ҷилди 4. — Душанбе, 1983. — с. 515—516.
**Шералӣ Гул** (20 феврали 1950, ноҳияи Фархор) — ходими давлатӣ, Вазири энергетика ва саноати Тоҷикистон. Корманди шоистаи Тоҷикистон.

Зандагинома
-----------

Шералӣ Гул 20 феврали соли 1950 дар ноҳияи Фархор таваллуд шудааст. Миллаташ тоҷик. Соли 1974 Донишкадаи хоҷагии қишлоқи Тоҷикистонро бо ихтисоси муҳандис-гидротехник хатм намудааст.
Фаъолияти кориашро баъди хатми Донишкада соли 1974 ба сифати муҳандиси корҳои соҳилмустаҳкамкунии идораи системаи обёрии ноҳияи Фархор оғоз намуда, сипас дар вазифаҳои сардори қитъаи идораи системаи обёрии Фархор-Чӯбек, сардори колоннаи механиконидашудаи рақами 44-и ноҳияи Москва, муҳандиси калони колоннаи механиконидашудаи рақами 11-и трести «Кулобводстрой», сардори колоннаи механиконидашудаи трести «Данғараводстрой» кор кардааст.
Солҳои 1994—2001 ба сифати раиси ноҳияи Данғара адои вазифа намудааст.
Солҳои 2001—2006 дар вазифаи Раиси Кумитаи давлатии идораи амволи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият намудааст.
Бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 1 декабри соли 2006 Вазири энергетика ва саноати Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин шуда буд.
Оиладор, соҳиби 7 фарзанд.

Ҷоизаҳо
-------

Бо орденҳои

* Исмоили Сомонӣ дараҷаи II,
* Шараф,
* унвони фахрии Корманди шоистаи Тоҷикистон,
* Ифтихорномаи фахрии ҶШС Тоҷикистон мукофотонида шудааст.

Эзоҳ
----

1. ↑

Пайвандҳо
---------

* Сомонаи Расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
**Онаҷон Азизқулова** (24 декабри 1941, деҳаи Урметан, ноҳияи Айнӣ) — химик, доктори илми химия (2000), профессор (2002).
ноҳияи

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи УДТ (1965). Лаборанти калон (1965—1967), ассистенти кафедраи химияи ғайриорганикӣ (1967—1968), ассистент ва муаллими калон (1968—1987), дотсент (1987—1998), мудири кафедраи химияи ғайриорганикии ДМТ (аз соли 2003).

Муаллифи зиёда аз 150 таълифот, аз ҷумла дастурҳои методӣ ва китобҳои дарсӣ мебошад. Зери роҳбарии ӯ 2 нафар рисолаи номзадии илмро ҳимоя кардаанд. Слансҳои сӯзандаи омӯхтаи Азизқулова барои истеҳсоли як қатор металлҳои нодир ашёи муҳим маҳсуб мешаванд.

Осор
----

Лабораторные работы по неорганической химии, Д. 1988; Методические разработки к практикуму по неорганической химии, Д. 1988. Корҳои амалӣ аз химияи ғайриузвӣ, Д. 2002; Намунаи мисолҳо, масъалаҳо ва машқҳо аз химияи ғайриузвӣ барои санҷиши тестии донишҷӯёни курси якуми факултаи химия, Д. 2003; Лабораторный практикум по курсу «Теория гидрометаллургических процессов», Д. 2006.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Азизқулова Онаҷон // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
Парвариши пахта
**Пахтакорӣ** — як намуди рустанипарварӣ аст, ки бо киштукори пахта машғул аст. Ватани пахта Ҳиндустон мебошад. Пахтакорӣ яке аз соҳаҳои асосии кишоварзии ҷумхурии Тоҷикистон ва давлатҳои Осиёи Марказӣ, Озарбойҷон, ИМА, Ҳиндустон ва Чин ба ҳисоб меравад ва дар иқтисодиёти мамалакатҳо мавқеи муҳим дорад.

Даромад аз фуруши маҳсулоти асосии пахта – нах, инчунин чигит, тибит ва ғайра мебошад. Аз пахта ба воситаи коркард беш аз 300 намуди маҳсулоти хочагии халқ истеҳсол мешавад.

Пахтакорӣ дар Тоҷикистон
------------------------

Пахта зироати қадимтарини Тоҷикистон ба ҳисоб меравад. Таърихи киштукори пахта аз замонҳои хеле қадим-давраи палеолит (15-30 ҳазор сол пеш) шурӯъ мешавад. Мувофиқи ҳафриёти археологи аз асрҳои I-IV мелоди дар Осиёи Миёна пахта кишт мекунанд. Тоҷикон ҳануз аз замонҳои қадим ба пахтакори машғул буданд. Асрҳои VII-X дар қисми шимолии Истаравшан пахта парвариш мекарданд. Соҳаи коркарди пахта – пахтакорӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон имрӯз яке аз соҳаҳои асосии стратегии ҷумҳурӣ ба шумор меравад. Даромад аз фуруши маҳсулоти асосии пахта – нах, инчунин чигит, тибит ва ғайра ба миқдори 20-25 фоизи даромади солонаи миллиро ташкил медиҳад. Бар ивази содироти нах, тибит ва тораки пахта ба ҷумҳурӣ маводи хурока, сузишворӣ, нуриҳои маъданӣ, захрхимикатҳо, техника ва қисмҳои эҳтиётии он, тиббӣ, мудофиа ва ғайра ворид мешаванд. Аз пахта ба воситаи коркард беш аз 300 намуди маҳсулоти хочагии халқ истеҳсол мешавад.

Нигаред низ
-----------

* Пахта
* Таърихи пахтакории Тоҷикистон

Адабиёт
-------

* Хлопководство // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
* журнал «Хлопководство» // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.

Эзоҳ
----

1. ↑  Таърихи пахтакории Тоҷикистон. 28 марти 2017 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 5 ноябри 2016.
**Саймон Дэвид Кинберг** (англ. Simon David Kinberg; тав. 2 августи 1973, Лондон, Бритониё) — коргардони амрикоӣ, сенариянавис ва продюсери кино.

Кӯдакӣ
------

Дар оилаи яҳудӣ дар Лондон таваллуд шудааст. Вай ба ИМА кӯчид ва дар Лос Анҷелес, Калифорния калон шуд. Кинберг ба мактаби Брентвуд дар Лос-Анҷелес дохил шуда, соли 1991 онро хатм кардааст. Вай инчунин Донишгоҳи Браун, Phi Beta Kappa, Magna Cum Laude-ро хатм карда, аз Донишгоҳи Колумбия магистратураи ҳунар гирифтааст ва дар он ҷо мукофоти олии скрипти худро ба даст овардааст. Сенарист барои ширкатҳои филмии Дисней, Sony ва Dreamworks бо Стивен Спилберг, Ҷерри Брукхаймер ва дигар коргардони машҳур кор мекунад.

Ҳаёти шахсӣ
-----------

Кинберг дар соли 2001 бо Мали Ҳелед издивоҷ кард. Онҳо ду писар доранд.

Филмнома
--------

### Фильмы

### Телевизион

Эзоҳ
----

1. ↑  filmportal.de — 2005.
2. ↑  IGN Interviews Simon Kinberg — IGN Бойгонӣ шудааст 5 октябри 2015  сол.. Movies.ign.com. Retrieved on 2013-08-25.
3. ↑  Simon Kinberg | Columbia University School of the Arts. 28 апрели 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 24 Декабри 2015.

Пайвандҳои берунӣ
-----------------

* Мӯҳлати ниҳоии Голливуд: муомилоти истеҳсолии Kinberg
* Муколама: Аз мусоҳибаи магистрҳо ёд гиред Бойгонӣ шудааст 23 феврали 2008  сол.
* Саймон Кинберг(англ.) дар вебгоҳи Internet Movie Database
* Мусоҳиба бо донишгоҳи Колумбия (пайванди дастнорас)
* Моддаи стандарти Лондон
**Сайидсултон Сайидмуродов** (5 майи 1905, Исфара — 1979, Душанбе) — ҳунарманд, режисёр, нависанда, драманавис, ходими давлатӣ ва ҷамъиятӣ. Орденҳои Байрақи Сурхи Меҳнат, Нишони Фахрӣ. Ходими хизматнишондодаи санъати ҶШС Тоҷикистон (1957).

Зиндагинома
-----------

Соли 1927 факултаи коргарии ба номи М. И. Калинин (Маскав)-ро хатм кардааст. Мудири шуъбаи маорифи халқи ноҳияи Исфара (1928—1929), инструктори шуъбаи ташкилии КИМ-и ҶШС Тоҷикистон (1929—1940), яке аз барпокунандагони Театри драмавии тоҷик, аз ҷумлаи нахустин актёрон ва режисёрони кишвар будааст.

Эҷодиёт
-------

Фаъолияти эҷодияш аз солҳои сиюми асри гузашта сар шудааст. Пйесаҳои «Шӯриши Восеъ» (1935) ва «Муаллими драма», мазҳакаҳои «Духтари рангуборчӣ» (1938), «Рӯзҳои гузашта» (1939), «Хари ҷаннатӣ» (1941) ва ғ. ба қалами ӯ тааллуқ доранд. Пйесаҳои «Саодат» (1949, ҳамроҳи М.Рабиев), «Зафар ва Заррина» (1963) аз ҳаёти деҳқонон ва фотеҳони заминҳои навкорам, «Гаҳвораи заррин» (1974) «Ситорадуздон» (1975; ҳамроҳи А. Симаков), «Тиру камон» (1976) ва «Оилаи пурмоҷаро» (1979) аз рӯзгори ангиштканони Шӯроб ҳикоят мекунанд. Драмаву мазҳакаҳои «Хари ҷаннатӣ», «Духтари рангуборчӣ», «Фарҳод дар Норак» (1966) ва ғ. дар театрҳои Ӯзбекистон, Туркманистон, Қазоқистон, Украина, Доғистон ва ғ. ба саҳна гузошта шудаанд. Драмаи «Қиссаи Зайнаббибӣ» (1965; таҳрири наваш c.1974), ки аз қаҳрамонӣ ва диловарии зани тоҷик ҳикоят мекунад, ба репертуари Театри давлатии драмаи русии ба номи Владимир Маяковский дохил гардидааст. Муаллифи намоишномаҳои «Раъно» (1937), дар ҳамқаламии С. Ҷавҳаризода ва «Пионер Содиқ» (1939) аст, ки барои бачагон офарида шудаанд.

Ҷоизаҳо
-------

* Ордени «Байрақи Сурхи Меҳнат»;
* Ордени «Нишони Фахрӣ»,
* Ходими хизматнишондодаи санъати ҶШС Тоҷикистон (1957)
* Грамотаҳои Президиуми Совети Олии ҶШС Тоҷикистон мукофотонида шудааст.

Пайванди беруна
---------------

* Нависандагон, Сайидсултон Сайидмуродов

Эзоҳ
----

1. ↑  Нависандагон, Сайидсултон Сайидмуродов
2. ↑  Адибони Тоҷикистон (маълумотномаи мухтасари шарҳиҳолӣ)./Таҳия ва танзими Асрори Сомонӣ ва Маҷид Салим. — Душанбе, «Адиб», 2014, — с. 164 ISBN 978-99947-2-379-9
**Азҳар** мутахаллис ба «Мираҳмад» (1791, Пешовар — вафот тақрибан соли 1852, Ёрканди Чин)— шоири тоҷик.

Зиндагинома
-----------

Маълумоти ибтидоӣ ва асосҳои донишро дар зодгоҳаш гирифта, барои идомаи таҳсил ба Бухоро рафтааст. Азҳар пас аз хатми таҳсили мадраса шаҳрҳои Тошканд, Балх, Ёрканд, Ҳиндустону Хутан ва баъзе мавзеъҳои дигарро саёҳат карда, соли 1819 ба Бадахшон меояд. Бо даъвати ҳокими Бадахшон Султоншоҳ (ҳукмронӣ 1756 – 1770) ва дархости мардум дар Ҷирм (Бадахшони Афғонистон) ном мавзеъ сукунат ихтиёр карда, ба тадрис машғул шудааст. Лаҳзаҳои охири умри Азҳар дар Туркистони Шарқӣ гузаштааст. Азҳар шоири боистеъдод ва сермаҳсул буда, осори бисёре аз худ ба мерос гузоштааст.

Ин ғазал намунае аз ашъори ӯст:

Донӣ, ки лоларо зи чӣ хун гашт ҷоми ӯ, 
Аз умри нимрӯз бувад талх коми ӯ. 
Номи накӯ натиҷаи умри абад диҳад,
Ҳаргиз намирад он ки намурдаст номи ӯ. 
Сайёди мо, ки донаи холаш тиҳӣ мабод,
Мурғе наёмад он ки нашуд сайди доми ӯ. 
Ҳарчанд ҷои лаъл бувад тоҷи хусравон, 
Хун гашта аз фироқи Бадахшон тамоми ӯ. 
Азҳар, касе, ки нашъаи субҳи висол ёфт, 
Бошад чу ҷоми бода шафақ масти ҷоми ӯ.

Адабиет
-------

Ҳабибов А. Ганҷи Бадахшон, Д. 1972; Маҷмӯаи «Афғонистон», Кобул. 1955.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Айбдории хусусӣ**- шакли махсуси таъқиби ҷиноятие мебошад, ки бо ташаббуси ҷабрдида оғоз карда мешавад. Хусусияти айбдории хусусӣ дар он ифода меёбад, ки ҷабрдида дар як вақт ҳамчун айбдоркунанда низ баромад мекунад. Қонуни мурофиавӣ имконият медиҳад, ки парвандаи ҷиноятӣ, ки бо хоҳиши ҷабрдида оғоз гардидааст, бо сабаби оштӣ шудани тарафҳо қатъ карда шавад. Қонуни мурофиавӣ оштишавии ҷабрдида бо айбдоршавандаро то ба хонаи машваратӣ барои баровардани ҳукм даромадани ҳайати судӣ, роҳ медиҳад. Агар парвандае, ки бо шикояти ҷабрдида оғоз гардидааст, аҳамияти ҷамъиятӣ дошта бошад, прокурор метавонад дар мурофиаи судӣ ба сифати айбдоркунандаи давлатӣ иштирок кунад. Дар чунин мавридҳо парвандаи ҷиноятй дар асоси қоидаҳои умумӣ дида мешавад. Дар мавриди иштирок доштани прокурор ҳамчун айбдоркунандаи давлатӣ парванда бо сабаби оштӣ шудан бо судшаванда қатъ карда намешавад. Парвандаҳои ҷиноятие, ки бо шикояти шахси ҷабрдида оғоз карда мешаванд дар **м. 104 КМҶ ҶТ** нишон дода шудааст..

Нигаред низ
-----------

Ҳуқуқу озодиҳои конститутсионии инсон ва шаҳрванд

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с.28
**Авокодо** — (Persiaamericana), дарахти мевадиҳандаи ҳамешасабзест аз оилаи ғориҳо. 3 гурӯҳи ҷуғрофии Авокодо мавҷуд аст: мексикоӣ, вест - индиявӣ ва гватемалӣ. Ҳар яки онҳо хусусиятҳои махсуси инкишоф доранд.

Таърих
------

Авокодо дар Америкаи Марказӣ ва Ҷанубӣ тақрибан 8000 сол то мелод мерӯид. Олимон бар он ақидаанд, ки ҷангалҳои беканори Авокодо дар қаламрави штати ҳозираи Калифорния ҷой гирифта буданд. Меваи Авокодо хӯроки динозаврҳо маҳсуб мешуд. Авокодо миёнаи садаи XVII ба Ямайка оварда шуд. Дар садаи XVIII он ба дигар манотиқи тропикии Осиё паҳн гардид. Айни замон тақрибан 400 намуди он дар минтақаҳои тропикӣ ва субтропикии ШМА, Бразилия, мамлакатҳои Африка, Исроил парвариш меёбад. Авокодо дарахти зудсабз ва сершоху барг буда, то 10 – 20 м қад мекашад. Баргаш байзашакл (дарозиаш 10 – 12 см); гулаш майдаи сабзранг, дуҷинса, дар бағали баргҳо ҷой гирифтааст. Мевааш донакдор, мурӯдмонанд ё курашакл (дарозиаш 5 – 10 см, вазнаш 250 – 600 г); пӯсти мевааш сахт, сабзи тира, баробари пухта расидан сиёҳранг мешавад; гӯшташ сабз ё зарди сабзтоб, равғанин. Дарахти Авокодо гармидӯст буда, дар замини намнок хуб нашъунамо меёбад. Ба камобиву сардӣ тобовар нест. Гарчанде гулаш худ гардолуд шавад ҳам, баъди аз шукуфаи диг. навъҳо гардолуд шудан ҳосили хуб меорад. Аз ҳар бех дарахти он 150 – 200 кг ҳосил гирифтан мумкин аст. Аз тухм, қаламча ва пайванд афзоиш меёбад. Меваи Авокодо серғизо буда, то 30% равған дорад. Дар таркиби 100 г меваи Авокодо 1,6% –2,1% сафеда, 14,6 мг витамини К, 0,2 мг витамини В6, 5,77 мг% витамини С, 437,27 мг калий, 45,19 мг намакҳои кислотаи фолеат мавҷуданд. Меваи Авокодо ба хӯрокиҳои парҳезӣ мансуб аст. Инкишофи бемориҳои саратониро дар организми одам пешгирӣ мекунад; истеъмоли он барои ҷигар нофеъ мебошад. Дар таркиби барг ва донаки Авокодо моддаи заҳрноке мавҷуд аст, ки боиси пайдоиши бемориҳои узвҳои ҳозима ва аллергия мегардад. Меваи Авокодоро бештар дар таббохӣ истифода мебаранд. Равғани он давои хуби оростагӣ буда, пӯстро тозаю ботароват менамояд.

Адабиёт
-------

Жуковский П. М. Культурные растения и их сородичи. Систематика, география, циногенетика, иммунитет, экология, происхождения, использование, Л. 1971; Ботаника. Энциклопедия «Все растения мира» (тарҷума аз англисӣ), М. 2006.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Авокадо // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Аврангобод** (Шаблон:Lang-mr औरंगाबाद, англ. Aurangabad, ҳиндӣ: औरंगाबाद аз форсӣ ва урду: اورنگ‌آباد‎) — шаҳр дар штати Махараштраи Ҳиндустон. Масоҳаташ 196 км2. Аҳолиаш 1414918 нафар (2006). Маркази сайёҳӣ, илму маърифат ва саноат. Аврангобод солҳои 1604 – 10 дар ҷойи деҳаи Ҳоҷӣ Малик Амбар бунёд ёфтааст.

Таърих
------

То соли 1681 Фотеҳпур ном дошт. Соли 1681 шоҳ Аврангзеб онро пойтахти давлати худ интихоб намуд. Баъди вафоти ӯ шаҳр Аврангобод ном гирифт. Аврангобод маркази истеҳсоли матоъҳои пахтагин ва шоҳӣ буда, айни замон бо истеҳсоли рӯсариҳо (сари) машҳур аст. Дар Аврангобод ҳамчунин металлургияи сиёҳ, истеҳсоли маводи доруӣ ва нӯшокиҳо ба роҳ монда шудааст. Нақлиёти асосӣ – автобус ва авторикша. Шаҳр аэропорт (барои хатсайрҳои дохилӣ) ва роҳи оҳан дорад. Ёдгориҳои фарҳангию меъморӣ: Мақбараи Биби-Ка (оромгоҳи ҳамсари Аврангзеб), Мағораи Аврангобод, Дарвозаҳои Аврангобод (Бхадкал, Диллӣ, Рангин, Каткат, Рошон, Барапулла, Пайтхан, Кала) ва ғайра.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Соли 1971 (ҳазору нуҳсаду ҳафтоду якум)** дар гоҳшумории мелодӣ — насоли кабиса, оғоз дар рӯзи ҷумъа. Ин 1971 соли даврони ҳозир, 971 соли ҳазораи 2, 71 соли садаи XX, 1 соли даҳаи 8 садаи XX, 2 соли даҳаи 1970-ум.

Рӯйдодҳо
--------

1971 — Аҳмад Бобоқулов, сарояндаи тоҷик (овозаш тенори лирикӣ ва драмавӣ) соҳи би унвони Ҳунарпешаи халқии СССР шудааст.

Зодрӯзҳо
--------

*Бознигаред: Гурӯҳ:Зодагони соли 1971*

* 28 июн Илон Маск (Претория, ҶАҶ) – муҳандис, физик, миллиардери амрикоӣ

Даргузаштҳо
-----------

*Бознигаред: Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1971*

Нигаред низ
-----------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Соли 1971 дар Викианбор |

  Соли 1971

Эзоҳ
----
**Ҷанги Бадр** (арабӣ: غزوة بدر) — аввалин набарди бузурги мусалмонон ва Қурайш (пеш аз ин ҷанг дар солҳои 623—624 дар байни мусалмонон ва Маккиён чандин даргириҳои хурд ба амал омада буданд), ки дар соли дуввуми ҳиҷрӣ дар ҳабдаҳуми моҳи Рамазон субҳи ҷумъа 17 марти 624 дар Ҳиҷоз (ғарби нимҷазираи Арабистон) рух дода буд. Ин набард пирӯзии бузурги низомӣ барои мусалмонон ва воқеан як гардиши нав дар муборизаи онҳо алайҳи Қурайш гардид. Густариши исломро то шикасти асосии мусалмонон дар ҷанги Уҳуд пурзӯр намуд (627). Артиши мусалмонон аз 300—317 нафар, 82-86 муҳоҷир, 61 нафар аз қабилаи Аус ва 170 нафар аз қабилаи Хазраҷ иборат буданд. Мусалмонон иштирокчиёни ҷанги Бадрро асҳоб ал-Бадр меноманд.

**Сабабҳои мубориза бо Қурайш**

Дар давраи фаъолияти Маккии Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам), ӯ ва асҳобаш ба ҳама гуна ҳамлаҳо, таҳдидҳо, таҳримҳо, латукӯб, таҳқир ва таҳдиди марг дучор шуда буданд. Ин Паёмбарро водор кард, ки аввал мусалмононро ба Ҳабашистон (Эфиопия) барои ҳиҷрат бирифиристад (худаш дар Макка монд) ва сипас ба Ясриб (Мадина), ки даъват Паёмбар (саллаллоҳу алайҳи ва саллам)-ро пазируфта буданд, ҳиҷрат кард. Пайғамбар аз ҷониби аҳолии Мадина, ки лашкари хурде доштанд, дастгирӣ мешуд. Аммо лашкари Қурайш бештар буд ва дар аввал мусалмонон дар бораи корвонҳои Қурайш, ки аз назди Мадина мегузаштанд, иттилоот ҷамъ меоварданд ва сипас Паёмбар тасмим гирифт, ки ба яке аз онҳо ҳамла кунад. Чунин ҳамлаҳо ба корвонҳо (мусалмонон танҳо ба корвонҳои Қурайш ҳамла мекарданд) ба сарони Макка фишор меоварданд. Сабаби дигараш метавонад он бошад, ки мусулмонон дар Макка молу мулки зиёд доштанд ва ин як навъ бозгашти чизи гирифта шуда буд.
**Вискозиметр** (лот. viscosus — часпон, ғилзат ва метр) — асбоб барои чен кардани ғилзати динамикӣ ва кинематикии модда. Вискозиметрҳо капиллярӣ, ҳаммеҳвар (ротатсионӣ), бо саққои афтон, ултрасадоӣ, бо зонди ларзон ва ҳубобчавӣ мешаванд.

Дар вискозиметри капиллярӣ (ки ба *қонуни Пуазейл* асос ёфтааст) вақти ҷоришавии ҳаҷми муайяни моеъ ё газро, ки аз найчаи борики буришаш мудаввар ҳангоми муайян будани фарқи фишорҳои додашуда мегузарад, ба ҳисоб гирифта, ғилзати онро чен мекунанд. Вискозиметри капиллярӣ (мас. вискозиметри Уббелод) ғилзати моддаро аз 10 мкПа·с (газҳо) то 10 кПа·с (моддаҳои молидании ғализ) ё 10–5 Н·с/м2 то 104 Н·с/м2 муайян мекунад. Вискозиметри ҳаммеҳвар (ротатсионӣ) аз ду ҷисми ҳаммеҳвар (устувона, махрут, доира ё маҷмӯи онҳо) иборат аст, ки якеаш тоб мехӯрад (ротор) ва дуюмаш ноҷунбон мебошад. Фазои байни ҷисмҳоро бо моддаи таҳқиқшаванда пур карда, роторро ба ҳаракат медароранд. Ғилзатро аз рӯйи нишондоди суръати кунҷӣ (он ба ғилзати модда вобаста аст) ҳангоми муайян будани моменти тобхӯрӣ ҳисоб мекунанд. Фосилаи кори вискозиметри ҳаммеҳвар аз 1 мПа·с то садҳо ҳазор Па·с ё аз 4 то 105 Н·с/м2 мебошад. Вискозиметри ҳаммеҳварро барои чен кардани ғилзати равғанҳои молиданӣ, маҳсулоти нафтӣ, силикат ва филиззоти гудохташуда, локу сирешҳои фавқулғализ ва ғ. истифода мебаранд. Дар вискозиметр бо сақ-қои афтон, ки ба қонуни Стокс асос ёфтааст, ғилзат аз рӯйи суръати гузаштани саққо аз масофаи байни нишондиҳандаи ҷадвали найчаи вискозиметр муайян карда мешавад. Яке аз вискозиметрҳои маъмул вискозиметри Ҳепплер буда, ҳадди андозагириаш аз 6·10–4 Н·с/м2 то ба 250 Н.·с/м2 мерасад. Тарзи кори вискозиметри ултрасадо ба чен кардани суръати хомӯшшавии лаппишҳо дар лавҳачае, ки ба моддаи муоинашаванда ғӯтонида мешавад, асос ёфтааст. Аз таъсири импулсҳои кӯтоҳи ҷараён (давомоташон 10–30 мк/с) дар ғалтаке, ки ба лавҳача печонида шудааст, лаппиш пайдо мешавад. Ҳангоми лаппиши лавҳача дар ғалтак ҚЭҲ-е ҳосил мешавад, ки бо суръати ба ғилзати модда вобаста кам мегардад. Ҳангоми аз ҳадди муайян кам шудани ҚЭҲ ба ғалтак боз импулси нави ангезанда интиқол меёбад. Ғилзати муҳитро аз рӯйи басомади омадани импулсҳо муайян мекунанд. Вискозиметри ултрасадоӣ ғилзатро дар фосилаи аз 10–3 то 500 н·с/м2 чен мекунад. Дар вискозиметр бо зонди ларзон ғилзатро аз рӯйи тағйирёбии басомади резонансии лаппишҳо дар моеъҳои гуногунғилзат ва дар вискозиметри ҳубобчавӣ аз рӯйи муайян кардани нишондодҳои ҳаракати ҳубобчаҳои газ, ки озодона ба рӯйи моддаи муоинашаванда мебароянд, муайян менамоянд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — 676 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая каталанская
* Большая норвежская
* Большая советская (1 изд.)
* Britannica (онлайн)
* Britannica (онлайн)

 |
**Вискоза** (аз лот. viscum — сиреш) — маҳлули консентронидаи ксантогенати селлюлоза дар маҳлули сероби ишқори натрий.

Ашёи хоми асосӣ барои истеҳсоли вискоза селлюлозаи чӯб аст. Селлюлоза аввал то ҳосил гаштани селлюлозаи ишқорӣ дар маҳлули обии ишқори натрий нигоҳ дошта мешавад. Сипас онро майда карда, бо мақсади кам кардани массаи молекулавӣ зери таъсири ҳаво сохторашро тағйир медиҳанд. Дар охир бо таъсири карбонсулфид ксантогенати селлюлоза ҳосил ва дар маҳлули обии ишқори натрий (дар ҳарорати 10-12°С) ҳал карда мешавад. Зичии вискоза 1,12 г/см³ аст; рангаш норинҷии равшан. Вискозае, ки барои истеҳсоли нах истифода мешавад, 6,5-9 % селлюлоза (дар шакли ксантогенат), 6,5-7,5 % ишқори натрий, тақр. 2-2,5 % сулфури пайваст, ҳамчунин об ва андаке ғаш (пайвастҳои сулфурдори натрий, карбонатҳо, намакҳои калсий, сулфиди оҳан ва ғ.) дорад. Карбосулфиди озод тадриҷан бо ишқори натрий пайваст гашта, ба тритиокарбонат табдил меёбад. Дар натиҷа ксантогенати селлюлоза гидролиз шуда, дараҷаи этерификатсияи он, инчунин сулфур ва натрий коҳиш меёбад. Гоҳе барои беҳтар кардани сифати онҳо ба вискоза моддаҳои гуногун (ранг, тағйирдиҳандаҳо, моддаҳои фаъол) ҳамроҳ мекунанд. Вискозаро барои ҳосил кардани нахҳои вискозӣ, селлофан, чарми сунъӣ ва ғ. истифода мебаранд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Вискоза / Т. Идрисов // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Виски** (англ. whisky, аз гаэлии uisge beatha — оби ҳаёт) — як навъ нӯшокӣ, ки дар таркибаш 40-50 % спирт дорад.

Асосан дар Англия ва Амрико маъмул аст. Виски гуногун мешавад, вискии ҷав, вискии гандум, вискии сулӣ, вискии ҷавдор, вискии омехта, бурбон (вискии ҷуворимакка). Вискиро бори нахуст дар дайрҳои Шотландия истеҳсол карда, бештар чун дору кор мефармуданд. Асрҳои 16-17 истеҳсоли виски хеле ривоҷ ёфт. Ҳоло бисёр давлатҳо виски истеҳсол мекунанд ва он бо номи ҳамон кишвар машҳур аст. (вискии шотландӣ, вискии ирландӣ, вискии амрикоӣ, вискии канадавӣ, вискии ҷопонӣ). Виски ифтихори миллии шотландиҳост. Он бо роҳи буғронии хамираи турш ҳосил карда мешавад. Вискии пухтарасидаро бо оби муқаттару спирти тоза, баъзан бо шароб, ҷавҳари моддаҳои хушбӯй ва ғ. меомезанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Виски // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая каталанская
* Большая китайская
* Большая норвежская
* Большая российская (старая версия)
* Большая советская (1 изд.)
* Кругосвет
* Малый Брокгауза и Ефрона
* Britannica (онлайн)

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* BNF: 120099185
* GND: 4198749-4
* J9U: 987007556018905171
* LCCN: sh85146442
* NKC: ph127496

 |
**Габриелла ван ден Берг** (ҳол. Gabrielle van den Berg; 16 майи 1967, Лейден, Ҳолланд) — шарқшиноси ҳолландӣ, доктори илмҳои филология.

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи факултаи форсии Донишгоҳи Лейден (1991). Коромӯз ва пажӯҳанда дар УДТ (ҳоло ДМТ, солҳои 1988–89), Донишгоҳи Кембриҷ (1998, 2004), Донишгоҳи озоди Бруссел (2002–2003). Аз соли 2003 дар Донишгоҳи Лейден омӯзгор буда, аз фанни забони тоҷикии форсӣ дарс медиҳад, профессор ҳамин донишгоҳ. Дар боби адабиёту забон, фолклор ва вижагиҳои ойину фарҳанги тоҷикону форсизабонҳо таҳқиқот анҷом додааст. Мақолаҳояш пиромуни «Шоҳнома», «Барзунома», муносибати адабиёти тоҷик бо фолклори тоҷик; фолклор ва дигар расму ойинҳои мардумӣ дар китобҳову маҷаллаҳои бонуфуз чоп шудаанд («Барзунома» дар Берлин. Нусхаи хаттии «Шоҳнома», 2004; «Румӣ дар Тоҷикистон», 2007; «Хиради адабӣ дар Сафинаи Табрезӣ – тавзеҳот дар пандномаи Анӯшервон», 2007 ва ғайра). Дар нақдҳои Габриелла ван ден Берг пиромуни ҷойгоҳи осори манзум дар миёни мардум, вижагиҳои забони шуғнонию рӯшонӣ, ғазали классикии форсӣ ва ашъори Мавлоно дар фарҳанги шифоҳии Бадахшон, назму мусиқии мазҳаби исмоилӣ ва сабки хониши маддоҳон дар Бадахшони Тоҷикистон, насиб дар девони Фаррухии Систонӣ ва ғ. мавриди баррасӣ қарор гирифтааст.

Габриелла ван ден Берг пас аз анҷоми пажӯҳишҳое дар Бадахшони Тоҷикистон (1991–93) рисолае бо номи «Назми сарояндагони Кӯҳистони Помир – Пажӯҳише дар бораи сурудҳову манзумаҳои исмоилиёни Бадахшон» (2004, ба забони англисӣ) таълиф кардааст. Дар рисола пиромуни жанрҳои ғазал, рубоӣ, дубайтӣ, қасида, даргилик, ҳикоя ва ғ. сухан рафта, роҷеъ ба тарзу замони иҷрои онҳо ва истифода аз созҳои мусиқӣ дар сурудхонӣ далелҳои ҷолиб оварда шудааст. Габриелла ван ден Берг ҳамчунин бо ҳамкории фолклоршиноси тоҷик Р. Раҳмонӣ китоби «Достони Барзу: нақли ду достон аз Бойсуни Ӯзбакистон»-ро дар матбааи Донишгоҳи Лейден ба забони англисӣ мунташир намудааст.

Осор
----

* The Classical Persian ghazal and Rumi in the Oral Poetry of the Ismailis of Tajik Badakhshan. In: Ruymbeke C. van (Ed.) "Mais comment peut-on еtre persan?" Elements iraniens en orient & occident. Leuven: Peeters. 2003;
* The Barzunama in the Berlin Shahnama Manuscripts. In: Melville C. (Ed.) Shahnama Studies I (Pembroke Papers Volume 5) (pp. 97–114). Oxford: Cеntrе of Middle Eastern and Islamic Studies, Univ. of Oxford, 2004; Minstrel Poetry from the Pamir Mountains. A Study on the Songs and Poems of the Ismail’s of Tajik Badakhshan. (Iran – Turan, 6)/ Wiesbaden: Reichert Verlag, 2004;
* Berg G.R. van den, Mehr Ali Newid/Peter-Arnold Mumm. Persisches Lesebuch. Fārsī, Darī, Toĵiki – Originaltexte aus zehn Jahrhunderten mit Kommentar und Glossar, Reichert Verlag, Wiesbaden [Review of: (2007).

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Габриелла ван ден Берг / Р. Раҳмонӣ // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Оркестри созҳои нафасӣ** — оркестрест, ки аз созҳои нафасӣ (бештар созҳои мисин) ва созҳои зарбӣ иборат аст. Созҳои маъруфи Оркестри нафасӣ-саксгорнҳо, корнетҳо, валторнаҳо, трубаҳо, тромбонҳо ва дигар созҳои мисин мебошанд; аз созҳои зарбӣ-барабанҳои калону хурд, ҳамчунин табақчаҳои биринҷӣ маъмуланд. Оркестри нафасӣ доимо аз ҳисоби гурӯҳи созҳои нафасии чӯбин зиёд карда мешаванд (флейтаҳо, кларнетҳо, баъзан гобой, фаготҳо). Миқдори иҷрокунандагони О.-и нафасӣ начандон зиёданд (12-15 иштирокчӣ); вале Оркестри калони нафасӣ то 100 нафар мусиқачиро якҷоя мекунанд. Ин ҳайати О.-и нафасӣ мавриди навохтан дар ҳавои кушод, дорои садобарории пурқуввату равшан буда, дар иду маросимҳо ва намоишҳо беҳамтост, чунки ҳама рост истода (дар саҳна менишинанд) менавозанду роҳ мераванд.
Оркестри созҳои нафасӣ аз қадим дар Форс, Юнон, Ҳинд барои ҳамроҳии ҳаргуна ҷашнвораҳо ва амалиётҳои ҳарбӣ хидмат ме-кард. Дар Аврупо а. XVII барои О.-и нафасӣ композиторон Ж. Люлли, Ф. Госсек, Г. Берлиоз, Г. Ҳендел, Л. Бетховен, Р. Вагнер, Н. Римский-Корсаков, А. Аренский ва дигарон мусиқӣ навиштаанд. Композиторони тоҷик М. Ашрафӣ, А. Ленский, Ш. Пӯлодӣ, А. Ҳамдамов, К. Тушинок, С. Ҳомидов ва А. Мародасейнов низ барои ин дастаи созӣ асар эҷод намудаанд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Обидпур Ҷ. Луғатномаи тафсирии мусиқӣ / зери назари Б.Қобилова. – Душанбе: Аржанг, 2019. – С.289. – 480 с. ISBN 978-999-47-43-90-2 (тоҷ.)

Пайвандҳо
---------

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая российская (старая версия)
* Кругосвет

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* NDL: 00571628
* NKC: fd980019

 |
**Саидмурод Фаттоҳзода** (*Фаттоҳзода Саидмурод Самад*; тав. 15 ноябри соли 1958, Кӯлоб, Тоҷикистон) — ходими давлатии Тоҷикистон. Номзади илмҳои сиёсатшиносӣ (2001), доктори

илмҳои фалсафа (2013), Корманди шоистаи Тоҷикистон (2001)

Зиндагинома
-----------

Фаттоҳзода Саидмурод Самад 15-уми ноябри соли 1958 дар шаҳри Кӯлоб таваллуд шудааст.

Соли 1981 Донишгоҳи давлатии ба номи Ломоносови шаҳри Маскавро хатм кардааст ва даҳ сол баъд, яъне соли 1991 Донишкадаи сиёсатшиносӣ ва идораи иҷтимоии Минскро бо ихтисосҳои журналист, ходими адабии рӯзнома, сиёсатшинос бо дипломати аъло хатм намудааст.

Фаъолияти кориаш аз соли 1981 дар нашрияи Ҳизби коммунисти вақт «Тоҷикистони советӣ» (ҳоло «Ҷумҳурият») ба ҳайси мухбир оғоз шудааст. Баъдан, ба хидмати ҳарбӣ даъват мешавад, аз соли 1984 то соли 1986 дар сафҳои Артиши Иттиҳоди Шӯравӣ дар Афғонистон хидмат кардааст.

Солҳои 1987—1989 дар вазифаи мухбири калони рӯзномаи ҷумҳуриявии «Тоҷикистони советӣ» кор кардааст.

Дар давоми солҳои 1991 то 1993 дар оғози Истиқлол дар вазифаҳои гуногуни давлатӣ (машваратчии маркази матбуоти КМ ҳизби коммунисти Тоҷикистон, ёрдамчии ноиби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, ёрдамчии муовини Раиси Шӯрои Вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистон) фаъолият дошт.

Солҳои 1993—1994 дар вазифаи ёрдамчии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва солҳои 1994—2007 дар вазифаи мудири Котиботи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон адои вазифа намудааст.

26 июли соли 2007 Мушовири давлатии Президенти Тоҷикистон оид ба рушди иҷтимоӣ ва робита бо ҷомеа таъйин шуд. Дар ин симат вай Кароматулло Олимовро иваз кардааст. Аз 22 январи соли 2014 бинобар таҷдид сохтори Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Ёрдамчии президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба масъалаҳои рушди иҷтимоӣ ва робита бо ҷомеа таъйин гардид.

Аз моҳи декабри соли 2014 инҷониб муовини якуми раиси ҲХДТ мебошад.

Номзади илмҳои сиёсатшиносӣ, доктори илмҳои фалсафа мебошад.

Ҷоизаву орденҳо
---------------

Бо ордени «Ситораи сурх», Грамотаи фахрии Президиуми Шӯрои Олии СССР, унвони фахрии «Корманди шоистаи Тоҷикистон» медали ҷашнии «20-солагии Истиқлолияти давлатии Тоҷикистон» ва медали ҷашнии «10-солагии иҷлосияи 16-уми Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон», медали «Собиқадори амалиётҳои ҳарбӣ», медали «Ба размандаи интернатсионалист аз мардуми сипосгузори Афғонистон», медали «20-солагии баровардани қӯшунҳои Шӯравӣ аз Афғонистон» ва медали тилоии «Ниҳоли дӯстӣ»-и Ассамблеяи байнипарлумонии Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил сарфароз гардонида шудааст.

Оиладор соҳиби се фарзанд аст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* **Чеҳра: Саидмурод Фаттоҳзода** — TOJNEWS
**Саидамир Аминов** (*Аминов Саидамир Ашурович*; 4 январи 1946, деҳаи Турушбоғи ноҳияи Ҳисор, ҶШС Тоҷикистон) — омӯзгор, номзади илмҳои педагогӣ (1995). Аълочии маорифи Тоҷикистон (1981), Аълочии маорифи СССР (1988), узви вобастаи Академияи таҳсилоти Тоҷикистон.

Зиндагинома
-----------

Саидамир Ашурович Аминов 4 январи 1946 дар деҳаи Турушбоғ, ноҳияи Ҳисор ба дунё омадааст.
Хатмкардаи курси яксолаи муаллимтайёркунӣ дар ноҳияи Ҳисор (1962—1963), муаллими мактаби 8-солаи № 23-и ноҳияи Ҳисор (1963—1965), хатмкардаи Институти давлатии педагогии Тоҷикистон ба номи Т. Г. Шевченко (1965—1969), муаллими мактаби № 3 ноҳияи Ҳисор (1970—1971), ходими илмии ИТИИП (1971—1972), методисти ИМТИ, ходими хурди илмӣ, ходими калон, мудири лабораторияи забон ва адабиёт, котиби илмӣ, муовини директори ИТИИПТ (1975—2003), сардори идораи таҳсилоти умумии Вазорати маорифи Тоҷикистон (2003—2005), сардори бахши илмии нахустин Маркази идораи Лоиҳаи ислоҳоти соҳаи маорифи Тоҷикистон (2006—2008), саркотиби илмии Академияи таҳсилоти Тоҷикистон (аз 2008 то ҳол).

Фаъолияти илмӣ
--------------

Муаллифи беш аз 40 китоби дарсию дастурҳои методӣ ва беш аз 350 мақолаҳои илмию методӣ. Муаллифи китобҳои дарсии забони тоҷикӣ барои синфҳои 5, 6, 7, 8, 9 (1983—1996) дар ҳаммуаллифї ва китобҳои дарсии забони тоҷикии синфҳои 7, 8, 9 (10) ва 11 (озмоиши)-и амалкунанда.
Забони тоҷикӣ барои синфи 9 (10), ки бар асоси сохтори нав ва мутобиқи барномаи нави тартибдодааш таълиф шудааст, бењтарин китоб дониста шуда, соли 1995 сазовори ҷоизаи Мавлавӣ гашт. Таҳти роҳбарии ӯ 2 нафар рисолаи номзадӣ дифоъ кардаанд.

Осор
----

* Тартиби гузаронидани машқ аз забони тоҷикӣ барои синфи 4-8 (1979);
* Методикаи таълими матнсозӣ дар дарсњои забони тоҷикӣ (1995);
* Олим ва педагоги шинохта(1995);
* Таълими њуљљатњои расмї дар мактаб(1992, 2007, 2011);
* Матн ва таълими он дар мактаб (2002);
* Луғати мухтасари мактабї (2002, 2008),
* Муњақиқи тавоно ва омӯзгори амиқандеш (2009, Луғати фразеологии мактабї (2002, 2007), Дастури методї ба китоби синфи 7 (2008),
* Барномаи забони тоҷикӣ барои синфи 5-9 (1994),
* Барномаи забони тоҷикӣ (2001, 2002, 2006),
* Барномаи забони давлатӣ (2004, дар њаммуаллифї, 2010),
* Стандарти фанни забони тоҷикӣ барои синфи 5-9 ва роҳнамо (дар њаммуаллифї,
* 2012),
* Барномаи забони тоҷикӣ барои шуъбаи дефектологияю педагогика ва психологияи томактабї (2003),
* Забони тоҷикӣ барои синфи 7 (202, 2007, 2008),
* китоби забони тоҷикӣ барои синфи 8 (2007),
* забони тоҷикӣ барои синфи 10 (2005, 2011),
* Забономӯзї — асоси рушди тафаккур (мач. мак.2010)

Ҷоизаҳо
-------

Бо медали «Хидмати шоиста»(1999) мукофотонида шудааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Саидамир Ашурович Аминов. 10 январи 2016 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 15 январи 2016.