recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Script error: The function "infobox" does not exist.** **Мактаби байналмилалии Душанбе (DIS)** : Мактаби байналмилалӣ дар шаҳри Душанбе, Тоҷикистон. DIS ба ғайр аз имтиҳонҳои маҳаллӣ имтиҳонҳои байналмилалии Кембридҷро пешниҳод мекунад.

Дарсҳо бо забони англисӣ гузаронида мешаванд. Забони тоҷикӣ ва русӣ забонҳои ҳатмии дуввум мебошанд.

Академикхо
----------

* DIS узви доимии Шӯрои Аврупо оид ба Мактабҳои Байналмилалӣ мебошад. (Www.ecis.org)
* DIS узви доимии Шӯрои мактабҳои байналмилалӣ мебошад. (Www.cois.org)
* DIS маркази сертификатсияи ETS дар TOEFL асос ёфтааст. (Www.ets.org/toefl)
* DIS маркази имтиҳонҳои Кембридҷ мебошад. (Www.cie.org.uk)
* DIS барномаи ибтидоии байналмилалии Кембридҷро дар синфҳои 1-5 истифода мебарад.
* DIS нуқтаҳои назорати Кембриҷро дар синфҳои 6-7 истифода мебарад.
* DIS Кембридҷ IGCSE-ро дар синфҳои 8-9 истифода мебарад.
* DIS истифодаи сатҳи Cambridge AS-ро дар синфҳои 10-11 оғоз хоҳад кард.

Бахшҳои мактаб
--------------

DIS ба се бахш тақсим карда мешавад: кӯдакистон, мактаби ибтидоӣ ва мактаби миёна. Дар Мактаби Байналмилалии Душанбе 11 синф вуҷуд дорад.

Объектҳо
--------

DIS машқҳои гуногуни ҷисмонӣ, аз ҷумла варзишҳои гурӯҳӣ, волейбол, баскетбол, футбол ва тенниси рӯи миз пешниҳод мекунад. Дар мактаб пикникҳо ва саёҳатҳо зуд-зуд баргузор мешаванд. Дар ин ҷо маҳфилҳои илмӣ, аз қабили математика, забони англисӣ, омӯзиши компютерӣ, футбол, тенниси рӯи миз, баскетбол, волейбол, мусиқӣ, журналистика ва шоҳмот фаъолият мекунанд.

Лабораторияи компютерӣ ва маҷмӯи CD-ROM-ҳои таълимиву фароғатӣ мавҷуданд. Дар мактаб қудрати 12-соатаи Интернет мавҷуд аст ва аксари кормандон ба шабака ба Интернет дастрасӣ доранд. Донишҷӯён инчунин дар давоми дарсҳои компютерӣ, пас аз дарсҳо ва рӯзҳои истироҳатӣ ба Интернет дастрасӣ доранд. Китобхонаи мактаб яке аз беҳтаринҳост, дорои 8000 китоб, ки аксарашон барои истифодаи донишҷӯён мавҷуданд.

Таърих
------

Мактаби байналмилалии Душанбе (DIS) соли 1997 барои хидмат расонидан ба ҷомеаи ҷаҳонӣ дар Душанбе ва атрофи он таъсис дода шудааст. Дар он ҳоло хонандагони синфҳои аз 1 то 11 ва кӯдакҳо таҳсил мекунанд. Донишҷӯён аз оилаҳое ҷалб карда мешаванд, ки ҳам барои ҷомеаҳои тиҷоратии маҳаллӣ ва ҳам маҳаллӣ кор мекунанд, аз ҷумла корпуси дипломатӣ ва ташкилотҳои гуногунмиллатии аз ҷониби давлат маблағгузоришаванда.

Эзоҳ
----

Пайвандҳо
---------

* dis.tj — вебгоҳи расмии Мактаби байналмилалии Душанбе
|  |
| --- |
| ← **ноябр** → |
| Дш | Сш | Чш | Пш | Ҷм | Шн | Яш |
|   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 |
| 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 |
| 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 |
| 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 |
| 28 | 29 | 30 |   |   |   |   |
| с. 2022 |

**27 ноябр** — 331-умин рӯзи сол (332-умин дар солҳои кабиса) дар тақвими григорӣ.
То поёни сол 34 рӯз боқӣ мемонад.

Ҷашнҳо
------

*Бознигаред: Гурӯҳ:Ҷашнҳои 27 ноябр*

### Миллӣ

### Динӣ

Рӯйдодҳо
--------

*Бознигаред: Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 27 ноябр*

Зодрӯзҳо
--------

*Бознигаред: Гурӯҳ:Зодагони 27 ноябр*

Даргузаштҳо
-----------

*Бознигаред: Гурӯҳ:Даргузаштагони 27 ноябр*

Тақвими мардумӣ
---------------

Қавс (23 Ноябр - 21 Декабр) яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Озар дар тақвими Эронӣ аст.

ҚавсҚавс

Ҳамчунин нигаред
----------------

|  |
| --- |
| **Дарахти гурӯҳҳо** *(боб):*
  27 ноябр |

Пайвандҳо
---------

* Бойгонӣ шудааст 23 Декабри 2018  сол.
* 
* Наука, 27.11
* cyclowiki 27.11
* bbc.on this day 27.11

Эзоҳ
----
**Мактаби олии баъдидипломии Стэнфорд** (англ. Stanford Graduate School of Business Стэнфорд ё **Мактаби тиҷорати Стэнфорд** ,англ. Stanford Business School) — яке аз ҳафт мактаби касбии Донишгоҳи Стэнфорд. Мактаб MBA, MSx (барои шахсоне, ки таҷрибаи корӣ доранд), Ph.D. инчунин барномаҳои муштарак бо мактабҳои илмҳои табиӣ, маориф, муҳандисӣ, ҳуқуқ ва тиб (пас аз ба итмом расонидани чунин барномаҳо шахс 2 дараҷа мегирад, масалан: MBA ва JD)-ро пешниҳод мекунад.

Барномаи MBA
------------

Барномаи MBA-и Стэнфорд Мактаби тиҷоратӣ аз ҷониби US News &amp; World Report дар соли 2015  ва Forbes дар соли 2013 дар кишвар беҳтарин шинохта шудааст.

Эзоҳ
----

1. ↑
2. ↑  U.S. News & World Report. 22 апрели 2021 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 24 марти 2012.
3. ↑  Forbes
Чаҳор шакли асосии таъқибот: 1- сегрегатсия, 2- Интегратсия, 3- Ассимилятсия, 4- Маргинализатсия
**Аккултуратсия** — аз калимаи англисии **акки** ва калимаи лотинии **адкикига** - маориф, инкишоф баромадааст. Аккултуратсия раванди қабул кардани ин ё он хусусияти фарҳанги халқи дигар аст, ки дар натиҷаи робитаи халқҳо ба вуҷуд меояд. Аккултуратсия вобаста ба шакли қабул ба 2 намуд ҷудо мешавад: 1) табиӣ, 2) маҷбурӣ. **Шакли табиӣ** ба давраҳои қадим ва асрҳои миёна мансуб аст. Яъне ҳангоми робитаи халқҳо унсури азхудкунӣ ё ба худ қабулкунии фарҳанги халқи дигар ба миён меояд. **Шакли маҷбурӣ** ба давраҳои нав ва навтарин рост меояд, ки халқҳои фарҳанги инкишофдошта ба аккултуратсия рӯ овардаанд. Яъне раванди инкишофёбии давлатҳо ва лашкаркашиҳои забткоронаи онҳо аккултуратсияи маҷбуриро ба вуҷуд овард..

Нигаред низ
-----------

Ҳуқуқу озодиҳои конститутсионии инсон ва шаҳрванд

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с.32
Алошақшақа
*Pica pica pica*
**Акка** (лот.Pica pica) — алошақшақа, парандаест маъмул. Дарозии баданаш 45 – 48 см, вазнаш 160 – 260 г; думаш дароз, болу параш сиёҳ, шикам ва паҳлуҳояш сафеди ҷилодор. Нӯлаш рост ва сахт. Дар Тоҷикистон 2 намуди акка (P.p. hemileucoptera ва P. p. bactriana) зиндагӣ мекунад. Ҷойи сукунаташ ҷангал, чакалаку дарахтзори нишебиҳои кӯҳ, паттазорҳои дарёбод ва боғу чорбоғҳост. Моҳҳои март – май аз 5 то 8 тухми сабзча гузошта, дар 18 – 19 рӯз чӯҷа мебарорад. Тухмҳоро модинааш мехобонад. Aккаи нарина дар атрофи лона парвоз карда, ҷуфти худро аз хатар огоҳ мекунад. Рӯзҳои аввали баъди аз тухм баромадани чӯҷаҳо, ғизои аккаи модина ва чӯҷаҳоро аккаи нарина меоварад. Ғизои чӯҷаҳои акка ҳашарот, ҷонварони муҳрадори хурд, тухми рустанӣ ва лоша мебошанд. Чӯҷаҳо баъди 22 – 27 рӯзи аз тухм баромадан парончак мешаванд. Тирамоҳ аккаҳо села-села шуда дар гирду атрофи маҳалҳои аҳолинишин зимистон мегузаронанд. Aкка ҳашароти зараррасонро нест карда, ба кишоварзӣ фоида меорад.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Аккумулятсия** (лотинӣ acccumulatio – зам шудан) — замшавии таҳшинҳо, седиментатсия, раванди ҷамъ шудани моддаҳои минералӣ ва органикӣ дар хушкӣ ва зери об. Аккумулятсия аз ҳаракати обҳои равон, бод, пирях ва омилҳои геологии дигар пайдо шуда, аккумулятсияи обӣ, пиряхӣ, бодӣ (эолӣ) ном мегирад. Аккумулятсия дар доманаи теппаҳо, водиҳо ва дигар шаклҳои андозаҳояшон гуногуни манфии релйеф: аз чуқурии хурд то пастхамиҳои калони пайдоишашон тектоникӣ ба вуҷуд меояд ва қабати ғафсро ташкил дода, тадриҷан ба ҷинсҳои таҳшинии кӯҳӣ мубаддал мешавад. Аккумулятсия дар қаъри уқёнус, кӯл ва обанбор раванди муҳимтарини экзогенӣ мебошад.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Аккумулятсия // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Акмеизм** (**«Адамизм»**) (аз лотинӣ akme дараҷаи олии ягон ашё, чизе) — равияи модернистӣ (навҷӯӣ) дар назми солҳои 10 садаи XX рус, ки дар натиҷаи бӯҳрони маданияти буржуазӣ дар даврони пеш аз инқилобӣ ба майдон омадааст. Намояндагони он Н. С. Гумилев, С. М. Городеский, А. А. Ахматова, О. Э. Менделштам ва дигарон доираи адабиеро бо номи «Коргоҳи шоирон» («Цех поэтов») таъсис дода, дар маҷалла «Аполлон» (1909 – 1917) муттаҳид шуданд. Акмеизмро аксаран «адамизм» меномиданд, ки бунёди он ба парастиши мабдаи биологии табиат нигаронида шуда, ба тамоми асоси иҷтимоӣ муқобил гузошта мешуд. Пайравони равияи мазкур истилоҳи «кларизм» (аз лотинӣ clarus – равшан даркшуда)-ро низ ба кор мебурданд. Мақсади пайравони акмеизм ислоҳи эстетика (зебоишиносӣ) ва поэтика (балоғат)-и символизм буд. Онҳо принсипи «Санъат барои санъат»-ро асос гирифта, сохти иҷтимоиро танқид намекарданд. Акмеизм чун ҷараёни адабӣ пас аз Инқилоби Октябр (1917) аз байн рафт.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Акка́д**, Аккаде, Агаде — шаҳри қадим дар Байнаннаҳрайни Поён. Дар асрҳои 22 — 24 то милод маркази давлати ҳамном буд, ки тамоми Элом ва Байнаннаҳрайнро дар бар мегирифт.

Аккаде, Агаде, яке аз шаҳри қадим дар Байнаннаҳрайни Поён мебошад. Дар асрҳои 22 — 24 то милод маркази давлати ҳамном буд, ки тамоми Элом ва Байнаннаҳрайнро дар бар мегирифт. Бунёдгузори шаҳр ва муассиси давлат — Саргони Қадим (ба забони аккадӣ Шарумкен) — саромади сулолаи Саргонҳо (ҳукмронӣ 2316 — 61) буд. Саргонҳо дар сиёсати берунии давлатдорӣ фаъол буданд: ба Осиёи Хурд, Элом, Эбла, Сурия юришҳо анҷом додаанд. Шумерро ҳам фатҳ карда буданд ва ба ин нисбат шоҳони Бобул худро ҳокими Шумер ва Аккад медонистанд. Дар ҳамин давра дар Аккад кишоварзӣ, савдо, хоҷагии давлатӣ ва артиш хеле тараққӣ кард. Дар миёнаи асри 22 то м. ба Аккад кӯҳистониён (кутиҳо) ҳамла карда онро фатҳ намуданд. Забони аккадӣ аз гурӯҳи забонҳои семитист.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
Малах дар Англия
**Малах** — Дар ҷаҳон қариб 10 ҳазор ва дар Тоҷикистон 130 намуд малах ба қайд гирифта шудааст. Малах ҳашароти рустанихӯр буда, гала-гала шуда умр ба сар мебаранд. Галаи малах дар як шабонарӯз зиёда аз 30 километр роҳро тай карда, тамоми рустании дар сари роҳаш бударо нобуд мекунад. Дар давраи афзоиш дар як метри мураббаъ адади малах то ба 1000 мерасад, ки 1 миллион гектарро пахш мекунад.

Расмхо
------

* Малахи наринаМалахи нарина
* Малахи модинаМалахи модина
* Siberian GrashopperSiberian Grashopper
* 
* 
* 
* 
* 
* 
* Romalea micropteraRomalea microptera
* Stethophyma grossumStethophyma grossum
* Locusta migratoriaLocusta migratoria
* Tettigonia viridissima*Tettigonia viridissima*
* Tettigonia cantans*Tettigonia cantans*


|  |  |
| --- | --- |
| Панда Ҷонваршиносӣ | *Ин мақолаи нопурра аз фанни ҷонваршиносӣ мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |
**Чарлз Ҷон Ҳуффам Диккенс** (англисӣ: Charles Dickens; 7 феврал 1812[…], Landport[d], Ҳампшир ё Portsmouth[d], Ҳампшир — 9 июн 1870, Gads Hill Place[d], Кент ё Higham[d], Кент) — нависандаи ингилис.

Ӯ бо офаридани фаромӯшнопазиртарин персонажҳо дар ҷаҳон ва баври куллӣ чун романнависи соҳибэҳтиром дар Давраи Эҳё мебошад. Дар ҷарёани ҳаёт, корҳои кардаи ӯ шӯхрати зиёд касб карданд ва баъдан ин нобиғаи адабиро донишмандон ва мунаққидони асри бист ҳам эътироф кардаанд. Махсусан роман ва ҳикояҳои кӯтоҳаш ба ӯ шӯхрати ҷаҳонӣ бахшиданд.

Зиндагинома
-----------

Падару модари ӯ Ҷонс Дикенс хизматчии ҳарбӣ ва Елизавет Бороу. Дар 5 солагиаш Чарз ба шаҳри Четхем мекучанд. Ва вакте ки ӯ 10 сола мешавад оилаи шоир ба Кенден, Лондон мекучанд. Вай дар фабрикаи сиёҳ кор мекард вакте ки падари ӯ карздор шуд ӯ дар хабсхона маҳкам буд. Вакти мушкилии шоир дар фабрикаи сиёҳ фоидаи бисёр ба шоир овард чунки бисёр акидаҳои доир ба асарҳояш дар ҳамон фабрика пайдо шуд.

Вакте ки модари ӯ вафот мекунад ӯ маблаг ба мерос мегирад ва падари Чарлз карзхояшро месупорад ва аз хабсхона озод мешавад. Чарлз баъд мактаби миёнаро хатм мекунад ва кор меёбад ба монанди пешхизматчи химоятгар. Баъди ёфтани ин кор шоир худаш худомузи кард стенография ва шаркшинос шуд инро хабар додан аз хуумат.

Эҷодиёт
-------

Агарчӣ ӯ таълими сатҳӣ дошт, зуд муваффақ шуд. Кариера ё пешравии ӯ, аз кор дар маҷаллае дар муддати 20 сол оғоз мешавад, ки дар ин муддат ӯ 15 роман, 5 повест, садҳо ҳикоя ва мақолаҳои публисистӣ, лексияву нақшҳои саҳанавӣ офаридааст. Вай китоби авали худро « Когазҳои Пиквик» соли 1836 аз чоп баровард. Бегарз аз ин шоир дигар китобҳои машҳуро аз чоп баровард. «Оливер Твест» «Интизориҳои Кабир» «Девид Коперфид» « Николас Николби» магозаи куҳна шавкангез. Ин сурудҳои дар вакти чашнвораи мавлуди Исо низ Хонда мешавад. Чарз Диккенс 9 июли 1870 вафот кард. Уро дар Вестминстер дар кучаи шоирон дафн карданд.

Эзоҳ
----

1. 1 2 3 4 5 6  *SE T. group of authors* Dickens, Charles John Huffam (ингл.) // *Encyclopædia Britannica*: *a dictionary of arts, sciences, literature and general information* / H. Chisholm — 11 — New York, Cambridge, England: University Press, 1911. — Vol. 8.
2. 1 2 3 4  *Сильман Т. И. Сильман Т. И.* Диккенс // Краткая литературная энциклопедия (рус.) — М.: Советская энциклопедия, 1962. — Т. 2.
3. 1 2 3 4 5 6 7 8  Dickens, Charles // *The American Cyclopædia* — 1879.
4. 1 2 3 4   — 1808.
5. 1 2  Dickens, Charles // *Encyclopædia Britannica*: *dictionary of arts, sciences, and general literature* — 9 — 1875. — Ҷ. 7.
6. 1 2  Dickens, Charles (ингл.) // *The New Student's Reference Work for teachers, students and families* / C. Beach, F. M. McMurry — Chicago: 1914.
7. ↑  *Bibliothèque nationale de France* идентификатор BNF (фр.): платформаи додаҳои боз — 2011.
8. ↑
9. 1 2
10. 1 2  400 тем анлийского языка /сост. Ю. В. Куриленко. -Ростов-на- Дону. 535 стр.
**Акобир Каримович Мирзораҳимов** (03.04.1963, н. Ваҳдат) — олим, доктори илмҳои биологӣ (2011).

Зиндагинома
-----------

Акобир Каримович Мирзораҳимов соли 1985 факултаи биологияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленинро (ҳоло ДМТ) ба итмом расонда, дар аспирантураи Пажӯҳишгоҳи биофизика ва физиологияи рустаниҳои АИ Тоҷикистон хондааст. Аз соли 1989 ба сифати ходими илмӣ, ходими калони илмии Лабораторияи илмӣ-таҳқиқотии ДМТ заҳмат кашида, солҳои 1994-2008 дотсенти кафедраи физиологияи рустаниҳо буд, чанд соли охир вазифаи муовини декани факултаи биологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро (2009-2015) иҷро кардааст. Аз апрели соли 2015 директори Пажӯҳишгоҳи зоология ва паразитологияи Академияи илмҳои Тоҷикистон ва аз апрели 2016 директори Пажӯҳишгоҳи ботаника, физиология ва генетикаи рустаниҳои Академияи илмҳои Тоҷикистон мебошад. Ӯ солҳои охир дар кафедраи физиологияи рустаниҳо ва биотехнологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ба тадриси илмҳои табиӣ машғул аст. Аз моҳи феврали соли 2019 то апрели соли 2019 профессори кафедраи физиологияи рустаниҳо ва биотехнологияи факултети биологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон фаъолият кардааст. Аз моҳи апрели соли 2019 бо фармони Вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон Муовини ректори Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ оид ба илм таъйин гардида, то имрӯз фаъолияти меҳнатӣ карда истодааст..
Бобати тавсифи муқоисавии РБФ-карбоксилаза дар шаклҳои аз ҷиҳати ҳосилнокӣ гуногуни рустании пахта, шаклҳои молекулавии гуногуни фермент, танзими фаъолнокии маҷмӯаҳои мултиферментии озоди сикли Калвин дар рустаниҳои дараҷаи олӣ таҳқиқот анҷом додааст. Шумораи таълифоташ аз ҳаштод мегузарад.

Осор
----

* Намунаҳои тестӣ аз ботаника, зоология, анатомия ва биологияи умумӣ (Дастур барои дохилшавандагони мактабҳои олии ҷумҳурӣ). – Д. 1996;
* Сравнительная характеристика РБФ – карбоксилазы различных по продуктивности форм хлопчатника. Мно-жественные молекулярные формы фермента. – Д. 1992;
* Регуляция активности свободных мультиферментных комплексов цикла Кальвина ӯ высших растений: Дисс.. доктора биолог. наук. – Д. 2011;
* Механизмы адабтации мультифер-ментных комплексов ӯ высших растений. LAMBERT, AcademucPublishind. – 2013 (соавтор);
* Асосҳои энзимология. – Д. 2013 (ҳаммуаллиф).

Мукофот
-------

Бо медали «Хидмати шоиста» қадр шудааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Акобир Каримович Мирзораҳимов.  tgpu.tj. 4 июни 2020 санҷида шуд.
2. ↑  Арбобони илми тоҷик (асри ХХ-аввали асри ХХI) / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. – Душанбе, 2017. – С. 348.
**Акмал Шермуҳаммади Хӯқандӣ** (? – 1821) — шоири зуллисонайн.

Зиндагинома
-----------

Асарҳояшро ба забонҳои тоҷикӣ ва ӯзбекӣ навиштааст. Баъди таҳсил дар Мадрасаи Мири Хӯқанд ба тадрис машғул гардид. Мувофиқи маълумоти тазкиранигорон Фазлии Намангонӣ, Қорӣ Раҳматуллоҳи Возеҳ Акмал дар шеъру шоирӣ обрӯю эътибори баланд дошта, соҳиби ду девон – яке ба тоҷикӣ ва дигаре ба ӯзбекӣ будааст. Дар пайравии Мирзо Абдулқодири Бедил ғазал мегуфт, мухаммасҳо бар ғазалҳои Бедил низ дорад.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Чарлз Томсон Рис Вилсон** (англ. Charles Thomson Rees Wilson; 14 феврал 1869[…], Glencorse[d], Шотландия — 15 ноябр 1959[…], Carlops[d], Шотландия) — физикдони шотландӣ. Узви Анҷумани салтанатии Лондон (1900).

Зиндагинома
-----------

Баъди хатми мактаби хусусӣ дар коллеҷи Оуэн (ҳозира Донишгоҳи Манчестер) ва коллеҷи Сидни Сассекс (дар Кембриҷ) таҳсил кардааст. Омӯзгор (1900) ва профессори Донишгоҳи Кембриҷ (1925). Дар соҳаи физикаи молекулавӣ, ҳастаӣ ва атомӣ таҳқиқот кардааст. Вилсон пас аз мушоҳидаи ҳодисаҳои атмосферии тоҷ ва глория дар расадхонаи кӯҳи Бен-Невис ин ҳодисаҳоро дар лабораторияи худ санҷида, конденсатсияи бухори моддаро зери таъсири зарраҳои барқаноки суръатнок таҳқиқ намуд. Ӯ нишон дод, ки дар шароити муайян ҳар як иони барқанок маркази конденсатсияи бухори об мегардад ва онҳоро бо чашм дидан мумкин аст. Барои мушоҳидаи пайҳои зарраҳои барқанок асбобе сохт, ки дар он акси пайҳои алфа-зарраҳо, бета-зарраҳо ва электронҳоро қайд кардан имконпазир гашт. Минбаъд асбоби мазкур бо номи камераи Вилсон машҳур шуд (1912). Баъдтар Вилсон онро такмил дода, соли 1923 мақолаҳои машҳури худро дар бораи масирҳои электронҳо нашр кард. Дастовардҳои Вилсонро олимони тамоми дунё истифода мекунанд. Солҳои 1900—1901 Вилсон ба хулосае омад, ки шуоъафкании ионзое мавҷуд аст, ки аз қабатҳои ғафси хок мегузарад. Барои ихтирои «камераи Вилсон», ки ба кашфи «усули аёни (визуалӣ)-и ошкор кардани масирҳои зарраҳои электрикии барқанок бо ёрии конденсатсияи бухор» сабаб шуд, сазовори мукофоти Нобел гаштааст (1927, якҷо бо Артур Комптон).

Эзоҳ
----

1. 1 2 3 4  Энциклопедия Брокгауз (нем.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
2. 1 2 3 4  Store norske leksikon (бук.) — 1978. — ISSN 2464-1480
3. 1 2 3 4  Gran Enciclopèdia Catalana (кат.) — Grup Enciclopèdia, 1968.
4. ↑  учёный-ядерщик

Адабиёт
-------

* Вилсон Чарлз Томсон Риз // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* Mathematics Genealogy Project
* Nobel Laureate API
* zbMATH Open

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая каталанская
* Большая норвежская
* Большая российская (старая версия)
* Большая российская (научно-образовательный портал)
* Большая советская (1 изд.)
* Литовская универсальная
* Хорватская
* Britannica (онлайн)
* De Agostini
* Notable Names Database
* Universalis
* Оксфордский биографический

 |
| Таборшиносӣ ва некрополистика | 
* WikiTree

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* GND: 11758116X
* ISNI: 0000 0000 7857 9623
* LCCN: n87127525
* NLP: A37005959
* NTA: 129681474
* NUKAT: n01025296
* SUDOC: 083852778
* VIAF: 45812924
* WorldCat VIAF: 45812924

 |

 |
**Лутфишоҳи Додо** — рӯзноманигор, шоир , узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон (1987), узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1998)

Зиндагинома
-----------

**Лутфишоҳи Додо** 15 ноябри соли 1943 дар деҳаи Тавдеми ноҳияи Роштқалъаи Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон таваллуд ёфтааст. Соли 1967 Институти давлатии педагогии Душанбе ба номи Т.Г.Шевченкоро хатм карда, дар рӯзномаи «Бадахшони Советӣ», нашриёти «Ирфон», Хонаи эҷодиёти халқ, радиои чумҳурӣ, АМИТ «Ховар», ҳафтаномаи «Минбари халқ» фаъолият бурдааст. Ҳоло раиси бахши вилоятии Бунёди байналмилалии забони форсии тоҷикӣ мебошад. Аз соли 1987 узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон, аз соли 1998 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст.

Эҷодиёт
-------

Муаллифи китоби шеърҳои «Хонаи баҳор» (2006), осори публитсистии «70 соли Хоруғ» (2002), «Лаъли Бадахшон» (2006) ва достони «Чакомаи афсӯс» (2013) аст. Қиссаи «Гуроз» дар маҷаллаи «Садои Шарқ» интишор ёфтааст. Иддае аз ашъораш дар 8 китоби дастҷамъӣ ба табъ расидаанд.

Ҷоизаҳо
-------

* Ҷоизаи ба номи Абулқосим Лоҳутӣ;
* Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* Медали «100-солагии матбуоти тоҷик».

Сарчашма
--------

1. ↑  Адибони Тоҷикистон (маълумотномаи мухтасари шарҳиҳолӣ)./Таҳия ва танзими Асрори Сомонӣ ва Маҷид Салим. – Душанбе, «Адиб», 2014, – с. 82 - 83 ISBN 978-99947-2-379-9
**Лутфӣ Зоҳидова** (6 ноябри соли 1925 — 10 октябри 1995) — аввалин раққосаи балети ҶШС Тоҷикистон. Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон. Ҳунарпешаи халқии СССР(1957). Зоҳидова дар саҳнаи Театри давлатии опера ва балети тоҷик ҳунарнамоӣ намудааст. Барои иҷрои партияи Лайлӣ (дар балети «Лайлӣ ва Маҷнун»-и Сергей Баласанян) бо ҷоизаи Сталин (ҷоизаи давлатии СССР) (1949) сарфароз гардидааст. Бо орденҳои "Парчами сурхи меҳнат" ва "Нишони фахрӣ" мукофотонида шудааст.

Лутфи Зоҳидова бори аввал дар балети тоҷик «Лайлӣ ва Маҷнун», ки 7 ноябри соли 1947 дар саҳнаи Театри давлатии опера ва балети тоҷик гузошта шуда буд, ҳунарнамоӣ намудааст. Балетмейстер Ғаффор Валаматзода, дирижёр Л. Левин, рассом Е. Чемодуров; дар нақшҳо: Лайлӣ – Л. Зоҳидова, Маҷнун (Қайс) – М. Қобилов, Ибни Салом – Рафаэл Толмасов, Навфал – М. Ҳасанов. Гурӯҳи эҷодкорон – С. Баласанян, Ғ. Валаматзода, Е. Чемодуров, Л. Зоҳидова, М. Қобилов соҳиби – ҷоизаи Сталин (ҷоизаи давлатии СССР) (1949) гардидаанд

Адабиёт
-------

* Народные артисты СССР. В 2-х тт. / Авторы-составители М. В. Музалевский и В. Л. Иванов. — М.: РИЦ «Кавалер», 2007.
* Лутфӣ Зоҳидова // Конибодом. Энсиклопедия. – Душанбе, 2005. – С.103.
* Зоҳидова Лутфӣ // Энсиклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик. – Душанбе, 1988. – ҷ.1. – С.473- 474.Энсиклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик. – Душанбе, 1988. – ҷ.1. – С.473

Эзоҳ
----

1. ↑  Захидова Лютфи // Большая советская энциклопедия (рус.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
2. ↑  Сомонаи вазорати фарҳанги Тоҷикистон
3. ↑  ЭАСТ, ҷ.1.

Пайвандҳо
---------

Сомонаи Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон
**Ча́рлз Гри́ли А́ббот** (вар. *Чарлз Грили Эббот*, англ. Charles Greeley Abbot; 31 майи соли 1872, Уилтон[en], Ню-Ҳэмпшир — 17 декабри соли 1973, Ривердейл[en], Мэриленд, ИМА) — астрофизики амрикоӣ, мутахассиси физикаи Офтоб ва омӯзишу истифодаи энергияи офтобӣ.

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи Донишкадаи технологии Массачусетс (1895).

Солҳои 1907—1944 директори расадхонаи астрофизикии Смитсонов, 1928—1944 котиби Донишкадаи Смитсонов буд. Аббот узви АИ миллии ШМА дар Вашингтон буд (1915).

Дар соҳаи радиатсияи Офтоб, физикаи Офтоб ва нурафкании ситораҳо тадқиқот бурдааст. Аббот қисми инфрасурхи спектри Офтобро таҳқиқ намуда, таърифи собитаи офтобиро додааст. Бо спектроболометр ва радиометри ихтироъкардааш тақсимоти энергияро дар спектри Офтоб таҳқиқ кардааст. Барои истифодаи энергияи гармии Офтоб асбобҳо сохтааст. Муаллифи китоби «Офтоб» аст, ки соли 1936 ба забони русӣ нашр шудааст. Дар натиҷаи мушоҳидаҳои тӯлонӣ вобастагии байни тағйирёбии афканишоти Офтоб ва боду ҳаворо дар Замин (1953) муайян намудааст.

Ба шарафи Аббот дар Моҳ яке аз танӯраҳо номгузорӣ шудааст (танӯраи Аббот).

Китобшиносӣ
-----------

* *Аббот Ч.* Солнце. — М.-Л.: ОНТИ, 1936.

Адабиёт
-------

* *Колчинский И.Г. Корсунь А.А. Родригес М.Г.* Астрономы: Биографический справочник. — 2-е изд. перераб. и доп.. — Киев: Наукова думка, 1986. — 512 с.

Пайвандҳо
---------

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* идентификатор BNF (фр.): платформаи додаҳои боз — 2011.
2. 1 2  Encyclopædia Britannica (ингл.)
3. 1 2  Энциклопедия Брокгауз (нем.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
4. 1 2 3  Who Was Who Among North American Authors, 1921-1939 — Детройт: Gale, 1976. — С. 1. — ISBN 978-0-8103-1041-4
5. 1 2 3 4
6. ↑

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Лутфулло Хабибуллоевич Саидмуродов** (14 сентябри 1959, Душанбе) — иқтисоддон, арбоби давлатӣ, доктори илмҳои иқтисодӣ, профессор, Аълочии маорифи Тоҷикистон.

Зиндагинома
-----------

Лутфулло Саидмуродов 14 сентябри соли 1959 дар шаҳри Душанбе ба дунё омадааст. Донишгоҳи давлатии Маскав ба номи М. В. Ломоносовро бо ихтисоси иқтисодчӣ ва муаллими назарияи иқтисодӣ хатм намудааст.
Фаъолияти кориаш аз касби омузгори огоз ёфта ба ҳайси ассистент, муаллими калон, дотсенти кафедраҳои назарияи иқтисодии факултаи иқтисодии, кафедраи муносибатҳои байналмилалии иқтисодии факултаи молияву иқтисодии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, декани факулта ва мудири кафедраи назарияи иқтисодии Донишкадаи молия ва иқтисоди Тоҷикистон кор кардааст. Сипас, Лутфулло Саидмуродов узви Шӯрои иқтисодии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, директор ва профессори байналмилалии ҳамкор дар Барномаи байналмилалии «Такмили ихтисоси муаллимони факултаҳои иқтисодии мактабҳои олии Ҷумҳурии Тоҷикистон» кор кардааст.
Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз ҳавзаи интихоботии Истаравшан, Узви Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба илм, маориф, фарҳанг ва сиёсати ҷавонон гардид. Ӯ инчунин, ҳамчун узви Комиссияи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба одоби вакилон, узви Комиссияи муваққатии экологӣ, узви фраксияи Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон фаъолият намудааст.

Апрели соли 2015 Лутфулло Саидмуродов, собиқ вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон раҳбари нави Пажӯҳишгоҳи иқтисодиёт ва демографияи Академияи илмҳои Тоҷикистон таъйин гардид. Ӯ инчунин ба ҷои Олим Бобоев, раиси Ҳизби ислоҳоти иқтисодии Тоҷикистон омадааст, ки ҳоло вакили парлумон мебошад.

Ҷоизаҳо
-------

* Дорандаи медали «Хидмати шоиста»,
* Аълочии маорифи Тоҷикистон.

Осори илмӣ
----------

* Открытая экономика Республики Таджикистан: макроэкономическое равновесие в условиях внешнего инвестирования / Л. Х. Саидмуродов, А. А. Солиев. — Д.: Ирфон, 2004. — 144 с.
* Экономическая теория открытого хозяйства и проблемы современного Таджикистана / Л. Х. Саидмуродов. — Д.: Ирфон, 2005. — 260 с.

Эзоҳ
----

1. ↑  Тағйироти кадрӣ. Аз барканорӣ то таъйини раиси 5 пажӯҳишгоҳ
2. ↑  САИДМУРОДОВ ЛУТФУЛЛО ҲАБИБУЛЛОЕВИЧ parlament.tj. 4 май 2014 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 22 июни 2021.
3. ↑  Саидмуродов Лутфулло Ҳабибуллоевич Бойгонӣ шудааст 17 апрели 2016  сол. gptb.tj

Пайвандҳо
---------

* Место Мархабо Джабборовой в парламенте занял профессор Саидмуродов news.tj Бойгонӣ шудааст 2 октябри 2017  сол.
* Лутфулло Саидмуродов, раиси Кумитаи илму маорифи порлумон — Радиои Озодӣ
**Лутфӣ Раҳимҷоновна Кабирова** — овозхон ҳунарпешаи барҷастаи тоҷик (сопранои лирикӣ-драмавӣ). Ҳунарпешаи халқии СССР (1977).

Зиндагинома
-----------

Лутфӣ Кабирова хатмкардаи омӯзишгоҳи мусиқии шаҳри Душанбе (1949) ва Консерваторияи Маскав (1954). Аз соли 1954 ӯ ба ҳайси солисткаи Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ кор кардааст.

Овози Лутфӣ Кабирова васеъ ва дилнишину тобишнок буда, хушифодаву таъсирбахш аст. Ҳунарпеша ҳиссиёти ботинӣ ва олами маънавии қаҳрамонони худро табиӣ ва фасеҳ ифода мекунад. Ба қавли Н. Нурҷонов: 

> «Овозаш фораму ҷарангдор буда, услуби овозхониро дар ҳамаи регистрҳо моҳирона истифода намудааст. Ӯ тавассути овозхонӣ ҳолатҳои гуногуни қаҳрамонон ва шӯру ғалаёни ботинии онҳоро амиқу равшан ифода месозад».

Образҳои саҳнавӣ
----------------

Кабирова дар операҳои классикии русу Ғарб як силсила образҳои барҷаста офаридааст, ки Мария, Татяна, Лиза («Мазепа», «Евгений Онегин» ва «Модкаи қарамашшоқ»-и П. Чайковский, 1957, 1958, 1962), Дездемона, Леонора («Отелло» ва «Трубадур»-и Ҷ. Верди, 1966, 1967), Чио-чио-сан (операи ҳамноми Ҷ. Пуччинӣ, 1971) мисол шуда метавонанд. Кабирова дар операҳои тоҷик низ як силсила образҳои хуб офаридааст, ки Нисо («Бахтиёр ва Нисо»-и С. Баласанян, 1954), Гулрӯ («Пӯлод ва Гулрӯ»-и Шарофиддин Сайфиддинов, 1957), Сурма («Домоди номдор»-и С. Урбах, 1961), Малоҳат («Бозгашт»-и Я. Сабзанов, 1976) аз ҷумлаи онҳоянд. Маҳорати баланди ҳунарварӣ ба Кабирова имкон додааст, ки хулқу хислати қаҳрамононро ҳаққонӣ, ҳаётӣ ва дилчаспу хотирмон офарад. Ӯ дар операҳои композиторони шӯравии рус нақшҳои Анхела («Духтари Куба»-и К. Листов, 1963), Наталия («Дони ором»-и И. Дзержинский, 1975), Катерина («Духтари ромшуда»-и В. Шебалин, 1959, 1976) ва ғ.-ро бо маҳорати хуб иҷро карда буд.

Кабирова дар опереттаҳо низ ба бозёфтҳои эҷодӣ ноил гардид, масалан, Силва Маритса (аз опереттаи ҳамноми И. Калман). Диапазони овози Лутфӣ К. васеъ ва дилнишину тобишнок буд. Дар барномаи консерти ӯ инчунин ария аз операҳо ва сурудҳои композиторони тоҷик, рус ва дигарон низ ҷой доштанд. Кабирова ба мамлакатҳои Полша, Эрон, Олмон, Белгия, Дания, Австрия, Туркия ва ғ. сафарҳои ҳунарӣ дошт. Бо ордени Байрақи Сурхи Меҳнат, медалҳо ва Грамотаҳои Президиуми Советии Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардонида шудааст.

Адабиёт
-------

* Народные артисты СССР. В 2-х тт. / Авторы-составители М. В. Музалевский и В. Л. Иванов. — М.: РИЦ «Кавалер», 2007.

Эзоҳ
----

1. ↑  Обидпур Ҷ. Луғатномаи тафсирии мусиқӣ / зери назари Б.Қобилова. – Душанбе: Аржанг, 2019. – С.163-164. – 480 с. ISBN 978-999-47-43-90-2(тоҷ.)
**Акмал Мирзо Муҳаммадкомили Бадахшӣ** (1644, шаҳри Сринагари Кашмир – 1718, ҳамон ҷо) — шоири форсизабони Ҳиндустон.

Зиндагинома
-----------

Аҷдоди Акмал аз Тошканд ба Бадахшон ва баъдан ба Ҳиндустон кӯчиданд. Нисбаи Бадахшӣ гирифтанаш аз ҳамин ҷост. Акмал яке аз шоирони сермаҳсул аст (ҷамъи ашъораш 80000 байт). Мавзӯъҳои асосии нигоштаҳояш ирфону тасаввуф, фалсафа, ишқу муҳаббат, панду насиҳат, даъват ба дӯстиву сулҳу салоҳ байни қавмҳои мазҳабашон гуногун ва ғайра мебошанд. Дар пайравии «Маснавии маънавӣ»-и Ҷалолуддини Румӣ китобе навиштааст бо номи «Баҳр-ул-ирфон» (иборат аз 4 ҷилд). Аксар шоирони форсизабони Ҳиндустон ба ин асар тақлиду пайравӣ карда маснавӣ офаридаанд. Акмал аз шоирони форсигӯи Кашмир нахустин касест, ки достонҳои ҳиндӣ, масалан, «Аканандон»-ро ба форсӣ гардондааст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Акмал Қаландаров (Акмал Қаландар)** — журналист, нависанда (ӯзбекзабон ва қирғиззабон), Аълочии матбуоти Тоҷикистон, ходими илмии Осорхонаи ба номи академик Бобоҷон Ғафуров.

Зиндагинома
-----------

Акмал Обидович Қаландаров, 1 сентябри 1959 дар деҳаи Қазноқи ноҳияи Пролетари вилояти Суғд таваллуд шудааст. Муаллим, аъзои Иттифоқи Журналистони СССР, корманди илмии Осорхонаи ба номи академик Бобоҷон Ғафуров, муҳаррири рӯзномаи «ЁдНома».
Дар солҳои 1982-1993 дар рӯзномаи «Пролетар тонги» мухбир, фелетонист, котиби масъул, дар солҳои 1993-2002 дар рӯзномаи «Ленинобод ҳақиқати» вазифаҳои котиби масъул, муовини сармуҳаррир, сармуҳарририро ба ўҳда дошт. 
Аз соли 2005 ба ҳайси корманди илмии Осорхонаи ба номи академик Бобоҷон Ғафуров кор мекунад.
Акмал Қаландар муаллифи китобҳои «Жонгинам» ( 1995, Хуҷанд), «Ради жизни на земле» (1995, Хуҷанд), «Незнакомка» (1999, Хуҷанд), «Падарнома» (2000, Хуҷанд), «Ҷони ширин» (2001, Хуҷанд), «Варақҳои тилогини «Тоҷикон» (2009, Ғафуров, бо ҳаммуаллифии бо Ҳ.Холҷӯраев), «Хайёмнома» (2010, Хуҷанд), «Аз даргоҳи муқаддас» (2013, Ғафуров), «Умр мазмуни» (2013, Ғафуров), «Фарғона – водии дӯстӣ» (2015, Ғафуров, ҳаммуаллиф), «Сен шундай гўзалсан» (2016, Хуҷанд), ҳаммуаллифи тарҷумаи китоби «Табуддулоти Тоҷикистон»-и Сафаралӣ Кенҷаев ба забони ўзбекӣ (1995, нашриёти «Ӯзбекистон», Тошкент).
Бо ташаббуси Акмал Қаландар моҳи майи соли 2015 дар назди Осорхона нашрияи «ЁдНома» ташкил карда шудааст.

Осори илмӣ
----------

Акмал Қаландаров муаллифи беш аз 10 китобҳо ва шумораи зиёди мақолаҳои илмӣ – оммавӣ ба забонҳои ӯзбекӣ, русӣ ва тоҷикӣ мебошад. 

* ӯзбакӣ: *Исписор: муқаддас замин, улуғлар даргоҳи. - Хужанд, 2011. – 224 с.*;
* ӯзбакӣ: *Ҳ.Холжӯраев, Акмал Қаландаров. Қабрдан мактуб. Тошдан нидо. Ёднома.- Ғафуров, 2012. – 320 с.*;
* ӯзбакӣ: *Ҳ.Холжӯраев, Акмал Қаландаров. Меҳр булоғи. – Ғафуров, 2012. – 196 с.*;
* Акмал Қаландаров. Саҳифаҳои заррини таърих. Маҷмӯаи шеърҳо ба забони тоҷикӣ, ӯзбекӣ ва қирғизӣ бахшида ба академик Б. Ғафуров. – Ғафуров, 2015. – 127 с. ва диг.

Осорхонаи ба номи академик Бобоҷон Ғафуров
------------------------------------------

Дар ш.Ғафуров вилояти Суғд Осорхонаи ба номи академик Бобоҷон Ғафуров амал карда истодааст.
Дар назди осорхона Маркази илмии "Ғафуровшиносӣ" ("Гафуроведение") амал карда истодааст, ки доир ба мероси илмии академик Бобоҷон Ғафуров ва дигар масъалаҳои таъриху кишваршиносӣ тадқиқотҳои илмӣ мебарад. Марказ якчанд китобу рисолаҳои илмӣ ва китобҳои илмиву оммавиро ба забонҳои русӣ, тоҷикӣ ва ӯзбекӣ нашр намудааст, ки дар таълифоти он Акмал Қаландаров низ ҳиссаи хешро гузоштааст.

Нигаред
-------

* Осорхонаи ба номи академик Бобоҷон Ғафуров

Эзоҳ
----

* Ҳабибулло Холҷӯраев, Шариф Нуриддинов. Исписор: Онҳо фарзандони ту ҳастанд. (ба забонҳои тоҷикӣ ва ӯзбекӣ). — Ғафуров-Хуҷанд, 2012. – 956 с.;
* Ёднома//Нашрияи Осорхонаи ҷумҳуриявии академик Б Ғафуров, шумораҳои соли 2015-2016;
* ӯзбакӣ: *Исписор: макаддас замин, улуғлар даргоҳи. - Хужанд, 2011. – 224 с.*;
* ӯзбакӣ: *Х.Холжӯраев, А. Қаландар. Меҳр булоғи. – Ғафуров, 2012. – 196 с.*
**Сороҷон Юсуфова** (*Юсуфова Сороҷон Михайловна*; 5 май 1910, Бухоро, генерал-губернатории Туркистон — 15 май 1966, Душанбе) — заминшинос, доктори илмҳои геология ва минералогия (1948), профессор (1950). Академики Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон (1951). Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1960).

Зиндагинома
-----------

Сороҷон Юсуфова соли 1935 факултаи табиатшиносии Университети давлатии Самарқандро ба итмом расонда, дар Институти геологияи филиали узбекистонии АИ УССР ба сифати ходими илмӣ, ходими калони илмӣ кор кардааст, солҳои 1946—1948 мудирии бахши геологияи нафту гази шуъбаи геологияи Филиали тоҷикистонии АИ СССР ба зимма доштааст. Мудири озмоишгоҳи усулҳои таҳлили физикаву химиявии Институти геологияи Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон (1957—1959). Аз соли 1949 то охири умр мудири кафедраи минералогия ва нетрографияи ДДТ ба номи В. И. Ленин буд.
Аввалин зан-академик дар Тоҷикистон мебошад, ки тамоми ҷидду ҷаҳдаш ба пешбурди илми геологияи тоҷик равона шудааст. Хидматаш дар таҳқиқи таҳнишастҳои мезозоӣ ва кайнозойи депрессияи Тоҷикистон, хусусиятҳои минералогии лёсс, гил ва таркиби химиявии онҳо, геохимияи элементҳои ҷудогонаи химиявӣ калон аст. Аввалин китоби дарсӣ дар соҳаи геологияро ба забони тоҷикӣ соли 1963 нашр кардааст. Осорашро ба тоҷикӣ, узбекӣ ва русӣ якзайл навиштааст. Дар тарбияи мутахассисони геология саҳми арзанда гузоштааст.

Осор
----

* Минералогические особенности лёссов Средней Азии. — М. 1956;
* Хусусиятҳои минералогии лёссҳои водии Вахш. — Сталинобод, 1958;
* Геология бо элементҳои минералогия ва петрография. Китоби дарсӣ барои донишҷӯён. — Д. 1963.

Ҷоизаҳо
-------

Бо ду ордени «Нишони Фахрӣ» тақдир шудааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Ҳайати шахсӣ. — Душанбе: Дониш, 2011. — 216 с.

Адабиёт
-------

* Сороджан Юсупова. Библиография. — Д. 1965;
* Баротов Р. Академик Сараджан Юсупова. -Д. 2000.

Пайвандҳо
---------

* Аъзои пайвастаи Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Ҳайати шахсӣ, аз соли 1951 Бойгонӣ шудааст 18 сентябри 2017  сол.
**Мактаби тиҷорати Ҳарвард** (англ. Harvard Business School, ки онро чун **HBS** низ мешиносанд) як муассисаи олии таълимӣ дар шаҳри Бостон, Массачусетс, ИМА, қисми Донишгоҳи Ҳарвард аст. Мактаб барномаи пурраи MBA (*магистратураи маъмурияти тиҷоратӣ)*, инчунин докторантура ва бисёр дигар барномаҳои такмили ихтисос ва таълимро пешниҳод мекунад. Мактаб соҳиби *Publishing Harvard Business School аст*, ки мунтазам китобҳо оид ба бизнес, менеҷменти онлайн, идоракунии корпоративӣ, омӯзиши ҳолатҳо ва ғайраро нашр мекунад, инчунин маҷаллаи ҳармоҳаи хабарии *Harvard Business Review* .

Мактаб дар ҷои шашум дар рӯйхати мактабҳои тиҷорати Амрико ҷойгир аст, ки дар нашри *US News & World the Report нашр шудааст.*  Дар рӯйхати ҷаҳонии нашрияҳои *Financial Times* *(Financial Times of Financial Times) Global a MBA Rankings 2010),* ки аз чунин мактабҳо, ба монанди мактаби тиҷории Вартон (англ. Wharton School of Business Донишгоҳи Пенсилвания ва Мактаби олии баъдидипломии Стэнфорд (англ. Stanford Graduate School of Business) болотар аст ва ҷои якумро ишғол менамояд . Он доимо дар даҳгонаи рӯйхати мактабҳои тиҷоратии ИМА ва тамоми ҷаҳон ҷой мегирад ва яке аз шаш мактаби тиҷории донишгоҳҳои Ivy League мебошад  .

Таърих
------

Мактаб соли 1908 таъсис ёфтааст. Дар соли аввали мавҷудияти он 59 донишҷӯ дар он таҳсил мекарданд. Бори аввал HBS бо роҳи ҷорӣ кардани усули "case-study" (машғулиятҳои назариявӣ ва амалӣ дар мисолҳои мушаххас аз ҳаёти воқеӣ, таҳлили онҳо ва таҳияи амалҳои имконпазир) ба раванди таълимро ҷорӣ карда, афзоиши донишҷӯёнро дар худ таҷриба кард, ки миқдорашон дар даҳ сол то 500 донишҷӯ афзуд. Дар соли 1926, мактаб аз маҳалли аслии худ дар соҳили Кембриҷи дарёи Чарлз ба Олстон, шаҳри моҳвораи Бостон кӯчид. Духтарон бори аввал ба MBA-и дусолаи стандартӣ дар 1965 қабул карда шуданд. Ректори HBS Нитин Нория мебошад.

Хатмкардагони машҳур
--------------------

* Уилям Ҷ. О'Нил
* Стивен Ковӣ
* Стивен Швартсман

Адабиёт
-------

* Cruikshank, Jeffrey L. (1987). A Delicate Experiment: The Harvard Business School, 1908—1945. Boston, MA: Harvard Business School Press. ISBN 087584135X.

Эзоҳ
----

1. ↑  *U.S. News & World Report.* 2021 Best Business Schools (английский). *U.S. News & World Report*.
2. ↑  Business school rankings from the Financial Times - FT.com.  rankings.ft.com. 9 июни 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 11 январи 2021.
3. ↑   Бойгонӣ шудааст 4 май 2011  сол.. *Financial Times*, 2009. Retrieved on October 8, 2009.
**Акмал Икромов** (ӯзбакӣ: *Akmal Ikramovich Ikramov*; 1898, Тошканд, генерал-губернатории Туркистон — 13 март 1938, Маскав) — давлатмард ва сиёсатмадори шӯравӣ.

ЗИндагмнома
-----------

Акмал Икромов соли 1898 дар оилаи деҳқон таваллуд ёфтааст. Арбоби давлатӣ ва ҳизбӣ ва яке аз ташкилотчиёни ҳизби коммунисти Ӯзбекистон. Фаъолияти ҳизбияш аз вилоятҳои Наманган, Тошкент, Фарғона оғоз гардидааст. Аввал ҷонишини кумитаи инқилобии Намангон, баъдтар котиби кумитаҳои вилоятии РКП (б) дар Фарғона ва Сирдарё буда, сипас ду сол ба ҳайси мудири шуъбаи ташкилӣ ва котиби КМ ҲК Туркистон кор кард. Аз соли 1922 дар Университети коммунистии ба номи Свердлови Москва таҳсил кард. Соли 1925 котиби кумитаи ҳизбии вилояти Тошкент ва дар як вақт котиби КМ ҲК (б) Ӯзбекистон, аз соли 1929 котиби якуми КМ ҲК (б) Ӯзбекистон ва Бюрои Осиёмиёнагии КМ ВКП (б). Вакили анчуманҳои XII, XIV, XVII — уми ҳизб, дар анҷуманҳои XIV-XVI-ум номзад ба узвияи, дар анҷумани XVII-аъзои КМ ВКП (б) интихоб гардид. Узви КИМ-и ИҶШС ва номзад ба аъзоии КИМ, солҳои 1925—1937 узви Президиуми КИМ — и Ӯзбекистон буд. Бо ордени Ленин мукофотонида шудааст.

Эзоҳ
----



|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода | 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* GND: 119084325
* ISNI: 0000 0000 4903 2207
* LCCN: nr93009774
* NTA: 174396538
* VIAF: 40180639
* WorldCat VIAF: 40180639

 |

 |
**Аккомпанемент** (фаронсавӣ accompagnement – ҳамовозӣ) — қисми таркибии мусиқӣ, ки барои ҳамовозӣ ва пурмазмуншавии мусиқии овозӣ ва созӣ хидмат мекунад. Дар ҳунари сарояндагӣ бештар аккомпанемент ба тавассути созҳои мукаммал (арғунун, роял), инчунин ансамбл ва оркестр ифода мегардад. Мусиқии созӣ низ дар радифи оҳанги иҷрошаванда садоҳои ҳамовозшавандаро дар бар мегирад. Иҷрокунандаи аккомпанементро аккомпаниатор (навозанда) меноманд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Мактаби мусиқӣ** — таълимгоҳ, муассисаи махсуси ибтидоию миёнаи тарбиявӣ, ки дар он асосҳои назарию амалии созу овозро меомӯзанд. Ба қавли А. Раҷабов: «Аз давраҳои қадим барои ниёгони халқи тоҷик омӯзиши созу овоз (мусиқӣ) яке аз қисмҳои муҳими тарбияи садоии санъати нафиса ба шумор мерафт. Омӯзиши мусиқӣ хусусан дар аҳди Сосониён (а.-ҳои II-VI) хеле равнақ ёфта буд. Яке аз калонтарин мактаби мусиқӣ дар музофоти Тайсафун таҳти роҳбарии Борбад амал мекард, ки дар он аввалин дастурҳои назарию амалӣ дар ин давра мураттабу тадвин мешуданд («Траникнамак», «Китоби таронаҳо»)… Дар аҳди Сомониён мактаби калону машҳури мусиқие дар Бухоро таъсис ёфт, ки ба он устоди номвари мусиқӣ Абулаббоси Бахтиёр сарварӣ мекард… А.-ҳои XII-XIV омӯзиши мусиқӣ дубора барқарор шуд. Асрҳои XIV-XVII дар ш.-ҳои Бухоро, Самарқанд, Ҳирот, Исфаҳон, Шероз, Деҳлӣ ва диг. калонтарин М. м. таъсис ёфтанд, ки ба онҳо Амир Хусрав, Абдулқодири Гӯянда, Носируддини Қаввол, Маҳмуди Ҳусайнӣ ва диг. сарварӣ мекарданд.

Навъҳои нави мактаби мусиқӣ пас аз Инқилоби Октябр чун таълимгоҳи махсус таъсис ёфтанд, ки он давоми анъанаи пешиниён буд. С. 1922 мактаби мусиқии Шарқӣ (ҳоло омӯзишгоҳи мусиқӣ ва бадеии ба номи Домулло Ҳалим Ибодов) кушода шуд. Дастпарварони аввалини он Шоҳназар Соҳибов, Фазлиддин Шаҳобов, Мухтор Ашрафӣ, М. Бурҳонов ва диг. буданд. Соли 1929 дар ҷумҳурӣ аввалин техникуми мусиқӣ-театрӣ ба номи А. Лоҳутӣ дар шаҳри Ленинобод (ҳоз. Коллеҷи санъати ба номи Содирхон Ҳофиз шаҳри Хуҷанд) таъсис ёфт, ки дар он омӯзгорон таълимро бо нота (дар созҳои халқӣ) низ ба шогирдон меомӯзонданд. С. 1937 дар шаҳри Сталинобод (ҳоз. Душанбе) мактаби мусиқии №1 ба номи П. Чайковский ва соли 1945 омӯзгоҳи мусиқӣ (ҳоз. Коллеҷи санъати ба номи Аҳмад Бобоқулов, шаҳри Душанбе) таъсис дода шуд, ки дар онҳо асосан таълим бо нота мегузашт, яъне услуби нотанависӣ дар ҷумҳурӣ аз соли 1929 ҷорӣ шуда буд. Айни ҳол (2015) дар тобеияти Вазорати фарҳанг 3 мактаби олӣ, 6 коллеҷи фарҳанг ва санъат, 2 мактаб-интернати махсуси миёнаи мусиқӣ ва санъат ва 86 мактаби бачагонаи мусиқӣ (санъат) амал мекунанд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Обидпур Ҷ. Луғатномаи тафсирии мусиқӣ / зери назари Б.Қобилова. – Душанбе: Аржанг, 2019. – С. 222 – 480 с. ISBN 978-999-47-43-90-2 (тоҷ.)

Пайвандҳо
---------

* Вебгоҳи Вазорати фарҳанги ҶТ
**Миршаб** — мансаби маъмурию ҳарбӣ дар шаҳру вилояти ва хониҳои Осиёи Миёна. Дар аморати Бухоро аз хонии Хева то ғалаби Инқилоби Халқии Бухоро (1920) ходими полисхонаро Миршаб мегуфтанд. Дар хонии Хӯқанд қӯрбошӣ, дар кишвари Туркистон. Миршаб аз давраи ҳамроҳ шудани Осиёи Миёна ба Русия то ғалаби Инқилоби Октябр дар маҳалҳои аҳолинишин низ мавҷуд буд. Миршаб риояи тартиботеро, ки амир, хон ва дигар шахсони мансабдори олӣ муқаррар мекарданд, назорат менамуд. Миршаб баъди ғалабаи Ҳокимияти Шӯравӣ дар Осиёи Миёна барҳам хӯрд.

* Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] / сармуҳаррир  А. С. Сайфуллоев. — Д. : СИЭСТ, 1978—1988.
*Климент XI*
**Климент XI** (лотинӣ: Clemens PP. XI, дар ҷаҳон Ҷанфранческо Албани (23 Июл 1649 — 19 Март 1721) — попи рим аз 23 Ноябр 1700 то 19 Март 1721.

Ҷанфранческо Албани 22 Июли соли 1649 дар Урбино таваллуд шудааст. Маълумоти асоси ва ҳаматарафаро гирифтааст. Дар синни 28 солаги священнический сан шуд. Дар соли 1690 Александр VIII ба ӯ кулоҳи кардиналиро дод. поп Албани хеле сах принсипҳои шахси аз ба ҷойяш худаш нишастаро нигоҳдори мекард ва предшественника и не протежировал родственникам. Единственным исключением был Аннибале Альбани, назначенный кардиналом в 1711 г. Его брат стал кардиналом только в правление Иннокентия XIII. Понтификат Климента XI, длившийся 21 год, был заполнен дипломатической деятельностью папских легатов и нунциев, которые принимали активное участие в многочисленных интригах тогдашних королевских дворов. Все историки разделяют ныне мнение, что эти интенсивные меры ватиканских дипломатов в небольшой степени способствовали повышению авторитета папства на международной арене. Конечно, с влиянием папского государства считались, но было известно, что с помощью подкупа и нажима при папском дворе можно было достигнуть многого.

В богословской области самым значительным шагом Климента XI была публикация 8 Сентябр 1713 г. буллы «Unigenitus», направленной против янсенизма: 101 предложение из книги ведущего идеолога янсенизма, французского теолога Паскье Кенел, были объявлены буллой еретическими. Осуждение выдернутых из контекста предложений, истинный смысл которых был часто вследствие такого приема искажен, не с лучшей стороны характеризовало теологов римской курии, тем более когда оказалось, что некоторые осужденные фразы были цитатами из трудов Августина, творца идеологии западного христианства. Опубликование буллы «Unigenitus» не успокоило догматические споры во Франции, но зато способствовало росту религиозного скептицизма и индифферентизма, которые характеризовали эпоху Просвещения. В 1708 г. поп установил праздник Непорочного зачатия, отмечающийся 8 Декабр.

Шаблон:Последовательность людей

Шаблон:Попҳои Рим
DVB-Т2 (англ. Digital Video Broadcasting — Second Generation Terrestrial - насли дуюми стандарти DVB-T, стандарти аврупоии пахши телевизиони рақамии рӯизаминӣ. DVB-Т2 тасмим дорад, ки ба 30-50% баланд бардоштани иқтидори шабакаи рӯизаминӣи пахши телевизиони рақамӣ, ки нисбат ба DVB-T дар басомади шабакаи бо ҳамон захираҳои инфрасохтори.

DVB-Т2 технологӣ бо DVB-T мувофиқ нест.

DVB-Т2 дар Тоҷикистон
---------------------

Дар шаҳри Душанбе пахши рақамии стандарти DVB-Т2 анҷом дода мешавад. Ба пахши рақамӣ чор шабакаи телевизионии давлатӣ: «Шабакаи Аввал», «Сафина», «Ҷаҳоннамо» ва шабакаи телевизионии кӯдакон «Баҳористон» гузаштанд.  
 Тавре аз 9 январи соли 2015, пахши стандарти DVB-Т2 дар шаҳрҳои Қӯрғонтеппа , Хуҷанд, Кӯлоб ва Хоруғ анҷом дода мешавад, фарогирии қариб 51% сарзамини кишвар. Ғайр аз ин ба пахши рақамӣ ду шабакаи телевизионии мустақил - «Азия» ва «СМ-1» гузаштанд..

Эзоҳ
----

1. ↑  DVB-T2
2. ↑  Частные телеканалы Таджикистана не спешат оцифровываться. 13 январи 2015 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 5 январи 2015.
3. ↑  Асадулло Рахмонов о переходе на цифровое вещание. 13 январи 2015 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 9 январи 2015.
**Мирхон Саидов** (1906, ноҳияи Когон, ҶШС Ӯзбекистон — 23 марти 1978, Душанбе) — муаррих, номзади илмҳои таърих, дотсент.

Зиндагинома
-----------

Солҳои 1919—1923 коргари устохонаи чармгарии ш. Бухоро, 1924—1929 донишҷӯи факултети коргарии Донишгоҳи давлатии Осиёи Миёна (ш. Тошкент), 1929—1931 котиби Комитети комсомолии ноҳияи Панҷ, 1931—1933 директори Истгоҳи мошинҳо ва тракторҳои (МТС) Сари Камар, 1933—1934 муовини раиси Комиҷроияи ноҳияи Ҷиликул, 1934—1935 директори Истгоҳи мошинҳо ва тракторҳои Сари Камар, 1935—1937 шунавандаи Институти марксизм-ленинизми ш. Тошкент, 1937—1939 ҷонишини раис ва раиси Комиҷроияи ВМКБ, 1939—1940 Комиссари халқии нигаҳдории тандурустӣ, 1940—1945 комиссари халқии зироат, 1945—1949 комиссари халқии молияи ҶШС Тоҷикистон буд. Солҳои 1949—1957 ҳамчун муовини ректори Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко оид ба шуъбаи шабона, 1958—1965 дотсент, мудири кафедраи таърихи ИҶШС-и донишкадаи номбурда кор кардааст. Солҳои 1940—1949 депутати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон (даъватҳои 2-3) буд. Бо орденҳои «Ленин», «Байрақи Сурхи Меҳнат», «Нишони фахрӣ», унвони фахрии «Муаллими хизматнишондодаи мактаби ҶШС Тоҷикистон» сарфароз гардидааст.

Осор
----

* Трудяхщиеся Таджикистана в борьбе за освоение Вахшской долины и создание в ней базы тонковолокнистого хлопка, Сталинабад, 1956.

Эзоҳ
----

Пайвандҳо
---------

* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
**Мирча II** (рум. Mircea II) (фав. 1447) — господари Валахия аз династияи Басарабов (1442), писари калонии господари Валахия Влад II Дракул.

Биография
---------

Дар соли 1442 баъди ба зиндоншинии Влад II Дракул Мирча II господари нави Валахия таъйин шуд. Аммо дар худи ҳамон сол аз тарафи хешованди худаш Басараб II шикаст хурд. Соли 1443 Мирча ба падараш барои тахти Валахия кумак мерасонд. Дар соли 1444 Мирча ҳамроҳ бо падараш бо роҳбарии корпуси валашин дар ҷанг бо турк-османиҳо иштирок мекард. Соли 1447 ҳамроҳ бо падараш дар Тирговишт кушта шудв.

Адабиёт
-------

* Иоан-Аурел Поп, Иоан Болован «История Румынии», издательство «ВЕСЬ МИР», Москва, 2005 г.

|  |
| --- |
|  **Ҳукумронҳои Валахия** |
| Ҷойгузиншуда:**Влад II Дракул** | **Господари Валахия** **1442 — 1442** | Ҷоинишин:**Басараб II** |
|


1. ↑