recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Муқаннаъ** (ар. المُقَنّع‎), **Ҳошим ибни Ҳаким** (ар. هاشم بن حکیم‎; асри VIII, Марв — 783) — озодихоҳ, сарвари ҷунбиши Сапедҷомагон, аз фармондеҳони таҳти амри Абумуслими Хуросонӣ.

Зиндагинома
-----------

Ҳошим ибни Ҳаким дар деҳаи Козаи наздикии шаҳри Марв дар оилаи косиб ба дунё омадааст. Номи аслии ӯ Ҳошим ибни Ҳаким ва Муқаннаъ бошад, лақаби ӯст. Худи калимаи «Муқаннаъ» арабӣ буда, маъниаш «чодарпӯш» ва ё «ниқобдор» аст. Ин лақаб ба иллати он, ки Ҳошим ибни Ҳаким ҳама вақт ба рӯяш чодари сабз пӯшида мегашт, ба ӯ дода шудааст. Аз арабӣ тарҷумаи «Муқаннаъ» ҳамин маъниро дорад.

Шӯриши Cафедҷомагон
-------------------

*Мақолаи асосӣ*: *Исёни Муқаннаъ*
Шӯриши Муқаннаъ дар Мовароуннаҳр соли 776 оғоз ёфта, то соли 783 давом кардааст. Ин ҳаракати оммавиро «шӯриши сафедҷомагон» номидаанд. Муқаннаъ дар аввал ҳам муқобили Абумуслим ва ҳам муқобили Аббос буд. Бо сабаби таблиғоти зидди Аббосиён Муқаннаъро халифа Мансур дар Марв дастгир карда, ба яке аз зиндонҳои Бағдод партофт. Вале ӯ дере нагузашта, аз он ҷо гурехта, ба Марв баргашт. Баъд аз Марв ба Мовароуннаҳр омада, мардумро ба муборизаи зидди арабҳо даъват намуд.
Дар ғоибии Муқаннаъ дар Мовароуннаҳр «шӯриши сафедҷомагон» васеъ паҳн шуда, қисми зиёди водиҳои Қашкадарё ва Зарафшонро фаро гирифт. Дере нагузашта шӯриш ба Бухоро ҳам омад.
Сабаби дар зери парчами Муқаннаъ муттаҳидшавии мардуми Мовароуннаҳр он буд, ки баъди омадани арабҳо мардуми меҳнаткаш озодии худро аз даст доданд. Арабҳо кишоварзон ва ҳунармандонро бо андозҳои миёншикан қашшоқ карданд. Ғайр аз ин, арабҳо аҳолии Мовароуннаҳрро дар сохтмони иншоотҳои бинокорӣ, кандани ҷӯй, роҳҳо ва корҳои дигари ҷамъиятӣ бепул истифода мебурданд.
Муқаннаъ ба Осиёи Марказӣ омада, ба тобеонаш фармуд, ки дар кӯҳи Санам қалъаи мустаҳкам созанд. Ин фармони Муқаннаъ бо тезӣ иҷро карда шуд.
Халифа Маҳдӣ, ки дар Нишопур буд, ба муқобили Муқаннаъ артиш сершумору пурзӯри худро сафарбар кард. Халифа ба Нишопур барои он омад, ки дар мубориза бар зидди Муқаннаъ шахсан роҳбарӣ кунад. Маҳдӣ аксарияти фармондеҳони артишро барои беҷуръатию ноӯҳдабароӣ аз вазифа сабукдӯш карда, ба ҷои Онҳо дигаронро таъйин намуд. Сарфи назар аз ин дар ибтидо ӯ шӯриши «сафедҷомагон»-ро пахш карда натавонист. Ба Маҳдӣ лозим омад, ки барои ин кор 7 сол сарф кунад. Дар муҳорибаи охирин ҳам шӯришчиён қалъаи худро каҳрамонона муҳофизат мекарданд, гарчанде ки лашкари халифа аз онҳо чандин маротиба зиёд буд.
Вақте ки Лашкари халифа қалъаро фатҳ мекунад. Муқаннаъ заҳр хӯрда, мемирад. Шӯриши «сафедҷомагон» шикаст хӯрд. Ҳамин тариқ, дар Мовароуннаҳр умри ҳокимияти Аббосиён боз якчанд дахсолаи дигар дароз шуд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Ҳотамов Н. Б. Довудӣ Д. Муллоҷонов С. Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). — Душанбе,2011, — с.88-90.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Ислама (2 изд.)
* Britannica (онлайн)
* TDV İslam Ansiklopedisi

 |
**KFC** (аз англ. ***Kentucky Fried Chicken*** - тоҷ. ***«Чӯҷабирён аз Кентуккӣ»***) — як шабакаи байналмилалии хӯрокворӣ, ки асосан хӯрокҳои аз гӯшти мурғ омода месозад. Идораи марказии ин ширкат дар Луисвилл, Кентуккӣ ҷойгир аст. KFC дуввумин шабакаи қаҳвахонаҳо дар ҷаҳон аз рӯи гардиши савдо, пас аз **McDonald's** ба ҳисоб меравад. Аз соли 2019 то ҳоло 820 ҳазор корманд ва зиёда аз 15 ҳазор нуқтаҳои савдои чакана дар 134 кишвари ҷаҳон таҳти бренди KFC кор мекарданд. KFC ба ширкати Yum! Brands таалуқ дорад, Pizza Hut ва Taco Bell низ ба ҳам алоқаманданд.
Дар Тоҷикистон аввалинбор моҳи сентяби соли 2021, KFC кори худро оғоз кард, то моҳи апрели соли 2023 дар шаҳри Душанбе 4 адад қаҳвахонаҳои KFC, аз ҷумла дар фурӯшгоҳҳои «Душанбе молл» ва «Сиёма молл» фаолият доранд.

Кишварҳое, ки дар онҳо KFC фаолият дорад
Қаҳвахонаи KFC дар Гонконг
Қаҳвахонаи KFC дар Берлин

Нигаред
-------

Пайвандҳо
---------

Эзоҳ
----


1. ↑
2. ↑  www.kfc.tj
**Абунаср**,(Бунаср), номи пуррааш **Абунаср ибни Муҳаммад**, машҳур ба **Бунасри Мутриб** (889, Марв – 961, Бухоро) — мусиқидон, навозанда ва сарояндаи форсу тоҷик (асри 10).

Зиндагинома
-----------

Абунаср илмҳои замонашро дар зодгоҳаш омӯхта, барои такмили пешаи навозандагӣ ба Бухоро меояд. Дар ин ҷо назди Абулаббоси Бахтиёр асосҳои назариявии мусиқиро меомӯзад. Абунаср дар иҷрои достонҳои қаҳрамонӣ ва ҳамосӣ истеъдоди беназир дошт ва дар ҳунари иҷроӣ мӯътақиди сабки қадимии мардумони эронӣ буд. Дар пайравии «Хусравониёт»-и Борбад силсилаи нави сурудҳои «Роҳи мовароуннаҳрӣ»-ро эҷод кардааст Дар овозхонӣ аз ифодаҳои мураккаби авҷӣ истифода намудааст ва ба-д-ин сабаб ӯро устодаш Абулаббоси Бахтиёр «Бунасри зилхон» ном бурдааст. Мавзӯи таснифоти Абунаср сурудҳои ҷашнӣ ва маросиму оинҳои халқӣ, инчунин тараннуми далерӣ, шуҷоатмандӣ, ватандӯстӣ ва ғайраро дар бар мегирад. ӯ оид ба мусиқӣ рисолае низ доштааст, ки ба мо нарасидааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Раҷабов А. Мусиқӣ дар тамаддуни Сомониён, Д. 2000; ҳамон муалл.
* Суннат ва навоварӣ дар тамаддуни мксиқии замони Рӯдакӣ, Д. 2008.

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Корхонаи коркарди нафти Маскав**, (рус. *Московский нефтеперерабатывающий завод, МНПЗ, Акционерное общество «Газпромнефть — Московский НПЗ»*) — як корхонаи ширкати «Газпром нефт» аст, ки дар шаҳри Маскав, ноҳияи Капотня қарор дорад. Корхона соли 1938 ба кор шурӯъ кард. Самти фаъолияти ин корхона сузишворӣ ба ҳисоб меравад.

Ин корхона бензин бо тамғаҳои АИ-80ЭК; АИ-92ЭК; АИ-95ЭК, сӯзишвории дизелӣ, сӯзишвори барои муҳаррикҳои реактиви, битум, серу ва полимерҳои гуногун истеҳсол мекунад. Корхона ба шоҳроҳи нафтгузаронии Сибири Ғарбӣ ва Тотористон пайванд аст. Ин ҷо чор зарф барои захираи нафт мавҷуд аст, ки ҳар кадомаш 50 ҳазор тонна нафтро ҳар рӯз ҷойгир мекунанд.

Корхонаи коркарди нафти Маскав (2015)
Анбори маҳсулотҳои Корхонаи коркарди нафти Маскав (2014)

Пайвандҳо
---------

1. ↑  Рейтинг крупнейших компаний России по объему реализации продукции — Expert RA.
2. ↑
Саҳифаи аввали Wikipedia.org
**Вебгоҳ**, **торгоҳ**, **торнамо** (форсӣ: وبگاه، تارگاه، تارنما‎), **сомона**, **сайт**, ё **веб-сайт** (аз англ. website: web — «тортанакхона, шабака» и site — «ҷой», лафзан «ҷой, ҷой дар шабака»), — маҷмӯъаи саҳифаҳои интернетӣ, ки дорои домен ва ё зердомени интернетии муштараканд ва тавассути ҳадди ақали як сервери веб интишор дода мешавад.

Сафҳаи веб санадест, ки маъмулан ба сурати HTML навишта мешавад ва ҳамвора бо истифода аз протоколи HTTP метавон ба он дастрасӣ пайдо кард. Протоколи HTTP иттилоотро аз корсози вебгоҳ ба мурургари веби корбар мунтақил мекунад, то ин иттилоот барои корбар намоиш дода шаванд. 

Вебгоҳҳо нақшҳои мухталифе доранд ва ба ҳолатҳои гуногуне ба кор мераванд. Як вебгоҳ мумкин аст вебгоҳи шахсӣ, тиҷорӣ, давлатӣ ё мутааллиқ ба як созмони ғайринтифоъӣ бошад. Ҳамаи вебгоҳҳо дар канори ҳам як тори ҷаҳонгустари бузурги аз иттилоотро дуруст мекунанд.

Таърих
------

Торнамои аввалин дар ҷаҳон info.cern.ch 6 августи соли 1991 ба кор андохта шуд. Офарандаи он Тим Бернерс-Ли дар сомона дар хусуси технологияи нави World Wide Web, ки дар асоси протоколи интиқоли додаҳо HTTP, низоми нишониҳои URI ва забони гиперматнии HTML кор мекунад, шарҳ дода буд. Ҳамчунин дар сомона усулҳои коркунӣ ва насби серверҳо ва браузерҳо нишон дода шуда буд.

Нигаред
-------

* .tj
* Ҷоизаҳои муаллифони YouTube
* YouTube
* Блог
* Лайк
* Интернет
* Шабакаҳои иҷтимоӣ
* Сомона
* Рӯзноманигории бархат

Адабиёт
-------

* Хаген Граф. Создание веб-сайтов с помощью Joomla! 1.5. — Издательский дом «Вильямс», 2009. — 312 p. — ISBN 978-5-8459-1506-1.
* Виктор Ромашев. CMS Drupal: Система управления содержимым сайта. — Питер, 2010. — 255 p. — ISBN 978-5-49807-241-8

Эзоҳ
----

1. ↑  Вебу исполнилось 20 лет. 10 августи 2021 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 29 марти 2015.
2. ↑  The birth of the web | CERN
3. ↑   Бойгонӣ шудааст 13 октябри 2015  сол. 00:00:00
4. ↑  [ Welcome to info.cern.ch

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая каталанская
* Большая каталанская
* Большая российская (старая версия)
* Большая российская (научно-образовательный портал)
* Britannica (онлайн)

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNE: XX542540
* BNF: 125428495
* GND: 4596172-4
* J9U: 987007563493205171
* LCCN: sh96008680
* LNB: 000047141
* NKC: ph117163

 |

 |
**Илмҳои техникӣ,** ё **илмҳои муҳандисӣ** — илмҳо дар соҳаи табиатшиносӣ мебошанд ва падидаҳоеро меомӯзанд, ки барои эҷод ва рушди техника муҳиманд. Кори олимони илмҳои техникӣ дар доираи фаъолияти илмию техникӣ сурат мегирад ва асосан хусусияти амалӣ дорад. Самти амалии таҳқиқоти илмӣ ва техникӣ онҳоро бо илми фундаменталӣ муқоиса мекунад. Байни таҳқиқоти амалӣ ва илми фундаменталӣ пайванди ногусастанӣ вуҷуд дорад: аз як тараф, натиҷаҳои таҳқиқоти бунёдӣ заминаи назариявии гузаронидани таҳқиқоти амалӣ мебошанд, аз тарафи дигар натиҷаҳои фаъолияти илмию техникӣ далелҳое пешкаш мекунанд, ки метавонанд назарияҳои илмии таҳиякардаи олимони назарияро тасдиқ ё рад кунанд. Намунаи классикии ҳамкории илмҳои техникӣ ва фундаменталӣ проблемаи «мошини ҳаракати доимӣ» мебошад, ки дар он идеяи эҷоди дастгоҳҳои техникии синфи «мошини ҷовидонии ҳамешагӣ» бо кӯшиши чандинасраи номуваффақи татбиқи техникӣ рад карда мешуд, ки дар заминаи он постулатҳои илми фундаменталӣ пайдо шуда, таҳқиқоти минбаъдаи илмӣ ва техникӣ дар ин минтақа ва эҷоди дастгоҳҳои ҳаракаткунандаи абадӣ санҷида мешавад.

Ариан-5 дар осорхонаи ҳавопаймои ва коиноти шаҳри Порис
Автомобили Bugatti Chiron, дар соли 2016

Намунаҳои илмҳои муҳандисӣ
--------------------------

* Меъморӣ (англ. Civil and Environmental Engineering)
* Зистфанноварӣ (англ. Biological Engineering)
* Информатика (англ. Computer Science)
* Киштисозӣ (англ. Ocean Engineering)
* Ахтаршиносӣ (англ. Astronautics)
* Маводшиносӣ (англ. Materials Science and Engineering)
* Механика (англ. Mechanical Engineering)
* Мошинсозӣ (англ. Machine Engineering)
* Муҳандисии сомонаҳо (англ. Engineering Systems)
* Муҳандисии шимӣ (англ. Chemical Engineering)
* Электротехника (англ. Electrical Engineering)
* Энергетикаи ҳастаӣ (англ. Nuclear Science and Engineering).
* Радиоэлектроника (англ. Radio electronics)

Методҳо
-------

Ба методҳои асосии илмҳои техникӣ дохил мешаванд: тадқиқотҳои аналитикӣ, тадқиқот, озмоиш, амсиласозии математикӣ ва амсиласозии компютерӣ, амсиласозӣ, конструксия ва технологияҳо.

Нигаред низ
-----------

* Илмҳои ҷамъиятӣ
* Илмҳои гуманитарӣ
* Илмҳои табиӣ

Эзоҳ
----
**Банӣ Мусо**, ё **Бану Мусо** (ар. بنو موسى‎) — писарони Мӯсо ибни Шокири Хуросонӣ: Муҳаммад, Аҳмад ва Ҳасан, донишмандони машҳури эронитабор (а. 9), ки дар инкишофи илмҳои риёзӣ, табиатшиносӣ ва назарияи мусиқӣ нақши бузурге гузоштаанд. Муаллифи «Таъриху-л-ҳукамо» — Қифтӣ менависад, ки Мусо ибни Шокир аз Хуросон буда, дар овони ҷавониаш роҳзаниву авбошӣ мекардааст. Бо ҳокими Хуросон Маъмун (786—833) шиносоӣ пайдо карда, ба ӯ наздик мешавад. Пас аз сар задани ҷанги шаҳрвандӣ Маъмун (с. 813) Бағдодро гирифта, халифа мешавад ва Мусо ибни Шокир бо Маъмун ба Бағдод мекӯчад. Ӯ дар Бағдод илми нуҷумро омӯхта мунаҷҷими машҳури замон мешавад. Пас аз фавти Мусо ибни Шокир Маъмун ба писарони ӯ мурооти бисёр мекунад.

Банӣ Мусо дар «Байтулҳикма»-и Бағдод фаъолият доштанд. Бародари калонӣ Абуҷаъфар Муҳаммад ба ҳандаса, нуҷум, мусиқӣ ва мантиқ, бародари миёна Аҳмад бештар ба «илми ҳийал» (механика) ва бародари хурдӣ Ҳасан ба ҳандаса машғул буданд.

Бино ба маълумоти «ал-Феҳрист»-и Ибни Надим, Банӣ Мусо дар роҳи андӯхтани дониш сарфи молро дареғ надоштанд. Ибни Юнус дар «Зиҷи кабири Ҳокимӣ» аз шаш расади Банӣ Мусо ёд мекунад. Абурайҳони Берунӣ дар «Осору-л-боқия» ба зиҷҳои Банӣ Мусо баҳои баланд дода, онҳоро аз нодирони асри худ мешуморад. Чунончи, бино ба қавли Берунӣ, Муҳаммад ва Аҳмад с. 857 дар Рай қимати баландтарин (79°22´) ва пасттарини (32°13´) Офтоб ва аз рӯйи ин ду қимат майли эклиптикаро (23° 34´ 30´´) ҳисоб карданд. Онҳо трисексияи кунҷ ва бо ёрии тор кашидани эллипс, қимати π (пи) ва ҳалли муодилаи -ро медонистанд. Рисолаҳои зерин намунаи осори Банӣ Мусо маҳсуб мешаванд: «Муқадамот китобу-л-махрутот» ("Шарти муқаддима бар китоби «Бурришҳои махрутӣ»), «Китоб маърифат масоҳа ал-ашколу-л-басита ва-л-курийа» («Китоб дар маърифати ченкунии шаклҳои мусаттаҳ ва куравӣ»), «Китобу-л-ҳийал» («Китоб дар илми ҳилаҳо», яъне механика), «Китоб фӣ карастун» («Китоб дар бораи тарозуҳои фишангӣ»), «Рӯъёу-л-ҳилол ало раъй Аби Ҷаъфар Муҳаммад ибни Мусо ибни Шокир» («Намудории моҳи нав аз назари Абуҷаъфар Муҳаммад ибни Мусо ибни Шокир»), «Китоб фӣ амалу-л-устурлоб» («Китоб андар сохти устурлоб») ва ғ. ки дар китобхонаҳои дунё маҳфузанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Банӣ Мусо / А. Комилӣ // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* zbMATH Open
* MacTutor History of Mathematics archive

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Брокгауза и Ефрона
* Иронико
* Britannica (онлайн)
* TDV İslam Ansiklopedisi

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* GND: 118995286
* ISNI: 0000 0001 1934 0601
* J9U: 987007290449905171
* LCCN: n97038756
* SUDOC: 169622401
* VIAF: 46045337
* WorldCat VIAF: 46045337

 |

 |
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо номи Аъзамҷон мебошанд.
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо насаби Тошов мебошанд.

**Аъзамҷон Фозилович Тошов** (тав. 16.10.1972, деҳаи Кофирқалъаи ноҳияи Шаҳринав), кимиёшинос, номзади илмҳои химия (2000), дотсент (2002).

Зиндагинома
-----------

Солҳои 1990–1995 дар факултети биология-химияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣв таҳсил кардааст. Солҳои 1995–1996 коромӯз-татқиқотчии кафедраи химияи умумӣ ва ғайриорганикӣ, 1997–2000 аспиранти шуъбаи рӯзона, 2000–2002 муаллими калон, 2002–2004 мудири кафедраи химияи умумӣ ва ғайриорганикии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ буд. Аз соли 2004 то ба имрӯз дотсенти кафедраи номбурда аст. Оид ба пешбинӣ намудани мувозинатҳои фазагӣ дар системаи К,Мg,Са//SO4,СI-Н2О дар ҳароратҳои 25 ва 500С бо усули интиқол кори илмӣ мебарад. Муаллифи зиёда аз 20 мақолаву фишурдаҳои илмӣ ва илмиву методӣ мебошад.

Осор
----

* Фазовые равновесия изотермы 250С системы K,Ca//SO4,Cl–H2O // Вестник ТГПУ, 1995, №2;
* Фазовые равновесия изотермы 500С системы K,Ca//SO4,Cl–H2O // Вестник ТГПУ, 1996, №4;
* Фазовые равновесия в системе K2SO4-МgSO4-CaSO4—H2O при температуре 250С // Доклады АН РТ, 1996, Т. 39. №11–12;
* Фазовые равновесия в системе K2SO4-МgSO4-CaSO4- H2O при температуре 500С // Доклады АН РТ, 1996, Т. 39. №11–12;
* Исследования фазовых равновесий четырехкомпонентной системы Мg, Са//SO4,Cl–H2O при 250С // Вестник ТГПУ, 1999, №3.

Пайвандҳо
---------

* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
**Ҷанги Қрим** — ҷанги байни империяи Русия, аз як тараф ва эътилофи империяҳои Бритониё, Фаронса, Усмонӣ ва Шоҳигарии Сардиния, аз тарафи дигар. Дар худи Русия то ибтидои асри 20 номи «франсавӣ»-и «Ҷанги Шарқӣ» ва инчунин «Ҷанги Туркия» истифода мешуд, то истилоҳи маъмулии «Ҷанги Қрим» қабул карда шавад. Ҷанг дар Кавказ, дар князҳои Дунай, дар баҳри Балтика, Сиёҳ, Азов, Сафед ва Баренс, инчунин дар поёноби дарёи Амур, Камчатка ва Курил ба амал омад. Ҷанг ба шиддати бузургтарин дар Қрим расид. аз ин рӯ дар Русия ҷангро "Қрим" меномиданд.

Дар миёнаҳои асри 19 Империяи Усмонӣ дар ҳолати таназзул қарор дошт ва танҳо кӯмаки мустақими низомии Русия, Британияи Кабир, Фаронса ва Австрия ба султон имкон дод, ки Константинополро ду маротиба вассали саркаш Муҳаммад Алии Миср забт кунад. Илова бар ин, муборизаи халқҳои православӣ барои озод шудан аз юғи усмонӣ идома дошт.

Эзоҳ
----
**Фанҳои табиъӣ** — илмҳое, ки ҳодисаҳои берунаро, нисбат ба одам, табииро меомӯзанд.

Пайдошавии илмҳои табиӣ бо истифодабарии натурализми фалсафавӣ нисбат ба тадқиқотҳои илмӣ алоқаманд мебошад. Мувофиқи асосҳои натурализм, бояд қонунҳои табиатро, бе ҳамроҳ намудани қонунҳое, ки инсон ворид менамояд, ташхис ва истифода бурд, яъне новобаста аз хоҳиши инсон. Маҳфуми фанҳои табии инчунин барои аз фанҳои гуманитарӣ ва ҷамъиятӣ ҷудо намудан, ворид карда шуда аст. Риёзиёт ва мантиқро ҳамчун фанҳои расмӣ мешиносанд, зеро, ки методолигияи онҳо аз методологияи фанҳои табии фарқияти калон дорад.

Эзоҳ
----



|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая китайская
* Большая норвежская

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNE: XX525695
* BNF: 11933235d
* GND: 4041421-8
* J9U: 987007560769605171
* LCCN: sh85090222
* NKC: ph115999

 |

 |
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо номи Ниёз мебошанд.
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо насаби Мирзоев мебошанд.

**Ниёз Мирзоев** (15.02.1949, н. Айнӣ) — олим, доктори илмҳои таърих (1997), профессор (1999).

Зиндагинома
-----------

Соли 1968 факултаи таърихи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленинро (ҳоло ДМТ) хатм намуда, дар аспирантураи Институти шарқшиносии АИ СССР (ш. Маскав) хондааст. Аз соли 1977 дар Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленин ба фаъолият шурӯъ намуда, вазифаҳои муаллими калон, дотсенти кафедраи таърихи Тоҷикистон (1977-1988), декани факултаи таърих (1989-2004), профессор ва мудири кафедраи муносиботи байналмилалиро дар Донишгоҳи миллии Тоҷикистон(2004-2011) иҷро кардааст.
Оид ба равобити Иттиҳоди Шӯравӣ бо мамолики Шарқ, ҳамкориҳои иқтисодӣ, илмӣ, фарҳангии Тоҷикистон бо Эрону Афғонистон, ислоҳоти маориф дар Эрон ва дигар мавзӯъҳои марбута беш аз сад таълифот ба табъ расондааст. Иштирокдори чандин ҳамоиши байналмилалии муаррихону ховаршиносон мебошад.

Осор
----

* Ҳамкориҳои ИҶШС бо мамолики Шарқ. – Д. 1990 (бо ҳуруфи арабӣ);
* Бабидское восстание в Иране в 1848-1852гг. – М. 1990;
* Ҳамкориҳои самарабахш. – Д. 1991; Реформы образования в Иране. – Д. 1995;
* Робитаҳои Тоҷикистон ва Афғонистон. – Д. 1997;
* Тоҷикистон ва Эрон: Шоҳроҳи ҳамкориҳо. – Д. 1998;
* Таджикистан и страны Востока. – Д. 1998;
* Экономическое и культурное сотрудничество Таджикистана со странами Востока. – Д. 1998;
* Ҷавҳари таърих. – Д. 2003 (ҳаммуаллиф), нашри дуюм. – Д. 2006. ва диг.

Эзоҳ
----

1. ↑  Арбобони илми тоҷик (асри ХХ-аввали асри ХХI) / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. – Душанбе, 2017. – С. 343.
**Гурдия** (форсӣ: گردیه‎; зод. асри VI, Рай) — зани ашрофзода ва ҷанговари эронӣ аз хонадони Меҳрон, духтари Баҳроми Гушнасп ва хоҳари Баҳроми Чӯбин, ҳамсари Баҳроми Сиёвушон, сипас ҳамсари Вистаҳм ва дар охир ҳамсари Хусрави Парвиз, яке аз шахсиятҳо дар «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ.

Зани бо рою тадбир, дар дониш аз Ҷомосп — ҳакими замони Луҳроспу Гуштосп бартар буд. Борҳо ба бародараш Баҳроми Чӯбина панд дода, ӯро аз роҳи пешгирифтааш — ҳавою ҳаваси соҳиб шудан ба тоҷу тахти Эрон нигоҳ доштан мехост. Баҳроми Чӯбинаро барои шоҳи Эрон шудан сарварони сипоҳ, дабири бузург — мубади зардуштия ва дигарон ташвиқ мекарданд. Гурдия онҳоро низ сарзаниш мекард, яъне ӯ зане буд, ки панди мардон медод. Гурдия бо далелҳо сухан мегуфт, таърихи ниёгонро ба ёд меовард. Ба гуфтаи ӯ, баъзе шахсон Рустаму Золу Гударзро сазовори тахти шоҳӣ медонистанд, вале ин паҳлавонон ба сабаби надоштани фарри шоҳӣ (каёнӣ) ин даъватро намепазируфтанд. Аксари атрофиён Гурдияро чун зани покдоман, некусухан эътироф мекарданд ва гуфторашро мувфиқ ба дафтари ниёгон медонистанд. Гурдия дар «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ инчунин зани ҷанговар, гурзбардору теғбадаст мебошад. Вай ба муқобили фиристодаи хоқони Чин — Тувург ҷанг карда, ӯро ба қатл мерасонад. Инчунин ба дасти Гурдия хол (бародари модар)-и Хусрави Парвиз — Густаҳам кушта шуд. Бо даъвати Гурдӯй — бародари дигари Гурдия, ки дар даргоҳи Хусрави Парвиз хидмат мекард ва ба миёнаравии завҷаи ӯ Гурдия ба назди Хусрави Парвиз омад ва завҷаи ӯ шуд. Гурдия чораю тадбир меҷуст, ки ҳукмронии шаҳри Райро, ки ниёгонаш дар он ҷо ҳоким буданд, ба даст биёварад. Боре ӯ гурбаеро зебу оро дода, ба зини асп нишонд. Гурба дар болои зин чун кӯдаке ба назар мерасид. Ӯ ин аспро бо гурба аз пеши Хусрави Парвиз гузаронд. Хусрав аз ин манзара ба завқ омада, бисёр бихандид ва ба Гурдия ҳукмронии шаҳри Райро бахшид.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Гурдия / М. Диловаров // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Бобоҷони Ҳофиз** (форсӣ: باباجان حافظ‎; ? — 1543/44) — хаттот, хушнавис, ҳофиз ва шоир.

Зиндагинома
-----------

Бародари хонандаи машҳур Ҳофиз Қосим ва фарзанди Ҳофиз Абдулалии Турбатӣ. Падараш дар дарбори султон Ҳусайн Мирзо Бойқаро буд ва дар охири умр ба Ироқ рафта, дар он ҷо маскун гардид. Муаллифи «Оламорои Аббосӣ» ӯро аз настаълиқнависони давраи Таҳмосб донистааст. Бобоҷони Ҳофиз настаълиқро хуш менавишт, аз мусиқӣ огоҳӣ дошт, удро некӯ менавохт ва ба ақидаи Сом Мирзо уд ва шутурғуро некӯтар аз ӯ ҳеч кас нанавохтааст. Зарфишонӣ ва кандакорӣ дар устухонро хуб медонист, дар арӯзу муаммо даст дошт ва шеър мегуфт. Муаллифи рисолаи «Қавоиди хутут» ӯро аз пайравони шеваи Султоналии Машҳадӣ медонад ва гуфтааст, ки ба соли 1537/38 дар Қазвин буд ва Молики Дайламӣ аз вай таълими хатти настаълиқро гирифтааст. Аз осори хаттотии вай ду қитъа дар мураққаи Баҳроммирзои Сафавӣ аст, ки дар китобхонаи Хазинаи авқофи Истанбул маҳфуз мебошад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* سام ميرزا صفوی، باهتمام وحيد دستگردی، تهران، ۱۳۱۴؛
* مهدی بيانی، احوال و اثار خوشنويسان، تهران، ۱۳۴۵.

Сарчашма
--------

* Бобоҷони Ҳофиз // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Алидӯсти Нойӣ** (1501, Ҳисор — 1569, Ҳирот) — оҳангсоз, навозанда ва мусиқишиноси тоҷик.

Эҷодиёт
-------

Санъат ва илми мусиқиро сараввал аз падараш, баъд аз Ҳусайнхони Хоразмӣ ва Абдулллоҳи Нойӣ омӯхта, муддате дар дарбори ҳокими Тирмиз ҳамроҳи Хоҷа Ҷаъфари Қонунии Самарқандӣ ва Амирмастии Ҳиравӣ ҳунарварӣ кардааст. Бо ҳунарманди номӣ Мавлоно Хатиб дӯстӣ дошта, аз ӯ равиши сохтани «савт», «нақш», «амал», «кор» «қавл», «куллиёт», «рехта» ва ғайраро омӯхтааст ва дар анвои созию овозӣ асарҳои ҷолибе офаридааст. Дар асоси мақомҳои «Ироқ», «Ҳусайнӣ», «Бӯсалик» ва «Наво» оҳангҳо эҷод намудааст, ки онҳо на танҳо дар Тирмиз, Бухоро, Ҳирот ва Балх, балки дар Ҳиндустон низ шуҳрат доштаанд. Бахшида ба устодаш Ҳусайнхони Хоразмӣ «Нақши Махдум»-ро офарид, ки он басе маъмул буд. Дар усул, зарби «Миаттайн» ба офаридаҳои устодони мусиқӣ Амирқули Танбӯрӣ, Устод Оҳуи Мусиқор, Устод Санҷари Оҳубарра, Хоҷа Шайхи Балабонӣ ва дигарон назираҳои мусиқӣ сохтааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Алидӯсти Нойӣ // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.

* Раҷабов А. Мусиқии тоҷикон ва анъанаҳои таърихии он дар садаҳои XVI—XVII. — Д. 2007.
**Баҳри мурда**, **баҳри майит** (ар. البَحْر المَيّت‎; ибрӣ: ים המלח *Ям ха-мэлах)* — кӯли шӯри баста дар байни Исроил ва Урдун.

Дарозиаш 67 км, бараш то 18 км, масоҳ. бештар аз 1050 км². Умқаш то 378 м. Сатҳи Б. М. аз сатҳи Баҳри Миёназамин 423 м пасттар (2010) аст. Яке аз шӯртарин баҳрҳои рӯйи Замин буда, шӯрии об 260—300 дарсад аст. Ба Б. М. якчанд дарёчаҳо ва дарёи Урдун мерезанд. Иқлими гарми хушк (50-100 мм бориш дар як сол) сабаби зуд бухоршавии оби баҳр ва ҷамъшавии намакҳои минералӣ дар он гардидааст. Дар таркиби намакҳои Б. М. 50,8 дарсад хлориди магний (MgCl), 30,4 дарсад хлориди натрий (NaCl), 4,4 дарсад хлориди калий (KCl) ва ба миқдори зиёд бромиди магний (MgBr) мавҷуданд. Ин сабаби чун осоишгоҳи табобатӣ эътироф гаштани Б. М. шуда, аз тамоми олам сайёҳонро ҷалб мекунад. Таркиби минералии намаки Б. М. аз намаки баҳрҳои дигар фарқ мекунад, дар он сулфат камтар ва бромид бештар аст. Б. М. инчунин лойқаи шифобахш, бром, йод ва моддаҳои гормонӣ дорад. Аз сабаби дар таркиби обаш зиёд будани намакҳо, дар он ҳаёти органикӣ (ба ғайр аз якчанд навъи бактерияҳо) вуҷуд надорад, аз ин рӯ Б. М. ном гирифтааст. Истифодаи беҳадди оби дарёҳои хурди ба он резанда (баъзеашон то баҳр намерасанд) боиси паст шудани сатҳи оби Б. М. ба ду қисм ҷудо шудани он, коста шудани обҳои зеризаминӣ гардидааст. Дар ҳудуди Исроил ва Урдун ҳодисаҳои фурӯравии замин (тақр. умқи он дар 1200 ҷой то 25 м) торафт бештар мегардад. Истихроҷи босуръати бром, карбонати калий ва минералҳои дигар низ ба вазъи экологии Б. М. таъсир расондааст. Дар соҳили Б. М. маҷмааҳои сайёҳии Эйн-Геди, Калия, Алмог, Митспе-Шалем ва меҳмонсаройҳо ҷойгиранд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Баҳри майит // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.

Пайвандҳо
---------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Баҳри мурда дар Викианбор |

* Monitoring of the Dead Sea. *Israel Marine Data Center (ISRAMAR)*
* Ямы на Мёртвом море
* *В. М. Дорошевич.* «В земле обетованной. Мёртвое море»

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Библейская
* Большая датская
* Большая каталанская
* Большая китайская
* Большая норвежская
* Большая российская (научно-образовательный портал)
* Большая советская (1 изд.)
* Брокгауза и Ефрона
* Еврейская Брокгауза и Ефрона
* Краткая еврейская
* Кругосвет
* Малый Брокгауза и Ефрона
* Хорватская
* Britannica (11-th)
* Britannica (онлайн)
* Catholic (1997—…)
* Pauly-Wissowa
* TDV İslam Ansiklopedisi
* Treccani
* Universalis

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNF: 15367124k
* GND: 4106540-2
* J9U: 987007543233005171
* NDL: 00636059
* NKC: ge608123
* NSK: 000422606
* LIBRIS: khwzxd935jkhww4
* SUDOC: 027708403
* VIAF: 239922660, 172656377
* WorldCat VIAF: 239922660, 172656377

 |

 |
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо номи Санъат мебошанд.
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо насаби Муҳаммадиев мебошанд.

  

**Санъат Абдуллоевич Муҳаммадиев**  ( 27.06.1940, гузари Орифҷонбой (ҳоло – Осим Исматӣ)-и шаҳри Самарқанд), гелминтолог. Доктори илми биология (1980), профессор (1989). Арбоби шоистаи илм ва техника Ҷумҳурии Тоҷикистон (1991).

Зиндагинома
-----------

Пас аз хатми мак. миёнаи №5 н. Сиёб (1957), дар факултети байтории Донишкадаи ҳоҷагии қишлоқи Самарқанд таҳсил кардааст (1959-1962): лабор. ИЗИП ба номи Е.Н.Павловскийи Академияи илмҳои Тоҷикистон (1962-1963), коромӯз-тадқ. Лабор. гелминтологияи Академияи илмҳои ИҶШС (1963-1965), асп. (1965-1968), ход. хурди илмии ИЗИП Академияи илмҳои Тоҷикистон (1968-1979), докторанти Лабор. гелминтологияи Академияи илмҳои ИҶШС (1981-1983). С. 1986 дар мавзӯи "Гелминтҳои чорвои калони шохдори СССР, таркиби намудҳо, таҳлили географӣ, экологӣ ва эпизоотологияи гелминтозҳои асосӣ" рисолаи доктори ҳимоя намудааст. Ходими калони илмӣ (1979-1986), ход. пешбари илмӣ (1986-1988), муд. каф. паразитология ва зоогигиенаи Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон (1988-1993).

Соли 1993 ба Самарқанд кӯчидааст. Ходими калони илмии Лабораторияи муаммоии ДДС (1993-1995), ход. калони илмӣ, муд. шуъбаи фанҳои биол. ва тиббиёти шуъбаи Самарқандии Академияи илмҳои Ӯзбекистон (1995-2000). Аз. соли 2000 - профессори каф. таълими фанҳои тиббиёти Донишгоҳи такмили ихтисоси омӯзгорони вилояти Самарқанд ва дар айни замон профессор, мудири каф. экология ва тиббиёти Донишгоҳи давлатии забонҳои хориҷии Самарқанд. Чун сарвари маҳаллаи ба номи Осим Исматӣ (таърихан – Орифҷонбой) оид ба таърихи маҳалла ва ҳаёти мардуми он рисолае таълиф намудааст. Феълан узви Шӯрои махсуси ИХХС, узви Шӯрои илмии Донишгоҳи давлатии забони хориҷии Самарқанд ва Донишгоҳи такмили ихтисоси омӯзгорони вилояти Самарқанд, узви ҳайати таҳририяи маҷаллаи "Зиёкор".

Фаъолияти илмӣ ва осор
----------------------

Муаллифи қариб 300 рисола, мақолаҳои илмӣ ва илмии оммавӣ, бисёр дастурҳои услубӣ, плакату тақвимҳо, аз ҷумла монографияҳои 

* Гелминтҳои чорвои калони шохдор ва қӯтосҳои Тоҷикистон. Д. 1991,
* Муайянкунандаи гелминтҳои чорвои калони шохдори СССР. М. 1991,
* Табиат вуҷуди мост. Д.1995,
* Аманкутан - сокровище природы. Ташкен,1997,
* Экология ва муҳофизати табиат (ба заб. тоҷ. 2001, ба заб. ӯзб. Д. 2002,

Ду китоби дарсӣ: 

* Зоология барои синфи 7 Д.2003
* Биология: ситология ва асосҳои генетика. барои синфи 9. Д.2004.

Ҷоизаҳо
-------

Бо медалҳои бахшида ба 100-солагии зодрӯзи акад. К.И. Скрябин, акад. Е.Н. Павловский, бо дипломи НКХХ-и Тоҷикистон, "15-солагии Истиқлоли Ҷумҳурии Ӯзбекистон" (2006) мукофотонида шудааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Аслҳо ва наслҳо. – Душанбе, 2013. – С. 87. ISBN 978-99947-958-2-6
**Абдулваҳҳо́би Машҳадӣ** (соли таваллуд ва вафот номаълум) — хаттоти форсу тоҷик (асри 16).

Зиндагинома
-----------

Роҷеъ ба ҳаёт ва фаъолияти Абдулваҳҳоби Машҳадӣ маълумоти кофӣ дар даст нест. Қариб тамоми умраш дар зодгоҳаш шаҳри Машҳад гузаштааст. Тибқи ахборе, Абдулваҳҳоби Машҳадӣ хоҳарзодаи устод Султоналии Машҳадӣ буда, нозукиҳои ҳунари хаттотиро аз ӯ омӯхтааст. Бино ба маълумоги «Гулистони ҳунар»-и Қозӣ Аҳмад дар солҳои 60 садаи XVI Абдулваҳҳоби Машҳадӣ 80-сола буда, ҳаёти дарвешона ба сар бурдааст. Абдулваҳҳоби Машҳадӣ дар айни замон яке аз хаттотони машҳур ва шинохтаи Машҳад будааст. Муҳаққиқони осори Абдулваҳҳоби Машҳадӣ бар ин ақидаанд, ки ӯ хати зебо дошта, навъҳои хати арабиро хуб менавиштааст. Намунаҳои хати ӯ дар Китобхонаи давлатии Истамбул маҳфузанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Абдулваҳҳоби Машҳадӣ // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.

* Кази Ахмед, Трактат о калиграфах и художниках, М.–Л. 1947; Энсиклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик, ҷ. 1, Д. 1988;
* Ашрафӣ М. Таджикская миниатюрасри Бухарская школа XVI – XVII вв. Д. 2011.
**Боқии Рудӣ** (форсӣ: باقئ رودی‎; ?, Бухоро — 1560, Ҳирот) — оҳангсоз, овозхон, мусиқидон ва шоири тоҷик.

Зиндагинома
-----------

Асосҳои ибтидоии шеъру мусиқиро аз падараш омӯхта, барои такмили донишу ҳунар ба Самарқанду Марв ва Ҳирот сафар кардааст. Аз ҷавонӣ ба фарогирии навохтани созҳои мусиқӣ, бахусус руд, қонун, барбат (уд), танбӯр ва зарбгарӣ (дафу дойра) машғул шуда, дере нагузашта дар навохтани сози руд машҳур гардид. Дар жанрҳои шеърию мусиқии «савт», «пешрав», «кор», «қавл», «рехта», «куллиёт», «кор ва усул» ва ғ. барои созу овоз таснифоти рангин офарид. Асарҳои ӯ «Савти Чаманоро» (дар усули «Фохтазарб», ба мақоми «Наво», ғазали Кавкабии Бухороӣ), «Амали Хиром» (дар усули «Уфар» ва «Барафшон», ба мақоми Кӯчак", ғазали Абдурраҳмони Ҷомӣ), «Нақши Сарви Сиҳӣ» (дар усули «Шодиёна», ба мақоми «Исфаҳон», ғазали Саъдии Шерозӣ), «Пешрави Панҷгоҳ» (дар усули «Туркзарб», ба мақоми «Ушшоқ» ва шуъбаи «Панҷгоҳ», ғазали Биноӣ"), «Савти Чоргоҳ», «Таронаи Панҷгоҳ» (дар усулҳои «Фаръ», «Самоӣ», ғазалҳои Котибӣ ва Биноӣ) дар ҳаёти мадании Ҳирот, Бухоро ва Самарқанд шуҳрати зиёд доштанд. Боқии Рудӣ ҳангоми дар Ҳирот зистанаш бо устоди мусиқии он давр Ғулом Шодӣ ҳамкорӣ дошта, чанд асари мусиқӣ офаридааст, ки «Савти Ҳиротӣ» ва «Куллиёти Рудӣ» аз қабили маъмултарини онҳо мебошанд. Боқии Рудӣ табъи шоирӣ дошта, ба тахаллуси «Рудӣ» ғазалу рубоиҳои дилнишин сурудааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Боқии Рудӣ / А. Раҷабов // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Покрӯд** (пешина **Белавлӣ**) — пирях дар Помири Шарқӣ. Дар саргаҳи дарёи Хуросон (шохоби чапи Сардобрӯд), дар ҷойи васлшавии қ-кӯҳҳои Боми Ҷаҳон ва Бобак воқеъ гаштааст. Дарозиаш 4,7 км, масоҳ. 8,2 км2. Ҳаҷми ях 0,633 км3. Баландии қуллаи пирях 5800 м, нуқтаи поёниаш 4440 м. Баландии хатти барф 4970 м.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Белавлӣ // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.



|  |  |
| --- | --- |
| Тоҷикистон | *Ин мақолаи нопурра аз ҷуғрофияи Тоҷикистон мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |
**Зайнулобуддини Румӣ** (Мавлоно Зайнулобуддини Румӣ, с. тав. номаълум, с. ваф. 1475 Ҳирот) — мусиқидон, навозанда, донишманди форс-тоҷик. Давраи ибтидоии илм, ҳунарандӯзиаш дар зодгоҳаш (Ҳирот) гузашта, барои такмили дониш муддате ба Рум рафт. Сипас ба Ҳирот баргашт ва дар дарбори Темуриёни Ҳирот ба сифати китобдор хидмат намуд. Дар илмҳои дақиқ, фалсафа ва адабиёт, ҳунарҳои бадеӣ (хат, китобат, ороишгарӣ, ҳалкорӣ ва хотамкорӣ) исеъдоди хуб дошт. Дар мусиқии илмӣ ва амалӣ аз чеҳраҳои машҳури ҳавзаи ҳунарии Ҳирот маҳсуб шуда, бо донандагони созу овоз Устод Шодӣ, Хоҷа Юсуфи Бурҳон, Исҳоқи Шиҳобӣ, Амир Муртоз, Хоҷа Абдулқодир, Ҳофизи Басир, Хоҷа Абдуллоҳи Марворид ва дигарон ҳамкорӣ дошт. Дар суҳбати Ҷомию Навоӣ, машваратҳои адабӣ фаъол ширкат намуда, аз ишон дарси шеър ва илми бадеъ андӯхтааст. Дар мусиқии назарӣ рисолае нигошта, аҳли таҳқиқ (Абдулқодири Мароғӣ) пазируфта, дар шаклу анвои созию овозӣ («амал», «кор» «савт», «нақш», «пешрав») тасниф намудааст. Аз таснифоти мусиқиаш «Пешрави афшон», «Пешрави сақил» (ба мақомҳои «Ҳусайнӣ», «Ироқ»), «Пешрави фаръ» (ба мақоми «Ҳусайнӣ»), «Нақши хоҷагон», «Амали моҳрӯён» (ба мақоми «Наво») ва ғ. назди созан-даю хонандагони Ҳироту Рум маъруфу пазируфташуда. Зайнулобуддини Румӣ Табъи хуби шоирӣ дошт ва ашъори тасаввуфии марғуб мегуфта, соҳибдевон аст.

Адабиёт
-------

* Навоӣ, Маҷолис-ун-нафоис, Тош. 1964;
* Бобур, Бобурнома, Тош. 1993;
* Дарвешалии Чангӣ, Рисолаи мусиқӣ, Р:7005-111.; ИВАН Уз. ССР;
* Энсиклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик, ҷ.1, Душ. 1988;
* Машҳун Ҳ. Таърихи мусиқии Эрон, ҷ.1, Теҳрон, 1376.

Ҳамчунин нигаред
----------------

* Шашмақом

Сарчашма
--------

1. ↑  Донишномаи Шашмақом./Зери таҳрири Олимов К. Абдувалиев А. Азизӣ Ф. Раҷабов А. Ҳакимов Н. – Душанбе, 2009. - с. 72 ISBN 978-99947-49-13-3
**Абулфазл Сулламии Марвазӣ** (форсӣ: ابوالفضل سلمی مروزی‎), маъруф ба **Ҳокими Ҷалил** (форсӣ: حاکم جلیل‎; ? — 946) — фақеҳи маъруфи ҳанафии аҳди Сомониён, вазири амири Нӯҳ ибни Наср.

Зиндагинома
-----------

А. С. М. аслан Марвӣ буд ва дар шаҳрҳои Марв, Нишопур, Рай, Бағдод, Куфа, Макка, Миср ва Бухоро аз машоихи машҳури он рӯзгор таълим гирифта, баъдҳо машоих ва бузургони Хуросон назди ӯ дониш андӯхтанд.
Чун Абулфазл дар фиқҳ устоди амири Сомонӣ — Нӯҳ ибни Наср буд, зимоми умурро ба ӯ вогузошт ва ба раъйи ӯ фармон меронд. Аммо Абулфазл аввалҳо аз қабули вазифаи вазирӣ худдорӣ мекард ва баъдан ба исрори амир ин симатро пазируфт. Амир Наср бо ҳадафи ҷалби ризои фуқаҳо ва саркӯб кардани ҳаракати эътиқодии исмоилӣ Абулфазлро ба ин мансаб нишонд. Аммо идораи умури мамлакате чунон бузург ва ахиран ҳифзи инзиботи лашкариён, ки такягоҳи умдаи давлат хусусан дар муқобили рақибони тозае ҳамчун Оли Буя буданд, вазири кордон ва сиёсатдонро тақозо мекард, ки Абулфазл аз ин сифот баҳра надошт. Натиҷаи ин заъфи вазорат ва мудирияти Абулфазл он шуд, ки беш аз шаст миллион дирҳам ба барои айшу ишрат пардохт шуд ва хазина холӣ гашт. Дар ин ҳангом лашкариёни Нӯҳ, ки аз бекифоятӣ ва бадрафтории вазир шикоят доштанд ва ӯро сабабгори ошуфтагии авзои кишвар донистанд (сабаби шӯриши Абуалии Чағонӣ), хоҳони қатли Абулфазл шуданд. Лашкариёни шӯришӣ соли 946 наздики дарвозаи Марв ӯро ба қатл расонданд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Абулфазл Сулламии Марвазӣ // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Музаффар Олимов**  (тав. 28.09.1954, д. Навгилеми н. Исфараи илояти Суғд.) — муаррихи тоҷик, доктори илмҳои таърих, профессор. Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон (2012), дорандаи Медали «Хидмати шоиста» (2021).

Зиндагинома
-----------

Музаффар Олимов хатмкардаи ф-таи таърихи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон (1976). Лаборанти калони бахши Ҳинду Покистони Ин-ти шарқшиносии АИ Тоҷикистон (1976- 1977). Коромӯз, аспиранти шуъбаи Ҳиндустон ва Ҷануби Осиёи Ин-ти шарқшиносии АИ собиқ Иттиҳоди Шуравӣ (1978-1981, Москва), корманди илмии шуъбаи таърих ва иқтисоди Ин-ти шарқшиносии АИ Тоҷикистон (1981-1984), тарҷумон дар гурӯҳи ҳизбии собиқ КМ ҲКИШ дар собиқ КМ ҲХД Ҷумҳурии Афғонистон (1984-1986), корманди илмии Ин-ти шарқшиносии АИ Тоҷикистон (1986-1990), докторанти Ин-ти шарқшиносии АИ собиқ Иттиҳоди шуравӣ ва Федератсияи Русия (1990-1994, Москва), мудири шуъбаи Ҷануби Осиё, муовини директор оид ба илм ва сарходими илмии Ин-ти иқтисоди ҷаҳонӣ ва муносибатҳои байналмилалии АИ Тоҷикистон (1994-1998), директори Маркази (ѓайридавлатии) илмӣ-таҳқиқотии «ШАРҚ» (1996-2011), ноиби ректор оид ба илм ва равобити хориҷӣ ва профессори Донишкадаи мустақили технологияи инноватсионӣ ва коммуникатсионии Тоҷикистон (2009-2010), сарходими илмии Ин-ти забон, адабиёт, шарқшиносӣ ва мероси хаттии ба номи Рӯдакии АИ Тоҷикистон (2011-2014), мудири шуъбаи Осиёи марказӣ ва ҷанубӣ (2015 - 2017), дотсент ва профессори ф-ти таърихи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон (1982-1984, 1994-1998, аз с. 2013) ва Консерваторияи миллӣ (2012-2014). Аз 2017 профессори кафедраи минтақашиносии хориҷаи факултаи муносибатҳои байналмилалӣ ва аз 2020 роҳбари Маркази тадқиқоти минтақавӣ ва муқоисавии назди ДМТ. Аз соли 2020 инҷониб профессори кафедраи таърихи умумии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ. М. Олимов узви Анҷумани байналмилалии шарқшиносон (Маскав), узви Анҷумани Аврупоии омӯзиши Осиёи Марказӣ (ESCAS), узви Шуроҳои махсуси илмӣ оид ба дифои рисолаҳои доктории назди Институти таърих, ареология ва этнографияи ба номи Аҳмади Дониши АИ (1995 – 2016 ва аз с. 2020), Донишгоҳи миллии Тоҷикистон (аз с. 2000) ва узви гурӯҳи коршиносии бахши таърихи Комиссияи олии аттестатсионии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон. 

Муаллифи беш аз 200 асари илмӣ, иштирокдори конференсияҳо ва ҳамоишҳои илмии байналмилалӣ дар бештар аз 50 кишвари хориҷӣ.

Осор
----

* Очерки истории Синда в ХУ11 - начале XIX в. (Аграрние отношения и город). М. 1993;
* Межтаджикский конфликт: путь к миру. М. 1998;
* Таджикистан на пороге перемен. М. 199;
* Управление, ценности и образ жизни молодежи в странах Центральной Азии. Ташкент, 2001.;
* Мусульманские лидери: социальная роль и авторитет. Душанбе, 2003;
* Трудовая миграция в Афганистане. М. 2005;
* Деградация окружающей среди, миграция,внутреннее переселение и уязвимость сельского населения в Республики Таджикистан. Д. 2012;

Пайвандҳо
---------

Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
**Абуалӣ Аҳмад** (?, Чағониён – 955, Нишопур) — маъруфтарин амир аз хонадони Оли Муҳтоҷ.

Зиндагинома
-----------

Сипаҳсолори Хуросон ва ҳокими Чағониён дар аҳди аморати Наср ибни Аҳмади Сомонӣ. Соли 955 ҳокими Балху Тахористон таъйин гардид, лекин ин вилоётро ба дасти писараш вогузошт. Соли 930 шӯриши амири Хуттал Ҷаъфар ибни Абудовудро пахш кард ва Наср ибни Аҳмади Сомонӣ соли 934 ӯро амир ва сипаҳсолори Хуросон таъйин намуд. Соли 940 Мокони Кокӣ алайҳи Сомониён дар Гургон қиём кард. Абуалӣ Аҳмад сипоҳи ӯро муҳосира ва дар ҷанг Мокон кушта шуд. Абуалӣ Аҳмад Рай, баъдтар вилоёти Ҷиболу Ҳулвонро тасарруф намуд. Аз соли 944 Абуалӣ Аҳмад барои тасарруфи мулкҳои аздастрафтаи Сомониён иқдом кард. Бо вуҷуди талошҳои зиёди ӯ дар Эрони марказӣ амир Нӯҳи Наср ӯро аз аморати Хуросон азл намуд ва ба ҷои ӯ Иброҳими Симҷур ҳоким шуд. Абуалӣ Аҳмад бо кумаки Иброҳими Сомонӣ (амаки Нӯҳи Наср) соли 946 ба тасарруфи Марву Бухоро шурӯъ намуд, ки дар натиҷаи он амир Нӯҳ ба Самарқанд ақиб нишаст, лекин баъд аз чанд ҷангҳои шадид барои тахту тоҷ Абуалӣ Аҳмад соли 951 султони Чағониён шуд. Амир Нӯҳ бар асоси тавофуқ ва аҳдномаи тарафайн Абуалӣ Аҳмадро сипаҳсолори Хуросон таъйин карда, Райро низ бо имтиёзоти молиётиаш бар ӯ супурд.

Эзоҳ
----
**Давлаталӣ Убайдуллоев** (8 октябри 1954, деҳаи Ҳулбук, ноҳияи Кӯлоб) — ҳунарпеша ва коргардони театр, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (1997), Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (2011).

Зиндагиннома
------------

Фориғуттаҳсили Донишкадаи ҳунарҳои зебои Тоҷикистон (1976) ва Институти давлатии театр, мусиқӣ ва кинои Ленинград (1986) аст.

Корнома
-------

Дар театри давлатии академӣ-драмавии ба номи Лоҳутӣ, Театри давлатии ҷавонони ба номи М. Воҳидов ва театри «Аҳорун» кор кардааст. Ҳамчун актёр дар спектаклҳои «Вақте ки шаҳр хуфта буд», «Бозиҳои бераҳмона», «Юсуфи гумгашта…» ва ғайраҳо нақш бозидааст. Дар озмуни минтақавии театрҳои Осиёи Миёна ва Қазоқистон — «Наврӯз» (1995) беҳтарин иҷрокунандаи нақши мардона дониста шудааст. Ба ҳайси коргардон ҳам тавфиқ ёфта, чандин намоишнома, аз қабили «Мири Кабир», «Паёми Зардушт», «Дон Жуан» рӯи саҳна овардааст. Бо намоишномаҳои таҳиякардааш ба Эрон, Русия, Белгия, Лаҳистон, Фаронса ва дигар давлатҳо сафари ҳунарӣ анҷом додааст. Дар Донишкадаи давлатии санъати ба номи Мирзо Турсунзода аз маҳорати актёрӣ дарс гуфтааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.
**Абдусалом Ал-Муборакпур** (*Абулҳуда Муҳаммад Абдусалом Ибн-аш Шайхон Муҳаммад Муборакпур* 1872 - 1924) — муҳаддис ва муаррих.

Зиндагинома
-----------

Аз оилаи зиёиёни тақводор. Қуръони карим, ҳадиси набавӣ, тафсир, фиқҳ, таърих, ҳикмат ва илми тибро ба қадри замони худ хеле хуб омӯхтааст. Абдусалом 22 соли ҳаёташро ба омӯзгорӣ бахшид; аз мадрасаи ибтидоӣ сар карда то мадориси олӣ дарс гуфтааст. Дар солҳои охири ҳаёт мударриси Донишгоҳи «Дор-ул-ҳадис-ар-раҳмония» буд.

Осор
----

Доир ба ислом ва таърих асарҳои бисёре эҷод кардааст. Аз ҷумлаи онҳо «Сират-ул-Имом-ал-Бухорӣ» дар олами ислом хеле машҳур буда, дар он доир ба асарҳои илми ҳадис ва муҳаддисон хеле батафсил ва мукаммал маълумот дода шудааст. Ин асар дар Банорас ду маротиба (1955 ва 1986) ба табъ расидааст.
Худшефта
**Худшефтагӣ** — шефтагӣ, худхоҳӣ ва зиёд дӯст доштани худ.

Вожашинохтӣ
-----------

Истилоҳи норсизм (худшефтагӣ) аз асотири юнонии марбут ба Норкисус писари худои рӯдҳо Кефис гирифта шудааст. Норкис як ҷавони хубчеҳра буд, ки аз ҳаҷри маъшуқааш Аху дар азоб буд ва барои ҳамин худро маҳкум ба ишқ варзидан ба чеҳраи худ дар канори рӯд кард. Атрофиён талоши зиёд карданд, то ба ӯ фаҳмонанд, ки зеботару хубтар аз чеҳраи ӯ низ вуҷуд дорад, вале ӯ напазируфт ва фақат ба чеҳраи худ нигоҳ кард, то вақте ки аз фарти хастагиву гуруснагӣ ба даруни рӯд афтоду ҷон бохт.

Пешина дар равоншиносӣ
----------------------

Ба ақидаи Фрейд, ин мафҳум барои аввалин бор дар равоншиносӣ тавассути Пол Нок ба кор гирифта шуд. Вай баъдҳо ин ақидаро тасҳеҳ мекунад ва тавзеҳ медиҳад, ки дар воқеъ, Ҳавлок Элисро бояд падидоварандаи ин истилоҳ донист. Худи Элис тавзеҳ додааст, ки ӯ ин истилоҳро дар соли 1898 барои тавсифи нигариши равонӣ ба кор бурд; Ва Нок дар соли 1899 инро барои муайян кардани навъе аз инҳирофи ҷинсӣ истифода кардааст. Ба ақидаи Элис, ӯ ва Нокро бояд ба таври муштарак падидоварандаи ин истилоҳ донист.
Худшефтагӣ эҳсосе аст, ки бисёре аз тарафдорони Фрейд онро сифоти зотӣ дар кӯдакӣ медонистанд. Ҳамон тавр ки Фрейд ва Франзӣ гуфтаанд, кӯдакон барои муддатҳои зиёде бо эҳсоси худбузургбинӣ зиндагӣ мекунанд. Пас аз таваллуд кӯдакон эҳсоси қудрати зиёде мекунанд ва ҳарҷо натавонанд кореро аз пеш бибаранд, эҳсосоти дардноке дар иртибот бо аз даст додан ин қудратро таҷриба мекунанд. Фрейд ақида дошт, дар афроди худшефта ин эҳсоси ҳаматавонӣ, ки ба сурати маъмул дар кӯдакон вуҷуд дорад, муҷаддадан таҷриба мешавад.

Инчунин
-------

* Сноб
* девонагии қайсарӣ

Қайдҳо
------

1. ↑  Otto. Fenichel, (2014). *The Psychoanalytic Theory of Neurosis.* Taylor and Francis. ISBN 978-1-134-96957-9. OCLC 879023287.

Адабиёт
-------

* *Млодик, Ирина Юрьевна.* Дно бесконечного колодца, или мучительный путь нарцисса(рус.) (html)(пайванди дастнорас — *таърих*).  Журнал «Психология» (25 Авг 2009). 25 августа 2009 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 25 августи 2011.
* *Джозеф Бурго.* Осторожно, нарцисс! Как вести себя с этими самовлюбленными типами = Josef Burgo: "The Narcissist You Know: Defending Yourself Against Extreme Narcissists". — М.: Альпина Паблишер, 2016. — 298 p. — ISBN 978-5-9614-5394-2.
* *Фромм Э.* Душа человека, её способность к добру и злу Бойгонӣ шудааст 29 Декабри 2016  сол.= The Heart of Man, its genius for good and evil (1964) / Перевод В. А. Закса. — М. : Аст, Астрель, 2010. — 256 с. — (Philosophy). — 2000 экз. — ISBN 978-5-17-066520-4, ISBN 978-5-271-28389-5.
**Тилокорӣ**, **ҳалкорӣ**, **зарҳал** - як навъи ҳунари ороиши амалии тоҷикон. Тилокорӣ аз замонҳои қадим дар соҳаҳои махсуси ҳунармандӣ, махсусан заргарӣ ва ороиши биноҳо истифода мешуд. Тилокорӣ инчунин дар тазйини китобҳои дастнавису чопӣ (дар ороиши саҳифаҳо ва қошон ва хушнависони бостонӣ услуби махсуси тайёр кардани зарҳал ва истифодаи зарҳалкори (тилокорӣ)-ро эҷод кардаанд. Барои ҳосил намудани зарҳал аслан об ва самғи арабиро бо ҳам омехта, пеш аз истифода ба маҳлул об мечакониданд.

Мадрасаи Тилокорӣ дар Самарқанд, арақаи масҷидҳои Бухорову Самарқанд ва ноҳияҳои шимоли Тоҷикистон намунаҳои намоёни санъати тилокорӣ мебошанд. Дар ҳунари муосири Тоҷикистон тилокорӣ дар тармими ёдгориҳои меъморӣ (гунбад, нақшунигор), баъзе ҷузъҳои иншооти муосир, корҳои нашрӣ ва ҷавоҳирсозӣ фаровон истифода мешавад.

М. Рӯзиев.
**Шукрулло Қурбоналӣ Хайрзода** (*Хайров Шукрулло Курбоналиевич*; 27 январи 1983, ноҳияи Фархор, вилояти Кӯлоб, ҶШС Тоҷикистон) — иқтисоддон, номзади илмҳои иқтисодӣ (2012). Муовини вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз 2022).

Зиндагинома
-----------

Шукрулло Хайрзода 27 январи соли 1983 дар деҳаи 30-солагиии ноҳияи Фархори вилояти Кӯлоб ба дунё омадааст. Соли 2005 Донишкадаи андоз ва ҳуқуқро аз рӯи ихтисоси менеҷмент бо дипломи аълочӣ хатм намуд. Фаъолияти кориашро аз соли 2006 дар кафедраи фаъолияти бонкии Донишкадаи андоз ва ҳуқуқ оғоз намудааст. То соли 2012 дар вазифаҳои ассистент, муаллими калони кафедраи фаъолияти бонкии Донишгоҳи давлатии молия ва иқтисоди Тоҷикистон фаъолият дошт. 22 майи соли 2012 рисолаи номзадӣ ҳимоя намуд. Солҳои 2012—2014 дар вазифаи мудири кафедраи фаъолияти бонкии Донишгоҳи давлатии молия ва иқтисоди Тоҷикистон ва солҳои 2014—2015 дар вазифаи декани факултети молия ва қарзи Донишгоҳи давлатии молия ва иқтисоди Тоҷикистон фаъолият намудааст.

Солҳои 2015—2018 муовини ректор оид ба таълими Донишгоҳи давлатии молия ва иқтисоди Тоҷикистон, солҳои 2018—2022 ректори Донишгоҳи давлатии молия ва иқтисоди Тоҷикистон буд.

Бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз аз 21 феврали соли 2022 муовини вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин гардидааст.

Фаъолияти илмӣ
--------------

Рисолаи номзадашро зери унвони «Эволюция исламских банков и их роль в становлении рыночных отношений в Республике Таджикистан» дар соли 2012 дифоъ кардааст. Муаллифи беш аз 20 асарҳои илмию методӣ аст.

Осор
----

* Пул, Қарз, Бонк. Ҳаммуаллиф, Душанбе 2010.
* Эволюция исламских банков и их роль в становлении рыночных отношений в Республике Таджикистан. — Душанбе, 2014. — 154 с.(Монография)
* Дастури методӣ оид ба навиштани корҳои хатмкунӣ Душанбе — 2013, 36 с.
* Низоми бонкии мамлакатҳои хориҷӣ (Васоити таълимӣ). — Душанбе: 2015. — 176 с.

Ҷоизаҳо
-------

* Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон (2011),
* Ҷоизаи Исмоили Сомонӣ барои олимони чавон дар соҳаи иқтисод, (2015).

Эзоҳ
----

1. ↑  Роҳбарияти донишкада | Бо тоҷикӣ. *tgfeu.tj*. 16 феврали 2022 санҷида шуд.
2. ↑  *Президенти Тоҷикистон.* Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи муовини вазири маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин намудани Хайрзода Ш. Қ.. *president.tj* (21 феврали 2022). 21 феврали 2022 санҷида шуд.
**Ҳошим Қосимов** (13 сентябри 1907, деҳаи Сирдара, Бекигарии Дарвоз — 23 сентябри 1969, ноҳияи Москва) — овозхони тоҷик, Ҳофизи халқии Тоҷикистон (1960).

Зиндагинома
-----------

Соли 1929 бо хонаводааш ба Тоҷикистон гузашта, дар деҳаи Нимдараи Даштиҷум сукунат ихтиёр мекунанд. ӯ дар хонаи маданияти ин ҷо то соли 1958 кор карда, ба хоҷагии «Ҷубек»-и ноҳияи Москва мекучад ва то поёни умр зистааст. Асосан бо дутор таронаҳои халқӣ месуруд, аз осори шоирони муосир низ намунаҳои зиёд замзама кардааст. Мутаасифона, бо овозаш ягон суруд ба лента сабт нашудааст, вале таронаҳои ҷудогонааш — «Гул мекунад», «Ошиқи бечораам», «Дар як ҷо», «Ҷигӣ-ҷигӣ», «Гул ба фасли баҳор мезебад», «Дил бурдӣ аз ман» аз даҳан ба даҳан гузашта, имрӯз аз сӯи сарояндагони касбию ҳаваскор садо медиҳанд.

Фарзандонаш Одина Ҳошим ва Абдулхайр Ҳошимов ҳунари падарро такмил додаанд.

Ҷоизаҳо
-------

Бо Грамотаи Фахрии Президуми Совети Олии Тоҷикистон қадр шудааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.