**Видя Балан** (там. வித்யா பாலன், ҳиндӣ: विद्या बालन, [ʋɪd̪jaː baːlən]; тав. 1 январ соли 1978, Бомбай, Маҳороштра, Ҳиндустон) - ҳунарпешаи синамо ва модели ҳинд, барандаи чандин номинатсия ва беш аз панҷоҳ ҷоизаи гуногуни синамои ҳиндӣ, асосан дар бахши "Ҳунарпешаи беҳтарин". Соли 2014 вай барои саҳмгузорӣ дар синамои ҳинд ҷоизаи ҳукуматии Падма Шриро дарёфт кард.

Зиндагинома
-----------

Видя Балан 1 январи соли 1978 дар Оттапалам (Керала) дар оилаи соҳибкор П.Р.Балан (ҳоло Ноиби президенти захираҳои инсонии ширкати телекоммуникатсионии Digicable) ва ҳамсараш Сарасватӣ Балан таваллуд шудааст. Ба гуфтаи худи Видя, хонаводааш бо омехтаи томилӣ ва малаялам ҳарф мезананд, дар ҳоле ки худаш бо забонҳои ҳиндӣ, маратҳӣ, банголӣ ва англисӣ ҳарф мезанад. Хоҳари Видя, Прия Балан, дар соҳаи таблиғ кор мекунад.

Фаъолият
--------

Видя дар канори Бомбай (ё "Бомбайи бузург/Мумбай") Чембур ба воя расидааст ва дар он ҷо Мактаби миёнаи духтаронаи Сент-Энтониро хатм кардааст. Духтар аз овони ҷавонӣ орзуи ҳунарнамоӣ дар синаморо дошт, ки аз кори ҳунарпешаҳо Шабана Азмӣ ва Мадҳурӣ Диксит илҳом гирифтааст.

Дар синни 16-солагӣ ӯ аввалин шӯҳрати худро дар соҳаи актёрӣ ситкоми машҳури Экта Капур "Hum Paanch" яке аз нақшҳои марказӣ - Радҳика Маттурии оқил, вале кӯтоҳандеш ва карро иҷро мекунад. Коргардон Анураг Басу ба ӯ нақш дар операи собунӣ пешниҳод кард, аммо духтар ин пешниҳодро рад кард ва мехост дар синамо касб кунад. Волидонаш хоҳиши ӯро дастгирӣ карданд, аммо исрор карданд, ки ӯ маълумоти олӣ низ гирад. Бо маслиҳати волидонаш, ӯ дараҷаи бакалаврро дар Коллеҷи Сент Ксавиер ва баъдан дараҷаи магистри ҷомеашиносиро аз Донишгоҳи Мумбай гирифт.

### Кӯшишҳои бебарор ва муваффақияти аввалин дар синамо (2000-2003)

Ҳангоми таҳсил дар донишгоҳ Видя барои нақш дар филми малаялам "Chakram" интихоб шуд ва каме баъд ӯ барои кор дар 12 филми дигар "имзо" гузошт. Аммо вақте ки лоиҳа ба далели мушкилоти мухталиф боздошта шуд, продюсерҳои филм, ки бо Муҳанлали маъруф дар нақши мардона инро интизор набуданд, ҳунарпешаи ҷавонро ба овардани "кармаи бад" муттаҳам карда дар дигар филмҳои пешбинишуда ӯро бо дигар ҳунарпешаҳо иваз карданд.

Кӯшишҳои навбатии Видя ин буд, ки ба забони томилӣ, забони дуюмаш филмбардорӣ кунад. Дар соли 2001, вай барои нақш дар филми "Run"-и Н.Лингусами (соли 2002 бароварда шудааст) интихоб шуд, аммо пас аз наворбардории саҳнаҳои аввал, ӯро бо Мира Жасмин иваз карданд; Айнан ҳамин чиз дар филми «Manasellam»-и Равичандран (2002-2003) рӯй дод, ки дар он ҷо ӯро Триша Кришнан иваз кард. Филми дигар, ки барои он шартнома бастааст, дар сурати аз наздик дида баромадани он як мазҳакаи ишқӣ шуд ва ҳунарпеша, ки дар зиндагӣ хеле хоксор аст, худаш шартномаро вайрон кард. Ва филми малаяламии "Kalari Vikraman" аз ҷониби Дипак Моҳан, ки вай дар он нақш бозидааст, бо сабаби мушкилоти молиявии студия намоиш нашуд.

Дар ҳоле ки, дар ин марҳила, Видя Балан касби актёриро инкишоф надод, вай тақрибан дар даҳҳо таблиғот ва клипҳо аз ҷумла, бо гурӯҳи Euphoria ва сароянда Субҳа Мудгал нақш бозидааст. Ниҳоят, соли 2003, вай дар драмаи банголии "Bhalo Theko"- Готам Ҳолдер нақш бозид ва ин аввалин филми вай буд, ки ба фурӯш баромад. Намоиши ӯ ҳамчун нақши асосии зани ҷавон, Анандӣ, бо ёдоварӣ дар бораи гузаштаи худ, Видя ҷоизаи аввалини худро дар Anandalok Awards барои беҳтарин ҳунарпеша гирифт.

### Фаъолият ва пешравӣ дар Болливуд (2005–2008)

Нахустнамоиши филми ҳиндии ӯ соли 2005 дар драмаи мусиқии Прадип Саркар "Фариштаи ишқ" (мутобиқсозии романи Саратчандра Чаттопадхя дар бораи ишқи Лалитаи идеалист ва писари худхоҳи соҳиби корхона Шекҳар мебошад) буд, ки ҳунарпеша ба иҷрои нақши асосӣ дар натиҷаи кастинги шашмоҳа интихоб карда шуд. Намоиши ӯ дар нақши Лалита баҳои баланд гирифт ва дар маҷаллаи "Variety" Дерек Эллӣ тасвири Видяро "дил ва ҷони филм" номид. Дар маросими ҷоизаҳои солонаи Bollywood Filmfare, ӯ унвони "беҳтарин дебюти занона" ва номинатсияи "беҳтарин нақши зан"-ро ба даст овард. Соли дигар, Видя инчунин дар баробари Санҷай Датт дар комедияи Раҷкумар Ҳиранӣ "Бродар Мунна 2" нақши барандаи радио Ҷанвиро, ки дӯстдоштаи қаҳрамони асосӣ аст, бозидааст. Ҳангоми омодагӣ ба наворбардорӣ, вай бо роҳбарони якчанд радиостансияҳои фароғатӣ мулоқот карда, кори онҳоро омӯхт. Ин кори ӯ ҳам аз ҷониби мунаққидон ва ҳам тамошобинон баҳои мусбӣ гирифт, ки арзиши филми блокбастери тақрибан 1,18 миллиард рупия (тақрибан 18 миллион доллари ИМА) ба даст овард.

Соли 2007, Видя фаъолона кор карда, ҳадди аққал дар панҷ филм нақш бозидааст, ки вокуниши назарраси тамошобинон ва ё мунаққидони касбии филмро ба бор овард. Дар драмаи Манӣ Ратнам "Гуру" (қисман ба тарҷумаи ҳоли магнат Дҳирубҳай Амбанӣ асос ёфтааст) нақши дуюмдараҷаи зани мубталои склерозро бозидааст. Нақшҳои асосиро ситораҳо ба мисли Митҳун Чакрабортӣ, Абҳишек Баччан, Айшвария Рай ва Мадҳаван бозӣ кардаанд, маблағи хуб ҷамъоварӣ кардааст, дар ҳоле ки мунаққидон аз ҳунарнамоии Видя Баланро ҳамчун "истеъдод барои нақши ночиз сарф шудааст" мегуфтанд.

Кори навбатии ӯ мазҳакаи шашқисми ошиқонаи Никҳил Адванӣ "Салом ишқ!" мебошад. Видя дар он нақши Таҳзиб Ҳусайн хабарнигорзани телевизионро бозидааст, ки баъд захмӣ шуданаш хотираашро аз даст додааст. Ҷон Абраҳам дар ин филм ҷуфти ӯро бозидааст. Филм буҷавӣ ноком шуд ва аз ҷониби мунаққидон низ хуб қабул нашуд аммо мунаққидони синамо ба бозии худи Видя вокуниши мусбӣ доданд. 

Триллери Видҳу Винод Чопра "Eklavya: The Royal Guard", ки дар он нақши дуюмдараҷаро бозидааст, аз нигоҳи тиҷоратӣ бебарор буд, аммо аз ҷониби мунаққидон мусбат пазируфта шуд ва ҳамчун номзад аз Ҳиндустон барои Оскар соли 2008 барои беҳтарин филм бо забони хориҷӣ интихоб шуд. Ҳамзамон филми Соҷид Хон "Heyy Babyy!", ки дар он Видя нақши модари танҳоро бозидааст, даромади хуб гирифт, аммо баррасиҳои манфии интиқодӣ ҳам дар маҷмӯъ ва иштироки Видя Баланро танқид карданд; Роҷив Масанд аз CNN-IBN либос ва ороиши ӯро танқид кард ва ӯро "пошнаи Ахиллес"-и филм номид.

Филми панҷум ва ниҳоии ҳунарпеша дар соли 2007 триллери равонии "Печдарпечӣ"-и коргардон Приядаршан буда ремейки ҳиндии филми "Қалъаи шикаста" (1993)-и малаяламӣ (инчунин филм ду ремейки дигар бо забонҳои гуногун дорад, «Aaptamitra» ба забони каннада ва «Chandramukhi» ба забони томилӣ) мебошад. Видя нақши Аванӣ Чатурведиро бозидааст, ки аз шахсияти ҷудошуда ранҷ мекашад, ки дар филми аслӣ онро ҳамватани Видя аз Керала, актриса ва раққоса Шобана бозидааст. Филм муваффақияти тиҷоратӣ буд ва дар саросари ҷаҳон тақрибан 830 миллион рупий (13 миллион доллар) ба даст овард. Мунаққидон ин филмро писандиданд, ҳарчанд онҳо ба ҳунарнамоии ҳунарпеша бештар вокуниш нишон дода, онро бо эпитетҳои "мақбул" ва "хушоянд" то "аъло" арзёбӣ карданд. Филм ба ӯ ҷоизаи дуюми Filmfare Awards дар категорияи беҳтарин актрисаро овард.

### Гузариш ба муваффақияти устувор (аз соли 2009)

Дар соли 2009, Видя дар филми Р. Балакришнан "Paa" зани гинекологи муҷаррад, ки бо писари навраси худ бо бемории прогерия зиндагӣ мекард, нақши асосиро бозидааст. Дар филм, ки падар ва писари Баччанҳо низ нақш (Абҳишек Баччан нақши навраси бемор Ауро, падари ӯ Амитабҳ Баччан - падари Ауроро бозидааст) бозидаанд аз ҷониби мунаққидон хуб пазируфта шуда, дар маҷмӯъ беш аз 40 номинатсия ва ҷоизаҳои аз ҷониби муассисаҳои гуногун, ба худаш Видя Балан 7 ҷоиза барои беҳтарин нақши занро овард (ба ҳисоби номзадҳои ғолибнашуда) ва ба гуфтаи мунаққидон, як гардиши ҷиддӣ дар касбаш гардид. Суканя Верма аз Rediff.com, ки дар гузашта тасдиқи худро изҳор карда буд, бозии Видяро бо Димпл Кападия муқоиса кард. Никҳат Казмӣ, шореҳи рӯзномаи "The Times of India" низ таъкид кардааст, ки "ба имиҷи модар дар Болливуд муяссар шуд, ки шаъну шарафи нодиреро бидиҳад."

Муваффақияти ин филм мазҳакаи сиёҳи "Ishqiya" (2010, дебюти коргардонии Абҳишек Чаубей) буд, ки дар он Носируддин Шоҳ, Аршад Варсӣ ва Салмон Шаҳид ҳамроҳи Видя бозӣ карданд. Қаҳрамони Видя дар ин филм Кришна Верма ҳам ҷӯяндаи адолат ва ҳам зани золим аст, ки тавассути васваса мардонро идора мекунад. Худи ҳунарпеша хислати худро дурии ҷиддӣ аз тасвири анъанавии занон дар синамо тавсиф кардааст. Филм, инчунин иҷрои ӯ (барои ин филм махсусан лаҳҷаи маҳаллии уттар-прадеширо омӯхтааст) баҳои интиқодӣ гирифт. Кормандони телевизиони Деҳлӣ, мунаққиди синамо Анупама Чопра чунин шарҳ дод: "Нигоҳҳои сӯзони Видя Балан метавонанд дар экран сӯзонанд, дар ҳоле ки дар чашмони ӯ фоҷиа дида мешавад. Вай нишон дод, ки метавонад ба ҳама барбиҳои мӯҳрдоре, ки ҳоло Болливудро зери об мондаанд, сарлавҳаи бузурге бахшад, ҳассосият бо либоси ночиз ҳеҷ иртиботе надорад. Барои кораш дар ин филм, ҳунарпеша барои унвони беҳтарин ҳунарпешаи ҷоизаи Filmfare Awards "Ҷоизаи интихоби мардум" пешбарӣ шуда, соҳиби ҳамон ҷоиза "Ҷоизаи интихоби мунаққидон" ва дар баробари гирифтани ҷоизаи дуюми беҳтарин нақши зани пешсаф аз маҷаллаи Screen шуд.

2011 дар филмографияи актриса бо якчанд нақшҳои назаррас қайд карда шуд. Нахустинаш триллери нимбиографии Раҷкумар Гупта "Ҳеҷ кас Ҷессикаро накушт" буд, ки 7 январи соли ҷорӣ бар асоси қазияи воқеии куштори модел ва пешхизмати тарабхонаи VIP Ҷессика Лал аз ҷониби писари парламента ва вазир Ману Шарма, ки дар он Видя нақши хоҳари ҷабрдида Сабрина Лалро бозид, ки сарфи назар аз фишори сершумори ҳукумати иёлот ва миллӣ ба додгоҳ кашидани парванда ва маҳкум кардани ҷинояткор нақши муҳим дошт. Бо даъвати режиссёр, ки ҳис мекард, ки «Сабрина... аз худаш 10 сол пеш, ки хамааш сар шуда буд, фарк мекунад», Видя бо прототипи характераш вомехурад, худаш онро инкишоф медиҳад. Филм аз ҷониби мунаққидон баррасиҳои омехта гирифт, аммо бисёре аз баррасиҳо дар баррасиҳои ҷолиб дар бораи иҷрои ҳунарпешаи асосӣ бо ҳамдигар мувофиқат карданд; ин кор ба Видя Балан боз як номинатсия барои ҷоизаи Filmfare барои беҳтарин нақши занро овард. Филм тақрибан 490 миллион рупий (тақрибан 10,8 миллион доллари ИМА бо қурби миёнаи асъор дар соли 2011) даромад ба даст овард, ки бо дарназардошти набудани нақши мардона дар ин филм дар матбуот таъкид шуд.

Моҳи марти соли 2011, кори ӯ аз ҷониби руҷӯи филмҳои ӯ дар Австралия ҳамчун як қисми фестивали **Bollywood and Beyond** аз он эътироф карда шуд.

Кори навбатии барҷастаи Видя Балан нақши асосии ӯ дар филми "Синамои ифлос"-и Экта Капур буд, ки ба достони ҳаёт ва марги актриса Силк Смита асос ёфтааст, ки (ба ибораи иҷрогар) бо "беҳаёӣ ва иғвоангезӣ" маъруф аст". Видя ин нақшро ҷасораттарин нақшаш дар фаъолияти худ тавсиф карда, афзуд, ки ин нақш аз ӯ талаб мекунад, ки ҳам ба рӯҳияи ҷиддӣ ноил шавад ва ҳам 12 кило вазни иловагӣ гирад. Филм бо таассуфҳои зиёд, аз ҷумла якдилона ба тасвири Видя, ки аз ҷониби як қатор мунаққидон беҳтарин ҳунарнамоии актриса истиқбол карда шуд. Ин нақш ба ҳунарпеша ҷоизаи миллии филм ва ҷоизаи Filmfare барои беҳтарин нақши занро овард.

Соли 2015, вай боз бо Эмрон Ҳашмӣ дар филми "Достони нотамом" ҷуфт шуд. Пас аз як сол, вай дар филми "Te3n" нақш бозид ва аввалин худро дар синамои маратҳӣ "Ekk Albela" нақши Гита Балиро бозид.

Дар аввали соли 2017 филми "Begum Jaan" ба намоиш гузошта шуд, ки дар онҷо ӯ ҳамчун соҳиби фоҳишахона зоҳир шуда, баҳои баланд гирифт. Худи ҳамон сол, "Tumhari Sulu" нахустнамоиши худро баргузор кард, ки дар он диҷейи радиоро бозӣ мекард. Филм муваффақияти тиҷоратӣ дошт ва ба ӯ чаҳорумин ҷоизаи Filmfare барои беҳтарин нақши занро овард.

Корҳои дигар
------------

Илова ба ҳунарнамоӣ, Видя маҳорати навозандагии Карнатакаи анъанавии ҳиндӣ дорад ва инчунин шаклҳои рақси бҳарататям ва катҳакро омӯхтааст.

Видя Балан майли динии худро чунин баён кард: «Ман як одами амиқ диндор ҳастам, пайваста бо худо муошират мекунам, аммо дар «маъноӣ» муташаккили анъанавӣ махсусан диндор нестам. Вай гиёҳхорӣ (вегатерианӣ) мекунад, гарчанде ки вазни номунтазами ӯ, дар матбуот бисёр баҳс мешавад.

Илова ба ҳунарнамӣ дар филмҳо, Видя як ходими маъруфи ҷамъиятӣ мебошад, ки арзишҳои башардӯстонаро тарғиб мекунад ва дар фаъолияти созмонҳои хайрия иштирок мекунад. Моҳи марти соли 2011, Видя Балан барои иштирок дар "Соати Замин" аз ҷониби Хазинаи Ҷаҳонии Табиати ваҳшӣ таблиғ кард. Вай инчунин дар маъракаи созмони калкуттӣ CINI (Институти кӯдакони ниёзманд) бар зидди гуруснагии кӯдакон ширкат дошт ва моҳи сентябри соли 2012 ба деҳаи Мирзопур (Уттар Прадеш) ҳамчун як қисми амал барои мусоидат ба таҳсилоти кӯдакон ва мубориза барои тавонмандсозии занон дидан кард. Барои иштирокаш дар мубориза барои ҳуқуқи занон, Видя соли 2012 бо Ҷоизаи Палатаи савдои Калкутта Прабҳа Хайтан (Prabha Khaitan Puraskar) сарфароз гардонида шуд ва ҷавонтарин барандаи ҷоиза гардид. Баъдтар, хизматҳои шоистаи Видя Баланро ҳукумати Ҳиндустон низ қайд кард, ки ба ӯ ваколати намояндаи худро дар ҳаракати беҳтар кардани шароити санитарӣ дар кишвар дод. Ниҳоят, моҳи августи соли 2013 вай ҳамчун "маршал"-и раҳпаймоии Рӯзи истиқлолияти Ҳиндустон дар Ню Йорк баромад кард ва моҳи сентябри соли ҷорӣ дар деҳаи Тҳанапури Уттар Прадеш як платформаи таълимии баландтехнологиро барои кӯдакони камбизоат боз кард.

Ҳаёти шахсӣ
-----------

Видя ва Сиддҳартҳ Рой Капур[en] дар туяшон моҳи декабри соли 2012
ВАО-и Ҳиндустон борҳо дар бораи муносибати ошиқонаи Видя Балан бо шарикони саҳнавии ӯ тахмин мезананд, аммо худи актриса ин овозаҳоро рад кардааст. Бо вуҷуди ин, соли 2009, Видя аз муносибате ёдовар шуд, ки он вақт онҳо ҷудо шуда буданд. Ба ибораи худаш: «Агар касе барои шумо муҳим шуморо хор кунад, ин метавонад шуморо шиканад. Касе, ки андешааш барои ман ҳамеша муҳим буд, пайваста дар ман айб меҷуст. Бо мурури замон зарурати канда шудани ин робита пайдо шуд. Ҳарчанд ӯ ном набурд, таблоидҳо тахмин мезананд, ки ин Шаҳид Капур, шарики синамоии Видя аст, аммо ӯ инро рад кард.

Дар мусоҳиба бо "Press Trust of India" моҳи майи соли 2012, Видя Балан эълон кард, ки вай бо продюсер ва роҳбари UTV Motion Pictures (Истеҳсоли ҳиндии The Walt Disney Company) Сиддҳарт Рой Капур мулоқот мекунад. 14 декабри соли 2012, Видя ва Сиддҳарт дар канори Бандра издивоҷ карданд.

Филмнома
--------

### Филмҳо

| Сол | Номгӯй | Нақш | Шарҳҳо | Иқт. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2003 | *Bhalo Theko* | Анандӣ | Филми банголӣ |  |
| 2005 | *Parineeta* | Лалита | Filmfare Award for Best Female DebutНомзад —Filmfare Award for Best Actress |  |
| 2006 | *Lage Raho Munna Bhai* | Ҷанвӣ Саҳнӣ |  |  |
| 2007 | *Guru* | Минакшӣ "Мину" Саксена (баъд Гупта)}} |  |  |
| *Salaam-e-Ishq* | Теҳзеб Ҳусайн |  |  |
| *Eklavya: The Royal Guard* | Раҷҷо Сингҳ |  |  |
| *Heyy Babyy* | Иша Б. Саҳнӣ |  |  |
| *Bhool Bhulaiyaa* | Авнӣ Чатурведӣ / Манҷулика | Номзад—Filmfare Award for Best Actress |  |
| *Om Shanti Om* | Худаш | Намоиши махсус дар суруди "Deewangi Deewangi" |  |
| 2008 | *Halla Bol* | Снеҳа Хон |  |  |
| *Kismat Konnection* | Прия Салуҷа |  |  |
| 2009 | *Paa* | Доктор Видя | Filmfare Award for Best Actress |  |
| 2010 | *Ishqiya* | Кришна Верма | Filmfare Critics Award for Best ActressНомзад—Filmfare Award for Best Actress |  |
| 2011 | *No One Killed Jessica* | Сабрина Лал | Номзад—Filmfare Award for Best Actress |  |
| *Urumi* | Макком / Бҳуммӣ | Филми малаялам; нақши меҳмонӣ |  |
| *Thank You* | Дивя Хурана | Камео |  |
| *Dum Maaro Dum* | Хонуми Каматҳ | Камео |  |
| Dirty Picture, The !*The Dirty Picture* | Решма (Силк Смита) | National Film Award for Best ActressFilmfare Award for Best Actress |  |
| 2012 | *Kahaani* | Видя Венкатисон | Filmfare Award for Best Actress |  |
| *Ferrari Ki Sawaari* | Номаълум | Ҳунарнамоии махсус дар сурудаи "Mala Jau De" |  |
| 2013 | *Bombay Talkies* | Худаш | Ҳунарнамоии махсус дар суруди "Apna Bombay Talkies" |  |
| *Ghanchakkar* | Ниту Атрай |  |  |
| *Once Upon ay Time in Mumbai Dobaara!* | Номаълум | Камео |  |
| *Mahabharat* | Драупадӣ (овоз) | Филми тасвирӣ |  |
| 2014 | *Shaadi Ke Side Effects* | Триша Малик |  |  |
| *Bobby Jasoos* | Билкис "Боббӣ" Аҳмад}} |  |  |
| 2015 | *Hamari Adhuri Kahani* | Васудҳа Прасад |  |  |
| 2016 | *Te3n* | Сарита Саркор |  |  |
| *Ekk Albela* | Гита Балӣ | Синамои маротҳӣ; намоиши махсус |  |
| *Kahaani 2: Durga Rani Singh* | Видя Синҳа / Дурга Ранӣ Сингҳ | Номзад—Filmfare Award for Best Actress |  |
| 2017 | *Begum Jaan* | Бегум Ҷон |  |  |
| *Tumhari Sulu* | Сулочана "Сулу" Дабӣ}} | Filmfare Award for Best ActressNominated—Filmfare Critics Award for Best Actress |  |
| 2018 | *Amoli* | Нақлкунанда (Версияи англисӣ) | Ҳуҷҷатӣ |  |
| 2019 | *NTR: Kathanayakudu* | Басаватаракам | Филми телугу |  |
| *NTR: Mahanayakudu* | Басаватаракам | Филми телугу |  |
| *Nerkonda Paarvai* | Калянӣ Бҳаратҳ | Филми томилӣ; Меҳмон |  |
| *Mission Mangal* | Тара Шинде | Номзад—Filmfare Award for Best Actress |  |
| 2020 | *Natkhat* | Сурекҳа | Филми хурд; инчунин продюсер |  |
| *Shakuntala Devi* | Шакунтала Девӣ | Номзад—Filmfare Award for Best ActressNominated—Filmfare Critics Award for Best Actress |  |
| 2021 | *Sherni* | Видя Винсент |  |  |
| 2022 | *Jalsa* | Мая Менон |  |  |

### Телевизион

| Сол | Номгӯй | Нақш | Шабака | Шарҳҳо | Иқт. |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1995 | *Hum Paanch* | Радҳика Мадҳур | Zee TV | Қисмҳои 52- 148 |  |
| 2014 | *No More Kamzor* | Ровӣ | Star Plus | Махсуси ТВ |  |

### Ҳунарнамоӣ дар видеоклипҳо

| Сол | Номгӯй | Нақш | Иҷрокунанда | Иқт. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 2002 | "Aana Meri Gully" | Bengali bride | Эйфория |  |
| 2002 | "Main Nashe Mein Hoon" | Духтари банголӣ | Панкаҷ Удас |  |
| 2003 | "Kisson Ki Chadar" | Номаълум | Субҳа Мудгал |  |
| 2011 | "Jaani Na" | Ҳамсари банголӣ | Чандрабинду |  |

Нигаред низ
-----------

* Феҳристи ҳунарпешазанҳои Ҳиндустон

Эзоҳ
----

1. ↑  127 personalities selected for Padma Awards 2013 на сайте *Newstrack India*
2. ↑  Padma Awards Announced.  Press Information Bureau, Ministry of Home Affairs (25 январи 2014). 26 январи 2014 санҷида шуд.
3. ↑  Vidya Balan celebrates her 31st birthday, *Hindustan Times* (31 Декабри 2009). Бойгонӣ шудааст 18 октябри 2012  сол. Проверено 25 августи 2010.
4. 1 2  There's something about Vidya, *Hindustan Times* (25 ноябри 2006). Бойгонӣ шудааст 11 октябри 2013  сол. Проверено 23 сентябри 2012.
5. ↑  *Bansal, Robin*. Over the years: Vidya Balan from geek to haute!, *Hindustan Times* (22 сентябри 2012). Бойгонӣ шудааст 23 сентябри 2012  сол. Проверено 25 сентябри 2012.
6. ↑  Management team, Digicable(пайванди дастнорас — *таърих*).  Digicable. 20 феврали 2013 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 31 май 2013.
7. ↑  *Siddiqui, Rana*. `It's a dream come true', *The Hindu* (16 феврали 2007). Бойгонӣ шудааст 29 октябри 2013  сол. Проверено 9 августи 2011.
8. ↑  Celeb diary: Vidya Balan, *Mid Day* (4 феврали 2010). Проверено 24 май 2012.
9. ↑  *Davane, Mrugaya*. Chembur will always be our home, *Mid Day* (16 июни 2006). Проверено 24 май 2012.
10. ↑  Madhuri is my inspiration in life: Vidya Balan(пайванди дастнорас — *таърих*).  IBNLive (6 январи 2012). 13 октябри 2012 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 20 апрели 2012.
11. ↑  *Kulkarni, Ronjita* Meet the new girl in Saif's life.  Rediff. 23 октябри 2007 санҷида шуд.
12. ↑  When Vidya Balan was kicked out, *The Times of India* (7 июли 2005). Бойгонӣ шудааст 10 Декабри 2012  сол. Проверено 23 марти 2012.
13. ↑  Kalari Vikraman from Jail (ml) // :en:Vellinakshatram (magazine)|Vellinakshatram. — 2003. — 5 ജനുവരി.
14. ↑  Stand-out act four not-so-new newcomers have found critical acclaim in breakthrough roles this year. Now all they need is stardom, *India Today* (18 июли 2005). Бойгонӣ шудааст 5 ноябри 2013  сол. Проверено 23 сентябри 2012.
15. ↑  Love for Bengal: A mystery in Vidya Balan's life, *The Indian Express* (18 июли 2011). Бойгонӣ шудааст 8 марти 2020  сол. Проверено 24 октябри 2013.
16. ↑  I feel I was Bengali in my last life: Vidya Balan, *Hindustan Times* (1 феврали 2008). Бойгонӣ шудааст 24 октябри 2013  сол. Проверено 23 марти 2012.
17. ↑  *Chakravorty, Vinayak*. Celebs with a cause: Vidya Balan is only the latest in a long line of Bollywood stars getting involved in philanthropy, *Daily Mail* (6 май 2012). Проверено 24 сентябри 2012.
18. ↑  Anna Hazare, Vidya Balan lead biggest India Day parade in United States, *The Economic Times* (19 августи 2013). Проверено 19 сентябри 2013.
19. ↑  Vidya Balan launches tech-based learning system.  Zee News (23 сентябри 2013). 23 сентябри 2013 санҷида шуд.
20. ↑  *Devnath, Arun*. Bhalo Theko: A film symbolising nature, tradition and love, *The Daily Star* (24 October 2004). Бойгонӣ шудааст 14 январи 2015  сол. Проверено 13 июни 2022.
21. 1 2  Vidya Balan: Awards & nominations. *Bollywood Hungama*. 13 июни 2022 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 9 апрели 2010.
22. ↑  *Elley, Derek*. Parineeta: Film review, *Variety* (7 February 2006).
23. ↑  *Joshi, Poonam* Lage Raho Munna Bhai (2006). *BBC* (19 August 2006).
24. ↑  *Sen, Raja* Watch Guru for the actors. *Rediff.com* (12 January 2007).
25. ↑  Guru (2007). *Rotten Tomatoes*.
26. ↑  *Uniyal, Parmita*. From Parineeta to SKSE: five shades of Vidya Balan, the wife on screen, *Hindustan Times* (27 February 2014). Бойгонӣ шудааст 25 январи 2015  сол. Проверено 13 июни 2022.
27. ↑  Eklavya — The Royal Guard (2007). *Bollywood Hungama*.
28. ↑  Heyy Babyy (2007). *Bollywood Hungama*.
29. ↑  *Holden, Stephen*. Bollywood Spectacle, *The New York Times* (12 October 2007).
30. ↑  Om Shanti Om (2007). *Bollywood Hungama*.
31. ↑  *Gupta, Pratim D.*. Six packs vs puppy love, *The Telegraph* (4 November 2007).
32. ↑  Halla Bol (2008). *Bollywood Hungama*.
33. ↑  *Malani, Gaurav* Review 2: Kismat Konnection. *The Economic Times* (18 July 2008).
34. ↑  *Kazmi, Nikhat*. Review: Paa, *The Times of India* (3 December 2009).
35. 1 2  Vidya Balan – Awards. *Bollywood Hungama*.
36. ↑  'My Name is Khan', 'Dabangg' shine at Filmfare Awards, *Daily News and Analysis* (30 January 2011).
37. ↑  *Chopra, Anupama* Review : Ishqiya. *NDTV* (29 January 2010). 13 июни 2022 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 26 Декабри 2018.
38. ↑  Film Review: 'Dedh Ishqiya', *Variety* (14 January 2014).
39. ↑  Nominations for 57th Idea Filmfare Awards 2011. *Bollywood Hungama* (11 January 2011).
40. ↑  *Saraswathi, Nagarajan*. Saga of romance and revenge, *The Hindu* (3 October 2010).
41. ↑  Thank You (2011). *Bollywood Hungama*.
42. ↑  *Masand, Rajeev* Masand: 'Dum Maaro Dum' is very haphazard. *CNN-IBN* (29 April 2011). 13 июни 2022 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 18 январи 2015.
43. ↑  *Jebaraj, Priscilla*. Byari, a winning debut; Vidya Balan best actress, *The Hindu* (7 March 2012).
44. ↑  The Dirty Picture (2012). *Bollywood Hungama*.
45. ↑  Filmfare Awards: All the action from the awards night. *CNN-IBN* (21 January 2013). 13 июни 2022 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 21 январи 2013.
46. ↑  *Gupta, Pratim D.*. What a *Kahaani*, *The Telegraph* (10 March 2012).
47. ↑  *Verma, Sukanya* Review: Vidya Balan rocks in Kahaani. *Rediff.com* (9 March 2012).
48. ↑  Watch: Vidya Balan in Ferrari Ki Sawaari, *Hindustan Times* (18 May 2012). Бойгонӣ шудааст 14 январи 2015  сол. Проверено 13 июни 2022.
49. ↑  Sridevi, Shah Rukh, Aamir and a galaxy of stars in Bombay Talkies song. *NDTV* (26 April 2013).
50. ↑  *Kulkarni, Onkar*. Vidya Balan on *Ghanchakkar* and her first Cannes outing, *The Indian Express* (29 June 2013).
51. ↑  Ghanchakkar: Meet the characters of Emraan Hashmi and Vidya Balan, *The Times of India* (23 March 2013).
52. ↑  Vidya Balan charms in Once Upon A Time in Mumbai Dobaara surprise cameo, *India Today* (16 August 2013).
53. ↑  Plan your weekend: movies releasing this Friday, *Hindustan Times* (26 December 2013). Бойгонӣ шудааст 28 Декабри 2013  сол. Проверено 13 июни 2022.
54. ↑  *Gupta, Rachit*. Movie Review: Shaadi Ke Side Effects, *Filmfare* (28 February 2014).
55. ↑  Bobby Jasoos (2014). *Bollywood Hungama*.
56. ↑  *Sahgal, Geety*. Vidya Balan plays a floral designer, *The Indian Express* (19 December 2014).
57. ↑  TE3N Review. *Bollywood Hungama* (8 June 2016).
58. ↑  *Chatterjee, Alakananda*. Constantly on the move, *The Hindu* (7 June 2016).
59. ↑  *Gupta, Shubhra*. Kahaani 2 movie review: Vidya Balan's performance is the saving grace of this predictable thriller, *The Indian Express* (3 December 2016).
60. ↑  'Kahaani 2' reveals the truth about Vidya Sinha and Durga Rani Singh. *The Times of India* (2 December 2016).
61. ↑  62nd Jio Filmfare Awards 2017 Nominations, *Filmfare* (9 January 2017).
62. ↑  *Vetticad, Anna MM* Begum Jaan movie review: Vidya Balan and feminism deserve better than this soulless film. *Firstpost* (14 April 2017).
63. ↑  *Gupta, Shubhra*. Tumhari Sulu Movie Review, *The Indian Express* (17 November 2017).
64. ↑  Amoli: Kamal Haasan, Vidya Balan, Rajkummar Rao lend voice to documentary on sexual exploitation. *Firstpost* (7 May 2018).
65. ↑  NTR biopic, starring Nandamuri Balakrishna, Vidya Balan, Rana Daggubati, to release on 9 January, 2019. *Firstpost* (4 October 2018).
66. ↑  Release date of NTR Mahanayakudu confirmed, *The Times of India* (19 December 2018).
67. ↑  Pink remake starring Ajith named Nerkonda Paarvai, first look out, *The New Indian Express* (4 March 2019).
68. ↑  Akshay Kumar, Vidya Balan kick off Mission Mangal, *Mumbai Mirror* (24 November 2018).
69. ↑  Nominations for Filmfare Awards 2020, *Filmfare*.
70. ↑  Vidya Balan turns producer with 'Natkhat', *Daily News and Analysis* (23 July 2019).
71. ↑  Shakuntala Devi first look poster: Vidya Balan is unrecognisable as Human Computer, *India Today* (16 September 2019).
72. ↑  Vidya Balan starts shooting for Sherni in the middle of a forest on World Wildlife Day. *Bollywood Hungama* (3 March 2020).
73. ↑  Suresh Triveni’s Jalsa starring Vidya Balan and Shefali Shah commences filming. *Bollywood Hungama* (12 August 2021).
74. ↑  *Chowdhry, Seema*. Book Review: Kingdom Of The Soap Queen, *Mint* (11 October 2014).
75. ↑  Vidya Balan hosts women's day special 'No More Kamzor', *Deccan Herald* (4 March 2014).
76. 1 2 3 4  *Chatterjee, Anindya*. Ode to a woman, *The Telegraph* (9 February 2011).
77. ↑  *Chatterjee, Arindam*. The sentimental bores me, *The Telegraph* (15 July 2013).
78. ↑  Aana Meri Gully. *Saavn*. 13 июни 2022 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 26 Декабри 2018.
79. ↑  Shubha Mudgal — Kisson Ki Chadar. *Saavn*.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Дар шабакаҳои иҷтимоъӣ | 
* Твиттер
* Фейсбук
* Инстаграм

 |
| Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* AllMovie
* AlloCiné
* Česko-Slovenská filmová databáze
* Danish Film Database
* Бонки Иттилоотии Интернетии Филмҳо
* Кинопоиск

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Britannica (онлайн)

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* GND: 136973329
* ISNI: 0000 0003 7399 5371
* J9U: 987008073686405171
* LCCN: no2007127858
* SUDOC: 180825208
* VIAF: 73645264
* WorldCat VIAF: 73645264

 |

 |