recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Ҳолати тиббӣШаблон:SHORTDESC:Ҳолати тиббӣ

**Бактериурия** (аз бактерияҳо ва юн. uron – пешоб) — мавҷудияти бактерияҳо дар пешоб.

Бактериурия ҳақиқӣ ва дурӯғин мешавад. Дар мавриди бактериурияи ҳақиқӣ микробҳо дар пешоброҳа афзоиш мекунанд; ҳангоми бактериурияи дурӯғин онҳо ба пешоб ба воситаи гурдаҳо аз хун меоянд (бидуни афзоиш ёфтан). Бактерияҳо дар пешоб метавонанд бо роҳҳои гуногун пайдо шаванд, мас. аз манбаъҳои илтиҳоби гурда, ғадуди простата ва ғадудҳои қисми қафои пешоброҳ, ҳангоми муоинаи асбобӣ (катетер гузоштан, бужзанӣ ва ғайра), аз узвҳои таносул, рӯдаҳо (дар мавриди қабзияти бардавом, энтероколитҳо, проктит, кафидагии мақъад), бемориҳои сироятӣ (домана, брутселлёз, лептоспироз, саромос, грипп), аз манбаъҳои сироят дар организм (мас. тонзиллит). Вобаста ба шакли бактериурия дар пешоб қаламчамикроби рӯда, стафилококк, стрептококк, микрококк ва диг. микробҳо ошкор карда мешаванд. Бактериурия бисёр вақтҳо дар одамони солим ба мушоҳида мерасад, зеро дар роҳи пешоб ҳамеша микрофлораҳо афзоиш меёбанд.

Бо мақсади муолиҷаи бактериурия манбаи онро дар организм бартараф сохтан лозим аст; истифодаи антибиотикҳо, доруҳои сулфаниламидӣ, парҳез, табобат дар курортҳо низ манфиат доранд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Бактериурия // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Воҳид** (ар. الواحد‎ — як, якто), **ал-Воҳид** — яке аз номҳои Худованд, ба маънои якка ва ягона, ки ҳамто надорад, қабл аз Ӯ чизе набуда ва ҳукми адад бар Вай ҷорӣ набошад; зоте, ки касрат напазирад.

Воҳид Худои ягонаи ҳақиқист, ки дуввуме барояш вуҷуд надорад, дар сурате ки мавҷудоти дигар яке аз воҳидҳои навъи худ ҳастанд. Исми Воҳид ҳам бо Қуръон (2: 163) ва ҳам бо ҳадиси асмоуллоҳ дар «Сунани Тирмизӣ» (3507) дар радифи 67-ум собит шудааст. Воҳид дар Қуръон дар 6 маврид бо номи дигари Худованд — Қаҳҳор ҳамроҳ омадааст (12: 39; 13: 16; 14: 48; 38: 65; 39: 4; 40: 16).

> Ҳастии Ту сурату пайванд не,  
> 
> Ту ба касу кас ба Ту монанд не.
> 
> 
> Низомӣ. «Махзану-л-асрор»
> 
>

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* ابواسحاق ابراهيم بن السري الزجاج. تقسيم اسماء الله الحسني. دمشق، ۱۹۸۶؛
* احمد مختار عمر. اسماء الله الحسني: دراسة في البنية والدلالة. القاهرة، ۱۹۹۷؛
* محمود سليمان سامي. النور الاسمي في شرح اسماء الله الحسني (ترجمۀ فارسي مجتبي دروزي). تهران، ۱۳۸۷ ش.ر

Сарчашма
--------

* Воҳид / А. Боқизода // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Бактериология** (аз юн.-қад. βακτηρία — бактерия + λόγος «дониш, илм») — як соҳаи микробиология, ки ба омӯзиши бактерияҳо машғул аст.

* Бактериологияи умумӣ масъалаҳои тасниф, морфология, физиология, биокимиё, ирсият, таҳаввул, дар муҳити ғизоӣ паҳн шудани бактерияҳоро таҳқиқ мекунад.
* Бактериологияи тиббӣ хосияти бактерияҳои барои одамон бемориовар, роҳҳои ҷудо кардани онҳо, ташхисот, масъалаҳои иммунитет ва ғ-ро меомӯзад.
* Бактериологияи ветеринарӣ барангезандаҳои касалии сироятии ҳайвонотро тадқиқ мекунад.
* Бактериологияҳои санитарӣ, кишоварзӣ ва саноатӣ низ мавҷуданд.
* Бактериологияи кишоварзӣ аҳаммияти бактерияҳоро дар ташаккули сохту таркиби хок ва ҳосилхезии он, тағзияи рустаниҳо (аз ҷумла дарахтони мева, ғуҷуммева ва ток), пайдоиши касалиҳои бактериявии рустанӣ (мас. саратони решаи дарахтони гуногуни мева, саратони сиёҳи меваҷоти тухмдор – себ, биҳӣ, баъзан, ниҳолҳои босамари меваҳои донакдор, хурмо, чормағз ва диг. рустаниҳои боғоти куҳнаи беназорат, сӯзиши бактериявии дарахтони донакдор, нок, тут, рустаниҳои ситрусӣ), коркарди маҳсулоти кишоварзӣ ва ғ-ро таҳқиқ мекунад.
* Бактериологияи техникӣ аҳаммияти бактерияҳоро дар ҳосилшавии спирт, кислотаҳои органикӣ, фермент, аминокислота ва ғ. меомӯзад.

Бактериология дар Тоҷикистон
----------------------------

Таърихи тараққиёти бактериологияи назариявию амалӣ дар Тоҷикистон ба ташкили Институти таҳқиқоти илмии санитарию бактериологӣ дар шаҳри Душанбе (соли 1932) алоқаманд аст. Дар ин-ти мазкур шуъбаи бактериология таъсис ёфта буд, ки айни ҳол маркази илмию методӣ маҳсуб мешавад. Дар шуъба таъсири тарафайни бактерияҳо, вирусҳо ва содатаринҳо дар меъдаву рӯда, таъсири биосенозҳо ба давомоти беморӣ, хусусияти бактерияи исҳоли хунин, ангезаҳои салмонеллёз ва роҳҳои паҳншавии бемориҳои сироятӣ мавриди тадқиқ қарор доштанд. Соли 1941 дар Институти давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино кафедраи микробиология таъсис ёфт, ки дар тарбияи мутахассисони соҳаи бактериология саҳми назаррас гузошт. Кормандони кафедра аз рӯзҳои аввали фаъолияти илмӣ ба масъалаи таҳқиқоти бактериологӣ эътибори махсус медиҳанд. Дар натиҷа, оид ба ангезандаи бисёр бемориҳои сироятӣ ва роҳҳои маҳви онҳо, пайдоиши бемориҳои римдор, хусусияти ирсии микроорганизмҳои беморизо, мас. кампилобактерияҳо, хелокобактерияҳо ва ғ. маълумоти ҷолиб ба даст омадаанд. Таҳқиқоти бактериологӣ дар Институти пешгирии бемориҳои Вазорати тандурустии ҶТ низ ба роҳ монда шудаанд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Бактериология / Н. Бердиев // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.


| ⚙️ **Бахшҳои микробиология** |
| --- |
| Вирусология • Бактериология |


  

Шаблон:Bacteriology-stub
**Воҳии Кобулӣ** (форсӣ: واهئ کابلی‎) — шоири тоҷик (асри 16).

Зиндагинома
-----------

Мувофиқи маълумоти тазкиранигор Мутрибии Самарқандӣ аз шуарои машҳури замонаш буда, шеърро марғуб мегуфтааст. Пас аз касби камол дар дарбори ҳукмрони он давра Наввоб Исфандиёр хидмат мекард. Аз осораш ғазалҳо, қитъаҳо ва дигар анвои шеър дар тазкираҳо омадаанд. Абёти зерин аз ӯянд:

> Дардмандему далели дард ранги зарди мост,   
> 
> Хоксорему рухи пургард раҳоварди мост.   
> 
> Дар биёбони фано ҳар сӯ набошад гирдбод,   
> 
> Дар ҳавои меҳри ӯ рақсон ғубору гарди мост.   
> 
> Қиссаи Фарҳод, донӣ, ин ҳама ширин чарост?   
> 
> Шаммае аз достони ҷони ғампарварди мост.   
> 
> Мешавад пажмурда аз боди хунук ҳар гул, вале   
> 
> Тозагии он гули раъно зи оҳи сарди мост.   
> 
> Ҷониби кӯяш гузаштам ҳамраҳи сели сиришк,   
> 
> Гуфт он гул: «Воҳии хошок раҳоварди мост».
> 
>

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* مطربئ سمرقندی. تذ کرة الشعرأ. تهران، 1377 هـ. ش

Сарчашма
--------

* Воҳии Кобулӣ / М. Диловаров // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Луиҷи Ейнаудӣ** ё **Луиҷи** **Эйнаудӣ** ( итол. *Luigi Einaudi* ; 24 март 1874 (1874-03-24), Карр - 30 октябри 1961, Рум ) - сиёсатмадор ва иқтисодчии итолиёвӣ, президенти Итолиё аз соли 1948 то 1955.

Зиндагинома
-----------

Луиҷи Эйнаудӣ 24 марти соли 1874 дар Карру, Пемонт таваллуд шудааст. Вай маълумоти олиро дар университети Турин гирифт, ки дар он ҷо ба идеяҳои сотсиализм мафтун шуда буд, инчунин бо маҷалаи *«Sociale Critica»* бо роҳбарии Ҳизби сотсиалистии Итолиё Филиппо Турати хамкорӣ кард. Соли 1895 донишгоҳро бо ихтисоси ҳуқуқшинос хатм намуда, баъд аз он барои омӯзгорӣ дар он ҷо монд. Вай инчунин дар Донишгоҳи Политехникии Турин ва Донишгоҳи Бокконии Милан кор кардааст.

Аз ибтидои асри XX Эйнаудӣ ба мавқеъҳои консервативӣ дар сиёсат майл кард. Дар соли 1919 вай сенатори Подшоҳии Итолиё таъин шуд. Ҳамзамон, Эйнаудӣ дар рӯзномаҳои машҳур ба монанди La Stampa ва Corriere della Sera ба ҳайси рӯзноманигор кор мекард ва хабарнигори молиявии The Economist буд. Ӯ фаъолияти рӯзноманигориашро дар соли 1926 ба поён расонд, вале баъд аз суқути режими фашистӣ дар соли 1943 ҳамкориашро бо Corriere della Sera аз сар гирифт .

Пас аз таслим шудани ҳукумати Итолиё 8 сентябри соли 1943, Луиҷи Эйнаудӣ ба Швейтсария гурехт ва танҳо пас аз як сол ба ватани худ баргашт. Дар Итолиёи нав, вай узви Ҳизби либералӣ шуд ва дар вазифаи президенти Бонки марказии Итолиё буд, ки бонкро аз 5 январи соли 1945 то 11 майи соли 1948 сарварӣ мекард.

11 майи соли 1948 Эйнаудӣ дуюмин Президенти Итолиё интихоб шуд. Дар давоми фаъолияти касбии худ Эйнаудӣ ба бисёр ташкилотҳои гуногуни фарҳангӣ, иқтисодӣ ва маориф ҷалб карда шуд. Вай тарафдори федерализми идеалии Аврупо буд. Вай инчунин шахсан хоҷагии худро дар наздикии шаҳри Доллиани дар минтақаи зодгоҳаш Пйемонт идора мекард ва дар он ҷо равандҳои пешрафтаи кишоварзиро амалӣ мекард.

Аз 11 май соли 1955 - сенатори якумра.

Луиҷи Эйнаудӣ ду писар дошт. Якум, Ҷулио ношири маъруфи итолиёвӣ буд ва набераи ӯ Людовико композитори машҳур шуд. Писари дуюмаш Марио профессори Донишгоҳи Корнелл ва фаъоли ҳаракати зиддифашистӣ буд.

Эйнаудӣ 31 октябри соли 1961 дар Рум дар синни 87-солагӣ вафот кард.

Библиография
------------

* *Принсипҳои илми молия* (1932)
* *Ҳукумати хуб* (1954)
* *Пешгӯиҳои тасодуфӣ* (1956-1959)
* Табобатҳои муҳофизатӣ (1919)
* Тавассути Ил Префетто (1944)

Эзоҳ
----

Пайвандҳо
---------

* Тарҷумаи ҳоли Луиҷи Эйнаудӣ (ит.)
**Алдан** — кӯҳсор дар Сибири Шарқӣ, дар қисми ҷанубии Республикаи Саха (Ёқутистон). Дар шимолтари қаторкӯҳи Становой, байни дарёҳои Олёкма ва Учур ҷойгир аст. Дар алдан паҳнкӯҳҳои баландиашон 800 – 1000 м бештаранд, ки дар байни онҳо қуллаҳо ва қаторкӯҳҳои хурд (Янги Ғарбӣ, Суннагин, Сутаму Ганам, Алдану Усур, Кет-Каи) ҳастанд ва то 1400 – 2306 м баландӣ доранд. Таркиби алдан асосан аз гнейс ва варақсангҳои кристаллӣ иборат аст. То баландии 1100 – 1300 м ҷангалзори дарахтони коҷ, бешаҳои санавбару шарбин ва болотар аз он бешаҳои тунуки шарбину абҳал, аз он ҳам болотар тундраи санглох вомехӯрад. Аз ҳудуди алдан роҳи оҳан ва шоҳроҳи автомобилии Амур - Ёқутистон мегузарад. Конҳои маъдани оҳан, ангишт, мис ва абрақ дорад. Алдан аз конҳои тило бой аст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Алвеола** (аз лотинӣ alveolus – чашмак, чуқурча, ҳубобча) — 1) қисми интиҳои ғадуд, ки чашмакмонанд аст; онро атсинус низ меноманд; 2) қисми аъзои дастгоҳи нафаси ҷонварони ширмак. Ҳубобчаи бо бофтаҳои пайвандӣ фарогирифтаест, ки ба ҷавфи алвеолаҳо ё бронхиолаҳо кушода мешавад. Аз берун ба он капиллярҳои эндотелий, ки мубодилаи газро байни алварес ва хун таъмин месозанд, часпидаанд; 3) дандонхонаи ҷоғ, ки решаи дандон ҷойгир шудааст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Алдан** — дарё дар Республикаи Саха, шохоби рост ва калонтарини дарёи Лена.

Масоҳат ва гузаргоҳ
-------------------

Дарозиаш 2273 км, масоҳаташ ҳавзааш 729 ҳазор км2. Сарфи миёнаи об 5100 м3/сон. Аз нишебиҳои шимолии қаторкӯҳи Становой сар шуда, аз байни паҳнкӯҳҳои Алдан ва доманаи қаторкӯҳи Верхоянск мегузарад.

Таърих
------

Алдан таърихи қадима дорад. Аҳолии нахустин дар соҳили Алдан 30 – 40 ҳазор сол то м. маскун шудаанд. Онҳо ба шикори мамонтҳо ва каркадан машғул буданд. Дар ҳудуди соҳили Алдан бозёфтҳои давраи биринҷӣ ва оҳан пайдо гаштаанд. Резишгоҳи поёнӣ ва миёнааш – киштигард. Шохобҳои асосиаш аз чап – Амга, аз рост – Учур, Тимптон, Мая, Аллах-Юн. Манбаи асосиаш барфу борон. Яхбандӣ аз охири октябри то май давом мекунад. Давраи серобиаш май – июл буда, сатҳи об то 7 – 10 м баланд мешавад. Август – сентябр туғёни об бештар гашта, баъзан обхезӣ мешавад. Дар Алдан тосмоҳии сибирӣ, озодмоҳӣ ва шӯртан фаровон аст. Ҳавзаи Алдан конҳои тило, ангиштсанг ва абрақ дорад. Бандарҳои калонтарини Алдан – Уст-Мая, Томмот ва Хандига.

Эзоҳ
----

1. ↑  Ресурсы поверхностных вод СССР: Гидрологическая изученность. Т. 17. Ленско-Индигирский район. Вып. 3. Бассейн р. Алдан / под ред. И. В. Осиповой. — Л.: Гидрометеоиздат, 1966. — 210 с.

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**София Аҳмадова** (*Аҳмадова София Олимовна*; 15.8.1939, деҳаи Обигарми ноҳияи Файзобод) — биолог, доктори илмҳои биология (1995) — профессор (1998).

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи Институти давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино (1962). То соли 1971 дар донишкадаи мазкур фаъолият намудааст. Аз соли 1971 устоди Донишгоҳи омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ. Оид ба масоили фаъолияти асаби бачагону наврасон таҳқиқот анҷом медиҳад. Дар муассисаҳои томактабӣ ва макотиби таҳсилоти умумии пойтахт бобати инкишофи фаъолияти ақлии бачагон таҷрибаҳо карда, натиҷаи онҳоро дар мақолаҳо ва тавсияномаҳои усулӣ (методӣ) дастраси умум гардондааст.

Осор
----

* Бачагони сустҳаракат. Д. 1986;
* Таҳлили физиологии фаъолияти ассотсиативии майнаи сари бачагони синну соли томактабӣ. Д. 1998.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Неругоҳи барқи обии «Сарбанд»** — яке аз силсиланеругоҳҳои барқи обӣ дар дарёи Вахш мебошад.

Таърих
------

Неругоҳи барқи обии «Сарбанд» дар доираи бунёди силсиланеругоҳҳои барқи обӣ дар дарёи Вахш соли 1962 муваққатан ба кор дароварда шуда, соли 1966 пурра ба истифода дода шуд.
Дар давоми фаъолияти тӯлонии худ неругоҳи мазкур 50 миллиард киловат соат қувваи барқ истеҳсол кардааст. Иқтидори лоиҳавии ин иншооти муҳими гидроэнергетикии мамлакат 240 мегаваттро ташкил медиҳад. Аммо он дар натиҷаи фаъолияти тӯлонӣ иқтидори мавҷудаи худро аз даст дода, ҳамагӣ бо тавоноии 160 мегават фаъолият дорад.

Лоиҳаи барқарорсозии неругоҳ
----------------------------

Бо ҷалби сармояи байналмилалӣ лоиҳа оид ба "Барқарорсозии Неругоҳи барқи обии "Сарбанд" бо иқтидори 240 мегаватт" ба имзо расид, ки маблағи лоиҳаи мазкур 136 миллион доллари амрикоӣ буда, он аз ду марҳала иборат мебошад ва амалишавии лоиҳа 3 сол ба нақша гирифта шудааст.

Мутобиқи қисми якуми лоиҳа, ба анҷом расондани таҷдиду азнавсозии гидроагрегатҳои рақамҳои 1, 2, 5, таъмири асосии гидроагрегатҳои рақамҳои 3,6, таҷдиду азнавсозии дарғотҳои обпарто, таъмири механизмҳои борбардор, системаи ҳавои фишоршудаи неругоҳ, системаи сӯхторхомӯшкунӣ, иваз намудани автотрансформаторҳои қудратии рақамҳои 2 ва 3, сохтани бинои нави маркази идоракунии неругоҳ, иваз намудани таҷҳизот дар устохонаҳои механикию электрикӣ, соҳилмустаҳкамкунии дарё ва канали пайвасткунанда дар назар аст. 

Дар қисмати дуюми лоиҳа бошад, таҷдиди зеристгоҳҳои тақсимкунандаи кушодаи 220 ва 110 киловолта, таҷдиду азнавсозии зеристгоҳи тақсимкунандаи кушодаи 35 ва 6 киловолта амалӣ хоҳад шуд. Аз ҷумла, соли 2004 бо дастгирии бевоситаи роҳбарияти олии сиёсии Тоҷикистон як адад автотрансформатори нави сефаза бо тавоноии 250 мегаватт бо маблағи 17 миллиону 700 ҳазор сомонӣ иваз карда шуд. Инчунин, дар доираи таҷдиди неругоҳ сохта ба истифода додани хати барқи 220 киловолта байни Неругоҳи барқи обии «Сарбанд» ва НБО-и "Сангтӯда-2" ва иваз кардани 64 адад ҳисобкунаки электронии истеҳсоли Шветсия сурат гирифт. Мувофиқи барномаи ЛОТ-2 бо ҷалби сармояи хориҷӣ таҷдиди гидроагрегати рақами 4-и Неругоҳи барқи обии «Сарбанд» ҳанӯз соли 2012 ба анҷом расонда шуда, айни ҳол дар ҳолати хуби корӣ қарор дорад ва бо тарзи компютерӣ идора мегардад. 

Ҷиҳати анҷоми ин тадбир 13 миллиону 951 359 доллари амрикоӣ сарф гардид. Дар Неругоҳи барқи обии «Сарбанд» 160 нафар бо кор таъмин буда, он ба таври муътадил фаъолият мекунад.

Эзоҳ
----

1. ↑  САФАРИ КОРИИ ЭМОМАЛӢ РАҲМОН БА ШАҲРИ САРБАНД / Оғози корҳои барқарорсозӣ дар НБО - и «Сарбанд»
**София Аловудиновна Ҳасанова** (тав. 14.03.1935, шаҳри Қурғонтеппа) — файласуфи тоҷик, номзади илмҳои фалсафа (1967), дотсент (1986).

Зиндагинома
-----------

Соли 1961 факултети таъриху филологияи Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченкоро хатм намуда, солҳои 1962—1963 дар кафедраи фалсафаи донишкадаи мазкур дар вазифаи мудири кабинет кор кардааст. Солҳои 1963—1966 аспирант, 1966—1972 муаллими калон ва дотсенти кафедраи фалсафаи Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченкобуд. Солҳои 1972—1985 дар вазифаи мудири кафедраи фанҳои ҷамъиятии Донишкадаи санъати Тоҷикистон ба номи М.Турсунзода, 1985—1997 дотсенти кафедраи фалсафа ва баъдан кафедраи фалсафаи фарҳанги Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Қ.Ҷӯраев кор кардааст. Солҳои 1990—1994 вазифаи декани факултети такмили ихтисоси директорони мактабҳои ҳамагонии Тоҷикистонро дар назди донишгоҳи омӯзгорӣ ба уҳда дошт. Аз соли 1997 то имрӯз дар Донишгоҳи Россия- Тоҷикистон (Славянӣ) дар вазифаи дотсенти кафедраи фалсафа ва сиёсатшиносӣ кор мекунад. Муаллифи зиёда аз 5 асар ва 30 мақолаҳои илмӣ мебошад, ки дар онҳо оид ба масъалаҳои ахлоқӣ-иҷтимоии «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ, андешаҳои инсондӯстонаи ӯ тадқиқотҳои илмӣ анҷом дода шудааст. Бо нишони «Аълочии маорифи Тоҷикистон» (2001) сарфароз шудааст.

Осор
----

Социально-эстические взгляды Фирдауси в его «Шохноме», Д. 1967; Симои маънавии занон дар «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ, Д. 1990; Баъзе масъалаҳои ахлоқ дар «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ // Мактаби Советӣ, № 4, 1966; Ақидаҳои гуманистии Фирдавсӣ дар «Шоҳнома» //Мактаби Советӣ, № 4, 1966.

Эзоҳ
----

Пайвандҳо
---------

* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
Овринг дар Хитой, ки махсусан барои вақтхушии сайёҳон гузоштанд
**Овринг** — пайроҳаи кӯҳӣ, гузаргоҳҳои пулгунае, ки дастӣ дар шах (сахра)-ҳо аз чӯбу шохаҳои бутта ва ё ходаҳо сохта мешаванд.

Макони сохтмони оврингҳо
------------------------

Оврингҳоро маъмулан дар мавзеъҳое, ки сахра ба дарё рост мефурояд ва имкони аз дигар ҷой гузар кардан набошад, месохтанд. Овринг аз ихтирооти хеле қадими мардуми тоҷик аст, ки аз воқеан кӯҳистонӣ будани онон шаҳодат медиҳад.

Эъмори оврингҳо
---------------

Оврингҳоро бо ҳашар тамоми аҳли деҳот таҳти роҳнамоии устоҳои ин соҳа эъмор мекарданд, ки кори хеле мушкил буд: аввал аз чӯби дарахтони мустаҳкам ва напӯсанда ˗ бурс (арча, амбахc), туғ ва ё бруч (як навъ сафедор) фонаҳои 60-70 см. (баъзан то 1м.) тарошида, ин фонаҳоро дар шикофҳои шах-сахра мекӯфтанд. Баъдан аз болои он чӯбҳои дароз, ходаҳо ва навдаҳоро зич гузошта бо арғамчин, ресмон ва гоҳо тасмаҳои ғафси чармӣ мебастанд. Дар даврони қадимтар тасмаҳои аз пӯсти бруч омодашударо истифода мекарданд. Минбаъд аз болои он хок андохта сум мезаданд. Дар ҷойҳое, ки чунин шикофҳои танаи сахра вуҷуд надоштанд, Овринги овеза месохтанд ва агар чунин оврингсозӣ низ имконпазир набуд, самтро тағйир (боло ё поин) дода овринги зина-нардбомгунае месохтанд. Чунин оврингҳо нисбатан паҳн 1-1,5 м ва маъмулан камбар (борик-танг, то 60-70см) буданд ва баробари қади одамӣ дар ҳар ҷойи сахра мехҳои чӯбӣ мекӯфтанд, то раҳгузар аз он мехҳо дошта роҳашро идома диҳад. Дар баъзе ҳолатҳо агар овринг сахт камбар буд ва ду нафар рӯ ба рӯ меомаданд, яке ба шикам хоб мерафт ва дигарӣ аз болои пушти ӯ мегузашт. Аз ин буд, ки байни мардум мақоли 

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| « | 
**«Роҳгузар дар овринг – ашки сари мижгон»** | » |

 роиҷ буд. Оврингҳо, маъмулан, аз якчанд метр то 1-2 км тӯл (дарозӣ) доштанд ва ҳамеша серроҳгузар буданд. Ҳамчунин бо вуҷуди хавфу хатари зиёд аз ин оврингҳо аспу хару шутур ва хушгов бо бораш ва бузу гӯсфанду гов ҳам гузаронида мешуданд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Фарҳанги тафсириии забони тоҷикӣ (дар 2 ҷилд). — Душанбе, Пажуҳишгоҳи забон ва дабиёти ба номи Рӯдакӣ. Зери таҳрири Сайфиддин Назарзода. 2008.
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Овоздиҳӣ (мазмунҳо)-ро бубинед.
**Овоздиҳии пинҳонӣ** - яке аз усулҳои низоми интихоботӣ буда, шаҳрванд дар интихоботи Раиси ҷумҳур ва мақомоти намояндагии ҳокимияти давлатӣ ба тарзи овоздиҳии пинҳонӣ иштирок менамояд. Ба назорат аз болои изҳори иродаи овоздиҳандагон роҳ дода намешавад. Барои гузаронидани овоздиҳии пинҳонӣ дар интихобот бо роҳи андешидани чораҳои ташкилӣ кафолат дода мешавад, овоздиҳӣ дар биноҳои махсус, ки дар он ҳуҷраҳои ҷиҳозонидашуда мавҷуд аст, сурат мегирад. Дар он бино ҷой барои супурдани варақаҳои (бюллетенҳо) интихобот муайян шуда, қуттиҳои интихобот гузошта мешавад. Дар ҳуҷраи овоздиҳӣ худи интихобкунанда варақа (бюллетенро) пур карда ба қуттӣ мепартояд. Агар интихобкунанда имконияти варақаро (бюллетенро) пур кардан надошта бошад, барои иҷрои ин кор метавонад шахси дигарро (ғайр аз аъзои комиссияи интихобот) хоҳиш намояд. Агар интихобкунанда бо сабаби аҳволи саломатӣ ё сабаби дигар ба бинои овоздиҳӣ омада натавонад, бо хоҳиши ӯ комиссияи участкавии интихобот ба аъзои комиссия супориш медиҳад, ки дар ҷои истиқомати интихобкунанда овоздиҳиро ташкил намояд. Дар ин хусус дар рӯйхати интихобкунандагон қайд карда мешавад.

Нигаред низ
-----------

* Овоздиҳии кушод

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 358

]
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Овоз (мазмунҳо)-ро бубинед.
**Рӯзномаи «Овози Самарқанд»** - Нашрияи Шӯрои намояндагони халқ ва ҳокимияти вилояти Самарқанд, аз 1 январи соли 1990 дар шаҳри Самарқанд муттасил ба забони тоҷикӣ нашр мешавад. Рӯзнома, ки дар ҳаҷми А - 3 бо як ранги сиёҳ чоп мешуд аз соли 2010 сар карда, бо ҳаҷми А 2 ва рангаю зебо ва теъдоди зиёд нашр гардид.

Таърих
------

Дар ташкили рӯзнома ва барои дар байни дигар воситаҳои ахбори оммавӣ ҷойи муносиби худро ёфтани он саҳми Нор Остонзода, Акбар Усмонов, Хурсанд Ҷумъазода, Ӯктам Иброҳим, Ҳазрат Сабоҳӣ, Адаш Истад, Бахтиёри Ҷумъа, Тошқул Азимзода, Асадулло Исмоилзода, Раҳматилло Шарифзода, Акбар Пирӯзӣ, Зоҳир Ҳасанзода, Гулчеҳра Ҳалимова, Шоиста Аббосова, Озодҷон Хидиров, Шуҳрат Аноров, Шавкат Баҳромов, Солеҳ Яҳёев, Мирсафо Камолӣ барин журналистону эҷодкорон босазост.
Дар саҳифаҳои рӯзнома мақолаҳои пурмӯҳтавои олимони шинохта, чакидаҳои хомаи шоиру нависандагону лавҳаю очеркҳои омӯзгорону шоирони пешқадам ва хабарнигорони ҷамоатии касбу корашон гуногун пайваста чоп шудаанд. Арбобони шоистаи илми Ӯзбекистон шодравонҳо Ботурхон Валихоҷаев, Холиқ Мирзозода, Раҳим Муқимов, Акбар Аҳтамов, Абдусалом Саидҷонов эҷодкорони забардаст Болта Ортиқзода ва Ҳамроқули Даврон ҳамкори доимии рӯзнома буданд. Имрӯз ҳам ин анъана давом дорад. Олимони намоён Садрӣ Саъдиев, Аслиддин Қамарзода, Санъат Муҳаммадиев, Хуршед Самеъбоев, Ҷумъа Ҳамроҳ, Ато Аҳроров, Абдусалом Самадов бо мақолаҳои пурдолузарби худ дар байни муштариён маҳбубияти хоса доранд. Нависандаю шоирони шинохта Ҳаёт Неъмат, Салим Кенҷа, Адаш Истад, Ҳазрат Сабоҳӣ, Акбар Пирӯзӣ, Нормурод Каримзода, Худоназари Оқсоӣ, Худойбердӣ Саидзода, Ҳусейн Рашидӣ, Маҳбуба Неъматзода, Шаҳзода Назарзода (Шаҳзодаи Самарқандӣ), Дилшоди Фарҳодзод Дилҳода Ҳазратқулова Маҳбуба Турсунова, Хоҷа, Парисо бошеъру ҳикояҳои худ саҳифаҳои адабии рӯзномаро хонданбоб менамоянд.
Аз соли 1990 то соли 1997 нависанда ва рӯзноманигори пуртаҷриба Нор Остонзода сармуҳаррири рӯзнома буд.
Аз моҳи октябри соли 1997 ба рӯзнома номзади илмҳои филология, адабиётшинос Ғафурҷон Маҳмудов ба рӯзнома сармуҳаррир таъйин гардид. Шумораи кормандони таҳририят аз ҳисоби ҷавонон афзуд.

Сохтор
------

Аз 1 марти соли 2011 ба рӯзномаи «Овози Самарқанд» Озодҷон Хидиров (Ҳамидзода) муҳаррир таъйин гардид. Ҳоло дар идораи рӯзнома журналистони боистеъдод Асадулло Шукуров (ҷонишини сармуҳаррир), Бахтиёр Ҷумъаев (котиби масъул), Фозил Шукуров, Дилрабо Насимова, Ҷамшед Обидов, Дилафрӯз Облоқулова, Дилдора Ҳалимова, Қобил Муҳаммадиев, Қудрат Тӯраев, Сироҷ Раҷабов, Умар Нарзиқулов, Шаҳноза ва Азиза Ҷӯрабоеваҳо меҳнат менамоянд. 
Саҳифаҳои махсуси «Муғҷа», «Мадади Сино», «Бибихонум», «Ҷавонӣ», «Мардумгиёҳ», «Нома ба номи ту навиштам» дар байни муштариён маҳбубияти хосса дорад.

Нигаред
-------

* Рӯзнома
* Самарқанд

Пайвандҳо
---------
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Овоздиҳӣ (мазмунҳо)-ро бубинед.
**Овоздиҳӣ дар парлумон** - яке аз воситаҳои ошкор намудани иродаи вакилони халқ оид ба масъалаҳои муҳокима ва ҳалшуда дар мақомоти дахлдори намояндагии ҳокимияти давлатӣ мебошад. Тарзи овоздиҳии парлумонӣ дар Қонуни конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон», Дастури ҷаласаҳои якҷояи Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Дастурҳои Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон танзим шудааст.

Овоздиҳӣ дар парлумон дар ду шакл сурат мегирад:

1) бо овоздиҳии кушод овоздиҳии кушод (бо даст бардоштан, аз ҷой хестан, ном ба ном овоз додан ва ғайра). Овоздиҳии ҳар як узви Маҷлиси миллӣ ва вакили Маҷлиси намояндагон ба атрофиён маълум мегардад. Дар замони ҳозира парлумон мошинаҳои овоздиҳии электрониро истифода намуда, ҳангоми ҳисоб намудани овози ҳар як овоздиҳанда (узви Маҷлиси миллӣ, вакили Маҷлиси намояндагон) дар табло мафҳумҳои «тарафдор», «муқобил» ва «бетараф» сабт мешавад:

2) шакли дигари овоздиҳии парлумонӣ овоздиҳии пинҳонист овоздиҳии пинҳонист. Бо ин тарзи овоздиҳӣ ҳар як овоздиҳанда мустақилона (дар хоначаҳои махсус таҷҳизонидашуда) бюллетени овоздиҳиро пур намуда, ба қуттии барои овоздиҳӣ муқарраршуда мепартояд. Агар барои овоздиҳии пинҳонӣ мошинаи овоздиҳии электронӣ истифода шавад, он гоҳ дар мошина қайди ном ба номи овоздиҳанда ҷой дода намешавад.

Нигаред низ
-----------

* Овоздиҳии кушод
* Овоздиҳии пинҳонӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 360
**Тоҷӣ Усмон** (1906—1968) — нависанда, рӯзноманигор, узви Иттифоқи нависандагони ИҶШС (1967), дорандаи ордени Нишони Фахрӣ, медалҳо, Ифтихорномаи Президиуми Совети Олии ҶШС Тоҷикистон доранда чоизаи ба номи Абуабдуллох Рудаки́. Бобои сароянда [[Манижа Сангин ва бобокалони Ашрапов Дадочон баъди марги шоир мазори он кас дар зодгохашон дехаи Унчии нохиям овозадори Бобочон Гафуров чой медиханд.
Дар бораи хаёт ва фаолияти ин марги бузург асархо ва хикояхои зиёде навишта шудааст ки аз хама калонтарини он аз тарафи набераи шоир Ашрапов Дадочон бо номи "Муборизи рохи озод" дар соли 2019 навишта дар озмуни сатхи чумхурияви чойи намоёнро ишгол кард. ]].

Зиндагинома
-----------

Дастпарвари Донишгоҳи коммунистии шаҳри Самарқанд буда, аз соли 1933 дар идораи рӯзномаи «Тоҷикистони сурх» ба ҳайси мудири шӯъба ба хидмат пардохтааст. Аз соли 1953 дар муддати ҳашт сол котиби масъули маҷаллаи «Хорпуштак» буд.

Эҷодиёт
-------

Муҳимтарини офаридаҳояш маҷмӯаи хикояҳои «Кашфи асрор» (1958), қиссаҳои «Духтари ниқобдор» (1969) ва «Муборакқадам» (1966, ҳамроҳи Ашӯр Муҳаммадҷонов), очерки таърихии «Лаънаткардаи халқ» (1967) ва «Шоира Маҳастӣ» (1969) мебошанд, ки гувоҳ аз табъи саршору маҳорати нотакрори муаллифашон медиҳанд. Ҳамчунин, мураттиби китобҳои «Бисту се адиба» (1957), «Дурдонаҳои назми тоҷик» (1960), «Шоираҳои боистеъдод» (1962), «Ханда ва истеҳзо»-ст (1962). «Кашфи асрор» ва «Лаънаткардаи халқ» ба забони русӣ тарҷума ва чоп шудаанд.
Асарҳои Тоҷӣ Усмон дар заминаи истифодаи дақиқу устодонаи маводи таъриху зиндагӣ, эҳтирому эҳтиёти воқеияти таърихӣ, забони пухтаву ширадори тоҷикӣ ба қалам омада, муаллифашонро дар қатори муваффақтарин адибони чеҳраҳои таърихинигори тоҷик ҷою мақоми арзанда бахшидаанд.

Осор
----

* 23 шоира (1953)
* Баргузидаи назми тоҷик (1960)
* Шоира Маҳастӣ (1963)
* Духтари ниқобдор (1965)
* Муборакқадам (1966, якҷоя бо М.Ашӯрмамадов)
* Лаънаткардаи халқ (1967)

Эзоҳ
----

1. ↑  Алена Снежинская. РуКола: Нежный колокольчик хранит целомудрие // «DailyShow.Ru» 30.01.2008 17:36(рус.)
2. ↑  Адибони Тоҷикистон (маълумотномаи мухтасари шарҳиҳолӣ)./Таҳия ва танзими Асрори Сомонӣ ва Маҷид Салим. — Душанбе, «Адиб», 2014, — с. 246 ISBN 978-99947-2-379-9

Сарчашма
--------

* Аз Тоҷӣ Усмон ёд оварданд // Ҷумҳурият
* ТОҶӢ УСМОН // ҲАҚИҚАТИ СУҒД
* В Душанбе пройдет вечер памяти Тоджи Усмона(пайванди дастнорас) // news.tj 12/07/2006 16:26
**Аламхон Аҳмадов** (тав. 1 феврали 1951, Кӯлоб, ҶШС Тоҷикистон) — духтури терапевт, доктори илмҳои тиб (2000), професор (2001), Корманди шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (1999).

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи факлутаи муолиҷавии Институти давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино (1975).

Фаъолияти меҳнатӣ
-----------------

Духтури интерн дар беморхонаи вилоятии шаҳри Кӯлоб (1975–1976), духтури минтақавии дармонгоҳи шаҳри Кӯлоб (1976–1977), мудири шуъба (1977–78) ва сардухтури Бунгоҳи ёрии таъҷилии тиббии шаҳри Кӯлоб (1978–1984), сардухтури Беморхонаи Раёсати 4-уми Вазорати тандурустӣ дар шаҳри Кӯлоб (1984–1987), мудири шуъбаи тандурустии комиҷроияи шаҳри Кӯлоб ва ҷонишини мудири шуъбаи тандурустии комиҷроияи вилояти Хатлон (1987–1990), ҷонишини вазир (1990–1992) ва вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон (1992–2003). Аз июни 2003 ректори Донишкадаи такмили ихтисоси кормандони тибби Тоҷикистон.

Фаъолияти илмӣ
--------------

Муаллифи зиёда аз 200 асари илмӣ ва 9 монография. Барои тамоман нест намудани бемории фалаҷи кӯдакон дар ҷумҳурӣ бо Сертификати Созмони байналмилалии тандурустӣ қадр карда шудааст (2002).

Осор
----

* Анатомияи одам. Д. 1997;
* Гюрзотоксин. Д. 1997;
* Маҷмӯи савол ва ҷавобҳои санҷишӣ оид ба бемориҳои тропикӣ (вараҷа). Д. 2000;
* Тандурустии Тоҷикистон дар марҳилаи ҳозира ва самтҳои асосии такмили он. Д. 2002;
* Мақоми кормандони тибби бахши кумаки аввалияи тиббию санитарӣ (КАТС) дар пешгирии бемориҳои зӯҳравӣ. Д. 2006;
* Фарҳанги пизишкии русӣ-тоҷикӣ-англисӣ. Д. 2009.

Ҷоизаҳо
-------

* Корманди шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Овоздиҳӣ (мазмунҳо)-ро бубинед.
**Овоздиҳӣ дар интихобот** -давраи ҷамъбастӣ оид ба тайёр ва гузаронидани интихоботи Раиси ҷумҳур ва вакилон ба мақомоти намояндагии ҳокимияти давлатӣ буда, ба тариқи пинҳонӣ сурат мегирад. Мувофиқи қонунгузории ҶТ оид ба интихоботи Раиси Ҷумҳур ва мақомоти намояндагии ҳокимияти давлатӣ овоздиҳӣ дар интихобот рӯзи якшанбе (истироҳатӣ) аз соати 6 то 20 вақти маҳаллӣ дар қитъаҳои интихоботӣ ба амал бароварда мешавад.

Нигаред
-------

* Овоздиҳӣ
* Овоздиҳии пинҳонӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 360
**Хотираи** беруна асосан барои интиқол додани информатсия аз як компютер ба компютери дигар истифода бурда мешаванд.

Таҷҳизотҳои хотираи беруна
--------------------------

Ба таҷҳизотҳои хотираи беруна ҳамаи он таҷҳизотҳое, ки қобилияти интиқоли маълумотро аз як дастгоҳ ба дастгоҳи дигар доранд дохил мешаванд. Масалан:

* Компакт-дискҳо
* Флеш-картаҳо
* Дискҳои сахти берунӣ
* Плеерҳо
* Телефонҳои мобилӣ
* Смартфонҳо ва ғ.

Флеш картаҳо
------------

Флеш картаҳо паҳншудатарин намуди хотираи беруна мебошанд. Чунончӣ онҳо дар бисёр дастгоҳҳои электронӣ истифода бурда мешаванд. Масалан: компютер, телефон, суратгирак, плеер ва ғайраҳо.
Флеш картаҳо дорои ҳаҷмҳои гуногун мебошанд. Дар айни замон флеш-картаи калонҳаҷмтарин дорои 1ТБ хотира аст.

Дискҳои оптикӣ
--------------

Дискҳои оптикӣ барои сабт ва ходани маълумотҳо истифода бурда мешаванд. Барои сабт ва хондани маълумот аз дискҳои оптикӣ аз таҷҳизоти махсуси лазерӣ истифода мешавад.
Дискҳои оптикиро ба чор насл ҷудо мекунанд.
Дискҳои оптикӣ намудҳои гуногун доранд:
1. CD (Compact Disc)
2. DVD (Digital Versatile Disc)
3. Blu-ray Disc
4. HD DVD (High-Definition/Density DVD)

Сабти дискҳои оптикӣ
--------------------

Барои сабти дискҳои оптикӣ барноиаҳои махсус истифода мешаванд. Онҳоро ба бепул ва пулакӣ ҷудо кардан мумкин аст. 
Худи системаи оператсионӣ низ сабти дискҳоро ба роҳ монда метавонад, аммо баъзе аз онҳо танҳо CD –дискҳоро забт мекунанду халос.

Барномаҳои сабти дискҳо
-----------------------

Барномаҳои сабти дискҳо хеле зиёданд ва дар байни онҳо ройгонашон низ кам нестанд. Аз қабили:

1. Ashampoo Burning Studio Free
2. DeepBurner Free
3. CDBurnerXP
4. ImgBurn
5. Nero 9 Lite
6. BurnAware Free
7. InfraRecorder
8. Burn4Free
9. Small CD-Writer
10. Express Burn

Албатта барномаҳои пулакӣ функсияҳои бештарро нисбат ба бепул доро мебошанд. Бештари барномаҳо дар ҳарду намуд дар дастрасанд аммо нусхаи бепули он маҳдудиятҳои худро дорост. Барномаҳои пулакӣ:

1. Nero 2016 Platinum
2. Ashampoo Burning Studio
3. Blindwrite Suite
4. UltraISO
5. Astroburn
6. BurnAware

DVD
---

Нигаред DVD

CD-ROM
------

Нигаред CD-ROM

Диски сахти берунӣ
------------------

Диски сахти берунӣ ба мисли флеш-картаҳо қобилияти интиқолро дорост. Он хосиятҳои диски сахтӣ оддиро дорад, аммо ба USB–порти компютер пайваст карда мешавад. Бархилофи диски сахти одӣ суръати диски сахти берунӣ аз суръати USB–порти компютер вобаста аст.

Боз нигаред
-----------

* Хотираи дастраси аҳёнӣ
* Хотираи оперативӣ
**Ҷаск** ( форсӣ: جاسک‎, Балучӣ : جاشک ҳамчунин ба забони румӣ  **Jāsk**; **Bandar-e Jask** ( форсӣ: بَندَرِ جاسک‎), ( Balochi : بندن ءi جاشک) маълум аст) - шаҳр ва пойтахти Шаҳристони Ҷаск, Устони Ҳурмузгон, дар Эрон аст. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 11,133 нафар дар 2.406 оила буд. 

Ҷаск як шаҳри бандарӣ буда, тақрибан 1,690 километр (1,050 mi) дар ҷануби Теҳрон,  дар Халиҷи Умон воқеъ аст.  Он ҳамчун пойтахти Шаҳристони Ҷаск хидмат мекунад.  ва макони пойгоҳи бандарии баҳрии Эрон аст, ки 28 октябри соли 2008 кушода шудааст.  Мавқеи пойгоҳ ба Нерӯи баҳрии Эрон имкон медиҳад, ки Халиҷи Форсро дифоъ кунад, ва ворид шудани "душман"-ро ба Халиҷи Форс роҳ надиҳад. 

Бандари Ҷаск инчунин хотимаи лӯлаи Нека-Ҷаск барои содироти нафти Эрон аст. Шаҳр инчунин фурудгоҳ дорад.

Иқлим
-----

Ҷаск дорои иқлими биёбони аст (Таснифоти *BWh* Köppen *BWh*), тобистони хеле гарм ва боришоташ кам аст. Бар асари шамолҳои халиҷи Форс ва халиҷи Умон, шаҳр баъзе ҳароратҳои баландтарини нишондиҳандаҳои гармии ҷаҳонро аз сар гузаронидаанд. 31 июли соли 2015, Ҷаск ҳарорати 39.0 °C (102.2 °F) дараҷа бо нуқтаи 33.0 °C (91.4 °F), бо нишондиҳандаи гармии 69 °C (156 °F).  21 июли соли 2012, Ҷаск ҳарорати 34 дараҷаро бо 100% намии нисбӣ ҳис кард.

Эзоҳ
----

1. ↑  Iran 'opens naval base' near Gulf, BBC News (28 октябри 2008). Проверено 28 октябри 2008.
2. ↑  Samuel Barrett Miles; Robin Bidwell (1997). *The Countries and Tribes of the Persian Gulf*. Garnet & Ithaca Press. p. 185. ISBN 1-873938-56-X.
3. ↑  اطلس گیتاشناسی استان‌های ایران [Atlas Gitashenasi Ostanhai Iran] (Gitashenasi Province Atlas of Iran)
4. ↑  Iran opens Gulf naval base, Al Jazeera (28 октябри 2008). Проверено 28 октябри 2008.
5. ↑  *Samenow.* Iran city hits suffocating heat index of 165 degrees, near world record.  The Washington Post. 16 январи 2017 санҷида шуд.
6. ↑  {{}}

Сарчашма
--------

* iranica Jāsk(пайванди дастнорас)

| ⚙️ Ҷаск |
| --- |
| Парчами Эрон | 
* Абӯмӯсо
* Бандар-Аббос
* Бандари Линга
* Бастак
* Киш
* Қишм
* Меноб
* Рӯдон
* Ҳоҷиобод
* Ҷаск

 |
**Ҷасур Халилов** - оҳангсоз (композитор),узви Иттифоқи композиторони Тоҷикистон (2009), роҳбари бадеии гурӯҳи «Авесто».

Зиндагинома
-----------

Ҷасур Халилов 26 январи соли 1973 дар шаҳри Душанбе дар оилаи композитор Суръат Халилов таваллуд шудааст. Хатмкунандаи мактаби миёнаи махсуси мусиқии ҷумҳуриявии ба номи Зиёдулло Шаҳидӣ (труба) ва Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода (бо тахассуси труба) мебошад. Ҳамчун роҳбари мусиқии «Авасто» ӯ дорандаи ҷоизаи фестивалҳои гуногуни байналмилалӣ дар шаҳри Душанбе, 
Алмаато, Бишкек мебошад. Аз соли 2008 омӯзгори кафедраи эстрадаи Консерваторияи миллии Тоҷикистон ба номи Т.Сатторов.
Ҷасур Халилов – намояндаи насли ҷавонтарини композиторони Тоҷикистон аст. Муддати чанд сол аст, ки дар синфи композитор Заррина Миршакар ба таври факултативӣ композитсияро 
меомӯзад. Ӯ композитори ҷодаи мусиқии эстрадӣ аст. Асарҳои 
вокалӣ ва камеравӣ-созии ӯ бо ин сабк эҷод мешаванд. Дар асарҳои 
худ Ҷасур мекӯшад ҷазро бо унсурҳои мусиқии классикаи аврупоӣ 
ва хусусиятҳои мусиқии халқии тоҷик омезад. Асарҳои Ҷ. Халилов 
дар консертҳо, дарсҳои маҳоратӣ, фестивалҳои байналмилалӣ, аз 
ҷумла «Баҳористон» (2008) садо додаанд. Достони симфонии ӯ аввалин маротиба соли 2008 дар иҷрои Ансамбли давлатии мусиқии классикии «Камерата Казахстана» - дирижёр П. Тарасевич ва соли 2009 – оркестри симфонии Театри давлатии академии опера ва балети ба номи С.Айнӣ – дирижёр Берон Меробов садо додааст.
Ҷасур Халилов соли 2009 узви Иттифоқи композиторони Тоҷикистон интихоб гардид.

Осор
----

### Асарҳои фортепианӣ

* Прелюдияи Корвон.
* «Сӯзанӣ».
* Валси «Чарх».
* Балладаи «Бозии мавҷҳо».
* «Парирӯ».
* Ноктюрн «Чаро?».
* Экспромт дар сабки ҳиндӣ.
* Элегия.
* Хаёлот.

### Асарҳои дигар

* «Таърихи ишқ», достони симфонӣ барои оркестри камеравӣ.
* 2009 – 2010
* «Лайлӣ ва Маҷнун», дуэт барои скрипка ва фортепиано.
* «Ёддоштҳо», дуэт барои саксофон ва фортепиано.
* Дуэт барои кларнет ва фортепиано.
* «Албом барои Нисо» - 5 пйеса барои фортепиано.

Эзоҳ
----

1. ↑  Композиторон ва мусиқишиносони Тоҷикистон. - Душанбе, 2011, - c. 222- 225
**Овоз 2** (англ. Sing 2) — як соли 2021 амрикоии компютер аниматсионӣ мусикии мусиқӣ филми мазҳакавӣ аст, ки аз ҷониби Illumination истеҳсол шуда, аз ҷониби Universal Pictures паҳн шудааст. Ин идомаи филми *Овоз* мебошад. Он аз ҷониби Гарт Ҷеннингс навишта ва коргардон шудааст ва аз ҷониби Кристоф Лурделет якҷоя коргардон шудааст. Дар филм ҳайати ҳунармандони иборат аз Мэтью Макконахи, Риз Уизерспун, Скарлетт Йоханссон, Тарон Эгертон, Тори Келли, Ник Кролл, Ҷеннингс, Питер Серафинович, Ҷеннифер Сондерс ва Ник Офферман, нақшҳои худро дар филми аввал такрор мекунанд. Дар идома инчунин қаҳрамонҳои наве мавҷуданд, ки аз ҷониби Бобби Каннавале, Спайк Ҷонзе, Фаррелл Вилямс, Халси, Челси Перетти, Летития садо дода шудаанд. Райт, Эрик Андре, Адам Бакстон ва Боно. Мисли филми қаблӣ, *Суруд 2* сурудҳои бисёре аз ҳунармандонро дар бар мегирад, ки аксари онҳо диегетикӣ иҷро мешаванд. Ҳикоя пас аз рӯйдодҳои филми қаблӣ сурат мегирад, ки дар он Бастер Мун ва гурӯҳи ӯ дар Редшор Сити ҳангоми кор барои ба ҳайрат овардани як магнати фароғатӣ намоиш гузоштанд ва як ситораи рок-ситораи танҳоро барои иҷрои он ҷалб карданд.

Эзоҳ
----

1. 1 2
2. 1 2 3
3. ↑  Terjesztésre kerülő filmalkotások és artfilmek nyilvántartása (венг.) — NMHH.

Пайвандҳо
---------

* singmovie.com — вебгоҳи расмии Овоз 2
* «Овоз 2»(англ.) дар вебгоҳи Internet Movie Database

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Дар шабакаҳои иҷтимоъӣ | 
* Твиттер
* Фейсбук
* Инстаграм

 |
| Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* AlloCiné
* Box Office Mojo
* Česko-Slovenská filmová databáze
* FilmAffinity
* Бонки Иттилоотии Интернетии Филмҳо
* Metacritic
* Rotten Tomatoes

 |
**Мӯсо Ҷумъаев** (5 декабри 1927, Ӯротеппа — 5 майи 1997) — селексионери шӯравии тоҷик, доктори илмҳои кишоварзӣ (1973), Ходими хидматнишондодаи илми ҶШС Тоҷикистон (1984.

Зиндагинома
-----------

Мӯсо Ҷумъаев Донишкадаи кишоварзии Тоҷикистонро (1952) хатм намуда буданд. Дар вазифаҳои декани факултети иқтисодии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин, мудири шуъбаи селексия, генетика ва тухмии пахта ва директори генералии Донишкадаи илмӣ-тадқиқотии зироатчигии Тоҷикистон (1977—1984), мудири озмоишгоҳи таҷрибавии селексия ва тухмипарварии назди Кумитаи давлатии комплекси агросаноатии Ҷумҳурии Тоҷикистон (1986), ходими корхонаи олмонии селексияи пахта (1986—1988) кор кардааст. Аъзои Шӯрои координатсионии шуъбаи рустанипарварӣ ва селексия бахши Осиёимиёнагии ВАСХНИЛ ва Шӯрои координатсионӣ оид ба селексия ва тухмипарварӣ ва пахтаи назди Донишкадаи умумииттифоқии илмӣ-тадқиқотии селексия ва тухмипарварии пахтаи ба номи Г. С. Зайтсев буданд. Шаш навъи пахтаи рӯёндаи М.Ҷ.Ҷумъаев (1974—1980) кишт шудаанд.

Ҷоизаҳо
-------

Бо медали «Барои меҳнати шоён» мукофотонида шуда буданд. Муаллифи бештар аз 80 асари чопӣ мебошанд.

Эзоҳ
----
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Овоз (мазмунҳо)-ро бубинед.
**Овози машваратӣ** - як воситаи иштироки шаҳрванд дар фаъолияти мақомоти давлатӣ бо ҳуқуқи машваратӣ, яъне дар муҳокимаи масъалаҳо таклифҳо пешниҳод намудан, эътироз баён кардан, баёнот додан ва ғайра буда, аммо бе ҳуқуқи овози ҳалкунанда дар қабули қарорҳо мебошад. Шахсоне, ки ҳуқуқи овози машваратиро соҳиб мешаванд, аз тарафи мақомоти давлатӣ ба сифати мутахассисон, фаъолон дар муҳокимаи масъалаҳо ва санҷиши онҳо даъват карда мешаванд.

Нигаред низ
-----------

Овоздиҳӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 360
Патти Смит бо микрофон овозхонӣ дорад.
**Овозхонӣ** (форсӣ: آوازخوانی ‎), **сурудхонӣ** — иҷрои мусиқӣ бо ёрии овози сурудхонӣ. Аз нутқи гуфтугӯӣ бо баландсадоии дақиқи интонатсионӣ (оҳангӣ) фарқ мекунад ва С.яке аз воситаи аз ҳама равшантари санъати мусиқӣ ба шумор меравад. Сурудхониро бо 3 навъи асосӣ аз ҳамдигар фарқ мекунанд: яккахонӣ, ансамблхонӣ (дуэт, трио ва ғайра), хорхонӣ.

С.-асли жанрҳои операвӣ, кантатавӣ-ораторӣ, романсӣ ва сурудӣ мебошад. Имкониятҳои таъсирбахшии сурудхонӣ бузурганд аз кантилена (оҳанги хуши латиф)-и равон то речитативи хушоҳанги декламатсионӣ (сухангари)-ро дар бар мегирад.

Нигаред низ
-----------

* Овоз
* Овози сурудхонӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Обидпур Ҷ. Луғатномаи тафсирии мусиқӣ / зери назари Б.Қобилова. — Душанбе: Аржанг, 2019. — С. 273—480 с. ISBN 978-999-47-43-90-2(тоҷ.)
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Овоз (мазмунҳо)-ро бубинед.
 Овоз
**Овоз** — овози сароянда дар мусиқӣ маҷмуи садоҳои аз ҷиҳати баландӣ, қувва ва оҳанги гуногуне, ки бо ёрии узвҳои овоз ҳосил шуда ба шунаванда лаззати маънавӣ мебахшад. Овоз аз нутқ бо савт, баландии муайян ва кашолёбиаш фарқ мекунад.

Чунин овозҳо на танҳо бо регистри овозӣ аз ҳамдигар фарқ мекунанд (чунон ки мегӯянд: «овози болоӣ», «овози поинӣ» ва ҳ. к.), балки бо дараҷаи мустақилияти фарқкунанда ва баркамолӣ низ тафовут доранд. Ба санъати вокалӣ истифода бурдани калимаи «овоз» ба дигар маъно ба кор бурда мешавад.

Нигаред низ
-----------

* Мусиқӣ

Эзоҳ
----

1. ↑   Обидпур Ҷ. Луғатномаи тафсирии мусиқӣ / зери назари Б.Қобилова. — Душанбе: Аржанг, 2019. — С. 273—480 с. ISBN 978-999-47-43-90-2(тоҷ.)
￼￼Нерӯгоҳи￼￼ барқи￼￼ обии **Даштиҷум** як нерӯгоҳи барқи обӣ дар Тоҷикистон ва Афғонистон аст .

Тарҳрезӣ дар солҳои 1960 оғоз ёфт. Азхудкуниро шуъбаи Осиёи Миёнаи «Гидропроект» ба номи В. С Я Жук, ки соли 1970 «Схемаи истифодаи комплексии дарьёи Панч ва Амударьёро дар участкам сархадди байни СССР ва Афгонистон» тартиб дода буд. Дар доираи он мебоист 13 иншооти обӣ бо иқтидори умумии 17720 МВт ва тавлиди умумии 81,9 миллиард кВт/соат нерӯи барқ бунёд мешуд. Ин схема дар СССР тасдик карда шуда буд, вале аз сабаби душвории муносибатхои СССР ва Афгонистон ва умуман сусттараккикардани нохияхои хамсояи кишвархо, маблаггузории калон лозим буд, инфраструктура ва истифодабарандагони нихой вучуд надоштанд, амалй нагардид.

  

Иқтидори нерӯгоҳи Даштиҷум тақрибан 4000 МВт хоҳад буд. Баландии сарбанди сангфарш 320 метр, дарозиаш 1140 метр, ҳаҷми обанбор 23,3 метри мукааб мебошад. км об. Панч катор кондукторхои турбина ва бинои станцияи электрикии обй.

Обанбори нерӯгоҳи пешбинишуда 14 маҳаллаи аҳолинишин ва 860 гектар заминҳои кишоварзии Тоҷикистон ва 13 маҳаллаи аҳолинишин ва 1110 гектар заминҳои кишоварзии Афғонистонро зери об мемонад.

  

Арзиши ибтидоӣ 3 миллиард долларро ташкил медиҳад.

Пайвандҳо
---------
**Мирзо Ҷаъфар ибни Алии Табрезӣ** (форсӣ: میرزا جعفر بن علی تبریزی‎), маъруф ба **Бойсунғурӣ** (форсӣ: بایسنغری‎, Табрез — Ҳирот) — хаттоти форс-тоҷик, яке аз нахустин устодони хатти настаълиқ дар асри 15.

Зиндагинома
-----------

Аслан аз мардуми Табрез буд, вале ба сабаби иқомати тӯлонӣ дар Ҳирот ба Ҳиравӣ машҳур шудааст. Баъдан аз Ҳирот ба Мовароуннаҳр сафар карда, се сол дар Балх монд, сипас ба Хоразм рафт, як сол дар Самарқанд зиндагӣ кард ва дар Бухоро даргузашт. Бойсунғурӣ аввал дар Табрез дар дарбори Мироншоҳ ибни Темур ба сар мебурд. Баъд дар дарбори Шоҳрухи Темурӣ тарбият ёфт, аз таваҷҷуҳ ва ҳимояи шоҳзода Бойсунғур Мирзо бархурдор буд ва бо ӯ хешӣ дошт. Лақаби дигараш «Айнулаъён» буд ва Султоналии Қоинӣ ӯро «Қиблатулкуттоб» номидааст.

Бойсунғурӣ дар кохи Чилсутуни Бойсунғур Мирзо китобат мекард ва сарвари чиҳил котиб ва хушнависи китобхонаи ӯ буд. Ӯ дар ривоҷи хатти настаълиқ кӯшиши бисёр намуд ва дар андак муддате онро мақбули хоссу ом кард. Вай ин хатро аз устодаш Мирабдуллоҳ фарзанди Миралии Табрезӣ (Ҳиравӣ) омӯхт ва дар он аз устодаш низ бартар шуд. Шогирди мавлоно Шамсуддин (Муншии Қумӣ) ва дар «хатти усул» шогирди Шамсуддин Қутобии Машриқӣ буд. Бойсунғурӣ бо он ки дар хатти настаълиқ шуҳрати бештар дошт, хатҳои дигарро устодона менавишт. Ӯ бо тарбияи шогирдон дар анвои хатҳо ба пешрафти хаттотӣ дар Эрон ёрӣ дод. Шогирдони маъруфи ӯ Азҳари Табрезӣ (дар хатти настаълиқ), Шайх Маҳмуди Зарин (дар хафинависӣ), Абдулҳайи Муншии Астарободӣ (дар хатти таълиқ), Абдуллоҳи Таббохи Ҳиравӣ (дар хатти усул саромад буд) буданд. Бойсунғурӣ илова бар хаттотӣ шеър низ мегуфт. Осори барҷомондаи ӯ бархе дар Эрон ва қисми бисёрашон дар китобхонаҳои ҷаҳон маҳфузанд, ки муҳимтаринашон инҳоянд: «Шоҳномаи Бойсунғурӣ» (дар музейи Кохи Гулистон, рақами 4752), девони ашъори Ҳасани Деҳлавӣ, «Куллиёт»-и Ҳумоми Табрезӣ (Китобхонаи миллии Порис), нусхае аз девони Ҳофизи Шерозӣ (Осорхонаи осори исломӣ ва турк дар Истанбул), нусхае аз «Гулистон»-и Саъдии Шерозӣ (ҳамон ҷо).

Эзоҳ
----

1. 1 2

Адабиёт
-------

* Бойсунғурӣ / Н. Шарипов // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Мӯрд** (лот. Mȳrtus) — ҷинси рустаниҳои буттагӣ ё дарахтии ҳамешасабз аз оилаи мӯрдиҳо.

Тавсифоти гиёҳшиносӣ
--------------------

Баргҳои муқобили ҳамдигар ҷойгиршуда, гули аксар тоқаи дуҷинсаи актиноморфӣ ва ғуҷуммева дорад. Қариб 100 намудаш бештар дар минтақаҳои тропикӣ ва субтропикии Америка ва қисман Авруосиё, Африқо, Австралия ва Зеландияи Нав мерӯяд.

Корбурд
-------

Як намуди мӯрд (Myrtus communis)-po аз қадимулайём чун рустании ороишӣ кишт мекунанд. Баргу поя ва қисмҳон дигари Myrtus communis равғани эфир дорад. Бинобар ин онро чун хӯриши таом ва дар атриёт истифода мебаранд.

Мӯрди соmunis-po дар соҳилҳои баҳри Сиёҳ, Кав­каз ва Қрим дар замини кушод, дар ноҳияҳои дигари мамлакат бошад, дар хонаю гулхонаҳо чун рустании ороишӣ кишт мекунанд.

Хосияти шифоӣ
-------------

Барг, тухм ва меваи мӯрдро дар тибби халқии Ҳиндустон, Ара­бистон, Осиёи Ми­ёна ва мамлакатҳои дигар чун дорувор кор мефармоянд. Ибни Сино марҳами баргу ме­ваи мӯрдро барои табобати шикастагии устухон, зарбу лат, омос, захм, ҷӯшоби мӯрдро барои табобат аз заҳри мор ва дуди баргу пояашро барои табобати табларза истифода бурдааст. Ӯ мӯрдро чун воситаи кос­метикӣ (барои нест кардани озах, доғи кунҷитак, бӯи нохуши бадан ва ғайра) низ тавсия кардааст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] / сармуҳаррир  А. С. Сайфуллоев. — Д. : СИЭСТ, 1978—1988.
**Шероз** (собиқ *кӯчаи Чапаев*) — кӯчаест воқеъ дар соҳили чапи дарёи Душанбе. Дарозиаш — 500 метр. Аз кӯчаи Шевченко оғоз ёфта, то хиёбони Исмоили Сомонӣ тӯл мекашад.

Яке аз кӯчаҳои куҳани шаҳр буда, дар он иншооти сохти солҳои 1940—1960 низ боқӣ мондаанд. Тармими ҷузъии тарафи шарқии кӯча боиси пайдоиши чанде аз иншооти ҷамъиятӣ, мисли Хонаи радио, ТВ Баҳористон, Китобхонаи миллии Тоҷикистон ва ғайра гардид. Бахши поёни ғарбии шаҳр низ ба он рӯбарӯ буда, бинои Вазорати корҳои хориҷӣ он ҷо бунёд шудааст ва кӯча дар шарқ ба роҳи калони асосӣ мебарояд.

Маҷмаъи меъмориву муҷассамаи азими бахшида ба 1100-солагии Давлати Сомониён (соли 1999), ки ба самти шарқу ғарб тӯл кашидааст, ба кӯчаи Шероз мебарояд. Иншооти асосии ҷумҳурӣ — Қасри Миллат ба кӯчаи Шероз рӯбарӯст. Сохтмони мазкур соли 2003 оғоз гардид. Канори шимолии кӯчаи Шероз тибқи лоиҳа тавассути пул — боғи роҳрави пиёдагардӣ, ки боғҳои муаллақи бостонии Самирамисро ба ёд меоранд, бо боғи фарҳангу фароғати «Пойтахт-80» пайваст хоҳад гашт. 

Ба хотири шаҳри Шероз номгузорӣ шудааст

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Шероз // Донишномаи Душанбе. — Д.: СИЭМТ, 2016. — С. 704—705. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.

| ⚙️ Flag of Tajikistan.svg Кӯчаҳои Душанбе |
| --- |
| Ноҳияҳо | Исмоили Сомонӣ • Сино • Фирдавсӣ • Шоҳмансур |  |
| Хиёбонҳо | Рӯдакӣ • Сино • Саъдии Шерозӣ • Неъмат Қаробоев • Исмоили Сомонӣ |
| Майдонҳо | Абӯалӣ ибни Сино • Дӯстӣ • Неъмат Қарабоев • Парчами Миллӣ • 800-солагии Москва • Садриддин Айнӣ • Рӯдакӣ |
| Кӯчаҳо | Аҳмади Дониш • Лоҳутӣ • Соҳилӣ • Шотемур • Абдулаҳад Қаҳҳоров |
| Маҳаллаҳо | 82, 112 ва ғ. |
**«Алан»** — ҷамъияти осетинҳо (аланҳо)-и муқими Тоҷикистон. Соли 1990 таъсис ёфтааст. Дар шаҳри Норак ва ноҳияи Вахш ташкилотҳои ибтидоӣ дорад. Соли 2006 бахши алоҳидаи душанбегии ҷамъияти «Алан» — «Алания» таъсис ёфт. Мақсади ҷамъияти «Алан»: эҳё ва нигаҳдошти фарҳанг, маросиму анъанот ва забони миллӣ, дастгирии ҳуқуқӣ ва маънавии аъзоён; таъмини гуногунфарҳангӣ, таҳаммулпазирӣ ва ҳамоҳангсозии муносибатҳои миллӣ дар Тоҷикистон. Амали бародаршавӣ бо миллатҳои дигар рукни асосии анъаноти осетинҳо ва мақсади асосии «алан» аст. «алан» бо Осетия робита дорад ва аз он ҷо кумак мегирад. Чораҷӯиҳои «алан» бо дастгирии Сафорати Федератсияи Россия дар Тоҷикистон гузаронида мешаванд. Раиси «алан» Карсанов К. солҳои зиёд дар арсаи байналхалқӣ дар соҳаи варзиш (гӯштингир) шарафи Тоҷикистонро ҳимоя кардааст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Алан // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.