**Иҷлосияи XVI Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон** — дар шаҳри Хуҷанд аз 16 ноябр то 2 декабри соли 1992 баргузор гардидааст.
Иҷлосияи XVI Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои таҳкими ҳокимияти давлатӣ, ташаккули истиқло­лияти миллӣ таъйин намудани самти ҷараёни инкишофи ҷомеа дар солҳои баъдӣ ва пайгирӣ намудан аз принсипҳои талаботи бунёди ҷомеаи демократӣ, дунявӣ ва ҳуқуқбунёду ягона асос ва заминаи воқеӣ ба вуҷуд овард.

Таърих
------

Дар шароити фалаҷ гаштани сохторҳои ҳокимияти давлатӣ ва хатари парокандагии давлат дар арафаи Иҷлосияи XV1 Шӯрои Олии ҶТ «Изҳороти Шӯрои Олии ҶТ, ки 26 ноябри соли 1992 қабул гардид, ба мардуми Тоҷикистон умед ба ояндаро ато кард. Дар изҳорот зикр гардида буд: 

> «муҳимтарин дастоварди кори иҷлосия тантанаи Қонун аз болои қонуншиканӣ, бозгаштан ба роҳи конститутсионии ҳалли масъалҳои тезу тунди иҷтимоию сиёсӣ мебошад, ки ҷомеаро ба изтироб овардаанд»— Изҳороти Шӯрои Олии ҶТ, 26 ноябри соли 1992
> 
> 

Дар замони бӯҳрони сохторҳои ҳокимияти давлатӣ иҷлосия як қа­­­­тор санадҳои ҳуқуқӣ қабул кард, ки онҳо ба фаъол на­мудан ва таҳким додани сохтори ҳокимияти давлатӣ асос гузоштанд.

Қарорҳои иҷлосия
----------------

Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи даровардани тағйи­ру иловаҳо ба Конститутсияи (Қонуни асосии) Ҷумҳурии Тоҷикистон; Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бо­раи гурезагон», Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи Рӯ­зи сулҳ ва ризояти миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон» эълон кар­дани 26 ноябри соли 1992, Қонунҳои Ҷумҳурии То­ҷикистон дар бораи тасдиқи Низомномаи Парчами давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон  ва Нишони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон; дар бораи сохтори Шӯ­рои Вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистон; дар бораи ташкил намудани вилояти Хатлон дар ҳайати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҳамин шумор буданд.

Бинобар вуҷуд надоштани шароит дар давраи муайян масъалаи даст кашидан аз ҳокимияти президентӣ ба муҳокимаи депутатҳои халқ гузошта шуд. (Раҳмон Набиев собиқ Президенти Тоҷикистон дар иҷлосия баромад намуда аз мансаби президентӣ озод намуданашро изҳор намуд). Дар лоиҳаи қа­рор, ки ба баррасии депутатҳои халқ пешниҳод гардид, пеш­бинӣ шуда буд, ки ваколатҳои мансуб ба Президент мин­баъд ба уҳдаи Шӯрои Олӣ, Раиси Шӯрои Олӣ, Ҳукумат ва қисман ба уҳдаи Раёсати Шӯрои Вазирон вогузор карда ша­вад. Бинобар ин моддаи 99-и Конститутсия дар таҳрири нав пешниҳод гардид. Мутобиқи он Шӯрои Олӣ бо пеш­ниҳоди Шӯрои Вазирон вазоратҳо ва кумитаҳои давлатиро таш­кил менамуд ва ё барҳам медод. Масъалаҳои таъйин ва бозхонди намояндагони дипломатӣ ва консулгарӣ дар мамлакатҳои хориҷӣ, ки пештар ваколати Президент ба шумор мерафт, ба зиммаи Раёсати Шӯрои Олӣ таҳвил гардид. Тибқи моддаи 109 Конститутсия Раиси Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон сардори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷ­икистон ва Сарфармондеҳи тамоми қувваҳои мусаллаҳи Ҷум­ҳурии Тоҷикистон ба ҳисоб мерафт. Ба ҷои Девони Ва­зирон ташкил додани Шӯрои Вазирон ба мақсад мувофиқ до­нис­та шуд. Аз ин рӯ лоиҳаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикис­тон дар бораи даровардани тағйироту иловаҳо ба Консти­тут­сияи (Қонуни Асосии) Ҷумҳурии Тоҷикистон баррасӣ ва қа­бул гардид. Акнун дар байни Иҷлосияҳои Шӯрои Олӣ ма­қомоти олии ҳокимияти халқӣ Раёсати Шӯрои Олӣ ба шу­мор мерафт, ки он давлатро ба таври кул идора мекард. Бар­ҳам додани идоракунии Президентиро дар Иҷлосияи XVI Шӯ­рои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон раиси он Эмомалӣ Раҳмон (Э.Ш. Раҳ­монов) ҳамчун роҳи пешгирӣ намудани мансабталошиҳо ва во­ситаи мустаҳкам сохтани мавқеи давлатамон дар арсаи ҷа­ҳонӣ ҳисобида буд.

Аввалин рамзҳои давлатии Тоҷикистон
-----------------------------------

* Нишони Ҷумҳурии Тоҷикистон (1991–1992)Нишони Ҷумҳурии Тоҷикистон (1991–1992)
* Парчами Ҷумҳурии Тоҷикистон (1991-1992)Парчами Ҷумҳурии Тоҷикистон (1991-1992)
* Парчами Ҷумҳурии ТоҷикистонПарчами Ҷумҳурии Тоҷикистон

30-юмин солгарди баргузории Иҷлосияи XVI-уми Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон
---------------------------------------------------------------------------

16 ноябри  соли 2022 дар суханронӣ ба ифтихори 30-юмин солгарди баргузории Иҷлосияи XVI-уми Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Қасри таърихии «Арбоб» Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон Иҷлосияи XVI-уми Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистонро **ин рӯйдоди тақдирсозро оғози раванди давлатсозии тоҷикон** номиданд.

> «Раванди давлатсозии мо маҳз аз ҳамин иҷлосия оғоз гардид ва аз ин лиҳоз, 30-солагии ин рӯйдоди тақдирсоз барои мардуми шарифи Тоҷикистон ҷашни дар ҳақиқат бузург ва таърихӣ ба ҳисоб меравад»— Эмомалӣ Раҳмон
> 
> 

 ..

Ба гуфти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон:

>  Ноумедиву парешонӣ ҷомеаи моро ба дараҷае фаро гирифта буд, ки бисёриҳо ба зинда мондан ва раҳоӣ ёфтан аз ин вартаи ҳалокатбор бовар надоштанд. Маҳз бо дарназардошти вазъияти зикршуда, Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон борҳо таъкид менамоянд, ки рӯйдоди сӣ сол пеш дар ҳамин толор бавуҷудомада қадами нахустин ба хотири аз парокандагӣ наҷот додани миллати тоҷик ва аз хатари азбайнравӣ ҳифз кардани давлати тозаистиқлоли тоҷикон буд.— Эмомалӣ Раҳмон
> 
> 

 Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон, бори дигар ёдовар шуданд, ки пас аз расидан ба истиқлолу озодӣ миллати тоҷик ба ҷойи он, ки баъди ҳазор соли бедавлатӣ ба эъмори як давлати муосири миллии худ оғоз намояд, ба гирдоби мухолифатҳои сиёсӣ ва ҷанги таҳмилии шаҳрвандӣ кашида шуд..

Нигаред низ
-----------

* Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон Иҷлосияи XVI Шӯрои Олиро оғози раванди давлатсозии тоҷикон номиданд
* Нақши Иҷлосияи XVI Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар таърихи навини тоҷикон
* Иҷлосияи 16-уми Шӯрои Олӣ ва сарнавишти Тоҷикистон

Эзоҳ
----

1. 1 2 3  «Иҷлосияи XVI Шӯрои Олӣ сатҳи худшиносӣ, асолати ватандорӣ ва ифтихори миллии шаҳрвандонро хеле боло бурд»
2. ↑  **Низомнома дар бораи Парчами давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон**
3. ↑  **Низомнома дар бораи Нишони давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон**
4. 1 2  *www.khovar.tj.* Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон Иҷлосияи XVI Шӯрои Олиро оғози раванди давлатсозии тоҷикон номиданд(тоҷ.) (16 ноябри 2022). 22 ноябри 2022 санҷида шуд.

| ⚙️ Мавзӯъҳои Тоҷикистон |
| --- |
| Рамзҳои давлатӣ | 
* Парчам
* Нишон
* Суруди миллӣ

 |  |
| Низоми сиёсӣ | 
* Шаҳрванд
* Қонуни асосӣ
* Президент
* Ҳукумат
* Маҷлиси Олӣ
* Низоми додгоҳӣ
* Суди конститутсионӣ
* Ҳизбҳои сиёсӣ
* Сиёсати дохилӣ
* Сиёсати хориҷӣ

 |
| Тақсимоти маъмурӣ | 
* ВМКБ
* Вилоятҳо
* Шаҳрҳо
* Ноҳияҳо
* Шаҳракҳо
* Ҷамоатҳо
* Деҳаҳо

 |
| Ҷуғрофиё | 
* Пойтахт
* Заминшиносӣ
* Захираҳои маъданӣ
* Релйеф
* Иқлим
* Хок
* Олами наботот
* Олами ҳайвонот
* Зистшиносӣ

 |
| Таърих | 
* Таърихи пешин
* Давлати Ҳахоманишиҳо
* Давлати Ҳайтолиён
* Давлати Сосониён
* Давлати Сомониён
* Давлати Ғазнавиён
* Давлати Ғуриён
* Давлати Куртҳои Ҳирот
* Аморати Бухоро
* Иттиҳоди Шӯравӣ/ҶШС Тоҷикистон
* Ҷумҳурии Тоҷикистон

 |
| Иқтисод | 
* Таърих
* Асъор
* Бонки миллӣ
* Саноат
* Кишоварзӣ
* Нақлиёт
* Алоқа
* Интернет
* Почта
	+ таърих ва маркаҳо
* Канданиҳои фоиданок
* Сайёҳӣ
	+ боғҳои миллӣ ва табиӣ
	+ мероси ҷаҳонӣ
* Умури бонкӣ
* Бозори бима
* Ноҳияҳои иқтисодӣ

 |
| Артиш | 
* Қушунҳои хушкигард
* Қувваҳои ҳарбии ҳавоӣ ва мудофиаи зиддиҳавоӣ
* Қӯшунҳои зудамал

 |
| Аҳолӣ | 
* Муҳоҷирати аҳолӣ
* Ақвом
	+ тоҷикон
	+ ӯзбекҳо
	+ қирғизҳо
	+ арабҳо
	+ русҳо
* Забонҳо (тоҷикӣ, русӣ, ӯзбекӣ, қирғизӣ, забонҳои помирӣ)
* Дин
	+ ислом

 |
| Фарҳанг | 
* Илм
* Маориф
* Адабиёт
* Меъморӣ
* Ҳунарҳои таҷассумӣ
* Мусиқӣ
* Театр
* Опера
* Балет
* Сирк
* Синамо
* ВАО
	+ телевизиюн
* Тоҷнет
* Ҷашнҳо
* Ошхона

 |
| Варзиш | 
* Кӯҳнавардӣ
* Волейбол
* Варзиши сабук
* Самбо
* Теннис
* Футбол
* Шатранҷ

 |
| 

|  |
| --- |
| Category *Гурӯҳ* • Portal *Портал* • WikiProject*Лоиҳа* |

 |