recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
«**Таърихи Байҳақӣ**» (форсӣ: تاریخ بیهقی‎) — асари Абулфазли Байҳақӣ, ки солҳои охири ҳаёташ ба забони форсӣ таълиф шудааст.

Мундариҷа
---------

«Таърихи Байҳақӣ» ба султони Ғазнавиён султон Масъуди Ғазнавӣ бахшида шудааст, аз ин рӯ, дар сарчашмаҳои адабию таърихӣ бо номҳои «Таърихи Масъудӣ», «Таърихи Оли Сабуктегин», «Ҷомеъи таърихи Оли Сабуктегин» ё «Муҷалладоти Абулфазли Байҳақӣ» дучор меояд. Ин асар аз 30 ҷилд (муҷаллад) иборат будааст, ки то имрӯз ҳамагӣ қисми охири ҷилди 5, ҷилдҳои 6—9 ва қисме аз ҷилди 10 боқӣ мондааст, ки бештар бо номи «Таъриш Масъудӣ» машҳур аст. Мавзӯи асосии асар тдърихи мухтасари салтанати сулолаи Ғазнавиён мебошад. Муаллифи асар, ки солҳои зиёд дабирии девони рисолати ин дарборро иҷро мекард, шоҳиди воқеа ва ҳодисаҳои зиёд буд ва ҳамаи ин барои навиштани чунин як таърихи муътабар маъхази боэъттмод шуд. Вай дар навиштани ин асар фақат ба тасвири ҳодисаҳои сиёсии давраи Ғазнавиён қаноат накарда, кӯшидааст, ки сабаб ва иллати бисёр ҷангҳо ва сафарҳои ҳарбии султон Маҳмуд ва султон Масъуди Ғазнавиро шарҳ диҳад. Ӯ нусхаҳои фармонҳою ҳукмҳоро айнан меорад, дар хусуси шоирону ашъори онҳо маълумот медиҳад. Барои ҷолибтар шудани асараш бештар ҳикоёти дилнишину мисолҳои шеърӣ меорад. Ба қавли муаллиф ҳар он чи ки ӯ дар таърихаш овардааст ё худ шоҳиди он аст ё аз ровии муътабар шунидааст, барон ҳамин гаштаю баргашта ба дурустии ахбори китобат таъкид мекунад. Забон ва услуби «Таърихи Байҳақӣ» бисёр соддаю равон аст. «Таърихи Байҳақӣ» барои омӯхтаии ҳодиса ва воқеаҳои таърихию адабии даираи Ғазнавиён сарчашмаи боэътимод ба шумор меравад.

Нашрҳо
------

«Таърихи Байҳақӣ» солҳои 1801— 1862 дар Калкатта, 1889—1890, 1940,1945 дар Теҳрон нашр ва ба забонҳои русӣ, арабӣ тарҷума шудааст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] / сармуҳаррир  А. С. Сайфуллоев. — Д. : СИЭСТ, 1978—1988.
**Филми ҳунарҳои размӣ** (англ. Martial arts film) — жанри синамо аст, ки махсусан дар Осиё маъмул мебошад ва инчунин солҳои 1980—1990 дар кишварҳои Ғарб шуҳрати калон дошт.

Филмҳои ин жанр миқдори зиёди саҳнаҳои ҷангиро бо истифодаи ҳунарҳои размӣ (карате, кунг-фу ва ғайра) дар бар мегиранд, ки одатан унсурҳои хотимавии тамоми филм мебошанд. Ҳунарҳои размӣ ва худомӯзии ҳунарҳои размӣ дар ин филмҳо заминаи муҳим барои таҳияи сужет ва ташаккули хислатҳо мебошад. Мавзӯи хос дар бораи як размовари навкор нақл мекунад, ки дар аввал ноком шуда аммо баъд аз он, ки роҳи тӯлониеро дар тарбияи ҷисмонӣ тай намуда, саъйи зиёде карда ва ба устоди санъат табдил меёбад, баргашта душманони худро мағлуб мекунад.

Нигаред низ
-----------

* *Уся*
* Сёнэн
* *Тямбара*
* Girls with guns
* Golden Harvest

Эзоҳ
----

1. ↑  «The Encyclopedia of Martial Arts Movies»

Пайвандҳо
---------
**Филтри Интернет** ё **Филтринг**, иборат аз маҳдуд кардани дастрасии корбарони Интернет ба вебгоҳҳо ва хадамоти интернетӣ, ки аз дидгоҳи матулиёни фарҳангӣ ва сиёсии ҳар кишвар барои масрафи умум муносиб нест, амали филтр маъмулан ба василаи ироадиҳандагони хадамоти интернетӣ анҷом мешавад, вале таъйини сатҳ, масодиқ ва сиёсатҳои филтиринг бо ҳукуматҳост.

Кишварҳои Белорус, Мянмар, Чин, Куба, Миср, Эрон, Куриёи Шимолӣ, Арабистон, Сурия, Туркманистон, Ӯзбекистон, ва Ветнам аз бузургтарин филтркунандагони Интернет дар ҷаҳон ҳастанд. Албатта бояд ба ин мавзӯъ ишора кард, ки миёни кишварҳои таҳти назар, Русия ва Австралия фақат масоиле, ки аз назар ахлоқи мушкил дорандро филтр мекунанд. Ба гуани ки дар ин ду кишвар гурӯҳҳои зери шохаи аз пулисро барои назорат бар ин сайтҳо ташкил додаанд.

**Маҳдудкунии Интернет аз рӯи кишвар**

> 
> ██ Pervasive censorship
> ██ Substantial censorship
> ██ Selective censorship
> ██ Under surveillance by Reporters Without Borders
> ██ Little or no censorship
> ██ Not classified / no data
>

#### OpenNet Initiative reports

Through 2010 the OpenNet Initiative had documented Internet filtering by governments in over forty countries worldwide. The level of filtering in 26 countries in 2007 and in 25 countries in 2009 was classified in the political, social, and security areas. Of the 41 separate countries classified, seven were found to show no evidence of filtering in all three areas (Egypt, France, Germany, India, Ukraine, United Kingdom, and United States), while one was found to engage in pervasive filtering in all three areas (China), 13 were found to engage in pervasive filtering in one or more areas, and 34 were found to engage in some level of filtering in one or more areas. Of the 10 countries classified in both 2007 and 2009, one reduced its level of filtering (Pakistan), five increased their level of filtering (Azerbaijan, Belarus, Kazakhstan, South Korea, and Uzbekistan), and four maintained the same level of filtering (China, Iran, Myanmar, and Tajikistan).

Эзоҳ
----

1. ↑  Аз Википедиаи форсӣ
2. ↑  OpenNet Initiative "Summarized global Internet filtering data spreadsheet", 8 November 2011 and "Country Profiles", the OpenNet Initiative is a collaborative partnership of the Citizen Lab at the Munk School of Global Affairs, University of Toronto; the Berkman Center for Internet & Society at Harvard University; and the SecDev Group, Ottawa
3. 1 2  Due to legal concerns the OpenNet Initiative does not check for filtering of child pornography and because their classifications focus on technical filtering, they do not include other types of censorship.
4. ↑  *Internet Enemies* Бойгонӣ шудааст 23 марти 2012  сол. Reporters Without Borders (Paris), 12 March 2012
**Хонигари Бадахшон** (форсӣ: هانیگاریا بدخشان‎ ) — давлати таърихӣ, ки дар асрҳои XVII-XIX дар Туркистони Ҷанубӣ вуҷуд дошт ва он замон ба Аморати Афғонистон пайваст карда шуд. Аввалин ҳоким Ёрбекхон, охирин Ҷаҳондоршоҳ аз сулолаи ёридҳои ӯзбек буданд .

Ҷуғрофия
--------

Таърих
------

Дар асри 15 Бадахшон як қисми империяи Темуриён буд. Дар асри 16 намояндагони сулолаи узбекони Шайбониён ба даъвои ин қаламрав шурӯъ карданд. Муборизаи минбаъдаи Шайбониён бо насли Темур дар ин ҷо бо муваффақиятҳои гуногун сурат гирифт. Ниҳоят БадахшонроАбдуллоҳхони II (1583-1598) аз онҳо забт кард  .

### Бадахшон ҳери ҳокимияти ӯзбекҳо

Соли 1584 Абдуллоҳхони II тавонист танҳо қисми ғарбии Бадахшонро тасарруф намояд. Қаламрави нав ба мероси Абдалмуъмин Султон дохил карда шуд. Аммо қисми шарқии Бадахшон то ҳол ба Сулаймоншоҳ ва наслҳои ӯ тааллуқ дошт.

Дар асри 17 вилояти калони Бадахшон ба ҳайати хонии Балх дохил мешуд . Маълум аст, ки дар соли 1633 бобур Шоҳҷаҳон (1627-1658) ният дошт ба Бадахшон ва Гарчистон ҳуҷум кунад, то онҳоро аз хонии Балх ҷудо созад  .

Пойтахти Бадахшон дар асрҳои 16–17 шаҳри Кишм буд.

### Таъсиси давлати мустақил дар Бадахшон

 Осиёи Миёна дар соли 1750 .
Аз охири солҳои 1650-ум, дар тӯли 230 сол Бадахшонро намояндагони сулолаи узрҳои ёридиҳо, ки асосгузори он Ёрбекхон Самарқандӣ (1658-1706) буд, идора мекарданд. Ба гуфтаи академик В.В.Бартолд, намояндагони сулолаҳои ӯзбек дар ин қаламрав "то забт кардани ҳама мулки узбак дар ҷануби Амудадарё аз ҷониби афғонҳо" ҳукмронӣ мекарданд. Ёрбек аз ҷониби амир дар солҳои 1657-1658 барои мувозинати қудрати узбакҳои Катаган пешбарӣ шуда буд. Ёрбек ва наслҳои ӯ қудрати олии ҳокимони ҳукуматҳои Балх ва Бухороро дар даст доштанд .

Дар нимаи аввали асри 18 дар байни ёридҳо ва узбекҳои катаган чанд ҷанг ба амал омад  .

### Фатҳи Бадахшон аз ҷониби Афғонистон

Соли 1873 Бадахшонро афғонҳо забт карданд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Бартольд, 1963.
2. ↑  Бартольд, 1963.
3. ↑  Ахмедов, 1982.
4. ↑  Ахмедов, 1982.
5. ↑  Бартольд, 1963.
6. ↑  Ахмедов, 1982.

Адабиёт
-------

* **Ошибка: не задан параметр `|заглавие=` в шаблоне {{публикация}}**.
* **Ошибка: не задан параметр `|заглавие=` в шаблоне {{публикация}}**.
* **Ошибка: не задан параметр `|заглавие=` в шаблоне {{публикация}}**.
**Даромади буҷаи давлатӣ** — маҷмӯи пардохтҳои пулие, ки аз ҷониби шахсони юридикӣ ва воқеӣ вобаста аз ҳолатҳои муқаррарнамудаи қонунгузории молия ба буҷаҳои дахлдори давлатӣ гузаронида мешаванд.
ДБД-ро вобаста аз аломатҳои иҷтимоӣ-иқтисодӣ, тартиб ва шартҳои пардохти онҳо ва аз ҷнҳати шакли ҳуқуқӣ ба намудҳои гуногун тақсим мекунанд. ДБД бо аломатҳои иҷтимоӣ-иқтисодиаш аз даромадҳои фаъолияти иқтисодӣ, фаъолияти берунан иқтисодӣ, аз даромадҳои хусусигардонии амволи давлатӣ ва ғайраҳо иборат аст. Мувофиқи тартиб ва шартҳои пардохти ДБД бошад, онро ба даромадҳои мустаҳкамкардашуда, батанзим дароваранда, дотатсия, субвенсия ва маблағҳои худӣ ва қарзӣ ҷудо менамоянд. Аз рӯи аломати шакли ҳуқуқӣ ДБД ба даромадҳои андоз ва ғайри андоз (боҷу хироҷ) тақсим мешаванд.

Нигаред низ
-----------

Ҳуқуқэҷодкунӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 142
Отакуҳо дар ҳелловини соли 2018 дар Сибуя
**Отаку** (ҷопонӣ: おたく ё オタク) — шахсе, ки бо ягон чизе дилбастагӣ дорад. Берун аз Ҷопон, ҳамчунон дар ШМА ва Русия (ИДМ) барои мухлисони аниме ё манга истифода мешавад. Дар Ҷопон барои ин маъно ихтисораи *аниота* (ҷопонӣ: アニオタ) ← *аниме* (ҷопонӣ: アニメ) + *отаку* (ҷопонӣ: オタク) истифода мешавад.

Шумораи отакуҳо
---------------

Соли 2007 нашрияи One's Communications ва Otaba дар бораи мардуми ҷопонӣ, ки худро отаку муаррифӣ мекунанд, тадқиқот анҷом дод. 601 нафар ҷопониҳо суҳбат гузаронда шуд; аксарияташон аз 20 то 30-сола буда, 68% мардон мебошанд.
Тибқи таҳқиқот, 32,6% пурсидашудагон дар мактаби миёна ва 23,1% дар се соли охир дар мактаби ибтидоӣ отаку шуданд. Овозҳо дар байни мактаби миёна ва коллеҷ тақрибан баробар тақсим карда шуданд. Вақте пурсида шуд, ки кадом аниме онҳоро ба отаку шудан илҳом бахшид, аксарияти пурсидашудагон (3,7%) Гундам ва 2,7% дигарро Евангелионро номиданд. Final Fantasy ва Tokimeki Memorial Only Love ҳар кадом 1 дарсад зикр шудаанд, киштии кайҳонӣ Ямато, ЮЮ Хакушо ва Сейлор Мун 0,9 дарсади овозҳоро гирифтанд. Ҷавобҳо вобаста ба синну соли пурсидашудагон хеле гуногун буданд: масалан, дар байни отакуҳои 20-30-сола, Токимеки ёдбуд маъмул буд, дар ҳоле ки мухлисони калонсол бештар «классикҳо» ба монанди киштии кайҳонии Ямато ва Урусей Яцура номида мешаванд.
Тибқи назарсанҷии телефонии Яно, ки аз моҳи июл то сентябри соли 2011 гузаронида шуд, аз чаҳор як ҷопониҳо худро отаку мешуморанд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Краткий анимешно-русский разговорник // anime\*magazine. — М.: Сакура-пресс, 2004. — № 3. — С. 37.
2. ↑  *Clements, Jonathan, McCarthy, Helen.* The Anime Encyclopedia: A Guide to Japanese Animation Since 1917. — 2-е изд. — Stone Bridge Press, 2006. — С. 31. — 867 с. — ISBN 978-1-93-333010-5.
3. ↑  *Иванов Б. А.* Введение в японскую анимацию. — 2-е изд. — М.: Фонд развития кинематографии; РОФ «Эйзенштейновский центр исследований кинокультуры», 2001. — С. 230. — 396 с. — ISBN 5-901631-01-3.
**Тафаккури қолабӣ**, **стереотип** (англ. stereotype) — ба як назари аз пеш ташкилшуда дар зеҳни ҷамъе гурӯҳҳои аз ҷомеъа ишора дорад, ки монеъи қазоват ва шинохти мантиқии афрод нисбат ба дигарон шуда ва вежагиҳои хоссеро ба тамоми аъзои як гурӯҳи дигар ё маҷмӯъае мутафовит нисбат медиҳад.

Эзоҳ
----



|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая каталанская
* Большая китайская
* Большая норвежская
* Большая российская (научно-образовательный портал)
* Большая советская (1 изд.)
* Britannica (онлайн)
* Universalis

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* GND: 4057329-1
* J9U: 987007534027305171
* LCCN: sh85128018
* NDL: 01084703
* NKC: ph126102

 |
**Алтшулер Василий Евгеневич** (1901, Смоленск — 1983, Москва) — зоотехник, доктори илмҳои биология (1947), профессор (1947).

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи факултети биологияи Донишгоҳи давлатии Маскав (1924). Ассистент ва мудири кафедраи Пажӯҳишгоҳи гӯшту шири шаҳри Москва (1928 – 34), мудири шуъбаи Пажӯҳишгоҳи умумииттифоқии чорводорӣ (1935 – 40), мудири кафедраи Донишгоҳи давлатии Саратов (1941 – 50). Соли 1950 ба Тоҷикистон омада, аввал ба сифати профессор кафедраи чорводорӣ ва сипас ҳамчун мудири кафедраи зоотехникаи умумии Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон (1952 – 59) фаъолият намудааст.

Фаъолияти илмӣ
--------------

Тадқиқоташ ба қонуниятҳои таҳаввулот дар селексия, морфология, рӯёндани зоти нави чорво, генетикаи ҳайвонот, имкониятҳои таърихию фардии рушди ҷинсӣ ва ғайра бахшида шудаанд.

Муаллифи зиёда аз 60 таълифоти илмист.

Осор
----

* К обоснованию применения эволюционного принципа в селекции, Саратов, 1947;
* О единстве условий исторического и индивидуального развития в породообразовании, М. 1951;
* Мичуринские методы в животноводстве и их применение в Таджикистане, Сталинабад, 1956;
* Основы генетики, М. 1970; Генетика, М. 1970.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Сукова Татяна Викторовна** (13 декабри 1889, Харков, Украина – 3 июли 1968, Санкт-Петербург) — ҳунарпешаи театр, Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1944).

Зиндагинома
-----------

Соли 1924 баъди хатми  Омӯзишгоҳи бадеии шаҳри Харков дар Театри драмаи ҳамин ҷо ба фаъолият шурӯъ кард ва то соли 1936 дар саҳнаи он нақшҳои зиёд офарид. Солҳои 1936-1959 актрисаи Театри мазҳакаи ш. Ленинград (ҳоло ш. Санкт-Петербург) буд. Замони Ҷанги Бузурги Ватанӣ бо ҳайати ин театр дар пойтахти Тоҷикистон қарор дошт, дар саҳнаи Театри давлатии драмаи русии ба номи В. Маяковский намоишномаҳо, песаҳои якпардагӣ, этюдҳо бештар дар мавзӯъҳои ватандӯстӣ, муборизаи беамон ба муқобили фашистони немис манзури бинандагон гардондаанд. Ҳамзамон ӯ дар таблиғоти зидди­фашистӣ тариқи радиои тоҷик саҳм гирифтааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.
**Эдуардо Алберто Дуалде Малдонадо** ( исп. *Eduardo Alberto Duhalde Maldonado*; тав. 5 октябри 1941, Ломас де Самора, музофоти Буэнос-Айрес ) - Президенти Аргентина дар 2002 - 2003. Ҳукмронии президент Эдуардо Дуалде давраи аз бӯҳрони иқтисодӣ баромадани Аргентина буд. Ӯ аз рӯи ихтисос ҳуқуқшинос аст. Аз соли 1973 сардори шаҳракхои атрофи пойтахт буд. Солҳои 1987—1989 вакил ва ноиби спикер. Солҳои 1989—1991 - ноиби президенти Аргентина таҳти роҳбарии президент Карлос Менем. Аз соли 1991 то 1999 губернатори музофоти Буэнос-Айрес. Соли 1999 дар интихоботи президентӣ ҷои дуюмро гирифт. Моҳи январи соли 2002 ӯ аз ҷониби парлумон пас аз истеъфои Фернандо де ла Руа, Адолфо Родригес Саха ва ду нафар президенти муваққат президент.и Аргентина интихоб шуд. 

Вай ба футболбоз Марадона дар ҳукумат як мансаб пешниҳод карда буд. Дар соли 2009 ӯ хоҳиши дубора дар интихобот ҳамчун номзад ба мақоми президентӣ ширкат карданро изҳор дошт.

Сиёсати иқтисодӣ
----------------

Тадбирҳои ҳукумати муваққатии ӯ кушиши ором кардани кишварро тавассути ислоҳотҳо, аз қабили Муколамаи Аргентина, тадбирҳои гуногуни иқтисодие, ки ба эҳёи иқтисоди Аргентина, ки солҳои сол ба таназзул дучор шуда буд, иборат буданд: беқурбшавии асъор, ки ба таваррум хотима гузошт; маҷбуран кам кардани пасандозҳои бонкӣ бо асъори хориҷӣ ва як қатор тадбирҳои иҷтимоӣ, ки ба коҳиш додани оқибатҳои таназзули иқтисодӣ нигаронида шудаанд, ки боиси афзоиши камбизоатӣ гардиданд .

Эзоҳ
----

1. ↑  Munzinger Personen (нем.)
2. ↑  Диего Марадона станет членом правительства – Газета Коммерсантъ № 16 (2385) от 31.01.2002(пайванди дастнорас — *таърих*). 15 Декабри 2021 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 15 Декабри 2021.
3. ↑  Duhalde planteó otra convertibilidad - LA NACION

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Дар шабакаҳои иҷтимоъӣ | 
* Твиттер
* Фейсбук

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая китайская
* Большая норвежская
* Britannica (онлайн)

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNF: 16141274b
* GND: 122703618
* GTAA: 94970
* ISNI: 0000 0001 1441 0930
* LCCN: nr90007137
* NTA: 31424266X
* NUKAT: n2010154493
* SUDOC: 07721885X
* VIAF: 32885266
* WorldCat VIAF: 32885266

 |

 |
**Алфа-табобат** (α-табобат) — як тарзи шуоъшифоӣ.

Бо ин мақсад аз изотопҳои кӯтоҳумр, ки аз организм зуд ихроҷ мегарданд, истифода мебаранд (онҳо алфа-, бета- ва гаммашуоъ медиҳанд). Дар мавриди алфа-табобат организм асосан алфа-зарраҳо (тақрибан 90 %)-ро фурӯ мебарад. Алфа-табобат дар шакли обзанҳои радонӣ, ҳамчунин бо роҳи нӯшидани обҳои радондор, микроимола (микроклизма), нафас гирифтани ҳавои радондор, истифодаи бандинаҳои радиоактив ё марҳаму маҳлулҳои торийдор амалӣ мегардад. Алфа-табобат кори системаи асаб, дил, рагҳо ва ғадудҳои усораи дохилиро ба сомон меорад. Алфа-табобат асосан дар курортҳо (масалан, Хоҷаобигарм) таъйин карда мешавад.

Нигаред низ
-----------

* Бета-табобат

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Алфа-табобат // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Алфа-зарра** — α-зарра, зарраи иборат аз ду протон ва ду нейтрон (атоми ду карат иондоршудаи элементи гелий – ядрои атоми гелий). Ишораташ – 42Не. Массаи А. mα = 4,00273 воҳиди атомии масса = 6,64669∙10-27 кг, заряди электрикиаш баробари +2е (е = 1,60219∙10-19 Кл – қимати мутлақи заряди электрон), спин ва моменти магнитиаш баробари сифр мебошанд. Алфа-зарра содатарин системаест, ки дар он ҳама бандҳои ядроӣ пурра истифода шудаанд, бинобар ин энергияи бандиши алфа-зарра басо бузург – 28,11 МэВ (7,03 МэВ/нуклон) аст. Алфа-зарраҳо ҳангоми алфа-коҳиши атомҳои радиоактивии вазнин (238U, 226Rа, 212Ро ва ғайра) ба вуҷуд меоянд. Дар ин маврид ядрои элементи (А, Z) бо адади массавии алфа-зарра ва заряди Z ба ҳолати ядрои элементи (А-4, Z-2) мегузарад. Назарияи алфакоҳишро соли 1928 Г. Гамов, Р. Гёрни ва Э. Кондон пешниҳод кардаанд. Мувофиқи ин назария алфа-зарраи энергияи пуррааш назар ба баландии садди потенсиалии қувваҳои ядроии ҷозибавӣ ва қувваҳои теладиҳандаи кулонӣ хурдтар, дар натиҷаи эффекти нақбӣ (туннелӣ) аз ҳамин садд заҳида мегузаранд. Манбаи алфа-зарра реаксияҳои ядроии гуногун (3T + 2D → 4He(α) + 1n, 19P + 1n → 16N + 4He (α) ва ғайра) низ буда метавонанд. Дар ҳар ду маврид энергияи кинетикии алфа-зарра дар ҳудудҳои 2 ÷ 9 МэВ мебошад. Баъзе ядроҳо (212Po, 214Po) ҳангоми аз ҳолати ангехта бевосита ба ҳолати асосӣ гузаштан ба ном алфа-зарраи «дароздав» (энергияи кинетикиашон зиёда аз 10,5 МэВ) меафкананд. Манбаи дигари А.-и баландэнергия (аз 10 МэВ то зиёда аз 106 МэВ) суръатфизоҳои гуногуни зарраҳои заряднок мебошанд. Ҳангоми аз моддаҳо гузаштан алфа-зарра энергияи худро барои таъсири мутақобилаи электромагнитӣ бо атомҳо ва молекулаҳои модда сарф мекунад. Қобилияти ионофарии алфа-зарра ниҳоят зиёд аст. Масалан, як алфа-зарраи энергияаш 5 МэВ дар ҳаво тақрибан 1,5∙105 ҷуфт ион ҳосил мекунад. Дарозии дави алфа-зарра дар ҳаво тақрибан ба 260 (v/c)3м баробар (ин ҷо v/c – нисбати суръати ибтидоии алфа-зарра бар суръати вакуумии рӯшноӣ мебошад) ва дар муҳитҳои сахт ~ 10-5 м аст. Доираи истифодаи алфа-зарраҳо васеъ мебошад: аз ҷумла, ҳосил кардани нейтронҳо ва ба вуҷуд овардани изотопҳои радиоактив ба тавассути реаксияҳои ядроӣ.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Тахайюл** (ар. تخیل‎) ё **пиндошт**, **пиндориш** ё **пиндора** — ривояте аст, ки дар зеҳни инсон пардозиш шуда ва ғолибан бо воқеият тафовут дорад.

Назарияе вуҷуд дорад, ки шурӯи такомули инсон ва чирагиаш бар гунаҳои дигарро ба замоне ирҷоъ медиҳад, ки одамӣ шурӯъ ба тахайюл кардан намуд. Санад ин, ки инсон нахустин дорои тахайюл будааст, деворнигораҳои кашфшуда аз ғорҳое аст, ки инсон нахустин барои сукунат баргузида будааст. Ҳамчунин мавҷудоте ҳамчун аждаҳо ва ҷин ва парї, дев ва …, ки аз дербоз дар достонҳо ва афсонаҳое ҳамчун Шоҳнома ё дар кутуби муқаддас омадаанд гувоҳи он ин ҳамроҳї куҳан тахайюл ва одамӣ мебошанд.

Афсонаҳои тахайюлӣ афсонаҳое ҳастанд, ки дар он аз аносири ғӯайри воқеӣ ва ғайриодӣ истифода шуда.

Достоннависон бо истифода аз тахайюл, достонро ба абрматни ҷаззобе табдил мекунанд то хонанда ҷазби достон шавад.

Тахайюл ва таҷассум зербинои асли ва лозимаи халқи осори ҳунари мухталиф ва низ фарогири дониш ва улуме чун риёзиёт, ҳандаса ва физик ва … ниҳоятан дастёбӣ ба дастовардҳои санъатӣ ва технологӣ мебошанд.

Эзоҳ
----

1. ↑  «Тахайюл» [равоншиносӣ] ҳам арзи «imagination» ; Манбаъ: гурӯҳи вожагузинӣ. Ҷаводи Миришкорӣ, виростор. Дафтари дувоздаҳум. Фарҳанги вожаҳои мусавваби фарҳангистон. Теҳрон: Интишороти фарҳангистони забон ва адаби форсї. Шобк 978-600-6143-66-8
Як пизишк дар ҳоли муовинаи чашми як бемор**Пизишк**, табиб ё духтур (дар истилоҳи роиҷ) дар тиб касе аст, ки ба ҳирфаи пизишкӣ ё табобат, ки баргардонидани саломати инсон ба василаи мутолеа, ташхис ва дармони беморӣ ё осебдидагӣ мебошад, мепардозад. Ин маъмулан ба дониши кофии академик монанди анатомӣ физуоложӣ ва фармокуложӣ, шинохти бемориҳо ва дармони онҳо ниёз дорад.

Пизишкӣ
-------

Пизишкӣ — шохае аз улуми саломатӣ аст. Ҳадафи пизишкӣ ҳифз артиқо тандурустӣ, дармони бемориҳо ва бозтавонии осебдиданон (монанди физуотерапии афроди фалаҷ) мебошад. Ин ҳадаф бо шинохт бемориҳо, ташхис ва дармон ва ҷилавгирӣ аз барузи онҳо ба анҷом мерасад.

Ҳамчунин нигоҳ кунед ба
-----------------------

* Пизишкӣ


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ин мақолаи нопурра аз пизишкӣ мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |

Сарчашмаҳо
----------

* Ҳиссагузии Википедиа, «پزشک (Пизишк Мисри бостон)», Википедияи форсӣ, донишномаи озод (Мушоҳида дар 13 Июн 2011).

* Ҳиссагузии Википедиа, «پزشک Physician (Пизишк ба заб англисӣ)», Википедияи англисӣ, донишномаи озод (Мушоҳида дар 13 Июн 2011).
**Толибҷон Бобоев** (*Бобоев Толибҷон Ғаниевич;* 23 апрели 1955, Кӯлоб) — ҳунарпешаи театр. Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (1989).

Зиндагинома
-----------

Донишкадаи давлатии санъа­ти ба номи М. Турсунзода (1975) ва курсҳои олии роҳбарии театрии Ин­ститути умумииттифоқии коркунони маданияти ш. Маскавро (1987) хатм карда, солҳои 1985—1987 дар Театри ба номи Моссовети ш. Мас­кав таҷриба омӯхтааст. Солҳои 1975—2000 актёр, роҳбари бадеӣ, дирек­тори Театри мусиқӣ- мазҳакаи ш. Кӯлоб буд. Аз соли 2000 дар Дониш­кадаи давлатии санъати ба номи М. Турсунзода аз маҳорати актёрӣ дарс медиҳад, солҳои охир директори Театри давлатии ҷавонони ба номи М. Воҳидов аст. Аз беҳтарин актёрони театр маҳсуб меёбад, дар иҷрои ҳар образ рӯ ба навоварӣ мезанад, решаҳои дастнахӯрдаро аз ҳунар кашф менамояд, «Мулки меросӣ», «Сафар Амиршоев», «Найранг­ҳои Скапен», «Ҳуррият», «Фишор», «Заволи Ҷамбули Мастон», «Андро ва Сандро», «Муъҷизаи мукаррарӣ» спектаклҳоанд, ки ҳунараш дар онҳо зуҳур кардааст. Бо намоиши «Очаи Зика ва Бика» (ҳамроҳи Ҷумъахон Сироҷов) зиёда аз ду ҳазор маротиба баромад доштааст. Оид ба масоили рушди театр, аҳволу эҷоди аҳли фарҳанг беш аз сад мақолаи оммавӣ навиштааст.

Ишти­рокдор ва дорандаи ҷоизаи чандин ҷашнвора­ҳои театрист.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.
**Толиби Омулӣ** (форсӣ: محمد طالب آملی‎) — яке аз шоирони қарни ёдзаҳуми ҳиҷрист, ки дар диёри Ҳинд шуҳрати тамом ёфтааст.

Зиндагинома
-----------

Толиби Омулӣ аз сухангустарони қарни ёдзаҳуми ҳиҷрист, ки дар диёри Ҳинд шуҳрати тамом ёфта, дар сафи аввалин шоирони аҳди худ қарор гирифта буд. Таваллудаш соли 989-и ҳиҷрӣ дар Омул иттифоқ афтодааст ва ҳамон ҷо ба таҳсили донишу адаб пардохта, дар айёми ҷавонӣ ба шеъргӯӣ оғоз мекунад. Ҳудуди соли 1010-и ҳиҷрӣ аз Омул ба Исфаҳон ва аз он ҷо ба Кошон сафар кардааст.
Шоир пас аз Кошон ба Машҳад ва аз он ҷо ба Марв ба хидмати Бектошхон меравад. Хокими мазкур Толибро бо эҳтиром қабул мекунад. Вале шоир ҳамвора дар дил орзуи ба Ҳиндустон рафтанро мепарварид. Ҳамин тавр баъди ду соли хидмати дарбори Бектошхон соли 1017 ҳ ба Ҳиндустон ҳиҷрат намуда, пас аз саргардониҳои зиёд ба Қандаҳор меояд. Ҳокими Қандаҳор Мирзо Ғозихони Тархон, ки шахси илмдӯсту бомаърифат буд ва худ ҳам шеър менавишт, Толибро ба дарбори худ даъват мекунад. Шоир чанд қасидаи машҳури худро дар васфи ин ҳоким сурудааст. Баъд аз марги Мирзо Тархон соли 1021 Толиб ноилоҷ бори дувум ба Ҳинд сафар мекунад. Муддате дар дарбори ҳокими Гуҷарот хидмат намуда, сипас ба Агра ва аз он ҷо ба Лоҳур меояд. Дар Лоҳур ба суҳбати шоири машҳур Шопури Теҳронӣ мушарраф мегардад. Бо кумаки ӯ ба дарбори Ҷаҳонгиршоҳ роҳ ёфта, соҳиби мақому манзалат шудааст. Соли 1028 ба Ҷаҳогиршоҳ мартабаи маликушшуароиро ба ӯ Толиб сазовор донистааст. Поёни умри шоир ба ранҷурию бекасӣ гузашта, вафоти ӯ ба соли 1035 ё 1036- и ҳиҷрӣ рост меояд.

Мероси адабӣ
------------

Девони Толиби Омулиро тазкиранависон аз 9 ҳазор то 15 ҳазор байт нишон додаанд, вале нусхаи чопии он (Теҳрон, 1346), ки бо кӯшиши Тоҳирӣ Шаҳоб ба табъ расида, шомили 22968 байт аст. Девони шоирро қасида, таркиббанду тарҷеъбанд, маснавӣ , ғазал, рубоӣ ва муфрадот ташкил медиҳанд. Қасида ва таркиббанду тарҷеъбандҳояш дар ситоиши ҳокимон, шоҳ Ҷаҳонгир ва ба муносибатҳои гуногун навишта шудаанд. Се маснавии кӯтоҳ бо номҳои «Қазову қадар», «Сӯзу гудоз», «Ҷаҳонгирнома» эҷод намудааст. Бахши аслии девони шоирро ғазал ташкил медиҳад ва гузашта аз он 755 рубоӣ дар мавзӯъҳои гуногун сурудааст.

Намунаи ашъор
-------------

Сӯхтам дар оташи савдои хеш,
Сохтам бо сӯзи ҷонфарсои хеш.
Болу пар дарбохтам парвонавор,
Дар ҳавои ёри бепарвои хеш.
Ман ба роҳи ишқ расвои дилам,
Дил ба расвоӣ ту шуд расвоӣ хеш.
Дар фироқи ӯ таровишҳои доғ,
Дорадам шарманда аз аъзои хеш.
Баски дасту по занам дар роҳи дӯст,
Гоҳ бӯсам дасту худ гаҳ пои хеш.
Толиб осоиш намебинам ба хоб,
Дар зиёни чашми тӯфонзои хеш.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

1. Балёнӣ , Авҳадӣ Тақиуддин Муҳамад ибни Муҳаммад. Арафот-ул-ошиқин. Нусхаи хаттӣ.
2. Ғуломалихони Орзу. Хизонаи омира. Чопи Лакҳнав. с. 224.
3. Дуктур Сафо. Ганҷи сухан. Ҷ. 3, с.85-91.
4. Забеуллоҳ Сафо. Таърихи адабиёт дар Эрон. Ҷ. 5. Бахши 2.-Теҳрон, 1369.
5. Лутфалибеки озар. Оташкада. с. 870.
6. Тазкираи «Майхона». с. 545—570.
7. Толиби Омулӣ. Куллиёти ашъор.\Бо тасҳеҳ ва муқаддимаи Тоҳирӣ Шаҳоб. — Теҳрон, 1346.
**Атаур Раҳмон Хон** (бенг. আতাউর রহমান খান; 6 март 1905, Роҷи Бритониё — 7 декабр 1991, Дакка) — арбоби давлатии Банглодеш. Вай аз соли 1984 то соли 1986 сарвазири Банглодеш буд.

Зиндагинома
-----------

Соли 1907 дар дехаи Балия таваллуд ёфтааст. Вай соли 1924 мактаби миёнаро дар Дака, соли 1927 коллеҷ ва се сол пас аз донишгоҳи Дакаро хатм кардааст. Баъди хатми мактаб дар муассисҳои адлия кор кард. Вай дар соли 1944 ба Лигаи Мусулмонон дохил шуд ва муовини раиси кумитаи хизб буд .

Дар соли 1962 Атоур Раҳмон ҳамчун яке аз раҳбарони Ҷабҳаи миллии демократӣ (раҳбараш Ҳусайн Шаҳид Суҳравардӣ) дар ҳаракати барқарор кардани демократия дар кишвар нақши муҳим бозид. Вай соли 1969 президенти коллегиям адвокатҳои Дака интихоб шуда, соли 1970 аъзои Шӯрои коллегияи адвокатҳо шуд.

Дар соли 1969 вай яке аз асосгузорони Ҳизби Ҷатия шуд ва президенти он интихоб шуд. Дар ҷараёни ҷанги озодхоҳӣ, дар соли 1971, ӯ аз ҷониби артиши Покистони Ғарбӣ боздошт шуд ва пас аз панҷ моҳ озод карда шуд. Дар и Банглодеши мустакил бо фаъолияти сиёсй машғул буд, ба Ҳизби Ҷатия рохбарй мекард. Ӯ солҳои 1984—1986 сарвазири кишвар буд .

Эзоҳ
----

1. 1 2 3  Khan, Ataur Rahman(англ.)(пайванди дастнорас — *таърих*). 12 Декабри 2010 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 21 июни 2012.

| ⚙️ Сарвазирони Банглодеш |
| --- |
| 
* Тоҷуддин Аҳмад
* Шайх Муҷибурраҳмон
* Мансур Алӣ
* Машиур Раҳмон
* Азиз Раҳмон
* Раҳмон Хон
* Мизонур Чоудхурӣ
* Моудуд Аҳмад
* Аҳмад Қозӣ
* Холида Зиё
* Ҳабиб Раҳмон (и.в.)
* Шайх Ҳасина
* Латиф Раҳмон (и.в.)
* Холида Зиё
* Яҷуддин Аҳмад (и.в.)
* Фазлул Ҳақ (и.в.)
* Фахруддин Аҳмад (и.в.)
* Шайх Ҳасина

 |  |

| ⚙️ Парчами Банглодеш Президентҳои Банглодеш |
| --- |
| Нишони Банглодеш | 
* Шайх Муҷибурраҳмон
* Саид Назрулислом (и. в.)
* Абусайид Чоудҳурӣ
* Муҳаммад Муҳаммадуллоҳ
* Шайх Муҷибурраҳмон
* Хундакар Муштак Аҳмад
* Абусодот Муҳаммад Сайим
* Зиё Раҳмон
* Абдуссаттор
* Аҳсануддин Чоудҳурӣ
* Ҳусейн Муҳаммад Иршод
* Шаҳобуддин Аҳмад (и. в.)
* Абдурраҳмон Бисвас
* Шаҳобуддин Аҳмад
* Бадруддоза Чоудҳурӣ
* Ҷамируддин Сиркар (и. в.)
* Яҷуддин Аҳмад
* Зиллур Раҳмон
* Муҳаммад Абдулҳамид

 | Парчами Банглодеш |


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* LCCN: n88147810
* VIAF: 65561306
* WorldCat VIAF: 65561306

 |
**Маҳмудов Толибҷон** (тав. соли 1934, ноҳияи Куйбишеви ҶШС Ӯзбекистон) — физикдони тоҷик, номзади илмҳои физика-математика (1968), дотсент (1975).

Зиндагинома
-----------

Соли 1958 факултети физикаи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленинро хатм кардааст. Солҳои 1958–1961 ассистенти кафедраи физикаи назариявии донишгоҳи номбурда, 1961– 1964 аспиранти АИ ҶШС Тоҷикистон, 1964–1969 муаллими калони кафедраи физикаи назариявии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон, 1969– 1977 мудири кафедраи физикаи назариявии Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т.Г. Шевченко, 1977–1984 дотсенти кафедраи мазкур буд. Дар давоми фаъолияти омӯзгориаш дар тарбияи ҳазорҳо мутахассисон саҳми калон гузоштааст. Соли 1984 ба кафедраи методикаи таълими физика ва математикаи Донишкадаи омӯзгории ш. Қӯқанд ба кор гузаштааст. Муаллифи зиёда аз 10 мақолаҳои илмӣ аст, ки дар маҷаллаҳои илмии ҷумҳуриявӣ нашр шудаанд. Дар конференсияҳои мухталифи ҷумҳуриявӣ бо маърӯзаҳо баромад кардааст.

Эзоҳ
----

1. 1 2  таджикская Википедия — 2004.

Пайвандҳо
---------

* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
Дармонгоҳ
**Дармонгоҳ**, **амбулато́рия** (аз лот. ambulare — бо рафтуо иҷро кардан) — муассисаи табобатӣ.

Амбулатория ба фаъолияти нуқтаҳои фелдшерию акушерӣ ва нигаҳдории тандурустӣ назорату роҳбарӣ менамояд. Назар ба дармонгоҳ дар амбулатория шумораи ками мутахассисон — терапевт, ҷарроҳ, педиатр, стоматолог кор мекунанд. Бемороне, ки ба намуди дигари ёрии тиббӣ мӯҳтоҷанд, ба муассисаҳои табобатии дахлдор фиристода мешаванд. Кори амбулатория дар асоси усули тақсимоти ҳудуду маҳалҳо (аз рӯи маҳали истиқомат ва ҷойи кор) ба роҳ монда мешавад. Вазифаи коркунони амбулатория аз пешгирии беморӣ ва умури санитарию гигиенӣ низ иборат аст. Дар Тоҷикистон амбулаторияи аввалин соли 1886 дар маҳаллаи Миршабхонаи шаҳри Хуҷанд, дар ҳавлии Грудинин ном тоҷир таъсис ёфта буд, ки асосан ба занҳои маҳаллӣ кумак мерасонд. Дар он як нафар духтури зан, тарҷумон ва фелдшер кор мекард. Дар давоми зиёда аз як сол тақрибан 4 ҳазор нафар занон муолиҷа гирифтанд. Дар давраи Ҳокимияти Советӣ дар Тоҷикистон адади амбулатория хеле афзуд. Амбулаторияҳои ҳозиразамон бо таҷҳизоти замонавӣ ва мутахассисони варзида таъмин мебошанд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Амбулатория // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая российская (старая версия)
* Britannica (онлайн)
* Современной Украины

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* NDL: 00571134
* NKC: ph871005

 |
**Раҳматулло Ҳошимов** (*Ҳошимов Раҳматулло Одинаевич*; 13 августи 1960, деҳаи Нимдара, ноҳияи Шӯрообод) — овозхони тоҷик, Ҳофизи халқии Тоҷикистон (2013).

Зиндагинома
-----------

Раҳматулло Ҳошимов 13 августи соли 1960 дан ноҳияи Шӯрообод дар хонаводаи ҳофизи мардумӣ Одина Ҳошим ба дунё омадааст. Хатмкардаи факултаи забон ва адабиёти Институти педагогии ш. Кӯлоб (ҳоло ДДОК) аст. Дар макотиби миёнаи зодгоҳ омӯзгорӣ кардааст. Солҳои 1993—1996 сарояндаи Театри давлатии академиӣ- драмавии ба номи Лоҳутӣ, 1997—2005 сарояндаи Театри давлатии опера ва балети ба номи С. Айнӣ, аз 2006 сарояндаи Филармонияи давлатии Тоҷикистон мебошад. Санъати хо¬нан¬дагиро аз падараш Одина Ҳошимов омӯхта, ботадриҷ аз тақлид вораст ва сабки хоси худро дарёфт. Бештар аз осори шуарои классикӣ ва муосир, инчунин мероси халқӣ суруд интихоб менамояд. «Дар дил намебояд гирифт», «Лиқоби хомӯшӣ», «Ба ту эй нигоҳи ширин», «Доми каманд», «Афсонаи дил», «Оташи андеша», «Пайванди умр», «Дили вобаста», «Ҷоми ишқ», «Холи сиёҳ», «Санавбар», «Дили вобаста», «Мегузарад», «Овози ошно», «Турки камонабрӯ», «Рафт», «Ишқи ҷо¬вид», «Нишоти андеша» аз беҳтарин таронаҳои иҷрокардааш мебошанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.
**Раҳмат Бобокалонов** - собиқВазири мелиоратсия ва захираҳои оби Ҷумҳурии Тоҷикистон(2010 -2013)

13 майи соли 1951 дар ноҳияи Бобоҷон Ғафуров ба дунё омадааст. Миллат: тоҷик 

Соли 1973 Донишкадаи политехникии Тоҷикистонро хатм кардааст Ихтисос: муҳандиси сохтмон 

Солҳои 1975-1976 Техник, муҳандис, муҳандиси калони Иттиҳодимяи «Облколхозстрой»

Солҳои 1976-1986 Инструктори Комитети ҳизбии шаҳри Бобоҷон Ғафуров ва шуъбаи сохтмони Комитети ҳизбии вилояти Ленинобод

Солҳои 1986-1987 Муовини раиси Комитети агросаноатии вилояти Ленинобод оид ба сохтмон

Солҳои 1987-1990 Мудири шуъбаи сохтмон, нозири Комитети ҳизбии вилояти Ленинобод

Солҳои 1990-1994 Муовини аввали раиси Комитети иҷроияи вилояти Суғд

03-12 соли 1994 Муовини директори Дирексияи сохтмони Комитети иҷроияи шаҳри Хуҷанд

Солҳои 1994-1997 Раиси шаҳри Хуҷанд

Солҳои 1997-1998 Муовини директори Дирексияи сохтмони ҳукумати шаҳри Хуҷанд

Солҳои 1998-2004 Директори генералии ҶСШК «Хуҷандторгмаш»

Солҳои 2004-2006 Директор оид ба корҳои умумии ҶСШК «Хуҷандторгмаш»

09-12 соли 2006 Директори Заводи газоаппаратураи ҶММ «Дусти Амирхон»

Солҳои 2006-2010 Директори генералии Корхонаи воҳиди давлатии «Хоҷагии манзилию коммуналӣ»

Бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 21 ноябри соли 2013 аз вазифаи Вазири мелиоратсия ва захираҳои оби Ҷумҳурии Тоҷикистон озод карда шудааст.

Пайвандҳо
---------

* Сомонаи Расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
**Даррус** (форсӣ: دروس‎) — яке аз маҳаллаҳои қадимии Теҳрон аст. Ин маҳалла дар Ноҳияи 3-и Шаҳрдории Теҳрон аст.

Хёбонбанди мунтазам ва риояи усули шаҳрсозӣ дар кӯчаҳои Даррус аз вижагиҳои ин маҳалла аст, ки онро ба яке аз гаронарзиштарин маҳаллаҳои Теҳрон табдил додааст. Қабри Меҳдигӯли Ҳидоят, нахуствазири саввуми Ризошоҳ (давраи Паҳлавӣ), дар маҳаллаи Даррус ҷойгир аст.

Ном
---

Маҳаллаи Даррус аз ду вожа, Дарра ва рус иборат аст, зеро русҳо иқоматгоҳи тобистонаи худро дар он ҷо доштанд ва дар он базм ва маҷлисҳои идораи худро баргузор мекарданд.

Эзоҳ
----

1. ↑  GeoNames (ингл.) — 2005.
2. ↑  روزنامه ایران، مقاله/ تهران قدیم؛ دروس، ۱۳۹۰/۲/۲۱.
3. ↑  سفرا در خانه شاهزاده‌های قجری(форсӣ).
**Раҳмонқул Ҷабборович Усмонов** (1 сентябри 1928, Самарқанд — 28 декабри 2011, Душанбе) — омӯзгор, таърихдон, номзади илмҳои таърих (1971), дотсент (1984). «Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон» (1984).

Зиндагинома
-----------

Раҳмонқул Ҷабборович Усмонов бахши таърихи факултети таъриху филологияи УДТ ба номи В. И. Ленинро хатм кардааст (1953). Омӯзгори УДТ ба номи В. И. Ленин (1953 то 1993) ва дигар мактабҳои олии ҶТ (1953—1990). Муаллифи асарҳои «Фаъолияти шуъбаҳои сиёсӣ дар мустаҳкам намудани совхозҳои Тоҷикистон» (Д. 1974), «Ҳизби коммунисти Тоҷикистон ва сохтмони совхозҳо» (Д.1979) ва ғ. Бо мед. «Ветерани меҳнат» ва бисёр Грам. Фахрии соҳавӣ сарфароз гардонида шудааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Аслҳо ва наслҳо. — Душанбе, 2013, — С. 39 ISBN 978-99947-958-2-6
**Раҳмат Акбаров** (4 январи 1939, деҳаи Боғи Ҳабиби ноҳияи Кӯлоб, ҶШС Тоҷикистон) — математик, доктори илмҳои физика ва математика (2009), профессор (1998), Корманди шоистаи Тоҷикистон (1999).

Зиндагинома
-----------

Раҳмат Акбаров хатмкардаи Омӯзишгоҳи педагогии шаҳри Кӯлоб (1957) ва Институти давлатии педагогии Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко (1962).
Хидмат дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи СССР (1962—1965). Муаллим, муаллими калон, дотсент (1965—1982), мудири кафедра (1982—1998), декани факултети математика (1998—2004) ва аз соли 2004 мудири кафедраи математикаи олии Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ.

Фаъолияти илмӣ
--------------

Акбаров оид ба назарияи масъалаҳои канории функсияҳои аналитикӣ ва умумишудаи аналитикӣ бо сарбории аъзои озод ва шартҳои иловагии шакли моментҳо тадқиқот анҷом додааст. Муаллифи беш аз 80 мақолаҳои илмию оммавӣ, китобҳои дарсӣ ва дастурҳои методӣ.

Ҷоизаҳо
-------

Бо медали «Барои меҳнати шуҷоатнок» ва Грамотаи Фахрии Президиуми Совети Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст.

Осор
----

* Математикаи олӣ, ҷилдҳои 1 — 3, Д. 1999, 2000, 2004.
* Краевые задачи теории аналитических функций и соответствующие им особые интегральные уравнения с заданными главными частями, Д. 2006.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Акбаров Раҳмат // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
Дар ин саҳифа дархостҳои мудир шудан матраҳ мешавад. Барои иттилоъ аз ҷузъияти номзади кардан ва рай додан ба саҳифаи англисии марбута муроҷиат кунед. ]

Mудирони феъли - Дархостҳои мувофиқ - Дархостҳои номувофиқ

Раванди райгири
---------------

Дар Википедиаи Тоҷикӣ муҳлати райгири ду ҳафта аз замоне аст, ки номзад мудирияти номзадиро мепазирад. Дар сурати салоҳдид девонсалорҳо (масолеҳ дар сурате, ки мухолифи вуҷуд надорад вале мувофиқин маъдаванданд), ин муҳлат қобили тамдид аст. Корбарони гумном, корбароне, ки баъд аз оғози номзади кардан сабт шудаанд, ва корбароне, ки пеш аз оғози номзади кардан вироишҳои муфид дар мақолот надоштаанд, ҳақи рай додан надоранд. Агар мутмаин нестед ҳақи рай додан доред ё хайр. Метавонед аз яке аз девонсолорон ё мудирон бипурсед.

Пас аз поёни райгирӣ, ба шарте, ки бин корбарон аҷмо вуҷуд дошта бошанд, номзад мавриди назар мудир мешавад. Ҳадиақал райи лозимӣ ҳудуди \_\_\_ то \_\_\_\_ дар сад рай мувофиқ аст. Фақат дивонсолорҳо муҷозанд райгириро бубанданд ё дар мавриди ин, ки иҷмоъ ҳосил шуда аст ё хайр даври кунанд.

Райгириҳои собиқ дар саҳифаҳои бойгони шудаанд.

Райгириҳои феълӣ

Замони ҳозир UTC

Миёнгирии саҳифа холи шуд.

Дархост барои девонсолори 

Девонсолорон, мудироне ҳастанд, ки ихтиёри иртиқои як корбар ба мудир ё девонсолорро доранд (бар асоси рай ва тасмими корбарон). Онҳо ҳамчунин метавонанд номи корбари ҳар корбариро тағийр диҳанд.

Фар инд интихоб девонсолорон мшобе интихоби мудирон аст, вале танҳо бо дархости сурат мегирад. Сатҳи интизор барои иртиқо ба девонсолори болотар аз иртиқо ба мудирият аст ( аз назари теъдод оро, мушорикат корбарон ва номзадон, тавониҳои лозим) Номзадон бад нест қабл аз номзадии худ бахши дар мавриди ниёз ба девонсолорони ҷадид оғоз кунанд.

Аз девонсолорони интизор меравад то аҷмоиро дар шароити сахт ташхис диҳанд ва омода тавзиҳ додан тасмимҳояшон бошанд.

Райгириҳои собиқ дар саҳифаи Википедиа: дархостҳои девонсолорон: дархостҳои девонсолори/Бойгони архив шудаан

Дархостҳои ҷадидро дар охир ин бахш изофа кунед.
**Раҳмон Юсуф Аҳмадзод** — ходими давлатии тоҷик. Прокурори генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз 2015). Генерал-полковники адлия.

Зиндагинома
-----------

22 марти соли 1966 дар ноҳияи Восеъи вилояти Хатлон таваллуд шудааст. Миллаташ тоҷик.

Соли 1991 факултаи ҳуқуқшиносии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленин.

Аз июли соли 1991 — муфаттиши Прокуратураи ноҳияи Марказии шаҳри Душанбе

Аз августи соли 1992 — муфаттиши калони прокуратураи ноҳияи Марказии шаҳри Душанбе.

Аз феврали соли 1993 — муфаттиши парвандаҳои махсусан муҳими Прокуратураи Ҷумҳурии Тоҷикистон.

Аз ноябри соли 1993 — муфаттиши калон оид ба парвандаҳои махсусан муҳими Прокуратураи Ҷумҳурии Тоҷикистон

Аз декабри соли 1995 — прокурори ҳарбии гарнизони Душанбе

Аз феврали соли 1997 — муовини сардори Раёсат - сардори Раёсати тафтишотии Сарпрокуратураи ҳарбии Ҷумҳурии Тоҷикистон.

Аз октябри соли 1998 — прокурори ноҳияи Исмоили Сомонии шаҳри Душанбе

Аз июни соли 2002 — прокурори ноҳияи Синои шаҳри Душанбе

Аз феврали соли 2004 — муовини Прокурори генералӣ - Сарпрокурори ҳарбии Ҷумҳурии Тоҷикистон

Аз 5 марти соли 2010 то 30 январи соли 2012 — Прокурори вилояти Суғд

Аз 30 январи соли 2012 то 14 декабри соли 2014 — сардори Раёсати амнияти ҷамъиятии Дастгоҳи Шӯрои амнияти Ҷумҳурии Тоҷикистон

Аз 14 декабри соли 2014 то 23 январи соли 2015 — Муовини якуми Роҳбари Дастгоҳи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон

Аз 23 январи соли 2015 — Прокурори генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон.

Забонҳои тоҷикӣ, русӣ ва англисиро хуб медонад

Оиладор, соҳиби 5 фарзанд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Роҳбарият (tj-tj). *Генеральная прокуратура Республики Таджикистан*. 15 январи 2023 санҷида шуд.
**Толибҷон Қодирович Ҳобилов** (09.05.1953, шаҳри Конибодом), доктори илмҳои биологӣ (1993), профессор (1994).

Зиндагинома
-----------

Толибҷон Қодирович Ҳобилов факултаи биологияи Университети давлатии шаҳри Ленинградро (ҳоло шаҳри Санкт-Петербург) соли 1975 хатм карда, фаъолияти кориаш пурра дар Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров гузаштааст. Дар ин боргоҳи илму маърифат вазифаҳои сарлаборант, муаллим, сармуаллим, дотсенти кафедраи зоология (1975-1983), мудири ҳамин кафедра (1984-1995), ноиби ректор оид ба илм (1995-2001), ноиби ректор оид ба таълим (2001-2010) иҷро кардааст. Аз соли 2010 директори Пажӯҳишгоҳи илмҳои табиатшиносии ҳамин донишгоҳ мебошад.
Муаллифи беш аз сад кори илмӣ, илмӣ-методӣ ва илмӣ-оммавӣ оид ба масоили мухталифи биология ва экология, рустанӣ ва ҳайвоноти нодиру нестшудаистодаи ҳудуди вилояти Суғд, олами набототу ҳайвоноти Тоҷикистон аст. Қариб чил мақолаи илмиаш дар хориҷи ҷумҳурӣ нашр шудаанд. Дар беш аз бист ҳамоишу конфаронси байналмилалии табиатшиносон (Русия, ИМА, Англия, Бразилия, Мексика, Люксембург, Олмон, Фаронса, Полша, Малайзия, Эрон, Маҷористон, Таиланд, Нидерланд ва дигар давлатҳо) иштироку суханронӣ кардааст.

Осор
----

* Фауна Республики Таджикистан. т. ХХ, часть VII. Млекопитающие. Рукокрылые. – Д. 1992;
* Фауна Республики Таджикистан. т. ХХ, часть VIII. Рукокрылые. – Д. 2003;
* Аз Қурама то Искандаркӯл. – Х. 2011;
* Редкие и исчезающие виды растений и животных Согдийской области. – Х. 2012.

Эзоҳ
----

1. ↑  Арбобони илми тоҷик (асри ХХ-аввали асри ХХI) / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. – Душанбе, 2017. – 728 с.
**Дархости вакили халқ** — муроҷиати вакили халқ ё гурӯҳи вакилон,
комиссияҳои доимн ва муваққагии Маҷлиси вакилони халқ дар иҷлосия,
ки ба раис, дигар роҳбарони ҳокимияги иҷроия ва мақомоти он, корхонаҳо, ташкилогу муассисаҳое, ки дар ҳудуди Маҷлиси дахлдори вакилони
халқ воқеанд, оид ба масъалаҳои ба салоҳияти Маҷлиси вакилони халк
д ахлдошта мебошад (м.29 Қонуни конститутсионии ҶТ «Дар бораи
ҳокимняти давлатӣ дар маҳалҳо»).
Дархост дар шакли хаттӣ ё даҳонӣ пешниҳод карда мешавад. Дархости
хаттӣ дар иҷлосия аз тарафн раис хонда дода мешавад. Мақомоти давлатӣ, шахси мансабдор, ки дархост ба онҳо дахл дорад, бояд д ар иҷлосняи вакилонн халқ оид ба дархост
ҷавоби даҳонӣ ё хаттӣ диҳанд. Ҷавоби дархост дар муҳлати муқарраркардан Маҷлиси вакилони халқ пешниҳод шуда, дар иҷлосия хонда мешавад. Ҷавоби гардондашуда дар иҷлосия муҳокима шуда, қарор қабул карда мешавад.

Дар Қонуни конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи вазъи ҳуқуқии узви Маҷлиси миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон» аз 6 авгуси соли 2001 ба узви Маҷлиси миллӣ ва вакили Маҷлиси намояндагон ҳуқуқ дода мешавад, ки ба Сарвазир, дигар аъзои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, Прокурори генералии Тоҷикистон, раиси Бонки миллии Тоҷикистон, раиси Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсии Ҷумҳурии Тоҷикисгон, роҳбарон ва шахсони мансабдори дигари мақомоти ҳокимият ва идораҳои давлатӣ. иттиҳодияҳои ҷамъиятӣ, инчунин ба роҳбаронн корхонаҳо, муассисаҳо ва ташкилотҳо барои додани тавзеҳоти расмӣ ё баён намудани мавқеашон оид ба масъалаҳое, ки ба
манфиатҳои муҳимтарини ҷамъиятӣ
дахл дошта, дорои аҳамияти давлатӣ
мебошанд, дархост пешниҳод кунанд.
Дархост аз тарафи узви Маҷлиси миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ё гурӯҳи вакилон дар шакли
хаттӣ ё даҳонӣ пешниҳод шуда метавонад.
Узви Маҷлиси миллӣ ва вакили Маҷлиси намояндагон дархости худро ба
мақомоти давлатӣ ва шахсони мансабдор бо хоҳиши худ метавонад бевосита ё тавассути Маҷлиси миллӣ ва
Маҷлиси намояндагон фиристонад.
Бо талаби ӯ масъалаи дар дархост
пешниҳод шуда ба муҳокимаи Маҷлиси миллӣ ё Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон бароварда мешавад. Мақомоти давлатӣ ё шахси мансабдор, ки
ба вай дархост фиристода шудааст,
вазифадор аст, ки дар муддати на дертар аз як моҳи қабули он ҷавоби расмии хаттӣ диҳад. Аз рӯи ҷавоби дархост ва натиҷаҳои муҳокимаи он
Маҷлиси миллӣ ва Маҷлисн намояндагон қарор қабул мекунанд (м.13 Қонуни конститутсионии ҶТ «Дар бораи вазъи ҳуқуқии узви Маҷлиси миллӣ ва вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон»).

Нигаред низ
-----------

Ҳуқуқэҷодкунӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 142-143
**«Раҳосозӣ»** (англ. Emancipation) — филми экшн ва трайлер (таълиқӣ)-и амрикоӣ бо коргардонии Антуан Фукуво, нависандагии Вилиям Кулож ва бо бозигарии Уилл Смит аст.

Ин филм нахустин бор дар 1 октябр 2022 дар Вашингтон намоиш дода шуд. Ҳамин тавр, пахши синмоии маҳдудеро дар 2 декабр 2022 ва сипас дар 9 декабр ба сурати онлайн аз тариқи +Apple TV мунташир шуд.

Достон
------

Ғуломе ба номи Питер пас аз инки тақрибан то ҳадди марг тозиёна зада мешавад, аз мазраъае дар Луизияна аз дасти сайёдон ва одамкушони сангдил фирор карда ва ба самти Иёлоти муттаҳидаи шимолӣ меравад, то дар онҷо ба артиши иттиҳодия пайвандад. Аз мазраъа ғайр аз Питер боз се нафари дигар фирор мекунанд, ки якеро дар канори ботлоқзоре сайёдон кушта, ба тимсоҳон ҳавола мекунанд ва яки дигарро низ бо заҷру ваҳшоният қатл мекунанд, аммо Питер ва ғуломи дигар ҳар кадом бо тариқи гуногун то қароргоҳи артиш мерасанд. Питер то замони пайвастан ба артиши шимолӣ аз ҷониби сайёдони мазраъаи Луизиана таъқиб мешавад ва монеъаҳоиву даҳшатҳоеро паси сар мекунад. Ҳатто дар ҳангоме Питер аз ноилоҷӣ бо тимсоҳ ҷангида, ӯро мекушад. Дар филм боварии беохири инсон ба Холиқи якто ва таслими иродат накардан дар рӯёрӯи ҳар зулму ноадолатӣ хуб таҷассум гаштааст. Ин филм бар асоси достони воқеъии як ғуломи фирорӣ ба номи Гордон сохта шудааст. Аксҳое аз камари бараҳнаи ӯ, ки ба шиддат аз тозиёнаҳои як нозир хӯрда буд, дар саросари ҷаҳон дар соли 1863 мунташир шуд ва ҷунбиши лағви зулми бардагии Амрикоро исбот кард.

Бозигарон
---------

* Вил Исмит — *Питер*
* Бен Фостер — *Фуссел*
* Чармен Бингва — *Додиен*
* Ҳилберт Оввор — *Гордон*
* Мустафо Шокир — *Каю*

Эзоҳ
----

1. ↑  *Dave McNary, Dave McNary.* Studios Bidding Big for Will Smith-Antoine Fuqua’s ‘Emancipation’ (en-US). *Variety* (24 июни 2020). 17 Декабри 2022 санҷида шуд.
2. ↑  *Mike Fleming Jr, Mike Fleming Jr.* Huge Virtual Cannes Battle: Bids North Of $75 Million On Antoine Fuqua-Will Smith Runaway Slave Tale ‘Emancipation’ (en-US). *Deadline* (24 июни 2020). 17 Декабри 2022 санҷида шуд.
3. 1 2 3 4 5  *Grobar.* Ben Foster, Charmaine Bingwa, Gilbert Owuor & Mustafa Shakir Join Antoine Fuqua's 'Emancipation'. *Deadline Hollywood*(пайванди дастнорас — *таърих*) (August 3, 2021). 3 августи 2021 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 30 январи 2022.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* AlloCiné
* FilmAffinity
* Бонки Иттилоотии Интернетии Филмҳо
* Metacritic
* Rotten Tomatoes

 |