**Ҷеффрӣ Рой Раш** (англ. Geoffrey Roy Rush, тав. 6 июли соли 1951, Тувумба, Квинсленд, Австралия) — ҳунарпешаи театр, синамо ва телевизиони австралиявӣ.

Зиндагинома
-----------

Ҷеффрӣ Раш 6 июли соли 1951 дар Тувумба (Квинсленд, Австралия) дар оилаи муҳосиб Рой Раш ва ҳамсари ӯ, фурӯшанда Мерле таваллуд шудааст. Пас аз ҷудошавии волидон, ӯ ва модараш ба Брисбен кӯчиданд. Раш дар Донишгоҳи Квинсленд таҳсил карда, дар он ҷо ҳунар омӯхтааст ва пас аз хатм дар соли 1970 ӯро ба ширкати театри Квинсленд қабул карданд. Дар ин давра, ӯ ҳамроҳи Мел Гибсон манзиле иҷора гирифтанд.

Фаъолият
--------

### Театр

Пас аз панҷ сол, вақте ки дар якчанд намоишҳо пайдо шуд, Ҷеффрӣ ба Фаронса рафт ва ду сол малакаи актёрии худро дар мактаби мим афсонавии Жак Лекок такмил дод. Соли 1977 ӯ ба Австралия баргашт ва фаъолияти театриро пеш гирифт. Дар байни асарҳои ӯ намоишномаҳои Вилям Шекспир - "Шоҳ Лир", "Афсонаи зимистон", "Тройлус ва Крессида" - "Аҳамияти сердаромад будан"-и Оскар Уайлд, "Интизори Годо" -и Сэмюэл Беккет (ҷуфт бо Мел Гибсон), "Амаки Ваня"-и Чехов, "Олеанна "-и Дэвид Мамет (ҷуфт бо Кейт Бланшетт). Раш, ки дар соли 1989 нақши асосиро дар намоишномаи "Ёддоштҳои девона" аз рӯи ҳикояи Гогол иҷро кардааст, бо як қатор мукофотҳо сарфароз гаштааст.

### Синамо

Раш аввалин филми худро дар аввали солҳои 1980-ум ба бозидааст. Аввалин филми ӯ дар соли 1981 мелодрамаи ҷиноии "Fooling" буд ва соли оянда дар комедияи мусиқавии Ҷиллиан Армстронг бо номи "Star Bick" нақш офаридааст. Нақшҳои ҳунарпеша дар ин филмҳо дуюмдараҷа буданд ва ба ӯ шуҳрат наоварданд.

Дар понздаҳ соли оянда, ҳунарпеша танҳо ду маротиба ба экран баромад, аммо аввалин тасвири ҷиддии ӯ - драмаи биографии "Shine" дар соли 1996 ба муваффақияти барҷаста мубаддал гашт ва дар рушди фаъолияти ӯ нақши калидӣ дошт. Мавзӯи он дар асоси ҳикояи пианинонавози боистеъдод Дэвид Ҳелфготт асос ёфтааст, ки барои иҷрои нақши ӯ Раш ҷоизаи Оскар, Глобуси тилоӣ ва чанд ҷоизаи дигари мӯътабарро соҳиб шудааст.

Аз ҳамон лаҳза сар карда, ҳунарпеша ба театр камтар таваҷҷуҳ зоҳир намуда, дар филмҳо фаъолона нақш мебозад. Қисми муҳими асарҳои ӯ филмҳои костюмӣ, таърихӣ ва биографӣ - "Les Misérables" дар асоси романи Виктор Ҳюго, драмаи "Элизабет", мелодрамаи "Вилям Шекспири ошиқ", драмаи "Quills" (барои иҷрои нақши озодандеши маъруф, ҳунарпеша ба Оскар пешбарӣ шудааст), драмаи "Фрида" (дар ин филм-биография дар бораи ҳаёти рассом Фрида Каҳло, ӯ дар нақши инқилобгари бадарғагашта Лев Тротский баромад кардааст), драмаи биографӣ дар бораи ҳаҷвнигори бритониёӣ Питер Селлерс "The Life and Death of Peter Sellers" ва ғайра.

Маъруфияти Рашро нақши капитани роҳзанон Ҳектор Барбосса дар филми ҳодисавии буҷетии калон дар соли 2003 «Pirates of the Caribbean: The Curse of The Black Pearl» баланд бардошт. Раш ба нақши ин қаҳрамон дар идомаи филмҳои "Роҳзанони баҳри Қариб", баргашт.

Илова бар ин, драмаи таърихии Шекҳар Капур «Асри тилоӣ», ки дар он Кейт Бланшетт нақш офаридааст, ба намоиш гузошта шуд. Ҷолиби диққат аст, ки Раш ва Бланшетт алакай дар драмаи Капур дар *Элизабет* нақш офаридаанд ва ин дафъа ҳамон рамзҳои соли 1998 - мутаносибан сэр Фрэнсис Волсингем ва малика Елизаветаи I-ро бозиданд. Филм дар тирамоҳи соли 2007 намоиш дода шуд.

Дар соли 2010, Ҷеффрӣ Раш нақши логопед Лайонел Логро дар филми Том Ҳупер "The King’s Speech" бозид, ки ба ӯ ҷоизаҳои BAFTA ва ҷоизаи Оскар ва Глобуси тилоӣ барои беҳтарин бозигари нақши дуюмдараҷа тақдим карда шуд. Дар соли 2013, Раш дар филми Ҷузеппе Торнаторе "The Best Offer" нақши асосиро офарид ва инчунин дар филми ҷангии "Китобдузд" нақш офарид.

Дар моҳи апрели соли 2019, Ҷеффрӣ Раш даъвои туҳмат алайҳи таблои The Daily Telegraph-и Сиднейро барои паёмҳое, ки ӯро ба "бадрафторӣ" нисбат ба зане, ки ҳамроҳаш филмбардорӣ мекард, муттаҳам кард, пирӯз шуд.

Ҳаёти шахсӣ
-----------

Зани ӯ Ҷейн Менелос низ дар театр бозӣ мекунад. Онҳо соли 1988 оиладор шуданд ва ду фарзанд - духтараш Анжелика ва писар Ҷеймсро (мутаносибан солҳои таваллудашон 1992 ва 1995) ба воя мерасонанд. Дар соли 1990, ҷуфти онҳоро метавон дар саҳнаи намоишномаи "Муҳимтарин будан" дидан мумкин буд ва пас аз даҳ сол онҳо аз ҷониби Филип Кауфман дар наворгирии филми "Қалам аз Маркиз де Сад" ширкат варзиданд.

Филмнома
--------

### Филм

| Сол | Номгӯй | Нақш | Шарҳҳо |
| --- | --- | --- | --- |
| 1981 | *Hoodwink* | Детективи 1 |  |
| 1982 | *Starstruck* | Менеҷер Флор |  |
| 1987 | *Twelfth Night* | Эндрю Агечек |  |
| 1995 | *Dad and Dave: On Our Selection* | Дэйв Радд |  |
| 1996 | *Shine* | Дэвид Ҳелфготт |  |
| 1996 | *Children of the Revolution* | Закари Уэлч |  |
| 1997 | *Oscar and Lucinda* | Нақлкунанда | Овоз |
| 1998 | *A Little Bit of Soul* | Годфрӣ Ашер |  |
| 1998 | *Elizabeth* | Сэр Фрэнсис Уолсингем |  |
| 1998 | *Les Misérables* | Нозир Ҷаверт |  |
| 1998 | *Shakespeare in Love* |  |  |
| 1999 | *Mystery Men* | Казанова Франкенштейн |  |
| 1999 | *House on Haunted Hill* | Стивен Х. Прайс |  |
| 2000 | *Quills* | Маркиз де Сад |  |
| 2000 | *Magic Pudding, TheThe Magic Pudding* | Буниип Блюгем | Овоз; Филми тасвирӣ |
| 2001 | *The Tailor of Panama* | Ҳаролд "Ҳаррӣ" Пендел |  |
| 2001 | *Lantana* | Ҷон Нокс |  |
| 2002 | *Frida* | Лев Тротский |  |
| 2002 | *Banger Sisters, TheThe Banger Sisters* | Ҳаррӣ Пламмер |  |
| 2003 | *Pirates of the Caribbean: The Curse of the Black Pearl* | Капитан Ҳектор Барбосса |  |
| 2003 | *Swimming Upstream* | Ҳэролд Финглтон |  |
| 2003 | *Ned Kelly* | Суперинтендант Фрэнсис Ҳэйр |  |
| 2003 | *Finding Nemo* | Найҷел | Овоз; Филми тасвирӣ |
| 2003 | *Intolerable Cruelty* | Донован Доналӣ |  |
| 2003 | *Harvie Krumpet* | Нақлкунанда | Овоз |
| 2005 | *Munich* | Эфраим |  |
| 2006 | *Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest* | Ҳектор Барбосса | Камео |
| 2006 | *Candy* | Каспер |  |
| 2007 | *Pirates of the Caribbean: At World's End* | Ҳектор Барбосса |  |
| 2007 | *Elizabeth: The Golden Age* | Фрэнсис Уолсингем |  |
| 2008 | *$9.99* | Фаришта | Овоз |
| 2009 | *Bran Nue Dae* | падар Бенедикт |  |
| 2010 | *Legend of the Guardians: The Owls of Ga'Hoole* | Эзилриб & Лайз аз Кил | Овоз; Филми тасвирӣ |
| 2010 | *King's Speech, TheThe King's Speech* | Лайонел Лог |  |
| 2010 | *Warrior's Way, TheThe Warrior's Way* | Рон |  |
| 2011 | *Pirates of the Caribbean: On Stranger Tides* | Ҳектор Барбосса |  |
| 2011 | *Green Lantern* | Томар-Ри | Овоз |
| 2011 | *Eye of the Storm, TheThe Eye of the Storm* | Базил Ҳантер |  |
| 2013 | *The Best Offer* | Верҷил Олдман |  |
| 2013 | *The Book Thief* | Ҳанс Ҳуберманн |  |
| 2014 | *Unity* | Нақлкунанда | Ҳуҷҷатӣ |
| 2015 | *The Daughter* | Ҳенрӣ Нейлсон |  |
| 2015 | *Minions* | Нақлкунанда | Овоз; Филми тасвирӣ |
| 2015 | *Holding the Man* | Бэррӣ |  |
| 2016 | *Gods of Egypt* | Ра |  |
| 2017 | *Final Portrait* | Алберто Ҷакометтӣ |  |
| 2017 | *Pirates of the Caribbean: Dead Men Tell No Tales* | Ҳектор Барбосса |  |
| 2019 | *Storm Boy* | Майк "Тӯфонбача" Кинглӣ |  |
|

### Телевизион

| Сол | Номгӯй | Нақш | Шарҳҳо | Сар. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1979–81 | *Consumer Capers* | Ҷим Бой |  |  |
| 1981 | *Menotti* | Питер Фуллер | 13 қисм |  |
| 1987 | *Frontier* | Дэвид Коллинз | Силсилафилми хурд; 3 қисм |  |
| 1996 | *Mercury* | Билл Уайатт | 13 қисм |  |
| 2004 | *The Life and Death of Peter Sellers* | Петер Селлерс | Телефилм, HBO |  |
| 2004 | *Kath & Kim* | Ҷефф | Қисм: "Sitting on a Pile" |  |
| 2010 | *Lowdown* | Нақлкунанда/Худо | Овоз; 16 қисм |  |
| 2015 | *Who Do You Think You Are?* | Худаш | Қисм: "Ҷеффрӣ Раш" |  |
| 2017 | *Genius* | Алберт Эйнштейн | Силсилафилми хурд, National Geographic |  |
|

### Театр

| Сол | Номгӯй | Нақш | Ҷой | Сар. |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1983 | *The Blind Giant is Dancing* | Аллен Фитзҷералд | Australian Theatre Company |  |
| 1987 | *The Winters Tale* | Иҷрогар | The Playhouse, Adelaide |  |
| 1989 | *Troilus and Cressida* | Иҷрогар | Old Building Museum, Австралия |  |
| 1994 | *Hamlet* | Ҳоратио | Belvoir St Theatre, Австралия |
| 1998 | *The Marriage of Figaro* | Фигаро | Queensland Arts Centre, Австралия |
| 2007 | *Exit the King* | Шоҳ Беренгер | Malthouse Theatre, Австралия |
| 2009 | Ethel Barrymore Theatre, Бродвей |  |
| 2010 | *The Drowsy Chaperone* | Мард дар курсӣ | Arts Centre Melbourne, Австралия |  |
| 2011 | *Diary of a Madman* | Аксентий Попришин | Harvey Theatre, Бруклин |  |
| 2011–12 | *The Importance of Being Earnest* | Леди Огаста Брекнелл | Sumner Theatre, Австралия |  |
| 2012 | *A Funny Thing Happened on the Way to the Forum* | Прологус Псеудулус | Her Majesty's Theatre, Австралия |  |
| 2015–16 | *King Lear* | Лир | Roslyn Packer Theatre, Австралия |  |
|

Эзоҳ
----

1. ↑  Nominations and Winners(пайванди дастнорас — *таърих*). 16 октябри 2011 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 5 Декабри 2011.
2. ↑  Джеффри Раш выиграл иск о клевете за статьи о его неподобающем поведении(рус.).  РИА Новости (20190411T0941+0300Z). 13 апрели 2019 санҷида шуд.
3. ↑  IM Global's Anthem Gets 'Real' & More; Geoffrey Rush, Jai Courtney Join 'Storm Boy' – Cannes Briefs. *Deadline* (11 May 2017).
4. ↑  The Life and Death of Peter Sellers. *Variety*.
5. ↑  Kath & Kim Sitting On A Pile. *abc.net.au* (October 21, 2004).
6. ↑  Who Do You Think You Are? Episode 1: Geoffrey Rush. *sbs.com*. 24 Декабри 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 8 марти 2021.
7. ↑  'Genius' Star Geoffrey Rush On "Humanizing" Einstein, An Iconic Figure We Only Thought We Knew. *Deadline*.
8. 1 2 3 4 5  Geoffrey Rush. *abouttheartists.com*.
9. 1 2  Colin Firth, Helena Bonham Carter, Geoffrey Rush and More Set for 'The King's Speech' Film. *Broadway World* (November 16, 2009).
10. ↑  Geoffrey Rush. *Playbill*.
11. ↑  The Diary of a Madman. *BAM.org*.

Пайвандҳо
---------

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* AllMovie
* AlloCiné
* Česko-Slovenská filmová databáze
* Danish Film Database
* Filmportal
* Internet Broadway Database
* Бонки Иттилоотии Интернетии Филмҳо
* Кинопоиск
* MusicBrainz

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая каталанская
* Большая норвежская
* Литовская универсальная
* Britannica (онлайн)
* Notable Names Database

 |
| Таборшиносӣ ва некрополистика | 
* WikiTree

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BIBSYS: 98071609
* BNC: a1128707x
* BNE: XX1300753
* BNF: 14031255d
* CONOR: 9658211
* GND: 129578290
* GTAA: 148887
* ISNI: 0000 0001 0938 7748
* J9U: 987007459954905171
* LCCN: nr97034882
* LNB: 000245301
* NKC: xx0045504
* NLA: 40017669
* NLP: : a0000001255611
* NTA: 227692349
* NUKAT: n2009100884
* SUDOC: 059739037
* VIAF: 116980310
* WorldCat VIAF: 116980310

 |

 |