**Искандар Мирзо** ( урду: اسکندرمیرز‎ ) — генерал-губернатори Покистон (7 августи 1955 — 23 марти 1956). Аввалин президенти Покистон аз соли 1956 то 1958.

Зиндагинома
-----------

15 ноябри соли 1899 дар Банголистони Ғарбӣ таваллуд шудааст. Вай дар Коллеҷи Элфинстоун дар Бритониё таҳсил кардааст. Дар соли 1919 баъди аз Англия баргаштанаш ба сафи қувваҳои мусаллахи Ҳиндустони Бритониё дохил шуд. Соли 1926 Искандар аз армия ба истеъфо баромада, ба Хидмати сиёсии Ҳиндустон ба кор рафт ва ба сифати ёрдамчии комиссар ба музофоти сархадии шимолу ғарбӣ фиристода шуд. Мирзо соли 1931 комиссар шуд. Аксари фаъолияташ ба ҳайси Комиссари Хадамоти сиёсии Ҳиндустон дар Минтақаҳои идоракунии федеролии қабилаҳо гузаштааст. Қабл аз таъсиси Покистон дар вазорати дифоъи Ҳиндустони Бритониё низ кор кардааст .

Искандари Мирзо нахустин вазири дифои Покистон таъйин шуд, ки дар ин мақом беш аз ҳафт сол кор мекард. Мирзо дар мохи май соли 1954 губернатори Покистони Шаркӣ (ҳоло Банглодеш) шуд. Аввалин қадами ӯ ба ҳайси волӣ содир кардани фармон барои боздошти 319 нафар, аз ҷумла ду раҳбари Лигаи Авомӣ - Раҳмон Муҷибур ва Юсуф Алӣ Чоудрӣ буд. То нимаи моҳи июн шумораи боздоштшудагон ба 1051 нафар расид, аз ҷумла 33 узви Ассамблеяи Миллӣ ва ду профессори донишгоҳ аз Дака. Баъди ба амал баровардани амалиёти чазодихӣ дар Покистони Шаркй ошубхо катъ гардид..

Искандар Мирзо аз октябри соли 1954 то августи соли 1955 вазири корҳои дохилӣ буд. 7 августи соли 1955 Гулом Мухаммад аз сабаби беморй ба муддати ду моҳ ба рухсатӣбаромад ва Мирзо вазифаи генерал-губернаториро иҷро кард. Искандар Чоудхурй Мухаммад Алиро сарвазири мамлакат таъйин кард. Дар соли 1956 Конститутсияи нави Покистон қабул карда шуд, ки дар он номгузории сарвари давлат аз генерал-губернатор ба президент иваз карда шуд. Аммо вазифа ва салоҳияти сарвари давлат дигар нашудаданд. Маҷлиси муассисон якдилона Искандар Мирзоро аввалин президенти Покистон интихоб кард .

Искандар Мирзо бо хар роҳ кушиш мекард, ки дар арсаи сиёсии кишвар ҳукмфармо бошад. Ӯ ҳамчун сарвари давлат ҳамеша дар сиёсати кишвар ҳамчун раҳбари фаъол ва бонуфуз боқӣ мондааст. Мирзо аз заъфи сиёсатмадорони дигар пурра истифода бурда, дар зиддиятҳои онҳо бо ҳамдигар бозӣ мекард. Барои бартараф кардани таъсири Лигаи мусулмонон, ӯ дар таъсиси Ҳизби ҷумҳурихоҳи Покистон нақши фаъол дошт. Мирзо низ бо тамоми қувва кушиш мекард, ки нақши динро дар давлат паст кунад. Дар муддати кӯтоҳи чаҳор соли президентӣ, ӯ чаҳор нафар нахуствазирро иваз кард .

7 октябри соли 1958 вай дар бораи бекор кардани Конститутсияи соли 1956 эъломия кабул кард. Мувофиқи эъломия парлумон пароканда карда шуда, аввалин маротиба дар таърихи кишвар вазъияти ҳарбӣ ҷорӣ карда шуд. Дар баробари ин Искандар Мирзо Айюбхонро Сарфармондеҳи олии Қувваҳои Мусаллаҳ таъйин кард. Аммо Айюб Хон лухтаки дасти президент шуданро рад кард. 27 октябри соли 1958 Муҳаммад Айюб Хон Искандар Мирзоро ба тарки кишвар маҷбур кард ва худро президент эълон кард.

Искандари Мирзо боқимондаи умри худро дар як меҳмонхонаи Лондон сипарӣ кардааст. Искандар Мирзо 15 ноябри соли 1969 даргузашт .

Эзоҳ
----

1. 1 2  Munzinger Personen (нем.)
2. 1 2 3 4 5  Iskander Mirza(англ.)(пайванди дастнорас — *таърих*). 27 феврали 2012 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 9 Декабри 2012.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Britannica (онлайн)
* De Agostini
* TDV İslam Ansiklopedisi
* Оксфордский биографический

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* GND: 121931439
* GTAA: 132991
* ISNI: 0000 0000 2920 6054
* LCCN: n89136865
* VIAF: 52557878
* WorldCat VIAF: 52557878

 |

 |

| ⚙️ Парчами ПокистонПрезидентҳои Покистон |
| --- |
| 
* Искандар Мирзо 1956—1958
* Муҳаммад Айюб Хон 1958—1969
* Оғо Муҳаммад Яҳё Хон  1969—1971
* Зулфиқор Али Бҳутто 1971—1973
* Фазлилоҳи Чудри 1973—1978
* Муҳаммад Зиёулҳақ 1978—1988
* Ғулом Исҳоқ Хон 1988—1993
* Васим Саҷод 1993—1993
* Сардор Фаруқ Лиғорӣ 1994—1997
* Васим Саҷод 1997—1998
* Рафиқ Тарар 1998—2001
* Парвиз Мушарраф 2001—2008
* Муҳаммадамин Сумро 2008—2008
* Осиф Алӣ Зардорӣ 2008—2013
* Мамнун Ҳусейн 2013—2018
* Ориф Алвӣ  аз с. 2018

 |  |