recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Маъмурҷон Маҳмадалиевич Утаев** (тав. 20.08.1967, шаҳраки Октябри н. Ҳисор) — муаллими забони англисӣ, номзади илмҳои педагогӣ.

Зиндагинома
-----------

Маъмурҷон Утаев Солҳои 1986–1991 дар факултети забонҳои хориҷии Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Қ. Ҷӯраев таҳсил намудааст. Солҳои 1986–1988 дар сафҳои артиши шуравӣ дар Ҷумҳурии Афғонистон хизмат кардааст. Солҳои 1989–1992 мудири кабинети забонҳои хориҷии Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, 1992–1995 муаллими забони англисӣ ва ҷонишини директор дар мактабҳои миёнаи №21 ва №67-и н. Шаҳринав, 1995–1997 ассистенти кафедраи забони англисии Донишкадаи тиҷоратии Тоҷикистон буд. Солҳои 1997-2000 ассистенти кафедраи методикаи таълими забони англисӣ Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ , солҳои 2000-2004 ба ҳайси саромӯзгори кафедраи методикаи таълими забони англисӣ, солҳои 2004- 2005 муовини декан оид ба таълим дар факултети забони англисӣ, солҳои 2008-2009 ба сифати мудири кафедраи забони англисӣ (умумидонишгоҳӣ), солҳои 2013-2014 муовини декан оид ба илм дар факултети забони англисӣ, солҳои 2014-2016 мудири кафедраи методикаи таълими забони англисӣ, соли 2016 то ҳол мудири кафедраи филологияи забони англисии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ кор мекунад. Муаллифи якчанд мақолаҳои илмию методӣ мебошад ки дар онҳо масъалаҳои баланд бардоштани шароити таълими забони англисӣ дар мактаби олӣ мавриди баррасӣ ва омӯзиш қарор гирифтаанд.

Мукофотҳо
---------

* «За боевие заслуги» (1987),
* «Аз мардуми сипосгузори афғон» (1987),
* «Ҷанговари интернатсионалист» (1989),
* «70 лет Вооруженних Сил СССР» (1986),
* «5-солагии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» (1995),
* Ифтихорномаҳои ИҶШС ва Сарфармондеҳи Қувваҳои Мусаллаҳи ИҶШС мукофотонида шудааст.

Пайвандҳо
---------

Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
**Хоҷа Муҳаммад Бобо Самосӣ** (форсӣ: بابا سماسی‎) (ваф. 1353) — ориф ва суфии тоҷик, яке аз пирони тариқати силсилаи хоҷагон.

Зиндагинома
-----------

Дар деҳаи Самос, ки дар масофаи як фарсанг аз Ромитан ва се фарсанг аз Бухоро воқеъ гаштааст, ба дунё омада, дар ҳамон ҷо мадфун аст. Муриди хоҷа Алии Ромитанӣ (Ҳазрати Азизон) буд. Ҳамроҳи пири худ аз Бухоро ба Хоразм рафта, то замони ваф. ӯ (с. 1316) дар он ҷо монд. Хоҷа Алии Ромитанӣ пеш аз марг Бобо Самосӣро ба ҷонишинии худ баргузида, дигар муридонро ба мутобиат аз ӯ фармуд. Бобо Самосӣро дар шумори аҳли ҷазба ва сукр ёд кардаанд. Наздиктарин асҳоби ӯ чаҳор тан ба ҳи­соб мерафтанд, ки иборатанд аз: хоҷа Суфии Сухорӣ, фарзандаш хоҷа Муҳаммади Самосӣ, мавлоно Нодири Донишманд ва Саййид Амири Кулол. Ахирӣ аз ҳамаи асҳоби Бобо Самосӣ афзалу акмал буда, ҷонишин ва халифаи аввали ӯ ба шумор мерафт. Тибқи ривояти таз­кираҳо, Бобо Самосӣ зуҳури хоҷа Баҳоуддини Нақшбандро пеш аз таваллудаш пешбинӣ карда буд. Чун Баҳоуддин зода шуд, бобояш, ки муриди Бобо Самосӣ буд, ӯро ба ҳузури шайх овард, Бобо Самосӣ ҳам он кӯдаки навзодро фарзанди рӯҳонии хеш хонда, ба халифаи худ Амири Кулол фармуд, ки дар ҳаққи ӯ шафқатро дареғ надорад ва тарбияташ намояд. Ба қавле, Баҳоуддини Нақшбанд талқини зикрро аз Бобо Самосӣ гирифтааст.

Адабиёт
-------

* Муҳаммадхоҷаев А. Нақшбандия ва Хоҷа Аҳрор. Д. 2008;
* بارساخواجهمحمد. رسالهقدسیة. راولبندی،۱۹۷۵؛
* جامیعبدالرحمن. نفحاتالانسمنحضراتالقدس. تاشکند،۱۹۱۰؛
* الصفیعلیبنحسینواعظکاشفی. رشحاتعینالحیات. تهران،۱۳۵۶ش.

Сарчашма
--------

* Бобо Самосӣ / С. Маҳмадуллоҳ // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Абумансури Бухорӣ, Абумансур ибни Ҳасан ибни Нӯҳи Қамарии Бухорӣ** , (соли таваллуд номаълум – вафот 990) — олими соҳаи тиб.

Зиндагинома
-----------

Дар аҳди Сомониён зиндагӣ кардааст. Оид ба тиббу табобат таълифоти бисёр дорад: «Рисола андар илоҷи амрози садр» («Тарзу усулҳои муолиҷаи бемориҳои қафаси сина»), «Китобу ғино ва муно», «Маҷмӯаи кабир дар адвияи муфрада», луғати тиббии «Ал-Манвир». Дар таълифоти Абумансури Бухороӣ масъалаҳои муҳими тибби назариявӣ ва амалӣ, анатомия ва физиология, амрози гуногун, тарзу усулҳои пешгирии бемориҳо, беҳдошти об, манзил ва ғайра инъикос ёфтаанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Исҳоқӣ, Ю. Тоҷиев Я. Таърихи мухтасари тибби тоҷик, Д. 1993.

Сарчашма
--------

* Абумансури Бухорӣ // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Майдони Қаробоев** — майдонест дар шаҳри Душанбе. Он дар паҳлӯи хиёбони Неъмат Қаробоев (аз ҳамин тараф ба ҷануб меравад) ва хиёбони Саъдӣ Шерозӣ, ки аз шарқ ба ғарб мегузарад, ҷойгир аст.

Майдони Қаробоев
Бинои Сирки Тоҷикистон — намо аз майдони Қаробоев

Хусусият
--------

Дар майдон инҳо ҷойгиранд: бинои Сирки давлатии Тоҷикистон (кунҷи ҷанубу шарқии майдон), Суди ҷумҳуриявӣ (кунҷи ҷанубу ғарб) ва бинои васеи Тоҷикагроинвестбонк, ки хиёбони Неъмат Қаробоевро бо меҳвари худ мепӯшонанд. Дар марказ, дар меҳвари хиёбони Неъмат Қаробоев, дар мобайни минтақаи васеи кабудизоркунии қолинҳо, таркиби динамикии се андозаии қабатҳои металлии амудӣ бо глобус ҷойгир карда шудааст, ки дар он камар бо навиштаҷоти таблиғӣ ҷой гирифтааст. Тамоми таркиб аз ҷониби соати (дуввуми шаҳр дар канори ҷануб) аз рӯи тайёраҳои ҳаҷми мукааб анҷом дода мешавад.

Таърих
------

Ин майдон дар солҳои 1970-ум, пас аз сохтмони хиёбони Неъмат Қаробоев таъсис дода шудааст.

Нигаред низ
-----------

* Хиёбони Неъмат Қаробоев

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Салия Мамадҷонова, Рустам Муқимов. Меъморӣ ва рушди шаҳрдории Душанбе (таърих, назария ва амалия). — Душанбе, 2008, саҳ. 289 нест.
Бинои порлумони Тоҷикистон дар хиёбони Рӯдакии ноҳияи Исмоили Сомонӣ
**Ноҳияи Исмоили Сомонӣ** — яке аз чаҳор ноҳияи дохилишаҳрии Душанбе, пойтахти Тоҷикистон аст.

Хурдтарини аз онҳо ҳам аз ҷиҳати масоҳат ва ҳам аз ҷиҳати аҳолӣ. Тибқи маълумоти соли 2019 дар ноҳия ҳудуди 148,7 ҳазор нафар зиндагӣ мекунанд.

Таърих
------

Дар замони шӯравӣ ва аввали пасошӯравӣ ин ноҳия Октябрский  ном дошт, баъдан дар доираи маъракаи барқарорсозӣ ва тарғиби ҳувияти миллӣ ба ифтихори амир Исмоили Сомонӣ номгузорӣ шуд.

Ҷуғрофия
--------

Ҳудуди ноҳияи Исмоили Сомонӣ як қисми маркази шаҳри Душанбе, аз ҷумла хиёбони Исмоили Сомонӣ ва Рӯдакӣ ва нӯги шимолии шаҳрро дар бар мегирад. Дар ҳудуди ноҳия биноҳои Маҷлиси Олии (парлумони) Тоҷикистон, шаҳрдории шаҳр ва дигар муассисаҳои муҳим ҷойгиранд.

Исмоили Сомонӣ сабзтарин ноҳияи пойтахти Тоҷикистон буда, дар ҳудуди он минтақаҳои сабзу хуррам мавҷуд аст: Боғи Ғалаба, Боғи Ҳукумат, Боғи Парчами миллӣ, Боғи Садриддин Айнӣ, Боғи кӯдакон, Боғи Рӯдакӣ, Майдони Шуҳрати Комсомол, Боғи ботаникии Ирам, Боғи Истиқлолият ва Озодӣ, Боғи Гагарин. Бузургтарин қабристонҳои шаҳр – Мусулмонӣ, Православӣ, Сариосиё низ дар ҳамин маҳал ҷойгир шудаанд.

Маҳаллаҳо дар ноҳия: Нерӯгоҳи барқи обии Варзоб, Варзоб, Анзоб, Озодӣ, Лоиқ Шералӣ, Нодира, Хоҷамбиё, Шафақ, Чашмасор, Шӯраксой, Шимолӣ, Кӯҳдоман, Майдони Сарҳадчиён, Шотемур, Умари Хайём, Зайнаббибӣ, Бадахшон, Сариосиё, Сурхоб, Бохтар, Турсунзода, Тошкант, Шарқ, Амиршоев, Ҳазора, Шабчароғ, Яккабоғ, Лоҳутӣ ва ғ.

Эзоҳ
----

1. ↑  Указы Президента Республики Таджикистан | НИАТ "Ховар" (ru-RU). 11 январи 2023 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 19 январи 2023.
2. ↑  Общая информация. *Исполнительный орган государственной власти города Душанбе*(пайванди дастнорас — *таърих*). 12 октябри 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 4 сентябри 2020.
3. ↑  Председатель Общества ветеранов: Джурахонзода Саид Каюм. *Министерство внутренних дел Республики Таджикистан*(пайванди дастнорас — *таърих*) (11 май 2016). 13 октябри 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 12 октябри 2020.

| ⚙️ Flag of Tajikistan Маҳалҳои аҳолинишини шаҳри Душанбе |
| --- |
| Ноҳияҳо | Исмоили Сомонӣ  • Сино  • Фирдавсӣ • Шоҳмансур |  |
**Баландкиик** — дарёе дар қисми шимоли Помири Шарқӣ (ВМКБ), шохоби рости дарёи Селдара (дарёҳои Селдара ва Савуқсой як шуда, дарёи Муғсуро ташкил медиҳанд). Дарозиаш 71 км, масоҳати ҳавзааш 1630 км2. Баландкиик аз қаторкӯҳи Зулумарт сар шуда, поёнобаш аз чандин дарёчаи қаторкӯҳ­ҳои Танимаси Шимолӣ ва Беловлӣ сероб мегардад. Давраи серобии Баландкиик аз май то сентябр. Сарфи зиёдтарини об дар аввали август — 100 м3. Дар давраи камобӣ сарфи об — 2-4 м3. Манбаи асосиаш — пирях ва барф.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Баландкиик // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**РБК** — шабакаи телевизионии корист, ки ахбороти иқтисодӣ, молияви ва сиёсии Русия ва кишварҳои хориҷаро пахш менамояд. Пешгӯиҳо, шарҳи мутахассисон, мусоҳибаҳо бо сиёсатмадорон ва соҳибкорони маъруф, матбуоти корӣ, барномаҳои махсуси корӣ доир ба мавзӯъи рӯзмарра ва камбудҳои бизнеси Русия ва бозори молиявии ҷаҳонро пахш менамояд. Аввалҳои моҳи ноябри соли 2012 *Хизматрасонии зидди монополиявии Русия*, шабакаи телевизиюнии «РБК»-ро шабакаи федеролии Русия эълон кард.

Дар ин шабакаи телевизиони зиёда аз 50 нафар кор мекунанд. Дар штати шабакаи телевизионии РБК — зиёда аз 40 тадқиқотчиён, аз бонкҳо ва ширкатҳои молиявӣ фаъолият мекунанд.

Тамошобинон
-----------

Аз натиҷаҳои тадқиқотии иҷтимои, шабакаи телевизиюнии РБК-ро одамони дорои маълумоти олӣ ва даромадашон болотар аз миёна, инчунин кормандони бонкҳо, сармоягузорон, рӯзноманигорон, намояндагони корхонаҳои давлатӣ, соҳибкорон, менеҷерҳо ва донишҷӯёни Донишгоҳҳои иқтисодии Русия тамошо мекунанд. Ба иттилоъи (Роспечать) бар асоси санҷишҳои TNS Gallup Media, шумораи як моҳаи тамошобинони шабакаи телевизиюнии РБК дар соли 2015 — 20015 нафарро ташкил дод.

Роҳбарон
--------

### Директорони генералӣ

* Артём Инютин (2003—2011)
* Александр Любимов (2011—2014)
* Глеб Шагун (2014—2016)
* Тимофей Щербаков (с 2016)

### Ретрансляторҳои маҳаллӣ

* ТВ Обнинск (27 ТВК);
* Эврика (30 ТВК, Железногорск, Красноярский край);
* РБК Новосибирск (21 ТВК).

Сарчашма
--------

1. ↑  *Поворазнюк, Светлана.* Глеб Шагун: «Будем уходить от того, что РБК — только про деньги»(пайванди дастнорас — *таърих*).  «Известия» (4 апрели 2014). — Экономика. 5 апрели 2014 санҷида шуд.
2. ↑
**Invalid value for TemplateStyles' `wrapper` attribute.**

**Низоми пардохти «Мир»** — системаи пардохтии миллии руси, ки барои амалиётҳои пардохт намудан хидмат мерасонад. Дар Русия ва тамоми дунё пардохтҳои байни бонкҳо, хидматрасонии нуқтаҳои савдо, ташкилотҳои қарздиҳанда ва ҳисоби кардан коркард мешавад.

Бо рубл ҳисоби месозад. Ҷамъияти саҳомии «Мир» — (русӣ *АО «Национальная система платёжных карт»*.)
Моҳи декабри соли 2021, аз рӯи гардиш дар Русия 32,3 % бозори системаҳои пардохти ва 25,2 % ҳама амалиётҳоеро, ки бо корд иҷро шудаанд ишғол менамояд. 
Моҳи сентябри соли 2022 145 миллион корд баровард. 
Аз рӯи тадқиқотҳои «Сколково», моҳи июни соли 2021 системаи пардохтии «Мир» системаҳои Visa ва Mastercard-ро гузашта ба 42 % аҳолии Русия кордҳои худро додааст.

Қароргоҳи асосии низоми пардохти «Мир» дар Маскав

Дар Тоҷикистон
--------------

Охирҳои моҳи октябри соли 2022, системаи пардохтии «Мир» дар Тоҷикистон чунин хидматрасониҳоро ба роҳ мондааст: 

* Пулҳоро аз банкомат гирифтан ва ба мол, хидматрасониҳо пардохт намудан мумкин аст. (Дастгоҳҳое, ки бо Корти милли ва Express Pay пайванданд. Пулҳои нақдро аз банкоматҳои — «Амонатбонк» ва «Душанбе сити гирифтан мумкин аст.)

Дар дигар кишварҳо
------------------

* Абхозистон
* Осетияи Ҷанубӣ
* Приднестровия
* Белорус
* Қирғизистон
* Аморатҳои Муттаҳидаи Араб
* Ҷумҳурии Куриё
* Куба
* Кипр – RCB Bank Ltd
* Эрон – «Мир» ва «Shetab»
* Исроил – ширкати ҳавопаймоии Эл-Ал
* Чин – шабакаи савдои Aliexpress кордҳои «Мир»-ро қабул мекунанд.

Пайвандҳо
---------

1. ↑  Сомонаи хусусии Системаи пардохти «Мир»(пайванди дастнорас — *таърих*).  НСПК (6 октябри 2022).
2. ↑
**Ғайратҷон Ашурович Раҷабов** (тав. 15.06.1948, ҷамоати Пӯлодони н. Конибодом) — олим, номзади илмҳои физикаю математика (1980), дотсент (1982). «Аълочии маорифи Тоҷикистон».

Зиндагинома
-----------

Ғайратҷон Раҷабов соли 1966 ба факултети математикаи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ дохил шуда, онро дар соли 1971 бо дипломи аъло хатм намудааст. Фаъолияти ӯ 1971 дар шуъбаи математикаи АИ Тоҷикистон оѓоз ёфт. Солҳои 1971-1972 дар сафи Қувваҳои мусаллаҳ хизмати ҳарбиро баҷо овард. Аз соли 1972 дар 594 Донишкадаи омӯзгории ш. Душанбе фаъолияти меҳнатии худро идома дод. Солҳои 1976-1979 дар аспирантураи Донишгоҳи давлатии Қазон таҳсил намуда, 10 январи 1980 рисолаи номзадиро дар мавзуи "Геометрия ва ҳаракат дар фазоҳои зичии векторӣ дошта» ҳимоя намуд. Тадқиқоти ӯ ба соҳаи геометрияи дифференсиалии фазоҳои умумикардашуда мутаалиқаст. Солҳои 1980-1993 ба ҳайси муаллими калон, дотсент ва мудири кафедраи геометрияи Донишкадаи омӯзгории ш. Душанбе ва солҳои 1993-2001 мудири кафедраи фанҳои табиӣ ва техникии Донишгоҳи тиҷоратии Конибодом дифои вазифа намудааст. Аз соли 2001-2010 дотсент, мудири кафедраи математика ва информатикаи ФХДТТ ва баъд аз муттаҳидшавии ду филиал аз соли 2010 то 2012 мудири кафедраи математикаи олӣ, 2012-2013 декани факултети муҳандиси-энергетикӣ ва аз соли 2013 дотсенти кафедраи математикаи олии Донишкадаи политехникии Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи М. С. Осимӣ дар ш. Хуҷанд мебошад. Муаллифи зиёда аз 80 мақолаҳои илмӣ-методӣ ва дастурҳои таълимӣ. Бо ифтихорномаҳои Вазорати маориф, ҳукуматҳои ш. Душанбе ва ш. Хуҷанд, нишони «Аълочии маорифи Тоҷикистон» ва «Аълочии мактаби олии СССР» қадр гардидааст.

Пайвандҳо
---------

* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
*
**Ҷорҷия Мелонӣ** ( итол. *Giorgia Meloni*  ; (таваллуд 1977 январ 15 (0015-01-1977) ) сиёсатмадори итолиёӣ аст, ки аз 22 октябри соли 2022 дар вазифаи сарвазири Италия кор карда истодааст. Вай аввалин занест, ки ба ин мақом расидааст. Мелонӣ ҳамчунин аз 8 марти соли 2014 раҳбари ҳизби Ихвон-ул-Итолиё аст ва аз соли 2008 то 2011 дар ҳукумати Силвиу Берлусконӣ вазири ҷавони Итолиё буд.

Зиндагинома
-----------

Ҷорҷия Мелонӣ 15 январи соли 1977 дар Рум таваллуд шудааст. Падараш аз Сардиния ва модараш аз Ситсилия буданд. Падари ӯ мушовири андоз буд ва вақте, ки Ҷорҷия ёздаҳсола буд, оиларо тарк кард. Вай дар нохияи Гарбатла ба воя расидааст.

Мелони католик аст ва ҳуввияти динии худро то андозае барои эҷоди симои миллатгаро барои худ истифода кардааст. Вай дар як суханронии соли 2019 дар як гирдиҳамоӣ дар Рум гуфт: "Ман гурҷӣ ҳастам. Ман зан ҳастам. Ман модарам. Ман итолиёӣ ҳастам. Ман масеҳӣ ҳастам."   Сарфи назар аз эътиқоди масеҳии худ ва дастгирии арзишҳои анъанавии оилавӣ, Мелонӣ аз издивоҷ накардани падари фарзандаш ҳимоят мекунад.

Фаъолият дар сиёсат
-------------------

Вай дар синни 15-солагй ба «Ҷабҳаи чавонон», қаноти ҷавонони ҳизби харакати чамъиятии нав-фашистии Италия дохил шуд. Дар соли 2021, Мелонӣ дар китоби худ *"Ман Ҷорҷия ҳастам"* таъкид кард, ки вай фашист нест, аммо вориси таърихи ҳафтод соли охир аст. Ӯ баъдан раиси бахши донишҷӯёни ин ҳизб, яъне "Etihad National" шуд. 

Ҷорҷия Мелонӣ намехоҳад бо Владимир Путин наздик шавад. Ӯ тарафдори НАТО ва Украина аст. 

Мелонӣ ба маъракаи интихоботии соли 2022 бо шиори кӯҳна ва баҳсбарангези "Худо, кишвар, оила" ворид шуд. Ӯ мухолифи ҳуқуқҳои ЛГБТ аст, ба муҳосираи баҳрии Либия даъват мекунад, то аз гурезаҳо ҷилавгирӣ шавад ва пайваста алайҳи муҳоҷирони мусалмон ҳушдор медиҳад. 

Дар суханронии худ дар Испания дар тобистони соли 2022 Мелонӣ гуфт: "Бале ба оилаҳои суннатӣ, не ба ЛГБТ, бале ба ҳувияти ҷинсӣ, не ба идеологияи гендерӣ... не ба хушунати исломӣ, оре ба амнияти сарҳад, не муҳоҷирати ғайриқонунӣ. 

Ҷорҷия Мелонӣ расман 29 октябри соли 1401 сарвазири Италия шуд.

Эзоҳ
----

1. ↑  'Woman, mother, Christian' guides Italian far-right to brink of power, *Euractiv*, Associated Press (10 August 2022). Бойгонӣ шудааст 22 августи 2022  сол. Проверено 20 сентябри 2022.
2. ↑  Meloni, Salvini, Berlusconi: The key figures in Italy's likely new government, *The Local* (26 September 2022). Бойгонӣ шудааст 27 сентябри 2022  сол. Проверено 20 сентябри 2022.
3. ↑

Пайвандҳо
---------

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Giorgia Meloni». در دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی، بازبینی‌شده در ۳۱ اوت ۲۰۲۲.

Пайванди беруна
---------------
**Зариф Ҷомиевич Наимов** (тав. 13.04.1967, д. Файзобод, н. Мир Саид Алии Ҳамадонӣ) — педагоги тоҷик, номзади илмҳои педагогӣ, дотсент.

Зиндагинома
-----------

Зариф Наимов маълумоти миёнаро дар мактаби миёнаи №4 ва №52-и н. мазкур гирифтааст. Солҳои 1985-1987 қарзи шаҳрвандии худро дар Ҷумҳурии Афғонистон адо намудааст. Соли 1987 ба Донишкадаи забон ва адабиёти руси Тоҷикистон дохил шуда, онро соли 1992 бомувафақият хатм кардааст. Соли 1992 дар мактаби миёнаи №59-и шаҳри Душанбе ба сифати муаллими тайёрии тодаъватӣ то моҳи майи соли 1993 фаъолияти педагогӣ бурдааст. Солҳои 1995-1996 ба фаъолияти соҳибкорӣ машғул мегардад. Баъдан даҳ сол (1996-2006) дар мактаби миёнаи №49-и пойтахт ба фаъолияти педагогӣ машғул шуда, дар вазифаи муаллими тайёрии тодаъватӣ ва муаллими забон ва адабиёти рус фаъолият бурдааст. Соли 2006-ум аз тариқи конкурс ба Донишгоҳи миллии Тоҷикистон интиқол ёфта, дар кафедраи умумидонишгоҳии педагогика то соли 2009 ба сифати муаллими калони кафедра кор кардааст. Ҳамзамон дар ҳаҷми 0, 5 воҳиди корӣ дар кафедраи педагогика ва психологияи Донишкадаи тарбияи ҷисмонии Тоҷикистон ба номи Сайидмуъмин Раҳимов кор қардааст. Солҳои 2009-2012 дар вазифаи мудири кафедраи педагогика ва психологияи Донишкадаи тарбияи ҷисмонии Тоҷикистон фаъолият мекард. Солҳои 2012-2014 дар вазифаи муаллими калон ва дотсенти кафедраи умумидонишгоҳии педагогикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон кор мекард. Аз моҳи апрели соли 2014 то моҳи марти соли 2016 дар вазифаи муовини директор оид ба корҳои таълим ва тарбияи Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии таҳсилоти иловагӣ»-и назди Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон, ҳамзамон устоди ДМТ шуда кору фаъолият кардааст. Соли 2015 ва соли 2020 аз ҷониби интихобкунандагон Вакили Маҷлиси вакилони халқи шаҳри Душанбе даъвати панҷум ва шашум интихоб шудааст. Аз моҳи марти соли 2016 ба вазифаи муовини ректор оид ба корҳои илмии Муассисаи давлатии таълимии Донишкадаи тарбияи ҷисмонии Тоҷикистон ба номи Сайидмуъмин Раҳимов таъин шуда, то феврали соли 2019 кор кардааст. Рисолаи докториашон дар мавзуи «Тайёр намудани муаллимон 486 ба фаъолияти педагогӣ ҳангоми гузариш ба низоми 12 - солаи таҳсилот дар Ҷумҳурии Тоҷикистон омода шуда истодааст. Аз соли 2019 дар вазифаи дотсент ва мудири кафедраи Педагогикаи умумидонишгоҳии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ кору фаъолият дорад. Муаллифи 54 мақолаи илмӣ дар соҳаи таҳсилот, 10 барномаи таълимӣ ва тавсияҳои методӣ дар соҳаи педагогика.

Осор
----

* Педагогикаи умумӣ (маҷмуаи таълимӣ). Д. 2017.

Пайвандҳо
---------

* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
**Муҳаммадҳасан «Биюк» Муъаййирӣ** (форсӣ: محمدحسن «بیوک» معیری‎, бо тахаллуси **Раҳӣ** (форсӣ: رهی‎); 30 апрел 1909, Теҳрон — 15 ноябр 1968, Теҳрон)  — шоир, ғазалсаро, таронасаро ва таснифсарои баноми муосири Эрон.

Зиндагинома
-----------

Муҳаммадҳасан Раҳии Муъаййирӣ дар соли 1909 дар Теҳрон ба дунё омад ва пас аз таҳсилоти олӣ вориди машоғили идорӣ шуд ва солҳо бо родю ҳамкорӣ дошт. Девони комили ӯ ҳовии «Сояи умр», «Озода», «Таронаҳо», ки шомили ғазалиёт, қитъаот, маснавиҳо, таронаҳо ва дигар сурудаҳои ӯст. Вай дар танзу фукоҳанависӣ ва таронасароӣ низ устод буд, аммо умдаи шуҳрати Раҳии Муъаййирӣ ба хотири ғазалиёти ӯст, ки омезае аз латофат ва фасоҳати забони Саъдӣ, қуввату инсиҷоми баёни Низомӣ, шӯру ҳарорати каломи Мавлавӣ ва нозукхаёлиҳои Соиб аст. Раҳии Муъаййирӣ баёне пок ва пироста ва табъе гарму ҳассос дошт.

Даргузашт
---------

Раҳии Муъаийирӣ, ки то охири умр муҷаррад зист, 15 ноябри соли 1968 пас аз ранҷи тӯлонӣ аз бемории саратони меъда даргузашт ва дар мақбараи Заҳируддавлаи Шамирон ба хок сипурда шуд.

Намунаи ашъор
-------------

> Бояд харидорам шавӣ, то ман харидорат шавам,   
> 
> В-аз ҷону дил ёрам шавӣ, то ошиқи зорат шавам.   
> 
> Ман нестам чун дигарон, бозичаи бозигарон,  
> 
> Аввал ба дом орам туро в-онгаҳ гирифторат шавам.
> 
>

Эзоҳ
----

1. ↑  رهی معیری. *ganjoor.net*.  گنجور. 4 августи 2022 санҷида шуд.

Адабиёт
-------

* Алиасғари Шеърдӯст. Шеъри муосири Эрон. Пажӯҳишгоҳи фарҳанги форсӣ-тоҷикии Сафорати Ҷумҳурии Исломии Эрон дар Тоҷикистон. — Душанбе 2012. — С. 363

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* Discogs
* MusicBrainz

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* GND: 119247348
* ISNI: 0000 0000 2957 0665
* J9U: 987007301283005171
* LCCN: n88661455
* NTA: 250175053
* SUDOC: 123587174
* VIAF: 64813111
* WorldCat VIAF: 64813111

 |

 |
**Ғайратшо Роҳатов** (тав. 11.01.1947, д. Мурғудгаи н. Ванҷ) — омӯзгори фанни таърих. «Аълочии маорифи Тоҷикистон».

Зиндагинома
-----------

Ғайратшо Роҳатов солҳои 1970–1974 дар факултети таъриху филологияи Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко таҳсил кардааст. Солҳои 1974–1995 лаборант, муаллим, муаллими калони кафедраи таърихи ИҶШС ва кафедраи таърихи халқи тоҷики Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ буд. Солҳои 1995–2001 ҳамчун муовини ректори донишгоҳи омӯзгорӣ оид ба корҳои тарбиявӣ кор кардааст. Аз соли 2001 то ба имрӯз ҳамчун муаллими калон ва дотсенти кафедраи таърихи халқи тоҷики Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ фаъолият дорад. Бо нишони сарисинагии «Аълочии маорифи Тоҷикистон» сарфароз шудааст.

Пайвандҳо
---------

* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
**Забонҳои барномасозӣ.** Барои тавассути компютер иҷро намудани алгоритми ҳалли масъала, аввал онро ба шакли махсус овардан лозим аст, ки онро барномаи компютерӣ мегӯянд. Барномаҳои компютерӣ бо ёрии забонҳои барномасозӣ сохта мешаванд. Имрӯз дар ҷаҳон бештар аз 2000 забони барномасозӣ мавриди истифода қарор дорад.

Ҳар гуна забони барномасозӣ ба мисли забонҳои муқаррарии гуфтугуӣ аз алифбо, синтаксис ва семантика иборат аст. Алифбои забонро маҷмӯи рамзҳое (аломатхое) ташкил медиҳад, ки онҳо ҳангоми тартибдиҳии сохтори барнома истифода мешаванд. Одатан калидлавҳаи компютер фарогири ҳамаи рамзҳои алифбои забонҳои барномасозӣ мебошад. Синтаксис ин маҷмуи қоидаҳоест, ки бо ёрии алифбои забон сохтори барнома (блокҳо, ифодаҳо, операторҳо, зербарномаҳо  ва ғайра) эҷод мешавад. Системаи қоидаҳои маънидодкунии сохтори барномаро семантикаи забони барномасозӣ мегӯянд.

Забонҳои барномасозӣ, ҳамчун воситаи асосии муколамаи инсон ва компютер, имрӯз хеле такмил ёфтаанд ва дастраси доираи васеи мутахассисони ҳам касбӣ ва ҳам ғайрикасбӣ гаштаанд. Дар рушди таъминоти барномавии компютерӣ асосан 5 насли забони барномасозиро (ЗБ) ёдовар мешаванд. Се насли аввалаи ЗБ комилан мувофиқи маҷмуи калимаҳои хидматӣ ва синтаксисӣ тавсиф карда мешуданд ва омузиши онҳо барои мутахассисони ғайрикасбӣ хеле мураккаб буд. Гарчанде забонҳои насли чорум то ҳол ҳангоми- барномарезӣ риояи синтаксиси қатъиро талаб кунанд ҳам, лекии омӯзиши онҳо  нисбатан осонтар гардонида шудааст. Забонҳои барномарезии пасли панҷум, ки ҳоло дар ҷараёни коркард ва арафаи анҷомёбӣ қарор доранд, дороӣ имкониятҳои хеле фаровони табодули иттилоот буда, бо қоидаҳои грамматикӣ ва синтаксисии забонҳои табиӣ (гуфтугуии байни инсонҳо) хеле наздик гардонида шуда, риояи қоидаҳои махсуси синтаксисиро умуман талаб намекунанд.

Инҷоро ҳам бингаред
-------------------

* Феҳристи забонҳои барномасозӣ
**Умед Шарафҷонович Рӯзиев** (тав. 1.12.1982, ш. Душанбе) — омӯзгори фанни иқтисод, номзади илмҳои иқтисодӣ (2018).

Зиндагинома
-----------

Умед Рӯзиев хатмкардаи Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон (2004) ва шуъбаи ѓоибонаи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ (2004). Корро соли 2004 аз ассистенти кафедраи асосҳои назарияи иқтисодӣ оғоз намуда, солҳои 2005-2009 таҳсилро дар шуъбаи аспирантура бо ихтисоси назарияи иқтисодӣ дар донишгоҳ идома додааст. Солҳои 2010- 2013 муаллими калон, сипас муовини декан оид ба корҳои тарбиявии факултети мазкур, 2013-2015 муаллими калони кафедра, 2015-2019 ба ҳайси мудири кафедраи «Назарияи иқтисодӣ»-и Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ фаъолият намудааст. Рисолаи илмиро дар мавзуи «Идоракунии моликияти давлатӣ дар шароити иқтисоди бозори тағирёбанда (дар мисоли Ҷумҳурии Тоҷикистон химоя намуд (2018). Номбурда муаллифи як дастури методӣ ва 10 мақолаи илмӣ аст.

Пайвандҳо
---------

* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
*
**Иброҳимҷон Норматов** (27 августи 1906, Исфара — 1975, ҳамон ҷо) — овозхони тоҷик, Ҳофизи халқии Тоҷикистон (1960).

Зиндагинома
-----------

Аз хурдсолӣ ба мусиқӣ шавқи беандоза пайдо намуда, ҳамчун танбӯрнавози моҳир ном баровардааст. Аз соли 1936 то 1970 дар Театри халқии шаҳри Исфара ба сифати сароянда ва мутриб фаъолият доштааст. Дар сохтмони Канали Калони Фарғона бевосита иштирок намуда, солҳои Ҷанги Бузурги Ватанӣ (1941—1945) дар ақибгоҳ ҳамроҳи дастаҳои ҳунарӣ консертҳо ташкил карда, мардумро ба мубориза зидди фашизм даъват месохт. Зиёда аз 40 сурудаш аз силсилаи «Шашмақом», сурудҳои классикӣ ва халқӣ бо садояш дар хазинаи Радиои Тоҷикистон маҳфузанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.
**Горилла**.Маймуни одамшакл
**Маймун (Simia ё Anthropoidea),** ҳайвонест ширмак. Дарозии танаш аз 15 см (игрункаи пакана) то 2 м (горилла), вазнаш аз 0,4 кг то 180 кг мешавад. Мағзи сари маймунҳо нағз инкишоф ёфтааст. Нохунҳои панҷаҳояшон ҳамвор (танҳо нохунҳои Callithricidae чанголшакл). Дасту пояшон 5–тои панҷа дошта, барои зиндагӣ дар болои дарахт мувофиканд. Рӯй ва суфраи гӯши маймун мӯй надорад. Дандонҳояш мисли дандонҳои одамон аст. Меъдааш сода (факат баъзе маймунҳои растанихур меъдаи мураккаб доранд) буда, узвҳои ҳис, сомеа ва босирааш бештар таракки кардааст. Ранги мӯи бадани маймунҳо (розалия, мандрил, пигатрикс, мартишка ва ғайра) кушод аст. Ба маймунҳои одамшакл гиббон (дар ҷангалзорҳои Африкои экваторӣ) ва орангутан (дар ҷазираҳои Суматра ва Калимантан) мансубанд. Бештари маймунҳо рӯзона гурӯҳ–гурӯҳ мегарданд, дар болои дарахтҳо зиндагӣ карда, меваю барг, навдаҳои дарахт, хашарот, тукумшуллук, тухми паррандаҳо ва паррандаҳои майдаро мехуранд. Мор, паррандаҳои сохибҷангол ва тимсоҳ душманони асосии маймунанд. Маймунҳо тамоми фасли сол меафзоянд (1–то бача мезоянд). Даври хамлашон аз 4–5 моҳ то 245–255 шаборӯз аст. Маймунҳои хурд 20–25 сол ва маймунҳои калон то 40 сол (баъзан бештар) умр мебинанд. Тахмин мекунанд, ки маймунҳо аз кафдарозҳои мурдарафтаи давраи палеотсен ва эотсени Амрикои Шимолӣ ва эоцени Аврупо пайдо шудаанд. Бисёр намудҳои маймун (розалия, греветсаи сабз, орангутан, шимпанзе, горилла) ҳифз карда мешавад.

Маймунҳо чанд хел мешаванд: гориллаҳо, шимпанзе.

**Маймунҳо**   
|  |  |
| **Горилла** (нарина) | **Шимпанзе** Бонобо |

  
|  |  |  |
| **Маймуни антар** | **Макака** | **Маймунҳои антар** |

Пайвандҳо
---------

 
Анбори Википедиа дар бораи ин мавзӯъ гурӯҳ дорад:
***Маймун***


|  |  |
| --- | --- |
| Панда Ҷонваршиносӣ | *Ин мақолаи нопурра аз фанни ҷонваршиносӣ мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |
**Пирмат Бойматов** (1910, деҳаи Дардар, ноҳияи Айнӣ — 1984, ҳамон ҷо) — овозхон, Ҳофизи халқии ҶШС Тоҷикистон (1963). Муаллими хидматнишондодаи мактаби ҶШС Тоҷикистон (1960).

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи Дорулмуаллимини Тошканд (1931), Омӯзишгоҳи педагогии шаҳри Панҷакент (1941) ва Институти муаллимии Самарқанд (1954). Пирмат Бойматов баробари таълими фанҳои гуногун солҳои зиёд ба маҳфили ҳаваскорони санъати мактаб роҳбарӣ намудааст. Аз соли 1965 (баъди ба нафақа бармадан) роҳбари дастаи ҳаваскорони санъат ва аз соли 1977 мудири клуби колхози ба номи Свердлови ноҳияи Айнӣ буд. Пирмат Бойматов таронаҳои халқӣ ва сурудҳои классикиро бо маҳорати баланд иҷро менамуд. Ба услуби халқӣ як силсила оҳангҳои марғуб эҷод кардааст. «Ёр муборак» (шеъри халқ), «Бар ҷонам занад» (шеъри халқ), «Теғи нигоҳ» (ғазали Туғрал), «Омад ба ёд» (ғазали Сайидо), «Баҳори Ватан» (шеъри С. Вализода) ва ғ. аз беҳтарин таронаҳои Пирмат Бойматов мебошанд.

Ҷоизаву медалҳо
---------------

Бо медалҳои «Барои меҳнати шуҷоатнок дар Ҷанги Бузурги Ватании солҳои 1941—1945», «Барои меҳнати шуҷоатнок. Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди Владимир Илич Ленин» сарфароз гардидааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бойматов Пирмат / М. Муллоаҳмадов // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**«Сделано в России»** ё **«Изготовлено в России»**, англ. **«Made in Russia»** — **«Истеҳсоли Русия»** — тамғагузории маҳсулотҳое, ки дар Русия истеҳсол мешаванд.

Тамғагузории «Made in Russia» дар соли 1893

Тамғагузории "Made in Russia" дар борхалта

Дар Русия бренди миллии «Сделано в России» сохта шуд. Презентатсияи он дар Милан, соли 2015 бо иштироки аввалин ноиби нахуствазири Ҳукумати Русия И. Шувалов баргузор гардид. Ғайр аз ин, лоиҳаи бренди миллии Русия «Сделано в России» дар як қатор чорабиниҳо ҳамчун иттилоот ва имиҷ бо мақсади ҳамкории ширкатҳои хориҷа бо ширкатҳои содиркунандаи мол аз Русия ба кишварҳои хориҷ. Логотипи бренди миллии «Сделано в России» — бо штрих-код ва текстураҳои берест пайванд буда, вай мувофиқи қонун ба ҳама 45 классҳои *КМХ* (Классификатсияҳои молҳо ва хизматрасониҳо) ҷавобгӯ мебошад.

Галерея
-------

* Тамғагузории «Made in Russia» дар соли 1893.Тамғагузории «Made in Russia» *дар соли 1893.*
* Тамғагузории "Made in Russia" дар борхалта.Тамғагузории "Made in Russia" дар борхалта.

Нигаред
-------

* Made in Tajikistan
* Made in Germany
* Made in China
* Swiss Made

Адабиёт
-------

Пайвандҳо
---------

* Аз Википедияи русӣ
* Аз Википедияи англисӣ

Ҳаволаҳо
--------

* Official website Made in Russia
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо номи Муборакшо мебошанд.
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо насаби Табаруков мебошанд.

 **Муборакшо Искандарович Табаруков** (тав. 01.02.1968, н. Дарвоз, ҷ\д Сағирдашт) омӯзгори география ва биология, номзади илмҳои география (2012).

Зиндагинома
-----------

Муборакшо Искандарович Табаруков хатмкардаи географияи ихтисоси география-биологияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ. Солҳои 1995- 1998 шуъбаи аспирантураи ДДОТ ба номи Қ. Ҷӯраев (Ҳоло ба номи Садриддин Айнӣ)-ро хатм намудааст. Солҳои 1992-2002 ассистенти кафедраи географияи иқтисодӣ ва иҷтимоии факултети географияи ДДОТ ба номи Садриддин Айнӣ, аз соли 1998 раиси иттифоқи касабаи омӯзгорони факултети география, 2013-2014 ҷонишини декан оид ба таълимии факултет, 2002-2018 муаллими калони кафедраи географияи иқтисодӣ ва иҷтимоии факултет, аз соли 2020 мудири кафедраи географияи иқтисодӣ ва иҷтимоии факултети географияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣро ба уҳда дорад.

Осор
----

* Табиатшиносӣ (олами атрфи мо) китоби дарсӣ барои синфи 4-уми муассисаҳои таҳсилоти умумӣ. Д. 2019;
* Управление проектоми. Д. 2011;
* Геоэкологическое состояние и перспективное развитие горно-санитарной охраны курортно – рекреационных ресурсов Республики Таджикистан (Автореферат). Д. 2014.

Пайвандҳо
---------

Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
**Ҳунарҳои размӣ** (англ. Martial arts) — системҳо ва суннатҳои мудавване аз техникҳо ва фунуни муборизаӣ, ки бо ангезаҳо ва далелҳои гуногуне тамрин мешаванд; Барои дифоъи шахсӣ, рақобат дар мусобиқот, саломатии баданӣ ва таносуби андом, саргармиву тафреҳ ва ҳамчунин рушди рӯҳӣ, ҷисмӣ ва маънавӣ. Аз пуркорбурдтарин сабкҳои размӣ каратэ, тэквондо, муштзанӣ, ҷуҷутсу, ҳунари размии таркибӣ, ҷуҷитсуи брозилиёӣ, куштӣ мишавад ишора кард.

Эзоҳ
----



|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая норвежская
* Кругосвет
* Britannica (онлайн)
* Enciclopedia dello Sport
* Treccani
* Universalis

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* BNF: 11935713z
* J9U: 987007553377605171
* LCCN: sh85081626
* NDL: 00564740
* NKC: ph114185

 |
Минтақаҳои курраи Замин, ки бо иқлими мавсимии гармсерӣ хос аст
**Иқлими мавсимӣ** — иқлими хосси минтақаҳои Замин, ки дар он гардиши атмосфера хусусияти мавсимӣ дорад ва иқлими нисбатан камёб аст. Дар табақабанди иқлимии Кёппен ин иқлим бо ҳуруфи Аm нишон дода мешавад

Иқлими мавсимӣ дар ҳамаи моҳҳои сол дорои дамои моҳонаи аз 18 дарҷа боло аст ва монанди иқлими тропикӣ (гармсерӣ) дорои фасли хушку мартуб аст, вале бар хилофи он хушктарин моҳи иқлими мавсимӣ камтар аз 60 миллиметр борон ба худ мебинад, вале мизони бориши хушктарин моҳ бештар аз як бисту панҷуми кулли бориши солона аст. Дигар тафовути иқлими мавсимӣ бо иқлими гармсерӣ ин аст, ки иқлими мавсимӣ нисбат ба иқлими гармсерӣ дорои навасони дамои камтаре дар тӯли сол аст. Хушктарин моҳи ин иқлим тақрибан ҳамеша ҳангоме рӯй медиҳад, ки он сӯи хатти истиво инқилобин (хуристон) оғоз гаштааст.

Пайванд
-------

* Glossary.ru: Иқлими муссонӣ Бойгонӣ шудааст 4 марти 2022  сол.
* Муссонный климат
**Қазоқҳо** (қаз.: *қазақтар* /qɑzɑqtɑr/; ш.танҳо  /qɑzɑq/ қазақ) — халқи турк ва аҳолии асосии Қазоқистон. Онҳо инчунин дар минтақаҳои ҳамшафати Қазоқистон, Чин,Русия, Ӯзбекистон, Туркманистон, Қирғизистон зиндагӣ мекунанд. Аз рӯи шумора дуввум дар Муғулистон дуюм, дар Ӯзбекистон сеюм ва дар Туркманистон чорум. Аз ҷиҳати антропологӣ қазоқҳо ба нажоди Сибири ҷанубӣ тааллуқ доранд, ки байни нажодҳои калони муғулоид ва қафқозӣ гузаранда мебошанд. Забонашон қазоқӣ буда, ба зергурӯҳи қипчоқӣ-ноғойӣ ба гурӯҳи забонҳои туркӣ дохил мешавад.Бо русӣ ва дигар забонҳо низ васеъ гуфтугӯ мекунанд.. Этноси қазоқ дар асри 15 баъди муттаҳид шудани қабилаҳои турк ва муғул ташаккул ёфт.

Этимология
----------

По основной версии, слово «қазақ» в переводе с древнетюркского языка означает «свободный, вольный, независимый человек».

Дар сарчашмаҳои хаттии мусулмонӣ ин вожа дар як луғати беном турки-арабӣ, ки эҳтимол дар Миср тартиб дода шудааст, аз дастнависи соли 1245 маълум ва аз ҷониби М. Ҳутсм соли 1894 дар Лейден нашр шуда, бо маънои «кӯчманчӣ», «саргардон» вомехӯрад.

 **Дашти Қирғиз-Қайсак** дар харитаи соли 1793
Дар Русияи шоҳӣ ва шӯравӣ аз соли 1734 то 1925 қазоқҳои ҳозираоро қирғиз-қайсак ё қирғиз меномиданд, то онҳоро бо казакҳо иштибоҳ насозанд.

  

19 апрели 1925 Съезди 5-умин съезди Советҳои Умумиқазоқӣ «Дар бораи барқарор намудани номи «қазоқҳо»-и миллати қирғиз» қарор қабул кард: акнун қирғизҳо қазоқ номида мешаванд. Аз ин лаҳза дар СССР истифодаи номи дурусти қазоқҳо оғоз шуд, ҶМШС Қирғизистон ба ҶМШС Қазоқистон тағйири ном кард.

Эзоҳ
----

1. ↑  *Бромлей Ю. В. Арутюнов С. А.* Народы мира: историко-этнографический справочник / Гл. ред. Ю. В. Бромлей. — М.: Советская энциклопедия, 1988. — С. 194—195. — 624 с.
2. ↑  Казахи • Большая российская энциклопедия — электронная версия. *bigenc.ru*. 22 Декабри 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 25 октябри 2020.
3. ↑  Постановление Всеказакского съезда Советов от 19 апреля 1925 года(пайванди дастнорас — *таърих*). Баргирифта аз сарчашмаи аввал 2 май 2018.
**Саймуддин Бурҳонов** (24 майи 1907, деҳаи Ҳоит, ноҳияи Ғарм — 4 марти 1993, Рашт) — овозхони тоҷик, Ҳофизи халқии Тоҷикистон (1964).

Зиндагинома
-----------

Саймуддин Бурҳонов соли 1928 дар деҳаи Ярхичи ноҳияи Ҳоит дар оилаи деҳқон ба дунё омадааст. Соли 1933 модараш ва соли 1934 падараш аз дунё гузаштанд. Ӯ дар тарбияи модаркалонаш монд. Овози хушу дилкаш ва истеъдоди худододи ҳофизӣ дошт. Тағояш Мудин Бадриддин, ки дар деҳаи Ярхич зиндагӣ мекарду дар қатори ҳофизони шинохтаи ҳамон давра ном бароварда буд, гоҳ — гоҳе ӯро наздаш хонда, машқи навохтан ва сурудхониаш медод. 

Аз пайравони сабки Шариф Ҷӯраев буд, ботадриҷ сабкашро ёфт ва аз тақлид канор ҷуст. Умре дар макотиби миёнаи ноҳияи Ғарм аз фанни мусиқӣ дарс гуфта, ба дас¬таҳои ҳунарии маҳаллӣ роҳбарӣ намудааст, борҳо дар ҷашнвораҳои мусиқии ҷумҳуриявӣ ҳаваскорони санъати раштӣ бомуваффақият ҳунар озмудаанд. ӯ овози ширадор ва форам дошт, аз эҷодиёти халқ, ашъори шуарои пешину муосир таронаҳои зиёд сурудааст. «Оҳуи дар кӯҳсор», «Муборак бод», «Гул ба боғ», «Дӯстонро чӣ шуд», «Ёд бод», «Зиндагӣ», «Афсонаи нав», «Хандаи иқбол», «Асрори дил», «Ханҷар ба ҷонам», «Ба партия», «Сулҳ» аз зумраи онҳоанд. Дар саҳнаи Театри халқии ноҳияи Рашт композитсияҳои мусиқӣ ва адабӣ, драмаҳои якпардагиро таҳия кардааст.

Ҷоизаҳо
-------

Бо ду Грамотаи Фахрии Президиуми Совети Олии Тоҷикистонқадр шудааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  *Диловари Мирзо.* Аз пушти дари хотира.  Садои мардум (18 январи 2022). 26 сентябри 2023 санҷида шуд.

Адабиёт
-------

* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.
* Диловари Мирзо, Хунёгар. Д. 2012.
**Абулқосим Абдулазиз ибни Абунаср Аҳмад ибни Муҳаммади Займунӣ** — фақеҳи шофеии асри 11. Аз шахсиятҳои маъруф ҳадис шунидааст. Ҳофиз Абдулазиз ибни Муҳаммад ан-Нахшабӣ (фавт 1065) аз З. ҳадис ривоят карда, дар «Муъҷам» ӯро аз ҷумлаи шайхҳои худ ном мебарад. Нисбаи ӯ баргирифта аз номи деҳаи қадимии Займун, воқеъ дар масофаи 2,5 фарсах аз Бухоро ба самти Пайканд аст. Дар маъхазҳо бо нисбаи «Бухорӣ» низ ёд шудааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Займунӣ / С. Шаҳобуддинов // Дирҳам — Замин. — Д. : СИЭМТ, 2017. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 6). — ISBN 978-99947-33-69-9.

* السمعانى عبد الكريم. كتاب الانساب. جلد ٢. بيروت، ١٩٩٩
**Маҳмадмуродов Абдусалим** (тав. 1.07.1946, деҳаи Панҷрӯди ноҳияи Панҷакент), кимиёшинос, номзади илмҳои химия (1976), дотсент (1988).

Зиндагинома
-----------

Солҳои 1964–1969 дар факултети химияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленин таҳсил кардааст. Солҳои 1969–1972 ходими хурди илмии Институти химияи АИ ҶТ, 1972–1975 аспиранти
Донишкадаи технологии БелоРоссия (ш. Минск), 1976–1988 ходими илмӣ ва ходими калони илмии Институти химияи АИ ҶТ буд. Ҳамзамон солҳои 1982–1985 ҳамчун раиси Шӯрои олимони ҷавони институти номбурда кор кардааст. Соли 1986 курси такмили ихтисосро дар Институти кинетика ва катализи Шуъбаи сибирии АИ ИҶШС (ш. Новосибирск) гузаштааст. Солҳои 1987–1998 ҳамчун дотсент, 1998–2001 мудири кафедраи химияи умумӣ ва ғайриорганикии донишгоҳи омӯзгорӣ кор кардааст. Солҳои 1988–2010 ҳамчун сардори секори илмӣ- тадқиқотӣ ва аз 2001 ҳамчун муаллими ҳамкори кафедраи химияи умумӣ ва ғайриорганикии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ фаъолият дошт. Ҳамзамон котиби масъули маҷаллаи илмии «Паёми донишгоҳи омӯзгорӣ» буд. Аз соли 2001 то ба имрӯз ҳамчун муовини сардори шуъбаи таълим ва мудири шуъбаи таҷрибаомӯзии Донишкадаи иқтисодии Тоҷикистон кор карда, айни ҳол сармутахассиси шуъбаи таъмини стандартҳои давлатии таҳсилоти донишкадаи мазкур мебошад. Оид ба тадқиқоти термодинамикии себромидҳои унсурҳои нодири заминӣ кори илмӣ бурдааст. Тадқиқотҳои ӯ имконият доданд, ки чиҳати истифодабарии энергияи офтоб як қатор усулҳои навин кор карда шаванд. Қисме аз ин кашфиётҳо ҳамчун ихтирооти нодир бо шаҳодатномаи муаллифӣ сарфароз карда шуда, ба дасти чоп расиданд. Ӯ муаллифи 3 дастури таълимӣ, 3 ихтирооти илмӣ ва зиёда аз 100 мақолаву воситаҳои таълимию методӣ мебошад. Аксари мақолаҳои илмияш дар маҷаллаҳои бонуфузи илмӣ, аз қабили «Химияи физикавӣ»,
«Технологияи химиявӣ», «Кинетика ва катализ» нашр шуда, дар миқёси собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ ва берун аз ҳудуди он дастраси мутахассисони соҳаи химия гардидаанд.

Ҷоизаҳо
-------

Барои хидматҳояш дар соҳаи илм ва таълим бо нишони сарисинагии «Аълочии маорифи Тоҷикистон» (1993) ва ифтихорномаҳои Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон қадрдонӣ карда шудааст.

Осор
----

Ҳалли масъалаҳо аз химияи маҳлулҳо, Д. 1991; Мувозинати фазагӣ ва химияи барқӣ, Д. 1992; Маҷмӯи масъалаҳо аз химияи физикӣ, Д. 1993; Муайянкунии ҳосили зарби ҳалшавандагии фториди иттрий // Доклады АН РТ, 1972, №9; Давление насыщенного пара при бромидов иттрия и гольмия // Химия и химическая технология, Минск, 1975, №9; Давление насыщенного пара при бромидов лантана, серия, празеодимии и неодима // Журн. Физическая химия, М. 1975. №7, 9; Давление насыщенного пара при бромидов иттрия и гольмия // Журн. Физическая химия, М. 1975, №8; Давление насыщенного пара редкоземельных элементов и иттрии // Журн. Физическая химия, М. 1975, № 10; Тензометрическое исследование диокситетрахлормодата и калий // Доклады АН РТ, 1979,
№10.

Эзоҳ
----

* Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ

Пайвандҳо
---------

* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
*
**Абуҳанифа Аҳмад ибни Довуд ибни Вананди Динаварӣ** (828 ё 815, Динавар[d], Устони Кирмоншоҳ — 895 ё 896) — риёзидон, ҳайатшинос, набототшинос, файласуф, муаррих, адиб ва луғатшиноси маъруфи форс-тоҷик..

Зиндагинома
-----------

Бештари ҳаёт ва фаъолияти Абуҳанифаи Динаварӣ дар Динавар ва Исфаҳон гузаштааст. Дар Исфаҳон, аз мавзее, ки Абуҳанифаи Динаварӣ мушоҳидаҳои ситорашиносиро анҷом медод, дертар Абдурраҳмони Суфӣ дидан кардааст.

Осори илмӣ
----------

Рисолаҳои зерини Абуҳанифаи Динаварӣ дар сарчашмаҳо вомехӯранд: «Китоб ал-ҷабр ва-л-муқобала» («Китоб дар ҷабру муқобала»), «Китоб ат-тахт фӣ ҳисоб-ул-ҳинд» («Китоб дар бораи тахта ва ҳисоби ҳиндӣ»), «Китоб ан-наводир-ил-ҷабр» («Китоб дар бораи нодириҳои алҷабр»), «Китоб-ул-васайа» («Китоби васият»), «Китоб-ул-ҳисоб-уд-давр» («Китоб дар бораи ҳисоби давра»), «Китоб-ул-кусуф» («Китоб дар бораи гирифти Офтоб»), «Китоб ал-азмина ва-л-амкина» («Китоб дар бораи замон ва макон»), «Китоб ун-набот» («Китоб дар бораи наботот»), «Китоб-ул-ахбор-ит-тивол» («Китоб дар бораи ахбори дароз»). «Китоб-уш-шеър ва-ш-шуаро» ва «Китоб-ул-фасоҳат» аз ҷумлаи таълифоти адабии ӯст. Абуҳанифаи Динаварӣ дар асари бисёрҷилдаи худ «Китоб-ун-набот» миқдори зиёди ашъори шоирони арабро роҷеъ ба гиёҳҳо дохил кардааст. «Китоб-ул-ахбор-ит-тивол»-и ӯ яке аз намунаҳои барҷастаи насри классикии араб буда, то замони мо пурра расидааст. Матни онро соли 1888 олими рус В. Ф. Гиргас дар Лейден ба табъ расонида буд.

Эзоҳ
----

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* идентификатор BNF (фр.): платформаи додаҳои боз — 2011.

Адабиёт
-------

* Абуҳанифаи Динаварӣ // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая российская (старая версия)
* Иронико
* Britannica (онлайн)
* TDV İslam Ansiklopedisi

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BIBSYS: 90838472
* BNF: 11351734b
* CiNii: DA04369614
* EGAXA: vtls001180768
* GND: 118839403
* ICCU: UFIV023018
* ISNI: 0000 0000 7139 2436
* J9U: 987007278751705171
* LCCN: n85386394
* NTA: 074233971
* NUKAT: n2010148537
* LIBRIS: 86lnq2qs2bhtx1j
* SUDOC: 069741360
* VcBA: 495/14076
* VIAF: 90061323
* WorldCat VIAF: 90061323

 |

 |
**Нӯҳи II ибни Мансур** (976-997) — амири Давлати Сомониён

Пас аз марги Мансури I ибни Нӯҳ (961-976) писари хурдсоли ӯ Нӯҳи II ибни Мансур (976-997) амири Сомониён гардид. Аз хурдсолии ӯ истифода карда, вазирону дарбориён ва модараш ба корҳои давлатдорӣ дахолат мекарданд. Мушкили дигари хонадони сомонӣ ин шахсияти Абулҳасани Симҷурӣ сипаҳсолори Хуросон ва саркашиҳои ӯву қудрати рӯзафзунаш дар дарбори Бухоро буд. Ӯ аҳолии Хуросонро тороҷ карда, дар якҷоягӣ бо саркардаи дигари турки дарбори Cомонӣ Фоиқ соли 982 вазир Абулҳусайн Утбӣро ба қатл мерасонад. Марги ин вазир сабаби нооромӣ ва ошуфта гаштани муҳити дарбор гардид.

Дар солҳои 90-уми асри X ба арсаи қудрати давлати сомонӣ ду турки дигар афзуд мешавад. Инҳо Бектузун ва Инонҷ буданд, ки амир Нӯҳи II онҳоро барои бартараф кардани Фоиқ фиристод. Пас аз шикаст хӯрдани Фоиқ аз Бектузун ва Инонҷ (соли 990) ӯ барои қасд гирифтан аз амири сомонӣ ва дарбори Бухоро ба хони Давлати Қарохониён муроҷиат намуд. Қарохониён то ин дам бар шаҳри Исфиҷоб соҳиб гашта буданд. 
Аз парешонии вазъи Мовароуннаҳр ва бечорагии амирони сомонӣ истифода бурда, хони қарохонӣ Буғрохон соли 992 ба Бухоро ҳамлавар гашта, онро забт кард. Беморӣ ва марги нобаҳангоми хон ба Нӯҳи II имкон дод, ки дубора ба Бухоро баргардад. Дар муҳорибаи соли 994 дар назди Ҳирот ба сипаҳсолори сомонӣ Сабуктегин, амири Ғазна, муяссар гашт, ки артиши якҷояи Фоиқ ва Абӯалии Симҷуриро шикаст диҳад. Ҳамин тавр хонадони Симҷуриҳо аз байн рафт, вале дигар хонадони туркӣ яъне оли Сабуктегин ё Ғазнавиён фаъолона ба арсаи сиёсӣ ворид гаштанд.

Нигаред
-------

* Вазирони давлати Сомониён

Эзоҳ
----

1. ↑  Ҳотамов Н.Б. Довудӣ Д. Муллоҷонов С. Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). – Душанбе,2011. – С. 116-117.

| ⚙️ Амирони сулолаи Сомониён |
| --- |
| 
Сомонхудот
 • Асад ибни Сомон
 • Нӯҳ ибни Асад
 • Аҳмад ибни Асад
 • Насри I
 • Исмоил ибни Аҳмад
 • Аҳмад ибни Исмоил
 • Насри II
 • Нӯҳи I
 • Абдумалики I
 • Мансури I
 • Нӯҳи II
 • Мансури II
 • Абдумалики II
 • Исмоили Мунтасир
 |
**Низом Ҳоҷӣ Ҳакимзода** (*Низом Ҳоҷиевич Ҳакимов*; 4 октябри 1962, ноҳияи Рӯдакӣ, ҶШС Тоҷикистон) — собиқ Вазири нақлиёти Ҷумҳурии Тоҷикистон, иҷрокунандаи вазифаи Раиси ноҳияи Шоҳмансури шаҳри Душанбе (аз 12 январи соли 2017)

Зиндагинома
-----------

Низом Ҳоҷӣ Ҳакимзода 4 октябри соли 1962 дар Ҷумҳурии Тоҷикистон таваллуд шудааст, миллаташ тоҷик, маълумоташ олӣ.

Соли 1983 Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро бо ихтисоси иқтисодчӣ, соли 2007 Донишгоҳи Техникии Тоҷикистон ба номи академик Муҳаммад Осимиро бо ихтисоси муҳандис-сохтмончии соҳаи роҳ хатм намудааст.

Соли 1983 фаъолияти кориашро дар Вазорати сохтмон ва истифодабарии роҳҳои автомобилгарди ҶШС Тоҷикистон ҳамчун иқтисодчии трест оғоз намуда, минбаъд то соли 2001 дар вазифаҳои муҳосиб-ревизори трести «Тоҷикдорстрой»-и идораи автомобилгард, Иқтисодчии пешбари Вазорати сохтмон ва истифодабарии роҳҳои автомобилгард, муовини сармуҳосиб, сармуҳосиб, муовини сардор, сардори трести «Тоҷикдорстрой»-и идораи автомобилгард, муовини директори корхонаи ДСП Вазорати нақлиёт ва хоҷагии роҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон, сардори идораи иқтисоди Вазорати нақлиёт ва хоҷагии роҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон ва намояндаи ширкати «Элтес» кор кардааст.

Аз соли 2001-2011 дар вазифаи Директори иҷроияи Маркази татбиқи лоиҳаи эҳёи роҳи автомобилгарди Душанбе-Қӯрғонтеппа-Кӯлоб фаъолият намудааст.

Солҳои 2011-2013 Вазири нақлиёти Ҷумҳурии Тоҷикистон буд.

Аз 17 январи соли 2014 то 12 январи соли 2017 дар вазифаи Муовини раиси шаҳри Душанбе фаъолият намудааст.

Бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 12 январи соли 2017 иҷрокунандаи вазифаи Раиси ноҳияи Шоҳмансури шаҳри Душанбе таъйин гардид.

Соли 2011 бо медали ҷашнии «20-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» сарфароз гардонида шудааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Тағйироти кадрӣ дар ҳайати роҳбарии мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ дар шаҳри Душанбе
**Рӯзи Ваҳдати миллӣ** — яке аз ҷашнҳои расмӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон аст, ки ҳар сол 27 июн баргузор мешавад.

Эмомалӣ Раҳмон дар саммити байнулмилалӣ (соли 2016)

Таърих
------

27 июни соли 1997 — пас аз 8 давра гуфушунид (дар солҳои 1994 то 1997) миёни ҳукумати ҷумҳурӣ ва мухолифин, дар шаҳри Маскав, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ва роҳбари Иттиҳодияи нерӯҳои мухолифини тоҷик Сайид Абдуллои Нурӣ *«Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон»*-ро имзо карданд.

Дар солҳои ҷанги шаҳрвандӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон (5 майи соли 1992 — 27 июни соли 1997) беш аз 100 ҳазор кас кушта ва тахминан 1 млн кас гуреза ва муҳоҷири иҷборӣ шуд. Хисороти иқтисодии ин ҷанг дар Ҷумҳурии Тоҷикистон беш аз 10 миллиард доллари амрикоӣ баровард шудааст. Имзои «Созишномаи умумии истиқрори сулҳ ва ризоияти миллӣ дар Тоҷикистон» кишварро аз нобудӣ ва мардумро аз парокандашавӣ нигоҳ дошт.

Баргузории ҷашн
---------------

Бино бар Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи рӯзҳои ид», 27 июн ҳамчун «Рӯзи Ваҳдати миллӣ» дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ба иди расмии давлатӣ табдил ёфтаст ва ҳар сол ҷашн гирифта мешавад.

Ба муносибати рӯзи ид бо ташаббуси мақомоти давлатӣ, ташкилотҳои ҷамъиятӣ ва ҷузъу томҳои низомӣ чорабиниҳои фарҳангию сиёсӣ доир мешаванд.

27 июн — тибқи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи рӯзҳои ид», рӯзи истироҳат муқаррар шудааст.

Рӯзи ваҳдати миллӣ яке аз ҷашнҳои бузурги миллӣ маҳсуб ёфта, ҳамасола дар саросари кишвари маҳбубамон бо шукӯҳу шаҳомати хосса таҷлил мегардад..

Ҳамчунин нигаред
----------------

* Ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон

Эзоҳ
----

1. ↑  Қонунҳо ва Қарорҳо.Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон Бойгонӣ шудааст 1 августи 2021  сол.
2. ↑  КОНИБОДОМ-ҶАШНГОҲИ АСОСИИ РӮЗИ ВАҲДАТ -2018.  khovar.tj (27 июни 2018). 27 июни 2018 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 21 январи 2022.

Пайвандҳо
---------

* Рӯзҳои Ид(пайванди дастнорас)