**Синамои ассомӣ** (ассомӣ অসমীয়া কথাছবি) - филмҳоеро дар бар мегирад, ки бо забони ассомӣ пеш аз ҳама дар иёлоти Ассоми Ҳиндустон наворбардорӣ ва намоиш дода мешаванд.

Гарчанде ки дар тӯли таърихи тӯлониаш бо муваффақияти бадеии худ синамои ассомӣ натавонист ба сатҳи баланд бирасад, аммо филмҳои бо забони ассомӣ солҳои тӯлонӣ бо ҷоизаҳои миллӣ сарфароз гардонида мешаванд. Гарчанде ки филмҳои ассомӣ бо сабки Болливуд дар ибтидои садаи XXI дар экранҳо пайдо шудан гирифтанд, аммо ин соҳа наметавонад дар бозор рақобат кунад, ки филмҳои соҳаҳои бузурги саноатӣ ба монанди Болливуд, Колливуд ва Толливуд бартарӣ доранд.

Таърих
------

Тавлиди синамои ассомӣ бо номи продюсер, шоир, драматург, оҳангсоз ва муборизи истиқлолият Ҷиотӣ Прасад Агарвал аст, ки дар офаридани аввалин филми ассомӣ "Joymati" соли 1935 саҳм гузоштааст. Сюжети филм ба драмаи таърихии нависандаи ассомӣ Лакшминат Безбаруа асос ёфтааст ва дар бораи мубориза ва қурбонии бузурги як хонуми ашроф аз хонадони шоҳии Аҳом, ки барои наҷоти кишвар аз ҳукмронии подшоҳ ва вазири фасодзадаи ҷавон сурат гирифтааст, нақл мекунад. Аз сабаби нарасидани мутахассисони варзида Ҷиотӣ Прасад Агарвала, ки филми аввалини худро ба навор меорад, ҳамчунин бояд вазифаҳои филмноманавис, продюсер, коргардон, хореограф, муҳаррир, ороишгари либос ва оҳангсозро иҷро кунад. Филм, ки буҷаи он 60 000 рупия дошт, 10 марти соли 1935 ба намоиш гузошта шуд ва хеле ноком шуд. Ҷиотӣ Прасад Агарвала маҷбур шуд, ки камера ва тамоми таҷҳизоти студияро фурӯшад, то қарзҳоро пардохт кунад. Мисли бисёре аз филмҳои аввали ҳиндӣ, "Joymati" ба таври пурра зинда намондааст.

Сарфи назар аз талафоти зиёди молиявии "Joymati", Агарвал соли 1939 филми дигарро баровард. Indramalati дар байни солҳои 1937 ва 1938 гирифта шудааст. «Indramalati» назар ба филми пештара се баробар арзонтар шуда, ба эҷодкоронаш фоида овард. Сюжет дар атрофи муносибати байни писари шаҳрӣ ва духтари деҳотӣ сурат гирифт. Оҳангсоз ва сарояндаи барҷастаи Ассом Бҳупен Ҳазарика ҳамчун оҳангсози мусиқӣ дар филм дебют кард. Бо марги Ҷиотӣ Прасад, дар синамои ассом оромии муваққатӣ ба амал омад, ки тақрибан ду сол, то саршавии Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ давом кард. Аз фурсат истифода бурда, соли 1941 Роҳинӣ Баруа дар мавзуи дахлдори таърихӣ бо номи «Manomati» филме ба навор гирифт.

Барҷастатарин филми солҳои 1950-ум "Пяли Фукан" буд, ки соли 1956 аввалин Ҷоизаи миллии филм барои беҳтарин филми ассомиро ба даст овард. Он аз ҷониби Пҳанӣ Шарма коргардон ва оҳангсоз Бҳупен Ҳазарикаи ҷавон эҷод кардааст. Филм дар бораи ҳаёти муборизи озодӣ Пялӣ Фукан, ки ба ҳукмронии Британияи Кабир мухолифат мекард ва аз сӯи бритониёиҳо бо иттиҳоми хиёнат ба ватан эъдом шудааст, нақл мекунад. Ин барои замони худ як филми хеле пешрафтаи техникӣ буд. Филми Прабҳат Мукерҷӣ "Puberun", ки соли 1959 ба навор гирифта шудааст, дар бораи паҳнои меҳри модарӣ ба барномаи фестивали филмҳои Берлин дохил шуд. Соли 1961 Бҳупен Ҳазарика мюзикли фаромушнашавандаи худ «Шакунтала»-ро режиссёрӣ кард, ки он дар баробари мунаққидон ва матбуот муваффақият пайдо кард.

Дар нимаи солҳои 1960-ум дар ассом мунтазам филмҳо истеҳсол карда мешуданд. Бо вуҷуди ин, дар байни солҳои 1935 ва 1982, дар маҷмӯъ, танҳо 119 филм ба фурӯш бароварда шуд, дар ҳоле ки дар ҳиндӣ аз ибтидои солҳои 1940-ум ҳамасола тақрибан сад филм ба намоиш медарояд.

Соли 1987 филми "Halodhia Choraye Baodhan Khai" коргардон Ҷаҳну Баруа аввалин филми ассомӣ аст, ки Ҷоизаи Миллӣ барои беҳтарин филми бадеиро гирифтааст. Худи Баруа дар ҷашнвораи филми Локарно ҷоизаи беҳтарин коргардон барои "Xagoroloi Bohudoor" (1995), "Бабри нуқрагӣ"-ро гирифт. Аз ҳунарпешаҳо Молоя Госвамӣ, ки дар филми Firingoti (1991) бозӣ кардааст ва аз овозхонҳо Таралӣ Сарма, ки дар филми "Akashitorar Kothare" (2003) суруди «Kakuti Gosha»-ро иҷро кардааст, қайд карда шуд. Пас аз 30 сол, "The Village Rockers", ки соли 2017 нашр шудааст, низ ин ҷоизаро ба даст овард ва барои намояндагӣ аз Ҳиндустон дар ҷоизаи Оскар дар бахши беҳтарин филми хориҷӣ интихоб шуд, аммо дар рӯйхати кӯтоҳмуддати номзадӣ набуд.

Эзоҳ
----

1. ↑  *Lakshmi B. Ghosh.* A rare peep into world of Assamese cinema(англ.).  The Hindu (5 January 2006). 18 сентябри 2014 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 10 январи 2006.
2. ↑  Oscars 2019: India's Official Entry, Village Rockers Out of Race(англ.). *Latest India News*(пайванди дастнорас — *таърих*) (18 December 2018). 17 феврали 2019 санҷида шуд.

Пайвандҳо
---------