recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо номи Темур  мебошанд.
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо насаби Орипов мебошанд.

**Темур Орипов** (тав. 17.03.1936)  шаҳри Гулистон , вилояти Суғд) — олим, омӯзгор, номзади илмҳои ҳуқуқшиносӣ, дотсент.

Зиндагинома
-----------

Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленин, факултети ҳуқуқшиносиро (1959) хатм кардааст.
Солҳои 1961-1964 – мушовири шуъбаи мактубҳо ва шикоятҳои идоракунии корҳои советии вазирони РСС Тоҷикистон.
Солҳои 1964-1966 – инстпектори калони шуъбаи кадри СМУ №24 трести «Тоҷикиелинстрой».
Солҳои 1966-1969 – консултанти калон, мудири архиви шуъбаи ҳуқуқи Шӯрои Олии Президиуми ҶШС Тоҷикистон.
Соли 1971 - омӯзгори кафедраи ҳуқуқи давлатӣ ва сохтмони советии ДДТ.
Солҳои 1971-1976 – сармуаллими кафедраи таърих ПКИС Институти педагогии давлатии Ленинобод ба номи С.М.Киров.
Солҳои 1976-1981 – дотсенти кафедраи коммунизми илмии Институти политехникии Тоҷикистон.
Солҳои 1983-1985. – мудири кафедраи коммунизми илмии Донишкадаи давлатии политехникӣ
Соли 1994 мудири кафедраи ҳуқуқ ва фанҳои ҷамъиятии ДДҲБСТ.
Солҳои 2000-2002 – декани факултети ҳуқуқ ва муносибатҳои байналмилалии ДДҲБСТ.
Солҳои 2002-2004 – мудири кафедраи ҳуқуқи конститутсионии ДДҲБСТ.
Солҳои 2006-2012 - дотсенти кафедраи ҳуқуқи тиҷоратии ДДТТ.

```
Аз соли 2013 инҷониб дотсенти кафедраи ҳуқуқи конститутсионӣ, факултети ҳуқуқшиносии ДДҲБСТ. 
```

Эзоҳ
----

1. ↑  [ ДДҲБСТ, кафедраи
ҳуқуқи конститутсионӣ Темур Орипов](тоҷ.). *www. tsulbp.tj*. 8 феврали 2024 санҷида шуд.
**Мансур Каримзода** (*Каримзода Мансур Тағой*; зод. 23 декабри 1981, ноҳияи Файзобод) — ходими давлатӣ, муҳандис-технолог, номзади илмҳои кишоварзӣ.

Зиндагноима
-----------

Соли Донишгоҳи технологии Тоҷикистонро дар соли 2005 хатм кардааст.

Корнома
-------

Солҳои 2005—2008 асистент ва солҳои 2008—2011 омӯзгори кафедраи «Технологияи коркарди маҳсулоти чорво» дар Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон, солҳои 2011—2013 асперанти бахши рӯзонаи Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон, солҳои 2013—2017 омӯзгори калони «Технологияи коркарди маҳсулоти чорво» дар Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон ва солҳои 2017—2021 муовини якуми раиси ноҳияи Файзобод, солҳои 2022—2024 муовини раиси шаҳри Ваҳдат буд.

Аз 30 январи соли 2024 раиси ноҳияи Файзобод мебошад.

Ҷоизаҳо
-------

* 2020 — медали «Хидмати шоиста»

Эзоҳ
----
**Яҳё Афзалӣ** (1893, гузари Лабиғори ш.Самарқанд – 1928, ш. Душанбе) — яке аз бунёдкорони фаъоли ҳаёти нав дар ҶМШС Тоҷикистон баъд аз инқилоби Бухоро. Арбоби ҳизби болшевикӣ ва ходими давлатӣ. Узви ҳизби болшевикӣ аз соли 1918.

Ҳолнома
-------

Яҳё Афзалӣ фаъолияти кориашро аз шогирди бофанда, устои гилкор оғоз намудааст. Мактаби усули ҷадидро хатм кардааст (1912). Баъди Инқилоби Октябр ҳаёти худро ба мустаҳкам кардани Ҳокимияти Шӯравӣ бахшидааст. Иштирокчии фаъоли ташкилотҳои ноҳиявӣ ва шаҳрии "Иттифоқ"-и Самарқанд. Яке аз ташаббускорон ва ташкилотчиёни муттаҳид гардонидани коргарони миллати маҳаллии Самарқанд дар атрофи ҳизби болшевикӣ, ташкилкунандаи дастаи Гвардияи Сурхи Самарқанд (1917-1921), муборизи диловари зидди босмачиён дар Ӯротеппа, Хуҷанд, Сулукта, Драгомиров ва Бухорои Шарқӣ (1921-1922). ҷонишини комиссар, котиби райкоми Шаҳринави Самарқанд, раиси комиҷроияи ш.Самарқанд (1921-1925), мудири шуъбаи агитатсияву пропагандаи Бюрои ташкилии ҶМШС Тоҷикистон дар ҲК (б) Ӯзбекистон (1925-1926), котиби масъули кумитаи вилоятии ҲК (б) дар Ҳисор ва дар айни замон котиби масъули ҳизби болшевикӣ кумитаи шаҳри Сталинобод (1926-1928), узви бюрои кумитаи вилоятии Тоҷикистонии ҲК (б) Ӯзбекистон.

Ҷоизаҳо
-------

Бо ордени «Ситораи Сурх» ва дигар ҷоизаҳо сарфароз гардонда шудааст.

Некдошт
-------

Яке аз кӯчаҳои шаҳри Душанбе ба номаш гузошта шудааст.

Манобеъ
-------

* Аслҳо ва наслҳо. – Душанбе, 2013, - С.27
**Саидризо Ализода** (Шаблони холии {{ВД-Дебоча}} ) — рӯзноманигор, фоқеанигор, мутарҷим, забоншинос ва омӯзгори тоҷик.

### Зиндагинома

Ализода Саидризо 15 феврали 1887, маҳаллаи Боғи шамоли шаҳри Самарқанд ба дунё омадааст. Мактаби усули ҷадидро хатм кардааст (1912), иштирокчии фаъоли корпартоиҳои коргарони Самарқанд (1905—1907), коргари корхонаи бофандагӣ, ҳуруфчини матбааҳои Самарқанд (1909—1919), котиби якӯми ҳизби болшевикии н. Боғи шамоли ш. Самарқанд, муҳаррири аввалин нашрияи шӯравии тоҷикӣ «Шӯълаи инқилоб» (1919—1921), муаллими забони арабӣ, форсӣ ва тоҷикӣ Донишгоҳи давлати Самарқанд (1933—1937)

### Эҷодиёт

Mуаллифи аввалин алифбои тоҷикӣ «Китоби нахустин», «Дабистони тоҷик» (1920), «Сарфу наҳви тоҷикӣ» (1926), муҳаррир ва мураттиби аввалин луғати русӣ-тоҷикӣ (ду ҷилд, 1933 −1934), муаллифи маҷмӯаи мақолаҳои публисистии «Ба ҳам бипайвандед, эй ранҷбарони ҳамаи ҷаҳон!», «Сарватмандон навмед мешаванд», «Инглиспарварон бихонанд», «Имрӯз наврӯз аст», «Ба муносибати хабарҳои Бухоро», «Мотами бузург» (дар бораи ба таври фоҷиавӣкушта шудани Маҳмудхоҷа Беҳбудӣ, 1919) ва ғ. шеърҳои «Зан ва мулло», «Ба порахӯр», «Бойамак», «Марсияҳои мушфиқона ба фаранҷӣ». Чун донандаи забҳои арабӣ, форсӣ, русӣ, узбеки, тоторӣ, туркӣ, курдӣ асарҳои «Сад фоиз»-и нависандаи амрикоӣ Эптон Синклер (1934), «Дубровский» (1935), «Духтари капитан» (1936), «Моткаи қарамашшоқ» (1937), «Ҳикояҳои Белкин»-и А. С. Пушкин (1938), «Семент»- и Ф. Гладков (1936), «Пӯлод чӣ тавр обутоб ёфтааст»-и Н. Островский (1937), «Каждум аз меҳроб»-и адиби ӯзбек Абдулло Қодириро (1938) ба тоҷикӣ гардонидааст, аввалин тарҷумон ва муҳаррири асарҳои классикони марксизм-ленинизм.

Некдошт
-------

Соли 1997 ба муносибати 100-ӯмин солгарди таваллудаш дар шаҳри Самарқанд хона — музеи Саидризо Ализода таъсис ёфтааст. Дар Тоҷикистон асарҳои тарҷуманамуда ва маҷмӯаи мақолаҳои публисистии Саидризо Ализода ҳамчун мероси адабӣ омӯхта мешаванд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Аслҳо ва наслҳо. — Душанбе, 2013. — С.22-23 — 184 с. — ISBN 978-99947-958-2-6
2. 1 2  САИДРИЗО АЛИЗОДА tojnews(пайванди дастнорас)
3. ↑  нусхаи бойгонӣ. 10 май 2014 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 23 октябри 2014.

Пайвандҳо
---------

* Саидризо Ализода — Вадуд Махмуди
**Ваҷеҳуддин Масъуди Боштинӣ** (ҳукмронӣ 1337—1344) — дуввумин амири Давлати Сарбадорон, ки баъди кушта шудани Абдурраззоқи сарбадорӣ ба сари қудрат омад.

Ҳукумат
-------

Ваҷеҳуддин бо пуштибонии Шайх Ҳасани Ҷурӣ шаҳрҳои Сабзавор, Ҷом ва Нишопурро аз тасарруфи муғулони элхонӣ озод карда, дар муҳорибаи назди д. Атрак лашкари Туғотемурхонро шикаст дод. Ин муваффақияти Ваҷеҳуддин дар Хуросон норозигии раҳбарони давлати Куртҳои Ҳиротро ба миён оварда, Муизуддини Курт ва Туғотемурхон бар зидди давлати Сарбадорон иттиҳод бастанд. Дар муҳорибаи Зова (19.7.1342) дар ибтидо Ваҷеҳуддин ба неруҳои низомии муттаҳид ғолиб омад, вале баъди кушта шудани Шайх Ҳасани Ҷурӣ шикаст хӯрда, ба Сабзвор ақиб нишаст. Бо вуҷуди ин Ваҷеҳуддин муборизаи худро бар зидди бозмондагони неруҳои ҳарбии Туғотемурхон дар Мозандарон идома дода, баъди забти Сорӣ ва Омул аз ҷониби ҳокими Рустамдор — Малик Ҷалолуддавла Искандар ба қатл расид (1345). Баъди фавти Ваҷеҳуддин сарварони Сарбадорон ҳамчун ҷонишинони Ваҷеҳуддин танҳо лақаби амир доштанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Ваҷеҳуддин // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Файнаншиал Таймз** (англ. *Financial Times*) яке аз қадимтарин, муҳимтарин ва пурнуфузтарин рӯзномаҳои иқтисодӣ - сиёсӣ дар ҷаҳон аст, ки маркази он дар шаҳри Лондон қарор дорад. Рӯзномаи Файнаншиал Таймз аз рӯзномаҳои матраҳ ва бисёр муҳим дар сиёсат ва иқтисоди кишвари подшоҳии Инглистон ба ҳисоб меравад. Ин рӯзнома ба таври ҳамзамон дар 23 шаҳри умдаи дунё аз ҷумла Лондон, Дублин, Порис, Франкфурт, Стокҳолм, Милан, Мадрид, Ню Йорк, Чикаго, Лос Анҷелес, Сан-Франсиско, Даллас, Атланта, Майями, Вашингтон Ди Си, Токио, Ҳонг Конг, Сингапур, Сеул, Дубай, Йоҳанесбург ва Истанбул мунташир мешавад.

Рӯзномаи Файнаншиал Таймз танҳо рӯзнома дар ҷаҳон аст, ки вазъияти рӯзонаи Бурси Лондон ва дигар бурсҳои матраҳи ҷаҳонро бо таҳлилҳои комил ба сурати рӯзона баррасӣ мекунад.

Нигаред низ
-----------

 
Анбори Википедиа дар бораи ин мавзӯъ гурӯҳ дорад:
***Financial Times***

Адабиёт
-------

* Аз Википедиаи Форсӣ

Пайвандҳо
---------

* Сомонаи расмии Файнаншиал Таймз
**Забони тотории қримӣ** (qırımtatar tili, къырымтатар тили, قریم تاتار تلی), онро **қримӣ** низ меноманд (qırım тили, къырым тили, قریم تلی), Забони туркии қипчоқӣ аст, ки дар Қрим ва диаспораи тотории қримӣ гуфтугӯ мекунанд. Узбекистон, Туркия, Румыния ва Булгория, инчунин ҷамоатҳои хурд дар Иёлоти Муттаҳида ва Канада. Онро бо тоторӣ, ки дар Тотористон ва минтақаҳои ҳамсояи Русия ҳарф мезананд, набояд омехта кард; ин ду забон бо ҳам алоқаманданд, вале ба зергурӯҳҳои гуногуни забонҳои қипчоқӣ тааллуқ доранд, дар ҳоле ки дараҷаи назарраси якдигарфаҳм нигоҳ дошта мешаванд. Забони тоторҳои Қрим зери таъсири гӯишҳои оғузҳои оғузӣ ба таври густурда қарор гирифта, бо онҳо ба дараҷаҳои гуногун ҳамфикр аст.

Истинод
-------
**Сиккашиносӣ** (аз лот. numisma, nomisma, numismatis - *«танга»* ё сикка ← юн.-қад. νόμισμα, νόμισματος - *"тартиби муқарраршуда, тартиби маъмулӣ; танга»*) — фанни ёрирасони таърихист, ки таърихи сикка ва муомилоти сиккаро меомӯзад .

Таърихи сиккашиносӣ ҳамчун илм
------------------------------

 Ҷозеф-Иллари Эккел (1737-1798) - асосгузори тадқиқоти мунтазами илмӣ дар соҳаи нумизматика
Таваҷҷӯҳ ба тангаҳо дар давраи Ренессанс ба вуҷуд омадааст. Шоири итолиёвӣ Франческо Петрарка дӯстдори бузурги тангаҳои қадимӣ буд.

Ҳамчунин нигаред
----------------

* Монета
* Деньги
* Валюта
* Коллекционирование
* Коллекционирование монет
* Коллекционная монета
* Состояние монет
* Российское общество нумизматов
* Фишка казино
* Бонистика
* Фалеристика

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* *Фенглер Х. Гироу Г. Унгер В.* Словарь нумизмата / пер. с нем. В. Г. Арсельевой / отв. ред. В. М. Потин. — 2-е, перераб. и доп.. — М.: Радио и связь, 1993. — 408 с. — ISBN 5-256-00317-8.

Пайвандҳо
---------
**Саид Аҳмади Васлии Самарқандӣ** (1870 — 29 октябри 1929) — шоири тоҷик.

Зиндагинома
-----------

Саид Аҳмади Васлӣ дар соли 1870 таваллуд шуда, 29 октябри соли 1929 вафот намудааст. Саид Аҳмади Васлӣ аз гузари Кушҳавзи Самарқанд буда, дар мадрасаҳои Самарқанд, Тошканд ва Бухоро илмҳои расмии замонашро омӯхтааст.

Чанде дар Бухоро ва баъдтар дар Самарқанд мударрисӣ ҳам кардааст. Доир ба сарфу наҳви арабӣ «Нафъуттолиб» ном шарҳи кофия навиштааст. Сарфу наҳви забони тоҷикӣ-форсиро низ ба усули забони араб тартиб дода буд. Дар аввалҳои ҷорӣ шудани усули ҷадида дар Самарқанд баъзе рисолаҳои тоҷикӣ таълиф кардааст. Баъзе таълифоти илмӣ ва таърихии дигар, низ дорад, ки қисме аз онҳо ба чоп расида буд.

Аввалин девони ашъори Васлӣ тақрибан иборат аз чаҳор ҳазор байт буда, соли 1909 дар Самарқанд ба табъ расидааст.

Намунаи ашъор
-------------

Биё, биё ки ба ҷон оразат гулоб диҳад,
Марав, марав, ки дилам рухро ҷавоб дихад.
Сазад, ки зинда кунӣ мурдаи ғамат ба даме,
Лабат ба сокии кавсар шароби ноб диҳад…
Аз мазмуни ғазал маълум аст, ки Васлӣ дар иншои он аз як қатор образҳои шоиронаи услуби «бедилӣ» истифода бурдааст. Ғазалҳои Васлӣ дар равони писанди ҳамагонанд. Дар як ғазали ӯзбекии Саидаҳмад Васлӣ чунин омадааст:

Бир кеча хучрам сари, ҷоно шаоб айлаб келинг,
Ой каби рухсорингизни беникоб айлаб келинг.
Офтоби оразингиз бирла тунни кун килиб,
Шум ракибим учраса каттик итоб айлаб келинг…
Ғазали мазкур низ дар қолаби анъанавӣ офарида шуда, қофия ва радифаш низ бамаврид дар шакли мувофиқ оварда шудааст. Иштиёқи дидори ёр қаҳрамони лирикиро водор месозад, ки бар мавзӯи ишқӣ ғазал офарад. Ғазал аз лиҳози мавзӯъ ва мундариҷа низ пурра анъанавӣ буда, дар он васфи ҷамоли ёр бо воситаҳои тасвири бадеии анъанавӣ ифода гардидааст.

Аммо метавон дар ашъори Саидаҳмад Васлӣ оҳангҳои иҷтимоиро низ мушоҳида кард. Дар ин бобат таъсири адабиёти маорифпарварии тоҷику ӯзбек равшан намудор аст. Гарчи дар мавзӯъ ва мундариҷаи ғоявии осори Васлӣ таҷдиди назар мушоҳида карда шавад ҳам, қолиб ва шакли осори бадеии ӯ дар асосу суннатҳои адабии классикӣ офарида шудааст. Маъюсию бадбахтӣ, шикваю норозигии ичтимоӣ, мавзӯҳои иҷтимоии ашъори шоирро асос гардиданд. Аммо бояд зикр кард, ки ин афкори адиб то ба дараҷаи мавзӯи асосии осори адиб қарор нагирифтаанд. Умуман то ибтидои асри ХХ дар осори адибони намоёнтарини тамоми ҳудудҳои Осиёи Марказӣ, аз ҷумла дар саросари водии Зарафшон ва муҳити адабии Самарқанд дар қатори мавзӯъ ва оҳангҳои нави иҷтимоӣ идомаи анъанаҳои аз ҳама хуби адабиёти классикиро низ мушоҳида кардан мумкин аст.

### Аз рубоиёт

Сарв арчи дарахти нотарошида бувад,
Мавзунии ӯ ҳаме писандида бувад.
Аз ростӣ шуд мушобеҳи қомати ёр,
Он кас, ки дурӯғ гуфт, нодида бувад.

Эзоҳ
----


  


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Мақолаи мазкур дар бораи шоир нопурра аст. Шумо ба Википедиа бо пурракардани он ёрӣ расонед*. |
***Арақчин*** — деҳа дар ҷамоати деҳоти Чорбоғи ноҳияи Варзоб. Аз Арақчин то маркази ноҳия 31 км. ва то маркази шаҳри Душанбе 19 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 1570 нафар (2019), тоҷикон.

Иқтисод
-------

Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, бунгоҳи тиббӣ, клуб ва нуқтаи савдои хусусӣ дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: боғдорӣ, чорводорӣ ва сабзавоткорӣ. Заминҳо аз чашма обёрӣ мешаванд.

Таърих ва мардум
----------------

Деҳаи Арақчин дар доманаи ҷанубии қаторкӯҳҳои Ҳисор ва тақрибан дар баландии 1100м-1200м аз сатҳи баҳр ҷойгир шудааст. Ҳудуди имрӯзаи деҳа тақрибан 16 гектарро ташкид намуда релефи он баландкӯҳ ва кӯҳсор мебошад.

Дар кори барқарорсозии ҳокимияти нав фарзанди ин деҳа Теша Ризоев, Асадулло Хайруллоев, Нурулло Ғуломов, Қаюм Қодир ва Қурбон Азизовҳо, Мирзо Саъдулло Рабиӣ ва Абдурашид Тошев хеле калон мебошад. Аввалин мактаби Шуравӣ дар деҳа тобистони соли 1928 ташкил ёфтааст, ки омӯзгори нахустини он Ҷумъаев Ш аз шаҳри бостонии Самарқанд мебошад.

Шахсияҳои маъруф
----------------

Зодагони деҳаи Арақчин бо фаъолияти густурдаи худ дар ҳаёти ҷамъиятиву сиёсии ҷомеа фаъолона ширкат меварзиданд. Шоир Саъдулло Рабиӣ чун вассофи ҳаёти нав баромад намуда соли 1934 чун вакил дар анҷумани I нависандагони шуравӣ иштирок намуда буд. Абдусалом Рабиев барои хидматҳои арзандааш сазовори унвони Қаҳрамони меҳнати Сотсиалистӣ, дорандаи Ордени Ленин ва ду даъват вакили Шурои Олии Тоҷикистон шуда буд.

Дар солҳон ҶБВ 49 нафар фарзандони деҳа ба ҷанг ва ба баталионҳои меҳнатӣ даъват шуда 20 нафари онҳо аз ҷанг барнагаштанд.

Сарчашма
--------

* Феҳристи номи маҳалҳои Тоҷикистон — Д.: СИЭМТ, 2013. — 332 с. — ISBN 978-99947-33-54-5

| ⚙️ Flag of Tajikistan Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Варзоб |
| --- |
| Марказ | Варзоб |  |
| Шаҳракҳо | Тагоб |
| Деҳоти Айнӣ | Бакавул • Бакавули Нав • Бувак • Гулистон • Дара • Даштимирон • Оғуртӣ • Ориёно • Пурзобод • Тошбулоқ • Харангони Боло • Харангони Миёна • Чинор • Шаршара • Шейхак • Яккачашма |
| Деҳоти Варзобқалъа | Беғар • Варзоб • Варзобқалъа • Ғажне • Ғусғарф • Дашти Ринҷон • Зимчуруд • Кондара • Пуғузе • Работ • Фанфароқ • Хоҷа Оби Гарм • Ҳушёрӣ • Ҷирино • Шафтимиҷгон |
| Деҳоти Деҳмалик | Вармоник • Гароб • Деҳмалик • Зуманд • Пичандар • Пишанбе • Порут • Пошум • Роғ • Сафедорак |
| Деҳоти Зидеҳ | Калон • Кӯктеппа • Намозгоҳ • Насруд • Обихирф • Панҷхок • Ҳазора |
| Деҳоти Лучоб | Алхуч • Дурманбулоқ • Косатароши Боло • Косатароши Поён • Лучоб • Новакандоз • Сайёд • Саринай • Чорводор |
| Деҳоти Чорбоғ | Арақчин • Гулбоғ • Дараибедҳо • Дараифонӣ • Даҳана • Дуоба • Кӯлиҳавоӣ • Меҳробод • Обизак • Сарикӯтал • Чорбоғ • Чормағзакони Боло • Чормағзакони Поён • Ҷангалак • Шодоб • Шолиқунғурот • Яккачуғуз |
{{Шахс
таърихи даргузашт = 16.08.2023
}}
**Мақсудҷон Муҳиддинҷонов** (26 майи 1950, ноҳияи Фархор — 16 августи 2023, Душанбе) — мухбир ва аксбардори тоҷик, Корманди шоистаи Тоҷикистон.

Зиндагинома
-----------

Мақсудҷон Муҳиддинҷонов 26 майи соли 1950 дар ноҳияи Фархор дар оилаи коргар таваллуд шудааст. Соли 1977 Донишгоҳи давлатии шаҳри Саратови Федератсияи Русияро бо ихтисоси филолог-муаллими забони русӣ хатм намудааст. Мавсуф солҳои зиёд ба ҳайси шогирди рассоми комбинати хизмати маишии ноҳияи Фархор, мухбир-суратгири рӯзномаи «Гулистон»-и ноҳияи Фархор, мураббии хобгоҳи Техникуми геологии Тоҷикистон, мудири шуъбаи сурат-ахбори ТоҷикТА, сармуҳаррири редаксияи «Фотохроника»-и ТоҷикТА, мухбир-суратгири рӯзномаи Тоҷикистон, мухбир-суратгири Маркази иттилоотии Тоҷикистон «Ховар»-и назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва мудири шуъбаи иттилоотии мусаввар дар Агентии миллии иттилоотии Тоҷикистон «Ховар»-и назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият намудааст.

Мақсудҷон Муҳиддинҷонов солҳои зиёд ҳамчун суратгири Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон хизмати шоиста намудааст.

Ҷоизаҳо
-------

Хидматҳои Мақсудҷон Муҳиддинҷонов бо медали Хизмати шоиста ва Корманди шоистаи Тоҷикистон қадрдонӣ шудаанд.

Эзоҳ
----
**Рӯзибой Идизода** (*Рӯзибой Идиев*; зод. 1 январи 1969, деҳаи Кӯҳмарғ, ноҳияи Айнӣ) — овозхон, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (2013), Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (2022).

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи Донишкадаи давлатии санъати ба номи М. Турсунзода аст. Дар ансамбли давлатии «Ганҷина»-и Филармонияи давлатии Тоҷикистон ҳунарнамоӣ карда, аз соли 2000 узви ансамбли «Фалак»-и Кумитаи телевизион ва радиои ҷумҳурӣ мебошад. Сурудҳои халқӣ ва фалаки мардуми водии Зарафшонро бо овози ширадор замзама намуда, ба халқаи овозхонони писандида дохил шудааст, мекӯшад донае ба хазинаи нурбахшои мусиқии тоҷик зам созад. «Майда-майда», «Модар», «Нишастан», «Иқбол», «Падруд», «Шамол», «Хуш хиромон меравӣ», «Агар», «Ҷӯрабой» намунаи чанде аз сурудаҳояш мебошанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.
**Абдураҳим Неъматов** (30 апрели 1942, деҳаи Ғозиён, ноҳияи Хуҷанд) — овозхон, ҳунарпешаи театру синамо, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (1984), Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (1998).

Зиндагинома
-----------

Омӯзишгоҳи мусиқии Хуҷанд ба номи Содирхон Ҳофиз (1962) ва Институти педагогии ш. Хуҷанд (ҳоло ДДХ ба номи Б. Ғафуров)-ро (1970) ба итмом расонда, дар Театри мусиқӣ-мазҳакаи шаҳри Хуҷанд фаъолият доштааст. Аз соли 1995 корманди раёсати фарҳанги вилояти Суғд мебошад.

Лаёқаташ дар мазҳака бештар зуҳур кардааст, саҳначаҳои ҷолибе дар намоишҳои «Ханда, ханда, ханда», «Кам-кам чақ-чақ аз ҳар ҷо» пешкаши бинандагон гардонидааст. Дар спектаклҳое чун «Модар нигарон буд», «Бедорӣ», «Шабҳои фироқ», «Дар меҳмонии ҳофиз», «Харгӯшаки доно» ва ғайраҳо нақш бозидааст, дар филмҳои «Марҳабо ба Зумрад», «Номзад», «Салом, Гулнора Раҳимовна», «Ҳодиса дар фурудгоҳ», «Камоли Хуҷандӣ», «Падари маҳтобӣ» ҳунараш падид омадааст. Зиёда аз бист суруди ҳаҷвӣ сароида, дар ин жанри душвор устод буданашро собит сохтааст. Коргардон ва барандаи барномаи ҳаҷвии «Як табассум» ва телетеатри «Насриддин Афандӣ» дар телевизиони вилоятӣ буд, ки муштоқони зиёд пайдо кардаанд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.
[*бетараф?*]

**Муҳаммадиқболи Садриддин** (*Садуридинов Муҳаммадиқбол Қаландарович*; зод. 15 майи 1978, Қурғонтеппа, (ҶШС Тоҷикистон) — донишманди дин ва яке аз фаъолони мухолифини тоҷик.

Зиндагинома
-----------

Ӯ писари Ҳоҷӣ Қаландар Садриддинзода яке аз асосгузорони ҲНИТ дар солҳои 1973 мебошад.

Муҳаммадиқболи Садриддин муаллифи китобҳо ва мақолаҳои адабӣ, динӣ, таърихӣ ва сиёсӣ аст. Ӯ дар соли 2008 «Тафсири мухтасари Хатлонӣ»-ро дар се ҷилд ба нашр расонида, бунёди ҷамъиятии «Васатият»-ро таъсис додааст. Соли 2014 сомонаи бунёди ҷамъиятии «Васатият» марбут ба Муҳаммадиқболи Садриддин дар Тоҷикистон масдуд гардид.

Муҳаммадиқболи Садриддин дар солҳои ахир ошкоро ва тунд дар бораи амалҳои коррупсионӣ ва ҷиноии мақомдорон мақолаҳо дар Пойгоҳи «Isloh.net» ва барномаҳои видеоӣ дар шабакаи YouTube пахш мекунад. Моҳи октябри соли 2020 Прокуратураи Ҷумҳурии Тоҷикистон нисбати Муҳаммадиқболи Садриддин, ки худи Ӯ аз соли 2016 дар Аврупо паноҳандаи сиёсӣ аст, дар ғайбаш бо моддаи 247 қисми 4 (қаллобӣ бо расонидани зарари махсусан калон) парвандаи ҷиноӣ кушода аст. Худи Ӯ ин иттиҳомҳоро сохта ва дорои ангезаи сиёсӣ донист ва ба фошкориҳояш дар бораи мансабдорони тоҷик рабт дод.

Осор
----

* Муҳаммадиқболи Садриддин. «Суханварони Балх», Д. 2010.

Эзоҳ
----

1. ↑  "Тафсири мухтасари Хатлонӣ" нашр шуд(тоҷ.), Радиои Озодӣ (24.02.2008).
2. ↑  Бо ҳалномаи Суди Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 15 августи соли 2019 аризаи Прокурори генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи иттиҳоди террористӣ-экстремистӣ эътироф намудани ташкилоти «Паймони миллии Тоҷикистон», манъ намудани фаъолияти он дар Ҷумҳурии Тоҷикистон, бастани сомонаҳои интернетии ин ташкилот ва манъ кардани воридоту паҳни аудиосабтҳо, видеонаворҳо ва адабиёту варақаҳои он ба ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон қонеъ карда шудааст.
3. ↑  "Ислоҳ" чанд соат дастнорас шуд. Муҳаммадиқболи Садриддин: "Ҳамлаи мақомот буд"(тоҷ.), Радиои Озодӣ (02.03.2021).
4. ↑  "Muhammadikbol Saduridinov - Justice for Journalists(англ.).  JFJ.fund (15.10.2020).
5. ↑  "Қаллоб дар кофтукоб(тоҷ.).  Сомонаи Прокуратураи Ҷумҳурии Тоҷикистон (15.10.2020).
6. ↑  *Рахимзода Р. Х.* Наука – основа развития общества.
**Архармериноси қазоқӣ** (қаз.: *Қазақтың арқар-мериносы*) — зоти гӯсфанди маҳинпашми гӯшту пашмдеҳ.

Солҳои 1934 — 50 бо роҳи дурагакунии байнинамудӣ (мериноси навкавказӣ, архар ва ғ.) дар Ҷумҳурии Қазоқистон ба вуҷуд оварда шудааст. Архармериноси қазоқӣ ҷуссаи калон дорад; ба шароити чарогоҳҳои баландкӯҳӣ тобовар аст. Вазни зиндаи қӯчқораш 90 — 150 кг, мешаш 55 — 65 кг мешавад. Аз ҳар сар қӯчқор 7 — 8 кг ва аз меш 3,2 — 3,5 кг пашм метарошанд. Аз 100 сар меш 110—120 сар барра мегиранд. Вазни барраҳои навзод 4,0 — 4,2 кг, чормоҳа 30 — 32 кг ва якунимсола то 50 кг аст. Гӯсфандони архармериноси қазоқӣ бештар дар вилоятҳои Алмаато, Павлодар ва Қазоқистони Шарқӣ парвариш меёбанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Архармериноси қазоқӣ // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2023, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Чормағзи заминӣ**, **финдиқи заминӣ**, **арахис** (лот. Árachis hypogaéa) — гиёҳи яксолаест аз оилаи лӯбиёиҳо.

Тавсифоти гиёҳшинохтӣ
---------------------

Пояаш борик, сершохи сабз ва серпашмак, ба монанди палак месабзад. Баргаш мураккаби пармонанд (аз 2 ҷуфт баргчаҳо иборат), хушагулаш 5—7-гула, шукуфааш зард ё норинҷӣ, ғилофакмевааш 1—5-тухма (дарозиаш 1—3 см), мағзаш лӯнда ё дарозрӯя, гулобӣ ё гулобии ҷигарранг, май гул, июл — октябр мева мекунад.

Парвариш
--------

Чормағзи заминиро дар Тоҷикистон аҳён-аҳён дар заминҳои обӣ мепарваранд. Онро бештар дар ноҳияҳои ҷанубии қисми аврупоии Русия, Қрим, Қафқозва Осиёи Миёна мекоранд.

Корбурд
-------

Чормағзи заминӣ рустании ғизоист. Мағзаш 45—59 % равған ва 20,2—36,3 % сафедаи хушҳазм дорад. Мағзи онро хом ё бирён карда истеъмол мекунанд. Кунҷорааш хӯроки серғизои чорвост. Баргу пояи чормағзи заминӣ серсафеда буда, онҳоро чорво нағз мехурад, аз ҷиҳати серғизоӣ ба хошоки себарга ва юнучқа баробар аст. Чормағзи заминӣ хокро аз моддаҳои нитрогендор ғанӣ мегардонад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Чормағзи заминӣ / М. Расулова // Ховалинг — Ҷӯяк. — Д. : СИЭСТ, 1988. — (Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] /  сармуҳаррир М. Д. Диноршоев ; 1978—1988, ҷ. 8).
Шаблон:Мусицидон
**Ардашери Чангӣ** Муҳаммад ибни Ардашер (1475, Ҳирот — 1547, Бухоро) — оҳангсоз ва навозандаи тоҷик.

Зиндагинома
-----------

Аз ҷавонӣ ба омӯхтани илмҳои замон, аз ҷумла ҳунарҳои хаттотӣ, ҷадвалкашӣ ва наққошӣ пардохтааст; ба мусиқӣ низ меҳр дошта, дар ҳузури санъатварони номии давраш навохтани созҳои мусиқию сурудхониро меомӯзад. Барои фарогирии созу овоз ба Бухоро омада, бо устодони мусиқӣ шинос мешавад ва дар назди Мираки Чангии Бухороӣ чангнавозиро меомӯзад. А. Ч. чанд муддат дар Бухоро бо ҳамкории устодаш, ки сардори нақорахонаи Шайбониён буд, чун навозанда хидмат кардааст. Дар ин муддат ӯ бо санъатварони машҳури доираи дарбор ва берун аз он ошно шуда, дар санъати навозандагӣ ва сарояндагӣ маҳорати баланд пайдо мекунад. Истеъдоди мусиқидонии ӯ дар иҷрои мушкилтарин қисмҳои созии мақомҳо вусъат меёбад ва дар заминаи савту навоҳои мусиқии классикӣ асарҳои шаклан мураккаби «Амал», «Савт», «Нақш», «Лозима», «Кор», «Саҷъ», «Рехта», «Қавл», «Куллиёт» эҷод менамояд. Мас. ба мақомҳои «Бусалик», «Наво», «Сегоҳ» ва вазнҳои «Даври шоҳӣ», «Зарбулфатҳ», «Туркзарб» оҳангҳои «Амали Чангӣ», «Пешрави Чангӣ», «Савти тарона», «Рехтаи наво», «Савтуламали Бузург»-ро офарида, дар ин шаклу навъҳои мусиқӣ тағйироти тоза дохил кардааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Ардашери Чангӣ / А. Раҷабов // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2023, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.

* Мусиқии тоҷикон ва анъанҳои таърихии он дар садаҳои XVI—XVII, Д. 2007;
* Донишномаи Шашмақом, Д. 2009.
**Нуриддин Қаюмович Қаюмов** (зод. 12 август 1937, Дар-Дар, ноҳияи Айнӣ, вилояти Суғд, ҶШС Тоҷикистон, ИҶШС) — иқтисоддон, доктори илмҳои иқтисодӣ (1985), профессор (1988). Академики Академияи илмҳои Тоҷикистон (2001). Арбоби шоистаи илм ва техникаи Тоҷикистон (1995).

Зиндагинома
-----------

Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро хатм кардааст (1961). ихтисос — «иқтисодиёт».
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: сиёсати давлатии иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар давраи гузариш, назария ва амалияи самаранокии истеҳсолоти ҷамъиятӣ, рушд ва ҷобаҷогузории қувваҳои истеҳсолӣ, барқароршавӣ ва пешрафти иқтисоди бозоргонӣ, асосҳои илмии ҳамгироии иқтисодиёти Тоҷикистон дар иқтисоди ҷаҳонӣ.
Мудири бахш, мудири шӯъба, муовини директори Институти иқтисодиёти АИ ҶШС Тоҷикистон (1970—1981), директори Институти иқтисодиёт ва усулҳои иқтисодиву математикии банақшагирӣ бо Маркази ҳисоби Госплани Ҷумҳурии Тоҷикистон (1981—1993), мушовири давлатии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар масъалаҳои иҷтимоиву иқтисодӣ (1994), директори Маркази таҳқиқоти стратегии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон (1995—1997), муовини вазири иқтисод ва робитаҳои берунии иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон (1998—2001), директори Институти таҳқиқоти иқтисодии Вазорати иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон (2001—2009).

Ҷоизаҳо
-------

* Бо медалҳои «Барои меҳнати шоён». Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В. И. Ленин",
* «Ветерани меҳнат»,
* Ифтихорномаи Раёсати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон тақдир шудааст.
* Арбоби шоистаи илм ва техникаи Тоҷикистон (1995).

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Каюмов Нуриддин Бойгонӣ шудааст 28 марти 2014  сол.
* Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон.Ҳайати шахсӣ. — Душанбе: Дониш, 2011. — 216 с.
**Минтақаи ҷуғрофиёӣ** ( юн. ζώνη - «камар») — дарбаргирандаи қисмати бузурги қишри географӣ, ташкилдиҳандае, ки шароити дифференсияи гидроҳароратии (бо таносуби гармӣ ва нармӣ) дохили минтақаро муайян менамояд. Минтақаи ҷуғрофиёӣ, одатан, аз Ғарб ба Шарқ тӯл мекашанд.

Тавсиф
------

 Минтақаҳои амудии табиии растаниҳо. А.Гумбольдт, 1807
Ҳар як минтақаи ҷуғрофиёӣ дарбаргирандаи шароити ягонаи табиӣ мебошанд. Ба ин хусусиятҳо иқлим, резиши сатҳӣ, чуқуриҳои хобиш, таркиби обҳои зеризаминӣ, хок, растаниҳо ва шароити геоморфологию гидрогеологӣ дохил мешаванд; хусусияти он намуди ландшафти минтақавии муайяншуда аст. Аз ин нуқтаи назар Минтақаи ҷуғрофиёӣ ба минтақаҳои ландшафтӣ монандӣ доранд. Бисёре аз Минтақаи ҷуғрофиёӣ  вобаста ба намуди аз ҳама паҳншудаи растаниҳо – бисёртар қисматҳои физиономии ландшафт ва индикатори шароитҳои дигари табиӣ (масалан, минтақаҳои бешазор, минтақаҳои даштӣ ва ғ.) номгузорӣ мешаванд. Дар ҳамон вақт манзараи Минтақаи ҷуғрофиёӣ натанҳо ба маҷмуи шароитҳои нави табии ташаккул меёбад, инчунин таърихи онҳо низ (масалан, аз ҳама кӯҳан-зонаҳои бешаҳои экваториалӣ, аз ҳама чавон-минтақаҳои тундраӣ) муайян мегардад. Минтақаи ҷуғрофиёӣ аз ҳама зуд дар намуди тасма дар дар самти арзӣ ба як ё якчанд материк тӯл мекашад. инчунин метавонанд дорои  шаклҳои гуногун бошанд; дар алоҳидагӣ, тӯл кашидан дар самти меридианӣ (масалан, бешадаштҳо, даштҳо ва нимбиёбонҳои Америкаи Шимолӣ). Бисёре аз зонаҳо ба зерзонаҳо тақсим мешаванд (масалан, зонаҳои шимолӣ, миёна ва зерминтақаҳои ҷанубии тайгаҳо). Дар кӯҳҳо баробари пайдо шудани минтақаҳои аномалӣ Минтақаи ҷуғрофиёӣ минтақаҳои баланд номида мешавад. Дар Уқёнуси ҷаҳонӣ низ З.ҷ мавҷуданд, аммо аз сабаи доимо дар ҳаракат будани об сарҳади табии онҳо ба мисли сарҳади хушкӣ чандон аён нестанд. Тавсифномаи дақиқ ва тақсимшавии онҳо ба хушкиҳо дар мақолаи Замин ва мақолаи дар бораи зонаҳои алоҳида нишон дода шудааст (нигаред Зонаи биёбонҳои арктикӣ, зонаи дашт).

Дар маҷмуъ зери мафҳуми Минтақаи ҷуғрофиёӣ ё зонаи табии, инчунин зонаҳои холисона  ба қисматҳои алоҳидаи табии сатҳи географии Замин тақимшуда: растаниҳо, хокиҳо, гидрогеологӣ ва ғ. фаҳмида мешавад.

Дар Нимкураи Шимолӣ Минтақаи ҷуғрофиёӣ-и зерин мавҷуданд: зонаи биёбонҳои яхбастаи Арктика, зонаи тундра, зонаи бешатундра, зонаи бешаи минтақаи муътадил, зонаи дашти минтақаи муътадил, зонаи нимбиёбони минтақаи муътадил, зонаи биёбони минтақаи муътадил, зонаи бутазорҳо ва бешаҳои ҳамешасабзи субтропикӣ, зонаи бешаҳои омехтаи мусонии субтропикӣ, зонаи бешадаштҳои субтропикӣ, зонаи даштҳои субтропикӣ, зонаи биёбонҳои субтропикӣ, зонаи бешаҳои тунуки, бешаҳои хушк ва саваннаҳо, зонаи нимбиёбонҳои  тропикӣ, зонаи биёбонҳои тропикӣ, зонаи бешаҳои омехтаи муссонии субэкваторӣ, зонаи бешаҳои экваторӣ. Дар Нимкураи Ҷанубӣ аз зонаҳои номбурда танҳо зонаи тундра, зонаи бештундра, зонаи биёбонҳои минтақаи муътадил во мехуранд.

Ҳамчунин
--------

* Биома
* Минтақаи баландӣ
* Растании дохилизоналӣ
* Азоналӣ

Пайванд
-------

* [human\_ecology.academic.ru/1671/Natural\_zone Минтақаи табиӣ] Экологияи инсон. Луғати консептуалӣ ва истилоҳотӣ. Б. Б. Прохоров. — Ростови лаби Дон. 2005

Эзоҳ
----
**Вомбарг** — коғази гаронбаҳо, ки дорандаи он барои аз эмитент (молик) дар муҳлати муайян гирифтани маблағи пешбинишуда ё дигар амволи ҳамсанги маблағ ҳуқуқ пайдо мекунад. 

Вомбарг ба шахс ҳуқуқи гирифтани фоизи муайянро низ медиҳад. Вомбарг купонӣ, ғайрикупонӣ ва мубодилавӣ мешавад. Вобаста ба шартҳои барориш ва фоизе, ки барои пардохт муқаррар карда шудааст, навъҳои гуногуни вомбарг мавҷуданд. Мас. аз рӯйи муҳлати пардохт онҳо муҳлатнок (дар муҳлати муайян аз ҷониби молик пардохт карда мешаванд) ва бемуҳлат (дар муҳлати дилхоҳ пардохт мекунанд) мебошанд. Вобаста ба соҳибият вомбаргҳои номдор (ному насаби дорандаи он дар феҳристи махсус ё сертификати вомбарг дарҷ меёбад) ва беном (ному насаби дорандаи вомбаргро ба қайд намегиранд) мавҷуданд. Вомбаргҳо вобаста ба муомилот низ навъҳои гуногун доранд, чунончи, вомбарг-ҳо бадалӣ (бо дигар коғази қиматнок иваз мекунанд) ва бадалнашаванда (бо дигар коғазҳои қиматнок иваз кардани онҳо мамнуъ аст). Аз нигоҳи муҳлати амал вомбарг-ҳо кӯтоҳмуддат (аз 6 моҳ то 1 сол), миёнамуддат (аз 1 то 10 сол) ва дарозмуддат (аз 10 то 25-30 сол) мешаванд. Вобаста ба молик вомбаргҳои давлатӣ, хусусӣ мунитсипалӣ ва муштарак (мас. бо хориҷиён) мавҷуданд. Мувофиқи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ҷамъиятҳои саҳомӣ» ба ҷамъияти саҳомӣ ҳуқуқи баровардани вомбарг дода шудааст. Вомбаргҳо бо қарори Шӯрои сардорон (Шӯрои нозирон)-и ҷамъияти саҳомӣ паҳн карда мешаванд (ба шарте, ки дар ойинномаи онҳо тартиби дигаре пешбинӣ нашуда бошад). Дар қарор оид ба барориши вомбаргҳо бояд тарз, муҳлат ва дигар шартҳои пардохти арзиши онҳо муайян карда шаванд. Паҳн кардани вомбарг аз ҷониби ҷамъиятҳои саҳомӣ баъди комилан пардохт намудани сармояи ойинномавии онҳо иҷозат дода мешавад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Кодекси Мадании Ҷумҳурии Тоҷикистон. Қ. 1. Д. 2009;
* Шеремет В. В. Павлюченко вомбарг М. Шапиро вомбарг Д. и др. Управление инвестициями. Т. 1. М. 1998;
* Басов А. И. Галанов В. А. Рынок ценных бумаг. М. 2000;
* Новиков А. В. Фондовый рынок как механизм привлечения инвестиций. Новосибирск, 2000;
* Слепова В. А. Инвестиции. М. 2006; Орлова Е. Р. Инвестиции. М. 2006.

Сарчашма
--------

* Вомбарг / М. Тағоев // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Абунаср Аҳмад ибни Насри Қубовӣ**  (форсӣ: ابو نصر قباوى‎; соли таваллуд ва вафот номаълум) — адиб, тарҷумон ва таърихнигори форс-тоҷик (асри 12).

Зиндагинома
-----------

Дар баъзе манобеъ ва асарҳои таҳқиқӣ нисбаи ин шахс Бухороӣ омадааст. Аз корҳои ба анҷом расонидаи Абунасри Қубовӣ тарҷумаи «Таърихи Бухоро»-и Наршахӣ мебошад. Наршахӣ ин асарро барои ҳукмрони сулолаи Сомониён Нӯҳ ибни Насри Сомонӣ навишта буд. Абунасри Қубовӣ дар тарҷумааш «Таърихи Бухоро»-ро андаке ихтисор кардааст, вале дар баробари ин ба он таърихи сулолаи Қарахониён ва баъзе воқеоти таърихии то солҳои 1128—1129 дар Осиёи Миёна рӯйдодаро илова намудааст. Нусхаҳои «Таърихи Бухоро»-и тарҷумакардаи Абунасри Қубовӣ дар Шуъбаи дастнависҳои Китобхонаи миллии ба номи Фирдавсӣ, Ганҷинаи дастнависҳои Институти забон, адабиёт, шарқшиносӣ ва мероси хаттии АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон, инчунин дар китобхонаҳои Тошканд, Маскав, Санкт-Петербург маҳфузанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Абунасри Қубовӣ // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2023, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Наҳри калони Ҳисор** — калонтарин шабакаи обёриест дар водии Ҳисор. Аз дарёи Душанбе (Варзоб) об гирифта, то дарёи Қарятоқ ба масофаи 50 км тул кашидааст. 

Бараш аз руи сатҳи об 32 м, чуқурии ҷӯй ба ҳисоби миёна 2 м. Канал 14,5 ҳаз. га замини ноҳияҳои Рӯдакӣ, Ҳисор, Турсунзода ва беш аз 10 ҳаз. га замини ноҳияи Деҳнави вилояти Сурхондарёи Узбакистонро аз об таъмин менамояд. Як қисми оби ҷӯй (15—25 м3/сон) ба дарёи Қарятоқ ҳамроҳ шуда, обёрии замини ноҳияҳои Турсунзодаю Деҳнавро беҳтар мегардонад.

Бевосита аз худи дарғот шохаи Душанбе (тулаш 2,5 км, сарфи об 10 метри мукааб/сон) cap мешавад, ки оби он дар миёнаҷо ба воситаи дюкер ба ҷӯи Алочабоф ҷудо шуда, барои эхтиёҷоти Шабакаи гармидиҳии Душанбе сарф мегардад. Аз канал ду истгоҳи насосӣ: Чоряккорон ва Навобод барои обёрии 1,5 ҳаз. га замин об мегирад. Дар канал 70 иншооти гидротехникӣ сохта шудааст. Аз ҳама калонтарини онҳо дарғоти дарёи Варзоб (дарёи Душанбе) ва дюкери деҳаи Хонақоҳ мебошад. Канал ба якчанд шохаҳо: Говкуш, Чоряккорон, Кампирқалъа, Ҳисор, Навобод тақсим мешавад, ки сарфи оби онҳо аз 2 то 6 м3/сон. аст. Аз канал ду истгоҳи насосӣ: Чоряккорон ва Навобод барои обёрии 1,5 ҳаз. га замин об мегиранд. Ҷӯй 12 сентябри соли 1942 ба истифода дода шудааст. Сохтмони ҷӯй дар таърихи Тоҷикистони Шӯравӣ ҳамчун ҳашари машҳури халқии солҳои пеш аз ҷанг (1938—1942) дохил шуд. Охири соли 1940 дар сохтмони ҷӯй 100 ҳазор нафар колхозчиёни водиҳои Ҳисору Сурхондарё иштирок доштанд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Донишномаи Ҳисор -Душанбе: «Ирфон», 2015, — с. 276—277

Адабиёт
-------

* Алиев Қ. Одинаев С. «Сарчашмаи файзу саодат», Д.: «Ирфон», 2002.
**Арбоби анвоъ** (ар. ҷамъи ҳомӣ, фармонраво ва ҷамъи — намуд, гуна) — дар ҳикмати ишроқия нури олӣ ва қоҳири улвия, ки дар олами барзах қарор дошта, муваккил ва ҳомию нигаҳбони яке аз суратҳои нави моддӣ мебошанд.

Дар ойини зардуштӣ онҳоро ҳамчун амшоспандон ва фариштагони ёвари Аҳура — Маздо мешиносанд, дар ойни масеҳӣ онҳоро «архангел» ва «архетип» меноманд, ки бо «мусули афлотунӣ» шабоҳати бисёре доранд, вале моҳиятан аз он фарқ мекунанд. Дар таълимоти ҳастишиносии Шаҳобуддини Суҳравардӣ аз «Нур-ал-анвор» аввал «нури ақраб» содир шуда, дар натиҷаи қаҳру муҳаббати онҳо «анвори тӯлӣ» ва «анвори аразӣ» ҳосил мешаванд. рбоби анвоъ ба табақоти анвори аразӣ мансуб буда, ҳар яке ба таври ҷудогона амал мекунанд ва ҳомию нигаҳбони суратҳои навъии олами моддӣ мебошанд. Онҳо байни олами нуронӣ ва олами зулмонӣ қарор доранд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Арбоби анвоъ / М. Ҳазратқулов // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2023, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.

* Шиҳобуддин Яҳёи Суҳравардӣ. Маҷмӯаи дуюми мусаннифоти Шайхи Ишроқ, Т. 1331, ҳ. ш.
**Абулфазл Усмон ибни Аҳмади Ҳиравӣ** (? — қарни XII) — шоири қасидасарои форс-тоҷики аҳди салҷуқии баъди султон Санҷар.

Зиндагинома
-----------

Аслаш аз Ҳирот. Дар Нишопур низ зиндагӣ кардааст. Тазкиранигор Муҳаммад Авфӣ бо ӯ мулоқот кардааст ва вайро дар силки шоирони Хуросони аҳди салҷуқии баъди замони султон Санҷар (ҳукмронӣ 1118—1158) меорад. Авфӣ дар бораи Абулфазли Усмон мегӯяд: «Агарчи ба шеъру шоирӣ нисбат надошт, фааммо чун ашъору абёти ӯ матину латиф буд, номи ӯ дар силки шуаро оварда шуд». Абулфазли Усмон рубоиҳои ҳаҷвӣ ва ишқӣ мегуфтааст. Ин рубоӣ аз ӯст:

> Дӣ гуфтамаш: «Эй гашта дил аз меҳри ту хун,  
> 
> Бар себи ту чист нуқтаи ғолиягун?»   
> 
> Гуфто: «Зи латофате, ки дар себи ман аст,  
> 
> Он дона бувад, ки менамояд зи дарун».
> 
>

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Абулфазли Усмон // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2023, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.

* Муҳаммад Авфӣ, Лубоб-ул албоб, ҷ. 2, Лейден, 1903.
**Абдуррофеъи Ҳиравӣ** (форсӣ: عبدالرافع هروی‎; ? — қарни XII) — шоир, пизишк, луғатдон ва нависандаи форс-тоҷики дарбори Хусравмалики Ғазнавӣ ва Муҳаммад ибни Соми Ғурӣ.

Зиндагинома
-----------

Шахси таҳсилдида, «дар улуми ақлияву адабия ва тиббу луғат» (Забеҳуллоҳи Сафо) беҳамто будааст. Пас аз касби камол нахуст дар дарбори Ғазнавиён (Хусравмалики Ғазнавӣ, ҳукмронӣ 1159—1187), баъдтар дар даргоҳи Муҳаммад ибни Соми Ғурӣ (вафот 1203) хидмат кардааст.

Осори шоир
----------

Аз осораш ғазалҳо, порчаҳои манзум дар тазкираҳо боқӣ мондаанд, ки равону дилкашанд ва гувоҳи табъи баланду сухандонии ӯянд. Рисолаи манзуме бо номи «Ҷалолия» дар тафсири Наврӯз аз таълифоти ӯст.

Эй дил, биёр мужда, ки ҷонон ҳамерасад
В-эй дида, ҷой соз, ки меҳмон ҳамерасад.
В-эй тан, агарчи кори ту аз ғам ба ҷон расид,
Ҷонро фирист пеш, ки ҷонон ҳамерасад.
Кори нишоту лаҳв зи сар тоза кун кунун,
Чун ранҷҳои ҳаҷр ба поён ҳамерасад.
Айёми дарду меҳнату шиддат ҳама гузашт,
Ҳангоми рӯҳу роҳату дармон ҳамерасад…

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Абдуррофеи Ҳиравӣ // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2023, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.

* Забеҳулло Сафо, Таърихи адабиёт дар Эрон, ҷ. 2, Т. 1336 ҳ. ш.
**ИЗОМОРФИЗМ** (аз изо ва morphe – шакл, намуд), қобилияти дар таркиби булӯрҳо (шӯшаҳо, кристаллҳо) ҳамдигарро иваз кардани атом, ион ё молекула. Мафҳуми И.-ро соли 1819 олими олмонӣ Э. Мичерлих пешниҳод кардааст. Омехтаҳои изоморфиро атом, ион ё молекулаҳое, ки андозаашон яксон аст, тавлид мекунанд. Барои иваз шудани як атом бо атоми дигар шароити мусоид лозим аст, мас. мувофиқи қоидаи Голдшмидт И. байни ионҳое имконпазир аст, ки андозаи онҳо аз ҳамдигар аз 10–15% зиёд фарқ надошта бошад; ё худ И. байни атомҳое имконпазир аст, ки фарқи электроманфии онҳо аз 0,4 эВ (электронволт) зиёд нест. Сабабҳои И. ба берунӣ ва дохилӣ тақсим карда мешаванд. Ба сабабҳои берунӣ ҳарорат, фишор, ғаноиш (консентратсия)-и моддаҳо ва хусусияти муҳит мансубанд. Ба сабабҳои дохилӣ шабеҳии радиуси атом ё ионҳо, барқа (заряд)-и ионҳо, потенсиали иониш, энергияи панҷараи булӯрин ва электроманфиятии унсурҳо тааллуқ доранд. Агар ду модда омехтаи изоморфии ғаноишашон гуногун ҳосил кунанд, онро И.-и мукаммал меноманд. И.-и мукаммал ба моддаҳои ҳаммонанди ҷойгирии атом ё ионҳояшон мушобеҳ хос аст. Мас. дар шӯшаҳои замч KAl(SO4)2∙12H2O ионҳои К+ қисман ё пурра бо ионҳои Rb+ ё NH4+ иваз шудаанд, ионҳои А13+-ро ионҳои Cr3+ ё Fe3+ иваз кардаанд. Ҳангоми И.-и номукаммал қисман ивазшавии атом ё ионҳо ба мушоҳида мерасад. Чунончи, дар сулфидҳои руҳ (ZnS) ва оҳан (S), ки бо сохтори панҷараи булӯринашон фарқ мекунанд, 20% атомҳои Zn бо атомҳои оҳан Fe иваз шудаанд. Агар атомҳои ҳамдигарро ивазкунанда дараҷаи оксидшавии яксон дошта бошанд, И. ҳамвалент (изовалентӣ) ном дорад. Мас. дар пайвастҳои KH2PO4 ва KH2AsO4 атомҳои фосфор ва маргимуш (арсен) дараҷаи оксидшавии яксон – +5 доранд. Агар дараҷаи оксидшавии атомҳои ивазшаванда гуногун бошад, дар он сурат И. гуногунвалент (гетеровалентӣ) аст. Мас. ҳангоми ҳосилшавии шӯшаҳои омехтаи ҒеСО3 ва ScBO3 ионҳои Ғе2+ ба ионҳои Sc3+ ва ионҳои С4+ ба ионҳои В3+ иваз мешаванд. Дар маҷмӯъ ҳосили ҷамъи дараҷаҳои оксидшавии мусбат ва манфӣ баробаранд. И. ғайримуқаррарӣ низ мешавад. Дар рафти он силсилаи унсурҳо ё қисмҳои калонтари молекулаҳо ҳамдигарро иваз мекунанд. И. дар табиат бисёр дучор меояд. Аксари минералҳо омехтаҳои изоморфии таркибашон мураккаб мебошанд. Чунончи, унсурҳои нодир ва парешон дар таркиби ҷинсҳои кӯҳӣ ва конҳо чун омехтаҳои изоморфии таркибашон тағйирёбанда дучор меоянд. Дар натиҷаи И. аксари моддаҳои сунъӣ хусусияти ғайримуқаррарӣ пайдо мекунанд, мас. нимноқилҳо, ферромагнетикҳо, пйезо- ва сегнетоэлектрикҳо, люминофорҳо, моддаҳои лазерӣ ва ғ.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Замин — Илля. — Д. : СИЭМТ, 2018. — 648 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 7). — ISBN 978-99947-33-89-9.
**Назарзода Абдуҳалим Мирзо** (маъруф ба **Ҳоҷӣ Ҳалим**; 1 январи 1964, ноҳияи Ленин, ҶШС Тоҷикистон — 16 сентябри 2015, дараи Ромит, ноҳияи Ваҳдат, Тоҷикистон) — генерал-майори Қувваҳои Мусаллаҳи Тоҷикистон, муовини Вазири мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2014—2015). Соли 2015 як шӯриши мусаллаҳ сохта, дар он кушта мешавад.

Зиндагинома
-----------

Абдуҳалим Назарзода соли 1964 дар ноҳияи Рӯдакӣ дар хонаводаи коргар ба дунё омада, дар кӯчаи Қаротегин дар як канори шарқии шаҳри Душанбе ба воя расидааст. Дар давраи Шӯравӣ Абдуҳалим Назарзода ду сол дар корхонаи нассоҷӣ ва баъди адои хидмати ҳарбӣ ду соли дигар дар «Курортстрой» кор карда, аз соли 1986 мудири анбори «Межоблагропром» будааст.

### Маълумот

Хатмкардаи Университети давлатии Тоҷикистон (ҳоло Донишгоҳи миллии Тоҷикистон,1988) ва шунавандаи Академияи умумиқӯшунии Қувваҳои Мусаллаҳи Федератсияи Русия (2005).

### Ҷанги шаҳрвандӣ

Исми Абдуҳалим Назарзода бори аввал дар баҳори соли 1992, вақте матраҳ шуд, ки дар баробари ду майдони Шаҳидону Озодӣ гурӯҳе аз ҷавонон дар майдони назди ҳайкали Садриддин Айнӣ дар маҳаллаи «Садбарг»-и пойтахт «митинги ҷавонони Душанбе»-ро ба роҳ андохтанд. Маҳз пайвастани аҳли ин гирдиҳамоӣ ба майдони Шаҳидон дар моҳи майи соли 1992 таносуби нирӯҳоро ба нафъи майдони Шаҳидон гардонд.

Баъди пирӯзии майдони Шаҳидон Абдуҳалим Назарзода дар қатори онҳое, ки дар пирӯзии аҳли ин майдон саҳм доштанд, сафари Ҳаҷ кард ва аз он ба баъд бо номи «Ҳоҷӣ Ҳалим» маъруф шуд.

Мансабҳои низомӣ
----------------

Хидмат дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи ИҶШС (1983-85). Фармондеҳи баталион (1998—2003), сардори шуъбаи фаврии Раёсати Қӯшунҳои хушкигард (2003-05), муовини аввали Фармондеҳи Қӯшунҳои хушкигарди Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2005-13). Аз соли 2014 сардори Раёсати хадамоти қӯшун ва бехатарии хидмати ҳарбии Ситоди генералии Қувваҳои Мусаллаҳ ва муовини Вазири мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон.

Ҷоизаҳо ва орденҳо
------------------

Бо ордени «Спитамен» ва медалҳои ҷашнӣ сарфароз гардидааст.

Ҳаводиси соли 2015
------------------

Ҳаводиси рӯзи 4 сентябр ба ҳамаи ин равнақи ҳам тиҷорату ҳам карйераи ин генерали 51-сола нуқта гузошт. Дар пайи ҳамлаҳои мусаллаҳона ба шуъбаи корҳои дохилии шаҳри Ваҳдат ва дастгоҳи марказии вазорати дифоъ дар Душанбе Вазорати корҳои дохилӣ масъулияти раҳбарии ин ҳамлаҳоро ба дӯши Ҳоҷӣ Ҳалим бор кард ва гуфт, ӯ бо ҷамъе аз силоҳбадастони дигар ба дараи Ромит фирор кардааст. Худи ҳамон рӯз бо қарори ҳукумати Тоҷикистон, Абдуҳалим Назарзода бо тавҷеҳи нодири «бинобар содир кардани ҷиноят» аз мақоми муовини вазири дифоъ барканор карда шуд.

11-уми сентябри соли 2015 дар ВАО пайёме дар хусуси нест кардани роҳбари шуришгар пайдо шуд, ва тавре ки баъдан ошкор шуд воқеан баъдан 16 сентябри соли 2015 Абдуҳалим Назарзода дар маҳалли баландкӯҳе кушта шуд.

Эзоҳ
----

Пайвандҳо
---------

* Досье на сайте stanradar.com
* Досье АиФ
**Хадамоти матбуоти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон** — идораи мустақили Дастгоҳи иҷроияи Президенти Тоҷикистон, ки доир ба тарғибу ташвиқи фармон, амр ва дастурҳои Президенти Тоҷикистон, Қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, қарорҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар мавриди татбиқи сиёсати дохилӣ ва хориҷии давлати Тоҷикистон тавассути воситаҳои ахбори умум фаъолият намуда, ба ташаккули афкори мусбати ҷомеа мусоидат мекунад.

Самтҳои асосӣ
-------------

Хадамоти матбуоти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон доир ба тарғибу ташвиқи фармон, амр ва дастурҳои Президенти Тоҷикистон, Қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, қарорҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба татбиқи сиёсати дохилӣ ва хориҷии давлати Тоҷикистон тавассути воситаҳои ахбори умум фаъолият намуда, ба ташаккули афкори мусбати ҷомеа мусоидат мекунад.

Хадамот иҷрои вазифаҳои худро дар ҳамоҳангӣ бо дигар мақомоти ҳокимияти давлатӣ, ташкилоту муассисаҳои ҷамъиятӣ ва хадамоти матбуотии онҳо ва ҳамчунин бо воситаҳои ахбори умум ба роҳ мемонад.

Вазифаҳо
--------

— ташкили кор оид ба шарҳу эзоҳ ва инъикоси фаъолияти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, қарорҳои қабулнамудаи онҳо дар воситаҳои ахбори оммаи ҷумҳуриявӣ ва хориҷӣ;

— иҷрои супоришҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон доир ба инъикоси масъалаҳои мубрами сиёсати дохилӣ ва хориҷӣ дар матбуот;

— баргузор намудани конференсияҳои матбуотӣ, брифингҳо, таҳия ва паҳн намудани фишурдаи матбуотӣ ва ахбори иттилоотӣ;

— таъмини сабти телевизионӣ ва таҳияи маводи видео дар бораи вохӯриҳо ва гуфтушунидҳо ва сафарҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба давлатҳои дигар;

— ташкили фаъолияти якҷоя бо намояндагони аккредитатсияшудаи матбуоти кишварҳои хориҷӣ;

— ҳамкорӣ бо хадамоти матбуотии мақомоти дигари давлатӣ доир ба масъалаҳои инъикоси сиёсати дохилӣ ва хориҷии давлат.

Роҳбарон
--------

| Котиби матбуотӣ — роҳбари
хадамоти матбуоти Президент | Солҳои
фаъолият |
| --- | --- |
| **Сайидзода Зафар Шералӣ** | 15 ноябри 1995 — 15 декабри 2003 |
| Шарифзода Абдуфаттоҳ | 15 декабри 2003 то 29 январи 2024 |
| Қосимӣ З | 29 январи 2024 то ин ҷониб |

Сайт ва саҳифаҳо
----------------

| Сайт | www.president.tj |
| --- | --- |
| **Шабакаҳои иҷтимоӣ** | Facebook | Instagram | Twitter | Telegram |
| **Аксу наворҳо** | Youtube | Flickr |

1. ↑  Хадамоти матбуоти Президенти Тоҷикистон. *www.president.tj*.  Президенти Тоҷикистон. 12 феврали 2024 санҷида шуд.
**Эйрдроп** ин эҳдои токени як рамзарз ё сиккаи он ба шумор меравад, ки одатан ба сурати ройгон ба нишонии сершумори ҳамёнҳои муътамад фиристода мешавад. Airdrops аксаран бо роҳандозии як рамзарзи ҷадид ё протоколи DeFi пешниҳод карда мешавад, дар дараҷаи аввал бабарои ҷалби тавваҷуҳу пайравони нав, ки боис мешавад пойгоҳи корбари бузургтар ва пардохт густардатар сиккаҳоро ба роҳ монад.  Airdrops қисми муҳимтари ICOҳо буданд, зеро соҳибкорони крипто ба ҷои пешниҳоди оммавӣ барои ҷалби сармояи аввалия ба фурӯши хусусӣ шурӯъ карданд. </link>[ *<span title="This claim needs references to reliable sources. (April 2022)">Иқтибос лозим</span>* ] Ҳамчун намунаи равшани эйрдроп ширкати OmiseGO мебошад, ки дар моҳи сентябри соли 2017 панҷ дарсади рамзарзҳои OmiseGO-ро ба дорандагони Ethereum ҳадя кард.

Ҳадафи Airdrops бартарӣ додан таъсири шабакавӣ, ҷалби дорандагони мавҷудаи арзи муайян дар асоси blockchain, ба монанди Биткойн е Эфириум, ба арзи лоиҳаи худаш, мебошад.

Дар Иёлоти Муттаҳида, таҷрибаи мазкур боиси эҷоди мушкилот дар сиёсатҳои молиётӣ ӯҳдадориҳои молиётӣ шудааст , ва ин ақидаеро ба вуҷуд овардааст, ки дорандагони эйрдроп сармоя доранд ё дар ҳоли даромади сармоя ҳастанд.

Адабиёт
-------

1. ↑  *Van Boom.* Crypto airdrop season: Why people are making thousands for 'free'. *CNet*. 8 марти 2022 санҷида шуд.
2. ↑  *Marshall.* The latest crypto PR craze: 'Airdropping' free coins into your wallet (en-US). *VentureBeat* (6 сентябри 2017). 10 октябри 2022 санҷида шуд.
3. ↑  *BJORØY.* The latest crypto PR craze: 'Airdropping' free coins into your wallet. *venturebeat.com* (6 сентябри 2017).
4. ↑  Bitcoin Is on a Collision Course With the IRS(англ.), *Fortune*. Бойгонӣ шудааст 11 сентябри 2021  сол. Проверено 17 январи 2018.
Шаблон:CryptocurrenciesРамзарзҳо