recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Вишванат Пратап Сингҳ** ( ҳиндӣ: विश्वनाथ प्रताप सिंह ; 25 июн 1931 (1931-06-25), Аллохобод — 27 ноябри 2008 , Деҳлии Нав ) - арбоби давлатӣ ва сиёсии Ҳиндустон.

Зиндагинома
-----------

Ӯ дар донишгоҳҳои Пуна ва Аллоҳобод таҳсил карда, дар онҷо риштаи ҳуқуқро омӯхтааст. Солҳои 1969-1971 ва 1980-1983 узви ассамблеяи иёлати Уттар Прадеш буд. Вай аъзои ҳизби Конгресси миллии Хиндустон ва ташкилотчии кори парлумонӣ буд. Солҳои 1971-1977 вакили Лок Сабҳа, солҳои 1983-1985 вакили Раҷя Сабҳа буд. 1976-1977 вазири савдо  .

Солҳои 1980-1982 - Сарвазири иёлати Уттар Прадеш.

Солҳои 1984-1987 вазири молияи Ҳиндустон. Ҳангоми дар ин мақом буданаш ӯ як агентии детективии амрикоиро барои тафтиши мавҷудияти дороиҳои молиявии ғайриқонунӣ дар бонкҳои хориҷӣ дар як қатор сиёсатмадорони маъруфи Ҳиндустон, ки бархе аз онҳо ба сарвазир Раҷив Гандӣ наздик буданд, киро кард. Ин тафтишот Раҷив Гандиро ба хашм овард ва дар моҳи январи соли 1987 Сингҳ ба вазифаи вазири дифоъ интиқол ёфт, аммо он танҳо аз моҳи январ то апрели соли 1987 буд. Истеъфо аз вазифаи вазири мудофиа ба тафтишоти навбатии зиддикоррупсионии ӯ вобаста аст.
Дар моҳи июли соли 1987 аз ҳизби Конгресси миллии Хиндустон хориҷ карда шуд. Шӯҳрати Вишванат Пратап ҳамчун сиёсатмадор пас аз истеъфоаш ба таври қобили мулоҳиза боло рафт ва ӯ иттиҳоди ҳизбҳои мухолифи марказгаро бо номи "Ҷабҳаи Миллӣ" таъсис дод.

Баъди интихоботи декабри соли 1989 ба ӯ муяссар шуд, ки ҳамчун сарвазири кишвар хукумати коалиционй ташкил кунад, ки дар он вазифахои вазири мудофиа, вазири энергияи атомиро нигох дошт. Бо вуҷуди ин, низоъҳои дохилии эътилоф боиси суқути қарибулвуқӯъи ҳукумати Вишванат Пратап Сингҳ гардид, 7 ноябри соли 1990 аз ҷониби парлумони Ҳиндустон раъйи эътимодро рад кард ва Вишванат Пратап Сингҳ 10 ноябри соли 1990 ба истеъфо рафт.

Эзоҳ
----

1. 1 2  Encyclopædia Britannica (ингл.)
2. 1 2  Энциклопедия Брокгауз (нем.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
3. 1 2  Munzinger Personen (нем.)
4. 1 2  Ежегодник БСЭ 1990 года. — М.: СЭ, 1990. — С. 539

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая норвежская
* Большая российская (старая версия)
* Britannica (онлайн)
* Universalis

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* GND: 119383136
* GTAA: 153754
* ISNI: 0000 0000 5537 9901
* LCCN: n85338687
* VIAF: 33456699
* WorldCat VIAF: 33456699

 |

 |

| ⚙️ Сарвазирони Ҳиндустон |
| --- |
|  | 
* Ҷавоҳирлаъл Нерӯ
* Гулзорилол Нанда
* Лаъл Баҳодур Шастрӣ
* Индира Гандӣ
* Морарҷи Десаӣ
* Чоудхарӣ Чаран Сингҳ
* Раҷив Гандӣ
* Вишванат Пратап Сингҳ
* Чандра Шекхар Сингҳ
* Нарасимха Рао
* Деве Говда
* Индер Кумар Гуҷрол
* Атал Биҳари Ваҷпоӣ
* Манмоҳан Сингҳ
* Нарендра Модӣ

 |  |
|  |  |
| --- | --- |
|  | Ин мақола комилан нопурра буда муҳтоҷи пурра кардан аст. Лутфан аз рӯи имконият аз адабиётҳо истифода бурда, сарчашма ва дигар маълумотҳои ба ин мақола алоқамандро гузоред. Метавонед аз дигар Википедиаҳои бо забонҳои англисӣ ва русӣ истифода кунед. Шумо метавонед бо пурракардани ин ба Википедиа кумак кунед. |

**Ирландия** - дар соли 1922, бо ҷудо шудани 26 ноҳияи Ирландия аз Подшоҳии Муттаҳида, ба вуҷӯд омад.

Дар соли 1916 миллегарони Ирланди дар Дублин воқиъ дар Ирландия қиёми ъеди пок ро тартиб доданд. Ин шуриш бо шикаст мувоҷиҳ шуд аммо мавҷи мухолифатҳои густарда ро алайҳи ҳукумати Британия дар Ирландия ба роҳ андохт. Дар соли 1919 маҷлиси Ирландия ҳукӯмати «Ҷумҳӯри» оалом кард ва пмутақобас аз он, 3 сол ҷанг миёни артиши ҷумҳуриҳои Ирландия ва Британия дар гирифт то саранҷом дар соли 1922 Британия истеқлоли Ҷумҳӯрӣ Ирландия ро ба расмият шиноxт.
Харитаи сиёсии Покистон 
Покистон аз панҷ иёлот, як вилояти мухтори қабилавӣ, як пойтахти федералӣ (Исломобод) ва ду ноҳияи Ҷамму ва Кашмир иборат аст.

Иёлатҳо ва минтақаҳои махсус
----------------------------

Минтақаи зард (№1) Иёлати Балуҷистон бо маркази маъмурии Кветта

Минтақаи нилгун (2) Иёлати Хайбер-Пухтунхво (Сарҳади Шимолу Ғарбӣ) бо маркази маъмурии Пешовар

Минтақаи кабуд (№ 3) Иёлати Панҷоб бо маркази маъмурии Лаҳор

Минтақаи сурх (№ 4) Иёлати Синд бо маркази маъмурии бандари Карачи

Минтақаи сафед (5) Ноҳияи федеролии пойтахт бо маркази маъмурии (ноҳияи пойтахтии Исломобод) 

Минтақаи сабз (№ 6) Минтақаи худмухтори қабилавӣ бо маркази маъмурии Миран Шоҳ

Минтақаи фирузранг (№ 7) Минтақаи Озод-Кашмир (Минтақаи Ҷамму ва Кашмир дар Покистон) бо маркази маъмурии Музаффаробод

Минтақаи сиёҳ (№ 8) Иёлати Гилгит-Балтистон (Минтақаи Ҷамму ва Кашмир дар Покистон) бо маркази маъмурии Гилгит

Балуҷистон ва иёлати Хайбер-Пухтунхво инчунин минтақаҳои қабилавии худро доранд, ки дар сатҳи маъмурӣ идорашавандаанд (PATA.) 

Дар забони урду, иёлатҳо Вофақ номида мешавад ва минтақаҳое монанди Ҷамму ва Кашмир ва Минтақаҳои қабилавии аз ҷониби ҳукумати федеролӣ назоратшаванда Саба номида мешаванд.

Нигаред
-------

* Сохтори маъмурии Покистон

Замима
------

1. ↑  List of Districts, Tehsils/Talukas. *Pakistan Bureau of Statistics* (July 2014). 15 октябри 2016 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 9 октябри 2016.

| ⚙️ Тақсимоти маъмурии Покистон |
| --- |
| **Иёлатҳо:** | Балуҷистон‎  • Панҷоб  • Синд‎  • Хайбер-Пухтунхво  • Гилгит-Балтистон‎ |  |
| **Минтақаҳо:** | Ноҳияи федеролии пойтахт |
| **Кашмир:** | Озод-Кашмир‎  • Гилгит-Балтистон |
| **Барҳамгардида:** | Минтақаҳои қабилавии идоракунии федеролӣ‎ |
**Тағоймурод Гулов** (20 январи 1945, деҳаи Пушинг, ноҳияи Данғара — 4 майи 2013, ноҳияи Бохтар) — агроном, доктори илмҳои кишоварзӣ (2000), Коркуни хидматнишондодаи хоҷагии қишлоқи ҶШС Тоҷикистон (1996).

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон (1972). Аспирант, х. х. илмии Институти зироати Вазорати кишоварзӣ (1972—1977), нозири шуъбаи кишоварзии кумитаи ҳизбии вилояти Қӯрғонтеппа (1977—1981). Баъдан фаъолияти илмиашро дар филиали Институти зироат дар вилояти Хатлон ба ҳайси мудири шуъба (1982—1992 ва 1998—2001) ва директор (1993—1998 ва 2006—2008) идома додааст. Солҳои 2001—2006 дотсент, профессори ва мудири кафедраи биологияи умумии Донишгоҳи давлатии Қӯрғонтеппа, 2006—2008 директори филиали Институти зироати АИКТ дар вилояти Хатлон буд. Аз соли 2008 мудири озмоишгоҳи селексияи ришқа, ҳамзамон профессори кафедраи биологияи умумии Донишгоҳи давлатии Қӯрғонтеппа ба номи Носири Хусрав.

Фаъолияти илмӣ
--------------

Тағоймурод Гулов дар бораи парвариши ришқа, ҷав, ҷавдор, сулӣ, гандум, чойҷуворӣ, лаблабуи қанд дар заминҳои обии ҷумҳурӣ пажӯҳиш анҷом додааст. Муаллифи 77 китобу мақолаи илмӣ, 4 навъи зироат (ришқа ва чойҷуворӣ) мебошад.

Ҷоизаҳо
-------

Бо ордени «Нишони Фахрӣ» ва медали «Барои меҳнати шуҷоатнок» (1980) сарфароз гардидааст.

Осор
----

* Об интенсивном использовании орошаемой пашни. Д. 1981;
* Биологические и технологические особенности сортов берсима и шабдара. Д. 1982;
* Состояние и проблемы селекции и семеноводства люцерны в Таджикистане. Д. 1984;
* Летне-осенний посев люцерны высокоэффективен. Д. 1986;
* В люцерно-хлопковом севообороте. М. 1989;
* Сорта и технология возделывания некоторых кормовых культур в Хатлонской области. Д. 1989.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Гулов Тағоймурод // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Харкив** (укр. *Ха́рків*) — шаҳр дар қисми шимолу шарқии Укроин, маркази муҳими саноати ва илмии Укроин аст. Маркази маъмурии вилояти Харкив. Дуюмин шаҳри Укроин аз ҷиҳати аҳолӣ бо шумораи аҳолии 1421125 нафар дар соли 2022. Харкив бо шаҳрҳои тобеияташ якҷоя зиёда аз 2 миллион аҳолӣ дорад. Харкив унвони шаҳри қаҳрамонро (рус. *город-герой*) соҳиб аст.

  

Шаҳри Харкив 142 донишкадаҳои илмӣ-тадқиқоти, 45 муассисаҳои таҳсилоти олӣ, 16 осорхонаҳо, 6 театр, 80 китобхона дорад. Дар замонҳои ИҶШС Харкив маркази бузурги истеҳсоли танк-, трактор-, турбинасозӣ ва сеюмин маркази бузург аз ҷиҳати саноат, илм ва нақлиёт ба ҳисоб мерафт.

Иқтисодиёт
----------

Харкив яке аз шаҳрҳои саноатии Укроин мебошад. Асоси истеҳсолоташро корхонаҳои саноати мошинсозии энергетикӣ, нақлиёт, мошинсозии хоҷагии халқ, асбобсозӣ, радиоэлектроника, саноати авиатсияи кайҳонаварди ташкил медиҳанд. Дар корхонаҳои Харкив тамоми турбинаҳои Укроин истеҳсол мешаванд, 60 % тракторҳо, 55 % подшипникҳо, қариб нисфи дастгоҳи идорашавандаи ададӣ, 44 % тахтасангҳои керамики барои ороиши дарунии биноҳо, 23 % шифер, қариб 20 % семент, кранҳои кӯпруки, содаи каустики, лулаҳои асбестосементи ва муфт истеҳсол мешаванд.

Эзоҳ
----

1. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Дар шабакаҳои иҷтимоъӣ | 
* Фейсбук

 |
| Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* Open Directory Project

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая каталанская
* Большая норвежская
* Большая российская (старая версия)
* Брокгауза и Ефрона
* Еврейская Брокгауза и Ефрона
* Краткая еврейская
* Ларусса
* Малый Брокгауза и Ефрона
* Britannica (11-th)
* Britannica (онлайн)
* De Agostini
* Treccani
* Universalis
* The YIVO Encyclopedia
* Истории Украины

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNF: 133265699
* GND: 4009782-1
* J9U: 987007552605905171
* LCCN: n80079585
* LNB: 000089086
* NKC: ge128917
* VIAF: 146579428
* WorldCat VIAF: 146579428

 |

 |
«**Таърихи Ҳумоюн**» — асари Мулло Муҳаммадсодиқи Гулшанӣ, ки соли 1909—1910 ба забони тоҷикӣ таълиф шудааст.

«Таърихи Ҳумоюн» ба давраи ҳукмронии амири Бухоро — Абдулаҳадхон оид аст. Дар асар инчунии маълумоти мухтасари таърихию ҷуғрофӣ ва домографӣ оид ба аморати Бухоро ва вилоятҳои он то охири асри 19 ҷамъ оварда шудааст. «Таърихи Ҳумоюн» аз ҳашт мақола (боб) ва як боби алоҳида иборат аст: «Аёлоти Бухорои шариф», «Аёлоти миёнкол», «Аёлоти Лаби об», «Аёлоти Қаршӣ ва Ғузор», «Аёлоти Шаҳрисабз», «Аёлоти Ҳисор», «Аёлоти Хуталон», «Аёлоти Қаротегин», «Ҳукумати Дарвоз тавобеи Ғарм». Ҳар боби он аз тавсифи мавқеи ҷуғрофии вилоят оғоз ёфта, аз манбаъҳои сарватҳои табиат, машғулияти мардум, хоҷагии маҳал маълумоти муҳим медихад.

Дар охири асар маълумоти хеле нодири демографӣ оид ба миқдори хонавода ва аҳолии вилояти Бухоро ва вилоятҳои тобеи он оварда шудааст. «Таърихи Ҳумоюн.» дар омӯхтани таърих, география, этнография, демографил ва хоҷагидории мардуми Осиёи Миёна ва хусусан Тоҷикистони охири асри 19 ва аввали асри 20 аҳамияти калон дорад. Як нусхан «Таърихи Ҳумоюн» дар ганҷинаи дастхатҳои Академияи Фанҳои РСС Тоҷикистон махфуз аст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Таърихи Ҳумоюн / Д. Саидмуродов // Сақофӣ — Ховалинг. — Д. : СИЭСТ, 1987. — (Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] /  сармуҳаррир М. Д. Диноршоев ; 1978—1988, ҷ. 7).
**Муҳаммадназар Солеҳов** (*Солеҳов Маҳмадназар Соҳибович*; 20 июни 1957, Қӯрғонтеппа — 17 июни 2009, Душанбе, Тоҷикистон) — ҳуқуқшинос ва ходими давлатӣ. Генерал-майори хидмати дохилӣ, Мушовири давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Ҳуқуқшиноси хизматнишондодаи Тоҷикистон.

Зиндагинома
-----------

Муҳаммадназар Солеҳов 20 июни соли 1957 дар шаҳри Қӯрғонтеппа ба дунё омадааст. Соли 1979 шуъбаи ғоибонаи бахши ҳуқуқшиносии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро хатм кард.

Фаъолияти корӣ
--------------

Аз соли 1974 то 1978 хаткашони Додгоҳи собиқ ноҳияи Октябри шаҳри Душанбе ва баъдан иҷрокунандаи ҳукмҳои Додгоҳи собиқ ноҳияи марказии Душанбе буда, пас аз як муддати кор дар дастгоҳи Додситонии кулли Тоҷикистон, дар соли 1987 ноиби додситони собиқ вилояти Кӯлоб ва дар соли 1988 додситони ноҳияи Конибодом таъйин шудааст. Пас аз шикасти Ҳукумати Муросои Миллии Тоҷикистон, дар иҷлосияи 16-уми Шӯрои Олии Тоҷикистон дар шаҳри Хуҷанд ба мақоми Додситони кулли Тоҷикистон баргузида шуд ва то соли 1995 дар ин вазифа кор кард.

Аз соли 1995 то соли 1997 ноиби вазири умури дохилии Тоҷикистон ва аз моҳи январи соли 1997 то 26 апрели соли 2000 сардори дастгоҳи раёсати Ҷумҳурии Тоҷикистон буд. Сипас дар мақоми раиси Додгоҳи қонуни асосӣ ва раиси Шӯрои адлияи Тоҷикистон кор кардааст.

Аз 13 декабри соли 2003 бори дигар ба мақоми сардори дастгоҳи раёсати Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин шуд ва дар моҳи ноябри соли 2006 ба курсии вазири умури дохилии Тоҷикистон нишаста, 29 январи соли 2009 аз ин мақом бо фармони президент ва бо ҳаққи дар ҷойи дигаре кор накардан, барканор шуд.

Худкушӣ
-------

Муҳаммадназар Солеҳов 17 июни соли 2009 ҳангоми амалиёти боздошт худашро дар ҳавлиаш тир зад ва ҷон супурд.

Эзоҳ
----
**Маҳмадқул Раҳимов** (тав. 01.08.1943 дар деҳаи Хуҷии Боло, ноҳияи Шаҳринав – ваф. с.2006, ҳамон ҷо)— омӯзгор, Корманди шоистаи Тоҷикистон, Аълочии маорифи Тоҷикистон, Аълочии фарҳанги Тоҷикистон.

Зиндагинома
-----------

Маҳмадқул Раҳимов соли 1965 баъди хатми Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т.Г. Шевченко (ҳоло ба номи С. Айнӣ) фаъолияташро дар ноҳияи Вахш чун муаллим оғоз намуд. Пас аз адои хидмати ҳарбӣ соли 1969 директори мактаби асосии №147 (ҳоло мактаби миёнаи №20) таъйин шуд. Сипас нозири шуъбаи маорифи ноҳияи Ҳисор, директори омӯзишгоҳи педагогӣ ва соли 1979-1995 мудири шуъбаи маданияти ноҳияи Ҳисору Шаҳринав шуда кор кардааст.
С. 1995-1997 мудири шуъбаи маориф ва чанд сол мудири шуъбаи ташкилии Мақомоти иҷроияи ноҳияи Шаҳринав, раиси Ҷамоати Чузӣ буд. Солҳои охири умр вазифаи мудири шуъбаи маорифи ноҳияи Шаҳринавро ба зимма дошт.
Хидматҳояш бо унвони Корманди шоистаи Тоҷикистон, Аълочии маорифи Тоҷикистон, Аълочии фарҳанги Тоҷикистон қадрдонӣ шудааст.

Адабиёт
-------

* Эҳёи маърифат. - Душанбе,2004.

Пайнавиштҳо
-----------

1. ↑  Донишномаи Ҳисор. - Душанбе: "Ирфон", 2015, - с. 463
**Маҳмуд Атоев** (1896, Файзободи Афғонистон – 1980, Душанбе), аз муборизони фаъоли барпо ва мустаҳкам кардани сохти Шӯравӣ дар Тоҷикистон.

Зиндагинома
-----------

Аз оилаи деҳқони камбағалСолҳои 1917–1920 коргари заводи пахтаи ноҳияи Тирмиз, 1920–1926 афсари ихтиёрии Армияи Сурх буд. Солҳои 1926–1927 ҳамчун ҷонишини сардори Бонки хоҷагии қишлоқ, 1927–1928 ҷонишини раиси Комиҷроияи ш. Сталинобод, 1928– 1931 котиби Комитети ҳизби коммунистии ноҳияи Арал, 1931–1932 ҷонишини Вазири маорифи ҶШС Тоҷикистон кор кардааст. Солҳои 1932–1935 дар Донишгоҳи коммунистии ш. Москва таҳсил кардааст. Солҳои 1935–1936 вазифаи сардори шуъбаи сиёсии маркази мошин ва трактори (МТС) ноҳияи Ӯротеппа, 1936–1937 котиби Комитети ҳизби коммунистии ноҳияи Шаҳритус, 1937–1938 директори Донишкадаи омӯзгории ш. Сталинободро ба уҳда дошт. Инчунин дар вазифаи директори Дорулмуаллимини тоҷикии ш. Тошкент кор кардааст. Солҳои 1938–1941 директори курсҳои раисони комиҷроияҳои ноҳиявӣ дар назди Шӯрои Вазирони ҶШС Тоҷикистон, 1941–1949 сардори Бонки хоҷагии қишлоқ, 1949–1950 Директори комбинати хӯроки ш. Сталинобод, 1950– 1962 директори коллектори китобхонаҳои Раёсати савдои китоби ҶШС Тоҷикистон буд. Барои хидматҳояш бо ордени «Ситораи Сурх» ва 8 медалҳои Иттифоқи Шӯравӣ, инчунин бо 4 ифтихорномаҳои Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон мукофотонида шудааст. Соли 1931 аъзои КМ Ҳизби Комунисти Тоҷикистон ва се маротиба аъзои КИМ ҶШС Тоҷикистон интихоб гардидааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, Ҷилди 2. АСОС-БОЗ – Душанбе: Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, 2013, - с.71

Пайвандҳо
---------

* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
*
**Алиҷон Бойматов** (12 июни 1945, Ленинобод) — иқтисоддон, доктори илми иқтисодӣ (1988), профессор(1991). Дорандаи Ҷоизаи ба номи академик Б. Ғафуров. Шаҳрванди фахрии Линколн (ИМА).

Зинагинома
----------

Алиҷон Бойматов ДДТ ба номи В. И. Ленин (1966) ва курси маркетинг ва соҳибкории донишгоҳи Линколн (ИМА)-ро хатм кардааст (1995). Сариқтисоддони базаи ҷумҳуриявии «Таджиклесстройторг» (1966), ходими илмӣ (1967-70), мудири шуъба (1970—1975), директори бахши Тоҷикистонии Пажуҳишгоҳи умумииттифокии конъюнктура ва талабот (1975—1984), ходими калони илмӣ (1984) ва мудири шуъбаи Пажуҳишгоҳи иқтисодиёти АИ ҶТ (1984—1992), мудири шуъбаи бахши Хуҷандии Пажӯхишгохи иқтисоди ҷаҳони ва муносибатҳои байналхалқӣ (1984—2001), ҷонишини директори Маркази илмӣ-иқтисодии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров (2001—2003), ноибдекани факултаи менеҷмент ва технологияи компутарии Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров (аз с.2003). Муаллифи зиёда аз 100 кори илмӣ, аз ҷумла 15 китобу монография мебошад. Муаллифи нахустин китоби дарсии «Маркетинг» барои мактабҳои олии Ҷумҳурии Тоҷикистон аст. Таҳти рохбарии Бойматов панҷ нафар рисолаи номзади ҳимоя кардаанд. Иштироккунандаи конфронсҳои байналхалқӣ (ИМА, Небраска, 1995; Канада, Ванкувер, 1995).

Осор
----

* Проблемы развития внутреннего рынка товаров легкой промышленности Таджикистана. — Д.: Ирфон, 1977;
* Народное потребление в Таджикистане. — Д.: Ирфон, 1980;
* Дараҷаи зиндагонии аҳолии Тоҷикистон. — Д.:Ирфон, 1985;
* Региональный рынок: состояние и проблемы сбалансированности. — Д.: Ирфон, 1985;
* Хозяйственный механизм в торговле. — Д.: Знание, 1989;
* Маркетинг. Китоби дарсӣ. — Хуҷанд, 2005.

Эзоҳ
----

1. ↑

Адабиёт
-------

* Бойматов Алиҷон Азизович / Ш. Тошева // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Алиҷон Набиҷонович Наимов** (28.07.1967, ш. Истаравшан) — риёзидон, доктори илмҳои физикаю математика (2000).

Зиндагинома
-----------

Алиҷон Наимов факултаи механикаю математикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро бо дипломи аъло хатм кардааст (1989). Аспиранти кафедраи муодилаҳои дифференсиалии Донишгоҳи миллии Тоҷикистон (1989-1992), муаллим (1993-1995), дотсент (1995-2000), профессори кафедраи муодилаҳои дифференсиалии факултаи математикаи ДДХ ба номи академик Б. Ғафуров (2000-2002), профессори кафедраи математикаи олии ДДТ-и шаҳри Вологдаи ФР (аз с. 2003). Муаллифи зиёда аз 45 мақолаи илмӣ, илмӣ- методӣ аст.

Осори илмӣ
----------

* Курси мухтасари муодилаҳои физикаи математики. - Хуҷанд, 1996. ва диг.

Эзоҳ
----

1. ↑

Пайвандҳои беруна
-----------------

* Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров
**Алкор** (80 Дубби Акбар), яке аз ситораи дуқӯша (бо Митсар) дар бурҷи Дубби Акбар (Хирси Калон). Дар қатори ҳафт ситораи равшани бурҷ, ки шакли кафлезро мемонад, ситораи дуқӯшаи машҳури осмон – Митсар ва алкорро дидан мумкин аст. Ин ситораҳоро «Аспу савора» низ меноманд. Аз замонҳои қадим дар осмони ситоразор фарқ намудани алкор қобилияти тезбинии чашмро ифода мекард. Ривоятест, ки гӯё дар Мисри Қадим ба қӯшунҳои яккачини Фиръавн ҷавононеро қабул мекарданд, ки дар осмон ин ситораҳоро фарқ кунанд. Қадри ситоравии алкор 4,02, синфи спектралиаш А5V, масофа то Замин 78±1 соли рӯшноӣ (24±0,4 пк), аз Митсар дар масофаи 3 соли рӯшноӣ ҷойгир аст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Бекигарии Бойсун** - яке аз мулкҳои Бухорои Шарқӣ (ҳоло дар ҳайати вилояти Сурхондарёи Ӯзбекистон), ки дар нимаи дуюми асри XIX мулкҳои мустаъқил буда дар натиҷаи ҳучуми лашкари амири Бухоро Музаффар боз тобеъи аморати Бухоро гардидааст.

Адабиёт
-------

* Искандаров Б. Аморати Бухоро, ЭСТ, ҷ. 1. - Душанбе, 1978;
* Исмоилова Б. История Бухарского эмирата. - Худжанд, 2005;
* Ғафуров Б. Тоҷикон, ҷ. 2. - Душанбе, 1985;
* Ҳотамов Н. Таърихи халқи тоҷик. - Душанбе, 2007

Нигаред
-------

Тобеъ намудани Бухорои Шарқӣ

Манобеъ
-------


|  |  |
| --- | --- |
| Таърих | *Ин мақолаи нопурра аз таърих мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |
**Бибӣ Зоирӣ** (с. тав. ва ваф. номаълум) — шоири форсизабони Ҳиндустон (асри 17).

Аз ҳунари шоирӣ ва табъи волои ӯ дар маъхазҳо, мас. «Нештари ишқ»-и Ҳусайнқулихони Азимободӣ, иттилоъ дода шудааст. Дар осори худ (бештар ба ғазал таваҷҷуҳ доштааст) анъанаҳои шоирони гузаштаи адабиёти классикии форс-тоҷикро идома додааст. Ғазалҳояш содаву равонанд. Намуна аз сурудаҳои Б. З.:

> Хӯрдани хуни дил аз чашми тар омӯхтаам,   
> 
> Хуни дил хӯрдааму ин ҳунар омӯхтаам.   
> 
> Кори ман бе ту ба ҷуз хуни ҷигар хӯрдан нест,   
> 
> Турфа коре, ки ба хуни ҷигар омӯхтаам.   
> 
> Носеҳо, чанд кунӣ манъи ман аз ишқи бутон   
> 
> Ман зи устоди қазо ин ҳунар омӯхтаам.   
> 
> Зоирӣ, баҳри тавофи ҳарами кӯи бутон   
> 
> Субҳхезӣ зи насими саҳар омӯхтаам! 
> 
>

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Бибӣ Зоирӣ / У. Назиров // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Бибихон Азизова** (тав 19.08.1946, гузари Дукчигарии ш.Конибодом), ходими хизби ва давлати, Корманди шоистаи Тоҷикистон (1999). Мактаби миёна (1964), техникуми технологи (1981) ва Университети давлатии Тоҷикистонро гоиюона хатм намудааст (1990).

Дар иттиҳодияи дузандагии шаҳр (собик «Швейместпром», холо «Хусноро») ба хайси сардори сехи дузандаги (1973-82), котиби ташкилоти хизбии иттиҳодияи дузандаги ва муовини сармухандиси иттиҳодия (1969, 1985-87) директории комбинати хидмати маишии «Мухайё» (1987-96) ифодаи вазифа намудааст. Аз мохи апрели соли 1996 то мохи январи соли 2004 раиси шаҳри Конибодом буд.

Дар давоми фаъолияти кориаш, махсусан дар давраи раиси шаҳр буданаш, нақшаҳои истеҳсоли чи дар соҳаи кишоварзи ва чи дар соҳаи саноат барзиёд ичро гардидаанд. Симои шаҳр тағйир ёфта, корҳои ободони вусъат пайдо карданд, сохтмони насоси обкаши дар деҳаи Карачкум анчом пазируфт.

У узви Мачлиси Миллии Мачлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон буд.

Бо ордени «Нишони Фахри», Ифтихорномаи Раёсати Шурои Олии Тоҷикистон, медали «Барои меҳнати шоён» ва ғайра мукофотонида шудааст.
[[Гурӯҳ:Маҷаллаҳои [[Гурӯҳ:{{{тип издания множественный}}} ба {{{забон}}}]]]]

«**Бигиз**» — маҷаллаи ҳаҷвии тоҷикӣ, ки ҳамчун иловаи рӯзномаи «Ҳақиқати Ӯзбекистон» дар шаҳри Самарқанд солҳои 1931—1936 ба табъ мерасид.

«Бигиз» то соли 1931 бо номи «Мулло Мушфиқӣ» (аз 27 сент. 1926) ва дар солҳои 1929 — 30; 1936 бо номи «Мушфиқӣ» чоп шуда. дар таърихи пайдоиши матбуот ва адабиёти шӯравии тоҷик, хусусан дар ташакулли ҳаҷву мутоибаи моҳиятан нави тоҷик дар ҳамон солҳо нақши муҳим бозидааст. Адибони тоҷик Б. Азизӣ, А. Деҳотӣ, Ҷ. Суҳайлӣ, М. Аминзода, Т. Зеҳнӣ, Қ. Баҳлулзода, Ҳ. Карим, А. Одилзода ва диг. аз фаъолтарин муаллифони «Бигиз» буданд. Вазъияти солҳои 20-30 садаи XX тақозо мекард, ки мухбирону муаллифони «Бигиз» хабару мақолаҳои худро бештар бо имзоҳои мустаор ба табъ расонанд. Имзоҳои мустаоре, ки дар «Бигиз» бисёр вомехӯранд, инҳоанд: Ҳардамхаёл (А. Деҳотӣ), Торсакӣ (Б. Азизӣ), Синбарсар (Ҷ. Суҳайлӣ), Қӯчқори Бешох (Т. Зеҳнӣ), Ғунда, Неш, Шоир, Каҷова, Махсум, Мавҷӣ, Сайёд, Нотарс, Дусара, Роҳгузар.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Бигиз / С. Солеҳов // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
«**Бидоя ва ниҳоя**» (ар. البداية والنهاية‎) — асари яке аз муҳаддисони номӣ Имодуддин Абулфидо Исмоил ибни Умар, маъруф ба Ибни Касири Димишқӣ (ваф. 1372). Асари мазкур аз даҳ ҷилд иборат аст. Зимни баёни воқеаҳо истинод ба Қуръон ва аҳодиси набавӣ кардааст. Ӯ ҷараёни ҳиҷратро аз оғоз то замони зиндагии худ мутобиқи солшуморӣ мураттаб сохта, дар он ҳам воқеаҳои таърихӣ ва ҳам тарҷумаи ҳоли ашхоси маъруфро инъикос кардааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* حاجی خلیفة. کشف الظنون عن اسامی الکتب و الفنون. ج۱. بیروت، ۲۰۰۷

Сарчашма
--------

* Бидоя ва ниҳоя // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Бидпой** (с. тав. ва ваф. номаълум) — ҳакими донишманд, файласуф, бараҳмани афсонавии ҳиндӣ.

Зиндагинома
-----------

Дар замони дар Ҳиндустон ба миён омадани китоби «Калила ва Димна», тақрибан то садаи V зиндагӣ мекардааст. Номи ин шахс дар муқаддимаи тарҷумаи арабии «Калила ва Димна»-и мутааллиқ ба Ибни Муқаффаъ Бидпой (Байдаба) — файласуф ва вазир буд, ки дар дарбори Добшилим ном шоҳе хидмат мекард. Бо вуҷуди он ки дар хидмат содиқ буд, боре ба ғазаби шоҳ гирифтор шуд ва ба зиндон афтод. Пас аз муддате шоҳ аз кардааш пушаймон шуда, барои пешбурди кори давлатдорӣ ва муносибати оқилона ба ривоятӣ ба Бидпой фармоиш дод китобе дар ин бобат нависад. Бидпой ҳамроҳи шогирде китоби панду андарзҳо, масалҳо офарид, ки қаҳрамонони он ҳайвоноти аҳлию ваҳшӣ ва парандагон буданд. Ин китоб дар зоҳир ҳикоятҳои халқии дилхушкунандаро дар бар мегирифт, вале дар асл мазмуни рамзие дошт дар панду андарз ба ҳукмронони давр. Ба тавассути китоб, нерӯи сухан (калом) Бидпой мехост ҳукмрононро ба роҳи рости давлатдорӣ, муомила бо зердастон, хидматгорони дарбор ва раият, адолатпарварӣ, инсондӯстӣ, саховат, гӯш надодан ба сухани ғаммозону ҳасудон, сабру таҳаммул пеша кардан, аз шитобзадагӣ дур будан дар кору бор ва амру фармон ва ғ. ҳидоят намояд. Добшилим китобро хуб пазируфт. Бидпой хоҳиш кард, ки шоҳ онро хуб муҳофизат кунад, чунки мардумони дигар, мас. форсҳо (эрониён) онро ғасб менамоянд. Пешгӯии ҳаким Бидпой рост баромад. Аз Эрон ба Ҳинд Барзуя ном пизишки донишманде рафта, ин китобро оварда ба забони паҳлавӣ тарҷума кард ва дар адабиёти мардуми эронинажод он пас аз тарҷумаи арабиаш аз ҷониби Ибни Муқаффаъ бо номи «Калила ва Димна» машҳур гардид. Дар таҳриру тасниф ва тадвинҳои «Калила ва Димна» аз ҷониби адибону шоирони форс-тоҷик Абулмаолии Насруллоҳ, Аҳмади Қонеӣ (асри 13.), Ҳусайн Воизи Кошифӣ, Абулфазл ибни Муборак (асри 16), Ҷаҳонбахши Ҷомеҳрӣ (шоири эронии садаи XX) ва диг. Бидпой чун гӯяндаи ҳикоёти «Калила ва Димна», яъне мауаллифи он ном бурда шудааст. Китоби «Анвори Суҳайлӣ» — «Калила ва Димна»-и Ҳусайн Воизи Кошифӣ аз муколамаи Добшилим ва бараҳман Бидпой иборат буда, бобҳои он бадарёин васила ба ҳам пайваст гардидаанд. Дар фарҳангҳои форсии «Ғиёсу-л-луғот», «Фарҳанги Ҷаҳонгирӣ», «Онандроҷ» «Нозиму-л-аттибо»," Фарҳанги форсӣ"-и Муин ва ғ. зикр гардида, ки ҳакими донишманд барои Добшилим «Калила ва Димна»-ро тасниф ва бозгӯ кардааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Калила ва Димна. Д. 2009;
* Панчатантра или Пять книг житейской мудрости. М. 1989;
* دهخدا. لغتنامه. لوح فشردۀ الکترونی.؛ پور داود. یشتها. ج۲. تهران، ۱۳۴۷ هـ. ش.

Сарчашма
--------

* Бидпой / М. Диловаров // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
<table class="infobox infobox-Не указана строка для хеширования. "style="" >

Асосӣ

**Беккере́л** (ишораи тоҷикӣ: **Бк**; байналмилалӣ: **Bq**) — воҳиди андозакунии фаъолияти манбаи радиофаъол дар силсилаи СИ.

1 Бк фаъолнокии манбаест, ки дар он дар 1 с ба ҳисоби миёна 1 коҳиши радиофаъол ба вуҷуд меояд. Азбаски 1 беккерел бузургии хеле хурд аст, дар амалия воҳидҳои каратии Б. истифода мешаванд: килобеккерел (кБк), мегабеккерел (МБк), гигабеккерел (ГБк) ва ғ. 1 Бк = 3,7×10-10 Ки (Кюри) = 10-6 Рд (Резерфорд). Беккерел ба шарафи физикадони маъруфи фаронсавӣ аз авлоди Беккерелҳо — Антуан Анри Беккерел (1852—1908), дорандаи Мукофоти нобелӣ, ки с. 1896 ҳодисаи радиоактивиятро кашф кардааст, гузошта шудааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Беккерел / А.Комилӣ // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.

Шаблон:Measure-stub
**Бектоши**, ё **крижовник** (лот. Ríbes úva-críspa) — як навъ буттамева.

Тавсифоти гиёҳшиносӣ
--------------------

Тасвири гиёҳшинохтӣ аз китоби К. А. М. Линдман «*Bilder ur Nordens Flora*», 1917—1926
Аз 0,5 то 2 м қад мекашад. Барги думчадори сабз ва гули зангӯлашакли сабзтоб дорад. Мевааш мудаввар ё байзашакли зард, арғавонии сертухм. Бектошӣ аз қаламча зиёд мешавад. Дар Тоҷикистон чанд навъи бектоширо, ки дар натиҷаи дурага кардани он бо навъҳои бектошии америкоӣ рӯёнида шудааст, мепарваранд. Дар шароити Тоҷикистон бектошӣ аз апр. — май то авв. июл гул мекунад. Бектошӣ рустании асаловар аст. Тирамоҳ аз он қаламча (15-30 см) гирифта, барои зуд реша баровардан дар маҳлули гетероауксин (50 мг дар 1 л об) ё кислотаи никотинат (100 мг дар 1 л об) мегузоранд.

Парвариш
--------

Бектоширо аз фарғуч низ зиёд кардан мумкин аст. Ниҳоли бектоширо аз рӯйи тартиби 2,5-3 × 0,7-1 м ба ҳар га 3,3-5,7 ҳазор бех мешинонанд. Дар хоҷагиҳои калон як сол пеш аз шинондани бектошӣ ба замин нурии органикӣ (120—150 т/га) ва минералӣ (ба 1 га 600 кг P2O5 ва 400 кг K2O) меандозанд. Дар хоҷагиҳои хурд ба хоки чуқурчаи ниҳол андохтани пору, суперфосфат, хлориди калий ва хокистар кофист. Бектошӣ зуд реша ронда, дар 2-3-солагӣ мева медиҳад. Мевааш 8-11 % қанд, 1,2-1,7 % кислотаҳои органикӣ, 0,88 % моддаҳои пектинӣ, витаминҳои B, C, P, каротин, намакҳои оҳан ва фосфор дорад.

Корбурд ва истеъмол
-------------------

Меваи бектоширо тару тоза мехӯранд; аз он инчунин мураббо ва нӯшоба тайёр мекунанд.

### Корбурид тиббӣ

Меваи бектошӣ мубодилаи моддаҳоро беҳтар ва ғалаёни хунро паст менамояд; истеъмоли он барои беморони гирифтори амрози меъдаву рӯдаҳо нафъ дорад, қабзияти музминро мекушояд. Табибон истеъмоли меваи бектоширо дар мавриди бемориҳои гурда ва пешобдон низ тавсия медиҳанд. Меваи ухтарасидаи бектошӣ хосияти зиддиомосӣ дошта, ба рагҳои хунгард устуворӣ мебахшад. Ҷӯшоби онро дар мавриди гиповитаминозҳо, норасоии оҳан, фосфор, мис, ихтилоли мубодилаи моддаҳо (мас. дар аснои фарбеҳӣ), истисқо, хуншорӣ таъйин мекунанд. Бектошӣ аз ширинча, тортанаккана, гулхӯраки рапс, зиреҳаки бед ва ғ. зарар мебинад. Дар давраи нашви Бектошӣ алафҳои бегонаро нест карда, шохчаҳои касал ва хушкидаи онро буридан лозим аст.

Синонимҳо
---------

Синонимы
* Grossularia glandulososetosa Opiz
* Grossularia hirsuta Mill.
* Grossularia intermedia Opiz
* Grossularia pubescens Opiz
* Grossularia reclinata (L.) Mill.
* Grossularia spinosa (Lam.) Rupr.
* Grossularia uva Scop. nom. illeg.
* Grossularia uva-crispa (L.) Mill.
* Grossularia vulgaris Spach nom. illeg.
* Oxyacanthus sativus Chevall.
* Oxyacanthus uva-crispa (L.) Chevall.
* Ribes aculeatum Salisb.
* Ribes caucasicum Adams ex Schult.
* Ribes crispum Dulac nom. illeg.
* Ribes dubium Jacques
* Ribes grossularia L.
* Ribes grossularium St.-Lag.
* Ribes hybridum Besser
* Ribes reclinatum L.
* Ribes spinosum Lam.

|
|  |

Адабиёт
-------

* Губанов И. А. Киселёва К. В. Крыжовник отклонённый. М. 2003.

Сарчашма
--------

* Бектошӣ // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.

|
|  |
**Бекорӣ** — боздошташавии фаъолияти меҳнатӣ новобаста ба хоҳишу иродаи коргар ба муҳлати дарозу номуайян, ки бо қатъ шудани шартномаи кории миёни коргар ва корфармо оғоз мегардад ва ба минбаъда набудани имкони корёбӣ идома ёфта, ҳамчун зуҳуроти номатлуби иқтисодиву иҷтимоӣ муаррифӣ гардида, оқибатҳои нохушро ба дунбол дорад.

Мазмун ва мундариҷаи бекорӣ дар сатҳи сиёсати давлат бекор мондани табақаи ҷудогонаи аҳолӣ дар марҳилаи муайян аст. Барои шахси алоҳида бекорӣ - набудани коре аст, ки бидуни он шахс худро бо даромади муайян таъмин карда наметавонад. Бекорӣ — ин омили объективии ҳаёти иқтисодӣ ба шумор меравад, ки он баробари зуҳур ёфтани институти меҳнати кироя ба миён омадааст.

Бекорӣ се намуди асосӣ дорад: 

* бекории истикокӣ
* бекории сохторӣ
* бекории даврӣ

Адабиёт
-------

* Баркер Р. Словарь социальной работы. М.: Институт социальной работы, 1994; Гонтмахер Е. Ш. Социальная политика: уроки 90-х. Москва 2000;
* Рынок труда: Учебник (Под редакцией В. С. Буланова и Н. А. Волгина); Экономика труда и социальные отношения. Курс ключевых лекций. Москва 1998;
* Котляр А. Э. Занятость населения: изучение и регулирование. Москва 1983;
* Энциклопедия социальной работы. В 3 т. Т. 1.: Пер. с английского. М. 1993.

Сарчашма
--------

* Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] / сармуҳаррир  А. С. Сайфуллоев. — Д. : СИЭСТ, 1978—1988.
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Аммоний (маъноҳо)-ро бубинед.

**Аммо́ний Ге́рмий** (юн.-қад. Ἀμμώνιος τοῦ Ἑρμίου, Ammṓnios toũ Hermíou — «Ammonius Hermiae»; 440—520), файласуф -неоплатоник, хатмкунандаи мактаби александрии неоплатонизм, талабаи Прокл Диадох.

Аммоний Гермий — писари Гермий Александрийскийи аз Эдесия. Гермий Александрийский фавтид, вақте ки Аммоний хурд буд; дар синни болиғиаш, Аммоний, ҳароҳ бо бародараш Гелиодор, ва бо Эдесия, ба Афина, барои файласуфшавӣ дар назди Прокл рафт. Ба Александрия баргашта, Аммоний роҳбари мактаби александрӣ шуд ва ба Платон ва Аристотел то охири зиндагиаш дарс медод.

Аз рӯи мактубҳои Дамаский, дар вақти ҳуҷуми христианҳо, (дар нимаи даҳаи 480) Аммоний маҷбур шуд, то ба назди калони христианҳо рафта, иҷозати давом додани лексияҳояшро гирад. (Дамаский, который за это Аммония осуждает, тем не менее, не сообщает, на какие именно уступки Аммонию пришлось идти.) Аз рӯи мактуби Олимпиодори Хурдӣ маълум аст, ки Аммоний омӯзишдиҳиро то 515 давом дод.

Дарсгирандагони машҳури Аммоний— Асклепий Траллский, Дамаский, Олимпиодори Хурдӣ, Симпликий, Иоанн Филопон.

Сарчашма
--------

1. 1 2  Национальная библиотека Франции — 1537.
2. 1 2  *Badawi A. R.* Histoire de la philosophie en Islam (фр.) // *Études de Philosophie Médiévale* — Paris: Librairie philosophique J. Vrin, 1972. — Vol. 60. — P. 523. — 886 с. — ISSN 0249-7921
3. ↑  Damascius. Philosophorum Historia, 118b.
4. ↑  Olympiodorus. In Gorgian commentum, 199, 8—10.

Адабиёт
-------

Издания (в серии «Commentaria in Aristotelem Graeca»), английские переводы (в серии «Ancient commentators project»):

* Аммоний, комментарий на «Введение» Порфирия:
	+ матн: CAG. Vol. 4 pt. 3 (1891)
* Аммоний, комментарий к «Категориям» Аристотеля:
	+ текст: CAG. Vol. 4 pt. 4 (1895). 185 p.
	+ англ. пер.: *Ammonius*, On Aristotle Categories, S. M. Cohen, and G. B. Matthews (trans.), London, Ithaca, NY: Duckworth and Cornell University Press, 1991.
* Аммоний, комментарий к «Об истолковании» Аристотеля:
	+ текст: CAG. Vol. 4 pt. 5 (1897)
	+ англ. пер.:
		- *Ammonius*, On Aristotle On Interpretation 1.1-8, D. Blank (trans.), London, Ithaca, NY: Duckworth and Cornell University Press, 1996.
		- *Ammonius*, On Aristotle on Interpretation 9, D. Blank (trans), with Boethius, On Aristotle On Interpretation 9, N. Kretzmann (trans.), London, Ithaca, NY: Duckworth and Cornell University Press, 1998.
* Аммоний, комментарий к кн. 1 «Первой аналитики» Аристотеля:
	+ матн: CAG. Vol. 4 pt. 6 (1899)

Пайвандҳо
---------

* Мақола ва библиография (англ.)
**Амният** — маҷмӯи тадбирҳои ҳуқуқӣ, иқтисодӣ, иҷтимоӣ, экологӣ, маъмурӣ, сиёсӣ, ки дар онҳо муҳофизати манфиатҳои ҳаётан муҳими шахс, ҷомеа, давлат аз ҳодисаҳо ва таъсироти зарарноки муҳити зист, ҳамчунин аз дигар навъи таҳдидҳои дохиливу хориҷӣ мадди назар гирифта мешавад. Ин истилоҳ дар даврони муосир хеле маъмул буда, ба аксари ҷанбаҳои ҳуқуқӣ ва сиёсатшиносӣ ворид шудааст.

Ҷомеа ва арзишҳои моддию маънавии он, давлат ва сохти конститутсионӣ, истиқлол ва тамомияти ҳудуди он аз объектҳои асосии амнияти шахс ва ҳуқуқу озодиҳои он мебошанд.

Ҳамчунин нигаред
----------------

* Амнияти байналмилалӣ
* Амнияти миллӣ
* Амнияти хӯрокворӣ
* Амнияти иқтисодӣ
* Амнияти иҷтимоӣ
* Амнияти экологӣ
* Амнияти энергетикӣ.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Амирӣ** — навъе аз харбузаҳои миёнсолӣ. Баъди 80 – 90 рӯзи кишт мепазад. Ҳосилаш дарозрӯя, вазнаш то 5 кг, пӯсташ бетӯри сабз, мағзаш сабзи сершира, хуштаъм, то 12% қанд дорад. Аз ҳар га то 300 сентнер ҳосил мегиранд. Асосан дар вилоятҳои Самарқанд, Бухоро, Хоразм, Суғд ва водии Вахш мекоранд. Барои дуру дароз нигоҳ доштан мувофиқ нест. Бештар ба касалии пажмурда ва ҷел гирифтор мешавад.

Ҳамчунин нигаред
----------------

* Харбуза

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
Осиёи Шимолӣ 
**Осиёи Шимолӣ** зерқисмати Авруосиё буда, аз қаламрави осиёии Русия иборат аст (дар давраи мавҷудияти империяи Русия ва СССР, бе Осиёи Марказӣ). Дар Русияи муосир, ин тақрибан тамоми Урал, тамоми Сибир ва тамоми ноҳияҳои федералии Шарқи дур.

Ҷуғрофия
--------

Қаламрави минтақа аз кӯҳҳои Урал то Уқёнуси Ором ва аз уқёнуси Арктика то сарҳади ҷануби Русия тӯл мекашад. Қариб дар тамоми қаламрав ҷангал ҷойгир шудааст. 

Калонтарин дарёҳо: Об, Енисей, Лена, Иртиш, Амур мебошанд. 

Бузургтарин кӯлҳо: Байкал, Tаймир, Ханка, Убсу\*Нур, Чани. 

Бузургтарин шаҳрҳо: Новосибирск, Омск, Красноярск, Барнаул, Иркутск, Тюмен, Хабаровск, Новокузнетск, Кемерово, Томск, Владивосток, Екатеринбург, Челябинск, Магнитогорск, Нижний Тагил, Курган, Нижневартовск, Сургут, Улан-Удэ, Якутск.

Аҳолӣ
-----

Аксарияти аҳолӣ русҳо мебошанд. Инчунин: укроинҳо, сибирҳо, олтойиҳо, тоторҳо, якутҳо, бурятҳо, ненетсҳо, бошқирдҳо, тува, қазоқҳо, узбекҳо, қирғизҳо, тоҷикон, молдаванҳо, белорусҳо, олмониҳо, хакасҳо, шортсҳо, хантиҳо, мансиҳо, корякҳо, эвенҳо, эвенкиҳо, долганҳо, йукагирҳо, ителменҳо, чукотҳо, яҳудиён, доғистониҳо, арманиҳо, озарбойҷониҳо, гурҷиҳо, хитойиҳо, кореягиҳо, вйетҳо ва диг. миллатҳо зиндагӣ мекунанд.

Дигар
-----

* «Осиёи Шимолӣ» — истилоҳотест, ки дар сачашмаҳои инглисии ҷуғрофӣ соли 1882 пайдо шудааст. .
* «Осиёи Шимолӣ» — як маҷаллаи илмӣ-иҷтимоӣ аст, ки дар солҳои 1920 дар ИҶШС ба табъ расидааст, як нашрияи иҷтимоию сиёсӣ ва иқтисодии Кумитаи марказии ҲКИШ (б)).

Нигаред низ
-----------

* Сибир
* Шарқи дур

Эзоҳ
----

1. ↑  *Bridges E. M." Northern Asia // World Geomorphology. Cambridge University Press, 1990. pp. 124—126.*
**Ҳуқуқҳои инкоршаванда** — асосан ҳуқуқу озодиҳои фардӣ ҳуқуқҳои
инкоршаванда ба ҳисоб мераванд. Хусусияти хоси ҳуқуқу озодиҳои фардие, ки дар Конститутсия танзим ёфтаанд, аз он иборат аст, ки аксари онҳо ба шахс, яъне ҳар як инсон таъйин шуда, ба шаҳрвандӣ алоқаманд нестанд. Онҳо ба ҳар кас аз рӯзи таваллуд тааллуқ дошта, таҷовузнопазиранд. Ҳуқуқу озодиҳои фардӣ иборатанд аз ҳуқуқ ба ҳаёт, дахлнопазирии шахс, ҳуқуқи шахс ба сирри мукотиба, сӯҳбатҳои телефонӣ, муросилот ва мухобирот; ҳуқуқ ба мусофират, интихоби маҳалли зист, тарки ҷумҳурӣ ва бозгашт ба он; ҳуқуқи мустақилона муайян кардани муносибати худ ба дин ва ғ.

Нигаред низ
-----------

* Қонуни ҳуқуқӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 532
**Ҳуқуқҳои шахсии ҳамсарон** — муносибатҳои ҳуқуқии шахсӣ чунин муносибатҳое мебошанд, ки дар асоси аз тарафи ҳамсарон ҳангоми бастан ё бекоркунии никоҳ, ҳаллу фасли якҷояи масъалаҳои ҳаёти оилавй, интихоби озодонаи машғулият, касб ва ҷои истиқомат, розигӣ додан ба фарзандхонӣ, ҳалли масъалаҳои бекоркунии никоҳ ва ғайра ба вуҷуд меоянд.
Ҳуқуқҳои шахсӣ аз лаҳзаи бастани никоҳ ба вуҷуд омада, ҳангоми вафот қатъ мешаванд. Онҳоро бо созиши тарафҳо қатъ кардан ё тағйир додан мумкин нест. Ҳуқуқ ва вазифаҳои шахсии ҳамсарон асосан инҳоянд:

1. ҳуқуқи интихоби фамилия;
2. ҳукуқи интихоби машғулият ва касбу ҳунар;
3. ҳуқуқи интихоби ҷои истиқомат;
4. ҳуқуқҳо оид ба ҳалли масъалаҳои ҳаёти оилавӣ ва тарбияи фарзандон;

Бояд қайд намуд, ки ба ҳуқуқҳои шахсии ҳамсарон *хукуқ ба талоқ*, *ҳуқуқи додани розигӣ ҳангоми фарзандқабулкунӣ аз тарафи ҳамсари дигар* ва ғайра низ дохил мешаванд.

Нигаред низ
-----------

* Ҳуқуқу озодиҳои конститутсионии инсон ва шаҳрванд
* Ҳуқуқу озодиҳои шахсӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 534
**Ҳуқуқи хок** - яке аз усулҳои соҳиб шудан ба шаҳрвандӣ аз рӯи асоси таваллудшавӣ мебошад. Тибқи ин усул кӯдаконе, ки дар каламрави Тоҷикистон таваллуд мешаванд, сарфи назар аз шаҳрвандии волидайнашон шаҳрванди Тоҷикистон ба ҳисоб мераванд. Дар мавриди гуногун будани шаҳрвандии волидайн, агар яке аз онҳо дар лаҳзаи тавлиди кӯдак дар шаҳрвандии Ҷумҳурии Тоҷикистон қарор дошта бошаду кӯдак дар қаламрави ҷумҳурӣ ба дунё ояд ва волидайнаш ё яке аз онҳо дар Тоҷикистон иқомати доимӣ дошта бошанд, вай шаҳрванди Тоҷикистон ҳисоб карда мешавад. Мувофиқи қонун фарзанди аз шахсони бешаҳрвандӣ дар қаламрави Ҷумҳурии Тоҷикистон тавлидёфта шаҳрванди Тоҷикистон ҳисоб меёбад.

Нигаред низ
-----------

* Ҳуқуқи хун

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 530
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Ҳуқуқу озодиҳо (мазмунҳо)-ро бубинед.
**Ҳуқуқу озодиҳои фарҳангӣ** - ба ҳар шахс ҳуқуқи озодона дар ҳаёти
фарҳангии ҷамъият, эҷодиёти бадей, илмӣ ва техиикӣ ширкат варзидан, аз дастовардҳои онҳо истифода кардан дода шудааст. Сарватҳои фарҳангӣ ва маънавиро давлат ҳимоя мекунад.
Моликияти ақлӣ таҳти ҳимояи қонун қарор дорад (моддаи 40). Давлат ба шаҳрвандон сарфи назар аз ҷои истиқоматиашон дастрасӣ ба комёбиҳои фарҳангиро таъмин менамояд. Ин кор бо роҳи ба ҳама дастрас намудани арзишҳои ҷаҳонй ва ватанй, инкишоф додан ва баробар ҷойгир кардани муассисаҳои маданию равшаннамой дар мамлакат, рушди телевизион ва радио, нашриёт ва матбуот, китобхонаҳои бепул, рушди алоқаҳои маданй бо давлатҳои ҳориҷй таъмин карда мешавад. Яке аз кафолатҳои муҳими озодии фаъолияти эҷодии ипмй, бадеӣ, санъат, ихтироот ва кашфиёт, бекор кардани сензураи давлатӣ ва ҳар гуна маҳдудиятҳои гоявй мебошад.

Нигаред низ
-----------

* Ҳуқуқу озодиҳои сиёсӣ
* Ҳуқуқу озодиҳои шахсӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 535
**Паноҳгоҳи дипломатӣ** - дар манзили намояндаи дипломатӣ ва консулии давлати хориҷӣ ё киштии ҳарбии хориҷӣ додани имкониятҳо ба ин ё он шахс дар бахши пинҳон шудан аз таъқибҳои вобаста ба ангезаҳои сиёсӣ. Аз нигоҳи ҳуқуқи байналмилалӣ манзили намояндаи дипломатию консулӣ ва киштиҳои ҳарбии хориҷӣ дахлнопазир ҳастанд. Конвенсияи Вена «Дар бораи муносибатҳои дипломатӣ» истифода намудани манзили намояндаи дипломатиро бо мақсадҳое, ки бо фаъолияти расмӣ мухолиф аст, манъ кардааст. Аз ин нигоҳ имрӯз паноҳгоҳи дипломатӣ танҳо дар амалияи кишварҳои Америкаи Лотинӣ истифода мешавад.

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 372
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Пулсар (мазмунҳо)-ро бубинед.
Акси нақшавии пулсар. Кура дар маркази акс — ситораи нейтронӣ, хатҳои каҷ майдони магнитии пулсарро, конусҳои кабудранг — анбӯҳи нурафшони пулсарро нишон медиҳанд
Акси туманнокии Харчанг дар рангҳои шартӣ (кабуд — диапазони рентгенӣ, сурх — оптикӣ). Дар маркази туманнокӣ — пулсар
**Пулса́р** (русӣ: пульсар, англ. pulsar) — манбаи кайҳонии радио- (радиопулсар), оптикӣ (пулсари оптикӣ), рентгенӣ (пулсари рентгенӣ) ва/ё гамма- (гамма-пулсар) нурпошӣ, ки ба Замин дар намуди партофтҳо (импулсҳо)-и даврӣ меоянд. Тибқи модели қабулшудаи ахтарфизикӣ, пулсарҳо аз худ ситораҳои нейтрониро бо майдони магнитӣ ифода мекунанд, ки ба меҳвари даврзананда хам шудааст, ки модулятсияи нурафшонии ба Замин меомадаро фароҳам меоварад.

Эзоҳ
----

1. ↑  ПУЛЬСАРЫ(рус.). *bigenc.ru*.  Большая российская энциклопедия - электронная версия. 17 июли 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 23 октябри 2020.
**Водии Вахш** - водиест, ки дар вилояти Хатлон, қисмати ҷануби Тоҷикистон ҷойгир аст.

Макони кишоварзӣ
----------------

Водии Вахш баъд аз сохтмони Канали магистралии Вахш ва обёрӣ намудани заминҳои бекорхобидаи ташналаб дар солҳои 30-уми садаи XX ба минтақаи парвариши маҳсулоти кишоварзӣ табдил ёфтааст. Дар водии Вахш ҳамаи намудҳои кишти зироатҳои гандумӣ, полезӣ, техникӣ (пахта) ва боғу токпарварӣ рушд ёфтааст.

Мавзеъҳои сайёҳӣ
----------------

Водии Вахш дорои чунин маскану мамнӯъгоҳҳои тарихиву табиӣ мисли – шаҳри Қӯрғонтеппа, Мамнӯъгоҳи табиии Бешаи палангон, Шаҳркадаи Тахти сангин, Аҷинатеппа, Чилдухтарон (кӯҳ), Мадрасаи Хоҷа Машҳад ноҳияи Шаҳритус, Мавзеи Чилучорчашма, Қалъаи Бешкент, Оромгоҳи Имом Зайналобиддин, Шаҳраки Теппаи Шоҳ, ки ба феҳристи Мавзеъҳои сайёҳии Тоҷикистон дохил мешаванд. Вахш инчунин, дорои мавзеъҳои табии хушманзара мебошад.

Нигаред
-------

Канали магистралии Вахш

Эзоҳ
----

1. ↑  Қодиров Ф.С. Захираҳои туристӣ: ёдгориҳои фарҳангӣ - таърихӣ ва табиӣ. - Душанбе, 2012, с. 32.

|  |  |
| --- | --- |
| Тоҷикистон | *Ин мақолаи нопурра аз ҷуғрофияи Тоҷикистон мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |
**Вобканд** (ӯзбакӣ: *Vobkent, Вобкент*) — шаҳр дар вилояти Бухорои Ҷумҳурии Ӯзбекистон. Маркази маъмурии ноҳия тумани Вобканд.

Ҷуғрофиё ва аҳолӣ
-----------------

Вобканд яке аз шаҳрҳои қадимии Осиёи Миёна буда, дар масофаи 28 км дуртар аз шаҳри Бухоро воқеъ аст. Аҳолиаш 20,6 ҳазор нафар (2014), асосан тоҷикҳо ва ӯзбекҳо, инчунин русҳо, тоторҳо ва дигар миллатҳо зиндагонӣ мекунанд. Аз ҳудуди Вобканд яке аз шохобҳои дарёи Зарафшон ҷорӣ мешавад. Вобканд аслан шаҳри ҳунармандон буда, саноати бофандагӣ ва парандапарварӣ ривоҷ ёфтааст. Д

Таърих
------

ар асрҳои миёна дар ҳудуди Вобканд якчанд деҳа (қӯрғон) мавҷуд буданд, ки яке аз онҳо деҳаи Наршах дар қисми ғарбии он аст. Олими таърихнигор (сармуншии дарбори Сомониён) Абубакр Муҳаммад ибни Ҷаъфари Наршахӣ (муаллифи «Таърихи Наршахӣ», 934—944) дар ҳамин деҳа таваллуд шудааст. Ҳангоми шӯриши Муқаннаъ деҳаи Наршах яке марказҳои он будааст. Дар маъхазҳои садаи XIV («Баҳру-л-асрор»-и Маҳмуд ибни Валӣ ва «Маҷмаъу-л-арқон»-и Мирзо Бадеъ) маълумот дар бораи шаҳри Вобканд зикр шудааст. Ҳангоми салтанати Темуриёни Ҳинд ва Шайбониҳо дар Вобканд зарробхона мавҷуд буда, ба номи амирон танга зарб мекарданд.

Ёдгориҳои меъморӣ
-----------------

Аз ёдгориҳои меъморӣ Манораи Вобканд, ки аз ҷониби Садри Бухоро — Бурҳонуддин Абдулазиз соли 595 ҳиҷрӣ (1198—1199 м) бунёд шудааст, боқӣ мондааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Ӯзбекистон миллий энциклопедияси.2 жилд. Тошкент, 2001;
* Дмитрий Пейдж. Бухара. Путеводитель по архитектурным и историческим достопримечательностям. Ташкент, 2013.

Сарчашма
--------

* Вобкент // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
Векторҳои вобастагии хаттӣ доштаи **R**3
**Вобастагии хаттӣ** — дар алгебраи хаттӣ хусусияти зермаҷмӯи фазои хаттӣ аст.

Барои мавҷудияти вобастагии хаттӣ бояд комбинатсияи хаттии зарибҳояш ғайрисифрии унсурҳои зермаҷмӯи мазкур, ки ба унсури сифрӣ баробар аст, мавҷуд бошад. Агар чунин комбинатсия мавҷуд набошад, яъне агар комбинатсияи хаттии унсурҳои зермаҷмӯъ танҳо дар ҳолати ба сифр баробар будани зарибҳои ин комбинатсия ба унсури сифрии маҷмӯъ баробар бошад, маҷмӯъ хатти новобаста номида мешавад.

Мисол
-----

Дар {\displaystyle \mathbb {R} ^{3}} векторҳои {\displaystyle (1,0,0)}, {\displaystyle (0,1,0)} ва {\displaystyle (0,0,1)} хаттӣ новобаста мебошанд, зеро муодилаи

{\displaystyle a\_{1}\cdot (1,0,0)+a\_{2}\cdot (0,1,0)+a\_{3}\cdot (0,0,1)=(0,0,0)\quad a\_{i}\in \mathbb {R} }
ҳалли ғайрисифрӣ надорад.

Векторҳои {\displaystyle (1,0,0)} ва {\displaystyle (5,0,0)} вобастагии хаттӣ доранд, зеро

{\displaystyle (1,0,0)\cdot 5=(5,0,0),}
пас,

{\displaystyle -5\cdot (1,0,0)+1\cdot (5,0,0)=(0,0,0).}

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Вобастагии хаттӣ / М. Хоҷабекова // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Павел Яковлевич Серпокрылов** (29.11.1918, райони Елан, вилояти Волгоград — ?) — коркуни давлатии советӣ. Қаҳрамони меҳнати сотсиалистӣ (1949).

Солҳои 1930—1934 колхозчии колхози «Спартак». 1934—1939 коргар ва тарозудори анбори ғаллаи Комбинати ордкашии № 13-и райони Елан (1934—1939), мудири анбори заводи ордкашии райони Орҷоникидзеобод (1939—1940), хонандаи курси дусолаи ҳуқуқшиносӣ (1940—1941), судяи халқӣ (1941—1945), ҷонишин ва баъд раиси Комитети иҷроияи ҳозира Шаҳртуз (1945—1949), хонандаи Мактаби партиявии шаҳри Душанбе (1949—1950), ҷонишини раиси Комитети иҷроияи район (1950—1962), сардори шуъбаи плану молияи Управленияи минтақавии хоҷагии қишлоқи район (1962—1966), сардори сохтмони байниколхозӣ (1966—1974), сардори Управленияи хоҷагии қишлоқ ва ҷонишини раиси Комитети иҷроияи райони Ҳисор (1974—1979).

Аз октябри 1979 нафақахӯри шахсӣ.

Барои меҳнати шоён бо ордени Ленин, ордени Револютсияи Октябр, ордени «Нишони Фахрӣ», Грамотаҳои Фахрии Президиуми Совети Олии PCC Тоҷикистон мукофотонида шудааст.

Адабиёт
-------

* Серпокрылов Павел Яковлевич
* Указ Президиума Верховного Совета СССР «О присвоение звания Героя Социалистического Труда передовикам сельского хозяйства Таджикской ССР» от 3 мая 1949 года, Правда, № 127 (11234), 7 мая 1949 года