recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Раҳимов Маҳмад Забирович** — узви Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба қонунияти конститутсионӣ, қонунгузорӣ ва ҳуқуқи инсон, аз 17 марти соли 2005.

Зиндагинома
-----------

10 августи соли 1954 дар ноҳияи Рӯдакӣ таваллуд шудааст.

Cоли 1978 факултети ҳуқуқшиносии Донишгоҳи давлатии Миллии Тоҷикистонро хатм намуда, минбаъд дар ҳамон факултет ба сифати ассистент, муаллими калон, дотсент ва профессори кафедраи «Ҳуқуқи соҳибкорӣ ва тиҷоратӣ» фаъолият намудааст.

Аз соли 1985—1993 ба ҳайси муовини декани факултети ҳуқуқшиносӣ кор кардааст. Соли 1994 ба сифати мудири кафедраи «Ҳуқуқи соҳибкорӣ ва тиҷоратӣ»-и факултети ҳуқуқшиносии Донишгоҳи давлатии миллии Тоҷикистон интихоб шудааст. Соли 2000 рисолаи докториро ҳимоя намуда, сазовори унвони доктори илмҳои ҳуқуқшиносӣ гардидааст. Соли 2001 профессори кафедраи "Ҳуқуқи соҳибкорӣ ва тиҷоратӣ-и Донишгоҳи давлатии миллии Тоҷикистон интихоб шудааст.

Бо фармони Президенти ҶТ аз 17 марти соли 2009 ба вазифаи Директори Маркази миллии қонунгузории назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин карда шуд.

Пайвандҳо
---------

МАЪЛУМОТНОМА ДАР БОРАИ ВАКИЛОНИ МАҶЛИСИ НАМОЯНДАГОН
Лаппиши мавҷнок
**Лаппиш** - ҳаракати даврӣ такроршаванда ё ҳаракате, ки дараҷаи муайяни такроршавӣ дорад, лаппиш (аз физика) номида мешавад. Имконияти ба гурӯҳҳо муттаҳид кардани лаппишҳои мухталиф, ки ҳар кадом бо муодилаҳои дифференсиалии якхела тавсиф меёбанд ва бо як қонуният муайян мегардад, муҳимтарин хусусияти лаппиш мебошад. Ин ба таври васеъ истифода бурдани методҳои моделониро ҳангоми тадқиқоти ҳодисаҳои нав имконпазир мегардонад.

Нигаред низ
-----------

* Резонанс
* Мавҷ

Адабиёт
-------

* Википедиаи русӣ


|  |  |
| --- | --- |
| Физика | *Ин мақолаи нопурра аз физика мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |
**Гранодиорит** — ҷинси кӯҳии интрузивию магмавиест, байни гранит ва диорити кварс, ки дар онҳо плагиоклазҳои асостаркиб (лабрадор) мавқеи асосӣ доранд. 

Аз кварс, шпатҳои даштӣ (асосан плагиоклазҳо), биотит ва пироксен таркиб ёфтааст. Сохтораш кристаллӣ. Гранодиорит бо магмаи санги хоро, захира ва пайдоиши маъданҳои тило, нуқра, волфрам, қалъагӣ, молибден ва дигар филиззоти ранга (сурб, руҳ) алоқамандӣ дорад.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Гранодиорит / К. Вазиров // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Маҳкам Зубайдуллоев** (15 марти 1949, деҳаи Кӯлиоб, ноҳияи Орҷонкидзеобод) — овозхон, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (1974).

Зиндагинома
-----------

Дар Донишкадаи давлатии санъати ба номи М. Турсунзода (1981—1985) ғоибона хонда, беш аз ду даҳсола дар ҳайати дастаҳои ҳунарии Кумитаи телевизион ва радиои ҷумҳурӣ фаъолият доштааст. Бо овози нарму ширин ва сабки хоси хониш таронаҳои тоза зиёд ба хидмат овардааст.

Эҷодиёт
-------

Тақрибан шаст сурудаш дар хазинаи Радиои тоҷик маҳфузанд, ки «Ошиқони лола», «Чароғи ишқ», «Симинзакан», «Муборакат бод», «Тамошои чаман», «Гули шабнамзада», «Ёд аз ман», «Шакар бишкан», «Гул ба канор», «Эй ҳамватанон», «То кай», «Заврақи умед», «Ишқи зиндагӣ», «Нишон надорад», «Дили ман», «Сарвиноз», «Ҳилол», «Номи зан», «Наболидан ситам бошад», «Ошёнафрӯз», «Сӯзи ҳаҷр», «Эй сарвиноз», «Муҳаббат», «Гулбадан», «Бинам туро», «Зинда будан давлат аст», «Ту гувоҳӣ», «Хуршеди ишқ», «Тири ишқ», «Заврақи умед», «Равнақи гулзор», «Бурдӣ дилам», «Тариқи ошноӣ», «Хаёли абрӯ», «Ба рафторе, ки меоӣ», «Надида меравам» намунае аз онҳоанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.
**Грант-элемент** (аз анг. grant — иона ва element — унсур) — нишондиҳандаи интегралӣ, ки дар омори байналмилалӣ барои муқоисаи шароитҳои пешниҳоди қарзҳои гуногун истифода мешавад.

Шартҳои ҳар як қарз бо се хусусият тавсиф дода мешавад: муҳлати пешниҳод, марҳилаи имтиёзӣ ва фоизи қарз. Грант-элемент фарқияти ҳар як хусусияти қарзро ба эътибор мегирад. Дар натиҷаи пешниҳоди қарз бо шартҳои имтиёзӣ нисбат ба пешниҳоди қарзҳои тиҷоратӣ, ки даромади солонаи он ба сармояи қарз зам мегардад, баробари 10 % ҳисоб карда мешавад. Грант-элемент ҳаҷми қарзи пешниҳодшаванда буда, бо шартҳои имтиёзнок пешниҳод мешавад.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Грант-элемент / Ф. Мирбобоев // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**«Достони бозича 3»** (англ. Toy Story 3) як филми аниматсионӣ-драмавии компютерӣ дар соли 2010 аст, ки аз ҷониби Pixar Animation Studios барои Walt Disney Pictures таҳия шудааст. Ин қисми сеюми силсила ва идомаи *Достони бозича 2* (1999) мебошад. Коргардони онро Ли Ункрих, муҳаррири ду филми аввал ва ҳаммудири филми "Достони бозича 2" навиштааст, ки муаллифи онро Майкл Арндт кардааст, дар ҳоле ки Ункрих ҳикояро дар якҷоягӣ бо Ҷон Лассетер ва Эндрю Стэнтон, коргардон ва хаммуаллифи ду фильми аввал.

Достон
------

Анди 17-сола аст ва барои рафтан ба коллеҷ омодагӣ мегирад. Вай солҳо боз бо бозичаҳои худ бозӣ накардааст ва аксари онҳо рафтанд, ба истиснои Вуди, Базз Лайтйр, Ҷесси, Буллси, Рекс, Слинки, Ҳамм, ҷаноби Картошка Сар ва Хонум Картошка Сар, ғарибон ва се сарбози бозича. Вақте ки бозичаҳои ноумедшуда дар бораи ояндаи худ фикр мекунанд, аскарон аз тиреза парашют карда, мераванд. Анди ният дорад, ки Вудиро ба коллеҷ барад ва дигаронро ба халтаи партовгоҳ меандозад, то онҳоро дар болохона гузорад; аммо модари Анди иштибоҳан бовар мекунад, ки халта партов аст ва онро дар канори роҳ мегузорад. Бозичаҳо аз мошини партовгоҳ ба тангӣ раҳо мешаванд ва ба таври ғамангез бовар мекунанд, ки Энди мехост онҳоро партояд ва ба қуттии хайрия дар мошини модараш бо лӯхтаки кӯҳнаи Барби Молли ворид шавад, ки ба нигоҳубини рӯзонаи Sunnyside меомад. Вуди пайравӣ мекунад, аммо наметавонад онҳоро ба ниятҳои воқеии Анди бовар кунонад ва вақте ки модари Анди ба Саннисайд меравад, меравад.

Эзоҳ
----

1. 1 2
2. ↑
3. ↑  Internet Movie Database (ингл.) — 1990.
4. ↑
5. 1 2
6. 1 2  Box Office Mojo (ингл.) — 1999.
7. ↑  Box Office Mojo (ингл.) — 1999.

Пайвандҳо
---------

* «Достони бозича 3»(англ.) дар вебгоҳи Internet Movie Database
* «Достони бозича 3»(англ.) дар сомонаи Rotten Tomatoes
* «Достони бозича 3»(англ.) дар сомонаи Box Office Mojo
**Маҳмадамин Бозичаевич Маҳмадаминов** - Вазири меҳнат ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон

22 апрели соли 1961 дар ноҳияи Шуғнон ба дунё омадааст. Миллат: тоҷик

Солҳои 1978-1983 Коргари совхози Шуғнони ноҳияи Шуғнон

Соли 1988 Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро хатм кардааст. Ихтисос: филолог, номзади илмҳои иқтисодӣ. Забонҳои хориҷӣ - англисӣ, русӣ, форсӣ, арабӣ ва олмонӣ (бо луғат) медонад

Солҳои 1988-1990 ҷонишини котиб, котиби ташкилоти комсомолии ҶДТ

Солҳои 1990-1991 Котиби КМ ЛКСМ Тоҷикистон

Солҳои 1991-1993 Котиби ҶС СМ Тоҷикистон

Солҳои 1993-2003 Менеҷери генералии Барномаи тараққиёти дастгирии аҳолии баландкуҳи Оғохон, Ҷумҳурии Исломии Покистон, Ҷумҳурии Тоҷикистон, Ҷумҳурии Қирғизистон

Солҳои 2003-2005 Муовин, муовини аввали раиси ҶСК «Ориёнбонк»

Солҳои 2005-2010 Раиси Раёсати Бонки давлатии амонатгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон «Амонатбонк»

Бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 10 марти соли 2010 Вазири меҳнат ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин шудааст.

Пайвандҳо
---------

* Сомонаи Расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
**Граффити́зм** (англ. graffiti art) — ҷараёни байнулмилалӣ дар санъати муосир, ки реша дар фарҳанги ҷавонони солҳои 60–80 асри 20-и ИМА дорад.

Граффитизм тарзу тимсолҳои техникаи граффитиро дар санъати тасвирии дастгоҳӣ, графика, муҷассамасозӣ ва дигар намудҳои ҳайкалтарошӣ мушобеҳ мекунад. Ҳангоми офаридани асарҳо шеваҳои рок-, панк-эстетика, маводди ВАО, унсурҳои субкултураи муосири шаҳрӣ истифода ва баёни силсилаи расмҳои ҳаҷвӣ, сужету сабки навиштаҷот ва расмҳои ҷодаӣ васеъ иқтибос мешаванд. Чун қоида, масолеҳи арзон ё қаблан истифодашударо ба кор мебаранд, ки туфайли он содакории намоишии наздик ба санъати музҳик иҷро гардида, ҷанбаи тиҷоратии ин асари бадеӣ сарфи назар мешавад. Нахустин рассомони граффитист туфайли нигорхонаи Ист-Виллэҷ дар Манҳеттен миёнаи солҳои 1970-и асри 20 дар байни мардум маъруф гаштанд. Бархе аз онҳо худомӯз буданд [Креш (Ҷ. Матос), Дейз (К. Элис), Футура 2000 (Л. Макгар), Э. М. Баскиа], дигарон маълумоти олии рассомӣ доштанд (К. Харинг, К. Шарф).

Солҳои 80 асри 20 граффитизм ривоҷ ёфта, дар Аврупо низ маъмул гардид.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Граффитизм // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Пардохтҳои кафолатӣ** - пардохтҳои пулие, ки ба корманд ҳангоми иҷрои вазифаҳои хизматӣ ё давлатӣ пардохт карда мешаванд. Пардохти ин маблағҳоро КМ ҶТ бевосита дар ҳолатҳои зерин муқаррар намудааст.

1. Пардохтҳои кафолатӣ ҳангоми иҷрои вазифаҳои давлатӣ ва ҷамъиятӣ (м.110 КМ).

2. Пардохти кафолатӣ ҳангоми гузаронидани корманд ба кори дигари доимии каммузд (м. 112 КМ).

3. Кафолат барои кормандоне, ки ҷиҳати ташхис ба муассисаи тиббӣ фиристода мешаванд (м. 113 КМ).

4. Пардохтҳои кафолатӣ барои гурӯҳи алоҳидаи кормандон (м. 115 КМ). Бояд дар назар дошт, ки ҳангоми пардохти кафолатӣ музди миёнаи меҳнатии корманд дар назар дошта мешавад.

Нигаред низ
-----------

Пардохт

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 373
2004 филмбардории саҳнаи филми садаи XIX дар Лондон
**Драмаи таърихӣ** (инчунин **драмаи даврӣ, драмаи костюмӣ**) жанрест, давраи гузаштаро таҷассум мекунад, ки одатан дар заминаи филм ва силсилафилм истифода мешавад. Драмаи таърихӣ тахайюли таърихӣ ва филми румонтикӣ, филмҳои моҷароӣ ва моҷарои ноумедии қаҳрамон (англ. swashbuckler) - ро дар бар мегирад.

Тавсиф
------

Филмҳое, ки дар замонҳои таърихӣ ба вуҷуд омадаанд, ҳамеша яке аз маъруфтаринҳо буданд. «Таваллуди миллат» ва «Генерал» намунаҳои асарҳои машҳури амрикоӣ мебошанд, ки дар ИМА гузошта шудаанд. Дар давраҳои гуногун зержанрҳои гуногун маъруфият пайдо карданд, ба монанди вестернҳо, пеплумҳо, ки дар солҳои 1950 дар синамои Амрикои Шимолӣ бартарӣ доштанд. Драмаи костюмӣ аксар вақт ҳамчун жанри драмаҳои таърихӣ тақсим карда мешавад. Мунаққидони пешин онҳоро ҳамчун филмҳое муайян карданд, ки бо романтика ва муносибатҳо дар муҳити боҳашамат сарукор доранд ва онҳоро бо дигар драмаҳои таърихӣ, ки мавзӯъҳои ҷиддитар ҳисобида мешаванд, мепайвандад. Дигар мунаққидон аз драмаҳои костюмӣ дифоъ карданд ва изҳор доштанд, ки онҳо беэътиноӣ мекунанд, зеро он як жанри занон аст. Драмаҳои таърихӣ низ ҳамчун як жанри консервативӣ тавсиф шудаанд, ки гузаштаи хаёлиро, ки ҳеҷ гоҳ вуҷуд надошт, ҷашн мегиранд.

Дурустии таърихӣ
----------------

Гарчанде ки драмаи таърихӣ тахайюлӣ аст, асарҳо метавонанд ишораҳо ба одамони воқеӣ ё рӯйдодҳои давраи мувофиқро ё тасвири воқеии даврро дар бар гиранд. Инчунин асарҳо метавонанд қиссаҳои асосан тахайюлӣ дар асоси одамон ё воқеаҳои воқеиро дар бар гиранд, ба монанди *Braveheart* ва *Les Misérables*.

Асарҳое, ки ба тасвири дақиқи рӯйдодҳои таърихӣ ё шахсони мушаххас равона шудаанд, драмаи ҳуҷҷатӣ ном доранд (ба монанди *The Report*). Дар ҷое, ки ҳаёти инсон дар ҳикоя мазмуни марказӣ аст, чунин асар ҳамчун драмаи биографӣ мебошад (масалан *Cinderella Man* ва *Lincoln*).

Нигаред низ
-----------

* Филми таърихӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Annette Kuhn; Guy Westwell (21 June 2012). *A Dictionary of Film Studies*. OUP Oxford. pp. 98–. ISBN 978-0-19-103465-7. Archived from the original on 2022-02-28. Retrieved 2023-07-17.
2. ↑   (2009) «Taking Hollywood Back: The Historical Costume Drama, the Biopic, and Popular Front U.S. Film Criticism». *Cinema Journal* **48** (2): 70–87. doi:10.1353/cj.0.0082.
3. ↑  . — ISBN 9781610691987.

Пайвандҳо
---------
Конфронси матбуотӣ дар Пардис. 
**Пардис** ( форсӣ: پردیس‎) - шаҳр дар Шаҳристони Пардис, Устони Теҳрон, Эрон  аст. Ин фурудгоҳ дар 17 километрии шимолу ғарби Устони Теҳрон ҷойгир аст. Мувофиқи маълумоти Бюрои барӯйхатгирии аҳолӣ, дар соли 2016, дар шаҳр 73,363 нафар аҳолӣ зиндагӣ мекарданд.  Пардис як шаҳри банақшагирифташудаест, ки дар охири сохтмони он бояд ба 600 000 аҳолӣ бирасад.

Парки технологӣ
---------------

Ҳамроҳ бо ширкати телекоммуникатсионии истгоҳи моҳвораии Эрон, Парки технологии Пардис таъсис шудааст. Барои ташкили тиҷорати марбут ба технологияҳо замин ҷудо карда шудааст.
"Pars Online", як ISP-и эронӣ, аввалин маркази хусусии Эрон дар боғи Пардис Технопарк таъсис ёфтааст.

Пайвандҳо
---------


|  |  |
| --- | --- |
| 
Portal:Iran
 | ***Портали Iran*** |

* (ADSL - бесим - занг занед - форсӣ)
* Парки Технологии Пардис (бо форсӣ) Бойгонӣ шудааст 29 сентябри 2012  сол.
* Маркази иттилоотии Парсонлайн дар Парки Технологии Пардис Бойгонӣ шудааст 30 августи 2010  сол.

Эзоҳ
----

1. ↑

| ⚙️ Пардис |
| --- |
| Парчами Эрон | 
* Теҳрон
* Андеша
* Боғистон
* Бумаҳен
* Варомин
* Гулистон
* Дамованд
* Исломшаҳр
* Килон
* Қарчак
* Қудс
* Малорд
* Насимшаҳр
* Пардис
* Покдашт
* Рай
* Солеҳия
* Чаҳордонгаҳ
* Шаҳриёр
* Фирӯзкӯҳ

 |
**Достони симфонӣ** — асари якқисмаи симфонӣ бо барномаи шакли қиссагӣ (ҳикоягӣ), бо хислатҳои лирикӣ ё драматикӣ; яке аз намудҳои асосии мусиқии барномавист. Достони симфонӣ одатан дар шакли озод сохта мешавад; иртиботи мусиқию шеърӣ дошта, сюжети он асосан адабию фалсафист. Доираи мавзӯъҳои он фарох, мукаммалу рангин ва ҳудуди андозаву мафҳуми жанри он дар асрҳои баъдина аниқтару саҳеҳтар шуд. 
Аввалин намунаҳои Достони симфониро композитори бузурги маҷорӣ Ф. Лист (а. XIX) эҷод намудааст («Тассо», «Перлюдияҳо» ва ғайра). Ф. Лист муаллифи 13 Достони симфонӣ мебошад. Достони симфониро дар адабиёти мусиқии ҷаҳон композиторон М. Балакирев, А. Глазунов, А. Скрябин, Б. Сметана, Р. Штраус ва дигарон машҳур намудаанд. 
Достони симфонӣ дар мусиқии симфонии тоҷик мақоми муайян дошта, композиторони тоҷик ба ин намуди мусиқии симфонӣ асарҳои зиёд офаридаанд, ки мавзӯъҳояшон гуногунанд: шукӯҳу азамати шаҳрҳои қадими Шарқ («мароқанди»-и Ф. Баҳор, «Деворнигораҳои Панҷакенти бостонӣ»-и Ш. Пӯлодӣ, «Деворнигораҳои Суғд»-и М. Бафоев, «Деворнигораҳои тоҷик»-и А. Солиев) ва ғ. Ба мавзӯи Ҷанги Бузурги Ватанӣ («Ёдбуди аскари номаълум»-и Ф. Баҳор, «Ёдбуди қаҳрамонони шаҳидгаштаи муҳорибаи Сталинград»-и М. Атоев, «Хотираи дили»-и А. Солиев, «Хотира»-и Б. Пиговат) чанд асар ба ёдбуди ходимони адабиёт ва санъати Тоҷикистон («Ҷонона»-и Қ. Яҳёев, «Хотираи М. Турсунзода»-и З. Шаҳидӣ, «Хотираи Айнӣ»-и А. Солиев, «Ёдбуди Абӯалии Сино»-и Ю. Тер-Осипов), достонҳои симфонии хотиравӣ («Соли 1917»-и З.Шаҳидӣ, «Ленин дар Помир»-и А. Одинаев) ва ғ. Ба услуби симфонӣ даровардани мусиқии классикӣ низ ҷой доранд: «Сегоҳ»-и Ф. Шаҳобов, Ш. Соҳибов, Ю. Тер–Осипов, «Бузрук»-и З. Шаҳидӣ, «Мақом»-и Я. Сабзанов. Достонҳои симфонии «Қишлоқи тилоӣ» ва «Ленин дар Помир» аз рӯи асарҳои М. Миршакар офарида шудаанд. Зиёда аз 20 композитори тоҷик ба ин намуди мусиқии симфонӣ рӯ овардаанд, аз ҷумла Х. Абдуллоев, Ю. Мамедов, А. Латифзода, Т. Сатторов, Ф. Солиев, М. Ҳасанова, Т. Шаҳидӣ ва чанд тани дигар.

Нигаред
-------

* Симфония

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая каталанская
* Большая российская (старая версия)
* Брокгауза и Ефрона
* Кругосвет
* Britannica (онлайн)
* Universalis

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* BNF: 123032305
* GND: 4181512-9
* J9U: 987007553674705171
* LCCN: sh85131460
* NKC: ph126357

 |

Эзоҳ
----

1. ↑  Обидпур Ҷ. Луғатномаи тафсирии мусиқӣ / зери назари Б.Қобилова. – Душанбе: Аржанг, 2019. – С. 135. – 480 с. ISBN 978-999-47-43-90-2 (тоҷ.)
Бозёфтҳои "Маданияти Ҳисор" 
**Маданияти Ҳисор** - маданияти бостонии неолитие, ки давраи охирини асри сангро дар 
Тоҷикистон муайян мекунад. Ба ҳазораҳои VII – II пеш аз милод мансуб аст. Ёдгориҳои Маданияти Ҳисорро соли 1948 А.П. Окладников кашф кард. Солҳои гуногун дар маҳалҳои 
алоҳида А.П.Окладников (Кӯҳи Булиён), В.А. Ранов (Тутқавул), А.Х.Юсуфов (Сойи Сайёд) ва диг. ҳафриёт гузарониданд. Ҳоло дар ҷумҳурӣ бештар аз 300 маҳалли дорои бозёфти археологии Маданияти Ҳисор маълум аст. Маданияти Ҳисор асосан дар соҳилҳои дарёҳои Яхсу, Қизилсу, Вахш, Кофарниҳон ва заминҳои байни ин дарёҳо паҳн буд. Бошишгоҳҳои Маданияти Ҳисор дар баландии аз 500 – 700 то 1000 – 1500 м аз с. б. воқеъанд. Бозёфтҳои шаклан ба Маданияти Ҳисор монанд дар Помири Шарқӣ ва баъзе ноҳияҳои Осиёи Миёна дучор меоянд.

Масоҳати аксарияти бошишгоҳу қасабаҳои Маданияти Ҳисор аз 0,5 га зиёд нест. Тутқавул ва Сойи Сайёд (7000 м2), Кӯҳи Булиён (1500 м2) калонтарини онҳоанд. Хусусияти асосии бошишгоҳҳои Маданияти Ҳисор ғафсии қабати археологӣ аст, ки то ба 2,5 м мерасад, оташдонҳо нимдоираанд ва деворҳои онҳо аз сангҳои хурду калон сохта шудаанд. Андозаи миёнаи оташдонҳо 1х1м буда, росткунҷа, мудаввар ва доирашакланд. Оташдонҳои чуқуриашон 15 – 30 см дар масофаи 1,5 – 2 м аз якдигар воқеъ гаштаанд. Хусусияти дигари бошишгоҳҳои калони Маданияти Ҳисор дар ин, ки майдончаҳои суфамонанди серқабат аз порчаҳои оҳак, шағалҳои шикаста ва бутун сохта шудаанд. Дар дохили ҳамаи онҳо осори оташдон ҳаст. Эҳтимол, иқоматгоҳҳои ба тарзи нимзаминкан сохташуда низ вуҷуд доштанд, ки дар ин бора чуқуриҳои якметраи қутрашон 12 м шаҳодат медиҳанд. Аксарияти олоту маснуоти Маданияти Ҳисор сангӣ аст. Дар баъзе бошишгоҳ олоту маснуоти сафолӣ ба назар расад ҳам, Маданияти Ҳисор маданияти ғайрисафолии давраи неолит ба ҳисоб меравад. Дар Тоҷикистони Ҷанубӣ бисёр маснуоти сангӣ ёфт шудааст. Фақат бозёфти Тутқавул зёда аз 40 ҳаз. мебошад. Бештар олоту маснуоти аз қайроқсанг сохташуда (корд, қашав, теғи дос) вомехӯранд. Иттифоқи қабилаҳоеро, ки Маданияти Ҳисорро офаридаанд, иттиҳоди этникӣ ҳисобидан мумкин аст, зеро аз ёдгориҳои Ҷайтун ва маданияти Калтаманор ба андозае фарқ дорад. Мардуми Маданияти Ҳисор асосан бо шикор, чорводорӣ ва қисман бо деҳқонӣ машғул буд.

Бозёфтҳои ҳафриётии олоту маснуоти Маданияти Ҳисор дар Осорхонаи таърихӣ-кишваршиносии ноҳияи Ҳисор ва Осорхонаи миллии Тоҷикистон маҳфуз аст.

Пайнавиштҳо
-----------

1. ↑  Донишномаи Ҳисор. - Душанбе: "Ирфон", 2015, - с. 346
**Чашм-бандак, чашмпӯшакон** — як навъ бозии маъмул дар байни бачагону наврасон дар Тоҷикистон.

Дар бозӣ 6-10 нафар писарону духтарони аз 7 то 15-сола ширкат мекунанд. Чашмони он шахси интихобшударо бо рӯймол ё порае матоъ мебанданд, ки ӯ бачаҳоро дида натавонад. Сипас бозӣ оғоз мегардад, бачаи чашмбаста ба дастгир кардани дигарон сар мекунад. Бозигарон дар атрофи ӯ чарх зада, ҳар хел шўхиҳо мекунанд, овоз бароварда, аз наздик омадани худ ба ӯ хабар медиҳанд. Ҳамин ки ӯ яке аз бозигаронро дастгир кард, чашмонашро мекушоянд ва чашмони шахси дастгиршударо бо рӯймол мебанданд. Дар саросари кишвар фаъол аст.

Адабиёт
-------

1. Донишномаи фарҳанги мардуми тоҷик. Ҷ.2. Д. 2016.

2. Шермуҳаммадов Б. Назми халқии бачагонаи тоҷик. Д. 1973.

Нигаред
-------

* Ҳавзак -ҳавзак

Манобеъ
-------

1. ↑  Феҳристи миллии фаҳанги ғайримоддӣ /Natioal list of intangible cultural hertage/ Пажӯшиҳгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилооти Вазорати фарҳанги ҶТ – Душанбе: «Аржанг» 2016, – С. 202


|  |  |
| --- | --- |
| Таърих | *Ин мақолаи нопурра аз таърих мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |
**Муҳаммадшафеъ Бедили Мултонӣ** форсӣ: بیدل ملتانی‎ (с. тав. ва ваф. номаълум) — шоири форсизабони Ҳиндустон (охири садаи 17 – нимаи авв садаи 18).

Аз зиндагӣ ва осори ин шоир маълумоти мухтасар дар тазкираи «Мақолот-уш-шуаро»-и Миралишер Қонеи Таттавӣ сабт гардидааст. Дар дарбори ҳокими Татта Сайфуллоҳхон хидмат мекард. Аз осораш пораҳо ба тавассути тазкираҳо дастрас гардидаанд. Ин байт аз ӯст: 

> Ҷисм монеъ аст парвози дили ворастаро,   
> 
> Қатра аз чандин масофат худ ба дарё мерасад. 
> 
>

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бедили Мултонӣ / Б. Раҳимӣ // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.

* Раҳимӣ Б. Ошноӣ бо Бедил. Д. 2009.
**Ахавóни Солис Маҳдӣ** (форсӣ: مهدی اخوان ثالث‎; 1928, Машҳад — 26 август 1990, Теҳрон) — шоири эронӣ.

Зиндагинома
-----------

Ҳунаристони фан­ниро хатм кардааст. Дар рустоҳо муаллим, мудири дабистон буд. Бо матбуот, радио ва телевизион, Бунёди фарҳанги Эрон ҳамкорӣ мекард, вале машғулияти доимиаш сурудани шеър буд. Бо тахаллуси «М. Умед» шеър мегуфт.

Эҷодиёт
-------

Маҷмӯаи нахустинаш «Арғанун» (1951). Баъдан, маҷмӯаҳои ашъораш — «Зимистон» (1957), «Охири Шоҳнома» (1959), «Аз ин Авесто» (1965), «Шикор» (1966), «Поиз дар зиндон», «Беҳтарин умеду ошиқонаҳо ва кабуд» (ҳар ду 1969), «Баргузидаи ашъор» (1970) ва ғайра ба табъ расиданд. Чанде аз осори арӯзшиносони арабро ба форсӣ тарҷума ва чоп кардааст. Роҷеъ ба сабки Нимо Юшиҷ бо номҳои «Бидъатҳо ва бадоеи Нимо Юшиҷ», «Шеваи нави нимоӣ дар шеъри форсӣ» рисолаҳо нигоштааст.

Сабк
----

Ахавони Солис дар ибтидои роҳи эҷод ба сабки хуросонӣ, шеъри суннатӣ, гароише дошт, баъдан ба сабки нимоӣ рӯй овард. Дар даврони камолоти эҷодӣ дар навиштаҳояш то андозае бозгашт ба сабки хуросонӣ бо омезиш ба сабки нимоӣ ба назар мерасад. Ахавони Солис шеъри суннатии форсии тоҷикиро бо «шеъри нави нимоӣ» оштӣ дода, дар ин ҷода сабки хешро ба вуҷуд овардааст. Дар ашъори дар пайравӣ аз «шеъри нав» гуфтааш мавзӯъ ва мазмунҳои иҷтимоӣ, образу истиороти маҷозии сиёсӣ ва иҷтимоӣ мавқеи муҳим доранд. Як ҷиҳати басе ҷолиб дар эҷодиёти Ахавони Солис ҳунари шоирии ӯ корбурди бамавқеи вожаҳо, забони форсиро хуб донистанаш мебошад.

Ахавони Солис дар байни шоирони муосири тоҷик пайравон дорад; дар саҳифаҳои матбуот шеърҳояш ба табъ расидаанд. Баъзе шеърҳояшро ҳофизони тоҷик ба оҳанг дароварда мехонанд (шеъри «Ҳамин аз ғам на танҳо чашми хунполои ман гиряд» дар иҷрои Ҷӯрабек Муродов).

Эзоҳ
----

1. 1 2  NUKAT — 2002.
2. 1 2  *Deutsche Nationalbibliothek, Staatsbibliothek zu Berlin, Bayerische Staatsbibliothek, Österreichische Nationalbibliothek* Record #119238284 // Общий нормативный контроль (GND) (нем.) — 2012—2016.

Адабиёт
-------

* Ахавони Солис / О. Хоҷамуродов // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.

* История персидской литературы XIX—XX веков. М. 1999.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* Discogs

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BIBSYS: 11074953
* BNF: 15623699k
* EGAXA: vtls002716798
* GND: 119238284
* ISNI: 0000 0001 1772 1718
* J9U: 987007306309405171
* LCCN: no2007110316
* NTA: 106925199
* NUKAT: n2002070133
* SUDOC: 112493793
* VIAF: 79415837
* WorldCat VIAF: 79415837

 |

 |
**Иноятуллоҳ ибни Муҳаббаталӣ Бедили Саҳоранпурӣ** форсӣ: بیدل سهارنپوری‎ (с. тав. ва ваф. номаълум) — шоири форсизабони Ҳиндустон (а. 17).

Мувофиқи маълумоти тазкираи «Рӯзи равшан»-и Музаффар Ҳусайни Сабо ин шахс дар хидмати ҳокими Саҳоранпур Ғазанфархон будааст ва муддате ҳамроҳи ӯ дар Кобул зиндагӣ кардааст. Дар мавзеи Хоҷаравоши Кобул қабре ҳаст, ки бо номи «Қабри Бедил» шуҳрат дорад. Маълум аст, ки ин қабри Мирзо Абдулқодири Бедил нест ва бешубҳа қабри Б. С. мебошад. Аз девони Б. С. иттилое нест. Намунаҳои осораш дар тазкираҳо оварда шудаанд. Абёти зерин аз ӯянд. 

> Эй зулфу рухи ту субҳу шоми дилҳо  
> 
> В-аз ҳаҷри лаби ту талх коми дилҳо.   
> 
> Бар боди сабо ба кӯчаҳои зулфат   
> 
> Танг аст гузор аз мақоми дилҳо. 
> 
>

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бедили Саҳоранпурӣ / Б. Раҳимӣ // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.

* Раҳимӣ Б. Ошноӣ бо Бедил. Д. 2009;
* خسته خال محمد. منتخب الزمان عبدالقادر بیدل. مجلۀ ژوندون. ۱۳۴۲ هـ. ش. رقم ۲۰
**Кейптаун** (англ. Cape Town, африкаанс Kaapstad, коса iKapa, сесото Motse Kapa) — дуввумин шаҳри сераҳолӣ (пас аз Йоҳаннесбург) дар Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ. Воқеъ дар ҷанубу ғарби кишвар дар соҳили Атлантик, дар наздикии Димоғи Умеди Хуб. Пойтахти Вилотяи Кейпи Ғарбӣ, пойтахти қонунгузории Африқои Ҷанубӣ. Он як қисми метрополитани Кейптаун аст.

Кейптаун макони парлумони Африқои Ҷанубӣ ва бисёр идораҳои давлатӣ мебошад. Шаҳр бо бандари худ ва тамошобобҳои машҳури ҷаҳон ба монанди Кӯҳи Ҷадвал (Африқои Ҷанубӣ), димоғи Умеди Хуш, Кейп Пойнт машҳур аст. Кейптаун макони сайёҳии бештар дар Африқои Ҷанубӣ мебошад.

Кейптаун ҳамчун як постгоҳ барои киштиҳои Ҳолланд дар масири Аврупо ба Африқои Шарқӣ, Ҳиндустон ва дигар қисматҳои Осиё таҳия шуда, дар тӯли зиёда аз 200 сол, то ифтитоҳи канали Суэтс дар соли 1869 нақши асосиро бозидааст. Кейптаун, ки 6 апрели 1652 аз ҷониби мустамликасозон таҳти роҳбарии Ян ван Рибек таъсис ёфтааст, кайҳо пойтахт ва бузургтарин шаҳри мустамликаи Кейп боқӣ мондааст.

Тибқи барӯйхатгирии соли 2011, аҳолии Кейптаун 3 740 026 нафар буд  Масоҳати Кейптаун 2444.97 км² аст: ин нисбат ба дигар шаҳрҳои Африқои Ҷанубӣ зиёд аст ва дар натиҷа зичии аҳолӣ дар Кейптаун камтар аст (1529.68 нафар/км²) .

Эзоҳ
----

1. ↑
2. 1 2  Перепись населения 2011 года

Пайвандҳои беруна
-----------------

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* Giant Bomb
* Open Directory Project

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая каталанская
* Большая норвежская
* Большая российская (старая версия)
* Брокгауза и Ефрона
* Краткая еврейская
* Ларусса
* Малый Брокгауза и Ефрона
* Хорватская
* Britannica (11-th)
* Britannica (12-th)
* Britannica (онлайн)
* De Agostini
* TDV İslam Ansiklopedisi
* Universalis

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNF: 119432557
* GND: 4029615-5
* J9U: 987007559527905171
* LCCN: n79035922
* NKC: ge129528
* LIBRIS: sq465vxb4c630fl
* SUDOC: 027286835
* VIAF: 125475857
* WorldCat VIAF: 125475857

 |

 |
**Маҳмад Давлатович Ғоибов** (11 марти 1943, ноҳия Тавилдара) — доктори илми фалсафа (1989), профессор (1994), Корманди шоистаи Тоҷикистон (1998).

Зиндагинома
-----------

Соли 1973 факултаи фалсафаи Университети давлатии Маскавро хатм намуда, дар аспирантураи он хондааст. Аз соли 1977 дар Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин фаъолият менамояд. Вазифаҳои муаллим, муаллими калон, дотсент (1977—1991), мудири кафедраи таърихи фалсафа (1993—1996, 2000—2004), ноиби ректор оид ба тарбия ва таъминоти иҷтимоӣ (1996—2000) Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро адо намудааст. Аз соли 2005 роҳбарии кафедраи фарҳангшиносии Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро ба уҳда доштааст.
Ба таҳқиқи аҳволу осори маорифпарвари маъруфи афғон Маҳмуди Тарзӣ, ҳамсафаш Саидҷамолиддини Афғонӣ, баррасии таърихи равшангароӣ дар Тоҷикистону Афғонистон ва дигар масоил шуғл варзида, қариб сад таълифоти илмӣ, илмӣ-оммавӣ, методӣ ба хидмат овардааст.

Осор
----

* Аз таърихи равшангароии Тоҷикистону Афғонистон. — Д. 1979;
* Мактаби Маҳмуди Тарзӣ ва саҳми ӯ дар равнақи ҳаёти мадании Афғонистон. — Д. 2004;
* Эстетика ва этика. Барномаи таълимӣ барои донишҷӯёни мактабҳои олӣ. — Д. 2005;
* Фарҳангшиносӣ. Барномаи таълимӣ барои донишҷӯёни мактабҳои олӣ. — Д. 2006.

Эзоҳ
----

1. ↑  Арбобони илми тоҷик (асри ХХ-аввали асри ХХI) / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2017. — С. 154.
**Бедоди Истаравшанӣ** (форсӣ:  بیداد استروشنی ‎, с. тав. ва ваф. номаълум) — шоири форс-тоҷик (асри XIX).

Зиндагинома
-----------

Дар зодгоҳаш Истаравшан ба таҳсили ибтидоӣ шурӯъ кард ва хатту савод баровард. Барои идомаи таҳсил ба Бухоро рафт. Дар назди шоирон ва донишмандони маъруф Саййидолимхоҷаи Ҳотифӣ, Лисонии Хуҷандӣ ва диг. илм омӯхтааст. Аз Комилхоҷаи Накҳат доир ба шеъру шоирӣ ва улуми адабӣ сабақ мегирифт. Тазкиранигор Ҳашмат дар «Тазкират-уш-шуаро» (тазкираи дуюмаш) аз Бедоди Истаравшанӣ чун шоири баркамол ва беҳтарини замон ёд мекунад. Тибқи иттилои ин манбаъ вай дафтари ашъор доштааст.

Нигаред низ
-----------

* Бехуди Истаравшанӣ

Сарчашма
--------

* Бедоди Истаравшанӣ / С. Султонов // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Корхонаи ҶДММ «Хуаксин Ғаюр Суғд-Семент»** — дар ноҳияи Ғафурови вилояти Суғд таъсис ёфтааст.

Cохтмони корхона аз ҷониби ширкати ватании «Ғаюрсемент» дар якҷоягӣ бо шарикони чинӣ - Ширкати «Хуаксин семент» соли 2014 оғоз ёфта буд ва дар масоҳати 48 гектар замини бекорхобида бо харҷи зиёда аз як миллиард сомонӣ бунёд гардидааст. Иқтидори лоиҳавии корхона дар як шабонарӯз 3300 тонна ва дар як сол беш аз 1 миллион тонна семент буда, дар он беш аз 1300 нафар бо кори доимӣ таъмин шуданд. Беш аз 90 фоизи коргарон шаҳрвандони Тоҷикистон мебошанд, ки маоши онҳо аз 1500 то 12000 сомониро ташкил медиҳад. Дар корҳои сохтмонӣ ва васлгарии корхона 1400 нафар бинокор ва кормандони муҳандисию техникӣ иштирок намудаанд, ки аксари онҳо сокинони маҳаллӣ буданд. Бо мақсади таъмини муътадили фаъолияти корхонаи сементбарорӣ нерӯгоҳи барқи ҳароратӣ бо иқтидори 25 мегаватт дар як соат бунёд карда шудааст. 
Корхонаи ҶДММ «Хуаксин Ғаюр Суғд-Семент» бо технологияи муосири ҷаҳонӣ сохта шуда, маҳсулоташ бепартов ва аз ҷиҳати экологӣ безарар мебошад. Навъи сементи корхона 400, 500 ва 600 буда, ба стандартҳои ҷаҳонӣ ҷавобгӯ ва дар бозори аврупоӣ маъмулу рақобатпазир мебошад. Корхона ҳамасола ба давлати Тоҷикистон беш аз 145 миллион сомонӣ андоз хоҳад супорид

Нигаред низ
-----------

* ҶДММ «Хуаксин Ғаюр Индастриал»

Сарчашма
--------

1. ↑  Минбари халқ Шумораи №12 (1044), 24.03.2016. 24 апрели 2016 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 4 Декабри 2020.
2. ↑  Минбари халқ Шумораи №12 (1044), 24.03.2016(пайванди дастнорас)
**Кубо** (исп. *Cobá*) — харобаҳои маданияти мойё дар 40 км шимолу ғарби Тулуми Мексика. Ин сохтмонҳои ҷашнӣ дар давраи рушди классикии маданияти мойё (тақрибан 250—900 милодӣ) сохта шудаанд. Дар давраи рушди тамаддуни Мойёя Кубо яке аз калонтарин шаҳрҳо дар нимҷазираи Юкатан буд. Бо сабабҳои то имрӯз номаълум, шаҳрро пас аз расидани испаниҳо ба нимҷазира қабилаҳои мойё тарк карданд.

Дар Кобе панҷ гурӯҳи сохтмонҳо мавҷуданд. Ба гурӯҳи Нохоч-Мул аҳроми Эл-Кастилло дохил мешавад, ки баландиаш 42 метр аст. То болои манора 120 зина сохта шудааст. Дар болои аҳром як ҳуҷраи хурди маросим бо қурбонгоҳ аст, ки тахминан барои қурбонӣ ба худоҳо истифода мешуд. Ҳоло қисмати ками биноҳо аз сабаби набудани маблағ аз ҷониби ҳукумати Мексика барои барқарорсозии харобаҳо барои сайёҳон боз аст. Тибқи омор, масоҳати сохтмонҳои мойё то 120 км² фаро мегиранд.

Нигористон
----------

* 
* 
* 
*

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* *COBA: A Classic Maya Metropolis*. William J. Folan, Ellen R. Kintz, Laraine A. Fletcher. New York: Academic Press, 1983.
* *The Ancient Maya*. (Third Edition) Stanford University Press, Stanford. 1963
* *A Preliminary Study of the Ruins of Coba, Quintana Roo, México*. Washington, D.C. Carnegie Institution of Washington, Publication No. 424. 1932
* Conteo de población y vivienda 2005(пайванди дастнорас — *таърих*).  INEGI: Instituto Nacional de Estadística, Geografía e Informática. 28 январи 2010 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 22 июли 2011. (Spanish)
* Коба, апокалиптический город света
* Фотографии Кобы

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая каталанская
* Britannica (онлайн)

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* GND: 4289877-8
* VIAF: 8145376376183720919
* WorldCat VIAF: 8145376376183720919

 |
**Маҳбуба Неъматзода** – рӯзноманигор, шоир. Аз соли 1978 узви Иттифоқи журналистон ва аз соли 1998 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон.

Зиндагинома
-----------

Маҳбуба Неъматзода 7 феврали соли 1949 дар шаҳри Душанбе таваллуд шудааст. Пас аз хатми шуъбаи рӯзноманигории Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон, дар тӯли солҳои 1971-1992, дар идораи рӯзномаи «Пионери Тоҷикистон» (ҳозира «Анбоз»), маҷаллаҳои «Фирӯза» ва «Чашма» ба сифати хабарнигор, ходими адабӣ ва мудири шуъба ифои вазифа намудааст. Дар солҳои 1996-2000 дар рӯзномаи «Овози Самарқанд» ва ҳафтаномаи бачагонаи «Оина» фаъолият намудааст. Солҳои 2002-2009 дар радиои «Садои Хуросон»-и Ҷумҳурии Исломии Эрон ба сифати гузоришгар ва гӯянда кор кардааст. Ӯ бо шавҳараш Ҳазрат Сабоҳӣ ҳоло дар шаҳри бостонии Самарқанд зиндагӣ ва фаъолият мебарад.

Эҷодиёт
-------

Шеъру ҳикоя ва навиштаҳои Маҳбуба Неъматзода ҳанӯз дар овони таҳсилаш дар мактаби миёна дар рӯзномаву маҷаллаҳои Тоҷикистон ба табъ мерасиданд. Нахустин маҷмӯаи ашъораш «Борони баҳорӣ» (1980) ба хонандагони хурдсол манзур гардидааст. Китобҳои шеъру ҳикоя ва афсонаҳояш «Духтари заргар» (1990), «Меҳрубон» (1997), «Таваллудат муборак» (1998), «Бонуи бобо» (2000), «Гиря кунам ё ки на?» (2006), «Модари ҷон, модарам» (2012), «Боғи Шамол» (2013) аз тарафи наврасону ҷавонон хуб пазируфта шудаанд.

Сарчашма
--------

1. ↑  Адибони Тоҷикистон (маълумотномаи мухтасари шарҳиҳолӣ)./Таҳия ва танзими Асрори Сомонӣ ва Маҷид Салим. – Душанбе, «Адиб», 2014, – с. 163 ISBN 978-99947-2-379-9
**Сайдак**, **сайга́**, **сайга́к** (лот. Saiga tatarica) — як ҷонвари ҷуфтсумеро гӯянд, ки ба ковокшохҳо мансуб аст.

Тавсифот
--------

Дарозии танаи наринаашон то 140 см, қадаш то 80 см, вазнаш то 40 кг ва модинааш хурдтар аст. Биниаш дарози Хартумшакл. Шохаш зардтоб (дарозиаш қариб 40 см); модинааш бешохири Мӯи тахтапушташ зардча ва шикамаш сафед.

Паҳншавӣ
--------

Дар Муғулистон, Xитойи Ғарбӣ, СССР (Кавкази Пеш, даштҳои Қалмоқ, соҳили чапи поёноби дарёи Волга, Казоқистон ва қисми шимолии Осиёи Миёна) вомехӯрад. Сайдакҳо асосан дар дашту нимбиёбонҳо пода-пода зиндагӣ мекунанд. Сайдак ҳайвони алафхӯр аст. Баҳорон ба тарафҳои Шимол кӯчида, зимистон боз Ҷануб бармегардад. Ниҳоят тез мдавад (72 км/c.). Дар зимистони сербарфу хунук бисёр нобуд мешавад. Моҳи декабр ба гуши омада, баъди 5 моҳ 2 бача мезояд. Сайдак аҳамияти саноатӣ дорад; пӯст ва гӯшташро истифода мебаранд. Аввали садаи XX саршумори Сайдак хеле кам шуда буд 344 ва аз соли 1919 шикори сайдакро тамоман манъ карданд. Алҳол саршумори асос қариб ба 2 млн расидааст. Аз соли 1951 сайдакро бо иҷозати махсус шикор мекунанд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Paleobiology Database: *Saiga tatarica*
2. 1 2  Банников А. Г. Флинт В. Е. Отряд Парнокопытные (Artiodactyla) // Жизнь животных. Том 7. Млекопитающие / под ред. В. Е. Соколова. — 2-е изд. — М.: Просвещение, 1989. — С. 493—495. — 558 с. — ISBN 5-09-001434-5
3. ↑  *Данилкин А. А.* Млекопитающие фауны России и сопредельных территорий. Полорогие (Bovidae). — М.: Товарищество научных изданий КМК, 2005. — С. 101. — 550 с. — ISBN 5-87317-231-5

Сарчашма
--------

* Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] / сармуҳаррир  А. С. Сайфуллоев. — Д. : СИЭСТ, 1978—1988.
**Пардохтҳои ҷубронӣ** - чунин пардохтҳо ҳангоми аз тарафи корманд, ки хароҷоти иловагӣ намудааст, тибқи шарту тартиби муқаррарнамудаи қонун ва дигар санадҳои меъёрӣ аз тарафи корфармо ҷуброн карда мешавад. Чунин пардохтҳои ҷубронӣ пешбинӣ шудаанд:

1. Ҷуброни хароҷоти сафарҳои хизматӣ ва корҳо дар сафар (м. 118 КМ);

2. Ҷуброни хароҷот ҳангоми ба кори маҳалли дигар қабул шудани корманд (м.119 КМ);

1. Ҷуброни хароҷоти истифодаи амволи шахсии корманд (м.120 КМ).

Нигаред низ
-----------

Пардохт

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 373
**Маҳмадалишо Ҳайдаршо** (зод. 18 апрел 1928, Хоруғ, ҶХШС Тоҷикистон) — шоир, тарҷумон ва фелйетонависи машҳури тоҷик. Узви Иттифоқи нависандагони ИҶШС (1963).

Зиндагинома
-----------

Ҳайдаршо Маҳмадалишо 18 апрели соли 1928 дар шаҳри Хоруғ дар оилаи ходими давлат таваллуд шудааст. Соли 1948 омӯзишгоҳи омӯзгории Хоруғ, соли 1955 факултаи таъриху филологияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро хатм кард. Дар аввал муаллим буд, баъдан ба кори рӯзноманигорӣ гузашт. Аъзои ҳизби коммунист буд ва соли 1965 Мактаби олии ҳизбиро низ хатм карда буд.

Аз соли 1974 муҳаррири калони моҳномаи «Комунисти Тоҷикистон» буд. Аз аввали солҳои 50 ҳам барои атфол ва ҳам барои бузургсолон шеър мегуфт.

Эҷод
----

Ашъори ӯ дар маҷмуаҳои «Ҳамсинфони ман» (соли 1958), «Садои баҳор» (соли 1966), «Бачаҳои Москва» (соли 1966), «Гулхандаи замин»(соли 1974), «Дарё омад» (соли 1976), «Помири ман» (соли 1978), «Кӯҳи лаъл» (соли 1982), «Баёзи сангин» (соли 1984), гирд омадаанд.

Дар китоби ҳаҷвии ӯ "Хористони «Хорпуштак» (соли 1983) танбалону коргурезон ва хушомадгӯёну баднафсон мазаммат шудаанд. Намунаи шеърҳои Ҳайдаршо ба забонҳои русӣ, молдовӣ, ӯзбекӣ ва ғайра тарҷума шудааст. Китоби очерку мақолаҳояш бо номи «Се насли омўзгорони Бадахшон» соли 1991 аз чоп баромад.

Тарҷумонӣ
---------

Ашъори С. Шипачёв, К. Симонов, Н. Доризо ва дигаронро ба тоҷикӣ гардонидааст.

Осор
----

* Ҳайдаршо, М. Сарои баҳор : / Муҳаррир М. Фарҳат . — Душанбе : Ирфон , 1966 . — 84 с.
* Ҳайдаршо, М. Оимтилло дар қабулгоҳи Мушфиқӣ: Ҳаҷвия // Занони Тоҷикистон. — 1972 . — № 3 . — С. 22.
* Ҳайдаршо, М. Помири ман : Маҷмӯаи шеърҳо . — Душанбе: Ирфон, 1978 . — 144 с.
* Ҳайдаршо,М. Кӯҳи лаъл: Маҷмӯаи шеърҳо барои бачагони синни томактабӣ . — Душанбе : Маориф , 1982 . — 24 с.
* Ҳайдаршо,М. Баёзи сангин: Маҷмўаи шеърҳо . — Душанбе: Ирфон, 1985 . — 80 с.
* Ҳайдаршо, М. Мо аз боми ҷаҳон: Қисса ва шеърҳо барои бачагони синни хурди мактабӣ . — Душанбе: Маориф , 1986 . — 72 с.

Эзоҳ
----

1. ↑  *Парвина Каюмова.* Ёде аз шоир Ҳайдаршо Маҳмадалишо. *old.kmt.tj*.  Китобхонаи миллии Тоҷикистон (18 апрели 2017). 18 апрели 2023 санҷида шуд.
**Париён** — кӯлест дар нишебии ҷанубии қаторкӯҳи Ҳисор, дар ҳудуди ноҳияи Ҳисори Ҷумҳурии Тоҷикистон.

Дар болооби дарёи Қаратоғ, дар баландии 2123 м аз сатҳи баҳр воқеъ аст. Кӯл дар натиҷаи канда шудани кӯҳпора ва банд шудани маҷрои яке аз шохаҳои чапи дарёи Қаратоғ ба вуҷуд омадааст. Дарозии кӯл 712 м, бараш то 225 м, чуқуриаш ба ҳисоби миёна 10,8 м, ҷойи аз ҳама чуқуриаш 18,6 м [дар назди Сарбанд], масоҳати кӯл 0,016 км² , ҳаҷмаш 173 ҳазор м3 мебошад. Оби кӯл аз қабат ва болои сарбанд ҷорист. Атрофи кӯл хушманзар буда, истироҳатгоҳи сайёҳон аст.

Нигаред
-------

* Обанбори Норак
* Баҳри тоҷик

Сарчашма
--------

1. ↑  Ҳомидов Д. Р. Таҳқиқи забоншиносии гидронимҳои мавзеъҳои таърихии тоҷикнишин/Рисолаи докт. илми филол. — Душанбе, 2018. — С. 124. — 470 с.(тоҷ.)

|  |  |
| --- | --- |
| Тоҷикистон | *Ин мақолаи нопурра аз ҷуғрофияи Тоҷикистон мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |
**Саид, Сайид** (ар. **سيّد**‎ ‎ — сардор, ҷаноб, сарвари асосӣ) — унвони фахрии мусалмонон барои насли пайғамбар Муҳаммад (дар шиа — Алӣ) тавассути духтараш Фотима бинти Муҳаммад ва наберааш Ҳусайн ибни Али. Насли набераи Ҳасан — шарифҳоянд. Насли сайидҳо дар Эрон ва умуман дар Ховари Миёна зиёданд. Дар кишварҳои исломӣ сайидҳо аз имтиёзҳои махсус бахравар буданд: онҳо ҳуқуқи шафоъат кардани ҷинояткоронро доштанд ва аз ҷазои ҷисмонӣ ва ҳукми қатл озод карда мешуданд. Фарқияти Сайидҳо дар уммаи мусалмонон, чун қоида, саллаи сабз дар байни сунниҳо ва саллаи сиёҳ дар байни шиаҳо буд. Сайидҳо аз эҳтироми хос баҳравард буданд.

Сайидҳоро дар ҷаҳони ислом насли Паёмбар Муҳаммад аз духтараш Фотима ва халифаи чорум ва амакбача Алӣ ибни Абутолиб номиданд. Сайидҳо дар иерархияи иҷтимоии ҷомеаи мусулмонӣ як гурӯҳи алоҳида буданд. Сайидҳо аксар вақт бо муқаддасот (авлиё) шинохта мешуданд. Сайидҳо намояндагони асосии ғояҳои динии ислом ҳисобида мешуданд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред.  А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
2. ↑  Саид // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб. 1890—1907.
**Парда Ҳабиб** — рӯзноманигор, шоир, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (2008)

Зиндагинома
-----------

**Парда Ҳабиб** 23 августи соли 1962 дар деҳаи Маҳмадшоҳи Поёни деҳшӯрои Сарикиштии ноҳияи Рӯдакӣ таваллуд ёфтааст. Нахуст мактаби ибтидоии ба номи Розия Озод, сипас мактаби миёнаи №43 зодгоҳашро ба итмом расондааст. Солҳои 1979-1986 дар факултаи филологияи Донишкадаи давлатии педагогии Душанбе таҳсил карда,солҳои 1983-1985 сарбози Қувваҳои Мусаллаҳи Шӯравӣ будааст. Фаъолияти меҳнатиро соли 1979 ба ҳайси ходими адабии маҷаллаи «Машъал» оғоз намудааст. Соли 1986 дар ноҳияи Рӯдакӣ ба фаъолияти омӯзгорӣ пардохтааст. Аз соли 1987 рӯзноманигори Радиои Тоҷикистон, солҳои 1996-2008 хабарнигор, шореҳи сиёсӣ, мудири шуъба ва муовини аввали сармуҳаррири «Садои мардум», соли 2007 сармуҳаррири нашрияи «Набзи Тоҷикматлубот» будааст. Аз соли 2008 муовини сармуҳаррири ҳафтаномаи «Адабиёт ва санъат» мебошад. Ширкатвари курс-конфаронси адибони ҷавони Тоҷикистон (1982, 1986), адибони ҷавони Осиёи Миёна ва Озарбойҷон (1989). Аз соли 1998 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст

Эҷодиёт
-------

Китоби аввалинаш «Қаламчаи ток» соли 1990 ба табъ расидааст. Минбаъда ашъораш дар китобҳои «Шеъри оштӣ» (1999), «Пораи вақт» (2001), «Риштаи нур» (2005), «Сояи сафед» (2012) ба дасти хонандагон расидаанд. Силсилаи ашъори шоирони рус В. Жигулин ва Л. Шипахина, адибони белорус, туркман ва ӯзбекро ба тоҷикӣ гардондааст. Роҷеъ ба ашъори Гулназар, Низом Қосим, Сайёди Ғаффор ва масоили шеъри муосири тоҷик пажӯҳиш анҷом додааст.Маҳсули фаъолияти рӯзноманигории ӯ дар китобҳои «Судя», «Устод», «Фурӯғи субҳ», «Хотираҳои сабзи падар», «Зиндагиномаи Эшони Домулло Ҳабиб», «Хирад» ва ғ. интишор ёфтаанд. Барои китоби шеърҳои «Риштаи нур» соли 2009 сазовори Ҷоизаи ба номи Мирзо Турсунзода гардидааст.

Ҷоизаҳо
-------

* Ҷоизаи ба номи Мирзо Турсунзода (2009);
* Медали «Хидмати шоиста» (2014);
* Аълочии маориф ва матбуоти Тоҷикистон.

Сарчашма
--------

1. ↑  Адибони Тоҷикистон (маълумотномаи мухтасари шарҳиҳолӣ)./Таҳия ва танзими Асрори Сомонӣ ва Маҷид Салим. – Душанбе, «Адиб», 2014, – с.266 ISBN 978-99947-2-379-9
**Граф**, **графи́ня** (олмонӣ: *Graf*) — яке аз унвонҳои расмии асримиёнагӣ дар Аврупои Ғарбӣ.

Унвони граф дар империяи Рум пайдо шуда (асри 4), дар ибтидо ба амалдорони олимақом (мас. сархазинадор) дода мешуд. Мақоми граф дар силсилаи мартабаҳои асримиёнагии Аврупо пас аз унвонҳои герсог, маркиз ва болотар аз виконт ва барон қарор дошт. Дар давлати Франкҳо, аз нимаи дуввуми асри 6 граф (гауграф) дар музофот-графӣ (олм. Gau — ҷамоаи деҳқонии олмониҳои қадим, ки шумораи аъзои он аз 100 нафар иборат буд) салоҳиятҳои ҳокимияти судӣ, маъмурӣ ва ҳарбиро соҳиб гардид. Бо қарори Карли II (877) унвон ва ҳокимияти графӣ меросӣ гашт. Дар Аврупои асримиёнагӣ граф соҳибмансаби олимақоме буд, ки сиёсати шоҳро дар ҳудуди графӣ дастгирӣ ва амалӣ мекард. Дар «Ҳақиқати саликӣ» вазифаи граф ҳамчун нозир нишон дода шудааст. Дар давраи ҳукмронии сулолаи Меровингҳо шоҳ графро аз доираи ходимони наздики худ таъйин мекард. Бар ивази хидмат ба граф замин дода мешуд. Дар давраҳои заъифии ҳокимияти марказӣ графҳо дар мулкҳои худ соҳибихтиёр мегардиданд. Дар замони ҳокимияти Карли Кабир унвони граф дар тамоми империяи франкҳо паҳн шуда, меросӣ гардид. Танҳо суд метавонист ин унвонро мансух созад.

Дар Русия унвони граф аз тарафи император Пётри I ҷорӣ гашта, бори аввал онро граф И. Головкин (16.2.1710) соҳиб гардид. Дар империяи Русия 120 сулола ба унвони граф сазовор гардидаанд; 110 хонадони хориҷӣ унвонҳои графии худро бо тасдиқи императори Русия расмӣ гардониданд; 20 сулолаи рус аз ҷониби давлатҳои хориҷӣ ба унвони граф (бо тасдиқи расмии императори Русия) сарфароз шуданд. Аз ибтидои асри 18 императорони Империяи Руми муқаддас унвони графро ба дворянҳои рус (аввалин маротиба соли 1701 ба Ф. А. Головин) тақдим карданд. Унвони граф бо Декрети Кумитаи Иҷроияи Марказии УмумиРусиягӣ ва ШКХ-и Ҷумҳурии Шӯравии Федеративии Сотсиалистии Русия (11 ноябри 1917) барҳам дода шуд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Граф / С. Асоев // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Рахим Азизбоевич Азимов** (тав. 16 августи 1964, шаҳри Шуроби ноҳияи Исфара) — мухандиси кӯҳкан, номзади илмҳои техники. Институти кӯҳи Ленинград (1986), Академияи дипломатии ВКХ ФР. Устои кӯҳкани шахтаи Воркутинская (1986—1991), директори алокаҳои берунии иктисодии КМ «Бинокор» (1991—1994), корманди Намояндагии савдои Ҷумҳурии Коми дар Маскав (1994—1995), ҷонишини намояндаи доимии Ҷумҳурии Коми дар назди Президенти ФР (1995—1996), директори ичроияи Барномаи бунёди президентии минтакаи Шимол (1996—2002) ва аз соли 2002 узви Шурои Федератсияи Мачлиси Федераллии ФР. Хидматҳояш бо медалҳои «300-солагии Флоти Россия», «850-солагии Москва», Жуков кадр шудаанд.

Эзоҳ
----
**Гранито-гнейс** — ҷинси қӯҳии варақсангии комилан кристаллшуда, ки мисли гранит аз кварс, шпати даштии калийдор, плагиоклази турш ва абрақ (бештар биотит) иборат аст. Аксар муҳаққиқон гранито-гнейсро ҳамчун гранитҳое, ки дар қаъри қишри замин ҳангоми хунук шудани гудозаи магмавӣ ба кристалл табил ёфтаанд, баррасӣ намудаанд. Гранито-гнейсро аз гнейсҳои метаморфӣ фарқ кардан ниҳоят душвор аст. Бинобар ин баъзан гранито-гнейсро гнейсҳои кристаллҳояш бузург ва аз маводди гранитӣ ғанӣ меноманд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Гранито-гнейс // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Раёсат** - (калимаи арабӣ - раисӣ кардан):

1.Гурӯҳи одамоне, ки роҳбарии фаъолияти ин ё он мақомоти давлатӣ ё ҷамъиятиро оид ба иҷро намудани вазифаҳои онҳо таъмин месозанд. Аз нигоҳи дараҷаи ҳаллу фасл намудани масъалаҳо Раёсат мақоми ҳалкунанда ва машваратӣ дорад. Раёсат аз нигоҳи доираи фаъолият - ***доимӣ*** ва ***муваққатӣ*** мешавад. Масалан, ба сифати Раёсати доимо амалкунанда (ниг. ба Раёсати Ҳукумат). Раёсати муваққатӣ бошад, ин гурӯҳи корӣ, симпозиумҳо, конфронсҳо, маҷлисҳо ва ғ. ки иштирокчиёни он чун мақоми муваққатии роҳбарикунанда аз ҷумлаи ҳозирин интихоб мегарданд. Бо хотима ёфтани чунин вохӯриҳо ва барасмиятдарории ҳуҷҷатҳои он ваколати онҳо қатъ мегардад;

2. Раёсат зинаи муайяни мақомоти судӣ: Суди Олии ҶТ, Суди Олии иқтисодии ҶТ аст (Ниг. ба Суди Олии ҶТ ва Суди Олии иқтисодии ҶТ).

Нигаред низ
-----------

Раёсати Ҳукумат

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 388
**Раҳим Темурович Ниёзматов** (тав. 16.02.1956, ш. Душанбе), олим, номзади илмҳои педагогӣ (2000), дотсент.

Зиндагинома
-----------

Соли 1979 факултети забон ва адабиёти руси Донишгоҳи давлатии ш. Самарқанд ба номи В.В. Куйбышевро хатм кардааст. Солҳои 1979–1991 муаллими педагогика ва психологияи Омӯзишгоҳи омӯзгории ш. Конибодом, 1991–1995 аспиранти кафедраи педагогикаи умумӣ, 1995–2002 муаллим, муаллими калон, иҷрокунандаи вазифаи дотсенти кафедраи педагогикаи умумии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ буд. Муаллифи якчанд мақолаҳои илмӣ аст, ки дар нашрияҳои ҷумҳурӣ чоп шудаанд.

Пайвандҳо
---------

* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
*
**Сайдуллоҳи Амин** (7 декабри 1940, деҳаи Гузари Боло, ноҳияи Қубодиён) — шоир, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1999).

Зиндагинома
-----------

Сайдуллоҳи Амин 7 декабри соли 1940 дар деҳаи Гузари Болои ноҳияи Қубодиёни вилояти Хатлон таваллуд шудааст. Дар овони тифлӣ шиканҷаи қисмат ба ӯ фишор оварда, аз лутфу навозишҳои падар маҳрумаш сохтааст. Дар мактаби деҳа толибилми ҷӯянда буда, бо баҳоҳои хубу аъло таҳсил кардааст. Аз хурдсолӣ ошиқи каломи бадеъ ва шеъру сухан гардида, ба хотири такмилу рушди истеъдоди шоирӣ донишҷӯи факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи миллии Тоҷикистон шудааст. Бар асари мушкилоти рӯзгор таҳсилотро ба анҷом расонида натавониста, муддате ба наҷҷорию замбӯрпарварӣ пардохтааст.

Эҷодиёт
-------

Китоби нахустини ашъораш «Тахти Қубод» соли 1984 бо ҳидояти Мирсаид Миршакар ба табъ расидааст. Солҳои минбаъда маҷмӯаҳои ашъори ӯ «Тахти сангин», «Таронаҳо», «Рубоиёт ва дубайтиҳо», «Чаҳорҷӯи мавзун», «Чаҳорбарга», «Роғун», «Тӯмори ишқ», «Ғазалҳои муосири Қубодиён» интишор ёфтаанд. Дар тӯли даҳ соли охир ба эҷоди романи манзуми «Спитамон» шуғл варзидааст, ки мураттаб аз ҳазор байт буда, қисми якуми онро соли 2014 нашриёти «Адиб» аз чоп баровард. Дар ин асар муборизаи қаҳрамононаи ниёгони моро бо сарварии Спитамон бар зидди истилои Искандари Мақдунӣ инъикос намуда, аз ғояҳо ва андешаҳои олии ватандӯстӣ саршор аст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Адибони Тоҷикистон (маълумотномаи мухтасари шарҳиҳолӣ)./Таҳия ва танзими Асрори Сомонӣ ва Маҷид Салим. — Душанбе, «Адиб», 2014, — с. 36-37 ISBN 978-99947-2-379-9