recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Дараи Панҷшер** (дарӣ: دره پنجشير) — яке аз манотиқи Афғонистон воқеъ дар вилояти Панҷшер аст. Ин дара аз манотиқи муҳимми вилояти Панҷшер ба ҳисоб меояд ва номи ин вилоят баргирифта аз номи ҳамин минтақа аст.

Дараи Панҷшер дар 120 килуметрии шимоли шарқии Кобул воқеъ шуда ва ҳудуди як миллиюн нафар ҷамъият дорад, ки аксаршон тоҷик ва форсизабонанд. Иртифоъи дара аз сатҳи дарё 2217 метр аст, ки дар нуқоти муртафеътар то 6 ҳазор метр мерасад.

Оромгоҳи Аҳмадшоҳи Масъуд, фармондеҳи ҷангҳои чирикӣ алайҳи русҳо, дар дараи Панҷшер қарор дорад.

Эзоҳ
----

1. ↑  دره پنجشیر، تجلی گاه زیبایی و عظمت(форсӣ). *سیستم جامع معلومات گردشگری افغانستان* (7 январи 2019). 26 августи 2021 санҷида шуд.
**Абутайиби Сарахсӣ** (соли таваллуд ва вафот номаълум) — шоири форс-тоҷик (асри 10).

Зиндагинома
-----------

Аз шоирони давраи Сомониён. Ҷузъиёти тарҷумаи ҳолаш маълум нест. Дар тазкираҳо (масоли, «Маҷмаъ-ул-фусаҳо»-и Ҳидоят) намунаҳои ашъораш омадаанд. Абёти зерин аз ӯст:

Эй подшоҳи рӯи замин, давр аз они туст,
Андешаи тақаллуби даврон куну замон.
Бехе нишон, ки давлати боқи-т бар диҳад,
К-ин боғи умр, гоҳ баҳор асту гоҳ хазон.
Чун ком ҷовидон мутасаввир намешавад,
Хуррам касе, ки зинда кунад ном ҷовидон.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Донишномаи Рӯдакӣ, ҷ. 1, Д. 2008.

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Абусаид** (соли таваллуд ва вафот номаълум), ҳокими Самарқанд (1530 – 1533) — писари Кӯчкинчихон аз сулолаи Шайбониён, бародари Абдуллоҳхони I. Бо супориши Абусаид дар ҷануби Регистони Самарқанд мадрасаи кабудгунбази «Чилдухтарон»-ро бино кардаанд, ки дар он Кӯчкинчихон бо се писараш, аз ҷумла Абусаид ва се наберааш дафн шудаанд. Ҳоло санги мармари ниҳоят зебои сари қабри Абусаид дар музейи Самарқанд буда, яке аз намунаҳои санъати нафиси ҳаккокӣ ва хаттотии садаи XVI ба шумор меравад.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Яъкуб Илёсович (Илесович) Дениев** (зод. 1948) — сиёсатмадори чечен, раиси пешини маъмурияти Чеченистон. Набераи ходими маъруфи динӣ Дени Арсанов .

Зиндагинома
-----------

Дар давраи аз ноябри соли 1995 то августи соли 1996 раиси шаҳри Грозний буд. Дениев аз чанд суиқасд аз сӯи ҷангҷӯён наҷот ёфт ва 18 нафар аз хешовандонаш, аз ҷумла ду бародарашро куштанд  .

6 августи соли 1996 ҷангҷӯён вориди шаҳр шуданд. Ба хонаи Дениев, ки онро отряди пурзури полис иборат аз 29 нафар посбонӣ мекард, аз тарафи ҷанговарони отрядҳои Руслан Гелаев ва Шамил Басаев ҳуҷум карда шуд. Дар мудофиа ба ғайр аз полис, посбонони заводи нефттозакунӣ ва шаҳрвандони оддӣ, ки ба онҳо ҳамроҳ шуда буданд, иштирок карданд. Дар рӯзи шашум мудофизатчиён бо кафолати ҷангҷӯён муқобилатро бас карданд. Аммо бархе аз тарафдорони Дениев тирборон шуданд, бархеи дигарро гаравгон гирифта, шиканҷа карданд. Худи Дениев ба таври мӯъҷиза тавонист фирор кунад  .

Аз сентябри соли 1999 дар вазифаи сардори маъмурияти муваққатии Чеченистон кор кардааст. Моҳи июни соли 2000 ваколатҳоро ба Аҳмад Қодиров вогузор кард.

24 марти соли 2001 дар Маскав аз ҷониби шахсони номаълум асир гирифта шуд. Барои ӯ 500 000 доллар фидя талаб карда шуд. Ба гуфтаи яке аз хешовандони Дениев, ӯро танҳо бо пешниҳоди шаҳодатномаи пулис дастгир кардан мумкин буд, зеро ӯ ба мошини афроди номаълум савор намешуд, зеро дараҷаи хатарро дарк мекард . Дар натиҷаи як амалиёти вижаи мақомоти ҳифзи ҳуқуқ, ки ҷузъиёти он ба манфиати тафтишот ошкор нашудааст, Дениев бидуни пардохти товон озод карда шуд  .

Дар моҳи майи соли 2001, чанде пас аз тарки Бислан Гантамиров аз мақоми мири Грозний Дениев ҳамчун номзад ба ин вазифа баррасӣ шуд  .

Эзоҳ
----

1. 1 2  partner.
2. 1 2  kommersant.
3. ↑  lenta.
4. ↑  newsru.
**Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон** — унвони фахрии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки бо он ҳунарпеша, коргардон, дирижёр, консертмейстер, балетмейстер, корманди эҷодии театр, кино, телевизиону радио, филармония, сирку ансамбл, дастаи ҳунарӣ, мутрибе, ки маҳорати баланди иҷрокунандагӣ дошта, дар рушди ҳунари Тоҷикистон ва дар тарбияи насли эҷодкор саҳми арзанда гузошта, аз рӯи ихтисос 15 сол ва зиёда аз он фаъолият кардааст ва чун қоида ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистонро дорад, қадрдонӣ мешавад.

Унвони фахрии Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон ба ҷойи унвони фахрии замони шӯравӣ «Артисти хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон» (аз соли 1939) ҷорӣ карда шудааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Моддаи 28. Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 17.12.2020 № 1732 «Дар бораи мукофотҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон». *mmk.tj*.  Маркази миллии қонунгузории назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон. 2 Декабри 2021 санҷида шуд.
2. ↑  Артисти хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон // А — Гавҳар. — Д. : СИЭСТ, 1978. — (Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] /  сармуҳаррир А. С. Сайфуллоев ; 1978—1988, ҷ. 1).
**Амир Ҳумоюни Хуррам** (форсӣ: امیر همایون خرم‎; 30 июн 1930, Бӯшиҳр — 17 январ 2013) — навозандаи виюлун, мусиқидону оҳангсози аҳли Эрон. Ӯ яке аз аъзои Шӯрои олии хонаи мусиқии Эрон буд.

Ҳумоюн Хуррам аз бузургтарин оҳангсозони эронӣ ва холиқи мусиқиҳои беназире мисли «Ғавғои ситорагон», «Афсонаи ширин», «Расвои замона», «Ту эй парӣ куҷоӣ», «Овои хастадилон», «Шаҳзодаи рӯъё», «Пайки саҳарӣ», «Тоқатам деҳ» («Соғарам шикастаӣ соқӣ»), «Зи кӯи балокашон» ва даҳҳо асари ҷовидонаи дигар асту таъсири зиёде дар мусиқи эронӣ доштааст. Вай бо хонандагони саршиноси замонаи худ аз ҷумлаи Марзия, Илоҳа, Дилкаш, Ҳусайни Қаввомӣ, Маҳастӣ, Ҳойида, Шаҷариён ва дигар хонандагони бузург ҳамкорӣ дошт ба тавре ки Парвин аз хонандагони инҳисории таронаҳои Хeррам мeҳсуб мешуд.

Эзоҳ
----

1. ↑  درباره خانه موسیقی – خانه موسیقی ایران.  Iranhmusic.ir. 2 феврали 2012 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 20 сентябри 2011.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* Discogs
* MusicBrainz

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* GND: 1053360983
* ISNI: 0000 0000 5239 2975
* LCCN: nr97039259
* VIAF: 14678789
* WorldCat VIAF: 14678789

 |
**Ҳукматулло Аҳмадов** (*Аҳмадов Ҳукматулло Маҳмудович*; тав. 1.9.1949, деҳаи Ҳамровиёи ноҳияи Данғара) — хокшинос, доктори илмҳои кишоварзӣ (1997) — академики АИКТ (2009).

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи Университети давлатии ба номи М. В. Ломоносови шаҳри Маскав (1973). Дастёр (лаборант)-и калон (1973—1976) — аспирант (1976—1979) — ходими калони илмии Институти хокшиносӣ (1982-87) — ходими калони илмии Пойгоҳи таҷрибавии ҷангалпарварии дар Тоҷикистон будаи Институти тадқиқоти илмии ҷангалпарварии Осиёи Марказӣ (1982-87) — ходими калони илмӣ (1987-89) — мудири шуъбаи фарсоиши (эрозия)-и хок (1989-92) — котиби илмии Институти хокшиносӣ (1992-94) — директори Институти таҳқиқоти илмӣ ва ҷустуҷӯю лоиҳака­шии ҷангалпарварии Тоҷикистон (1998—2006) — саркотиби илмӣ (2006—2007) — ноиби президент (2007—2008) ва Президенти АИ Кишоварзии Тоҷикистон (аз 2008). Муаллифи 178 асарҳои илмӣ, аз ҷумла 2 китоб, 170 мақола ва 6 тавсия.

Осор
----

* Тавсияҳо доир ба рӯёндани ду ҳосили зироат ва истифодабарии самараноки заминҳои обӣ. Д. 2008.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Алиакбар Гулистона** (форсӣ: سید علی‌اکبر گلستانه‎; 1858, Исфаҳон — 1902, Теҳрон) — хушнависи эронӣ.

Фарзанди Иброҳим Ҳасании Ҳусайнӣ мулаққаб ба Иҳтишомуссодот аз хоҷагони Исфаҳон буд. Дар навиштани хатти шикаста маҳорати хуб дошт. Аз ӯ қитъаҳо ва мураққаоти бисёре ба хатти шикаста ва настаълиқ боқӣ мондааст. Аз ҷумла, мураққаъе шомили 26 қитъа, ки бештари онҳо ба хатти настаълиқ ва баъзе ба шикастаи настаълиқ мутааллиқанд, дар китобхонаи Осорхонаи Гулистон маҳфуз мебошанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Гулистона / Н. Шарипов // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Алигӣ** — навъе аз тутҳои бедонаи маҳаллӣ. Дарахташ зудсабз, то 8,4 м қад мекашад (қутри танааш 126 см). Баргаш калон (дарозиаш 13,6 см, бараш 10,2 см), дилшакл ё яклухти дандонадор. Мевааш майдаи бетухм (дарозиаш 0,7 см, бараш 0,6 см), сафеди сурхча, охири май мепазад. Дарахти алигӣ ба сармову гармо ва камобӣ тобовар буда, дар заминҳои серсанг ва канори ҷӯйборҳо хуб месабзад. Ниҳоли пайвандиаш баъди 4 – 5 соли шинондан самар меорад. Меваашро асосан тар мехӯранд, тутмавиз мекунанд, ширинӣ мепазанд. Ба тутмавизи алигер нони талқон, мағзи зардолу ё чормағз ҳамроҳ карда мекӯбанд ва тутпист (хӯрокии хуби серғизо) тайёр мекунанд (онро муддати зиёд нигоҳ доштан мумкин). Алигер хоси водии Зарафшон буда, асосан дар ноҳияҳои Мастчоҳу Айнӣ боқӣ мондааст. Дарахташ бештар аз ҳашароти зараррасон (кирминаи комсток ва тортанаккана) зарар мебинад.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Қурбонов Алибой** (тав. 1 феврали 1949, деҳаи Зарбед, ноҳияи Конибодом, вилояти Ленинобод, ҶШС Тоҷикистон) — риёзидон, тарҷумон, қомуснигор ва донишноманависи тоҷик. Аълочии матбуоти СССР (1988) ва Ҷумҳурии Тоҷикистон (1999), Корманди шоистаи Тоҷикистон (2011). Сармуҳаррири СИ ЭМТ (1996—2012).

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи факултети механика ва математикаи УДТ ба номи В. И. Ленин (1971, ҳоло ДМТ). Хидмат дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи СССР (1971—1973), муҳаррири хурд, муҳаррир (1973), муҳаррири илмӣ (1974—1976), муҳаррири калони илмӣ (1976-80), мудири (1980—1986) редаксияи Физика, математика ва техника, ҷонишини сармуҳаррир-котиби масъули СИЭСТ (1987—1996), сармуҳаррири СИЭМТ (1996—2012). Солҳои 1974—1999 ҳамзамон дотсенти ДДМТ (ҳоло ДМТ) ва Донишкадаи андоз ва ҳуқуқи Кумитаи андози назди Ҳуқумати Ҷумҳурии Тоҷикистон (ҳоло Донишгоҳи давлатии молия ва иқтисоди Тоҷикистон) буд. Аз соли 2012 дар нафақа.

Донишноманависӣ
---------------

Собиқаи 40 солаи донишноманигорӣ дошта, дар таҳия, тадвин ва нашри «Энциклопедияи советии тоҷик» (8 ҷилд), «Револютсияи Кабири Сотсиалистии Октябр» (1987), «Энциклопедияи мухтасари рӯзгордорӣ» (1988), «Энциклопедияи хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон» (2 ҷилд), 2 ҷилди нашрияи махсуси энсиклопедии «Тоҷикистон» (ба забони русӣ), «Қонуни тиб»-и Абӯалӣ ибни Сино, «Энсиклопедияи насри форсу тоҷик», «Ёддоштҳо»-и С. Айнӣ, энсиклопедияҳои «Кӯлоб», «Хуҷанд», «Душанбе», ҷилди 1 «Энсиклопедияи миллии тоҷик» саҳми арзанда гузоштааст. Тарҷумаи беш аз 300 мақолаи марбут ба физика, математика ва техника дар 8 ҷилди «Энциклопедияи советии тоҷик» ба ӯ мансубанд. Муаллифи беш аз 120 мақолаи нашрияҳои «Энциклопедияи советии тоҷик», «Энциклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик» ва ҷилди аввали «Энсиклопедияи миллии тоҷик».

Таҳти роҳбарии Алибой Қурбонов дар СИЭМТ беш аз 60 китоби илмиву дарсӣ ва луғату фарҳангҳо («Очерки истории и теории культура таджикского народа», 2001; «Мунтахабу-л-луғот», 2004; «Русско-Шугнанский словарь», 2005; «Ганҷинаи фолклори тоҷик», 2008; «Спитамен», 2011 ва ғайра) таҳия гардида, ба табъ расидаанд.

Ҷоизаву медалҳо
---------------

Алибой Қурбонов бо Грамотаи фахрии Президиуми Совети Олии ҶШС Тоҷикистон (1988) ва медали «Хидмати шоиста» (2003) сарфароз гардидааст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Конибодом (энсиклопедия). — Хуҷанд, 2006. — С. 231—232. — 566 с.
**Дилгуша** ё **Дилкушод** (**Delkeshad** )  ( форсӣ: دلگشا‎ — як шаҳраки хурд дар ғарби Эрон, дар Устони Элом аст. Дар сарҳади шимолии шаҳри Араквоз ҷойгир аст ва ба шаҳристони Маликшоҳӣ дохил мебошад. То соли 2006, шумораи аҳолӣ 3,931 нафар буд ; Дар таркиби миллӣ курдҳо бартарӣ доранд.

Ҷуғрофия
--------

Шаҳр дар қисми марказии Элом, дар баландкӯҳи Загрос, дар баландии 1,369 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст. Дилгуша дар масофаи 28 км дар ҷанубу шарқи пойтахти устон Элом, ва дар 500 км ҷанубу ғарбии пойтахти кишвар Теҳрон, ҷойгир аст.

Сарчашмаҳо
----------

* Шумори аҳолии шаҳрҳои Эрон

Эзоҳ
----

1. ↑  Физико-географические данные (англ.)
2. ↑  World Gazetteer (англ.)
3. ↑  Физико-географические данные (англ.)

  



| Шаҳрҳои устони Элом |
| --- |
| Айвон | Обдонон | Даррашаҳр | Диҳлурон | Меҳрон | Сарабле | Элом |
**Гарди гул**, **гардак** — маҳсули микроспораи рустаниҳои тухмдор. Гард шакли ғаметофити наринаро дошта, дар микроспорангия (нигар Спорангий) аз микроспораҳо ташаккул меёбад.

Таркиби гарди гул аз сафеда, равған, витаминҳо, аминокислотаҳои озод, намакҳои минералӣ, пигменту ҳормонҳо иборат аст. Дар таркиби гади гул ҳамчунин моддаҳои фаъоли биологӣ, бахусус ферментҳо ва каротиноидҳо мавҷуданд, ки барои гардолудӣ аҳаммият доранд. Занбӯри асал аз гарди гул мум (перга) тайёр мекунад. Гарди гули рустаниҳое, ки тавассути ҳашарот гардолуд мешаванд, часпаку калон ва спородермааш хушрангу хушбӯй аст. Гарди гул чанд рӯз қобили гардолуд кардани гул аст (мас. гарди гули нилуфар 60-65 рӯз, ҷуворӣ 2 шаборӯз ва ғайра). Бинобар ин, усулҳои гуногуни нигоҳдории гард мавҷуданд, ки ҳангоми гардолудкунии сунъӣ истифода мешаванд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Гарди гул // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Бентони́т** (аз номи кони Бентон, ИМА) — минерали табиии гилӣ, ки ҳангоми тар кардан чанд карат (14-16) варам мекунад.

Унсури асосии Бентонит — монтмориллонит Al2[Si4O10](ОH)2•nH2О мебошад (60-70 %), ки аз варақ­санги силикат иборат аст. Ҳангоми маҳдуд кардани фазои варамкунии озод дар ҳолати дар таркибаш об доштан моддаи зич ҳосил мешавад, ки барои дохилшавии мин­баъ­даи об мамониат мекунад. Бинобар ҳамин хусусият, инчунин безаҳр будан ва устувории кимиёвиаш дар бис­ёр соҳаҳои фаъолияти инсон васеъ истифода бурда мешавад. Бентонити табиӣ, одатан рН 6-9,5 (барои суспензияи 5%-аи обӣ баъди таҳшин кардани он) ва аз 2% камтар карбонати натрий дорад. Ду навъи бентонит мавҷуд аст: калсийдор (бо дараҷаи пасти варамкунӣ) ва натрийдор (бо дараҷаи баланди варамкунӣ — суръати варамкунӣ хурдтар аз 7мл/г ё зиёда аз 12 мл/г). Дар саноати хӯрокворӣ Бентонит чун ғизоӣ иловаӣ ва барои соф кардани шароб дар саноати филиззкорӣ барои коркарди маъдан, истеҳсоли сафол ва ғ. истифода мешавад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бентонит // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Гардиши мол** — раванди дар муомилот, хариду фурӯш ва гардиш қарор доштани мол.

Гардиши мол яке аз рукнҳои муҳимми муносибатҳои иқтисодии ҷомеа аст. Азбаски истеҳсолоти мол раванди муназзаму доимтакрорёбанда мебошад, ҳаракати мол бояд равишу мароми доимӣ дошта бошад. Дар ҳолати аз гардиш мондани мол дар истеҳсолот рахна пайдо шуда, зиддиятҳо тезутунд мегарданд, таъмини мардум бо мол душвор мешавад. Мол маҳсули кори барои мубодила таъйиншуда мебошад. Барои таъйиноти худро амалӣ намудан, мол бояд доимо дар гардиш бошад. Корхонаҳо, соҳибкорон ва шахсони алоҳида моли истеҳсолкардаро ба фурӯш мебароранд ва дар ҳолати ба талабот ҷавоб додан мол харидорӣ мешавад. Фоидаи корхонаву соҳибкорон танҳо дар натиҷаи ба фурӯш рафтани моли истеҳсолкарда ба даст оварда мешавад. Мақсади муҳимму ниҳоии истеҳсолкунандагони мол фурӯши воқеии он мебошад. Ба фурӯш нарафтани мол гардиши онро қатъ менамояд. Бинобар ин истеҳсолкунандагони мол бештар ба идома ёфтани Гардиши мол диққат медиҳанд. Бо ҳамин мақсад рекламаи мол, ташвиқу тарғиби он амалӣ мегардад. Пешрафти технология ва техника, ба миён омадани технологияи муосири коркарди маҳсулот барои зиёд кардани ҳаҷми истеҳсоли мол мусоидат менамоянд. Дар шароити иқтисоди бозорӣ ҳаҷми фурӯши мол ба сатҳи даромади аҳолӣ ва дараҷаи некӯаҳволии мардум вобаста мебошад. Дар сурати ба вуҷуд омадани зиддият байни раванди афзоиши ҳаҷми мол ва сатҳи даромади мардум фурӯши мол душвор мешавад. Суст ва қатъ гардидани раванди Гардиши мол метавонад ба сар задани ҳолати буҳрони иқтисодӣ мусоидат намояд. Гардиши мол-ро аз рӯйи нишондиҳандаи суръат ва афзоиши гардиш, ҳаҷми фурӯши мол муайян мекунанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Самуэльсон П. Нордхаус В. Экономика. М. 2005;
* Исоматов Б. Асосҳои назарияи иқтисод. Д. 2006;
* Исоматов Б. Маҳбубаи Мадмурод. Назарияи иқтисод. Д. 2012.

Сарчашма
--------

* Гардиши мол // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
Намояндаи типии макрозообентос
**Бентос** (от юн. βένθος — умқ) — маҷмӯи организмҳое, ки дар рӯй ё даруни лойқаи қаъри баҳрҳо ва ҳавзаҳои оби материкҳо зиндагӣ мекунанд.

Бентос ҳайвонӣ (зообентос) ва наботӣ (фитобентос) мешавад. Аз рӯйи тарзи зиндагӣ Бентосҳо аз ҳамдигар фарқ доранд; баъзе Бентосҳо дар рӯй ё даруни лойқаи қаъри обанбор зинда­гӣ мекунанд; Бентосҳои дигар ҳа­ракатнок мебошанд. Тар­зи ғи­зо­гирии Бентос низ гуногун аст. Баъзеи онҳо даранда буда, баъзеи диг. аз рус­тани­ҳо ғизо мегиранд. Бентос калон (макробентос), миёна (мезобентос) ва майда (микробентос) мешавад. Ба зообентос асосан фораминиферҳо, ис­фанҷ­ҳо, рӯдаковокҳо, немер­тин­­ҳо, китф­­пойҳо, нармба­дан­ҳо, харчангшаклҳо, сӯзан­пӯстҳо, асси­ди­я­ҳо, моҳиҳо ва ғ. мансубанд. Қисми зиё­ди зообен­тосҳо дар тунукобҳо ҳаёт мегузаронанд. Фито­бентосҳо аз бактерияю обсабзҳо (об­сабз­ҳои диа­томӣ, сабз, ҷигарранг, сурх), баъзе рустаниҳои гулдор (зостера, филлоспадикс, руппия ва ғайра) иборатанд. Қаъри серсанги баҳр­ҳо аз фитобентос ғанӣ аст. Дар ҳав­заҳои оби ширин миқ­дори зообентос нисбат ба баҳрҳо кам мебошад (содата­ринҳо, исфанҷ­ҳо, зулукҳо, нармбаданҳо, кирмаки ҳаша­рот ва ғайра).

Нигаред низ
-----------

* Бентал

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бентос // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.



|  |  |
| --- | --- |
| Панда Ҷонваршиносӣ | *Ин мақолаи нопурра аз фанни ҷонваршиносӣ мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |
**Гардиши фосила** — тағйирдиҳии фосила бо усули омехтани садои поинии он боло ба октава ё болоӣ ба октава поин гардиш меёбад.

Фосилаҳои тоза мавриди гардиш тоза мемонанд (квинтаи тоза – квартаи тозаро ба вуҷуд меорад ва ғайра); фосилаҳои боқимонда тағйир меёбанд: калонҳо ба хурд мубадал мегарданд, хурдҳо – ба калон, зиёдшуда – ба хурдшуда, вале хурдшуда – ба зиёдшуда. Бо гардиши фосилаҳои таркибӣ, ҳарду садо дар ҳаракати рӯ ба рӯ аз ҳарду ҷониб ба октава омехта шуда, ягонто фосилаи одиро ба вуҷуд меорад (нона септимаро медиҳад, детсима – секстаро ва ғайра).

Нигаред
-------

* Гардиш (мусиқӣ)

Эзоҳ
----

1. ↑  Обидпур Ҷ. Луғатномаи тафсирии мусиқӣ / зери назари Б.Қобилова. – Душанбе: Аржанг, 2019. – С.93. – 480 с. ISBN 978-999-47-43-90-2(тоҷ.)
**Гардиши воситаҳои гардон** — гирдгардиши пурраи воситаҳои гардон аз лаҳзаи азхудкунӣ (хариди ашёи хом, мавод ва ғайра) то истеҳсол ва фурӯши маҳсулоти тайёр.

Гардиши воситаҳои гардон баробари ба ҳисоби корхона гузаштани маблағи даромад (фоида)-и бадастомада анҷом меёбад. Воситаҳои гардон ба худӣ ва қарзӣ ҷудо мешаванд. Воситаҳои худӣ воситаҳое мебошанд, ки доимо дар ихтиёри корхона қарор доранд ва аз ҳисоби захираҳои корхона ташкил дода мешаванд. Воситаҳои қарзӣ воситаҳое мебошанд, ки аз ҳисоби захираҳои берунӣ ташкил меёбанд (қарзҳои бонкӣ, уҳдадориҳои кредиторӣ ва дигар пассивҳои корхона). Давомнокии гардиши воситаҳои гардон аз рӯи формулаи Д = Б : М/Р ҳисоб карда мешавад, ки дар ин ҷо Д — давомнокии гардиш дар рӯзҳо; Б — бақияи воситаҳои гардон (ҳисоби миёна ё барои давраи муайян) ба ҳисоби пул; М — ҳаҷми молу маҳсулот; Р — шумораи рӯзҳои барои давраи муайян ҳисобшуда мебошад. Камшавии давомнокии як гардиш аз беҳтар шудани истифодаи воситаҳои гардон шаҳодат медиҳад. Шумораи гардишҳо барои давраи муайян, ё худ зариб (коэффитсиент)-и гардиши воситаҳои гардон аз рӯи формулаи КГ = М/Б ҳисоб карда мешавад, ки дар ин ҷо КГ — зариби гардиш; М — ҳаҷми молу маҳсулот; Б — бақияи воситаҳои гардон (ҳисоби миёна ё барои давраи муайян) ба ҳисоби пул аст. Зариби гардиш ҳар қадар зиёд бошад, воситаҳои гардон ҳамон қадар хубтар истифода бурда мешаванд. Дар мавриди суръат бахшидани гардиши воситаҳои гардон захираҳои моддӣ ва манбаъҳои ташкилнамоии онҳо аз гардиш озод мегарданд. Дар сурати сустшавии суръати гардиши воситаҳои гардон ба пайдо кардани воситаҳои иловагӣ эҳтиёҷ пайдо мешавад. Самаранокии истифодаи воситаҳои гардон ба як қатор омилҳо: вазъи умумии иқтисодӣ, хусусиятҳои қонунгузории андозситонӣ, шароити гирифтани қарзҳо ва меъёрҳои фоизи онҳо, иштирок дар барномаҳое, ки аз буҷет маблағгузорӣ мешаванд ва ғ. вобастагӣ дорад. Ин омилҳо новобаста ба манфиат ва фаъолияти корхона ба он таъсир расонида метавонанд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Гардиши воситаҳои гардон // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Маэ** (фр. Mahé) — яке аз ҷазираҳои архипелаги Сейшел мебошад.

Дар уқёнуси Ҳинд ҷойгир буда, ба кишвари Ҷазираҳои Сейшел тааллуқ дорад.

Ҷуғрофия
--------

Калонтарин ҷазираи Ҷазираҳои Сейшел мебошад. Андозаи ҷазира 29 ба 13 километр аст. Нуқтаи баландтарин дар ҷазираи Маэ аз сатҳи баҳр ба 905 метр мерасад.

Масоҳати ҷазира 155 км² мебошад. Шумораи сокинон 72000 нафарро ташкил медиҳад (тахмини соли 2009), ки ин 80% аҳолии тамоми кишварро ташкил медиҳад.

Дар ин ҷазира пойтахти кишвар - Виктория, донишгоҳ, бандари тиҷорӣ ва фурудгоҳи байналмилалӣ ҷойгир мебошад.

Тақсимоти маъмурӣ
-----------------

Ҷазира ба якчанд ноқияҳо тақсим карда шудааст..

Аксҳо
-----

* «Академик Петровский», дар ҷазира, 10 марти соли 1978. «Академик Петровский», дар ҷазира, 10 марти соли 1978.
* ВикторияВиктория
* ВикторияВиктория

Эзоҳ
----

1. ↑  District map(пайванди дастнорас — *таърих*). Баргирифта аз сарчашмаи аввал 15 ноябри 2008. — районы острова на карте.

Пайвандҳо
---------
**Бол** — узвест, ки ҷонварон ба тавассути он парвоз ва ҳаракат мекунанд.

Баъзе бандпойҳо (аксари ҳашарот), ҳамаи парандаҳо ва баъзе ширхӯрҳо (кӯршабпарак) бол доранд. Ҳамчунин калтакалосҳои паррони мунқариз бол доштанд. Сохт ва пайдоиши бол гуногун аст. Дар ҳашарот вазифаи болро унсури лавҳашакл, ки аз пардаи пурчини қисми миёна ва қафои тӯш инкишоф ёфтааст, иҷро мекунад. Аз бол рагҳои зиёд мегузаранд. Онҳо ба бол устуворӣ бахшида, барои ворид гаштани гемолимфа, трахея ва торҳои асаб заминаи мусоид фароҳам меоваранд. Боли ҳашарот, одатан ду ҷуфт аст. Дар ҳашароти дубола танҳо болҳои пеш ва дар бодбезакболҳо болҳои ақиб инкишоф ёфтаанд. Аз рӯйи сохт ва миқдори рагҳо бол тӯр-тӯр (мас. боли сӯзанак) ва пардаӣ (мас. дар пардаболҳо ва ростболҳо) мешавад. Болҳои тӯр-тӯр серраг мебошанд; болҳои пардаӣ рагҳои кам доранд. Дар гамбускҳо (сахтболҳо) болҳои пеш ё болоии муҳофизатӣ сахт буда, дар вақти оромӣ болҳои дигарро пурра мепӯшанд. Дар илми систематика (мас. дар ҳашарот) сохти бол аломати хеле муҳим аст. Бол ҳангоми парвоз мушакҳоро ба ҳаракат медарорад. Баъзе ҳашарот дар як соат то 1000 бор бол мезананд. Боли парандаҳо пойҳои пеши шаклан тағйирёфта мебошанд. Асоси болро устухонҳои кифт, банди даст ва ангуштон ташкил медиҳанд. Боли парандаҳо бо шоҳпар ва парҳои патдор пӯшида шудаанд. Парҳои боли парандаҳо чун сафолаки бомпӯшӣ болои ҳам мехобанд. Боли парандаҳо ба хусусияти парвози онҳо вобаста аст. Боли кӯршабпарак аз пӯстпардае, ки дар байни чор ангушти дарози пойҳои пеш, тан ва пойҳои ақиб қарор дорад, иборат аст. Дар баъзе намудҳои кӯршабпарак парда қисми думро низ фаро мегирад. Баъзе моҳиён ва ҷонварони дарахтгард низ ҷиҳози шабеҳ ба бол доранд, вале сохти он билкул дигар буда, фақат барои ҷаҳидан ба масофаи дуртар имконият медиҳад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бол // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* GND: 4419759-7

 |
Яхдони хонагии муосир
**Яхдон** — дастгоҳе мебошад, ки ҳарорати пастро дар хоначаи гарминогузар нигоҳ медорад. Асосан барои нигоҳдории ғизо ва дигар чизҳо, ки дар сард нигоҳдориро талаб мекунанд, истифода мешавад. Дар кишварҳои пешрафта, қариб ҳамаи оилаҳо дорои яхдон мебошанд. Кори яхдон ба истифодаи таҷҳизоти хунуккунанда, ки гармиро аз хоначаи кории яхдон ба берун интиқол мекунад, асоснок карда мешавад. Инчунин яхдонҳои тиҷоратӣ вуҷуд доранд, ки сардии бештар мебароранд. Ин намуди яхдонҳо дар ширкатҳои ғизои ҷамъиятӣ ва мағозаю фурӯшгоҳҳо истифода бурда мешаванд. Яхдонҳои саноатӣ, ки ҳаҷми хоначаи кориашон ба даҳҳо, садҳо метри мураббаъ мерасад, дар комбинатҳои гӯштбарорӣ ва истеҳсолоти саноатӣ истифода бурда мешаванд. Яхдонҳо метавонанд ба ду намуд ҷудо карда шаванд: хоначаҳои ҳарораташон миёна барои нигоҳдории маҳсулот ва сармодони дорои ҳарорати паст. 
Сармодон - дастгоҳи алоҳида ё қисм, хоначаи махсуси яхдон барои ях кунондани озуқаҳои зуд вайроншаванда, мас. гӯшт, моҳӣ ва ғайра) кор бурда мешавад. Одатан ҳарорати сардмодон то ба -18°С мерасад. Дар вақтҳои охир яхдонҳои духоначадор бо ҳар ду қисмат паҳн шуданд. Бори аввал яхдонҳои духоначадорро корхонаи **General Electric** пешкаши ҳамагон намуданд.

Таърих
------

Яхдони бо як пуркардашуда

Намудҳои агрегатҳои яхдон вобаста ба корашон
--------------------------------------------

Хусусиятҳои техникӣ
-------------------
**Яъқуб Юсуфов** — раиси колхози ба номи Жданови райони Ҳисор, Қаҳрамони меҳнати сотсиалистӣ, вакили анҷуманҳои Совети Олии ҶШС Тоҷикистон.

Яъқуб Юсуфов дар кишлоқи Курпани дар оилаи деҳкон таваллуд шудааст. Фаъолияти кориашро соли 1930 ҳамчун колхозчии колхози «Ситоран сурх»-и райони Ҳисор. Зиёда аз 30 сол ба колхози ба номи Жданови райони Ҳисор сарварӣ кард.

Аз соли 1976 то соли 1979 директори хоҷагии ҷангали Варзоб буд.
Яъқуб Юсуфов депутати Совети Олии ҶШС Тоҷикистон ихтихоб шудааст.

Ҷоизаҳо
* Қаҳрамони меҳнати сотсиалистӣ,
* Ордени Ленин,
* Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат.

Адабиёт
-------

* Яъқуб Юсуфов, Тоҷикистони Совети, 09.02.1984
**Фритс (Фридрих) Адамович Розин (Розинш)** (латв. Fricis Roziņš; тав. 7 [19] марта 1870, волости Пурмсата, Курялндия, Империяи Русия (ҳоло Ҷумҳурии Латвия) — фавт. 7 майи 1919, д. Глужнева (ҳоло волости Лузнаваи Латвия) — инқилобигари латвиягӣ, марксист, мунашшири адабиёти сотсиал-демократӣ, журналист, публисист.

Яке аз асосгузорони Ҳизби Коммунистии Латвия ва созандагони матбуоти марксистии Латвия. Раиси Ҳукумати Ҷумҳурии Исколата (1917-1918). Комиссари кишоварзӣ дар ҳукумати Латвияи Шӯравӣ (1919).

Зиндагинома
-----------

Аз соли 1891 дар Донишгоҳи Юрев тиббӣ таҳсил кардааст, соли 1894 барои фаъолияти инқилобӣ хориҷ карда шудааст. Аз соли 1894 вай дар рӯзномаҳо чоп мешавад.

Соли 1896 ӯ дар донишгоҳи факултаи ҳуқуқшиносӣ барқарор карда шуд, аммо тобистони соли 1897 ӯро барои иштирок дар амалҳои зиддиҳукуматӣ ҳабс карданд. Дар моҳи сентябри ҳамон сол вай аз зиндони Лиепая дар ҳабси хонагӣ озод карда шуд.

Дар соли 1899 ӯ ба Англия муҳоҷират карда, як инқилобчии касбӣ шуд (тахаллуси ҳизбии "Козерог" (iszis)-ро гирифт). Ӯ ташкилотчӣ ва муҳаррири маҷаллаҳои сотсиал-демократии Латвия буд. Яке аз асосгузорони маҷаллаи "Latviešu Strādnieks" ("Коргари Латвия", 1899-1900), баъдтар "Сотсиалдемократҳо" ("Сотсиал-демократ", 1900-1905), дертар маҷаллаи "Социалдемократс" (1900-1905), силсилаи китобҳои "Китобхонаи сотсиал-демократҳо" (1900-1906) мебошад.

Дар таъсиси Ҳизби Сотсиал-Демократии Коргарии Латвия (1904) иштирок кардааст, узви КМ буд. Аз ноябри соли 1905 дар Латвия кор кардааст, ба матбуоти ҳизбӣ роҳбарӣ мекард.

Вакили съезди 5 РСДРП (1907). Дар соли 1908 вай боздошт ва ба корҳои вазнин маҳкум карда шуд; дар соли 1913 ба Сибири Шарқӣ бадарға шуд ва аз он ҷо ба ИМА гурехт. Ӯ муҳаррири рӯзномаи сотсиал-демократии Латвия "Рабочий" буд, ки дар вазифаҳои болшевикӣ кор мекард.

Моҳи октябри соли 1917 ӯ ба Латвия баргашт, моҳи декабр раиси Кумитаи иҷроияи Шӯрои вакилони коргарон, сарбозон ва безаминони Латвия (Исколата) — аввалин ҳукумати Шӯравии Латвия гашт.

Узви Маҷлиси муассисон аз Лифляндия.

Аз моҳи марти соли 1918 муовини Комиссариати Халқии РСФСР; аъзои Президиуми Кумитаи Умумироссиягии Иҷроияи Марказӣ буд. Дар соли 1919 Комиссари кишоварзӣ дар ҳукумати Латвияи Шӯравӣ. Муаллифи асарҳо оид ба масъалаҳои фалсафаи марксистӣ, ҳаракати коргарии байналмилалӣ, муносибатҳои аграрӣ дар Латвия буд.

Розин яке аз болшевикони маърифатнок ва зирактарини Латвия буд, аммо ҳамзамон аз пушти ақидаҳои нисбатан миллӣ ӯро рафиқони ҳизбаш танқид мекарданд .

Бори аввал ӯ ба забони латвиягӣ "Манифести ҳизби коммунистӣ"-и К. Маркс ва Ф. Энгелсро тарҷума карда, баъдан онро дар соли 1900 аз чоп баровард.

Аз илтиҳоби шуш фавтид. Ӯро дар Рига дар қабристони Братск дафн карданд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Розинь Фрицис Адамович // Большая советская энциклопедия (рус.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
2. ↑  Члены Учредительного Собрания
3. ↑  *Янис Шилиньш.* Что и почему нужно знать о Республике Исколата, или Видземе становится советской. *Rus.lsm.lv* (21 ноябри 2017).

Пайвандҳо
---------

* Розин
**«Яхзада»** (англ. Frozen) соли 2013 амрикоии бо компютерӣ мусикӣ филми хаёлӣ аз ҷониби Уолт Дисней Аниматсия Студияи истеҳсол шуда, аз ҷониби Уолт Дисней Пикчерс бароварда шудааст.< ref name="PRWoC">релизҳо/disneyland-resort-debuts-world-of-color----зимистон-орзуҳои-a-merry-new-spectacular-for-2013-holiday-season-216954411.html Disneyland Resort Debuts "World of Color – Хобҳои зимистона", як тамошобоби нав барои мавсими истироҳати 2013.</ref> 53-юм [[Рӯйхати филмҳои Аниматсия Студияи Уолт Дисней|Филми аниматсионӣ дар Дисней] ], аз афсонаи Ханс Кристиан Андерсен «Маликаи Барф илҳом гирифта шудааст. Филм маликаеро тасвир мекунад, ки дар паҳлӯи як яхман, марғул ва одади барфӣ барои пайдо кардани хоҳари бегонааш, ки қудрати яхбастаи ӯ нохост ба дом афтодааст, ба сафар мебарояд. салтанати онҳо дар зимистони абадӣ.

*Frozen* дар соли 2011 ҳамчун сенарияи Ҷеннифер Ли, ки дар якҷоягӣ бо коргардонӣ сабз фармоиш дода шуд, якчанд табобати ҳикоя гузашт. бо Крис Бак. Дар филм садоҳои Кристен Белл, Идина Мензел, Ҷонатан Грофф, Ҷош Гад ва Сантино Фонтана тасвир шудаанд. Кристоф Бек барои таҳияи партитураи оркестри филм киро шудааст, дар ҳоле ки Роберт Лопес ва Кристен Андерсон-Лопез таронаҳоро навиштаанд. *Frozen* 27 ноябри соли 2013 барориши умумии театрӣ худро ба намоиш гузошт. Он барои тасвирҳои визуалӣ, сенария, мавзӯъҳо, мусиқӣ ва ҳунармандии овозӣ ситоиш карда шуд; баъзе мунаққидони синамо *Яхташуда*-ро беҳтарин филми аниматсионӣ дар Дисней аз студия медонанд. *Frozen* мавсими 86-уми Ҷоизаҳои Оскар-ро бо ду номинатсия (барои ду бурд) пешбарӣ кард ва [[Рӯйхати мукофотҳое, ки аз ҷониби Frozen (филми 2013) гирифташуда]|ҷоизаҳои сершумор]] гирифт.

Дар давоми намоиши театрии худ, ин филм муваффақияти назарраси тиҷоратӣ ба даст овард ва аз даромади прокати ҷаҳон 1 миллиарду 280 миллион доллар ба даст овард ва аз филми "Той Қиссаи 3 *пеш гузашт ва ба даромади баландтарин табдил ёфт. филми аниматсионӣ дар ҳама давру замон буд ва мавқеъи худро то он даме, ки дар соли 2019 ремейки *Подшоҳи шере* пеш гузашт. Он ҳамчунин панҷум сердаромадтарин филми ҳама вақт ва филми сердаромад дар соли 2013. То январи соли 2015, филм дар Иёлоти Муттаҳида серфурӯштарин Diski Blu-ray шуд, ки дар натиҷа филм франчайзинг, аз ҷумла [[Frozen] ба кор даромад. Табларза|кӯтоҳмуддати аниматсионии]] дар соли 2015, як филми аниматсионии дар соли 2017 ва идомаи филми* Frozen II*, моҳи ноябри соли 2019.*

Эзоҳ
----

1. ↑  Internet Movie Database (ингл.) — 1990.
2. ↑
3. 1 2
4. ↑
5. ↑   — 2000.
6. ↑
7. ↑
8. 1 2  Box Office Mojo (ингл.) — 1999.

Пайвандҳо
---------

* «Яхзада»(англ.) дар вебгоҳи Internet Movie Database
* «Яхзада»(англ.) дар сомонаи Rotten Tomatoes
* «Яхзада»(англ.) дар сомонаи Box Office Mojo
**Гурзивон**, **Курзувон**, **Қурзумон**, **Ҷурзувон** — яке аз шаҳрҳои асримиёнагии Гузгонон, ки миёни Толиқон ва Марврӯд дар марзи Ғур қарор дошт.

Дар сиккаҳои Сомониён, ки макони зарбзаниашон Гурзивон аст, номи ш. Ҷурзуқон сабт шудааст. Дар асри 10 Гурзивон қароргоҳи тобистонаи сулолаи дастнишондаи Сомониён- Фариғуниён буд ва маҳаллаҳои зиёдеро дар кӯҳистон фаро мегирифт. Ба қавли Ёқути Ҳамавӣ Гурзивон шаҳри обод ва аҳолиаш сарватманд буданд. Гурзивон аз ду ҷониб дар миёни кӯҳистон қарор дошт ва ин ҷиҳат ба Макка монанд буд. Иқлимаш барои боғу токдорӣ мусоид буд. Дар асри 11 Гурзивон дар якманзилии ш. Яҳудия (баъдан Маймана) ва чорманзилии Шопургон қарор дошт. Дар аҳди ҳукмронии Муҳаммад Хоразмшоҳ Гурзивон сиккахонаи худро дошт. Гурзивон дар асри 17 дар шарқ бо Сон, Чаҳоряк, Ғур, Ғарҷистон, дар шимолу шарқ бо Алмор, Қайсар ва Маймана ҳамсарҳад буд. Дар қӯҳистони Гурзивон се чашма: Бибӣ, Пуличироғ ва Хоб, як мавзеи шикор — Нахҷир ва қалъаи Дараи Занг вуҷуд дошт. Аз асри 18 Гурзивон хароб шуда, дар ҷои он баъдан ш. Пуличироғ бунёд ёфт. Ба қавли В. В. Бартолд харобаҳои Гурзивон дар болооби дарёи Оби Маймана қарор дорад. Ба қавли Гурзивон Лестренҷ шояд харобаҳои Гурзивон дар атрофи қалъаи Волӣ қарор дошта бошад.

Эзоҳ
----

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Гурзивон / С. Ҳусайнов // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**«Яхзада II»** (англ. Frozen II) як соли 2019 амрикоии бо компютерӣ мусикӣ филми хаёлӣ аст, ки аз ҷониби Уолт Дисней Аниматсия Студияи ҳамчун 58-умин филм ва идомаи филми *Frozen* (2013). Коргардони Крис Бак ва Ҷенифер Ли, ки аз ҷониби Ли аз достони Ли, Бак, Марк Смит, Кристен Андерсон-Лопес ва Роберт Лопес навишта шудааст. , ки аз ҷониби Питер Дел Вечо таҳия шудааст, дар филм Кристен Белл, Идина Мензел, Ҷош Гад ва Ҷонатан Грофф нақш доранд. Се сол пас аз филми аввал, *Frozen II* аз паи хоҳарон Анна ва Элза, Кристофф, ки ӯ ба амал меояд, сурат мегирад. бугуи Свен ва одами барфӣ Олаф ҳангоми сафар ба ҷангали ҷодушуда барои кушодани пайдоиши қувваи ҷодугарии Элза.

Филм дар моҳи марти соли 2015 пас аз баҳси ширкат дар бораи он ки оё он аз асл пасттар аст, сабз шуд. Он нисбат ба *Frozen* технологияи мукаммалтар ва мукаммали аниматсияро истифода мебурд ва ҳамкории байниидоравӣ буд. Андерсон-Лопес ва Лопес ба ҳайси таронанавис баргаштанд ва Кристоф Бек боз мусиқиро эҷод карданд. Филм ба 46 забон тарҷума шуда, бо як силсила филми мустанад *Into the Unknown: Making Frozen II* ҳамроҳӣ карда шуд.

Нахустнамоиши филми *Frozen II* дар Лос-Анҷелес 7 ноябри соли 2019 баргузор шуд ва 22 ноябри соли 2019 дар Иёлоти Муттаҳида ба намоиш гузошта шуд. Филм дар маҷмӯъ барои ҳунармандӣ, таҳвил ва мавзӯъҳояш баррасиҳои мусбат гирифт; нақл ва тамаркузи он баъзе танқидро ба бор овард ва мусиқӣ вокуниши омехта дошт. *Frozen II* дар саросари ҷаҳон 1,450 миллиард доллар ба даст оварда, намоиши театрии худро ҳамчун севумин филми сердаромад дар соли 2019, [[Рӯйхати сердаромадтаринҳо] ба анҷом расонд. grossing films|даҳум сердаромадтарин филми ҳама давру замон]] ва  сердаромадтарин филми аниматсионӣ дар ҳама давру замон. Он даромади сердаромадтарин дар саросари ҷаҳон барои филми аниматсионӣ дошт. *Frozen II* якчанд ҷоиза ва номинатсияҳо гирифт: ду Ҷоизаи Энни ва номзадҳо ба BAFTA, ду Глобуси тиллоӣ ва ду Грэмми. Дар 92-юми Ҷоизаҳои Оскар филми "Дар Номаълум" барои Беҳтарин суруди аслӣ пешбарӣ шуд.

Эзоҳ
----

1. ↑
2. 1 2  Box Office Mojo (ингл.) — 1999.
3. ↑
4. ↑
5. 1 2 3 4 5 6  Box Office Mojo (ингл.) — 1999.
6. ↑  Box Office Mojo (ингл.) — 1999.
7. ↑
8. ↑

Пайвандҳо
---------

* «Яхзада II»(англ.) дар вебгоҳи Internet Movie Database
* «Яхзада II»(англ.) дар сомонаи Rotten Tomatoes
* «Яхзада II»(англ.) дар сомонаи Box Office Mojo
**Гурминҷ Завқибеков** (1 майи 1929, ноҳияи Рӯшон, ВАКБ — 21 октябри 2003, Душанбе, Тоҷикистон) — ҳунарпешаи театр ва синамои тоҷик, Узви Иттифоқи киноматографистони Тоҷикистон ва СССР (1958). Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон (1966), дорандаи Ҷоизаи давлатии ба номи А. Рӯдакӣ (1965)

Зиндагинома
-----------

Гурминҷ Завқибеков 1 майи соли 1929 дар ноҳияи Рӯшони ВМКБ ба дунё омадааст. Дар мактаби №3 ба номи С.М.Кирови шаҳри Хорӯғ таҳсил кардааст. Донишкадаи театрию ҳунарии ба номи А. Н. Островскийи шаҳри Тошкандро (1954) хатм кардааст.

Солҳои 1943—1946 — мусиқинавози дастаи бачагонаи Помир, солҳои 1946—1950 ҳунарпешаи театри вилоятии мусиқию драмавии шаҳри Хорӯғ, аз соли 1954 дар Театри давлатии академию драмавии Тоҷикистон ба номи А. Лоҳутӣ нақшҳои барҷастаи асосии қаҳрамонони миллиро бозидааст.

Филмҳо
------

* «Дӯсти ман Наврӯзов», (1957),
* «Дохунда», (1956),
* «Вазифаи олӣ», (1958),
* «Чароғ дар кӯҳсор», (1958),
* «Қисмати шоир», (1958),
* «Одам пусташро иваз мекунад», (1959),
* «Оператсия кобра» (1960)
* «Парчами оҳангар», (1961),
* «Аланга зери хокистар» (1967),
* «Бо амри дил», (1968),
* «Достони Рустам», (1970)
* "Ситора дар тирашаб "(1972),
* «Субҳи нави ҷавонӣ» (1979) ва ғ. ва диг. нақшҳо офаридааст.

.

Некдошт
-------

Дар Душанбе аз ӯ Осорхонаи асбобҳои мусиқии ба номи Гурминҷ Завқибеков ҳамчун нишон мондааст. Асосгузори осорхонаи асбобҳои мусиқӣ — Гурминҷ Завқибеков мебошад. Дар назди осорхона ансамбли фолклорӣ амал мекунад, ки роҳбараш фарзандаш аст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Сомонаи «Тоҷикфилм»
2. ↑  Завкибеков Гурминдж, актёры «Таджикфильма»
3. ↑  Музей музыкальных инструментов им. Гурминджа

Адабиёт
-------

* Энциклопедия кино Таджикистана. — Душанбе: «ЭР-граф», 1992. — С. 97. — 396 с. — ISBN 978-99947-919-4-1.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* Бонки Иттилоотии Интернетии Филмҳо
* MusicBrainz

 |
**Абусаъид Фазлуллоҳ ибни Абулхайр ибни Аҳмад ибни Муҳаммад ибни Иброҳими Миҳонӣ** (маъруф ба **Абусаъид Абулхайр**, форсӣ: ابوسعید ابوالخیر‎; 7 декабр 967, Miana[d], Хуросон — 12 январ 1049, Хуросон) — аз аввалин суханваронест, ки ирфон ва сухану фалсафаи ирфониро ба адабиёти форсу тоҷик ворид кардааст.

Зиндагинома
-----------

Эҷодиёти ин суханвар аз бисёр ҷиҳат намунаҳои эҷодиёти шифохии мардумро ба хотир меоранд. Зохиран мархилаҳои аввали пайдоиш ва густариши акоиди ирфони ҳамин ҷиҳатро такозо мекард. Як қисм суханони Абусаид ба шеваи гуфтори мардум таълиф шудаанд, ки аз иртиботи кавии эҷодиёти шоир бо забони халқ гувоҳи медихад.
Абусаид Фазлуллох бинни Абулхайр соли 967 дар Маймана ба дунё омадааст. Дар Майманаву Марв ва Сарахстаҳсили илм намуда, муддате дар Нишопуру Омул умр ба сар бурдааст. Соли 1049 дар Маймана аз олам гузаштааст. Накл мекунанд, ки дар замони зиндагии худ ӯ каси хушгу ва сухбаторо будааст.
Яке аз аввалин суханвароне, ки ирфон ва афкори ирфониро дар колаби шеър баён кардаанд, Абусаиди Абулхайр махсуб гашта, мавзуоти фалсави, тасаввуфи ошикона, танкиди замон ва ахли он дар рубоиёти ӯ макоми баланд дорад.
Бино ба маълумоти сарчашмахо ва таърихномахо дар ахди авали ислом то карнҳои 8-9 ахли ирфон ва тасаввуф ба каламу когаз сарукоре надоштанд. Сухани Абусаиди Абулхайр аст, ки гуфта: «Кадами авали суфи шикастани каламу пора кардани дафтар аст. Ва хар касе бихоҳад аз ишқи суфи пай барад, бояд худаш ба он бингарад».

Вале баъд заруратхо пеш омад, ки рочеъ ба масоили ирфон ва асоси таълимоти он асархо эҷод гардад. Зеро баъзе аз факехон ирфонро ба аркони асосии ислом мукобил гузошта, намояндагони онро ба бединиву бехудои айбдор намуданд. Орифон мачбур шуданд, ки барои ҳимояи хеш аз Қуръон ва аходиси набави истидлол пеш оваранд.

Аз мероси адабии Абулхайр он чизе, ки то ба имрӯз омада расидааст, 720 рубоиест, ки дар боби ишқу орзу, мардонагию садокат харф мезананд.

Аз рубоиёт
----------

Дишаб зи пайи гулоб мегардидам дар тарфи чаман,
Пажмурда гуле миёни гулҳо дидам, афсурда чу ман,
Гуфтам, ки «чи кардӣ, ки чунин месузӣ? эй ёри азиз!»
Гуфто, ки: «шабе дар ин чаман хандидам, пас вой ба ман!»
Во фарёдо, зи ишқ, во фарёдо,
Корам ба яке турфанигор уфтодо,
Гар доди мани шикаста додо, додо
В-арна ману ишқ, хар чи бодо бодо!

  

Гар бар дари дайр менишонӣ моро,
Гар дар раҳи каъба медавонӣ моро,
Инҳо ҳама лозимаи ҳастии мост,
Хуш он ки зи хеш вораҳони моро,
Пурсидам аз ӯ воситаи ҳиҷронро,
Гуфто: сабабе ҳаст, бигуям онро,
Ман чашми туям, гарам набинӣ, чи ачаб?
Ман ҷони туям касе набинад ҷонро,

Эзоҳ
----

1. 1 2  Abū Saʿīd b. Abī al-Khayr // Encyclopaedia Islamica (форс.)

Адабиёт
-------

* Жуковский В. А. *«Жизнь и речи старца Абу»* (Санкт-Петербург, 1899)
* Жуковский В. А. *«Тайны единения с богом в подвигах старца Абу»* (Санкт-Петербург, 1899)
* Ethé H. *«Sitzunge d. bayr. Akad.»* 92 рубайт, 1875 и 1878)
* Burthels, Grundlinien d. Entwiklungsgeschichte des Lehrgedichts in Persien, *«Islamica»*, v. III, f. I (Лейпсиг, 1927)
* Али Джамниа, Мухаммад. Байат, Можде. Под суфийским плащом. Истории об Абу Саиде и его мистические наставления.Москва.Старклайт.2002.
**Гурез Зарипов** (1947–2016) — ходими давлатӣ, генерал-лейтенанти хадамоти гумрук, Корманди шоистаи Тоҷикистон (2007).

Солҳои таҳсил
-------------

Хатмкардаи Институти хоҷагиии қишлоқи Тоҷикистон (ҳоло Донишгоҳи аргарии Тоҷикистон, 1970) ва Донишгоҳи давлатии миллии Тоҷикистон (1999, ғоибона).

Солҳои фаъолият
---------------

Хидмат дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи ИҶШС (1970–1972), аграноми калони ҳифзи рустаниҳо (1973–1975), сарнозири нозироти давлатӣ оид ба карантини русаниҳои вилояти Қурғонтеппа (1975–1993), сардори Раёсати Кумитаи гумруки назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вилояти Хатлон (1993–1998), муовини аввали раиси Кумитаи гумруки назди Ҳукуати Ҷумҳурии Тоҷикистон (1998–2002), муовини сардори Департаменти гумруки Вазорати даромадҳо ва пардохтҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2002–2003), сардори шуъбаи ташкили назорати гумрукӣ дар Майдони ҳавоии Идораи Вазорати даромадҳо ва пардохтҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2003–2004), муовини директори Агентии назорати маводди нашъаовари назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон (2004–06), муовини аввали Вазири даромадҳо ва пардохтҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2006), сардори Хадамоти гумруки назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон (2006–13). Аз соли 2014 дар нафақа буд.
Бо ордени «Шараф» (1999) сарфароз гардидааст

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Замин — Илля. — Д. : СИЭМТ, 2017. — 648 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 7). — ISBN 978-99947-33-89-9.
**Абусаид Махдум** (? – 1910, Самарқанд) — хаттот ва кишваршиноси тоҷик, гирдоварандаи дастнависҳои шарқӣ ва осори атиқа.

Зиндагинома
-----------

Аз оилаи мударрисоли Дар Мадрасаи Тиллокории Самарқанд таҳсил кардааст. Аз овони ҷавонӣ ба таъриху маданияти тоҷик ва дигарон халқҳои Осиёи Миёна шавқи зиёд дошта, ҳангоми таҳсил дар мадраса бисёр асарҳои таърихиро гирдоварӣ ва китобат намудааст. Дертар бо шарқшиносони рус Н. И. Веселовский, В. В. Бартолд, В. Л. Вяткин, Абусаид Махдум Семёнов шинос шуда, дар омӯзиши осори ниёгони тоҷикон бо онҳо ҳамкорӣ кардааст.

Корҳо
-----

Барои Н. И. Веселовский асари таърихии Абутоҳирхоҷа «Сармария»-ро китобат кардааст, ки тарҷумаи русии он соли 1899 ба табъ расид. Ғайр аз ин барои В. В. Бартолд бисёр дастнависҳои шарқӣ, аз ҷумла нусхаҳои асари таърихии Мирхонд «Равзат-ус-сафо»-ро гирд овардааст. Барои Музейи маданияти Осиё (Москва) васиқаҳо, ҳуҷҷатҳои давлатӣ, вақфномаҳо ва ғайраро ҷамъ намудааст. Ба В. Л. Вяткин дар кори муайян намудани ҷойи Расадхонаи Улуғбек ёрӣ расонда, солҳои 1908 – 09 дар ҳафриёти он иштирок кардааст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Абусайиди Сиҷзӣ ибни Муҳаммад ибни Абдуҷалил** (тақрибан 951–1024) — муҳандис ва ҳайатшиноси Сиҷистонӣ.

Асарҳои Сиҷзӣ
-------------

Асарҳои Абусайиди Сиҷзӣ бештар ба шаклсозиҳои геометрӣ, буришҳои махрутӣ (конусӣ), вобастагии гипербола ба асимптотаҳояш, трисексияи кунҷ, масъалаҳои нуҷум ва ба сохти афзори мунаҷҷимӣ бахшида шудаанд. Қариб 30 рисолаи Абусайиди Сиҷзӣ то давраи мо расидааст, ки дар китобхонаҳои гуногуни ҷаҳон маҳфузанд. «Рисолаи фӣ васф-ул-қутуъ-ил-махрутия» («Рисола дар васфи буришҳои конусӣ»), «Китоб-ут-таркиб ил-афлок» («Китоб роҷеъ ба таркиби фалакҳо»), «Китоб-ул-мизоҷот-ил-кавокиб» («Китоб дар бораи мизоҷи ситораҳо») аз ҷумлаи онҳоанд. Асарҳои Абусайиди Сиҷзӣ дар инкишофи риёзиёти Шарқ роли муҳим бозида, ба пешрафти математикаю астрономияи Европа таъсир расондаанд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Абусаид Маҳзум** (нимаи дуввуми садаи XIX – аввали садаи XX) — кишваршиноси Самарқанд, хаттот ва донандаи дастхатҳои Шарқ.

Зиндагинома
-----------

Яке аз ёрдамчиёни ихтиёрии В. Л. Вяткин. Ӯ дар ҷамъоварии ривоятҳои халқӣ оид ба расадхонаи Улуғбек бо В. Л. Вяткин ҳамкорӣ кардааст. Маълумотро оид ба ҳамин расадхона аз дастхатҳои шарқӣ ва ёфта рӯнавис намудааст. Барои муайян кардани ҷои расадхонаи Улуғбек ва инчунин ҳафриёти он саҳми арзандае гузоштааст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Абушуҷоъ Рӯдроварӣ**, номи аслиаш **Заҳируддин Муҳаммад ибни Ҳусайн** (1045, Аҳвоз — 1095, Мадина) — таърихнавис ва арбоби давлатӣ.

Давраҳои фаъолият
-----------------

Оид ба фиқҳ, ҳадис, забон ва таърих, алалхусус таърихи Сомониён як қатор асарҳо таълиф намудааст. Халифа Муқтадӣ (1075—1094) соли 1076 ӯро вазир таъйин кардааст. Дар замони вазирии Абушуҷоъ Рӯдроварӣ баъзе намуди андозҳо сабук шудаанд. Дар баробари ин Абушуҷоъ Рӯдроварӣ баъзе қитъаҳои замини худро вақф карда, дар он масҷиду мадрасаҳо бино кардааст. Абушуҷоъ Рӯдроварӣ барои бартараф кардани низои байни сунниҳо ва шиъаҳо хеле кӯшишҳо намудааст. Соли 1091, вақте ки Маликшоҳи Салҷуқӣ ба Самарқанд лашкар кашидан хост, Абушуҷоъ Рӯдроварӣ низоъро бо роҳи гуфтушуниди осоишта ҳал карда, ба истиқрори сулҳ дар қаламрав ноил гардидааст.

Эзоҳ
----

1. 1 2  Record #16349643 // VIAF(бис.) — [Dublin, Ohio]: OCLC, 2003.
2. 1 2   (ингл.)

Сарчашма
--------
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо номи Абусайид мебошанд.
**Абусайид Чоудҳурӣ** (31 январ 1921 ё 1921, Tangail[d], Роҷи Бритониё — 2 август 1987 ё 1987, Лондон) — ходими сиёсӣ ва давлатии Банглодеш, президенти Банглодеш (солҳои 1972—1973).

Зиндагинома
-----------

Абусайид Чоудҳурӣ дар оилаи заминдорҳо дар ноҳияи Тангайли музофоти Бангола дар Ҳиндустони Бритониё таваллуд шудааст. Падари ӯ Абдулҳамид Чоудхурӣ дар вазифаи раиси Ассамблеяи музофоти Покистони Шаркй кор кардааст.

Вай дар Калкутта ва Лондон таҳсил кардааст, аз рӯи маълумот ҳуқуқшинос ва таърихшинос буд. Дар ҳаракати донишҷӯён фаъолона иштирок дошт.

Солҳои 1960—1961 узви Комиссияи конститутсионӣ буд, дар соли 1961 узви Суди Олии Дака, аз соли 1963 то соли 1968 ба Комиссияи рушди Бангола роҳбарӣ мекард.

Мохи ноябри соли 1969 у вазифаи ноиб-ректори (ректори) университети Даккаро гирифт, вале дар соли 1971 ҳангоми дар Женева буданаш ба нишони эътироз ба муқобили одамкушӣ, ки артиши Покистон дар Покистони Шаркӣ содир карда буд, аз ин вазифа истеъфо дод. Баъди истиқлоли Ҷумҳурии Халқии Банглодеш дар моҳи марти соли 1971 вай намояндаи кишвар дар Ингилистон ва сардори намояндагии Ҷумҳурии Халқии Банглодеш дар Созмони Милали Муттаҳид шуд.

Январи соли 1972 — декабри соли 1973 — Президенти Ҷумҳурии Халқии Банглодеш. Мохи декабри соли 1973 аз вазифаи президент истеъфо дод ва намояндаи махсуси Ҳукумат оид ба сиёсати берунӣ таъин шуд. Дар моҳҳои август — ноябри соли 1975 вазири корхои хориҷӣ буд .

Дар соли 1978 Чоудхурӣ узви зеркомиссияи СММ оид ба пешгирии табъиз ва ҳифзи ақаллиятҳо шуд. Соли 1985 раиси Комиссияи Созмони Милали Муттаҳид оид ба ҳуқуқи инсон буд.

Эзоҳ
----

1. 1 2  Munzinger Personen (нем.)
2. 1 2 3 4

| ⚙️ Парчами Банглодеш Президентҳои Банглодеш |
| --- |
| Нишони Банглодеш | 
* Шайх Муҷибурраҳмон
* Саид Назрулислом (и. в.)
* Абусайид Чоудҳурӣ
* Муҳаммад Муҳаммадуллоҳ
* Шайх Муҷибурраҳмон
* Хундакар Муштак Аҳмад
* Абусодот Муҳаммад Сайим
* Зиё Раҳмон
* Абдуссаттор
* Аҳсануддин Чоудҳурӣ
* Ҳусейн Муҳаммад Иршод
* Шаҳобуддин Аҳмад (и. в.)
* Абдурраҳмон Бисвас
* Шаҳобуддин Аҳмад
* Бадруддоза Чоудҳурӣ
* Ҷамируддин Сиркар (и. в.)
* Яҷуддин Аҳмад
* Зиллур Раҳмон
* Муҳаммад Абдулҳамид

 | Парчами Банглодеш |


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* GND: 1067832793
* ISNI: 0000 0000 2876 7829
* LCCN: n89105321
* VIAF: 36041799
* WorldCat VIAF: 36041799

 |