**Алӣ Зейдан** (баъзан ҳамчун **Зидан** навишта мешавад; ар. علي زيدان‎; 15 декабри 1950 таваллуд шудааст)  - собиқ сарвазири Либиё аст. Вай 14 октябри соли 2012 аз ҷониби Конгресси умумимиллӣ таъин шуд ва 14 ноябр пас аз тасдиқи конгресс номзадҳои девони вазирони ӯро тасдиқ кард.   Қабл аз ҷанги шаҳрвандии Либия, Зейдан ҳуқуқшиноси ҳуқуқи башар дар Женева буд  ва ба гуфтаи Би-би-сӣ, ӯро бархе аз нозирони маҳаллӣ ҳамчун як либерали қавӣ мешуморанд.  Ӯ аз ҷониби кумитаи парлумон барканор шуд ва 14 марти соли 2014 аз Либиё фирор кард. Аммо, вай дар нишасти матбуотӣ дар Работи Марокаш гуфт, ки барканорӣ беэътибор аст.

Фаъолият
--------

 Зеёдан дар Форуми ҷаҳонии иқтисодӣ соли 2013
Алӣ Зейдан соли 1950 таваллуд шуда, дар шаҳри Ваддон ба воя расидааст.  Вай дар солҳои 1970-ум ба ҳайси дипломат дар Либиё кор карда, дар Ҳиндустон дар сафорат хидмат мекард.  Ӯ дар соли 1980 фирор кард ва ба таъсиси Фронти миллии наҷоти Либиё шурӯъ намуд.  Зейдан пас аз фирор тақрибан се даҳсоларо дар бадарға дар Женева сипарӣ кард. 

Дар замони инқилоб, Зейдан ба ҳайси фиристодаи Шӯрои Миллии Интиқол дар Аврупо кор мекард ва барои нақши калидӣ дар мутақоид кардани Президенти Фаронса Николя Саркозӣ ба ҳимоят аз нерӯҳои зидди Муаммар Қаззофӣ муътабар дониста мешавад. 

### Узви Конгресс

7 июли соли 2012, Зейдан дар интихоботи Конгресси соли 2012 ҳамчун як конгресси мустақили Ҷуфра интихоб шуд.  Ӯ барои курсии раиси Конгресс талош кард, аммо дар ниҳоят ба ҳамтои собиқи мухолифи худ Муҳаммад Магариаф мағлуб шуд ва 85 раъйи оро ба даст овард.  10 октябри соли 2012 Зейдан аз курсии худ дар Конгресс истеъфо дод.

### Сарвазир

Пас аз кӯшиши бемуваффақияти Мустафо Абушогур барои ташкили ҳукумат, Зейдан вз курсии худ дар Конгресс истеъфо дод ва дар муқобили номзади дӯстдоштаи Ҳизби Адолат ва Сохтмон Муҳаммад Ал-Ҳарорӣ барои курсии сарвазирӣ мубориза бурд.  Зейдан бо овоздиҳии 93 ба муқобили 85,  дар муддати ду ҳафта барои пешниҳоди ҳукумати нави пешниҳодкардаи худ ба тасдиқи Конгресс мувафақ шуд. 

Девони вазирони Зейданро Конгресс 31 октябри соли 2012 тасдиқ кард, ҳарчанд шаш узви он барои иртибот бо режими пешини Муаммар Қаззофӣ барои тафтиш фиристода шуданд.  Баъдан ҳамаи шаш нафар аз иттиҳомот озод карда шуданд   ва ҳукумати Зейдан 14 ноябр савганд ёд кард.  Ҳукумати Зейдан ба таври возеҳ ба мувозинати ҷуғрофӣ ва сиёсӣ, аз ҷумла вазирони Алянси Нерӯҳои Миллӣ, Ҳизби Адолат ва Сохтмон ва мустақилон нигаронида шудааст. 

Зайдан дар маросими савгандёдкунӣ ваъда дода буд, ки ҳукумати ӯ ба Эъломияи конститутсионӣ риоя хоҳад кард ва "барои миллат бар пояи волоияти қонун, ҳуқуқи башар, демократия, ҳуқуқ ва эътиқод ба Худову паёмбарашқувати хешро ҳарчи бештарро медиҳад. ва давлате, ки бар <a href="./%D0%98%D1%81%D0%BB%D0%BE%D0%BC" rel="mw:WikiLink" data-linkid="undefined" data-cx="{&amp;quot;userAdded&amp;quot;:true,&amp;quot;adapted&amp;quot;:true}">Ислом</a> асос ёфтааст бунёд мекунад».

Одамрабоӣ
---------

### 2013

Зейдан субҳи 10 октябри соли 2013 аз ҷониби ҷангҷӯёни мусаллаҳ аз меҳмонхонаи Коринтия дар Триполи рабуда шуд ва ба макони номаълум бурда шуд.  

Гурӯҳи амалиёти муштараки инқилобиёни Либиё гуфт, ки онҳо Зейданро ҳамчун вокуниш ба ширкати эҳтимолии ҳукумати ӯ дар асорати Амрико аз Анас ал- Либӣ рабудаанд [1],  ва изҳороти ӯ дар охири моҳи сентябр даъват ба кумаки байналмилалӣ дар бунёди артиши расмӣ ва полис буд. 

Зейдан пас аз чанд соат озод карда шуд. 

### 2017

Зейдан 14 августи соли 2017 аз ҷониби як гурӯҳи мусаллаҳ аз як меҳмонхона дар Триполи, пойтахти Либиё, дубора рабуда шуд.   Рӯзи 22 август, пас аз даҳ рӯз дар Триполи нигаҳдорӣ шудан, ӯро одамрабоён бидуни ягон сабаб раҳо карданд ва дар наздикии меҳмонхонаи Mehary Radisson Blu бурданд.

Аз кор озод кардан
------------------

11 марти соли 2014 як танкери тақаллубкори нафтии Morning Glory бо нафти Либиё, ки аз ҷониби шӯришиён мусодира шуда буд, бандари Сидраи шӯришиёнро тарк кард. Алӣ Зейдан ваъда дода буд, ки рафтани танкерро қатъ мекунад, аммо натавонист.  Худи ҳамон рӯз гузориш шуд, ки Зейдан аз сӯи кумитаи порлумон барканор шуда, сипас ба Аврупо фирор кардааст, ҳарчанд фирор аз кишвар барояш мамнӯъ буд.  Аммо, вай дар нишасти матбуотӣ дар Работи Марокаш гуфт, ки барканорӣ беэътибор аст.

Парвоз ба Малта
---------------

8 июни соли 2014 ҳукумати Малта иддаои як блогнависи малтаиро дар бораи он ки Алӣ Зейдан дар Малта таҳти ҳимояти ҳукумати Малта зиндагӣ мекард, рад кард.

Эзоҳ
----

1. ↑  Turner, B. (12 January 2017). *The Statesman's Yearbook 2014: The Politics, Cultures and Economies of the World* (in Англисӣ). Springer. p. 790. ISBN 978-1-349-59643-0. Retrieved 17 August 2020.
2. ↑  Libya Congress elects former congressman and rights lawyer Ali Zeidan as new prime minister, *The Washington Post*. Бойгонӣ шудааст 15 октябри 2012  сол. Проверено 14 октябри 2012.
3. ↑  *Zaptia*. Zeidan government sworn in, *Libya Herald* (14 November 2012). Бойгонӣ шудааст 6 августи 2013  сол.
4. ↑  Ali Zeidan, ex-Kadhafi opponent, elected Libya PM.  AFP (14 October 2012). 14 октябри 2012 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 15 октябри 2012.
5. ↑  Ali Zidan elected Libya's new prime minister, *BBC News* (14 October 2012). Бойгонӣ шудааст 15 октябри 2012  сол. Проверено 14 октябри 2012.
6. ↑  Libya's ousted PM calls his removal invalid (15 March 2014). Бойгонӣ шудааст 17 марти 2014  сол. Проверено 16 марти 2014.
7. ↑  Turner, B. (12 January 2017). *The Statesman's Yearbook 2014: The Politics, Cultures and Economies of the World* (in Англисӣ). Springer. p. 790. ISBN 978-1-349-59643-0. Retrieved 17 August 2020. Turner, B. (12 January 2017).
8. ↑  New Libyan PM Ali Zeidan has strong India links, *The Indian Express* (15 October 2012). Проверено 17 феврали 2013.
9. ↑  *George Grant*. Ali Zidan elected Prime Minister, *Libya Herald* (14 October 2012). Проверено 14 октябри 2012.George Grant (14 October 2012).
10. ↑  Ali Zeidan, ex-Qaddafi opponent, elected as Libya's PM, *Al Arabiya* (14 October 2012). Бойгонӣ шудааст 16 феврали 2013  сол. Проверено 17 феврали 2013.
11. 1 2  Ali Zidan elected Libya's new prime minister, *BBC News* (14 October 2012). Бойгонӣ шудааст 15 октябри 2012  сол. Проверено 14 октябри 2012."Ali Zidan elected Libya's new prime minister".
12. ↑  *George Grant*. Congress race narrows to two, *Libya Herald* (14 October 2012). Проверено 14 октябри 2012.
13. ↑  *George Grant*. Ali Zidan leading Speaker's race after first vote, but Magarief may still emerge victorious, *Libya Herald* (9 August 2012). Проверено 14 октябри 2012.
14. ↑  Zidan to resign from Congress to run for premiership?, *Libya Herald* (10 October 2012). Бойгонӣ шудааст 10 ноябри 2012  сол. Проверено 5 апрели 2013.
15. ↑  *George Grant*. Ali Zidan elected Prime Minister, *Libya Herald* (14 October 2012). Проверено 14 октябри 2012.
16. 1 2  Libyan legislators approve new cabinet, *Al Jazeera English* (31 October 2012). Бойгонӣ шудааст 2 ноябри 2012  сол. Проверено 31 октябри 2012.
17. ↑  *Cousins*. Four Zeidan cabinet ministers disbarred, *Libya Herald* (13 November 2012). Бойгонӣ шудааст 28 сентябри 2013  сол. Проверено 5 апрели 2013.
18. ↑  *Grant*. Integrity Commission clears three more ministers, including Foreign Minister Aujali, *Libya Herald* (27 November 2012). Бойгонӣ шудааст 14 июли 2013  сол. Проверено 5 апрели 2013.
19. ↑  Libya government sworn in, *AFP* (14 November 2012). Бойгонӣ шудааст 29 январи 2014  сол. Проверено 14 ноябри 2012.
20. ↑  *Sami Zaptia*. Zeidan government sworn in, *Libya Herald* (14 November 2012). Бойгонӣ шудааст 6 августи 2013  сол. Проверено 14 ноябри 2012.
21. ↑  Armed rebels escort Libyan PM to undisclosed location, CNN (11 October 2013). Бойгонӣ шудааст 10 октябри 2013  сол. Проверено 10 октябри 2013.
22. ↑  Rebels kidnap Libyan Prime Minister Ali Zeidan, take him to undisclosed location 'respectfully'.  daily.bhaskar.com. 10 октябри 2013 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 13 октябри 2013.
23. ↑  Gerry Mullany (10 October 2013): Gunmen Seize Libyan Prime Minister in Raid Бойгонӣ шудааст 13 сентябри 2018  сол. *The New York Times*
24. ↑   Retrieved 10 October 2013
25. ↑  Libyan PM Ali Zidan briefly held by gunmen in Tripoli, *CBS News* (10 October 2013). Бойгонӣ шудааст 16 октябри 2013  сол. Проверено 10 октябри 2013.
26. ↑  Former premier Ali Zeidan seized in Tripoli. *Libya Herald* (14 августи 2017). 14 августи 2017 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 14 августи 2017.
27. ↑  Gunmen kidnap former Libyan Prime Minister Ali Zeidan.  Al Arabiya (14 августи 2017). 14 августи 2017 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 14 августи 2017.
28. ↑  Zeidan gives account of his abduction. *Libya Herald* (25 августи 2017). 30 августи 2017 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 30 августи 2017.
29. ↑  *David D Kirkpatrick*. U.S. Navy SEALs Take Control of Diverted Oil Tanker, *The New York Times* (17 March 2014). Бойгонӣ шудааст 21 марти 2014  сол. Проверено 17 марти 2014.
30. ↑  Libya ex-PM Zeidan 'leaves country despite travel ban', *BBC* (12 March 2014). Бойгонӣ шудааст 15 марти 2014  сол. Проверено 16 марти 2014.
31. ↑  Libya's ousted PM calls his removal invalid (15 March 2014). Бойгонӣ шудааст 17 марти 2014  сол. Проверено 16 марти 2014."Libya's ousted PM calls his removal invalid" Бойгонӣ шудааст 17 марти 2014  сол.. 15 March 2014.
32. ↑  The man hiding out under heavily armed guard at L-Ambjent in Xemxija is Ali Zeidan, Libya's ex prime minister (8 June 2014). Бойгонӣ шудааст 11 июни 2014  сол. Проверено 8 июни 2014.
33. ↑  *Piscopo*. Government denies reports that Ali Zeidan is residing in Malta, *Malta Today* (8 June 2014). Бойгонӣ шудааст 6 апрели 2019  сол. Проверено 6 апрели 2019.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая норвежская

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* GTAA: 237476

 |

| ⚙️ Парчами Либиё Сарвазирони Либиё |
| --- |
| Конгресси умумимиллӣ (2011–2015) | 
* Абдураҳим Кеиб (2011–2012)
* Алӣ Зейдан (2012–2014)
* Абдуллоҳ Танӣ (2014)
* Аҳмад Умар Маитиқ (2014)
* Умар Ҳассӣ (2014–2015)

 |
| Конгресси нави умумимиллӣ (2014–2016) | 
* Умар Ҳассӣ (2014-2015)
* Халифа Ғауил (2015-2016)

 |
| Палатаи намояндагон (2014-2016) Давлати Либиё (2016-) | 
* Файз Сироҷ (2016-2021)
* Халифа Ғауил (2016-2017)
* Абдуллоҳ Танӣ (2016-2021)
* Аблулҳамид Дбейба (2021-)
* Фатҳӣ Башага (2022-)

 |