recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Осоишгоҳи "Зумрад", Исфара
Осоишгоҳи «Зумрад» дар қисми ҷанубу ғарбии водии Фарғона, дар соҳили дарёи Исфара, дар баландии 940 метр аз сатҳи баҳр, дар масофаи 3 километр аз маркази шаҳр, 110 километр аз маркази вилояти Суғд - шаҳри Хуҷанд ҷойгир шуда, дар нишемангоҳҳои кӯҳҳои Вороруд доман паҳн кардаааст. Мавзеи «Зумрад» ба осорхонаи табиӣ шабоҳат дорад ва зебоманзартарин қисми ноҳияи Исфара ба шумор меравад. Ин мавзеъ бо табиати афсункор, манзараҳои зебо, ҳавои софу беғубор, меваҳои шарбатрез, дарахту буттаҳои ороишӣ, дарёи шӯхи кӯҳиву ҳавзҳои пуроб аз қадим манбаи сиҳативу омили табобат барои мардум будааст.

Асосгузори бевоситаи осоишгоҳи «Зумрад» табиби варзидаи Тоҷикистон Олимов Мирзо мебошад.

Зумрад аз ҷумлаи беҳтарин осоишгоҳҳои ҷумҳуриамон буда, дорои 3 хобгоҳи замонавӣ ва 2 котедж (ҳамагӣ барои 500 ҷой), 3 бинои табобатӣ барои қабули 250 нафар дар як соат, қасри «Шифокорон» барои 300 ҷои нишаст бо китобхона ва толори рақсӣ, чойхонаи пур аз нақшу нигори Сино, Осорхонаи тибби тоҷик ба номи Мирзо Олимов, ошхона барои табобатгирандагон бо 500 ҷои нишаст, барои коргарон бо 60 ҷои нишаст, қаҳвахона, озмоишгоҳи саририву биокимёвӣ, шуъбаи ташхиси вазифӣ, шуъбаи дандонпизишкӣ мебошад.

Зумрад — яке аз марказҳои бузурги табобатӣ ва ташхисӣ буда, то имрӯз 200 ҳазор нафар шаҳрвандоноро солим гардонидааст.

Зумрад маркази варзишӣ шифоӣ бо 37 намуди дастгоҳҳои муолиҷавӣ, мизҳо барои биллиард, тенниси рӯимизӣ, майдончаи волейболу бадминтон, майдончаи рақсӣ буда, ба табобатгирандагон 25 намуди хидматрасонии маданӣ ва маишӣ расонида мешавад.

Ҳудуди умумии осоишгоҳ 20 гектар буда онро буттаҳою дарахтони нодири ороишию мева, гулу гулбуттаҳо зебоӣ мебахшанд. Дарёчаи шӯхи Исфара, ҳавзу ҷӯйборҳои ҳудуди осоишгоҳ ҳаворо аз озон бой намуда ба мардум таровати махсусе ҳадя менамоянд, чаҳ - чаҳи булбулу хониши паррандагони ин мавзеъ асабро ором намуда ба ҷисму ҷони инсон оромию фараҳ мебахшанд.

Омилҳои табобатӣ
----------------

Дар осоишгоҳ чунин бемориҳо табобат карда мешаванд:

- Бемориҳои дилу шараён

- Бемориҳои узвҳои ҳаракат

- Бемориҳои асаб ва сутунмуҳра

- Бемориҳои узвҳои дохилӣ

- Амрози занона

Омилҳои асосии табобатии осоишгоҳ оби маъданноки гази гӯргирддоштаи «Оби Шифо», лойқаи шифобахш, муми кӯҳӣ, нафтшифоӣ, усулҳои физиотерапевтиву табобати тибби шарқӣ ва варзишшифоӣ мебошанд.

Нигаред
-------

* Чойхонаи Сино
* Осорхонаи тибби тоҷик ба номи Мирзо Олимов

Пайвандҳо
---------

* Осорхонаи тибби тоҷик ба номи Мирзо Олимов
**Хусрави II** (паҳлавӣ: 𐭇𐭅𐭎𐭓𐭅; Сатрапии Порт[d] — Сатрапии Порт[d]) — узве аз дудмони Ашконӣ бо шаҷараномае номушаххас. Эҳтимолан дар Порт (190) фармонравоӣ кардааст.

Аз ӯ чизе дар таърих, ғайр аз сиккаҳое, ки аз ӯ ба даст омада, сабт нашудааст. Таърихи шоҳии ӯ нишон медиҳад, ки ӯ алайҳи Балоши IV шӯриш карда, аммо натавониста аз худ дар баробари Балоши V муқовамат кунад. Сиккаҳои ӯ дар Ҳагматона зарб шудаанд, ки метавонад нишон аз ин бошад, ки ӯ бар сарзамини Мод фармон мерондааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Sellwood, David (1983). «Parthian Coins». In Yarshater, Ehsan (ed.). The Cambridge History of Iran, Volume 3(1): *The Seleucid, Parthian and Sasanian Periods*. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 279—298. ISBN 0-521-20092-X.
Шаблон:Учёный
**Эҳсони Ёршотир** (форсӣ: احسان يارشاطر‎; Шаблони холии {{ВД-Дебоча}} ) — нависанда ва донишманди эронӣ, муҳаққиқ ва мутахассиси фарҳангу забонҳои бостонии эронӣ. Профессори донишгоҳи Колумбия.

Зиндагинома
-----------

Ёршотир Эҳсон 3 апрели соли 1920 дар шаҳри Ҳамадон ба дунё омадааст. Хатмкардаи факултаи забону адабиёти форси донишгохи Теҳрон (1947). Дар факултаи ҳуқуқ низ тахсил намуда, соли 1948 дараҷаи докториро дарёфт кард. Ёршотир дар Донишгоҳи Теҳрон забон ва адабиёти форсиро дарс медод. Баъдан барои таҳсили илм ба Англия рафта ба шарқшинос — эроншиноси олмонӣ В. Б. Ҳенинг (1908-67) ба таҳқиқи забонҳои бостонии эронӣ пардохт.

Ёршотир соли 1950 дар Мактаби пажӯҳишҳои шарқӣ ва африқоии донишгоҳи Лондон, ки онро Ҳенинг таъсис дода буд, ба таҳқиқи забонҳои шимолу ғарбии эронӣ (гурўҳи тотию толишӣ) машғул шуд. Соли 1953 ба Эрон баргашта, дар факултаи забонҳои бостонии Донишгоҳи Теҳрон дарс мегуфт.

Соли 1955 Бунгоҳи тарҷума ва нашри китоб ва соли 1956 Анҷумани китобро таъсис намуд. Дар ҳамон сол ҳамроҳ бо Эраҷи Афшор ва Мустафо Муқаррабӣ маҷаллаи «Раҳнамои китоб»- ро мунташир кард.

Солҳои 1958-60 ба Донишгоҳи Колумбия (ИМА) даъват шуда, аз фанни забонҳои бостонии эронӣ дарс мегуфт. Пас аз он ба Эрон бозгашт. Соли 1960 дар Кунгураи байналмилалии шарқшиносон дар Маскав дар боби «Лаҳҷаи тотии ҷануби Қазвин» суханронӣ кард, ки баъдан бо пайгирии ин мавзўъ ба унвони доктори фалсафаи донишгоҳи Лондон муашрраф шуд.

Аз соли 1961 корманди доимии донишгоҳи Колумбия буда, соли 1966 «Маркази мутолиоти эроншиносӣ»- ро таъсис дод.

Ёршотир раиси бахши забонҳову фарҳангҳои Шарқи Миёнаи Донишгоҳи Колумбия (1969-75) буд. Ў соли 1982 луғатномаи энсиклопедияи «Ираника»- ро ба Донишгоҳи Колумбия пешниҳод кард ва аввалин шумораашро соли 1982 мунташир намуд. Аз 45 ҷилди банақшагирифтаи ин китоб 16 ҷилди он ба табъ расид. Аз соли 1976 донишномаи «Эрон ва ислом» зери назари ў мунташир шуд, аммо пас аз чопи 11 ҷилд интишори он қатъ гардид.

Ёршотир китобҳои «Шеъри форсӣ дар аҳди Шоҳрух ё оғози инҳитот дар шеъри форсӣ» (1956), «Забонҳо ва лаҳҷаҳои Эрон» (1958), «Наққоши навин» (ду ҷилд, 1966-67), «Авҷҳои дурахшони ҳунари эронӣ»(2001), «Ҳузури Эрон; дар ҷаҳони ислом» (2003); осори англисӣ — "Баргузидаи «Шоҳнома» (1982), «Адабиёти форсӣ» (1988) ва ғайраро навишта ба табъ расондааст.

Асарҳои «Мероси Эрон; таҳқиқоти эронӣ» (12 ҷилд), матни арабии «Таърихи Табарӣ» («Таъриху-р-русули ва-л-мулук»)-ро ба забони англисӣ тарҷума ва нашр кардааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Ёршотир Эҳсон // Дирҳам — Замин. — Д. : СИЭМТ, 2017. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 6). — ISBN 978-99947-33-69-9.
**Этрапи Оқ Бугдай** ( туркм. Akbugdaý etraby ) — этрап дар вилояти Аҳали Туркманистон. Маркази маъмурӣ шаҳри Аннау (Анев) мебошад.

Таърих
------

Моҳи апрели соли 1977 ҳамчун **ноҳияи Гяурскии**  вилояти Ишкободи ҶШС Туркманистон бо марказаш дар шаҳраки Аннау ташкил ёфт.

Моҳи августи соли 1988 барҳам дода шуд. Соли 1992 он ҳамчун **этрапи Гяур (Гявер)** дар ҳайати вилояти Аҳал барқарор карда шуд. Баъдтар он ба этрапи Оқ Бугдай табдил дода шуд.

Эзоҳ
----



|  |  |
| --- | --- |
| Харитаи Туркманистон | *Ин мақолаи нопурра аз ҷуғрофияи Туркманистон мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |

Сарчашмаҳо
----------

* Лоиҳаи таърихи ҷаҳон
**Васудева** (бохт. ΒΑΖΟΔΗΟ [*Bazodeo*], чинӣ: 波調 [*Bodiao*]; асри II — асри III) — фармонрави Кушонӣ, аз охирин подшоҳони бузурги Кушонӣ аст, ки тахминан солҳои 191—232 баъд аз Ҳувишкаи I ҳукмронӣ кардааст.

Дар баъзе аз тадқиқотҳо номи ӯро Васишка, ё Васишкаи II меноманд. Алвижа аз номгузории шоҳ ва тангаҳои замони ҳукумронии Васудева, ки танҳо худои ҳиндӣ Шива акс ёфтааст, ӯ пайрави мазҳаби ҳиндуия буда ба браҳманиизм такя мекардааст.

Баъд аз вафоти ӯ мулкҳои ҳиндустонӣ пароканда шуданд. Давлати Сосониён ба мулкҳои Ҳиндустони шимолу-ғарбӣ ворид гардиданд. Шоҳони маҳаллӣ тангаҳои худиро сикка мезаданд. Аммо мулкҳои шимолии Империяи Кушониён, бо марказашон дар ҳудуди имрӯзаи Тоҷикистон, арзи вуҷуд доштанд, маълумотҳое гувоҳи медиҳанд ки Кушониён бо Чин дар алоқа буданд.

Ричард Фрай, кайд мекунад, ки сулолаи ҳокимони кушонӣ ба монанди азбайнравии шоҳони юнонӣ дар Ҳиндустон хотима ёфтааст. Таҳлили тангаҳо ба нумизматҳо имконият дод, ки тасдиқ намоянд, ки ҳукумронони охирин (дар давлати Кушониён) Васудева ва мумкин аст, Васудеваи III буданд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Ричард Фрай, *Наследие Центральной Азии. От древности до тюркского нашествия*, Душанбе, 2000, — с. 162—163
* Боровкова Л. А. «Кушанское царство (по древним китайским источникам)». М. 2005, ISBN 5-89282-265-6.

Пайвандҳо
---------

* The Era of Kanishka Бойгонӣ шудааст 9 октябри 2004  сол.
**Саъдулло Рабиъӣ** (4 марти 1883, деҳаи Арақчин, ноҳияи Варзоб — 1938, ҳа­мон ҷо) — шоири советии тоҷик, узви Иттиҳодияи нависандагони ИҶШС (1934).

Зиндагинома
-----------

Дониши ибтидоиро дар назди падараш бароварда, дар мадрасаи Ҳисор таҳсилро давом додааст. Дар Мадраса асри таассуроти ашъори шоирони гузашта, хусусан Бедилу Соиб ба шеъргӯӣ пардохтааст. Шеърҳои тоинқилобиаш асосан тақлидӣ буданд. Рабиъӣ Инқилоби Октябрро бо хушнудӣ истиқбол намуда, дар ташкили хоҷагиҳои коллективӣ фаъолона иштирок карда, дар идораҳои советию маҳаллии ҷумҳурӣ кор кардааст. Рабиъӣ ба хидмати адабиёти нави сотсиалистӣ камар баста, дар равияи эҷодиёти халқ шеър менавишт.

Мавзӯъи асосии шеърҳои Инқилоби сохтмони на­ви советӣ, дастовардҳои ватани со­тсиалистӣ, нав шудани симои деҳоти Тоҷикистон, таблиғи озодии занон, мактабу маориф ва ғайра буд (шеърҳои «Варзобстрой», «Ба муносибати яксолагии „БАС"», «Ба муносибати ташкили райони нави Варзоб», «Хитоб ба Духтарони Шарқ» ва ғайра).

Рабиъӣ бо унвони «Ҳисорӣ» дар равияи асарҳои халқӣ достони нотамоме дорад (1183 байти он дар архиви шахсии шоир маҳфуз аст). Соли 1934 Рабиъӣ ба сифати вакил дар Съезди 1-уми умумииттифоқии нависандагони СССР иштирок кардааст. Достони тарҷумаиҳолии шоир бо унвони «Москва» (1935) натиҷаи таассуроти ҳамин сафар аст.

Осор
----

* Бригада (Маҷмӯаи шеърҳо), Сталинобод, 1932;
* Москва. Достон, Сталинобод, 1935.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Рабиӣ Саъдулло // Плешко — Сақил. — Д. : СИЭСТ, 1986. — (Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] /  сармуҳаррир М. Д. Диноршоев ; 1978—1988, ҷ. 6).

* Лоҳутӣ А. Адабиёти тоҷик, Куллиёт, ҷ. в, Д. 1963;
* Писатели Таджикистана, Д. 1981.
**Корманди шоистаи Тоҷикистон** — унвони фахрии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба кормандони истеҳсолоти моддӣ ва соҳаҳои ҳуқуқ, иҷтимоӣ, фарҳанг, маориф, воситаҳои ахбори омма, хидмати давлатӣ, ки ба натиҷаҳои баланди меҳнатӣ ноил гаштаанд, дар соҳаи худ 15 сол ва бештар кор кардаанд ва чун қоида, бо мукофотҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон сарфароз гардонида шудаанд, дода мешавад.

Ба шахсоне, ки сазовори унвонҳои фахрии Ҷумҳурии Тоҷикистон гаштаанд, шаҳодатнома ва нишони сарисинагӣ супорида мешавад. Нишони сарисинагӣ бо тасма дар тарафи рости сари сина овехта мешавад.

Эзоҳ
----

1. ↑  ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН ДАР БОРАИ МУКОФОТҲОИ ДАВЛАТИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН Моддаи 20.
2. ↑  ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН ДАР БОРАИ МУКОФОТҲОИ ДАВЛАТИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН Моддаи 21.
**Ҳурмузи I**, **Ҳурмузди Ардашер** (порсии миёна: 𐭠𐭥𐭧𐭥𐭬𐭦𐭣; асри III — 273) — севумин шоҳаншоҳи Соcонӣ (272–273) писар ва ҷонишини Шопури I.

Вай дар даврони падари худ, дар ҷангҳои Эрони соcонӣ бо Руму Арманистон, диловариҳои бисёре аз худ нишон дода буд, ба хотир шуҷоатҳои хеш далер хонда мешуд ва Шопури I фармонравоии Порт ва саранҷом фармонравоии Арманистонро бо унвони варзагшоҳи Арманшаҳр ба ӯ дода буд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Shayegan, M. Rahim (2004). "Hormozd I". *Encyclopaedia Iranica, Vol. XII, Fasc. 5*. pp. 462–464. .

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Иронико
* Britannica (онлайн)

 |
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Балош-ро бубинед.

**Балош** (порсии миёна: 𐭥𐭥𐭣𐭠𐭧𐭱𐭩, Wardākhsh/Walākhsh; асри V — 488) — шоҳаншоҳи Сосонӣ (484—488), писари Яздгирди II. Вай пас аз Пирӯз ба шоҳӣ расид. Дар рӯзгори ӯ мӯбадони зартуштӣ аз шоҳ ва дарбор нерӯи бештаре доштанд..

Баъд аз марги бародараш Фирӯз (Пирӯзи I) ба тахти подшоҳӣ нишаста, солҳои 484—488 ҳукмронӣ кардааст. Дар ин айём барои тасхири Арманистон ҷанг идома дошт. Балош бо ҳокими Арманистон аҳдномаи сулҳро ба имзо расонд, ки тибқи он масеҳият дини расмии Арманистон эълон гардид ва идораи ин сарзамин ба дасти Балош гузашт. Дар соли 488 Балошро Сосониён аз подшоҳӣ маҳрум карда, кӯр намуданд. Тахту тоҷи подшоҳӣ насиби писари Фирӯз — Қубоди I гардид.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Балош / Қ. Расулиён // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Иронико
* Britannica (11-th)
* Britannica (онлайн)

 |
**Аъло Аълоев** (таваллуд 7.11.1932, Самарқанд), дойранавоз, Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон (1974).

Зиндагинома
-----------

Аъло Аълоев дойра­на­возӣ ва мусиқиро аз падару модараш омӯхтааст. Хатм­кардаи Омӯзишгоҳи мусиқии ҷумҳуриявии шаҳри Душанбе (1952). Солҳои 1946–1956 яккахони Филармонияи давлатии Тоҷикистон, 1956–1979 дойранавози Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ, 1979–1989 дойранавози ансамбли рақсии «Лола» буд. Аз соли 1990 Аъло Аълоев дар Исроил зиндагӣ мекунад. Аълоев аз навохтани ду-се дойра сар карда, теъдоди онҳоро то панҷ расонд, дар бадоҳатан навохтани оҳанг истеъдоди баланд дошт, дар сохту таркиби ин сози мусиқӣ чандин тағйирот ворид сохтааст. Ҳамчунин созҳои таблак, қӯшнағора, табл, дуҳул, тамтами африқоиро низ хуб менавохт ва ба шогирдон ёд медод. Бештар оҳангҳои шӯх, муфарриҳ ва рӯҳафзоро иҷро намуда, усули навозишро ба ҳавои рақс мувофиқ месохт ва завқу эҳсоси тамошогарро бедор мекард. Муаллифи бисёр навоҳои рақ­сии дойравӣ, аз қабили «Чашми сиёҳ», «Ҷавонӣ», «Баҳор дар Тоҷикистон», «Кӯлобӣ», «Бахт», «Дарвозӣ», «Рез», «Марворид» ва ғ. Дар ҳайати дастаҳои ҳунарии ҷумҳурӣ ва умумишӯравӣ ба бисёр мамлакатҳои хориҷӣ сафари ҳунарӣ намудааст. Бо медалҳо ва Грамотаи Фахрии Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст..

Адабиёт
-------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.

Эзоҳ
----

1. ↑  Обидпур Ҷ. Луғатномаи тафсирии мусиқӣ / зери назари Б.Қобилова. – Душанбе: Аржанг, 2019. – С. 44-45 – 480 с. ISBN 978-999-47-43-90-2 (тоҷ.)
**Хутакхотун** (дарг. асри VII) — бухорхудот, ҳамсари Бидун ва модари Туғшода.

Пас аз ба қатл расидани Бидун писараш Туғшода подшоҳ эълон мешавад, вале азбаски Туғшода хурдсол буд, амалан модараш Хутакхотун фармонфармоӣ мекард. Ӯ 15 сол дар Бухоро ҳукмронӣ карда, ба ивази маблағ борҳо бо аъроб сулҳ баста, онҳоро аз Бухоро дур кардааст. Пас аз вафоти Хотун аз соли 693 писараш Туғшода соҳиби воқеии тахти Бухоро гардид.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бидун Бухорхудот / Б. Раҳматов // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Подшоҳи Мод** (порси бостон: 𐎶𐎠𐎭; акидӣ: 𒆳𒈠𒁕𒀀𒀀, 𒆳𒈠𒋫𒀀𒀀) - ҳукумати эронӣ буд, ки дар садаҳои миёни ҳазораи якуми то мелод, аз ҳудуд 678 п.м. то ҳудуди 549 п.м. ибтидо сирфан дар ноҳияи сукунати модҳо дар шимоли ғарбии Эрон ва сипас бар бештари фалот Эрон ҳукмронӣ мекард.

Ҳарчанд, ки даврони подшоҳии шоҳони Мод, муддати подшоҳии онҳо ва низ тартибашон маврид муноқиша аст, аммо ба гуфтаи Ҳеродот, силсилаи Модҳо шомили чаҳор шоҳ буд, ки ба як хонавода тааллуқ доштанд ва ба муддат 150 сол фармонравоӣ карданд ва номи онҳо иборат буд аз Дейоку, Фравартиш, Ҳувахшатра ва Иштувегу. Аз миёни ин шоҳон, танҳо ба Ҳувахшатра ва Иштувегу дар мутуни мехӣ ишора шудааст. Бо ин вуҷуд, пажӯҳишгарон барои ёфтани ном Дейоку ва писараш Фравартиш дар дигар манобеъи муртабит талош кардаанд. Аз ин рӯй, раиси қабилаи Монно, Дейоуку ном дошт, ки чандин бор дар мутуни ошурии нав (ва низ солномаҳо) аз давраи Соргуни II номаш зикр шудааст ва бо Дейоку, ки Ҳеродот зикр кардааст, яке дониста мешавад. Аз ӯ дар манобеъи ошурӣ ба унвони волии Монно (šaknu) ёд шудааст, ки бо шоҳи Урорту алайҳи фармонравоии Монно муттаҳид шуда буд, аммо тавассути Соргун асир шуд ва дар соли 715 п.м. ҳамроҳ бо хонаводааш ба сарзамини Сурия табъид гардид. Ӯ зоҳиран дар ҳамонҷо даргузашт.
**Афзори барқӣ** — асбобҳо барои коркарди механикӣ ва ҳароратии масолеҳ, ки аз муҳаррики барқӣ ба кор дароварда мешавад. Манбаи ҷараён барои афзори барқӣ шабакаи барқии шиддаташ 220 В, баъзан 380 В ё аккумулятори барқӣ буда метавонад. Афзори барқӣ собит ё сайёр мешавад. Онро дар саноат ва рӯзгор истифода мебаранд. Афзори барқӣ барои буридан, пармаву ранг кардан, сайқал додан, часпондан, тарошидани локу ранги маснуот, насб кардану кӯчондани маводди насбшуда ба кор бурда мешавад. Афзори барқӣ аз тана, муҳаррик ва қисми корӣ иборат мебошад. Навъҳои афзори барқӣ: пармаи барқӣ, чархарра, симарра, рандаи барқӣ ва ғайра.

Адабиёт
-------

* Афзори барқӣ // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо номи Абдулҳамид мебошанд.

**Абдулҳами́ди Коти́б Абуғолиб Абдулҳамид ибни Яҳё ибни Саъд** (асри VII — 756, Миср) — нахустин нависандаи эронитабор дар замони Уммавиён, донишманди улуми исломӣ ва устоди шеъри араб, аз котибон ва мулозимони халифаи уммавӣ Марвон ибни Муҳаммад.

Зиндагинома
-----------

Дар оғози фаъолият дар шаҳрҳои гуногуни Ироқ ба таълими кӯдакон машғул шудааст. Баъдан дар девони халифаҳо Язид ибни Абдулмалик (ҳукмр. 720—724), Ҳишом ибни Абдулмалик (ҳукмр. 724—743) ва охирин халифаи умавӣ Марвон ибни Муҳаммад (ҳукмр. 744—750) хидмат кардааст. Дар замони Марвон Абдулҳамиди Котиб сарварии девони расоилро ба уҳда дошт ва яке аз муқаррабону мушовирони халифа гардид. Абдулҳамиди Котиб шахси бомаърифат, донандаи таъриху адабиёт ва забони арабиву форсӣ буд. Абдулҳамиди Котиб чун нависанда, поягузори навъи адабии тарассул дар насри арабӣ маъруф гардидааст. Расоили навиштаи ӯ шуҳрати тамом доштанд ва аксар ашхоси ба ин касб машғулбуда ба ӯ пайравӣ мекарданд.

Осор
----

Мувофиқи ахбори Ибни Надим маҷмӯи расоили тадвиншудаи Абдулҳамиди Котиб беш аз ҳазор саҳифаро дар бар мегирифтааст. То замони мо миқдори ками расоили Абдулҳамиди Котиб тавассути осори таърихиву адабӣ расидаанд. Расоили бозмонда аз Абдулҳамиди Котиб дар мавзӯъҳои сиёсӣ, иҷтимоӣ ва шахсӣ навишта шудаанд. Яке аз рисолаҳо аз ҷониби халифа Марвон ба писараш (валиаҳдаш) иншо гардидааст. Номаи дигар — «Рисола ила-л-куттоб» дастурест ба котибон (дабирон) оид ба нозукиҳои ин касб ва таъкиди донишандӯзӣ дар соҳаҳои таърих, адабиёт ва диг. илмҳо. Ҳашт номаи дигар аз Абдулҳамиди Котиб расидааст, ки дар мавзӯъҳои наҳйи шатранҷ, дар васфи бародарӣ, оид ба шикор, оид ба хонаводаи хеш, зикри фатҳ, дар таваллуди фарзанд, дар бурузи як фитна ва оид ба яке аз ёғиёни ҳукумат навишта шудаанд. Аз осори Абдулҳамиди Котиб бармеояд, ки ӯ аз осори адабиёти тоисломии эронӣ вуқуфи комил доштааст ва аз он дар таълифи рисолаҳояш истифода бурдааст. Дар баъзе рисолаҳои ӯ таъсири андарзномаҳои адабиёти паҳлавӣ эҳсос мешавад. Ба воситаи эҷодиёти Абдулҳамиди Котиб анъанаҳои адабиёти мардуми эронинажод ба насри араб гузаштаанд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Identifiants et Référentiels (фр.) — ABES, 2011.

Адабиёт
-------

* Абдулҳамиди Котиб // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.

* Ибни Халликон, Вафайот ал-аъйон ва анбоу абно-из-замон, ҷ-ҳои 1 — 8, Бейрут, 1968—1972;
* Фильштинский И. М. История арабской литературы, М. 1985.
**Тоҷикони Канада** (англ. Tajik Canadians) шаҳрвандони Канада мебошанд, ки миллаташон тоҷик аст. Тибқи барӯйхатгирии соли 2011, 2400 канадагӣ, ки даъвои аслии тоҷиконро доштанд, вуҷуд дошт. Ҳоло дар музофоти Квебек тақрибан 500 оилаи тоҷикон аз Тоҷикистон, Афғонистон, Узбакистон, Русия, Исроил ва ғайра зиндагӣ мекунанд. Онҳо дар Монреал (беш аз 250 оила), Квебек Сити, Шербрук ва Гранби (30 оила) зиндагӣ мекунанд.  Дар минтақаи Торонто зиёда аз 500 оилаи тоҷик зиндагӣ мекунанд. Танҳо 250 оилаи яҳудиёни бухории тоҷик дар Форест-Хилл дар Торонто зиндагӣ мекунанд. Тақрибан 200 оилаи тоҷик дар минтақаи Калгари ва шаҳри Ванкувер зиндагӣ мекунанд.

Таърихи муҳоҷират ба Канада
---------------------------

Аввалин мавҷи муҳоҷирати тоҷикон ба Канада солҳои 70-ум дар давраи Ҷанги Сард оғоз ёфт. Онҳо аз Иттиҳоди Шӯравии собиқ буданд. Шумораи зиёди муҳоҷирон набуд. Дар байни онҳо баъзе намояндагони ҷамъияти тоҷикон буданд: тоҷикон, яҳудиёни бухорӣ (яҳудиёни тоҷик), тоҷикзабони рус. 

Мавҷи дуввуми муҳоҷирони тоҷик дар солҳои 1980, пас аз ҳамлаи Шӯравӣ ба Афғонистон ва замони Перестройкаи Горбачёв ба Канада омада буд. Тоҷикон аз Тоҷикистон, Узбакистон ва бахусус аз Афғонистон ба Канада кӯчиданд. 

Марҳилаи сеюми муҳоҷирати тоҷикон ба Канада соли 1992, вақте сар задани ҷанги шаҳрвандӣ дар кишвари нави мустақили Тоҷикистон оғоз ёфт. Ин раванд пас аз он ки ҷунбиши радикалии Толибон дар Афғонистон қудратро ба даст овард (1996), сиёсати бадбинии зидди тоҷикии режими Толибон ҳазорон нафар тоҷиконро маҷбур кард, ки Афғонистонро тарк кунанд ва ба Канада раванд 

Мавҷи чоруми муҳоҷирати тоҷик аз даҳаи аввали соли 2000 оғоз ёфт. Имрӯзҳо мардуми тоҷик аз Тоҷикистон, Афғонистон, Узбакистон, Исроил ва Русия ба Канада ворид мешаванд.

Тоҷикони намоён дар Канада
--------------------------

* Сарфароз Ниёзов
* Маъруф Маҳмудов
* Александр Содиқов

**Зодагони Тоҷикистон дар Канада**

* Знэймер Моузес

Нигаред
-------

* Тоҷикон
* Тоҷикони Покистон
* Тоҷикони Амрико
* Тоҷикон дар Русия
* Тоҷикони Канада
* Тоҷикони Ӯзбекистон
* Тоҷикон дар Қирғизистон

Эзоҳ
----

1. ↑  *Statistics Canada.* 2011 National Household Survey: Data tables. 11 феврали 2014 санҷида шуд.
2. 1 2 3 4 5  The Tajiks community of Canada. 18 октябри 2014 санҷида шуд.

| ⚙️ Тоҷикистон Афғонистон Ӯзбекистон Диаспораи тоҷикон |
| --- |
| кишварҳо: Афғонистон • ИМА • Канада • Қазоқистон • Қирғизистон • Покистон • Русия • Ӯзбекистон (чағатойиҳо, ҳардуриҳо, яҳудиёни бухорӣ) |
**Бахтовар Бахтиёрович Қарабоев** (тав. 12.02.1989, ш. Душанбе) — омӯзгори забони англисӣ, номзади илмҳои педагогика (2017),.

Зиндагинома
-----------

Бахтовар Қарабоев хатмкардаи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ (2010), корро соли 2009 ба сифати омӯзгори забони англисӣ мактаби миёнаи №1 н. Ҳисор оғоз намуда, солҳои 2012- 2013 муовини директор оид ба тарбияи ҳамин мактаб, 2013-2014 ассистенти кафедраи методикаи таълими забони англисии ДДОТ ба номи Садриддин Айнӣ, 2014-2017 муовини декан оид ба илм ва таълим дар факултети забони англисӣ, 2017- 2019 муовини директор ва мудири шубаи бақайдгирӣ ва машваратии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ , аз соли 2019 инҷониб сармутахасси раёсати таълими донишгоҳ. Ба қалами номбурда беш аз 20 мақолаи иилмӣ тааллуқ дорад.

Пайвандҳо
---------

Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ

Эзоҳ
----
**Муҳаммад ибни Баъис** (ар. محمد بن البعيث‎; ? — 849/50) — шоир ва донишманд, фармондори арабтабори Маранд дар замони хулафои Аббосӣ, яке аз нахустин шоиронест, ки ба ду забон — форсӣ ва арабӣ шеър гуфтаст.

Зиндагинома
-----------

Ватани Муҳаммад ибни Баъис Эрони Ғарбист. Вай ба сафи шӯришгаро­ни зидди арабҳо, ки сардораш Бобак буд, дохил шуд, вале баъдтар ба ӯ хиёнат карда, ба тарафи муқобилони Бобак гузашт. Пас аз чанде худаш бар зидди халифа Мутаваккил шӯриш бардошт, вале шикаст хурда асир афтод. Намунаи шеърҳои арабии Муҳаммад ибни Баъис 12 байте мебошад, ки Табарӣ дар «Таърих-ур-русул ва-л- мулук» овардааст. Табарӣ китоберо ҳамчун санад ном мебарад, ки муаллифи он аз кӯҳансолони шаҳри Мароға шеърҳои форсии Муҳаммад ибни Баъисро шунида будааст. Ҳамон кӯҳансолон нақл ме­кардаанд, ки Муҳаммад ибни Баъис ҷасуру шуҷоъ, соҳиби илму адаб будааст. В. В. Бартолд мӯътақид аст, ки ашъори Муҳаммад ибни Баъис, гарчанде дар замони Сомониён фаромӯш шуда бошанд ҳам, бешубҳа, дар байни муосиронаш шӯҳрат доштаанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Муҳаммад ибни Баъис / Т. Мардонов // Муҳит — Плеханов. — Д. : СИЭСТ, 1984. — (Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] /  сармуҳаррир А. С. Сайфуллоев ; 1978—1988, ҷ. 5).

* Бартольд В. В. Сочинение, т. VII, М. 1071.
**Дастпӯшакҳои тиббӣ** — дастпӯшакҳои муҳофизатии якдафъаина мебошанд. Дастпӯшакҳои тиббии якдафъаина, масалан, дар корҳои тиббӣ барои пешгирии ифлосшавии дасти табиб ва муҳофизат кардани онҳо аз микробҳои бемор истифода мешаванд. Онҳо тавассути маҳдуд кардани таъсири беморон ба моддаҳои сироятӣ ба муҳити беморхона бехатариро таъмин мекунанд.
Дастпӯшакҳои муҳофизатии якдафъаина барои амалиёте истифода мешаванд, ки нуфузи пӯст ё луобпардаро талаб намекунанд. Чунин дастпӯшҳоро, масалан, барои пешоб ва ҳоҷат, таҳқиқи меъда, идоракунии клизма ва табобати захми фишор истифода мебаранд. Дастпӯшакҳои стерилии якдафъаина, ки онро дастпӯшакҳои ҷарроҳӣ меноманд, барои муҳофизати бемор аз сироятҳо, масалан ҳангоми ҷарроҳӣ ва дӯхтани захм истифода мешаванд.
Часпиши сатҳи пайвастшавиро аз рӯи дараҷаи хлорнокӣ ё хусусиятҳои болопӯш назорат кардан мумкин аст. Дастпӯшакҳо ҳангоми истифодабари зиёд хидмат намекунанд.

Дастпӯшаки тиббии кабуди нитрилдор

Нигаред
-------

* Ниқоби тиббӣ

Эзоҳ
----

Пайвандҳо
---------

1. ↑
**Садаф Овҷӣ** (тур. Sedef Avcı, тав. 22 январи 1982; Истанбул, Туркия) — ҳунарпешаи синамо ва телевизиони турк.

Зиндагинома
-----------

Садаф Овҷӣ 22 январи соли 1982 дар Истанбул таваллуд шудааст, факултаи иқтисодии Донишгоҳи Коҷаелиро хатм кардааст. Аллакай дар синни 15-солагӣ ба духтар муяссар шуд, ки ғолиби озмуни бонуфузтарин моделҳои "Elite Model Look" гардад, ки оғози фаъолияти ӯ буд. Дар синни 19-солагӣ, Садаф дар озмуни машҳури «Miss Universe» ватани худ Туркияро намояндагӣ кард, аммо таассуроти зиёд ба бор наовард.

Фаъолият
--------

Нахустнамоиши филми Садаф Овҷӣ соли 1997, вақте ки духтар нақши хурд дар силсилафилми "Böyle mi olacakti" -ро иҷро кард. Пас аз ин, вай ба силсилафилми хурди "Yanık Koza" даъват карда шуд, ки соли 2005 пахш шудааст. Бо вуҷуди ин, нақши аввалин, ки Садафро ба тамошобинон шиносонд ва дар маҷмӯъ бо шавҳари ояндааш мулоқот кардааст, силсилафилми "Хазон" буд. Лоиҳаи муваффақи ӯ силсилафилми "Менекше ва Халил" буд, ки Садаф бо ҳунарпешаи машҳур Киванч Татлитуғ нақши асосиро бозида, таваҷҷуҳи зиёдро ба худ ҷалб кардааст. Пас аз он лоиҳаҳои "Эзел", ки дар он Кенон Имирзалиоғлу, "Комедияи ошиқона" ва "Дарди дили ман" бо актриса ба навор гирифта шуданд, идома ёфт. Дар соли 2018, Садаф ба ҳайати ҳунарии "Mehmed: Bir Cihan Fatihi" ҳамроҳ шуд, 71-75 нақши Лайло Хотунро бозидааст.

Ҳаёти шахсӣ
-----------

Соли 2006, ҳангоми банаворгирии силсилафилми Хазон, Садаф бо ҳунарпешаи машҳур Киванч Косаболӣ шинос шуда, пас аз муддате бо ӯ издивоҷ кард. Моҳи октябри соли 2013, ҳамсарон соҳиби писаре шуданд, ки ӯро Ҷон номиданд.

Филмнома
--------

| Филм |
| --- |
| Сол | Филм | Нақш |
| 2008 | *Hayattan Korkma* | Кадем |
| 2009 | *Romantik Komedi* | Эсра |
| 2013 | *Romantik Komedi 2* | Эсра |
| 2015 | *Aşk Olsun* | Пинор |
| Силсилафилм |
| Сол | Номгӯй | Нақш |
| 2009 | *Yaprak Dökümü* | Селин (Хоҳари Ҷем) |
| 2007–2008 | *Menekşe ile Halil* | Менекше |
| 2009–2010 | *Ezel* | Баҳор |
| 2010 | *Umut Yolcuları* | Аслӣ  |
| 2011 | *Mazi Kalbimde Yaradır* | Мӯҷгон |
| 2012 | *Esir Şehrin Gözyaşları - Bir Ferhat ile Şirin Hikayesi* | Ширин |
| 2014 | *Boynu Bükükler* | Мелек |
| 2015 | *Bedel* | Бегум |
| 2017 | *Evlat Kokusu* | Зумруд |
| 2018 | *Mehmed: Bir Cihan Fatihi* | Лайло Хотун |
| 2017 | *Payitaht: Abdülhamid* | Зайнаб |
| 2021 | *Menajerimi Ara* | Худаш |
|

Нигаред низ
-----------

Феҳристи ҳунарпешазанҳои Туркия

Эзоҳ
----

1. ↑  *Eyüpoğlu, Ali*. Hayali Mimarlık (1 June 1998).
2. ↑  Miss Turkey Organization. *www.missturkey.com.tr*. 9 августи 2009 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 30 августи 2009.
3. ↑

Пайвандҳо
---------

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Дар шабакаҳои иҷтимоъӣ | 
* Твиттер
* Инстаграм

 |
| Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* AlloCiné
* Česko-Slovenská filmová databáze
* Danish Film Database
* Бонки Иттилоотии Интернетии Филмҳо
* Кинопоиск

 |
**Устувонаи Куруш**, **Маншури Куруш**, **Эъломияи Куруш** — лавҳе аз гили пухта аст, ки дар соли 538 пеш аз мелод ба фармони Куруши Бузург нигошта шуд. Ин устувона дар Осорхонаи Биритониё нигаҳдорӣ мешавад ва бахшҳое аз он шикаставу гум шудааст. Нусхаи дигаре аз матни устувона бар рӯйи ду қитъаи лавҳи гилӣ ёфт шуда, ки онҳо низ дар маҷмӯъаи бобилии Осорхонаи Биритониё ҳастанд ва бозмондаи нусхаи бойгонишудаи ҳамин устувона дониста мешаванд.

Матни устувона ба тоҷикӣ
------------------------

Матни ин усувона, ки бо хат ва забони бобулӣ навишта шуда, тарҷумаи форсӣ-тоҷикии он дар Тоҷикистон бо саъй ва эҳтимоми олими шинохта Парвона Ҷамшедов ба табъ расидааст: «*Манам Куруш, шоҳи шоҳон, шоҳи бузург, шоҳи неруманд, шоҳи Бобул, шоҳи Сумер ва Аккад, шоҳи чаҳор мамлакат, писари Камбуҷия — шоҳи бузург, навосаи Куруш, шоҳи бузург аз шохаи салтанати адабӣ, ки салтанаташ мавриди худоён ва ҳукуматаш ба дилҳо наздик аст. Вақте ки бе ҷангу ҷидол вориди Бобул шудам, ҳама мардум қудуми маро ба шодмонӣ пазируфтанд. Дар қасри подшоҳони Бобул ба сарири салтанат нишастам. Мардук — худои Бобул дилҳои наҷиби мардуми Бобулро мутаваҷҷеҳи ман кард, зеро ман ӯро муҳтарам ва гиромӣ доштам. Лашкари бузурги ман ба оромӣ вориди Бобул шуд. Нагузоштам садама ва озоре ба мардуми ин шаҳру ин сарзамин ворид ояд. Вазъи дохилии Бобул ва амокини муқаддаси он қалби маро такон дод. Фармон додам, ки ҳеч яке аз хонаҳои мардум хароб нашавад. Худои бузург аз ман хурсанд шуд ва ба ман, ки Куруш ҳастам ва ба писарам Камбуҷия ва тамоми лашкари ман аз роҳи иноят баракати худро нозил кард. Подшоҳоне, ки дар ҳама мамолики олам дар сарзаминҳои худ нишастаанд, аз дарёи боло то дарёи пойин ва подшоҳони ғарб тамоман хироҷи сангин оварданд ва дар Бобул бар пойҳои ман бӯса заданд. Фармон додам, ки аз Бобул то Ошур ва Шуш ва Акад… ва ҳамаи сарзаминҳое, ки дар он тарафи Даҷла воқеанд ва аз айёми қадим бино шудаанд, маобидеро, ки баста шуда буд, бикушоянд. Ҳама худоёни ин маобидро ба ҷойҳои худ баргардондам, то ҳамеша дар он ҷо муқим бошанд. Аҳолии ин маҳалҳоро ҷамъ кардам ва манозили онҳоро, ки хароб карда буданд, аз нав сохтам ва худоёни Шумеру Аккадро беосеб ба қасрҳои онҳо, ки „шодии дил" ном доранд, бозгардондам. Сулҳу оромишро ба тамоми мардум ато кардам*».

Эзоҳ
----

1. ↑
**Таянч Аяйдин** (тур. Tayanç Ayaydın); тав. 7 августи 1979, Истанбул, Туркия) — ҳунарпешаи синамо ва телевизиони турк.

Зиндагинома
-----------

Ҳунарпеша дар пойтахти собиқи Туркия шаҳри Истанбул таваллуд шудааст. Ӯ фарзанди ягонаи волидонаш буд. Вай маълумоти ибтидоиро дар коллеҷи Дога гирифтааст. Маълумоти миёнаро дар мактаби миёнаи Терсуман ва Мактаби миёнаи Бунёди Истек ба итмом расонидааст. Вай дар ниҳоят Донишгоҳи Мармараи Синанро бо ихтисоси театр хатм кардааст.

Фаъолият
--------

Фаъолияти ҳунарии ӯ аз қабул ба шуъбаи театри Донишгоҳи Мармараи Синон оғоз меёбад, ки онро соли 2001 хатм кардааст. Фаъолиятро дар театр оғоз мекунад. Дар театри Алчер ӯ муддате ҳамчун бармен кор кардааст.

Дебюти ӯ дар телевизион ба соли 2004 рост меояд. Аз он вақт инҷониб, он ба шарофати нақши худ дар силсилафилми "Алия" шинохта шудааст.

Намоиши бомуваффақияти ӯ дар драмаи *Бозор - афсонаҳои тиҷоратӣ* диққати касро ба худ ҷалб мекунад ва дар соли 2008 ҷоизаи ҷашнвораи синамои Олтин Портакалро барои беҳтарин бозигар ба даст овардааст. Худи ҳамон сол, ӯ ҷоизаи беҳтарин бозигари нақшро дар ҷашнвораи Локарно ба даст овард.

Соли 2020 Таянч дар силсилафилми *Yeni hayat* нақши марказиро бозидааст, ки нақшҳои асосиро Мелиса Асли Памук ва Серкан Чайоғлу бозидаанд. Силсилафилм бо сабаби рейтингҳои паст дар қисми 9 баста шуд.

Ҳаёти шахсӣ
-----------

Дар соли 2011, ӯ бо ҳунарпеша Булут Копук издивоҷ намуд, ки ҳамагӣ 4 моҳ давом кардааст. Дар назди кӯл хона дорад. Аз уҳдаи навохтани гитара ва саксофон мебараяд.

Филмнома
--------

| Номгӯй | Сол | Нақш |
| --- | --- | --- |
| *Yeni Hayat* | 2020 | Темур Каратан |
| *Tek Yürek* | 2019 | Холид Аслон |
| *Ғунчаҳои захмӣ* | 2017 | Эждар |
| *Emanet* | 2016 | Мирзо |
| *Hayat Şarkısı* | 2016 | Ҳусейн Ҷавҳар |
| *Son Bir Dans* | 2015 |  |
| *Zeytin Tepesi* | 2014 | Ториқ |
| *Aşk Kırmızı* | 2013 | Фарҳод |
| *Sakarya Fırat* | 2009–2013 | Усмон Канат |
| *Büşra* | 2009 | Яман |
| *Ey Aşk Nerdesin?* | 2009 | Сардор |
| *11e10kala* | 2009 |  |
| *Aşk Yakar* | 2008 | Салим |
| *Pazar - Bir Ticaret Masalı* | 2007 | Миҳрам |
| *Sıla* | 2006 | Абай |
| *Kalbin Zamanı* | 2004 | Ҷамоли ҷавон |
| *Ziyaret* | 2004 |  |
| *Aliye* | 2004 | Қаҳрамон |
| *Gece Yürüyüşü* | 2004 |  |
|

Ҷоизаҳо
-------

* 2008 Ҷашнвораи байналмилалии филмҳои Анталия - Беҳтарин ҳунарпеша (*Pazar - Bir Ticaret Masalı*)
* 2008 Ҷашнвораи филмҳои Локарно - Беҳтарин ҳунарпеша (*Pazar - Bir Ticaret Masalı*)

Нигаред низ
-----------

* Феҳристи ҳунарпешаҳои марди Туркия

Эзоҳ
----

1. ↑  Tayanç ayaydın kimdir? (9 February 2017). 16 сентябри 2020 санҷида шуд.

Пайвандҳо
---------

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Дар шабакаҳои иҷтимоъӣ | 
* Инстаграм

 |
| Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* AllMovie
* AlloCiné
* Filmportal
* Бонки Иттилоотии Интернетии Филмҳо
* Кинопоиск

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* GND: 1038324300
* ISNI: 0000 0003 6564 0917
* NTA: 327609605
* VIAF: 232750916
* WorldCat VIAF: 232750916

 |
**Aktiebolaget Volvo** (*Volvokoncernen*, дар ИМА маъруф ба *Volvo Group*) — ширкати шведии истеҳсоли худравҳо, боркаш, автобусҳо, муҳаррикҳо ва таҷҳизоти гуногун. Дар шаҳри Гӯтебург (Шветсия) қарор дорад.

Таърих
------

«Волво» солҳои қаблӣ автомобилҳои сабукрав низ истеҳсол мекард, вале соли 1999 бахши мошинҳои сабукрави худро бо номи «Volvo personvagnap» ба ширкати «Ford» фурӯхт (ҳоло он дар ихтиёри ширкати «Geely» аст). «Волво»-ро соли 1915 Ассар Габриэлссон ва Густаф Ларссон ҳамчун ширкати фаръии истеҳсоли подшипникҳои SKF таъсис додаанд. 14 апрели 1927 худрави аввалин – Jakob OV4, ки дорои 28 қувваи асп буда, бо суръати 90 км/с ҳаракат мекард, истеҳсол карда шуд. Соли 1935 «Волво» истиқлоли комил ба даст оварда, соли 1956 содироти автомобилҳои аввалинро ба ИМА ба роҳ монд (соли 1957 ба ИМА 5000 автомобил фурӯхт). Солҳои 70 садаи XX ширкати «Волво» соле 205 ҳазор автомобил истеҳсол мекард. Соли 1960 истеҳсоли худрави тамғаи Р1800 – мошини варзишии дуҷоя роҳандозӣ шуд. Соли 1966 истеҳсоли Volvo–144 оғоз ёфт.

Истеҳсолот
----------

Ҳоло ширкати «Волво» автомобилҳои тамғаи «Renault Truckc», «Mack», «Wissan Diesel», «Prevost» ва «Hova Bus»-ро истеҳсол мекунад. «Волво» ба 9 ширкати истеҳсолӣ ва 11 бахши тиҷоратӣ тақсим мешавад. Ширкатҳои истеҳсолии «Волво»: «Volvo Truckc» (истеҳсоли автомобилҳои боркаш); «Mack» (истеҳсоли автомобилҳои баркаши тамғаи «Mack»); UD Truckc (истеҳсоли автомобилҳои боркаш, автобусҳо, шассии автобусҳо ва муҳаррикҳои тамғаи «Nissan»); «Volvo Bussar» (коркад ва истеҳсоли автобусҳо ва муҳаррикҳои тамғаи «Volvo»); «Volvo Construction Equipment» (коркард, истеҳсол ва хадамоти техникаи бинокории тамғаи «Volvo», таҷҳизоти бинокорӣ); «Volvo Penta» (коркард ва истеҳсоли муҳаррику дастгоҳҳои нерубахш барои киштиҳо); «Volvo Aero» (коркард ва истеҳсоли ҷузъҳои муҳаррикҳо барои тайёраҳо ва ракетаҳои кайҳонӣ); «Volvo Financial Services» (хадамоти молиявӣ). Солҳои 2000 автомобилҳои ширкати «Волво» ба бозорҳои Тоҷикистон низ роҳ ёфтанд.

Эзоҳ
----

1. ↑

Сарчашма
--------

* Волво // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Дар шабакаҳои иҷтимоъӣ | 
* Твиттер
* Твиттер
* Фейсбук
* Инстаграм
* LinkedIn
* Sina Weibo

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая каталанская
* Большая норвежская
* Britannica (онлайн)

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BIBSYS: 90716247
* BNF: 12016707f
* GND: 10079917-6
* ISNI: 0000 0001 2264 6644
* J9U: 987007605050005171
* LCCN: n50025346
* NKC: osa2010609090
* SUDOC: 028303601
* VIAF: 131971394
* WorldCat VIAF: 131971394

 |

 |
**Абдулмуъмин Ҷумахонович Қаюмов** (тав. 13.01.1978, д. Танобчи, н. Темурмалик, вил. Хатлон) — омӯзгори забони англисӣ, номзади илмҳои педагогика (2014), дотсент. .

Зиндагинома
-----------

Абдулмуъмин Қаюмов соли 2000 факултети забони англисии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ-ро бо ихтисоси омӯзгори фанни забонҳои англисӣ ва фаронсавӣ хатм намудааст. Солҳои 2000-2007 ба ҳайси ассистенти кафедраи забонҳои хориҷии умумидонишгоҳии ҳамин донишгоҳ, 2007 то 2009 ба ҳайси муаллими калони кафедраи методикаи таълими забони англисӣ, 2009-2011 муаллими калони кафедраи услубшиносӣ ва назарияи тарҷума, 2011-2015 муовини декан оид ба таълим-эдвайзери факултети забони англисии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ ва ҳамзамон муаллими калони кафедраи услубшиносӣ ва назарияи тарҷума фаъолият доштааст. Рисолаи номзадиро дар мавзуи «Дидактические основи формирования речевой культури будущих учителей английского языка» дифоъ намуда, солҳои 2015- 2019 ба ҳайси декани факултети забонҳои Шарқ, 2019-2020 декани факултети забонҳои Осиёи ДБЗХТ ба номи Сотим Улуғзода ва аз соли 2020 ба ин сӯ ба сифати муовини ректор оид ба таълим ва корҳои методии ҳамин ДБЗХТ ба номи Сотим Улуғзода фаъолият дорад.

Пайвандҳо
---------

Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ

Эзоҳ
----
**Наталия Мариса Орейро Иглесиас** (исп. *Natalia Marisa Oreiro Iglesias*; 19 май 1977 (1977-05-19), Монтевидео, Уругвай) — ҳунарпеша, овозхон ва тарроҳи Уругвай. Ҳунарнамои дар нақши асосии сериоли «Дикий ангел», истеҳсоли Аргентина Наталия Орейраро дар дунё машҳур кард.

Зиндагинома
-----------

Наталия Мариса Орейро Иглесиас, 19 майи соли 1977, дар ш. Монтевидео, Уругвай таваллуд шудааст.

Шаҳрванди Уругвай буда, аз соли 1994 то имрӯз кору фаъолият дорад. Дар жанри мусиқии попи Амрикои лотинӣ бештар суруд месарояд.
**Наталия Мариса Орейро Иглесиас** (испанӣ *Natalia Marisa Oreiro Iglesias*), аз соли 2011 — Сафири соҳибихтиёрии ЮНИСЕФ дар минтақаи Рио-де-Ла-Плата, Аргентина ва Уругвай мебошад. Наталия — футболро бениҳоят дӯст медорад ва дар филмҳояш низ бо тӯб бозӣ карданашро нишон медиҳад, аз хурдиаш ба дастаи футболи «Рампла Хуниорс» шаҳри Монтевидео мухлисӣ мекунад;
7 июни соли 2018 Наталия Орейро дар барномаи «Мурзилки LIVE», аз Авторадиои Русия суруди «United by Love» — ро, ки махсус барои ҳаводорони футбол тайёр карда буд сароид. Ин суруд бо забонҳои англисӣ, испанӣ ва русӣ буда барои сулҳ ва муҳаббат қисса мекунад. Баъд аз намоиши силсилафилми «Дикий ангел» дар Тоҷикистон ҳаводорони зиёд пайдо кард.

Пайвандҳо
---------

* nataliaoreiro.com — вебгоҳи расмии Наталия Орейро
* Наталия Орейро дар вебгоҳи Instagram
* Natalia Oreiro(англ.) дар вебгоҳи Internet Movie Database
* Oreiro Видео дар YouTube (Vevo)
* Oreiro Видео дар YouTube
* 
* www.nataliaoreiro.com — сомонаи расмии Наталия Орейро.

Эзоҳ
----

**Lua error in Модул:External\_links at line 153: attempt to call field 'getWikidataRefHtml' (a nil value).**
**Амр ибни Лайси Саффорӣ** (форсӣ: عمرو لیث صفاری‎; *номаълум* — 901, Бағдод) — фармондеҳи сипоҳи Хуросон, дувумин амири силсилаи Саффориён (879—901) ва бародари бунёнгузори сулола Яъқуби Лайс.

Ҳукмронӣ
--------

Амр пас аз марги бародараш Яъқуби Лайс ҷонишини ӯ шуд. Вай барои қувват ёфтани давлати Саффориён*,* бар хилофи бародараш Яъқуби Лайс, саъй кард бо халифаи аббосӣ Мӯътамид иртиботи хубе дошта бошад. Ба ин манзур ба ӯ тобеъ шуд. Халифа аз ин иқдоми Амри Лайс хушҳол шуд ва ҳокимии Форс, Кирмон, Исфаҳон, Табаристону Систон ва ҳатто Ироқи Аҷамро ба ӯ дод. Амр уҳдадор шуд, ки ҳар сол ба халифа 20 ҳазор дирҳам хироҷ супорад. Амр дар ин солҳо бо шӯришҳои дохилӣ мувоҷеҳ шуд. Дар ин давра амир Исмоили Сомонӣ — волии Бухоро Хоразмро ба тасарруфи худ даровард ва асоси воқеии давлати сомониёнро бино гузошт. Сипоҳи Амр аз Исмоили Сомонӣ шикаст хӯрд ва худ низ асир гардид (900—901). Аммо амир Исмоил бо ӯ ба нармӣ бархӯрд кард ва ӯро ба Самарқанд фиристод. Мӯътазиди аббосӣ аз ин огоҳ шуда тақозои ирсоли Амрро кард. Амр бо амри халифа муддате дар Бағдод зиндонӣ буд. Кишвари Хуросон ба ҳайати давлати Сомониён ҳамроҳ гардид. Пас аз қатли Амр давлати Саффориён дигар он қудрати собиқро наёфт.

Эзоҳ
----

1. 1 2  Амру (рус.) // *Энциклопедический лексикон* — СПб.: 1835. — Т. 2. — С. 142.
2. ↑  Ҳотамов Н. Б. Довудӣ Д. Муллоҷонов С. Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). — Душанбе, 2011. — С. 99.

Адабиёт
-------

* Амр ибни Лайс // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.

* *Бартольд В. В.* Амр б. Лейс // *Бартольд В. В.* Сочинения. — М.: Наука, 1971. — Т. VII: Работы по исторической географии и истории Ирана. — С. 484.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Энциклопедический лексикон
* Britannica (онлайн)

 |
**Филмноманавис** ё **Нависандаи филм** — муаллифи филмнома, силсилафилмҳои телевизионӣ, филмҳои тасвирӣ, намоишҳо, бозиҳои компютерӣ ва ғайра мебошад.

Бисёре аз филмноманависон, ки баъдтар шуҳрат пайдо карданд, сенарияҳои худро аз сужет оғоз мекунанд. Ин маънои онро дорад, ки онҳо бедуни ягон шартнома корӣ ё музд менавсанд. Яке аз дурахшонтарин намунаҳои асри гузашта филми бадеии илмӣ-оммавии "Бозгашт ба оянда" буд - сенарияи онро киностудияҳо 22 маротиба рад карда, боварӣ дошт, ки чунин қисса барои мухлисони синамои фантастикӣ ҷолиб нахоҳад буд.

Филмноманавис метавонад як сюжети аслӣ эҷод кунад ва ё як асари мавҷударо барои наворбардорӣ мутобиқ кунад. Сенарияи мутобиқшуда барои филм ё телевизион пеш аз ҳама аз тарҷума ё шарҳи осори адабӣ иборат аст. Филмноманавис барои ҳама филмҳо, аз ҷумла филмҳои мустанад ва реалити намоишҳо сенария менависад.

Аксар вақт коргардони синамо муаллиф ё ҳаммуаллифи сенарияи филми банаворгирифтаистода мебошад.

Таърих
------

**Беҳтарин филмноманависони амрикоӣ**
Соли 2006, аъзои Ассотсиатсияи филмноманависони ИМА аз байни зиёда аз 1400 филм 101 филмноманависони беҳтаринро интихоб карданд. 
Ва аз онҳо 10 филм бо беҳтарин филмнома интихоб шуданд:

1. Касабланка филмномаи мутобиқшуда аз ҷониби Юлий ва Филипп Эпштейн, соли 1942
2. Падари рӯҳонӣ Марио Пузо ва Фрэнсис Форд Коппола
3. Чайнатаун Роберта Таунӣ, соли 1974, коргардон Роман Поланскӣ
4. Шаҳрванд Кейн Ҳерман Ҷ. Манкевич ва Орсон Уелс, соли 1941
5. Ҳама барои Ҳаво Ҷозеф Лео Манкеевич
6. Эннӣ Ҳолл Вуди Аллен ва Маршалл Брикман, соли 1977
7. Sunset Boulevard Чарлз Брэккет, Биллӣ Уайлдер ва Д.М. Маршман, соли 1950
8. Network Пэддӣ Чайефский, соли 1976
9. Some Like It Hot саргузашти Роберт Турен ва Майкл Логан, аз ҷониби Биллӣ Вайлдер ва А.Л. Даймонд, соли 1959 навишта шудааст
10. Падари рӯҳонӣ 2 Марио Пузо ва Фрэнсис Форд Коппола

Филмноманависоне, ки аз ҳама бештар филмҳо интихоб шудаанд, Вуди Аллен, Фрэнсис Форд Коппола ва Биллӣ Вайлдер буданд - аз ҳар кадоме 4 филм. Филмҳо бо сенарияи Чарли Кауфман, Уилям Голдман ва Ҷон Ҳюстон дар се номинатсия ғолиб шуданд

Эзоҳ
----

1. ↑  СЦЕНАРИСТ, СЦЕНАРИСТКА(пайванди дастнорас — *таърих*).  www.ozhegov.com. 30 марти 2018 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 31 марти 2018.
2. ↑  СЦЕНАРИСТ Словарь Ушакова.  ushakovdictionary.ru. 30 марти 2018 санҷида шуд.
3. ↑  СЦЕНАРИСТКА Словарь Ушакова.  ushakovdictionary.ru. 30 марти 2018 санҷида шуд.
4. ↑  Как стать сценаристом.  Лайфхакер. 28 июли 2017 санҷида шуд.
5. ↑  «Касабланка» стал фильмом с лучшим сценарием всех времён(порт.).  BBC Brasil (2006). 16 ноябри 2020 санҷида шуд.

Пайвандҳо
---------

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* MusicBrainz

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая каталанская

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNE: XX550136
* BNF: 119551998
* GND: 4294338-3, 4302523-7
* J9U: 987007563093805171
* LCCN: sh85118942
* NKC: ph870672, ph870673
* SUDOC: 027531546

 |

 |
**Носир Ҳасанов** (*Ҳасанов Носир Абдуллоевич*; 11 августи 1935, Сталинобод, ҶШС Тоҷикистон, ИҶШС — 20 феврали 2021, Душанбе, Тоҷикистон) — ҳунарпеша ва коргардони театру синамои тоҷик. Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (1974), Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (1990).

Зиндагинома
-----------

Носир Ҳасанов 11 августи соли 1935 дар шаҳри Сталинобод, дар оилаи зиёӣ ба дунё омадааст. Дар соли 1960 Институти давлатии санъати театрии ба номи А. В. Луначарскийи Маскавро хатм кардааст.

Ӯ тасодуфан ҳунарманд шуд, ҳангоми сайругашт бо дӯстонаш дар маркази шаҳр, аз назди Вазорати фарҳанг гузашта, Носир эълони дари вазоратро мушоҳида кард, ки дар бораи қабули довталабон ба Институти давлатии санъати театрии ба номи А. В. Луначарскийро буд ва ҳамин эълон роҳи ӯро дар зиндагӣ иваз кард.

Аз соли 1963 узви Итиҳодияи киноматографияи Тоҷикистон ва аз 1968 узви Иттифоқи ходимони театри Тоҷикистон буд.

Фаъолияти корӣ
--------------

Носир Ҳасанов пас аз хатми Донишкадаи санъати театрии ба номи А. В. Луначарскии шаҳри Маскав як муддат дар театри Хуҷанд нақш офарид ва баъдан соли 1961 ба Театри Лоҳутӣ омад.

Театр
-----

Носир Ҳасанов зиёда аз 50 нақши ҷолиб офаридааст. Нақшҳои ӯ асосан лирикию драмавиянд. Образҳои Маҳмад («Нурхон»-и К. Яшин, 1961), Раҳмат («Ҳукми модар», 1963) ва Хуршед («Ҳаёт ва ишқ»-и Ф. Ансорӣ, 1964), Карим («Хуррият» 1964) ва Масхарабоз («Рустам ва Суҳроб»-и Ғ. Абдулло, 1967), Бобо Шодӣ (Дилҳои сӯзон"-и Ҷ. Икромӣ, 1967), Саша («Корвони бахт»-и М. Миршакар, 1970), Файзулло Хӯҷаев («Сарбозони Инқилоб»-и Ғ. Абдулло, 1970), Оқйигит («Шаби гирифтаи моҳ»-и М. Карим, 1972), Шокирхон («Зебуннисо»-и Ш. Қиёмов ва Ш. Мастон, 1977), Освалд («Шоҳ Лир»-и У. Шекспир, 1982), Муллоазим («Вопасин арӯси амиралмуъминин-и» Ф. Муҳаммадиев, 1983), Толибов («Дар чорсӯ»-и Н. Табаров, 1984), Загареский («Додаз дасти ақл»-и Н. Грибоедов, 1988) ва ғайра аз қобили беҳтариҳояд.

Филмшиносӣ
----------

Носир Ҳасанов дар инкишофи санъати синамои тоҷик низ ҳиссагузорӣ карда, нақшҳои Сафархӯҷа («Бачаҳои Помир», 1967), Қарошир («Ниссо», 1966), Носир («Ҳасани аробакаш», 1966), Дадаҷон («Ҷӯра — саркор», 1970), Мудири анбор («Асрори оила»), 1984)-ро офаридааст.

Даргузашт
---------

Носир Ҳасанов 20 феврали соли 2021 дар синни 86-солагӣ даргузашт.

Эзоҳ
----

1. 1 2 3  ​Ҳунарманди шинохтаи театр ва синамои тоҷик Носир Ҳасанов 85-сола шуд. *www.kmt.tj*.  Китобхонаи миллии Тоҷикистон. 22 феврали 2021 санҷида шуд.(пайванди дастнорас)
2. 1 2 3  Носир Ҳасанов, ҳунарманди шинохтаи театру синамои тоҷик даргузашт(тоҷ.). *Sputnik Tajik*. 22 феврали 2021 санҷида шуд.
3. ↑  Носир Ҳасанов, ҳунарманди шинохтаи тоҷик даргузашт(тоҷ.). *Радиои Озодӣ*. 22 феврали 2021 санҷида шуд.

Адабиёт
-------

* Ховари Абдулҳай. Носир Ҳасанов, Д. 2005.
* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.
«**Тазкираи Насрободӣ**» (форсӣ: تذکره نصرآبادی‎) — тазкираест, ки байни солҳои 1672—1679 Муҳаммадтоҳири Насрободӣ таълиф кардааст.

То соли 1703 муаллиф ба он баъзе иловаҳо дохил кардааст. Аз муқаддима, панҷ саф (боо) ва хотима иборат аст. Дар муқаддима зикри шоҳону шоҳзодагон омадааст. Сафи аввал дар се фирқа аст: фирқаи аввал дар зикри муқаррабон ва умарои Эрон; фирқаи дуюм дар зикри умаро ва хонҳои Ҳиндустон; фирқаи сеюм дар зикри вазирон, котибони шоҳ Сулаймон. Сафи дуюм дар зикри сайидон, наҷибон ва дигарон аст. Сафи сеюм дар се фирқа аст: фирқаи аввал дар зикри олимон ва фозилон; фирқаи дуюм дар зикри хаттотон; фирқаи сеюм дар зикри фақирон ва дарвешон. Сафи чаҳорум низ дар се фирқа аст: фирқаи аввал дар зикри шоирони Ироқ ва Хуросон; фирқаи дуюм дар зикри шуарои Мовароуннаҳр; фирқаи сеюм дар зикри шуарои Ҳиндустон. Сафи панҷум дар зикри хешу табори муалиф ва худи ӯ. Хотимаи «Тазкираи Насрободӣ» дар таърих, луғз ва муаммост. Маълумоти фирқаи дуюми сафи чаҳорумро Насрободӣ аз тазкиранависи машҳури асри 17 Малеҳои Самарқандӣ гирифтааст. Дар ин фирқа дар бораи 55 нафар шоирони Мовароуннаҳр маълумот ҳаст. Аҳамияти бузурги «Тазкираи Насрободӣ» дар он аст, ки маълумотро муаллиф дар натиҷаи мусоҳиба бо шоирон ва ё ба тариқи мукотиба гирд овардааст. «Тазкираи Насрободӣ»-ро Воҳиди Дастгирдӣ солҳои 1937—1939 дар Эрон дар ду ҷилд ба табъ расондааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Тазкирату-л-муосирин / С. Асадуллоев // Сақофӣ — Ховалинг. — Д. : СИЭСТ, 1987. — (Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] /  сармуҳаррир М. Д. Диноршоев ; 1978—1988, ҷ. 7).
|  |
| --- |
| Унсури холии Викидода |

**«Анису-л-аҳиббо»** — тазкираи Анис Муҳанлаъли Садрпурии Лакҳнавӣ, ки соли 1778 навишта шудааст.

Шарҳи ҳолу осори устоди Макин Мирзо Азимои Исфаҳонӣ, худи Муҳаммад Фахири Макин (устоди Анис) ва шогирдони мусулмону ҳиндуи ӯро дар бар мегирад. Дар ин тазкира тақрибан шарҳи ҳоли 50 нафар шогирди Макин омадааст. Дар баъзе нусхаҳо дар шумораи шогирдон тағйирот ба назар мерасад. Анис Муҳанлаъл дар тадвини тазкира аз «Тазкирату-л-муосирин»-и Ҳазини Лоҳиҷӣ илҳом гирифтааст. Тазкира ба табъ нарасидааст. Нусхаҳои дастнависаш дар китобхонаҳои Ҳиндустон маҳфузанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Анису-л-аҳиббо / М. Диловаров // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.

* Аҳмад Гулчин Маонӣ, Таърихи тазкираҳои форсӣ, ҷ. 1, Т. 1348 ҳ. шаҳри