**Эдвин Пауэлл Ҳаббл** (англ. Edwin Powell Hubble; 20 ноябр 1889 (1889-11-20), Маршфилд, иёлати Миссури — 28 сентябри 1953, Сан-Марино, Калифорния) — яке аз бонуфузтарин ситорашиносон ва кайҳоншиносони асри 20 буда, дар фаҳмидани сохти кайҳон саҳми ҳалкунанда гузоштааст. Аз соли 1914 то 1917 ӯ дар расадхонаи Йеркес ва аз соли 1919 дар расадхонаи Маунт-Вилсон кор кардааст. Узви Академияи Миллии Илмҳо дар Вашингтон, аз соли 1927.

Фаҳмиши оламро ба куллӣ тағир дода, мавҷудияти галактикаҳои дигарро тасдиқ кард, аз ҷумла галактика худамонро (Роҳи Каҳкашон). Вай инчунин ақидаеро дар назар дошт, ки бузургии эффкети Доплер (дар ин ҳолат «Ҷойивазшавии сурх» номида мешавад), ки дар спектри рӯшноии галактикаҳои дур мушоҳида мешавад, мутаносибан ба масофа ба галактикаи махсус аз Замин меафзояд. Ин муносибати мутаносиб бо Қонуни Ҳаббл маъруф шуд (ду сол қабл, худи ҳамин кашфиётро олими белгиягӣ Ҷорҷ Лемайтр ба даст оварда буд). Тафсири суръатбахшии Ҷойивазшавии сурх ҳамчун эффектҳои Доплер пештар аз ҷониби ситорашиноси амрикоӣ Весто Слифер пешниҳод шуда буд, ки маълумотҳои онро Эдвин Ҳаббл истифода бурдааст. Аммо, Эдвин Ҳаббл ба тафсири ин маълумотҳо ҳанӯз ҳам шубҳа дошт, ки боиси ба вуҷуд омадани назарияи васеъшавии метрии фазо (Васеъшавии Коинот) гардид, ки аз тавсеаи тақрибан якхела ва изотропии фазо дар миқёси тамоми Коинот иборат аст.

Асарҳои асосии Эдвин Ҳаббл ба омӯзиши галактикаҳо бахшида шудаанд. Соли 1922 ӯ пешниҳод кард, ки меғвораҳои мушоҳидашударо ба экстрагалактикӣ (галактикаҳо) ва галактикӣ (газиву чангӣ) тақсим кунанд. Дар солҳои 1924 — 1926 ӯ дар аксҳои баъзе галактикаҳои наздик ситораҳояшонро кашф кард, ки бо ин исбот кард, ки онҳо бо худ системаҳои ситораҳоро ифода мекунанд, ки ба ситорҳои Галактикаи мо монанданд (Роҳи Каҳкашон). Дар соли 1929 ӯ муносибати байни Ҷойивазшавии сурхи галактикаҳо ва масофаи то онҳоро кашф кард (Қонуни Ҳаббл). Дар соли 1935 ӯ астероиди № 1373-ро кашф кард, ки онро «Тсинтсиннати» (1373 Тсинтсиннати) номид.

Астероиди No 2069, ки соли 1955 кашф шудааст (2069 Ҳаббл) ва телескопи машҳури кайҳонии Ҳаббл, ки соли 1990 ба кор андохта шудааст, ба шарафи Ҳаббл номгузорӣ шудаанд.

Эзоҳ
----

1. ↑
2. 1 2  Архив по истории математики Мактьютор
3. ↑  Encyclopædia Universalis (фр.) — Encyclopædia Britannica.
4. 1 2  Хаббл Эдвин Пауэлл (рус.) / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
5. ↑  Энциклопедия Брокгауз (нем.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* zbMATH Open
* MacTutor History of Mathematics archive
* Бонки Иттилоотии Интернетии Филмҳо

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая каталанская
* Большая норвежская
* Большая российская (старая версия)
* Большая российская (научно-образовательный портал)
* Кругосвет
* Литовская универсальная
* Хорватская
* American National Biography
* Britannica (онлайн)
* Notable Names Database
* Treccani
* Universalis

 |
| Таборшиносӣ ва некрополистика | 
* Find a Grave
* WikiTree

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BIBSYS: 90061405
* BNF: 13595260x
* CiNii: DA02923234
* CONOR: 253056355
* GND: 119183684
* ICCU: SBLV283360
* ISNI: 0000 0001 0917 7871
* J9U: 987007262962905171
* LCCN: n81114174
* LNB: 000291500
* NDL: 00551529
* NKC: xx0068435
* NLA: 35437682
* NLP: A36694599
* NSK: 000610271
* NTA: 115031022
* NUKAT: n99034994
* SUDOC: 032475640
* VIAF: 76485418
* WorldCat VIAF: 76485418

 |

 |