Харитаи Маркази кайҳонии Гвиана
**Маркази кайҳонии** **Гвиана** (фр. Centre spatial guyanais) — пойгоҳи кайҳонӣ (космодром), ки дар Гвианаи Фаронса, дар байни шаҳрҳои Куру ва Синнамарӣ, дар 50 км аз маркази маъмурии департамент, ш. Кайенн ҷойгир аст.

Он аз ҷониби Агентии кайҳонии Аврупо ва Маркази миллии Фаронса оид ба тадқиқоти кайҳонӣ якҷоя идора карда мешавад.

Таърих
------

Соли 1964 ҳукумати Фаронса аз 14 лоиҳаи пешниҳодшуда Куруро барои ҷойгиршавии космодром интихоб кард. Фаронса соли 1965 бо ташаббуси Агентии кайҳонии Фаронса (CNES) ба сохтмони он шурӯъ кард. Парвози аввалин аз космодром Куру 9 апрели соли 1968 анҷом дода шуд.

Дар соли 1975, вақте ки Агентии кайҳонии Аврупо (ESA) таъсис ёфт, ҳукумати Фаронса ESA-ро даъват кард, ки аз фурудгоҳи Куру барои барномаҳои кайҳонии Аврупо истифода барад . ESA, ки фурудгоҳи Куруро ҷузъи ҷудонашавандаи он ҳисоб карда, модернизатсияи маконҳои партоби Куруро барои барномаи киштии кайҳонии Ариан маблағгузорӣ кард. Аввалин партоби мушаки боркаши "Ариан" соли 1979 анҷом дода шуда буд. Аз он вақт инҷониб 216 партоби бомуваффақияти ин силсила мушакҳо анҷом дода шуд. Дар айни замон, маконҳои асосии парвози космодром моликияти ESA мебошанд.

Аз он вақт инҷониб ESA аз се ду ҳиссаи буҷети солонаи космодромро маблағгузорӣ мекунад, ки он барои нигоҳдории мунтазами парвозҳо ва дар сатҳи замонавӣ нигоҳ доштани хидматрасонии космодром сарф мешавад. ESA инчунин лоиҳаҳои навро дар макони оғози кор маблағгузорӣ мекунад, ба монанди маҷмааҳои партовгоҳ ва корхонаҳои саноатӣ, ки барои ба кор андохтани ҳавопаймоҳои нав ба мисли Вега ё барои истифода аз Союз лозиманд.

Дар соли 2015 қарордод оид ба сохтмони маҷмааи партоби мушаки боркаши Ariane 6 ба маблағи 600 миллион евро ба имзо расид. 28 сентябри соли 2021 ESA дар бораи анҷоми таъсиси худ эълон кард. Комплекс аз мақдони партовкунӣ бо ду канали газбарорӣ, як манораи хизматрасонии сайёр ва сехи васлкунии мушаки интиқолдиҳанда иборат аст. Майдони партоб 28,5 метр чуқур ва 200 метр васеъ буда, вазни умумии майдони партоб ба 700 тонна мерасад. Манораи хидматрасонии мушакӣ 90 метр баландӣ, 50 метр паҳноӣ ва 8200 тонна вазн дорад. Сехи васлкунии ракетаҳои уфуқӣ, ки дарозиаш 112 метр аст, тақрибан як километр аз минтакаи партоб ҷойгир аст  .

Объектҳои асосӣ
---------------

### Комплексҳои партоб

 Майдони партоб барои мушакҳои Ariane 5
 Маҷмааи партобӣ, ки ҳоло аз нав *танзимшаванда аст, ELA-2 - l'Ensemble de Lancement Ariane 2* Launch pad Ariane 4
* ELV (CECLES/ELA-1) — МИ (мушаки интиқолдиҳандаи) синфи сабуки Вега
* ELA-2 — МИ синфи миёнаи Ариан-4 (дар 2003 ба анҷом расид)
* ELA-3 — МИ синфи вазнини Ариан-5
* ELS[en]/(фр. Ensemble de Lancement Soyouz) — МИ синфи миёнаи Союз-2

### Объектҳои ёрирасон

* Корхонаи оксигени моеъ.
* Корхонаи истеҳсоли гидрогени моеъ.
* Корхонаи истеҳсоли сузишвории сахти бароИ мушаки боркаши «Ариан 5».
* Бино барои тайёр кардани мушакҳои боркаш.
* Бинои ҷамъбасти ниҳоӣ.
* Маркази техникӣ.

Бехатарӣ
--------

Хусусияти муҳими космодром бехатарии он мебошад. Гвианаи Фаронса камаҳолӣ аст. Зиёда аз 90% ҳудуди онро ҷангалҳои экваторӣ фаро мегиранд. Ғайр аз ин, Гвианаи Фаронса аз хавфи туфону заминҷунбӣ озод аст. Инчунин дар ин ҷо полки 3-юми пиёдагарди легиони хориҷии Фаронса барои таъмини бехатарии космодром гузошта шудааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Европейское космическое агентство. Досье. *ТАСС*. 10 январи 2021 санҷида шуд.
2. ↑  Завершено строительство стартового комплекса для тяжелой ракеты-носителя Ariane 6. *N+1* (29.09.2021).