recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Саъдулло Раҳимов** (*Раҳимов Саъдулло Хайруллоевич*; 8 ноябри 1951, ноҳияи Ромитан, вилояти Бухоро) — фарҳангшинос, муҳаққиқ ва мунтақиди синамо, доктори илмҳои фалсафа (2007). Узви Иттиҳодияи синамогарони ИҶШС (1985).

Зиндагинома
-----------

Саъдулло Раҳимов факултаи забон ва адабиёти руси Университети давлатии Тоҷикистонро соли 1974 хатм карда, дар Институти фалсафаи АИ Тоҷикистон фаъолият намуда, аз лаборант то котиби илмӣ расидааст. Бо танаффус 1987—1993, 1995—1997 директори киностудияи «Тоҷикфилм», 1997—1998 муовини раиси Кумитаи телевизион ва радиошунавоии ҷумҳурӣ заҳмат кашидааст. Таҳқиқгари муваффақи кинои тоҷик ба шумор меравад, аз соли 2011 котиби Иттифоқи кинематографистони Тоҷикистон мебошад.

Фаъолияти илмӣ
--------------

Бобати таърихи афкори эстетикии халқи тоҷик, марҳилаҳои он, эстетика ва ақоиди фалсафии зардуштия таҳқиқоти судманд анҷом додааст. Муаллифи сенария, коргардони бисёр филмҳои ҳуҷҷатӣ, аз қабили «Занон-сармоядорон», «Маҳваш», «Сайёҳат дар Ватан», «Арӯсак», «Ҷойҳои муқаддас», «Насими Қаратоғ», «Ман мунаққиди одилам», «Академик Диноршоев», силсилафилмҳо дар бораи ВМКБ: «Ишкошимиҳо», «Рӯшониҳо», «Гулбек» аст. Ҳамму-раттиби китоби «Энсиклопедияи кинои Тоҷикистон», (Д. 2012, (ба русӣ) мебошад.

Осор
----

* Характерные особенности таджикского искусства в период развитого социализма. — Д. 1978;
* Нури парда. — Д. 2004 (тоҷикӣ ва русӣ); Таджикский народный театр. — Д. 2005 (ҳаммуаллиф);
* Из истории эстети-ческих воззрений таджикского народа. — Д. 2005;
* Три этапа из истории эстетических воз-зрений таджикского народа. — Д. 2006;
* Эстетика зороастризма. — Д. 2006; Философско-эстетические идеи зороастризма: Дисс… док. филос. наук. — Д. 2007;
* Из одиночества-с любви. — Д. 2009; Документальное кино в фокусе. — Д. 2011;
* Нури ситораи хомӯш. Зиёдулло Шахидӣ ва суннатҳои бадеии мусиқии тоҷик. — Д. 2015 (ҳаммуаллиф).

Эзоҳ
----

Пайвандҳо
---------

* ВАЗЪИ НОХУБИ ПЕШНИҲОДИ МАВОД БА БОЙГОНИИ ДАВЛАТӢ
* Синамогарон ба «Дидор»-и ҳам мерасанд
Ҷазираи хурди Тонб яке аз ҷойгоҳҳои дидании вилояти Ҳурмозган дар халиҷи Форс мебошад.

Ҷуғрофия

Ҷазира бо масоҳати аз 2 то 2,5 км дар ҷануби Бандари Ленгеҳ ва ғарби Тонб Бозорг ҷойгир аст. Масофа аз ин ҷазира то Бандари Ленгеҳ панҷоҳ километр то Расул-ал-Хайма наваду ду километр ва Тонб-Бозорг тақрибан сездаҳ километр аст. Ин ҷазираи Эрон секунҷа аст ва дар 15 км (8 мил) ғарбтар аз ҷазираи Тонб Бозорғ ҷойгир аст. Масофаи он ба маркази вилояти Ҳурмозган, шаҳри Бандар Аббос дар соҳили баҳр тақрибан 169 км (105 мил) аст. Наздиктарин бандари Эрон ба ҷазира бандари Хамир ва бандари Ленгеҳ бо масофаи 75 км мебошад. Ҷониби калонтарини ҷазира 1,9 км ва масоҳаташ тақрибан 2,1 км2 ва нуқтаи баландтаринаш аз сатҳи баҳр 35 метр аст; Ки онро теппаи Заҳро меноманд.

Истеҳкомҳо ва таҷҳизоти низомии Эрон дар ҷазира ҷойгиранд. Хоки он регзор ва дар баъзе минтақаҳо санглох аст. Тонби хурд дорои бандари нисбатан хурд ва як хати хурди фурудгоҳ барои истифодаи низомӣ мебошад.

Аҳамияти ҷазира
Истиқбол Шайх Муҳаммад Ал Qasimi, Ҳокими аз Шарҷа, фармондеҳи артиши Эрон дар зарфи Артамиси оид ба ҷазираҳои аз Tunb ва Bvmvsa бозгашт ба Эрон - Озарро 1350 / 1971.

Литл Tonb Ҷазира, дар якҷоягӣ бо Big Tonb Islands ва Абу Мӯсо шудаанд, ки дар таъзим қисмҳои Халиҷи Форс ва дар дохили он ду долонҳои мудаввар-сафари нақшаи киштии сегрегатсия байналмилалӣ ҷойгир шудааст. Ин ин ҷазираҳоро дорои аҳамияти махсуси геополитикӣ ва стратегӣ кардааст. Зеро қисми муҳими нафти хоми ҷаҳон аз ин ҷазираҳо мегузарад. Дар ҳар чанд дақиқа як танкере, ки ҳомили нафти хом дошт, аз обҳои ин ҷазираҳо мегузарад. Агар киштиҳои тиҷоратӣ ба ин рақам илова карда шаванд, он гоҳ бандии трафик дар байни ҷазираҳои номбаршуда хуб равшан карда мешавад.

Адабиёт

Зандедел, ёрдамчиён, Ҳасан. (Маҷмӯаи дастурҳои ҳамаҷонибаи сайёҳии Эрон дар вилояти Ҳурмозгон) Ҷ. Дар соли 1998 нашр шудааст.

Сайид Алӣ Ҳагшенас, Истиқлоли таърихии Эрон бар ҷазираҳои Тонб ва Бомуси, Теҳрон, Сенат, 2010.

Ҷазираҳои сегона

Таърихи Эрон

Рӯзномаи Ист

Ёдбуди махсуси Халиҷи Форс семоҳа 376 саҳ.15 мақолаи 1385

Эзоҳ

حق‌شناس، حاکمیت تاریخی ایران بر جزایر تنب و بوموسی. ص ۴۸

саволҳои вобаста

Соҳибихтиёрии таърихии Эрон бар ҷазираҳои Тонб ва Бомуси

Рӯйхати ҷазираҳои халиҷи Форс

Галерея
Харитаи ҷазираи Литл Тонб
Ҷазираҳои Эрон дар халиҷи Форс
**Аэро́бҳо** (аз юн. αηρ — ҳаво ва βιοζ — ҳаёт) — организмҳое, ки фақат дар муҳити оксигени холис зиндагӣ карда, инкишоф меёбанд. Ҳайвоноту наботот ва аксари микроорганизмҳо барои зиндагӣ ва нумӯ нерӯ (энергия)-и ҳангоми бархурд (реаксия)-и оксидшавӣ ихроҷшударо истифода менамоянд. Аэробҳо ғайри­шартӣ (облигатӣ) ва шартӣ (факултативӣ) мешаванд. Аэробҳои ғайришартӣ (аэрофилҳо) нерӯро фақат аз бархурди оксидшавӣ мегиранд (масалан, бактерияҳое, ки оксиди сирка ҳосил мекунанд, бактерияҳои нитроандӯз). Аэробҳои шартӣ (анаэробҳои шартӣ) нерӯи туршшавиро истифода мекунанд, бинобар ин дар муҳити сероксиген ё камоксиген ҳам зиндагӣ карда метавонанд (масалан, бактерияҳои хамирмоя). Барои ҳаёти ҳар як намуди бактерияҳои аэробӣ тамаркузи миқдори муайяни оксиген хос аст. Аэробҳои ғайришартӣ микроорганизмҳоеро дар бар мегиранд, ки дар хок, обанборҳо ва ҳаво сукунат доранд. Онҳо дар гардиши моддаҳо дар табиат фаъолона ширкат менамоянд, масалан, Вас. methanicus, Sulfomonas denitrificans, Вас. hydrogenes ва ғ. Ба Аэробҳои шартӣ мағор, занбӯруғҳо, актиномитсетҳо ва бактерияҳои бемориовари Salmonella, Shigella, Escherichia тааллуқ доранд. Миқдори оксигене, ки аэробҳо имконияти фаъолият дар онро доранд, гуногун мебошад. Барои баъзе аэробҳо фишори ҳадди аксари оксиген 15-20 атм. ва ҳадди ақал 0,1-0,5 атм. аст. Аэробҳо метавонанд ба захираи нисбатан ками оксиген тоб оварда, дар қабатҳои хеле амиқи хок низ инкишоф ёбанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Аэробҳо // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**АЭРЕНХЍМА** (аз юн. aer – ҳаво ва enchyma – пур кардан, дар ин ҷо ба маънои бофта), як навъ бофтаи рустанӣ, ки байни ҳуҷайраҳои он холӣ аст. Ба маънои маҳдуд А. гуфта бофтаҳоеро меноманд, ки ҳангоми тақсим шудани ҳуҷайраи камбийи пӯк ҳосил гаштаанд; ба маънои пурра ҳар бофтаи сохташ ба ҳамин монандро аэренхима меноманд. Аэренхима хосси рустаниҳои обӣ аст. Дар холигии байни ҳуҷайраҳо оксиген ва гази карбонат ғун мешавад ва рустанӣ онҳоро ҳангоми ба шароити номусоид афтодан ба худ мекашад (ниг. Анаэробҳо).

Адабиёт
-------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
Ҳолати тиббӣШаблон:SHORTDESC:Ҳолати тиббӣ

**Фуромадани бачадон** (лот. Prolapsus uteri) — беҷошавии бачадон, одатан дар вақти суст шудани тонус ё ихтилоли томии (ҳангоми таваллуд) мушакҳои қаъри кос, ки узвҳои таносули занро мӯътадил нигоҳ медоранд, рӯй медиҳад.

Нишонаҳои беморӣ
----------------

Фуромадани бачадон (одатан якҷоя бо фуромадани маҳбал рӯй медиҳад) боиси суст гардидани узвҳои нигаҳдорандаи бачадон ва мушакҳои девораи пеши шикам мешавад. Дар аввал зан дардро ҳис намекунад, вале агар беморӣ муолиҷа нашавад, он рӯз то рӯз авҷ мегирад. Дар поёни шикам, миён ва устухони чорбанд дардҳои бардавом ба вуҷуд меоянд; пешобронӣ халал ёфта (ё кам-кам рафтани пешоб вақти сурфидан, кори вазнини ҷисмонӣ, масалан, бардоштани бори вазнин), қабзият рух менамояд. Ҳангоми фуромадагии пурраи бачадон пешобронӣ мушкил мешавад. Ҳолати умумии чунин беморон бад аст, онҳо қобилияти кориро ба муддати дароз гум мекунанд.

Пешгирии беморӣ
---------------

Барои пешгирии фуромадани бачадон баробари пайдоиши аломатҳои аввалини поён фуромадани узвҳои таносул ба духтури гинеколог муроҷиат ва ҳамаи нишондодҳои ӯро қатъиян риоя кардан зарур аст (маҳдуд кардани кори ҷисмонӣ, машғул шудан бо варзиши шифоӣ, истифодаи шикамбанд ва ғайра). Агар бачадон ва маҳбали зани қобили таваллуд поён фарояд, ӯро ҷарроҳӣ кардан лозим аст. Пас аз он зан метавонад ҳомила шавад ва фарзанд бинад. Агар ҷарроҳӣ мумкин набошад, аз ҳалқаи бачадон истифода мекунанд; онро фақат духтур ё доя интихоб менамоянд. Сари вақт дӯхтани ҷойҳои дарида (ҳангоми таваллуд рӯй медиҳад) ва риояи тартиботи баъди таваллуд фуромадани бачадонро пешгирӣ мекунад. Аз ҷумла, кори вазнини ҷисмонӣ мумкин нест. Ғайр аз гимнастикаи умумӣ бо тавсияи духтур бо машқҳои махсуси мушакҳои қаъри кос ва девораи пеши шикам машғул шудан зарур аст.

Сарчашма
--------

* Энсиклопедияи мухтасари тиб. Ҷилди V. ТРИХОФОБИЯ – ЯРМА. — Душанбе: СИЭМТ, 2012. — 488 с. — ISBN 978-99947-33-47-7
«**Сайёра ранг иваз мекунад**» — филми коргардони тоҷик Муҳиддини Музаффар. Нахустнамоиши филм 22 сентябри соли 2018 баргузор гардид.

Хулосаи достон
--------------

Филм дар хусуси бархӯрди ду тинат — бадиву некӣ, ду арзиш — мавънавиву моддӣ ва талошу афтударафти байни онҳо нақл менамояд. Қаҳрамони асосии филм Сайёра бо модар ва ду хоҳаракаш зиндагии хоксорона, вале аз нигоҳи маънавӣ сарватманд дошт. Хуршед ва Сайёра якдигаррро дӯст медоштанд. Орзуҳои наҷибе дар дил доштанд… Аммо Муроди афъиниҳоду тарёкӣ бо ёрону каморагони аҳриманкирдору девсират ин ҳама орзуву таманноҳоро ба якборагӣ ба ҳам мезананд. Сайёра бо амри тасодуф қотил мешавад.

Сайёра фарзанди ягонаи Фаридро ба қатл расонид. Фарид Сайёраро барои қатли фарзандаш бад мебинад ва мехоҳад аз ӯ қасосашро бигирад. Аммо баъди ошно шудан аз ҷаҳони ботинии духтар ва ҳодисаҳои ба миён омада, Фарид ба андеша фурӯ меравад, ки фарзандашро чигуна тарбия кардааст?! Ҷавондухтар марди рӯзгордида ва ҷаҳонгаштаро маҷбур мекард, то ботини худро дарёбад. Фарид пас аз ин задухӯрдҳои ботинӣ ба худ суол медиҳад, ки оё муҳайё сохтани шароит ва иҷро кардани тамоми хоҳишҳои фарзандаш ҳамчун падар дуруст буд? Ба ғайр аз маблағ ба мерос боз чӣ боқӣ гузошт? Чихел ва барои чӣ бояд дар ин дунё зиндагӣ кард?

Бозигарон
---------

Ҳунармандон Қурбон Собир, Таҳмина Раҷабова (Сайёра), Дилбар Сулаймонова, Тағоймурод Розиқов, Нурулло Ҳақназаров, Хуршед Мустафоев, Умар Алиев офарандагони нақшҳои асосии филм мебошанд.

Омилони филм
------------

Бино ба иттилои директори филм Осими Орифпур филм асосан дар шаҳри Хуҷанд сабт шуда, чанд саҳнаи он дар деҳаи Угуки ноҳияи Деваштич ба навор гирифта шудаанд. Сабти филм наздики ду моҳ тӯл кашида, 5 моҳ танзим, садогузорӣ, оҳангсозӣ шудааст. Ба сабти филм мутахассисони баландихтисоси соҳаи синамо — Дилошӯб Орифзода, Зайниддин Каримов, Даврон Восидӣ, Абдуазиз Абдураҳмонов, Қобилҷон Шарипов, Темур Султонов, Абдусафо Қосимов, Кароматулло Норов, Суҳроб Муллошоев, Сарвар Ҳабибов, Баҳодур Тошматов, Анушервон Тилабов, Султонҷон Усмонов ва дигарон ҷалб шуданд.

Буҷети филм
-----------

Буҷети филм 350 ҳазор сомониро ташкил медиҳад.

Эзоҳ
----

1. 1 2  *Сурайё Ҳакимова.* Нахустнамоиши "Сайёра ранг иваз мекунад"(тоҷ.). *www.hakikati-sugd.tj*.  Ҳақиқати Суғд.
2. ↑  Аз шаҳри як бинандаи филм, Шарифҷон Тоҷибоев дар Фейсбук
3. ↑  Трейлери расмии "Сайёра ранг иваз мекунад" | Сайти расмии Киностудии "Суғдсинамо"(тоҷ.). *sughdcinema.com*. 19 июли 2018 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 21 октябри 2020.
4. ↑  «Суғдсинамо»: Чанд монеае, ки ба рушди кино халал мерасонад(тоҷ.). *sughdcinema.com*.  Сайти расмии Киностудияи "Суғдсинамо". 20 июли 2018 санҷида шуд.(пайванди дастнорас)
**Ақалият** (вазъи ҳуқуқӣ - конститутсионӣ) - гурӯҳи шахсоне, ки дар марзи давлат ҷоӣгир буда, бо хусусиятҳои этникӣ, забонӣ, динӣ ва ғаӣра аз тамоми аҳолӣ фарқ карда, нисбат ба онҳо камшуморанд. Ақаллият ннсбат ба аксарият хусусияти хоси худро барои нигоҳ доштан кӯшиш мекунад.
Мавҷуд будани ақаллият масъалаи ҳимояи онҳо, кафолати ҳуқуқу озодӣ ва худидораи онҳоро тақозо мекунад. Хусусияти хос ва манфиати ақаллият одатан ба воситаи мухторият додан ҳалли худро меёбад. Падидаи ақаллият ҳам аҳамияти баӣналхалқӣ ва ҳам аҳамияти ҳуқуқию конститутсионӣ дорад. Дар чанднн санадҳои баӣналхалқӣ ҳимояи манфиатҳои ақаллият тавсия шудааст.

Дар Муоҳидаи баӣналхалқӣ дар бораи ҳуқуқҳои шаҳрвандӣ ва сиёсӣ (соли 1966) муқаррар карда шудааст, ки дар он мамлакатҳое, ки ақаллияти этникӣ, динӣ ва забонӣ мавҷуд аст, ба шахсони ба ин ақаллият тааллуқ дошта, барои якҷоя истифода бурдани фарҳанг, эътиқод ба дини худ ва иҷрои расму оинҳо, инчунин барои истифодаи забони модарӣ набояд монеа гузошта шавад (м 27).
Дар қонунгузорин миллӣ хусусияти этникии кишвар бо роҳи конститутсионӣ ва қонунҳо кафолат дода мешавад. Дар онҳо баробарҳуқуқии ақаллият бо аксарият ва кафолатҳои иловагии таъмини ҳуқуқҳои этникӣ, динӣ ва забонии ақаллият муқаррар карда мсшавад.

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с.35
**Коллеҷи политехникии ноҳияи Зафаробод** — яке аз муассисаҳои таълимии таҳсилоти миёнаи касбии Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад. Коллеҷ дар ноҳияи Зафаробод ҷойгир аст.

Таърих
------

Коллеҷи политехникии ноҳияи Зафаробод таърихи 48 сола дошта ҳангоми зарурати таъмин намудани корхонаҳои сохтмонию истеҳсолӣ ва ободии мирзочӯли тоҷик бо фармони Идораи осиёи миёнагии обёрикунӣ ва сохтмони назди Вазорати обёрикунӣ ва хоҷагии оби ИҶШС таърихи 11.04.1968 бо номи *"Техникуми гидромелиоративии ноҳияи Зафаробод"* таъсис дода шуд. Дар коллеҷ 240 нафар донишҷӯ таҳсил менамуд. Сипас бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 07.09.2001 дар заминаи собиқ "Техникуми гидромелиоративӣ", "Техникуми политехникии ноҳияи Зафаробод" таъсис дода шуд.

Дар давоми солҳои тӯлони якчанд мутахассисони соҳибмаълумотро бо касбҳои гуногун тайёр намуд. Моҳи ноябри соли 2012 "Техникуми политехникии ноҳияи Зафаробод" бо номи "Коллеҷи политехникии ноҳияи Зафаробод" таъсис дода шуд.

Сохтори Коллеҷ
--------------

Директор, муовинони директор оид ба таълиму тарбия, таҷрибаомӯзӣ - истеҳсолӣ, корҳои хоҷагӣ, шуъбаи таълим, декани факулта, мудирони шуъбаҳои рузона ва ғоибона, шуъбаи кадрҳо, бахши робитаҳои хориҷӣ, китобхона, муҳосибот, хобгоҳ, кафедраҳои методии фаннӣ ва курсҳои кӯтоҳмуддати омӯзиши касб, иборат аст.
Таълимгоҳ мутобиқи иҷозатнома мутахассисонро дар шуъбаҳои рӯзона (аз синфи 9 ва 11) ва ғоибона (синфи 11) аз рӯи ихтисосҳои зерин тайёр менамояд:

***1.*** *2- 440101 «Ташкили ҳамлу нақл ва идоракунии нақлиёти худрав ва шаҳрӣ»;*

***2.** 2- 270131 «Иқтисодиёт ва ташкили истеҳсолот»;*

***3.** 2- 430103 «Таъмини барқ» (аз рӯи соҳаҳо);*

***4.** 2- 400101 «Таъмини барномавии технологияҳои иттилоотӣ» (низоми кредитӣ)*

***5.** 2- 700102 «Сохтмони саноати ва шаҳрвандӣ»*

***6.** 2- 250135 «Ҳисоби муҳосибӣ, таҳлил ва назорат»*

Эзоҳ
----

1. ↑  KPNZ.MyA5.Ru Сомонаи расмии Коллеҷи политехникии ноҳияи Зафаробод
**Алоқнӯйин** (*Улоқнӯён, Алақнӯён*; таваллуд ва вафот номаълум) — сипаҳсолори маъруфи муғул.

Зиндагинома
-----------

Дар тасарруфи чандин шаҳрҳои болооби Сайҳун (Сирдарё) ширкати фаъол доштааст. Сипаҳсолори дигари муғул, ки бо ҳамин ном дар забти навоҳии Вахш ва Толиқон даст доштааст. Алоқнӯйин тирамоҳи 1219 бо амри Чингизхон, Сакату ва Тӯқой бо панҷ ҳазор сипоҳиён ба шаҳри Банокат ҳуҷум карданд. Шаҳр се рӯз дар муҳосира буд ва оқибат тасхир шуд. Сипас лашкариёни муғултабор Хуҷандро ба муҳосира гирифтанд. Муҳосираи Хуҷанд ним сол идома ёфт ва Темурмалик аз қалъаи обӣ муқобили муғулон мардонавор муқобилият мекард. Дар набардҳои минбаъдаи муғулон аз Алоқнӯйин ёд нашудааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бойматов Л. Темурмалик, Д. 2006;
* Бойматов Л. Аз Темурмалик чӣ медонем? Д. 2006;
* Номе, ки ҳаргиз фаромӯш намешавад, маҷ. «Садои Шарқ», 2007, № 6.

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
Нақша, минтақаи шинохташуда ба унвони Машриқро ба тасвир мекашад.
**Машриқи арабӣ** (ар. المشرق العربي‎), ё ба ихтисор **Машриқ** (ар. المشرق‎‎) — сарзамине, ки дар ибтидо шомил (ба гуфтаи ҷуғрофиёдонон араб, дар дараҷа аввал Ибни Хурдодбеҳ) тамом сарзаминҳои шарқим шинохташуда дар қарнҳои 9 то 10 мелодӣ, аз ҷумла Ҳинд, Чин, теъдоде ҷазоир дар Уқёнуси Ҳинд ва Уқёнуси Ором то Ҷопон буд. Дар ҳоли ҳозир «ал-Машриқ» истилоҳест, ки тавассути аъроб барои ишора ба бахши шарқии Ҷаҳони араб, воқеъ дар Осиёи Ғарбӣ ва шарқи Африқои Шимолӣ истифода мешавад.

Ин минтақа шомили кишварҳои арабӣ Баҳрайн, Миср, Ироқ, Урдун, Кувайт, Лубнон, Умон, Фаластин, Қатар, Арабистони Саудӣ, Судон, Сурия, Имороти Муттаҳидаи Арабӣ ва Яман аст.

Дар вожаи шоирона «машриқ» ба маънои «маҳалли баромадани офтоб» ва аз шарқи арабӣ: («дурахшиш, равшан, тобиш» ва «ру ба афзоиш») ва бо ишора ба шарқ, ки дар он Хуршед боло меравад баргирафта шудааст.

Ин шароити ҷуғрофиёӣ аз густариши аввалияи таърихи исломӣ ба вуҷуд омада ва ин минтақа мушобеҳи манотиқ Билоду-ш-шом ва Байнаннаҳрайн аст, ки таркиб шудааст.

То таърихи 2014, Машриқ маҳалли зиндагӣи 1,7 % аз мардуми ҷаҳон аст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Everett-Heath, John (2018). *The Concise Dictionary of World Place-Names* (4th ed.). Oxford: Oxford University Press. ISBN 978-0-19-186632-6. OCLC 1053905476.
2. ↑  Mashriq | geographical region, Middle East(англ.). *Encyclopedia Britannica*.
3. ↑  Alvarez, Lourdes María (2009). *Abu Al-Ḥasan Al-Shushtarī*. Paulist Press. p. 157. ISBN 978-0-8091-0582-3.
4. ↑  Peek, Philip M.; Yankah, Kwesi (2003-12-12). *African Folklore: An Encyclopedia*. Routledge. p. 442. ISBN 978-1-135-94873-3.
5. ↑  Clancy-Smith, Julia (2013-11-05). *North Africa, Islam and the Mediterranean World*. Routledge. p. 98. ISBN 978-1-135-31213-8.
6. ↑  Official estimate of the Population of Egypt Бойгонӣ шудааст 25 май 2013  сол.
7. ↑  UN estimate for Lebanon
8. ↑  Official Jordanian population clock Бойгонӣ шудааст 17 Januaray 2012.
9. ↑  National Main Statistical Indicators.  State of Palestine – Palestinian Central Bureau of Statistics. ۱۸ اکتبر ۲۰۱۶ санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал ۳ دسامبر ۲۰۱۶.
10. ↑  UN estimate for Syria
11. ↑  Iraq.  The World Bank.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая российская (старая версия)
* Britannica (онлайн)

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* GND: 4337824-9
* NKC: ge858797

 |
**Вилояти Душанбе** (русӣ: Дюшамбинский вилайет) — воҳиди марзию маъмурӣ дар ҶХШ Бухоро ва ҶАШС Тоҷикистон, ки дар солҳои 1920—1929 вуҷуд дошт.

Вилояти Душанбе соли 1920 дар қисми ҶХШ Бухоро ташкил карда шуд. Ба қаламрави вилояти навташкил бекигарии Ҳисори гузашта дохил шуд.

Дар соли 1924 вилояти Душанбе ба Ҷумҳурии навташкили МШС Тоҷикистон гузашт. Дар он вақт он ба 6 тумон тақсим мешуд: Ҳисор, Душанбе, Файзобод, Ёвон, Янгибозор (Кофарниҳон). Дар соли 1925 ба он тумони Қаратоғ пайваст шуд. Дар соли 1926 вилояти Душанбе ба **вилояти Ҳисор** тағйири ном кард. Дар соли 1927 ба вилояти Ҳисор тумонҳои Дурмен-Тоҷик (Лақай-Тоҷик), Душанбе, Қаратоғ, Пакработ, Файзобод, Ёвон ва Янгибозор дохил буданд. 
Дар соли 1929 вилояти Ҳисор ба округи Ҳисор тағйир дода шуд.

Манбаъ
------

* *А. И. Кошелева, П. А. Васильев.* Административно-территориальное деление Таджикистана (исторический очерк). — Сталинабад, 1948. — 48 с.
**Аэрофотосуратгирӣ** (аз аэро... ва юнонии photos – рӯшноӣ), аз дастгоҳҳои паранда (тайёра, чархбол, му­шакҳо, радифҳои маснӯи Замин ва ғайра) бо аэрофотоаппаратҳои махсус гирифтани акси маҳал. Аз рӯйи ин аксҳо харитаҳои топографии маҳалро тартиб медиҳанд. Аэрофотосуратгирӣ дар ҷустуҷӯи сарватҳои зеризаминӣ ва таҳқиқоти геологӣ, кишоварзӣ, корҳои ҳарбӣ, таҳқиқотҳои илмӣ, омӯзиши тағйирёбии иқлим ва ғ. истифода мегардад.

Адабиёт
-------

* Аэрофотосуратгирӣ // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**ЛЭП Сангтӯда - Пули Хумри** - Хати баландшиддати барқиест, ки ба воситаи он барқи изофаи Тоҷикистон ба Афғонистон интиқол дода мешавад.

Таърих
------

Сохтумони лоиҳаи Хати баландшиддати барқии ЛЭП 220 кВт Сангтӯда - Пули Хумри соли 2009 бо кумаки карзи имтиёзноки Бонки Рушди Осиё (АБР) $21,5 млн. барои Тоҷикистон ва $35 млн. барои Афғонистон оғоз ёфта буд.

Дарозии қисмати хати барқии ЛЭП 220 кВт Сангтӯда - Пули Хумри дар ҳудуди Тоҷикистон 118 км ва дар ҳудуди Афғонистон 163 км ташкил медиҳад.
Аз руи тахминҳо интиқоли барқ аз ҷумлаи барқи дар НБО Сангтӯда-2 (лоиҳаи муштараки Тоҷикистон – Эрон) истеҳсолшуда, дар фасли тобистон то 300 мегаваттро ташкил медиҳад. Лоиҳаи муштараки Афғонистону Тоҷикистон - Хати баландшиддати барқии ЛЭП 220 ба масофаи 120 км, ширкатҳои ҳиндустонии KEC International и RPG Transmission иҷро намуданд. Ҳаҷми умумии қарзи имтиёзноки Бонки Рушди Осиё (АБР), Бонки исломии рушд, Хазинаи ОПЕК ва Тоҷикистон $109,5 млн ташкил дод.

27 октябри соли 2011 дар Тоҷикистон маросими ба истифода супоридани сохтмони Хати баландшиддати барқии (ЛЭП) 220 кВт Сангтӯда - Пули Хумри баргузор гардид. Ин иншооти барқӣ имконият медиҳад, ки барқи изофаи Тоҷикистон ба Афғонистон интиқол дода шавад.
Сохтумони чунин лоиҳаи бузурги минтақавӣ боз як қадами устувор дар рушди соҳаи энергетикаи Тоҷикистон мебошад. Он имконият медиҳад, ки дар фасли тобистон барқи изофаи Тоҷикистон ба Афғонистон содирот гардида масрафи барқ дар ӽудуди ҷумҳурӣ кам карда шавад.

Эзоҳ
----

1. 1 2  В Таджикистане официально сдана в эксплуатацию ЛЭП Сангтуда-Пули Хумри. news.tj. 8 октябри 2012 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 1 январи 2015.
2. ↑  Официальный пуск ЛЭП Сангтуда-Пули Хумри состоиться завтра.news.tj. 8 октябри 2012 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 1 январи 2015.
3. ↑  ЛЭП соединит афганский Пули-Хумри и таджикскую ГЭС

Пайвандҳо
---------

Портал:Таърих
**АЭРОИОНШИФОӢ**, табобат ба воситаи ҳавои иондор. Аэроионшифоӣ ба хосияти атому молекулаҳои газ ва зарраҳои хурдтарини моддаҳои таркиби ҳаво (аэрозолҳо), ки зери таъсири афканишоти радиоактивии аносир (элементҳо), афканишоти ултрабунафш ва рантгенӣ, шуои кайҳонӣ, ҷараёни барқ, манбаи ҳарор. баланд ва ғ. заряди барқӣ пайдо мекунанд, асос ёфтааст. Таъсири дармонбахши аэроионҳо ба фаъолияти баланди кимиёвии аэрозолҳо ва моддаҳои газшакл (молекулаҳои оксиген, ки ба осо­нӣ заряди манфӣ пайдо мекунанд, молекулаҳои гази карбонати мусбатзаряд ва ионҳои заррааносир – микро­элемент­ҳои ҳаво вобаста аст. А. бар ду навъ – табиӣ ва сунъӣ мешавад.
Бо мақсади Аэроионшифоии табиӣ одам бояд рӯзҳои дароз дар ҷойҳои ҳавояш софи иондор (кӯҳҳо, ҷангалзор, наздикии шаршараҳо, соҳили дарёҳои тезоб, гейзерҳо, баҳрҳо ва ғайра) зиндагӣ кунад. Дар натиҷа қобилияти корӣ афзуда, бисёр бемориҳо шифо меёбанд, организм бо оксиген таъмин мегардад.
Аэроионшифоии сунъӣ ба тавассути аэроионизаторҳо сурат мегирад. Дар 1 см3 ҳавое, ки аз аэроионизатор ба роҳи нафас ё пӯсти бемор дохил мешавад, то як миллион аэроион мавҷуд аст. Аэроионшифоиро барои табобати бемориҳои дилу рагҳо, ихтилоли асаб, бемориҳои роҳи нафас, шуш ва ғ. истифода мебаранд.

Адабиёт
-------

* Аэроионшифоӣ // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Лаба ё Канора** (англ. The Edge) — филми саргузаштӣ бо унсурҳои драмаи равоншинохтӣ ва триллер бо коргардонии Ли Тамахори. Нахустнамоиши он дар театрҳои ИМА 26 сентябри соли 1997 оғоз шуд .

Достон
------

Миллиардери солхӯрда Чарлз Морзе бо ҳамсари ҷавони мудел ва соҳибҷамоли худ Микки ба Аляска сафар мекунад, то он ҷо аксбардори касбӣ Боб Грин чанд акси олӣ сабт кунад. Марде, ки мебоист бо Микки аксбардорӣ кунад, бемор мешавад ва Боб Чарлзро водор мекунад, ки ба кӯле парвоз кунад, ки дар наздикии он як сайёди ҳиндӣ зиндагӣ мекард ва ӯ беҳтарин намуна барои аксгирӣ мешавад.

Ҳангоми парвоз ҳавопаймо бо паррандагон бархӯрд ва ба кӯл афтод. Халабон мурд, аммо Чарлз, Боб ва ёвари ӯ Стивен тавонистанд фирор кунанд. Ҳаво то чанд сард мешавад, имкони наҷот низ кам аст. 

Чарлз Морзе, ки дорои хотираи хуб ва донишманд аст, як рӯз пеш дар ин мавзӯъ китоб мехонд. Дониш, часорат ва худдории у хамсафаронашро ба мубориза барои хаёт маҷбур мекард. Бо вуҷуди ин, онҳо мушкилот доранд: хирси малаи азими одамхӯр бемайлон аз паси онҳо меравад ва Стивен ҳангоми сохтани найза пои худро бо корд буридааст. Дар шаби сербориш хирс бӯи хуни фирориёнро истишмо мекунад ва Стивенро мекушад.

Ҳаво то чанд сард мешаваду қувваву тавон рӯ ба рукуд. Морзе кӯшиши моҳидорӣ мекунад, то гуруснагиро рафъ кунад. Ба ин муваффақ мешавад, аммо баъд аз тайи пайраҳа боз ба онҳо хирс ҳамла мекунад. Морзе мисли ҳиндуҳо барои ҳайвони ваҳшӣ дом месозад, гарчанде Боб ба муваффақияти ин кор бовар надорад. Билохира, Морзе тасмими ҷанги як ба як бо хирсро мегирад. Ӯ аз худ мепурсад, агар ақли инсон қудрати ҳалли бисёре аз мушкилиро дорад, пас чаро аз хирс гурехт. Дар набард Морзе ва Боб бар хирс ғолиб омада ӯро мекушанд. Акнун муҳкили либосу ғизоро бояд сомон дод. 

Рузе онҳо ба кулбаи кӯчаке дар канораи марғзор расиданд, ки дар он чо каноэ, карабин, тир, зарф ва харита ёфтанд. Морзе пешниҳод мекунад, ки минбаъд дар соҳили дарё шино кунанд. Боб аз аввали сафар хостори марги Морзе ва ҳангоми даст ёфтани имкон ӯро куштан мехост. Морзе дар пайи як таниши лафзӣ ва нишони аломат, фаҳмид, ки зани ӯ бо Бобравобити шаҳвонӣ дорад. Боб туфангро гирифта мехоҳад Чарлзро парронад, аммо ногоҳ ба чоҳ меафтаду башиддат захмгин мешавад. Чарлз Боби маҷрӯҳшударо берун мебарорад ва ёрии аввалин мерасонад. Баъд онҳо бо каноэ шино мекунанд. Онҳоро дар ниҳоят чархболи полис пайдо мекунад, аммо Боб то ин вақт аз шиддати рехтани хуни зиёд мефавтад.

Морзе ба хабарнигороне, ки бо ӯ вохӯрданд, мегӯяд: "Ҳамаи мо дар зиндагӣ озмоишҳо дорем, аммо онҳо аслан ба гунае нестанд, ки мо мехоҳем". "Ва дӯстонам барои наҷоти ҷони ман мурданд".

Нақшофарон
----------

* Энтони Ҳопкинс — *Чарлз Морз*, миллиардер, соҳибкор
* Алек Болдуин — *Боб Грин*, суратгир
* Элле МакФерсон — *Микки*, зани Морзе, модел
* Ҳаролд Перрино — *Стивен*, ёвари Грин
* Л. БА. Ҷонс — *Стайлс*, соҳиби меҳмонхона
* Кэтлин Вилхойт — *Ҷинни*
* Дэвид Линстедт — *Ҷеймс*
* Барт — *хирс*

Қайдҳо
------

1. ↑
2. ↑
3. ↑
4. 1 2  Box Office Mojo (ингл.) — 1999.
5. ↑

Пайвандҳо
---------
Алифбои Ҷовия. Ҷадвал бояд аз рост ба чап, аз боло ба поён хонда шавад.
**Ҷавӣ (Алифбои Ҷовӣ, Ҳуруфи Ҷавия(ҳ), Алфибои Ҷовия(ҳ))**алифбои тағирёфтаи арабист, ки барои навиштани забони малайзиявӣ истифода мешавад. Ин яке аз ду системаҳои расмии хаттии Бруней, ки ба таври маҳдуд дар Малайзия, Филиппин, Индонезия ва Сингапур, асосан бо мақсадҳои динӣ истифода мешавад, мебошад. То соли 2003, бузургтарин рӯзномаи "Утусан Мелайю"- Малайзия тавассути ҳуруфи ҷовия чоп мешуд.

Тавсифи мухтасар
----------------

Алифбои ҷавия чандин асрҳо дар Нусантара (олами малайӣ) вуҷуд дошт. Рушди он бо пазириши ислом робита дошт. Алифбо асосан аз ҳарфҳои арабӣ ва баъзе аломатҳои иловагии марбут ба ҷавия иборат аст. Ба 29 ҳарфи арабӣ шашто илова карда шудаанд: ca, ba, ga, nga, nya, va. Охирин ҳарфашроШӯрои забон ва адабиёт дар солҳои 90-ум ба муомилот баровардааст..

Алифбои ҷавия яке аз аввалин системаҳои навишти малайӣ мебошад. Ҷавия аз давраи Пасай, дар давраи султонаҳои Малака, Ҷоҳор ва Ачех дар садаи XVII истифода мешавад. Исботи ин дар лавҳаҳои Теренгану (Бату Берсурат Теренгану) аз соли 1303 милодӣ (702 тибқи тақвими ислом ) пайдо шудааст, дар ҳоле ки истифодаи аввали алифбои лотинӣ танҳо дар охири садаи XIX пайдо мешавад.

Ҳарфҳо
------

| Ҳарф | Ҷудогона | Дар оғози калима | Дар миёни дигар ҳарфҳо | Дар охири калима | Ном |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| ا | ﺍ |  |  | ﺎ | alif |
| ب | ﺏ | ﺑ | ﺒ | ﺐ | ba |
| ت | ﺕ | ﺗ | ﺘ | ﺖ | ta |
| ة | ة |  |  | ـة‎ | ta marbutah |
| ث | ﺙ | ﺛ | ﺜ | ﺚ | sa (tha) |
| ج | ﺝ | ﺟ | ﺠ | ﺞ | jim |
| چ | ﭺ | ﭼ | ﭽ | ﭻ | ca |
| ح | ﺡ | ﺣ | ﺤ | ﺢ | ha |
| خ | ﺥ | ﺧ | ﺨ | ﺦ | kha (khO) |
| د | ﺩ |  |  | ﺪ | dal |
| ذ | ﺫ |  |  | ﺬ | zal |
| ر | ﺭ |  |  | ﺮ | ra (rO) |
| ز | ﺯ |  |  | ﺰ | zai |
| س | ﺱ | ﺳ | ﺴ | ﺲ | sin |
| ش | ﺵ | ﺷ | ﺸ | ﺶ | syin |
| ص | ﺹ | ﺻ | ﺼ | ﺺ | sad (sOd) |
| ض | ﺽ | ﺿ | ﻀ | ﺾ | dad (dOd) |
| ط | ﻁ | ﻃ | ﻄ | ﻂ | ta (tO) |
| ظ | ﻅ | ﻇ | ﻈ | ﻆ | za (zO) |
| ع | ﻉ | ﻋ | ﻌ | ﻊ | ain |
| غ | ﻍ | ﻏ | ﻐ | ﻎ | ghain |
| ڠ | ڠ | ڠـ | ـڠـ | ـڠ | nga |
| ف | ﻑ | ﻓ | ﻔ | ﻒ | fa |
| ڤ | ﭪ | ﭬ | ﭭ | ﭫ | pa |
| ق | ﻕ | ﻗ | ﻘ | ﻖ | qaf |
| ک | ک | کـ | ـکـ | ـک | kaf |
| ݢ | ݢ | ݢـ | ـݢـ | ـݢ | ga |
| ل | ﻝ | ﻟ | ﻠ | ﻞ | lam |
| م | ﻡ | ﻣ | ﻤ | ﻢ | mim |
| ن | ﻥ | ﻧ | ﻨ | ﻦ | nun |
| و | ﻭ |  |  | ﻮ | wau |
| ۏ | ۏ |  |  | ـۏ | va |
| ه | ﻩ | ﻫ | ﻬ | ﻪ | ha |
| ء | ء |  |  | ء | hamzah |
| ي | ﻱ | ﻳ | ﻴ | ﻲ | ya |
| ی | ی |  |  | ﻰ | ye |
| ڽ | ڽ | پـ | ـپـ | ـڽ | nya |

Эзоҳ
----

1. ↑  В. А. Погадаев. Малайский мир (Бруней, Индонезия, Малайзия, Сингапур). Лингвострановедческий словарь. М.:"Восточная книга", 2012, с.264

Адабиёт
-------

* Паттерсон Х.С. (& CO Благден), 'Навиштаи барвақти Малай аз садаи XIV Тренганган', *Журн.* *Мал.* *Бр. РАС* , II, 1924, саҳ. 258-263 нест.
* RO Winstedt, *Таърихи Малайа*, таҳрири таҳриршуда 1962, саҳ. 40 бошад.
* JG de Casparis, *Палеографияи Индонезия*, 1975, саҳ. 70-71 нест.
* Википедиаи русӣ

Пайвандҳо
---------

* Ман. П. Сусов. Таърихи забоншиносӣ
* Мақолаи Omniglot дар бораи малайӣ навишта шудааст
**Галина Краснухина** (русӣ: Краснухина Галина Захаровна; зод. 20 май 1940, Зуевка, вилояти Киров[d]) — ҳунарпешаи театр, Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1987).

Зиндагинома
-----------

Дар театрҳои драмаи Оренбург, Калининград, Томск, Донетск кор кардааст, солҳои 1976—1991 актрисаи Театри давлатии драмаи русии ба номи В. Маяковский буд. Комёбиро бо меҳнат ва муҳаббат ба шуғли дӯстдошта ба даст овард, хусусан образҳои лирикиро хотирмон меофарид. «Дворя¬нини ҷавон», «Егор Буличев ва дигарон», «Одами камақл», «Уқёнус», «Замини навкорам», «Характерҳо», «Хонадоршавӣ», «Мард ба назди зан меояд», «Тартюф», «Қатораҳо» аз зумраи спектаклҳоанд, ки дар онҳо нақши марказӣ офаридааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.
**Хати мехӣ** - аз тарзи навиштан дар тахтачаи гилин ном гирифтааст. Дар гили тар бо найи нӯгаш тез аломатҳо навишта мешуданд, бинобар ин онро «хати мехӣ» номидаанд.
Дар Шумери қадим, давраи ҳукмрони подшоҳ Ашшурбонопали 2 (охирҳои ҳазорсолаи IV-ӯм ва ибтидои ҳазорсолаи III-ӯм пеш аз мелод), хати мехӣ эҷод шуд. Баъдтар ин хат дар давлатҳои шарқи ҳамсоя ба вуҷуд омад ва хатчаҳои вай меҳмонанданд.‎ Дар Элам хати мехӣ (2500—331-ӯм пеш аз мелод) истифода бурда мешуд. 
Хати мехии форсии қадим яке аз ҷавонтарин хатҳои мехӣ мебошад. Дар асри XIX олими олмонӣ Г. Ф. Гротефенд ва сафири англис Г. К. Роулинсон хати мехии форси қадимро тарҷума намудаанд. Ҳамаи навишатаҷотҳо ба замони Ҳахоманишиён таалуқ дорад.

Дар катибаи Бесутун (Эрон) се шакли хати мехӣ ба забонҳои аккадӣ, эламӣ ва форсии қадим навишта шудааст.

Нигаред низ
-----------

* Хат
* Хати оромӣ
* Ҳахоманишиён

Адабиёт
-------

* Афсаҳов А. Қаҳҳоров Ҳ. Хат ва пайдоиши он. - Душанбе:Маориф, 1994.- С.32-34.
* Ахмедов Б. Юнусов А. Аз таърихи ихтирои хат. // Китобдор. 2006. №1.- С.17.
* Пиктография. // Энсиклопедияи советии тоҷик. Ҷ.5. - Душанбе,1984. - С.509.
* Хат // Энсиклопедияи советии тоҷик. Ҷ.7. - Душанбе,1987. - С. 613-619
* Коғаз //Энсиклопедияи советии тоҷик. Ҷ.З. – Душанбе,1981. - С. 498.
* Ахмедов Б. Китоб ва пайдоиши он. // Китобдор. 2007. №1.- С.34-35.
* Матншиносӣ // Энсиклопедияи советии тоҷик. Ҷ.4. - Душанбе,1983.- С.268.
* Манбаъшиносӣ // Энсиклопедияи советии тоҷик. Ҷ.4. - Душанбе, 1983.- С. 177-178.

Адабиёт
-------

* Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] / сармуҳаррир  А. С. Сайфуллоев. — Д. : СИЭСТ, 1978—1988.
**Намин** (порсӣ نَمین) — шаҳрест дар Эрон, дар устони Ардабел. Намин дар минтақаи кӯҳӣ дар наздикии Баҳри Каспий, дар баландии тақрибан 1800 м аз сатҳи баҳр ҷойгир аст. Иқлими Намин мӯътадил аст, зимистонҳои хунук ва тобистони мулоим. Дар атрофи Намин бисёр ҷангалҳо ва боғҳо мавҷуданд. Масофаи байни Намин ва Ардабил 25 км аст. Аз ағбаи кӯҳи Ҳейран гузашта, шумо метавонед ба Осторо расед. Шаҳр кайҳо бо фарҳанги ғании худ маълум буд  .

Ҷойҳои тамошобоб
----------------

Мақбараи Бобо Равшан, дар 6 км дуртар аз ҷониби шарқии Намин ва 2 км аз деҳаи Ҳейран ҷойгир аст. Дар паҳлӯи он водиҳои сабзу рангоранг, ҷангалзор, чашмаҳои минералӣ ҳастанд. Дар шаҳри Намин инчунин қабри Шайх Бадруддинро воқеъ аст. Дар наздикии шаҳр ағбаи сабзи кӯҳии Ҳайран мавҷуд аст. Тақрибан 6 км дуртар аз Намин инчунин ҷангал ва минтақаи сайёҳии Фандкулу ҷойгир аст. Дар деҳаи Сиё Чанах дар наздикии Намин низ чашмаҳои минералӣ мавҷуданд.  10 км ҷанубтар аз шаҳри Намин, ҷангали Моше бо иқтидори беназири экотуризм маҷуд аст  .

Эзоҳ
----

1. ↑  fa:نمین
2. ↑  نمین
3. ↑  جاذبه های گردشگری نمین

  



| Шаҳрҳои устони Ардабел |
| --- |
| Ардабел | Порсобод | Халxол | Кавсар | Гирмӣ | Мишгеншаҳр | Намин |
**Ҳадди ақали музди меҳнат** - андозаи ҳадди ақали музди меҳнат кафолати давлатӣ (меъёри иҷтимоӣ) буда, аз тарафи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муқаррар карда мешавад.
Андозаи ҳадди ақали муздн меҳнат ба тартиби муқаррарнамудаи қонун бояд индексатсия шавад. Ба андозаи ҳадди ақали музди меҳнат пардохтҳои иловагй, ки барои аз давомнокии муқаррарии вақти кор зиёдтар
кор кардан дода мешавад, дохил мешаванд. Дар ноҳияҳо ва маҳалҳое, ки ба музди меҳнат коэффисиентҳои ноҳиявй, коэффисиент барои кор дар биёбон, маҳалҳои беоб ва баландкӯҳ муқаррар гардидаанд, андозаи ҳадди ақали музди меҳнат бо истифодаи ин коэффисиентҳо муайян карда мешавад.

Нигаред низ
-----------

* Ҳуқуқ

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 503
**Худрави зиреҳпӯш** — худрави чархдори ҷангии зиреҳпӯш ва мусаллаҳест, ки барои разведка, муҳофизат ва алоқа таъйин шудааст.

Аввалин худрави зиреҳпӯши бо тӯпу пулемётҳо мусаллаҳ дар Англия сохта шуд (1900—1902) ва дар ҷанги англису бурҳо (1899—1902) истифода гардид. Артиши рус охири Ҷанги ҷаҳонии якум (1914—1918) бо 160 худрави зиреҳпӯш мусаллаҳ буд. Дар давраи Ҷанги ҷаҳонии дувум (1939−1945) худрави зиреҳпӯшро артишҳои гуногун истифода бурданд. Аслиҳаи худрави зиреҳпӯш аз тӯпу пулемётҳо, экипажи он аз 3 — 4 кас иборат аст. Суръати баландтарини худрави зиреҳпӯш — 90 — 100 км/соат, захираи гашт — 500—750 км. Худрави зиреҳпӯши ҳозиразамон метавонад рӯ-рӯйи об шино кунад ё таг-таги об аз убургоҳе гузарад, ки то 1, 4 м чуқур аст. Чунин худрави зиреҳпӯш асбобҳои гуногуни оптикии мушоҳида ва биниши шабона, радиостансияҳо ва ғайра дорад.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Автомобили зиреҳпӯш // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Худрави ҳамаҷогард** — воситаи нақлиёти заминии қобилияти гузароишаш зиёд барои ҳаракат дар шароити мавҷуд набудани роҳ.

Ба худрави ҳамаҷогард таҳвилнаворҳои тасмачарх, ботлоқгард, ядаки тасмачарх, барфу ботлоқгард, мотоҳамаҷогард, квадротсикл ва ғайра шомиланд. Автомобили ҳамаҷогард аз рӯи воситаи ҳаракат (чархдор, тасмачарх, ҳавоболин, шнеку роторӣ), муҳаррик (бензинӣ, дизелӣ), гузаштани монеа (хушкигард, дубаҳра), тарзи истифода (мусофиркаш, бору мусофиркаш, ядак) ва рамаашон (ягона, шарнирӣ, омехта) фарқ мекунад. Аввалин худрави ҳамаҷогардро соли 1903 Я. Спайкёри ҳолландӣ сохта буд. Ӯ ҳамроҳи лоиҳакаш Ф. Брандт барои иштирок дар пойгаи Париж — Мадрид худрави сабукраве сохт, ки ҳамаи чархҳояш баранда буданд. Корҳои сохтани худрави ҳамаҷогарди тасмачарх солҳои 1910—1916 аз тарафи ихтироъкор А. Кегресс оғоз шуда буданд. Ӯ барои баланд кардани қобилияти гузароии автомобил аз болои барфу ботлоқ истифодаи тасмачархҳоро пешниҳод кард. Ғояи сохтани худрави ҳамаҷогардро дар ИҶШС соли 1936 Г. И. Покровский пешниҳод карда, соҳаҳои асосии истифодаи онҳоро нишон дод. Автомобили ҳамаҷогард, одатан, барои кашондани борҳои гуногун, гузарондани корҳои илмиву тадқиқотӣ, экспедитсияҳои геологӣ, амалиётҳои наҷотдиҳӣ ва ғайра дар шароитҳои дастнораси иқлимиву маҳаллӣ васеъ истифода мешавад.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Автомобили ҳамаҷогард // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Вокуниш** (аксуламал, акси амал) — амале, ки дар ҷавоби коре карда шавад.

Дар журналистика матолибест, ки бо усули таҳлил бо такя ба факту далел, барои нишон додани ҳақиқати ҳол, ки дар он воқеа таҳриф ва факту далелҳои мавзӯе нодуруст истифода шудааст, ба таври мухтасар навишта мешавад. Вокуниш муодили мафҳумҳои ҷавобия ва раддия аст, ки дар матбуоти пеш аз замони истиқлол зери рубрикаҳои «Акси садои хонандагон», «Ба редаксия ҷавоб омад» навишта мешуд. Пас аз фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи вокуниши шахсони мансабдор ба маводди танқидӣ ва таҳлилии воситаҳои ахбори омма» (№ 622, 7 феврали 2009) вокуниш мақоми расмӣ пайдо кард, ки моҳияти таъмини фазои солими иртиботӣ байни соҳибмансабон ва ВАО-ро дорад ва дар ташаккули вокуниш ҳамчун матни публитсистӣ замина гузошт. Тибқи фармони мазкур роҳбарони ВАО уҳдадор шудаанд, ки таъмини воқеият ва таъсирбахшии маводди танқидӣ ва таҳлилиро вазифаи асосии фаъолияти хеш шуморанд; дар барномаҳои радио ва телевизион, саҳифаҳои рӯзнома ва маҷаллаҳо инъикоси саривақтии натиҷаҳои Вокунишро ба маводди танқидӣ ва таҳлилӣ таъмин намоянд; Роҳбарони вазорату идораҳо, ташкилоту муассисаҳо, мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ вазифадоранд, ки ҷиҳати вокуниш ба мулоҳизаҳои танқидӣ ва пешниҳодҳое, ки дар ВАО иброз мегарданд, дар муҳлатҳои тибқи қонунгузории ҷумҳурӣ муқарраргардида тадбирҳои бетаъхири мушаххас андешида, аз натиҷаи баррасии онҳо ба Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва воситаҳои ахбори оммаи дахлдор иттилоъ диҳанд. Аз имконоти ВАО барои сари вақт хабардор намудани аҳолӣ аз ҷараёни иҷрои масъалаҳои дорои аҳаммияти ҷамъиятӣ истифода мешавад. Вокуниш аз ҷиҳати мақому мансубият расмӣ ва ихтиёрӣ ва аз рӯйи мавқеъгирӣ ба масъала тасдиқӣ ва инкорӣ мешавад. Вокунишҳои расмӣ аз тарафи шахсони мансабдоре навишта мешаванд, ки камбудҳои нишондодашуда ва ҳалли масъала ба онҳо дахл доранд. Вокунишҳои ихтиёриро шахсоне менависанд, ки ба ВАО муносибати интиқодӣ доранд, ба мазмуни нигоштаҳо бетараф нестанд. Аломати асосии вокуниши тасдиқӣ қоил шудан ба камбудҳои ошкоршуда ва ваъдаи ислоҳи онҳост. Дар Вокуниши инкорӣ муаллиф нодуруст будани маълумот, факту рақамҳоро собит намуда, ҳақиқати ҳолро исбот мекунад ва нишон медиҳад. Баъзан нашрияҳо акси сарчашмаи вокунишро ҳамчун факт дар саҳифа ҷой медиҳанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Фарҳанги тафсирии забони тоҷикӣ. (иборат аз 2 ҷ. ). Ҷ. 1. Д. 2008.

Сарчашма
--------

* Вокуниш / М. Муродов, Ф. Маҳмадуллоев // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**«Галилео»** (англ. Galileo) — ковишгари фазоии НАСА, барои таҳқиқи сайёраи Муштарӣ, ҳалқаҳо ва радифҳои он. 

Дастгоҳ аз он сабаб «Галилео» номгузорӣ шудааст, ки маҳз Галилео Галилей соли 1610 чор радифи Муштариро кашф карда буд. 

«Галилео» октябри 1989 ба кайҳон бароварда шуда, декабри 1995 ба мадори Муштарӣ расид. Он аз назди астероидҳои Гаспра ва Ида гузашта, онҳоро аксбардорӣ кард ва тасвири сатҳи радифҳои галилейии Муштариро ба Замин фиристод. Моҳи июли 1995 аз «Галилео» зонд ҷудо шуда, 7 декабри ҳамон сол ба атмосфераи сайёра ворид гашт. Он баъди 57 дақиқаи ба умқи атмосфера расидан, дар бораи таркиби кимиёию ҳолатҳои физикии моддаҳои сайёра ба Замин маълумот фиристод. Дар назар буд, ки «Галилео» баъди ба мадори Муштарӣ расиданаш дар давоми 2 сол 11 радифи онро таҳқиқ мекунад, вале «Галилео» 8 сол дар мадори Муштарӣ парвоз карда, 35 бор дар атрофи он давр зад ва шумораи бештари радифҳои сайёраро омӯхт. Дастгоҳ бештар аз 30 гигабайт иттилооъ, аз ҷумла 14 ҳазор акси сайёра ва радифҳои онро ба Замин фиристодааст. 21 сентябри 2003 баъди 14 соли парвоз «Галилео» бо суръати 50 км/с ба атмосфераи Муштарӣ ворид гардида, дар қабатҳои болоии он сӯхта нобуд шуд. Соли 1990 «Галилео» сайёраи Зуҳраро таҳқиқ кардааст.

Эзоҳ
----

1. ↑
2. ↑   — С. 13.
3. ↑
4. 1 2   — С. 3.
5. 1 2

Сарчашма
--------

* Галилео / А. Раҳмонов // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
Галереяи Уффиси, Флоренсия
Долони Уффиси
**Галере́я** (фр. galerie, аз итол. *galleria* — *роҳрав*, *долон*) — бино ё толори дарози барҳавою равшан, ки дар он маҷмӯаи асарҳои бадеӣ ва ҳунари тасвирӣ ба таври доимӣ ба намоиш гузошта мешаванд.

Галерея дар толори қасрҳо бо девори яктарафа дар намуди қатори тирезаҳои калон дар ибтидои садаи XVI, бахусус дар услуби санъати меъмории замони барокко, ба вуҷуд омадааст. Девори рӯбарӯи тирезаҳо, маъмулан, барои ҷойгиркунии асарҳои санъати тасвирӣ ва ҳайкалтарошӣ истифода мегардид, ки рӯшноии хуби табиӣ дошт. Имкони хуби дар галерея ҷойгирсозии экспонатҳо боис шудааст, ки осорхонаҳои бадеӣ ё қисме аз онҳоро, бе дар назар доштани хусусиятҳои меъморӣ, галерея гӯянд.

Дар шаҳри Душанбе (хиёбони Рӯдакӣ, 89) толори намоишгоҳи «Суҳроб-Арт-Галерея» вуҷуд дорад, ки ба рассоми номӣ Суҳроб Қурбонов мансуб буда, дар он асосан асарҳои санъати тасвирии мусаввирони тоҷик ба намоиш гузошта мешаванд

Нигаред низ
-----------

* Нигористон

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Галерея // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая каталанская
* Большая российская (научно-образовательный портал)
* Еврейская Брокгауза и Ефрона
* Britannica (онлайн)
* Treccani

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* NKC: ph120462

 |
**Войсеховский Богдан Вячеславович** (22 январи 1922, деҳаи Сороки, вилояти Виннитса, Украина — 21 августи 1999, Вирҷинияи Ғарбӣ, ИМА) — механик ва физикдони шӯравӣ, доктори илмҳои физика ва математика (1961), академики АИ ИҶШС (1964) ва АИ Русия (1991).

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи Институти муҳандисию физикаи Маскав (1953). Дар соҳаи истифодаи фишори импулсӣ, шарраи моеи баландсуръат, таҷҳизоти гуногуни ҳидродинамикӣ таҳқиқот анҷом дода, дар татбиқи онҳо саҳм гузоштааст. Таҳқиқоти В. дар соҳаи истифодаи ҳодисаи детонатсияи мавҷӣ дар газҳо ва дигар силсилаҳои тарканда ӯро машҳур гардонданд. В. таҷҳизоти истифодаи неруи шамолро ихтироъ кард, ки ба тӯфон устувор буда, барои минбаъд ҷамъ кардани неру ва сохтани манбаъҳои барқароршавандаи он ва обсофкунакҳо замина мегузорад. В. муаллифи зиёда аз 200 асари илмӣ, 2 кашфиёти илмӣ ва зиёда аз 100 ихтироъ мебошад. Дорандаи Мукофоти ленинӣ (1965). Бо ордени Ленин, 2 ордени Байрақи Сурхи Меҳнат, орденҳои Ҷанги Ватанӣ (дараҷаи 2), «Нишони Фахрӣ» ва медалҳо сарфароз гардидааст.

Осор
----

* Структура фронта детонации в газах. Новосибирск. 1963;
* Микромодульная ветроэнергетика. Новосибирск, 1995.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Войцеховский Богдан Вячеславович. Новосибирск. 1982.

Сарчашма
--------

* Войсеховский Богдан Вячеславович // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Бисмили Ҳиндӣ** (форсӣ: بسمل هندی‎), **Бҳагован Дос** (1751—1807) — шоир ва тазкиранависи форсизабони Ҳиндустон.

Зиндагинома
-----------

Аз зумраи ҳиндувонест, ки дар дарбори Темуриёни Ҳинд фаъолият доштаанд. Падараш дар даргоҳи Бурҳонулмулк Саодатхон ва ҷонишинаш хидмат кардааст. Бисмили Ҳиндӣ улуми мутадовилаи даврашро дар назди донишмандон Ҳақдодхони Афғон, Сайид Юсуфи Саҳоранпурӣ ва дигар. омӯхт. Дар шоирӣ шогирди Муҳаммадфохири Макин (ваф. 1806) буд. Мувофиқи маълумоти манобеи адабӣ ба забони форсӣ маснавиҳо «Силсилат-ул-муҳаббат» (дар пайравии «Силсилат-уз-заҳаб»-и Абдурраҳмони Ҷомӣ), «Мазҳар-ул-анвор» (дар пайравии «Махзан-ул-асрор»-и Низомӣ), «Меҳри зиё» (дар пайравии «Юсуфу Зулай­хо»-и Абдурраҳмони Ҷомӣ), ду девони ашъор — «Шавқия» ва «Завқия», ду тазкира — «Ҳадиқаи Ҳиндӣ» ва «Сафинаи Ҳиндӣ» таълиф карда будааст, ки аз ин осор тазкираи «Сафинаи ҳиндӣ» ва тақр. 200 мисраъ шеър (дар тазкираҳо оварда шудаанд) дастрас гардидаанд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Бисмили Ҳиндӣ / Ш. Муҳаммадиев // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
«**Ганҷ**» — ҷамъияти масъулияташ маҳдуд, корхонаи истеҳсоли маҳсулоти ширӣ ва нӯшокиҳои ғайриспиртӣ дар ноҳияи Панҷи вилояти Хатлон.

Корхона дар пойгоҳи истеҳсолии Маркази ширқабулкунии ноҳияи Панҷ моҳи сентябри 2002 таъсис ёфтааст. Маркази ширқабулкунӣ солҳои 70 садаи XX ташкил ёфта, ба қабул ва коркарди аввалияи шир аз хоҷагиҳои кишоварзии ноҳия ва интиқоли он ба Корхонаи шири шаҳри Қӯрғонтеппа машғул буд. Аз ибтидои солҳои 90-ум корхона аз фаъолият бозмонд. Баъд аз хусусӣ гардонидани корхона аз тарафи соҳибкорони ноҳия таҷҳизоти зарурӣ барои истеҳсоли маҳсулоти ширӣ ворид ва фаъолияти истеҳсолии корхона барқарор карда шуд. Ганҷ аз ду коргоҳ – коргоҳи қабул ва коркарди шир ва коргоҳи истеҳсоли нӯшокиҳои ғайриспиртӣ (Кола, Афлесун, Буратино ва Олуча) иборат аст. Корхона анвои васеи маҳсулоти ширӣ: сметанаи 22%-ӣ, кефири 0,5%-и, кефири мева, панири ҳолландӣ ва панир (бринза) истеҳсол менамояд. Дар корхона коргоҳи маҳсулоти қаннодӣ ташкил ёфта, ба истеҳсоли рулети бисквитӣ оғоз намудааст. Маҳсулоти корхона ба аҳолии ноҳияҳои Панҷ, Ҷалолуддини Румӣ, ш.-ҳои Қӯрғонтеппа ва Душанбе дастрас карда мешавад. Соли 2014, дар корхона 10 нафар коргар, муҳандис ва хидматчӣ машғули кор буданд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Ганҷ // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Бисотии Шуштарӣ** (форсӣ: بساطئ شوشتری‎, ? — 1539, Бухоро) — шоири форс-тоҷик.

Зиндагинома
-----------

Пас аз касби камол ва андӯхтани дониш дар зодгоҳаш — шаҳри Шуштари Эрон ба Мовароуннаҳр омад ва дар Бухоро ба хидмати ҳукмрони давр — Абдуллоҳхон дохил гардид. Дар манобеи адабӣ аз ӯ чун шоири бомаҳорат, сарояндаи шеър дар анвои гуногуни адабӣ — қасида, ғазал, рубоӣ ва ғ. ёд кардаанд. Намунаҳо аз осораш дар тазкираҳову баёзҳо омадаанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* سعیدنفیسی،تاریخنظمونثردرایرانودرزبانفارسی،تهران،۱۳۴۴هـ

Сарчашма
--------

* Бисотии Шуштарӣ // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
«**Ганҷи Бадахшон**» — маҷмӯаи тазкирамонандест, ки муҳаққиқи тоҷик, адабиётшинос А. Абибов тартиб додааст (нашр ‒ Д. 1973).

Аз муқаддима ва панҷ боб иборат аст. Дар муқаддима маълумоти мухтасар оид ба таърихи Бадахшон аз замони қадим то садаи XX ва ҳаёти адабӣ дар ин минтақа дода шудааст. Вазъи ҳаёти адабӣ, анъанаҳои адабии минтақаи Бадахшон дар бобҳои асар — «Доираи адабии Бадахшон дар асри XV», «Доираи адабии асри XVI Бадахшон», «Вазъияти адабиёти асри XVII Бадахшон», «Доираи адабии асри XVIII Бадахшон», "Доираи адабии Бадахшон дар асри XIX ва ибтидои асри XX, инъикос ёфтааст.

Мувофиқи маълумоти дар ин маҷмӯа дарҷгардида то садаи XI оид ба ҳаёти адабии Бадахшон маълумоте ба дасти муҳаққиқон нарасидааст. Пайдоиши анъанаи эҷоди адабӣ-бадеӣ дар Бадахшон бо номи Ҳаким Носири Хусрав марбут аст. Вай дар дараи Юмгони Бадахшон сукунат ихтиёр кард ва ба эҷоди асарҳои илмиву динӣ, адабӣ машғул шуд. Вале боз дар ҳаёти адабии Бадахшон пас аз Носири Хусрав то садаи XV ҳеч гуна манбае иттилоъ намедиҳад. Бобҳои «Ганҷи Бадахшон» пажӯҳишианд. Баъзе шоироне, ки дар бораашон маълумот кам аст, дар дохили бобҳо омадааст. Пас аз ҳар боб оид ба якчанд шоир маълумоти шарҳиҳолӣ ва намунаҳо аз эҷодиёташон оварда шудааст. Умуман, «Ганҷи Бадахшон» маълумотро оид ба 118 нафар шоир дар бар мегирад. Манбаъҳои «Ганҷи Бадахшон» тазкираҳо, баёзҳо, ҷунгҳо, дафтарҳои ашъори шоиронанд, ки дар китобхонаҳои Душанбе, дар дасти хешовандони шоирон маҳфузанд. Ашъори баъзе шоиронро мураттиб аз сокинони минтақаи Бадахшон ҷамъ овардааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Абибов А. Аз таърихи адабиёти тоҷик дар Бадахшон. Д. 1971.

Сарчашма
--------

* Ганҷи Бадахшон / А. Абибов // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.