**Коммунизм** *(франс. communisme аз лот. kommunis- умумӣ, аз они умум)*-сохти ҷамъиятии бесинф, ки он ба моликияти умумихалқӣ будани воситаҳои истеҳсолот, аз ҷиҳати сотсиали баробарҳуқуқ будани ҳамаи аҳли ҷамъият қарор мегирад; Коммунизм ба ҷои капитализм меояд; ҷамъияти коммунистӣ дар натиҷаи ғалабаи инқилоби пролетарӣ барқарор гаштани диктатураи пролетариат-ҳамчун шакли давлат дар давраи аз капитализм ба сотсиализм гузаштан ва барпо кардани ҷамъияти сотсиалистӣ, сохта мешавад. Коммунизм - шакли олии ташкилоти ҷамъияти инсонӣ мебошад; дар ин ҷамъият баробари инкишофёбии ҳарҷонибаи одамон қувваҳои истеҳсолкунанда меафзоянд ва принсипи бузурги «аз ҳар кас-мувофиқи қобилияташ, ба ҳар кас-мувофиқи талаботаш» пойдор мегардад; дар замони коммунизм ба ҷои давлатдории сотсиалистӣ худидоракунии ҷамъиятӣ барқарор мегардад; меҳнати ба нафъи ҷамъият, барои ҳама ба талаботи ҳаёти ба зарурияти дарк кардашуда табдил меёбад, қобилияти ҳар як шахс ба нафъи халқ хеле самаранок истифода бурда мешавад. Назарияи илмии Коммунизмро Карл Маркс ва Фридрих Энгелс кор карда баромадаанд; онҳо миссияи таърихии синфи коргарро ҳамчун гӯркови капитализм ва бунёдкунандаи Коммунизм нишон доданд; онҳо қонунияти таърихии бо Коммунизм ивазшавии капитализмро, дар натиҷаи ғалабаи инқилобии пролетарӣ ва барпо гаштани диктатураи пролетариат, кашф намуданд, роҳҳои сохтмони ҷамъияти коммунистиро нишон доданд. Таълимотро дар бораи Коммунизм мутобиқан ба шароити нав В.И. Ленин, КПСС, партияҳои коммунистӣ ва коргарии бародар инкишоф доданд. Нишонаҳои асосии ҳар ду фазаи Коммунизм-моликияти ҷамъиятӣ будани воситаҳои истеҳсолот, ки ба синфҳои антагонистӣ тақсимшавии ҷамъият ва одамро истисмор кардани одамро аз миён мебардорад; ягонагии сотсиалии ҷамъият дар заминаи умумияти манфиатҳои кули аъзоёни ҷамъият, идеологияи марксизм-ленинизм; тараққиёти мунтазаму пуравҷи истеҳсолоти ҷамъиятӣ ба нафъи тамоми аъзоёни ҷамъият, пурра қонеъ гардондани талаботи моддӣ ва маънавии меҳнаткашон; ба фаъолияти озоду эҷодкорона табдил ёфтани меҳнат; аз тарафи худи меҳнаткашон идора карда шудани протсесҳои иқтисодию сотсиалӣ дар асоси ба таври илмӣ дарк намудани қонунҳои иқтисодӣ ва принсипҳои ҷаҳонбинии коммунистӣ; Коммунизм дар асоси худаш инкишоф меёбад; бунёд гаштани базаи моддию техники Коммунизм фаровонии неъматҳои моддӣ ва маънавиро ба вуҷуд меорад; дар замони Коммунизм синфҳо, фарқи асосии байни шаҳру деҳот, байни меҳнати ҷисмонӣ ва фикрӣ барҳам мехӯрад; барои инкишофи ҳарҷонибаи шахс шароит муҳайё мешавад, принсипҳои ахлоқи коммунистӣ тантана мекунад. 
**Коммунизм** як идиулужӣ идеология аст, ки мекӯшад бар асоси моликияти муштарак, равишҳо ва абзорҳои тавлид ва дар ғиёби моликияти хусуси як созмони иҷтимоъи зиди давлат‌гарои ва фоқиди табақаҳои иҷтимоъи тарсем конад. Коммунизмро шохаи аз мактаби сотсиализм медонанд.

Ишколи аввалия созмонҳои иҷтимоъи инсони дар мактаби марксизм ба "Кумуни аввалея" машҳур аст. Бо ин вуҷуд, Коммунизм як навъи аз созмони иҷтимоъиро тарсим мекунад. Дар миёни кумунистҳо мактабҳои ҷадиди шакл гирифта аст, ки метавон ба моувеизм, трутеизм, Коммунизм машваратӣ, Люксембургизм, Коммунизми анархист, Коммунизм масеҳӣ ва дар наҳоят анвоъи ҷараёнҳои коммунизми чап ишора кард, ки дорои танаввуъи фаровонӣ аст.

Нигаред низ
-----------

* Коммунист

Манобеъ
-------

* Мушоракаткунадагони Википедия, «کمونیسم (Комонесм)», Википедияи форсӣ, донишномаи озод (Мушоҳида дар 03 Июн 2011).