recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо номи Алмос мебошанд.
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо насаби Абдуллоев мебошанд.

**Алмос Абдуллоев** — мутриб, оҳангсоз, омӯзгор, донандаи мусиқии мардумӣ ва Шашмақом, Арбоби шоистаи ҳунари Тоҷикистон (1994)

Зиндагинома
-----------

Алмос Абдуллоев фориғуттаҳсили Омӯзишгоҳи мусиқии Самарқанд (1956), Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода (1983), Ӯ солҳои тулонӣ навозанда, мутриби Филармонияи давлатии Тоҷикистон (1970—1975), муддате дар институти мусиқии мардумии Ироқ тадрис намуда, ромишгар, роҳбари мусиқӣ, роҳбари бадеӣ, муаллим — ромишгари дастаи мақомхонон, ансамбли давлатии «Шашмақом» (Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон 1979—2002, 2004—2005), муаллими гурӯҳи мусиқии суннатии Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода (1983—2002), досент ва мудири кафедраи мусиқии суннатии Консерваторяи миллии Тоҷикистон (2003—2007). Алмос Абдуллоев ширкаткунанда дар даҳаҳои адабиёт ва санъати тоҷик дар РСФСР, Узбекистон, Қирғизистон, Белоруссия, рӯзҳои фарҳанги тоҷик дар Русия (2005), ЮНЕСКО (Париж, 2005), 2 — симпозиуми байналмилалии мусиқишиносӣ (Самарқанд, 1983,1987), симпозиум ва фестивали байналмилалии мусиқӣ ба ифтихори 1400-солагии Борбад (Душанбе, 1990), Исфара (2003). Ӯ мусаннифи чандин суруду оҳангҳо ва асари силсилавии му-сиқии «Ҳиҷоз» (2000) буда, дар инкишофи мусиқӣ, толибони ҷавони мусиқӣ саҳми хоса дошта, барои хидматҳои шоёнаш бо ифтихорномаю мукофотҳои ҶТ, мамолики хориҷӣ (Эрон, Ироқ) сарфароз шудааст. Алмос Абдуллоев ба кишварҳои зиёди Шарқу Ғарб, ҷумҳуриҳои собиқ Шуравӣ дар ҳайати дастаҳои ҳунарӣ сафар намудааст.

Ҳоло ба ҳайси дотсенти Косерватория миллии Тоҷикистон кор карда истодааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Донишномаи Шашмақом./Зери таҳрири Олимов К. Абдувалиев А. Азизӣ Ф. Раҷабов А. Ҳакимов Н. — Душанбе, 2009. — С. 42 ISBN 978-99947-49-13-3

Адабиёт
-------

* Энсиклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик, ҷ.1. — Душанбе, 2004;
* Энциклопедия Душанбе. — Душанбе, 2004.
«**Донишномаи фарҳанги мардуми тоҷик**» — асари бисёрҷилдаи донишномаӣ доир ба анъанаҳо, урфу одатҳо, маросим ва дигар суннатҳои миллии мардуми тоҷик, ки токунун 7 ҷилди он чоп шудааст.

Ду ҷилди нашршудаи донишнома дар асоси фарҳанги моддӣ ва ғайримоддии мардуми тоҷик дар СИЭМТ таҳия шуда, таҳкурсии ин китоби бузургҳаҷм маҳсуб мешаванд. Китоби мазкур фарҳанги ғаниву рангоранги мардуми тоҷикро ба ҷаҳониён муаррифӣ мекунад. Ҷилди 1 (2015) аз маҷмӯи мақолаҳои сароғози мавзӯъҳои таҳти ҳарфҳои А — М (776 саҳ.) ва ҷилди 2 (2017, 756 саҳ.) аз Н — Я иборат буда, дӯстдорони мероси фарҳангии халқи тоҷикро бо суннату ҳунарҳои мардумӣ шинос мекунад. Донишнома бо тасвирҳо оро ёфта, бо теъдоди 5000 нусха дар матбааи «Эр-граф» ба табъ расидааст. Ҷилдҳои 1 ва 2-и ин китоб дар Намоишгоҳи байналмилалии «Санъати китоб»-и ИДМ сазовори Шоҳҷоиза гардид (2018).

Ҷилди 3 «Наврӯз», ҷилдҳои 4-5 «Таъомҳои мардумӣ», ҷилдҳои 6-7 «Мардумшиносӣ» (ё *«Тоҷикони Қаротегин ва Дарвоз»*) ва ҷилдҳои баъдӣ мавзӯъҳои «Бозиҳои бачагона», «Сӯзанӣ», «Бофандагӣ», «Косибӣ», «Либосҳои мардумӣ», «Ҷашнҳои иҷтимоъии мардумӣ» ва ғайраро фаро хоҳанд гирифт.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* А — М. — Д. : СИЭМТ, 2015. — 608 с. — (Донишномаи фарҳанги мардуми тоҷик : [дар 2 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2015—2016, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-79-8.
**Модари ҷойгузин** ё **раҳми иҷораӣ** — равишест, ки дар он як зан (модари ҷойгузин) фарзанди завҷеро, ки ба равишҳои маъмул қодир ба бачадор шудан нестанд, дар бачадони худ ҳамл мекунад (маъмулан ба ин далел, ки яке аз завҷҳо ноборвар аст).

Ин равиш ба таври суннатӣ ба ин гуна анҷом мешавад, ки нахуст силлули тухми модари воқеӣ ва сперми падарро ба равиши лиқоҳи маснуӣ борвар мекунанд ва сипас ҳосил (ҷанин)-ро ба равиши дарункошти маснуӣ дар дохили раҳми модари ҷойгузин қарор медиҳанд. Дар ин равиш модари ҷойгузин танҳо нақши парваришдиҳандаи навзодро дошта ва маъмулан пас аз зоймон тамоми ҳуқуқи сарпарастии фарзандро ба волидайни аслии он вогузар мекунад, аммо ин муҳимми ниёзманди иқдомоти қонунӣ аст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Surrogate motherhood(англ.). *Encyclopedia Britannica*. 14 май 2019 санҷида шуд.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая китайская
* Большая российская (старая версия)
* Britannica (онлайн)

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* BNE: XX5296381
* J9U: 987007548819905171
* LCCN: sh88004707
* NKC: ph868188

 |
**Адан** — шаҳр дар Ҷумҳурии Яман. Бандари асосии Баҳри Араб дар назди гулӯгоҳи Боб-ул-Мандаб. Маркази маъмурии музофоти адан. Аҳолиаш 800 ҳазор нафар (2008). Бандари транзитӣ ва бо сӯзишворӣ пур кардани киштиҳо. Аэропорти аҳамияти байналхалқӣ дорад. Таърихаш ба ҳазорсолаи якуми то м. мерасад. Адан яке аз марказҳои бузурги тиҷоратӣ ба ҳисоб рафта, дар ҳайати давлатҳои ҷануби Арабистони қадим дохил буд. Дар садаи VII дар ҳайати давлатҳои мухталифи мусулмонии Арабистон қарор дошта, аз садаи XV зери тасарруфи Империяи Усмонӣ буд. Соли 1839 Англия онро забт намуда, ҳамчун пойгоҳи ҳарбии баҳрӣ ва баъдтар ҳарбии ҳавоӣ ба мақсади васеъ кардани мулкҳои худ дар Арабистони ҷанубу ғарбӣ ва Шарқи Миёна истифода кард (то соли 1967). Соли 1963 адан ба ҳайати Федератсияи Арабистони Ҷанубӣ дохил карда шуд. Соли 1967, баъди ғалабаи инқилоби озодихоҳии миллӣ қӯшунҳои англисро аз адан берун карданд. Солҳои 1967 – 90 пойтахти Ҷумҳурии Халқии Ямани Ҷанубӣ буд. Аз соли 1990 дар ҳайати Ҷумҳурии Яман. Адан аз ҷиҳати шумораи аҳолӣ ва пешрафти иқтисодӣ дар мамлакат ҷойи дуюмро ишғол мекунад. Корхонаҳои софкории нефт, таъмири киштиҳо, истеҳсоли пластмасса, иттиҳодияҳои истеҳсоли матоъҳои пахтагӣ ва коркарди тамоку дорад. Қисми қадимии шаҳр дорои кӯчаҳои танг ва биноҳои паст аст. Дар адан донишгоҳ, музейи таърихӣ ва театр мавҷуданд. Ёдгориҳои таърихии адан: Қалъаи Сир (асри 5) ва иншооти бузурги Ас-Сахариг (асри 5), ки обҳои боронро дар худ ҷамъ намуда шаҳрро аз обхезӣ эмин медорад.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
Ривоятҳои Славяни
-----------------

Пайдошавии ривоятҳои Славяни ва дини онҳо аз қувваи ғайриоддии табиат ва авлоди онҳо вобаста буд. 
Ягона худои онҳо "Созандаи раъду барк" - Перун буд. 
Боз дар ончо славянҳои Балтики зиндагӣ мекарданд, ки худои олиашон Святовит буд ва ӯ аз болои Триглав - Идоли се сар дошта назорат мекард. Славянхо Балтики ба ин Триглав сачда мекарданд. 
Боз Славянҳо Рус вучуд доштанд, ки онҳо ягона шахсоне мебошанд, ки фикри ба руи сангҳои калон кашидани руи худояшонро пайдо карда, ба ичро расониданд. Якумин санги кашидашуда дар болои баландии Владимир, аз тарафи князи Киеви монда шуд. Дар вакти хукмронии Князи Киеви боз якумин Храмхо сохта шуда будан.
**Искандаршоҳ Раҳматуллоев** (5 ноябри 1919, деҳаи Равнов, ноҳияи Қалъаи Хумб — 14 июни 1993, Кӯлоб) — куштигири тоҷик, муаллифи «ҳалуки искандарӣ». Устоди варзиши ҶШС Тоҷикистон (1970), Мураббии хидматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1976).

Зиндагинома
-----------

Искандаршоҳ дар торихи 5 ноябри 1919 дар деҳаи Равнови ноҳияи Қалъаи Хумб дар хонаводаи деҳқон ба дунё омадааст. Ӯ аз синни 6-солагӣ зери назари устоди аввалинаш Давлат-паҳлавон ба машқу тамрин пардохта, баъдан худ ба дараҷаи устодӣ расид. 

Искандаршоҳ аз соли 1931 то соли 1951 дар деҳаи Шайкамонии ноҳияи Шӯрообод ба деҳқонону боғдорӣ машғул буд ва дар тӯю маъракаҳои минтақаю водӣ майдондорӣ мекард. Аз соли 1951 ба шаҳри Кӯлоб кучида, узви дастаи яккачини куштигирони шаҳр ва баъдан узви мунтахаби ҶШС Тоҷикистон мешавад.

Ӯ ба ҷӯз куштигирӣ ҳунарҳои дигар аз кабили наққошию бинокорӣ ва навозандагӣ дар созҳои мухталифи миллиро низ ба худ касб карда буд.

Ифтихорот
---------

* Қаҳрамони Спартакиадаи Ҷумҳуриҳои Осиёи Миёна ва Қазоқистон (1951, 1952, 1957),
* Барандаи ду медали тилои мусобиқаҳои умумииттифоқӣ
* Қаҳрамони бисёркаратаи Тоҷикистон.

Дар солҳои қабл рақобати паҳлавонон аз рӯи вазн сурат намегирифт, варзишкорон бо розигии тарафайн (новобаста аз вазн) ба майдон баромада, сабқат бо ҳам дасту панҷа нарм мекарданд. Раҳматуллоев, ки ҳамагӣ 65 кило вазн дошт, бо паҳлавонони 70, 80 ва то 100 кило аз ҷумҳурӣ ва кишварҳои Қазоқистону Ӯзбекистон, Қирғизистон ва ҷамоҳири Қафқоз куштӣ гирифта, ҳамеша дастболо мегардид.

Искандаршоҳ аз аввали соли 1960 сардовар ва мураббии тимҳои куштии миллии тоҷикӣ дар вилояти Кӯлоб ва устоди кафедраи тарбияи ҷисмонии Институти давлатии педагогии Кӯлоб таъйин шуда, дар ин росто хидмати беназирро анҷом додааст.

Шогирдон
--------

Ӯ ягона паҳлавон ва устоди варзишгарон аст, ки унвони «Устоди устодон»-ро ба дурустӣ соҳиб гардида буд. Устод Раҳматуллоев шогирдони зиёд, аз ҷумла нахустин қаҳрамони ҷаҳон Сайидӯъмин Раҳимов ва қаҳрамонҳои Ҷумҳуриии Тоҷикистон Мирзоватан Ҳасаналиев, Алӣ Хонов, Шеравлиё Мирзоавлиёев, А. Абдуллоев, С. Нуралиев, Бозор Қурбонов ва бисёр дигаронро тарбия кардааст.

Ҳалуки искандарӣ
----------------

Искандаршоҳ Раҳматуллоев гунае аз ҳалукро кашф намуда, онро чунон моҳирона ва чолокона иҷро мекард, ки дар байни мардум ба «ҳалуки искандарӣ» маълуму машҳур аст.

Унвону ҷоизаҳо
--------------

* Устоди варзиши ҶШС Тоҷикистон,
* Мураббии хидматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1976),

Даргузашт
---------

Искандаршоҳ Раҳматуллоев 14 июни соли 1993 дар синни 74-солагӣ дар шаҳри Кӯлоб даргузашт.

Эзоҳ
----

1. ↑  *Мӯъмин Аҳмадӣ*. Таъсиси Фонди «Искандаршоҳ» дар Кӯлоб(тоҷ.), *Радиои Озодӣ* (21 июни 2011). Проверено 14 марти 2023.
**Чэн Шисзю́н** (чинии сунатӣ: 陳士駿, пинйин: *Chén Shìjùn*), дар натиҷа маъруф ба номи **Стивен «Стив» Ши Чен** (англ. Steven «Steve» Shih Chen; тав. 25 августи соли 1978) — соҳибкори амрикоӣ, яке аз муассисони YouTube, муассиси ширкатҳои AVOS Systems Inc. ва MixBit аст.

Зиндагинома
-----------

Дар Тайбэй, Тайван таваллуд шудааст. Вақте ки ӯ 8-сола буд, оилаи ӯ ба Иёлоти Муттаҳида кӯчид. Мактаби миёнаро дар Иллинойс хатм кардааст.

Соли 2005 он ҳамроҳ бо Чед Ҳерли ва Ҷавед Карим видеохостинги YouTube-ро таъсис доданд. 16 октябри соли 2006, ҳамроҳ бо Чед Ҳерли, ӯ YouTube-ро ба Google ба маблағи 1,65 миллиард доллар фурӯхт. Дар соли 2018, саҳмияҳои Google, ки ӯ аз фурӯши YouTube гирифта буд, 729 миллион долларро ташкил додааст.

Вай узви ба истилоҳ «мафияи PayPal» — гурӯҳи ғайрирасмии сармоягузорон ва соҳибкорон ҳисобида мешавад, ки дар PayPal то азхудкунии он аз ҷониби EBay дар соли 2002 кор мекарданд, аст.

Оиладор, соҳиби ду фарзанд. Бо оилааш дар Сан-Франсиско зиндагӣ мекунад .

Эзоҳ
----



|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Дар шабакаҳои иҷтимоъӣ | 
* Sina Weibo

 |
| Тасвир, видео ва садо | 
* YouTube

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Notable Names Database

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* ISNI: 0000 0000 3491 563X
* LCCN: n2008044671
* VIAF: 11780096
* WorldCat VIAF: 11780096

 |
Ривоятҳои шумерӣ
----------------

**Ривоятҳои Байнуннаҳрайн** - Байнуннаҳрайн ё Миёнрӯдон сарзаминеро мегуфтанд ки миёни рӯдҳои Даҷла ва Фурот ҷой дорад ва дар гузашта кишварҳои Шумер, Аккад, Ошур, Бобил ва Элом дар он ҷойгир буданд ва имрӯз бештари ин сарзамини дар кишвари Ироқ ҷой дорад. 
Ривоятҳои Шумерию Аккадӣ аз қадимитарин ривоятҳои ҷаҳон ҳастанд, ки дар сарзамини Байнуннаҳрайн дар асрҳои IV - II то милод падид омадаанд. 
Ривоятҳои ҳурритӣ ривоёти мардуме ҳастанд, ки дар шимоли Байнуннаҳрайн дар асрҳои III - II то милод зиндагӣ мекарданд.
Ривоятҳои ошурӣ - ривоёти ошуриён, ки дар шимоли Байнуннаҳрайн дар асрҳои XIV - VII то милод зиндагӣ мекарданд.
Ривоятҳои бобилӣ - ривоёти бобилиён, ки дар ҷануби Байнуннаҳрайн дар асрҳои XX - VI то милод зиндагӣ мекарданд.
Устураҳои Юнони Бостон
----------------------

Устураҳои Юнони Бостон барои вусъат додани маданият ва баландкунии ҳунарҳои давлатхо хело роли калон бозид. У барои пайдо намудани тассавурот дар бораи ҳаёти одамон, кахрамонон ва худохо хам хеле роли калон бозид. 
Устураҳои Юнони Бостон ба чунин қисмхо чудо мешавад:

  

* Авлоди якуми худохо
* Авлоди дуюми худохо
* Титанхо; Олимпикихо
* Худои офатҳои баҳри
* Худои марг ва чахони зеризамини
* Сиклопхо
* Гекатонхейрхо
* Азимчуссахо
* Дигар худоён
* Худоҳои зиёдшави
* Аждахорхо
* Кахрамонон

Дар бораи устураҳо шумо дар донишномаи "Устураҳои Юнони Бостон" хонда метавонед.
**Хаёл Бобоев**  — олими соҳаи физика ва таърих, доктори илмҳои таърих (2006), профессор (2010).

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи факти физика ва астрономияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Маскав (1983). Аввал муаллими кафедраи физикаи назариявии Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Кӯлоб (1983-85), баъд коромӯз ва аспиранти Донишгоҳи давлатии педагогии Маскав (1985-90), устоди Донишгоҳи давлатии омӯзгории Кӯлоб (1990-92), докторанти УДТ (ҳоло ДМТ) (1993-96) буд. Солҳои 1996—2008 дар Вазорати маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаҳои гуногун кор кардааст. Аз соли 2009 дар Донишгоҳи технологии Тоҷикистон ба ҳайси устод ва ноиби ректор оид ба равобити байналмилалӣ ифои вазифа дорад. Дар мавзӯи «Такмили тайёрии астрономии устодони ояндаи физика дар донишгоҳҳои педагогӣ» (1990) рисолаи номзадӣ ва дар мавзӯи «Таърихи бунёд ва рушди илми ситорашиносӣ дар Тоҷикистон» (2006) рисолаи докторӣ дифоъ намудааст. Бобоев муаллифи беш аз 100 мақола, рисолаҳои илмӣ, усулӣ, таълимӣ ва барномаҳои дарсӣ аст.
Бобоев ширкатдори якчанд конфренсияҳои байналмилалӣ, аз ҷумла дар Россия (1989, 2011), Эрон (1996), Хорватия (2006), Португалия (2006), Олмон (2007) ва ғ. мебошад. Асарҳои илмии ӯ дар кишварҳои хориҷӣ ба забонҳои англисӣ ва португалӣ тарҷума шудааст.

Осор
----

* Кайҳон ва тақдири инсон. Кӯлоб, 1992;
* Нигорише андар нуҷум. Д. 2000;
* Достижения ученых-астрономов Таджикистана во второй половине ХХ в. Д. 2005;
* О формировании астрономических знаний таджикского народа. Д. 2006;
* Возрождение астрономии в Таджикистане (ХХ в.) — Д. 2006;
* Дунёи нуҷум ва фарҳанги кайҳоншиносӣ. Д. 2010.

Сарчашма
--------

* Бобоев Хаёл / Р. Раҳмонӣ // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Васиятнома** - ҳуҷҷат аст. Ҳуҷҷате, ки шахси меросгузор дар он пеш аз вафоташ гақдири молу мулкашро муайян мекунад. Яъне он супориши меросгузор аст, ки дар бораи пас аз вафоташ ба кӣ ё бо кадом шахсон ва ба кадом миқдор ё кадом чиз бо кӣ бояд гузарад, муайян карда мешавад.
Васия гнома мувофиқи талаби коиун бояд ҳатман дар шакли хаттн иавишта шавад. Чунин ҳуҷҷат аз тарафи шахсе гузошта мешавад, ки қобилияти амалкунии пурраро дорад. Васиятномаро бояд ҳар шахс худаш гузорад. Шахси меросгузор то вақти вафот ҳуқуқ дорад, ки васиятномаи гузоштаи худро бекор кунад ё мазмуни онро тагйир диҳад. Пас аз тағйир додани мазмуни васиятнома он бояд аз тасдиқи мақомоти нотариалӣ гузаронида шавад.

Нигаред низ
-----------

* Тафсири Кодекси граждании Ҷумҳурии Тоҷикистон
* Васӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 119
**«Ба қуллаҳои дониш»** - нашрияи УДТ ба номи В.И. Ленин, ДДМТ ва ҳоло Донишгоҳи миллии Тоҷикистон мебошад.

Таърих
------

Рӯзномаи мазкур 7 октябри соли 1956 бо ибтикори номзади илмҳои филология Абдулатиф Бухоризода, ки котиби кумитаи Ҳизби коммунисти Донишгоҳ буд, таъсис ёфт. Дар даврони шӯра­вӣ ҳафтае як маротиба ба ду забон – русӣ ва тоҷикӣ нашр мешуд. Аз соли 2009 бо ибтикори ДМТ дар ҳаҷми 16 саҳ. нахуст моҳе ду маротиба ва аз соли 2010 ҳафтае як маротиба бо тасвирҳои рангин чоп мешавад.
Дар «Ба қуллаҳои дониш» донишмандон ва шахсиятҳое ҳамчун Воҳид Ас­рорӣ, С. Гулов, Баҳриддин Камолиддинов, А. Маҳмадаминов, А. Мухторов, М. Муҳаббатшоев, Баҳром Шермуҳаммадов ва дигарон ба ҳайси сардабир ё масъули нашри ҳафтанома ифои вазифа кардаанд. «Ба қуллаҳои дониш» дар сафаҳоти худ рафти таълиму тад­рис ва охирин рӯйдодҳои илмию фарҳангии Дониш­гоҳро инъикос мекунад. Дар нашрия инчунин намунаҳо аз эҷо­ди бадеӣ, баррасӣ ва нақду пажӯҳишҳои дониш­ҷӯён мунташир мешавад. Шоирони халқии Тоҷикистон Гулназар Келдӣ, Гулрухсор Сафиева, Саидалӣ Маъмур, Раҳмат Назрӣ ва диг. нахустин намунаҳои осори хешро дар ин нашрия ба табъ расондаанд. «Ба қуллаҳои дониш» дар тарбия ва такмили истеъдоди адибон, донишмандон ва рӯзноманигорони ҷавон хидмати шоён кардаву мекунад, ки бисёре аз онҳо имрӯз дар наш­рияҳои марказии кишвар, телевизион ва радиои ҷумҳурӣ, инчунин дар донишгоҳҳову муассисоти илмӣ-фарҳангӣ муваффақона фаъолият доранд. Адади нашраш 8 ҳазор нусха (2012).

Нигаред низ
-----------

Донишгоҳи миллии Тоҷикистон

Адабиёт
-------

* ДДМТ (марҳалаи асосии таърихӣ). - Душанбе 2008;
* «Ба қуллаҳои дониш». 2011, № 16–17.

Адабиёт
-------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
|  |
| --- |
| Унсури холии Викидода |

**«Аҷоибу-т-табақот»** (ар. عجائب الطبقات‎) — асари Муҳаммад Тоҳир ибни Абулқосим оид ба космография ва ҷуғрофия. Тақрибан солҳои 1642-45 таълиф шудааст.

Муаллиф барои эҷоди ин асар аз «Масолик ва мамолик»-и Абуисҳоқи Истахрӣ ва «Аҷоибу-л-махлуқот ва ғароибу-л-мавҷудот»-и Қазвинӣ истифода бурдааст. «Аҷоиб-ут-табақот» асари таърихию ҷуғрофиёӣ ва мардумшиносӣ буда, оид ба шаҳру қасабаҳо, ҳаёту маишат, ҳунару тиҷорат ва урфу одатҳои қавмҳои Осиёи Миёна-мардумони Хоразм, Фарғона, Ӯш, Шош (Тошканд) — Самарқанд, Хуҷанд, Бухоро, Қубодиён, Тирмиз, Балх ва ғайра маълумоти ҷолиб додааст. «Аҷоиб-ут-табақот» дар феҳристи китобхонаҳои Душанбе, Санкт-Петербург, Тошканд ва ғайра номбар шудааст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Геоантиклинал** (аз гео ва антиклинал) — қитъаи бардошташудаи қишри Замин дар ҳудуди ноҳияи геосинклинал, ки даҳҳо км бар ва садҳо км дарозӣ дорад.

Геоантиклинал дар давоми чандин давраи геологӣ ба вуҷуд меояд ва дар марҳалаи охирини инкишофи геосинклинал ба маркази кӯҳҳои чиндор табдил меёбад. Мисоли Геоантиклинали замони муосир галаҷазираи Курил ва Г.-и қадими Помири Ҷанубу Ғарбӣ мебошад.

Сарчашма
--------

* Геоантиклинал / М. Ҷанобилов // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
Ҳолати тиббӣШаблон:SHORTDESC:Ҳолати тиббӣ

**Генодерматозҳо** — бемориҳои ирсии пӯст, ки бар асари мутатсияи генҳо (ҷиҳати рушд ва фаъолияти баҳинҷори пӯст зарур аст) рух менамоянд.

Генодерматозҳо дар натиҷаи мутатсияи як ген (Генодерматозҳо-и моногенӣ) ё таъсири мутақобили гену омилҳои гуногун (генодерматозҳи гуногуномил) ба вуҷуд меоянд. Нақси ирсии пӯст ҳангоми бемориҳои хромосомӣ, мас. синдроми Даун низ ба мушоҳида мерасад. Генодерматозҳо-и гуногуномил (псориаз, нейродермит ва ғайра) зиёдтар вомехӯранд. Онҳо бо роҳи аутосомӣ-доминантӣ ва гоҳе аутосомӣ-ретсессивӣ ба насл мегузаранд.
Генодерматозҳо бештар баъди таваллуд ё дар моҳҳои аввали ҳаёти кӯдак мушоҳида мешаванд; баъзе генодерматозҳо (мас. синдроми Вернер) дар калонсолон падид меоянд. Онҳо аз бемориҳои узвҳои дарун низ (синдроми Пейтс-Егерс-Турен) дарак медиҳанд. Муолиҷаи бисёр Генодерматозҳо душвор аст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Иванов О. Л. Кожные и венерические болезни. М. 2000.
* Ефремов А. В. Генодерматозы. Новосибирск, 2003.

Сарчашма
--------

* Генодерматозҳо // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Генри Бессемер** (19 январ 1813[…], Charlton[d], Ҳартфордшир — 15 март 1898[…], Лондон) — ихтироъкори англис, узви Анҷумани салтанатии Лондон (1879).

Зиндагинома
-----------

Падари Бессемер ҳуруфрез буда, таҷҳизоти зиёди механикӣ ихтироъ кардааст. Бессемер таҳти таъсири падараш аз хурдӣ ба механика ва филиззкорӣ шавқи калон пайдо карда, дар тӯли ҳаёташ зиёда аз 100 ихтироот дар соҳаҳои гуногуни техника дорад. Бессемер аз ҷумла қолаби сӯзандор барои қайди маркаҳо ва мошинаи ҳуруфрезӣ (1838), мошинаи манганакунии найшакар (1849), насоси марказгурези обкашӣ (1850) ва ғ-ро ихтироъ кардааст. Корҳо оид ба беҳсозии хосиятҳои тири вазнини тӯп ӯро ба фикри тарзи мукаммали ҳосил намудани пӯлод барои мили тӯпҳо овард (1854). Худи ҳамон сол Бессемер патенти ихтирои тӯпи автоматии бо об хунукшавандаро гирифт. Соли 1856 ӯ патенти ихтироотро барои табдили чӯяни
моеъ ба пӯлод бо усули боддиҳӣ бе сарфи сӯзишворӣ соҳиб шуд, ки он ба раванди бессемеронии чӯян асос шуд. Соли 1860 Бессемер барои ихтирооти кӯчаи пӯлодгудозии (конвертор) чархзананда бо тарзи боддиҳӣ аз таг ва қисми тир (цапфа) патент гирифт, ки сохти он то замони мо боқӣ мондааст.
Ӯ, инчунин, фикри истеҳсоли прокат аз филиззи моеъро, ки байни навардҳои чархзананда гузашта, бо об сард карда мешавад, пешниҳод кардааст. Бессемер яке аз асосгузорони
Институти чӯян ва пӯлод буда, соли 1873 медали тилои Бессемерро барои хидматҳои шоён дар истеҳсоли филиз зоти сиёҳ таъсис дод. Бессемер солҳои охири умраш ба сохтани телескоп-рефлекторҳо машғул буд.

Эзоҳ
----

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* идентификатор BNF (фр.): платформаи додаҳои боз — 2011.
2. 1 2 3 4  Энциклопедия Брокгауз (нем.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
3. 1 2 3 4  Gran Enciclopèdia Catalana (кат.) — Grup Enciclopèdia, 1968.
4. 1 2  Бессемер Генри // Большая советская энциклопедия (рус.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.

Сарчашма
--------

* Бессемер Генри // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Вознесенский Андрей Андреевич** (12 майи 1933, Маскав – 1 июни 2010, ҳамон ҷо) — шоири рус.

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи донишкадаи меъмории Маскав (1957). Яке аз намояндагони «назми баланд»-и рус, ки ашъори нахустинашро (дар 14-солагӣ) Б. Л. Пастернак баҳо додааст. Маҷмӯаҳои нахустинаш – «Мозаика», «Парабола» (ҳар ду – 1960) ва «Мурӯди секунҷа» (1962, ки пас аз сафари ИМА навишт) таваҷҷуҳи умумро ҷалб кард. Аз рӯйи силсилаи шеърҳои Андрей Вознесенский «Зиддиоламҳо» («Антимиры», 1964) театри Таганкаи Маскав бо ҳамин ном намоишнома ва аз рӯйи достони ӯ – «Авос» театри Ленкоми Маскав рок-операи «Юнон ва Авос»-ро ба саҳна гузошт. Андрей Вознесенский муаллифи повести «О» (1982), китобҳои «Муҳандисони рӯҳ» (1984), «Хандақ» (1986), «Фолнома» (1995), «Casino»-и «Русия» (1997), мақолаҳои адабиётшиносию публитсистӣ мебошад. Дар ашъори Андрей Вознесенский мавқеи иҷтимоии қаҳрамонони лирикӣ ифода ёфтааст. Тарзи баёнаш мутантан мебошад; мекӯшид мақсаду маромашро дар шаклҳои нави шеър ба хонанда бирасонад. Андрей Вознесенский акад. Академияи маорифи Русия (1994), дорандаи Мукофоти давлатии ИҶШС (1978) мебошад.

Осор
----

* Собрание сочинений. В. 5-ти томах. М. 2000 – 03.

Эзоҳ
----

1. 1 2  Вознесенский Андрей Андреевич // Большая советская энциклопедия (рус.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
2. 1 2 3  *Bibliothèque nationale de France* идентификатор BNF (фр.): платформаи додаҳои боз — 2011.
3. 1 2  Энциклопедия Брокгауз (нем.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
4. ↑  Gran Enciclopèdia Catalana (кат.) — Grup Enciclopèdia, 1968.
5. ↑   (ингл.)

Адабиёт
-------

* Новая российская энциклопедия. Т. IV (1). М. 2008.
**Геном** (англ. genome; аз юн. genos — ҷинс, пайдоиш) — дастаи хромосомаҳои гаплоидӣ; маҷмӯи генҳое, ки дар дастаи яккаи хромосомаҳои андомгон ҷой гирифтаанд.

Истилоҳи геномро соли 1920 биологи олмонӣ геном Винклер ба илм ворид намудааст. Дар гаметаи андомгони диплоидӣ ва дар ҳуҷайраи андомгони гаплоидӣ як, дар ҳуҷайраи ҷисмии организмҳои диплоидӣ бошад, ду адад геном мавҷуд аст. Баробари афзудани дараҷаи такрори дастаи хромосомаҳо дар ядрои ҳуҷайра адади геномҳо низ зиёд мешавад. Ҳангоми бордоршавӣ геномҳои гаметаи падарӣ ва модарӣ сарҷамъ меоянд. Геномҳое, ки аз гаметаҳои падарӣ ва модарӣ ҳосил шудаанд, ба ҳамдигар шабеҳ (гомологӣ) мебошанд. Дар дурагаҳои дур байни геномҳо шабоҳат (гомология) вуҷуд надорад. Таносуби ҷойгирии хаттии генҳоро дар ҳар як хромосома гомологияи мутлақи ду геном меноманд. Ин гуна мувофиқат боиси конъюгатсияи мусоиди хромосомаҳо дар давраи мейоз мешавад. Тағйири адади хромосомаҳо (мас. полиплоиднӣ, афзоиш ё коҳиши шумораи хромосомаҳои ҷудогона) мутатсияи геномӣ ном дорад. Андомгоне, ки дар он ҳамон як геном борҳо такрор меёбад, автополиплоид ва андомгоне, ки дар он геномҳои гуногун муттаҳид гаштаанд, аллополиплоид номида мешавад. Мисоли аллополиплоидҳо гандум аст. Миқдори хромосомаҳои гаплоидӣ дар гандуми сахт — 14, мулоим — 21, якачин — 7 мебошад. Бо роҳи дурагакунӣ ва таҳқиқи конъюгатсияи хромосомаҳо дар давраи мейоз маълум гашт, ки як геноми иборат аз 7 хромосома дар ҳама навъи гандум дучор меояд (геноми А); дар гандумҳои сахт ва мулоим ду геноми умумии ҳар яке иборат аз 7 хромосома (А, В) вуҷуд дорад. Дар гандуми мулоим геноми махсуси D низ мавҷуд аст, ки 7 хромосомаро дар бар мегирад. Ҳамин тавр, формулаи геноми гандуми яккачин — АА, гандуми сахт — ААВВ, гандуми мулоим, ки дар ҷараёни таҳаввулот бо роҳи дурагакунии се навъи гуногуни хӯшадорҳои худрӯй ва дучандсозии адади хромосомаҳои дурагаҳо пайдо шудааст, ААВВDD мебошад. геном дар рӯёндани навъҳои гуногуни меваю сабзавот истифода мегардад. Нигар низ Рамзи генетикӣ.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Тарантул В. З. Геном человека. Энциклопедия написанная четырьмя буквами. М. 2003;
* Ридли Мэтт. Геном: автобиография вида в 23 главах. М. 2008.

Сарчашма
--------

* Геном // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Винилхлорид** (хлориди винил, CH2 = CHCl)— гази беранг, бӯйи сусти монанд ба бӯйи хлороформ дорад; t ҷӯшиш −13,8°С; t гудозиш — 153,8°С, зичиаш дар — 15°С 0,9730 г/см3. Винилхлорид дар об хеле бад, дар ҳалкунандаҳои органикӣ хуб ҳал мешавад; бо галогену гидрогенгалогенидҳо пайваст мегардад:

CH2 = CHCl Cl → CH2 Cl ─ CHCl2

HCl → CH3 ─ CHCl2

Винилхлорид бо винилиденхлорид ва виниласетат полимеризатсия ва ҳамполимеризатсия мешавад. Дар саноат винилхлоридро бо роҳи гидрохлоронии асетилен зери таъсири HgCl2 ба ангишт ҳосил мекунанд

Винилхлорид худ полимеризатсия намешавад. Винилхлорид дар саноат барои истеҳсоли поливинилхлорид ва ҳамполимерҳо истифода мегардад.

Эзоҳ
----

1. 1 2 3 4 5
2. ↑

Адабиёт
-------

* Винилхлорид // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Донишномаи Рӯдакӣ**. (Иборат аз 4 ҷилд). (А – К). – Душанбе, 2008. Ҷилди I. – 592 с.

Мундариҷа
---------

Ҳарчанд дар бораи Рӯдакӣ рисолаву мақолаҳои зиёди таҳқиқотӣ навишта шуда, чандин асари ҷамъбастӣ ба забонҳои гуногун ба табъ расидааст, вале то ҳол як асари комили куллие набуд. Олимони Пажӯҳишгоҳи забон ва адабиёт ба номи Рӯдакии Академияи илмҳои Тоҷикистон барои офаридани донишномаи поягузори адабиёти форсу тоҷик «Донишномаи Рӯдакӣ», аз иттилооти зарурӣ доир ба ҳамаи паҳлӯҳои рӯзгору осори шоир ва кулли маълумоти дастрас дар робита ба Рӯдакӣ бошад, ҷамъ оварда ҷилди аввали «Донишномаи Рӯдаки»-ро тадвину таҳия намудаанд. Нахустин донишномаи тахассусии инфиродӣ - «Донишномаи Рӯдакӣ» фарогирандаи кулли мақолаҳои дорои ҳам ҷанбаи иттилоотӣ ва ҳам илмӣ буда, дар бораи аҳволу осори шоир, дараҷаи таҳқиқи ӯ, мақом ва шӯхраташ маълумот медиҳад. Роҷеъ ба ҳамаи сарчашмаҳои дастраси таърихию адабӣ, ки дар онҳо зикри Рӯдакӣ рафтааст, маълумот дода мешавад.

Донистаниҳо
-----------

Нусхаи электронии китоб дар сомонаи Китобхонаи миллии Тоҷикистон - kmt.tj гузошта шудааст.

Нигаред
-------

* Рӯдакӣ

Адабиёт
-------

* Донишномаи Рӯдакӣ. (Иборат аз 4 ҷилд). (А – К). – Душанбе, 2008. Ҷилди I. – 592 с.
**Саъд ибни Абиваққос** ( ар. سعد بن أبي وقاص‎) — аз саҳобиюни барҷастаи Муҳаммад (с) ва фармондеҳи лашкари мусулмонон дар фатҳи Ироқ ва ҷузви қабилаи банӣ Зуҳра ибни Киллоб буд.

Зиндагинома
-----------

Соли 595 ба дунё омада, аз қабилаи Бани Зуҳра (қабилае аз қабоили Қурайш) буд. Саъд ибни Абиваққос бародари Утба ибни Абиваққос, аз душманони сарсахти паёмбари ислом буд, ки гуфта шудааст, дар ҷанги Уҳуд дандони паёмбарро шикаст ва қабл аз фатҳи Макка кофир аз дунё рафт. Кунияи Саъд Абӯисҳоқ буд. Падараш Молик ибни Вуҳайб (ё Уҳайб) ибни Абдуманоф ибни Зуҳра, машҳур ба Абиваққос ва модараш Ҳумана духтари Абӯсуфён ибни Умая ибни Абдушшамс буд. Ӯ аз хонзодагони араб буда ва падару аҷдодаш эҳтироми болое дар назди аъроб доштанд. Кунияи вай Абӯисҳоқ аст, аммо гоҳе ба номи Саъд ибни Молик низ шинохта мешавад; Зеро номи падараш Молик ибни Вуҳайб (ё Уҳайб) ибни Абдуманоф ибни Зуҳра буд. Модари Муҳаммад (с) аз қабилаи банӣ Зуҳра аст ва бино бар ин, паёмбар (с) Саъдро ба унвони амуи модараш мавриди эҳтиром қарор медод. Ӯ дар ҷанги Қодсия дар баробари Эрон, фармондеҳи сипоҳи мусулмонон буд; Аз ин ҷиҳат, вайро сардори Қодсия мехонданд.

Умар ибни Саъд аз тобеъини Муҳаммад (с), ки домоди Мухтор Сақфӣ буд ва Ҳусайн ибни Алӣ ва ҳамроҳонашро ба қатл расонд, фарзанди ӯ буд.

### Пазириши ислом

Дар манобеъи суннӣ ба зуд ислом овардани вай ишора шуда ва вайро 3, 7 ё нӯҳумин фарде медонанд, ки ислом овард ва ислом оварданаш дар замоне буд, ки намоз ҳанӯз воҷиб нашуда буд. Дар ин манобеъ, оёте аз Қуръонро дар шаъни вай нозилшуда медонанд ва вайро аввалин касе, ки дар ислом ҷангид ва тире партоб кард, дониста ва ба муҳофизаташ аз Муҳаммад (с) дар шаби баъд аз ҳиҷрат, ҳузураш дар тамоми ғазвоти Муҳаммад, ҷумлае, ки Муҳаммад танҳо ба вай (дар бархе манобеъ ба Зубайр низ) гуфта, ки падару модарам ба фидоият бод ва дуои паёмбар дар мавриди вай, ки тамоми хостаҳои Саъд бароварда шавад, ишора шудааст.[ниёзманд манбаъ]

Эзоҳ
----

1. ↑  *Али-заде А.* Сад ибн Абу Ваккас (рус.) // *Исламский энциклопедический словарь* — М.: Ансар, 2007. — ISBN 978-5-98443-025-8
2. ↑  *مشکلات مخدرات درفامیل / مترجم محمد حامد اثیر.* University of Arizona Libraries. 2004.

Адабиёт
-------

* Saʿd b. Abī Waḳḳāṣ / Hawting, G.R. // Encyclopaedia of Islam. 2nd ed : [англ.] : in 12 vol. / edited by C. E. Bosworth; E. van Donzel; W. P. Heinrichs & G. Lecomte[fr]. Assisted by P.J. Bearman and S. Nurit. — Leiden : E.J. Brill, 1995. — Vol. 8. (платн.)
* Снесарев Г.П. Хорезмские легенды как источник по истории религиозных культов Средней Азии. Москва: Наука, 1983.
* Джаббаров Иса, Древний Хорезм – страна высокой культуры и уникальной духовности (Этно-исторические очерки). М.: ИЭА РАН, 2014.
* Маликов А.М. Культ святого Саад ибн Абу Ваккаса в Хорезме и Центральной Азии: история и современность // Хорезм в истории народов Евразии. Материалы международного симпозиума. Каскелен, 2019, с.25-34
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Берунӣ (мазмунҳо)-ро бубинед.

**Берунӣ** (ӯзбакӣ: *Beruniy, Беруний*, қарақалп. Biruniy, Бируний), дар қадим **Кос** — шаҳр, маркази маъмурии ноҳияи Берунии и Мухтори Қарақалпоқистон.

Дар соҳили рости дарёи Аму, 20 км шимол шақртари истгоҳи роҳи оҳани Урганҷ воқеъ аст. Роҳҳои автомобилгарду ҳавоӣ ва обӣ (дарёи Аму, бандараш Чалиш) Беруниро бо дигар ноҳияҳо мепайванданд. Аҳолиаш 50,7 ҳазор нафар (2008).

Саноат
------

Берунӣ – маркази саноатии Ҷумҳурии Мухтори Қароқалпоқистон. Заводҳои равған, хишт, асфалт, пахта (2 завод), матбаа, кинотеатр, қасри фарҳанг, китобхона, касалхона дорад. Берунӣ дар замонҳои қадим пойтахти Хоразм буд. Онро Кос (Кот), Фил (Фир), Шоббоз (Шоҳ Аббос) меномиданд. Шаҳр зодгоҳи олим ва мутафаккир Абурайҳон Берунӣ аст. Аз ин сабаб соли 1957 ба он номи Берунӣ дода шудааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Число постоянных жителей в Республике Каракалпакстан на 1 января 2018 года, Портал открытых данных Республики Узбекистан

Адабиёт
-------

* Берунӣ // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Ге́нрих О́сипович Гра́фтио** (26 декабр 1869, Daugavpils[d], Vitebsk Governorate[d] — 30 апрел 1949, Санкт-Петербург) — олим ва муҳандис-энергетики шӯравӣ, академики АИ ИҶШС (1932).

Зиндагинма
----------

Хатмкардаи факултаи физика ва математикаи Донишгоҳи Новороссийск дар Одесса (1892) ва Институти муҳандисони роҳҳои нақлиёти Петербург (1896). Солҳои 1900-17 дар таҳияи лоиҳа ва сохтмони р. о. инчунин трамвай дар Санкт-Петербург саҳм гузошта, лоиҳаҳои бо барқ таъмин кардани роҳҳои оҳани Қрим ва Закавказия (Моварои Қафқоз), лоиҳаи НБО-ро дар дарёҳои Вуокса, Волхов (1905—1915) ва ғ. тартиб дод. Аз соли 1907 омӯзгор, аз 1921 профессори Институти электротехникии Петербург (Ленинград) буд. Генрих Графтио ба сохтмони НБО-ҳои Волхов (1905—1915) ва Нижнесвирск роҳбарӣ карда, дар таҳияи нақшаи ГОЭЛРО ширкат варзидааст. Солҳои 1938−1945 нозири Кумитаи сохтмони неругоҳҳои Комиссариати халқии неругоҳҳои барқии ИҶШС буд. Дар давраи ҶБВ (1941—1945) доир ба инкишофи ҳидроэнергетикаи (барқи обии) минтақаҳои азнавбарқароргардидаи мамлакат ва барқарор кардани НБО-ҳои Днепр ва Нижнесвирск фаъолият намудааст. Муаллифи як қатор асарҳои илмӣ дар соҳаи нақлиёти р. о. ва ҳидроэнергетика.

Ҷоизаҳо
-------

Бо орденҳои Ленин ва Байрақи Сурхи Меҳнат сарфароз гаштааст. НБО-и Нижнесвирск ба номи Генрих Графтио гузошта шудааст.

Эзоҳ
----

1. 1 2 3 4  Графтио Генрих Осипович // Большая советская энциклопедия (рус.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.

Сарчашма
--------

* Графтио Генрих Осипович // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая российская (старая версия)

 |
| Таборшиносӣ ва некрополистика | 
* Find a Grave

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* GND: 142333883
* ISNI: 0000 0000 8373 8270
* LCCN: nb2002052657
* NKC: xx0088177
* NUKAT: n2009131411
* VIAF: 58151776753118010052
* WorldCat VIAF: 58151776753118010052

 |

 |
**Мирзо Айюб Баҳҷат** (с. тав. ва ваф. номаълум) — шоири тоҷик (а. 19).

Дар Исфара, дар оилаи шоир ва хаттот Мушриф Мирзоқаландари Исфарагӣ ба дунё омадааст. Дар Мадрасаи Хони Хуқанд таҳсил намуда, чун шахси фозилу донишманд, инчунин шоири тавоно ва хаттоти моҳир шуҳрат ёфт. Б. дар мушоираҳо, маҳфилҳои адабии хони Хуқанд Умархон (Амирӣ) иштирок мекард. Ба маҳорати шеъргӯии Б. тазкиранигор Фазлии Намангонӣ баҳо дода, ӯро намунаи ибрат барои дигарон донистааст:

> Гарат ҳусни маънист мадди назар,   
> 
> Зи таҳқиқи Баҳҷат машав бехабар! 
> 
> 

Тазкиранигори дигар Қорӣ Раҳматуллоҳи Возеҳ низ Б.-ро чун шоири фасеҳбаён, доди суханварӣ дода тавсиф намудааст. Девон доштан ё надоштани Б. то ҳол (2013) таъйин нагардидааст. Муҳаққиқон аз баёзҳо ва тазкираҳо аз осори ӯ 116 ғазал, 1 мухаммас дастрас кардаанд. Б. ашъорашро дар сабку услуби шоирони гузаштаи тоҷик суруда, ишқу муҳаббатро васф кардааст, ақоиди панду ахлоқӣ иброз доштааст. Абёти зерин намунае аз шеъри Б. мебошанд:

> куҷо меҳри ту аз субҳи ниқоб ояд бурун,   
> 
> Аз дили ҳар зарра чандин офтоб ояд бурун.   
> 
> Он қадар масти лаби лаъли шароболудаам,   
> 
> Баъди мурдан хоҳад аз хокам шароб ояд бурун.   
> 
> Гиря месозам зи бас бар ёди он симинзақан,   
> 
> Ҷойи ашк аз дидаи ман дурри ноб ояд бурун.   
> 
> Пардаи ҷон чок-чок аз тоби рухсори ту шуд,   
> 
> Пора мегардад катон, чун моҳтоб ояд бурун.   
> 
> Мешавад ҳайрону он гаҳ мекунад қалбат тиҳӣ,   
> 
> Гар нигорин пояш аз чашми ниқоб ояд бурун...   
> 
> Шарҳи ҳоли худ навиштам, Беҳҷат, аз хуни ҷигар,   
> 
> Қиссаи Маҷнун бибин, з-ин фасли боб ояд бурун. 
> 
>

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Баҳҷат / С. Султонов // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Дастгоҳи аккосӣ** (*дастгоҳи аксбардорӣ, дурбини аккосӣ*), **фотоаппарат** — асбоби оптикию механикиест барои дар фотонавор ё фотолавҳа сабт кардани тасвири ягон чиз.

Фотоаппаратҳо асосан аз қисмҳои зерин иборатанд: камераи рӯшноиногузар (ҳамчун корпуси асос ва ҷои кассетаҳои фотонавор таъйин шудааст); объектив (барои офаридани тасвири оптикии объект); затвор (барои таъмин кардани муҳлати экспононӣ дар экспозисияи интихобшуда); видоискател (барои муқаррар кардани ҳудудҳои тасвири объект дар кадр ва интиҳои нуқтаи суратгирӣ); механизм барои танзими объектив. Баъзе фотоаппаратҳо фотоэкспонометр, си нхроконтракт, автопуск низ доранд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Фотоаппарат // Сақофӣ — Ховалинг. — Д. : СИЭСТ, 1987. — (Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] /  сармуҳаррир М. Д. Диноршоев ; 1978—1988, ҷ. 7).


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая российская (старая версия)
* Брокгауза и Ефрона
* Universalis

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* GND: 4045869-6
* NKC: ph120327

 |
**Баҳринисо** (*Баҳринисо Бобомуродова*; 1 марти 1948, Панҷакент, вилояти Ленинобод, ҶШС Тоҷикистон) — шоираи тоҷик, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1999).

Зиндагинома
-----------

Баҳринисо Бобомуродова 1 марти соли 1948 дар шаҳри Панҷакент ба дунё омадааст. Факултаи иқтисодии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро (1968) хатм кардааст. Баъдан ходими илмии Институти иқтисодиёти Академияи илмҳои ҷумҳурӣ, хабарнигори рӯзномаи «Тоҷикистони Советӣ» (ҳозира «Ҷумҳурият»), ҷонишини сардабири маҷаллаи «Шифо», хабарнигори рӯзномаи «Дарду дармон» будааст. Айни замон бо кори эҷодӣ машғул аст.

Эҷодиёт
-------

Шеърҳояш дар маҷмӯаҳои дастҷамъии «Риштаборон» (1994) ва «Барги сабз» (1987) ба табъ расидаанд. Муаллифи маҷмӯаҳои ашъори «Барфи шукуфа» (1987), «Гули сабр» (1996) ва ғайра мебошад.

Эзоҳ
----

1. ↑  Адибони Тоҷикистон (маълумотномаи мухтасари шарҳиҳолӣ)./Таҳия ва танзими Асрори Сомонӣ ва Маҷид Салим. — Душанбе, «Адиб», 2014, — с. 57 ISBN 978-99947-2-379-9
**Баҳром Родон** (форсӣ: بهرام رادان‎; зод. 28 апрел 1979, Теҳрон) — ҳунарпеша ва таҳиякунандаи эронӣ.

Ӯ фаъолияти ҳирфаии худро бо бозӣ дар филми «Шӯри ишқ» (1379) ба коргардонии Нодир Муқаддас оғоз кард ва барои нақшофаринӣ дар филмҳои «Шамъе дар бод» (1382) ва «Сантурӣ» (1385) муваффақ ба касби ду «Симурғи булӯрин»-и беҳтарин бозигари нақши аввали мард аз Ҷашнвораи филми Фаҷр шудааст. Ӯ барои таҳиякунандагии «Алафзор» (1400) номзади дарёфти ҷоизаи «Симурғи булӯрин»-и беҳтарин филми Ҷашнвораи филми Фаҷр шудааст. Ҳамчунин ин филм ба унвони филми баргузидаи мунтақидон ва нависандагони «Моҳномаи филм» интихоб шуд.

Эзоҳ
----



|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Дар шабакаҳои иҷтимоъӣ | 
* Твиттер
* Фейсбук
* Инстаграм

 |
| Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* AllMovie
* AlloCiné
* Česko-Slovenská filmová databáze
* Бонки Иттилоотии Интернетии Филмҳо
* Кинопоиск

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNE: XX4609065
* BNF: 16566668t
* ISNI: 0000 0003 6646 9322
* LCCN: n2009208702
* SUDOC: 17925006X
* VIAF: 230039762
* WorldCat VIAF: 230039762

 |

 |
**Бахтёри Муртазо** — рӯзноманигор,нависанда, тарҷумон, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1983)

Зиндагинома
-----------

**Бахтёри Муртазо** (Бахтёр Қосимзода Муртазо)23 майи соли 1940 дар деҳаи Ёбузи ноҳияи Қубодиёни вилояти Хатлон таваллуд ёфтааст. Пас аз хатми факултаи филологияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленин ба рӯзноманигорӣ шуғл варзида, дар вазифаҳои сармуҳаррири рӯзномаи «Комсомоли Тоҷикистон», муҳаррири шуъбаи ҳафтаномаи «Адабиёт ва санъат», муҳаррири шуъбаи публитсистикаи маҷаллаи «Садои Шарқ», ҷонишини сармуҳаррири рӯзномаи «Садои мардум», сармуҳаррири нашрияи марказии Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон «Минбари халқ» хидмат кардааст. Ҳоло раиси Шӯрои очерку публитсистикаи Иттифоқи нависандагон ва хабарнигори махсуси рӯзномаи «Минбари халқ» дар сохтмони нерӯгоҳи барқи обии «Роғун» аст.Солҳои 1969-1973 дар Афғонистон ба ҳайси тарҷумон ва 1979-1982 ба сифати афсар хидмат кардааст. Аз соли 1983 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон аст.

Эҷодиёт
-------

Муаллифи маҷмӯаҳои қиссаву очерку ҳикояҳои «Боғбони гули кӯҳӣ», «Қасидаи бародарӣ», «Ҷонбохтаи Роҳатӣ», «Чинор дар Солони», «Ҷӯи Навдиз», «Эҳёи Бешканд», «Чашмаи Офтоб», «Ман чароғ афрӯхтам», «Нақби Истиқлол», «Нӯҳ чинори Балҷувону Баҳманрӯд», «Ҷавпазак» ва ғ. мебошад. Барои қиссаи «Нақби Истиқлол» сазовори Ҷоизаи ба номи Садриддин Айнӣ гардидааст. Иддае аз асарҳояш ба забонҳои русӣ,қазоқӣ,ӯзбекӣ, озарӣ, литвонӣ, эстонӣ тарҷума ва нашр шудаанд. Қиссаи «Роҳи Каҳкашон»-и Чингиз Айтматов, романи «Сурх ва сиёҳ»-и Стендал, китоби «Садбарги заррин»-и Константин Паустовский ва асарҳои дигар адибонро ба тоҷикӣ гардондааст.

Ҷоизаҳо
-------

* Ҷоизаи ба номи Садриддин Айнӣ;
* Нишони «Ситораи сурх»;
* Корманди шоистаи Тоҷикистон;
* Аълочии матбуоти Тоҷикистон;
* 15 медали ҷангию меҳнатӣ.

Сарчашма
--------

1. ↑  Адибони Тоҷикистон (маълумотномаи мухтасари шарҳиҳолӣ)./Таҳия ва танзими Асрори Сомонӣ ва Маҷид Салим. – Душанбе, «Адиб», 2014, – с.142 ISBN 978-99947-2-379-9
**Бахтиёриҳо** (порсӣ:بختیاریها) — мардуме аз гурӯҳҳои кӯчии лурзабони ҷануби ғарбии Эрон, ки акнун қисми бештарини онҳо дар нуқтаҳои айлоқӣ ва қишлоқӣ муқимӣ шудаанд. Шумораи умумии аҳолӣ дар ибтидои а. 21 бештар аз 1 млн нафар аст. Бахтиёриҳо дар майдони 7500 км2 байни Исфаҳону Хузистон маскун шудаанд, ки ҷойи сукунаташон аз Шим. ба Луристон, аз Ш. бо Исфаҳон, аз Ғ. ба дашти Хузистон ҳаммарз аст. Иттиҳоди ақвому қабоили Бахтиёриҳо тақр. дар асрҳои 12–13 сурат гирифтааст. Аз а. 18 комилан ба ҳайати Форс дохил шуданд. Тартиби иҷтимоӣ ва муқаррароти табақавии Бахтиёриҳо бар асоси силсилаи маротиб ва низоми муайяни хонаводагӣ сурат гирифтааст. Эли Бахтиёриҳоро элхон раҳбарӣ менамуд, вале баъдҳо давлат чунин унвонро бекор кард.

Кӯчиёни ҳар тоифаи Бахтиёриҳо чарогоҳҳои тобистонию зимистонӣ доранд. Қабл аз инқилоби исломӣ сарварии ҳар як тоифаро 14 нафар аз обрӯмандони қабила (ба номи «калонтар») ба уҳда доштанд. Минбаъд тадриҷан қудрати калонтарҳо ҳам аз байн рафт. Аввалҳо номи ниёии гурӯҳҳои Бахтиёриҳо ба унвони авлод маъруф буд, вале баъдҳо аз нигоҳи сиёсӣ, иқтисодӣ ва иҷтимоӣ авлод ба чандин хонавор тақсим шуд, ки онро баъдтар пас аз ҷорӣ шудани шиноснома «фомил» мегуфтанд. Сарпарасти ҳар хонавода «раис» ном дошт. Тақсимоти хонаворӣ аз замони сафавиён роиҷ шуд.

Хонҳои бахтёрӣ ҳама аз як насланд ва дорои қудрату сарвати фаровон буданд ва муҳимтар аз ҳама дастгоҳи муқтадири идорие доштанд, ки гурӯҳи муҳофизон, саворони мусаллаҳ, муншиён, муставфиён ва диг. коргузорон дошт. Гурӯҳбандии дигари Бахтиёриҳо бар асоси машғулияти онҳост. Гурӯҳҳои кӯчӣ қисме чорводорону зироаткоронанд ва бархе созандагону навозандагон, кулоҳбофҳо ва намадмолон.

Бахтиёриҳо, азбаски аксаран мардуми кӯчӣ ҳастанд, ба манзили будубоши сабук ва мутаҳаррик ниёз доштанд. Маъмулан масканашон баҳун – чодари сиёҳи аз мӯинаи буз бофташуда буд. Мардуме, ки дар навоҳии гармсер зиндагӣ доранд, хонаҳои собит сохтаанд; инҳо «капр»-ҳо – заминканҳо бо сақфи чӯбӣ ё найӣ, «лир»-ҳо – хонаҳои сангини хушкадевор ва «ту»-ҳо – хонаҳои киштиву гилӣ мебошанд.

Хӯрданиҳои Бахтиёриҳо хӯрокҳои суннатӣ – анъанавистанд. Дар давоми кӯч хӯрокашон нон, пиёз, нону обкашк, нону обтуршӣ, нону мост аст. Бахтиёриҳо хӯрокиҳои гӯштдорро хеле кам мехӯранд, танҳо дар маросимҳову муносибатҳои мушаххас гӯштро истифода мебаранд.

Пӯшоки мардон иборат аст аз кулоҳи сиёҳи намадӣ, тамбуни (шалвор) сиёҳранги почакушод ва пироҳану «чавқо» (болопӯши беостин). Баъзеҳо шолеро ҳам ба камар мебанданд ва геваи маликӣ (пойафзор) ба пой мекунанд. Либоси занон аз тӯри сар, кулут (дастмояи тираранг барои пешонӣ), пироҳан, шулор (доманҳои васеи чиндор) ва гева иборат аст.

Адабиёт
-------

```
اسکندربیک منشی.عالم آرای عباسی. تهران، ۱۳۵۰ هـ. ش.؛ معین الدین نتنبی. منتخب التواریخ. تهران، ۱۳۳۶ هـ. ش.؛ دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. ج۲. تهران، ۲۰۰۳ 
```

Адабиёт
-------

* Б. Раҳматов.
* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Коллеҷи фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи П. Ҷ. Бӯйдоқов** — яке аз муассисаҳои таълимии таҳсилоти миёнаи касбии тобеи Вазорати фарҳанги Тоҷикистон мебошад. Колеҷи фаҳанг дар ноҳияи Рӯдакӣ ҷойгир аст.

### Таърих

Собиқ Омӯзишгоҳи фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон аз ба номи П. Ҷ. Бӯйдоқов собиқ Омӯзишгоҳи Республикавии маданӣ-маърифатӣ ба Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон таъсис ёфт. Бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 6 августи соли 2001 Омӯзишгоҳи фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи П. Ҷ. Бӯйдоқов ба Коллеҷи фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи П. Ҷ. Бӯйдоқов табдил дода шуд, Дар тӯли солҳои зиёди фаъолияташ бисёр мутахассисони соҳаи фарҳангро тарбия намуд, ки айни ҳол аксарияти онҳо дар рушди соҳаи фарҳанг саҳми босазои худро гузоштаанд.

### Ихтисосҳо

Дар Коллеҷи фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи П. Ҷ. Бӯйдоқов донишҷӯён аз рӯйи номгӯйҳои зерини тахассусҳо дар шуъбаи рӯзона:

1. Китобдорӣ,

2. Рӯзноманигорӣ,

3. Менеҷменти фаъолияти иҷтимоию фарҳангӣ,

4. Мусиқӣ-омӯзгорӣ,

5. Рассомӣ,

6. Устои таъмири садо ва симо,

Ба ғайр аз ин, дар асоси литсензияи шуъбаи маорифи ноҳияи Рӯдакӣ дар назди Коллеҷ литсей фаъолият менамояд, ки дар он хонандагони болаёқат бо равияи гуманитарӣ-ҷамъиятӣ таҳсил мекунанд. Литсейи мазкур ҳамчун замина дар тайёр кардани кадрҳо барои Коллеҷ ба ҳисоб меравад.

Пайвандҳо
---------

* Сомонаи расмии Вазорати фарҳаги Ҷумҳурии Тоҷикистон
**Абдулҷаббо́ри Меъмо́р** (соли таваллуд ва вафот номаълум) — меъмор ва мусаввири тоҷик (асри 17).

Зиндагинома
-----------

Аз осори меъмории Абдулҷаббори Меъмор то замони мо баъзе намунаҳо расидаанд. Тарҳи Мадрасаи Шердори Регистони Самарқанд амали ӯ буда, солҳои 1619 – 36 бо иштироки бевоситаи меъмор бунёд ёфтааст. Дар кошиҳои сафеди равоқи даруни пештоқ номи «Усто Мулло Абдулҷаббори меъмор» сабт гардидааст. Дар пештоқи бино сурати одаме, ки монанди офтоб нур мепошад ва манзараи ҳамлаи шер ба ғизол ва гурехтани он тасвир ёфтааст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Абдулҷаббо́р ибни Ҳоҷӣ Алӣ Муншии Астарободӣ** (соли таваллуд ва вафот номаълум) — хаттот ва хушнависи форс-тоҷик (асри 16).

Зиндагинома
-----------

Абдулҷаббор устоди хати настаълиқ буда, дар дарбори Аҳмади Гелонӣ (ҳукмронӣ 1536 – 1567/68) хидмат кардааст. Солҳои 60 садаи XVI дар Қазвин асир ва дар китобхонаи шоҳ Таҳмосб хаттот ва мусаввир будааст. Солҳои 70 садаи XVI ба Гелон баргаштааст. Мутаассифона, то замони мо аз асарҳои китобаткардаи Абдулҷаббор чизе нарасидааст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] / сармуҳаррир  А. Қурбонов. — Д. : СИЭМТ, 2011—2020.
**Абдулқоди́ри Ҳофи́з** машҳур ба **Қодирӣ** (1858, Истаравшан – 1943, ҳамон ҷо) — сароянда, оҳангсоз, мусиқидон, намояндаи машҳури ҳавзаи Истаравшан.

Зиндагинома
-----------

Аз овони ҷавонӣ ба шеъру мусиқӣ ворид шуда, маҳорати сарояндагию навозандагиашро дар шаҳрҳои Самарқанд, Бухоро, Хуҷанд такмил дод. Асосгузори сулолаи мутрибони ҳирфаии Қодириён. Абдулқодир дар навохтану сурудани шохаҳои созию овозии «Шашмақом» («мушкилот», «наср», «савт», «гардун», «талқин») маҳорати баланд дошт. Барои такмили дониши назариявӣ ва амалӣ бо Қорӣ Каромати Дилкаши Танбӯрӣ (1851 – 1906), Бобо Ҷалол (1845 – 1982), Бобо Ғиёс (1859 – 1927), Ҳоҷӣ Абдулазиз (1852 – 1936), Содирхон (1847 – 1931) ҳамкории эҷодӣ кардааст. Абдулқодир дар ҳавзаи Истаравшан анъанаи баёзнигории «Шашмақом»-ро идома дода, ба тадвини «Баёзи Абдуқодир» комёб шудааст. Анъанаи сарояндагию мутрибии Абдулқодирро писараш Абдурасули Ҳофиз (1919 – 89) ва набераҳояш Камол ва Ҷамол Қодирӣ идома додаанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Таджикская музыка, Д. 2003; Ҳакимов Н. Шашмақом дар қарни XX, Х. 2006;
* Донишномаи Шашмақом, Д. 2009.

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.