**Тоҷуддин Аҳмад** ( 23 июли 1925, деҳаи Дардариёи Бритониёи Ҳиндустон - 3 ноябри 1975, Дакка, Банглодеш ) — аввалин сарвазири Банглодеш ( 1971 — 1972 ), аз шарикони Муҷибур Раҳмон.

Зиндагинома
-----------

Тоҷуддин Аҳмад соли 1953 факултети иктисодии Донишгоҳи Даккаро хатм намуда, унвони бакалавр (бо дипломи аъло) гирифт. Баъдтар дар соли 1964 таҳсилоти ҳуқуқшиносиро гирифт. Аҳмад дар синни ҷавонӣ ба сиёсат шавқу рағбат пайдо кард ва соли 1943 ба Лигаи мусулмонон шомил шуд. Пас аз тақсими Ҳиндустони Бритониё ӯ ба нишони эътироз алайҳи сиёсати он муқобили Покистони Шарқӣ ҳизбро тарк кард. Соли 1949 яке аз асосгузорони Лигаи Авамӣ  шуд.

Пас аз ҷорӣ шудани вазъи ҳарбӣ дар кишвар дар соли 1958, Лигаи Авамӣ мамнӯъ шуд ва Тоҷуддин тақрибан як солро дар зиндон сипарӣ кард. Пас аз озод шуданаш дар ҷунбиши демократӣ таҳти роҳбарии Ҳусайн Шаҳиди Суҳравардӣ ширкат карда, ба ҳукмронии низомии Муҳаммад Айюбхон мухолифат кард ва барои ин дубора зиндонӣ шуд. Ӯ дар эҳёи Лигаи Авамӣ дар соли 1964 саҳм гузошта, котиби ҳизб интихоб шуд. Пас аз он дар моҳи апрели соли 1964 боз боздошт шуд ва танҳо соли дигар озод карда шуд. Соли 1966 Котиби генералии Лигаи Авамӣ интихоб шуд, ҳамон сол барои ташвиқи зиддиҳукуматӣ боздошт шуд, ҳукумати Покистони Шарқӣ соли 1969 баъди эътирозҳои оммавии мардум ӯро озод кард. Соли 1970 вакили Мачлиси миллй шуд. 

Лигаи Авамӣ дар интихоботи умумии соли 1970 аксарияти куллро ба даст овард. Аммо ҳукумати Покистон натоиҷи онро лағв кард. Ба дунболи ин эътирозҳо дар Покистони Шарқӣ бо роҳбарии Муҷибур Раҳмон эътирозҳои бесобиқа ба амал омаданд. Вай ба ҳайси яке аз созмондиҳандагони ошӯбҳои 25 марти соли 1971 баромад карда, тасмим гирифт, ки ба Ҳиндустон муҳоҷират кунад, пас аз он ки артиши Покистон куштори аҳолии банголиро оғоз кард. Вай сарвазири ҳукумати Банглодеш дар асирӣ шуд, ки дар ин вазифа дар давраи Ҷанги истиқлолияти Банглодеш буд. Пас аз ба даст овардани истиқлолияти Банглодеш, ӯ 22 декабри соли 1971 ба кишвар баргашт ва сарвазири давлати нави мустақил Банглодеш шуд. Баъдан ин мақомро Муҷибур Раҳмон бар ӯҳда гирифт ва Тоҷиддин Аҳмад раиси вазорати молияи Банглодеш шуд. Дар тартиб додани лоихаи Конститутсияи Банглодеш иштирок намуд. Баъди кушта шудани Муҷибур Раҳмон дар 15 августи соли 1975 вазъи сиёсии кишвар тағйир ёфт ва Тоҷуддин Аҳмад 23 августи ҳамон сол ба ҳабс гирифта шуд. 3 ноябри соли 1975 дар ҳабсхонаи марказии Дака хамрохи се рафиқи дигари ҳамҳизб вахшиёна кушта шуд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Munzinger Personen (нем.)
2. ↑  Ahmed, Tajuddin(англ.). 10 Декабри 2010 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 6 июли 2012.
3. ↑  Ahmed, Tajuddin(англ.). 10 Декабри 2010 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 6 июли 2012.
4. ↑  Ahmed, Tajuddin(англ.). 10 Декабри 2010 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 6 июли 2012.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Оксфордский биографический

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* GND: 1225767857
* LCCN: n89292310
* VIAF: 314911760
* WorldCat VIAF: 314911760

 |

| ⚙️ Сарвазирони Банглодеш |
| --- |
| 
* Тоҷуддин Аҳмад
* Шайх Муҷибурраҳмон
* Мансур Алӣ
* Машиур Раҳмон
* Азиз Раҳмон
* Раҳмон Хон
* Мизонур Чоудхурӣ
* Моудуд Аҳмад
* Аҳмад Қозӣ
* Холида Зиё
* Ҳабиб Раҳмон (и.в.)
* Шайх Ҳасина
* Латиф Раҳмон (и.в.)
* Холида Зиё
* Яҷуддин Аҳмад (и.в.)
* Фазлул Ҳақ (и.в.)
* Фахруддин Аҳмад (и.в.)
* Шайх Ҳасина

 |  |