recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Саид Носиров** (*Носиров Саид Тӯрабоевич*; 1901, Хуҷанд — 21 октябри 1938, Сталинобод) — рӯшанфикри тоҷик, арбоби давлатӣ, собиқадори маориф ва фарҳанги Тоҷикистон.

Зиндагинома
-----------

Дар мактаби ибтидоии Хуҷанд ва макта­би русии маҳаллӣ таҳсил кардааст. Саид Носиров солҳои 1918—1920 котиби комитети камбағалони шаҳри Фарғона, котиби комитети комсомо­лии вилояти Фарғона интихоб гардид, солҳои 1920—1922 ба сафи Армияи Сурх даъват шуд ва дар ҳайати Экспедитсияи Ҳисор дар озод намудани Бухорои Шарқӣ иштирок кард.

Саид Носиров солҳои 1923—1924 мудири шӯъбаи ташкилии комитети партиявии шаҳри Хуҷанд; соли 1925 котиби комиҷроияи ноҳияи Ҷиликӯл, 1926—1929 прокурори шаҳрҳои Кӯлоб, Уротеппа, Панҷакент, соли 1929 раиси суди округи Хуҷанд, 1930—1931 раиси Комиҷроияи шаҳри Ху­ҷанд, 1931—1932 ҷонишини раиси КИМ ҶШС Тоҷикистон буд. Соли 1932 комиссари маорифи халқи ҶШС Тоҷикистон таъйин шуд ва дар айни замон (1934) раиси комитети ташкилии Иттифоқи нависандагони ҶШС Тоҷикистон буд, як муддат раиси Иттифоқи нависандагон низ интихоб шудааст.

Саид Носиров аз июни 1934 ба хидмати ҳарбӣ гузшт, аввал ҷонишин, баъд комиссари дивизияи 20 кӯҳгарди тоҷик буд.

Саид Носиров аз соли 1923 узви КПСС буд ва дар солҳои 1931—1937 депутати КИМ-и ҶШС Тоҷикистон узви КМ ҲК (б) Тоҷикистон интихоб шудааст.

Ҷоизаҳо
-------

Вай бо ордени Байрақи Сурхи Меҳнати ҶШС Тоҷикистон, грамотаҳои фахрӣ қадрдонӣ шу­дааст.

Бузургдошт
----------

Яке аз кӯчаҳои Хуҷанд ва шаҳри Душанбе ба номи ӯ гузошта шудааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Сталинские расстрельные списки по Таджикской ССР.(рус.). *pomnirod.ru*.  Мое Семейное Древо. 21 июни 2022 санҷида шуд.
2. ↑  *Мильбах В. С. Павлович С. Л. Чураков Д. Р.* Политические репрессии командно-начальствующего состава, 1937—1938 гг. Среднеазиатский военный округ. — СПб.: Гангут, 2019. — 340 с. — С.261.
3. ↑  Носиров Саид Тӯрабоевич // Донишномаи Душанбе. — Д.: СИЭМТ, 2016. — С. 480. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.

Адабиёт
-------

* Носиров Саид // Муҳит — Плеханов. — Д. : СИЭСТ, 1984. — (Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] /  сармуҳаррир А. С. Сайфуллоев ; 1978—1988, ҷ. 5).

* Носиров Саид Тӯрабоевич // Кӯлоб. Энсиклопедия. — Д.: СИЭМТ, 2006. — 640 с. — ISBN 5-89870-071-4.
БАҲМАНҶАНÁ (аз номи фариштаи амшоспандон – Баҳман),

1) ҷашни бошукӯҳи мардуми эронинажод, ки чандин аср баъди интишори дини ислом дар қитъаи Осиёи Марказӣ низ маъмул будааст. Ҷашни Баҳманҷана ба 22 январ– 20 феврал солшумории григорианӣ рост меояд;

2) аз суруд-ҳои мавсимию маросимии қадимии форс-тоҷик, ки мусаннифаш Борбади Марвазист. Баҳманча ҳамчун образи бадеӣ дар адабиёти классикии форс-тоҷик фаровон дучор меояд:

Расми Баҳман гиру аз нав тоза кун Баҳманҷана,

Эй дарахти мулк, борат иззу бедорӣ тана.

```
                                 Манучеҳрӣ.
```

Сарчашма
--------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Саидалӣ Раҳимов** (*Рахимов Саидали Холович*; 8 декабри 1969, деҳаи Панҷрӯд, ноҳияи Панҷакент, вилояти Ленинобод) — иқтисоддон, номзади илмҳои иқтисодӣ (2007).

Зиндагинома
-----------

Саидалӣ Раҳимов 8 декабри соли 1969 дар деҳаи Панҷрӯди ноҳияи Панҷакенти вилояти Ленинобод (ҳозира Суғд) таваллуд шудааст. Солҳои 1977—1987 дар мактаби миёнаи № 27-и ноҳияи Панҷакент таҳсил намудааст. Солҳои 1988—1989 дар сафи Қувваҳои мусаллаҳи Иттиҳоди Шӯравӣ хидмат намудааст. Дар солҳои 1987—1993 дар факултаи баҳисобгирии иқтисодии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон таҳсил намуда, онро бо ихтисоси «Баҳисобгирии бухгалтерӣ, назорат ва таҳлили фаъолияти хоҷагдорӣ» хатм намудааст.

Соли 2007 рисолаи номзадиро дар мавзӯи «Идоракунии хароҷотҳо дар соҳаи хадамоти хоҷагидории меҳмонхонаҳо дар маводҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон» дар Шӯрои диссертатсионии назди Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон ҳимоя намудааст.

Корнома
-------

* 1993—1997 — муҳосиб, сармуҳосиби ҶС «Диловара»-и ноҳияи Панҷакент;
* 1997—2008 — ассистент, муаллими калони кафедраи «Баҳисобгирии бухгалтерӣ»-и Донишгоҳи миллии Тоҷикистон;
* 1999—2008 — сармуҳосиби Ассотсиатсияи муҳосибон ва аудиторони Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 2008—2010 — дотсенти кафедраи «Ҳисобдорӣ, таҳлил ва аудит»-и Донишгоҳи Славянии Руссияву Тоҷикистон ;
* 2010—2012 — мудири кафедраи «Ҳисобдорӣ, таҳлил ва аудит»-и Донишкадаи молияи Тоҷикистон;
* 2012—2014 — баъди муттаҳид шудани Донишкадаи молияи Тоҷикистон ва Донишкадаи иқтисодии Тоҷикистон ва таъсис додани Донишкадаи молия ва иқтисоди Тоҷикистон мудири кафедраи баҳисобгирии муҳосибӣ ва аудит;
* 2014—2016 — дотсенти кафедраи баҳисобгирии муҳосибии Донишкадаи молия ва иқтисоди Тоҷикистон;
* 2016—2019 — дотсенти кафедраи баҳисобгирии бухгалтерӣ ва аудити Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон;

Аз 1 сентябри соли 2019 то ҳол дар вазифаи дотсенти кафедраи баҳисобгирии муҳосибӣ ва аудити Донишгоҳи байналмилалии сайёҳӣ ва соҳибкории Тоҷикистон фаъолият карда истодааст.

Фаъолияти илмӣ
--------------

Муаллиф ва ҳаммуаллифи 5 китоби дарсӣ, 9 васоити таълимӣ ва 1 монографияи илмӣ, инчунин муаллифи зиёда аз 100 номгӯи корҳои илмӣ, илмӣ-методӣ, таълимӣ-методӣ, дар маҷмӯъ зиёда аз 200 ҷузъи чопӣ мебошад.

Осор
----

Китобҳои дарсӣ
* Назарияи баҳисобгирии муҳосибӣ. Китоби дарсӣ — Душанбе: «ЭР-граф», 2014, 260с.
* Баҳисобгирии муҳосибӣ ва аудит. Китоби дарсӣ — Душанбе: «Ирфон», 2016 — 332с.;

Эзоҳ
----

1. ↑  Идентификация объектов внутреннего контроля на туристических предприятиях.  НАУЧНАЯ ЭЛЕКТРОННАЯ БИБЛИОТЕКА.
**Рошак** (лот. Ferula primaeva) — гиёҳи бисёрсолаест аз ҷинси камол мансуби оилаи чатргулҳо.

Тавсифоти гиёҳшинохтӣ
---------------------

Пояаш ғафс, сершохи бунафш, то 1 – 1,5 м қад мекашад. Баргаш мураккаби пармонанд, сабз ва каме дандонадор. Хӯшагулаш чатршакл (диаметраш 7 – 10 см), гулаш майдаи зардтоб, мевааш байзашакл (дарозиаш 1,3 – 1,7 см, бараш 5 – 7 мм). Моҳҳои май – июн гул карда, июл – август мева мебандад. Дар тамоми ҳаёташ як бор гулу мева мекунад.

Густариш
--------

Рошак фақат дар Тоҷикистон (дар баландиҳои 1000 – 1900 м аз сатҳи баҳр) мерӯяд. Асосан дар бешазори гармсер, дарахтони паҳнбарг, алафзори нимсаванна, бодому пистазор, мавзеъҳои регу санглох, нишебии кӯҳҳо месабзад. Бештар дар Тоҷикистони Марказӣ ва Ҷанубӣ (қаторкӯҳҳои Ҳисор, Дарвоз, Ҳазратишоҳ, Вахш ва ғайра) вомехӯрад.

Корбурдҳо
---------

Пояи наврустаи рошакро чун сабзавоти иштиҳоовар, сервитамин ва доруӣ истеъмол мекунанд. Барги онро чорво мехӯрад. Рошак рустании асаловар аст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Об условности указания класса двудольных в качестве вышестоящего таксона для описываемой в данной статье группы растений см. раздел «Системы APG» статьи «Двудольные».
2. 1 2 3  Энсиклопедияи мухтасари тиб. Ҷилди IV. — Душанбе: СИЭМТ, 2012. — C. 98. — 504 с. — ISBN 978-99947-33-46-0.

Адабиёт
-------

* Флора СССР, т. 17, М.—Л. 1951;
* Флора Узбекистана, т. 4, Ташкент, 1959.

Сарчашма
--------

* Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] / сармуҳаррир  А. С. Сайфуллоев. — Д. : СИЭСТ, 1978—1988.
Намои куллии роёнаи рӯмизи.
**Роёнаи рӯмизи** (англ. Desktop computer) — мошини электрониест, ки додаҳои хомро ба иттилооти қобили фаҳм табдил мекунад ва барои истифодаи рӯйи миз дар манзил ё маҳалли кор сохта шудааст ва бо роёнаҳои қобили ҳамл мисли лептопҳо ва PDA-ҳо фарқ мекунад. Ба роёнаи рӯмизӣ микрокомпютер ҳам мегӯянд. Чаҳор навъи роёнаи рӯмизӣ вуҷуд дорад: роёнаи хонагӣ, ё роёнаи шахсӣ, воҳидҳои корӣ (work station), серверҳои интернетӣ ва роёнаҳои хосси мухобиротӣ. 

Роёнаҳои рӯмизӣ аз назари қимат маъқултарин ва қобили таҳиятарин ҳастанд ва ҳам дар кор, ҳам дар манзил ва ҳам дар мактабҳо ҳузур доранд ва барои анҷоми вазифаҳои идорӣ, созмондиҳии тасовири диҷитол, тадвини видеоӣ ва дастраси ба интернет истифода мешаванд. Тақрибан тамоми роёнаҳои рӯмизӣ аз бахшҳое ташкил шудаанд, ки метавон ба роҳати ҷойгузин ё барӯзшон кард. 

Роёнаҳои рӯмизӣ навъҳои гуногуни ҷаъбаи роёна доранд аз навъҳои бузурги амудӣ то моделҳои хурд, ки метавон пушти намоишгари LCD пинҳоншон кард.

Эзоҳ
----

Шаблон:Радабандии роёнаҳо

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* GND: 1073547671

 |
**Андоз аз даромади шахсони воқеӣ**— намуди муҳими андози мустақим.

Онро бо ҳисоби фоиз аз маблағи умумии даромадҳои пулии шахсони воқеӣ бо роҳи тарҳи хароҷоти дар заминаи ҳуҷҷатҳои тасдиқшуда ва бо дарназардошти қонунгузории амалкунанда ҳисоб мекунанд. Дар соли 2009 воридоти андози даромади шахсони воқеӣ ба 7,5%-и маблағи умумии даромадҳои андози буҷети давлатии Тоҷикистон баробар буд. Тибқи Кодекси андози Ҷумҳурии Тоҷикистон шаҳрвандон ҳамчун шахсони воқеии резидент ва шахсони ғайрирезидент (нафароне, ки дар ташкилотҳои доимӣ фаъолият доранд) ин андозро аз даромади андозбандишаванда ба буҷет пардохт менамоянд. Даромадҳои умумии шахсони воқеӣ иборатанд аз: даромадҳое, ки ба тариқи музди меҳнат гирифта мешаванд; даромадҳо аз фаъолияте, ки кори кироя ҳисоб намешаванд; ҳама гуна даромадҳои пулии дигар. Дар баробари ин, дар қаламрави Тоҷикистон аз намудҳои зерини даромади шахсони воқеӣ андоз ситонида намешавад: даромад аз фаъолияти расмии дипломатӣ ё консулие, ки шаҳрванди Ҷумҳурии Тоҷикистон нестанд; даромад аз меҳнати кирояи шахсе, ки резидент ё шаҳрванди Ҷумҳурии Тоҷикистон нест ва дар қаламрави ин кишвар дар соли андозӣ камтар аз 90 рӯз истиқомат дошт, агар чунин даромадро корфармо — ғайрирезидент диҳад; арзиши молу мулки аз дигар шахси воқеӣ дар шакли туҳфа ё мерос гирифташуда; туҳфаҳои аз шахсони ҳуқуқӣ гирифташуда дар ҳаҷми 100 музди меҳнати ҳадди ақали моҳона, ки аз як сол зиёд намебошад; ҷоизаҳои дар намоишҳо ва мусобиқаҳои байналмилалӣ гирифташуда дар ҳаҷми 500 музди меҳнати ҳади аққали моҳона, ки аз як сол зиёд нест; нафақаҳои давлатӣ, стипендияҳои давлатӣ ва ҷубронпулиҳои давлатӣ, аз ҷумла пардохт ва ҷубронпулиҳо барои дафн ва таваллуди кӯдак; алиментҳо аз ашхосе, ки онро мегиранд ва ғайра Аз даромадҳое, ки ба фаъолияти кироя мансуб намебошанд: 

1. даромад аз фаъолияти соҳибкорӣ, аз ҷумла маблағ аз фурӯш ё додани активҳое (дороиҳое), ки барои пеш бурдани фаъолияти соҳибкорӣ дода мешаванд; ҳамзамон маблағҳое, ки аз фурӯши воситаҳои асосӣ пайдо ва ба таркиби даромад дохил карда шудаанд;
2. даромад аз фаъолияти ғайрисоҳибкорӣ, ба мисли: даромади фоизҳо; суди саҳмияҳо (дивидендҳо); даромад аз иҷора ё кирояи молу мулк; роялтӣ ва ғайра.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М. А. — Душанбе: ЭР-граф, 2009

Сарчашма
--------

* Андоз аз даромади шахсони воқеӣ / С. Ҳабибов // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Елизаветта Дмитриевна Чистова** (31 августи 1915, Петроград— 1999, Душанбе, Тоҷикистон) — ҳунарпешаи театр, Ҳунарпешаи шоистаи ҶШС Тоҷикистон (1956), Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон (1967).

Зиндагинома
-----------

Омӯзишгоҳи театрии ба номи М. Горкийи шаҳри Маскавро соли 1937 хатм намуда, ба Тоҷикистон омад ва дар Театри навтаъсиси драмаи русии ба номи В. Маяковский ба кор шурӯъ кард, то соли 1982 саҳнаашро обод гардонд, дар беш аз 130 намоишнома ҳунар озмуд. «Мешанҳо», «Хонума», «Егор Буличев ва дигарон», «Фарзандони Ванюшин», «Машаҷон», «Ишқи маккорона», «Ҳайвонотхонаи шишагин», «Бархезу бихон», «Ба оянда роҳ кушо», «Соли даҳшатовар», «Мерос», «Мазҳакаи куҳна», «Гунаҳкорони бегуноҳ», «Муфтхӯрон», «Хонадоршавӣ», «Қаториҳо», «Сенздаҳум», «Дили сагона», «Ҳукми ҷаҳолат» аз зумраи спектаклҳоанд, ки номрафта дар онҳо яке аз нақшҳои марказиро бозидааст. Хидматаш дар тарбияи актёрони ҷавон калон аст.

Ҷоизаҳо
-------

Бо орденҳои Байрақи Сурхи Меҳнат, «Нишони Фахрӣ», медалҳо ва Грамотаи Фахрии Президиуми Совети Олии Тоҷикистон қадр шудааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.
**Андоз аз молу мулки ғайриманқул** — навъи андоз, ки ба буҷети маҳаллӣ ворид мешавад. Супорандагони ин намуд андоз шахсони воқеӣ ва ҳуқуқӣ, яъне моликон ва истифодабарандагони молу мулки ғайриманқул мебошанд.

Объектҳои андозбандӣ: хонаҳои истиқоматӣ, ҳуҷраҳо, бӯстонсаройҳо, гаражҳо ва дигар биною иморату иншоотҳое мебошанд, ки ҳамчун молу мулки ғайриманқул эътироф шудаанд. Манбаи андоз масоҳати ҳамаи ошёнаҳои молу мулки ғайриманқул (ба истиснои иншоотҳо) мебошад, ки бо дарназардошти зарибҳо тасҳеҳ шудааст. Манбаи андоз барои иншоотҳо масоҳати замине ба ҳисоб меравад, ки дар амал онҳо ишғол намудаанд. Ҳангоми ҳисоб кардани манбаи андоз масоҳати ошёнаи якум, таҳхона, болохона, ошёнаҳои 2 — 5 ва ғайра тартиботи хос муқаррар шудааст.

Имтиёзҳо оид ба ин андоз вуҷуд доранд; молу мулки ғайриманқули ташкилотҳои буҷетӣ ё корхонаҳое, ки на камтар аз 50 фоизи кормандонашонро маъюбон ташкил медиҳад, андозбандӣ намешавад; молу мулки ғайриманқули Қаҳрамони Иттифоқи Советӣ, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ, Қаҳрамонони Тоҷикистон, шахсоне, ки бо се дараҷаи ордени Шараф мукофотонида шудаанд, иштирокчиёни Ҷанги Бузурги Ватанӣ (1941 — 45), шахсони ба онҳо баробаркардашуда, иштирокчиёни дигар амалиётҳои ҳарбӣ ва ғайра; иншооти роҳҳои оҳани истифодаи умум, роҳҳои нақлиёти автомобилии истифодаи умум, қубурҳои интиқоли магистралӣ, хатҳои интиқоли барқ ва дигар иншооте, ки аз ҷониби Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон тасдиқ карда мешавад, андозбандӣ намегардад.

Меъёри андоз аз молу мулки ғайриманқул дар ҳаҷми карат аз меъёри андози замин муқаррар карда шудааст; молу мулки ғайриманқул, дар шакли бинои истиқоматӣ — ба андозаи 15-карата; молу мулки ғайриманқул барои мақсадҳои тиҷоратӣ, нуқтаҳои хӯроки омма ва хидматрасонии маишӣ — ба андозаи 60-карата ва ғайра.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Андоз / С. Ҳабибов // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Андоза (мазмунҳо)-ро бубинед.
**Андоза** — асбоби чӯбинест дар меъмории миллӣ, ки ҳангоми кандакории сутуну болор ва зерравҳо истифода мешавад. Масалан, бо андозаи нимдоира миёнбади сутунро тарошидаву кандакорӣ кардан мумкин аст. Сутунҳои чӯбини шаҳрҳои Бухоро, Самарқанд, Хуҷанд, Ӯротеппа, Исфара ва ғайра гувоҳӣ медиҳанд, ки сохти сутунҳо бештар ба шакли андоза вобаста аст. Андозаро ҳангоми кандакории дигар қисмҳои сутунҳо, болорҳо, зерравҳо ва равоқҳои бино ҳам истифода мебаранд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Андоза / М. Рӯзиев // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Андигон (мазмунҳо)-ро бубинед.
**Андигон** — чашмаи оби маъданӣ дар 3,5 км ҷанубӣ шарқии шаҳри Ваҳдат. Обаш гидрогенсулфат дорад ва таркибан шабеҳи оби минералии чашмаи Матсестаи шаҳри Сочии кишвари Краснодари Федератсияи Русия аст. Он аз пармачоҳи чуқуриаш 1800 м ба миқдори 4 л/с ҷорист. Ҳарорат дар сарчашма 54°С; минералнокиаш 29 г/л; дар таркибаш хлориди натрию калсий дорад; обаш андаке радиоактивист.

Корбурд
-------

Ҳамчун оби шифобахши табобатӣ истифода бурда мешавад. Дар назди чашма қабулгоҳи муолиҷагирандагон бо сӣ ҳуҷраи ваннадор, ошхона ва ҷойи фароғат бино ёфтааст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Андигон // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Андоз аз истифодабарандагони роҳҳои автомобилгард** — чунин намуди андози ҷумҳуриявӣ мебошад, ки интиқоли мол, иҷрои кор ва хидматрасонӣ, ки таҳти андозбандӣ аз андози арзиши иловашуда қарор меёбанд,
объекти андозбандӣ маҳсуб мешаванд. Давраи андозсупорӣ, муҳлати пардохт ва тартиби пешниҳод намудани декларатсия ба онҳое, ки дар мавриди андози арзиши иловашуда истифода мешаванд, монанданд..

Андоз аз истифодабарандагони роҳҳои автомобилгардро ҳамчун шакли алоҳида ҳамаи корхонаҳои резидентӣ ва хориҷие, ки ба таври доимӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ба фаъолияти соҳибкорӣ машғуланд, ба буҷет месупоранд. Инчунин як қисми соҳибкорони инфиродӣ, ки бо андози даромад, андози иҷтимоӣ ва андоз аз фурӯши чакана андозбандӣ карда мешаванд, супорандагони ин намуди андоз мебошанд. Меъёри он асосан дар ҳаҷми 2 фоизи манбаи андоз муқаррар карда мешавад. Барои фаъолияти савдо, маҳсулоттайёркунӣ, таъминот ва фурӯш 0,5 фоизи манбаи андоз муқаррар карда шудааст. Манбаи андоз бо роҳи ҷамъ кардани ҳамаи хароҷоти дар давраи ҳисоботии андоз кардашуда дар ҳаҷми пурра, бо дарназардошти маҳдудиятҳо бо хароҷот ҳисоб карда мешавад.

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М. А. — Душанбе: ЭР-граф, 2009. — С. 49

Сарчашма
--------

* Андоз аз истифодабарандагони роҳҳои автомобилгард / С. Ҳабибов // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
Футуҳоти Макка (яъне забти Макка) 11 январи соли 630 - милодӣ аз тарафи мусулмонон бо сардории Муҳаммад пайғамбар ба амал оварда шудааст. 
Сабаби лашкаркашии Муҳаммад ба Макка дар он буд, ки қабилаи қурайшиҳо шартномаи сулҳи Худойбияро (шартнома соли 628 ба имзо расидааст) вайрон мекунанд.

```
Муҳаммад 10 ҳазор лашкар ҷамъ намуда ба Макка равон шуд. Сардорони қабилаи қурайшиҳо Абӯсуфëн, Ҳаким ва Будайл ба назди Муҳаммад омада исломро  қабул намуданд. 
Мусулмонон бо сардории Холид ибни Волид вориди шаҳр шуданд. Байни онҳо ва ва як гурӯҳчаи қурайшиҳо бо сардории Икрим ибни Абӯҷаҳл задухӯрде ба амал омад. Дар натиҷа мусулмонон ғалаба карданд. 
Баъди забти Макка Муҳаммад бутҳоро нобуд кард. Маккаро ба макони парастиши худои яккаву ягона Оллоҳ табдил дод
```
**Саид Аҳмадов** (тав. 18.12.1945, деҳаи Кафтархонаи ноҳияи Восеъ) — файласуф, доктори илмҳои фалсафа (2005).

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи факултети шарқшиносии УДТ (1967). Таҳсил дар аспирантура (1967-69) — ходими илмӣ, мудири бахши Шуъбаи фалсафаи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон (1969-92) — мудири шуъбаи исломшиносӣ (1993-95) — раиси кумита оид ба корҳои дини назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон (1995—2004) — мушовири Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон (2004-08). Аз соли 2008 ноиби ректори Донишкадаи соҳибкорӣ ва хидмат. Оид ба масъалаҳои ташаккули ҷаҳонбинии илмӣ, таърихи дин, фалсафаи каломи муосир ва дигар бахшҳои фалсафа бештар аз 60 рисола, дастурҳои таълимӣ, мақолаҳои илмию оммавӣ ба табъ расондааст. Бо ордени Дӯстӣ (2004) сарфароз гардидааст.

Осор
----

* Муборизаи ғоявӣ дар исломи муосир. Д. 1970;
* Роҳи пурсамар. Д. 1986;
* Мухтасари тафсири Қуръон. Д. 1989;
* Ахлоқи Ғаззолӣ. Д. 1991;
* Шарҳи ҳоли Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ. Д. 1994;
* Таърихи дин. Д. 2000;
* Фалсафаи каломи муосир. Д. 2004.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Саид Холматов** - омӯзгор, муаррих, собиқ ректори Донишкадаи давлатии омӯзгории Ленинобод ба номи С.М.Киров (1946-1951)

Омӯзгори мактаби миёна (1923-1932), муаллими Донишкадаи давлатии омӯзгории Ленинобод ба номи С.М.Киров (1932-1946), сармуаллими кафедраи асосҳои марксизм-ленинизми Донишкадаи давлатии омӯзгории Ленинобод ба номи С.М.Киров. Аз соли 1946 то 1951 ректори Донишкадаи давлатии омӯзгории Ленинобод ба номи С.М.Киров. Дар солҳои роҳбарии Саид Холматов таҳкурсии моддӣ-техникии Донишкадаи давлатии омӯзгории Ленинобод ба номи С.М.Киров таҳким ёфта, хазинаи китобҳои китобхонаи донишгоҳ ғанӣ гардонида шуд.

Эзоҳ
----

1. ↑

Адабиёт
-------

* А.Бобокалонов, Ҳ.Холҷӯраев, Ш.Шарипов. Роҳи пуршараф: Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров 80 сол. – Хуҷанд: Нури маърифат, 2012. – 500 с

.
**Генерал-адютант** — рутбаи низомӣ, сипас рутбаи мулозимӣ дар артиши Русия. Онро бори нахуст Пётри I барои ашхосе, ки дар назди император, генерал-фелдмаршалу ёварони вай ва аз ҷумла, генералҳо, ҳамчун сарадютант ба шумор мерафтанд, муқаррар кард. Генерал-адютант дар назди шоҳ дафтари коргузории урдугоҳро сарварӣ ва дар назди генерал-фелдмаршалу дастёри ӯ вазифаҳои адютантро иҷро намуда, дар ситод ба умури коргузорӣ роҳбарӣ мекард.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Советская военная энциклопедия. Т. I. М. 1976;
* Военный энциклопедический словарь. М. 2007.

Сарчашма
--------

* Генерал-адютант // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Военная Сытина

 |
**Саид Шаҳристонӣ Муллоҷонов** (тав. номаълум, шаҳри Самарқанд – ваф, 1955, шаҳри Душанбе), муаррих, номзади илмҳои таърих (1949).

Зиндагинома
-----------

Донишгоҳи коммунистии меҳнаткашони шарқро (КУТВ) хатм кардааст. Дар давоми фаъолияти кориаш дар бисёр вазифаҳои муҳим ва масъулиятнок – директор ва муаллими Дорулмуаллимини тоҷикии шаҳри Тошкент, директори омӯзишгоҳҳои омӯзгории Шаҳринав ва шаҳри Кӯлоб, директори мактаби советӣ-ҳизбии ш. Душанбе, солҳои 1937–1940 декани факултети коргарии Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко, сардори Главлити назди Шӯрои Вазирони ҶШС Тоҷикистон, ходими калони илмии Институти забон, адабиёт ва таърихи Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон, саркотиби илмии шуъбаи илмҳои ҷамъиятии АИ ҶШС Тоҷикистон кор кардааст. Муаллифи як қатор асару мақолаҳои илмӣ мебошад.

Пайвандҳо
---------

* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
*
**Генера́л-бас** (олмонӣ: *Generalbaß* лафзан: «баси умумӣ») — овози паст (бам)-и тавассути рақами ишорашуда, ки дар овозҳои баланд бо садои паст ҳамовозӣ мекунад.

Генерал-бас охири садаи XVI дар Итолиё зимни ҳамовозии арғунун ва клавесин дар асарҳои бисёровоза пайдо шуд. Пайдоиши генерал-бас бо инкишофи пуравҷи гемофония дар мусиқии аврупоӣ алоқаманд аст. Дар аввали садаи XVII генерал-бас бо суръати тез дар мамлакатҳои Аврупо паҳн шуд. Солҳои паҳншавии генерал-бас (тақр. 1600—1750)-ро «давраи генерал-бас» меноманд. Намунаҳои генерал-бас дар асарҳои К. Монтеверди, А. Корелли, А. Скарлетти, И. С. Бах, Г. Ф. Гендел, Ҷ. Пергозели ва дигарон дида мешаванд. Аз нимаи садаи XVIII генерал-бас аз истифода баромад. Лекин то ҳол дар амалияи педагогӣ чун фанни таълимӣ оид ба ороиши ҳамовозӣ истифода мешавад.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Генерал-бас / Ш. Ҳабибов // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая российская (старая версия)
* Большая советская (1 изд.)
* Брокгауза и Ефрона
* Брокгауза и Ефрона
* Кругосвет
* Малый Брокгауза и Ефрона
* Музыкальный Римана
* Музыкальный Римана

 |
Генераторҳои барқии аввали асри XX. НБО Ҳиндукуш, дар дарёи Мурғоб (дар вақти ба истифода додан пуриқтидортарин дар Империяи Русия. Дар Венгрия истеҳсол шудааст: Ширкати Ганц
**Генератори барқӣ** — дастгоҳ барои ба нерӯи барқ табдил додани ягон намуди нерӯ (механикӣ, кимиёӣ, гармӣ, рӯшноӣ). Намудҳои гуногуни генератори барқӣ — электрокимиёӣ, магнитоҳидродинамикӣ, термоэлектрӣ, термоэмиссионӣ, фотоэлектрӣ, батареяҳои офтобӣ, унсурҳои галванӣ ва ғ. мавҷуданд. 

Дар генератори барқӣ раванди пайдоиши ҷараёни электрӣ ба ҳодисаи индуксияи электромагнитӣ асос ёфтааст. Генератори барқӣ ҳам ҷараёни тағйирёбанда ва ҳам ҷараёни доимӣ ҳосил мекунад. Генераторҳои ҷараёни доимӣ дар корхонаҳои саноати филизкорӣ ва электролизӣ, дар нақлиёт, киштиҳо, неругоҳҳои барқӣ ва ғ. генераторҳои ҷараёни тағйирёбанда дар автомобилҳои гибридӣ, барқанок кардани аккумуляторҳо ва дар рӯзгор истифода мешаванд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Генератори электрӣ // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Риго́р Ива́нович Бороду́лин** (беларусӣ: Рыгор Іванавіч Барадулін; 24 феврал 1935, Q107352024?, ноҳияи Ушачский[d] — 2 март 2014, Минск) — шоир ва тарҷумони белорус. Нависандаи халқии Белорус (1992).

Зиндагинома
-----------

Баъди хатми Донишгоҳи давлатии БелоРусия дар муассисаҳои нашаротии «Белорус» ва «Мастаская литература» («Адабиёти бадеӣ»), газетаи «Советская БелоРусия» («БелоРусияи Советӣ»), маҷалаҳои «Бярозка» («Тӯс»), «Полимя» («Шуъла») кор кардааст. Узви ИН Белорусия, узви ПЕН-маркази БелоРусия (солҳои 1990-99 президенти он). Солҳои 1995-97 дар садорати Бунёди Сороси БелоРусия фаъолият дошт. Шеърҳои нахустинаш дар матбуот соли 1953 ба табъ расидаанд. Маҷмӯаи аввалинаш «Моҳи ҳилол дар саҳро» (1959). Беш аз 20 маҷмӯаи ашъораш, аз он ҷумла «Куллиёт»-аш дар 4 ҷ. ба табъ расидаанд. Мавзӯи аксар шеърҳои Б. васфи дӯстии халқҳо мебошад. Дар мавзӯъ ва инъикоси воқеияти Тоҷикистон шеърҳо дорад: «Бузкашӣ», «Рақси духтари тоҷик», «Ҷавоб ба Файзулло Ансорӣ», «Биё ба диёри Витебск, Қаҳҳорӣ» ва ғ. «Қиссаи полки Игор» (асари адабиёти қадими рус), асарҳои Федерико Гарсиа Лорка, Габриэла Мистрал, рубоиёти Умари Хайём, асарҳои М. Турсунзода, Шекспир, Байрон, Пабло Неруда ва дигаронро ба забони белорусӣ тарҷума кардааст.

Ҷоизаҳо
-------

Дорандаи Мукофоти давлатии ба номи Я. Купала. Бо орденҳои «Дӯстии халқҳо», «Нишони Фахрӣ» ва ғайра сарфароз гардидааст.

Эзоҳ
----

1. 1 2  Бородулин Рыгор Иванович // Большая советская энциклопедия (рус.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.

Адабиёт
-------

* Бородулин Ригор Иванович // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая российская (старая версия)
* Литовская универсальная
* Хорватская
* Современной Украины

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNF: 12128498m
* GND: 119538113
* ISNI: 0000 0001 0871 409X
* LCCN: n81147053
* NDL: 01102296
* NKC: ola2002151542
* NTA: 123541034
* NUKAT: n96020846
* SUDOC: 143808206
* VIAF: 13120240
* WorldCat VIAF: 13120240

 |

 |
**Саидбобохон Аҳрорӣ** (соли 1890 Хистеварз, ноҳияи Бобоҷон Ғафуров — 6 июни соли 1927, ҳамон ҷо) — маорифпарвари тоҷик, поягузори аввалин мактаби «усули ҷадид» дар ҳудуди имрӯзаи Тоҷикистон.

Зиндагинома
-----------

Саидбобохон Аҳрорӣ соли 1890, деҳаи Хистеварзи ноҳияи Бобоҷон Ғафуров ба дунё омадааст ва 15 июли соли 1973 дар худи ҳамон деҳа вафот кардааст. Аҳрорӣ маорифпарвари тоҷик, поягузори аввалин мактаби «усули ҷадид» дар ҳудуди имрӯзаи Тоҷикистон, аз шаҷараи Хоҷа Аҳрори Валӣ, бародари Беҳҷати Аҳрорӣ мебошад.

Маълумоти ибтидоиро дар зодгоҳаш гирифта, солҳои 1908–09 дар мактаби русии маҳаллии Хӯқанд таҳсил кардааст. Ибтидои соли 1910 дар маҳаллаи Қалъаи Хистеварз бо номи «Муҳаммадия» мактаби усули нав бунёд кард, ки дар он 30 нафар хонанда таҳсил мекарданд. Толибилмон дар мактаби Аҳрорӣ дар баробари Қуръон ва заруриёти динӣ, риёзӣ, ҷуғрофия, таърих, табиатшиносӣ ва дигар фанҳои дунявиро меомӯхтанд. Таҳсил дар ин мактаб ройгон буд ва муаллимон аз ҳисоби Аҳрорӣ бо маоши муайян ва хӯроку ҷойи хоби бепул таъмин карда мешуданд. Соли 1913 мактаби Аҳрорӣ баста ва дар заминаи он соли 1914 дар маҳаллаи Сангчамазори Хистеварз мактаби русии маҳаллӣ кушода шуд, ки он то соли 1918 фаъолият дошт.

Аҳрорӣ ҳамзамон ба парвариши набототу рустаниҳо шуғл варзида, дар маҳаллаи Ҳавзаки Хистеварз дар масоҳати 5 га гулбоғе бунёд кардааст, ки дар байни мардум бо номи «Боғи тӯрам» маълуму машҳур аст. Аҳрорӣ соли 1926 ин боғро ба давлат ҳадя мекунад, ки он то соли 1965 чун осоишгоҳи ҳукуматӣ арзи вуҷуд дошт. Солҳои 1933–37 дар шуъбаи хоҷагидории комиҷроияи шаҳри Сталинобод (ҳозира Душанбе) кор карда, дар ободонию сабзкории пойтахт саҳм гузоштааст.

Эҷодиёт
-------

Аҳрорӣ дар пайравии Бедил ва Туғрал бо тахаллуси «Наимӣ» шеърҳо эҷод кардааст. То имрӯз танҳо як дафтари ашъораш маҳфуз мондааст, ки беш аз 100 ғазалу мухаммасро дар бар мегирад. Намунае аз ашъори Аҳрорӣ:

Тоқи абрӯяш магар аз ҷавҳари гул сохтанд,
Оҳуваш чашми сиёҳ аз барқи соиқ сохтанд.
К-аз хироми нози ӯ мавҷе парад, шавқ оварад,
Ҳамчу тӯфон бар муҳаббат мавҷи гирдоб сохтанд...

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
Маҷмӯъае аз кулоҳҳо дар садаҳои XVIII ва XIX.
**Кулоҳ** — пӯшоке, ки бар сар мегузоранд. Кулоҳ метавонад ба хотири муҳофизат, далели динӣ, эминӣ ё муд мавриди истифода қарор гирад. Дар гузашта кулоҳ нишондиҳандаи пойгоҳ иҷтимоъии фард будааст. Кулоҳ дар истифодаи низомӣ метавонад нишондиҳандаи миллит, шохаи фаъолият, дараҷа ё ҳанг бошад.

Таърих
------

Дар кутуби таърихӣ ва достонҳо ва бавежа Шоҳномаи Фирдавсӣ тасовире размӣ дида мешавад, ки намоёнгари шакли пӯшиши силаҳшӯрони достон аст ва эрониёни қадим ба пӯшидан он ошно будаанд, ё онки дар девораҳои кохҳои Тахти Ҷамшед ва Икботон шакли либоси сарбозону ҷангҷӯён ва салотини он замон дида мешавад, ки нишонаи таърихи либос дар Эрон аст. Пӯшидани либоси салотини Афшор, Қоҷор ва Соcониён, ки нишонгари таҳаввули либос аст аз ин намуна мебошад.

Эзоҳ
----



|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* Giant Bomb

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая норвежская
* Britannica (онлайн)

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNF: 11935470z
* GND: 4160830-6
* J9U: 987007550730305171
* LCCN: sh85059282
* NDL: 00560885
* NKC: ph121641

 |

 |
**Ба иҷро расидани ҳукм** - дар соҳаи ҳуқуқшиносӣ мавриди татбиқ қарор гирифтани ҷазои таъйиншуда нисбат ба судшаванда аз ҷониби мақомоти махсус.

Ҷазо дар шакли ҷарима ва мусодираи молу мулк аз ҷониби иҷрокунандаи суд дар маҳалли ҷойгиршавии молу мулк, ҷойи кор ва ё маҳалли истиқомати маҳкум­шуда иҷро карда мешавад.

Ба иҷро расидани ҳукм ҷазо дар шакли маҳрум кардан аз ҳуқуқи ишғоли мансабҳои муайян ё машғул шудан ба фаъолияти муайян мебошад, ки аз ҷониби нозироти кор­ҳои ислоҳии маҳалли истиқомати маҳкум­шуда, муассисаҳои ислоҳӣ ё қисмҳои ҳарбии интизомӣ анҷом дода мешавад.
Талаботи ҳукм дар мавриди маҳ­рум кардан аз ҳуқуқи ишғоли мансабҳои муайян ё машғул шудан ба фаъолияти муайян аз ҷониби маъмурияти ҷойи кори маҳкумшуда, инчунин мақомоте, ки мутобиқи қонун ҳу­қуқ доранд, иҷозати машғул шудан ба навъҳои фаъолиятҳои дахлдорро беэътибор созанд, ба иҷро расидани ҳукм аст.

Ҷазо дар шакли маҳрум кардан аз рутбаҳои ҳарбӣ, дипломатӣ, рутбаҳои дигар мақомот, унвонҳои махсус, мукофот­ҳои давлатӣ ва унвонҳои ифтихории Тоҷикистон аз ҷониби иҷрокунандаи суд низ ба иҷро расидани ҳукм мебошад. Талаботи ҳукм оид ба маҳрум кардан аз рутбаҳо (ҳарбӣ, дипломатӣ ва ғайра) унвонҳои махсус (аз ҷумла унвонҳои ифтихории Тоҷикистон) ва мукофотҳои давлатӣ аз ҷониби шахси мансабдор ё мақоме, ки ин рутбаҳо, унвонҳо ва мукофотҳоро додааст, иҷро мешавад.

Ҷазо дар шакли корҳои ҳатмӣ ва корҳои ислоҳӣ аз ҷониби нозироти Раёсати корҳои ислоҳии Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин карда мешавад.

Ҷазо дар шакли маҳдуд кардан ва маҳрумият аз озодӣ (ба муҳлати муайян ва ё якумрӣ) ва ҷазои қатл (дар Тоҷикистон чунин ҷазо нест) аз тарафи муассисаҳои системаи иҷрои ҷазои ҷиноятӣ амалӣ мешаванд. 
Ҷазо барои ходимони ҳарбӣ дар шакли маҳдуд кардан дар хидмати ҳарбӣ, ё нигоҳ доштан дар қисми ҳарбии интизомиро Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон муқаррар ва амалӣ менамояд. Талаботи ҳукм дар бораи маҳдуд кардан дар хидмати ҳарбӣ аз ҷониби фармондиҳии қисмҳои ҳарбӣ, муассиса, мақомот ва во­ҳид­ҳои низомӣ, ки дар онҳо ходимони ҳарбии маҳкумшуда хизматро адо мекунанд, иҷро карда мешавад; ҷазои нигоҳ доштан дар қисми ҳарбии интизомӣ аз ҷониби қисмҳои ҳарбии махсуси Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон иҷро карда мешавад. Маҳкумшудагоне, ки бо шартан татбиқ накардани ҷазо ва онҳое, ки барояшон иҷрои ҳукм мавқуф гузошта шудааст, таҳти назорати нозироти корҳои ислоҳӣ қарор доранд. / Э. Насурдинов, Д. Сангинов.

Адабиёт
-------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Ибодатгоҳи Қува** — ёдгории бостонии дайри буддоӣ (асри 7 — ибтидои асри 8) дар шимолу ғарбии маркази ноҳияи Қуваи вилояти Фарғона, ки тавассути бостоншиносони АИ ҶШС Узбакистон ҳафр шудааст (1957—1969).

Ибодатгоҳи Қува дар болои теппаи сунъӣ бунёд шуда, аз ду иморат — буткада (21х14 м) ва дайр (11,9х11,2 м) иборат аст. Деворҳои бинои Ибодатгоҳи Қува аз похсаву хишти хом ва боми онҳо аз чӯб бунёд шудаанд. Аз дайр намунаи ҳунарҳои амалӣ ва меъморӣ ёфт гардид, ки деворҳои биноро ороиш медоданд. Дар рӯ ба рӯи даромадгоҳ болои таҳкурсии баланд ҳайкали азимҷуссаи Буддо ва ҳайкалчаҳои хурд ҷойгир буданд. Дар атрофи девори дайр барои анҷом додани қурбонӣ ва тақдими ҳадяҳо чанд суффа мавҷуд буд. Дар девори пешайвони Ибодатгоҳи Қува муҷассамаи аспҳо бо зину лаҷом ва саисон тасвир шудааст. Тасвири рӯи деворҳо ва ҳайкалчаҳои гилӣ мувофиқи расму анъанаи ҳамон замон рангу оро ёфтаанд. Санаи бунёди Ибодатгоҳи Қува дақиқ нест. Ибодатгоҳи Қува бори аввал дар замони лашкаркашии арабҳо қисман ва дар натиҷаи тохтутози муғулҳо комилан хароб шуд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Ибодатгоҳи Қува / В. А. Булатова // Замин — Илля. — Д. : СИЭМТ, 2017. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 7). — ISBN 978-99947-33-89-9.

* Булатова-Левина В. А. Буддийский храм в Куве //Советская археология. № 3, 1961.
**Ба худкушӣ расонидан** - ин ҷиноят ба муқобили бехатарии ҳаёти шахс равона шуда, **дар моддаи 109 КҶ ҶТ** чунин ифода ёфтааст: «бо роҳи таҳдид, муомилаи бераҳмона ё пастзании мунтазами шаъну зътибори шахси ҷабрдида ба худкушӣ ё сӯиқасди худкушӣ расонидани шахс мебошад». Объекти ҷиноят ҳаёти инсон мебошад. Ҷабрдида ҳама гуна шахсе шуда метавонад, ки нисбат ба ӯ таҳдид ва дигар муомилаи бераҳмона аз ҷониби гунаҳкор расонида шудааст. Ба худкушӣ расонидан аз чунин амалҳо сарчашма гирифта метавонад:

1.Таҳдид;
2. Муносибати бераҳмона ба ҷабрдида;
3.Таҳқир намудани шаъну эътибори инсонии ӯ.
Таҳдид тамоми паҳлӯҳои ҳаёти ҷабрдидаро дар бар гирифта метавонад, ки дар натиҷа ҳаёти ӯро зери хатар
мегузорад ва ҷабрдида дар ҳолати ногувор ва ноилоҷ монда, даст ба худкушӣ мезанад. Ҷиноят аз лаҳзаи
худкушӣ ё сӯиқасд ба худкушӣ хотимаёфта дониста мешавад. Субъект шахси 16-сола аст. Тарафи субъективӣ гуноҳи қасдона мебошад.

Нигаред низ
-----------

* Қонун
* Худкушӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009.- с.79
**Б** (бе), ҳарфи дуюми алифбои кирилликии тоҷикӣ. Аз алифбои русӣ, ки соли. 1940 дар забони тоҷикӣ ба ҷойи ҳар­фи «бо»-и классикии тоҷикӣ (форсӣ) қабул гардид, гирифта шудааст. Ҳарфи «б»-и русӣ ба «буки»-и славянии қадим мерасад. Ин ҳарф бо овози ифодашавандааш – (б) дар забонҳои авестоӣ, форсии қадим, паҳлавӣ (форсии ми­ёна), алифбои арабӣ, ки дар забони тоҷикӣ аз садаи 8 то соли. 1929 маъмул буд, бо номи бо (бе) ба назар мерасад. Ҳарф – овози «б» дар забонҳои сомӣ бо номи «бет» (beth), юнонӣ «бета» (beta), лотинӣ ва забонҳое, ки алифбояшон дар асоси алифбои ин забон мураттаб гардидаанд, вуҷуд дорад. Дар забони тоҷикӣ овозе, ки ин ҳарф ифода мекунад, ҳамсадои таркандаи лабулабии ҷарангдор аст.   

Ҳарфи Б дар забони тоҷикӣ ба гунаи навишти русӣ ва лотиниаш вазифаҳои бисёре дорад. Масалан, ба маънои шумораи «дуюм» дар мактаби миёна – синфи 6б, дар мактаби олӣ – курси 1, гурӯҳи «Б», дар навишти қонунҳо, са­надҳо, асарҳои илмӣ (кори дипломӣ, рисолаи илмӣ (диссертатсия), мақолаи илмӣ ва ғайра), барои ифодаи моддаҳо, бандҳо, бобҳо, фаслҳо ба кор бурда мешавад. Шакли лотинии ҳарфи Б – В, ки дар забони тоҷикӣ аз соли. 1929 то 1940 маъмул буд, дар тиб барои ифодаи доруҳои таъси­рашон баланд (пуртаъсир), чун номи витамин, чун гурӯ­ҳи хуни инсон, дар таҷҳизоти электронӣ, барои ишораи кишвари Белгия, дар нишонаҳои байналмилалии роҳу нақлиёт, чун нишондиҳандаи дараҷаи сиёҳии ранги қалам (В, В1, В2), дар шоҳмот чун аломати радаи дуюми амудии хонаҳои тахтаи шоҳмот – ифодагари хаттии муҳ­раи фил ва ғ. истифода мешавад. Б дар илми нуҷум аломат ва рамзи бурҷи Ҷавзо (Ҳамал, Дупайкар, Тавъамон) ва ғ. аст. / В. А. Капранов, О. Ҳ. Қосимов.

Адабиёт
-------

* Фарҳанги забони тоҷикӣ. Ҷ. 1. М. 1969;
* Энсиклопедияи советии тоҷик. Ҷ. 1. Д. 1987;
* Фарҳанги тафсирии забони тоҷикӣ. Ҷ. 1. Д. 2010;
* Русская грамматика. Т. 1. М. 1982;
* Фасмер М. Эти­моло­гический словарь русского языка, М. 1987;
* دائرةالمعارفبزرگاسلامی. ج۱۰. تهران،۱۳۸۰

Сарчашма
--------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.

* Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] / сармуҳаррир  А. С. Сайфуллоев. — Д. : СИЭСТ, 1978—1988.
Зарф ҳам монанди дигар ҳиссаҳои мустақили нутқ дар ҷумла калимаҳоро ба худ тобеъ карда,ибора месозад.Зарфҳои замон,макон.миқдор ва дараҷа ба вазифаи ҷузъи асосии ибора омада,исм,ҷонишин,шумора ва зарфро ба худ тобеъ мекунанд:***пештар*** аз ман,аз ҳама ***аввал***,аз ҳавлии мо ***болотар***.як соат ***пештар***,каме ***дуртар***: Ҳатто ин пагоҳӣ ***андаке барвақттар*** хеста,токҳои рӯи ҳавлиашонро буридам (Ортиқов).Суханҳояшон ҳамеша духӯра-думаънодор ва дашномҳошон ***қариб ҳамеша*** бо киноя ва истиора буд (Садриддин Айнӣ).

Нигаред низ
-----------

* Ибора (дастури забон)

Адабиёт
-------

* Грамматикаи забони адабии ҳозираи тоҷик.- Душанбе:Дониш,1989. - 224с.
**Саййид Алӣ ҳусаинӣ Хомана** маъруф ба **Саййид Алӣ Хоманаӣ** (зодаӣ 24 тир 1318 , машҳад) раҳбар кунунӣ в дувумин раҳбарӣ ҷумҳурӣ исломӣ эрон аст. Ӯ аз мароҷиъ тақлидӣ шиъаион ба шумор миравад. вӣ савумин раъис ҷумҳурӣ эрон аз солӣ 1360 то 1368 дар ду дураӣ паиопӣ буд.

Раҳбар эрон ё валӣ фақиҳ тебқӣ қонун ръис ҳукумат в бартарин мақомӣ кешвар маҳсуб мишавад в фармондеҳ кул нируҳоӣ мусалаҳ аст.

Зодруз
------

**Саййид Алӣ Хоманаӣ** дарсолӣ 1318 дар машҳад бе дунио омад.дар шиноснома,торихӣ тавалуд вӣ 24 тир моҳ 1318 сабт шуда аст ка бо 16 жуъие 1939 баробар аст. аммо худ зодруз саҳиҳаш ро дар 29 фарвардин моҳ мидонад.

Mанбаъ
------

ВикипедиА Форси
**Елена Николаевна Батурина** (тав. 8 март 1963) — тоҷири рус, ҳамсари шаҳрдори собиқи Маскав Юрий Михайлович Лужков.

Елена Батурина — сарвари ширкати калони сохтумони «Интеко», бино ба маҷаллаи «Forbes» — аз ҳама сарватмандтарин зани Русия (дорои 2,3 млрд доллар мебошад).

Зиндагинома
-----------

Елена Донишкадаи Идоракунии Москова ба номи Серго Орҷоникидзеро соли 1986 хатм карда, аз соли 1987 дар кумиссиюни ширкатҳои Мосгорисполком ба фаъолият шурӯъ кардааст.

Аз соли 1991 ба тиҷорат машғул шуд, ҳамон сол бо Юрий Михайлович Лужков никоҳ мешавад.

Аз соли 2006 вазифаи ҷонишини сарвари гурӯҳи байниидораҳои лоиҳаи миллии «Доступное и комфортное жилье — гражданам России» ба уҳда гирифт.

### Мақом - Карьера

* 1982—1987: Институт экономических проблем комплексного развития народного хозяйства, младший научный сотрудник;
* 1987—1989: Мосгорисполком, сотрудник комиссии по кооперативам;
* 1989—1990: Российский союз кооперативов, ответственный секретарь;
* 1991—1994: ТОО «Интеко», директор;
* 1994-настоящее время: АО «Интеко», президент.

Критика
-------

В средствах массовой информации появлялись сведения о том, что получение выгодных заказов компанией «Интеко» от правительства Москвы отчасти обусловлено наличием родственных связей между Лужковым и Батуриной, что неоднократно опровергалось самой Батуриной.

Зиндагони шахсӣ
---------------

Бародар — Виктор Батурин — тиҷоратмадор.
Ду духтар дорад: Елена (1992), Ольга (1994).

Шугли дӯстдошта: горные лыжи, гольф, хондан.

Эзоҳ
----

1. ↑
2. ↑  Александр Лебедев: ИНТЕКО — очевидный пример взаимовыгодного сотрудничества государственного чиновника с его близким родственником
3. ↑  нусхаи бойгонӣ. 25 июни 2008 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 12 июли 2007.

* Википедиаи Русӣ

Адабиёт
-------

* *Бэла Ляув, Андрей Панов, Анна Николаева*. «Я всегда мечтала быть аналитиком», — Елена Батурина, президент ЗАО «Интеко» // Ведомости, № 223 (1997), 26 ноября 2007

Пайвандҳо
---------

* Елена Батурина дар Лентапедиа
**Сайлигул Назарова** (тав. 1.05.1930, шаҳри Душанбе), муаррих, номзади илмҳои таърих (1969), дотсент (1973).

Зиндагинома
-----------

Соли 1953 факултети таърихи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро хатм кардааст. Солҳои 1953–1954 дар курсҳои яксолаи муаллимони фанҳои ҷамъиятӣ дар назди Донишгоҳи давлатии Осиёи Миёна таҳсил кардааст. Солҳои 1954–1957 муаллими калони кафедраи таърихи ҲКИШ-и Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко, 1957–1974 муаллими калон, дотсенти кафедраи таърихи ҲКИШ, 1974–1987 мудири кафедраи коммунизми илмӣ буд. Аз соли 1987 ба нафақа баромада, фаъолияти омӯзгориашро давом дод. Муаллифи якчанд рисола ва мақолаҳои илмӣ мебошад, ки дар онҳо масъалаҳои тарбияи коммунистии деҳқонони колхозӣ, занони Осиёи Миёна дар солҳои Ҷанги Бузурги Ватанӣ баррасӣ шудаанд. Бо ордени «Дӯстии Халқҳо», нишони «Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон», ифтихорномаҳои Президиуми Шӯрои Олии Тоҷикистон ва Вазорати маорифи Тоҷикистон мукофотонида шудааст.

Осор
----

* Культура и быт села, Д. 1969;
* Коммунистическое воспитание колхозного крестьянства, Д. 1972;
* Женщины Средней Азии в годы Великой Отечественной войны, Д. 1980.

Пайвандҳо
---------

* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
*
**Мошини ҳисоби Паскал** («Паскали́на») — дувумин мошини ҳисоби механикӣ аст, ки тавассути Блез Паскал дар соли 1645 ихтироъ шуд. 

Ӯ ин василаро барои кумаки падараш дар ҷамъоварии молиётҳо эҷод намуд. Ӯ дар фосилаи солҳои 1642 то 1645 ба муддат се сол рӯи ин тарҳ ибтикори кор кард. Дастгоҳи вай, ки Паскалин номида шудааст, шабоҳати зиёде ба мошинҳои муҳосибаи механикии даҳаи 1940 дорад. Албатта наметавон Паскалро нахустин мухтареъи мошинҳои муҳосиба донист. Зеро пеш аз ӯ дар соли 1623 шахсе ба номи Вилҳелм Шикард дастгоҳи дигареро сохта буд. Мушкили аслии Паскал ёфтани роҳи ҳал барои анҷоми муҳосибот дар сомонаи пули роиҷи Фаронса дар он замон буд. Дар ин сомона ҳар лир муодили 20 сол ва ҳар сол муодили 12 данер маҳсуб мешуд. То соли 1799 ин воҳидҳои пулӣ дар Фаронса роиҷ буданд.

Дар Бритониё низ то соли 1971 сомонае бо равишҳои тазоюди чандгона ривоҷ дошт. Муҳосиба бо ин равишҳо нисбат ба дастгоҳи даҳаи даҳ марсум душвориҳои фаннии фаровонеро ба вуҷуд меовард. Бо ин ҳол Паскал бар масоили мутааддид ғалаба кард ва тавлиди дастгоҳҳои ҳисобгар дар соли 1642 оғоз шуд. Таърихнигори ба номи Адамсон, навишта: «Дар соли 1652, панҷоҳу ду пеш намуна (аз мошини ҳисобҳои Паскал) сохта шуда буд вале танҳо теъдоди андаке аз онҳо ба фурӯш рафт. Дар натиҷа дар ҳамон соли тавлид онҳо мутаваққиф гардид.» 

Ин мошини ҳисоб танҳо қодир ба анҷоми ҷамъу тарҳ буд ва дар мабнои 10 кор мекард.

Эзоҳ
----

Пайвандҳо
---------

* La machine de Pascal : la pascaline. *therese.eveilleau.pagesperso-orange.fr*. 28 феврали 2019 санҷида шуд.
* How computers work 9th edition

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Britannica (онлайн)
* Universalis

 |

Шаблон:Блез Паскал
**Соли 1981 (ҳазору нуҳсаду ҳаштоду якум)** дар гоҳшумории мелодӣ — насоли кабиса, оғоз дар рӯзи панҷшанбе. Ин 1981 соли даврони ҳозир, 981 соли ҳазораи 2, 81 соли садаи XX, 1 соли даҳаи 9 садаи XX, 2 соли даҳаи 1980-ум.

Рӯйдодҳо
--------

Зодрӯзҳо
--------

*Бознигаред: Гурӯҳ:Зодагони соли 1981*

Даргузаштҳо
-----------

*Бознигаред: Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1981*

Соҳиби ҷоизаи Нобел шуданд
--------------------------

* Ҷоизаи Нобел аз физика —
* Ҷоизаи Нобел аз кимиё —
* Ҷоизаи Нобел аз тиб —
* Ҷоизаи Нобел аз иқтисодиёт —
* Ҷоизаи Нобел аз адабиёт —
* Ҷоизаи Нобел ҷоизаи Сулҳ —

Нигаред низ
-----------

|  |  |
| --- | --- |
| commons: | Соли 1981 дар Викианбор |

  Соли 1981

Эзоҳ
----
Ривоятҳои Келти
---------------

Ривоятҳои Келти - Келтҳо ин халке, ки бештар дар ҷазираҳои Бритониёи Кадим ва дар ҷазираҳои дигари Аврупои Гарби зиндагӣ мекарданд. Дар мукоиса бо Юнонихо ё ин ки бо Римихо, Келтхо на онкадар машҳуранд, лекин онҳо тавонистанд давлати кабир созанд. Дар фарқият аз дигар давлатхо онҳо хеч гоҳ намехостанд, ки империя ташкил кунанд, ба дигар давлатхо хамла кунанд. Барои ҳамин онҳо ба дигар давлатхо дохилат намекарданду эътибор намедоданд. Келтхо аз руи қонуни авлодиашон зиндагӣ мекарданд.

Ба ривоятҳои Келтхи бисёртар ривоятҳои Олмон дахолат карданд. Келтхо чун Олмонихо берахмиҳои дуру дарозро надидаанд.
Чашмаи оби маъдании «Файзобод»
**«Файзобод»** — чашмаи оби маъданӣ, ки дар деҳаи Меҳрободи ноҳияи Файзобод воқеъ аст. Яке аз обҳои маъдании серхаридор буда, оби онро мардум ҳамарӯза дар чор фасли сол нӯши ҷон мекунанд. Талабот ба оби «Файзобод» хеле зиёд аст.

Таъсиси корхона
---------------

Корхонаи оби маъдании «Файзобод» соли 1979 сохта шудааст ва имрӯз ба мардум хидмат мерасонад. То соли 2005 оби «Файзобод» дар зарфҳои шишагӣ пешкаши мизоҷон мегашт. Ҳоло ҷойи зарфҳои шишагиро зарфҳои пластикӣ иваз кардаанд. Корхона дар як шабонарӯз беш аз 12000 литр об истеҳсол мекунад. Оби маъдании «Файзобод» шифобахш буда, ба ашхоси гирифтори бемориҳои меъдаву рӯда, талха, ҷигар, ғадуди зери меъда ва даҳҳо бемориҳои дигар тавсия дода мешавад.


|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|  | Ин об, ки дар шишаи "Файзобод" аст,
Аркони вуҷуди мо аз он обод аст.
Ин об на ҷӯйи оби Файзобод аст,
Обест, ки обрӯйи Файзобод аст.
Аз обу ҳазор чашмаи назру ниёз,
Ин об кунад умри туро дуру дароз.Бозор Собир |  |

Мувофиқи тавсияи мутахассисон, таркиби оби Файзобод, ки истеҳсолкунандаи он ҶДММ «Гумбулак»-и ноҳияи Файзобод мебошад, аз минералҳо бой буда, бартарафкунандаи чандин бемориҳост. Оби шифобахш ва нерӯбахшандаи Файзобод аз чуқурии беш аз 350 метри мукааб бе воситаи ягон насос ба таври худҷорӣ мебарояд. Аз соли 1992 инҷониб ҶДММ «Гумбулак» фаъолияташро ба роҳ монда, дар шишаҳои 1 ва 5 литра таҳти бренди «Файзобод» оби маъданӣ истеҳсол мекунад. Қабл аз истеҳсоли ин оби шифобахш ва хуштамъ мардум онро барои муолиҷаи бемориҳои гуногун истифода мекарданд. Баъдтар ҳамаи хусусиятҳои шифобахшии онро ташхис намуданду зарурати бунёди корхонае, ки онро барои тамоми мардум истеҳсол кунад, пеш омад. Баъдан соҳибкор Анвар Гулов ҳамаи он вазниниро бар дӯш гирифту кӯшиш намуд, ки оби «Файзобод»-ро бо сифат ва талаботи замонавӣ истеҳсол намояд. Имрӯз иқдоми ин мардро фарзандаш Акрамҷон Гулов идома медиҳад.

Эзоҳ
----

1. ↑  ФАЙЗОБОД. Энсиклопедия. Душанбе, 2011. Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик. 392 саҳ.
2. ↑  © PRESSA.TJ, Оби шифобахши Файзобод. Jun 19, 2015
**Саидилҳом Аҳмадов** (*Аҳмадов Саидилҳом Мухторович*; тав. 6 октябри 1960, деҳаи Пастиғави ноҳияи Кӯҳистони Масчо) — пизишк, ҷарроҳи ҷигарр, доктори илмҳои тиб (2003), профессор (2006), ҷарроҳи тахассуси дараҷаи олӣ (1993), Аълочии тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2004).

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи факултети муолиҷавии Институти давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино (1983). Духтури интерни Беморхонаи клиникии № 5-и шаҳри Душанбе (1983-84) — ҷарроҳи беморхонаи марказии ноҳияи Бохтари вилояти Хатлон (1984-87) — ординатор (1987-89) — аспиранти Донишкадаи ҷарроҳии ба номи А. В. Вишневскийи АИТ ИҶШС дар шаҳри Маскав (1989-91) — ассистенти кафедраи ҷарроҳии факултавии ДДТТ (1991-94). Аз соли 1994 мудири кафедраи ҷарроҳии Донишкадаи такмили ихтисоси кормандони тибби Тоҷикистон. Дар ҷумҳурӣ аввалин шуда амалиёти бурриши қисми рости ҷигарро дар мавриди саратони талхадон бо гузариш ба ҷигар анҷом додааст. Муаллифи 126 мақолаи илмӣ, 3 гувоҳномаи ихтироӣ ва 28 пешниҳоди навоварона. Узви Ассотсиатсияи байналмилалии ҷарроҳон — гепатологҳои Россия ва ИДМ (аз соли 1996) — сармутахассиси Вазорати тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба ҷарроҳии шикам (аз соли 2007) — раиси Ассотсиатсияи ҷарроҳон-гепатологҳои Тоҷикистон (аз соли 2008).

Ҷоизаҳо
-------

Бо ордени «Дӯстӣ» сарфароз гардидааст (2006).

Осор
----

* Огнестрельные ранения живота // Маҷ. «Хирургия». № 2. 2004;
* Осложненный рак печени ⁄⁄ Маҷ. «Анналы хирургической гепатологии». № 4, 2006;
* Способы резекции печени при эхинококкозе // Маҷ. «Анналы хирургической гепатологии». № 2. 2007;
* Роҳҳои табоба­ти перитонити паҳнгашта // Маҷ. «Нигаҳдории тандурустии Тоҷи­кистон». № 2. 2008.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Аҳмадов Саидилҳом Мухторович // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.