**Александр Вучич** (сербӣ: Александар Вучић; 5 марти 1970; Белград, ҶС Сербия, Югославия) — арбоби давлатӣ ва сиёсатмадори сербиягӣ. Президенти Ҷумҳурии Сербия аз 1 июни соли 2017 .

Дабири кулли Шӯрои Амнияти Миллӣ, Вазири иттилоот ва дифои Сербия, Сарвазири Сербия (27 апрели 2014 — 31 майи 2017). Раиси Ҳизби прогрессивии Сербия. Чаҳордаҳ сол котиби генералии Ҳизби радикалии Сербия буд.

Тарҷумаи ҳол
------------

5 марти соли 1970 дар Белград, дар оилаи Ангелина ва Ангелко Вучичҳо таваллуд шудааст.

### Таҳсилот ва солҳои аввал

Ӯ хонандаи аълохон дар мактабҳои ибтидоӣ ва миёна буд. Ӯ дар озмунҳои таърихи шаҳрӣ ва ҷумҳуриявӣ ғолиб омадааст. Хатмкардаи факултаи ҳуқуқшиносии Донишгоҳи Белград. Соли 1993 Вучич ба Ҳизби Радикалии Сербия пайваст. Пас аз пирӯзии радикалҳо дар интихоботи маҳаллӣ дар Земун дар соли 1996, Александр вазифаи директори маркази тиҷорати варзишии "Пинки"—ро гирифт .

### Фаъолияти сиёсӣ

Пас аз интихоботи парлумонии 2014, Ҳизби прогрессивӣ аз 250 курсии парлумон 158-тояшро ба даст овард ва бо Ҳизби Сотсиалистии Сербия эътилофи ҳукмрон ташкил кард. Вучич сарвазири Сербия интихоб шуд.

Моҳи августи соли 2016 ӯ изҳор дошт, ки дар он замон ягона роҳи ҳалли масъалаи Косово аз ҷониби Сербия эътироф шудани истиқлоли Ҷумҳурии Косово мебуд, аммо ин ғайриимкон аст ва нахоҳад буд .

2 апрели соли 2017 ӯ дар интихоботи президентии Сербия пирӯз шуд. 30 майи соли 2017 ӯ аризаашро аз истеъфои вазифаи сарвазирӣ пешниҳод кард. Ӯ рӯзи 31 май ба ҳайси президенти Сербия ба кор шурӯъ кард .

### Президенти Сербия

Александр Вучич дар аввалин суханронии худ ба ҳайси Президенти Сербия аз идомаи масир барои ба эътидол овардани муносибатҳо бо Косово хабар дод. Ҳамзамон Вучич гуфт, ки мехоҳад дар бораи Косово як мубоҳисаи дохилӣ, яъне муколама бо риояи Конститутсияи Сербияро анҷом диҳад. Вучич идомаи курсро дар бораи пайвастани Сербия ба Иттиҳоди Аврупо тасдиқ кард, ки он бояд тақрибан 2019 сурат гирад. Президент дар бораи ҳамкории Сербия бо НАТО сухан ронда, гуфт, ки Сербия бетарафии ҳарбиро эҳтиром мекунад ва ба ин блоки низомӣ нахоҳад пайваст .

Яке аз аввалин амалҳои Вучич ба ҳайси президент баргардонидани парчами Иттиҳоди Аврупо ба қароргоҳи раёсатҷумҳуриаш буд.

15 июни 2017 Вучич Ана Брнабичро сарвазири нави Сербия таъйин кард ва инчунин ӯ аввалин бону ва аввалин лезбиянкаи кушод дар вазифаи ҳукуматӣ гардид. Ба Брнабич президент вазифаи идораи раванди дохилшавии Сербия ба ИА-ро супурд ва ҳамчунон гуфт дар ҳамон замон робитаҳоро бо ИМА, Русия, Чин ва кишварҳои арабӣ беҳтар кунад.

3 июли соли 2017, Александр Вучич бо Федерика Могерини мулоқот кард. Дар мулоқот бо Намояндаи олии Иттиҳоди Аврупо оид ба сиёсати хориҷӣ, Вучич аз ӯ хоҳиш кард, ки санаҳои тахминии вуруди Сербия ба Иттиҳоди Аврупоро муайян кунад, инчунин раванди пайвастан ба ин иттиҳодро тезонад. Могерини гуфт, ки вуруди Сербия ба ИА аз иҷрои як қатор шартҳои ҷониби Сербистон вобаста аст. Дар Брюссел Могерини дар музокироти президентҳои Сербия ва Косово ҳамчун миёнарав баромад кард. Дар натиҷаи ин мулоқот, Ҳошим Тачӣ гуфт, ки ба имкони оштӣ додани Косоваро ва Сербҳо бовар дорад.

17 июли соли 2017, Александр Вучич бо ноиби президенти ИМА Майк Пенс дар Вашингтон мулоқот кард. Дар мулоқот ҷонибҳо ба мувофиқа расиданд, ки муносибатҳои Сербия ва ИМА муҳиманд ва инчунин изҳори хоҳиш карданд, ки шарикии кишварҳоро амиқтар кунанд. Пенс гуфт, ки ИМА аз орзуҳои Сербия барои узвият дар Иттиҳоди Аврупо пуштибонӣ мекунад ва ба ислоҳоти минбаъда ва ба эътидол овардани муносибатҳои Белград бо Косово даъват мекунад.

25 июли соли 2017, пас аз мулоқоти ғайрирасмӣ дар Брюссел рӯзи 3-юми июл бо президенти Косово Ҳошим Тачӣ дар мусоҳиба бо шабакаи телевизионии Pink, вай ҳамаро даъват кард, ки мушкилоти Косоворо баҳс кунанд, то роҳи ҳалли рушди минбаъдаи кишвар ва Интегратсияи Аврупо ёфта шавад. Ӯ қайд кард, ки ҳамчун сарвари давлат "ӯ бо ҳама суҳбат хоҳад кард": бо намояндагони калисои православии Сербия, таърихнигорон, сиёсатмадорон, намояндагони оппозисиюн ва шаҳрвандони оддӣ. Вучич чунин мешуморад, ки мушкилоти Косово бояд бо усулҳои сиёсӣ, бидуни муноқиша бо Приштина монанд ба ҳаводиси солҳои 1998-1999 ҳал карда шавад. Вай таъкид кард, ки барои ҳалли масъалаи Косово сабр ва омодагӣ ба созиш аз ҷониби Белград зарур аст. Александр Вучич изҳори итминон кард, ки пас аз рафъи ҳама зиддиятҳо бо Приштина, "тамоми роҳҳои ҳамкориҳои сиёсӣ ва рушди иқтисодӣ" барои Сербистон ва инчунин "дарҳои Иттиҳоди Аврупо" боз хоҳанд шуд .

21 сентябри соли 2017, дар Маҷмаи Умумии СММ, Александр Вучич аз саъйи Сербия барои узвият дар ИА, эҷоди шарикӣ бо Ғарб, аз ҷумла беҳбуди равобит бо ИМА хабар дод. Вай инчунин зуд изҳор дошт, ки Белград "муносибатҳои хеле хуб" -ро бо Русия ва Чин қадр мекунад ва ҳатто бо онҳо ифтихор мекунад .

Моҳи октябр президенти Туркия Раҷаб Тайиб Эрдуғон ба шаҳри Нови Пазар ба Сербия омад. Мусалмонон ӯро чунон шод пешвоз гирифтанд, ки Вучич қайд кард, ки президенти Туркияро бо хурсандии бештар аз сербӣ интизор буданд .

20 октябри соли 2017, дар 73-юмин солгарди Рӯзи озодии Белград дар Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ, Президенти Сербия ваъда дод, ки ҳамеша ин рӯзро бо Русия ҷашн мегирад. Вай инчунин хидматҳои барҷастаи сарбозони Артиши Сурхро дар вақти озод кардани Белград ва тамоми Сербия дар давраи ҷанг қайд кард .

24 октябри соли 2017 Президенти Сербия бо ёвари котиби давлатии ИМА Брайан Ҳойт Йӣ мулоқот кард. Намояндаи ИМА аз таъсири Русия дар Балкан ва ҳамкории Белград ва Маскав изҳори нигаронӣ кард. Дафтари матбуоти Вучич гуфтааст, ки "Йи аз эҳсоси он, ки Сербистон бо як поя ба Иттиҳоди Аврупо ва бо пойи дигар ба иттиҳод бо Русия меравад, изҳори нигаронӣ кард." Илова бар ин, Брайан Ҳойт Йи ислоҳоти иқтисодии роҳбарияти Сербистонро ситоиш кард ва пешрафтҳоро дар самти наздик шудан ба узвияти ИА қайд кард. Вай инчунин ҳавасмандии ҷониби Амрикоро ба таҳқиқи сӯзондани сафорати ИМА дар Белград дар соли 2008 изҳор кард .

22 ноябри соли 2017 соле, ки трибунали Гаага барои Югославияи собиқ генерали серб Ратко Младичро барои ҷиноятҳои ҳарбӣ дар Босния ва Ҳерсеговина солҳои 1992—1995 маҳкум кард ва барои ӯ ҳукми абад таъйин кард. Ҳангоми пурсидани шарҳи ин масъала, Вучич аз посухи мустақим канорагирӣ кард ва ба ҷои он гуфт: «Имрӯз рӯзи хурсандӣ ё ғам нест, балки барои он ки бубинем, ки мо чӣ гуна ояндаро мехоҳем. Муроҷиати ман ба шаҳрвандони Сербия аз он иборат аст, ки имрӯз ба оянда назар андозем, дар бораи он фикр кунем, ки фарзандони мо дар куҷо ва чӣ гуна зиндагӣ хоҳанд кард, чӣ гуна ва чӣ тавр сулҳу суботро дар минтақа ҳифз намоем, корхонаҳои бештар кушоем ".

18-20 декабри соли 2017 ӯ ба Русия ташриф овард. Дар ҷараёни сафар ман бо президенти Русия Владимир Путин муколамаи сиёсӣ, иқтисодӣ, ҳарбӣ-техникӣ ва дигар намудҳои ҳамкориҳоро бо Федератсияи Россия муҳокима кард. Онҳо инчунин доираи васеи мавзӯъҳоро "аз вазъи минтақаи Балкан то вазъи иқтисодии ҷаҳон" баррасӣ карданд. Вучич инчунин бо Путин масъалаи афзоиши интиқоли гази Русия ба Сербияро баррасӣ кард. 19 декабр дар мулоқоти президентҳои Сербия ва Русия Владимир Путин ба рушди ду кишвар дар соҳаи иқтисод: афзоиши мубодилаи мол байни Сербия ва Федератсияи Русия, сармоягузории мустақим қайд кард. Дар ин нишаст, Александр Вучич бо Путин бо забони русӣ суҳбат кард. Президенти Сербия В.Путинро ба муносибати ифтитоҳи калисои Санкт—Савия дар Белград ба ифтихори 800-солагии автокефалияи калисои православии Серб даъват кард. Вучич инчунин ба Путин дар интихоботи президентӣ муваффақият хост. А. Вучич президенти Русияро итминон дод, ки Сербия ҳеч гоҳ алайҳи Русия таҳрим ҷорӣ намекунад. Вай инчунин такрор кард: Сербия самти стратегии худро барои пайвастан ба Иттиҳоди Аврупо тағйир намедиҳад, аммо дар айни замон "аз Русия пушт нахоҳад кард". Президенти Сербия инро ба забони русӣ гуфт.

16 январи соли 2018 дар Ҷумҳурии Косово сиёсатмадори мӯътадили серб Оливер Иванович кушта шуд. Президенти Сербия Александр Вучич қатли ӯро "амали террористӣ" номид. Вучич гуфт, ки пас аз кушта шудани Иванович дар гуфтушунид бо Косово ҳеч маъное надид: ҳайати Сербия музокиротро дар Брюссел тарк кард. Вай гуфт, ки ба полиси Косово эътимод надорад. Вучич гуфт, ки музокирот бо Косово бо миёнаравии Брюссел танҳо пас аз он ки полиси Косово қотили сиёсатмадор Оливер Ивановичро ошкор хоҳад кард, идома хоҳад ёфт. Президенти Сербия инчунин гуфт, ки агар мақомоти ҳифзи ҳуқуқи Косовар куштори Ивановичро ифшо накунанд, пас нерӯҳои Сербистон ин корро хоҳанд кард, аммо таъкид карданд, ки пас аз гум кардани назорат бар қаламрави Косово ва Метохия дар соли 1999, онҳо натавонистанд ин қадар самаранок иҷро кунанд. Аммо ӯ гуфт, ки онҳо мувофиқи қобилият, салоҳиятҳояшон ҳама чизи имконпазирро анҷом хоҳанд дод.

Президенти Сербия дар паси қатли Иванович аз шимоли Косово боздид мекунад. Дар ҷараёни сафари худ 20 январи соли 2018 вай гуфт, ки сербҳо бояд дар Косово бимонанд, дар ҳоле ки давлати Сербия онҳоро бо амният таъмин мекунад. Александр Вучич инчунин ба албаниҳо, ки сербҳоро мухолифи худ мешуморанд, муроҷиат карда, қайд кард, ки онҳо метавонанд дар якҷоягӣ "фарқиятҳои чандинасра"-ро ҳал кунанд. Худи ҳамон рӯз, дар як нишасти матбуотӣ дар шаҳри Косовска-Митровитса дар шимоли Косово, Вучич ба таври возеҳ посух дода натавонист, ки Сербистон барои ҳифзи сербҳои Косово чӣ чораҳо меандешад. "Ман мутмаин ҳастам, ки тавре ба назари ман мерасад, касе фикр намекунад, ки сербҳоро аз хонаҳояшон ронад. Ман танҳо ба он боварӣ дорам. Ман мехоҳам бовар кунам. Аммо мо инчунин чунин сиёсатро пеш хоҳем гирифт, то ки сербҳоро муҳофизат кунем", гуфт ӯ.

Моҳи майи соли 2018 ӯ дубора ба Русия ташриф овард. 9 майи соли 2018 дар Паради Ғалаба дар Майдони Сурхи Маскав ширкат варзид.

Ҳаёти шахсӣ
-----------

Вай бо баскетбол ва футбол машғул буд (қадаш 199 см). Ӯ инчунин ҳамчун мухлиси клуби белградии «Крвена Звезда» маълум аст .

Падар — Ангелко Вучич. Модар — Ангелина Вучич (Милованов) — ҳамчун рӯзноманигор дар Телевизиони Сербия кор кардааст. 23 апреля 1999, ҳангоми бомбаборон кардани маркази телевизионӣ дар Белград, ӯ ба таври мӯъҷиза наҷот ёфт.

Зани 1 - Ксения Янкович (1997-2011), рӯзноманигори радио. Писар Данило (1997) ва духтараш Милика (2002) дар издивоҷ таваллуд шудаанд.Зани 2-юм - Тамара Ҷуканович (аз соли 2013). Соли таваллудаш 1981, факултаи сиёсатшиносии Донишгоҳи Белград, Академияи дипломатии Вазорати корҳои хориҷиро хатм намуда, то соли 2010 ба ҳайси мушовир дар Вазорати корҳои хориҷӣ кор кардааст. Писар Вукан дар издивоҷ таваллуд шудааст (9 июни 2017).

Даромад ва амвол
----------------

Дар охири соли 2015, А. Вучич даромади хоксор дошт ва тақрибан моликият надошт. Тибқи маълумоте, ки ӯ ба Агентии мубориза бо коррупсия пешниҳод кардааст, маошаш 112 024 динор буд. Вучич танҳо як хонаи хурде дошт, ки масоҳаташ 30 м² аст. Тибқи ин маълумот, Вучич ҳатто мошин надошт.

Ҷоизаҳо
-------

* Салиби Калони Ордени апостол Марк (26 сентябри 2017, Калисои Православии Искандария) .
* Ордени Ҷумҳурии Српска ( 15 феврали 2018, Ҷумҳурии Српска, Босния ва Ҳерзеговина ).
* Ордени "Достик" дараҷаи I (19 сентябри 2018, Қазоқистон) - *барои саҳми бузург дар таҳкими сулҳ, дӯстӣ ва ҳамкорӣ байни Ҷумҳурии Қазоқистон ва Ҷумҳурии Сербия* .
* Ордени Александр Невский (7 январи 2019, Русия) - *барои саҳми бузурги шахсӣ дар рушди ҳамкориҳои бисёрҷониба бо Федератсияи Россия* .

Эзоҳ
----

1. ↑  Энциклопедия Брокгауз (нем.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
2. ↑  Munzinger Personen (нем.)
3. ↑  Сербия выбрала НАТО и ЕС без Косово, *Газета.Ru*. Проверено 6 апрели 2017.
4. ↑  Президент Сербии Вучич принял присягу и официально вступил в должность(рус.), *ТАСС*. Проверено 31 май 2017.
5. ↑  Александр Вучич — Биография(пайванди дастнорас — *таърих*). 27 апрели 2014 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 15 октябри 2014.
6. ↑  Александр Вучич: Сейчас единственным решением было бы признание независимости Косово. 24 марти 2021 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 20 сентябри 2016.
7. ↑  Александр Вучич объявил о победе на выборах президента Сербии — Российская газета
8. ↑  Сербия продолжит диалог с косовскими албанцами, заявил Вучич(рус.), *РИА Новости* (20170531T1504+0300Z). Проверено 3 июни 2017.
9. ↑  Вучич заявил, что Сербия хочет открыть внутреннюю дискуссию по Косово(рус.), *РИА Новости* (20170531T1404+0300Z). Проверено 3 июни 2017.
10. ↑  В Сербии новый президент. Куда он поведёт свою страну?(рус.), *РИА Новости* (20170531T1443+0300Z). Проверено 3 июни 2017.
11. ↑  Вучич попросил Могерини обозначить сроки вступления Сербии в Евросоюз(рус.), *РИА Новости* (20170703T2058+0300Z). Проверено 12 июли 2017.
12. ↑  Террористы "под прикрытием": косовский случай(рус.), *РИА Новости* (20170704T1843+0300Z). Проверено 12 июли 2017.
13. ↑  Вучич и Пенс заявили о желании углублять партнерство между Сербией и США(рус.), *ТАСС*. Проверено 18 июли 2017.
14. ↑  Президент Сербии призвал к общественному диалогу о Косово(рус.), *РИА Новости* (20170725T1435+0300Z). Проверено 24 ноябри 2017.
15. ↑  Сербия гордится хорошими отношениями с Россией и Китаем, заявил Вучич(рус.), *РИА Новости* (20170921T1644+0300Z). Проверено 24 ноябри 2017.
16. ↑  Приезд Эрдогана вызвал ажиотаж среди сербских мусульман(рус.), *РИА Новости* (20171011T1915+0300Z). Проверено 24 ноябри 2017.
17. ↑  Президент Сербии пообещал всегда праздновать с Россией День освобождения Белграда(рус.), *РИА Новости* (20171020T1657+0300Z). Проверено 24 ноябри 2017.
18. ↑  Представитель Госдепа указал президенту Сербии на влияние России на Балканах(рус.), *РИА Новости* (20171024T2113+0300Z). Проверено 24 ноябри 2017.
19. ↑  Президент Сербии о приговоре Младичу: нам надо смотреть в будущее(рус.), *РИА Новости* (20171122T1554+0300Z). Проверено 24 ноябри 2017.
20. ↑  Президент Сербии планирует визит в Москву 18-20 декабря(рус.), *РИА Новости* (20171205T1944+0300Z). Проверено 26 Декабри 2017.
21. ↑  Президент Сербии может посетить Москву в середине декабря(рус.), *РИА Новости* (20171109T1426+0300Z). Проверено 26 Декабри 2017.
22. ↑  Президент Сербии рассказал, чего ждёт от визита в Россию(рус.), *РИА Новости* (20171218T0027+0300Z). Проверено 26 Декабри 2017.
23. ↑  Президент Сербии хочет обсудить с Путиным увеличение поставок газа(рус.), *РИА Новости* (20171202T1745+0300Z). Проверено 26 Декабри 2017.
24. ↑  Путин отметил развитие отношений России и Сербии(рус.), *РИА Новости* (20171219T1724+0300Z). Проверено 26 Декабри 2017.
25. ↑  Вучич пригласил Путина посетить Сербию(рус.), *РИА Новости* (20171219T1909+0300Z). Проверено 26 Декабри 2017.
26. ↑  Президент Сербии пожелал Путину удачи на предстоящих выборах(рус.), *РИА Новости* (20171219T1728+0300Z). Проверено 26 Декабри 2017.
27. ↑  Сербия никогда не введет санкций против России, заверил Вучич(рус.), *РИА Новости* (20171219T1920+0300Z). Проверено 26 Декабри 2017.
28. ↑  Сербия Россию не предаст
29. ↑  Вучич назвал терактом убийство сербского политика в Косово(рус.), *РИА Новости* (20180116T1519+0300Z). Проверено 20 январи 2018.
30. ↑  "Разговаривать бессмысленно": Белград свернул диалог с Приштиной после убийства Ивановича(рус.), *РИА Новости* (20180116T1539+0300Z). Проверено 20 январи 2018.
31. ↑  Сербия не доверяет следственным органам в Косово, заявил Вучич(рус.), *РИА Новости* (20180116T1559+0300Z). Проверено 20 январи 2018.
32. ↑  Вучич назвал условие для возобновления диалога с Косово(рус.), *РИА Новости* (20180116T1628+0300Z). Проверено 20 январи 2018.
33. ↑  Вучич пообещал, что виновные в убийстве Ивановича будут найдены(рус.), *РИА Новости* (20180116T1634+0300Z). Проверено 20 январи 2018.
34. ↑  Президент Сербии пообещал поддерживать сербов в Косово(рус.), *РИА Новости* (20180120T1428+0300Z). Проверено 20 январи 2018.
35. ↑  Вучич не назвал конкретных шагов по защите сербов в Косово(рус.), *РИА Новости* (20180120T1915+0300Z). Проверено 20 январи 2018.
36. ↑  Вучич: Домой приходил в кровавой рубашке
37. ↑  Сербская первая леди, кто она?
38. ↑  Alexandrian Patriarch Theodoros II awarded by President of Serbia Aleksandar Vucic with the order of Great Cross of Apostle Mark. A high state order handed in to Patriarch Theodoros II. 24 марти 2021 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 16 январи 2018.
39. ↑  Указ Президента Республики Казахстан от 19 сентября 2018 года № 750 «О награждении орденом „Достық" I степени Александра Вучича»
40. ↑  Встреча с Президентом Республики Сербия Александром Вучичем
41. ↑  Указ Президента Российской Федерации от 7 января 2019 года № 2 «О награждении орденом Александра Невского Президента Республики Сербии Вучича А.». 24 марти 2021 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 9 январи 2019.
42. ↑  Путин наградил Вучича орденом Александра Невского(рус.).  Российская газета. 7 январи 2019 санҷида шуд.

Пайвандҳо
---------

* Завръща ли се сръбският национализъм?.  politika.bg. 4 январи 2015 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 4 январи 2015.
* Александр Вучич, сарвазири Сербия. // Интиқоли радиостансияи "Эхо Москва ".
* 
* 

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Дар шабакаҳои иҷтимоъӣ | 
* Твиттер
* Фейсбук
* Инстаграм

 |
| Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* Бонки Иттилоотии Интернетии Филмҳо
* Кинопоиск

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая норвежская
* Хорватская
* Britannica (онлайн)
* Treccani

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* GND: 1110988370
* LCCN: no2016151143
* NLP: A36205539
* VIAF: 19147121678626390910
* WorldCat VIAF: 19147121678626390910

 |

| ⚙️ Президентҳои Парчами Сербия Сербия |
| --- |
| 
* Слободан Милошевич (1991—1997)
* Драган Томич (1997, и.в.)
* Милан Милутинович (1997—2002)
* Наташа Мичич (2002—2004, и.в.)
* Драган Маршичанин (2004, и.в.)
* Воислав Михаилович (2004, и.в.)
* Предраг Маркович (2004, и.в.)
* Борис Тадич (2004—2012)
* Славитса Ҷукич-Деянович (2012, и.в.)
* Томислав Николич (2012—2017)
* Александр Вучич (аз 2017)

 |