**Дорнбирн** (олмонӣ: *Dornbirn*) — шаҳри қадимаи Австрия дар ғарби кишвар, дар замини федералии Форарлберг. Дар дарёи хурди Дорнбирнер-Аҳ дар водии болоии Рейн, дар наздикии марзҳои Олмон, Швейтсария ва Лихтенштейн ҷойгир аст.

Аҳолӣ тибқи барӯйхатгирии соли 2001 42 301 нафар, аз рӯи маълумоти с. 2006 44 447 нафарро ташкил медиҳад. Дорнбирн калонтарин шаҳри Форарлберг буда, аз аҳолии маркази вилоят — ш. Брегентс пеш мегузарад.

Ҷуғрофия ва нақлиёт
-------------------

Ин шаҳр дар 8-километрии ҷануби Брегентс, дар масофаи 660-километрии ғарби пойтахт, Вена ҷойгир аст. Баландии шаҳр аз сатҳи баҳр 437 метр аст.

Аз ҷиҳати маъмурӣ шаҳр ба 6 ноҳия тақсим шудааст.

Роҳҳои оҳан ва автомобилгард аз шаҳр ба шимол ба Брегентс ва инчунин ба ҷануб ба сӯи Фелдкирх ва минбаъд ба ағбаи Арлберг, ки Форарбергро бо Тирол ва боқимондаи Австрия мепайвандад, мебаранд. Вақти сафар ба Вена тавассути қатора тақрибан 6 соат, ба Мюнхен тақрибан 3 соат аст.

Дар наздикии шаҳр, дар Хоэнэмс, як фурудгоҳи хурд мавҷуд аст, ки барои қабули ҳавопаймоҳои калон мувофиқ нест. Наздиктарин фурудгоҳи калонтарин ба шаҳр Алтенрейн (ACH / LSZR) мебошад, ки дар кантони Санкт- Галлени Швейтсария ҷойгир аст.

Координатҳои ҷуғрофӣ: 47°25′ с. ш. 9°44′ в. д.HGЯO

Таърих
------

Дорнбирн бори аввал соли 895 бо номи Торинпурион ёд шудааст. Номи шаҳр ҳамчун "шаҳраки Торо" тарҷума мешавад, шояд пас аз номи сокини маҳаллӣ пайдо шудааст. Этимологияи асримиёнагии ин ном, ки ба Бирнен (нок) -и олмонӣ бармегардад ва бо сабаби он дарахти нок дар герби Дорнбирн тасвир шудааст, хатост. Аз охири асри 12, Дорнбирн ба графҳои Монфорт тааллуқ дошт ва соли 1380 он ба монархияи Ҳабсбург дохил шуд.

Дар тӯли асрҳо Дорнбирн мақоми шаҳрро надошт ва калонтарин деҳа дар Австрия боқӣ монд ва шумораи шаҳрҳои атроф аз он зиёдтар буд. Дар асри 19 дар Дорнбирн саноати бофандагӣ рушд кардан гирифт; дере нагузашта он пойтахти бофандагии минтақа гардид.

Дар соли 1901, Дорнбирн ниҳоят мақоми шаҳрро гирифт.

Пас аз Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ, Дорнбирн қисми минтақаи ишғолгардидаи Фаронса буд.

Манзараҳо
---------

Town Hall
* **Калисои ҷомеи Санкт Мартин.** Бо услуби классисизм соли 1840 дар ҷои калисои калонтаре дар паҳлӯи бурҷи занги кӯҳнаи Готика (1493) сохта шудааст.
* **Хонаи сурх.** Кӯҳантарин бинои шаҳр (соли 1639 сохта шудааст) дар майдони марказии Марктплатс ҷойгир аст. Номи бино бо ранги деворҳо алоқаманд аст — дар асрҳои миёна онро бо хуни барзаговҳо ранг мекарданд.
* **Осорхонаи шаҳр.** Дар Марктплатс дар як иморати дигари қадима ҷойгир аст.
* **Осорхонаи табиати Форарлберг**.
* **Осорхонаи Инатура.** Осорхонаи табиатшиносӣ бо экспозисияи интерактивӣ.
* **Осорхонаи Роллс-Ройс**, ки дорои бузургтарин коллексияи мошинҳои Rolls Royce дар ҷаҳон аст. Дар шаҳраки Гетле ҷойгир аст. Дар байни экспонатҳо мошинҳои подшоҳони Бритониёи Кабир Эдуард VII, Ҷорҷ V, Маликаи Модар, Лоуренси Арабистон ва диктатори испанӣ Франко низ ҳастанд.

Иқтисод ва савдо
----------------

 Намуди Хатлердорф, яке аз ноҳияҳои шаҳр
Дар тӯли асри 19 ва нимаи аввали асри 20, иқтисодиёти Дорнбирн ба бофандагӣ асос ёфта буд. Дар нимаи дуюми асри 20 саноати бофандагии шаҳр тадриҷан аҳамияти худро гум кард.

Дорнбирни муосир як маркази муҳимми тиҷорӣ ва савдо мебошад. Дар шаҳр ҳар сол ярмаркаи калон баргузор мешавад.

Фарҳанг ва маориф
-----------------

Дорнбирн бо шумораи зиёди театрҳо ва галереяҳои бадеии худ шуҳрат дорад. Дар шаҳр якчанд донишкадаҳо ва коллеҷҳо, аз ҷумла Донишгоҳи илмҳои амалии Форарлберг ва Коллеҷи олии техникӣ мавҷуданд.

Шаҳрҳои бародар
---------------

* Маҷористон Кечкемет, Маҷористон (1998)
* Фаронса Селесте, Фаронса (2006)

Ҳизбҳои сиёсӣ
-------------

Мири (Бургомимтр) коммуна - Волфганг Руммеле ( ANP ) аз рӯи натиҷаҳои интихоботи соли 2005.

Шӯрои намояндагони коммуна (олмонӣ: *Gemeinderat*) аз 36 ҷой иборат аст.

* Dornbirner Volkspartei 21-то ҷо дорад.
* ҲСДА 8 ҷойро мегирад.
* Сабзҳо 4 ҷойро ишғол мекунанд.
* ҲОА 3 ҷойро мегирад.

Эзоҳ
----

1. ↑  archINFORM (нем.) — 1994.

Пайвандҳо
---------

* Сайти шаҳр(олмонӣ) )
* Портали шаҳр(олмонӣ) )