**Усмон ибни Аффон ибни Абулъос ибни Умайя** (ар. عثمان بن عفان الأموي القرشي‎; соли 574, Макка — 17 июни соли 656, Мадина) — амири муъминон, севумин халифаи рошид дар ислом, яке аз даҳ ёри биҳиштӣ ва мулаққаб ба Зиннурайн.

Зиндагинома
-----------

Усмон ибни Аффон (р) аз он бузургмардоне буд, ки ислом бо онҳо иззат ёфт ва қувват гирифт ва нахустин касе буд, ки бо ҳамсараш Руқайё ба Ҳабаша ҳиҷрат кард. Яке аз корҳои бузург ва мондагори вай дар замони расули акрам (с) муҷаҳҳаз сохтани лашкари Усра бо сесад шутур бо зину ҷулҳояшон ва инфоқи ҳазор динор дар таҷҳизи он аст. Вай дар тамоми ғазавот, ба ҷуз ҷанги Бадр, бо расули Худо (с) ширкат кард ва дар рӯзи ҷанги Бадр ба парастории ҳамсараш Руқайя, ки дар бистари марг қарор дошт, масруф буд. Усмон ибни Аффон (р) пас аз вафоти Умар (р) дар соли 23 ҳ./644 м. ба хилофат расид ва дар айёми хилофаташ Арманистон, Қафқоз, Хуросон, Кирмон, Сиистон, Африқо ва ҷазираи Қубрис фатҳ шуданд ва ҷамъи Қуръонро такмил намуд. Усмон ибни Аффон (р) аввалин касе аст, ки Масҷидулҳаром ва Масҷиди набавиро тавсеа дод ва бар онҳо афзуд, ба азони аввал дар рӯзи ҷумъа амр кард ва шурта – пулисро ба кор бурд. Вай аз расули Худо (с) 146 ҳадис ривоят кардааст. Дар охирин даврони хилофаташ дастаҳои шӯришгар аз Куфа, Басра ва Миср ба Мадина ҳуҷум карданд ва хонаи ӯро ба муҳосира гирифтанд. Онҳо ин нақшаро дар айёми ҳаҷ ба иҷро гузоштанд, ки аксари аҳли Мадина, ба хусус саҳобагони бузург барои адои фаризаи ҳаҷ ба Макка рафта буданд. Шӯришгарон пас аз 40 рӯз муҳосираи хонаи Усмон ибни Аффон (р) аз сари деворҳо гузашта, ӯро дар хонааш ба шаҳодат расонданд, дар ҳоле ки ба хондани Қуръон машғул буд.

Мақоми Усммон ибни Аффон дар ислом
----------------------------------

Усмон ибни Аффон (р) ду духтари паёмбар (с) – Руқайя ва пас аз вафоти вай Уммикулсумро ба занӣ гирифтааст ва ба ин хотир ӯро Зиннурайн – соҳиби ду нур гуфтаанд. Расули Худо (с) мефармояд: ***«Ҳар паёмбар-ро рафиқе аст ва рафиқи ман дар ҷаннат Усмон аст»*** (Сунани Тирмизӣ, 3698). Паёмбар (с) ӯро пеш аз сулҳи Ҳудайбия намояндаи худ ба Макка фиристод ва овоза шуд, ки онҳо Усмон ибни Аффон-ро куштаанд. Ин буд, ки мардум дар зери шаҷараи Ризвон бо паёмбар (с) байъат карданд ва паёмбар (с) як дасташро бар дасти дигараш зад ва гуфт: ***«Ин аз ҷониби Усмон»***.

Эзоҳ
----

1. ↑  *Deutsche Nationalbibliothek, Staatsbibliothek zu Berlin, Bayerische Staatsbibliothek, Österreichische Nationalbibliothek* Record #119073765 // Общий нормативный контроль (GND) (нем.) — 2012—2016.
2. 1 2 3 4 5  *Али-заде А.* Осман ибн Аффан (рус.) // *Исламский энциклопедический словарь* — М.: Ансар, 2007. — ISBN 978-5-98443-025-8
3. ↑  *Крымский А. Е.* Осман (рус.) // *Энциклопедический словарь* — СПб.: Брокгауз — Ефрон, 1897. — Т. XXII. — С. 285.
4. ↑  Осман (рус.) // *Ньюфаундленд — Отто* — 1916. — Т. 29. — С. 783—784.
5. ↑  *Али-заде А.* Рукайя бинт Мухаммад (рус.) // *Исламский энциклопедический словарь* — М.: Ансар, 2007. — ISBN 978-5-98443-025-8
6. ↑  *Али-заде А.* Умм Кульсум бинт Мухаммад (рус.) // *Исламский энциклопедический словарь* — М.: Ансар, 2007. — ISBN 978-5-98443-025-8

Адабиёт
-------

* А. Боқизода. *Тафсири навини Қуръони карим*. Д. 2011.

| ⚙️ Саҳобагони машҳури Муҳаммад |
| --- |
| Даҳ ёри биҳиштӣ | Абӯбакр • Умар • Усмон • Алӣ • Саъд • Абдурраҳмон • Зубайр • Талҳа • Абӯубайда ибни Ҷарроҳ • Саъид ибни Зайд | Саҳобагони Паёмбар |
| Муҳоҷирин | Оиша • Ъаммор ибни Ёсир • Арқом • Ҷаъфар • Зайд ибни Ҳориса • Ибни Масъуд • Миқдод • Умми Салама • Фотимаи Заҳро |
| Ансор | Ъаббод • Абдуллоҳ ибни Равоҳ • Абуайюб Ансорӣ • Абудуҷона • Абусаиди Худрӣ • Анас ибни Молик • Ҷобир ибни Абдуллоҳ • Зайд ибни Собит • Убайи ибни Кабъ • Ҳузайфа ибни Яман |
| Қурайшиҳо | Аббос • Абусуфён • Ибни Аббос • Ибни Зубайр • Ибни Умар • Ибни Умми Мактум • Муъовия • Умон ибни Мазун • Холид • Ҳамза |
| Аҳли суффа | Абудардо • Абузари Ғифорӣ • Абумусои Ашъарӣ • Абуҳурайра • Билол ибни Рабоҳ • Муоз ибни Ҷабал • Салмони Форсӣ • Суҳайби Румӣ • Убайи ибни Кабъ • Ҳаббоб ибни Арат |