recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Маурисио Макри** (Mauricio Macri, таваллуд 8 феврали 1959 дар Тандил ) — сиёсатмадори аргентинӣ ва президенти собиқи Аргентина аст. Макри моҳи декабри соли 2015 пас аз пирӯзӣ дар даври дуввум дар таърихи Аргентина ба курсии президентӣ нишаст. Вай аввалин президенти Аргентина аз соли 1916 ба таври демократӣ интихобшуда аст, ки радикал нест ва тарафдори режими перонистӣ нест. Пеш аз расидан ба курсии президентӣ, Макри мири шаҳри Буэнос-Айрес (аз июни соли 2007 то 2015), узви Палатаи поёнии Конгресси Аргентина (2005-2007) ва инчунин президенти бошгоҳи футболи «Бока Хуниорс» буд. 1995 - 2007 ).

Зиндагинома
-----------

Макри дар шаҳри Тандили музофоти Буэнос-Айрес дар оилаи Франческо Макри зодаи итолиёвӣ (соҳибкори маъруф) ва Алисия Бланко Вижегас (ки аслан испанӣ аст) таваллуд шудааст. Макри дар Донишгоҳи католикии Аргентина таҳсил карда, дар он ҷо дар риштаи муҳандисӣ таҳсил кардааст.

Аз соли 1985 вай ба тиҷорат дар ширкатҳое машғул аст, ки падараш Франко Макри таъсис додааст. Аз соли 1995 то 2007 ӯ президенти «Бока Хуниорс» буд, ки то омаданаш дар бӯҳрони тӯлонӣ қарор дошт. Аз ибтидои асри 21, «Бока Хуниорс» ба яке аз клубҳои пурқуввати ҷаҳон табдил ёфта, унвонҳои зиёдеро ҳам дар дохили кишвар ва ҳам дар сатҳи байналмилалӣ, аз ҷумла чаҳор Ҷоми Либертадорес, ду Ҷоми Амрикои Ҷанубӣ ва ду Ҷоми байниқитъавӣ ба даст овардааст.

Дар соли 2003, Макри ба мубориза барои курсии шаҳрдории Буэнос-Айрес ҳамроҳ шуд ва дар марҳилаи аввали овоздиҳӣ пирӯз шуд, аммо дар марҳилаи дуввум аз Анибал Ибара шикаст хӯрд. Дар соли 2005, Макри намояндаи Буэнос-Айрес дар парлумони Аргентина буд. Дар моҳи феврали соли 2007, Макри эълон кард, ки ӯ бори дигар номзадии мири шаҳр хоҳад шуд. Дар даври аввал ӯ бо 45,6% овозҳо, дар даври дуюм бо 60,96% овозҳо пирӯз шуда, шаҳрдори 12,5 миллион нафар шуд. Ғалабаи Макри ҳамчун талафот барои президенти кунунии Аргентина Нестор Киршнер арзёбӣ мешавад. Макри раҳбари ғайрирасмии мухолифони Аргентина маҳсуб мешавад, ки аз бӯҳрони иқтисодии соли 2001 дар ин кишвар авҷ гирифтааст.

Моҳи ноябри соли 2015 Макрӣ бо 51,4% овозҳо президенти кишвар интихоб шуд.

Пайвандҳо
---------

1. ↑  Encyclopædia Britannica (ингл.)
2. ↑  Энциклопедия Брокгауз (нем.) / Hrsg.: Bibliographisches Institut & F. A. Brockhaus, Wissen Media Verlag
3. ↑   — 1997.
4. ↑  *(unspecified title)* — Донишгоҳи Ҳарвард.
5. ↑
6. ↑  Инвестор.Бг. 24 ноември 2015 г. Новият президент на Аржентина обещава възстановяване на икономиката.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Дар шабакаҳои иҷтимоъӣ | 
* Твиттер
* Фейсбук
* Инстаграм
* Telegram

 |
| Тасвир, видео ва садо | 
* YouTube

 |
| Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* Olympedia
* Бонки Иттилоотии Интернетии Филмҳо

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая каталанская
* Большая норвежская
* Большая российская (научно-образовательный портал)
* Britannica (онлайн)
* Treccani

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNF: 16967948z
* GND: 1081728159
* GTAA: 256621
* ISNI: 0000 0001 1537 9090
* J9U: 987008575690405171
* LCCN: no2011023026
* SUDOC: 161255027
* VIAF: 168392212
* WorldCat VIAF: 168392212

 |

 |
**Нигаҳдошт** (нигаҳдорӣ) - дар ҳуқуқи гражданӣ уҳдадориест, ки аз шартномаи нигаҳдошт ё тибқи қонун бармеояд. Тибқи шартномаи нигаҳдошт як тараф (нигаҳбон) уҳдадор мешавад, ки ашёи додаи тарафи дигар (молгузор)-ро нигаҳбонӣ мекунад ва ин ашёро беосеб бармегардонад (қ.1 м.972 КГҶТ). Нигилизми ҳуқуқӣ — яке аз шаклҳои дарки яктарафа, ғайриилмӣ ва беарзиши ҳуқуқ, усули номатлуби нигориш нисбат ба ҳуқуқ аст, ки аҳамият, нақш, арзиш ва зарурати ҳуқуқро дар ҷомеа паст ё тамоман инкор мекунад. Ба ин маъно онро муҳаққиқоне истифода намудаанд, ки бештар ҷонибдорони назарияҳои зӯроварӣ, нажодпарастӣ, фашистӣ ва ғайра буданд. Нигилизми ҳуқуқӣ вориди шуури ҳуқуқии (яке аз унсурҳои қобили қабул набудаи) одамон низ шуда метавонад. Дар натиҷа он ба яке аз шаклҳои (дар айни замон номатлуби)
мафкураи ҳуқуқии одамон табдил меёбад, ки дар нобоварии онҳо ба қонунҳо, нақшашон дар дигаргунсозии ҷамъиятӣ, нисбат ба фаъолияти мақомоти ҳифзи ҳуқуқ зоҳир мегардад.

Нигаред низ
-----------

Ҳуқуқу озодиҳои конститутсионии инсон ва шаҳрванд

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 333
**Росан**, **занҷабили шомӣ**, **алонийун**, **занҷабуя,** (лот. Ínula helénium) — гиёҳи бисёрсолаест аз оилаи мураккабгулҳо.

Тавсифоти гиёҳшинохтӣ
---------------------

Пояаш рост, пашмакдор, 60—250 см қад мекашад, баргаш калон (дарозиаш то 50 см, бараш 25 см), сабадакаш (диаметраш 6—8 см) аз гулҳои зарди забончашакл (канорӣ) ва найчашакл (мобайнӣ) иборат аст, донакаш майда аст (дароаиаш 3—5 мм; вазни 1000-тоаш 1—1,5 г). Моҳҳои июн —сентбр гул мекунад. Дар лаби ҷӯбор, соҳили дарёҳо, марғзори серрутубат ва минтақаи бешазори қисми аврупоии Русия, Кавказ, Сибири Ғарбӣ, Қазоқистон ва Осиёи Миёна мерӯяд.

Хосиятҳои шифоӣ
---------------

Росан чун гиёҳи шифобахш аз қадимулайём маъмул аст. Табибони қадими Тибет, Ҳиндустон ва Хитой онро барои табобати касалиҳои гуногун истифода мебурданд. Абӯалии Сино росанро ҳавои ба дил қуввабахшанда ҳисобидааст. Росан дар тибби халқҳои туногун хеле машҳур мебошад. Решаву решапояи онро барои муолиҷаи иллати узвҳои ҳозима, сили устухон, пайвандак, зардпарвин, обхӯра, бавосир, қабзияти роҳи нафас ва ғайра тавсия медиҳанд. Дар тибби муосир решаи росан (Radix Inulae)-po, ки аввали баҳор ё тирамоҳ мекобанд, ҳангоми қабзияту сили шуш чун доруи балғамовар, инчунин талхаву пешоброн истифода мебаранд. Як истакон ҷӯшоби решаи росанро (1 чумчагӣ, рӯзе 3—4 бор) чун давои балғамовар менӯшанд. Доруи «энулеи»-ро низ (30 —40-қатрагӣ, рӯзе 3—4 бор) бо ҳамин мақсад истифода мебаранд. Бо росан иллати меъдаву руда ва касалиҳои пӯст (масалан, қубо)-ро ҳам муолиҷа мекунанд. Решаи росан 1—3 % равғани эфир (алантолактон, изоалантолактон, дигидроалаптолактон, алантон, пироазулен), то 40—50 % инулин ва ғайра дорад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Росан / М. Ҳоҷиматов. С. Бобохоҷаева // Сақофӣ — Ховалинг. — Д. : СИЭСТ, 1987. — (Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] /  сармуҳаррир М. Д. Диноршоев ; 1978—1988, ҷ. 7).

* Минаева Г. Лекарственные растения Сибири, Новосибирск, 1970;
* Скляревский Л. Я. Целебные свойства пищевых растений, М. 1972;
* Вехов В. Н. Губанов И. А. Лебедева Г. Ф. Культурные растения СССР М. 1978.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая каталанская
* Большая норвежская
* Pauly-Wissowa

 |
| Орояшиносӣ | 
* EOL
* GBIF
* GRIN
* iNaturalist
* NCBI
* IPNI
* IRMNG
* ITIS TSN
* POWO
* The Plant List
* Tropicos
* WFO
* Флора Китая

 |
**Ордени миллии Кондори Анд**, ё **ордени Кондори аз Анд**, **ордени Уқоби андӣ** (исп. *La Condecoración Nacional de la Orden del Cóndor de los Andes*) — ҷоизаи олии давлатии Боливия.

Таърих
------

Ордени Кондори Анд 12 апрели 1925, дар соли садсолагии таъсиси давлат таъсис дода шудааст.

Орден барои хидматҳои истисноӣ дар назди давлат дар соҳаи шаҳрвандӣ ё ҳарбӣ тақдим карда мешавад.  Орден метавонад ба шаҳрвандони хориҷӣ супорида шавад.  Ҷоизаи баъди марг иҷозат дода мешавад.

Тибқи Конститутсияи Боливия, Президенти кишвар, пас аз ба кор шурӯъ карданаш, Горссмейстери Бузурги Орден ва кавалери Занҷираи Ордени Кондори Анд мешавад.  Вазири корҳои хориҷӣ ба таври худкор мақоми канслери орденро ишғол мекунад ва ба рутбаи кавалери Салиби бузург расонида мешавад.

Дар айни замон, оинномаи Фармони Кондори Анд бо қонуни № 1762 аз соли 1997 танзим карда мешавад, ки алалхусус бартарии ӯро нисбат ба фарқияти дигари миллӣ ё хориҷӣ эълом мекунад.

Эзоҳ
----
**Стивен Грей** (англ. Stephen Gray; декабри 1666, Кентерберӣ, Кент — 7 феврал 1736, Лондон) — физикдони бритониёӣ.

Стивен Грей соли 1729 ҳодисаи интиқоли ҷараёни электрро кашф намуда, нишон дод, ки ҷараёни электрӣ аз як ҷисм ба ҷисми дигар бо ёрии сими филиззӣ ва ё ноқили дигар интиқол меёбад. Стивен Грей дар асоси таҷриба исбот кард, ки замин (хок) ҷараёни электриро намегузаронад. Стивен Грей ҳамаи ҷисмҳоро ба гурӯҳи ноқил ва ғайриноқили электрӣ ҷудо кард ва исбот намуд, ки заряди барқӣ, одатан, дар сатҳи ҷисм тақсим мешавад. Солҳои 1731-32 Стивен Грей барои таҷрибаҳои натиҷабахш бо медали Копли ‒ ҷоизаи олии Ҷамъияти шоҳии Лондон сарфароз гардид. Таҷрибаҳои Стивен Грейро Франсуа Дюфе ва Бенҷамин Франклин идома дода, барои татбиқи онҳо дар амалия таҳқиқот анҷом додаанд.

Эзоҳ
----

1. 1 2  Gran Enciclopèdia Catalana (кат.) — Grup Enciclopèdia, 1968.

Сарчашма
--------

* Грей Стивен // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая каталанская
* Большая норвежская
* Britannica (онлайн)
* Dictionary of National Biography
* Treccani
* Оксфордский биографический

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* GND: 124711286
* ISNI: 0000 0000 4354 9109
* J9U: 987007457597705171
* LCCN: no00099452
* NDL: 00899230
* NTA: 252067959
* VIAF: 35396839
* WorldCat VIAF: 35396839

 |

 |
**Ордени озодӣ** (укр. орден Свободи) — ҷоизаи давлатии Украина барои фарқ кардани хидматҳои барҷаста ва махсуси шаҳрвандон дар таҳкими истиқлоли Украина, таҳкими ҷомеаи Украина, рушди демократия, ислоҳоти иҷтимоию иқтисодӣ ва сиёсӣ, ҳимояи ҳуқуқ ва озодиҳои конститутсионии инсон ва шаҳрванд мебошад.
То таърихи 6 декабри соли 2018, 21 шаҳрванди хориҷӣ бо ордени озодӣ мукофотонида шуданд, дар ҳоле, ки ҳангоми мукофот, ҳашт нафари онҳо дорандагони ордени Шоҳзода Ярослави Ҳаким дараҷаи 1 буданд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Орден Свободы (Украина). *Русская Википедия*.  Фонд Викимедиа.

Пайвандҳо
---------
**Ноҳияи Қалъаи Лабиоб** — воҳиди маъмурию ҳудудӣ дар ҳайати РСС Тоҷикистон, округи Ғарм ва вилояти Ғарм, ки солҳои 1936—1949 вуҷуд дошт. Майдони ноҳия аз руи маълумоти соли 1947 1,0 ҳазор км²-ро ташкил дод.

Ноҳияи Қалъаи Лабиоб дар ҳайати РСС Тоҷикистон соли 1936 бо роҳи ҷудо шудан аз ноҳияи Ҳоит ташкил ёфт. Деҳаи Қалъаи лабиоб маркази ноҳия таъин шуд.

Соли 1938 ноҳияи Қалъаи лабиоб ба округи Ғарм ва 27 октябри соли 1939 ба вилояти Ғарм тобеъ карда шуд.

То соли 1939 ба ҳайати ноҳия 7 деҳшӯро дохил мешуд. Шумораи онҳо то барҳам дода шудани ноҳия бетағйир монд.

12 августи соли 1949 ноҳияи Қалъаи Лабиоб бо ноҳияи Ҳоит ба ноҳияи нави Тоҷикобод ҳамроҳ карда шуд  .

Эзоҳ
----

1. ↑  Сборник законов Таджикской ССР, указов и постановлений Президиума Верховного Совета Таджикской ССР (1938-1958). — Сталинабад, 1959.
**Волт-ампер** — воҳиди иқтидори тамоми занҷири барқӣ дар Системаи байналмилалии воҳидҳо.

Ба Ватт баробар аст. Ишораташ — В∙А ё V∙А. В. ба тавоноии занҷири барқӣ ҳангоми 1 В будани шиддат ва 1 А будани қувваи ҷараёни барқ баробар аст. Дар ҷараёни тағйирёбанда Волт-ампер иқтидорест баробари қиматҳои миёнаи квадратии шиддат ва қувваи ҷараён (1В, 1 А).

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Волт-ампер // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая каталанская
* Большая норвежская
* Большая российская (старая версия)
* Большая российская (научно-образовательный портал)
* Большая советская (1 изд.)
* Treccani

 |
**Волост** (русӣ: Волость) — хурдтарин воҳиди ҳудудӣ-маъмурӣ дар Русия (асрҳои 19-20) ва солҳои аввали мавҷудияти Ҳокимияти шӯравӣ.

Таърих
------

Дар Руси Қадим волост ба маънои замини мулк истифода шуда, баъдан ҳамчун воҳиди ҳудудӣ-маъмурӣ заминҳои якчанд ҷамоаи деҳқониро муттаҳид мекард. Волостҳо бори аввал дар замони ҳукмронии Павели I (1796—1801) дар ҳайати уездҳо ташкил ёфтанд. Дар давраи ислоҳоти П. Д. Киселёв (1837-41) Волостҳо ба ҷамоатҳои деҳот тақсим шуда, дорои мақомоти худидоракунӣ буданд. Баъди забти Осиёи Марказӣ аз тарафи Русия дар ҳудуди генерал-губернатории Туркистон (1867) волостҳо ташкил ёфтанд. Тибқи Низомномаи идораи кишвари Туркистон (1892) Волост аз якчанд ҷамоати деҳот иборат буда, аз 1000 то 2000 хоҷагиро дар бар мегирифт. Масъалаи аз як уезд ба уезди дигар гузаронидани волост бо иҷозати генерал-губернатор ҳал карда мешуд. Сардори волост дар ҷаласаи намояндагони ҷамоатҳои деҳот ба муҳлати 3 сол интихоб ва аз ҷониби губернатори ҳарбӣ тасдиқ карда мешуд. Дар мавридҳои истисноӣ сардори Волостро шахсан генерал-губернатор таъйин мекард. Дар ҳудуди генерал-губернатории Туркистон 603 Волост вуҷуд дошт (1917). Баъди барпокунии тартиботи шӯравӣ дар Ҷумҳурии мухтори Шӯравии сотсиалистии Туркистон (1917) мувофиқи тартиботи собиқ дар ҷумҳурӣ 473 волост мавҷуд буд. Пас аз тақсимоти ҳудудӣ-миллӣ дар Осиёи Миёна (1924) тарзи идоракунии волостӣ ба идоракунии шӯрои маҳаллӣ ё худ ноҳиявӣ иваз карда шуд (1926). Волостҳо дар ҷараёни ислоҳоти маъмурӣ-ҳудудии солҳои 1923-29 дар ИҶШС барҳам дода шуданд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Волост / Н. Ҳотамов // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Волфганг Амадей Мотсарт** (олмонӣ: *Wolfgang Amadeus Mozart*, АОБ [ˈvɔlfɡaŋ amaˈdeus ˈmoːtsaʁt] (итт.); 27 январ 1756[…], Иёлати Залтсбург, Archbishopric of Salzburg[d], Имперотурии Муқаддаси Рум[d] — 5 декабр 1791[…], Вена, Archduchy of Austria[d], Имперотурии Муқаддаси Рум[d][…]) — оҳангсоз ва мусиқинавози чирадасти утришӣ.

Зиндагинома
-----------

Гузаштагони ӯ усто буданд, падараш — мусиқичӣ. Аз сини 4-солагӣ Мотсарт дар клавесин ва скрипка менавохт, аз 6-солагӣ ба эҷоди мусиқӣ шурӯъ кард ва дар 7-солагӣ бо бадеҳанавозӣ дар клавесин, скрипка, арғунун бо мусиқинавозони машҳур бомуваффақият мусобиқа мекард. То сини 14-солагӣ Мотсарт ҳамчун композитори шинохта муаррифӣ гардид, операҳои ӯ дар Театри Милан иҷро мешуданд. Дар 15-солагӣ ӯро узви академияи мусиқии Болон ва Верон интихоб намуданд. Аз с. 1769 то 1781 (бо танафус) Мотсарт дар хори ҳофизони (каппела) дарбори апископи калони залтс-бургӣ хидмат мекунад.

Эҷодиёт
-------

Волфганг Амадей Мотсарт то 18-солагӣ зиёда аз 30 симфония, 13 квартет, 14 соната ва ғ. асарҳо офаридааст. С. 1781 М. ба Вена, Утриш кӯч баст. Дар пойтахти имперотурии Утриш зистанаш, вақти шукуфоии эҷодиёташ оғоз шуд. Дар давраи дар Вена буданаш операҳои беҳтарини ӯ офарида шудаанд: «Арӯсии Фигаро» (1786), «Дон Жуан» (1787), «Флейтаи сеҳрнок» (1791), симфонияҳои бештар машҳураш, консертҳои фортепианӣ, сонатаҳо, квартетҳои торӣ, квинтетҳо, Реквиеми (марсия) овозадораш ва ғ.
Операҳои Мотсарт — намунаҳои олии навъи нави асарҳои мусиқӣ — саҳнавӣ буда, композитор дар онҳо ислоҳоти жанри операро ба вуҷуд овард. Мотсарт — навовари ҳамаи жанрҳои мусиқии замони худ, офарандаи мусиқии гениалии он давра, ки рамзи зебоӣ ва гармонии ҷаҳониён гардид, мебошад.

Эзоҳ
----

1. 1 2 3 4  *Bibliothèque nationale de France* идентификатор BNF (фр.): платформаи додаҳои боз — 2011.
2. 1 2 3 4 5  RKDartists (нидерл.)
3. 1 2 3 4  Internet Broadway Database (ингл.) — 2000.
4. 1 2 3 4  Моцарт Вольфганг Амадей // Большая советская энциклопедия (рус.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
5. 1 2 3 4
6. 1 2   — 1808.
7. 1 2  *Wurzbach D. C. v.* Mozart, Wolfgang Amadeus (нем.) // *Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich*: *enthaltend die Lebensskizzen der denkwürdigen Personen, welche seit 1750 in den österreichischen Kronländern geboren wurden oder darin gelebt und gewirkt haben* — Wien: 1856. — Vol. 19. — S. 170.
8. ↑  Обидпур Ҷ. Луғатномаи тафсирии мусиқӣ / зери назари Б.Қобилова. — Душанбе: Аржанг, 2019. — С. 235—236 — 480 с. ISBN 978-999-47-43-90-2(тоҷ.)

**Lua error in Модул:External\_links at line 153: attempt to call field 'getWikidataRefHtml' (a nil value).**
**Бара-бодо** — гурӯҳи қавмҳои шимолу шарқи Ҳиндустон (асосан иёлати Ассам). Шумораашон дар ибтидои садаи XXI тақрибан ба 2 млн нафар расидааст. Бара-бодоиҳо ба забонҳои гуногун такаллум мекунанд, ки ба зергурӯҳи забонҳои бирмавии шохаи забонҳои тибату бирмавӣ ва оилаи забонҳои хитойу тибатӣ дохил мешаванд. Ин мардум маъмулан ба шикору кишоварзӣ машғуланд. Бара-бодоиҳо аз мардуми қадими тибату бирмавианд, ки ҳанӯз асрҳои 2 то м. ба Ҳиндустон омадаанд. Қисме аз ин мардум пайрави эътиқоди ибтидоӣ – анимизм ва бархе муътақиди буддоия мебошанд.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Бара-бодо / Б. Раҳматов // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Барабан** (итол. *Tamburo* — мембрафони зарбӣ) — сози мусиқии зарбии маъмул.

Танааш резонанскунанда буда, шаклан ба салла шабоҳат дорад. Ба чамбараш аз ду тараф пӯст кашида шудааст. Бо чӯбакҳо навохта мешавад. Садои барабан баландии муайян надорад ва вобаста ба зарб баланду паст садо медиҳад.

Таърих
------

Аз замонҳои қадим ҳамчун сози махсуси размию базмӣ, инчунин барои ҷӯршавӣ ва тантанаҳо, рақсҳо, намоишҳои ҷангӣ ва маросимҳои динӣ истифода мешавад. Мувофиқи баъзе маълумот барабан сози шарқӣ буда, ҳангоми юриши салибдорон (асрҳои 11-13) аз сарзаминҳои Шарқи Наздик ба Аврупо бурда шудааст. Сипас дар сарзамини рус бо ташаббуси Пётри Кабир маъмул гаштааст. Минбаъд барабан ороиш ва мавқеи нав ёфт. Дар оркестрҳои ҳозиразамон ду навъи барабан — барабани калон ва барабани хурд (ҳарбӣ) истифода мешавад. барабани калон, одатан, бо кӯбаки нарми калон навохта мешавад ва садояш пасти хиррӣ аст. Чамбари барабани хурд нисбатан камбар буда, аз рӯйи пӯсти тарафи поён барои ларзиши садо торҳои филиззӣ мекашанд. барабани хурдро бо ду кӯбак (онҳоро махсус метарошанд) менавозанд. Ин соз якчанд шакл дорад. Ҳангоми навохтан дар оркестри нафасӣ мавриди қадамзании сипоҳиён барабани хурдро ба тасма баста, то зиҳи миён ба гардан меовезанд. Дар ҳайати оркестри опера ва симфонӣ дар садаи XIX ворид карда шудааст. Ҳоло барабан дар гурӯҳҳои ҷазӣ яке аз созҳои ритмикии асосӣ маҳсуб мешавад. Дар гузашта байни мардуми Шарқи Миёна ва Наздик барабани калон бо номи табл ва барабани хурд бо номи табира машҳур буд.

Нигористон
----------

* ДафДаф
* Барабани джембеБарабани джембе
* Том-томТом-том
* ЛитаврЛитавр
* Барабани ЧангуБарабани Чангу
* АшикоАшико

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Должанский А. Краткий музыкальный словарь. Л. 1964;
* Музыкальный энциклопедический словарь. М. 1990.

Сарчашма
--------

* Барабан / Ҷ. Обидпур // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Австрийская музыкальная
* Большая датская
* Большая каталанская
* Большая норвежская
* Большая российская (старая версия)
* Брокгауза и Ефрона
* Кругосвет
* Малый Брокгауза и Ефрона
* Музыкальный Римана
* Britannica (онлайн)
* Universalis
* Universalis

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* BNF: 11963597d
* GND: 4117255-3
* J9U: 987007565371505171
* LCCN: sh85039773
* NDL: 00572538

 |
**Баҳор**  ( форсӣ: بهار‎ озарбойҷонӣ: Bahar) — шаҳр дар ғарби Эрон, дар устони Ҳамадон. Маркази маъмурии шаҳристони Баҳар. Шашумин шаҳри сераҳолӣ дар устон .

Ҷуғрофия
--------

Шаҳр дар қисми марказии устони Ҳамадон, дар минтақаи кӯҳӣ, дар баландии 1735 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир аст .

Шаҳри Баҳор тақрибан 10 км дар самти шимолу ғарб аз пойтахти устони Ҳамадон, ва 270 км дар самти ҷанубу ғарби пойтахти кишвар Теҳрон, ҷойгир аст.

Аҳолӣ
-----

Мутобиқи барӯйхатгирии аҳолӣ, дар соли 2006 шумораи аҳолӣ 27,271 нафарро ташкил дод  ; Озарбойҷонҳо дар таркиби миллӣ аксарият мебошанд, дар мазҳаб мусулмонони шиъа бартарӣ доранд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Иран. Справочная карта (масштаб 1:1 250 000). Четвёртое издание — ГУГК СССР, 1986.
2. 1 2  World Gazetteer (англ.)
3. ↑  Физико-географические данные (англ.)

  



| Шаҳрҳои устони Ҳамадон |
| --- |
| Асадобод |  Баҳор | Кабудроҳанг | Малойир | Наҳованд | Разан | Туйсиркон | Ҳамадон |
**Хатои Lua: bad argument #2 to 'formatDate': invalid timestamp 'ноябр 2018'.**


БАҲÓР Мирзорабеи Бухороӣ (с. таваллуд ва вафот номаълум), шоири тоҷик (а. 19).

Зиндагинома
-----------

Аз маълумоти манбаъҳои адабии садаи 19, махсусан, «Туҳфату-л-аҳбоб»-и Қорӣ Раҳматуллоҳи Возеҳ, ки бо Баҳор шарикдарс будааст, бармеояд, ки Баҳор таҳсили улуми мутадовиларо ба анҷом расонда, чун шахси донишманд ва шоир шуҳрат ёфт. Пас аз хатми таҳсил дар мадрасаи Заргарон дарс медод. Алфозаш дар нигоштаҳояш тозаву рангин, «маҳкаму заррин» будааст. Абёти зерин аз ӯст:

Хату зори ту бисмиллаҳи каломи мубин,

Чун Хизр нурфишон дар таҷаллиёти яқин.

Яке зи соҷиди абрӯт нуҳ равоқи сипеҳр,

Чӣ гӯямат, ки туӣ қиблаи макону макин.

Агар на сарви қадат беҳ зи нахли фирдавс аст,

Дили замона чаро моил аст з-он бар ин.

Лабат зи чашмаи ҳайвон басе шараф дорад,

Ҳалок кай шавад он кас, ки нӯшадаш ба яқин.

Хаёли чашми туам баски нашъаҳо дорад,

Ба шиша санг занам, бодаро диҳам нафрин.

Намоз дар хами абрӯш воҷиб аст, Баҳор,

Сарат ба саҷда равад чун арақ ба сӯйи ҷабин.

Адабиёт
-------

Абибов А. Ганҷи Зарафшон. Д. 1991.

Сарчашма
--------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Вазифаи риояи Конститутсия ва қонунҳо** - низ яке аз вазифаҳои конститутсионӣ буда, тибқи он ба уҳдаи ҳар як шахс ва иттиҳодияҳои онҳо, шахсони мансабдор ва мақомоти давлатӣ қатъиян риоя кардани Конститутсия ва қонунҳо гузошта мешавад. Риояи Конститутсия ва қонунҳо дар ҳар кишвар пеш аз ҳама, вазифаи ҳамаи иштирокчиёни (субъектони) муносибатҳои ҳуқуқӣ буда, таъмини қонуният ҳамчун асоси устуворшавии тартибот, ҷомеа ва ҳаёти ҳар як инсон мебошад. Вазифаи мазкур барои барпо намудани давлати ҳуқуқбунёд асос шуда метавонад. Мувофиқи Конститутсия надонистани қонун ҷавобгариро истисно намекунад. Бинобар ин, эътироф ва риояи Конститутсия ва қонунҳо ба омӯзишу дарк намудани он алоқаманд аст. Аз ин рӯ, давлат вазифадор аст, ки матни қонунҳоро дастраси шаҳрвандон гардонад ва барои дарки он кумак расонад, вагарна қонунҳоро надидаю наомӯхта риоя кардан ғайриимкон аст.

Нигаред низ
-----------

* Вазифаи конститутсионӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 115
**Вазорати дифоъ** (форсӣ: **وزارت دفاع**‎) — ниҳоде мудириятӣ дар таркиби давлати кишвари мустақил аст, ки созмонҳои низомиро раҳбарӣ ва системи иқдомоти сиёсӣ, иқтисодӣ, низомӣ, иҷтимоъӣ, ҳуқуқӣ ва дигар чораҳо барои омодасозии дифоъи мусаллаҳона аз кишвар, якпорчагӣ ва масунияти сарзамини он аз таҳдидҳои хориҷиро созмондеҳӣ ва роҳандозӣ мекунад. 

Ин вазорат дар бисёре аз кишварҳо ва дар давраҳои гуногуни таърих номҳои гуногун дошта, аз ҷумла:

* Девони сипоҳ (дар замони Сомониён);
* Вазорати ҷанг;
* Вазорати дифоъи миллӣ;
* Вазорати нерӯҳои мусаллаҳ;
* Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон

Раҳбарӣ
-------

Маъмулани ин вазоратро вазири дифоъ ё *дабири дифоъ* ва ё дар бархе аз кишварҳо *мудири кулл* идора мекунад, ки масъулияти мудирияту назорат бар кулли нерӯи низомиро бар уҳда дорад.

Тобеъият
--------

Вазорати дифоъ аз вазир ва ӯ дар навбати худ аз раҳбари кишвар (раисҷумҳур, подшоҳ ё дигар кишвардор) фармонбардорӣ мекунад.

Таркиб
------

Вазорати дифоъ метавонад ситоди кулл, кумитаи сардорони ситодҳо ва дигар ниҳодҳоеро дар бар гирад, ки масъули таъмини амнияти кишвар аз таҳдидҳои хориҷӣ ҳастанд.

Эзоҳ
----

1. ↑  *Ноҷӣ, Муҳаммадризо.* Фарҳанг ва тамаддуни исломӣ дар қаламрави Сомониён. — Теҳрон: Амири Кабир, 1386. — 904 саҳ. — ISBN 964-00-1086-3.
Бертолд Брехт
Бертолд Брехт
**Бертолт Брехт** (олмонӣ: Bertolt Brecht; номи пурра *Eugen Berthold Friedrich Brecht* — **Ойген Бертолт Фридрих Брехт**; 1898-1956) — шоири олмонӣ, прозаик, драматург, реформатор театра, асосгузори театр «Берлинский ансамбль», коммунист.

Зиндагинома
-----------

Ойген Бертолд Фредрих Брехт 10 Феврали соли 1898 дар Аугсбург ба дунё омадаааст

Брехт дар Аусгбург, ки падараш директори фабрикаи когазбарори буд таълим гирифтааст. Соли 1917 мактаби миёнаро хатм намуда ба Донишгоҳи Людвик -Максимиланз дохил мешавад ва илмҳои духтури ва адабиётро азбар менамояд.Бреч донишомузиро муваккатан катъ мекунад чунки уро ба сафи артиш даъват менамоянд.Соли 1919 ӯ хонадор мешавад ва сохиби як писар мешавад
Соли 1920 Брехт ба Берлин меравад ва уро ҳамчун аз маданиятноктарин шахсони илмшинос кабул менамоянд.Дар Берлин ӯ бо Хелен Вейгел ном духтаре шинос шуда уро дӯст медорад ва аз якум хамсараш чудо шуда бо Хелен никох мебандад. Аз ин никох ӯ боз сохиби писаре мешавад. 
Дар Берлин Брехт бо як гурӯҳ шахсони бафарҳанг ва рассомон аз Ҷумҳурии Веймарер вомехурад.Навиштачоти ӯ дар бораи ҷамъияти капиталисти аз тарафи омма мухокима мешуд.Хамаи рафикони Бреч коммунист буданд аммо ӯ хеч гоҳ ба ягон партия дохил намешуд. Яке аз корҳои бехтарини онзамонаи ӯ "Драйгрошенопер" буд.
Аз соли 1933 сар намуда Нейзис ( партияи социал милли) ба саҳна гузошта ичро кардани корҳои Бречро маън мекунад ва якчанд рафикони уро ба хабс мегирад.Баъд аз Рейстагбранд Бреч аз Олмон ба Прага , Виена ва Швецария ба Денмак меравад.
Бреч панч соли охири умри хешро дар Денмак гузаронидаастюДар соли 1938 ӯ дар бораи Чалилио Чалилей "Хаёти Чалилей" менависад,хамоне, ки барои ба олимон ҳақиқатро баён намуданаш аз тарафи диндорон парронида шуда буд.
Пас аз ин Брехт аввал ба Шветсия сипас ба Финландия ва охир ба Маскав ба Иттифоки Шуравӣ меояд.Аммо хатто дар пуштибонии Сталин низ ӯ худро бехатар ҳисоб накарда мачбур шуд. ки ба Чин ба штатҳои Муттахида равад.Брехт дар Канада кор ва зиндагӣ карда якчанд матнхо тарчума кардааст.
Соли 1947 дар муҳити Мек Каси, аъзоёни коммитети фаъолони беруназамрикои Бречтро комунист эътироф мекунанд ва мехоҳанд ба хабс гиранд аммо Бретч ягон бор аъзои партияи комунисти набуданашро тасдик мекунад ва ба Швецария бозмегардад.

Соли 1948 Брехт ба Берлин бармегардад.Вай яке аз нодиртарин шоир ва муҳимтарин шахс барои Германияи Демократи Чавон буд.Баъд аз нашр баромадани навиштачоти Бретч дар бораи хокимияти Олмон дар соли 1953 уро хеле ва хеле азоб доданд чунки ӯ ҳақиқатпарвар буд.

Брехт соли 1956 дар Берлин вафот кардааст.

Эзоҳ
----

1. ↑
2. 1 2 3  *Bibliothèque nationale de France* идентификатор BNF (фр.): платформаи додаҳои боз — 2011.
3. 1 2  Encyclopædia Britannica (ингл.)
4. ↑  Internet Broadway Database (ингл.) — 2000.
5. 1 2  Брехт Бертольт // Большая советская энциклопедия (рус.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
6. ↑  Brecht-Handbuch / зери таҳрири J. Knopf — J.B. Metzler. — Ҷ. 5. — С. 130.
7. ↑
**Вазни одам** — массаи тани одам, нишондоди муҳимми антропометрӣ, ки инкишофи ҷисмонӣ ва ҳолати саломатии шахсро ифода мекунад. В. о.-ро бо роҳи баркашидан муқаррар менамоянд. В. о. ба колбад (ҷусса), ҷинс ва синну сол вобаста аст. Одам вазни хос дорад, вале бо вуҷуди он, барои ҳар синну сол меъёри муайяни вазн муқаррар гаштааст (ҷадвали 1). Падару модарон, одатан, фақат ба вазни солҳои аввали ҳаёти кӯдак (хусусан дар ширхораҳо) эътибор дода, ба вазни кӯдакони синнашон калонтар аҳаммият намедиҳанд. Аз ин рӯ, бо меъёри вазни онҳо, ки мутахассисон (педиатрҳо, антропологҳо, физиологҳо) тартиб додаанд, шинос шудан муҳим аст.
Дар айни ҳол акселератсия низ дар мадди назар мебошад. Бинобар ин, дар ҷадвал ҳам нишондоди вазн ва ҳам нишондоди қад оварда шудааст. Нисбат ба нишондоди ҷадвал андаке кам ё зиёд будани вазни кӯдак нишонаи беморӣ нест. Дар давраи рушди босуръати кӯдак (7–8 ва 12–14-солагӣ) вазн аз меъёр зиёд мешавад. Аз меъёри муқаррарӣ 15–20% зиёд шудани вазн аломати фарбеҳии дараҷаи якум, 20–50% дараҷаи дуюм ва 50–100% дараҷаи сеюм ва чорум аст. Фарбеҳӣ барои дилу рагҳо таҳмили зиёдатист. Он ба узвҳои такяву ҳаракат таъсири манфӣ мерасонад, кӯдакони фарбеҳ зуд хаста, дарди сар ва беҳол мешаванд.

Вазни одамони калонсол ба қаду қомат, синну сол ва ҳолати тандурустӣ вобаста аст. Барои муайян кардани меъёри В. о.-и солим сохти бадан (ҷусса)-ро, ки се намуд (астениявӣ, нормостениявӣ ва гиперстениявӣ) мешавад, ба эътибор мегиранд. Астеникҳо лоғар буда, қафаси синаашон борику дароз ва мушакҳояшон сусту заиф аст. Нормостеникҳо қафаси синаи фарох, шонаи паҳн, мушакҳои пурқувват доранд. Гиперстеникҳо тануманд ва фарбеҳ мебошанд. Ин маълумот барои одамони 25–30-сола аст (баъди ҳар даҳсола 1 кг зам мешавад).

Аз меъёр хеле кам ё баръакс, зиёд шудани вазн хавф дорад. Мас. камии вазн мумкин оқибати ихтилоли фаъолияти узвҳои ҳозима, силсилаи асаб ё ғадудҳои усораи дохилӣ, зуҳуроти бемориҳои хавфнок ва сироятӣ бошад. Фарбеҳӣ низ ҷоиз нест. Одамони фарбеҳ бештар ба номураттабии кори дилу рагҳо, фишори баланди хун, зиқи дил ва атеросклероз гирифтор мешаванд. Зиёдии вазн умрро кӯтоҳ мекунад. В. о. тамоми умр тағйир меёбад. Агар сабаби зиёдии вазн пурхӯрӣ бошад (хусусан дар кӯдакон ва одамони аз 40–45-сола боло), пас, бо маслиҳати духтур истеъмоли ширинӣ, нон ва дигар ғизоҳои серангиштоб ва серравғанро кам кардан лозим аст.

Адабиёт
-------

* Овчаренко Л. М. Биоэкономика здорового образа жизни. М. 2007;
* Максимцева Е. М. Биология, экология, здоровый образ жизни. М. 2008.

Нигаред
-------

* Вазн (физика)

Сарчашма
--------

* Вазни одам // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Вазифаҳои мақомоти прокуратура** аз таъмини волоияти қонун, таҳкими қонуният ва тартиботи ҳуқуқӣ ба мақсади ҳифзи мустақилият ва ҳуқуқи соҳибихтиёрии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ҳуқуқҳои иҷтимоию иқтисодӣ, сиёсӣ ва дигар ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрвандон, асосҳои сохтори демократии ҳокимияти давлатӣ, статуси ҳуқуқии мақомоти маҳаллии ҳокимияти намояндагӣ, макомоти давлатӣ, ташкилотҳои ҷамъиятӣ, динӣ, азҳоби сиёсӣ ва дигар сохторҳои ғайридавлатӣ иборат мебошад.

Нигаред низ
-----------

Ҳуқуқэҷодкунӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с.114
**Геногеография** — илме, ки дар радифи илмҳои офаринишшиносӣ ва биогеография қарор дорад.

Геногеографияро солҳои 1928–29 акад. А. С. Серебровский роҳандозӣ кардааст. Вазифаи асосии Г. муайян кардани густариши ҷуғрофиёӣ ва басомади аллелҳо, ки аломату хусусияти намудҳоро дар маҳалли зисти онҳо муқаррар мекунад, иборат аст. Геногеография сабабҳои паҳншавии аллелҳоро низ муайян менамояд. Пажӯҳишҳои геногеографӣ фақат дар намудҳое имконпазир аст, ки агар ҳангоми таҷрибаҳои генетикӣ робитаи байни аломату генҳо ошкор шуда бошад. Геногеография асоси назариявии пажӯҳишҳо оид ба таснифот ва таҳаввулоти намудҳо буда, барои муқаррар намудани генофонди ҳайвоноти хонагӣ ва рустаниҳои мазрӯъ, инчунин генетикаи одам, муҳим аст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Геногеография // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Владимир Викторович Хабаров** (11 феврали 1951, деҳаи Андег, Округи Мухтори Ненетс — 29 июли 2010, Нарян-Мар) — Сардори Раёсати Округи Мухтори Ненетс аз март то декабри 1996.

Зиндагинома
-----------

11 феврали соли 1951 дар деҳаи Андеги Округи Мухтори Ненетс таваллуд шудааст. Аввалин кораг дар шӯъбаи бухгалтерии ба номи Малоземельский Рыбкоопа буд. Вай техникуми кооперативии Архангелск, Мактаби олии партиявии Ленинград, факултети кори иҷтимоии Институти тиббии Архангелскро (ихтисос — муаллими коммунизми илмӣ ва ҷомеашиносӣ, кори иҷтимоӣ) хатм кардааст.

Аз соли 1994 ба ҳайси мудири бахши Хазинаи нафақаи Федератсияи Русия дар Округи Мухтори Ненетс кор карда, системаи ягонаи нафақаро барои Округи Мухтори Ненетс таъсис додааст. Солҳои охири ҳаёташ ба Фонди суғуртаи ҳатмии тиббии ноҳия роҳбарӣ мекард. Ӯ 29 июли соли 2010 пас аз бемории тӯлонӣ даргузашт.

### Фаъолияти сиёсӣ

Аз соли 1980 — котиби комитети ҳизбии совхоз, инструктори комитети ҳизбии округи Ненетс. Солҳои 1994—1996 ва 2005—2009 вакили Маҷлиси вакилони Округи Мухтори Ненетс.

Дар моҳи марти соли 1996 ӯ ба ҷои Юрий Комаровский, ки истеъфо дод, сардори маъмурияти Округи Мухтори Ненетс таъин шуд. Бо фармони № 182 аз 27 марти соли 1996, вай унвони вазифаи «Губернатори Округи Мухтори Ненец»-ро, ки Комаровский соли 1993 пешниҳод карда буд, бекор кард. Моҳи апрели соли 1996 ӯ ба ҳайати Шӯрои Федератсия ворид шуд, узви Кумитаи илм, фарҳанг, маориф, тандурустӣ ва экология буд.

Дар моҳи декабри соли 1996 ӯ барои вазифаи роҳбари маъмурияти Округи Мухтори Ненетс номзад шуд. Рӯзи 1 декабр дар даври аввал ӯ бо касби 40,64 дарсади раъйҳо мақоми аввалро касб кард, дар даври дуввум, ки рӯзи 13 декабр баргузор шуд, аз Владимир Бутов мағлуб шуда, 40,27 дарсади овозро ба даст овард.

Вай аз истиқлолӣ аз вилояти Архангелск барои ОМ Ненетс баромад мекард.

Эзоҳ
----

1. ↑  В.Хабаров на garweb.ru
2. ↑  *В. Ф. Толкачев* Ненецкий край: сквозь вьюги лет : очерки, статьи, документы. — Архангельск ПомГУ, 2000. — С. 614. — ISBN 5-88086-187-2.
3. ↑  В.Хабаров на panorama.ru
4. ↑  Ненецкий депутат: "Проведение референдума в округе необходимо".
**Волтинизм** (итол. *volta* — маротиба, дафъа) — соле як ё чанд бор насл овардани ҳашарот.

Он ҳашаротеро, ки соле як бор насл медиҳад, моноволтӣ, ду бор насл оварад, биволтӣ ва агар се бор насл дода тавонад, поливолтӣ меноманд. Ба ҳашароти моноволтӣ кайки хок, малах, канаи ғалладона ва ғ. мансубанд. Мевахӯраки себ ва карамхӯрак дар нимкураи шимолӣ моноволтӣ ва дар нимкураи ҷанубӣ поливолтӣ мебошанд. Кирмаки абрешим соле аз 1 то 7-8 бор насл меорад. Ин аломати асосии муқаррар кардани зоти кирмак аст. Кирмаки абрешими биволтӣ зудрас ва пурбардошт буда, нисбат ба кирмаки абрешими моноволтӣ хурд ва пилааш низ пастсифат аст. Дар натиҷаи ҷуфтӣ кардани кирмакҳои биволтӣ ва моноволтӣ, (абрешимаш хушсифат аст) зоти нави кирмак ба вуҷуд оварда шудааст, ки пурбардошт буда, пилаи калон дорад.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Волтинизм // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Андешакада** (англ. think tank) ё **конуни тафаккур** ё **утоқи фикр** (англ. think room) — созмон, муассиса, ширкат ё гурӯҳе, ки кор ҳидояти пажӯҳишро анҷом медиҳанд ва даргири масоили мухталифе чун сиёсатгузориҳои иҷтимоъӣ, роҳбурди сиёсӣ, иқтисодӣ, илмӣ, ё мавзӯъот марбут ба фановарӣ ё сиёсатҳои тиҷорӣ ё ҳатто тавсияҳои низомӣ ҳастанд. Дар дунёи кунунӣ навъе созмони вежа барои тафаккур ва пажӯҳиш дар ҳавзаи сиёсатсозӣ, тасмимсозӣ ва тавлиди идея, мутолиоти миёнриштаӣ вуҷуд дорад, ки бар асли ҷамъандешӣ ва идеяпарозӣ устувор аст.

Эзоҳ
----

Пайвандҳо
---------

* *Think Tank Explosion: Growth of the Independent Think Tank Industry in the United States* Бойгонӣ шудааст 13 апрели 2009  сол. — Special report charting the dramatic increase in the number of independent U.S. think tanks since the end of World War II.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая китайская
* Britannica (онлайн)
* Universalis

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* GND: 7566594-3
* NKC: ph381223

 |
**Ноҳияи мухтор** - воҳиди аз ҳама калони мухторияти миллӣ дар Хитой мебошад. Дар ҳудуди Хитой 5 ноҳияи мухтор: ноҳияи мухтори Муғулистони Дохилӣ, ноҳияи мухтори Синтзян - Ӯйғур, ноҳияи мухтори Нинси-Хуэй, ноҳияи мухтори Тибет, ноҳияи мухтори Гуанси-Чжуан мавҷуданд. Мақомоти ноҳияи мухтор вазифаҳои ба мақомоти маҳаллии ҳокимияти зинаи муайян хосро иҷро мекунанд ва мақомоти худидораи сохтори мухторӣ мебошанд. Раиси ноҳияи мухтор бояд аз миллати мухтор бошад. Шахсони дигари ба ҳайати ҳукумати ноҳияи мухтор дохилбуда «ҳаддалимкон» бояд ба миллати мазкур ва дигар миллатҳои ба ақаллият тааллуқдошта бошанд. Маҷлиси намояндагони халқи ноҳияи мухтор Низомнома дар бораи ноҳияи мухтор қабул менамояд, ки онро Кумитаи доимии Маҷлиси умумихитоии намояндагони халқ тасдиқ мекунад. Мақомоти худидораи ноҳияи мухтор дар асоси нақшаҳои давлатӣ мустақилона сохтмони иқтисодиро ташкил ва иҷро менамоянд, «бо назардошти хусусиятҳо ва эҳтиёҷоти маҳал, мақсади сиёсӣ ва сохтмони иқтисодиро кор карда мебароянд», истифодаи самараноки табиат ва ҳифзи онро таъмин менамоянд, дар коркарди захираҳои табиии маҳал бартарӣ доранд. Онҳо ба захираҳои молиявӣ ихтиёрдорӣ мекунанд, ба салоҳияти онҳо фаъолияти хориҷии иқтисодӣ, инчунин роҳбарӣ ба маориф, илм ва маданият, дарёфт ва ҳифзи ёдгориҳои миллии фарҳангӣ тааллуқ дорад.

Нигаред низ
-----------

Мухторияти миллӣ-ҳудудӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 354-355
**Абдуллоҳ Баҳҷат** (с. тав. ва ваф. номаълум) — шоири тоҷик (а. 17).

Ба забони туркӣ низ шеър мегуфтааст. Малеҳои Самарқандӣ Б.-ро зодаи Офаринканд гуфтааст. Инчунин номи вайро ба шакли Қозӣ Абдуллоҳ сабт намудааст. Аз ин бармеояд, ки ӯ муддате қозӣ-«шариатпаноҳ» (Малеҳо) будааст. Бо сабаби баъзе ҳаводиси иҷтимоии рӯзгор Б. аз мансаби қозӣ нозил шуда, дар мад-расаи Мири Араби Бухоро ба тадрис шуғл меварзид. Малеҳо Б.-ро чун шахси соҳиби беҳтарин хислатҳои инсонӣ — олим, фозил, шоири фасеҳзабон, малеҳбаён, донандаи «Гулистон»-у «Бӯстон»-и Саъдӣ, «Силсилат-уз-заҳаб»-и Абдурраҳмони Ҷомӣ, огоҳ аз илми мусиқӣ ва ғ. тавсиф намудааст. Абёти зерин намунае аз шеъри ӯянд:

> Хушам ба дард, ки дар пардаи шикебоист,   
> 
> Бадам ба доғ, ки оинадори расвоист.   
> 
>   \*\*\*  
> 
> Хун мекунад зи дард дил санги хораро,   
> 
> Ёрон, ҳадиси шикваи мо ношуниданист.   
> 
>   \*\*\*  
> 
> Баҳҷат, дили ман бонги Самарқанд зад имшаб,  
> 
> Оташкадаи ишқ магар синаи ман шуд. 
> 
>

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Баҳҷат // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
«**Баҳроми Гӯр ва канизаки ӯ Дилором**» (форсӣ: بهرام گور و کنیزک او دلارام‎) — яке аз достонҳои адабиёти омиёнаи форс-тоҷик.

Ҳикоятест дар бораи Баҳроми Гӯр ва канизакаш Дилором. Баҳрому Дилором дар шикоргоҳ пири хоркашро дучор меоянд. Баҳром донист, ки он хоркаш ҳамномаш мебошад, дар ҳайрат афтод. Дилором гуфт, ки ин пир зани кадбону надорад, бинобар он дарвеш аст. Баҳром аз ин гуфтори ӯ ба қаҳр омада, Дилоромро ба пир бахшиду гуфт, ки ту кадбонуӣ, ӯро шоҳ бикун. Дилором бо пир рафта, дар муддати кӯтоҳ хонаи ӯро обод кард, шаҳр сохт, сипоҳ фароҳам овард. Овозаи шоҳи нав ба Баҳром расид. Ӯ пирро пеши худ даъват кард ва ӯро падар хонд. Он гоҳ Дилором худро ба Баҳром ошкор сохт ва гуфт, ки ин пир ҳамон хоркаш аст. Достони «Баҳроми Гӯр ва канизаки ӯ Дилором» аҳаммияти тарбиявӣ дорад. Дар он мақоми зан дар ҷомеа, қудрату тавоноии ӯ дар оилаву рӯзгор тарғиб шудааст. «Баҳроми Гӯр ва канизаки ӯ Дилором» дар «Ҷомеъ-ул-ҳикоёт» (ҷ. 3, Д. 1985) ба табъ расидааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Баҳроми Гӯр ва канизаки ӯ Дилором / Қ. Чиллаев // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Баҳрулло Нарзуллоев** (02.05.1927, шаҳри Самарқанд — 17.06.1982, шаҳри Душанбе) — олим, доктори илмҳои физикаву математика (1969), профессор (1970), Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1977).

Зиндагинома
-----------

Баҳрулло Нарзуллоев соли 1948 факултаи физикаи Университети давлатии Самарқандро ба итмом расонда, дар ҳамин ҷо муаллимӣ кардааст. Солҳои 1954—1955 дар Пажӯҳишгоҳи сейсмология ва сохтмони зилзилабардори АИ Тоҷикистон чун ходими илмӣ кор карда, аз соли 1955 дар ДДТ ба номи В.И Ленин фаъолият доштааст. Вазифаҳои мудири кафедраи физикаи таҷрибавӣ (1955—1956, 1958—1965) декани факултаи физикаю математика (1956—1958), ноиби ректор оид ба илм (1965—1968), мудири лабораторияи проблемавии физикаи мустаҳкамии полимерҳоро (1968—1971) ДДТ ба номи В.И Ленин адо намудааст. Аз соли 1972 то поёни умр мудири кафедраи физикаи ҷисмҳои сахт ДДТ ба номи В.И Ленин буд.

Фаъолияти илмӣ
--------------

Нарзуллоев муаллифи зиёда аз 200 таълифоти илмӣ оид ба илми физика мебошад.
Асосан оид ба физикаи мустаҳкамӣ ва вайроншавии ҷисмҳои сахт, хусусан полимерҳо ковиши илмӣ анҷом дода, бо роҳбариаш бар асоси таҳқиқи сохтор ва механикаи вайроншавии нахҳои полимерии табиӣ (абрешим, пахта, пашм) роҳҳои беҳтаргардонии хосиятҳои коршоямии онҳо (мустаҳкамӣ, тобоварӣ ба таъсири муҳит, афканишот) пешниҳод гардидаанд. Таҳти роҳбарии илмии Баҳрулло Нарзуллоев — 14 наф. рисолаҳои докторӣ ва 57 наф. рисолаҳои номзадиро дифоъ намудаанд.

Осор
----

* Временная зависимость прочности твердых тел. — Ленинград, 1954;
* Физикаи молекулавӣ. Китоби дарсӣ барои студентон. — Д. 1967.

Ҷоизаҳо
-------

* Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1977).

Адабиёт
-------

1. Факултети физика 50-сол / Муҳаррирон: Солиҳов Д.Қ. Махсудов Б. И. Исломов З. З. — Душанбе: Эр-граф, 2016. — 208 с.

Эзоҳ
----
|  |
| --- |
| Унсури холии Викидода |

«**Баҳҷат-ут-таворих**» (ар. بهجت التواریخ‎) — асари таърихии Шукруллоҳ ибни аш-Шиҳоб Аҳмади Румӣ (ваф. 1489).

«Баҳҷат-ут-таворих» забони тоҷикӣ с. 1456 таълиф шуда, аз 13 боб иборат аст. Боби якуми он дар баёни оғози офариниш; боби дуюм дар баёни анбиё (а), боби сеюм дар баёни насаби пайғамбарон (с), боби чаҳорум дар баёни валодат ва воқеаҳои ба он вобаста, боби панҷум дар бораи фарзандону занони ӯ, боби шашум дар баёни 10 ёри ба ҷаннат башоратёфта, боби ҳафтум дар бораи саҳобагони кибор ва бобҳои минбаъда дар баёни имомон, машоих, шоҳони Аҷам, дар баёни Банӣ Умавия ва Оли Аббос ва боби охирон дар бораи Оли Усмон баҳс мекунад. Шоири форсизабон Мухлис «Баҳҷат-ут-таворих»-ро ба туркӣ тарҷума карда, ба Султон Сулаймонхон тақдим намудааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Баҳҷат-ут-таворих / С. Шаҳобуддинов // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.

*. حاجی خلیفة. کشف الظنون عن اسامی الکتب و الفنون. ج.۱. بیروت، ۲۰۰۷
**Бебокча** — сурудест дар қисмати «Наср»-и мақоми «Бузург»-и «Шашмақом». 

Бебокча ба асоси мақомҳои «Шашмақом» дар а. 19 мураттаб шудааст ва мусиқидонон онро аз рӯйи хусусияти алҳониаш ба мақоми «Бузург» дохил кардаанд. Таркиби оҳангии бебокча аз суръати тези усули «Сарахбор» ва «Авҷи турк» ташаккул ёфтааст. Дар пардаҳои танбӯр бо тарзи дубл-диез ҷӯр шуда, бо ҳиссаҳои зарбии ¾ иҷро мешавад. Ҳоҷӣ Абдулазиз бебокчаро каме такмил дода, бар ғазали «Намуд»-и Зебуннисо месароид. Вале дар «Шашмақом» бо матни мухаммаси Сипандӣ бар ғазали Шавкат дохил гардидааст, ки матлааш чунин аст:

> Дар чаман то рахти ноз он қадди дилҷӯ мекашад,  
> 
> Сарв худро аз хиҷолат бар лаби ҷӯ мекашад.
> 
> 

Сарояндагони хушилҳон Барно Исҳоқова ва Ҷ. Набиев бо ҳамин матн бебокчаро хеле хуб сурудаанд.
|  |
| --- |
| Унсури холии Викидода |

«**Баҳҷ-ул-ҳазоқат**» (ар. بهج الحذاقت‎) — асари тиббии Қудрат Аҳмад ибни Ҳофиз Иноят Аҳмад.

Соли 1835 дар Ҳиндустон таълиф шудааст. Китоб аз муқаддима, ду боб ва хотима иборат буда, асосан ба масъалаҳои умумии тиб баҳс мекунад. Муқаддима ба таърифи илми тиб, мақсад ва мавзӯи он бахшида шудааст. Боби аввал дар бораи куллиёти тибби илмӣ буда, аз чаҳор фасл иборат мебошад: фасли якум роҷеъ ба умури табиия, фасли дуюм оид ба баёни навъҳои бемориҳо, фасли сеюм дар бораи сабабҳои амроз ва фасли чаҳорум оид ба аломоти бемориҳо маълумот медиҳад. Боби дуюми китоб дар бораи куллиёти тибби амалӣ аст. Он аз ду фасл иборат мебошад: фасли якум — дар қонунҳои ҳифзи сиҳҳат; фасли дуюм — дар тадбири илоҷ. Дар хотимаи китоб роҷеъ ба маърифати (шинохтани) таъсири адвияи муфрада (давоҳои ғайритаркибӣ), дараҷа ва қонуни таркибу миқдори истеъмоли он маълумот дода шудааст. Дар фасли якуми боби аввали китоб омада: «Бояд донист, ки авқоти умр филҷумла чаҳоранд: яке синни нумув, яъне болидан ва он то қариби сӣ сол аст. Дуюм, синни вуқуф ва он то сиюпанҷ ё чиҳил (ба ҳасби мизоҷ ва иқлим) сол аст. Сеюм, синни инҳитот бо бақои қувват ва он то қариби шаст сол аст. Чаҳорум, синни инқитот бо зуҳури заъф ва он то охири умр бошад». Китоб с. 1869 дар Ҳиндустон чоп шудааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Баҳҷ-ул-ҳазоқат // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
«**Баҳром ва Гуландом**» (форсӣ: بهرام وگل‌اندام‎) — яке аз достонҳои адабиёти омиёнаи форс-тоҷик.

«Баҳром ва Гуландом» достони ишқӣ аст, аммо аз рӯйи баъзе лаҳзаҳо (эпизодҳо), мас. ҷангҳову ҷидолҳо, шикорҳои Баҳром – қаҳрамони асосии асар, он оҳангу сурати паҳлавонӣ гирифтааст. Подшоҳзодаи Рум – Баҳром ҳангоми шикор дар санге акси духтари нозанинеро дида, ба ӯ дил мебандад. Ин нозанин духтари шоҳи Чин Гуландом будааст. Баҳром пас аз тай намудани роҳи дуру дароз ва рафъи мушкилот Гуландомро пайдо мекунад. Онҳо ба ҳамдигар 10 номаи ошиқона радду бадал месозанд ва дар охир ба висол мерасанд. Дар «Баҳром ва Гуландом» инсони фаъолу собитқадам, ҷасуру тавоно амал мекунад. Ӯ дилсӯзу хайрхоҳи мазлумон аст, инсофу адолатро ҳимоят мекунад. «Баҳром ва Гуландом» аз адабиёти омиёна ба адабиёти хаттии форс-тоҷик роҳ ёфтааст. Дар заминаи он шоирон Котибии Нишопурӣ, Муҳаммади Аминӣ (а. 17) ба форсии тоҷикӣ ва шоири ӯзбек Сайқалӣ (а. 18) ба забони ӯзбекӣ достонҳои манзум офаридаанд. Дар охири садаи 18 Симеон Игнатев (Эгнаташвили) ном муҳоҷири гурҷӣ «Баҳром ва Гуландом»-ро ба русӣ баргардонда, чоп кардааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Баҳром ва Гуландом / Қ. Чиллаев // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.

* Салимов Ю.. Насри ривоятии фосу тоҷик. Д. 1971;
* Гваҳария А. А.. О персидских и грузинских версиях «Бахром и Гуландом» // маҷ. «Народы Азии и Африки», № 2, 1967;
* Международное значение персидских народных дастанов // Интернациональное и национальное в литературах Востока. М. 1972.
**Деҳистони Сиёҳрӯд** ( форсӣ: دهستان سياهرود‎ ) деҳистон *(dehestan)* дар бахши Офтоб, бахши марказии Шаҳристони Теҳрон Шаҳристони Теҳрон, устони Теҳрони Эрон. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он дар 1704 нафар, дар 490 оила буд. Ноҳияи деҳотӣ 8 деҳа дорад.

Тафсилоти бахш
--------------


Деҳистони Сулқон
**Бахши Кан**
**Бахши Офтоб**
Деҳистони Офтоб
Деҳистони Халозир
**Бахши Марказӣ**
Деҳистони Сиёҳрӯд
Теҳрон
*М-1*  
*(Шаҳристони Шемиронот)*
*М-2*
*М-3*
*М-4*
*М-5*
*М-6*
*М-7*
*М-8*
*М-9*
*М-10*
*М-11*
*М-12*
*М-13*
*М-14*
*М-15*
*М-16*
*М-17*
*М-18*
*М-19*
*М-20*  
*(Шаҳристони Рай)*
*М-21*
*М-22*

Эзоҳ
----



| ⚙️ Flag of Iran.svg Шаҳристони Теҳрон |
| --- |
| Марказимаъмурӣ (пойтахт) | Теҳрон |
| Башҳои шаҳристони Теҳрон | Марказӣ • Офтоб • Кан • |
| Деҳистонҳои шаҳристони Теҳрон | деҳистони Сиёҳрӯд • деҳистони Сулқон • деҳистони Офтоб • деҳистони Халозир |
**Вазифаҳои асосии маҳкумшудагон** - меъёрҳои ахлоқу рафтори
дар ҷомеа қабулшуда ва талаботи беҳдорию бехдоштиро риоя кунанд; 
талаботи қонунро, ки тартиб ва шартҳои адои ҷазоро муайян менамоянд,
инчунин дигар асноди меъёрию
ҳуқуқии мутобиқи он қабулшударо
риоя кунанд; талаботи қонунан асоснокбудаи маъмурияти муассиса ва
мақомоти иҷрокунандан ҷазоро ба
ҷо оранд; бо кормандон ва дигар
ашхосе, кн ба муассисаи иҷрокунандаи ҷазо меоянд, инчунин нисбат ба
дигар маҳкумшудагон хушмуомила
муносибат кунанд; ба даъвати маъмурияти муассиса ва мақомоти иҷро-
кунандаи ҷазо ҳозир шаванд ва оид
ба масъалаҳои иҷрои талаботи ҳукм
тавзеҳот диҳанд.

Нигаред низ
-----------

* Вазифаи конститутсионӣ

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 114
**Зарёби Муғаннӣ** (Зарёби Басрӣ, Абӯлҳасан Алӣ ибни Нофӣ, с. тав. 811, Басра, с. ваф. 868 Андалусия), сароянда, оҳангсоз ва мусиқидон, эронитабор. Падару модараш аз муҳоҷирони эронитабор буда, мусиқиро аз падараш омӯхт. Сознавозӣ (барбат-уд), овозхонӣ ва асосҳои назарии мусиқиро назди Исҳоқи Мавсилӣ (767-850) омӯхта, дар сози уд ихтирооти зиёде намудааст. Дар сабки иҷроӣ худ мустақил буда, бо Исҳоқи Мавсилӣ баҳсу талошҳо намуда, оқибат ранҷидахотир шуда, ба Андалусия муҳоҷират намуд. Дар Андалусия (Кордова) мактаби илмию амалӣ сохта, дар таърихи мусиқӣ бо номи «Асосгузори мактаби мусиқии Андалусия» ворид шудааст. Дар ҳаёти мусиқии Андалусия таҳаввулоти ҷиддию эҷодию иҷроӣ ворид намуда, дар сохти торию пардавии барбат (уд) вобаста ба сабки иҷроию эҷодии мактаби Андалусия тағйироте дохил кардааст. З. тарафдори воридсозии сабки иҷроии мардумӣ ба сабки устодона будааст ва ин кӯшишу тозакори-ҳояшро Исҳоқи Мавсилӣ, намояндагони мактаби мусиқии Бағдод намепазируфтанд. Китоби назарие бо номи «Китобу-л-тараннум» нигошта, назди ромишгарони Андалусия чун дастури омӯзишии асосҳои мусиқӣ эътибор доштааст.

Адабиёт
-------

* Абӯлфараҷи Исфаҳонӣ, Китобу-л-оғонӣ, Миср, 1900-1905;
* Еолян И. Очерки арабской музыки, Москва, 1977;
* Шаъбонӣ А. Аз Куруш то Паҳлавӣ, Шероз, 1348;
* Машҳун Ҳ. Таърихи мусиқии Эрон, ҷ.1, Теҳрон, 1376;
* Раджабов А. Из истории развития тадж. муз. культуры в 5-12 вв. канд. дисс. Душ. 1982;
* Энциклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик, ҷ.1, Душ. 1988.

Ҳамчунин нигаред
----------------

* Шашмақом

Сарчашма
--------

1. ↑  Донишномаи Шашмақом./Зери таҳрири Олимов К. Абдувалиев А. Азизӣ Ф. Раҷабов А. Ҳакимов Н. – Душанбе, 2009. - с. 75 ISBN 978-99947-49-13-3