recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Сайидқавомуддин Ҳусайн ибни Садруддин Алӣ Шервонӣ** (форсӣ: سید قوام الدین حسین بن صدر الدین علی شروانی‎), мутахаллис ба Зулфиқор (форсӣ: ذوالفقار ‎; 1190, Шамохӣ — 1291, Табрез) — донишманд ва шоири форс-тоҷик.

Зиндагинома
-----------

Дар дарбори Хоразмшоҳиён ба рутбаи маликушшуароӣ расидааст. Дар тазкираҳои «Оташкада»-и Озар ва «Тазкирату-ш-шуаро»-и Давлатшоҳи Самарқандӣ аз Зулфиқори Шервонӣ чун шоири машҳур ва тавонои замони худ ёд шудааст. Дар шоирӣ маҳорату қудрати тамом доштааст. Дар қасидаҳояш Юсуфшоҳлар ном ҳукмрони даврашро мадҳ кардааст. Ашъори маснӯъро хуб месуруд. Қасидаи «Мафотеҳу-л-калом фӣ мадоеҳи-л-икром» намунае аз ин навъ ашъори ӯст, ки матлаъаш ин аст:

> Чаман шуд аз гули садбарг тоза дилбарвор,  
> 
> Баҳор ёфт саҳоре зи бод дар гулзор.
> 
> 

Қасидаҳову ғазалиёт, таркиббанду тарҷеъбанд ва рубоиҳои Зулфиқори Шервонӣ дар девони ӯ (беш аз 9 ҳазор байтро дар бар мегирад) фароҳам омадаанд. Дар ашъораш ба мавзӯъҳои ишқу ошиқӣ, панду ҳикмат, васфи гулу баҳор ва ғ. дахл кардааст. Абёти зер намунае аз сурудаҳои ӯст:

> Боз чун рухсори хубон гашт тарфи бӯстон,   
> 
> Боз чун гесуи дилбар шуд ҳаво анбарфишон.   
> 
> Лолаи наврустаро дар даст бошад Ҷоми Ҷам,   
> 
> Наргиси озодаро бар сар бувад тоҷи Каён.   
> 
> Гар кунад андар фазои боғ як дам бол боз,   
> 
> Лолагун гардад ҳуморо мағз андар устухон.   
> 
> Гар зи абри дасти родат баҳрро бошад асар   
> 
> В-ар зи тоби меҳри рӯят кӯҳро бошад нишон,   
> 
> Гавҳари шабтоб гардад моҳ дар ҷавфи садаф,   
> 
> Лаъли руммонӣ шавад хуршед дар аъзои кон... 
> 
>

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Зулфиқори Шервонӣ // Замин — Илля. — Д. : СИЭМТ, 2018. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 7). — ISBN 978-99947-33-89-9.
**Бӯрикалла** — харбузаи пешпазаки маҳаллӣ. Давраи нашваш (аз неш зада баромадани тухмӣ то пухтан) 95 – 99 рӯз (бештар 75–80 рӯз). Палакаш калон, сершоху барг ва дароз, баргаш ба дарун хамида, ҳосилаш гирда, қутраш 18–25 см, вазнаш 2,5–5 кг, пӯсташ зарди сабзтоб, ғафси суфта, камтӯр, мағзаш сабзча, ғафс (5,0–5,5 см), нарму ширин, 9–10,6% моддаҳои хушк, то 11% қанд, аз ҷумла, 4,8–6,2% сахароза дорад. Тухмаш калони дарозрӯя. Мувофиқи аломатҳои морфологӣ ба навъи гургаки хуҷандӣ хеле монанд аст. Мағзаш таъми нок дорад. Аз ҳар га-и полизаш 230–360 сентнер ҳосил меғундоранд. Барои хушкондан ва ба ҷойҳои дур кашондан мувофиқ нест. Бештар дар вилояти Суғд, водии Вахш, аз ҷумла ноҳияи Ҷалолиддини Румӣ, инчунин вилояти Қашқадарёи Ӯзбекистон кишт мекунанд.

Адабиёт
-------

Руководство по апробации сельскохозяйственных культур. Т. 6. Бахчевые культуры. Л. 1954; 
Дыни Узбекистана. Ташкент, 1962; 
Файзиев Ҳ. С. Шукуров Н. Дастури полизкор. Д. 1987.

Сарчашма
--------

* Бӯрхок / Ҳ. Маҳмадқулов // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Моҳрухсор Сафиева** (5 апрели 1962, деҳаи Яхч, ноҳияи Комсомолобод) — овозхон, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (2010), Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (2023)..

Зиндагинома
-----------

Баъди хатми (1984) Дониш­кадаи давлатии санъати ба номи М. Турсунзода дар ансамбли фолклорӣ-этнографии «Ганҷина»-и Филармонияи давлатии Тоҷикистон ба ҳайси сароянда фаъолияташро шурӯъ намуд. Соли 1989 тариқи озмун узви дастаи навтаъсиси «Дарё»-и Кумитаи телевизион ва радиои ҷумҳурӣ гардид, соли 2004 барои тақвият бахшидани нуфузи овозхонони касбӣ ба ансамбли навтаъсиси дигари ҳамин кумита — «Фалак» гузаронида шуд. Услуби хоси овозхонӣ дорад, маърифату фарҳанги саҳнаороиро дар сатҳи олӣ риоя менамояд, дар интихоби матн эҳтиёткор аст, асолати маданияти овозхонии миллӣ дар ҳунараш ҳифз мешавад, сурудҳои халқию фалакиро накӯ адо мекунад. «Нолаи дутор», «Модар», «Муҳаббат», «Садқаи номат шавам», «Афсонаи най», «Афсуни вафо», «Ёри ранҷида», «Ёд», «Ғам дар дил», «Меҳр», «Худо ёрат бод», «Шук­рона», «Ҷони миллат», «Нолаи ёр», «Шаб мегузарад», «Рози нуҳуфта», «Оҳи танҳоӣ», «Имшаб», «Ёдат кардам», «Саҳнаи зиндагӣ» намунае аз таронаҳояш мебошанд.

Ҷоизаҳо
-------

Бо медали «Хидмати шоиста» қадр шудааст.

1. ↑  Аз Абдуғаффору Моҳрухсор то Моҳпайкару Нигина. Киҳо унвони "халқӣ" ва "шоиста" гирифтанд?. *www.asiaplustj.info*.  ASIA-Plus (31 августи 2023). 5 сентябри 2023 санҷида шуд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Бӯстон (мазмунҳо)-ро бубинед.
**«Бӯстон» (озмун)** — озмуни телевизионии ҳаваскорони санъат, ки Вазорати маданият, Хонаи эҷодиёти халқ ва Кумитаи давлатии телевизион ва радиошунавонии ҶШС Тоҷикистон ба шарафи ҷашнҳои таърихӣ баргузор мекарданд. Дар он сарояндагон, раққосон, латифагӯён, мазҳакагӯёни мардумӣ ҳунар ва маҳорати худро нишон медоданд. Ин мусобиқа ба воситаи телевизиони тоҷик пахш мешуд. «Бӯстон» (озмун) ҳамчун мусобиқаи ҳунарҳои фолклории мардумӣ барои рушд ва пойдории мероси суннатии мардуми тоҷик, кашфи истеъдодҳои ҷавон ва равнақи бештари гурӯҳҳои ҳунарӣ дар шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ мусоидат намуд. Дар маҷмӯъ се «Бӯстон» (озмун) баргузор гардид. 

«Бӯстон»-и 1 соли 1974 ба муносибати 50-солагии ташкилёбии ИҶШС буд. Дар он ҳаваскорони санъати аксари шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ ҳунари худро аз рӯйи барномаи ҳатмӣ манзури ҳакамон ва тамошогарон гардонданд. Ба воситаи ин озмун ҳунарпешагони халқии Тоҷикистон Д. Холов, Қ. Раҳмонов, Б. Азизов, Ш. Муҳиддинов ва дигарон бори аввал дар доираи васеи мухлисон худро муаррифӣ карданд. 

«Бӯстон»-2 ба шарафи 60-солагии ИҶШС (соли 1981) баргузор шуд ва қариб як сол давом кард. Дар он 50 гурӯҳи ҳунарӣ аз рӯйи барномаи ҳатмӣ: хори бисёровоз, рақси якка, оркестри созҳои халқӣ, лапар, суруди якка, рақси халқҳои Иттиҳоди Шӯравӣ, суруду рақси эстрадӣ, мушоира, сюитаи хореографӣ ҳунари худро нишон доданд. 

«Бӯстон»-3 дар доираи Фестивали умумииттифоқии эҷодиёти халқ солҳои 1986–87 ба муносибати 70-солагии Инқилоби Октябр баргузор гардид. Дар он гурӯҳҳои ҳунарии 56 шаҳру ноҳияи Тоҷикистон иштирок намуданд. 

Барномаи «Бӯстон»-3 нисбат ба «Бӯстон»-ҳои пешин рангинтару мукаммалтар буд; ба он бахшҳои бригадаи ташвиқотию бадеӣ ва намоиши комёбиҳои иқтисодию фарҳангии маҳал илова шуданд. «Бӯстон» ба ҳаёти фарҳангии мардум таъсири назаррас расонд, дар баъзе шаҳру ноҳияҳо мусобиқаҳои дастаҳои ҳунарӣ ба монанди «Ғунча», «Маҳорат» ва ғ. ба вуҷуд омаданд. Дар «Б.» ҳар як шаҳр ва ноҳия метавонист берун аз барномаи аслӣ 1 ё 2 барномаи ғайриконкурсӣ дошта бошад. Ба воситаи «Б.» ҳунари мардумӣ бо санъати касбӣ наздик гардид. Дар «Б.» на танҳо ҳунарҳои мардумӣ, балки санъати касбӣ (оркестри созҳои халқӣ, хор, сюитаи хореографӣ) ҳам намоиш дода мешуданд. Аксари гурӯҳҳои ҳунарӣ дар қатори созҳои мусиқии миллӣ аз аккордеон, роял, виолончел, кларнет истифода мебурданд. 

Саҳнаи «Бӯстон» нишон дод, ки халқ ба ҳунарҳои суннатии хеш – «Шашмақом», «Фалак», осори нодири мардумӣ чун «бадеҳа», «лапар», «мушоира», «байтбарак» ва ғ. алоқаманд аст ва барои эҳёву таблиғи онҳо хоҳиш дорад.
«Бӯстон» ба ғанӣ гардидани барномаҳои гурӯҳҳои ҳунарӣ, такмили кори клубҳо, қасру хонаҳои маданият, маҷмааҳои фарҳангию варзишӣ дар маҳалҳои ҷумҳурӣ мусоидат кард ва ба рушди худшиносиву фарҳанги миллӣ таъсир расонд.

Сарчашма
--------

* «Бӯстон» / С. Ғоибназаров, Р. Раҳмонӣ // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Сайфии Ҳиравӣ** (*Сайфуддин Муҳаммад ибни Яъқуб*; 1282, Ҳирот) — Муншӣ, нависанда, шоир ва таърихнигори форс-тоҷик, муаллифи «Таърихи мулуки Курт» маъруф ба «Таърихномаи Ҳирот».

Зиндагинома
-----------

Дар шеър «Сайфӣ» тахаллус мекард. 80 қасида, 150 қитъа дар васфи ҳокимони Курт (Карт) эҷод намудаасг. Яке аз асарҳои машҳури Сайфии Ҳиравӣ «Таърихи мулуки Курт» маъруф ба «Таърихномаи Ҳирот» аст, ки байни солҳои 1307—1321 таълиф шудааст.

Ин асар воқеаҳои таърихии як аср (1220—1321)-ро дар бар гирифта, барои омухтани ҳаёти сиёсӣ ва иқтисодии вилояти Ҳирот ва ҳукмронии мулуки Курт, инчунин барои омӯхтани ҳаёту эҷодиёти шоирону нависандагони гузашта ва ҳамзамони муаллиф сарчашмаи мӯътамаде мебошад.

Сайфии Ҳиравӣ дар таълифи асар аз «Таърихи ҷаҳонкушо»-и Ҷувайнӣ, «Ҷомеъу-т-таворих»-и Рашидуддини Фазлуллоҳ, чандин асарҳои таърихӣ доир ба Ҳирот ва нақлу ривоятҳои халқӣ, ҳикоятҳои кӯҳансолон истифода кардааст. Матни «Таърихномаи Ҳирот» соли 1944 бо муқаддимаи профессор Муҳаммад Зубайри Сиддиқӣ дар Калкатта ба табъ расидааст. Асари дигари Сайфии Ҳиравӣ маснавиест бо унвони «Сомнома» (20 ҳазор байт), ки дар он аз корнамоиҳои яке аз сарлашкарони Курт Ҷамолуддии Муҳаммади Сом сухан меравад. Аз ин асар порчаҳои пароканда дар «Таърихномаи Ҳирот» омадаанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Сайфии Ҳиравӣ / С. Имронов // Плешко — Сақил. — Д. : СИЭСТ, 1986. — (Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] /  сармуҳаррир М. Д. Диноршоев ; 1978—1988, ҷ. 6).
**Абдусалом Раҳимзода** (14.06.1944, деҳаи Козиён, ноҳияи Балҷувон) — навозанда, оҳангсоз, ҳунарпешаи театр, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (1996), Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (2014).

Зиндагинома
-----------

Омӯзишгоҳи ҷумҳуриявии маданӣ-равшаннамоии н. Ленин (ҳоло Коллеҷи фарҳанги н. Рӯдакӣ) (1964) ва Донишкадаи давлатии санъати ба номи Мирзо Турсунзодаро (1982) ғоибона хатм кардааст. Аз соли 1961 дар Театри халқии н. Ҳамадонӣ заҳмат кашида, дар бисёр намоишномаҳои якпардагию бисёрпардагӣ («Шартҳои никоҳ», «Порчае аз ҳаёт», «Ташвиши рӯзгор», «Арвоҳ», «Даъват» ва ғайра) нақшҳои асосӣ бозидааст, вале бештар ҳамчун оҳангсоз мартаба ёфтааст. Тӯли фаъолият беш аз дусад оҳанг офаридааст, дар ҳавои навоҳояш Одина Ҳошим, Нигина Рауфова, Мастона Эргашева, Давлатманд Холов, Файзалӣ Ҳасанов, Озодамо Мӯҳтарамова, Сурайё Қосимова, Адолат Комилова барин сарояндагони шинохташуда сурудҳо замзама кардаанд. «Ашки ситора», «Баҳорон буд», «Ба мо менигарӣ», «Биравем», «Бӯи гул», «Дили худпарасти мо», «Дӯст медорам туро», «Дар гузаргоҳи ёр», «Хуш омадӣ», «Нишона дорад», «Дигар во нашуд», «Нидои Хатлон», «Рози дил», «Орзуи ҷавонӣ, «Тоҷикистонам», «Сабзина», «Сайри ҷавонӣ» аз зумраи онҳоанд. Ба Афғонистон, Эрон, Амо­ратҳои Араб, Туркия, Покистон, Русия, Лаҳистон ва дигар кишварҳои хориҷӣ сафари ҳунарӣ анҷом додааст.

  

Осор: Оҳангҳои Абдусалом, Д. 2006; Суруду навоҳои дилнишин. Д. 2011.

1. ↑  Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.
**Саъдуддин Маҳмуд ибни Аминуддин Абдулкарими Шабистарӣ**, маъруф ба **Маҳмуди Шабистарӣ** (1287, Шабистар, Устони Озарбойҷони шарқӣ — 1320, Табрез) — ориф, зоҳид, шоир ва нависандаи форс-тоҷик.

Зиндагинома
-----------

Маҳмуди Шабистарӣ дар Шабистар, наздикии Табрез ба дунё омадааст. Дар Табрез касби илму маориф карда, чун донишманд ном баровардааст. Ӯ ба бисёр шаҳрҳои Эрон, Хуросон, Миср, Шом, Ҳизоҷ ва ғайра сафар карда, муддате дар Кирмон буда, сипас ба зодгоҳаш баргаштааст. Ҳангоми сафарҳо бо бисёр донишмандону адибон ва орифон вохӯрдааст.

Мероси адабӣ
------------

Аз осори машҳури Маҳмуди Шабистарӣ «Миръотулмуҳаққиқин» маҳсуб мегардад, ки аз 7 боб иборат буд ва мавзӯи ин рисола дар дигар асари Маҳмуди Шабистарӣ «Ҳақуляқин», ки аз 8 боб иборат аст, тавсия ёфтааст.

Асари машҳуртарини Маҳмуди Шабистарӣ маснавии «Гулшани роз» аст. Ин маснавӣ, ки тақрибан ду ҳазор байтро фаро мегирад, дар хусуси масоили назариявии ирфон баҳс мекунад ва ба тарзи саволу ҷавоб навишта шудааст. Саволҳо дар бораи тафаккур ва сирри ваҳдат, худшиноси рози аналҳақ, мумкин ва воҷиб, қадим ва мӯҳдас, ҷуз ва кул ва амсоли ин аст. Муаллиф дар зимни ҷавоб ба ин саволҳо мисолҳо ва шоҳидҳо ҳам овардааст.
Асари дигари манзуми Маҳмуди Шабистарӣ "Саодатнома "аст, ки дар 3 ҳазор байт густариш ёфта, натиҷаи сафарҳои муаллиф ва мулоқотҳои ӯ мебошад.

> Усули хулқи нек омад адолат,  
> 
> Пас аз вай ҳикмату исмат, шуҷоат.  
> 
> Ҳакими ростгуфтор асту кирдор.  
> 
> Касе гар муттаасиф гардад бад-ин чор,  
> 
> Ба ҳикмат бошадаш ҷону дил огаҳ,  
> 
> На гурбуз бошад ӯ, на низ аблаҳ.
> 
> 

Дар ин шеър Шабистарӣ дар бораи адолатпарварӣ, хулқи нек ва аз хислатҳои неки инсон будани онҳо сухан гуфтааст. Ба фикри ӯ ҳар шахсе, ки чунин хислатҳо дошта бошад, ҳеч гоҳ пушаймон намешавад. Дар баробари он ростгуфторию росткирдориро низ дар пояи баланд гузоштааст ва ҳар касе, ки ин чор хислати мазкурро доро бошад, аз ӯ аблаҳӣ намебарояд.

Эзоҳ
----

1. 1 2 3 4
2. ↑  *Bibliothèque nationale de France* идентификатор BNF (фр.): платформаи додаҳои боз — 2011.

Адабиёт
-------

* Абдулманнони Насриддин. Куллиёти осор, ҷ.7. — Хуҷанд, 2013. — с.578-580
* Забебуллоҳ Сафо.- Таърихи адабиёт дар Эрон. — ҷ.3,2. Теҳрон, 1389. — С.1290-1293
* Гулшани Адаб. — Душанбе, 1988

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Краткая литературная
* Britannica (онлайн)
* Neue Deutsche Biographie

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BIBSYS: 90946689
* BNE: XX919161
* BNF: 12247442b
* CiNii: DA05252769
* GND: 119306433
* ISNI: 0000000107750259
* J9U: 987007306473305171
* LCCN: n80089780
* NTA: 074666142
* NUKAT: n2005001605
* LIBRIS: nl022lt61gr137h
* SUDOC: 031216455
* VIAF: 107030610
* WorldCat VIAF: 107030610
* РНБ: 770206283

 |

 |
**Манзур Раҳимович Ҷалилов** — доктори илмҳои геология ва минералогия (1974). Академики АИ ҶШС Тоҷикистон (1991), Арбоби шоистаи илми Ҷумҳурии Тоҷикистон.

Зиндагинома
-----------

Манзур Раҳимович Ҷалилов Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленинро хатм намудааст (1956), ихтисос – «геология».
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: стратиграфияи русубҳои депрессияи Тоҷикистон ва ноҳияҳои ҳамсоя, систематика, экология, тақсимоти палеозоогеографии гастроподи регзор ва давраҳои рушди онҳо.
Мудири шуъбаи палеонтология ва стратиграфияи Институти геология (1978-1994), директори Институти геология (1988-1994), саркотиби илмии АИ Тоҷикистон (1989-1991), ноиби президент, раиси Шуъбаи илмҳо оид ба замини АИ Тоҷикистон (1991-1994).

Ҷоизаҳо
-------

* Бо ордени «Нишони Фахрӣ»,
* медалҳои «Барои меҳнати шоён. Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В.И.Ленин»,
* «Ветерани меҳнат»,
* Ифтихорномаи Раёсати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон тақдир шудааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Ҳайати шахсӣ. – Душанбе: Дониш, 2011. - 216 с

Пайвандҳои беруна
-----------------

* АЪЗОИ ПАЙВАСТАИ АИ ҶТ АЗ СОЛИ 1951 Бойгонӣ шудааст 18 сентябри 2017  сол.
**Депрессияи Тоҷикистон**, **депрессияи Тоҷи­кистону Афғонистон** - пастхамии тектоникии байни­кӯҳӣ дар байни қ­кӯҳҳои Ҳисору Олой, Помир ва Ҳинду­куш.

Асосан қисми ҷанубу ғарбии Ҷумҳурии Тоҷикистон, қисми ҷанубии Ҷумҳурии Узбекистон ва шимоли Аф ғо­нис тонро дар бар мегирад. Таҳкурсии депрессияи Тоҷикистон аз ҷинс ҳои бу­лӯрии токембрий ва терригению карбонатӣ, вулканзодию таҳшинӣ, инчунин интрузивии палеозой – ибтидои триас иборат буда, рӯи онро қабати ғафси ҷинсҳои таҳшинии эра­ҳои мезозою кайнозой пӯшидааст. депрессияи Тоҷикистон дар тамоми эраи ме зозой ва давраҳои палеогену неоген мин тақаи ғун ша­вии таҳшинҳои гуногунтаркиб буд. Табақаи таҳшинии депрессияи Тоҷикистон ба ду комплекс тақсим мешавад: поинӣ – плат фор ма вӣ, ки таҳнишастҳои охири триас­палеогенро дар бар меги-рад ва болоӣ – орогенӣ, ки аз таҳнишастҳои олиготсен – дав раи чорумин иборат аст. Комплекси поинии депрессияи Тоҷикистон, ки пастхамии платформавиро фаро гирифтааст, аз таҳ ни шаст­ҳои гуногунранги континентӣ, баҳрӣ ва халиҷӣ иборат мебошад ва аз 1,5 то 4,0 км ғафсӣ дорад. Комплекси бо­лоӣ – орогении депрессияи Тоҷикистон­ро ҷинсҳои молласии сурхранг (кон­г ломерат, регсанг, мосасанг, алевролит ва гил) ташкил меди ҳанд, ки аз 3–4 то 6–8 км ғафсӣ доранд. Дар давоми эраи мезозой ва қисми аввали кайнозой сохти таҳ кур­сиашро нигоҳ дошта, танҳо дар охири неоген ва давраи чо­румин дар сохти депрессияи Тоҷикистон тағйироти куллӣ ба амал омад, дар натиҷаи ҳаракатҳои тектоникӣ ба ҷои фурӯ ха ми дагиҳо сох­торҳои мураккаби тектоникӣ (кӯҳу қ­кӯҳҳо) пайдо шуданд ва шакли релеф ба намуди кунуниаш наз дик гардид. Таҳнишастҳои ҳудуди депрессияи Тоҷикистон конҳои нафту газ, ангишт, намаки ош, варақсангҳои сӯзанда ва масо леҳи бинокорӣ доранд.
**Гулчеҳра Қоҳирова** (*Қоҳирова Гулчеҳра Исроиловна*; 6 декабри 1962, Душанбе) — ахтарфизикдони тоҷик, доктори илмҳои физика ва мтематика, профессор. Узви вобастаи АМИТ (2017).

Зиндагинома
-----------

Қоҳирова Гулчеҳра Исроиловна 6 декабри соли 1962 дар шаҳри Душанбе ба дунё омадааст. Дар соли 1980 мактаби миёнаи № 43-и шаҳри Душанбе ва дар соли 1985 факултети физикаи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин хатм кардааст.

Корнома
-------

Пас аз хатми донишгоҳ дар соли 1985 ба Институти астрофизикаи АИ ҶТ ба ҳайси лаборанти калон ба кор қабул кардаанд. Соли 1989—1991 дар аспирантураи Институти астрофизикаи АИ ҶТ, бахши шуъбаи рӯзона таҳсил кардааст. Солҳои 1997—2006 дар вазифаи котиби илмии Институти астрофизикаи АИ ҶТ, солҳои 2006—2014 дар вазифаи муовини директор оид ба корҳои илмии Институти астрофизикаи АИ ҶТ ва аз соли 2014 то имрӯз дар вазифаи директори Институти астрофизикаи АИ ҶТ қарор дорад. Аз моҳи феврали соли 2021 ба вазифаи ноиби Президенти АМИТ таъйин шудааст.

Фаъолияти илмӣ
--------------

Гулчеҳра Қоҳирова муҳаққиқи ҷирмҳои хурди Системаи офтобӣ, хусусиятҳои физикӣ ва динамикии онҳо, пайдоиш ва робитаҳо дар байни онҳо мебошад. Барои омӯзиши спектрҳои метеорҳо аз тарафи ӯ усули ғайриоддӣ коркард ва ворид карда шуд, ки дар асоси истифодаи он натиҷаҳои нав оид ба таркиби моддаи метеороидҳо ба даст оварда шудаанд. Таҳти роҳбарии Гулчеҳра Қоҳирова шабакаи болидӣ дар Тоҷикистон ташкил карда шуд, ки якумин шабака дар Осиёи Миёна мебошад. Солҳои 2014—2016 бо дастгирӣ ва кумаки Ҳукумати ҶТ, Раёсати АМИТ таҳти роҳбарии Гулчеҳра Қоҳирова Расадхонаи астрономии байналмилалии Санглохи Институти астрофизикаи АМИТ ва телескопи якметраи он барқарор ва модернизатсия шудаанд. Аз ҳамин вақт расадхонаи Санглох мавриди фаъолияти фаъол қарор дорад ва натиҷаҳои нав, ки бо ёрии телескопи якметраи Санглох ба даст оварда шудаанд, чоп шуда, ба олимони тамоми ҷаҳон дастрас гардидаанд.

Таълифот
--------

Муаллифи панҷ китоби илмӣ ва зиёда аз 150 мақолаҳои илмӣ ва 200 фишурдаи баромадҳо мебошад. Инчунин, зиёда аз 100 мақолаи илмӣ-оммавии Гулчеҳра Қоҳирова дар расонаҳои кишвар ва хориҷа нашр шудаанд.

Ифтихорот
---------

Моҳи июли соли 2014 тибқи қарори Иттиҳоди Байналмилалии Астрономӣ як сайёраи хурд (ё астероид) № 24533 ба шарафи Гулчеҳра Қоҳирова барои саҳми арзандаи муҳим гузоштан дар тадқиқотҳои ҷисмҳои хурди Системаи Офтобӣ бо номи «Kokhirova» гузошт.

Нигаред низ
-----------

* (24533) Kokhirova

Эзоҳ
----

1. ↑  Гулчеҳра ҚОҲИРОВА, астрофизик, узви вобастаи АМИТ. *Pressa.tj*. 9 феврали 2023 санҷида шуд.
2. ↑  Известия Национальной академии наук Таджикистана. Отделение физико-математических, химических, геологических и технических наук. *journals.anrt.tj*. 9 феврали 2023 санҷида шуд.
3. ↑  *Зарангези Наврӯзшоҳ*. Сайёрае ба номи Гулчеҳра (ВИДЕО)(тоҷ.), *Радиои Озодӣ* (8 Январ 2015). Проверено 9 феврали 2023.
4. ↑  *Равшанфикр.* Сайёраи хурди ба номи олимаи тоҷик Қоҳирова Гулчеҳра Исроиловна 24533 Kokhirova(2001 CR 27). *ravshanfikr.tj*. 9 феврали 2023 санҷида шуд.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* ResearchGate

 |
**Берон Меробов** - (тав. 22.10.1937 – 25.04.2014, Душанбе) — навозанда (тромбон), диржёри Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (1989) Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (1997), профессор

Зиндагинома
-----------

Берон Меробов 22.10.1937 дар деҳаи Поршневи н. Шуғнон ВМКБ бадунё омадааст. С. 1959 Омӯзишгоҳи мусиқии шаҳри Душанбе, 1964 Консерваторияи давлатии Москва ба номи П. И. Чайковскийро бо ихтисоси тромбон ва 1976 Консерваторияи давлатии шаҳри Ленинград (ҳоз. Санкт-Петербург)-ро бо ихтисоси дирижёри оркестри симфонӣ хатм намудааст. Солҳои 1957-59 навозандаи ансамбли хореографӣ – этнографии «Помир», 1968-71 навозандаи оркестри симфонии Филармонияи давлатии Тоҷикистон, 1980-1990 роҳбари бадеии Филармонияи давлатии Тоҷикистон. Аз соли 1990 дирижёр ва аз соли 1995 сардирижёриТеатри давлатии академии опера ва балети ба номи С. Айнӣ. Дирижёрии М. аз соли 1974 оғоз ёфта, дар театри номбурда, дар аксар намоишномаҳо, аз ҷумла «Евгений Онегин», «Моткаи қарамашшоқ», «Иоланта»-и П. Чайковский, «Алеко»-и С. Рахманинов, «Лайлӣ ва Маҷнун»-и С. Баласанян, «Комде ва Мадан»-и З. Шаҳидӣ, «Амир Исмоил»-и Т. Шаҳидӣ, «Рустам ва Суҳроб»-и Т. Сатторов, «Матриса»-и И. Калман ва ғ.-ро дирижёрӣ кардааст. Ӯ дар саҳнаи театрҳои Москва, Санкт – Петербург, Тошканд, Бишкек, Владикавказ, Иркутск, Уляновск ва ғ. дирижёрӣ карда буд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Cомонаи театр
2. ↑  Обидпур Ҷ. Луғатномаи тафсирии мусиқӣ / зери назари Б.Қобилова. – Душанбе: Аржанг, 2019. – С.229. – 480 с. ISBN 978-999-47-43-90-2(тоҷ.)
**Абулмузаффар Абдуллоҳ ибни Аҳмад ибни Муҳамад ибни Музаффари Муҳтоҷ** (форсӣ: ابوالمظفر عبدالله بن احمد بن محمد بن مظفر بن محتاج‎; ? — 951, Бухоро) — намояндаи Оли Муҳтоҷ, писари Абуалии Чағонӣ.

Вай ҳечгоҳ иморати қобили зикре надошт ва ҳамвора дар рикоби падараш Абуалӣ Аҳмад бо душманон меҷангид. Дар соли 949 ки Абуалӣ бо Нӯҳ сулҳ кард, писари худ Абулмузаффарро ба гаравгон назди амири Сомонӣ фиристод. Нӯҳ аз ӯ ба гармӣ истиқбол карду хилъат дод ва дар зумра надимони худ баргузид. Вай назди Нӯҳ бимонд то дар 951 дар Бухоро аз асб фурӯ уфтод ва даргузашт ва пайкаршро ба Чағониён бурданд ва ба хок сипурданд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Гардезӣ, 346
2. ↑  Ибни Асир, 8/492

Адабиёт
-------

* Bosworth, C. Edmund (1984). "ĀL-E MOḤTĀJ". *Encyclopaedia Iranica, Vol. I, Fasc. 7*. London et al.: C. Edmund Bosworth. pp. 764–766. .
* Frye, R.N. (1975). "The Sāmānids". In Frye, R.N. *The Cambridge History of Iran, Volume 4: From the Arab Invasion to the Saljuqs*. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 136–161. ISBN 0-521-20093-8.
**Махсум Олимӣ** (5 октябр 1956, Каздон, вилояти Суғд — 24 октябр 1992, Душанбе) — рӯзноманигор ва шоири тоҷик.

Зиндагинома
-----------

Махсум Олимӣ 5-умм октябри соли 1956 дар деҳаи Каздони ноҳияи Айнӣ таваллуд шудааст. Соли 1974 мактаби миёнаи № 5 деҳаи Дарғро тамом карда, ба Техникуми энергетикии Қӯрғонтеппа дохил шуда, соли 1978 бо дипломи аъло хатмаш кардааст. Солҳои 1975—1977 дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи Шӯравӣ аскарӣ кардааст. Соли 1979 ба Институти адабиёти ба номи Максим Горкий (Москав) дохил шуда, соли 1983 ба итмомаш расондааст.

Баъдан фаъолияти эҷодии мавсуф дар нашриёти «Ирфон» ва Радиои тоҷик идома ёфтааст. Сипас, то вопасин маҳзаҳои ҳаёт, дар Осорхонаи миллии Беҳзод ба сифати ходими калони илмӣ ифои вазифа намудааст.

Аввалин маҷмӯаи ашъори шоир «Бӯйи умед» соли 1985 ба дасти хонандагон расидааст. Соли 2013 мунтахаби ашъораш бо номи «Парвози нотамом» нашр гардид.

Соли 1992 дар шаҳри Душанбе ҳадафи тири нохалафон шуд.

Эзоҳ
----

1. ↑  ОЛИМӢ МАХСУМ.  ИНТ. 27 Январ 2024 санҷида шуд.
**Муҳаммадалӣ Маҳмадов** ( 21 декабр]]и 1951, деҳаи Гулистон, ноҳияи Рӯдакӣ) — ҳунарпешаи cинамо. Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон.

Зиндагинома
-----------

Муҳаммадалӣ Маҳмадов 21 декабри соли 1951 дар деҳаи Гулистони ноҳияи Рӯдакӣ, ки бо номи Мавлоно Яъқуби Чархӣ маъруф аст, ба дунё омадааст. Соли 1972 омӯзишгоҳи рассомӣ ва соли 1979 факултаи таърихи Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро хатм кардааст. Аз солҳои 1979 дар cинамо нақш меофарад. Солҳои 1986—1992 ҳунарпешаи театри русии «Полуостров» буд. То имрӯз беш аз 50 нақш дар филмҳои истеҳсоли cинамои Тоҷикфилм, Русия, Қазоқистон, Қирғизистон, Осетия, Сурия, Алҷазоир, Миср, Венгрия ва дигар кишварҳо иҷро кардааст. Оиладор, соҳиби ду писар.

Ҷоизаҳо
-------

* Барандаи Ҷоизаи комсомоли Тоҷикистон(1982),
* Ҷоизаи байнидавдатии «Ситораҳои Иттиҳод» (2011).

Эзоҳ
----

1. ↑  kino-teatr.ru Мухаммад Али Махмадов
2. ↑  Ҷилои Муҳаммадалӣ Маҳмадов дар «Оинаи беҷило»-и Носир Саидов
**Вазорáти меҳнáт, муҳоҷирáт ва шуғли аҳоли́и Ҷумҳури́и Тоҷикистóн** — мақомоти марказии иҷроияи ҳокимияти давлатӣ буда, таҳия ва татбиқи сиёсати ягонаи давлатӣ ва батанзимдарории меъёрии ҳуқуқиро дар соҳаи меҳнат, сатҳи зиндагии аҳолӣ, муҳоҷират, бозори меҳнат, шуғли аҳолӣ, таҳсилоти ибтидоии касбӣ ва таълими калонсолон анҷом медиҳад.
Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолияти мақомоти дар нақшаи идоракунӣ муайяншуда ва ташкилотҳои системаи худро ҳамоҳанг менамояд.
Вазорат дар фаъолияти худ Конститутсияи (Сарқонуни) Ҷумҳурии Тоҷикистон, қонунҳои конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон, қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, санадҳои Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, санадҳои ҳуқуқии байналмилалии эътирофнамудаи Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Низомномаи мазкурро дастури амал қарор медиҳад.
Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолияти худро дар ҳамкорӣ бо мақомоти марказии ҳокимияти иҷроияи давлатӣ, мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ, ташкилотҳои байналмилалӣ, ҷамъиятӣ ва дигар ташкилотҳо ба роҳ мемонад.

Таъсис
------

Аз фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон:

7. Вазорати меҳнат ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон табдил дода шавад.
Муқаррар карда шавад, ки Хадамоти муҳоҷирати назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба низоми Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон шомил карда мешавад.

Нигаред
-------

* Муҳоҷир
* Маркази сершуғли муҳоҷират

Пайвандҳо
---------

* Сомонаи расмии Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон Бойгонӣ шудааст 8 марти 2018  сол.
* Сомонаи ҷойгоҳи корӣ барои муҳоҷирони корӣ аз Тоҷикистон дар Русия

Сарчашма
--------

* Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — 676 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.

1. ↑  Указы Президента Республики Таджикистан | НИАТ "Ховар" (ru-RU). 5 Январ 2023 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 5 Январ 2023.
2. ↑  "Низомномаи Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон". Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 3 марти соли 2014, № 146
3. ↑  Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон "Дар бораи такмили сохтори мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон" аз 19 ноябри соли 2013, №12
**Дилбар Умарова** (*Умарова Дилбар Усмоновна*; 26 августи 1949, Душанбе, ҶШС Тоҷикистон) — ҳунарпешаи театру синамо, Ҳунарпешаи шоистаи ҶШС Тоҷикистон (1990), Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (2004). Узви Иттифоқи кинематографистони Тоҷикистон ва ИҶШС (1976).

Зиндагинома
-----------

Дилбар Умарова 26 августи соли 1949 дар шаҳри Душанбе ба дунё омадааст.

Бори аввал соли 1957 дар филми «Ман бо духтаре вохурдам»-и «Тоҷикфилм» иштирок карда пешаи ҳунари синаморо интихоб кардааст. Ӯ соли 1971 студияи тоҷикии Донишкадаи давлатии санъати театрии ба номи А. В. Луначарскийро дар Маскав хатм кардааст. Солҳои 1971—1983 ҳунарпешаи Театри давлатии ҷавонон ба номи М. Воҳидов ва сипас аз соли 1983 дар Театри давлатии академии драмавии ба номи А. Лоҳутӣ фаъолият намудааст.

Театр
-----

Дар театр як силсила нақшҳо, аз ҷумла дар спектаклҳои «Дод аз дасти ақл», «Робиаи Балхӣ», «Эй ҷавонӣ, ҷавонӣ», «Охирин арӯси амиралмӯминин», «Васса Железнова», «Марати нодони ман», «Дилшод», «Муаллими рақс» офаридааст.

Синамо
------

* «Достони Рустам» (2 қисм, 1970),
* «Вақте ки осиё бозистод» (1972),
* «Тӯфон дар водӣ» (1972),
* «Субҳи Ганг» (2 серия,1975),
* «Соҳиби об» (1977),
* «Боз як шаби Шаҳризод» (1984),
* «Ҷӯра-шикорчӣ аз Минархар» (5 қисм, 1985),
* «Ашк ва шамшер» (4 серия,1991).

Ҷоизаҳо
-------

Бо Грамотаи Фахрии Президиуми Совети Олии ҶШС Тоҷикистон қадр шудааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Маросими супоридани мукофотҳои давлатӣ. *www.president.tj*.  Президенти Тоҷикистон (3 сентябри 2004). 17 Январ 2024 санҷида шуд.
2. ↑  Дилбар Умарова(пайванди дастнорас)
3. ↑  Дилбар Умарова, актёры «Таджикфильма»

Адабиёт
-------

* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Дар шабакаҳои иҷтимоъӣ | 
* Фейсбук

 |
| Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* Бонки Иттилоотии Интернетии Филмҳо

 |
**Барчкент** — шаҳри қадимие дар поёноби Сирдарё (асрҳои 12-14), мобайни Суғноқ ва Ҷанд, ки дар маъхазҳои таърихӣ дар шакли Борҷиканд, дар сиккаҳои Ҷуҷӣ ба шакли Борҷин навишта шудааст.

Ин шаҳр бо номи Борҷинлиғкент низ зикр гардидааст. Барчкентро чун қаря низ ёд кардаанд. Барчкент дуртар аз Суғноқ ва наздикии Ҷанд (харобаҳои Хишттеппа, ки дар самти ғарбии Сирдарё воқеъ аст) ва Фанокат ҷойгир буд. Муаллифи китоби «Мулҳақоту-с-суроҳ» Ҷамоли Қартӣ (1230/31-1302/03), ки солҳои 1273-74 ба дидорбинии олими маъруф, муфассир, шоир Ҳомид ибни Осоми Борҷинлиғӣ омада буд, тавсифи Барчкентро додааст. Тибқи ахбори ин муаррих, Барчкент сарзамини ваҳшиён ва туркманҳост. Минтақаи барфдор ва регзор будааст. Ҷамоли Қаршӣ менигорад, ки пешвои туркманҳо Салчуқ ибни Финик дар ҳаволии Барчкент зиндагӣ мекард, ки баъдан ба ҷониби Нуратои Бухоро нақли макон кард. Қалъаҳо (дижҳо)-и он то ҳол боқӣ мондаанд. Дар Барчкент ҳаёти маданию маънавӣ ва илму фан хеле рушд ёфта будааст. Ҷамоли Қаршӣ навиштааст, ки шоирони шаҳри Барчкент ба забонҳои туркию арабӣ ва форсӣ шеър эҷод мекардаанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Барчкент // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.

* Бартольд В. В. Сочинения. Т. 2, Ҷ.1. М. 1963;
* Джамал-ал-Карши. Мулхакат ас-сурах / Тарҷумаи А. Саидов аз арабӣ ба русӣ — Д. 2006;
*. دهخدا. ج. ۹. تهران، ۱۳۳۶ هـ. ش
**Ҳасан Яздонии Чиротӣ** ( форсӣ: حسن یزدانی چراتی‎ ) — куштигири озодкори эронӣ, қаҳрамони олимпии соли 2016 дар вазни то 74 кг, се бор қаҳрамони куштии тарзи озоди ҷаҳон, ҷоизадори мусобиқоти қаҳрамонии ҷаҳон дар соли 2015 ва 2018, қаҳрамони бисёркаратаи куштии тарзи озоди Осиё.

Зиндагинома
-----------

28 декабри соли 1994 дар деҳаи Лапусаҳрои шаҳристони Ҷӯйбори устони Мозандарони Ҷумҳурии Исломии Эрон  таваллуд шудааст.

Аввалин мусобиқоти байналмилалӣ барои Ҳасан Қаҳрамонии Осиё миёни наврасон дар Бангкок (2011) буд, ки дар вазни то 50 кг соҳиби нишони биринҷӣ гашт. Дар ҳамон сол ӯ барандаи нишони нуқраи Қаҳрамонии ҷаҳон байни наврасон дар Маҷористон шуд. Алакай дар мусобиқоти наврасон дар соли 2014 ӯ ҳам дар Қаҳрамонии Осиё ва ҳам дар Қаҳрамонии ҷаҳон нишони тило ба даст овард.

Дар Қаҳрамонии ҷаҳон -2015 дар Лас Вегас дар вазни то 70 кг нишони нуқра ба даст оварда, дар финал аз Магомедрасул Газимагомедови рус шикаст хӯрд.

20 августи соли 2016 дар рақобати ниҳоии бозиҳои олимпик ба ҳарифи русаш Аниувар Гадуев ғолиб омада,ҳамин тавр Қаҳрамони бозиҳои олимпики Риё дар вазни то 74 кг гашт.

Дар мусобиқоти Қаҳрамонии ҷаҳон -2021, ки моҳи октябр дар пойтахти Норвеж баргузор шуд, дар вазни то 86 кг қаҳрамони ҷаҳон шуд. Дар финал бар паҳлавони амрикоӣ Дэвид Тейлор ғолиб омад .

Эзоҳ
----

1. ↑  از "چپک‌رود" تا "لاس‌وگاس" با پدیده 21 ساله کشتی جهان.  Iranian Students News Agency (15 December 2015). 15 Декабри 2015 санҷида шуд.
2. ↑  Россиянин Найфонов завоевал бронзу чемпионата мира по борьбе. *ТАСС*. 4 октябри 2021 санҷида шуд.

Истинод
-------

* Хассан Яздани — омори олимпӣ дар сайти *Sports-Reference.com*(англ.)
* Хассан Яздани — профиль на сайте International Wrestling Database (англ.)
**Абдураззоқ ибни Шиҳобуддини Фазлуллоҳи Боштинӣ** (форсӣ: عبدالرزاق بن شهاب الدین فضل الله‎; Шаблони холии {{ВД-Дебоча}} ) — аввалин амири сарбадорони Хуросон (1337—1339). Лақаби «Аминуддавла» доштааст.

Зиндагинома
-----------

Дар дарбори хони муғул Абусаидхон шуғли девонӣ дошт. Абдураззоқ шахси нерӯманду ҷанговар буд. Хони муғул Абусаидхон қабл аз маргаш барои ҷамъ кардани амвол аз вилояти Кирмон Абдураззоқро ба унвони намоянда фиристод, лек Абдураззоқ хирочи ҷамъкардаро барои худ харҷ кард ва ба зодгоҳаш Боштин баргашт. Марги Абусаидхон ӯро аз ҷазо халос кард. Пас аз ин Абдураззоқ вазъияти мардуми шӯридаро фаҳмида, бар он сарварӣ кард ва ин шӯриш номи «қиёми сарбадория» ё тоифаи «Сарбадорон»-ро гирифт. Шӯриши «Сарбадорон» бо сардории Абдураззоқ хеле низом пайдо карда, овозаи он саро-сари Хуросон паҳн шуд. Абдураззоқ соли 1337 Сабзаворро тасарруф карда, ба маркази давлати нави худ табдил дод. Дар кӯтоҳтарин муддат Родкон, Ҷувайн, Исфароин, Ҷоҷарм ва шаҳрҳои атрофро яке паси дигаре гирифт. Тақрибан дуюним сол дар сари қудрат қарор дошт ва ниҳоят аз тарафи бародараш Ваҷеҳуддини Масъуд кушта шуд. Сабаби қатли ӯро муаррихон натиҷаи ифрот ва фасод донистаанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Абдураззоқ // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2023, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.

* Петрушевский И. П. Земледелие и аграрные отношения в Иране XIII—XIV вв. М. — Л.; 1960;
* Петрушевский И. П. Наҳзати Сарбадорони Хуросон. Тарҷумаи Карими Кишоварз, Т. 1351.
**Заррагул Искандарова** (20.08.1938, деҳаи Емтси н. Рӯшони ВМКБ) — ҳунарпешаи театр, раққоса, Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (1979), Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (1991).

Зиндагинома
-----------

Институти давлатии театрӣ-бадеии ба номи А. Островскийи ш. Тошкандро соли 1964 ба итмом расондааст. Фаъолияти меҳнатиашро соли 1956 чун раққосаи Филармонияи давлатии Тоҷикистон оғоз намуда, то соли 1959 идома додааст. Аз соли 1965 дар Театри мусиқӣ-мазҳакаи ш. Хоруғ ба сифати актриса ва раққоса ҳунарнамоӣ кардааст. Дар саҳнаи ин театр симои занони гуногунсолу гуногунхислатро офарида, ба бинанда ҷаҳони ботинии қаҳрамононашро кушодааст. «Қишлоқи тил¬лоӣ», «Тошбек ва Гулқурбон», «Гулҳои сиёҳ», «Мо аз Боми Ҷаҳон», «Ашрофпараст», «Ақи¬да» аз зумраи намоишномаҳоанд, ки дар онҳо нақ¬ши асосӣ бози¬дааст. Аммо бештар ҳамчун раққоса ном ёфтааст, рақсҳои халқии поми¬рӣ (шуғнонӣ, рӯшонӣ, ишкошимӣ, бартангӣ ва ғайра) бо тамоми назо¬кату фасоҳат аз сӯяш адо мешуданд, рақсҳои умумии зиёдро таҳия наму¬дааст.

Ҷоизаҳо
-------

Бо Грамотаи Фахрии Президиуми Совети Олии Тоҷикистон тақдир шудааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.
**Азор** (Ilhasdos Acores – ҷазираҳои бошагон) — галаҷазира дар қисми марказии Уқёнуси Атлантик, дар самти ғарбии нимҷаз. Пиреней. Аз соли 1976 ноҳияи мухтори Португалия (дар мақоми мухторияти дохилӣ). Аз 9 ҷазираи кӯҳии вулқонӣ (калонтаринаш ҷазираи Сан-Мигел) ва якчанд харсангҳои азими зериобӣ (риф) иборат аст. Масоҳаташ 2,3 ҳазор км2. Ҷойи баландтаринашон то 2351 м мерасад (вулқони амалкунандаи Пику дар ҷазира ҳамном). Пайдоиши ҷазираҳо вулқонӣ, релйефашон кӯҳӣ, серзилзила, чашмаҳои маъдании гарм доранд. Иқлими азор субтропикии уқёнусӣ. Ҳарораташ миёнаи январ +14°С, июл +22°С. Боришоти солона – 700 – 800 мм. Дар нишебии кӯҳҳо ҷангалҳои ҳамешасабзи дарахтони ғор, арча, кастона мавҷуданд.

Таърих
------

Азорро соли 1427 баҳрнавардони португалӣ кашф кардаанд. Аҳолии умумӣ 243,88 ҳазор нафар (2004). Маркази маъмурӣ – Понта-Делгада (дар ҷазираи Сан-Мигел, аҳолиаш 20,2 ҳазор нафар); шаҳр ва бандарҳои асосиаш – Ангра-ду-Эроишму, Понта-Делгада, Орба. Аҳолӣ бо парвариши рустаниҳои ситрусӣ, муз, токпарварӣ ва моҳидорӣ машғул аст. Азор пойгоҳҳои сайрхатҳои баҳрию ҳавоии трансатлантикӣ дорад. Туризми байналмилалӣ ба роҳ монда шудааст. Маркази таърихӣ – шаҳри Ангра-ду-Эроишму (ҷазираи Терсейра) ба Феҳристи Мероси умумиҷаҳонии ЮНЕСКО (қалъаҳои асрҳои XVI – XVII, калисоҳо ва қасрҳои асрҳои XVII – XVIII) ворид шудааст. Аз соли 1980 ҷазира Санта-Марияи азор минтақаи озоди иқтисодӣ аст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2023, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Абумансур Аммора ибни Муҳаммади Марвазӣ** (форсӣ: عماره مروزی‎; ? — байни солҳои 1004-14) — шоири номдори охири аҳди Сомонӣ ва аввали давраи Ғазнавӣ.

Зиндагинома
-----------

Мувофиқи маълумоти маъхазҳои адабӣ, махсусан «Лубобу-л-албоб»-и Муҳаммад Авфии Бухороӣ Аммораи Марвазӣ шоири маъруфу машҳури давр буда, дар Марв зиндагӣ ва эҷод кардааст. Дар китобҳои оид ба илми шеър, луғатҳо (мас. «Луғати фурс») аз осори Аммораи Марвазӣ абёту порчаҳо оварда шудаанд. То имрӯз 80 байт аз эҷодиёташ дастрас аст. Дар «Лубобу-л-албоб» пора аз марсияи дар фавти охирин намояндаи сулолаи Сомониён — Мунтасир гуфтаи Аммораи Марвазӣ сабт гардидааст. Аз ашъори Аммораи Марвазӣ бармеояд, ки ӯ дар тасвир, васфи табиат, сурудани ашъори ошиқона, васфи маю шароб, панду андарз додан, даъват ба ахлоқи ҳамида ва ғ. устод будааст.

Намунаи ашъор
-------------

Абёти зерин аз ӯянд:

Шохи беди сабзгашта рӯзи бод
Чун яке масти навони сарнагун.
Лолабарги сабзпайкар бомдод
Чун сари шамшери олуда ба хун.
\*\*\*
Он май ба дасти он бути симини ман нигар,
Гӯйӣ, ки офтоб бипайваст бо қамар.
В-он соғаре, ки соя биафканд май ба вай,
Барги гули сапед аст гӯйӣ ба лола бар.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Донишномаи Рӯдакӣ, Д. 2008.

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2023, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Мулло Абдулҷаводи Хуросонӣ** (форсӣ: ملا عبدالجواد خراسانی‎; ?, Исфаҳон — 1307, Ҳирот) — мусиқидон, оҳангсоз, ахтаршинос ва шоири форс-тоҷик.

Зиндагинома
-----------

Зодгоҳаш Исфаҳон, дар Ҳирот фавтидааст. Аз овони ҷавонӣ илмҳои бадеъ, қофия, мусиқӣ, ҳандаса, нуҷум, мантиқ, ахлоқ ва ғайраро аз худ карда, чанд муддат аз Қутбуддини Шерозӣ таълим гирифтааст. Доир ба масъалаҳои назарияи мусиқӣ «Рисола дар маърифати мусиқӣ»-ро тасниф кардааст, ки он аз 4 фасл иборат аст. Фасли аввал «Дар маънии мусиқӣ ва қавоиди он», фасли дуюм «Дар маърифати илми мусиқӣ, он чи ки дар он равад», фасли сеюм «Дар таърихи иқои мусиқӣ», фасли чорум «Дар таърифи созҳо». Мулло Абдулҷаводи Xуросонӣ инчунин рисолае дар илми нуҷум («Сайру-л-кавокиб») дорад. Дар ғазалсароӣ низ истеъдоди баланд дошт.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Мулло Абдулҷаводи Хуросонӣ / А. Раҷабов // Ирландия — Лениннома. — Д. : СИЭСТ, 1981. — (Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] /  сармуҳаррир А. С. Сайфуллоев ; 1978—1988, ҷ. 3).
**Аҳмади Румӣ** (форсӣ: احمد رومی‎; Шаблони холии {{ВД-Дебоча}} ) — хаттоти форс-тоҷик (асри 15).

Қариб тамоми умр дар Ҳирот зистааст. Бино ба маълумоти Қозӣ Аҳмад («Гулистони ҳунар») Аҳмади Румӣ дар ҳунари хушнависӣ нодири замон ва мӯъҷизаи даврон буда, дар навиштани анвои хатти арабӣ, бахусус хатти муҳаққақ, райҳон, насх, риқоӣ ва тавқӣ маҳорати баланд доштааст. Аҳмади Румӣ ба шогирдон, аз ҷумла фарзандаш Мавлоно Ҷамшед низ ҳунари хаттотиро омӯзондааст. Мутаассифона, аз осори хаттотии Аҳмади Румӣ то замони мо чизе маълум нест.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Аҳмади Румӣ // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.

* Кази Ахмед. Трактат о калиграфах и художниках. М.-Л. 1947;
* Энциклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик. Ҷ. 1. Д. 1988
**Ҳофиз Ҷамолуддини Ғайбӣ** (? — қарни XIV) — мусиқидон, навозанда, хонанда ва шоири форс-тоҷик, падари Абдулқодири Мароғаӣ.

Зиндагинома
-----------

Ғайбӣ дар мусиқӣ, шеър, оҳангсозӣ, сознавозӣ мартабаи баланд дошт. Дар сознавозӣ ва назарияи мусиқӣ касе ҳампояи ӯ набуда, шогирдону пайравони зиёде дошта, писараш Хоҷа Абдуқодир маҳсули дар ин соҳа андӯхтааш буд. Хоҷа Абдуқодир дониш ва фазилати баланди Ғайбӣ ро сутуда: «дар ин илму амал (амалия ва назарияи мусиқӣ) ба мартабае расид, ки ҳиммати мубораки ишон буд ва ин маънӣ бар оламиён возеҳ ва лоиқ шуд ва ғарази он ҳазрат аз таълим дар ин фан бад-ин банда он буд, ки чун Қуръонро ҳифз карда будам, хостанд, ки маърифати нағамот камоянбағӣ ин бандаро ҳосил бишавад, то чун тиловати Каломуллоҳ ба нағамоти табиа кунам аз сару қувват бошад…» Дар бораи таълифоти назарии мусиқии Ҷамолуддини Ғайбӣ ахборе зикр наёфтаанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Донишномаи Шашмақом./Зери таҳрири Олимов К. Абдувалиев А. Азизӣ Ф. Раҷабов А. Ҳакимов Н. — Душанбе, 2009. — С. 53. — ISBN 978-99947-49-13-3.
**Абулвайси Азиз** - нависанда, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1989)

Зиндагинома
-----------

Абулвайси Азиз 8 марти соли 1939 дар деҳаи Яхсуйи Даҳанаки Болои ноҳияи Кӯлоб ба ҷаҳон омадааст. Баъди хатми мактаби миёнаи деҳа таҳсилро дар факултаи таъриху филологияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленин идома дода, соли 1963 ба итмом расондааст. Баъдан муаллими мактаби миёна, ходими адабии рӯзномаи «Комсомоли Тоҷикистон», муҳаррири нашриёти «Ирфон», «Адиб» (1987-1994) будааст. Аз соли 1994 машғули кори эҷодист.

Эҷодиёт
-------

Муаллифи китобҳои «Сарбоз» (1984), «Рӯҳи замин» (1989), «Офтоби сарҷӯ» (1991), «Дили сарҷӯ» (1993), «Баҳо» (2000), «Муаммои мавҷудот» (2006), «Шеди ниёгон» (2014) рисолаҳои хурди таърихӣ-бадеӣ мебошад, ки андешаҳои муаллифро дар боби сиришту сарнавишти инсон фароҳам овардаанд ва басо пандомӯзу ибратбахшанд.

Сарчашма
--------

1. ↑  Адибони Тоҷикистон (маълумотномаи мухтасари шарҳиҳолӣ)./Таҳия ва танзими Асрори Сомонӣ ва Маҷид Салим. – Душанбе, «Адиб», 2014, – с.27 ISBN 978-99947-2-379-9
**Юсуфҷон Аҳмадзода** - шоир, нависанда, тарҷумон, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1980), узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон (2000)

Зиндагинома
-----------

Юсуфҷон Аҳмадзода 29 декабри соли 1947 дар ҷамоати деҳоти Пӯлодони ноҳияи Конибодом таваллуд ёфтааст. Соли 1965, баъди хатми мактаби миёнаи зодгоҳаш, таҳсилро дар факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И.Ленин идома дода, ҳамзамон, дар нашриёти «Ирфон» машғули кори ноширӣ будааст.
Дар тӯли чилу ҳафт соли заҳмат аз дараҷаи мусаҳҳеҳӣ то мақоми муҳаррири хурду муҳаррири калон, мудири шуъба ва ҷонишини раиси нашриёти «Адиб» камол ёфтааст. Ҳоло муовини раиси нашриёти «Адабиёти бачагон» аст. Ҳамчун шоир ва нависандаи кӯдакону калонсолон шинохта шуда, суруду таронаҳо ва ғазалу рубоӣ мегӯяд.

Эҷодиёт
-------

Нахустин маҷмӯаи ашъораш «Туҳфаҳо» соли 1978 чоп шудааст. Минбаъда шеъру достон ва қиссаву афсонаҳои ӯ дар авроқи маҷмӯаҳои «Мурғобӣ, чӣ мекобӣ?!» (1981), «Хурсандӣ» (1982), «Ҳулбӯ» (1987 «Садсола шав-е, дурроҷ!» (1989), «Панҷоҳ барг» (1996), «Марзи баланд» (1997), «Оинаи дидор» (1999), «Мӯрчае дона ёфт…» (2003), «Абри сафед» (2003), «Хумори ишқ» (2004), «Наҷвои хӯшаҳо» (2007), «Дар хаймаи Хайём» (2011), «Хурӯсаки тоҷбасар», «Офтоби сарам», «Ситорачаҳои барфӣ» (2013) мунташир гардидаанд. Соли 2001 қисми якуми романи таърихии ӯ «Ҳафт рӯъё», соли 2010 романи «Ишқи духтари кулаҳпӯш»-аш ба нашр расидааст. Баробари таълифи асарҳои манзуму мансур, дар тарҷумаи осори адибони маъруфи ҷаҳон – Бародарон Гримм, И.Бунин, Ҳ.К.Андерсен, В.Ҳауфф, К.Чуковский, С.Маршак, П.Муъмин, А.Барто, В.Бубнис, А.Валтон, Л.Тудев ва дигарон саҳм гирифтааст.

Мукофот
-------

* Ордени «Шараф» (2002);
* Нишони фахрии «Аълочии матбуоти Тоҷикистон» (1999);
* Нишони фахрии «Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2011)

Сарчашма
--------

1. ↑  Адибони Тоҷикистон (маълумотномаи мухтасари шарҳиҳолӣ)./Таҳия ва танзими Асрори Сомонӣ ва Маҷид Салим. – Душанбе, «Адиб», 2014, – с. 48 ISBN 978-99947-2-379-9
2. ↑  Юсуфҷон Аҳмадзода: "Дар ҷодаи адабиёт намехоҳам, ки аутсайдер бошам"  Бойгонӣ шудааст 5 марти 2016  сол.
**Абумансур Муҳаммад ибни Абдурраззоқ** (форсӣ: ابومنصور محمد بن عبدالرزاق‎; ? – 963) — ходими давлатии форс-тоҷик.

Зиндагинома
-----------

Аз ашрофи шаҳри Туси Эрон. Муддате ҳокими ҳамин шаҳр буд. Солҳои 947 – 951 якчанд бор сипаҳсолори Хуросон таъйин гардида, боз маъзул шудааст. Давраи нисбатан оромтари сипаҳсолории ӯ солҳои 951 – 963 мебошад. Абумансур ба таърихи куҳани Эрон, ҳамосаҳои қаҳрамонӣ, афсонаҳову ривоятҳо ва достонҳои бостонии мардуми эронинажод таваҷҷуҳи хос дошт. Ба сабаби ҳамин дилбохтагӣ вай вазири худ Абумансури Муаммириро маъмури тадвини асаре дар таърихи подшоҳони Эрон кард. Муаммирӣ чаҳор нафар мубади донишманди деҳқоннажод (ашрофон)-ро ба Тус хонда, навиштани асареро оид ба таърихи Эрони бостон ба уҳдаи онон вогузошт. Асари навиштаи онҳо ба ифтихори Абумансур «Шоҳномаи Абумансурӣ» ном гирифт. Ин асар маъхази асосии «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ будааст. Фирдавсӣ дар бораи Абумансур навиштааст:

Яке паҳлавон буд деҳқоннажод,
Далеру бузурге хирадманду род.
Пажӯҳандаи рӯзгори накӯст,
Гузашта суханҳо ҳама бозҷӯст.
Зи ҳар кишваре мубаде солх(в) ард,
Биёварду ин номаро гирд кард.
Бипурсидашон аз нажоди Каён
В-аз он номдорону фаррухгавон.
Бигуфтанд пешаш якояк меҳон,
Суханҳои шоҳону гашти ҷаҳон.
Чу бишнид аз эшон сипаҳбад сухун,
Яке номвар нома афганд бун.
Чунон ёдгоре шуд андар ҷаҳон,
Бар ӯ офарин аз кеҳону меҳон.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2023, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
ДАРГУЗАШТИ ПРОФЕССОР ҚУТБИДДИН МУХТОРӢ

**Қутбиддин Мухторӣ** (28 ноябри 1970, Панҷакент - 7 феврали 2024, Душанбе) - рӯзноманигор, омӯзгор, доктори илмҳои филология, профессор.

Зиндагинома
-----------

Қутбиддин Мухторӣ 28-уми ноябри соли 1970 дар шаҳри Панҷакент таваллуд шуда, мактаби миёнаи №19-и зодгоҳашро хатм кардааст.

Хатмкардаи факултаи филологияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон (имрӯза ДМТ) дар соли 1993 мебошад. Инчунин, фориғуттаҳсили курси дусолаи Донишгоҳи Стокголм аз рӯйи ихтисоси кори иҷтимоӣ аст.

Қутбиддин Мухторӣ аз соли 1998 то кунун дар факултаи журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ба рӯзноманигорони ҷавон дарс мегуфт. Марҳум яке аз мутахассисини соҳаи иҷтимоӣ ва блогинг ҳам шинохта шуда буд.

Рисолаи номзадиро соли 2002 ва рисолаи докториро соли 2020 дифоъ кардааст.

Соли 2007 иҷрокунандаи вазифаи декани факултети журналистикаи ДМТ буд. Солҳои 2011-2015 мудири кафедраи матбуот, аз соли 2015 дотсенти кафедраи матбуот ва аз соли 2023 профессори кафедраи матбуоти факултаи журналистикаи ДМТ буд.

Аз соли 2007 узви Конфедератсияи байналмилалии журналистони Тоҷикистон мебошад.

Эзоҳ
----
**Нгерулмуд** ( англ. Ngerulmud Нгерулмуд ) - пойтахти Палау аз 7 октябри соли 2006. Он дар ҷазираи Бабелтуап, тақрибан 20 км шимолу шарқи пойтахти қаблии кишвар, Корор ва 2 км шимолу ғарби шаҳраки Мелекеок ҷойгир аст .

Фурудгоҳи байналмилалии Палау дар 25 километр дуртар аз шаҳр ҷойгир аст.

Таърих
------

 Ҷойгиршавии шаҳр дар Мелеокок
Пойтахти қаблии Палау дар Корор буд. Конститутсияе, ки соли 1979 ба тасвиб расидаст, Анҷумани миллии Палау розӣ шуд ки ба роҳ мондани сохтмони пойтахти доимиро дар ҷазира барои даҳ соли пас аз таърихи эътибор пайдо кардани Конститутсия шурӯъ намояд  Банақшагирии пойтахти нав соли 1986 оғоз ёфта буд.
Пешрафт суст буд, зеро Палау муҳандисон ва меъморон надошт ва аксари масолеҳи сохтмонро бояд ворид мекард  .

Корҳои минбаъда то аввали солҳои 2000-ум оғоз нашуданд, вақте Палау аз Тайван дар доираи талошҳо оид ба таҳкими муносибатҳои ду кишвар ва барои таъмини эътирофи дипломатии Палау аз Тайван 20 миллион доллар қарз гирифт. 7 октябри соли 2006 маҷмааи биноҳои давлатӣ расман кушода шуданд, ки дар он беш аз 5000 нафар дар маросими ифтитоҳ иштирок карданд. Маъмурони ҳукумат чанде пас аз итмоми сохтмон утоқҳои худро аз Корор ба Нгерулмуд кӯчониданд.

Нигораҳо
--------

* Ҳукумати иҷроияҲукумати иҷроия
* Суди олӣСуди олӣ
* Пештоқи биноПештоқи бино

Эзоҳ
----

1. 1 2  US Department of State. Background Note — Palau: *Government offices moved to a new National Capitol Building complex located at Ngerulmud, Melekeok State*
2. ↑  Constitution of the Republic of Palau Бойгонӣ шудааст 7 ноябри 2012  сол. — Embassy of the Republic of Palau, Washington, DC. Retrieved 25 February 2013.
3. ↑  *Lucy Jokiel* (1 December 1995). «Trading places: while Hawaii’s economy bottoms out, Guam’s and Palau’s are ready to take off» — *Hawaii Investor*. Retrieved from Factiva, 25 August 2014.
4. ↑  «Pride in Palau for new Capitol» Бойгонӣ шудааст 8 октябри 2012  сол.

| ⚙️ Пойтахтҳои Австралия ва Уқёнусия |
| --- |
| Пойтахтҳои давлатҳои мустақил | Апиа • Веллингтон • Канберра • Маҷуро • Нгерулмуд • Нукуалофа • Паликир • Порт-Вила • Порт-Морсби • Сува • Фунафути • Хониара • Тараваи Ҷанубӣ • Ярен | Уқёнусия дар харитаи ҷаҳон |
| Пойтахтҳои давлатҳои вобаста | Аваруа • Адамстаун • Алофи • Кингстон • Мата-Уту • Нумеа • Паго-Паго • Папеэте • Сайпан • Хагатна |


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* PWN

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* LCCN: n2013040765
* VIAF: 304794833
* WorldCat VIAF: 304794833

 |
**Бонистика** (фр. bonistigue) — илми ёрирасони илми таърих, ки пули коғазӣ ва бонҳои аз гардиш баромадаро ҳамчун санади таърихии инъикоскунандаи вазъи иқтисодӣ ва сиёсии ҷомеа меомӯзад. Б. дар оғози асри 20 ба вуҷуд омада, бо сиккашиносӣ (нумизматика) робитаи зич дорад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бонистика // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая российская (старая версия)

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* LNB: 000319902
* NKC: ph115461

 |