Хазинаи Амударё
Сари тилои, Хазинаи Амударё
**Хазинаи Амударё** - коллексияи ҷавоҳироту тангаҳои тилоӣ ва нуқрагин аст (1300 номгӯй), ки
дар осорхонаи Бритониёи Кабир ва осорхонаи Виктория ва Алберти Англия маҳфуз аст. Бозёфтҳои нодир ба асрҳои IV то мелод – III мелодӣ мансуб аст.

Таърих
------

«Хазинаи Амударё», ё «Маъбади Окс» иборат аз коллексияи ҷавоҳироту тангаҳои тилоӣ ва нуқрагин аст ( 1300 номгӯй) , ки соли 1877 аз ҷониби тоҷирони бухороӣ дар Қабодиён (Тахти Қубод) харидорӣ шудааст. Тоҷирон аз сокинон дар бораи ин бозёфт хабардор шуда онро харидорӣ намудаанд. Минбаъд, тоҷирони бухороӣ, ки барои тиҷорат сӯи Ҳиндустон равона буданд, ният доштанд, ки ба заргарони ҳинду «Хазинаи Амударё» -ро фурӯхта даромад мекунанд. Ва ҳамин тавр ҳам шудааст. Дар Ҳиндустон аксарияти ҷавоҳироту тангаҳои хазина аз ҷониби амалдорони бритониёгӣ харидорӣ шуда, баъд аз чандин сол моли осорхонаҳои Бритониё, ки дар ш. Лондон воқеъ аст, гардидаанд.

Номи «Хазинаи Амударё» - ро (ки ба бозёфтҳои Шаҳркадаи Тахти сангин мансуб медонанд.Кофтукоби ҳафриёт аз ҷониби бостоншиносони рус И. Р. Пичикян ва Б. А. Литвинский солҳои 1976—1991 гузаронида шудаанд. ), муҳаққиқи инглис О.М. Далтон гузоштааст. Ба пиндошти ӯ, дар давраи баъди харидорӣ намудани моли «Хазинаи Амударё» дар Қабодиён ва то моли музейи Британия гардидани ин бозёфтҳо шояд, дар байни он инчунин молҳои дигар низ бошанд. Бо вуҷуди ҳамин, аксарияти ҷавоҳироту тангаҳои тилоӣ ва нуқрагин аст (1300 номгӯй) коллексияи хазина ба бозёфтҳои Бохтари Шимолӣ тааллуқ доранд. Инчунин, мувофиқи тадқиқотҳои таърихшинос И. Р. Пичикян «Хазинаи Амударё» аз ганҷинаҳои «Маъбади Окс», ки дар охири асри IV то мелод бунёд шудааст, иборат аст ). Ганҷинаҳои «Маъбади Окс» аз инъому бахшишҳои сокинон ба маъбаду худованди Окс (Вахшу) ба вуҷуд омадааст. Дар ин ганҷинаҳо инъому бахшишҳои бохтариҳои қадим, юнониён ( маданияти эллинҳо) ва давраи кушониён маҳфузанд. Чунки, «Маъбади Окс» муддати дер, тахминан то асри I мелодӣ вуҷуд дошт.

«Хазинаи Амударё», ё «Маъбади Окс» дар дар осорхонаи Бритониёи Кабир ва осорхонаи Виктория ва Алберти Англия маҳфуз аст. Ҳукумати Тоҷикистон бо Ҳукумати Англия доир ба баргардонидани коллексияи «Маъбади Окс» якчанд муддат гуфтушунид гузаронида истодааст.

Нигористон
----------

* Oxus treasure statuette.Oxus treasure statuette.
* Gold chariotGold chariot
* Gold artifacts from the Oxus TreasureGold artifacts from the Oxus Treasure
* Chopped gold piecesChopped gold pieces
* Gold statuetteGold statuette
* Gold and Silver objects from the Oxus TreasureGold and Silver objects from the Oxus Treasure
* Fish shaped gold vesselFish shaped gold vessel
* Collection of gold objects from the Oxus treasureCollection of gold objects from the Oxus treasure
* Achaemenid gold vesselsAchaemenid gold vessels
* 
* 
*

Экспонатҳои хазинаи «Маъбади Окс»
---------------------------------

(Экспонатҳои зерин дар Осорхонаи Британия махфузанд)

* Браслет
* Золотая голова
* Золотой кувшин
* Лев-грифон
* Золотая пластина
* Золотые ножны
* Серебряная статуэтка
* Серебряная статуэтка

Пайвандҳо
---------

* Тақдими нусхаҳои 6 нигораи "Хазинаи Амударё" ба Тоҷикистон  - Радиои Озодӣ

Эзоҳ
----

1. 1 2  Городище Тахти-Сангин и храм Окса(тоҷ.). *www.ancient.ivran.ru*. 16 январи 2020 санҷида шуд.
2. ↑  История таджикского народа. Том I. – Душанбе, 1998, с. 277

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая китайская
* Большая российская (старая версия)
* Britannica (онлайн)

 |