**Гириҷа Прасад Коирала**, (непалӣ: गिरिजा प्रसाद कोइराला; 20 феврал 1925, Саҳарса[d], Роҷи Бритониё — 20 март 2010, Катманду) — сиёсатмадори непалӣ, Сарвазири Непал аз 26 майи 1991 то 30 ноябри соли 1994, аз 15 апрели 1998 то 31 майи 1999, аз 22 марти 2000 то 26 июли соли 2001 ва аз 27 апрели 2006 то 18 августи 2008, пас аз ронда шудани шоҳ Гянендра аз қудрат аз 15 январи соли 2007, ӯ бо эълони ҷумҳурӣ 28 май иҷрокунандаи вазифаи сарвари давлат буд. 2008 то 23 июл - иҷрокунандаи вазифаи сардори давлати Непал.

Зиндагинома
-----------

Соли 1947 ӯ фаъолияташро ба ҳайси раҳбари иттифоқҳои касаба оғоз кардааст. Соли 1948 Конгресси Маздоори Непалро таъсис дод, ки баъдтар Конгресси тред-юнионҳои (Иттифоқи касаба)-и мустақили Непал номида шуд. Вай дар якҷоягӣ бо бародараш Бишвешвар Прасад Коирала, дар ташкили Ҳизби Конгресси Непал ширкат варзид.

Дар солҳои 1952-1960 вай раиси ҳизби Конгресси Непал дар музофоти Моранг буд. Аз соли 1960 то 1967, вай бо иттиҳоми қасди сарнагун кардани шоҳ Махендра дар зиндон буд. Сипас, то соли 1979 дар қатори дигар фаъолони ҳизб дар Ҳиндустон дар бадарғаи сиёсӣ буд.

Солҳои 1975-1991 ӯ ба ҳайси дабири кулли Конгресси Непал ифои вазифа кардааст. Дар аввалин интихоботи демократӣ дар соли 1991, вай ба Маҷлиси муассисон (парлумон) -и Непал интихоб шуд ва дар Конгресс аз 205 ҷой 110 ҷойро ба даст овард.

Аз соли 1991 то 1994 сарвазири Непал буд. Дар тӯли ин солҳо дар бораи либерализатсияи маориф, ВАО ва соҳаи тандурустӣ қарорҳо қабул карда шуданд ва як қатор муассисаҳои таҳсилоти олӣ ва тиббӣ таъсис дода шуданд. Масалан, бо кумаки ҳукумати ҶМЧ дар Бҳаратпур клиникаи онкологӣ кушода шуд. Вай дар интихоботи соли 1994 шикаст хӯрд ва истеъфо дод.

Дар солҳои 1998-1999, ӯ бори дуввум сарвазир, аввал дар ҳукумати ақаллиятҳо ва сипас дар эътилоф бо Ҳизби коммунистии Непал (муттаҳидкунандаи марксизм-ленинизм) хидмат кард.

Дар солҳои 2000 ва 2001 сарвазири кишвар дубора пас аз он, бо гурӯҳе аз тарафдоронаш, ба истеъфои Кришна Прасад Бҳаттарай ноил шуд, ки Конгресси Непалро ба пирӯзӣ дар интихоботи парлумонӣ расонд ва сардори кабинети вазирон шуд. Дар ин давра, ҷанги шаҳрвандӣ бо Партияи Коммунистии Мао шиддат гирифт ва ҳукумат ба фасод айбдор карда шуд. Пас аз эъдом дар қасри шоҳ Бирендра ва аъзои оилаи ӯ таҳти вазни айбдоркуниҳо барои беҳбуди вазъи умури кишвар, ӯ истеъфо медиҳад.

Якчанд рӯз пеш аз марги оилаи шоҳона, Катмандуро корпартоии серӯзаи умумӣ, ки бо фармони шаш ҳизби чап ташкил шуда буд, бо талаби истеъфои ҳукумати Коирала оғоз ёфт. Истеъфои Г. P. Койралиро аъзои дигари ҳизбаш Шер Баҳодур Деуба низ талаб кард, ки оштинопазирии сарвазирро монеаи асосии расидан ба сулҳ донист. Деуба дар гуфтушунид бо маочиён ҳайати ҳукуматиро сарварӣ мекард ва аз амалҳои ҳукумат, ки бо ҷараёни музокирот ҳамоҳанг карда нашуда буданд, шадидан норозӣ буд.

Дар солҳои 2002-2007 Конгресси Непал тақсим шуд: ҷиноҳи чап бо роҳбарии Шер Баҳодур Деуба як ҳизби алоҳида - Конгресси Непал (демократӣ) -ро таъсис дод; сарварии ҷиноҳи консервативиро Г.П.Койрала идома дод. Аз соли 2006 то 2008, ӯ боз дар мақоми сарвазири Непал буд, ки аз ҷониби Эътилофи ҳафт ҳизб тасдиқ шудааст. Дар давраи аз соли 2007 то 2008, пас аз эътибор пайдо кардани Конститутсияи муваққатӣ, ӯ ҳамзамон ҳамчун сарвари давлат ифои вазифа намуд.

Пас аз интихоботи Маҷлиси муассисон дар моҳи июни соли 2008, ӯро Конгресси Непал ба вазифаи сарвазир пешниҳод кард, аммо Ҳизби муттаҳидаи коммунистии Непал (маоист) ин пешниҳодро рад кард.

Ҳангоми бознишастагӣ вай Фронти Демократиро таъсис дод, ки нерӯҳои сиёсиро муттаҳид кард, ки ҷонибдори таҳкими демократия ва либерализатсияи ҳаёти сиёсӣ дар кишвар мебошанд.

Сарчашмаҳо
----------

* Сушил Коирала, сарвазири Непал // Интиқоли радиои "Эхо Москвы"

1. 1 2  Munzinger Personen (нем.)
2. 1 2  The New York Times (ингл.) / J. Kahn — Manhattan, NYC: The New York Times Company, A. G. Sulzberger, 1851. — ed. size: 1122400; ed. size: 1132000; ed. size: 1103600; ed. size: 648900; ed. size: 443000 — ISSN 0362-4331; 1553-8095; 1542-667X

Эзоҳ
----



| ⚙️ Парчами Непал Президентҳои Непал |
| --- |
| 
* Гириҷа Прасад Коирала (2007—2008) (и.в.)
* Рам Баран Ядав (2008—2015)
* Бидхя Деви Бхандарӣ (2015 — то кунун)

 |

 

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая датская
* Большая каталанская
* Большая китайская
* Большая норвежская
* Литовская универсальная
* Britannica (онлайн)
* Notable Names Database
* Universalis

 |
| Таборшиносӣ ва некрополистика | 
* Find a Grave

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* GND: 136052886
* ISNI: 0000 0001 1472 4841
* LCCN: n89158769
* SUDOC: 145348946
* VIAF: 50817999
* WorldCat VIAF: 50817999

 |

 |