Кадр аз филми таърихии L'Assassinat du duc de Guise (1908)
**Филми таърихӣ** ё **костюмӣ** жанри синамо мебошад, ки давраҳои мушаххаси таърихӣ, рӯйдодҳо ва шахсиятҳои гузаштаро инъикос мекунанд. Дар он филмҳои таърихӣ ва биографӣ дар бораи шахсиятҳои воқеии таърихӣ буда роҳи зиндагии онҳоро тасвир мекунанд ("Қисмати шоир", "Спартак ") ва филмҳои таърихию ҳодисавӣ дар бораи қаҳрамонҳои бофтаи солҳои гузаштаро таҷассум мекунад. Филмҳои таърихӣ аксар вақт мутобиқсозии романҳои таърихӣ мебошанд ("Ҷанг ва Сулҳ" -и Л. Н. Толстой).

Жанрҳо
------

Синамои костюмӣ аксар вақт бо жанрҳои филмҳои ҳодисавӣ ва ҷангӣ бо ҳам мепайвандад, зеро аксар вақт рӯйдодҳои драмавӣ ва тақдирсоз, ҷангҳо, табаддулот ва амсоли инҳо мавзӯи филм мешаванд. Мувофиқи вақт ва хусусияти амал якчанд намуди филмҳои таърихӣ мавҷуданд:

* Филми ҷангӣ - филмҳо дар бораи Ҷанги Бузурги Ватанӣ махсусан дар синамои шӯравӣ паҳн шуда буданд.
* Вестерн - жанр тавлиди Амрико буда дар филмҳои таърихӣ-пурмоҷаро дида мешавад, ки дар Ғарби Ваҳшӣ дар асри XIX рух медиҳад. Баъдан, ғарбиҳо, ки ба хусусиятҳои миллӣ мутобиқ шудаанд, дар дигар кишварҳо ба навор гирифта шуданд (ниг. спагетти-вестерн, остерн).
* Остерн филми ҳодисавии шӯравӣ дар Шарқ рух медиҳад, дар қисматҳои осиёии ИҶШС, асосан дар давраи ҷанги шаҳрвандӣ.
* Пеплум - филмҳои баландбуҷет дар бораи ҷаҳони қадим бо костюмҳо ва комплектҳои боҳашамат, аксар вақт бо изофаҳои таъсирбахш. Ин жанр аз Италия сарчашма гирифтааст, аммо дар авохири солҳои 50-ум ва аввали солҳои 60-ум дар Ҳолливуд ба авҷи аъло расидааст (Бен-Ҳур, Спартак, Клеопатра).
* Самурай — синамои ҷопонӣ дар бораи самурайҳост, ки бузургтарин устоди он Акира Куросава ("Ҳафт самурай", "Тахт дар хун") буд.
* Уся - синамои ҳодисавии таърихии чинӣ бо муҳорибаи фантастикии муболиғаомези шарқист (Crouching Tiger, Hidden Dragon, House of Flying Djgers).
* Филми ҷома ва шамшер - синамои костюмӣ бо инкишофи динамикии амалиёт ва муҳорибаи шамшербозӣ мебошад. Бисёртар филмҳои романҳои моҷароҷӯёнаи муаллифон, аз қабили Александр Дюма, Роберт Стивенсон ва Майн Рид дар бораи мушкетёрҳо, роҳзанҳои баҳрӣ ва дигар моҷароҷӯён мебошанд. Дуглас Фэрбенкс, Эррол Флинн, Жан Маре, Михаил Боярский дар нақшҳои қаҳрамонони ҷасур ва ғоратгарони бузург инъикос ёфтаанд.

Сабти филмҳо аз рӯи романҳои классикӣ
-------------------------------------

Солҳои 1930-юм, продюсери афсонавӣ Дэвид Селзник дар банаворгирии адабиёти классикӣ маъруф шудааст. Филми "Gone with the Wind", ки аз ҷониби ӯ маблағгузорӣ ва таҳия шудааст, кайҳост, ки рекорди хазинавӣ дорад.

Гурӯҳи махсуси филмҳои таърихӣ аз романҳои сершумори Ҷейн Аустен (воқеа дар давраи Ҷангҳои Наполеон сурат мегирад) ва Чарлз Дикенс (манзараи асосӣ Лондон дар давраи Виктория мебошад) иборат мебошад. Онҳо махсусан ба синамои Бритониё хосанд.

Синамои муаллифӣ
----------------

Бузургтарин устодони синамои пешазҷангӣ, аз ҷумла Дэвид Гриффит (Таҳаммулнопазирӣ) ва Сергей Эйзенштейн (Александр Невский, Иван Грозний) кор карданро дар соҳаи синамои таърихӣ авлотар донистанд. Дар солҳои 1950 ва 1960 мунавварони синамои муаллифӣ на як бору ду бор амали филмҳоро ба муҳити зоҳирии асрҳои миёна интиқол додаанд, зеро инъикоси мавзӯъҳои ахлоқӣ ва мазҳабиро пешгӯӣ карда буданд ("Ugetsu", "Det Sjunde Inseglet", "Андрей Рублёв").

Аз нуқтаи назари дурустии бозсозии таърихӣ дар синамо ду равиш нишон дода шудааст. Дар солҳои 70-ум равиши бойгонӣ-ҳуҷҷатии Роберто Росселини ("Омадани Людовики XIV ба қудрат") маъмул буд, ки дар апофеози худ дар "Барри Линдон" -и Станлий Кубрик (1975) расид. Дар солҳои 90-ум навсозии воқеиятҳои таърихӣ мӯд шуд (ба мисли La Reine Margot-и Патрис Шеро), аммо дар баъзе ҳолатҳо ҳудуди байни давраҳоро комилан нест мекунад (Эдуард II-и Дерек Ҷарман) ё дидаву дониста аз нав сабт кардани рӯйдодҳои таърихӣ (масалан - сӯзондани Адолф Ҳитлер дар кинотеатри Париж дар филми Ҳаромзодаҳои лаънатӣ).

Нигаред низ
-----------

* Драмаи таърихӣ

Эзоҳ
----

1. ↑   (2009) «Taking Hollywood Back: The Historical Costume Drama, the Biopic, and Popular Front U.S. Film Criticism». *Cinema Journal* **48** (2): 70–87. doi:10.1353/cj.0.0082.
2. ↑  Annette Kuhn; Guy Westwell (21 June 2012). *A Dictionary of Film Studies*. OUP Oxford. pp. 98–. ISBN 978-0-19-103465-7.
3. ↑   (Spring 2005) «Oliver Stone's *Alexander*». *Film & History: An Interdisciplinary Journal of Film and Television Studies* (Center for the Study of Film & History) **35** (2): 83–84. doi:10.1353/flm.2005.0033. ISSN 0360-3695.

Пайвандҳо
---------