**Муҳаммадбоқир Қолибоф** (форсӣ: محمدباقر قالیباف‎ тав. 23 августи соли 1961 дар Эрон: Тарқабеҳ, Устони Хуросон) — ходими давлатии иронӣ, мири шаҳри Теҳрон, аз 3 августи соли 2005 ба 22 августи соли 2017.

Қрлибоф қаблан аз соли 2000 то 2005 сардори полиси Эрон ва аз солҳои 1997 то 2000 фармондеҳи нерӯҳои ҳавоии посбони инқилоб буд.

Ӯ унвони доктори географияи сиёсӣ, Донишгоҳи Тарбиат Модаресро дорад. Вай инчунин як халабони дорои сертификати идоракунии баъзе ҳавопаймоҳои Airbus мебошад. Фаъолияти ҳарбии худро дар давраи ҷанги Эрону Ироқ дар соли 1980 оғоз кардааст. Вай соли 1982 фармондеҳи калони бригадаи Имом Ризо шуд ва аз соли 1983 то 1984 фармондеҳи дивизияи Наср буд. Пас аз ба охир расидани ҷанг, ӯ директори иҷрокунандаи Хатам ал-Анбиё шуд, як ширкати муҳандисӣ, ки таҳти назорати Сипоҳи Посдорони Инқилоби Исломӣ буд, дар соли 1996 аз ҷониби Алӣ Хоманеӣ фармондеҳи нерӯҳои ҳавоии IRGC таъйин шуд. Пас аз чаҳор сол, вай пас аз барканор шудани фармондеҳи пешин дар пайи эътирозҳои донишҷӯён дар соли 1999, сардори полиси Эрон шуд. Вай инчунин дар маъракаи мубориза бо қочоқи соли 2002 сухангӯи президент Муҳаммад Хотамӣ таъйин шуда буд. Моҳи сентябри соли 2005 аз ҷониби Шӯрои шаҳри Теҳрон шаҳрдори Теҳрон интихоб шуд. Вай инчунин устоди Донишгоҳи Теҳрон аст.

Зиндагинома
-----------

Дар давраи ҷанги Эрону Ироқ
23 августи соли 1961 дар Машҳад, писари курд ва форс таваллуд шудааст.

Дар давраи ҷанги Эрону Ироқ вай дар нерӯҳои махсуси СПИЭ ва сипас дар нерӯҳои ҳавоӣ (инчунин дар ҳайати корпуси посбонон) хидмат кардааст. Соли 1999 вай сардори полиси Эрон таъйин шуд. Соли 2005 вай дар интихоботи президентӣ ширкат варзид ва аз Маҳмуди Аҳмадинажод мағлуб шуд. Дар моҳи сентябри ҳамон сол, Шӯрои шаҳри Теҳрон ӯро бо 8 овоз аз 15 овоз мэри шаҳр интихоб кард. Қаблан ин вазифаро Аҳмадинажод ба уҳда дошт.

Касбномаи ҳарбӣ
---------------

Дар 19-солагӣ, ӯ яке аз фармондеҳони нерӯҳои мудофиа дар давраи ҷанги Эрону Ироқ буд. Дере нагузашта, ӯ фармондеҳи дивизияи Расулуллоҳ таъйин шуд. Дар синни бисту ду солагӣ, ӯ аллакай фармондеҳи нерӯҳои Наср буд. Пас аз ҷанг вай муовини фармондеҳи нерӯҳои муқовимат ва нерӯҳои таҳти фармони генерал Афшар интихоб шуд. Қолибоф генерал-майори худро соли 1996 пас аз хатми магистр дар геополитика соҳиб шуд. Дар соли 1998, вақте ки Мӯҳсин Ризоӣ истеъфо дод ва Яҳё Раҳим Сафавӣ фармондеҳи нави фармондеҳии СПИЭ шуд, вай Фармондеҳи нерӯҳои фазонавардии Сипоҳи Посдорони Инқилоби Исломӣ таъйин шуд.

Дар солҳои баъдӣ Қолибоф яке аз фармондеҳони баландпояи Сипоҳи Посдорони Инқилоби Исломӣ (СПИЭ) шуд. Дар соли 1984, ӯ сардори ситоди сохтмонии Ҳотам ал-Анбия таъйин шуд, ки он дастгоҳи муҳандисии СПИЭ мебошад. Таҳти роҳбарии ӯ, штаб роҳи оҳани 165-километраро ба ҳам мепайвандад, ки Машҳад ва Серахсро пайваст мекунад.

Ҳамчун фармондеҳи нерӯҳои ҳавоии Гвардияи Инқилобӣ дар ҷараёни эътирозҳои донишҷӯёни соли 1999, Қолибоф яке аз 24 фармондеҳи СПИЭ буд, ки ба президенти ислоҳотталаб Муҳаммад Хотамӣ номаи таҳдидомез фиристода, изҳор дошт, ки агар тазоҳурот идома ёбад, онҳо Рукиро ба дасти худ мегиранд.

Касбномаи полис
---------------

Пас аз эътирозҳои соли 1999, ӯро раиси полиси Эрон Алӣ Хоманеӣ, пешвои муаззами Эрон, ба ҷои генерал Ҳидоят Лутфён, ки ҳангоми хушунатҳо аз мақом барканор шуда буд, таъйин кард. Ҳамчун сардори полис, Қолибоф якчанд ислоҳотро дар соҳаи ҳарбӣ оғоз кард, аз ҷумла даст кашидан аз ҳама даъвоҳо алайҳи рӯзномаҳо, навсозии таҷҳизоти полис ва 110 лоиҳаи полис, ки ба дастрасии полис ба омма равона карда шудааст.

5 апрели соли 2005 Қолибоф истеъфои худро аз мансабҳои низомӣ (аз ҷумла полис) дар робита ба нияти номзад шуданаш ба президентии Эрон пешниҳод кард.

Мири Теҳрон
-----------

Вақте ки Қолибоф дар интихоботи соли 2005 мағлуб шуд, вай ҳамроҳ бо Муҳаммад Алиабодӣ ва Муҳаммад Алӣ Наҷафӣ ба мақоми шаҳрдори Теҳрон пешбарӣ шуд. 4 сентябри соли 2005 вай ба ҳайси шаҳрдори навбатии шӯрои шаҳри Теҳрон интихоб шуд, ки Маҳмуди Аҳмадинажодро иваз карда, пас аз интихоби президент истеъфо дод. Вай аз 15 овози шӯро 8 овоз гирифт. Вай пас аз гирифтани 12 овоз бидуни рақиб барои соли 2007 дубора интихоб шуд.

Блумберг гуфт, ки ӯ аз мақоми шаҳрдориаш "барои эҷоди эътибори сиёсатмадори муваффақ" истифода кардааст. Қолибоф хостори интихоби дубора ба мақоми шаҳрдори Теҳрон ҳамчун интихоби муҳофизакор дар интихоботи маҳаллии соли 2013 шуд. Рақибони ӯ Мӯҳсин Ҳошими Рафсанҷонӣ, Маъсума Ибтикор Алӣ Некзод Самарин ва Мӯҳсин Меҳрализода буданд. Вай пас аз шикасти Ҳошимӣ дар даври дуввум бо 51,6% овозҳо ба муҳлати дигар мири Теҳрон интихоб шуд.

Маъракаи президентӣ
-------------------

### Интихоботи президентии соли 2005

Қолибоф номзад ба интихоботи президентии Эрон дар соли 2005 буд ва бинобар маҳбубият доштанаш бо ду бол аз ҷониби баъзе фраксияҳои эътилофи муҳофизакор дастгирӣ карда мешуд. Аммо, дар рӯзҳои охири пеш аз интихобот, дастгирии асосӣ ба Маҳмуди Аҳмадинажод расид. Дар интихобот, Қолибоф ҷои чорумро гирифт. Вай ҳангоми маъракаҳо даъвати популистӣ кардааст.

13 октябри соли 2008, вай бо дастгирии муколама бо Иёлоти Муттаҳидаро изҳор намуд, ки бо пешниҳоди президент (он вақт номзад ба президент) Барак Обама пешниҳод шудааст. Ба гуфтаи Ғалибаф, "чунин ҷомеаи ҷаҳонӣ, ҷомеаи Эрон ва ҷомеаи Амрико" аз чунин музокирот розиянд.

### Интихоботи президентии 2013

Муҳаммад Боқир Қолибоф дар соли 2015
Қолибоф дар интихоботи соли 2009 номзад ба мақоми президентӣ нашудааст. Мушовираш эълом дошт, ки моҳи июни соли 2013 барои ширкат дар интихоботи раёсати ҷумҳурӣ номзад хоҳад шуд ва вай расман 16 июли соли 2012 эълом кард.

 Қолиблф дар маъракаи Машҳад.
Вай инчунин *Ишқ ва Қурбонӣ* ва *Ҷиҳоди Тағирро* ҳамчун шиорҳои расмии худ муқаррар кардааст. Номзадии ӯ 21 майи соли 2013 дар қатори ҳафт номзади дигар аз ҷониби Шӯрои нигаҳбон тасдиқ карда шуд. Вай яке аз мухолифони номзадии Алӣ Акбар Ҳошимии Рафсанҷонӣ буд ва мегӯяд, беҳтар аст, ки Рафсанҷонӣ ба сабқат набарояд, зеро ӯ ду давра барвақт адои вазифа кардааст. Вай ва ду номзади дигар, Алӣ Акбар Вилоятӣ ва Ғуломалӣ Ҳаддод Одил, эътилофе бо номи "2 + 1" ташкил карданд. Онро номзадҳои собиқ Алиризо Алӣ Аҳмадӣ ва Садеҳ Ваес-Зода, Алӣ Ардашир тасдиқ карданд. Раиси кунунии парламент низ Қолибофро дар интихобот дастгирӣ кард.

Тибқи гузориши Guardian, як қатори мӯътадили он, ҳамчун шаҳрдори Теҳрон дар ҳама талошҳои сиёсии Қолибоф аён аст. Қолибоф 6,077,292 овоз (16,55%) гирифта, ӯро дар ҷои дуюм пас аз пирӯзшуда Ҳасан Рӯҳонӣ, ки президенти нав интихоб шуд, гузошт. Чанд соат пас аз эълони натиҷаҳо Қолибоф бо пахши як изҳорот Ҳасан Рӯҳониро бо интихоб шуданаш ба президентии Эрон ва имтиёз табрик гуфт.

Узви парлумони Эрон аз соли 2020
--------------------------------

Қолибоф гузоришро дар бораи ҳодисаи Пласко ба парлумон пешниҳод мекунад
Дар интихоботи қонунгузории Эрон дар соли 2020, Муҳаммад Қолибоф беш аз 1 миллиону 200 ҳазор овоз ба даст овард, ки ин аз ҳама номзадҳои дигари пойтахт бештар аст. Боварӣ доранд, ки пирӯзии ӯ метавонад барои пешниҳоди нави президент дар соли 2021 истифода шавад.

28 майи соли 2020, Қолибоф президенти Маҷлисҳо, парлумони як палатаи Эрон интихоб шуд. Вай Алии Лориҷаниро иваз кард .

Мансубияти ҳизбӣ
----------------

Қолибоф пешвои рӯҳонии Эрони исломӣ "Пешрафт ва Адолат "ва Ҳизби Озодии Исломии Эрон дониста мешавад. Ӯ узви эътилофи сиёсии "Фронти халқии нерӯҳои инқилоби исломӣ "аст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Members of the Tehran University. geography.ut.ac.ir
2. ↑  Life (زندگی)(форсӣ). *Official Website*. 8 августи 2007 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 17 Декабри 2007.
3. ↑  Mohammad Baqer Ghalibaf – Mayor of Tehran. *City Mayors* (22 January 2008). 17 Декабри 2008 санҷида шуд.
4. ↑  *Scott Macleod*. Mohammed-Baqer Qalibaf: The Man to See (13 August 2008). Бойгонӣ шудааст 22 августи 2013  сол. Проверено 12 феврали 2013.
5. ↑  Profile: Mohammad Bagher Ghalibaf Бойгонӣ шудааст {{{2}}}.. Presstv.com (31 December 2014). Retrieved on 2015-10-25.
6. ↑  Defying Iran Sanctions Propels Tehran Mayor Before Vote| By Ladane Nasseri | bloomberg.com| 4 February 2013
7. ↑  Ghalibaf reelected as Mayor of Tehran. tabnak.ir
8. ↑  Mohammad Bagher Ghalibaf becomes Tehran’s Mayor. Khabaronline.ir. Retrieved on 25 October 2015.
9. ↑  В Иране впервые за двенадцать лет сменился глава парламента 08:22 28.05.2020

Пайвандҳо
---------

* Сомонаи расмӣ