recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Раҷабалӣ Қудратзода** (тав.15.10.1936, деҳаи Некнот, ҷамоати Рӯдакӣ, ноҳияи Панҷакент) — адиб ва рӯзноманигори тоҷик, Корманди шоистаи Тоҷикистон, барандаи ҷоизаи Иттифоқи журналистони Тоҷикистон ба номи Лоҳутӣ, Аълочии телевизион ва радиои Иттиҳоди Шуравӣ. Узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1979).

Зиндагинома
-----------

Раҷабалӣ Қудратзода хатмкардаи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ (1959), аз соли 1961 дар идораи гуфторҳо барои мамолики хориҷии радиои Тоҷикистон ба фаъолият шуруъ намуда, беш аз 30 сол сармуҳаррири ин шабакаи бонуфуз будааст. Ҳанӯз дар айёми донишҷӯӣ як силсила мақолаҳои гуногунжанраш дар рӯзномаву маҷаллаҳо чоп шудаанд. Номбурда муаллифи беш аз 600 мақолаҳои адабию публитсистӣ, адабиётшиносӣ, очерку ҳикоя ва эссеву китобиёт ва ба ин васила мубаллиғи ганҷинаҳои адабиёти ҷаҳон аст. Таълифоти зиёдаш дар маҷмуаҳои дастаҷамъӣ интишор гардидаанд. Дар мавзӯи мақом ва шуҳрати Рӯдакӣ ва маҳбубияти ӯ дар олами шеъру шоирӣ зиёда аз 50 маҚола рӯйи чоп овардааст. Китоби «Гулбонги бӯи ҷӯи Мӯлиён» ба ҳамин мавзӯъ ихтисос дорад.

Эҷодиёт
-------

Р. Қудратзода беш аз 10 драмаи хурду бузург, амсоли «Фарзанди Осиё», «Ишқи Ватан», «Ҳамсафар», «Пайғоми тӯтӣ» ва ғ. таълиф намудааст, ки дар театрҳои давлатӣ ва халқӣ ба намоиш даромадаанд. Асари бачагонаи ӯ «Шоҳдухтари дилдода» дар озмуни байналмилалии Маркази фарҳанги Осиё (Куриёи ҷанубӣ) ғолиб дониста шуда, ба забонҳои тоҷикӣ, русӣ, англисӣ ва куриёӣ мунташир гардид (2016). Соли 2016 нашриёти «Русская литература» маҷмуаи мақолоти адабӣ- публитсистии ӯро бо номи «Бар фарози Қуллаҳо» ба табъ расонид. Дар фасли «Ёдҳо ва хотираҳо» даҳҳо чеҳраҳои дурахшони адабу ҳунари тоҷик умри дубора ёфта, рӯзгору осорашон дар дили мардуми мо ошёни абадӣ гузоштаанд. Номбурда муаллифи беш аз 50 барнома ва гуфтори вижаи радиоӣ аст, ки бархе аз онҳо дар «Хазинаи тиллоӣ»- и радиои Тоҷикистон маҳфузанд.

Осор
----

* Назми ҷаҳонтоб.Д, 2011;
* Шоҳдухтари дилдорда, Д.2016;
* Бар фарози қуллаҳо.Д. 2019;
* Гулбонги бӯи ҷӯи Мӯлиён.Д. 2020.

Эзоҳ
----

1. ↑  «ИШҚИ ВАТАН». Ин спектакл ба бузургдошти шоири ҷанговар Ҳабиб Юсуфӣ ва 75-солагии Ғалаба бар фашизм бахшида шудааст(тоҷ.). *khovar.tj* (2020). 29 октябри 2023 санҷида шуд.
2. ↑   Гулбонги бӯи Ҷӯи Мӯлиён(тоҷ.). *books.google.com.tj* (2020). 29 октябри 2023 санҷида шуд.
**Саҳбо** ё **Мирзоҳаити Тупчибошӣ** — яке аз шоирони маорифпарвари тоҷик,

Зиндагинома
-----------

Саҳбо тақрибан соли 1850 дар Вобканди вилояти Бухоро таваллуд ёфтааст. Таълими ибтидоиро дар зодгоҳаш гирифта, пас барои илмомузи ба Бухоро рафтааст. Дар дарбори амир Абдулахад (хукмронияш1885-1910) вазифаҳои дарбони ҳузури амир, мироби ва миршабиро ба ухда дошта, унвони «туксабо» ва «би»-ро соҳиб шудааст. Сахбо дар баробари соҳибмансаб буданаш камбудиҳои дарбор ва дарбориёнро нотарсона фош месохт. Аз ин ру, амир Сахборо барои хакгуиҳояш аз ҳама мансаб маъзул кард ва ин боиси гушанишини ихтиёр кардани шоир гардид. Сахбо дар солҳои гушанишини (1903-04) хам аз танкиди аморат ва амиру дарбориён даст накашид. Уро соли 1915 Кушбеги барои ҷадиди -газетахониаш (рӯзномахониаш) истинток кард. Апрели соли 1917, баъди намоиши ҷавонбухориён дар арки Бухоро махбус гардид. Баъдтар бо бахонаи ҳоким тайин шудан ба Кубодиён бадарга шуда, нихоят апрели соли 1918 баъди вокеаи Колесов аз дасти одамони амир ба қатл расид.
Садриддин Айни дар «Намунаи адабиёти тоҷик» рочеъ ба Сахбо маълумот дода, уро соҳибдевон, «пири курбони роҳи тачаддуд, инкилоб ва хакгуй» ёд карда, зарурати нашри девонашро таъкид кардааст. Вале девони Сахбо то хол дастрас нест. Ашъораш дар баёзу тазкираҳои ибтидои садаи XX зиёд ба назар мерасад. Сахбо асосан шоири лирик буда, ғазалу мухаммасҳояш равону дилчаспанд ва аз махорати баланди шоирии ӯ гувоҳи медиханд. У дар ашъораш аз санъатҳои бадеи ва лафзи моҳирона истифода бурдааст. Якчанд ғазали Сахбо ба репертуари ҳофизони касбии тоҷик дохил гардидааст.

Намунаҳо аз ашъори Саҳбо
------------------------

Гуфтам: «Хама побанди ту шуд». Гуфт: «Шумо чи?»
Гуфтам: «Зи ғамат сухт дилам». Гуфт: «Ба мо чи?»
Гуфтам: «Чи шавад ҳосили ман?» Гуфт: «Надонам».
Гуфтам: «Ба сарам даст бинех». Гуфт, ки: «По чи?».
Гуфтам: «Диҳамат чавхари ҷон?». Гуфт: «Чи лозим?».
Гуфтам, ки «Бале гуй маро». Гуфт: «Бало чи?».
Гуфтам: «Чи кунам шод шави?» Гуфт, ки: «Фарёд».
Гуфтам, ки «Санохони туам» Гуфт: «Дуо чи?».
Гуфтам: «Ки барад дил зи барам?» Гуфт, ки: «Чашмам».
Гуфтам: «Хазаре нест туро» Гуфт: «Ибо чи».
Гуфтам: «Набувад рахм туро». Гуфт: «Чи дони?».
Гуфтам, ки: «Ту кушти ҳамаро», Гуфт: «Туро чи?»…
Гуфтам: «Чи дихам буса дихи?». Гуфт, ки «Чон дех».
Гуфтам: «Бикуш имрӯз маро!». Гуфт: «Пагоҳ чи?».
Гуфтам: «Ки бувад ошики ту?». Гуфт, ки «Сахбо».
Гуфтам, ки: «Чаро зулм куни?» Гуфт: «Чаро чи?».

Муҳамасот
---------

Ба хар су медави, эй дилрабо бо ишваву бози
Зи ту кабки дари омухт расми пардатаннози.
Набошад дар гулистон чун ту як сарви сарафрозе,
На холи мо ту аз лутфу карам харгиз напартози.
Маро карди ту охир нотавон охиста-охиста.
Туро дар осмони дилбари хамчу камар дидам,
Ба нахли нозуки бодоми чашматро самар дидам,
Гуруру нозу истигно туро хар дам ба бар дидам,
Туро дар кишвари хуби зи шохон хубтар дидам.
Агар гуям, гуломи даргахат Сабхост, меранчи.

Эзоҳ
----

Адабиётҳо
---------

* Энциклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик, чилди 3
* Гулшани адаб. Чилди 5

  


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Мақолаи мазкур дар бораи шоир нопурра аст. Шумо ба Википедиа бо пурракардани он ёрӣ расонед*. |
**Мавлон Раҳмонов** (тав. соли 1909, ноҳияи Конибодом – ваф. 21.03.1979, шаҳри Душанбе) — муаррих, номзади илмҳои таърих (1966), дотсент (1970).

Зиндагинома
-----------

Солҳои 1930–1931 шунавандаи мактаби дусолаи муаллимтайёркунӣ, 1931–1933 аскари сурх дар шаҳри Сталинобод, 1933–1934 шунавандаи курси тайёрӣ, 1934–1939 донишҷӯи факултети таърихи Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко буд. Солҳои 1939–1940 ҳамчун муаллими Омӯзишгоҳи омӯзгории шаҳри Сталинобод кор кардааст. Солҳои 1940–1941 дар аспирантураи донишкадаи омӯзгории пойтахт таҳсил намудааст. Солҳои 1941–1945 иштирокчии Ҷанги Бузурги Ватанӣ, 1945–1949 лектори шуъбаи таблиғоти КМ ҲК Тоҷикистон, 1949–1979 муаллим, муаллими калон ва дотсенти кафедраи марксизм-ленинизм ва таърихи ҲКИШ-и Донишгоҳи миллии Тоҷикистон Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко буд. Муаллифи як силсила мақолаҳои илмӣ, илмию оммавӣ аст. Дар таълифотҳояш ёрии мардуми Тоҷикистонро дар солҳои Ҷанги Бузурги Ватанӣ баррасӣ намудааст. Бо ордени «Ситораи сурх» ва 3 медал мукофотонида шудааст.

Осор
----

* Помощь таджикского народа в годы Великой Отечественной войны 1941– 1945гг. // Ученые записки Госпединститута, Д. 1961, №1.

Пайвандҳо
---------

* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
*
**Биноми Хайём-Нютон** — формулаест барои ба ҷамъшавандаҳои алоҳида паҳн намудани дараҷаи суммаи ду тағйирёбанда:

{\displaystyle (a+b)^{n}=\sum \_{k=0}^{n}{\binom {n}{k}}a^{n-k}b^{k}={n \choose 0}a^{n}+{n \choose 1}a^{n-1}b+\dots +{n \choose k}a^{n-k}b^{k}+\dots +{n \choose n}b^{n}}, (1)
ки ин ҷо {\displaystyle {n \choose k}={\frac {n!}{k!(n-k)!}}=C\_{n}^{k}} — зариби биномалӣ, {\displaystyle n} — адади бутуни ғайриманфӣ мебошанд..

Ҷадвале, ки рафти ҳисоб кардани зарибҳои биномалиро барои дараҷаҳои натуралӣ осон менамояд, шакли секунҷа дошта, секунҷаи Паскал номида мешавад.
Соли 1676 Нютон формулаи биномро барои дараҷаи дилхоҳи ратсионалӣ (мусбат ё манфӣ) исбот намуд (онро танҳо соли 1826 Н. Абел исботи дақиқ кард). Дар ҳолати ғайринатуралӣ будани зарибҳои биномалӣ аз рӯйи формулаи

{\displaystyle {n \choose k}={1 \over k!}\prod \_{n=0}^{k-1}(r-n)={\frac {n(n-1)(n-2)\cdots (n-(k-1))}{k!}}}
ҳисоб карда шуда, тарафи рости формулаи (1) ба қатори беохир мубаддал мегардад.

Формулаи биноми Хайём-Нютонро барои дараҷаи бутуни мусбат ҳанӯз дар садаи XI олими тоҷик Умари Хайём медонист. Хайём бори аввал аз таҳти решаи дараҷаи n-ум баровардани қимати тақрибии ададро нишон додааст, ки он ба ҳисоб кардани ифодаи (1) вобастагӣ дошт:

Хайём дар «Рисола фӣ-л-бароҳин ало-масоил-ил-ҷабр ва-л-муқобала» хотиррасон мекунад, ки ифодаҳои (1) ва (2)-ро таҳлил кардааст ва исботи онро дар «Мушкилоту-л-ҳисоб» метавон пайдо кард. Мутаассифона, ин асари Хайём то ҳол дастрас нагардидааст, вале усул ва тарзи татбиқи формулаи Хайём дар асарҳои пайравони ӯ Насируддини Тӯсӣ, Ҷамшеди Кошонӣ, Алоуддини Қушчӣ ва Наҷмуддин Алихон пурра баён ёфтаанд. Онҳо қоидаи Хайёмро тақвият дода, тарзи ёфтани зарибҳои мобайниро низ нишон доданд.

Формулаи биноми Хайём-Нютон дар фаслҳои гуногуни математика (алгебра, назарияи ададҳо ва ғайра) васеъ татбиқ мешавад.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Биноми Хайём-Нютон / С. Исҳоқов // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.



  

Шаблон:Algebra-stub
Аргиллити сабзу сурх дар Лодев
**Аргиллит** (аз юн.-қад. ἄργιλλος — «гил» ва λίθος — «санг») — ҷинси гилии сангмонанд, ки дар натиҷаи сахт фишор хӯрдан, зич шудан, хушкшавӣ ва часпиши гилҳо ба вуҷуд меояд. Таркиби А. ба гил наздик буда, аз он бо сахтӣ ва дар об ҳал нашуданаш фарқ мекунад. Асосан аз минералҳои гилии навъи гидроабрақӣ, монтмориллонитӣ ва
хлоритӣ, ки омехтаи заррачаҳои кварс, абрақ, шпатҳои даштӣ доранд, таркиб ёфтааст. Ба мисли гил қабатҳои ғафс ё тунуки тахта-тахтаро ташкил медиҳад. А. ба минтақаҳои геосинклиналии чиндор мансуб буда, дар байни ҷинсҳои таҳшини чуқурхобидаи платформа низ дучор мешавад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Аргиллит // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2023, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Арго** (фр. argot) — тарзи гуфтори аҳли ягон табақаи ҷамъият, ки ба маҳалле алоқаманд нест; аниқтараш забони табақаҳои ғайрисинфии ҷамъият ва бинобар ин аргоро забони махсуси ҳарбиён, шикорчиён, варзишгарон, савдогарон, дуздону қартабозон низ мегӯянд.

Арго таърихан аз лаҳҷаи гуфтори савдогарони оворагард ва косибон пайдо шуда, ба машғулияту пешаи одамон пайвастагии зич дорад. Арго системаи алоҳидаеро ташкил надода, дар қолиби ифодаи забони умумӣ истифодаи махсуси калимаҳо мебошад ва бо жаргон ва забони гуфтугӯӣ алоқаманд буда, ҷиҳати махсуси лексикиро ташкил медиҳад. Арго аз жаргон фарқ мекунад, зеро жаргон чун воситаи муоширати касбии ин ё он соҳа ба шумор меравад, арго бошад, дар миёни табақаҳои гуногуни иҷтимоӣ маъмул буда, сарҳад ва ҳудуди касбию соҳавӣ надорад. Арго дар забони адабиёти бадеӣ ҳамчун воситаи тавсифи услубӣ, махсусан дар нутқи персонажҳо ва баъзан дар нутқи муаллиф ҳангоми нақли батафсил истифода мешавад.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Арго / Т. Хаскашев // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2023, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.

* Жирмунский В. М. Национальный язык и социальные диалекты, Л. 1936;
* Скворцов Л. И. Жаргонная лексика в языке современной художественной литературы, дар маҷм. «Вопросы культуры речи», вып. 7, М. 1966;
* Грачев М. Гуров А. Рябинин В. Словарь уголовного жаргона, М. 1991.
|  |
| --- |
| Унсури холии Викидода |

«**Аворифу-л-маориф**» — асари Абулҳафси Суҳравардӣ дар бораи тасаввуф, ки аз 63 боб иборат буда, ба забони арабӣ таълиф шудааст.

Масъалаи асосии «Аворифу-л-маориф» ҳақиқати одобу орои суфия буда, дар он муаллиф таълимоти асосии тасаввуфро ҷамъбаст намудааст.

Дар оғози асар Абулҳафси Суҳравардӣ манбаъҳои тасаввуф, бартарии маърифати ботиниро нисбат ба дигар намудҳои дониш баён карда, дар бобҳои 1 — 9 моҳияти тасфияи қалбӣ, маънои хирқа пӯшидан, дасти иродат гирифтан ва мақоми работу хонақоҳро дар ҷараёни сайру сулук таҳқиқ кардааст. Бобҳои 10 — 18 ба сафари солик, одоби суфия, тафовути байни мақомоту аҳвол оид буда, дар бобҳои минбаъда муаллиф роҷеъ ба масъалаҳои рақсу самоъ, касрату ваҳдат, ахлоқи суфия, мукошафа ва муоина дар тасаввуф ва истилоҳоти асосии тасаввуф баҳс мекунад. Аз ҷиҳати мавзӯъ ба «Рисолаи қушайрия» монанд аст. Яке аз хусусиятҳои асосии «Аворифу-л-маориф» дар он зоҳир мешавад, ки муаллиф кӯшидааст фарқи байни тасаввуф, аҳли суннат ва суфитарошонро нишон диҳад ва одобу ахлоқи суфияро, ки зимни қарнҳо ташаккул ёфтаанд, баён намояд. Баробари дастраси умум шудани «Аворифу-л-маориф» он ба форсӣ тарҷума шуд ва суфиён ба он шарҳу талхис ва таълиқи бисёре навиштанд. Қадимтарин тарҷумаи форсии он (1256) ба қалами шогирди Абулҳафси Суҳравардӣ — Исмоил ибни Абдулмӯъмин тааллуқ дорад. Баъди ӯ низ «Аворифу-л-маориф» ба форсӣ борҳо тарҷума шудааст. Шарҳи форсиашро Фазлуллоҳи Абдурраҳмон анҷом додааст. Дар пайравии ин асар Маҳмуди Кошонӣ (вафот 1334) «Мисбоҳу-л-ҳидоя»-ро навишт. Аммоди Кирмонӣ «Аворифу-л-маориф»-ро бо унвони «Тариқатнома» ба риштаи назм кашид. Қисме аз «Аворифу-л-маориф»-ро тарҷумоне бо номи Кларс ба забони англисӣ тарҷума кардааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Авориф-ул-маориф // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Абӯисҳоқ ибни Синон ибни Собит ибни Қурраи Ҳарронии Собӣ** (908, Бағдод — 946, Бағдод) — пизишк, файласуф, риёзидон ва ахтаршиноси форс-тоҷик.

Эзоҳ
----



|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* zbMATH Open
* MacTutor History of Mathematics archive

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Britannica (онлайн)

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNF: 137366564
* GND: 104056606
* ISNI: 0000 0000 8096 9030
* J9U: 987007262884105171
* LCCN: n85226331
* NKC: jn20031107007
* NTA: 074052012
* SUDOC: 066906458
* VcBA: 495/51180
* VIAF: 17399648
* WorldCat VIAF: 17399648

 |

 |

Зbндагинома
-----------

Дар хусуси аҳволи зиндагии Иброҳим ибни Синон маълумоти кофӣ нест. Бино ба ахбори сарчашмаҳо дар Бағдод таваллуд ёфта, дар ҳамон ҷо улуми замонаашро омӯхтааст. Падараш Синон ибни Собит ва бобояш Собит ибни Қурра аз ҷумлаи табибони шинохтаи замони хеш буданд Иброҳим ибни Синон нахуст пеши падар ва сипас назди устодони дигар илми тибро аз бар кардааст. Ҳанӯз дар овони ҷавонӣ ҳамчун табиб соҳиби шӯҳрат гашт ва назди халифа обрӯ ёфт. Шоҳиди ин сухан ахбори «Луғатнома» аст, ки мегӯяд: «Вақте Мустакфӣ Биллоҳ-халифа ӯро маъмур кард, то тамоми атиббои Бағдодро имтиҳон кунад ва он кас, ки нолоиқ аст, аз табобат мамнӯъ гардад. Иброҳим пас аз имтиҳон аз ифшои рози онон сар боззад ва халифа ин амал ба Абӯсаиди Ямонӣ, ки ҳам аз бузургони атиббои он аср буд, вогузор кард». Бино ба маълумоти «Доирату-л-маорифи бузурги исломӣ» Иброҳим ибни Синон 37 сол ва ба қавли «Луғатнома»-и Деҳхудо 39 — 40 ё 41 сол умр дидааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Деҳхудо. Луғатнома, ҷ. 2, Теҳрон, 1325;
* Доирату-л-маорифи бузурги исломӣ, ҷ. 2, Теҳрон, 1374;
* Донишномаи сомониён, ҷ. 1, Хуҷанд, 2008.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* zbMATH Open
* MacTutor History of Mathematics archive

 |
| Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Britannica (онлайн)

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* BNF: 137366564
* GND: 104056606
* ISNI: 0000 0000 8096 9030
* J9U: 987007262884105171
* LCCN: n85226331
* NKC: jn20031107007
* NTA: 074052012
* SUDOC: 066906458
* VcBA: 495/51180
* VIAF: 17399648
* WorldCat VIAF: 17399648

 |

 |
**Замира Ғаффорова** (03.05.1967, шаҳри Душанбе) адабиётшинос, доктори илми филологӣ (2002), профессор (2003). Барандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Исмоили Сомонӣ (2002), Ҷоизаи адабии ба номи Камоли Хуҷандӣ (2002) ва Ҷоизаи Маҳастӣ (2017).

Зиндагинома
-----------

Замира Ғаффорова ДДТ ба номи В.И. Ленинро бо дипломи аъло хатм намудааст (1989). Солҳои 1987-1988 дар Хиндустон дар факултаи забоншиносии Донишгоҳи ба номи Ҷавоҳирлол Неҳру (Дехли) таҷриба андухтааст. Ходими хурди илмӣи шуъбаи ахбори илмии ПЗА АИ Тоҷикистон (1990), хамзамон муаллими забон ва адабиёти ҳиндии кафедраи филологияи хиндии факултаи забонҳои шарқи ДДТ ба номи В.И. Ленин, аспиранти Пажуҳишгоҳи шаркшиноси ва мероси хаттии АИ ҶТ (1991-93), ходими илмӣ ва ходими калони илмӣи шуъбаи тадқиқоти филологии Маркази илмӣи Хуҷандии АИ ҶТ (1994-2001). Соли 1993 дар мавзӯъи «Тазкираи «Каламот-уш-шуаро»-и Мухаммадафзали Сархуш ва «Сафинаи Хушгу»-и Биндробан Доси Хушгу ҳамчун сарчашмаи мухими адабиёти форсизабони Хиндустон дар асрҳои ХVII-ХVIII» рисолаи номзади ва соли 2002 дар мавзӯъи «Ташаккул ва инкишофи адабиёти форсизабони Хиндустон дар асрҳои ХVI-ХVII (хавзаи адабии Кашмир)» рисолаи докторӣ дифоъ намуд. Аз соли 2002 инчониб дар факултаи забонҳои шарқи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров ба хайси дотсенти кафедраи филологияи арабӣ (2002-2003) ва профессор (2003), мудири кафедраи забон ва адабиёти тоҷик (аз с.2003) фаъолият дорад. Аз соли 2005 котиби илмӣи Шурои диссертатсиони оид ба дифои рисолаҳои номзадии назди ДДХ ба номи академик Б. Ғафуров аст. Муаллифи чандин рисола ва беш аз 60 мақолаи илмӣ мебошад.

Осор
----

* Тазкираҳои Сархуш ва Хушгу ҳамчун сарчашмаи накду сухансанҷӣ. - Хуҷанд: Нури маърифат, 2001;
* Ташаккул ва инкишофи адабиёти форсизабони Кашмир дар асрҳои ХVI-ХVII. - Хуҷанд: Нури маърифат, 2001.

Эзоҳ
----

1. ↑

Пайвандҳои беруна
-----------------

* Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров
**Асрор Қаҳҳорович Сатторов** (тав.11.12.1981, д. Шуҳратёр, ҷамоати деҳоти Гулистони ш.Ваҳдат) — олим, номзади илмҳои педагогика (2016). «Аълочии маорифи Тоҷикистон» (2016).

Зиндагинома
-----------

Асрор Сатторов хатмкардаи факултети филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ (2004). Фаъолиятро ба сифати китобдори мактаб оғоз намуда (1988-1989), сипас ҳамчун омӯзгори забон ва адабиёт (2004-2005), муовини директор оид ба таълими мактаби таҳсилоти миёнаи умумии 656 №106 ш.Ваҳдат (2005-2010), аспиранти Академияи таҳсилоти Тоҷикистон идома додааст. Солҳои 2010-2017 ходими калони илмӣ ва мудири шуъбаи илм ва инноватсияи Пажуҳишгоҳи рушди маорифи АТТ ва 2017-2020 мудири кафедраи педагогика ва психологияи Коллеҷи омӯзгории ба номи Хосият Махсумоваи ДДОТ ба номи Садриддин Айнӣ буд. Шуруъ аз соли 2021 дар кафедраи педагогикаи умумидонишгоҳии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ фаъолият дорад. Дар мавзуи "Ташаккули арзишҳои маънавӣ ва нақши он дар таъини мавқеи иҷтимоии фориғини мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ» рисолаи номзадӣ дифоъ намуда, бештари таълифоташ ба ҳамин мавзуъ ихтисос дода шудааст. Зиёда аз 50 мақолаи илмӣ, илмӣ-оммавӣ, методӣ ба табъ расонидааст. Бо ифтихорномаи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон (2013), нишони сарисинагии Аълочии маорифи Тоҷикистон (2016) ва ифтихорномаҳои соҳавӣ қадрдонӣ шудааст.

Осор
----

* Фурӯғи абадият (бозёфт, омӯзиш, ҷустуҷӯ, кӯшиш, дарёфт, саъйу талош, муваффақиятҳо, нишондодҳо, дастовардҳо, мулоҳизаҳо, андешаҳо...). Д. 2016; Комплекси таълимӣ-методӣ аз фанни таърихи педагогикаи ҷаҳон. Д. 2019;
* Лоиқдардошнои қалам. Д. 2016;
* Барномаи таълимӣ аз фанни педагогика ва психологияи касбӣ барои курсҳои такмили ихтисоси омӯзгорони муассисаҳои таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ. Д. 2021.

Пайвандҳо
---------

* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
**Абулаббоси Сайёрӣ** (*Қосим ибни Абдуллоҳ*, 876 Марв, — 952, Марв) — фақеҳ, муҳаддис ва мутасаввифи тоҷик, муассиси силсилаи тасаввуфи сайёрия.

Зиндагинома
-----------

Ҷараёни зиндагӣ ва орои ӯро хоҳарзодааш Абдулвоҳид ибни Алии Сайёрӣ нақл намудааст. Мувофиқи он Абулаббоси Сайёрӣ дар оилаи сарватманд ва аҳли илм таваллуд шудааст. Тибқи иттилои Аттор дар «Тазкират-ул-авлиё» ӯ пас аз даргузашти падараш дороии бисёреро, ки барояш ба ирс расида буд, ба ду тори мӯи Пайғамбари акрам (с) иваз намуда аз баракиёти он тавфиқ ёфтааст. Бино ба маълумоти «Кашф-ул-маҳҷуб» Абулаббоси Сайёрӣ дар Марв мақоми баланд дошт, вале ба ин нигоҳ накарда ҳаёти суфиёнаро пеш гирифт. ӯ муриди Шайх Абубакри Воситӣ буд ва аксари ақидаҳои муршидаш ба воситаи ӯ то ба рӯзгори мо омада расидаанд. Худи Абулаббоси Сайёрӣ навишта, ки агар бо Абубакри Воситӣ мулоқот намекард, маҷусӣ аз ин дунё реҳлат мекард. Ҳамчунин нақл шуда, ки Воситӣ нахустин сӯфие буда, ки барои марвиён мақомоту аҳволи тааввуфро таълим додааст. Абулаббоси Сайёрӣ ҳамчунин дар маҳфилу ҷамъомадҳои бузурги муҳаддисон фаъолона ширкат мекард ва ҳамчун муҳаддис низ шуҳрат ёфта буд. ӯ дар натиҷаи кӯшиши бисёр дар назарияву амалияи тасаввуф даст ёфт ва дар ин соҳа ба мартабаи баланд расид. Тариқати ӯ бештар ба ҳифзи мабонии шариат асос ёфта буд ва дар зӯҳду риёзат низ ном баровард. Абулаббоси Сайёрӣ асҳоби саҳв буд, суқрро дар ибтидои ҳоли суфӣ ҷоиз медонист, ки дар интиҳо бояд ба тамкин табдил меёфт. Ҳаҷвирӣ Абулаббоси Сайёриро тарафдори мазҳаби ҷабария медонад ва муаллифи «Кашф-ул-маҷҳуб» гуфтааст, ки вай «каломи олӣ ва тасонифи сутуда» дорад. Тарафдори ҷабария будани ӯ аз чунин суханонаш бармеояд: «Инсон чӣ гуна метавонад тарки гуноҳ кунад, ки ин гуноҳ дар „лавҳи маҳфуз"-и ӯ навишта шудааст». Роҷеъ ба масоили тавҳид низ асаре таълиф намудааст, ки то ба рӯзгори мо омада нарасидааст.

Баъди маргаш ҳамон хоҳарзодааш тариқати ӯро бо номи сайёрия идома дод. Дар Марву Нисо пайравони бисёре пайдо кард. Байни пайравонаш роҷеъ ба баъзе масъалаҳои таълимоти тасаввуфӣ ихтилоф ба вуҷуд омада буд, ки бино ба маълумоти Чуллобии Ҳаҷвирӣ ба тавассути мубоҳисаву мукотиба рафъ гардида будааст. Абулаббоси Сайёрӣ дар масъалаи мушоҳида, ки яке аз рукнҳои асосии маърифати тасаввуфӣ мебошад, назари хос дошт. Асосҳои тариқати Абулаббоси Сайёриро «ҷамъ» ва тафриқа ташкил медоданд. Натиҷаи аввалӣ ба фикри ӯ солиқро ба «фано» ва натиҷаи дуюмӣ ба «бақо» оварда мерасонд. Эҷодиёти Абулаббоси Сайёрӣ ба инкишофи афкори ирфонӣ, махсусан бахши маърифатии он ба суфиёни Хуросон таъсири фаровон доштааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Ҷомӣ Абдурраҳмон ибни Аҳмад. Нафаҳот-ул-унс, Т. 1336;
* Ҳаҷвирӣ Алӣ ибни Усмон. Кашф-ул-маҳҷуб. Л.1926;
* Доират-ул-маорифи бузурги исломӣ, ҷ. 5, Т. 1385.

Сарчашма
--------

* Абулаббоси Сайёрӣ // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Ашока**, **Асока** (санскр. ***अशोक, Aśoka***) (273–232 то милод) — шоҳи Ҳиндустон, сеюмин ҳукмрони давлати Маврия. Набераи асосгузори сулолаи Маврия Чандра-Гупта. Тақрибан соли 260 пеш аз милод зимни муборизаи шадид сиёсати созмон додан ва таҳким намудани давлати Ҳиндустонро, ки бобову падараш ба ин кор шурӯъ намуда буданд, идома дода, давлати Калингуро ба худ тобеъ намуд. Замони ҳукмронии Ашока марҳалаи шукуфоии давлати Маврия, интишори хат, рушду нумӯи меъморӣ ва санъат ба шумор меравад. Давлати Ашока воқеан тамоми нимҷазираи Ҳиндустон (ба истиснои бахши ҷанубӣ)-ро дар бар мегирифт. Онҳо дини ведоии худро маҳдуд намуда, будоияро на фақат дар Ҳиндустон, балки берун аз ҳудуди он низ интишор медоданд. Ашока мухолифи дигар ҷараёнҳои динӣ набуд. То рӯзгори мо чанд навиштаҳои ҳаккокишуда дар рӯйи сангҳо ё сутунҳо ба унвони навиштаҷоти шоҳ Ашока омада расидаанд. Онҳо таърихгузорӣ шудаанд ва сарчашмаи муҳимми таърихӣ роҷеъ ба таърихнигории Ҳинди Қадим ба шумор мераванд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бонгард–Левин Г. М. Ильин Г. Ф. Древняя Индия. М. 1969;
* Котовский Г. Г. История Индии. М. 1979;
* История Востока. Т. 1. Восток в древности. М. 2000.

Сарчашма
--------

* Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — 664 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**Доро Наҷот** — шоир, тарҷумон, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1987), Барандаи Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ (2012)

Зиндагинома
-----------

**Доро Наҷот** 4 майи соли 1946 дар деҳаи Урметани ноҳияи Айнӣ таваллуд ёфтааст. Соли 1961 фориғуттаҳсили мактаби мутавасситаи зодгоҳаш гашта, солҳои 1961-1966 дар Донишкадаи давлатии омӯзгории Ленинобод таҳсил кардааст. Хидмати аскариро ба ҷой оварда, дар рӯзномаҳои ноҳиявию вилоятӣ кор кардааст. Соли 1978 дар рӯзномаи «Тоҷикистони Советӣ» («Ҷумҳурият») ба сифати хабарнигор ба кор шурӯъ карда, то соли 1991 дар вазифаҳои гуногун фаъолият бурдааст. Моҳи марти соли 1991 сардабири «Сомон» – ҳафтаномаи Бунёди байналмилалии забони форсии тоҷикӣ таъйин шуда, баъдан то нафақа баромадан корманди Сафорати Ҷумҳурии исломии Эрон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон буд. Фаъолияти эҷодии Доро Наҷот дар авохири солҳои шастум оғоз ёфтааст. Аз соли 1987 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон мебошад.

Фаъолият
--------

Муаллифи маҷмӯаҳои шеърии «Соҳиби кӯҳсор» (1979), «Шабнам» (1983), «Дарав» (1986), «Хирмани Маҳтоб» (1989), «Тулӯъе дар ғуруб» (1998), «Меоям аз шигифт» (2013) ва ғ. мебошад. Муаллифи рисолаи «Шайх Абулқосими Гургонӣ»-ст, ки дар авроқи он масоили марбут ба таърихи тасаввуф мавриди баҳсу баррасӣ қарор гирифтаанд. Фарҳанги «Доро»-и ӯ (2012) луғатномаи тафсирии навини беназирест, ки шарҳи беш аз панҷ ҳазор вожа, истилоҳ, таркиб ва ибораҳои рехтаи форсии тоҷикиро дар бар гирифта, суннати деринасоли фарҳангофаринии миллиро тадовим бахшида, дар тарвиҷу таҳкими минбаъдаи забони муштараки форсизабонони ҷаҳон ҳиссаи даркорӣ хоҳад гузошт. Доро Наҷот ба сифати яке аз муваффақтарин гӯяндагони «шеъри сафед» дар Тоҷикистон эътироф гардида, соли 2012 барои китоби ашъори «Меоям аз шигифт» сазовори Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ гардидааст. Ашъори алоҳидаи ӯ ба забонҳои хориҷӣ тарҷума ва дар бархе нашрияҳои Ҷумҳурии Исломии Эрон ба табъ расидаанд. Як идда аз ашъори А.Блок, Ф.Тютчев, А.Ахматова, В.Соколов, М.Дудин, шоири украин Д.Павличко ва шоири ӯзбек Омон Матчонро ба тоҷикӣ гардондааст.

Ҷоизаҳо
-------

* Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ (2012).

Сарчашма
--------

1. ↑  Адибони Тоҷикистон (маълумотномаи мухтасари шарҳиҳолӣ)./Таҳия ва танзими Асрори Сомонӣ ва Маҷид Салим. – Душанбе, «Адиб», 2014, – с. 162 ISBN 978-99947-2-379-9

| ⚙️ Барандагони ҷоизаи давлатии А. Рӯдакӣ 2002-2014 |
| --- |
| 
* Сафармуҳаммад Айюбӣ (2002)
* Сайф Раҳимзод (2002)
* Сорбон (2002)
* Гулрухсор (2004)
* Саттор Турсун (2006)
* Низом Қосим (2006)
* Фарзона (2008)
* Муҳаммад Ғоиб (2008)
* Саид Нафисӣ (2008)
* Барот Абдураҳмон (2008)
* Соҳиб Табаров (2010)
* Доро Наҷот (2010)
* Болдирев А.Н. (2010)
* Аҳмадҷони Раҳматзод (2012)
* Алиасғари Шеърдӯст (2012)
* Маҳмадраҳим Карим (2012)
* Ҷӯра Ҳошимӣ (2012)
* Атахон Сайфуллоев (2014)
* Мирзо Файзалӣ (2014)
* Синелников М.И. (2014)

 |  |
**Арғунхон** — чаҳорумин хон аз Элхонони Эронзамин (1284—1291).

Арғунхон набераи Ҳалоку ва писари бузурги Абоқохон буда, ки баъд аз марги падараш Аҳмади Такудор ба ҳокимият расида буд. Барои соҳиб гардидан ба тахту тоҷи падар аз Хуросон ба Озарбойҷон лашкар кашид. Пас аз ҷанги сесола Такудор кушта шуд ва Арғунхон ба тахти подшоҳӣ нишаст. Писари бузургаш Ғозонро ҳокими Хуросон таъйин намуд. Дар аҳди Арғунхон чандин шӯришҳо сар заданд, ки муҳимтаринашон шӯриши Амир Наврӯз буд ва панҷ сол идома дошт. Арғунхон барои пешгирии нуфузи Миср бо коҳини масеҳиён Николоси IV, подшоҳи Англия Эдуарди I ва подшоҳи Франсия Филиппи IV равобити сиёсӣ барқарор намуд. Ба подшоҳи Франсия нома навишт ва барои ҷалби ҳамкории ӯ ваъда дод, ки аз 20 то 30 ҳазор асп пешкашаш хоҳад кард. Арғунхон монанди падари худ бутпараст буд ва аз рӯи илтифоте, ки бо масеҳиён дошт, яке аз писаронашро пас аз ғусли таъмид ба ифтихори коҳини масеҳиён Николас номгузорӣ кард. Арғунхон подшоҳи золим буд ва ашхоси бисёри бегуноҳро ба қатл расондааст. Аз ҷумла, соли 1284 фармон дод, ки Хоҷа Шамсуддини Ҷувайниро, ки вазири ботадбир ва соҳибдевон буд, аз миён дуним кунанд, лекин бо ин ҳама ҷаллодӣ ба илму адаб ва сохтани шаҳрҳо таваҷҷӯҳи хоса дошт.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Арғунхон / Қ. Расулиён // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2023, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
Анна Сергеевна Курникова (Russian <img> ; 7–уми июни соли 1981 ба дунё омадааст)– тенисбози ботаҷрибаи рус ва телевизион шахси амрикоӣ.

Зоҳири ӯ ва машҳуриаш ӯро аз яке аз тенисбозони машхуртарини дунё гардонид. Дар Қуллаи шуҳратманди, мухлисоне, ки суратҳо Курниковаро мекобанд номи ӯро дар қатори паҳнтарини ҷустуҷӯи Google табдил доданд.

Ҳеҷ вақт яктои чемпиониро ба даст наоварда бошад, ҳам ӯ ба ҷои якум баромад. Дар соли 2000 8 то. Ӯ дар дублбозӣ ба муваффақиятҳои калон ноил гардидааст, 

баъзе ҳолатҳо ӯ дар бозиҳои ҷаҳонӣ низ сазовори ҷои якум гаштааст. <span typeof="mv: Entity„

Бо ҷуфти худ Мартина Хингис соли1999– 2002 дар Австралия чемпиониро ба даст овардааст ва дар соли 1999–2000 дар чемпионатҳои WTA ғолибиятро ба даст овардааст. Ва онҳо худашонро дурдона духтарҳои тенис номиданд.
**Донишгоҳи Элбасан ба номи Александр Ҷуванӣ** (алб. Universiteti i Elbasanit "Aleksandër Xhuvani") — як муассисаи давлатии таҳсилоти олӣ аст, ки дар шаҳри Элбасани Албания ҷойгир аст.

Таърих
------

Вай дар базаи Омӯзишгоҳи олии педагоги ташкил карда шудааст, ки аз соли 1909 инҷониб амал мекунад. Соли 1971 мактаб ба Донишкадаи омӯзгорӣ (алб. Institut i Lartë Pedagogjik Aleksandër Xhuvani) тағйири ном кард. Соли 1991 дар заминаи он донишгоҳ таъсис ёфт. Номи Александр Ҷуванӣ, забоншинос, нависандаи албанӣ, куҳантарин шахсияти маорифи халқи Албания мебошад.

Сохтор
------

Донишгоҳ аз шаш факулта ва як коллеҷ иборат аст.

* Факултети табиатшиносӣ
* Факултети илмҳои иқтисодӣ
* Факултети гуманитарӣ
* Факултети забонҳои хориҷӣ
* Факултети педагогика
* Факултети илмҳои ҷамъиятӣ
* Коллеҷи тиббӣ

Дар дохили донишгоҳ инчунин Маркази омӯзиши Албания ва Балкан (Qendra e Kërkimeve Albanologjike dhe Ballkanike) мавҷуд аст.

Дар донишгоҳ 3500 нафар донишҷӯёни рӯзона ва 4500 нафар донишҷӯёни ғоибона таҳсил мекунанд.

Ҳайати омӯзгорон 245 нафар буда, 8 нафари онҳо унвони профессорӣ доранд. Инчунин 44 нафар лекторони даъватшудаи хоричй лексия мехонанд.

Пайвандҳо
---------

* Вебсайти донишгоҳБойгонӣ шудааст 15 июли 2019  сол.  (Алб. )
Ибодатгоҳ дар Вестминстер
**Вестминстер**, инчунин **Уэстминстер** ( англ. Westminster) — яке аз ноҳияҳои таърихии Лондон, як қисми ноҳияи маъмурии **Вестминстер** аст. Қасри Вестминстер биноест, ки онҷо Парлумони Бритониёи Кабир ҷаласаҳояшро мегузаронд.

Вестминстер дар асри VII дар атрофи ибодатхонае, ки дар он замон мавҷуд буд, таъсис дода шудааст. Номи *"Вестминстер"* аслан ҳамчун *Калисои Ғарбии ибодахона* тарҷума мешавад.

Вестминстер дар соҳили чапи Темза, дар ғарби Ноҳияи Лондон Сити шаҳри Лондон воқеъ аст.

Дар ибтидо, чунин номгузорӣ танҳо дар ҳудуди Ибодатгоҳи Вестминстер (русӣ, Вестминстерское аббатство), ки қариб ҳазор сол ҷойи қароргоҳи подшоҳони Англия буд, дар назар дошта мешуданд.

Баъдтар **Вестминстер**  гуфта ҳудудҳои тадриҷан васеъ кардашудаи **ноҳияи** Вестминстер **(Westminster**), ки ба он аз соли 1965 ҳудудҳои атрофи Сэнт-Мэрилибоун и Паддингтон замима карда шуда буданд дар назар дошта мешуданд. Ҷойгузини таърихии **Вестминстер** ҷазираи Торни мебошад, ки дар он Ибодатгоҳи Вестминстер (русӣ, Вестминстерское аббатство) сохта шудааст, ва инҷо ҳоло ҳам, ҷои маросимҳои анъанавии ба тахтнишинии подшоҳони Бритониёи Кабир аст.

Қасри Вестминстер, пас аз он ки нормандҳо Англияро дар соли 1066 забт карданд, қароргоҳи подшоҳони Англия гардид ва баъдтар ҷои маҷлиси Парлумони Англия ва судҳои ба номи Вестминстер шуданд.

Ва гарчанде, ки дар аввал подшоҳҳони инглисӣ дар Тауэри Лондон зиндагӣ мекарданд, онҳо намехостанд, ки дар ҳудуди Лондони фақир зиндагӣ кунанд. Ҳамин тавр, бо гузашти вақт, ду марказ ба вуҷуд омад: яке - иқтисодӣ, дар Ноҳияи Лондон Сити ва дигаре - сиёсӣ ва фарҳангӣ дар **Вестминстер**. Ин тақсимот то имрӯз зинда аст. Баъдтар, подшоҳҳони Англия қароргоҳи худро ба дигар қисматҳои шаҳр кӯчониданд. Аммо парламент ҳоло ҳам дар Қасри Вестминстер бо аксарияти вазоратҳо дар Уайтхолл нишастааст.

Номи Вестминстер барои истинод ба парламент ва маркази сиёсии Шоҳигарии Муттаҳида истифода мешавад. Аксар вақт дар бораи системаи Вестминстер сухан мегуянд.

Дар наздикии Қасри Вестминстер ва Ибодатгоҳи Вестминстер (русӣ, Вестминстерское аббатство) ва Мактаби Вестминстер воқеъ аст.

Пайвандҳо
---------

* Вестминстер Қадамҳо - аз дастури Фидлэй Muirhead аз соли 1927 то *Лондон ва муҳити атроф*
* Микоил пӯст :: Аксҳои Вестминстер

Эзоҳ
----

1. ↑
2. ↑

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая каталанская
* Большая норвежская
* Britannica (онлайн)

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* GND: 4074339-1

 |

  



| Ноҳияҳои Лондони Бузург |  |
| --- | --- |
| Лондон Сити · Вестминстер · Кенсингтон ва Челси · Ҳаммерсмит ва Фулҳам · Уондсуэрт · Ламбет · Саутуарк · Тауэр Ҳамлетс · Ҳакний · Ислингтон · Камден · Барнет · Илинг · Хаунслоу · Ричмонд бар Темза · Кингстон бар Темза · Мертон · Саттон · Кройдон · Бромли · Луишем · Гринвич · Бексли · Хаверинг · Баркинг ва Дагенем · Редбриҷ · Нюҳем · Уолтҳем Форест · Ҳарринги · Энфилд · Барнет · Ҳарроу · Ҳиллингдон |
**Арзанхӯрак** (лот. Fringilla) — парандаест гунҷишкмонанд.

Дар Тоҷикистон 22 намудаш зиндагӣ карда, дар замин ва буттаву дарахтон лона месозад. Арзанхӯраки модина 3 — 7 тухм гузошта, баъди 2 ҳафта чӯҷа мебарорад. Ғизои арзанхӯрак тухми рустаниҳои гуногун, асосан арзан аст. А.-ҳои сурх, барфӣ, ҳимолоӣ, сурхбол ва ғайра дар чарогоҳҳои баландкӯҳ дучор меоянд. Онҳо ҳангоми донхӯрӣ рӯи хӯша нишаста, тухми онро мерезонанд ва ба ҳамин васила ба зиёд шудани алафи чарогоҳ мусоидат мекунанд. Аҳамияти арзанхӯракҳо дар паҳн кардани тухми дарахту бутта низ калон аст. Бисёр арзанхӯракҳо овози форам доранд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Арзанхӯрак / И. Абдусаломов // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2023, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо номи Вайдулло  мебошанд.
Дар Википедия мақолаҳо дар бораи дигар шахсон бо насаби Аҳруллоев мебошанд.

 **Вайдулло Аҳруллоев** (тав. 15.02.1952 )  ноҳияи Fафуров , вилояти Суғд) — олим, омӯзгор, номзади илмҳои педагогӣ, дотсент.

Зиндагинома
-----------

Соли 1973 Донишгоҳи Давлатии омӯзгории Ленинобод ба номи С.М Киров хатм кардааст. Ихтисос Муаллими математика физика
Солҳои 1972-1975 Муаллими математика ва физикаи мактаби миёнаи№13 н.Мастчоҳи вилояти Ленинобод
Солҳои 1975-1976 Муаллими математика ва физикаи мактаби миёнаи №40 н.Хучанди вилояти Ленинобод
Солҳои 1976-1990 Омӯзгори кафедраи методикаи таълими математикаи факултети математика Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Б.Ғафуров
Солҳои 1990-2013 Сармуаллими кафедраи методикаи таълими математикаи факултаи математика Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Б Ғафуров
Солҳои 2012-2015 Мудири кафедраи методикаи таълими математика ва технологияи информатсионии факултаи математика Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Б. Ғафуров
Аз соли 2015 - то ҳоло Дотсенти кафедраи методикаи таълими математика ва технологияи информатсионии факултаи математика Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Б. Ғафуров

Эзоҳ
----

1. ↑  ДДХ ба номи академик Бобоҷон Ғафуров. Кафедраи методикаи таълими математика ва технологияи информатсионӣ Вайдулло Аҳруллоев(тоҷ.). *www.hgu.tj*. 7 Декабри 2024 санҷида шуд.
**Www.wikipedia.org SwiftKey Flow Flow Flow SwiftKey Flow SwiftKey Flow SwiftKey Flow SwiftKey. PyCharm** як муҳити ҳамгирошудаи коркарди байниплатформавӣ барои забони барномасозии Python мебошад, ки аз ҷониби JetBrains  дар асоси IntelliJ IDEA таҳия шудааст. Ба корбар маҷмӯи асбобҳо барои навиштани код ва ислоҳкунандаи визуалӣ медиҳад.

Www.wikipedia.org SwiftKey Flow SwiftKey Flow SwiftKey Flow SwiftKey Flow SwiftKey Flow SwiftKey Flow SwiftKey Flow SwiftKey Flow. Маҳсулот дар ду версия дастрас аст: PyCharm Community Edition - версияи ройгон, ки тибқи иҷозатномаи Apache иҷозатнома дорад ва PyCharm Edition Professional - версияи васеъи маҳсулот бо функсияҳои иловагӣ ва нармафзори хусусӣ мебошад  .

Имкониятҳо
----------

* Рамзи хатогиҳо бо истифода аз PyDev;
* Рефакторинги код;
* Дастгирии Git, SVN, Mercurial ва дигар системаҳои идоракунии версия;
* Ба итмом расонидани код.

Плагинҳо
--------

Истифодабарандагон метавонанд плагинҳои худро нависанд ва ба ин васила имкониятҳои PyCharm-ро васеъ кунанд. Баъзе плагинҳо аз дигар IDE JetBrains метавонанд бо PyCharm кор кунанд. Зиёда аз ҳазор плагинҳо мавҷуданд, ки бо PyCharm мувофиқанд.

Ҳикоя
-----

PyCharm ба бозори IDE барои рақобат бо PyDev бароварда шуд (аммо, PyCharm ҳоло PyDev-ро барои ислоҳи код истифода мебарад) ва маъмултарини Komodo IDE. Версияи бета дар моҳи июли соли 2010 бароварда шуд ва версияи 1.0 пас аз се моҳ нашр шуд.

Версияи 2.0 13 декабри соли 2011 бароварда шуд.

Версияи 3.0 24 сентябри соли 2013 бароварда шуд.

Нашри Community PyCharm, версияи озод ва кушодаасос, 22 октябри соли 2013 нашр шуд.

Дар моҳи марти соли 2016, JetBrains ба модели иҷозатномадиҳии обуна гузашт ва ҳамзамон рақамгузории версия тағйир ёфт. Ҳоло рақами версияи *YYYY ба назар мерасад.* *R*, ки дар он *YYYY* соли баровардан ва *R* ин нашр дар давоми он сол аст  .

Иҷозатномадиҳӣ
--------------

Нашри касбии PyCharm дорои якчанд имконоти литсензия мебошад, ки аз рӯи вазифаҳо, арзиш ва шартҳои истифода фарқ мекунанд ва инчунин барои муассисаҳои таълимӣ ва лоиҳаҳои кушодаасос ройгон аст.

Ҳамчунин як версияи ройгони Community Edition мавҷуд аст, ки дорои маҷмӯи ихтисоршудаи хусусиятҳо мебошад . Дар доираи иҷозатномаи Apache 2 паҳн карда шудааст. Ҳамзамон, PyCharm Community Edition метавонад барои эҷоди нармафзори хусусӣ, аз ҷумла нармафзори тиҷоратӣ истифода шавад  .

Қайдҳо
------

1. ↑  JetBrains Strikes Python Developers with PyCharm 1.0 IDE(пайванди дастнорас — *таърих*).  eWeek. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 17 май 2013.
2. ↑  PyCharm Community Edition and Professional Edition Explained: Licenses and More(пайванди дастнорас — *таърих*). 3 май 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 14 январи 2020.
3. ↑  *Eugene Toporov.* JetBrains Toolbox — Release and Versioning Changes(англ.).  JetBrains Company Blog (9 March 2016). 25 июни 2023 санҷида шуд.
4. ↑  PyCharm Editions Comparison(пайванди дастнорас — *таърих*). 3 Декабри 2013 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 25 июни 2014.
5. ↑  Можно ли использовать IDE JetBrains редакции Community Edition для разработки коммерческого и проприетарного ПО?(пайванди дастнорас — *таърих*). 19 июни 2023 санҷида шуд.

Пайвандҳо
---------

* Саҳифаи PyCharm
**Ноболиғ** — шахсе эътироф мешавад, ки ба сннни ҳаждаҳсолагӣ (ба синни балоғат) нарасидааст (м.55 Кодекси оилаи Ҷумҳурии Тоҷикистон). Мавқеи ҳуқуқии ноболиғон аз рӯйи хусусиятҳои фарқкунандаи синну солашон (таҷрибаи кофии зиндагӣ надоштан, пурра сарфаҳм нарафтан ба баъзе воқеаҳо, нафаҳмидани оқибати кори худ ва ғайра) муайян карда мешавад. Дар баъзе мавридҳо талаботи қонунии ноболиғонро падару модарон ё шахсони онҳоро ивазкунанда (васиён, парасторон, намояндагони қонунӣ) ба уҳда мегиранд. Ҳимояи ҳуқуқу манфиатҳои ноболиғон ба зиммаи мақомоти давлатӣ (комиссия оид ба корҳои ноболиғон прокуратура, мақомоти васояту парасторӣ ва ғайра) гузошта шудааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. - Душанбе: ЭР-граф, 2009. - с. 348
**Фаррух Тӯрақул Ҷумазода** — ходими давлатӣ, муовини Раиси шаҳри Душанбе (2017).

Зиндагинома
-----------

Фаррух Тӯрақул Ҷумазода 16 марти соли 1969 дар Ҷумҳурии Тоҷикистон таваллуд шудааст, миллаташ тоҷик, маълумоташ олӣ.
Соли 1993 Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро бо ихтисоси муаллими физика ва соли 2007 Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик Муҳаммад Осимиро бо ихтисоси муҳандис-барқчӣ хатм намудааст.
Соли 1991 дар мактаби миёнаи №53-и шаҳри Душанбе ҳамчун лаборант фаъолияти худро оғоз намудааст.
Солҳои 1993-2006 дар вазифаҳои мутахассиси дараҷаи дуюми Студияи телевизионии «Сомониён», муҳандис, муҳандис-оператори шуъбаи ташвиқот ва реклама, муҳандис-оператори маркази матбуот, сардори маркази матбуот, нозири калони нозироти зудамали мубориза зидди тасарруфи қувваи барқи Хадамоти истеҳсолию техникии «Тоҷикгосэнергонадзор»-и Ширкати Саҳҳомии Холдингии Кушодаи «Барқи Тоҷик», нозири «Госэнергонадзор»-и шаҳри Душанбе, сардори бахши сиёсати энергетикии Департаменти сиёсати энергетикии Вазорати энергетикаи Ҷумҳурии Тоҷикистон кор кардааст.
Аз соли 2006 то 2016 дар Ширкати Саҳҳомии Холдингии Кушодаи «Барқи Тоҷик» дар вазифаҳои Муовини сардори шуъбаи равобити иқтисоди берунаи Дастгоҳи марказӣ, Муовини сармуҳандис, Менеҷери истифодабарӣ ва хидматрасонии техникии Департаменти «Нерӯгоҳҳои истеҳсоли барқу гармӣ» кор кардааст.
Аз моҳи майи соли 2016 то 12 январи соли 2017 дар вазифаи Муовини директори иҷроияи Департаменти «Нерӯгоҳҳои истеҳсоли барқу гармӣ»-и Ширкати Саҳҳомии Холдингии Кушодаи «Барқи Тоҷик» фаъолият намудааст.
12 январи соли 2017 муовини Раиси шаҳри Душанбе таъйин гардид.

Эзоҳ
----

1. ↑  Тағйироти кадрӣ дар ҳайати роҳбарии мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ дар шаҳри Душанбе
**Султон Қувват** (27 марти 1950, Кӯлоб — 14 ноябри 2011, Тоҷикистон) — давлатмард ва сиёсатмадори тоҷик.

Зиндагинома
-----------

Султон Қувват 27 марти соли 1950 дар шаҳри Кӯлоб ба дунё омадааст. Мактаби миёнаи № 4- и шаҳри Кӯлоб ва соли 1974 Институти хоҷагии қишлоқи Тоҷикистонро бо дипломи сурх хатм намудааст.

Корнома
-------

Аз соли 1974 то соли 1984 ба ҳайси корманди қаторӣ то ба расидан ба вазифаи сардори шӯъбаи мубориза бо дуздии моликияти ҷамъиятӣ (ОБХСС)-и вилояти Кӯлоб адои вазифа намудааст. Аз соли 1984 дар Шӯъбаи корҳои махсусан муҳими Раёсати мубориза бо дуздии моликияти ҷамъиятии Вазорати корҳои дохилӣ, ки соли 1991 ба Раёсати мубориза бар зидди ҷиноятҳои иқтисодии ВКД ҶТ тағйири ном кардааст, кору фаъолият намуда, соли 1992 сардории ин Раёсатро бар уҳда дошт. Аз моҳи майи соли 1995 то августи соли 1998 ба ҳайси Раиси Кумитаи андози назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият намудааст.

Даргузашт
---------

Султон Кувват 14 ноябри соли 2011 бар асари бемории қад ва дил дар синни 61-солагӣ даргузашт.

Эзоҳ
----
**Саъдулло Ситамов** (7 марти 1947, деҳаи Боғи Дилкушо, ноҳияи Муъминобод — 21 январи 2022, Тоҷикистон) — физикдон, номзади илмҳои физикаю математика (1985), дотсент (1988). Аълочии маорифи Тоҷикистон (1998).

Зиндагинома
-----------

Саъдулло Ситамов 7марти соли 1947 дар деҳаи Боғи дилкушо, мавзеъи Дуоби ноҳияи Муъминобод ба дунё омадааст. Соли 1964 мактаби миёнаи №4-и ноҳияи Восеъро хатм кардааст. Хатмкардаи факултети физикаи Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин. Ходими хурди илмии Инистути астрофизикаи АИ ҶТ (1969—1970), аспиранти Унверситети давлатии Москва ба номи М. В. Ломоносов (1978—1981), омӯзгор, муаллими калон (1970—1988), дотсент (1988—2001), мудири кафедраи физикаи умумии ДДК ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ (1993—2001), мудири кафедраи фанҳои умумитехникӣ (2001—2005), декани факултети физикаю математикаи ДДБ ба номи Носири Хусрав (2001—2005). Аз соли 2008 дотсенти кафедраи фанҳои умумитехникии ҳамин донишгоҳ. Аз 10-уми августи соли 2016 то охири умр мудири кафедраи физикаи тиббӣ ва информатикаи Донишгоҳи давлатии тиббии Хатлон буд.

Фаъолияти илмӣ
--------------

Дар мавзуи «Термодинамикаи корношоямшавӣ полимерҳо ҳангоми таъсири моеъҳо ва шиддатҳои мураккаб дар ҳароратҳои паст» соли 1985 дар Донишкадаи асбобсозии Москва рисолаи номзадӣ ҳимоя намудааст. Муалифи 9 асари илмӣ-методӣ ва 1 санади татбиқи кори илмӣ дар истеҳсоли равған (Шаҳодатномаи № 64 аз 13. 09. 1984).

Осор
----

* Маҷмӯъи корҳои лабораторӣ оид ба курси махсуси физикаи диэлектрикҳо. Кӯлоб, 1989;
* Масъалаҳои тестӣ аз физика. Қӯрғонтеппа, 2008;
* Сохтори полимерҳо ва баъзе хосиятҳои физикии онҳо. Д. 2010;
* Намунаи ҳалли масъалаҳо аз физикаи мактабӣ. Д. 2010,
* Биофизика. Қӯрғонтеппа, 2011;
* Технологияи иттилоотӣ ва рушду икшофи он. Қӯрғонтеппа, 2013.

Эзоҳ
----

1. ↑  *Рустам ТАҒОЙМУРОДОВ.* 50 соли таҷрибаи омӯзгорӣ(тоҷ.). *Донишгоҳи давлатии Кӯлоб*.  Анвори дониш №1 (253) (15 апрели 2017). 21 январи 2022 санҷида шуд.
2. ↑  Роҳбарият. *khatmedun.tj*. 21 январи 2022 санҷида шуд.

Адабиёт
-------

* Донишномаи донишгоҳи давлатии Бохтар. — Душанбе, 2021.
Гӯристон
Оромгоҳи Навобод, ш. Душанбе
**Гӯристон**, **қабристон** — ҷойи дафнкунии майитҳо.

Дафнкунии майитҳо ҳанӯз аз давраи палеолит (тақр. 50-40 ҳаз. сол муқаддам) оғоз ёфтааст. Дар он давра майитҳоро дар худи қароргоҳ мегӯрониданд. Қабристонҳо дар давраи мезолит пайдо шудаанд. Дахмаю новусҳоро барои дафни майитҳо дар Суғд, Истаравшан, Фарғона, Чоч ва Бохтар низ васеъ истифода мебурданд. Дар шаҳрҳои Суғд дахмаҳое ёфт шудаанд, ки дар онҳо майитҳоро муваққатан мегузоштаанд ва баъди аз гӯшт тоза шудани устухон онро ба хумҳо ё устадонҳо андохта дар новусҳои авлодӣ ё оилавӣ мениҳодаанд. Дар натиҷаи тадқиқоти археологӣ маълум шуд, ки дар давраи атиқа майитҳоро дар қабристонҳои авлодӣ, оилавӣ ва шаҳрӣ дафн мекардаанд. Дар шаҳрҳои Тахористон майитҳоро бе устадон ва дар деҳот бошад, дар устадонҳо ва хумҳо мегӯронидаанд. 

Баъди дар Осиёи Миёна ҷорӣ шудани дини ислом ду намуди гӯр — лаҳаддор ва шомӣ маъмул гардид. Аммо одати мақбараю сағонасозӣ боқӣ монд. 
Қабри шомӣ аз чуқурии росткунҷа иборат буд ва онро аксаран дар ҷойҳои заминаш санглохи барои қабрҳои лаҳаддор номувофиқ мекофтанд. Болои қабри шомиро бо тахтасанг ё чӯб мепӯшонанд.

Дар қабрҳои мусулмонӣ майитро бо тахтапушт, сар ба сӯйи шимол ва рӯ ба ғарб (қибла) дафн мекунанд. Одатан сари қабри майит санг, чӯб зарфҳои сафолӣ ва ғ. гузошта мешуд. Дар қабристон майитҳоро дар атрофи қабри саравлод мегӯронидагӣ шуданд. Пас аз барпо гардидани Ҳокимияти Советӣ дар ҳудуди имрӯзаи Тоҷикистон қабристонҳо аз тарафи ташкилотҳои дахлдор таъмиру обод гардонида мешуданд. Дар Ҳисори имрӯза шакли қабрҳои шомӣ ва лаҳаддор маъмул аст.

Нигаред низ
-----------

* Мақбара
* Мазор

Эзоҳ
----

1. ↑  Донишномаи Ҳисор. — Душанбе: «Ирфон», 2015, — с. 311

Адабиёт
-------

* Толстов С. П. По древним дельтам Окса и Яксарта. — М. 1962;
* Литвинский Б. А. Седов А. В. Теппаи шоҳ. — М. 1983.
* Литвинский Б. А. Седов А. В. Культы кушанской Бактрии. — М. 1984.
**Абубакр Муҳаммад ибни Собит ибни Ҳасан ибни Алии Хуҷандӣ** (соли таваллуд ва вафот номаълум) — шоир, донишманди форс-тоҷик.

Зиндагинома
-----------

Ба таҳсил дар зодгоҳаш шурӯъ намуд ва баъдан барои омӯзиши илмҳои мутадовили давр ба Самарқанду Бухоро рафт.

Пас аз хатми таҳсили Мад­раса ба Марв омад ва ба ваъзгӯӣ машғул шуд. Дар баъзе маҷлисҳои ваъзи ӯ адибон, сиёсатмадорон аз қабили Низомулмулк, Авфӣ, Озар, Абубакри Қазвинӣ иштирок карда, ба маҳорати Абубакр баҳои баланд додаанд.

Низомулмулк ӯро барои кор ба мадрасаи Низомияи Исфаҳон даъват кард. Пас аз вафоти Низомулмулк ин Мадраса дар ихтиёри Абубакр монд. Абубакр бунёдгузори хонадони Оли Хуҷанд мебошад, ки дар Исфаҳон тақрибан 200 сол фаъолият доштанд. Абубакр инчунин сарвари мазҳаби шофеӣ буд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* бубакр Муҳаммади Хуҷандӣ // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2023, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.

* Саид Нафисӣ, Таърихи назму наср дар Эрон ва дар забони форсӣ, Тошкент, 1344 ҳиҷрии шамсӣ.
**Арз** (ар. العَرْض‎ — паҳно, бар) — яке аз ду координатаи ҷуғрофиёӣ, ки мавқеи ягон нуқтаро дар сатҳи Замин муайян мекунанд; арз ба масофаи кунҷии нуқтаи мазкур то экватор баробар аст, яъне аз 0° то 90° қимат мегирад.

Барои Нимкураи Шимолӣ арз мусбат қабул шудаасту барои Нимкураи Ҷанубӣ — манфӣ. Азбаски кураи Замин ноҳамвор асту усулҳои муайян кардани мавқеи нуқтаи арзии рӯи Замин як хел нест, мафҳумҳои гуногуни арз истифода мешаванд: арзии астрономӣ φ (кунҷи байни хати шоқулӣ ва ҳамвории экватори Замин, ки ба баландии қутби дунё дар рӯи уфуқи нуқтаи матлуб баробар аст), арзии геодезӣ В (кунҷи байни нормали дар нуқтаи матлуб ба сатҳи Замин гузарондашуда ва ҳамвории экватори он), арзии геотсентрӣ φ′ (кунҷи байни радиус-вектори нуқтаи матлуб ва ҳамвории экватори Замин), арзии осмонӣ β (кунҷи байни самти ҷирм ва ҳамвории эклиптика, ки аз −90° то +90° тағйир меёбад), арзии галактикӣ (кунҷи байни самти ҷирм ва ҳамвории экватори Галактика) ва ғайра.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Арз // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2023, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Абдусалом Раҳимов** (9 ноябри 1917, Хуҷанд — 5 январи 1999) — ҳунарпеша ва коргардони синамо. Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1945). Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон (1962).

Зиндагинома
-----------

Курсҳои ҳунарпешагии назди киностудияи Сталинобод (1936), факултети ҳунарпешагии ГИТИС (1941) ва факултети таъриху фалсафаи Университети давлатии Тоҷикистонро хатм кардааст.

Ҷоизаҳо
-------

Бо орденҳои «Байрақи Сурхи Меҳнат» (1949), «Нишони Фахрӣ» (1957), «Дӯстии халқҳо» (1977), медали «Барои меҳнати шуҷоатнок дар Ҷанги Бузурги Ватании солҳои 1941—1945» (1945), панҷ ифтихорномаи Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон, ифтихорномаи Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Ӯзбекистон (1955). Пешоҳанги синемогарони ИҶШС.

Эзоҳ
----

1. ↑  Рахимов Абдусалом Рахимович — Мегаэнциклопедия Кирилла и Мефодия — статья(рус.).  Энциклопедия Кирилла и Мефодия. 26 октябри 2017 санҷида шуд.
2. 1 2  Абдусалом Рахимов.  Кино-Театр.РУ. 26 октябри 2017 санҷида шуд.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* Бонки Иттилоотии Интернетии Филмҳо

 |