**Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон —** мақомоти олии қонунгузорӣ ва намояндагии ҳокимияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз лаҳзаи ба даст овардани истиқлол 9 сентябри соли 1991 то 26 феврали соли 1995 — то  Интихоботи парлумонии Тоҷикистон соли 1995 ва таъсиси парлумони нави миллӣ — Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон — парлумони якпалатагӣ (пас аз  раъйпурсии конститутсионии соли 1999 — дупалатагӣ) мебошад. Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ибтидо якпалатагӣ буд. Он ҳамчун порлумоне маъруф аст, ки 9 сентябри соли 1991 истиқлоли Тоҷикистонро эълон кард. Дар таърих ҳамчун як ниҳоди муҳими давлатӣ дар давраи аввал ва шадидтарин давраи ҷанги шаҳрвандӣ дар Тоҷикистон низ маъруф аст.

То замони эълони истиқлоли Тоҷикистон дар 9 сентябри соли 1991 раиси Шӯрои Олии Тоҷикистон Қадриддин Аслонов буд. Аз лаҳзаи ба даст овардани истиқлол ва то 20 ноябри соли 1992, раиси Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон воқеан шахси сеюм дар кишвар ба ҳисоб мерафт (пас аз президент ва ноиби президент). Дар натиҷаи баҳсҳои шадид ва рӯёрӯӣ 20 ноябри соли 1992 бинобар ихтилофи сиёсӣ ва сар задани ҷанги шаҳрвандӣ мансабҳои Президент ва Ноиби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон бекор карда шуданд. Салоҳияти президент ба зиммаи раиси Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон вогузор карда шуд ва Тоҷикистон аз ҷумҳурии президентӣ ба ҷумҳурии парлумонӣ табдил ёфт. Ҳамин тариқ, раиси парлумони ҷумҳурӣ воқеан роҳбар ва шахси аввал дар кишвар гардид. Худи ҳамон рӯз, дар иҷлосияи Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, номзади бепартиявӣ, Эмомалӣ Раҳмонов раиси нави Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва воқеан роҳбари ҷумҳурӣ ҳамчун номзади созиш байни тарафҳои даргир интихоб шуд. Дар аввали моҳи ноябри соли 1994 мансаби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон барқарор карда шуд ва раиси Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (1992-1994) Эмомалӣ Раҳмонов (ба ҳайси номзади ғайриҳизбӣ) дар интихоботи президентии 6 ноябри соли 1994 бо 59,5% овозҳо пирӯз шуд. 26 феврал (даври аввал) ва 12 март (даври дуюм) аз соли 1995, дар аввалин интихоботи парлумонӣ дар таърихи давлати соҳибистиқлоли Тоҷикистон сурат гирифт. Аллакай интихобот ба порлумони миллии давлати навтаъсисдодашуда — Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон — порлумони якпалатагӣ сурат гирифт. Пас аз раъйпурсии конститутсионии соли 1999 Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба парлумони дупалатагӣ Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон табдил ёфт.

Раисони Шӯрои Олии Ҷумхурии Тоҷикистон
--------------------------------------

* Кадриддин Аслонов  (аз 9 сентябри 1991 то 23 сентябри 1991)
* Раҳмон Набиев (аз 23 сентябр, 2 декабри соли 1991)
* Сафаралӣ Кенҷаев (аз 2 декабри соли 1991 то 22 апрели соли 1992)
* Акбаршо Искандаров (аз 11 август то 19 ноябри соли 1992)
* Эмомалӣ Раҳмонов (аз 20 ноябри соли 1992 то 16 ноябри соли 1994)

Ҳамчунин нигаред
----------------

* Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон

Эзоҳ
----

1. ↑  с 30 ноября являлся председателем Верховного Совета Таджикской ССР

Сарчашма
--------

* Значение ХУІ сессии Верховного Совета Республики Таджикистан в становлении демократического государства.  cyberleninka.ru. 4 марти 2020 санҷида шуд.

| ⚙️ Мавзӯъҳои Тоҷикистон |
| --- |
| Рамзҳои давлатӣ | 
* Парчам
* Нишон
* Суруди миллӣ

 |  |
| Низоми сиёсӣ | 
* Шаҳрванд
* Қонуни асосӣ
* Президент
* Ҳукумат
* Маҷлиси Олӣ
* Низоми додгоҳӣ
* Суди конститутсионӣ
* Ҳизбҳои сиёсӣ
* Сиёсати дохилӣ
* Сиёсати хориҷӣ

 |
| Тақсимоти маъмурӣ | 
* ВМКБ
* Вилоятҳо
* Шаҳрҳо
* Ноҳияҳо
* Шаҳракҳо
* Ҷамоатҳо
* Деҳаҳо

 |
| Ҷуғрофиё | 
* Пойтахт
* Заминшиносӣ
* Захираҳои маъданӣ
* Релйеф
* Иқлим
* Хок
* Олами наботот
* Олами ҳайвонот
* Зистшиносӣ

 |
| Таърих | 
* Таърихи пешин
* Давлати Ҳахоманишиҳо
* Давлати Ҳайтолиён
* Давлати Сосониён
* Давлати Сомониён
* Давлати Ғазнавиён
* Давлати Ғуриён
* Давлати Куртҳои Ҳирот
* Аморати Бухоро
* Иттиҳоди Шӯравӣ/ҶШС Тоҷикистон
* Ҷумҳурии Тоҷикистон

 |
| Иқтисод | 
* Таърих
* Асъор
* Бонки миллӣ
* Саноат
* Кишоварзӣ
* Нақлиёт
* Алоқа
* Интернет
* Почта
	+ таърих ва маркаҳо
* Канданиҳои фоиданок
* Сайёҳӣ
	+ боғҳои миллӣ ва табиӣ
	+ мероси ҷаҳонӣ
* Умури бонкӣ
* Бозори бима
* Ноҳияҳои иқтисодӣ

 |
| Артиш | 
* Қушунҳои хушкигард
* Қувваҳои ҳарбии ҳавоӣ ва мудофиаи зиддиҳавоӣ
* Қӯшунҳои зудамал

 |
| Аҳолӣ | 
* Муҳоҷирати аҳолӣ
* Ақвом
	+ тоҷикон
	+ ӯзбекҳо
	+ қирғизҳо
	+ арабҳо
	+ русҳо
* Забонҳо (тоҷикӣ, русӣ, ӯзбекӣ, қирғизӣ, забонҳои помирӣ)
* Дин
	+ ислом

 |
| Фарҳанг | 
* Илм
* Маориф
* Адабиёт
* Меъморӣ
* Ҳунарҳои таҷассумӣ
* Мусиқӣ
* Театр
* Опера
* Балет
* Сирк
* Синамо
* ВАО
	+ телевизиюн
* Тоҷнет
* Ҷашнҳо
* Ошхона

 |
| Варзиш | 
* Кӯҳнавардӣ
* Волейбол
* Варзиши сабук
* Самбо
* Теннис
* Футбол
* Шатранҷ

 |
| 

|  |
| --- |
| Category *Гурӯҳ* • Portal *Портал* • WikiProject*Лоиҳа* |

 |