recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Муҳаммад ибни Тоҳир ибни Абдуллоҳ** (ар. محمد بن طاهر بن عبدالله‎), **Муҳаммади Хуросонӣ** (форсӣ: محمد خراسانی‎; асри IX, Нишопур — 910) — вопасин амири тоҳирии Хуросон (862—873), амири Бағдод (885—889), писари Тоҳир ибни Абдуллоҳ.

Ҳукмронӣ
--------

Муҳаммад ибни Тоҳир дар умури давлатдорӣ шоистагии падару бобояшро надошт ва машғул ба айшу ишрат буд. Дар аҳди ҳукумати ӯ қиёми алавиёни Табаристон авҷ гирифта, шӯриши айёрон бо сарварии Яъқуб ибни Лайс шиддат гирифт. Дар охири давраи ҳукмронии Тоҳириён танҳо пойтахт Нишопур дар ихтиёри онҳо қарор дошту бас. Яке аз минтақаҳои ноороми Тоҳириён Табаристон буд, ки дар ин ҷо шӯришҳои пай дар пайи алавиён сар зад ва боиси тамоман заиф шудани қудрати Тоҳириён шуд. Дур шудан аз мардуми одӣ ва фаромӯш сохтани арзу ниёзи мардуми ситамкашида Тоҳириёнро аз такягоҳи иҷтимоӣ маҳрум сохт ва ин сабаби аслии заволи қудрати онҳо гардид.

Эзоҳ
----

1. ↑  Ҳотамов Н. Б. Довудӣ Д. Муллоҷонов С. Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). — Душанбе, 2011. — с. 96-97.

Адабиёт
-------

* Bosworth, Clifford Edmund (1994). *The History of the Saffarids of Sistan and the Maliks of Nimruz (247/861 to 949/1542-3)*. Costa Mesa: Mazda Publishers. ISBN 1-56859-015-6.
* Bosworth, C.E. (1975). "The Ṭāhirids and Ṣaffārids". In Frye, Richard N. *The Cambridge History of Iran, Volume 4: From the Arab Invasion to the Saljuqs*. Cambridge: Cambridge University Press. pp. 90–135. ISBN 0-521-20093-8.
* Al-Mas'udi, Ali ibn al-Husain (1874). *Les Prairies D'Or, Tome Huitieme.* (in франсузӣ). Trans. C. Barbier de Meynard. Paris: Imprimerie Nationale.
* Al-Tabari, Abu Ja'far Muhammad ibn Jarir (1985–2007). Ehsan Yar-Shater, ed. *The History of Al-Ṭabarī*. 40 vols. Albany, NY: State University of New York Press.
* Al-Ya'qubi, Ahmad ibn Abu Ya'qub (1883). Houtsma, M. Th. ed. *Historiae, Vol. 2*. Leiden: E. J. Brill.
* Zetterstéen (1993). "Muhammad b. Tahir". In Bosworth, C. E.. *Encyclopaedia of Islam. Volume VII: Mif–Naz* (2nd ed.). Leiden: E. J. Brill. p. 410. ISBN&nbsp;978-90-04-09419-2. .
[[Гурӯҳ:Рӯзномаҳо ба забони тоҷикӣ]]

**Анвори дониш** - рӯзнома, нашрияи Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ буда, аз 1-уми сентябри соли 1994 нашр мешавад.

Рӯзнома бо ташаббус ва дастгирии ректори ҳамонвақтаи донишгоҳ академик С.К.Каримов таъсис ёфтааст. Он дар Вазорати матбуот ва ахбори Ҷумҳурии Тоҷикистон (ҳоло Вазорати фарҳанги ҶТ) таҳти рақами 285, аз 14.03.1994 ба қайд гирифта шуда, шумораи якуми он 01.09.1994 ба табъ расидааст. Мақсад ва вазифаҳои рӯзнома дар барнома ва оинномаи он чунин омада аст: *тарғибу ташвиқи илму маърифат, инъикоси рӯйдодҳои муҳим дар ҳаёти иқтисодӣ ва иҷтимоии донишгоҳ, пойдор гардонидани дӯстии ҷавонони гуногунмиллат, ҳимояи манфиатҳои Ҳукумати Конститутсионии Тоҷикистон ва тарғиби комёбиҳои илми дунё*. Солҳои аввал «Анвори дониш» дар ҳаҷми 2 саҳифа дар формати Ф3 ҳафтае як маротиба бо теъдоди 200-300 нусха нашр мегардид.
Дар «Анвори дониш» 7 нафар устодони донишгоҳ ба ҳайси муҳаррир кор кардаанд: доктори илмҳои филология, профессор Аламхон Кӯчаров (1994-1996), номзади илмҳои филология Нуриддини Насимӣ (1996-1998), номзади илмҳои филология Аҳмад Алиев (1998-2002), рӯзноманигор Аслон Исломов (2002-2008), номзади илмҳои филология Шарофат Худойдодова (2008-2009) муаллими калони кафедраи журналистика, узви ИЖ Тоҷикистон Бахтиёр Сафаров (2009-2016) ва аз 1-уми сентябри соли 2016 то инҷониб муаллими калони кафедраи забони тоҷикӣ, узви ИЖ Тоҷикистон Темуров Ҷаҳонгир. Ҳоло дар ҳайати кормандони «Анвори дониш» - муҳаррир, котиби масъул, ҳуруфчин, саҳифабанд ва муҳосиб кору фаъолият менамоянд. «Анвори дониш» яке аз нашрияҳои дӯстдоштатарини ҳайати устодон ва донишҷӯёни Донишгоҳи давлатии Кӯлоб ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ маҳсуб мешавад.

Суроға
------

Суроға: шаҳри Кӯлоб, кӯчаи С. Сафаров 16, Донишгоҳи давлатии шаҳри Кӯлоб ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ, Рӯзномаи «Анвори дониш»

* Телефон: (+992 83322) 3 31 15, (+992) 981 00 02 19
* E-mail: anvor.donish@kgu.tj

Пайвандҳо
---------

* 
*

Эзоҳ
----
**Саъд ибни Молик ибни Синон ибни Саълаба ибни Убайд ибни Худра ибни Авф ибни Ҳориси Ансории Хазраҷӣ** ( ар. أبو سعيد سعد بن مالك بن سنان الخدري‎ Мадина, 10 қ. ҳ./613 м. – ҳамон ҷо, 74 ҳ./693–694 м.) — аз табақаи сиғори саҳоба, мулозими хидмати расули Худо (с) ва аз шахсиятҳои серривоят дар ҳадис. Нисбати вай ба қабилаи банӣ Худра – аз қабоили Мадина аст ва дар дувоздаҳ ғазва бо расули Худо (с) ширкат кардааст.

Зиндагинома
-----------

Падари Абӯсаъиди Худрӣ низ саҳоба ва дар ҷанги Уҳуд ба шаҳодат расид. Паёмбар (с) ӯро аз ҷиҳати хурдии солаш дар ҷанги Уҳуд иҷозати ширкат надод ва аз ғазваи Хандақ ба баъд дар тамоми ғазавот ширкат дошт. Вай натиҷаи мулозаматаш бо паёмбари акрам (с) ҳадиси зиёде ривоят кардааст. Дар Муснади Бақӣ ибни Махлад 1170 ҳадис аз вай ривоят шуда, ки 43 ҳадиси он муштаракан дар Саҳеҳи Бухорӣ ва Муслим низ ривоят шудаанд.

Абӯсаъиди Худрӣ аз паёмбар (с), Абубакри Сиддиқ, Умар, Усмон, Алӣ, Усайд ибни Ҳузайр, Ҷобир ибни Абдуллоҳ, Зайд ибни Собит, Абдуллоҳ ибни Салом, Абдуллоҳ ибни Аббос, бародари модарияш Қатода ибни Нуъмон, падараш Молик ибни Синон, Муъовия ибни Абусуфён, Қатода ва Абумусо ҳадис ривоят карда, Абдуллоҳ ибни Умар, Ҷобир и бни Абдуллоҳ, Анас ибни Молик, Нофеъ мавлои Ибни Умар, Буср ибни Саъид, Бишр ибни Ҳарб ва мардуми зиёде аз вай ривоят кардаанд.

Қайдҳо
------

Адабиёт
-------

* Али-заде А. А. Абу Саид аль-Худри // Исламский энциклопедический словарь. — М. : Ансар, 2007. — ISBN 978-5-98443-025-8. (CC BY-SA 3.0)
* *Rad, Hussein Ansari; Gholami, Rahim.* Abū Saʿīd al-Khudrī // Encyclopaedia Islamica / Editors-in-Chief: Wilferd Madelung and, Farhad Daftary. — Brill Online.
* А. Боқизода, Тафсири навини Қуръони карим. Д. 2011; ал-Мавсӯату-л-арабияту-л-оламия   (الموسوعة العربیة العالمیة)[Global Arabic Encyclopedia]. Ривояти электронӣ. – Риёз. 2004;
* سید غلامرضا تهامی، فرهنگ اعلام تاریخ اسلام. – تهران، 1387 ش.؛
* .؛ خير الدين الزركلي، الأعلام، – بيروت، 2005؛
*
**Бенсион (Борис) Ариевич Кимёгаров**  (30 сентябри соли 1920, шаҳри Самарқанд – 19 апрели соли 1979, шаҳри Душанбе) – коргардони синамои тоҷик. Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон (1960), узви Иттифоқи кинематографистони СССР ва Иттифоқи синамогарони Тоҷикистон. Барандаи Ҷоизаи ба номи Сталин (ҳамроҳи филмбардор И. Барамиков) дараҷаи сеюм (1952).

Зиндагинома
-----------

Бенсион Ариевич Кимёгаров 30 сентябри соли 1920 дар шаҳри Самарқанд (Узбекистон) дар оилаи яҳудиёни бухорӣ ба дунё омадааст. Институти педагогии Сталинобод (1936-1939) ва ВГИК-ро (1944) хатм кардааст. Аз соли 1944 - когардони киностудияи Сталинобод (аз соли 1957 "Тоҷикфилм"). Солҳои 1962 -1975 котиби Иттифоқи синамогарони Тоҷикистон. Коргардон - таҳиягар Борис Кимёгаров яке аз пешсафони синамои тоҷик буд. Хушбахтона, дар синамои тоҷик маҳз ба ҳамин шахсият таърих ва саодати эҷодӣ имконияти бештаре додааст, ки ба мавзӯъҳои муҳими ҳуввияти мардуми тоҷик камар бандад. Дар хотираи таърихии халқ эҳё кардани симои Рӯдакии бузург - филми ‎«Қисмати шоир» (барандаи ҷоизаи аввал дар Кинофестивали байналмилалии Қоҳира, соли 1959), тавоноии маънавии шеър ва ҳикмати Абулқосим Фирдавсӣ - филмҳои «Коваи Оҳангар» (соли 1961), «Достони Рустам» (соли 1970), «Рустам ва Суҳроб» (соли 1971), «Достони Сиёвуш» (соли 1976) офаридааст.

Ҷоизаҳо
-------

* Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон (1960),
* Ҷоизаи ба номи Сталин (ҳамроҳи филмбардор И. Барамиков) дараҷаи сеюм (1952) - барои филми хуҷҷатии "Тоҷикистони Советӣ"
* Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ (1973) — барои кинофилми «Достони Рустам» ва «Рустам ва Сухроб»
* ду ордени "Нишони Фахрӣ" (1952),(1957),
* ордени "Парчами Сурхи Меҳнат" (1957),
* медали "Барои меҳнати шоён" (1946),
* Ифтихорномаи Фахрии Кумитаи советии муҳофизати сулҳ (1959),
* Шаш Ифтихорномаи Фахрии Президиуми Совети Олии Тоҷикистон ва Белоруссия мукофотонида шудааст.

Адабиёт
-------

* Энсиклопедияи адабиёт ва санъати тоҷик. Иборат аз се ҷилд. Ҷилди 2. – Душанбе, 1989
* Энциклопедия кино Таджикистана. - Душанбе, 2012. - С. 111-112.

Эзоҳ
----

1. ↑  Сомонаи Тоҷикфилм. 6 январи 2016 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 6 марти 2017.
2. ↑  Биография и фильмография на сайте kino-teatr.ru

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Вебгоҳҳои мавзӯъӣ | 
* AllMovie
* Česko-Slovenská filmová databáze
* Бонки Иттилоотии Интернетии Филмҳо
* Кинопоиск

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* ISNI: 0000 0004 0981 7631
* LCCN: no2013067274
* VIAF: 303967797
* WorldCat VIAF: 303967797

 |
**Фоҷиа дар нақби пиёдагардҳои "ал-Маайсим" дар Макка** (араб. حادثة نفق المعيصم) рӯзи душанбеи 2 июли соли 1990 (8 Зулҳиҷҷаи 1410 ҳиҷрӣ) дар нақби одамгузар, ки Макка ва хаймаи ҳоҷиёни Мина дар шаҳри Муслимро мепайвандад, рух дод. Тибқи иттилои расмӣ, 1426 нафар ба ҳалокат расидаанд. Аксари кушташудагон аз Осиёи Ҷанубу Шарқӣ буданд . Ин бузургтарин фоҷиаи оммавии марбут ба ҳаҷ дар 20 соли ахир буд.

Нақби Ал-Маосим, ки тақрибан 500 метр дарозӣ дорад, соли 1979  дар чаҳорчӯби як барномаи мақомоти Арабистони Саудӣ барои танзими ҷараёни зоирон  кушода шуд. Он бо агрегатҳои вентилятсионӣ ҷиҳозонида шуда буд ва дар як вақт то 1000 касро қабул карда метавонист.

Рӯзи 2 июл, дар гармои 45 дараҷа, теъдоди бузурги зоирон аз Макка вориди нақб шуданд. Шоҳидони айнӣ хабар доданд, ки ҷараёни одамон ногаҳон дар миёнаи нақб қатъ шуд, дар ҳоле ки шумораи одамон дар дохили он ба 5000 нафар расид;  илова бар ин, қатъи системаҳои вентилятсия вуҷуд дошт . Бисёриҳо аз нарасидани оксиген мурданд ё аз ҳуш рафтанд, илова бар ин, издиҳом (давка) ба амал омад.

Мақомоти Арабистони Саудӣ беш аз 18 соат дар бораи шумори кушташудагон хабар надоданд. Аввалин гузоришҳо дар бораи сад нафар кушташудагон гуфта мешуд, шумораи ниҳоии он 1426 нафар буд, манобеъи ғайрирасмӣ шумораи бештари онҳоро пешниҳод мекарданд . Подшоҳ Фаҳд гуфт, ки мурдагон шаҳид ҳастанд, чун ҳангоми ҳаҷ мурданд ва кишваре, ки ҳоҷиёнро бо ҳама чизҳои зарурӣ таъмин мекунад, дар ин фоҷиа гунаҳкор кардан мумкин нест . Дар натиҷаи офат тадбирҳо андешида шуданд, вале ба пешгирии ҷабрдидагон ва ҷабрдидаҳое, ки дар солҳои минбаъда ҳаҷ кардаанд, мусоидат накард  .

Эзоҳ
----

1. 1 2  *Yassar A. Alamri.* Emergency Management in Saudi Arabia: Past, Present and Future 8(пайванди дастнорас — *таърих*). 24 октябри 2014 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 3 сентябри 2013.
2. 1 2  Mecca Tunnel Disaster. *Hansard* (18 октябри 1999). 24 октябри 2014 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 30 октябри 2014.
3. 1 2  1,400 Reported Killed in Mecca Tunnel Crush. *Los Angeles Times* (3 июли 1990). 24 октябри 2014 санҷида шуд.
4. ↑  Stampede kills 1,400 pilgrims near Mecca. *Chicago Tribune* (3 июли 1990). 24 октябри 2014 санҷида шуд.
5. ↑  Jul 2, 1990: Pilgrim stampede kills 1,400. *History Channel*.
**Эрне́сто Че Гева́ра** (исп. *Ernesto Che Guevara* [ˈtʃe ɣeˈβaɾa], номи пурра — **Эрне́сто Гева́ра**, исп. *Ernesto Guevara*; 14 июни 1928, Росарио, Аргентина — 9 октябри 1967, Ла-Игера, Боливия) — роҳбари ҳаракати инқилобӣ дар Амрикои Лотинӣ, ходими низомӣ ва давлатии Куба, яке аз роҳбарони инқилоби соли 1959 дар Куба.

Шарҳи ҳол
---------

Хатмкардаи факултаи тиббии Донишгоҳи миллии Буэнос-Айрес (1953). Соли 1954 дар ҳаракати ҳимояи ҳукумати инқилобии Гватемала аз таҷовузи ИМА иштирок дошт. Пас аз шикаст хӯрдани инқилоби Гватемала ба Мексика омада, баъди наздик шудан бо роҳбари инқилобчиёни Куба – Фидел Кастро Рус соли 1956 бо дастаи инқилобчиён ба Куба рафт. Соли 1957 фармондеҳи дастаи партизанҳо таъйин гардида, дар чанд муҳориба бо артиши диктатор Ф. Батиста ғолиб гардид. Декабри 1958 дар муҳорибаи шаҳри Санта-Клара ғолиб омада, 2.1.1959 бо дастаи худ вориди Гавана шуд ва дар пирӯзии инқилоби Куба саҳм гузошт. Баъдан дар вазифаҳои муҳимми давлатӣ дар Куба кор кардааст: сардори Раёсати рушди саноат (1959), президенти Бонки миллӣ (1959–61), вазири саноат (1961–65) ва амсоли инҳо. Че Гевара мардумро барои мубориза бар зидди империализм ва беадолатии ҳукуматдорон даъват мекард. Соли 1965 Кубаро тарк карда, барои иштирок дар муборизаи инқилобӣ ба Конго рафт. Пас аз шикаст (соли 1966) ба Боливия рафта, роҳбари дастаи партизаниҳои инқилоб (Артиши озодии миллии Боливия) шуд. Соли 1967 дар ҷанг бо қувваҳои давлатии Боливия шикаст хӯрда, асир афтод ва баъдан кушта шуд. Соли 1997 ҷасади Че Гевараро аз Боливия ба Куба оварда, дар шаҳри Санта-Клара ба хок супурданд. Номи Че Гевара рамзи муборизаи инқилобӣ ва фидокорӣ дар баъзе кишварҳои олам гардидааст.

Осор
----

* Эпизоды революционной войны. Воспоминания. М. 1974;
* Я – конкистадор свободы. М. 2000; Статьи, вступления, письма. М. 2006.

Эзоҳ
----

1. 1 2  *Bibliothèque nationale de France* идентификатор BNF (фр.): платформаи додаҳои боз — 2011.
2. 1 2  Ernesto Che Guevara (нидерл.)
3. ↑  filmportal.de — 2005.
4. 1 2   — 1808.
5. ↑  *Itaú Cultural*  (порт.) — São Paulo: Itaú Cultural, 2001. — ISBN 978-85-7979-060-7
6. ↑  *Gadea H.* My Life with Che: The Making of a Revolutionary — St. Martin's Press, 2008. — ISBN 978-0-230-60601-2
7. ↑  Биография Эрнесто Че Гевары(рус.).  *РИА Новости*. 26 июли 2016 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 15 июни 2013.
8. ↑  "Новый человек" Эрнесто Че Гевара(рус.).  *РИА Новости*. 26 июли 2016 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 15 июни 2013.

Адабиёт
-------

* Лаврецкий И. Э. Че Гевара. 2. изд. М. 1973;
* Григулевич И. Р. Э. Че Гевара и революционный процесс в Латинской Америке. М. 1984;
* Гавриков Ю. П. Последний романтик революции. М. 2004.

Сарчашма
--------

* Гевара Линч де ла Серна // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
| Доллари ИМАUS Dollar |
| --- |
|  |
| **ISO 4217:** | USD, 840 |
| **Кишварҳо:** | ИМА |
| **Symbol:** | $ |

**Доллари ИМА** (англ. *United States dollar*, ФБА: [jʊˌnaɪ.tɪd ˈsteɪts ˈdɑlɚ) — воҳиди пулии ИМА, яке аз асъори асосии бақиягии ҷаҳон аст, *1 доллар = 100 сент.* Дар матнҳои инглисӣ: *$*. Коди алифбоии асъор: *USD*. Ҳуқуқи эмиссияи асъорро Системаи Федералии Бақия (англ. *Federal Reserve System*) дорад, ки вазифаи бонки марказии ИМА-ро иҷро мекунад.

Доллари ИМА ҳамчун асъори миллӣ дар (ҷазираҳои Маршал, Салвадор) дар муомилот аст. Маҳз доллари ИМА ҳамчун асъори иловагӣ дар баъзе мамалакатҳое, ки асъори миллиашон ягона воситаи хариду фурӯш нест, қонунан мавриди истифода қарор додааст (масалан, дар Зимбабве).

Ақидае ҳаст, ки 80 % тамоми муомилоти тиҷоратии ҷаҳон бо доллари ИМА пардохт карда мешавад.

Номиналҳои банкнотаҳо
---------------------

Дар муомилоти озод банкнотаҳои номиналҳои зерин бароварда мешаванд:

* 1 доллар;
* 2 доллар ;
* 5 доллар ;
* 10 доллар ;
* 20 доллар ;
* 50 доллар ;
* 100 доллар.
* 

Тангаҳои ИМА:

* 1 сент (пенни);
* 5 сент (никел);
* 10 сентс (даим);
* 1⁄4 доллар (квотер);
* 1⁄2 доллар (хаф);
* 1 доллар.

То ҳоло банкнотҳои номинали 500, 1000, 5000, 10 000 доллар мавҷуд аст, ки онҳо то соли 1945 бароварда мешуданд ва аз соли 1969 расман аз муомилот баромадаанд. Қурби онҳо ҳоло хеле баланд шудааст. Масалан банкнотаи 5 ҳазор доллар дар ауксионҳо бо нархи то 10 000 доллари ИМА ба фурӯш мебарояд.

Банкнотҳои 100 000 доллар соли 1934 бароварда шудааст, ва танҳо дар муомилоти дохилии СФБ ва хазинаҳо дар гардиш аст. 

Ҳозир банкнотаи бузургтарини ИМА бо номинали 100 доллар бароварда мешавад.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Heiko Otto: Доллари ИМА - номиналҳои банкнотаҳо (en,de). 8 августи 2018 санҷида шуд. (англ.) (олмонӣ) (фр.)


|  |  |
| --- | --- |
| Асъор | *Ин мақолаи нопурра дар бораи асъор мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |
**Маҳдӣ Ҳамидии Шерозӣ** (форсӣ: مهدی حمیدی شیرازی‎; 5 май 1914, Шероз — 1 июл 1986, Теҳрон) — адиб, шоир, устоди донишгоҳ, тарҷумон ва мунтақиди эронӣ. Аз машҳуртарин сурудаҳои ӯ метавон ба шеъри «Қӯи зебо» ё ҳамон «Марги қу» ишора кард.

Вй аз мунтақидони машҳури навгароӣ ва шеъри нимоӣ буд ва осори худро ҳавли адабиёти килоссик месуруд.

Намунаи ашъор
-------------

> Марги қӯ  
> 
> Шунидам, ки чун қӯи зебо бимирад,  
> 
> Фиребанда зоду фиребо бимирад.  
> 
> Шаби марг танҳо нишинад, ки мавҷе,  
> 
> Равад гӯшае дуру танҳо бимирад.  
> 
> Дар он гӯша чандон ғазал месарояд,  
> 
> Ки худ дар миёни ғазалҳо бимирад.  
> 
> Гурӯҳе бар инанд, к-ин мурғи зебо,  
> 
> Куҷо ошиқӣ кард, онҷо бимирад.  
> 
> Шаби марг аз бим онҷо шитобад,  
> 
> Ки аз марг ғофил шавад, то бимирад.  
> 
> Ман ин нуктагирам, ки бовар накардам,  
> 
> Надидам, ки қӯе ба саҳро бимирад.  
> 
> Чу рӯзе аз оғӯши дарё барояд,  
> 
> Шабе ҳам дар оғӯши дарё бимирад.  
> 
> Ту дарёи ман будӣ, оғӯш во кун,  
> 
> Ки мехоҳад ин қӯи танҳо бимирад.
> 
>

Эзоҳ
----

1. ↑  شنیدم که چون قوی زیبا بمیرد …(англ.).  روزنامه اطلاعات. 11 ноябри 2022 санҷида шуд.(пайванди дастнорас)

|  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода | 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* GND: 1172977658
* ISNI: 0000 0000 8208 9408
* LCCN: n86816480
* NTA: 249408147
* NUKAT: n2003092825
* SUDOC: 159676762
* VIAF: 26096907
* WorldCat VIAF: 26096907

 |

 |
**Ал-Куфа** ё **Куфа** (ар. الكوفة‎) — шаҳрест дар маркази Ироқ, дар соҳили дарёи Фурот, дар 170 км ҷануби Бағдод. Кӯфа ҳамчун яке аз аввалин шаҳрҳои арабӣ дар Байнанаҳрайн нақши истисноӣ дар таърихи ислом дошт. То соли 2003, аҳолии он 110,000 нафарро ташкил медиҳад. Ин яке аз чаҳор шаҳрҳои Ироқ дар баробари Сомаро, Карбало ва Наҷаф барои шиъаҳо муқаддас аст.

Ҳикоя
-----

Кӯфа ҳамчун урдугоҳи низомӣ дар макони шаҳраки ашӯрии **Акола** дар ҷануби шаҳри лаҳмидии Ҳиро дар соли 637 аз ҷониби Саъд ибни Абуваққос, саҳобаи паёмбар Муҳаммад (с) таъсис ёфтааст. Ӯ то соли 642 ҳокими Куфа буд, ки халифа Умар ибни Хаттоб бо дархости мардуми Куфа ба ҷои ӯ ёрони дигари паёмбар Муғира ибни Шуъбаро таъин кард. Соли 645 халифа Усмон ибни Аффон Валид ибни Уқбаро ҳокими Куфа ва соли 650 Саид ибни Аъсро ҳоким таъин кард. Соли 654 Саид аз ҷониби мардуми шаҳр сарнагун карда шуд ва Абумӯсо ал-Ашъарӣ, дигар саҳобаи паёмбар, ҳокими нав интихоб шуд.

Муноқишаи байни халифа Усмон ва Абумӯсо боиси бархӯрди сокинони Куфа ва сулолаи Уммавиён гардид. Пас аз кушта шудани Усмон куфиён аз халифаи нав Алӣ ибни Абутолиб пуштибонӣ карданд, ки дар соли 656 Караза ибни Кабаъро ба ҷои Абумӯсо ҳоким таъин кард. Пеш аз ҷанг бо Муовия ибни Абусуфён Алӣ пойтахти худро ба Куфа кучонд. Куфа то вафоташ дар соли 661 ба Алӣ содиқ монд.

Муовия ҳокимиятро ба дасти худ гирифта, боз Муғираро амири Куфа таъин кард. Дар соли 670 Муғира аз Куфа, ки дар наздикии он вабои бубонӣ авҷ гирифта буд, фирор кард ва Муовия Зиёд ибни Аби Суфёнро ҳоким таъин кард. Амалиёти Зиёд боиси шӯриши тарафдорони Алӣ гардид, ки дар Куфа боқӣ монда буданд.

Солхои 701-702 шаҳрро аскарони Абдурраҳмон ибни Муҳаммад ишғол карданд .

Адабиёт
-------

* Большаков О.Г. Таърихи хилофат. 2. Давраи истилоњои бузург (633-656). Москва: Адабиёти Шарқ, 1993.
* Большаков О.Г. Таърихи хилофат. Т. 3. Байни ду љанги шањрвандї (656-696). Москва: Адабиёти Шарқ, 1998.
**Абушаку́ри Балхӣ**(ابوشکور بلخی) (915 — ?) — шоири зулисонайни форс-тоҷики ҳамрӯзгори Сомониён, муаллифи «Офариннома»..

Зиндагинома
-----------

Ҷараёни зиндагӣ ва фаъолияти шоирии Абушакури Балхӣ, асосан, дар замони ҳукмронии Сомониён гузаштааст. Чанд муддат дар дарбори Нӯҳ ибни Наср (ҳукмронӣ 943—954) хидмат кардааст. Ӯ ба туфайли маснавии «Офаринма» (таълифаш — 947) шуҳрат ёфт.

Осор
----

Саид Нафисӣ ҳангоми ҷустуҷӯи осори ҳамасрони Рӯдакӣ аз тазкираву фарҳанг ва дигар сарчашмаҳои илмию адабию таърихӣ абёти ӯро ёфта, изҳор кардааст, ки Абушакури Балхӣ ғайр аз маснавии «Офариннома», боз се достони дигар иншо карда будааст. Маснавии «Офариннома» асари панду ахлоқӣ буда, аз ҳикоятҳои маишии дорои ҷанбаи ахлоқӣ иборат аст. Аз мероси адабии Абушакури Балхӣ ҳамагӣ 372 байт боқӣ мондааст. Ашъораш асосан ишқӣ ва панду насиҳатист. Забони ашъор ва услуби баёни ӯ равону сода аст. Бисёре аз абёти ӯ ба забони арабӣ тарҷума карда шудаанд.

Намунаи ашъор
-------------

Чанд намуна аз ашъори ӯ:
Хирадманд гӯяд хирад подшост,
Ки бар хосу бар ом фармонравост.
Хирадро тани одамӣ лашкар аст,
Ҳама шаҳвату орзу чокар аст.
* + -

Ду чиз аз дил андӯҳ берун барад,
Рухи дӯсту овози марди хирад..
* + -

Ҳар он дӯст, к-аз баҳри суду зиён
Бувад дӯст, душман бувад бегумон.

Эзоҳ
----

1. ↑  Encyclopaedia Islamica (ингл.)

Адабиёт
-------

* Ашъори ҳамасрони Рӯдакӣ, Д. 2007;
* Бертельс Е. Э. История персидско-таджикской литературы, М. 1960.

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Сомонхудот**, **Сомонхудо** (форсӣ: سامان‌خُدا‎; зод. асри VIII, вилояти Балх) — наҷибзодаи хуросонӣ, ниёи хонадони Сомониён.

Зиндагинома
-----------

Ӯ аз муғони зартуштӣ буд, ки дар деҳистони Сомон атрофи Балх фармонравоӣ дошт ва таҳти таъсири волии Хуросон Асад ибни Абдуллоҳ, ки аз намояндаи халифаи араб буд, аз мазҳаби зардуштӣ даст кашида дини исломро қабул кард. Дар шахсияти Асад ибни Абдуллоҳ Сомон пуштибоне пайдо кард. Ва аз ин сабаб ба аломати эҳтиром нисбат ба ин мард фарзанди худро Асад ном кард.

Насаби ин хонавода аз рӯи маълумоти сарчашмаҳо ба Баҳроми Чӯбина — яке аз давлатмардони аҳди Сосонӣ мерасад. Сомониён номи худро аз деҳаи Сомон гирифтаанд, ки ин деҳа дар наздикии Самарқанд (ё Балх) будааст. Сарвари ин хонадон Сомонхудот буда, бо амири Хуросон Асад ибни Абдуллоҳ (ваф. 738) муносибати наздик барқарор карда, ба дасти ӯ мусулмон мегардад. Ба поси эҳтироми ин дӯстӣ писари худро низ Асад номид. Сомонхудот ҳамчун намояндаи арабҳо солҳои 725—738 ҳокими Балх буда, барои тасхири баъзе қисматҳои Хуросону Мовароуннаҳр бо арабҳо ҳамдастӣ кардааст.

Баъд аз Сомонхудот писараш Асад ибни Сомон дар хидмати халифаи араб буд. Аз соли 819 наберагони Сомонхудот, фарзандони Асад ибни Сомон — Нӯҳ, Аҳмад, Ёқуб ва Илёс дар вилоятҳои Мовароуннаҳр ҳукумрон шудаанд.

Эзоҳ
----

1. ↑  Аҳрор Мухторов. Амирон ва вазирони Сомонӣ. — Душанбе, 1997, — с. 3.
2. ↑  Ҳотамов Н. Б. Довудӣ Д. Муллоҷонов С. Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). — Душанбе,2011, — с. 99.

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Britannica (онлайн)

 |

| ⚙️ Амирони сулолаи Сомониён |
| --- |
| 
Сомонхудот
 • Асад ибни Сомон
 • Нӯҳ ибни Асад
 • Аҳмад ибни Асад
 • Насри I
 • Исмоил ибни Аҳмад
 • Аҳмад ибни Исмоил
 • Насри II
 • Нӯҳи I
 • Абдумалики I
 • Мансури I
 • Нӯҳи II
 • Мансури II
 • Абдумалики II
 • Исмоили Мунтасир
 |
**Анзурат Саидмуродова** (25.09.1945, шаҳри Самарқанд – 20.10.2007, Душанбе) - пизишки амрози ҷигар. Пизишки терапевт ва эндоскописти дараҷаи олӣ. доктори илми тиб (2004)

Зиндагинома
-----------

Анзурат Саидмуродова 25.09.1945, д.Туркманқишлоқи шаҳри Самарқанд ба дунё омадааст, Ҳамсари профессор Неъматулло Усмонов. Инстиути давлатии тиббии Самарқанд ба номи И.П. Павловро хатм кардааст (1970). Дар ординатураи клиникии кафедраи терапияи госпиталии Институти мазкур аз рӯи ихтисоси «бемориҳои дарунӣ» ба кор пизируфта шудааст (1970-1972). Аспиранти кафедраи ҷарроҳии госпиталии Инстиутути давлатии тиббии Самарқанд, ки баъдан ба Институти тадқиқиқотии илмии гастроэнтерологияи Фарҳангистони улуми Тоҷикистон равон карда шудааст (1972-1975). Ходими хурди илмӣ (1975-1985), ходими калони илмии шуъбаи эндоскопияи Институти мазкур (1985-1992), ассистенти кафедраи пропедевтикаи бемориҳои дарунии №1 (1996-1997), ассистенти кафедраи «Духтурони дорои таҷрибаи умумӣ»-и Донишгоҳи давлатии тиббии Самарқанд (1997-2000), мудири шуъбаи Лабораторияи эндоскопия ва тибби лазерии Институти тадқиқиқотии илмии гастроэнтерологияи Фарҳангистони улуми Тоҷикистон.

Фаъолияти илмӣ
--------------

Дар мавзӯи «Характеристикаи эндоскопии ҳолати сурхрӯдаи беморони мубталои сиррози ҷигар ва гипертензияи порталӣ» таҳти роҳбарии илмии академики Фарҳангистони улуми Тоҷикистон профессор Мансуров Ҳ.Ҳ. рисолаи номз. ва соли 2004 дар мавзӯи «Эндоскопияи комплексии ташхис ва табобати патологияи системаи панкреатобилиарӣ» таҳти роҳбарии академики Фарҳангистони улуми Тоҷикистон Мансуров Ҳ.Ҳ. ва Меъроҷов Ғ.К. рисолаи доктори ҳимоя кардааст. Муаллифи зиёда аз 90 асару мақолаи илмӣ. Иштир. фаъоли конгрессу симпозиум ва конф. ватанӣ ва хориҷӣ, ки Институти тадқ. илмии гостроэнтрология Фарҳангистони улуми Тоҷикистон ташкил кардааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Аслҳо ва наслҳо. - Душанбе, 2013. – С. 114. ISBN 978-99947-958-2-6
**Мавлуда Муродовна Раҳимова** (07.11.1952, Душанбе) — доктори илми тиб (2012). Аълочии соҳаи тандурустӣ.

Зиндагинома
-----------

Мавлуда Муродовна Раҳимова соли 1976 факултаи муолиҷавии Донишкадаи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Синоро хатм карда, ба сифати духтури интерн чанде фаъолият доштааст. Солҳои 1977-1986 мудири шуъбаи сурдологопедияи ҷумҳуриявӣ, 1987-1992 мудири шуъбаи бемориҳои гўшу гулӯ ва бинии Беморхонаи ҷумҳуриявии клиникии рақами 3, 1993-2003 ассистенти кафедра ва аз 2004 дотсенти кафедраи беморҳои гўшу гулў ва бинии ДДТТ ба номи Ибни Сино мебошад.
Раванди бемориҳои гўшу гулў ва бинии занони ҳомиларо мавриди таҳқиқ қарор дода, бобати шунавоии фазоӣ барои ахбори нутқӣ ва аҳамияти он дар ташхиси аудиологӣ андешаҳои ҷолиб баён доштааст.

Ҷоизаҳо
-------

Бо медали «Барои меҳнати шоён» қадр шудааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Аслҳо ва наслҳо. - Душанбе,2013. – С.106. ISBN 978-99947-958-2-6
2. ↑  Арбобони илми тоҷик (асри ХХ-аввали асри ХХI) / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. – Душанбе, 2017. – С. 485.
«**Осору-л-вузаро**» (ар. آثار الوزراء‎) — асари таърихиест дар бораи вазирони мамолики исломӣ аз давраи ибтидои Хилофати араб то замони салтанати Темур ва темуриён. Муаллифи асар Сайфиддинҳоҷӣ ва котиби он Ибни Дарвеш Имомқули Шайх Ҳасан аз силсилаи кубравия будааст. Асари мазкур 10 моҳи раб-ул-аввали соли 1066 ҳиҷрӣ (7 моҳи январи с. 1656 мелодӣ) рӯйнавис шудааст.

Нусхаи дигари «Осору-л-вузаро» дар шаҳри Сринагари Кашмир дар китобхонаи Институти Осиёи Марказӣ (назди донишгохи Кашмир) маҳфуз аст. Китоб сана ва номи котибро надорад. Номи муаллиф таври зайл омадааст: Сайфиддин ҳоҷӣ бини Низом ул-Ақидӣ.
Дар асар иттилооnи таърихӣ дар бораи вазирони давлати Сомониён оварда шудааст

Таърихи иншои асар
------------------

Муаллиф барои навиштани асри худ аз китобҳои «Таърихи Табарӣ», «Шоҳнома» — и А. Фирдавсӣ, «Ҷомеъ ул-таворих», «Таърихи Ҷоҳонгиршоҳи Ҷувайнӣ», «Таърихи Саҷуқӣ», «Қобуснома» ва ҳоказо истифода бурдааст. Ба андешаи муаррихи тоҷик Аҳрор Мухторов "дар амал боби охири «Осору-л-вузаро», «Дар зикри Темур ва авлоди ӯ» номида шуда, воқеаҳои таърихиро то соли 875 ҳиҷрӣ (1470—1471) то замони вазирии Ҳоҷи Низомулмулки Хавфӣ дарбар кардааст. Аз ин таърих хулоса мешавад, ки муаллиф асари худро дар ибтидои ҳукумронии Султон Ҳусайн Мирзо (1469—1506) хатм кардааст. Бинобар ин номи вазири кабири ин давр Алишер Навоӣ дар ин асар зикр наёфтааст.

Қисматҳои асар
--------------

«Осору-л-вузаро» аз дувоздаҳ бобби зерин иборат аст:

1. Дар зикри вузарои салотини мутақаддимин
2. Дар зикри вузарои хулафои Рошиддун
3. Дар зикри вузарои Бини Уммия
4. Дар зикри вузарои Бини Аббос
5. Дар зикри вузарои Оли Сомон
6. Дар зикри вузарои Ғазнавиён
7. Дар зикри вузарои Оли Буя
8. Дар зикри вузарои Оли Салҷуқ
9. Дар зикри вузарои Хоразмшоҳиён
10. Дар зикри вузарои Чингизхон
11. Дар зикри вузарои Музаффар ва мулки Ғур
12. Дар зикри вузарои Темур ва авлоди ӯ.

Дар нусхаи мазкур омадааст, ки Сомониён «саду ду солу ним бист рӯз» ҳукм рондаанд.

Эзоҳ
----

1. ↑  *Наҷотова Н. Б. Иноятова С. Э.* Баъзе маълумот перомуни вазирони аҳди ғазнавӣ. *Равшанфикр*.  Муаррих, №2 (30) 2022.
2. ↑  Аҳрор Мухторов. Амирон ва вазирони Сомонӣ. — Душанбе, 1997, — с. 58-59.
3. ↑   Аҳрор Мухторов. Амирон ва вазирони Сомонӣ. — Душанбе, 1997, — с. 58-59.
**Соибсултон Алиназарова**  (28 феврали 1944, ноҳияи Бартанг) — ҳунарпешаи Театри давлатии ҷавонон ба номи М. Воҳидов, Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон, Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (2009), Аълочии фарҳанги СССР (1974).

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи Омӯзишгоҳи мусиқии шаҳри Душанбе (1964), Институти давлатии санъати театрии ба номи А. В. Луначарскийи шаҳри Москва (1971). Ҳунарпешаи Театри драмаи мусиқии ба номи Рӯдакии шаҳри Хоруғ (1964—1966). Аз соли 1971 ҳунарпешаи Театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон ба номи М. Воҳидов. Истеъдоди Алиназарова аз нахустин симоҳои офаридааш зоҳир гардид. Ролҳои офаридаи Алиназарова дорои драматизми амиқ, иродаи бузург ва хусусиятҳои нотакроранд. Дар саҳнаи театр як силсила ролҳои ҷолиби драмавӣ, фоҷиавӣ ва романтикӣ офаридааст: Ҷамила («Бой ва хидматгор»-и Ҳ. Ниёзӣ, 1964), Хосият («Хонаи умед»-и А. Сидқӣ, 1964), Лайлӣ («Қишлоқи тилоӣ»-и М. Миршакар, 1965), Мария Лвовна («Пирии пурзаҳмат»-и Л. Рахманов, 1970), Дилбар («Ғори аҷинаҳо»-и Г. Сафиева, 1971), Нина («Сафар Амиршоев»-и С. Сафаров, 1972), Ширин («Хусрав ва Ширин»-и Г. Птитсин), Марҷона («Фолбинии Афандӣ»-и А. Баҳорӣ), Сабринисо («Сафар Махсум»-и А. Ҳамдам, 1992), Тӯтӣ («Торҳои муҳаббат»-и Қ. Киром), Оҳу («Олами вуҳуш»-и А. Қодиров, 1998), Оқила («Дар ҷустуҷӯи бахт»-и Ҳ. Нуров), Фаррошхола («Моҷарои имтиҳон»-и А. Атобоев) ва ғайра Алиназарова дар телевизион низ фаъолият кардааст. Роли Қандалотро дар намоишномаи «Алифбоҷон-алифбо» хеле хуб офарид. Барандаи намоишномаҳои «Театр ва бачаҳо» ва «Хоби ширин, хурдтаракон» буд. Дар филми телевизионии «Духтари ҷасур»-и Ш. Қиёмов роли духтари ҷасурро моҳирона бозид. Дар бисёр фестивалу озмунҳо иштирок карда, соҳиби ҷоизаҳо шудааст. Муаллифи драмаи «Навҳаи зан» ва 70 мақола.

Нигаред
-------

* Феҳристи ҳунарпешаҳои хидматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон

Эзоҳ
----

1. ↑  Театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон ба номи Маҳмудҷон Воҳидов. 19 май 2015 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 5 марти 2016.

Сарчашма
--------

* А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — 608 с. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Матлуба Абдузунуновна Ғаффорова** — олим, доктори илмҳои тиб (1995), профессор (1999).

Зиндагинома
-----------

Матлуба Абдузунуновна Ғаффорова хатмкардаи Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино (1977). Ординатори клиникии кафедраи бемориҳои гӯшу гулӯ ва бинии ИДТТ (1977-1979), духтури бемориҳои гӯшу гулӯ ва бинии Дармонгоҳи №10 (1979-1982) ва Маркази ҷумҳуриявии аллергологӣ (1984), аспиранти Донишкадаи марказии такмили ихтисоси духтурон (ш. Москва; 1984-1987), ассистент (1987-1996), дотсент (аз 1996), иҷрокунандаи вазифа ва ва мудири кафедраи бемориҳои гӯшу гулӯ ва бинии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино (1996-2010) кор кардааст.
Доир ба бемориҳои аллергии гӯшу гулӯ ва бинӣ дар сокинони баландиҳои мухталифи Тоҷикистон, хусусиятҳои минтақавии ҷараёни бемориҳои аллергӣ дар кӯдакон, дарёфти усулҳои комплексии ташхиси бемориҳои гӯшу гулӯ ва бинӣ ва муолиҷаи онҳо пажӯҳиш анҷом додааст. Бобати ҷараёни клиникӣ, ташхис ва муолиҷаи риносинуитҳои аллергӣ ҳамчун ҳолати пеш аз зиқи нафас, хусусиятҳои минтақавии паҳншавӣ, ҷараёни клиникӣ ва муолиҷаи бемориҳои аллергии гӯшу гулӯ ва бинӣ дар сокинони Тоҷикистон таҳқиқот бурдааст. Теъдоди таълифоташ аз дусад мегузарад. Соҳиби 23 навоварист.

Осор
----

* Региональные особенности распространения, клинического течения и терапия аллергических заболеваний ЛОР- органов ӯ жителей Таджикистана: Дисс…доктора мед. наук. – М. 1985; Особенности клинического течения, специфической диагностики и терапии аллергических риносинуитов как состояние предастмы. – Д. 1987;
* Лекции по иммунологии и аллергологии. – Д. 1996;
* Тесты для самоподготовки студентов к практическим занятиям по оториноларин-гологии. – Д. 2007;
* Папилломатози ханҷара дар кӯдакон. – Д. 2007;
* Малакаҳои амалӣ аз оториноларингология барои донишҷӯён. – Д. 2007;
* Аллергические заболевания в детском возрасте (клиника, диагностика, лечение и профилактика). – Д. 2008.

Эзоҳ
----

1. ↑  Арбобони илми тоҷик (асри ХХ-аввали асри ХХI) / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. – Душанбе, 2017. – С. 150-15.
**Скотч** — навори дорои қабати часпандаест, ки дар ҳаёти ҳаррӯза ва дар истеҳсолот истифода мебаранд, аз ҷиҳати технологӣ аз падидаи физикии пайвастшавӣ истифода мешавад.

Скотч одатан, дар шакли ғалтак бо сатҳи берунии ғайриваслӣ истеҳсол карда мешавад ва навъи дигараш бо молидани ширеши дуҷониба низ истеҳсол мешавад. Барои часпонидани ашё, инчунин молидани муҳофизатӣ ё ороишии ашё истифода мешавад. Часпиши скотч аз ғафсии қабати часпанда (10-30 микрон) вобаста аст; ширеш метавонад акрилӣ ё резинӣ бошад. Онро ба плёнкае, ки аз маводи гуногун сохта шудааст — фолга, коғаз, плёнкаи полиэтиленӣ, плёнкаи ПВХ. Лентаи полипропиленро одатан скотч меноманд. Ҳарчанд "скотч" тамғаи тиҷории ширкати "3M" аст ва дар маҷмӯъ маънои лентаи часпакро дорад.

Ҷолиб
-----

Дар соли 1953 олимони шӯравӣ дар шароити вакуум дар ҷое, ки лентаи оддии часпанда аз як субстрат ҷудо мешавад, масалан, аз шиша ё ҳангоми кушодани рол, нурҳои рентгенӣ аз ҳисоби триболюминесценсия хориҷ шуданро кашф карданд. Дар соли 2008, олимони амрикоӣ озмоишҳо гузаронда нишон доданд, ки дар баъзе ҳолатҳо қувваи радиатсия барои дар коғази аксбардорӣ мондани тасвири рентгенӣ кифоя аст.

Пайвандҳо
---------

Эзоҳ
----

1. ↑
**Даргоҳ** (ё ки дарбор) — наздиктарин атрофиёни дарбории амир дар назаранд, ки ба онҳо амалӣ гардонидани корҳои гуногуни давлатӣ фармуда мешуд. Масалан, ба ҳайати даргоҳи Давлати Сомониён асосан қисматҳо ва мартабаҳои зерин дохил мешуданд: а) гурди д а р б о р ӣ ; б) ҳоҷиби бузург; в) соҳиб-ҳаррос; г) надимон.

Ҳар кадоме аз ин сохтори мақомот ва рутбаҳо ташкилдиҳандаи даргоҳи давлати Сомониён ба
шумор рафта, дорои ҳуқуқҳои дахлдор буданд ва вазифаҳои алоҳидаро иҷро менамуданд.

Нигаред низ
-----------

* Сомониён

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М. А. — Душанбе: ЭР-граф, 2009. — с. 141
**Ваҳобҷон Абдулазизов** — филолог, номзади илми филология (1993), дотсенти кафедраи забони адабии муосири тоҷикӣ Донишгоҳи миллии Тоҷикистон.

Зиндагинома
-----------

Ваҳобҷон Абдулазизов хатмкардаи факултети филологияи тоҷики Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленин (1977). Муаллими мактаби миёнаи №90 н. Ленин (1977-1979), лаборанти кафедраи забони тоҷикии УДТ ба номи В.И. Ленин (1979-1980), сафари хидматӣ ба Ҷумҳурии демократии Афғонистон ба сифати тарҷумони мушовири КМ ВЛКСМ (1980-1983), мудири кабинети лингафонии факултети филологияи тоҷики УДТ ба номи В.И. Ленин (1983-1985), сафари хидматӣ ба Ҷумҳурии демократии Афғонистон ба сифати ёвари сармушовири КМ ВЛКСМ (1985-1987), муаллими забон ва адабиёти тоҷики мактаби миёнаи №90, н. Ленин (1987-1989), ассистент, дотсенти кафедраи забони муосири тоҷики Донишгоҳи миллии Тоҷикистон (1989), муовини декани факултети филологияи ДМТ оид ба тарбия ва илм, муовини декани факултети филологияи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон оид ба илм (1996-2005), Сардори Раёсати муносибатҳои байналмилалии Вазорати маорифи Тоҷикистон (2005- 2009), ректори Донишкадаи ҷумҳуриявии такмили ихтисос ва бозомӯзии кормандони соҳаи маориф (2009-20012). Аз соли 2012 то ҳол дотсенти кафедраи забони адабии муосири тоҷикии ДМТ. Дар давоми фаъолияти илмии омӯзгорӣ зиёда аз 30 мақолаи худро дар саҳифаҳои маҷаллаву рӯзномаҳо ва маҷмӯаҳои илмӣ ва илмиву оммавӣ ба табъ расонидааст. Дорандаи нишони сарисинагии «Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон», ордени давлатии Ҷумҳурии Афғонистон- «Фидокорӣ», медали Давлатии Ҷумҳурии Афғонистон «Аз мардуми сипосгузори Афғонистон»(1987-1988) ва медали «10-солагии Инқилоби Савр» (1988) ҳамчунин медалҳои фахрии КМ ВЛКСМ- «За активную работу в Комсомоле» (1981); «Трудовая доблесть» (1983); медали КМ ВЛКСМ ва Комитети Созмонҳои Ҷавонони (КМО) СССР- «За укрепления Мира, дружбы и солидарности молодёжи»(1987) ва «Медали ифтихорӣ»-и «Созмони ДемократииҶавонони Афғонистон»- ду дафъа солҳои 1983 ва 1987 инчунин чандин Ифтихорномаҳои Вазорати Маориф мебошад.

Осор
----

* Калимаю Таркибҳои пайвандакӣ дар ҷумлаҳои пайрави пуркунанда. Паёми донишгоҳи миллии Тоҷикистон, 1993, №4, саҳ. 13-20;
* Вожагиҳои вожаи «то». Маҷаллаи «Адаб» 1995, №3-6, саҳ. 11-17;
* Тобишҳои маъноии иловагии ҷумлаи пайрави пуркунанда. Дар китоби «Вазифаҳои воҳидҳои забонӣ дар ҷараёни гуфтор» (Маҷмӯи мақолаҳо).– Душанбе, 1995, саҳ. 153-159;
* Сермаъноии ҷумлаи пайрави пуркунанда. Дар китоби «Сохтор ва корбасти воҳидҳои забони тоҷикӣ», (Маҷмӯи мақолаҳо).– Душанбе, 1999, саҳ. 130-136;
* Вазифаҳои дастурии вожаи «чун» дар ашъори Абӯабдулло Рӯдакӣ. Дар китоби «Забон рукни тоат». (Маҷмӯи мақолаҳо).– Душанбе, 2004, саҳ. 96-106;
* Ҷумлаи пайрави хилоф дар ашъори М. Турсунзода. Дар китоби «Вассофи сулҳу амонӣ ва дӯстии халқҳо» (Маҷмӯи мақолаҳо).- Душанбе, 2011.

Эзоҳ
----

1. ↑  Кафедраи забони адабии муосири тоҷикӣ, Ваҳобҷон Абдулазизов(тоҷ.). *www.philol.tnu.tj*. 24 май 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 28 сентябри 2020.
**Устоқадам Машрабов** (15 апрел 1935, ноҳияи Дӯстӣ — 30 январ 1984, Душанбе) — овозхон, ширинкор. Ҳунарпешаи шоистаи ҶШС Тоҷикистон (1974).

Зиндагинома
-----------

Омӯзишгоҳи мусиқии шаҳри Душанбе (1956) ва Донишкадаи ҳунарҳои зебои Тоҷикистонро соли 1979 ғоибона хатм кардааст. Бештар бо таххаллуси Усто машҳур буд. Фаъолияташ дар Филармонияи давлатии Тоҷикистон гузаштааст. Дар ҳамкорӣ бо Мастибек Паллаев (Масто) саҳначаҳои ҳаҷвӣ, этюдҳо, интермедияҳо, сурудҳои ҳаҷвӣ замзама менамуданд. Хидматашон дар ривоҷи услуби сарояндагии ҳаҷвӣ ниҳоят калон аст. Симои афроди фориғбол, майпараст, корбезор, олуфтасатанг, мунофиқ, худписанд, дурӯғгӯю оилабезорро бо таронаҳои ҳаҷвӣ мекушоданд. Саҳнаҳои «Эшон Шаҳристон рафтанд», «Муфаттиш», «Мудири анбор», «Тақсими кор», «Аз мо чӣ ҳосил?», «Усто ризо, Масто ризо», «Қалин», «Мода шуд» ва ғайраҳо ҳаводорони зиёд пайдо карданд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.
**Мадиброҳим Норматов** — (1 феврали соли 1938 ноҳияи Ашт) — доктори илмҳои филолгия (1998), профессори кафедраи забони адабии муосири тоҷикӣ Донишгоҳи миллии Тоҷикистон. Корманди шоистаи Тоҷикистон (1997).

Зиндагинома
-----------

Мадиброҳим Норматов хатмкардаи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ва аспирантураи он (1966). Аз соли 1961 устоди Донишгоҳи миллии Тоҷикистон: ассистент, муаллим, муаллими калон ва аз соли 1968 дотсент то ҳол. Дар давоми фаъолияти илмию омӯзгорӣ зиёда аз 80 мақола ва барои донишҷӯён маводи илмию методии худро дар саҳифаҳои маҷаллаву рӯзномаҳо ва маҷмӯаҳои илмӣ ва илмиву оммавӣ ба табъ расонидааст. Дорандаи нишони сарисинагии «Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон», медалҳои «Барои меҳнати шуҷоатнок», «Ветерани меҳнат» ва инчунин чандин ифтихорномаҳои Донишгоҳи миллии Тоҷикистон мебошад. 1 соли 2019 дар шаҳри Душанбе забоншиноси маъруф, профессор Мадиброҳим Норматов дар синни 81 солагӣ аз олам даргзашт..

Фаъолияти илмӣ
--------------

М. Норматов нахуст соли 1991-ум ва бо сабаби эҳтиёҷи зиёди хонандагон такроран соли 2008-ум китоби «Таҳлили синтаксисӣ ва навъҳои он»-ро ба нашр расонид. Китобҳое, чун «Муқаддимаи забоншиносӣ» ва «Забоншиносии умумӣ» (дар ҳаммуаллифӣ бо профессор Ф. Қ. Зикриёев) аз ҷумлаи ҳамин гуна асарҳоянд, ки ҳар ду бино ба эҳтиёҷмандии сахти толибилмони макотиби олӣ ду маротиба ба нашр расидаанд. аз ҷониби ӯ як даста рисолоти илмиву таълимии марбут ба наҳви ҷумлаҳои содаву мураккаб ба нашр расонида шуда, осоре чун «Омӯзиши ҷумлаҳои содаи яктаркиба», «Усули таҳлили синтаксисӣ», «Ҷумлаҳои сода дар забони адабии ҳозираи тоҷик», «Таҳлили синтаксисӣ ва навъҳои он», «Муқаддимаи забоншиносӣ», «Забоншиносии умумӣ», «Забони адабии муосири тоҷик» (синтаксис) ва даҳҳо мақолаҳои илмии ба масоили мухталифи забоншиносии тоҷик бахшидашуда ба дасти хонандаи тоҷик расид.

Осори илмӣ
----------

* Муқаддимаи забоншиносӣ. - Душанбе: «Маориф», 1995.- 172 с.; Душанбе: «Матбуот», 2006.- 240 с.;
* Забоншиносии умумӣ. - Душанбе: «Маориф», 1991.- 160 с.; Душанбе: «Матбуот», 2007.- 256 с.;
* Ҷумлаҳои сода дар забони адабии ҳозираи тоҷик. - Душанбе: «Матбуот», 2001.- 184 с.;
* Таҳлили синтаксисӣ ва намудҳои он. - Душанбе: «Матбуот», 2008.- 148 с.;
* Забони адабии ҳозираи тоҷик (Синтаксис). - Душанбе: «Матбуот», 2011.- 324 с.

Пайвандҳо
---------

* факултаи филогияи тоҷик

Эзоҳ
----

1. 1 2  Забоншинос Мадиброҳим Норматов даргузашт(тоҷ.). *www.pressa.tj*. 31 май 2020 санҷида шуд.
2. ↑  Кафедраи забони адабии муосири тоҷикӣ, Мадиброҳим Норматов(тоҷ.). *www.philol.tnu.tj*. 24 май 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 28 сентябри 2020.
**Мастибек Паллаев** (10 октябр 1939, ноҳияи Рӯшон, Вилояти мухтори Кӯҳистони Бадахшон — 30 январ 1984, Душанбе) — овозхон, ширинкор, Ҳунарпешаи шоистаи ҶШС Тоҷикистон (1974).

Зиндагинома
-----------

Соли 1979 ғоибона Донишкадаи ҳунарҳои зебои Тоҷикистонро ба итмом расондааст. Аз соли 1958 дар ансамбли тарона ва рақси «Помир» ва аз соли 1960 то поёни умр дар Филармонияи давлатии Тоҷикистон сурудхонӣ кардааст. Бо тахаллуси Масто машҳур буд ва ҳамроҳи Усто (Устоқадам Машрабов) саҳнаҳои ҳаҷвӣ, интермедияҳо, этюдҳо ва сурудҳои ширинкоронаи замонавӣ эҷод карда, симои роҳбарони фориғболу бепарво, мунофиқон, оилабезорон, майпарас­тон, олуфта­сатангони корбезор ва амсоли онҳоро ба намоиш мегузоштанд."Эшон Шаҳристон рафтанд", «Муфаттиш», «Тақсими кор», «Му­дири анбор», «Усто-ризо, Масто-ризо», «Қалин», «Хизмати олӣ карданд», «Аз мо чӣ ҳосил», «Мода шуд» барин дуэтҳояшон вирди забонҳо гардиданд. Мутаассифона, баъди фавти фоҷиаомези ин ду санъаткор дигар амалан касе равиши ҳунарашонро пайгирӣ накард.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.
**Шарофат Ғуломова** — доктори илмҳои биологӣ (1998), профессор (2000).

Зиндагинома
-----------

Шарофат Ғуломова факултаи биологияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленин соли 1962 хатм карда, ба сифати ассистенти кафедраи зоологияи Институти педагогии шаҳри Бухоро фаъолияташро шурӯъ намудааст. Солҳои 1963-1991 лаборанти калон, ассистент, муаллими калон ва дотсенти кафедраи физиологияи одам ва ҳайвоноти Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленин ва ҳамзамон солҳои 1986-1991 дотсенти кафедраи физиологияи эътимолии ДДТТ ба номи Ибни Сино, 1991-2000 дотсент ва мудири кафедраи физиологияи эътимолии Институти давлатии тиббии шаҳри Бухоро, 2001-2002 профессори кафедраи физиологияи эътимолии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ Ибни Сино, 2003-2004 корманди Пажӯҳишгоҳи пешгирии бемориҳои ҷумҳурӣ, 2004-2006 профессори кафедраи физиологияи чорвои Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон ба номи Ш. Шоҳтемур кор кардааст. Аз соли 2006 вазифаи профессори кафедраи озмоиши тиббии Донишкадаи баъдидипломии такмили ихтисоси кормандони тиббии Тоҷикистонро адо намудааст. 
Оид ба раванди муътадилшавии системаи маҳфуздорандаи муовзанаи обу намак ба шароити баландкӯҳ, таъсири денерватсияи васеи гурда бо фаъолияти митозии он дар раванди гипертрофияи талофӣ таҳқиқот анҷом додааст.

Осор
----

* Методические указания по «Анатомии человека». – Д. 1986;
* Физиологияи хоб. Дастури таълимӣ. – Д. 2005;
* Механизм регуляции водно-солевого обмена и функции компенсаторно-гипертрофирующейся почки в условиях высокогорья. – Д. 2005.
*
**Ноҳияи Сино** — ҳам аз ҷиҳати ҳудуд ва ҳам аз ҷиҳати аҳолӣ калонтарин ноҳия ва яке аз чаҳор ноҳияҳои шаҳри Душанбе мебошад. 

  

Соли 2019 дар ноҳияи Синои шаҳри Душанбе 326100 нафар истиқомат мекарданд.

Таърих
------

Ин ноҳия замони таъсисёбиаш Фрунзе ба шарафи инқилобчӣ Михаил Фрунзе номгузорӣ шуда буд ва бо ин ном то соли 2003 шинохта мешуд. Бо қарори Маҷлиси Миллии Маҷлиси Олӣ, № 463 аз 21 ноябри соли 2003 ин ноҳия ба шарафи Ибни Сино ноҳияи Сино номгузорӣ шуд.

Ҷуғрофия
--------

Ноҳияи Сино қисмате аз маркази шаҳри Душанбе ва манотиқи ғарбии онро дар бар мегирад, бо ноҳияи Исмоили Сомонӣ ва ноҳияи Фирдавсӣ дар ҳамсояги қарор дорад. Қисми зиёди ҳудуди ин ноҳия ғарбтар аз дарёи Варзоб ҷойгиранд. Ноҳияи Сино аз шаҳракҳо бо биноҳои баландошёнаи истиқоматии дар замони шӯравӣ бунёд ёфта иборат аст. Вале хонаҳои хусусии як ошёна низ ин ҷо кам нестанд, масалан дар Деҳи боло, ки дар шафати хиёбони Исмоили Сомонӣ ва маркази шаҳри Душанбе ҷойгир шудааст. 

Ба ноҳияи Синои шаҳри Душанбе шаҳракҳои № 11, 12, 13, 14, 15, 31, 32, 33, 34, 82, 84, 88, 91, 101, 102, 103, 104, 112 ва маҳаллаҳои Меҳробод, Панҷрӯд, Деҳи боло, Навобод, Авасто, Қазоқон, Лучоб, Ҳаёти Нав, Зарафшон, Зарафшон-2, Яккачинор, Гулистон, Деҳотӣ, Буни Ҳисорак, Испечак, Испечак-2, Гулбутта ва ғ. дохил мешаванд. 

Дар минтақаи ноҳияи Сино истгоҳҳои роҳи оҳани Текстил, 4679 километр, Комбинати равғанбарорӣ ва Душанбе II ҷойгиранд.

Пайвандҳо
---------

*

Эзоҳ
----

1. ↑  Указы Президента Республики Таджикистан | НИАТ "Ховар" (ru-RU). 11 январи 2023 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 19 январи 2023.
2. ↑  Общая информация. *Исполнительный орган государственной власти города Душанбе*(пайванди дастнорас — *таърих*). 12 октябри 2020 санҷида шуд.
**Ҳусейн Насруллоев** (тав. 28.01.1945, шаҳри Панҷакент), иқтисоддон, номзади илмҳои иқтисодӣ (1992), профессор (2010).

Зиндагинома
-----------

Соли 1962 Омӯзишгоҳи омӯзгории ш. Панҷакентро хатм кардааст. Солҳои 1962–1963 муаллими мактабҳои ибтидоии деҳаҳои Рогин ва Зиндовуди ноҳияи Панҷакент буд. Солҳои 1963–1967 дар факултети табиатшиносию географияи Донишкадаи давлатии омӯзгории ш. Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко таҳсил карда, онро бо дипломи аъло хатм намудааст. Солҳои 1967–1970 ассистент, 1970–1973 аспиранти донишкадаи омӯзгории пойтахт буд. Аз соли 1973 ҳамчун муаллими калони кафедраи географияи иқтисодии донишкадаи омӯзгории пойтахт, ҳамзамон дар кафедраи иқтисодиёти хоҷагии кишлоқи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин ба ҳайси ҳамкор фаъолият кардааст. Солҳои 1986–1994 ходими калони илмии Шӯрои тадқиқоти қувваҳои истеҳсолии Академияи илмҳои Тоҷикистон буд. Солҳои минбаъда ҳамчун дотсент дар Донишгоҳи озоди Тоҷикистон ва Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон (ш. Хуҷанд) кор кардааст. Солҳои 2003–2006 мудири кафедраи фанҳои иқтисодӣ ва директори намояндагии Донишгоҳи муосири гуманитарии Россия ва Тоҷикистон дар ш. Панҷакент, 2006–2008 декани факултети менеҷменти филиали Донишкадаи давлатии омӯзгории Тоҷикистон дар ш. Панҷакент буд. Аз соли 2008 то ба имрӯз муовини ректори Донишкадаи давлатии омӯзгории Тоҷикистон дар ш. Панҷакент оид ба корҳои илмӣ мебошад. Оид ба масъалаҳои демографии маскуншавии аҳолӣ, хусусиятҳои ташаккул ва истифодаи оқилонаи захираҳои кории Ҷумҳурии Тоҷикистон зиёда аз 30 мақолаҳои илмӣ ба чоп расонидааст. Иштирокчии Конгресси байналхалқии географӣ ва як қатор конференсияву симпозиумҳои умумииттифоқӣ ва ҷумҳуриявӣ мебошад.

Пайвандҳо
---------

* Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ
*
**Сохтмони роҳи мошингарди Исфара-Конибодом- Ҷаббор Расулов** — соли 2016 дар вилояти Суғд оғоз шудааст.

Дар шаҳри Конибодом Асосгузори сулҳу Ваҳдати миллӣ-Пешвои миллат, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба корҳои таҷдиду азнавсозии роҳи мошингарди Исфара-Конибодом- Ҷаббор Расулов оғоз бахшид. Маблағи умумии корҳои таъмиру сохтмон дар марҳилаи аввали "Лоиҳаи таҷдиди қитъаҳои роҳи автомобилгарди Хуҷанд-Исфара 45 миллион доллари амрикоиро ташкил мекунад. Аз ин маблағ 38 миллиону 250 ҳазор долларро қарз ва 6 миллиону 70 ҳазори дигарро бошад, гранти Бонки умумиҷаҳонӣ ташкил медиҳад. Фармоишгари лоиҳа Вазорати нақлиёти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва пудратчӣ ширкати чинии "Чайна рейлвей групп корпорейшн" мебошад. 
Роҳ аз шаш қитъа иборат буда, дарозии умумии он 68 километр ва паҳноияш 12, дар баъзе ҷойҳо то ба 22 метр мерасад. Муҳлати анҷоми корҳои таҷдиду барқарорсозии роҳ ду сол муайян шудааст.

Сарчашма
--------

1. ↑  Оғози корҳои навсозии шоҳроҳи Исфара-Конибодом-Ҷаббор Расулов. 24 апрели 2016 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 4 апрели 2016.
**Пӯлод Одинаевич Ниёзов** — филолог, номзади илми филология, дотсенти кафедраи забони адабии муосири тоҷикӣ Донишгоҳи миллии Тоҷикистон.

Зиндагинома
-----------

Пӯлод Ниёзов хатмкардаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон (1997) ва аспирантураи он (2004). Баъди хатми донишгоҳ дар вазифаҳои муҳаққиқ-коромӯз ва асисенти кафедраи таърихи адабиёти тоҷик (1997-2000) фаъолият дошта, солҳои 2000-2004 аспиранти кафедраи таърихи адабиёт ва солҳои 2005-2007 муаллими калони ҳамин кафедраи ДДМТ буд. Аз соли 2008 дотсенти кафедраи таърихи адабиёти тоҷики ДДМТ мебошад. Муаллифи бештар аз 20 мақола ва асарҳои илмӣ- методист. Дар мақолаҳои «Роҷеъ ба маъхазҳои «Саломан ва Абсол-и» Абдураҳмони Ҷом «(2003),» «Аз таърихи таҳаввули сюжети «Саломон ва Абсол» «(2004),» «Талмеҳ дар адабиёти форсӣ» (2005), «Рӯдакӣ устоди шоирони ҷаҳон буд»(2008) ва ғайра паҳлӯҳои гуногуни адабиёти гузаштаи тоҷикро мавриди тасдиқ қарор додаст.

Осор
----

* «Абдараҳмони Ҷомӣ ва «Саломон ва Абсол-и» ӯ Д, 2007; Феҳристи рӯзгор ва осори профессор Худоӣ Шарифов, Д, 2007 (ҳаммуллиф).
* Рӯдакӣ дар шеъри муосири тоҷик, Д, 2008 (ҳаммуллиф).
* Назаре ба «Саломон ва Абсол »-и Абдараҳмони Ҷомӣ ва савобиқи он,»Д, 2003.

Эзоҳ
----

1. ↑  Кафедраи забони адабии муосири тоҷикӣ, Пӯлод Одинаевич Ниёзов(тоҷ.). *www.philol.tnu.tj*. 24 май 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 28 сентябри 2020.