recursal/SuperWikiNEXT-32B huggingface dataset:
**Ҷамоати деҳоти Далёни Боло** - ҷамоатест дар ноҳияи Деваштичи вилояти Суғди Тоҷикистон.

Сохтори маъмурию ҳудудии Ҷамоат
-------------------------------

Аз тарафи шарқ бо Ҷамоати Калининобод, аз шимолу шарқи бо Ҷамоати Чавкандаки ноҳияи Истаравшан, аз тарафи шимол бо ноҳияи Истаравшан, аз ҷанубу ғарб бо ноҳияи Кӯҳистони Мастчоҳ ҳамсарҳад мебошад. Ҳудуди Ҷамоат 12117 га дарбар мегирад.

Шароитҳои табиию иқлимӣ ва захираҳо
-----------------------------------

Ҷамоати деҳоти Далёни Боло дар шимолу ғарби ноҳияи Деваштич дар зери қаторкӯҳҳои Туркистон воқеъ буда аз шимолу ғарб бо Ҷамоати Нофароҷи ноҳияи Истаравшан зиёда аз 30 км ҳаммарз мебошад. Сатҳи паҳни ноҳамвори теғадор аз шимол ба ҷануб аз 500 метр то 4743 метр тадриҷан баланд шуда маркази Ҷамоат деҳаи Далёни Боло дар баландии 1050 м аз сатҳи баҳр ҷойгир мебошад.Ҷамоат аз захираҳои табии масолеҳи бинокорӣ (гил, хок, сангҳои таҳкурсӣ, сангҳои барои истеҳсоли оҳак) санги мармар бой мебошад. Хокҳои Ҷамоат асосан хоки хокистарранги тира, зардхок, шағалхок, инчунин хокҳои серсанг ва рег вомехӯранд. Хоки минтақаи бешазори арча ва доманаи кӯҳсор қаҳваранг ё худ доминаранг буда, поёнтар ба гашти дашт он ба тирахаки кушод ва зардхок таҷлил меёбад. 
Иқлими деҳот субтропикии хушк буда, ҳаҷми боришотӣ аз 500 то 700 мм буда ҳарорати миёнаи ҳаво дар моҳҳои июн-июл 30-35 С, дар кӯҳҳо 12-15 С, дар моҳи январ -2-6 ва дар кӯҳҳо -12-15 С хушк мебошад. 
Дар ҳамвории доманакӯҳҳо дар баландиҳои (1000-1900 метр) набототи биёбонию нимбиёбони эфемирҳо, шибоғ, шутурхор, ҷӯробак, кавар, ковук ва ғайра, дар кӯҳҳо дар баландиҳои зиёда аз 1100-1900 дамои хӯшадорҳо, лубиёҳо, гулҳо, буттаҳои зирк, настаранг, бодомӣ, бодоми талхак ва ғайраҳо мерӯянд. Дар водиҳои ноҳия бошад зироатҳои маданӣ, гандум, ҷав, ҷавдор, сулӣ, ҷуворимакка, нахуд, лаблабу, шалғам, турб, пиёз, сабзӣ, помидор, бодиринг, харбуза, каду, ангуру тут, себ, нок, шафтолу, зардолу, гелос парвариш меёбанд.
Олами ҳайвонотро юрмон, харгӯш, рӯбоҳ, гург, хуки ваҳшӣ, ҷайра, хирси мала, оҳу, бузҳои ёбоӣ; паррандаҳо: кабк, мурғи ҳилол, мастка, зоғ, уқоб, бургут, мусича, гунҷишк, фароштурук, акка, кабӯтари ёбоӣ, бедона, булбул; Моҳиҳо: ширмоҳӣ, гулмоҳӣ, пешонағафс-хазандаҳоро мор, калтакалос, сусмор, каждум, калпеса намояндагӣ мекунанд

Деҳоти ҷамоат
-------------

|  |
| --- |
| **Деҳаҳои Ҷамоати Далёни Боло** |
| Деҳа | Аҳолӣ |
| Навобод (деҳаи н. Ғончӣ) |  |
| Файзобод (деҳаи н. Ғончӣ) |  |
| Қалъачаи Арбоб |  |
| Демнора |  |
| Далёни Боло |  |
| Далён |  |
| Обиборик |  |

Эзоҳ
----

1. ↑  Ҷамоати Далёни Боло. 2 феврали 2016 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 25 марти 2016.

|  |  |
| --- | --- |
| Тоҷикистон | *Ин мақолаи нопурра аз ҷуғрофияи Тоҷикистон мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |
Акс:Logo 20th century fox.JPGЛоготипи 20th Century Fox
**20th Century Studios** (аз англ.  Муттаҳидкунии Синамои Бистумин асри Фокс) — яке аз шаш киностудияҳои амрикоие, ки модари компанияи 21st Century Fox. Боз телефилмҳоро ба навор мебардорад.

Компания асосгузоштааст 31 май 1935 дар баробари муттаҳидкунии ду студия Fox Film Corporation, ки дар соли 1915 ба кор шурӯъ кардааст бо Уилям Фокс ва Twentieth Century Picturеs, ки дар соли 1933 шурӯъ ба кор кардааст бо Дэррил Ф. Занук, Ҷозеф Шенк, Рэимонт Гриффит ва Уилям Гетз.

Майдончаи наворбардории компания таърихан ҷойи Century City, квартали Лос-Анҷелес дар гарб аз Беварли-Хиллз. Дар вақти ҳозира ин квартал бо хонаҳо ва офисҳо пур шудааст. Штаб-квартираи компания дорои баландошёна 35 ошёнадори Fox Plaza.

Аз ҳама медиафракшизаи Twentien Century Fox дар худ "Ҷанги ситораҳо" (то гузашт ба Дисней), "Аватар", "Одамони Икс", "Кӯҳҳои яхбаста", "Рио", "Бегона", "Бэтмэн", "Футурама", "Гриффин", "Симпсон", "Падари амрикоӣ".

### Таърихи Fox Film Corporation

### Таърихи Twentieth Century Fox

### Корбарӣ

### 20-ум асри Фокси Видео

Сарчашма
--------

* Википедиаи русӣ

1. ↑  It’s Getting Awkward at Fox’s Movie Studio as Disney Deal Looms (ингл.) // *Wall St. J. East. Ed.* — New York, N.Y.: Dow Jones & Co. 2018. — ISSN 0099-9660; 2574-9579
**Бон**, **ҳуббулбон** (лот. Morínga oleiféra) — як навъ дарахт. То 10 метр қад мекашад.

Корбурд
-------

Бон баргҳои нозуку хушбӯй дошта, аз донаҳои пистамонанди он равғани хушбӯй (35-40%) мегиранд. Ба ақидаи Абурайҳони Берунӣ агар бонро ҷӯшонанд, бӯйи баланд пайдо мекардааст. Равғани бон аз беҳтарин равғанҳои хушбӯй аст. «Анбари бобон» (анбари омехта бо бон) яке аз хушбиҳои машҳури қадимист.

Аз бон олимони Ҳинд антибиотики «птеригоспермин» гирифтаанд. Аз лифаш коғаз ва ресмон (арғамчин) тайёр мекунанд. Пустлохашро барои даббоғӣ ва истеҳсоли ранг ва равғанашро дар техника, тиб ва атриёт истифода мекунанд.

Бонро дар Ҳиндустон ва Покистон аз қадим парвариш мекунанд. Мева (ғилофак)-и наврасашро ҷӯшонда ё бирён карда мехӯранд. Аз он мураббо низ мепазанд. Шохчаи наврас ва гулашро ҷӯшонда чун хуриш истифода мебаранд. Барги бонро бо мақсади хушбӯй кардан ба таом меандозанд.

Барои аҳолии баъзе кишварҳои қафомонда бон ғизои асосӣ аст. Қариб ҳама қисмҳои он истеъмол карда мешавад. Дар таркиби барги бон нисбат ба афлесун витамини С ҳафт баробар бештар аст. Он нисбат ба шир чаҳор маротиба бештар Са дорад. Тухми бон бактерияҳоро маҳв месозад. Онро барои тоза ва безарар кардани об истифода мебаранд.

Хосияти шифоӣ
-------------

Абуалии Сино бо равғани бон дарди гӯшро табобат мекард ва доғи кунҷитакро меравонд. Донаи Бонро чун доруи хунбанд ва барои муолиҷаи иллати сипурзу ҷигар исти­фода мебурд, марҳамашро ба ҳар гуна омосу озах мебаст.

Пустлохи бон чун воситаи обутобдиҳии орга­низм кор фармуда мешавад, аз гули он ғизо таҳия мекунанд ё якҷо бо дигар хуришҳо истеъмол менамоянд. Гули бон калий ва калсийи бисёр дорад.

Бино ба маълумоти аюрведаи ҳиндуҳо, барги бон давои 300 беморӣ аст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бон / М. Ҳоҷиматов // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
**Бонапартиён** (итол. *Buonaparte*, фр. Bonaparte) — сулолаи императорони фаронсавӣ, ки Наполеони I Бонапарт (соли 1804) асос гузоштааст. 

Насли Бонапартиён аз Флоренсия ибтидо гирифта, соли 1529 ба Корсика кӯч мебанданд; аз насл ба насл суду адвокат будаанд. Соли 1757 падари асосгузори сулола Карло Мариа Бонапарт унвони дворянӣ (ашрофӣ) гирифтааст. Намояндагони сулолаи Бонапартиён дар Фаронса солҳои 1804-14, 1815 (Наполеони I) ва 1852-70 (Наполеони III) ҳукмронӣ кардаанд. Дар даврони ҳукмронии Наполеони I бар давлатҳое, ки бо сардории ӯ Фаронса тасхир карда буд, намояндагони сулолаи Бонапартиён роҳбар таъйин карда мешуданд: Жозеф Бонапартиён (1768—1844) дар солҳои 1806-08 шоҳи Навполитан, солҳои 1808-13 шоҳи Испания; Луи (Людовик) Бонапартиён (1778—1846) дар солҳои 1806-10 шоҳи Ҳолландия, Жером Бонапартиён (1784—1860) дар солҳои 1807-13 шоҳи Вестфилия таъйин шуда буданд. Дар миёнаҳои асри 19 сулолаи Бонапартиён ба ду шоха тақсим шуд, ки яке аз онҳо ба сабаби зиддияти асосгузори он Люсен Бонапартиён (1775—1870) бо бародари Наполеони I ҳуқуқи соҳиби моликият шуданро надошт. Ин шоха аз тарафи падарӣ то соли 1924 пас аз фавти Ролан Бонапарт ва аз тарафи модарӣ — то соли 1962 бо марги Мария шоҳдухти юнонӣ ва даниягӣ идома дошт. Намояндагони шохаи соҳиби моликият аз унвони шоҳзода (шоҳбону) Бонапартиён-ро истифода мекарданд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Бонапартиён // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.


|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Большая каталанская
* Большая российская (старая версия)
* Большая российская (научно-образовательный портал)
* Брокгауза и Ефрона
* Итальянская
* Итальянская
* Малый Брокгауза и Ефрона
* Хорватская
* Britannica (онлайн)
* Treccani
* Universalis
* Швейцарский исторический

 |
| 

| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ |
| --- |
| 
* GND: 11851315X
* J9U: 987007288789405171
* LCCN: sh85015488
* NKC: jx20060403013
* VcBA: 495/9059
* VIAF: 26151776814918012323
* WorldCat VIAF: 26151776814918012323

 |

 |
**Баранов Юрий Иванович** (тав. 1942) — варзишгари тоҷикистонӣ (ҷаҳидан бо парашют).

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи УДТ (1964). Устоди варзиши дараҷаи байналмилалӣ, Устоди хизматнишондодаи варзиши ҶТ (2002), рекордсмени 49 – каратаи ҷаҳон, чемпиони чандинкаратаи ИҶШС. Дар дунё ҳеч кас бо парашют аз Юрий Баранов бисёртар наҷаҳидааст. Ӯ беш аз 16 ҳазор маротиба бо парашют ҷаҳидааст. Юрий Баранов варзишгари барҷастаи Тоҷикистон оид ба намудҳои ҳарбию техникии варзиш дар садаи XX дониста шудааст.

Ордену мукофтҳо
---------------

Бо ордени «Нишони Фахрӣ» сарфароз гардидааст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Баранов Юрий Иванович // Асос — Боз. — Д. : СИЭМТ, 2013. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 2). — ISBN 978-99947-33-52-4.
**«Динкард» (Динкарт)** - дар хатти паҳлавӣ (форсии миёна «Денкарт» ба маънии «Кардаи динӣ», номи китобест бузург ба забони паҳлавӣ, ки пажуҳишгарони фарҳанги эронӣ онро Фарҳангнома (Доиратулмаориф)-и донишҳои динӣ ва ақлӣ хондаанд.

Таърихи китоб
-------------

Ин китоб дар ҳудуди садаи нуҳуми милодӣ (садаи дувуму севуми ҳиҷрӣ) дар Бағдод аз рӯи бозмондаҳои адабиёти порсии миёна (паҳлавӣ) гирдовариву тадвин шуда ва дар нуҳ бахш ба нигориш дар омадааст, ки ду бахши нахустини он аз даст рафта ва боқимондаи он 169 000 вожаро дар бар мегирад.
Гирдоваранда ва нависандаи нахустини ин китоб Отурфарнбағи Фаррухзотон (Озарфарнбағ писари Фаррухзод) буда ва пас аз вай Отурпати Уметон (Озарбад писари Умед) онро аз нав танзиму талхис карда ва «Динкарди ҳазор дар» номидааст.

Дар замони халифа Маъмун, ки модараш аз тоҷикони Балх буд мубоҳисае байни диндорони мусулмон, насрониён ва иброниён ташкил карда шуд,ки дар он мубади зардушти бо номи Озарфаранбағ (Отурфарнбағ) ширкат дошт. Дар ин мубоҳиса Озарфаранбағ нисбат ба ҳамаи намояндагони динҳои дигар дастболо шуд ва халифа ба у иҷозат дод, ки дар бораи Авасто ва ойини Зардушт китобе мураттаб кунад. Озарфаранбағ ба навиштани китобе ба номи «Динкард» Сар мекунад, лекин онро тамом карда наметавонад, зеро уро диндорони исломи куштанд. Навиштани «Динкард»-ро мубад Озарбод (Отурпати) давом дода, ба охир мерасонад «Динкард» мухтасаран дар бораи бахшҳои Авасто, аз ҷумлаи 21 китоби замони Сосониён маълумот медиҳад.

Аз чопҳои «Динкард» метавон ба тарҷумаи англисӣ – гуҷаротӣ, чопи Дастур Пашутан Санҷоно ва писараш Пашутан Дастур Дороб Санҷоно дар солҳои 1874–1928 б.м. ва тарҷумаи англисии матни комили «Динкард», чопи Мадан дар ду ҷилд, Бамбай, соли 1911 милодӣ ва тарҷумаи англисии Вест дар ҷилдҳои 18, 37, 47 S.B.E. ишора кард. (Барои огоҳии бештар дар бораи ин китоби муҳим Доктор Муҳаммадҷавод Машкур: «Гуфторе дар бораи «Динкард», Теҳрон, 1325).

Нигаред низ
-----------

* Авесто
* Адабиёти дарборӣ

Манбаъ
------

1. ↑  Бобоҷон Ғафуров.Тоҷикон.Китоби I-II. - Душанбе, Ирфон, 1998.
2. ↑  Ҳотамов Н.Б. Довуди Д. Муллоҷонов С. Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). – Душанбе,2011.
**Ю́рий Никола́евич Григоро́вич** (зод. 2 январ 1927, Санкт-Петербург) — ҳунарпешаи балет, балетмейстер, хореограф ва педагоги рус, Артисти халқии Федератсияи Русия (1966), Артисти халқии ИҶШС (1973), Артисти халқии ҶШС Ӯзбекистон (1981), Корманди шоистаи Қазоқистон, Артисти халқии Ҷумҳурии Бошқирдистон (1996), Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1986).

Зиндагинома
-----------

Пас аз хатми Омӯзишгоҳи хореографии Ленинград дар Театри опера ва балети Ленинград ба номи С. М. Киров (1946-61) кор карда, нақшҳои Бути тилоӣ («Баядерка»-и Л. Минкус), Нуралӣ («Фаввораи Боғчасарой»-и Б. Асафев), Шурале («Шурале»-и Ф. З. Яруллин) ва ғ.-ро бозид. Солҳои 1961-64 балетмейстери ҳамин театр буд. «Гули сангӣ» (1957) ва «Достони муҳаббат»-и А. Д. Мелниковро (1961) ба саҳна гузошт. Бозтоби бузурги нахустин намоишномаҳои Г. ӯро ҳамчун ислоҳотгари балет шуҳратёр кард ва бузургтарин театрҳои шӯравию хориҷӣ ба вай ҳусни таваҷҷуҳ зоҳир намуданд. Солҳои 1964-95 сарбалетмейстери Театри Калони Маскав ва солҳои 1988-95 роҳбари бадеии гурӯҳи балет буд. Асарҳои ба саҳна гузоштаи Г.: «Сабуксор»-и П. И. Чайковский (1966), «Спартак»-и А. И. Хачатурян (1968), «Иван Грозный», бар оҳанги Прокофев (1945; Операи Порис, 1976), «Ангара»-и А. Я. Эшпай (1976), «Ромео ва Ҷулйетта» (1979, нахустин саҳнагузорӣ дар Операи Порис, 1978), «Асри тилоӣ»-и Д. Д. Шостакович (1982). Балетҳои классикии «Нозанини ҳуфта» (1963, таҳрири нави он 1973), «Кӯли қувон» (1969, ҳар ду аз П. И. Чайковский), «Раймонда»-и А. Глазунов (1984), «Жизел»-и А. Адан (1987), «Баядерка» (1991) ва «Дон Кихот»-и (1994) Минкус ва ғ.-ро бо таҳрири хореографӣ ба саҳна гузоштааст.

Принсипи асосии эҷодии Г. симфонизми хореографии рақс, бахусус рақси классикист. Дар балетҳои Г. нақши рақси мардона ва кордебалет боло бурда шуд. Г. солҳои 1974-88 профессори шуъбаи балетмейстерии Консерваторияи Ленинград, 1975-85 президенти Кумитаи рақси Институти байналмилалии театр, аз соли 1988 мудири кафедраи хореографии Институти хореографияи Маскав (аз соли 1995 Академияи давлатии хореографияи Маскав), аз соли 1989 президенти Ассотсиатсияи ходимони хореография, аз соли 1990 президенти бунёди «Русский балет», 1991-94 роҳбари бадеии труппаи «Балети Юрий Григорович» буд. Дорандаи Мукофоти ленинӣ (1970) ва Мукофоти давлатии ИҶШС (1977, 1986), Мукофоти давлатии ҶШС Ӯзбекистон (1981). Бо 2 ордени Ленин, се дараҷаи ордени «Барои хидматҳо дар назди Ватан» (2002, 2007, 2011), орденҳои хориҷӣ ва медалҳо сарфароз гардидааст.

Эзоҳ
----

1. 1 2  Encyclopædia Britannica (ингл.)

Адабиёт
-------

* Григорович Юрий Николаевич // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.

* Ванслов В. В. Балеты Григоровича и проблемы хореографии. М. 19 71;
* Демидов А. Ю. Григорович. М. 1987;
* Ҳамон. Золотой век Юрия Григоровича. М. 2007.
|  |
| --- |
| ← **феврал** → |
| Дш | Сш | Чш | Пш | Ҷм | Шн | Яш |
|   |   | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 |
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 |   |   |   |   |   |
| с. 2023 |

**20 феврал** — 51-умин рӯзи сол дар тақвими григорӣ.
То поёни сол 314 рӯз (315 рӯз дар солҳои кабиса) боқӣ мемонад.

Ҷашнҳо
------

*Бознигаред: Гурӯҳ:Ҷашнҳои 20 феврал*

### Миллӣ

### Динӣ

Рӯйдодҳо
--------

*Бознигаред: Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 20 феврал*

Зодрӯзҳо
--------

*Бознигаред: Гурӯҳ:Зодагони 20 феврал*

* 1874 — Бинҷамин Дизрайли, наxуствазири Подшоҳии Муттаҳида.
* 1950 — Шералӣ Гул, вазири энержӣ ва саноъати Тоҷикистон
* 1951 — Гордон Браун, сарвазири Подшоҳии Муттаҳида.

Даргузаштҳо
-----------

*Бознигаред: Гурӯҳ:Даргузаштагони 20 феврал*

* 1992 - Роберто Д'Аубуиссон, яке аз пешсафони Ел Салвадор дар давраи Ҷaнги Сард буд.

Тақвими мардумӣ
---------------

**(20 Феврал — 20 Март)** — Ҳут яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо моҳи Исфанд дар Гоҳшумори Эронӣ аст.

ҲутҲут

Нигаред низ
-----------

|  |
| --- |
| **Дарахти гурӯҳҳо** *(боб):*
  20 феврал |

Эзоҳ
----

Пайвандҳо
---------

* Бойгонӣ шудааст 20 Декабри 2013  сол.
* 
* BBC On this day, 20.02

Эзоҳ
----
**Анте́й** (юн.-қад. Ἀνταίος) — яке аз персонажҳои асотири Юнони Қадим, писари Посейдон ва олиҳаи Замин Гея. Паҳлавони азимҷусса, ҳокими кишвари Либиё. Душманонро ба ҷанги тан ба тан даъват карда, ҳамеша ғолиб меомад. Ӯ дар ин тарзи набард мағлубнопазир буд, чунки вай аз замин нерӯ мегирифт. Аз замин-модар канда шудани Антей заволи ӯ буд. Ҳеракл дар набард пойи Антейро аз замин канда, ӯро хафа карда кушт. Дар пештоқи маъбади Ҳеракл дар Фива набарди Ҳеракл ва Антей тасвир шудааст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Антей // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Юрий Алексеевич Евдокимов** (таваллуд 10 декабри 1945, Клеван, вилояти Ровно, ҶШС Украина, СССР) — губернатори вилояти Мурманск (1996—2009).

Зиндагинома
-----------

10 декабри соли 1945 дар Клеван дар оилаи офицер таваллуд шудааст. Танҳо дар моҳи январи соли оянда волидон таваллудро расман ба қайд гирифтанд; баъд дар идораи ЗАГС таърихи дигар сабт шуд: 1 январи соли 1946. Аз Клеван оила як-як ба Искандария, Сарний, Дубно, Мизочи кучида, баъд ба маркази ноҳияи Верба, ки Юрий Евдокимов дар он ҷо ба мактаб мерафт. Соли 1954 оилаи у ба Запорожие кучида рафт, ки айёми бачагӣ ва ҷавонии Юрий Евдокимов дар он ҷо гузашт. Аз соли 1963 то соли 1970 электрик, таъмирчии таҷҳизот, танзимгари сехи васлкунии заводи электровозтаъмиркунии Запороже шуда кор кардааст. Ӯ дар гурӯҳи нерӯҳои шӯравӣ дар Олмон барои хидмати ҳарбӣ хидмат кардааст. Соли 1970 ғоибона Донишкадаи сохтмонии Днепропетровскро бо ихтисоси муҳандис- механик хатм кардааст. Пас аз хидмати ҳарбӣ, аз соли 1972 то соли 1974 дар Институти тадқиқотии истеҳсоли бинокории Запорожье муҳандиси калон, прораб шуда кор кардааст.

Аз соли 1990 то соли 1994 раиси Шӯрои вакилони халқи вилояти Мурманск буд. Солҳои 1994-1996 дар вазифаи директори генералии филиали Корпоратсияи саҳҳомии молиявии ҶСК «Система» дар Мурманск кор кардааст. Моҳи декабри соли 1996 раиси маъмурияти вилояти Мурманск, аз декабри соли 1997 губернатори вилояти Мурманск интихоб шуд. Моҳи марти соли 2000 ӯ дубора ба даври дуюм интихоб шуд (бештар аз 86,6% овозҳоро ба даст овард).

Аз 24 май то 19 декабри соли 2003 — узви Президиуми Шӯрои давлатии Федератсияи Русия .

Моҳи марти соли 2004 ӯ бори сеюм (бо 77,1% овозҳо) дубора интихоб шуд. Моҳи феврали соли 2007 бори чаҳорум губернатори вилояти Мурманск шуд.

21 марти соли 2009 раисиҷумҳури Русия Дмитрий Медведев бо дархости худ истеъфои Юрий Евдокимовро пазируфт.

Эзоҳ
----

1. ↑  Евдокимову — 70!, Северпост (10 Декабри 2015). Проверено 17 октябри 2017.
2. ↑  Распоряжение Президента Российской Федерации от 24.05.2003 г. № 269-рп «О президиуме Государственного совета Российской Федерации»
3. ↑  Распоряжение Президента Российской Федерации от 19.12.2003 г. № 606-рп «О президиуме Государственного совета Российской Федерации»
4. ↑  Президент России. 11 марти 2022 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 22 марти 2009.
**Григорев Юрий Сергеевич** (1905, Санкт-Петербург — 1975) — гиёҳшинос, доктори илмҳои биология (1952), Ходими хидматнишондодаи илми ҶШС Тоҷикистон (1945).

Зиндагинома
-----------

Хатмкардаи факултаи биологияи Донишгоҳи давлатии Ленинград (1926). Ходими илмии Боғи ботаникии Ленинград (1926-31). Бо таъсиси пойгоҳи тоҷикистонии АИ ИҶШС соли 1931 ба Тоҷикистон омада, ба таҳқиқи олами рустаниҳо пардохт. Роҳбари чандин экспедитсияҳои ботаникӣ дар водиҳои Вахш, Ҳисор, Зарафшон, ҳавзаи дарёи Яғноб ва Помир буд. Дар муддати фаъолияти босамараш дар Тоҷикистон оид ба наботот, систематика, ҷуғрофиё ва экологияи рустаниҳо, хусусан рустаниҳои доруӣ, як силсила пажӯҳишҳои судманд анҷом додааст. Мураттиб ва муаллифи китоби «Флораи Тоҷикистон» (ба забони русӣ). Дар мактабҳои олии ҷумҳурӣ аз фанни ботаника дарс медод. Аз соли 1956 то охири умр дар Донишкадаи омӯзгории ш. Ленинград фаъолият дошт.

Осор
----

* Определитель растений окрестностей Сталинабада. Сталинабад, 1953;
* Сравнительно-экологическое исследование ксерофилизации высших растений. М. 1955.

Эзоҳ
----

1. 1 2 3 4  International Plant Names Index (ингл.) — 1999.
2. 1 2 3 4  *(unspecified title)*
3. 1 2 3 4   (ингл.) — Harvard University Herbaria and Libraries.

Адабиёт
-------

* Григорев Юрий Сергеевич // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.
**Антипирен** (аз юн. anti- — ва юн. руr — оташ) — модда ё омехтае, ки чӯб, матоъ ва маводи дигари органикиро аз оташ гирифтан ҳифз менамояд.

Антипирен дар ҳарорати паст гудохта шуда, пардаи муҳофиза пайдо мекунад, ки он роҳи ҷараёни оксигенро ба даруни мавод мебандад. Ҳангоми гарм шудан антипирен вайрон шуда, газҳои инертӣ ё буғ хориҷ мекунад ва ба афрӯзиши минбаъдаи газҳои аз мавод ҷудошуда монеъ мегардад. Антипиренҳои маъмул инҳоанд: Al (OH)3, пайвастҳои танакор, фосфатҳои аммоний (диаммонийфосфат, моноаммонийфосфат, омехтаи моно- ва диаммонийфосфат), сулфати аммоний.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Антипирен // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Соловей Юрий Георгиевич** (26 апрели 1913, Актюбинск — ?) — ҳунарпешаи театр, Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1973).

Зиндагинома
-----------

Соли 1934 Институти давлатии санъати театрии ш. Маскавро ба поин оварда, дар Театри драмаи Ҷумҳурии мухтори Корелияи Русия фаъолият намудааст. Аз соли 1958 актёри Театри ҷумҳуриявии драма ва мазҳакаи русии ш. Чкаловск буд, муддате ба сифати директори он кор кардааст. Давоми қариб сӣ сол дар саҳнаи он аз осори классикони ҷаҳон, драматургони муосири русу тоҷик образҳои зиёд офарида, хислату характери қаҳрамононашро табий кушодааст. «Зани дурӯғгӯи ман», «Пеппи — ҷӯроби дароз», «Истгоҳи охирин», «Баъди омадани корвон», «Писари калонӣ», «Охирин», «Беша», «Нарасида», «Гунаҳгорони бегуноҳ», «Оилаи ҷинояткор», «Рақси сафед», «Офати табиӣ» аз ҷумла чунин намоишномаҳоанд. Як идда намоишномаҳоро рӯи саҳна овардааст.

Ҷоизаҳо
-------

Бо медали «Барои меҳнати шоён» қадр ёфтааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.
**Амонуллоҳ Хайруллоҳ** — олим, вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон.

Зиндагинома
-----------

Амонуллоҳ Хайруллоҳ 10 августи соли 1967 дар ноҳияи Фархор таваллуд шудааст. Миллат тоҷик. Соли 1992 Донишкадаи аграрии Тоҷикистонро хатм кардааст. Ихтисос муҳандис-механик. Номзади илмҳои техникӣ. Узви Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, вакили Маҷлиси вакилони халқи шаҳри Кӯлоб. Бо медали «Ҷашни 20-солагии Истиқлоли Ҷумҳурии Тоҷикистон» мукофотонида шудааст.

Солҳои 1985-1992- Донишҷӯи Донишкадаи аграрии Тоҷикистон, шаҳри Душанбе
Солҳои 1986-1988- Хидмат дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи ИҶШС
Солҳои 1992-1993- Челонгари колхози ба номиЛенини ноҳияи Фархор
Солҳои 1993-1994 Муҳандиси шуъбаи энергетикӣ-механикии заводи арматурбарории ба номи Орҷоникидзе, шаҳри Душанбе
Солҳои 1994-1997- Сармеханики заводи арматурбарории ба номи Орҷоникидзе, шаҳри Душанбе
Солҳои 1997-1998- Муовини сармуҳандиси заводи арматурбарории ба номи Орҷоникидзе, шаҳри Душанбе
Солҳои 1998-2000- Сармуҳандиси заводи арматурбарории ба номи Орҷоникидзе, шаҳри Душанбе
Солҳои 2000-2006- Директори ҷамъияти саҳомии шакликушодаи «Заводиарматурбарории ба номи Орҷоникидзе»-и ш. Душанбе
Соли 2006 (03-09) - Муовини сардори Департаменти саноати мошинсозӣ, электронӣ ва электротехникии Вазорати саноати Ҷумҳурии Тоҷикистон
Солҳои 2006-2007- Сардори Раёсати саноати мошинсозӣ ва кимиёи Вазорати саноати Ҷумҳурии Тоҷикистон
Солҳои 2007-2010- Сардори Раёсати мошинсозӣ, саноати мудофиа ва кимиёи Вазорати энергетика ва саноати Ҷумҳурии Тоҷикистон
Солҳои 2010-2014- Муовини Вазири энергетика ва саноати Ҷумҳурии Тоҷикистон
Солҳои 2014-2015- Муовини раиси вилояти Суғд
Солҳои 2015-2019- Раиси шаҳри Кӯлоби вилояти Хатлон
Аз майи соли 2019 Муовини якуми раиси вилояти Хатлон 
1 марти соли 2020 вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб шудааст. Аз 17 марти соли 2020 Раиси кумитаи Маҷлиси намояндагон оид ба масъалаҳои энергетика, саноат, сохтмон ва коммуникатсия интихоб гардидааст.

Ҳамчунин нигаред
----------------

* Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон

Сарчашма
--------

1. ↑  Амонуллоҳ Хайрулло(тоҷ.). *www.parlament.tj*. 2 апрели 2020 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 6 апрели 2020.
**Юрий Бабаев** (*Бабаев Юрий Николаевич*, 21 май 1928, Маскав — 6 октябр 1986, Маскав) — физикдони шӯравӣ, узви вобастаи АИ ИҶШС (1968), Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1962).

Таҳқиқоти илмӣ
--------------

Дар соҳаи физикаи ҳаста таҳқиқот анҷом додааст. Баъди хатми Университети давлатии Маскав ба номи М. В. Ломоносов дар Бюрои конструктории № 11 таҳти роҳбарии А. Д. Сахаров кор карда, дар сохтани нахустин бомбаи ҳидрогенӣ ширкат варзидааст. Бабаев Ю. Н. соли 1955 якҷо бо Ю. А. Трутнев усули нави тарҳи заряди дузинагии ҳидрогениро пешниҳод кард. Бо ду ордени Ленин (1956, 1962), ордени Байрақи Сурхи Меҳнат ва дигар ордену медалҳо, Мукофоти сталинӣ (1953), Мукофоти ленинӣ (1959), Мукофоти давлатии Федератсияи Россия (баъд аз вафоташ) сарфароз гардонида шудааст.

Эзоҳ
----

1. 1 2 3 4  Бабаев Юрий Николаевич // Большая советская энциклопедия (рус.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
2. 1 2

Сарчашма
--------

* Бабаев Юрий // А — Асос. — Д. : СИЭМТ, 2011. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир А. Қурбонов ; 2011—2021, ҷ. 1). — ISBN 978-99947-33-45-3.
**Кирми Карам** (Barathra brassicae), як навъ шапалак, ки карам мехӯрад. Дарозиаш то 50 мм, рангаш ашхаби, сабзча, сабз ё бур аст. Пахноии болҳои кушодаи шапалаки он то 50 мм; боли пеши бури раху холдор ва ранги болҳои кафо нисбатан паст. соле 1 – 3 маротиба насл меорад. Ба пушти барги карам туда – туда 10 – 15 тои тухм ниммудаввари ашхаби ашхаби) мегузорад. Кирмина асосан барги карамро мехурад вале ба тамоку, офтобпараст, лаблабу, нахуд, пиёз, коху ва ғайра низ зарар мерасонад. Зочаи кирми карам зимистонро дар хок мегузаронад ва мохҳои март – апрел ба шапалак табдил меёбад. Тадбирҳои мебориза: шудгори чукури тирамоҳи, дар давраи тухмгузории шапалаки кирми карам ба киштзор сар додани трихограмма (ба хар гектар то 50 ҳазор.); пошидани инсектицидхо ва ғайра.

Нигаред
-------

* Кирм


|  |  |
| --- | --- |
|  | *Ин мақолаи нопурра аз фанни ҷонваршиносӣ мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |
**Амон Ҳамдамов** - композитор ва дирижёр, омӯзгор, Ходими хидматнишондодаи санъати Тоҷикистон (1968), Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон (1978), узви Иттифоқи композиторони Тоҷикистон (аз с.1958).

Зиндагинома
-----------

Амон Султонович Ҳамдамов 5 майи соли 1918 дар гузари Чорраҳаи Самарқанд ба дунё омадааст. Иштирокчмм ҶБВ-ии с.1941-1945. Мактаби мусиқи (1940), Омӯзишгоҳи мусиқии ш.Сталинобод (ҳоло – Душанбе, 1952), Консерватория давлатии ба номи П.И.Чайковский (Москва, 1958)-ро хатм кардааст. Аз 15-солагӣ ғижжакнавози дастаи ҳунарии Театри яҳудиёни ш.Самарқанд (1933-1935), мутриби Театри драмаи мусиқии Тоҷикистон ба номи А.Лоҳутӣ (1935-1938), консертмейстери оркестри созҳои халқии Тоҷикистон (1938-1941). Пас аз анҷоми ҶБВ дирижёри Оркестри созҳои халқӣ (1947-1952; 1958), муаллими Омӯзишгоҳи мусиқии ш.Душанбе(1959-1961; 1970-1981), сардирижёри Оркестри созҳои халқии КДТР (1962-1979), дотсенти Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода (1979-1999). Иштирокчии се Даҳаи адабиёт ва санъати тоҷик дар Москва (1941, 1949, 1957), ҷонишини раиси Иттифоқи оҳангсозони Тоҷикистон (1968-1981).

Эҷодиёт
-------

Муаллифи қариб 150 асари мухталиф:
сурудҳои 

* "Комсомол" (шеъри Абдуҷаббор Қаҳҳорӣ, 1949),
* "Дӯстдорат гаштам", (шеъри Носирҷон Маъсумӣ, 1950),
* Сюитаи "Насими Вахш",
* "Шоёни ҳаёт" (шеъри Файзулло Ансорӣ, 1950; 1951) ва ғ.

Барои чандин спектакли ТДАДТ ба номи А.Лоҳутӣ оҳанг офаридааст: 

* "Бой ва хидматгор"-и Ҳамза Ҳакимзода (1957),
* "Иродаи зан"-и Аъзам Сидқӣ (1963),
* "Сарбозони инқилоб"-и Ғанӣ Абдулло (1975),
* "Шабҳои фироқ"-и Аминҷон Шукуҳӣ (1963),
* "Мубориза"-и А.Усмонов (1973),
* "Зол ва Рудоба"-и Шамсӣ Қиёмов ва Шералӣ Мастон (1977),
* "Фоҷиаи инсон"-и Абдусалом Атобоев (1984).

Мукофот ва ҷоизаҳо
------------------

* ду ордени "Нишони Фахрӣ",
* Бо медал ва Ифтихорномаи Фахрии Президиуми Совети Олии Тоҷикистон мукофотонида шудааст.

Эзоҳ
----

1. ↑  Аслҳо ва наслҳо. - Душанбе, 1988. – С. 141.
**Визвизакҳо** (лот. Carabidae) — яке аз оилаҳои калон ва сершумори гамбускҳо.

Дарозии танашон 2-8 см. Сарашон борик, як ҷуфт мӯйлаби риштамонанд доранд. Пешболҳояшон, маъмулан, тамоми шикамро мепӯшанд; онҳо баъзан бо ҳам мепайванданд, ки дар натиҷа болҳо нест ё хеле заиф мешаванд. Дар бисёри визвизакҳо ғадуди мақъад нағз инкишоф ёфтааст ва моеи сӯзон хориҷ мекунад. Кирминаи визвизакҳо дарози серҳаракат, бештар сиёҳи ҷилодор аст; дар зери пӯстлохи дарахт, ушна, хок ва ғ. пила метанад. Аксар визвизакҳо ҳашароти даранда мебошанд. Визвизакҳо нармбаданҳо, кирминаи ҳашарот ва ҳар гуна мавҷудоти бемуҳра (масалан, кирми лойхӯрак, тӯқумшуллук ва ғ.)-ро мехӯранд; ғизои баъзеи онҳо рустаниҳост. Визвизакҳо-и рустанихӯр (Carabus staudingeri) ба ғаллазор, ҷангал ва боғ зарар мерасонанд. Баъзе визвизакҳо (Carabus, Cabosoma ва ғ.) зараррасонҳои ғалла ва ҷангалу боғро нест мекунанд. Визвизакҳо, маъмулан, рӯзона дар зери сангу баргҳои хазон пинҳон гашта, шабона фаъол мешаванд. Визвизакҳо тақр. 20 ҳазор намуд доранд. Онҳо дар тамоми дунё (бештар дар мамлакатҳои иқлимашон муътадили Аврупо ва Осиё) дучор меоянд. Дар Тоҷикистон тақр. 1000 намуди визвизакҳо (бештар аз ҷинси Carabus) зиндагӣ мекунанд. Дар туғайзорҳои ҷумҳурӣ 40, дар минтақаҳои ҷангалзори паҳнбарги кӯҳҳо тақр. 80 ва дар навоҳии кӯҳсори Ҳисору Дарвоз тақр. 110 намуди визвизакҳо ба қайд гирифта шудаанд. Визвизакҳо асосан дар соҳили кӯлу обанборҳо зиндагӣ мекунанд ба мисли Bembidion, Tachys, Nebria, Chlaenius ва ғ.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Визвизакҳо // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.
Харитаи минтақаҳои Латвия. Видземе бо зард қайд карда шудааст.
**Видземе** (латишӣ: Vidzeme) — минтақаи таърихӣ дар маркази Латвия, ғарби дарёи Айвиексте (то 1629 шимоли Даугава) мебошад.

Аз асри XIII — дар Ливония, аз соли 1561 — герсогии Задвин. Соли 1629 Ливония тақсим карда шуд: Видземе ба вилояти Лифляндияи Шветсия, Латгалия ба Лаҳистон дохил шуданд. Дар солҳои 1710—1917 Видземе қисми губернияи Лифляндияи империяи Россия буд.

Нишон
-----

22 марти соли 2012 Сейми Латвия гербҳои минтақаҳои таърихиро тасдиқ кард. Аз ҷумла, герби Видземе дар қонун чунин тавсиф шудааст: дар майдони сурх грифини нуқрагин бо ҳамон шамшер дар панҷаи росташ  .

Видземе дар нумизматика
-----------------------

Дар моҳи ноябри Соли 2016 Бонки Латвия тангаи 2 евро — Видземеро баровард  .

Эзоҳ
----

1. ↑  Vidzemes, Latgales, Kurzemes un Zemgales ģerboņu likums(лат.).  LIKUMI.LV. 26 марти 2020 санҷида шуд.
2. ↑  2 ЕВРО / Видземе
**Гулобии самарқандӣ**, **гулобии норанҷӣ** — навъи харбузаи дерпаз.

Асосан дар вилояти Суғд, водиҳои Вахшу Ҳисор ва Зарафшон, вилоятҳои Самарқанду Бухоро, Хоразм ва Сурхондарёи Ӯзбекистон мепарваранд. Харбузаи байзашакл аст; дарозиаш 26-29 см, вазнаш 4-7 кг. Пӯсташ сахт, зарди сабзтоб, ҷои ба думча наздикаш тӯрдор. Мағзаш сафеди сергӯшт (ғафсиаш 5-6 см), сершира, хуштаъму гуворо; 9,5 % қанд (аз ҷумла 5,9 % сахароза) ва 11,4 % моддаҳои хушк дорад. Тухмпаллааш калон, тухмаш зард, борик; даври нашваш 110—115 рӯз. Аз ҳар га 250—300 сентнер ҳосил медиҳад. Барои ба ҷойҳои дур кашондан ва дер нигоҳ доштан мувофиқ аст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Гулобии самарқандӣ // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.

* Дастури полизкор. Д. 1987.
Ин вожа дигар маъноҳо низ дорад, Мақомот (мазмунҳо)-ро бубинед.
**Мақомоти қонунгузорӣ** — мувофиқи Конститутсия дар Тоҷикистон халқ соҳибихтиёрии худро ба воситаи вакилони халқ амалӣ мегардонад. Ҳокимияти қонунгузор хислати намояндагӣ дорад ва ҳайати он аз вакилони халқ иборат мебошад. Мувофиқи моддаи 48 Конститутсияи Тоҷикистон Маҷлиси Олӣ - парламенти Ҷумҳурии Тоҷикистои - мақоми олии намояндагӣ ва қонунгузори ҶТ мебошад. Маҷлиси Олӣ аз ду маҷлис — Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагон иборат аст. Маҷлиси Олӣ ҳамчун мақомоти махсусгардонидашудаи ҳокимияти қонунгузорӣ таркиби мураккаб дорад, ки он барои ба амал баровардани салоҳияти қонунгузорӣ мувофиқ гардонида шудааст.

Нигаред
-------

* Маҷлиси Олӣ
* Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон
* Вакили халқ

Эзоҳ
----

1. ↑  Фарҳанги истилоҳоти ҳуқуқ / Зери таҳрири Маҳмудов М.А. — Душанбе: ЭР-граф, 2009. — С. 271
**Гулнора Исломовна Бобоева**  (7 декабри 1964, Кӯлоб) — номзади илмҳои филология, вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати V аз Ҳавзаи интихоботии Исмоили Сомонӣ № 2 шаҳри Душанбе

Зиндагинома
-----------

Гулнора Исломовна Бобоева 7 декабри соли 1964 дар шаҳри Кӯлоб таваллуд шудааст. Маълумоташ олӣ буда, соли 1986 Донишкадаи омӯзгории ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакии шаҳри Кӯлобро бо ихтисоси омӯзгори забон ва адабиёти рус хатм кардааст.
Ба ҳайси омӯзгор, ҷонишини директор ва директори мактаб кор кардааст. Баъдан котиби Кумитаи комсомолии шаҳри Кӯлоб, мудири шуъбаи умумӣ ва мудири шуъбаи сабти асноди ҳолати шаҳрвандии Комиҷроияи ноҳияи Шӯроободи вилояти Хатлон, котиби илмии Донишгоҳи славянии Россияву Тоҷикистон, декани факултети ғоибонаи Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон ба номи Сотим Улуғзода, сардори Раёсати илму инноватсияи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон, мудири шуъбаи маорифи ноҳияи Фирдавсии шаҳри Душанбе, сардори Раёсати маорифи шаҳри Душанбе, мудири шуъбаи кор бо занон ва оилаи Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе, муовини раиси ноҳияи Исмоили Сомонии шаҳри Душанбе шуда кор кардааст. Дар вазифаи сардори Раёсати илму маърифати Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият дошт.

Номзади илмҳои филологӣ буда, аз соли 2002 узви ҲХДТ мебошад. 

1-марти соли 2015 вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб шудааст.

Оиладор, соҳиби чор фарзанд аст.

Ҷоизаҳо
-------

Бо медали ҷашнии «20-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» мукофотонида шудааст. Аълочии маорифи Тоҷикистон ва Аълочии фарҳанги Тоҷикистон мебошад.

Эзоҳ
----

1. ↑  КМИР рӯйхати вакилони тозаинтихоби Маҷлиси намояндагонро чоп кард. 8 марти 2015 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 4 июли 2015.
2. ↑  БОБОЕВА ГУЛНОРА ИСЛОМОВНА. 12 январи 2018 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 24 сентябри 2017.

Пайвандҳо
---------

* КОМИССИЯИ МАРКАЗИИ ИНТИХОБОТ ВА РАЪЙПУРСИИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН Бойгонӣ шудааст 6 апрели 2015  сол.
**Гулобод** (то 14.12.12 *Калинин*) — деҳа дар ҷамоати деҳоти Қадриддин Ғиёсови ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ. Аз Гулобод то маркази ҷамоат 4 км, то маркази ноҳия 9 км; то маркази вилоят 44 км; роҳ асфалтпӯш. Аҳолиаш 3202 нафар (2017), тоҷикон.

Иқтисод
-------

Мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, маркази саломатӣ, осиёби барқӣ, корхонаи истеҳсоли фаршҳои сементии «Шамсия», 4 нуқтаи савдои хусусӣ ва масҷиди панҷвақта дорад. Соҳаҳои асосии хоҷагӣ: пахтакорӣ, чорводорӣ, сабзавоткорӣ ва боғдорӣ. Заминҳо аз наҳри Хоҷақалъа обёрӣ мешаванд. Дар ҳудуди Гулобод 40 хоҷагии хурди деҳқонӣ мавҷуд аст.

Шахсиятҳои маъруф
-----------------

Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ Сайфура Зоирова дар ҳамин деҳа таваллуд шудааст.

Эзоҳ
----

Сарчашма
--------

* Гулобод // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.

* Феҳристи номи маҳалҳои Тоҷикистон — Д.: СИЭМТ, 2013. — 332 с. — ISBN 978-99947-33-54-5


|  |  |
| --- | --- |
| Тоҷикистон | *Ин мақолаи нопурра аз ҷуғрофияи Тоҷикистон мебошад.Шумо метавонед бо пурра кардани ин ба Википедия кумак кунед.* |

Шаблон:Ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ
**Гулобии сиёҳ** — навъи харбузаи дерпаз. Дар вилояти Суғд, водиҳои Вахшу Ҳисор ва Зарафшон мепарваранд.

Харбузаи байзашакл ё устувонашакл аст; дарозиаш 34-55 см, вазнаш 4,5-6 кг. Пӯсташ сахт, рангаш сабзи сиёҳтоб, бенақш, назди думчааш тӯрдор. Мағзаш сафед (ғафсиаш 6-7 см), сершира, хуштаъму гуворо; 8-9 % қанд (аз ҷумла 5,7 % сахароза) ва 10,1 % моддаҳои хушк дорад. Тухмпаллааш хурд, тухмаш калон, дарозрӯяи зардтоб. Даври нашваш 95-100 рӯз. Аз ҳар га 250—300 сентнер ҳосил медиҳад. Барои ба ҷойҳои дур кашондан ва дер нигоҳ доштан мувофиқ аст. Ба гармо тоб намеорад, бинобар ин рӯи онро то пухтанаш бо алаф мепӯшонанд.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Гулобии сиёҳ // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.

* Дастури полизкор. Д. 1987.
«**Гулнӯш**» форсӣ: گلنوش‎ — номи тарона ва оҳанги мавсимию маросимии аҳди Сосониён, ки онро Борбад ба муносибати ҷашнвораи Наврӯз тасниф кардааст.

«Гулнӯш» аз ҷумлаи оҳангҳои сигонаи Борбади Марвазӣ буда, онро гӯё ба ифтихори боғи афсонавие, ки барои маҳбубаи Хусрави Парвиз — Ширин сохта буданд, эҷод намудааст. Назар ба ахбори муаррихону мусиқидонон Ибни Хурдодбеҳ («ал-Лавҳ ва-л-малоҳӣ»), Масъудӣ («Муруҷу-з-заҳаб…») ва дигарон «Гулнӯш» ба маҷмӯи сеюми таронаву оҳангҳои «Хусравонӣ» дохил будааст. 2) Гӯша ва пораи хурди савтию овозӣ дар дохили мақоми «Бӯсалик»-и «Дувоздаҳмақом». Муҳаммади Нишопурӣ дар «Рисола дар мусиқӣ», Мирсайид Алии Ҷурҷонӣ дар «Мақолиду-л-улум» ва Қутбуддини Шерозӣ «Гулнӯш»-ро ҳамчун гӯшаи овозӣ дар таркиби «Дувоздаҳмақом» зикр карданд, аммо дар маъхазҳои мусиқии пас аз асрҳои 12-14 ба ҳайси гӯша ё таркибе дар маҷмӯи мақомҳои «Дувоздаҳмақом» зикр наёфтааст.

Эзоҳ
----

Адабиёт
-------

* Гулнӯш / А. Раҷабов // Вичлас — Гӯянда. — Д. : СИЭМТ, 2015. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] /  сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2021, ҷ. 4). — ISBN 978-99947-33-77-4.

* Раҷабов А. Эҷод ва иҷрои мусиқӣ дар садаҳои IV—VII. Д. 2011;
**Мадҳав Кумар Непал** ( неп. माधवकुमार नेपाल, таваллуд 6 марти 1953  ) — сарвазири Непал аз 25 майи 2009 то 3 феврали 2011 аст.  . Насаби ҳақиқӣ Упадҳая аст (ӯ онро рад кард, зеро он аз табақаи имтиёзнок, ки қисми бараҳмания аст, ишора мекард).

Фаъолияти сиёсӣ
---------------

Вай дар соли 1969 ба ҳаракати пинҳонии коммунистӣ ҳамроҳ шуд. 
Соли 1971 ба ташкилоти инқилобии Непал (марксистӣ-ленинӣ) дохил шуд, ки дар асоси он Ҳизби Коммунистии Непал (марксистӣ-ленинӣ) соли 1978 таъсис ёфт, ӯ аъзои Бюрои Сиёсӣ буд. 
15 сол Котиби генералии Ҳизби коммунисти Непал (марксист-ленинии муттаҳид) (1993-2008) буд.

Вай солҳои 1991-1999 ба мухолифини парлумонӣ раҳбарӣ мекард, ба истиснои солҳои 1994-1995, вақте ки ӯ дар ҳукумати коммунистии Мана Моҳан Адҳикарӣ муовини сарвазир буд.

Соли 2008 Ҳизби Коммунистии Непал (марксистӣ-ленинӣ) номзадии ӯро ба мақоми президентии Непал пешниҳод кард.

25 майи  соли 2009 баъд аз истеъфо рафтани раиси Ҳизби ягонаи коммунистии Непал (маочиён) Прачанда ӯ ба ҳукумати дуюм дар таърихи Непали ҷумҳуриявӣ сарварӣ кард - намояндагони 22 аз 25 қувваи сиёсии парлумонӣ ба тарафдории ӯ овоз доданд. Дар овоздиҳии берақиби мухолиф намояндагони калонтарин ҳизби коммунистӣ — маочиён ба нишони эътироз зали маҷлисро тарк карданд. Мадҳав Кумар аз нав ба арсаи сиёсӣ баргашт - пас аз он ки ӯ маҷбур шуд, ки вазифаи Котиби генералии Ҳизби коммунистии Непалро 12 апрели соли 2008 ба сабаби нокомӣ дар ҳарду ҳавзаи интихоботӣ, ки дар он ширкат дошт ва аз номзадҳои маочиён мағлуб шуда буд, тарк намояд.

29 майи  соли 2010 Мадҳав Кумар эълон кард, ки омодааст ба истеъфо равад. Ин тасмим пас аз он рӯй дод, пас аз он ки ӯ пешниҳоди тамдиди мӯҳлати парлумони Непалро идома диҳад ва се ҳизби асосии сиёсии Непал ба мувофиқа расиданд, ки барои ҷилавгирӣ аз бӯҳрони сиёсӣ якҷоя кор кунанд. 30 июни соли 2010 Мадҳав Кумар истеъфо дод, вале то моҳи феврали соли 2011, то вақте ки сарвазири расмии ин кишвар интихоб шуд, раҳбарии ҳукумати муваққатии Непалро идома дод.

Эзоҳ
----

1. ↑  K.C. Surendra. *Aitihasik dastavej sangroh — bhag 2*. Kathmandu: Pairavi Prakashan, 2063 B.S.. p 460.
2. ↑  Nepal parliament elects new PM, AFP via Google News. Бойгонӣ шудааст 31 январи 2014  сол.
3. ↑  В Непале премьер-министром избрали коммуниста, NEWSru (23 май 2009). Бойгонӣ шудааст 2 апрели 2015  сол. Проверено 23 май 2009.
4. ↑  Новый премьер Непала принял присягу, Новая газета (Россия) (25 май 2009). Бойгонӣ шудааст 26 май 2009  сол. Проверено 25 май 2009.

| ⚙️ Парчами Непал Сарвазирони Непал (2008 - то кунун) |
| --- |
| 
* Гириҷа Прасад Коирала (2008)
* Прачанда (2008—2009)
* Мадҳав Кумар Непал  (2009—2011)
* Ҷҳоло Нот Хонол (2011)
* Бобурам Бҳоттороӣ (2011—2013)
* Хил Раҷ Рагми (2013—2014)
* Сушил Куирало (2014—2015)
* Кҳадга Прасад Олӣ (2015—2016)
* Прачанда (2016—2017)
* Шер Баҳодур Диуба (2017—2018)
* Кҳадга Прасад Олӣ (2018—2021)
* Шер Баҳодур Диуба (2021 — то кунун)

 |

 

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Фарҳангҳо ва донишномаҳо | 
* Britannica (онлайн)

 |
| Дар феҳристҳои китобшинохтӣ | 
* ISNI: 0000 0000 3817 9676
* LCCN: n2008204330
* VIAF: 36401234
* WorldCat VIAF: 36401234

 |
**Мадина Акназарова** (форсӣ: مدینه حق‌نظروا‎; зод. 15 феврали 1998, Хуҷанд, вилояти Суғд, Тоҷикистон) — овозхони тоҷик.

Зиндагинома
-----------

Мадина Акназарова 15 феврали соли 1998 дар шаҳри Хуҷанд ба дунё омадааст. Падару модараш зодагони Бадахшон мебошанд. Мадина дар хонавода фарзанди ягона мебошад. Замони чорсола буданаш хонаводаи ӯ ба шаҳри Санкт-Петербурги Русия мекӯчанд. Пас аз ду сол онҳо ба Тоҷикистон бармегарданд ва Мадина ду соли аввали таҳсилро дар яке аз мактабҳои шаҳри Чкаловски вилояти Суғд хондааст. Дар замоне, ки ӯ мактаби ибтидоӣ мехонд, волидонаш аз ҳам ҷудо шуданд.

Пас аз хатми синфи 2 онҳо дубора ба Санкт-Петербург кӯчиданд. Мадина то синфи 9 дар мактаби № 596 ин шаҳр таҳсил кардааст. Дар даврони таҳсил дар мактаб яке аз муаллимонаш мутаваҷҷеҳи истеъдоди ӯ дар заминаи овозхонӣ шуд ва ба тавсияи муаллимаш дар маҳфилҳои мусиқӣ ширкат кардааст.

Дар соли 2014, пас аз хатми синфи 9 хонаводаи Мадина ба шаҳри Душанбе бар гаштаанд. Мадина бо маслиҳати бобояш ба Коллеҷи санъати ба номи Аҳмад Бобоқулов ба шуъбаи академӣ (опера) рафт ва онро бо хубӣ хатм кард. Пас аз он ба таври ҳирфаӣ шурӯъ ба фаъолият дар заминаи мусиқӣ кард ва таҳсилашро дар Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон идома дод. Феълан ӯ донишҷӯи соли чоруми ин донишкада мебошад.

То имрӯз Мадина Акназарова консертҳояшро дар шаҳрҳои Душанбе, Хуҷанд, Маскав ва Санкт-Петербург баргузор кардааст.

Овозхонӣ
--------

Мадина Акназарова соли 2017 дар саҳнаи тоҷик бори аввал баромад кард. Тембрҳои ғайриодии овоз, сабки иҷро, матни хуб ва нерӯ зуд ӯро дар дили мухлисон ҷо кард.

### Албомҳо

| Сол | Албом | Номи суруд |
| --- | --- | --- |
| 2020 | Ҷону дилам | Арӯсу шаҳ зебанда |
| Ай ки ба дӯши саҳар |
| Ай ёр ёр |
| Бирақсем |
| Дилакам |
| Гули себ |
| Ҷону дилам |
| Кори ту |
| Оре |
| Сайри Бадахшон |
| Шаб |
| Ту будӣ |
| Ту марав |
| Ёд мекунӣ |
| Ёри ман |
| Дидам нигори худро |
| Кабкаки маст |
| Сабзинаранг |
|

Таронашиносӣ
------------

Эзоҳ
----

1. ↑  Мадина Акназарова. Биография, возраст, семья, популярные песни и клипы, Инстаграм(рус.). *Газета о людях* (23 январи 2021). 3 апрели 2021 санҷида шуд.
2. ↑  Мадина Акназарова: биография, семья, карьера и интервью. *stories-of-success.ru*. 3 апрели 2021 санҷида шуд.
3. ↑  Шӯх: нашри суруд ва намоҳанги нави Мадина Ақназарова - видео(тоҷ.). *Sputnik Tajik*. 3 апрели 2021 санҷида шуд.
4. ↑  Стать звездой несложно: Мадина Акназарова о любви, поклонниках и пластике(рус.). *Sputnik Таджикистан*. 3 апрели 2021 санҷида шуд.
5. ↑  Альбом «Jonu Dilam» (Madina Aknazarova)(рус.).(пайванди дастнорас)

|  |  |
| --- | --- |
| ⚙️  Гузариш ба унсури Викидода  Дар шабакаҳои иҷтимоъӣ | 
* Инстаграм
* Telegram

 |
| Тасвир, видео ва садо | 
* Apple Music
* Deezer
* YouTube
* Yandex Music

 |
**Қаҳрамони Абхозистон** (абх. Аҧсны афырхаҵа) — дараҷаи баландтарини фарқияти Абхозистон. Унвон ва медал 4 декабри соли 1992 таъсис дода шудааст.

Асосҳо барои мукофот
--------------------

Ин унвон барои хидматҳои шахсӣ ё дастаҷамъона дар Ҷумҳурии Абхозистон дар робита бо анҷом додани як кори қаҳрамонӣ дода мешавад.

Унвон ҳам ба шаҳрвандони Абхозистон ва ҳам ба шахсоне дода мешавад, ки шаҳрвандони Ҷумҳурии Абхозистон нестанд.

Тавсифи меда
------------

Ба Қаҳрамони Абхозистон нишони махсус — медал дода мешавад.

Медал ситораи ҳашткунҷаест, ки аз металли тилоӣ сохта шудааст ва нурҳояш аз марказ паҳн мешаванд. Тасвири барҷастаи ороиши нишони офтобӣ дар сатҳи ситора ҷойгир аст. Дар маркази ситора ганҷест ҷойгир. Ҷавҳари бо тавсиф пешниҳодшуда ҳеч гоҳ истифода нашудааст.

Масофаи байни охирҳои муқобили ситораи ҳаштгӯша — 35 **мм**.

Дар тарафи қафои медал навиштаҷот ба забони абхозӣ "Аҧсны афырхаҵа" (Қаҳрамони Абхозистон) мавҷуд аст.

Медал бо сӯрохи ва ҳалқа бо блоки чоркунҷа бо лентаи абрешими абрешим пӯшонида шудааст.  Рангҳои тасма — чор рахи ивазшавандаи уфуқии сабз ва се сафед.

Муаллифи тарҳи медал рассом Валерий Гамгия мебошад.

Тартиби пӯшидан
---------------

Медалро дар тарафи чапи сина болотар аз орденҳо ва медалҳои Ҷумҳурии Абхозистон мепӯшонанд.

Қаҳрамонони Абхозистон
----------------------

Аввалин фармон дар бораи мукофотонидан аз ҷониби Раиси Шӯрои Олии ҷумҳурӣ Владислав Ардзинба 30 декабри соли 1993 содир карда шуд. Дар он рӯз унвони "Қаҳрамони Абхозистон" ба 25 собиқадори ҷанг, ки 15 нафари онҳо баъди марг дода шуданд, дода шуд.

Дар маҷмӯъ, то 4 декабри соли 2014, 363 нафар бо медали "Қаҳрамони Абхозистон" мукофотонида шуданд.

### Шаҳрҳои қаҳрамон

* Ткуарчал
* Гудаута

Эзоҳ
----

1. 1 2  Главным госнаградам Абхазии исполнилось 22 года. // Sputnik Аԥсны, 04.12.2014.

Адабиёт
-------

* *Безруков М. П. Туровский А. Е.* Награды государств мира. — Тула: Гриф и К, 2013. — С. 13. — ISBN 978-5-91503-137-3.

Пайвандҳои беруна
-----------------

* Медаль Героя Абхазии
* Государственные награды Абхазии на сайте Президента Абхазии
* Ходжаа Р. Армянский батальон в отечественной войне народа Абхазии 1992—1993 гг. Сухум: Дом печати, 2005.
* Цушба И. Ш. Добровольцы Отечественной войны народа Абхазии (август 1992 — сентябрь 1993 гг.). Сухум: Алашара, 2000. Бойгонӣ шудааст 22 феврали 2020  сол.


| ⚙️ Ҷоизаҳои олии давлатии кишварҳои собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ |
| --- |
| 
* Арманистон
* Беларус
* Гурҷистон
* Қазоқистон
* Қирғизистон
* Латвия
* Литва
* Молдова
* Озарбойҷон: (Қаҳрамони Ҷанги Ватанӣ, Қаҳрамони миллии Озарбойҷон)
* Русия
* Тоҷикистон
* Туркманистон
* Украина
* Ӯзбекистон
* Эстония

* Эътирофнаёфта ва қисман эътирофшудаҳо: Абхозистон
* ҶХД
* ҶХЛ
* Қарабоғи Кӯҳӣ
* Приднестровие
* ҶЧИ
* Осетияи Ҷанубӣ

 |

| ⚙️ Ҷоизаҳои  Ҷумҳурии Абхозистон |
| --- |
| Унвонҳо | Қаҳрамони Абхозистон |
| Орденҳо | 
* Ордени «Шаъну шараф»
* Ордени Леон
* Ордени Шуҷоат

 |
| Медалҳо | 
* Медали «Қаҳрамони Абхозистон»
* Медали «Барои далерӣ»
* Медали «Барои Ғалаба»

 |
**Ҷонона Ғаффорзода**  (тав. 28.12.1988, н. Исмоили Сомонӣ, шаҳри Душанбе) — омўзгори фанни иқтисодиёт, номзадии илмҳои иқтисод (2019). Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон (2019). Барандаи Ҷоизаи ба номи Исмоили Сомонӣ барои олимони ҷавон дар соҳаи илм ва техника (2020).

Зиндагинома
-----------

Ҷонона Ғаффорзода хатмкардаи факултети иқтисодиёт ва идоракунии маориф ихтисоси менеҷменти Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ (2006-2011) ва факултети таърих ва ҳуқуқи ҳамин донишгоҳ (2013-2017). Лаборанти кафедраи иқтисодиёт ва идоракунии ДДОТ ба номи С. Айнӣ (2009-2010), методисти шуъбаи ғоибонаи факултети иқтисодиёт, (2010- 2014), аспиранти шуъбаи ғоибона (2012-2016), ассисенти кафедраи менеҷменти молиявӣ ва муаллими калон (2012-2016) ва аз соли 2017 ба ҳайси мудири кафедраи менеҷменти молиявии Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ. Рисолаи номзадиро дар мавзуи «Асосҳои ташкилию иқтисодии хизматрасонии муассисаҳои таҳсилоти миёнаи касбӣ дар шароити иқтисоди бозорӣ дифоъ намудаст. Бо нишони «Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон қадр шудааст (2019). Барандаи Ҷоизаи ба номи Исмоили Сомонӣ барои олимони ҷавон дар соҳаи илм ва техника (2020).

Пайвандҳо
---------

Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ

Эзоҳ
----