**பிரோசு சா அரண்மனை வளாகம்** ( Firoz Shah palace complex*ா* ) என்பது இந்தியாவின் அரியானா மாநிலத்தில் உள்ள நவீன கால ஹிசாரில் அமைந்துள்ள ஒரு தொல்பொருள் வளாகமாகும். இது கி.பி 1354 இல் தில்லி சுல்தானகத்தின் பிரோசு சா துக்ளக்கால் கட்டப்பட்டது. இது இந்தியத் தொல்லியல் ஆய்வகத்தால் பராமரிக்கப்படுகிறது. 

ஹிசார் என்ற அசல் நகரம் கோட்டையின் உள்ளே ஒரு சுவர் குடியேற்றமாக இருந்தது. ஜார்ஜ் தாமஸின் கடந்தகால வசிப்பிடமான ஜஹாஜ் கோதி அருங்காட்சியகம், பிரோசு சா அரண்மனை வளாகத்தின் உள்ளே அமைந்துள்ளது. இந்த வளாகத்தில் லாட் கி மஸ்ஜித் மசூதி மற்றும் அசோகன் தூண் ஆகியவையும் உள்ளது.  குர்சாரி மகால், என்ற அருகிலுள்ள மற்றொரு அரண்மனை, பிரோசு சா தனது மனைவி குர்சாரிக்காக 1356இல் கட்டினார்.

வரலாறு
------

*ஹிசார்-இ-ஃபிருசா* என்றும் அழைக்கப்படும் இந்த அரண்மனை, ஈரானின் வடகிழக்கில் உள்ள வரலாற்றுப் பகுதியான குராசானை நோக்கிச் செல்லும் பழைய தில்லி முல்தான் சாலைக் கிளைகள் கொண்ட ஒரு முக்கியப் புள்ளியில் அமைந்துள்ளது.

சுல்தன் பிருசா சாவின் மேற்பார்வையில் கி.பி. 1354 இல் இதன் கட்டுமானம் தொடங்கியது. பாதுகாப்பு அகழியால் சூழப்பட்ட அரண்களைக் கட்ட மகேந்திரகர் மலைகளில் இருந்து கல் கொண்டு வரப்பட்டது. அகழியில் நீர் நிரப்ப வளாகத்தின் உள்ளே ஒரு குளம் பயன்படுத்தப்பட்டது. இந்த வளாகம் இரண்டரை ஆண்டுகளுக்குப் பிறகு 1356 இல் கட்டி முடிக்கப்பட்டது. மேலும் சுல்தான் தனது அரண்மனைகளை கோட்டையின் சுவர்களுக்குள் கட்டும்படி கட்டளையிட்டார்.

கட்டிடக்கலை
-----------

அரண்மனை வளாகம் ஒரு மசூதி, ஒரு திவான்-இ-ஆம், சுல்தானின் மனைவிக்கான அரண்மனை, நிலத்தடி அடுக்குமாடி குடியிருப்புகள் மற்றும் தானியக் களஞ்சியம் ஆகியவற்றைக் கொண்டுள்ளது.  கோட்டையில் உள்ள கலைப்படைப்பு இஸ்லாமிய மற்றும் இந்திய கட்டிடக்கலையை ஒருங்கிணைக்கிறது. இருப்பினும் மசூதி செல்யூக் கட்டிடக்கலைக்கு ஒரு எடுத்துக்காட்டாக விளங்குகிறது. இந்த அரண்மனை சிவப்பு மணற்கற்களால் கட்டப்பட்டுள்ளது.

வாயில்கள்
---------

கோட்டைக்குள் உள்ள அரண்மனை வளாகத்தில் ஒரு அரச நுழைவாயில் இருந்தது. கோட்டையைச் சுற்றியுள்ள பாதுகாப்பு அரண்கள் முதலில் நான்கு முக்கிய வாயில்களைக் கொண்டிருந்தன.  

*ஷாஹி தர்வாசா*, அல்லது ராயல் கேட், நுழைவாயில் கிழக்கு நோக்கி உள்ளது மற்றும் இன்னும் நிற்கிறது. தோராயமாக ஏழு மீட்டர் உயரம், ஒற்றை மாடி வளைவு நுழைவாயில் ஒவ்வொரு பக்கத்திலும் சிறிய உள்ளமைக்கப்பட்ட காவலர் அறைகளைக் கொண்டுள்ளது.

### தலாக்கி வாயில்

**தலகி கேட்** மேற்கு நோக்கியவாறு அரண்மனையிலிருந்து பண்டைய அக்ரோஹா மேடு மற்றும் சிர்சாவிற்கு செல்கிறது. ஹிசார் நகரின் பிரதான பேருந்து நிலையத்தின் குறுக்கே கேட் உள்ளது. எதிரிப் படைகளைத் தாக்கும் அம்புகளை எய்வதற்காக சாய்ந்த குறுகிய இடங்களைக் கொண்ட கோட்டைகள் இன்னும் உள்ளன. 

மசூதி அதன் முற்றத்தின் வடகிழக்கு பகுதியில் அமைந்துள்ள ஒரு *நெடுவரிசையில்* இருந்து அதன் பெயரைப் பெற்றது. *லாட்* ஒரு காலத்தில் ஒரு அசோகன் தூணின் ஒரு பகுதியாக இருந்தது, இது கிமு 250-232 தேதியிட்ட அசோகரின் பாறை வெட்டப்பட்ட ஆணைகளில் ஒன்றாகும். 1837 ஆம் ஆண்டில் தொல்பொருள் ஆராய்ச்சியாளர், தத்துவவியலாளர் மற்றும் கிழக்கிந்திய கம்பெனியின் அதிகாரி ஜேம்ஸ் பிரின்செப் என்பவரால் புரிந்து கொள்ளப்பட்ட தூணில் உள்ள பிராமி எழுத்துக்களில் உள்ள கல்வெட்டுகளால் இது நிரூபிக்கப்பட்டுள்ளது.  அசோகன் தூண், அதன் அருகிலுள்ள அக்ரோஹா மேட்டில் இருந்து எடுக்கப்பட்டிருக்கலாம், போக்குவரத்து வசதிக்காக வெட்டப்பட்டது. நான்கு துண்டுகள் இங்கே மீண்டும் இணைக்கப்பட்டன, மீதமுள்ள கீழ் பகுதிகள் ஃபதேஹாபாத் மசூதியில் உள்ளன. இங்குள்ள அசோகன் தூணின் நான்கு மேல் பகுதிகளும் இரும்புக் கம்பியால் மேல்புறமாகத் தட்டப்பட்ட பதிவேடுகளாகும்.  

பிரித்தானியர் ஆட்சிக் கால வரலாற்று கட்டிடம் ஒன்று வடகிழக்கில் உள்ள வளாகத்தில் உள்ளது. இங்கு ஹிசார், அரசாங்க கால்நடை பண்ணையின் கண்காணிப்பாளருக்கான வசிப்பிடமாக பயன்படுத்தப்பட்டது. 

* அசிகர் கோட்டை
* பிரன்பீர் பாட்ஷா கல்லறை

1. 1 2 3  Jahaj Kothi museum
2. ↑  "Lat Ki Masjid, Haryana Lat Ki Masjid, Lat Ki Masjid travel guide, Lat Ki Masjid in Hissar Haryana, Journey to Lat Ki Masjid, Traveling to Lat Ki Masjid". .
3. 1 2
4. 1 2  Hisar at a glance, Haryana Tourism.
5. 1 2 3  .
6. ↑  More details about Buddhist monuments at Sanchi பரணிடப்பட்டது 21 சூலை 2011 at the வந்தவழி இயந்திரம், Archaeological Survey of India, 1989.