**வி.ஆர்.லலிதாம்பிகா** (V. R. Lalithambika) (பிறப்பு 1962) இந்திய விண்வெளி ஆராய்ச்சி நிறுவனத்தில் (இஸ்ரோ) பணிபுரியும் இந்திய பொறியியலாளர் மற்றும் விஞ்ஞானி ஆவார். மேம்பட்ட துவக்கி தொழில்நுட்பங்களில் நிபுணரான இவர், 2022 க்குள் இந்திய விண்வெளி வீரர்களை விண்வெளிக்கு அனுப்புவதற்கான ககன்யான் பணிக்கு தலைமை தாங்குகிறார் .

ஆரம்ப கால வாழ்க்கை
------------------

லலிதாம்பிகா 1962 இல் இந்தியாவின் கேரளாவின் திருவனந்தபுரத்தில் பிறந்தார். தும்பா ராக்கெட் சோதனை மையம் அவரது வீட்டின் அருகாமையில் இருந்ததால், அவரது குழந்தை பருவத்திலிருந்தே, இஸ்ரோவை நோக்கி அவர் ஈர்க்கப்பட்டார். அறிவியலுக்கான அவரது வெளிப்பாடு மிக ஆரம்பத்திலேயே தொடங்கியது, ஏனெனில் அவரது தாத்தா, வில்லைகள், நுண்ணோக்கிகள் போன்ற துணைக்கருவிகளை வீட்டிலேயே தயாரித்து வந்தார், மேலும் இஸ்ரோவின் பணிகள் குறித்து அவ்வப்போதைய தகவல்களைப் பெற்று தனது அறிவைப் புதுப்பித்துக்கொண்டார். அவரது தாத்தா ஒரு கணிதவியலாளரும், வானியலாளரும் மற்றும் கொக்கை தயாரிப்பாளரும் ஆவார். அவரது தந்தையும் ஒரு பொறியியலாளர்.

லலிதாம்பிகை திருவனந்தபுரம் பொறியியல் கல்லூரியில் மின் பொறியியலில் இளங்கலைத் தொழில்நுட்பம் படித்தார். பின்னர் தனது பொறியியல் தொழில்நுட்பத்தில் முதுகலைப் பட்டத்தை கட்டுப்பாட்டு பொறியியலில் திருவனந்தபுரம் பொறியியல் கல்லூரியிலிருந்து பெற்றார். இஸ்ரோவில் சேருவதற்கு முன்பு அவர் இரண்டு கல்லூரிகளில் பணிபுரிந்தார். இஸ்ரோவுடன் பணிபுரியும் போது தனது முனைவர் பட்ட ஆய்வை மேற்கொண்டார்.

தொழில்
------

அவர் மேம்பட்ட ஏவூர்தி வாகன தொழில்நுட்பத்தின் நிபுணர் ஆவார். அவர் திருவனந்தபுரத்தின் விக்ரம் சரபாய் விண்வெளி மையத்தில் (வி.எஸ்.எஸ்.சி) சேர்ந்தார். 1988 ஆம் ஆண்டில் ராக்கெட் கட்டுப்பாடு மற்றும் வழிகாட்டுதல் அமைப்புகளை வடிவமைக்கும் ஒரு குழுவை அவர் வழிநடத்தினார். ஆக்மென்ட் சேட்டிலைட் ஏவுதல் வாகனம் (ஏ.எஸ்.எல்.வி), முனைய துணைக்கோள் ஏவுகலம் (பி.எஸ்.எல்.வி) மற்றும் ஜியோசின்க்ரோனஸ் சேட்டிலைட் ஏவுதல் வாகனம் (ஜி.எஸ்.எல்.வி) மற்றும் மறுபயன்பாட்டு வெளியீட்டு வாகனம் (ஆர்.எல்.வி) உள்ளிட்ட பல்வேறு இஸ்ரோ ஏவூர்திகள் தொழில்நுட்பத்தில் அவர் பணியாற்றியுள்ளார். அவர் 100 க்கும் மேற்பட்ட விண்வெளி பயணங்களின் ஒரு பகுதியாக இருந்து வருகிறார். 

பெங்களூருவில் உள்ள இஸ்ரோ தலைமையகத்திற்குச் செல்வதற்கு முன்பு, திருவனந்தபுரத்தின் வி.எஸ்.எஸ்.சி.யில் துணை இயக்குநராக (கட்டுப்பாடு, வழிகாட்டுதல் மற்றும் உருவகப்படுத்துதல்) இருந்தார்.  2022 க்குள் இந்திய விண்வெளி வீரர்களை விண்வெளியில் அனுப்பும் நோக்கம் கொண்ட இந்திய மனித விண்வெளி பயண திட்டத்தின் இயக்குநராக அவர் ககன்யான் பணிக்கு தலைமை தாங்குவார் .

விருதுகள்
---------

அவருக்கு விண்வெளி தங்க பதக்கம் (2001), இஸ்ரோ தனிநபர் நன்மதிப்பு விருது மற்றும் இஸ்ரோ செயல்திறன் சிறப்பான விருது (2013) வழங்கப்பட்டது. ஏவுகணை வாகன தொழில்நுட்பத்தில் சிறந்து விளங்கியதற்காக ஆஸ்ட்ரோநாட்டிகல் சொசைட்டி ஆஃப் இந்தியா விருதையும் வென்றுள்ளார்.

தனிப்பட்ட வாழ்க்கை
------------------

அவர் ஒரு பொறியியலாளரை மணந்தார், அவருக்கு இரண்டு குழந்தைகள் உள்ளனர்.

குறிப்புகள்
-----------

1. 1 2  "India’s rocket women" (in en). *Deccan Chronicle*. 2017-02-26. .
2. 1 2 3 4 5  "Meet the woman scientist heading India’s Gaganyaan project". *The Times of India*. 2018-09-23. .
3. 1 2  Jayaraj, Nandita (2018-09-01). "Marriage stopped her from going to IIT, but she still became ISRO’s top engineer". *The Print*. .
4. 1 2  "VR Lalithambika, the woman who will lead India's human space flight programme". *The Economic Times*. 2018-08-19. .
5. 1 2  "Meet The Woman Who Leads India's "Manned Mission" To Space". *NDTV.com*. .
6. ↑  "With human space flight, India to push frontiers" (in en-IN). *The Hindu*. 2018-08-15. .