அருங்காட்சியகத்தில் ஒரு பண்டிதரின் சிலை
**பண்டிதர்** அல்லது **பண்டிட்** (**Pandit**) (சமக்கிருதம்: पण्डित; இந்தி: पंडित சமகிருத இலக்கியம், குறிப்பாக வேத நூல்கள் மற்றும் தர்ம நூல்கள் மற்றும் இந்துத் தத்துவம் ஆகியவைகளில் புலமை மிக்கோரை பண்டிதர் என்று அழைப்பர். தமிழ் மொழியில் புலமை மிக்கோரை *புலவர்* என்றும் அழைப்பர்.
தற்போது இந்துஸ்தானி இசை மற்றும் கலைகளில் புலமையுடைவர்களையும் *பண்டிட்* என்று அடைமொழியுடன் அழைக்கும் உள்ளது. 

பண்டிதர் என்ற அடைமொழிக்கு சமமான பாரசீக மொழிச் சொல் உஸ்தாத் ஆகும்.  பெண்களில் புலமை மிக்கோரை *விதுஷி* என்றும் அழைப்பர்.   இருப்பினும் இத்தகைய அடைமொழிகள் தற்போது வழக்கத்தில் பயன்பாட்டில் இல்லை.

சமசுகிருத மொழியில் பொதுவாக ஏதேனும் ஒரு துறையில் சிறப்புப் புலமைமிக்க கல்வியாளர்களை பண்டிதர் என அழைப்பர். பண்டிதர் எனும் சொல் *பண்ட்* (पण्ड्) வேர்ச் சொல்லான (அறிவை) சேகரித்தல், குவித்தல் என்பதிலிருந்து தோன்றியது. பண்டிட் என்ற சொல் வேத காலம் மற்றும் பிந்தைய வேத கால நூல்களில் அதிகம் பயன்படுத்தப்பட்டுள்ளது.

தற்காலத்தில் பண்டிதர் சொல்லின் பயன்பாடு
---------------------------------------

நவீன காலத்தில் இந்துஸ்தானி இசை மற்றும் கலைகளில் புலமை மிக்கோரை *பண்டிட்* அல்லது **உஸ்தாத்** என்று மரியாதையுடன் அழைப்பது வழக்கமாக உள்ளது.  மேலும் குறிப்பிட்ட மொழியில் புலமை படைத்தவர்களை பண்டிதர் அல்லது *புலவர்* அல்லது *வித்துவான்* என அழைக்கும் வழக்கம் உள்ளது. காஷ்மீரில் கற்றிந்த ஒரு மக்கள் குழுவை காஷ்மீர பண்டிதர்கள் என்பர். இசை அல்லது கலைகளில் புலமை மிக்க பெண்களை *விதுஷி* அல்லது *பண்டிதை* என்று அடைமொழியுடன் அழைப்பர்.  
தமிழ்நாட்டில் முடி திருத்தும் தொழில் செய்யும் சமூகத்தினர், ஆவணங்களில் தங்கள் பெயருடன் *பண்டிதன்* அல்லது *மருத்துவர்* என்ற அடைமொழி சேர்த்துக் கொள்ளும் வழக்க இருந்தது.

புகழ் பெற்ற பண்டிதர்கள்
-----------------------

* பண்டிட் பீம்சென் ஜோஷி - இந்துஸ்தானி பாடகர்
* பண்டிட் ரவி சங்கர் - சிதார் இசைக் கலைஞர்
* காஷ்மீர பண்டிதர்கள்
* பண்டித நடேச சாஸ்திரி
* பண்டிதமணி சி. கணபதிப்பிள்ளை
* பண்டித இராமாபாய்
* பண்டிதர் கருப்பன்
* அயோத்திதாச பண்டிதர்

இதனையும் காண்க
--------------

* உஸ்தாத்
* புரோகிதர்
* பூசாரி
* பட்டர்
* தீட்சிதர்கள்

மேற்கோள்கள்
-----------

1. ↑  "pandit". *Random House Webster's Unabridged Dictionary*
2. ↑  Timothy Lubin; Donald R. Davis Jr; Jayanth K. Krishnan (2010). *Hinduism and Law: An Introduction*. Cambridge University Press. பக். 8. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-1-139-49358-1. .
3. ↑  Axel Michaels; Barbara Harshav (2004). *Hinduism: Past and Present*. Princeton University Press. பக். 190. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-0-691-08952-2. .
4. ↑  Daniel Neuman (1980). *The Life of Music in North India*. Wayne State University Press. பக். 44.
5. ↑  Daniel Neuman (1980). *The Life of Music in North India*. Wayne State University Press. பக். 44.
6. ↑  "Behind the titles".
7. ↑
8. ↑  "Overlooked No More: Pandita Ramabai, Indian Scholar, Feminist and Educator". *The New York Times*. 14 November 2018. .
9. ↑  "The sitar from different angles (Pt. 2): Modern players, global experiments".
10. ↑  Monier Monier-Williams (1872). *A Sanskrit-English Dictionary*. Oxford University Press. பக். 527. .
11. ↑  Monier Monier-Williams (1872). *A Sanskrit-English Dictionary*. Oxford University Press. பக். 526–527. .
12. ↑  Jafa, Navina (April 2021). "Meet Pt. Birju Maharaj, the poet". *The Hindu*. .
13. ↑  "Behind the titles".
14. ↑
15. ↑  "Overlooked No More: Pandita Ramabai, Indian Scholar, Feminist and Educator". *The New York Times*. 14 November 2018. .