**ஆந்திராவின் இசை** (*Music of Andhrapradesh*) குறித்துப் பேசும் போது பல்வேறு இசைக்கலைஞர்களைப் பற்றி குறிப்பிட வேண்டும். ஆந்திராவில் "மிருதங்க கேசரி" முல்லப்புடி லட்சுமண ராவ் மற்றும் அவரது மகன் முல்லப்புடி சிறீ ராம மூர்த்தி போன்ற புகழ்பெற்ற மிருதங்கக் கலைஞர்கள் இருந்தனர். மேலும், அவரது சீடர் "மிருதங்க சிரோமணி" தர்மலா ராம மூர்த்தி மற்றும் அவரது மகன் தர்மலா வெங்கடேசுவர ராவ். எம்.எல்.லட்சுமிநாராயண ராஜு, கமலாகர ராவ் போன்ற பிற இசைத்துறை மேதைகளும் இருந்தனர்.

பாரம்பரிய இசை
-------------

அன்னமாச்சார்யா, தியாகராஜர், பத்ராசல இராமதாசு, க்ஷேத்ரய்யா, *பூலோக சப சுத்தி* (பூமியை விரித்தவர்) பொப்பிலி கேசவய்யா, கார்வேதிநகரம் இசையமைப்பாளர்கள் கோவிந்தசாமியா, சாரங்கபாணி போன்ற முக்கிய இசையமைப்பாளர்கள் கர்நாடக சங்கீதத் துறையில் முன்னோடிகளாக இருந்தனர். கருவி இசைத் துறையில், துவாரம் வெங்கடசுவாமி நாயுடு (வயலின்), இமானி சங்கர சாஸ்திரி ( வீணை ), சேக் சின்ன மௌலானா ( நாதசுவரம் ), மற்றும் சிட்டி பாபு (வீணை) போன்ற ஜாம்பவான்கள் பிரபலமானவர்கள் ஆவர். வோலேட்டி வெங்கடேஸ்வருலு, மங்களம்பள்ளி பாலமுரளிகிருஷ்ணா, நேதுநூரி கிருஷ்ணமூர்த்தி, துவாரம் பாவநாராயண ராவ், ஸ்ரீரங்கம் கோபாலரத்னம், ஸ்ரீபாத பினாகபாணி, நூகல சின்ன சத்யநாராயணா, லலிதா & ஹரிப்ரியா, டி. ராகவதாரா லட்சுமி, டாக்டர். சி, மற்றும் டாக்டர் துவாரம் தியாகராஜ். மேலும் யெல்லா வெங்கடேசரா ராவ், பத்ரி சதீஷ் குமார் ( மிருதங்கம் ), பந்துல ராமா, யு. ஸ்ரீனிவாஸ் ( மாண்டலின் ), டி. ஸ்ரீனிவாஸ் ( வீணை ), திருப்பதி ஸ்ரீவாணி யல்லா ( வீணை ), மாரெல்லா கேசவ ராவ், இவடூரி விஜயேஸ்வர ராவ், அகெல்லா மல்லிகார்ஜுன சர்மா, மற்றும் அவசரலா கன்னியாகுமரி ( வயலின் ) ஆந்திரப் பிரதேசத்தைச் சேர்ந்த புகழ்பெற்ற வாத்தியக் கலைஞர்கள் ஆவர்.

திரைப்பட இசை
------------

சுசர்லா தட்சிணாமூர்த்தி, பாருபள்ளி ராமகிருஷ்ணய்யா பந்துலு, ஒகிரலா ராமச்சந்திர ராவ், பித்தாபுரம் நாகேஸ்வர ராவ், டங்குதூரி சூர்யகுமாரி மற்றும் மங்களம்பள்ளி பாலமுரளிகிருஷ்ணா ஆகியோர் தென்னிந்திய சினிமாவின் செல்வாக்கு மிக்க இசையமைப்பாளர்களில் ஒருவராக இருந்தனர்.    பெண்டியாலா நாகேஸ்வர ராவ், ஆர். சுதர்சனம் மற்றும் ஆர். கோவர்தனம் போன்ற இசையமைப்பாளர்கள் நாட்டுப்புறக் கதைகள் மற்றும் புராணப் படங்களுக்குப் பங்களிப்பை வழங்கினர்.   மாதவப்பெட்டி சத்யம், பி.ஆதிநாராயண ராவ், கலி பென்சல நரசிம்மராவ், சத்யம், பிபி ஸ்ரீனிவாஸ், எஸ்பி கோதண்டபாணி, ஜிகே வெங்கடேஷ், எஸ். ஹனுமந்த ராவ் ஆகியோர் சமூகப் பொருத்தம் கொண்ட படங்களுக்குத் தங்கள் பணியை அதிகளவில் வழங்கியுள்ளனர். கன்டாசாலா, எஸ்.பி.பாலசுப்ரமணியம், பி. சுசீலா, எஸ். ஜானகி, எம்.எம். கீரவாணி, ரமேஷ் நாயுடு போன்றவர்கள், ஆந்திரப் பிரதேசத்தைச் சேர்ந்த சில இசைக்கலைஞர்கள் மற்றும் பின்னணிப் பாடகர்கள் தேசிய அங்கீகாரத்தைப் பெற்றுள்ளனர். ஆர்.பி.பட்நாயக் ஆந்திர பிரதேச திரைப்பட இசைத்துறை சங்கத்தின் தற்போதைய தலைவராக உள்ளார். 

கே. சக்ரவர்த்தி, ராஜ்-கோடி, மணி ஷர்மா, தேவி ஸ்ரீ பிரசாத், மிக்கி ஜே மேயர், ரமண கோகுலா, ஆர்.பி.பட்நாயக், சக்ரி (இசையமைப்பாளர்), கல்யாணி மாலிக் , எஸ். தமன், போன்ற முக்கிய தெலுங்கு திரைப்பட இசையமைப்பாளர்களும் மற்றும் தற்போதைய இசையமைப்பாளர்கள். எஸ்.வி.கிருஷ்ணா ரெட்டி, வந்தேமாதரம் ஸ்ரீநிவாஸ், மற்றும் ஸ்ரீ கொம்மினேனி ஆகியோரும் ஆந்திராவைச் சார்ந்த இசைக்கலைஞர்கள் ஆவர்.

மேற்கோள்கள்
-----------

1. ↑  The Hindu : National : French honour for Balamuralikrishna
2. ↑  Maestro in many moods | The Hindu
3. ↑  Untitled Document பரணிடப்பட்டது 2013-05-04 at the வந்தவழி இயந்திரம்
4. ↑  cinegoer.net - Nostalgia - AVM's Bhookailas பரணிடப்பட்டது 2011-09-29 at the வந்தவழி இயந்திரம்
5. ↑  "Special story on veteran music director Susarla Dakshinamurthy - Etv2,Susarla Dakshinamurthy, Music|TELUGISM.COM". 2013-10-05 அன்று மூலம் பரணிடப்பட்டது. 2023-04-02 அன்று பார்க்கப்பட்டது.