**இரத்தனகிரி** அல்லது **இரத்தனக் கிரி**  (ஆங்கிலம்: Ratanakiri Province ), இது வடகிழக்கு கம்போடியாவின் ஒரு மாகாணமாகும். இது தெற்கே மொண்டுல்கிரி மற்றும் மேற்கில் எசுடங் தரெங் மற்றும் வடக்கு மற்றும் கிழக்கில் லாவோஸ் மற்றும் வியட்நாம் நாடுகளின் எல்லைகளை கொண்டுள்ளது. இந்த மாகாணம் வடக்கில் அன்னமைட் மலைத்தொடரின் மலைகளிலிருந்து, தோன்லே சான் மற்றும் தோன்லே சுரெபோக் நதிகளுக்கு இடையில் ஒரு மலைப்பாங்கான பீடபூமி வழியாக தெற்கில் வெப்பமண்டல இலையுதிர் காடுகள் வரை பரவியுள்ளது. சமீபத்திய ஆண்டுகளில், மரம் வெட்டுதல் மற்றும் சுரங்கமானது இரத்தனகிரியின் சுற்றுச்சூழலுக்கு வடுவை ஏற்படுத்தியுள்ளது. சமீபத்திய ஆண்டுகளில், மரம் வெட்டுதல் மற்றும் சுரங்கமானது இரத்தனகிரியின் சுற்றுச்சூழலுக்கு கடும் விளைவை ஏற்படுத்தியுள்ளது.

இரத்தனகிரி மக்கள் தொகை குறைவாக உள்ளது; அங்கு வசிப்பவர்களில் 184,000 பேர் நாட்டின் மொத்த மக்கள் தொகையில் 1% க்கும் அதிகமானவர்கள். பொதுவாக 20 முதல் 60 குடும்பங்களைக் கொண்ட கிராமங்களில் வாழ்கின்றனர், மேலும் விவசாயத்திலிருந்து மாறவேண்டிய ஒரு கட்டாய வாழ்க்கையில் ஈடுபடுகிறார்கள். கம்போடியாவின் மிகக் குறைந்த வளர்ச்சியடைந்த மாகாணங்களில் இரத்தனகிரி ஒன்றாகும். அதன் உள்கட்டமைப்பு மோசமாக உள்ளது, உள்ளூர் அரசாங்கம் பலவீனமாக உள்ளது. இரத்தனகிரியில் சுகாதார குறியீடுகள் மிகவும் மோசமாக உள்ளன; ஆண்களின் ஆயுட்காலம் 39 ஆண்டுகள், பெண்களின் வயது 43 ஆண்டுகள். கல்வி நிலைகளும் குறைவாக உள்ளன, மக்கள்தொகையில் பாதிக்கும் குறைவானவர்கள் கல்வியறிவற்றவர்கள்.

வரலாறு
------

புவியியல் மற்றும் காலநிலை
-------------------------

இரத்தனகிரி மாகாணத்தின் புவியியல் மாறுபட்டது, உருளும் மலைகள், மலைகள், பீடபூமிகள், தாழ்நில நீர்நிலைகள் மற்றும் பள்ளம் ஏரிகள் ஆகியவற்றை உள்ளடக்கியது. தோன்லே சான் மற்றும் தோன்லே சுரெபோக்இஎன்ற ரண்டு பெரிய ஆறுகள், ிழக்கிலிருந்து மேற்கு நோக்கி மாகாணம் முழுவதும் பாய்கின்றன. இந்த மாகாணம் பசுமையான காடுகளுக்கு பெயர் பெற்றது; 1997 ஆம் ஆண்டு நிலவரப்படி, மாகாணத்தின் 70-80% காடுகள் இருந்தன, அவை பழைய வளர்ச்சிக் காடுகளுடன் அல்லது சாகுபடியை மாற்றிய பின் இரண்டாம் நிலை காடுகளுாகமீண்டும் வளர்க்கப்பட்டன. மாகாணத்தின் வடக்கே அன்னமைட் மலைத்தொடரின் மலைகள் உள்ளன; இப்பகுதி அடர்த்தியான அகலமான பசுமையான காடுகள், ஒப்பீட்டளவில் மோசமான மண் மற்றும் ஏராளமான வனவிலங்குகளால் வகைப்படுத்தப்படுகிறது. ரஇத்தனகிரியின் பெரும்பான்மையான மக்களின் தாயகமான டதோ்லே சான் மற்றும் டதோ்லே ஸசுேபோக்கிற்கு இடையிலான மலைப்பகுதிகளில், ஒரு மலைப்பாங்கான பசால்டத பீடபூமி வளமான சிவப்பு மண்ணை வழங்குகிறது. இரண்டாம் நிலை காடுகள் இந்த பிராந்தியத்தில் ஆதிக்கம் செலுத்துகின்றன. ஸசுேபோக் ஆற்றின் தெற்கே வெப்பமண்டல இலையுதிர் காடுகளின் தட்டையான பகுதி. அமைந்துள்ளது

கம்போடியாவின் மற்ற பகுதிகளைப் போலவே, சூன் முதல் அக்டோபர் வரை மழைக்காலமும், நவம்பர் முதல் சனவரி வரை குளிர்ந்த பருவமும், மார்ச் முதல் மே வரை வெப்பமான பருவமும் கொண்ட மழைக்கால காலநிலையை இரத்தனகிரி கொண்டுள்ளது. கம்போடியாவின் பிற இடங்களை விட இரத்தனகிரி குளிராக இருக்கும். மாகாணத்தில் சராசரி தினசரி உயர் வெப்பநிலை 34.0 °C (93.2 °F) , மற்றும் சராசரி தினசரி குறைந்த வெப்பநிலை 22.1 °C (71.8 °F). ஆண்டு மழை சுமார் 2,200 மில்லிமீட்டர்கள் (87 அங்). மழைக்காலங்களில் பெரும்பாலும் வெள்ளப்பெருக்கு ஏற்படுகிறது மற்றும் சமீபத்தில் கட்டப்பட்ட எயாலி நீர்வீழ்ச்சி அணையால் மோசமடைந்துள்ளது.

தென்கிழக்கு ஆசியாவின் பிரதான நிலப்பரப்பில் மிகவும் உயிரியல் ரீதியாக வேறுபட்ட தாழ்நில வெப்பமண்டல மழைக்காடுகள் மற்றும் மாண்டேன் வன சுற்றுச்சூழல் அமைப்புகளை இரத்தனகிரி கொண்டுள்ளது. 1996 ஆம் ஆண்டு ரத்தனகிரியில் இரண்டு தளங்களையும், அண்டை நாடான மொண்டுல்கிரியில் ஒரு தளத்தையும் ஆய்வு செய்ததில் 44 பாலூட்டி இனங்கள், 76 பறவை இனங்கள் மற்றும் 9 ஊர்வன இனங்கள் பதிவு செய்யப்பட்டன. ரத்தனகிரியின் விராச்சி தேசிய பூங்காவில் 2007 ஆம் ஆண்டு நடத்தப்பட்ட ஒரு ஆய்வில் 30 எறும்பு இனங்கள், 19 பச்சைநிற வண்டினங்கள், 37 மீன் இனங்கள், 35 ஊர்வன இனங்கள், 26 ஆம்பிபியன் இனங்கள் மற்றும் 15 பாலூட்டி இனங்கள் பதிவு செய்யப்பட்டன. இரத்தனகிரியில் உள்ள வனவிலங்குகளில் ஆசிய யானைகள், இந்திய காட்டெருதுகள் மற்றும் குரங்குகள் உள்ளன. இரத்தனகிரி என்பது ஆபத்தான பறவைகளின் பாதுகாப்பிற்கான ஒரு முக்கியமான தளமாகும், இதில் பெரிய ஐபிஸ் பறவை மற்றும் பெருநாரை ஆகியவை அடங்கும். மாகாணத்தின் காடுகளில் பல்வேறு வகையான தாவரங்கள் உள்ளன; ஒரு அரை ஹெக்டேர் வன சரக்கு 189 வகையான மரங்களையும் 320 வகையான தரை தாவரங்கள் மற்றும் மரக்கன்றுகளையும் அடையாளம் கண்டுள்ளது.

பொருளாதாரம் மற்றும் போக்குவரத்து
--------------------------------

இரத்தனகிரியில் உள்ள பெரும்பான்மையான தொழிலாளர்கள் விவசாயத்தில் வேலை செய்கிறார்கள். இரத்தனகிரியில் பல குடும்பங்கள் உற்பத்தியை முந்திரி, மாம்பழம் மற்றும் புகையிலை போன்ற பணப்பயிர்களுக்கு மாற்றத் தொடங்கியுள்ளன, இது சமீபத்திய ஆண்டுகளில் துரிதப்படுத்தப்பட்டுள்ளது. ரத்தனகிரி கிராமவாசிகளுக்கு பாரம்பரியமாக பணப் பொருளாதாரத்துடன் அதிக தொடர்பு இல்லை. பண்டமாற்று பரிமாற்றம் பரவலாக உள்ளது.

குறிப்புகள்
-----------

1. ↑  Ith Sotha.
2. ↑  "Welcome to Ratnakiri".
3. 1 2 3  Bann.
4. ↑  Bann; Fox, p. 115.
5. ↑  Fox, p. 115.
6. ↑  "Climate".
7. ↑  Men Sothy & Chhun Sokunth, p. 3.
8. ↑  Japan Environmental Council, pp. 139–42; "Officials: Cambodia's Ratanakiri severely flooded, Mekong may burst banks"; "Yali Falls Dam: Impacts on Ratanakiri Province, Cambodia".
9. ↑  Brown, Graeme, p. *iv*.
10. ↑  Desai & Lic Vuthy.
11. ↑  "Preliminary Report: Virachey National Park RAP 2007, Cambodia", pp. 5–6.
12. ↑  "Cambodia Inter-Censal Population Survey 2013: Report 10...", p. 93.
13. ↑  Levett; Suzuki, p. 10; "Untangling the Web of Human Trafficking and Unsafe Migration in Cambodia and Lao PDR".