**குரோமியம்(II) ஐதரைடு**, முறையாக **குரோமியம் ஈரைதரைடு** என்பது (CrH2)\_{*n*} அல்லது ([CrH2])\_{*n*} என்றும் எழுதப்படும் வேதியியல் மூலக்கூற்று வாய்ப்பாட்டுடன் கூடிய வெளிர் பழுப்பு நிற திடமான கனிமச் சேர்மம் ஆகும். சுற்றுப்புற வெப்பநிலையில் சிதைவை நோக்கி இது வெப்ப இயக்கவியல் நிலையற்றதாக இருந்தாலும், அது இயக்கவியல் ரீதியாக மாறக்கூடியது.

குரோமியம்(II) ஐதரைடு என்பது இரண்டாவது எளிமையான பாலிமெரிக் குரோமியம் ஐதரைடு ஆகும் ( குரோமியம்(I) ஐதரைடுக்குப் பிறகு). உலோகவியல் வேதியியலில், குரோமியம் (II) ஐதரைடு சில வகையான குரோமியம்-ஹைட்ரஜன் சேர்மங்களுக்கு அடிப்படையாக உள்ளது.

பெயரிடல்
--------

ஐயுபிஏசி தொகுப்புப் பெயரைத் தொடர்ந்துகுரோமியம்(II) ஐதரைடுக்கு மிகவும் பொதுவான பெயர் *குரோமியம் ஈரைதரைடு* ஆகும். ஏனெனில், CrH2 என்ற விகிதாச்சார வாய்ப்பாட்டைக் கொண்டிருக்கும் வெவ்வேறு சேர்மங்களை அதன் இயைபு ரீதியான பெயர்கள் வேறுபடுத்துவதில்லை. "குரோமியம் ஈரைதரைடு" என்பது ஒரு நிலையற்ற மூலக்கூறு இனங்களுக்கு இடையே தெளிவற்ற (பார்க்க § Monomer ) மற்றும் மெட்டாஸ்டபிள் (ஆனால் பொதுவான) பலபடி வடிவம் ஆகும்.

ஒற்றைப்படி
----------

குரோமியம்(II) ஐதரைடு ஒற்றை மூலக்கூறு, சுற்றுப்புற வெப்பநிலையில் தன்னியக்க பலபடியாதலை நோக்கி வெப்ப இயக்கவியல் மற்றும் இயக்க ரீதியாக நிலையற்றதாக உள்ளது. இருப்பினும், மூலக்கூறுகள்CrH2 மற்றும்Cr2H4 திட மற்றும் வாயு நிலைகளில் தனிமைப்படுத்தப்பட்டுள்ளது.

பண்புகள்
--------

### கட்டமைப்பு

நீர்த்த CrH 2 இல், மூலக்கூறுகள் குறைந்த பட்சம் Cr2H4 (இருபடிச் சேர்மங்கள்) உருவாக்கும் ஒலிகோமரைஸ் என்று அறியப்படுகிறது, அவை சகப்பிணைப்புகளால் இணைக்கப்படுகின்றன. இருபடிச் சேர்மங்களின் விலகல் வெப்ப அடக்கம் 121 கிலோ யூல்கள் மோல் -1 என மதிப்பிடப்பட்டுள்ளது.  CrH 2 வளைந்து, ஒரு ஹைட்ரஜன் மூலக்கூறுக்கு பலவீனமாக விலக்கப்படும், ஆனால் இரண்டு ஹைட்ரஜன் மூலக்கூறுகளுக்கு ஈர்க்கக்கூடியது. பிணைப்பு கோணம் 118±5° ஆகும்.  நீட்சி விசை மாறிலி 1.64 mdyn/Å ஆகும்.  இருபடி மூலக்கூறானது *C* 2*h* சமச்சீர் கொண்ட சிதைந்த சாய்சதுர அமைப்பைக் கொண்டுள்ளது.

தயாரிப்பு
---------

இருபடி மூலக்கூறு ஹைட்ரஜனேற்றம் மூலம் செயற்கையாக உற்பத்தி செய்யப்படுகிறது. இந்த செயல்பாட்டில், குரோமியம் மற்றும் ஹைட்ரஜன் வினைக்கு ஏற்ப செயல்படுகின்றன:

Cr + H2 → HCr(μ-H) 2 CrH 
இந்த செயல்முறையானது அணு குரோமியத்தை ஒரு இடைநிலையாக உள்ளடக்கியது மற்றும் இரண்டு படிகளில் நிகழ்கிறது. ஹைட்ரஜனேற்றம் (படி 2) ஒரு தன்னிச்சையான செயல்முறையாகும்.

1. Cr (திண்மம்) → Cr (வாயு)
2. Cr (வாயு) +H2 (வாயு) → HCr(μ-H) 2 CrH (வாயு)

ஒரு மந்த வாயு சூழலில் Cr அணுவானது H2 உடன் வினைபுரிந்து 320 மற்றும் 380 nmக்கு இடையில் புற ஊதா ஒளியுடன் கதிர்வீச்சு செய்யப்படும்போது ஈரைதடை உருவாக்குகிறது. மூலக்கூறு ஹைட்ரஜனுடன் குரோமியத்தின் வினை வெப்பம் கொள்வினை ஆகும். 380 நானோ மீட்ட்ர் அல்லது அதைவிட அதிகமான அலைநீளக் கதிர்வீச்சு ஒளி வேதியியல் முறையில் உருவாக்கப்பட்ட CrH2 ஐப் பெற தேவைப்படுகிறது.

வரலாறு
------

1979 இல் வேதியியல் சூத்திரத்துடன் கூடிய எளிய மூலக்கூறு குரோமியம்(II) ஹைட்ரைடுCrH2 (முறைமையாக டைஹைட்ரோக்ரோமியம் என்று பெயரிடப்பட்டது) முதல் முறையாக ஒருங்கிணைக்கப்பட்டு அடையாளம் காணப்பட்டது. குரோமியத்தை அணு குரோமியத்திற்கு ஒரே நேரத்தில் பதங்கமாதல் மற்றும் ஹைட்ரஜனின் தெர்மோலிசிஸ் ஆகியவற்றை உள்ளடக்கிய ஒரு எதிர்வினை வரிசையில் இது தனிமங்களிலிருந்து நேரடியாக ஒருங்கிணைக்கப்பட்டது, மேலும் டைஹைட்ரோடோக்ரோமியம் உருவாக்க ஒரு கிரையோஜெனிக் ஆர்கான் மேட்ரிக்ஸில் இணை-படிவுகளுடன் முடிந்தது.

மேற்கோள்கள்
-----------

1. 1 2 3  Wang, Xuefeng; Andrews, Lester (30 January 2003). "Chromium hydrides and dihydrogen complexes in solid neon, argon, and hydrogen: Matrix infrared spectra and quantum chemical calculations". *The Journal of Physical Chemistry A* **107** (4): 570–578. doi:10.1021/jp026930h. Bibcode: 2003JPCA..107..570W.
2. 1 2 3  Xiao, Z. L.; Hauge, R. H.; Margrave, J. L. (January 1992). "Reactions and photochemistry of chromium and molybdenum with molecular hydrogen at 12 K". *The Journal of Physical Chemistry* **96** (2): 636–644. doi:10.1021/j100181a024.
3. ↑  van Zee, R. J.; de Vore, T. C.; Welner Jr. W. (1 September 1979). "CrH and CrH2 molecules: ESR and optical spectroscopy at 4 K [sic]". *The Journal of Chemical Physics* **71** (5): 2051–2056. doi:10.1063/1.438596. Bibcode: 1979JChPh..71.2051V.