**சங்கமித்தை** (*Sanghamitta*, பாளி: சங்கமித்தா, சம்ஸ்கிருதம்: சங்கமித்ரா) பேரரசன் அசோகனின் மகளாவார். இவளும், இவளுடன் இரட்டைப் பிள்ளைகளுள் ஒன்றாகப் பிறந்த உடன்பிறந்தானாகிய மகிந்தனும் புத்த சமயத் துறவிகள் ஆயினர். சில மூலங்களின்படி சங்கமித்தை அசோகனின் இளைய மகளும் மகிந்தனின் தங்கையும் ஆவாள்.

வெள்ளரசு மரம்
-------------

பின்னர் இவர்கள் இருவரும் புத்தரின் போதனைகளைப் பரப்புவதற்காக இலங்கைக்குச் சென்றனர். முதலில் மகிந்தனே இலங்கைக்குச் சென்றான். அங்கே அவன் இலங்கை மன்னனுக்கு, புத்தர் இருந்து ஞானம் பெற்ற வெள்ளரசு மரத்தின் கிளையொன்றைத் தருவதாக வாக்குறுதி கொடுத்திருந்தான். இதனை நிறைவேற்று முகமாக பேரரசன் அசோகனே அவ்வெள்ளரசு மரம் இருக்கும் இடம் சென்று கிளையொன்றை வெட்டுவித்ததாகவும் இலங்கையின் பௌத்த வரலாற்று நூலான மகாவம்சம் கூறும்.

மகாவம்சம்
---------

இந்த வெள்ளரசு மரக்கிளையை இலங்கைக்கு எடுத்துச் செல்வதையும், இலங்கையில் ஒரு பெண் துறவிகளின் மரபுவழி ஒன்றை உருவாக்குவதையும், அங்குள்ள அரச குடும்பப் பெண்கள் சிலரை பிக்குணிகளாக நிலைப்படுத்தும்படியான கோரிக்கையை ஏற்றும் சங்கமித்தை இலங்கைக்கு அனுப்பப்பட்டாள். சங்கமித்தையுடன் ஏராளமான ஆளணிகளுடன் இலங்கை வந்து சேர்ந்தாள். இவளுடன் வந்தவர்களுள் அரச மரபைச் சேர்ந்த பதினெண்மரும், பிரபுக்கள் குடும்பங்களைச் சேர்ந்த பதினெண்மரும், பிராமணர், வணிகர் ஆகிய ஒவ்வொரு குலத்திலிருந்து எட்டுக் குடும்பங்களும், இவர்களுடன் இடையர், உழவர், நெசவாளர், குயவர், இயக்கர், நாகர் ஆகியோரும் இலங்கை வந்ததாக மகாவம்சம் கூறுகிறது. இவர்கள் அனைவரும் இன்று சம்புத்துறை என அழைக்கப்படுவதும், முன்னர் ஜம்புகோளத்துறை எனப்பட்டதுமான இடத்தில் வந்து இறங்கினர். இது இலங்கையின் வட பகுதியில் உள்ள யாழ்ப்பாணக் குடாநாட்டில் உள்ளது. இவர்கள் இறங்கிய இடத்திலிருந்து அனுராதபுரம் வரையான நெடுஞ்சாலை இதற்கெனச் செப்பனிடப்பட்டதாகவும், வந்தவர்கள் தங்குவதற்காகக் கட்டிடங்கள் அமைக்கப்பட்டதாகவும் கூறப்படுகிறது.

பரிநிர்வாணநிலை
--------------

இலங்கையின் அரசியாகிய அனுலாவும், ஐநூறு வரையான பணிப்பெண்களும் சங்கமித்தை மூலம் பிக்குணிகள் ஆகினர் என்பது மகாவம்சத்தின் மூலம் தெரிய வருகிறது. மகிந்தனையும், சங்கமித்தையையும் அழைப்பித்த இலங்கை அரசன் தேவநம்பிய தீசனின் மறைவுக்குப் பின்னரும் இருவரும் இலங்கையில் இருந்தனர். தேவநாம்பியதீசனைத் தொடர்ந்து அரசனான அவனது தம்பியின் ஆட்சிக்காலத்தில் தனது 59 ஆவது வயதில் சங்கமித்தை பரிநிர்வாணநிலை அடைந்ததாகத் தெரிகிறது.

| * பா
* உ
* தொ
பேரரசர் அசோகர் |
| --- |
| பேரரசு | 
* மௌரியப் பேரரசு

 | அசோகரின் கல்வெட்டுகள்பொறித்த தூண், லௌரியா-ஆராராஜ் |
| தலைநகரம் | பாடலிபுத்திரம் |
| குடும்பம் | 
* மௌரியர்  (அரச குலம்)
* பிந்துசாரர்  (தந்தை)
* ராணி தர்மா  (தாய்)
* மகிந்தன், சங்கமித்தை, குணாளன்  (பிள்ளைகள்)

 |
| போர்கள் | கலிங்கப் போர் |
| பன்னாட்டுப் பௌத்த சங்கம் | மூன்றாம் பௌத்த சங்கம் |
| அசோகர் கல்வெட்டுக்கள் | 
* பெரிய தூண் கல்வெட்டுக்கள்
* சிறு தூண் கல்வெட்டுகள்
* பெரும் பாறைக் கல்வெட்டுக்கள்
* சிறு பாறைக் கல்வெட்டுக்கள்

 |
| அசோகரின் தூண்கள் | 
* லௌரியா-ஆராராஜ் தூபி
* லௌரியா நந்தன்காட் சிங்கத் தூண்
* வைசாலி சிங்கத் தூண்
* அலகாபாத் தூண்
* சாஞ்சி
* சாஞ்சி தூபி எண் 2
* சாரநாத்

 |
| குடைவரைகள் | 
* பராபர் குகைகள்
* லோம ரிஷி குகை

 |
| தூபிகள் | 
* புத்கார தூபி
* தர்மராஜிக தூபி
* கேசரியா தூபி

 |
| போதிகைகள் & பிற | 
* ராம்பூர்வா போதிகைகள்
* சங்காசியா யானைப் போதிகை
* பர்குட் சிற்பம்

 |

மேற்கோள்கள்
-----------

1. ↑  "Sanghamittā Therī". What the Buddha said in plain English!. Archived from the original on 4 September 2019. Retrieved 2010-04-28.
2. ↑  "A brief history of Sanghamitta". Bodhistav Foundation. Archived from the original on 25 July 2011. Retrieved 2010-05-02.
3. ↑  "Mahindagamanaya was more than a diplomatic mission". Daily Mirror. Archived from the original on 6 September 2017. Retrieved 2010-05-02.