இளவேனிற்காலத்தில் காஷ்மீர் பள்ளத்தாக்கு
ஜம்மு-காஷ்மீரில் சுற்றுலா (Tourism in Jammu and Kashmir) என்பது ஜம்மு-காஷ்மீர் காஷ்மீர் பள்ளத்தாக்கு, செனாப் பள்ளத்தாக்கு, சிந்து பள்ளத்தாக்கு மற்றும் லித்தர் பள்ளத்தாக்கு போன்ற பல பள்ளத்தாக்குகளை கொண்டுள்ளது. ஸ்ரீநகர், முகலாயத் தோட்டங்கள், குல்மார்க், பகல்காம், பத்னிதோப் மற்றும் ஜம்மு போன்றவை ஜம்மு-காஷ்மீரில் சில முக்கிய சுற்றுலா தலங்கள் ஆகும். ஒவ்வொரு ஆண்டும், ஆயிரக்கணக்கான இந்து யாத்ரீகர்கள் வைஷ்ணவி தேவி கோயிலுக்கும் அமர்நாத்தின் பனிக்கட்டி இலிங்கத்தைத் தரிசிக்கவும் வருகை தருகின்றனர். இது மாநிலத்தின் பொருளாதாரத்தில் குறிப்பிடத்தக்க தாக்கத்தை ஏற்படுத்தியுள்ளது. 

காஷ்மீர் பள்ளத்தாக்கு இந்தியாவின் சிறந்த சுற்றுலாத் தலங்களில் ஒன்றாகும். இந்தியாவின் மிகவும் பிரபலமான மலை வாழிடங்களில் ஒன்றான குல்மார்க், உலகின் மிக உயர்ந்த பசுமையான குழிப்பந்தாட்ட மைதானமாகவும் உள்ளது.  தீவிரவாத அச்சத்தால் கடந்த முப்பது ஆண்டுகளில் சுற்றுலா மிகவும் பாதிக்கப்பட்டுள்ளது.  சுற்றுலாவை நம்பியிருக்கும் வணிகம் தொடர்புடைய மக்கள் கடும் சவால்களை எதிர்கொள்கின்றனர். மேலும் பிராந்தியத்தில் முன்னெப்போதுமில்லாத சூழ்நிலை காரணமாக எப்போதும் பெரும் இழப்பை சந்திக்கின்றனர்.

ஜம்மு-காஷ்மீர் அதன் அழகிய அழகு, மலர் தோட்டங்கள், ஆப்பிள் பண்ணைகள் மற்றும் பலவற்றிற்கும் பிரபலமானது. இது அதன் தனித்துவமான கைவினைப்பொருட்கள் மற்றும் உலகப் புகழ்பெற்ற காஷ்மீரி சால்வைகளுக்கு சுற்றுலாப் பயணிகளை ஈர்க்கிறது.

முக்கிய இடங்கள்
---------------

### குல்மார்க்

சிஎன்என்-ஐபிஎன் என்றஅமெரிக்க செய்தி நிறுவனத்தின் கூற்றுப்படி குல்மார்க் "இந்தியாவின் குளிர்கால விளையாட்டுகளின் மையப்பகுதி" என்றும் ஆசியாவின் ஏழாவது சிறந்த "வான் இலக்கு" எனவும் மதிப்பிடப்பட்டது.  ஸ்ரீநகரிலிருந்து சாலை வழியாக தாங்மார்க் வழியாக இந்த நகரத்தை அணுக முடியும்.

குல்மார்க்கிற்குச் காடுகளின் வழியாக செல்லும் கடைசி 12 கிலோமீட்டரில் பைன் மற்றும் பிர் மரங்களின் அடர்த்தியுடன் சாலை மேல்நோக்கிச் செல்கிறது. பனிச்சறுக்கு, துபோகானிங், ஸ்னோபோர்டிங் மற்றும் ஹெலி-ஸ்கீயிங் போன்ற குளிர்கால விளையாட்டுக்கள் கோண்டோலா மேல் தூக்கி (லிப்ட்) மூலம் அடையக்கூடிய அபர்வத் மலையின் சரிவுகளில் நடைபெறுகின்றன.   

### ஜம்மு

ஜம்மு நகரத்தில் சுற்றுலா ஒரு மிகப்பெரிய தொழிலாகும். வைஷ்ணவி தேவி கோயிலுக்கும், காஷ்மீர் பள்ளத்தாக்குக்கும் செல்லும் யாத்ரீகர்களுக்கு இது ஒரு மைய புள்ளியாகும். ஏனெனில் இது வட இந்தியாவின் இரண்டாவது கடைசி இரயில் முனையமாகும். காஷ்மீர், பூஞ்ச், தோடா மற்றும் லடாக் செல்லும் அனைத்து வழித்தடங்களும் ஜம்மு நகரத்திலிருந்து தொடங்குகின்றன. எனவே ஆண்டு முழுவதும், இந்த நகரம் இந்தியாவின் அனைத்து பகுதிகளிலிருந்தும்வரும் மக்களால் நிரம்பியுள்ளது. ஆர்வமுள்ள இடங்களில் முபாரக் மாண்டி அரண்மனை, புராணி மாண்டி, இராணி பூங்கா, அமர் மகால், பாகு கோட்டை, ரகுநாத் கோயில், இரன்பிசுவர் கோயில், கர்பலா, பீர் மீதா, பழைய நகரம் உட்பட பழைய வரலாற்று அரண்மனைகளும் அடங்கும்.

### பகல்காம்

 பகல்காம் பள்ளத்தாக்கின் காட்சி
பகல்காம் (காஷ்மீரி உச்சரிப்பு: பெகல்காம் :'மேய்ப்பர்களின் கிராமம்')  காஷ்மீர் பள்ளத்தாக்கில், அனந்தநாக் மாவட்டத்தின் வடக்கே அமைந்த மலைவாழிடமும் சுற்றுலாத் தலமும் ஆகும்.காஷ்மீர் பள்ளத்தாக்கில், அனந்தநாக் மாவட்டத்தின் வடக்கே அமைந்த மலைவாழிடமும் சுற்றுலாத் தலமும் ஆகும். அனந்தநாக் நகரத்திலிருந்து 45 கிலோ மீட்டர் தொலைவில், லித்தர் பள்ளத்தாக்கில், லித்தர் ஆற்றங்கரையில், இமயமலையில் 7200 அடி உயரத்தில் உள்ளது. இதன் பசுமையான புல்வெளிகளும் அழகிய நீரும் ஒவ்வொரு ஆண்டும் உலகம் முழுவதிலுமிருந்து ஆயிரக்கணக்கான சுற்றுலாப் பயணிகளை ஈர்க்கின்றன. 

### சோனாமார்க்

சோனாமார்க் என்பது இந்தியாவின் ஜம்மு காஷ்மீர் மாநிலத்தின் காந்தர்பல் மாவட்டத்தில் அமைந்த மலை வாழிடமாகும். இதனை "தங்கப் புல்வெளி" என்றும் அழைப்பர் ("Meadow of Gold"). இங்கிருந்து இமயமலையின் 5000 மீட்டர் உயரமுடைய கோல்காய், அமர்நாத், மற்றும் மச்சோய் பனி கொடுமுடிகளை காணலாம். 

அழகிய புல்வெளிகளைக் கொண்ட இதன் அழகைக் காணச் சுற்றுலாப் பயணிகளுக்கு, ஏப்ரல் மாத இறுதியில், சோனாமார்க் செல்வதற்கான சாலை திறந்து விடப்படுகிறது. 

சோனாமார்க்கிலிருந்து 15 கிமீ தொலைவில் பால்தால் எனும் அமர்நாத் கோயிலின் அடிவார முகாம் உள்ளது.  அருகிலுள்ள அமர்நாத் கோயிலுக்கு யாத்திரை இங்கிருந்து தொடங்குகிறது. இங்கிருந்து சோஜி லா கணவாயைக் கடந்து செல்வதன் மூலம் மலையேறுபவர்கள் "உலகின் கூரை" என்று அழைக்கப்படும் லே நகரத்தை அடையலாம்.

ஜம்மு-காஷ்மீர் சுற்றுலாத் துறை ஆண்டு முழுவதும் இங்குள்ள ஆற்றுகளில் "ராஃப்டிங்" எனப்படும் போட்டிகளை ஏற்பாடு செய்கிறது. இங்கு சமீபத்தில் வெளிநாட்டிலிருந்து வந்த அணிகள் பங்கேற்றனர். 

### ஸ்ரீநகர்

 ஸ்ரீநகரின் பறந்த பார்வை
ஸ்ரீநகர் "கிழக்கின் வெனிஸ்" என்று அழைக்கப்படும் பல இடங்களில் ஒன்றாகும். இது  இந்தியாவின் ஒன்றியப் பகுதிகளில் ஒன்றான ஜம்மு காஷ்மீரின் கோடை காலத் தலைநகராகும். இது காஷ்மீர் பள்ளத்தாக்கில், ஸ்ரீநகர் மாவட்டத்தில், ஜீலம் ஆற்றின் கரையிலுள்ளது. இங்குள்ள தால் ஏரியும், சிகாரா எனும் படகு வீடுகளும் புகழ் பெற்றவை. இவ்வூர் காஷ்மீர் கைவினைப் பொருட்களுக்கும், உலர் பழங்களுக்கும் பெயர்பெற்றது. தால் ஏரிக்கரை அருகில் உள்ள சங்கராச்சாரியார் மலை மீது சங்கராச்சாரியார் கோயில் உள்ளது.

ஸ்ரீநகரில் சில முகலாய தோட்டங்கள் உள்ளன. இது இந்திய துணைக் கண்டம் முழுவதும் முகலாய பேரரசர்களால் அமைக்கப்பட்டவற்றின் ஒரு பகுதியாகும். ஸ்ரீநகர் மற்றும் அதன் அருகிலேயே சாஷ்மா ஷாஹி (அரச நீரூற்றுகள்); பரி மகால் (தேவதைகளின் அரண்மனை); நிஷாத் பாக் (வசந்த தோட்டம்); சாலிமார் பாக்; நசீம் பாக் போன்றவை இதில் அடங்கும். இங்கு ஜவகர்லால் நேரு நினைவு தாவரவியல் பூங்கா 1969 ஆம் ஆண்டில் அமைக்கப்பட்டது.  உலகப் பாரம்பரியக் களம் தனது உலக பாரம்பரிய களங்களில் சேர்க்கப்பட வேண்டிய இந்திய தோட்டங்களின் தற்காலிகப் பட்டியலில் "ஜம்மு-காஷ்மீரின் முகலாய தோட்டங்கள்" சேர்ந்துள்ளன.

வெரிநாக்
--------

வெரிநாக் என்பது இந்தியாவின் ஜம்மு-காஷ்மீர் மாநிலத்தில் அனந்த்நாக் மாவட்டத்திலுள்ள ஒரு சுற்றுலா இடமாகும். இது அனந்த்நாகில் இருந்து சுமார் 26 கிலோமீட்டர் தொலைவிலும், சிறீநகரிலிருந்து சுமார் 78 கிலோமீட்டர் தொலைவிலும் உள்ளது. இது ஜம்மு காஷ்மீரின் ஒன்றிய பிரதேசத்தின் கோடைகால தலைநகராகும். ஜம்மு-காஷ்மீர் மாநிலத்தின் குளிர்கால தலைநகரான ஜம்முவில் இருந்து ஜம்மு-காஷ்மீர் மாநிலத்தின் கோடைகால தலைநகரான ஸ்ரீநகர் நோக்கி சாலை வழியாக பயணிக்கும்போது காஷ்மீர் பள்ளத்தாக்கின் முதல் சுற்றுலா தலமாகவும் வெரிநாக் திகழ்கிறது. இது ஜவஹர் சுரங்கப்பாதையைத் தாண்டிய பின் காஷ்மீர் பள்ளத்தாக்கின் நுழைவாயிலில் அமைந்துள்ளது, இது காஷ்மீரின் நுழைவாயில் என்றும் அழைக்கப்படுகிறது. 

இந்த இடத்தின் முக்கிய சுற்றுலா அம்சம் வெரிநாக் நீரூற்று ஆகும் இதற்காக இந்த இடத்திற்கு வெரிநாக் எனப் பெயரிடப்பட்டுள்ளது. வெரிநாக் நீரூற்றில் ஒரு எண்கோண கல் படுகையும் அதைச் சுற்றியுள்ள மேலே மூடப்பட்டு நீண்ட வரிசைத் தூண்கள் உடைய நடைபாதையும் கி.பி 1620 இல் முகலாய பேரரசர் ஜஹாங்கீரால் கட்டப்பட்டது. பின்னர், இந்த நீரூற்றுக்கு அடுத்ததாக ஒரு அழகான தோட்டம் அவரது மகன் ஷாஜகானால் அமைக்கப்பட்டது. இந்த நீரூற்று ஒருபோதும் வறண்டு போவதில்லை அல்லது நிரம்பி வழிகிறது. ஜீலம் நதியின் முக்கிய ஆதாரமாக வெரிநாக் நீரூற்று உள்ளது.  அதைச் சுற்றியுள்ள வெரிநாக் நீரூற்று மற்றும் முகலாய பாணி நடைபாதை ஆகியவை இந்திய தொல்பொருள் ஆய்வு மையத்தால் அதிகாரப்பூர்வமாக தேசிய முக்கியத்துவத்தின் நினைவுச்சின்னமாக அங்கீகரிக்கப்பட்டுள்ளன. 

வெரிநாக் நீரூற்றின் காட்சி

போக்குவரத்து
------------

ஜம்மு-காஷ்மீரை சாலை வழியாகவும், விமானம் மூலம் அடையலாம். தேசிய நெடுஞ்சாலை எண் 1ஏவில் காசிகுண்டிற்கு அருகிலுள்ள பனிஹால் சாலை சுரங்கப்பாதை வழியாகவும், சிந்தான் கணவாய் மற்றும் கிஷ்துவார் வழியாக செல்லும்  தேசிய நெடுஞ்சாலை 1பி வழியாகவும் இது இந்தியாவின் பிற பகுதிகளுக்கு அணுகலைக் கொண்டுள்ளது.

ஜம்மு-காஷ்மீரில் ஜம்மு விமான நிலையம் மற்றும் ஸ்ரீநகரில் உள்ள ஷேக் உல்-ஆலம் சர்வதேச விமான நிலையம் என இரு பயணிகள் விமான நிலையங்கள் உள்ளன. இவை, புது தில்லி, மும்பை, பெங்களூர் போன்ற இடங்களிலிருந்து நேரடி விமானச் சேவைகளைப் பெறுகிறது.

ஜம்மு-காஷ்மீரில் 119 கிமீ (74 மைல்) நீளமுள்ள நவீன இரயில் பாதை அக்டோபர் 2009 இல் தொடங்கி வைக்கப்பட்டது. இது பள்ளத்தாக்கின் மேற்கு பகுதியில் உள்ள பாரமுல்லாவை ஸ்ரீநகர் மற்றும் காசிகுண்டுடன் இணைக்கிறது. இது சூன் 26, 2013 முதல் புதிய 11.215 கிமீ (6.969 மைல்) நீளமுள்ள பீர் பாஞ்சால் சுரங்க இருப்புப்பாதை அல்லது பனிஹால் இரயில் சுரங்கப்பாதை வழியாக காஷ்மீர் பள்ளத்தாக்கை பிர் பஞ்சால் மலைகள் வழியாக பனிஹால் வரை இணைக்கிறது. ஜம்மு முதல் பானிஹால் வரையிலான ரயில் பாதை கட்டுமானப் பணிகள் சீராக முன்னேறி வருவதால் பனிஹால் ரயில் நிலையம் இன்னும் சில ஆண்டுகளில் இந்தியாவின் பிற பகுதிகளுடன் இணைக்கப்படும்.

மேற்கோள்கள்
-----------

1. ↑  "Amarnath Board to study yatra impact on Kashmir economy". *Online edition of The Hindu* (Chennai, India). 13 September 2007. Archived from the original on 9 நவம்பர் 2012. .
2. ↑  Cris Prystay (26 October 2007). "Fairway to Heaven". .
3. ↑  "Tourists arrival gives boost to J-K economy". .
4. ↑  "Kashmir ski paradise beckons". CNN. .
5. ↑  "Gulmarg rated Asia's seventh best ski resort". Daily Bhaskar. .
6. ↑  Mitra, Swati (2013). *Jammu & Kashmir: Travel Guide*. Eicher Goodearth Limited. பக். 30–36. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-93-80262-45-1. .
7. 1 2  Chaturvedi, B.K. (2002). *Tourist Centers Of India*. Diamond Pocket Books (P) Ltd.. பக். 82. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-81-7182-137-2. .
8. ↑  Lovell-Hoare, Sophie; Lovell-Hoare, Max (1 July 2014). *Kashmir: Jammu. Kashmir Valley. Ladakh. Zanskar*. Bradt Travel Guides. பக். 208–11. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-1-84162-396-2. .
9. ↑  "About Gulmarg". Jammu and Kashmir State Cable Car Corporation. .
10. ↑  Betts, Vanessa; McCulloch, Victoria (2014). *Footprint Delhi & Northwest India*. Footprint Travel Guides. பக். 158. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:9781910120866. .
11. ↑  Phalgam: Valley of paradise
12. ↑  "Pahalgam: Valley of paradise". *Bangalore Mirror*. 24 June 2010. ?.
13. ↑  "Sonmarg Development Authority". jktourism.org.. பார்த்த நாள்: 2012-04-20.
14. ↑  "International Rafting Championship at Sonmarg". groundreport.com.. பார்த்த நாள்: 2012-04-20.
15. ↑  "International Rafting Championship at Sonmarg". groundreport.com. .
16. ↑  "The Sydney Morning Herald - Google News Archive Search". *google.com*. .
17. ↑  Holloway, James (13 June 1965). "Fabled Kashmir: An Emerald Set Among Pearls". Pqasb.pqarchiver.com. Archived from the original on 25 அக்டோபர் 2012. .
18. ↑  The Earthtimes (24 September 2007). "Can Kashmir become 'Venice of the East' again? | Earth Times News". Earthtimes.org. .
19. ↑  "Jawaharlal Nehru Memorial Botanical Garden". discoveredindia.com. .
20. ↑
21. ↑  "List of Ancient Monuments and Archaeological Sites and Remains Jammu & Kashmir - Archaeological Survey of India". .

வெளி இணைப்புகள்
---------------


விக்கிப்பயணத்தில் ***Jammu and Kashmir*** என்ற இடத்திற்கான பயண வழிகாட்டி உள்ளது.

விக்கிமீடியா பொதுவகத்தில்,  
 ***Tourism in Jammu and Kashmir***   
என்பதின் ஊடகங்கள் உள்ளன. 

* Official website of the Jammu and Kashmir tourism பரணிடப்பட்டது 2010-02-17 at the வந்தவழி இயந்திரம்
* Official website of J&K Tourism Development Corporation பரணிடப்பட்டது 2014-02-27 at the வந்தவழி இயந்திரம்
* Official website of J&K State Road Transport Corporation

| * பா
* உ
* தொ
ஜம்மு காஷ்மீர் ஒன்றியத் தலைப்புகள் |
| --- |
| தலைநகரம்: **ஸ்ரீநகர்** (கோடைக்காலம்); **ஜம்மு** (குளிர்காலம்) |
| வரலாறு | 
* ஜம்மு காஷ்மீர் வரலாறு
* இராஜதரங்கிணி
* பில்ஹணன் (கவிஞர்)
* ஜெயந்த பட்டர்
* காஷ்மீர நாடு
* காஷ்மீர இந்துக்கள்
* காஷ்மீர பண்டிதர்கள்
* காஷ்மீரி இந்துக்கள் வெளியேற்றம்
* காபூல் சாகி
* கார்கோடப் பேரரசு
* உத்பால வம்சம்
* லெகரா பேரரசு
* துராணிப் பேரரசு
* சீக்கியப் பேரரசு
* பிரித்தானிய கிழக்கிந்திய நிறுவனம்
* ஜம்மு காஷ்மீர் இராச்சியம்
* பிரித்தானிய இந்தியா
* இந்தியா-பாகிஸ்தான் பிரிவினை
* மன்னர் ஹரி சிங்
* ஜம்மு காஷ்மீர் இணைப்பு ஒப்பந்தம்
* இந்திய-பாகிஸ்தான் போர், 1947 - 1948
* Insurgency in Jammu and Kashmir

 |
| புவியியல் | 
* பிர் பாஞ்சல் மலைத்தொடர்
* ஜீலம் ஆறு
* செனாப் ஆறு
* லித்தர் ஆறு
* தாவி ஆறு
* தால் ஏரி
* காஷ்மீர் பள்ளத்தாக்கு
* லித்தர் பள்ளத்தாக்கு
* பானிகால் கணவாய்
* நான்கு சினார் தீவு
* சேஷ்நாக் ஏரி
* ஹரி பர்பத்

 |
| அரசியல் | 
* காஷ்மீர் மன்னர் கரண் சிங்
* சேக் அப்துல்லா
* துணைநிலை ஆளுநர்கள்
* சிம்லா ஒப்பந்தம்
* ஜம்மு காஷ்மீர் தேசிய மாநாட்டு கட்சி
* சம்மு காசுமீர் மக்களின் சனநாயக கட்சி
* ஜம்மு காஷ்மீர் தேசிய சிறுத்தைகள் கட்சி
* ஜம்மு காஷ்மீர் அப்னி கட்சி
* ஜனநாயக முற்போக்கு ஆசாத் கட்சி
* ஜம்மு காஷ்மீர் பொதுப் பாதுகாப்புச் சட்டம், 1978
* ஜம்மு காஷ்மீர் மறுசீரமைப்புச் சட்டம் 2019
* 2022 தொகுதிகள் மறுவரையறை

 |
| பண்பாடு ஆன்மீகம் சுற்றுலா | 
* காஷ்மீரி மொழி
* தோக்ரி மொழி
* காசுமீர சைவம்
* காஷ்மீரிகள்
* காஷ்மீர பண்டிதர்கள்
* இராஜதரங்கிணி
* இசை
* காஷ்மீர் சால்வை
* சிகாரா
* சாலிமர் தோட்டம்
* நிசாத் தோட்டம்
* Hasratpal Shrine
* அமர்நாத்
* வைஷ்ணவ தேவி
* சிவகோரி
* மார்தாண்ட சூரியன் கோயில்
* சங்கராச்சாரியார் கோயில்
* சீதளநாதர் கோயில்
* ரகுநாத் கோயில்
* சாரதா பீடம்
* மிச்சைல் மாதா
* கீர் பவானி கோவில்
* குல்மார்க்
* சோன்மார்க்
* சாலிமர் தோட்டம்
* நிசாத் தோட்டம்
* பத்னிடாப்
* Cuisine
* Kashmiri Hindu festivals

 |
| மாவட்டங்கள் | 
1. ஸ்ரீநகர் மாவட்டம்
2. அனந்தநாக் மாவட்டம்
3. குல்காம் மாவட்டம்
4. புல்வாமா மாவட்டம்
5. சோபியான் மாவட்டம்
6. பட்காம் மாவட்டம்
7. காந்தர்பல் மாவட்டம்
8. பந்திபோரா மாவட்டம்
9. பாரமுல்லா மாவட்டம்
10. குப்வாரா மாவட்டம்
11. ஜம்மு மாவட்டம்
12. தோடா மாவட்டம்
13. கிஷ்துவார் மாவட்டம்
14. ரஜௌரி மாவட்டம்
15. ரியாசி மாவட்டம்
16. உதம்பூர் மாவட்டம்
17. இராம்பன் மாவட்டம்
18. கதுவா மாவட்டம்
19. சம்பா மாவட்டம்
20. பூஞ்ச் மாவட்டம்

 |
| நகரங்கள் | 
* ஸ்ரீநகர்
* ஜம்மு
* அனந்தநாக்
* பாரமுல்லா
* புல்வாமா
* குப்வாரா
* பட்காம்
* காந்தர்பல்
* சோபியான்
* பந்திபோரா
* குல்காம்
* பூஞ்ச்
* ரஜௌரி
* ராம்பன்
* ரியாசி
* உதம்பூர்
* காந்தர்பல்

 |
| சிற்றூர்கள் | 
* நாக்ரோட்டா
* கட்ரா
* அக்னூர்
* அச்சாபல்
* ஊரி
* காசிகுண்ட்
* சோப்பூர்
* பகல்கம்
* பனிஹால்
* பால்தால்
* மன்டா
* ஆர் எஸ் புரா
* வெரிநாக்

 |
| இருப்புப் பாதைகள்  நெடுஞ்சாலைகள்சுரங்கப்பாதைகள் | 
* ஜம்மு-பூஞ்ச் இருப்புப் பாதை
* ஜம்மு-பாரமுல்லா இருப்புப் பாதை
* பீர் பாஞ்சால் சுரங்க இருப்புப்பாதை
* தேசிய நெடுஞ்சாலை எண் 1
* தேசிய நெடுஞ்சாலை எண் 44
* பனிஹால்-காசிகுண்ட் சுரங்கச்சாலை
* செனானி-நஷ்ரி சுரங்கச்சாலை
* ஜவகர் குகை
* செனாப் பாலம்

 |
| தீவிரவாத தாக்குதல்கள் & பிற | 
* 2016 ஊரித் தாக்குதல்
* புல்வாமா தாக்குதல் 2019
* இந்திய அரசியலமைப்பு சட்டம், பிரிவு 370
* இந்திய அரசியலமைப்புச் சட்டம், பிரிவு 35ஏ
* ஜம்மு காஷ்மீர் மறுசீரமைப்புச் சட்டம் 2019
* ஜம்மு காஷ்மீர் இருப்பிடச் சான்று
* கட்டுப்பாட்டு கோடு
* தி காஷ்மீர் பைல்ஸ் (திரைப்படம்)

 |
| 
* 2023 ஜம்மு காஷ்மீர் சட்டமன்றத் தேர்தல்

 |