***எந்தரோ மகானுபாவுலு*** (Telugu: ఎందరో మహానుభావులు) என்பது தியாகராஜரால் இயற்றி, இசைக்கப்பட்ட புகழ்பெற்ற கருநாடக இசை கிருதி ஆகும். தெலுங்கு மொழியில் எழுதப்பட்டுள்ள பாடல்வரிகளுக்கு சிறீராகம் இராகத்திலும், ஆதி தாளத்திலும் இசையமைக்கப்பட்டுள்ளது. இப்பாடலானது, பஞ்சரத்தின கீர்த்தனைகள் எனக் கருதப்படும் ஐந்து பாடல்களுள் ஒன்றாகும்.

சொற்பிறப்பியல்
--------------

The word *Mahānubhāvulu* is made up of two words, *mahát* and *anubhava*. *Mahát* is a superlative term which means "great, important, high, eminent" and is related to the word *mahadbhū* which means "to become great or full (said of the moon)". The term *anubhava* refers to experience or knowledge derived from personal observation. Hence the word *Mahānubhāvulu* is referring to those devotees who have acquired extraordinary wisdom through their personal experiences. The word *Endarō* means "many persons". Thus, *Endarō Mahānubhāvulu* can be translated as "The great men who have attained dizzy heights in their spiritual experience and who have lived in all the ages".

வரலாறு
------

Endaro Mahanubhavulu was composed by Tyagaraja after an encounter with Govinda Marar, a highly skilled musician from Travancore (modern-day Kerala, India). One of Govinda's greatest musical feats was that he could effortlessly sing a pallavi in six kalas. As a result, he came to be known as 'Shatkala Govinda Marar'. In 1838, as the fame of Tyagaraja reached him, he decided to travel to Thiruvaiyaru to see him in person. He took with him two of his disciples, Nallathambi Mudaliyar and Vadivelu.

When he finally visited Tyagaraja's house, he found Tyagaraja sitting on a stone platform outside the house. Marar respectfully bowed to the great master and said "I have come seeking the privilege of listening to your celestial music. You should be pleased to confer it on me." Tyagaraja would never sing for the pleasure of strangers, without an inner urge. So he gave no response to the request. Vadivelu understood Tyagaraja's mind and asked him if he would at least listen to his master Marar sing. Tyagaraja glanced at Marar and condescendingly replied "What glorious music can this sick man offer? Let me see." Govinda Marar sang with his heart and soul, moving from raga to raga, overwhelming the audience with his singing. The performance conjured images of mighty musicians and artists in Tyagaraja's mind. That very moment the words of the renown song 'Endaro Mahanubhavulu' flowed from his lips. The song was a dedication to all the great maestros and performers. In this poem, Tyagaraja describes the greatness of devotees through the ages.

இராகம்
------

இருபத்தோராவது மேளகர்த்தா இராகமும், "வேத" என்று அழைக்கப்படும் நான்காவது சக்கரத்தின் நான்காவது இராகமுமாகிய கரகரப்பிரியாவின் ஜன்னிய இராகமான சிறீராகத்தில் இப்பாடல் இசைக்கப்பட்டுள்ளது.

### இலக்கணம்

|  |  |
| --- | --- |
| ஆரோகணம்: | ஸ ரி2 ம1 ப நி2 ஸ் |
| அவரோகணம்: | ஸ் நி2 ப த2 நி2 ப ம1 ரி2 க2 ரி2 ஸ |

பாடல் வரிகளும், அவற்றிற்குரிய பொருளும்
--------------------------------------

### பல்லவி

தெலுங்கு மொழி வரிகள்:  

ఎందరో మహానుభావులు అందరీకీ వందనములు   

ஆங்கில மொழியில் எழுத்துப்பெயர்ப்பு:  

*Endarō mahānubhāvulu andarīki vandanamulu Endarō*   

தமிழ் மொழிபெயர்ப்பு:  

ஆன்மிக அனுபவத்தில் தலைசுற்றிய உயரங்களை அடைந்து, எல்லா காலங்களிலும் வாழ்ந்த அந்த மகான்கள் அனைவருக்கும் என் வணக்கங்கள்

### அனுபல்லவி

தெலுங்கு மொழி வரிகள்:  

చందురు వర్ణుని అందచందమును హృదయారవిందమున జూచి బ్రహ్మానందమనుభవించువా   

ஆங்கில மொழியில் எழுத்துப்பெயர்ப்பு:  

*Chanduru varṇuni andachandamunu hr̥dayāravindamuna jūchi brahmānanda manubhavin̄chuvā*   

தமிழ் மொழிபெயர்ப்பு:  

இந்த பெரிய மனிதர்கள் தங்கள் இதயம் போன்ற தாமரையில் பேரின்பத்தையும் சக்தியையும் அடைந்த இறைவனின் வடிவத்தையும் வடிவத்தையும் வைத்து மிகுந்த மகிழ்ச்சியைப் பெறுகிறார்கள்.

### சரணம்

**1** సామగానలోల మనసిజ లావణ్య ధన్యమూర్ధ న్యు
॥లెందరో॥   

*Sāma gāna lōla manasija lāvaṇya dhanya mūrdhanyu (endarō)*   

ஆண்டவரே! நீங்கள் சாம வேத ஞானத்தில் மிகவும் ஆர்வமாக உள்ளீர்கள். பக்தியுடன் உன்னை தியானித்த அனைத்து பக்தர்களும்.

**2** మానసవనచర వరసంచారము నిలిపి మూర్తి బాగుగా పొడగనేవా
॥రెందరో॥   
 
Mānasa vanacara vara sañchāramu nilipi mūrti bāguga poḍaganē vā (rendarō)   

பெரிய மனிதர்கள். இந்த மனிதர்களால் குரங்கை புலன்கள் போல் அடக்கி, ராமரை தெளிவாக நினைக்க முடிந்தது

**3** సరగున బాదములకు స్వాంతమను
సరోజమును సమర్పణము సేయువా
॥రెందరో॥   

*Saraguna pādamulaku swāntamanu sarōjamunu samarpaṇamu sēyuvā (rendarō)*   

தாமரை மலரைப் போன்ற அந்தகர்ணத்தை தயக்கமின்றி ஸ்ரீராமனின் பாதத்தில் வைக்கும் பெருமக்கள் இவர்கள்

**4** పతితపావనుడనే పరాత్పరుని గురించి
బరమార్థమగు నిజమార్గముతోను బాడుచును,
సల్లాపముతో స్వరలయాది రాగముల తెలియువా
॥రెందరో॥   

*Patita pāvanuḍanē parātparuni guriñci paramārthamagu nija mārgamutōnu pāḍucunu sallāpamutō swara-layādi rāgamulu teliyuvā-(rendarō)*   

ஏழ்மையானவர்களை பக்தியுடன் உயர்த்தி தூய்மைப்படுத்தும் பெருமானைப் போற்றிப் பாடும் பெருமக்கள் இவர்கள். இவர்கள் தொடர்ந்து விவாதங்கள் மூலம் ஸ்வர, ராகம் மற்றும் லயத்தின் ஒருமையை அறிந்தவர்கள்

**5** హరి గుణమణిమయ సరములు గళమున
శోభిల్లు భక్తకోటు లిలలో తెలివితో చెలిమితో
గరుణగల్గి జగమెల్లను సుధాదృష్టిచే బ్రోచువా
॥రెందరో॥   

*Hariguṇa maṇimaya saramulu gaḷamuna śōbhillu bhakta kōṭulilalō telivitō celimitō karuṇa galgi jagamellanu sudhā dṛṣṭicē brōcu vā-(rendarō)*   
 
இவர்கள் தங்கள் கருணை ஒளியால் உலகைக் காக்கும் பெருமக்கள். ஞானம், நட்பு மற்றும் கருணையுடன் வெளிப்படும் தெய்வீக குணங்கள் போன்ற ரத்தினங்களின் தொகுப்பைப் பிரதிநிதித்துவப்படுத்துபவர்கள் இவர்கள்.

**6** హోయలుమీఱ నడులుగల్గు సరసుని సదా
గనుల జూచుచును, పులకశరీరులయి ఆనంద పయోధి
నిమగ్నులయి ముదంబునను యశముగలవా
॥రెందరో॥   

*Hoyalu mīra naḍalu galgu sarasuni sadā kanula jūcucunu pulaka śarīrulai yānanda payōdhi nimagnulai mudambunanu yaśamu galavā (rendarō)*
எப்பொழுதும் கண்களில் தரிசனம் தரும் ஸ்ரீராமனின் கம்பீரமான வீர நடையைப் போற்றும் பெருமக்கள் இவர்கள். அவரது தரிசனத்தில் அவர்கள் மகிழ்ச்சியில் ஆழ்ந்துள்ளனர். அவர்கள் பரமானந்த / நித்திய மகிழ்ச்சியின் கடலில் மூழ்கியதற்காக புகழ்பெற்றவர்கள்.

**7** పరమభాగవత మౌనివరశశివిభాకర సనక సనందన దిగీశ
సురకింపురుష కనక కశిపుసుత నారద తుంబురు పవనసూను
బాలచంద్రధర శుకసరోజభవ భూసురవరులు పరమపావనులు
ఘనులు శాశ్వతులు కమలభవసుఖము సదానుభవులుగాక
॥రెందరో॥   

*Parama bhāgavata mauni varaśaśi vibhākara sanaka sanandana digīśa sura kimpuruṣa kanaka-kaśipu suta nārada tumburu pavana-sūnu bhālachandra-dhara shuka sarōja-bhava bhūsura varulu parama pāvanulu ghanulu śāśvatulu kamalabhava sukhamu sadānubhavulu gāka (yendarō)*
உனது பெரும் பக்தர்களில், பெரும் ஆதாயங்கள், சந்திரன், சூரியன், சனகாசனந்தர்கள், திகீசகர்கள், தேவர்கள், கிம்புருஷர்கள், பிரஹலாதர், நாரதர், தும்புரு, ஆஞ்சநேயர், சிவன், சுக, மகரிஷி, பிரம்மா, பெரிய பிராமணர்கள், மகான்கள். , புகழ் பெற்ற மனிதர்கள், அழியாத மனிதர்கள் அனைவரும் நித்திய பேரின்பத்தை அனுபவிக்கின்றனர்

**8** నీ మేను నామ వైభవమ్ములను నీ పరాక్రమ ధైర్యముల శాంత మా
నసము నీవులను వచన సత్యమును రఘువర నీయెడ సద్భక్తియు
జనించకను దుర్మతములను కల్ల జేసినట్టి నీమది
నెఱింగి సతతంబునను గుణభజనానంద కీర్తనము జేయువా
॥రెందరో॥   

*Nī mēnu nāma vaibhavambulanu nī parākrama dhairyamula śānta mānasamu nīvulanu vacana satyamunu raghuvara nīyeḍa sadbhaktiyu janiñcakanu durmatamulanu kalla jēsinaṭṭi nī madineriṅgi santasambunanu guṇa bhajanānanda kīrtanamu sēyuvā (rendarō)*
உனது பெருமையை அறிந்து மகிழ்ச்சியுடன் உன் புகழைப் பாடி இன்பத்தைப் பெறுபவர்கள் இவர்கள். ராகுகுல ரத்தினமே, உனது தெய்வீக ரூபம், உன்னுடைய தெய்வீக நாமங்களின் மகத்துவம், அமைதியான மனம், உன் வீரம், உன்னுடைய தாராள மனப்பான்மை, உபதேசித்ததை கடைப்பிடிக்கும் குணம், உண்மையின் மகத்துவத்தை நீ நிரூபித்த குணம் ஆகியவற்றால் உனது பக்தர்கள் கவரப்பட்டனர். பக்தி. பக்தி இல்லாத மதம் அர்த்தமற்றது என்பதையும் தெளிவுபடுத்தியுள்ளீர்கள்.

**9** భాగవత రామాయణ గీతాది శ్రుతిశాస్త్ర పురాణపు మర్మములన్
శివాది షణ్మతముల గూఢముల ముప్పదిముక్కోటి సురాంత
రంగముల భావముల నెఱిగి భావరాగ లయాది సౌఖ్యముచే
జిరాయువుల్ గలిగి నిరవధి సుఖాత్ములై త్యాగరాజాప్తులైనవా
॥రెందరో॥   

*Bhāgavata rāmāyaṇa gītādi śruti śāstra purāṇapu marmamulanu śivādi ṣaṇmatamula gūḍhamulanu muppadi mukkōṭi surāntaraṅgamula bhāvambula- neriṅgi bhāva rāga layādi saukhyamucē chirāyuvul kalgi niravadhi sukhātmulai tyāgarājāptulaina-vā (rendarō)*
பாகவதம், இராமாயணம், கீதை, வேதங்கள், சாஸ்திரங்கள் ஆகிய ஆறு சமய ஆணைகளின் இரகசியங்களைச் சௌரம், கௌமாரம் ஆகிய வகுப்புகளின் கீழ் ஆழ்ந்து சிந்தித்து, அவற்றிலுள்ள ஞானக் கடலைச் சேகரித்து எல்லையில்லா மகிழ்ச்சியைப் பெற்றவர்கள் இவர்கள். எண்ணற்ற தேவர்களின் மனதைப் புரிந்துகொண்டு, பாவம், ராகம் மற்றும் லயத்தின் அடிப்படையிலான இசையிலிருந்து பெறப்பட்ட மகிழ்ச்சியின் மூலம் முழு வாழ்க்கையை வாழ்வதன் மூலம்.

**10** ప్రేమ ముప్పిరిగొను వేళ నామము దలచేవారు
రామభక్తుడైన త్యాగరాజ నుతుని నిజదాసులైనవా
॥రెందరో॥   

*Prēma muppiri konu vēḷa nāmamu talacē vāru5 rāma bhaktuḍaina tyāga- rāja nutuni nija dāsulaina vā (rendarō) prēma muppirigonu vēḷa nāmamunu dalacēvāru*
ஒருமுகப்பட்ட தியானத்தால் படிகமாக மாறும் பக்தியின் மூலம், உங்கள் பெயரை நினைக்கும் மக்கள், அவரது பக்தரான தியாகராஜரால் வணங்கப்படும் ஸ்ரீராமரின் உண்மையான பக்தர்களாகிறார்கள்.

மேற்கோள்கள்
-----------

1. ↑  "The trinity of Carnatic music, Thyagaraja Swamy, Muthuswamy Dikshithar, Shyama Sastry". *www.indiavideo.org*. பார்க்கப்பட்ட நாள் 2015-09-16.
2. ↑  "Unsung genius". *தி இந்து* (Chennai, India). 23 May 2008 இம் மூலத்தில் இருந்து 25 January 2013 அன்று. பரணிடப்பட்டது.. .
3. ↑  "Endaro Mahanubhavulu".
4. ↑  Monier Monier Williams, महत्, Sanskrit English Dictionary with Etymology
5. ↑  Monier Monier Williams, महद्भू, Sanskrit English Dictionary with Etymology
6. ↑  Monier Monier Williams, अनुभव, Sanskrit English Dictionary with Etymology
7. ↑  Charles Philip Brown, ఎందరు, Telugu English Dictionary with Etymology
8. ↑  Panchagnula, Ramesh. "Word-by-word meaning of Endaro Mahanubhavulu". பார்க்கப்பட்ட நாள் 2020-12-24.
9. ↑  Krishnamurthy, Shri S.; Rao, L. S. Sheshagiri (2012). *Sri Thyagaraja*. Sapna Book House. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:9788128017957. .
10. ↑  "Pancharatna". *Government College of Music, Thiruvaiyaru*. பார்க்கப்பட்ட நாள் 2020-12-24.

வெளியிணைப்புகள்
---------------

* *எந்தரோ மகானுபாவுலு*, தினமணி, 18 சனவரி 2019