**பெரிய ஐதராபாத்து மாநகராட்சி** (**பெ.ஐ.மா.***;Greater Hyderabad Municipal Corporation*), பொதுவாக **GHMC** என அழைக்கப்படுகிறது, இது இந்திய மாநிலமான தெலுங்கானாவின் தலைநகரம் மற்றும் மிகப்பெரிய நகரமான ஐதராபாத்தை மேற்பார்வையிடும் குடிமை அமைப்பாகும். இது ஐதராபாத்து மற்றும் சிக்கந்தராபாத் நகரங்களுக்கான அரசாங்கமாகும். இது 7.9 மில்லியன் மக்கள்தொகை மற்றும் 650 கிமீ² பரப்பளவைக் கொண்ட இந்தியாவின் மிகப்பெரிய மாநகராட்சிகளில் ஒன்றாகும்.

வரலாறு
------

### ஐதராபாத்து நகராட்சி வாரியம் மற்றும் சாதர்காட் நகராட்சி வாரியம்

1869 இல், நகராட்சி நிர்வாகம் ஐதராபாத்து நகரத்திற்கு முதன்முதலில் அறிமுகப்படுத்தப்பட்டது. ஐதராபாத்து நகரம் நான்காகவும், சதர்காட்டின் ஐந்து பிரிவுகளாகவும் புறநகர்ப் பகுதிகள் பிரிக்கப்பட்டன. நகரம் மற்றும் புறநகர்ப் பகுதிகளின் முழு நிர்வாகமும் அப்போதைய நகரக் காவல் ஆணையரான கோட்வால்-இ-பால்டியாவால் கையாளப்பட்டது.

அதே ஆண்டில், நிஜாமின் கீழ் ஐதராபாத்து மாநிலத்தின் அப்போதைய பிரதமராக இருந்த சர் சலார் ஜங்-1, நகராட்சி மற்றும் சாலைப் பராமரிப்புத் துறையை அமைத்தார். அவர் ஐதராபாத்து வாரியம் மற்றும் சதர்காட் வாரியத்திற்கு ஒரு மாநகராட்சி ஆணையரையும் நியமித்தார். அந்த நேரத்தில், நகரத்தின் வயது வெறும் 55 கிமீ 2 3.5 லட்சம் மக்கள்தொகை கொண்ட .

1886 ஆம் ஆண்டில், சதர்காட்டின் புறநகர் பகுதி ஒரு தனி அதிகாரியிடம் ஒப்படைக்கப்பட்டது, பின்னர் சாதர்காட் சாதர்காட் நகராட்சியாக மாறியது.

1921 இல் ஐதராபாத்து நகராட்சி 84 கிமீ 2 ஆக உயர்ந்தது .

### ஐதராபாத்து மாநகராட்சி

(Hyderabad Municipal Corporation)

1933 ஆம் ஆண்டில், சதர்காட் நகராட்சி ஐதராபாத்து நகராட்சியுடன் இணைக்கப்பட்டு ஐதராபாத்து மாநகராட்சி ஆனது மற்றும் ஐதராபாத்து முனிசிபல் சட்டத்தின் கீழ் சட்டப்பூர்வ அந்தஸ்து வழங்கப்பட்டது. அடுத்த ஆண்டில் (1934), மாநகராட்சிக்கு முதல் தேர்தல்கள் நடத்தப்பட்டன, அந்த நேரத்தில் ஒரு நிலைக்குழு நியமிக்கப்பட்டது. 

ஜூப்ளி ஹில்ஸ் நகராட்சி 1937 ஆம் ஆண்டில், ஜூப்ளி ஹில்ஸ் மற்றும் பஞ்சாரா ஹில்ஸ் ஆகியவற்றின் இணைப்பால் ஜூப்ளி ஹில்ஸ் நகராட்சி உருவாக்கப்பட்டது. பின்னர், 1942ல், சில பிரச்னைகளால், நகருக்கான மாநகராட்சி அந்தஸ்து நீக்கப்பட்டது.

செகந்திராபாத் நகராட்சி 1945 ஆம் ஆண்டில், செகந்திராபாத் நகராட்சி உருவாக்கப்பட்டது. மீண்டும் 1950 இல், ஐதராபாத்து ஜூப்லி ஹில்ஸ் நகராட்சியின் இணைப்போடு அதன் இழந்த மாநகராட்சி அந்தஸ்தை மீண்டும் பெற்றது.

### ஐதராபாத்து மாநகராட்சி

(Municipal Corporation of Hyderabad)

ஐதராபாத்து மாநகராட்சி மற்றும் செகந்திராபாத் மாநகராட்சி, 1950 ஆம் ஆண்டு ஐதராபாத்து மாநகராட்சி சட்டத்தின் மூலம் நிறுவப்பட்டது. இந்த நேரத்தில் ஜூப்ளி ஹில்ஸ் நகராட்சி ஐதராபாத்து மாநகராட்சியில் இணைக்கப்பட்டது.  1955 இல், ஐதராபாத்து மாநகராட்சி சட்டம் ஐதராபாத்து மற்றும் அண்டை மாநிலமான செகந்திராபாத்தை மேற்பார்வையிடும் மாநகராட்சிகளை ஒன்றிணைத்தது.

மீண்டும் 1955 இல், ஐதராபாத்து மற்றும் செகந்திராபாத் ஆகிய இரு மாநகராட்சிகளும் இணைக்கப்பட்டு ஐதராபாத்து மாநகராட்சியாக (MCH) அமைக்கப்பட்டது. 1956 ஆம் ஆண்டில், ஐதராபாத்து, ஆந்திரப் பிரதேசத்தின் தலைநகராக மாறியது.

### பெரிய ஐதராபாத்து மாநகராட்சி

பெரிய ஐதராபாத்து மாநகராட்சி 16 ஏப்ரல் 2007 அன்று 12 நகராட்சிகள் மற்றும் 8 கிராம பஞ்சாயத்துகள் இணைத்து உருவாக்கப்பட்டது. ஐதராபாத்து மாநகராட்சியுடன் கூடிய கிராம பஞ்சாயத்துகள். எல்பி நகர், காடி அன்னாரம், உப்பல் காலன், மல்காஜ்கிரி, கப்ரா, அல்வால், குதுபுல்லாபூர், குகட்பள்ளி, செரிலிங்கம்பள்ளே, ராஜேந்திரநகர், ராமச்சந்திரபுரம் மற்றும் பதஞ்செரு ஆகியவை நகராட்சிகள் ஆகும். இந்த நகராட்சிகள் ரங்காரெட்டி மாவட்டம் மற்றும் மேடக் மாவட்டத்தில் உள்ளன. பஞ்சாயத்துகள் சம்சாபாத், சதாமரை, ஜல்லப்பள்ளி, மம்டிபள்ளி, மங்கல், அல்மாஸ்குடா, சர்தாநகர் மற்றும் ரவிராலா.

அரசாணை 261 ஆரம்பத்தில் ஜூலை 2005 இல் வெளியிடப்பட்டது. இப்போது, உச்ச நீதிமன்றம் இந்த விஷயத்தில் தலையிடுவதற்கான மனுவை நிராகரித்துவிட்டது, ஆந்திரப் பிரதேச அரசு கிரேட்டர் ஐதராபாத்தை உருவாக்குவது தொடர்பான அரசாணை 261யை ஏப்ரல் 16, 2007 அன்று நிறைவேற்றியுள்ளது. முன்னதாக, இரட்டை நகரங்களான ஐதராபாத்து மற்றும் செகந்திராபாத்தில் 172 கிமீ² பரப்பளவில் 45 லட்சம் மக்கள் வசித்து வந்தனர்.. புதிய நகர்ப்புற ஒருங்கிணைப்பு 625 சதுர கிலோமீட்டர்கள் (241 sq mi) முழுவதும் பரவியுள்ளது 67 இலட்சம் மக்கள்தொகை கொண்டது.  நிஜாம்களின் பழைய நகரம் இப்போது மிகப் பெரிய பகுதியாக மாறியுள்ளது.

 பெ.ஐ.மா. தலைமை அலுவலகம்
பெரிய ஐதராபாத்து மாநகராட்சியை 2019 ஆம் ஆண்டில் ஆறு மண்டலங்களாக (தெற்கு, கிழக்கு, வடக்கு, வடகிழக்கு, மேற்கு மற்றும் மத்திய மண்டலங்கள்), 30 வட்டங்கள் மற்றும் 150 வார்டுகளாகப் பிரிக்க அரசாங்கம் முடிவு செய்துள்ளது. பழைய நகரத்தில் ஏழு வட்டங்களில் சுமார் 50 வார்டுகள் உள்ளன. ஒவ்வொரு வார்டிலும் சுமார் 40,000 முதல் 50,000 பேர் வரை இருப்பார்கள்.  பெ.ஐ.மா. ஒரு மாநகராட்சி ஆணையர் தலைமையில் உள்ளது மற்றும் ஒரு சிறப்பு ஆணையரையும் கொண்டுள்ளது, அவர்கள் இருவரும் இந்திய ஆட்சிப் பணியை சேர்ந்தவர்கள். ஒவ்வொரு மண்டலத்திற்கும் ஒரு மண்டல ஆணையர், கூடுதல் ஆணையர் அந்தஸ்தில் ஒரு அதிகாரி இருப்பார், ஒவ்வொரு வட்டத்திற்கும் ஒரு துணை மாநகராட்சி ஆணையர் இருப்பார். தலைமை அலுவலக அளவில் தலைமைப் பொறியாளர் மற்றும் தலைமைப் பொறியாளர் மற்றும் ஒவ்வொரு மண்டலத்துக்கும் ஒரு கண்காணிப்புப் பொறியாளர் ஆகியோருடன் தனி பொறியியல் பிரிவும் இருக்கும்; கூடுதல் ஆணையர் (திட்டமிடல்) மற்றும் தலைமை அலுவலக அளவில் ஒரு தலைமை நகர திட்டமிடுபவர் மற்றும் ஒவ்வொரு மண்டலத்திற்கும் ஒரு நகர திட்டமிடல் பிரிவைக் கொண்ட நகர திட்டமிடல் பிரிவு.

செகந்திராபாத் கன்டோன்மென்ட் பெ.ஐ.மா. இன் கீழ் வராது. நான்கு லட்சம் மக்கள்தொகை கொண்ட செகந்தர்பாத் கன்டோன்மென்ட் போர்டில் எட்டு பொதுமக்கள் வார்டுகள் உள்ளன. 

பிப்ரவரி 2018 இல், பெரிய ஐதராபாத்து மாநகராட்சி (பெ.ஐ.மா.) அதன் நகராட்சி பத்திரங்களை (municipal bonds) பம்பாய் பங்குச் சந்தையில் (BSE;பி.எஸ்.இ) பட்டியலிட்டுள்ளது. பி.எஸ்.இயின் புதிதாக தொடங்கப்பட்ட பத்திரத் தளத்தில் அதன் பத்திரங்களை பட்டியலிட்ட குடிமை அமைப்பு இரண்டாவது ஆனது.

அதிகார வரம்பு
-------------

பெரிய ஐதராபாத்து மாநகராட்சி (பெ.ஐ.மா.) முந்தைய ஐதராபாத்து மாநகராட்சி, பிளஸ் 10 நகராட்சிகள் & ரங்கா ரெட்டி மாவட்டத்தில் முந்தைய 8 பஞ்சாயத்துகள், மேடக் மாவட்டத்தில் முந்தைய 2 நகராட்சிகள் ஆகியவற்றை உள்ளடக்கியது.

ரங்கா ரெட்டி மாவட்டத்தில் முந்தைய உள்ள 10 நகராட்சிகள்: எல்பி நகர், காடி அன்னரம், உப்பல் கலான், மல்காஜ்கிரி, செரிலிங்கம்பள்ளி, கப்ரா, அல்வால், குதுபுல்லாபூர், குக்கட்பள்ளி மற்றும் ராஜேந்திரநகர் .

ரங்கா ரெட்டி மாவட்டத்தில் முந்தைய உள்ள 8 பஞ்சாயத்துகள்: சம்சாபாத், சதாமரை, ஜல்லபள்ளி, மம்டிபள்ளி, மங்கல், அல்மாஸ்குடா, சர்தாநகர் மற்றும் ரவிராலா.

சங்கரெட்டி மாவட்டத்தில் முந்தைய உள்ள 2 நகராட்சிகள்: ராமச்சந்திரபுரம் மற்றும் படன்செரு

தற்போது, ஐதராபாத்து மாவட்டம், மெட்சல்-மல்கஜ்கிரி மாவட்டம், ரங்காரெட்டி மாவட்டம் மற்றும் சங்காரெட்டி மாவட்டம் ஆகிய 4 மாவட்டங்களில் பெரிய ஐதராபாத்து மாநகராட்சி பரவியுள்ளது.

பெரிய ஐதராபாத்து மாநகராட்சியின் அதிகார வரம்பு 900 சதுர கி.மீ.

நிர்வாகம்
---------

பெரிய ஐதராபாத்து மாநகராட்சி ஒரு மாநகராட்சி ஆணையர், ஒரு இ.ஆ.ப. அதிகாரி தலைமையில் உள்ளது. மாநகராட்சி ஆணையர் அவையின் நிர்வாக அதிகாரத்தை பயன்படுத்துகிறார். கார்ப்பரேட்டர்களை ஆட்சிக்கு தேர்ந்தெடுக்க ஐந்தாண்டுக்கு ஒரு முறை தேர்தல் நடத்தப்படுகிறது. கார்ப்பரேட்டர்கள் தங்கள் தொகுதிகளில் அடிப்படை குடிமை கட்டமைப்பு வசதிகள் உள்ளதா என்பதையும், அதிகாரிகள் தரப்பில் எந்த குறைபாடும் இல்லை என்பதையும் கண்காணிக்கும் பொறுப்பு அவர்களுக்கு உள்ளது.

### நிர்வாகி

ஆந்திரப் பிரதேச அரசு 2007 ஆம் ஆண்டு பெ.ஐ.மா. இன் முதல் தலைமை ஆணையராக சி.வி.எஸ்.கே சர்மாவை நியமித்தது. ஐதராபாத்து நகரின் மேயர் நேரடியாக தேர்ந்தெடுக்கப்படுவதற்கான ஏற்பாடும் உள்ளது. இருப்பினும், தலைமை ஆணையர் அதிக நிதியை ஒதுக்க முடியும் மற்றும் பொதுவாக அதிக அதிகாரம் உள்ளது

### சட்டமன்றம்

பெ.ஐ.மா. இன் முன்னோடியான ஐதராபாத்து மாநகராட்சியின் சட்டமன்றத்தின் பதவிக்காலம், பின்னர் அதே பெயரில் அழைக்கப்படுகிறது, பெ.ஐ.மா. உருவாவதற்கு முன்பு முடிவடைந்தது. சட்டமன்றத்தின் நிலைக்குழு, சட்டமன்றத்தின் கூட்டத் தொடரில் முடிவெடுக்கும் செயல்பாட்டில் முக்கிய பங்கு வகிக்கிறது. 5 மக்களவை எம்.பி.க்கள் உட்பட 64 அதிகாரபூர்வ உறுப்பினர்கள் பெ.ஐ.மா. தேர்தலில் வாக்களிக்க பெ.ஐ.மா. அதிகார வரம்பில் உள்ள தொகுதிகள்.  

மேயர் அவையின் தலைவர். அவை கவுன்சில், மேயர், நிலைக்குழுக்கள் மற்றும் மாநகராட்சி ஆணையர் ஆகிய நான்கு உறுப்புகளின் மூலம் செயல்படுகின்றன. மாநகராட்சியின் பதிவு செய்யப்பட்ட வாக்காளர்களைக் கொண்ட கவுன்சில், ஒரு விவாத அமைப்பாகும்.

 பெ.ஐ.மா. கட்டிடம்

பெ.ஐ.மா. இன் நிர்வாகப் பிரிவுகள்
--------------------------------

 பெரிய ஐதராபாத்து மண்டலங்கள் மற்றும் வட்டம் 2019

பெரிய ஐதராபாத்து மாநகராட்சி (பெ.ஐ.மா.) என்பது இந்திய மாநிலமான தெலங்காணாவின் தலைநகரம் மற்றும் மிகப்பெரிய நகரமான ஐதராபாத்தை மேற்பார்வையிடும் குடிமை அமைப்பாகும். இது ஐதராபாத்து மற்றும் சிக்கந்தராபாத் நகரங்களுக்கான உள்ளூர் அரசாங்கமாகும். அதன் புவியியல் பகுதி, ஐதராபாத்து பெருநகர மேம்பாட்டு ஆணையத்தின் (HMDA) பெரும்பாலான நகர்ப்புற மேம்பாட்டு நிறுவனத்தை உள்ளடக்கியது. 24 சட்டமன்ற தொகுதிகள் பெ.ஐ.மா. இன் கீழ் வருகின்றன.  5 மக்களவை எம்.பி.க்கள் உட்பட 64 அதிகாரபூர்வ உறுப்பினர்கள் பெ.ஐ.மா. தேர்தலில் வாக்களிக்க பெ.ஐ.மா. அதிகார வரம்பில் உள்ள தொகுதிகள்.

பொறுப்புகள்
-----------

நகரத்திற்கு அடிப்படை கட்டமைப்புகளை நிர்வகிப்பதற்கும் வழங்குவதற்கும் இந்த அமைப்பு பொறுப்பு.

1. சாலைகள், தெருக்கள் மற்றும் மேம்பாலங்கள் கட்டுதல் மற்றும் பராமரித்தல்.
2. குப்பைகளை அகற்றுதல் மற்றும் தெரு சுத்தம்
3. பொது நகராட்சி பள்ளிகள்
4. தெரு விளக்கு
5. பூங்காக்கள் மற்றும் திறந்தவெளிகளை பராமரித்தல்
6. நகர்ப்புற வளர்ச்சி மற்றும் புதிய பகுதிகளின் நகர திட்டமிடல்.
7. பிறப்பு மற்றும் இறப்பு பதிவு.
8. உடல் நலம் & சுகாதாரம்

இந்த அடிப்படை நகர்ப்புற சேவைகளை வழங்குவதற்காக ஐதராபாத் பெருநகர மேம்பாட்டு முகமை, ஐதராபாத் மெட்ரோ, ஐதராபாத் பெருநகர குடிநீர் வழங்கல் மற்றும் கழிவுநீர் வாரியம், தெலங்காணா மாநில சாலை போக்குவரத்து கழகம், தெலங்காணா மாநில சாலை போக்குவரத்து கழகம், ஐதராபாத்து போக்குவரத்து காவல், தெலங்காணா மாநில தெற்கு மின் விநியோக நிறுவனம் வரையறுக்கப்பட்ட (குழுமம்), நீர்ப்பாசனம் போன்ற பல்வேறு அரசு நிறுவனங்களுடன் பெ.ஐ.மா. ஒருங்கிணைக்கிறது.

பெரிய ஐதராபாத்து மாநகராட்சி தேர்தல்கள்
--------------------------------------

### 2020 பெ.ஐ.மா. தேர்தல்

2016க்குப் பிறகு, மூன்றாவது பெ.ஐ.மா. தேர்தல்கள் டிசம்பர் 2020 இல் நடைபெற்றது.  

| எஸ்.எண். | கட்சியின் பெயர் | சின்னம் | வெற்றி பெற்றது | மாற்றவும் |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  | தெலுங்கானா ராஷ்டிர சமிதி |  | 56 | ▼43 |
| 2 |  | பாரதிய ஜனதா கட்சி |  | 48 | Increase44 |
| 3 |  | அனைத்திந்திய மஜ்லிசே இத்திகாதுல் முசுலிமீன் |  | 44 |  |
| 4 |  | இந்திய தேசிய காங்கிரசு |  | 2 |  |
| 5 |  | தெலுங்கு தேசம் கட்சி |  | 0 | ▼1 |
|

### 2016 பெ.ஐ.மா. தேர்தல்

இரண்டாவது பெ.ஐ.மா. தேர்தல் பிப்ரவரி 2016 இல் நடைபெற்றது. 

| எஸ்.எண். | கட்சியின் பெயர் | சின்னம் | கூட்டணி | வெற்றி பெற்றது | மாற்றவும் |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 |  | தெலுங்கானா இராட்டிர சமிதி |  | *இல்லை* | 99 | *புதியது* |
| 2 |  | அனைத்திந்திய மஜ்லிசே இத்திகாதுல் முசுலிமீன் |  | *இல்லை* | 44 | Increase1 |
| 3 |  | பாரதிய ஜனதா கட்சி |  | தே.ஜ.கூ | 4 | ▼1 |
| 4 |  | இந்திய தேசிய காங்கிரசு |  | *இல்லை* | 2 | ▼50 |
| 5 |  | தெலுங்கு தேசம் கட்சி |  | தே.ஜ.கூ | 1 | ▼44 |

### 2009 பெ.ஐ.மா. தேர்தல்

| எஸ்.எண். | கட்சியின் பெயர் | சின்னம் | வெற்றி பெற்றது |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 |  | இந்திய தேசிய காங்கிரசு |  | 52 |
| 2 |  | தெலுங்கு தேசம் கட்சி |  | 45 |
| 3 |  | அனைத்திந்திய மஜ்லிசே இத்திகாதுல் முசுலிமீன் |  | 43 |
| 4 |  | பாரதிய ஜனதா கட்சி |  | 5 |
| 5 |  | சுயேச்சைகள் |  | 5 |

### 2002 எம்சிஎச் தேர்தல்

கடந்த 2002 ஆம் ஆண்டு ஐதராபாத்து மாநகராட்சியின் (எம்.சி.எச்.) தேர்தல் மொத்தம் 99 வார்டுகளுக்கு நடைபெற்றது. 

| எஸ்.எண். | கட்சியின் பெயர் | சின்னம் | வெற்றி பெற்றது |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 |  | அனைத்திந்திய மஜ்லிசே இத்திகாதுல் முசுலிமீன் |  | 34 |
| 2 |  | தெலுங்கு தேசம் கட்சி |  | 22 |
| 3 |  | இந்திய தேசிய காங்கிரசு |  | 19 |
| 4 |  | பாரதிய ஜனதா கட்சி |  | 18 |
| 5 |  | தெலுங்கானா இராட்டிர சமிதி |  | 2 |
| 6 |  | தெலுங்கானா சாதனா சமிதி |  | 1 |
| 7 |  | சுயேச்சைகள் |  | 3 |

குறிப்புகள்
-----------

1. ↑  "Greater Hyderabad Municipal Corporation". *ghmc.gov.in*. 17 October 2007 அன்று மூலம் பரணிடப்பட்டது. 13 January 2022 அன்று பார்க்கப்பட்டது.
2. ↑  Hindustan Times
3. ↑  "Jolt to BJP as Rajasekhar of Congress wins in Lingojiguda | Hyderabad News - Times of India". *தி டைம்ஸ் ஆஃப் இந்தியா*.
4. ↑  "Birth and growth of Hyderabad municipal corporation". 16 September 2013. .
5. 1 2 3  "ghmc.gov.in". 1 January 2009 அன்று மூலம் பரணிடப்பட்டது. 23 October 2007 அன்று பார்க்கப்பட்டது.
6. ↑  "New geographical map of Hyderabad released". *தி டைம்ஸ் ஆஃப் இந்தியா*.
7. ↑  "Sixth zone created in GHMC". *தி இந்து*. 11 May 2018. .
8. ↑  "GHMC's new circles to be established by June 1". *தி இந்து*. 26 May 2017. .
9. ↑  "Telangana reports one more death, 31 new cases".
10. ↑  "GHMC to add 50 more wards, Act to be amended". *தி டைம்ஸ் ஆஃப் இந்தியா*.
11. ↑  "Secunderabad Cantonment Board met just twice this year to discuss people issues".
12. ↑  "GHMC lists its bonds on BSE bond platform | INDToday". 22 February 2018.
13. ↑  "15 more panchayats merged with Greater Hyderabad". .
14. ↑  "GHMC poll fray 2016". February 2016.
15. 1 2  "GHMC in dilemma over ex-officio members". *தி டைம்ஸ் ஆஃப் இந்தியா*.
16. ↑
17. ↑  "KCR's early election gamble gives enough ammo to TRS". *தி டைம்ஸ் ஆஃப் இந்தியா*.
18. ↑  "GHMC poll fray 2016". February 2016.
19. ↑  "GHMC elections: What Hyderabad wants". *Times of india* (ஆங்கிலம்). 2020-11-23. 2020-11-23 அன்று பார்க்கப்பட்டது.
20. ↑  "GHMC results: BJP makes massive inroads at the expense of.TRS". *Deccan Herald* (ஆங்கிலம்). 2020-12-04. 2020-12-04 அன்று பார்க்கப்பட்டது.
21. ↑  "GHMC Election Results: TRS sweeps, Congress and TDP decimated". *DNA India* (ஆங்கிலம்). 2017-02-05. 2020-07-05 அன்று பார்க்கப்பட்டது.
22. ↑  "TDP occupies Hyderabad Municipal Corporation". *The Times of India* (ஆங்கிலம்). January 25, 2002. 2022-10-27 அன்று பார்க்கப்பட்டது.

வெளி இணைப்புகள்
---------------

* அதிகாரப்பூர்வ இணையதளம்

| * பா
* உ
* தொ
 தெலங்காணா மாநிலம் |
| --- |
| தலைநகரம்: **ஐதராபாத்** |
| தலைப்புகள் | 
* அரசு
* புவியியல்
* விழாக்கள்
* கோயில்கள்

 |
| வரலாறு | 
* தெலுங்கானா வரலாறு
* அஸ்மகம்
* சாதவாகனர்
* சாலங்காயனர்கள்
* விஷ்ணுகுந்தினப் பேரரசு
* சாளுக்கியர்
* இராஷ்டிரகூடர்
* மேலைச் சாளுக்கியர்
* காக்கத்தியர்
* விஜயநகரப் பேரரசு
* முசுனூரி நாயக்கர்கள்
* பாமினி சுல்தானகம்
* கோல்கொண்டா சுல்தானகம்
* ஐதராபாத்து இராச்சியம்

 |
| மாவட்டங்கள் | 
1. ஆதிலாபாத்
2. அசிபாபாத்
3. பத்ராத்ரி கொத்தகூடம்
4. ஐதராபாத்து
5. ஜக்டியால்
6. ஜன்கோன்
7. ஜெயசங்கர்
8. ஜோகுலம்பா
9. காமாரெட்டி
10. கரீம்நகர்
11. கம்மம்
12. மகபூபாபாத்
13. மகபூப்நகர்
14. மஞ்செரியல்
15. மேடக்
16. மெட்சல்-மல்கஜ்கிரி
17. நாகர்கர்னூல்
18. நல்கொண்டா
19. நிர்மல்
20. நிசாமாபாத்
21. பெத்தபள்ளி
22. ராஜன்னா சிர்சில்லா
23. ரங்காரெட்டி
24. சங்கர்ரெட்டி
25. சித்திபேட்டை
26. சூரியபேட்டை
27. விகராபாத்
28. வனபர்த்தி
29. வாரங்கல் (கிராமப்புறம்)
30. அனுமக்கொண்டா மாவட்டம்
31. யதாத்ரி
32. நாராயணன்பேட்டை
33. முலுகு

 |
| மக்கள் தொகை மிகுந்த நகரங்கள் | 
* ஐதராபாத்து (தலைநகரம்)

 |
| நகரங்கள் | 
* ஆதிலாபாத்
* கரீம்நகர்
* கம்மம்
* மகபூப்நகர்
* நல்கொண்டா
* நிசாமாபாத்
* ராமகுண்டம்
* சூர்யபேட்டை
* வாரங்கல்

 |
| ஆன்மிகம் & சுற்றுலா | 
* சமத்துவத்திற்கான இராமானுஜர் சிலை
* கோயில்கள்
* அணைகள்
* கோட்டைகள்
* அரண்மனைகள்
* அருங்காட்சியகங்கள்

 |
| தொடர்புள்ள பட்டியல்கள் | 
* தெலங்காணா மாவட்டங்களின் பட்டியல்
* தெலங்காணா முதலமைச்சர்களின் பட்டியல்
* தெலங்காணா ஆளுநர்களின் பட்டியல்
* வலைவாசல்

 |

பகுப்பு:தெலங்காணா கோயில்கள்

| ஆளுமைக் கட்டுப்பாடு இதை விக்கித்தரவில் தொகுக்கவும் |
| --- |
| பன்னாட்டு | 
* VIAF
* WorldCat

 |
| தேசிய | 
* United States

 |