இந்தியாவில் நடனத்தில் பாரம்பரியம் (மேலே), அரைப் பாரம்பரியம், நாட்டுப்புறம் மற்றும் பழங்குடியினர் உள்ளனர்.
**இந்தியாவில் நடனம் (Dance in India)** என்பது பல வகை நடனங்களைக் கொண்டுள்ளது. பொதுவாக பாரம்பரியம் அல்லது நாட்டுப்புறம் என இது வகைப்படுத்தப்படுகிறது.  இந்திய கலாச்சாரத்தின் பிற அம்சங்களைப் போலவே, இந்தியாவின் பல்வேறு பகுதிகளிலும் வெவ்வேறு வகையான நடனங்கள் தோன்றி, உள்ளூர் மரபுகளின்படி வளர்ந்தன. மேலும் நாட்டின் பிற பகுதிகளிலிருந்தும் கூறுகளை ஊக்கப்படுத்தின.

இந்தியாவில் கலை நிகழ்ச்சிகளுக்கான தேசிய அகாதமியான சங்கீத நாடக அகாதமி, எட்டு பாரம்பரிய நடனங்களை இந்திய பாரம்பரிய நடனங்களாக அங்கீகரிக்கிறது. மற்ற நிறுவங்களும் அறிஞர்களும் இதை அங்கீகரிக்கின்றனர்.   இவை சமசுகிருத உரையான காந்தர்வ வேதம், மற்றும் இந்து மதத்தின் மத செயல்திறன் கலைகளில் வேர்களைக் கொண்டுள்ளன.

நாட்டுப்புற நடனங்கள் எண்ணிக்கை மற்றும் பாணியில் ஏராளமானவை மற்றும் அந்தந்த மாநில, இன அல்லது புவியியல் பகுதிகளின் உள்ளூர் மரபுக்கு ஏற்ப வேறுபடுகின்றன. தற்கால நடனங்களில் பாரம்பரியம், நாட்டுப்புற மற்றும் மேற்கத்திய வடிவங்களின் சுத்திகரிக்கப்பட்ட மற்றும் சோதனை இணைப்புகள் அடங்கும். இந்தியாவின் நடன மரபுகள் தெற்காசியா முழுவதிலும் உள்ள நடனங்கள் மீது மட்டுமல்ல, தென்கிழக்கு ஆசியாவின் நடன வடிவங்களிலும் செல்வாக்கு செலுத்துகின்றன. இந்தித் திரைப் படங்களுக்கான பாலிவுட் நடனம் போன்ற இந்திய படங்களில் நடனங்கள் பெரும்பாலும் நடனத்தின் முறையான கட்டமைப்பு வெளிப்பாட்டிற்காக குறிப்பிடப்படுகின்றன. இந்திய துணைக் கண்டத்தின் பிரபலமான கலாச்சாரத்தில் குறிப்பிடத்தக்க இருப்பைக் கொண்டுள்ளன.

பெயரிடல்
--------

ஒரு பாரம்பரிய நடனம் என்பது கோட்பாடு, பயிற்சி, வழிமுறைகள் மற்றும் வெளிப்படையான நடைமுறைக்கான பகுத்தறிவு ஆகியவை ஆவணப்படுத்தப்பட்டு பண்டைய பாரம்பரிய நூல்களுக்கு, குறிப்பாக நாட்டிய சாஸ்திரத்தில் கானப்படுகின்றன. செம்மொழி இந்திய நடனங்கள் வரலாற்று ரீதியாக ஒரு பள்ளி அல்லது குரு- சிஷ்ய பரம்பரையுடன் (ஆசிரியர்-சீடர் பாரம்பரியம்) சம்பந்தப்பட்டிருக்கின்றன. மேலும் நடனக் களஞ்சியத்தின் அடிப்படை நாடகம் அல்லது அமைப்பு, பாடகர்கள் மற்றும் இசைக்குழுவுடன் முறையாக ஒத்திசைக்க பாரம்பரிய நூல்கள், உடல் பயிற்சிகள் மற்றும் விரிவான பயிற்சி ஆகியவற்றின் ஆய்வுகள் தேவைப்படுகின்றன.

ஒரு நாட்டுப்புற இந்திய நடனம் என்பது பெரும்பாலும் வாய்வழி மரபாகவே இருந்து வருகிறது. அதன் மரபுகள் வரலாற்று ரீதியாகக் கற்றுக் கொள்ளப்பட்டு பெரும்பாலும் ஒரு தலைமுறையிலிருந்து அடுத்த தலைமுறைக்கு வாய் வார்த்தை மற்றும் சாதாரண கூட்டுப் பயிற்சி மூலம் கடந்து செல்கிறது. ஒரு அரை-பாரம்பரிய இந்திய நடனம் ஒரு பாரம்பரிய முத்திரையைக் கொண்டுள்ளது. அது ஒரு நாட்டுப்புற நடனமாக மாறிய பின்னர் அதன் நூல்களையும் பள்ளிகளையும் இழந்தது. ஒரு பழங்குடி நடனம் என்பது நாட்டுப்புற நடனத்தின் உள்ளூர் வடிவமாகும். இது பொதுவாக பழங்குடி மக்களிடையே காணப்படுகிறது; பொதுவாக பழங்குடி நடனங்கள் ஒரு வரலாற்று காலத்தில் நாட்டுப்புற நடனங்களாக உருவாகின்றன.

இந்தியாவில் நடனத்தின் தோற்றம்
-----------------------------

 நடராசராக சிவன் (நடனக் கடவுள்). 
இந்தியாவில் நடனத்தின் தோற்றம் பண்டைய காலத்திற்கு செல்கிறது. மத்திய பிரதேசத்தில் உள்ள பீம்பேட்கா பாறை வாழிடங்களில் உள்ள யுனெஸ்கோ உலக பாரம்பரிய தளம் போன்ற ஆரம்பகால பழங்கால மற்றும் கற்கால குகை ஓவியங்கள் நடனக் காட்சிகளைக் காட்டுகின்றன. சிந்து சமவெளி நாகரிக தொல்பொருள் தளங்களில் காணப்படும் பல சிற்பங்கள், இப்போது பாக்கித்தானுக்கும் இந்தியாவுக்கும் இடையில் பரவலாக்கப்பட்டுள்ளன. மேலும் நடன புள்ளிவிவரங்களையும் காட்டுகின்றன. எடுத்துக்காட்டாக, நடனமாடும் பெண் சிற்பம் கிமு 2500 ஆம் ஆண்டு தேதியிட்டது.10.5 சென்டிமீட்டர்கள் (4.1 அங்) ஒரு நடன வடிவத்தில் உயர் சிலை காணக்கிடைக்கிறது.

வேதங்கள் ஒரு நாடகம் போன்ற செயல்திறன் கலைகளுடன் சடங்குகளை ஒருங்கிணைக்கின்றன. அங்கு கடவுள்களைப் புகழ்ந்து பாடுவது மட்டுமல்லாமல், உரையாடல்கள் ஒரு வியத்தகு பிரதிநிதித்துவம் மற்றும் ஆன்மீக கருப்பொருள்களின் விவாதத்தின் ஒரு பகுதியாகும்.  உதாரணமாக, பிராமணத்தின் (கிமு -800–700) அத்தியாயம் 13.2 இல் உள்ள சமசுகிருத வசனங்கள் இரண்டு நடிகர்களுக்கு இடையிலான நாடகத்தின் வடிவத்தில் எழுதப்பட்டுள்ளன.

பாரம்பரிய நடனம்
---------------

இந்தியாவின் பாரம்பரிய நடனம் ஒரு வகை நடன-நாடகத்தை உருவாக்கியுள்ளது. இது மொத்த நாடகத்தின் வடிவமாகும். நடனக் கலைஞர் சைகைகள் மூலம் கிட்டத்தட்ட ஒரு கதையை வெளிப்படுத்துகிறார். இந்தியாவின் பெரும்பாலான பாரம்பரிய நடனங்கள் இந்து புராணங்களின் கதைகளை உருவாக்குகின்றன. ஒவ்வொரு வடிவமும் ஒரு குறிப்பிட்ட பிராந்தியத்தின் அல்லது ஒரு குழுவினரின் கலாச்சாரம் மற்றும் நெறிமுறைகளைக் குறிக்கிறது.

பாரம்பரியமாகக் கருதப்படுவதற்கான அளவுகோல்கள் இந்திய நடிப்பு கலையை விளக்கும் நாட்டிய சாஸ்திரத்தில் குறிப்பிடப்பட்டுள்ள வழிகாட்டுதல்களை பாணி பின்பற்றுவதாகும். சங்கீத நாடக அகாடமி தற்போது எட்டு இந்திய பாரம்பரிய நடன பாணிகளில் பாரம்பரிய அந்தஸ்தை அளிக்கிறது: பரதநாட்டியம் ( தமிழ்நாடு ), கதக் (வடக்கு, மேற்கு மற்றும் மத்திய இந்தியா ), கதகளி ( கேரளம் ), குச்சிப்புடி ( ஆந்திரா ), ஒடிசி ( ஒடிசா ), மணிப்புரி ( மணிப்பூர்) ), மோகினியாட்டம் ( கேரளா ), மற்றும் சத்ரியா ( அசாம் ) ஆகியன. இந்தியாவின் அனைத்து பாரம்பரிய நடனங்களும் இந்து கலைகள் மற்றும் மத நடைமுறைகளில் வேர்களைக் கொண்டுள்ளன.

### பரதநாட்டியம்

கிமு 1000க்கு முற்பட்ட, நடனமான பரதநாட்டியம் தென்னிந்திய மாநிலமான தமிழ்நாட்டின் ஒரு பாரம்பரிய நடனமாகும். இது நவீன காலங்களில் பெண்களால் முக்கியமாக நிகழ்த்தப்படுகிறது. நடனம் பொதுவாக பாரம்பரிய கருநாடக இசையுடன் அமைந்திருக்கும். பாரதநாட்டியம் என்பது இந்திய பாரம்பரிய நடனத்தின் ஒரு முக்கிய வகையாகும். இது தமிழ்நாடு மற்றும் அண்டை பிராந்தியங்களின் இந்து கோவில்களில் தோன்றியது.  பாரம்பரியமாக, பரதநாட்டியம் என்பது பெண்களால் பிரத்தியேகமாக நிகழ்த்தப்பட்ட ஒரு தனி நடனமாகும். இந்து மதக் கருப்பொருள்கள் மற்றும் ஆன்மீகக் கருத்துக்களை, குறிப்பாக சைவ மதத்தை வெளிபடுத்துகிறது. மேலும், வைணவம் மற்றும் சாக்தத்தையும் வெளிப்படுத்துகிறது.

இந்தியாவில் பரதநாட்டியம் மற்றும் பிற பாரம்பரிய நடனங்கள் காலனித்துவ பிரித்தானியர்களின் ஆட்சிக் காலத்தில் கேலி செய்யப்பட்டு அடக்கப்பட்டன. காலனித்துவத்திற்கு பிந்தைய காலத்தில், இது இந்தியாவிலும் வெளிநாட்டிலும் மிகவும் பிரபலமான பாரம்பரிய இந்திய நடன பாணியாக வளர்ந்தது. மேலும் இந்திய கலாச்சாரத்தில் நடனங்கள் மற்றும் செயல்திறன் கலைகளின் பன்முகத்தன்மை பற்றி பல வெளிநாட்டவர்கள் அறியாத இந்திய நடனத்திற்கு ஒத்ததாக கருதப்படுகிறது.

### கதகளி

 கதகளி
கதகளி ( கத = "கதை"; களி = "செயல்திறன்") என்பது 17 ஆம் நூற்றாண்டில் கேரளாவில் இருந்து உருவான மிகவும் அழகிய பாரம்பரிய நடன - நாடக வடிவமாகும். இந்த பாரம்பரிய நடன வடிவம் மற்றொரு "கதை நாடகக்" கலை வகையாகும். ஆனால் அதன் விரிவான வண்ணமயமான அலங்காரம், உடைகள் மற்றும் நடிகர்-நடனக் கலைஞர்கள் அணிந்திருக்கும் முகமூடிகள் ஆகியவற்றால் வேறுபடுகின்றன.

கதகளி முதன்மையாக ஒரு இந்து சமய செயல்திறன் கலையாக வளர்ந்தது நாடகங்கள் மற்றும் இந்து மதம் தொடர்பான புராணக்கதைகளைக் கொண்டு நிகழ்த்தப்பட்டது. அதன் தோற்றம் மிகச் சமீபத்தியது என்றாலும், அதன் வேர்கள் கோவில் மற்றும் கூடியாட்டம் போன்ற நாட்டுப்புறக் கலைகளிலும், குறைந்தது முதலாம் நூற்றாண்டிலிருந்து காணக்கூடிய மத நாடகங்களிலும் உள்ளன. ஒரு கதகளி செயல்திறன் தென்னிந்தியாவின் பண்டைய தற்காப்பு கலைகள் மற்றும் தடகள மரபுகளின் இயக்கங்களை உள்ளடக்கியது. கிருஷ்ணனாட்டம், கூடியாட்டம் போன்ற கோயில் நடனம் மரபுகளுடன் இணைக்கப்பட்டிருந்தாலும், கதகளி இவற்றிலிருந்து வேறுபட்டது. ஏனென்றால் நடனக் கலைஞரும் நடிகரும் குரல் கலைஞராக இருக்க வேண்டிய பழைய கலைகளைப் போலல்லாமல், கதகளி இந்த பாத்திரங்களை பிரித்து நடனக் கலைஞராக-நடிகராக சிறந்து விளங்க அனுமதித்தது. மேலும்,குரல் கலைஞர்கள் தங்கள் பாடல்களை பாடுவதில் வழங்குவதில் கவனம் செலுத்துகையில் நடனக் கலைகளிலும் கவனம் செலுத்துவார்கள்.

நாட்டுப்புற மற்றும் பழங்குடி நடன வடிவங்கள்
------------------------------------------

கிராம சமூகங்களின் அன்றாட வேலை மற்றும் சடங்குகளின் வெளிப்பாடாக இந்தியாவில் நாட்டுப்புற நடனங்கள் மற்றும் நாடகங்கள் கிராமப்புறங்களில் முக்கியத்துவத்தை தக்கவைத்துக்கொள்கின்றன.

இடைக்கால சமசுகிருத இலக்கியங்கள் ஹல்லிசாகா, ரசகா, தந்த் ரசகா மற்றும் சார்ச்சாரி போன்ற குழு நடனங்களின் பல வடிவங்களை விவரிக்கின்றன. நாட்டிய சாஸ்திரத்தில் ஒரு நாடகத்தின் முன்னுரையில் நிகழ்த்தப்படும் பூர்வாங்க நடனமாக பெண்களின் குழு நடனங்கள் அடங்கும்.

இந்தியாவில் ஏராளமான நாட்டுப்புற நடனங்கள் உள்ளன. ஒவ்வொரு மாநிலங்களும் அதன் சொந்த நாட்டுப்புற நடனம் வடிவங்களை வெளிப்படுகிறது. அசாமில் பிஹூ மற்றும் பாகுரும்பா, கர்பா, ககாரி (நடனம்), குசராத்தில் கோடகுந்த் & தாண்டியா, இமாசலப் பிரதேசத்தில் நாட்டி, நயோபா, சம்மு காசுமீரில் பச்சா நக்மா, சார்க்கண்ட்டில் ஜுமெய்ர், டொம்காச் போன்ற நாட்டுப்புற நடன வடிவங்கள் உள்ளன. கர்நாடகவில் வேட்டை நடனம் மற்றும் தோலு குனிதா, கேரளாவில் திரையாட்டம் மற்றும் தெய்யம், மேற்கத்திய ஒடிசாவில் தல்காய், பஞ்சாபில் பாங்கரா & கித்தா ராஜஸ்தானில் கல்பேலியா, கூமர், ரசியா, தெலங்காணாவில் பெரினி நடனம், உத்தராகாண்டில் சோலியா நடனம் போன்று ஒவ்வொரு மாநிலத்திலும் ஒவ்வொரு வகை நடனம் நிகழ்த்தப்படுகிறது. லாவணி, மற்றும் லெசிம், மற்றும் கோலி நடனம் போன்றவை மகாராட்டிராவில் மிகவும் பிரபலமான நடனமாகும்.

இந்தியாவில் பழங்குடி நடனங்கள் பழங்குடி நாட்டுப்புறக் கதைகளால் ஈர்க்கப்பட்டுள்ளன. ஒவ்வொரு இனக்குழுவினருக்கும் புராணங்கள், புனைவுகள், கதைகள், பழமொழிகள், புதிர்கள், சரணங்கள், நாட்டுப்புற பாடல்கள், நாட்டுப்புற நடனம் மற்றும் நாட்டுப்புற இசை ஆகியவை தனித்தனியாக உள்ளன.

நடனக் கலைஞர்கள் "பழங்குடியினர்" வகைக்குள் வருவதில்லை. இருப்பினும், இந்த நடன வடிவங்கள் அவர்களின் வாழ்க்கை, சமூக உறவுகள், வேலை மற்றும் மத இணைப்புகளை நெருக்கமாக சித்தரிக்கின்றன. அவர்கள் தங்கள் உடலின் சிக்கலான இயக்கங்கள் மூலம் தங்கள் பூர்வீக நிலங்களின் வளமான கலாச்சாரம் மற்றும் பழக்கவழக்கங்களை பிரதிநிதித்துவப்படுத்துகிறார்கள். இந்த நடனங்களின் தீவிரத்தில் ஒரு பரந்த மாறுபாட்டைக் காணலாம். சிலவற்றில் மிகக் குறைவான விளிம்பில் மிகக் குறைந்த இயக்கத்துடன் ஈடுபடுகின்றன, மற்றவர்கள் கைகால்களின் உயர்ந்த மற்றும் தீவிரமான ஈடுபாட்டை உள்ளடக்குகின்றன.

பண்டிகைகள்
----------

சங்கீத நாடக அகாதமி இந்தியா முழுவதும் நடன விழாக்களை ஏற்பாடு செய்கிறது.

குறிப்புகள்
-----------

1. ↑  James G. Lochtefeld (2002). *The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: N-Z*. The Rosen Publishing Group. பக். 467. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-0-8239-3180-4. .
2. ↑  McCormick. *Folklore: An Encyclopedia of Beliefs, Customs, Tales, Music, and Art*. ABC-CLIO. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-1-59884-241-8. .
3. ↑  Bishnupriya Dutt; Urmimala Sarkar Munsi (2010). *Engendering Performance: Indian Women Performers in Search of an Identity*. SAGE Publications. பக். 216. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-81-321-0612-8. .
4. ↑  Williams 2004.
5. ↑  Don Rubin; Chua Soo Pong (2001). *The World Encyclopedia of Contemporary Theatre: Asia/Pacific*. Routledge. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-0-415-26087-9. .
6. ↑  James G. Lochtefeld (2002). *The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: N-Z*. The Rosen Publishing Group. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-0-8239-3180-4. .
7. ↑  Julius Lipner (2012). *Hindus: Their Religious Beliefs and Practices*. Routledge. பக். 206. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-1-135-24061-5. .
8. ↑  Jean Holm; John Bowker (1994). *Worship*. Bloomsbury Academic. பக். 85. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-1-85567-111-9. . , **Quote:** Hindu classical dance-forms, like Hindu music, are associated with worship. References to dance and music are found in the vedic literature, (...)".
9. ↑  Frank Burch Brown (2013). *The Oxford Handbook of Religion and the Arts*. Oxford University Press. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-0-19-972103-0. . , **Quote:** All of the dances considered to be part of the Indian classical canon (Bharata Natyam, Chhau, Kathak, Kathakali, Kuchipudi, Manipuri, Mohiniattam, Odissi, Sattriya and Yakshagana) trace their roots to religious practices (...) the Indian diaspora has led to the translocation of Hindu dances to Europe, North America and to the world."
10. ↑  McFee, Graham (1994). *The concept of dance education*. Routledge. பக். 127–128. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-0-415-08376-8.. பார்த்த நாள்: 29 February 2012.
11. ↑  James G. Lochtefeld (2002). *The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: N-Z*. The Rosen Publishing Group. பக். 467. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-0-8239-3180-4.
12. ↑  John Pragathi national aware Gassner (2002). *The Reader's Encyclopedia of World Drama*. Courier. பக். 448–454. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-0-486-42064-6. .
13. ↑  Pallabi Chakravorty (2012). *Dance Matters: Performing India on Local and Global Stages*. Routledge. பக். 56–57, 169–170, 209–210. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-1-136-51612-2.
14. ↑  Urmimala Sarkar Munsi (2012). *Traversing Tradition: Celebrating Dance in India*. Taylor & Francis. பக். 115–116. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-1-136-70378-2.
15. ↑  "Collections:Pre-History & Archaeology". National Museum, New Delhi. Archived from the original on 6 ஜனவரி 2019. பார்க்கப்பட்ட நாள் 30 December 2017. `{{cite web}}`: Check date values in: `|archive-date=` (help)
16. ↑  Maurice Winternitz 2008, ப. 181–182.
17. ↑  ML Varadpande (1990), History of Indian Theatre, Volume 1, Abhinav, ISBN 978-8170172789, page 48
18. ↑  "Indian Classical Dance". One India இம் மூலத்தில் இருந்து 2009-04-17 அன்று. பரணிடப்பட்டது.. .
19. ↑  Narayan, Shovana (2005). *Indian classical dances: "ekam sat vipraah bahudaa vadanti"*. Shubhi Publications. பக். 5. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:9781845571696. .
20. ↑  Julius Lipner (2012). *Hindus: Their Religious Beliefs and Practices*. Routledge. பக். 206. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-1-135-24061-5. .
21. ↑  Frank Burch Brown (2013). *The Oxford Handbook of Religion and the Arts*. Oxford University Press. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-0-19-972103-0. . , **Quote:** All of the dances considered to be part of the Indian classical canon (Bharata Natyam, Chhau, Kathak, Kathakali, Kuchipudi, Manipuri, Mohiniattam, Odissi, Sattriya and Yakshagana) trace their roots to religious practices (...) the Indian diaspora has led to the translocation of Hindu dances to Europe, North America and to the world."
22. ↑  "A Dance Recital of Bharatanatya". SPICMACAY chapter, Cornell university. Archived from the original on 17 June 2012. பார்க்கப்பட்ட நாள் 24 January 2012.
23. ↑  Bharata-natyam *Encyclopædia Britannica*. 2007
24. ↑  Williams 2004, ப. 83-84, the other major classical Indian dances are: Kathak, Kuchipudi, Odissi, Kathakali, Manipuri, Cchau, Satriya, Yaksagana and Bhagavata Mela.
25. ↑  T Balasaraswati (1976), Bharata Natyam, *NCPA Quarterly Journal*, Volume 4, Issue 4, pages 1-8
26. ↑  Leslie C. Orr (2000). *Donors, Devotees, and Daughters of God: Temple Women in Medieval Tamilnadu*. Oxford University Press. பக். 11–13. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-0-19-535672-4. .
27. ↑  Mary Ellen Snodgrass (2016). *The Encyclopedia of World Folk Dance*. Rowman & Littlefield. பக். 165–168. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-1-4422-5749-8. .
28. ↑  Margaret E. Walker (2016). *India's Kathak Dance in Historical Perspective*. Routledge. பக். 94–98. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-1-317-11737-7. .
29. ↑  Anne-Marie Gaston (1992). *Roles and Rituals for Hindu Women*. Motilal Banarsidass. பக். 149–150, 170–171. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-81-208-1036-5. .
30. ↑  Zarrilli, Phillip B. (1984). *The Kathakali complex: actor, performance & structure*. Abhinav Publications. பக். 3–11. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-81-7017-187-4.. பார்த்த நாள்: 28 February 2012.
31. ↑  James G. Lochtefeld (2002). *The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: A-M*. The Rosen Publishing Group. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-0-8239-3179-8. .
32. ↑  Peter J. Claus (2003). *South Asian Folklore: An Encyclopedia*. Routledge. பக். 332–333. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-0-415-93919-5. .
33. ↑  Phillip B. Zarrilli (2000). *Kathakali Dance-drama: Where Gods and Demons Come to Play*. Routledge. பக். xi, 17–19. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-0-415-13109-4. .
34. ↑  James G. Lochtefeld (2002). *The Illustrated Encyclopedia of Hinduism: A-M*. The Rosen Publishing Group. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-0-8239-3179-8. .
35. ↑  Phillip B. Zarrilli (2000). *Kathakali Dance-drama: Where Gods and Demons Come to Play*. Routledge. பக். 22–25, 191. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-0-415-13109-4. .
36. ↑  Peter J. Claus (2003). *South Asian Folklore: An Encyclopedia*. Routledge. பக். 332–333. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-0-415-93919-5. .
37. ↑  Farley P. Richmond (1993). *Indian Theatre: Traditions of Performance*. Motilal Banarsidass. பக். 317–318. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-81-208-0981-9. .
38. ↑  Hoiberg (2000). *Students' Britannica India, Volume 2*. Popular Prakashan. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:9780852297605. .
39. ↑  Devi, Ragini (1990). *Dance dialects of India*. Motilal Banarsidass. பக். 181. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-81-208-0674-0.. பார்த்த நாள்: 29 February 2012.
40. ↑  Gupta, Shobhna (2005). *Dances of India*. Har-Anand Publications. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:9788124108666. . 
[*தொடர்பிழந்த இணைப்பு*]
41. ↑  Chakravorty, Pallabi; Gupta, Nilanjana (2010). *Dance Matters*. New Delhi: Routledge. பக். 43–44. பன்னாட்டுத் தரப்புத்தக எண்:978-0-415-55375-9.
42. ↑  Shah, Purnima (2000). *National dance festivals in India: public culture, social memory and identity*. University of Wisconsin--Madison.. பார்த்த நாள்: 20 August 2012.

வெளி இணைப்புகள்
---------------

விக்கிமீடியா பொதுவகத்தில்,  
 ***இந்தியாவில் நடனம்***   
என்பதில் ஊடகங்கள் உள்ளன. 

* Dance - Indian performing arts, National Centre for the Performing Arts, Mumbai
* Center for the Performance Arts in India, University of Pittsburgh
* Dance and Theatre in India, Goethe Institut
* Center for India Studies, Performance Art Series: Classical Dances, Stony Brook University
* Dance in India college exchange programs பரணிடப்பட்டது 2017-12-06 at the வந்தவழி இயந்திரம், City University of New York
* , Darpana Academy of Performing Arts, Ahmedabad
* Dance in India Study Abroad Programs in the USA பரணிடப்பட்டது 2016-11-28 at the வந்தவழி இயந்திரம், Schools for International Training
* The Anthropology of Theater and Spectacle William Beeman (1993)